ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 2173 1374083 1368621 2026-05-25T05:28:46Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374083 wikitext text/x-wiki {{use dmy dates}} {{Infobox Country |native_name = {{lang|la|Confoederatio Helvetica}} {{languageicon|la|[[Latin|la]]}} <br /> {{lang|de|Schweizerische Eidgenossenschaft}} {{languageicon|de|[[Swiss-German language|de]]}} <br /> {{lang|fr|Confédération suisse}} {{languageicon|fr|[[French language|fr]]}} <br />{{lang|it|Confederazione Svizzera}} {{languageicon|it|[[ಇಟಲಿಯ ಭಾಷೆ|it]]}} <br /> {{lang|rm|Confederaziun svizra}} {{languageicon|rm|[[Romansh language|rm]]}} |conventional_long_name = Swiss Confederation |common_name = Switzerland |image_flag = Flag of Switzerland (Pantone).svg |image_coat = Coat of Arms of Switzerland (Pantone).svg |image_map = Location Switzerland Europe.png |map_caption = {{map caption|location_color=green|region=[[Europe]]|region_color=dark grey|legend=Location Switzerland Europe.png}} |national_motto = ''(unofficial)'' "[[One for all, all for one]]"<br />{{lang-de|Einer für alle, alle für einen}}<br />{{lang-fr|Un pour tous, tous pour un}}<br />{{lang-it|Uno per tutti, tutti per uno}} |national_anthem = "[[Swiss Psalm|Schweizerpsalm]]"{{spaces|2}}<small>(German)<br />"''Swiss Psalm''"</small> |official_languages = [[ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ|ಜರ್ಮನ್]],<br />[[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ|ಫ್ರೆಂಚ್]],<br />[[ಇಟಲಿಯ ಭಾಷೆ|ಇಟಾಲಿಯನ್]],<br />[[Romansh language|Romansh]]<ref>[http://www.admin.ch/ch/d/sr/101/a4.html?lang=en Federal Constitution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091101024339/http://www.admin.ch/ch/d/sr/101/a4.html?lang=en |date=1 ನವೆಂಬರ್ 2009 }}, article 4, "National languages" : ''National languages'' are German, French, Italian and Romansh; [http://www.admin.ch/org/polit/00083/index.html?lang=en Federal Constitution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080919134534/http://www.admin.ch/org/polit/00083/index.html?lang=en |date=19 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008 }}, article 70, "Languages", paragraph 1: The ''official languages'' of the Confederation are German, French and Italian. Romansh shall be an official language for communicating with persons of Romansh language.</ref> |demonym = Swiss |capital = [[ಚಿತ್ರ:CHE Bern COA.svg|20px]] [[Bern]]<ref>''De jure'' "federal city"; ''de facto'' capital. Because of historical federalist sensibilities, Swiss law does not designate a formal capital, and some federal institutions such as courts are located in other cities.</ref> |latd=46 |latm=57 |latNS=N |longd=7 |longm=27 |longEW=E |largest_city = [[ಚಿತ್ರ:Wappen Zürich matt.svg||20px]] [[Zürich]] |legislature = [[Federal Assembly of Switzerland|Federal Assembly]] |upper_house = [[Swiss Council of States|Council of States]] |lower_house = [[National Council of Switzerland|National Council]] |government_type = [[Direct democracy]]<br />[[Federation|Federal]] [[parliamentary republic]] |leader_title1 = [[Swiss Federal Council|Federal Council]] |leader_name1 = <!--Ordered by seniority:-->[[Moritz Leuenberger|M. Leuenberger]] <br />[[Pascal Couchepin|P. Couchepin]]<br />[[Micheline Calmy-Rey|M. Calmy-Rey]] <br />[[Hans-Rudolf Merz|H.-R. Merz]] <small>([[President of the Confederation (Switzerland)|Pres. 09]])</small> <br />[[Doris Leuthard|D. Leuthard]] <small>([[Vice President|V]][[President of the Confederation (Switzerland)|P 09]])</small><br />[[Eveline Widmer-Schlumpf|E. Widmer-Schlumpf]]<br />[[Ueli Maurer|U. Maurer]] |leader_title2 = [[Federal Chancellor of Switzerland|Federal Chancellor]] |leader_name2 = <!--Ordered by seniority:-->[[Corina Casanova|C. Casanova]] |area_sq_mi = 15,940 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |area_rank = 136th |area_magnitude = 1 E10 |area_km2 = 41,284 |percent_water = 4.2 |population_estimate = 7,725,200<ref name="Population">{{cite web|url=http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/01/02/blank/key/bevoelkerungsstand.html|title=Bevölkerungsstand und -entwicklung|date=2009|work=Statistik Schweiz |publisher=Bundesamt für Statistik, Neuchâtel|language=German|accessdate=2009-06-25}}</ref> |population_growth (2009) = +1.4% |population_estimate_year = 2009 |population_estimate_rank = 94th |population_density_km2 = 186.5 |population_density_sq_mi = 477.4 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = 65st |population_census = 7,593,500 |population_census_year = 2007 |GDP_PPP = $312.753 billion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=146&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=40&pr.y=5 |title=Switzerland|publisher=International Monetary Fund|accessdate=22 April 2009}}</ref> |GDP_PPP_year = 2008 |GDP_PPP_rank = |GDP_PPP_per_capita = $42,783<ref name=imf2/> |GDP_PPP_per_capita_rank = 7th |GDP_nominal = $492.595 billion<ref name=imf2/> |GDP_nominal_rank = |GDP_nominal_year = 2008 |GDP_nominal_per_capita = $67,384<ref name=imf2/> |GDP_nominal_per_capita_rank = 4th |HDI_year = 2006 |HDI = {{increase}} 0.955<ref>[http://hdrstats.undp.org/en/2008/countries/country_fact_sheets/cty_fs_CHE.html HDI of Switzerland]. Retrieved 10 July 2009.</ref> |HDI_rank = 10th |HDI_category = <span style="color:#009900;">high</span> |Gini = 33.7 |Gini_year = 2000 |Gini_category = <span style="color:#ffcc00;">medium</span> |sovereignty_type = [[Independence]] |established_event1 = [[History of Switzerland|Foundation date]] |established_event2 = [[Treaty of Basel (1499)|''de facto'']] |established_event3 = [[Peace of Westphalia|Recognized]] |established_event4 = [[Restauration (Switzerland)|Restored]] |established_event5 = [[Switzerland as a federal state|Federal state]] |established_date1 = 1 August<ref>Traditional. The [[Federal Charter]] only mentions "early August" and the treaty is a renewal of an older one, now lost.</ref> 1291 |established_date2 = 22 September 1499 |established_date3 = 24 October 1648 |established_date4 = 7 August 1815 |established_date5 = 12 September 1848<ref>A [http://www.verfassungen.de/ch/tagsatzungsbeschluss48.htm solemn declaration of the Tagsatzung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160714130910/http://www.verfassungen.de/ch/tagsatzungsbeschluss48.htm |date=14 ಜುಲೈ 2016 }} declared the Federal Constitution adopted on 12 September 1848. A [http://www.verfassungen.de/ch/tagsatzungsbeschluss48-2.htm resolution of the Tagsatzung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160714130818/http://www.verfassungen.de/ch/tagsatzungsbeschluss48-2.htm |date=14 ಜುಲೈ 2016 }} of 14 September 1848 specified that the powers of the institutions provided for by the 1815 Federal Treaty would expire at the time of the constitution of the [[Swiss Federal Council|Federal Council]], which took place on 16 November 1848.</ref> |currency = [[Swiss franc]] |currency_code = CHF |time_zone = [[Central European Time|CET]] |utc_offset = +1 |time_zone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] |utc_offset_DST = +2 |drives_on = right |cctld = [[.ch]] |calling_code = [[+41]] |footnotes = }} '''ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌''' ({{lang-de|[[:wikt:Schweiz|die Schweiz]]}} <ref>[[ಸ್ವಿಸ್ ಜರ್ಮನ್‌]] ಹೆಸರನ್ನು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ''ಸ್ಕ್ವೆಜ್‌'' ಅಥವಾ ''ಸ್ಕ್ವಿಜ್'' ಎಂದು ಉಚ್ಛರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಕ್ವಿಜ್‌ ಜರ್ಮನ್‌ (ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ) ಕೂಡ ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ಸ್ವಿಸ್ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ನ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.</ref> {{lang-fr|[[:wikt:Suisse|la Suisse]]}}, {{lang-it|[[:wikt:Svizzera|Svizzera]]}}, {{lang-rm|Svizra}}), ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ '''ಸ್ವಿಸ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ''' ([[ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಭಾಷೆ|ಲ್ಯಾಟಿನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ''ಕಾನ್‌ಪೊಡೆರೇಷ್ಯೋ ಹೆಲ್ವೆಟಿಕಾ'', ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರ [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಸಂಸ್ಥೆ|ISO]] ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿ [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ದತ್ತ ಸಂಕೇತಗಳು‌#ರಾಷ್ಟ್ರ|CH ಮತ್ತು CHE]]ಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ), ಸುತ್ತಲೂ [[ಭೂಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಆವೃತ|ಭೂಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಆವೃತವಾದ]] [[ಸ್ವಿಸ್ ಆಲ್ಫ್ಸ್‌|ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ]] ಸುಮಾರು 7.7 ದಶಲಕ್ಷ ಜನಸಂಖ್ಯೆ(2009ರಲ್ಲಿ)ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 41,285&nbsp;km²ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿರುವ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಯೂರೋಪ್‌]]ನ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳು|ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳೆಂದು]] ಕರೆಯಲಾಗುವ 26 ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಸಂಯುಕ್ತ ಒಕ್ಕೂಟ|ಸಂಯುಕ್ತ ಗಣರಾಜ್ಯ]]ವಾಗಿದೆ. [[ಬರ್ನ್‌]] ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತದ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಇದರ ಎರಡು [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಾನಗರ|ಜಾಗತಿಕ ಮಹಾನಗರಗಳಾದ]] [[ಜಿನೀವಾ]] ಮತ್ತು [[ಜ್ಯೂರಿಚ್‌]]ಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಕನಿಷ್ಟ ತಲಾವಾರು GDP $67,384ನ್ನು ಹೊಂದಿ [[ತಲಾ]] [[ಸಮಗ್ರ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ]]ದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ [[ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು|ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref name="imf2"/> ಜ್ಯೂರಿಚ್‌ ಮತ್ತು ಜಿನೀವಾಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಉನ್ನತ ಜೀವನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಗರಗಳಾಗಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತಗೊಂಡಿವೆ.<ref>[http://www.citymayors.com/features/quality_survey.html ಸ್ವಿಸ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್‌ ನಗರಗಳು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಗರಗಳೆಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿವೆ]</ref> ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯನ್ನು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ್ನು]], ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಇಟಲಿ]] ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಲೀಚ್‌ಟೆನ್‌ಸ್ಟೀನ್‌|ಲಿಯೆಕ್‌ಟೆನ್ಸ್ಟೀನ್‌]], [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ]]ಗಳನ್ನು ಗಡಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರವು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ [[ಅಲಿಪ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ|ಅಲಿಪ್ತ ನೀತಿಯ]] ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ—1815ರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿಲ್ಲ — ಮತ್ತು [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೆಡ್‌ಕ್ರಾಸ್‌ ಸಮಿತಿ|ರೆಡ್‌ ಕ್ರಾಸ್‌]], [[ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ|ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಘಟನೆ]] ಮತ್ತು [[ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿನ ಒಕ್ಕೂಟರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘದ ಕಚೇರಿ|U.N.ನ ಎರಡು ಐರೋಪ್ಯ ಶಾಖೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಖೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಆತಿಥೇಯನಾಗಿದೆ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರವು [[ಯೂರೋಪ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ|ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದ ಭಾಗವಾಗದೇ ಇದ್ದರೂ, ಇದು [[ಷೆಂಗೆನ್‌ ಒಪ್ಪಂದ|ಷೆಂಗನ್‌ ಒಪ್ಪಂದ]]ಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಜರ್ಮನ್‌, ಫ್ರೆಂಚ್‌, ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಮತ್ತು [[ರೋಮಾಂಶ್‌ ಭಾಷೆ|ರೋಮನ್ಷ್‌]] ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಭಾಷೆಗಳಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಬಹುಭಾಷಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಔಪಚಾರಿಕ ಹೆಸರು ಜರ್ಮನ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ {{lang|de|Schweizerische [[Eidgenossenschaft]]}}, ಫ್ರೆಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ {{lang|fr|Confédération suisse}}, ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ {{lang|it|Confederazione Svizzera}} ಮತ್ತು ರೋಮಾನ್ಷ್‌ನಲ್ಲಿ {{lang|rm|Confederaziun svizra}} ಎಂದಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ಸ್ಥಾಪನೆಯು 1291ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 1ರಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದುದರಿಂದ; [[ಸ್ವಿಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನ]]ವನ್ನು ಅಂದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ == ''ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌'' ಎಂಬ ಆಂಗ್ಲ ಹೆಸರು [[ಸ್ವಿಸ್ ನಾಗರಿಕರು|ಸ್ವಿಸ್‌]]ನ [[16ನೇ ಶತಮಾನ|16ರಿಂದ]] [[19ನೇ ಶತಮಾನ|19ನೇ]] ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಈಗ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ರೂಪಾಂತರ ''ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌'' ಪದವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಂಯುಕ್ತ ಪದವಾಗಿದೆ.<ref>[[OED]] [http://www.etymonline.com/index.php?term=Swiss ಆನ್‌ಲೈನ್ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಬ್ಧಕೋಶ] ವನ್ನು etymonline.com.ಗೆ 2009-06-25ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು</ref> ಆಂಗ್ಲ ಪದ ''ಸ್ವಿಸ್'' ಎಂಬುದು ಫ್ರೆಂಚ್‌ನಿಂದ ಕಡ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ''{{lang|fr|Suisse}}'', 16ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗುಣವಾಚಕವಾಗಿದೆ. ''ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌'' ಎಂಬ ಹೆಸರು [[ಅಲೆಮಾನ್ನಿಕ್‌ ಜರ್ಮನ್‌|ಅಲೆಮಾನ್ನಿಕ್‌]] ಮೂಲದ್ದಾಗಿದ್ದು ''{{lang|gsx|Schwiizer}}'', ''[[ಸ್ಕ್ವಿಜ್‌]]'' ಅದರ [[ಸ್ಕ್ವಿಜ್‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]]ಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶ ಹಳೆಯ ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ ವಾಲ್ಡ್‌ಸ್ಟಾಟ್ಟೆನ್‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಹಳೆಯ ಉನ್ನತ ಜರ್ಮನ್‌]] ''{{lang|goh|Suittes}}'' ಎಂಬುದಾಗಿ ಸ್ಥಳನಾಮವನ್ನು [[972]]ರಲ್ಲೇ ದೃಢೀಕೃತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಬಹುಶಃ "ದಹಿಸಲು"''{{lang|goh|suedan}}'' ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಅರಣ್ಯವನ್ನು ದಹಿಸಿ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದ್ದನ್ನು<ref>ರೂಮ್‌‌‌, ಆಡ್ರಿಯಾನ್‌. ''ಪ್ಲೇಸ್‌ ನೇಮ್ಸ್‌ ಆಫ್ ದ ವರ್ಲ್ಡ್‌‌''. ಲಂಡನ್‌: ಮ್ಯಾಕ್‌ಫಾರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಮತ್ತು ಕಂ., ಇಂಕ್‌., 1997.</ref> ನೆನಪಿಸಲು ಇರಬಹುದು. ಈ ಹೆಸರು ನಂತರ ಕ್ಯಾಂಟನ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ''ಒಂದು ಭಾಗದ ಹೆಸರನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ'' ಬಳಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ 1499ರ [[ಸ್ವಾಬಿಯನ್‌ ಯುದ್ಧ]]ದ ನಂತರ ಇದು ಇಡೀ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಇದೇ ಹೆಸರಿಂದ ಕರೆಯಲಾಯಿತು.ರಾಷ್ಟ್ರದ [[ಸ್ವಿಸ್ ಜರ್ಮನ್‌]] ಹೆಸರು ''{{lang|gsx|Schwiiz}}'' ಕ್ಯಾಂಟನ್ ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಗಳ ಹೆಸರಿಗೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಚ್ಛೇದಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗಿದೆ(ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ''{{lang|gsx|d'Schwiiz}}'', ಆದರೆ ಕ್ಯಾಂಟನ್ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಸರಳವಾಗಿ ''{{lang|gsx|Schwiiz}}'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ). ನೆಪೋಲಿಯನ್‌ನ [[ಹೆಲ್ವೆಟಿಕ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ]]ಕ್ಕೆ ಮರಳಿ [[ನವ-ಲ್ಯಾಟಿನ್‌|ನವೀನ-ಲ್ಯಾಟಿನ್‌]] ಹೆಸರಾದ ''ಕಾನ್‌ಫೊಡರೇಷಿಯೋ ಹೆಲ್ವೆಟಿಕಾ'' ಎಂಬುದನ್ನು [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಒಂದು ಒಕ್ಕೂಟ ರಾಷ್ಟ್ರದಂತೆ|ಒಕ್ಕೂಟ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸ್ಥಾಪನೆ]]ಯಾದ 1848ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. [[ರೋಮನ್‌ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌|ರೋಮನ್‌ ಯುಗದ]] ಮುನ್ನ [[ಸ್ವಿಸ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ]]ಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ [[ಸೆಲ್ಟ್ಸ್‌|ಕೆಲ್ಟಿಕ್‌]] ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಹೆಸರಿನಿಂದ ''[[ಹೆಲ್ವೆಟೀ]]'' ಎಂಬುದು ಈ ಹೆಸರಿಗೆ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು. ''ಹೆಲ್ವೆಟೀ'' ಎಂಬ ಹೆಸರು [[ಎಟ್ರುಸ್ಕನ್‌ ಭಾಷೆ|ಇಟ್ರಸ್ಕನ್‌]] ರೂಪದಲ್ಲಿ ಶಾಸನ ಬದ್ಧವಾಗಿ, ಸುಮಾರು 300 BC ಕಾಲದ ಹಡಗಿನ ಮೇಲೆ ದೃಢಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>R.C. ದಿ ಮರಿನಿಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಪುನರುತ್ಪಾದನೆ, ''ಗ್ಲಿ ಎಟ್ರುಷಿ ಅ ನಾರ್ಡ್‌ ದೆಲ್‌ ಪೊ'', ಮನ್ಟೋವ, 1986.</ref> ಈ ಹೆಸರುಗಳು ಇತಿಹಾಸ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು 2ನೇ ಶತಮಾನ BCಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ, [[ಪೋಸಿಡೊನಿಯಸ್‌]] ರಚಿತ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಜೋಹಾನ್ನ್‌ ಕ್ಯಾಸ್ಪರ್‌ ವೇಸನ್‌ಬಕ್‌ ಎಂಬಾತನ 1672ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 17ನೇ ಶತಮಾನದ ''[[ಹೆಲ್ವೇಷಿಯಾ|ಹೆಲ್ವೆಟಿಯಾ]]'' ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟದ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಕೇತ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == 1848ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅಳವಡಿಕೆಯ ನಂತರ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಪ್ರಸಕ್ತ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದೆ. 13ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ಪೂರ್ವಿಕರು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಡಿಲ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. === ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ === ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನಲ್ಲಿನ ಮಾನವ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕುರುಹುಗಳು 150,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನವು.<ref name="Early">swissworld.orgನಲ್ಲಿ [http://www.swissworld.org/en/history/prehistory_to_romans/prehistoric_times/ ಚರಿತ್ರೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100419174957/http://www.swissworld.org/en/history/prehistory_to_romans/prehistoric_times/ |date=19 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 }} 2009-06-27ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು</ref> ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನಲ್ಲಿನ [[ಗ್ಯಾಕ್‌ಲಿಂಗೆನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕೃಷಿ ನೆಲೆಯೇ ಅತಿ ಹಳೆಯ ಪರಿಚಿತ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸುಮಾರು 5300 BCಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿದೆ.<ref name="Early"/> ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅತಿ ಹಳೆಯ ಗೊತ್ತಿರುವ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೆಂದರೆ [[ಹಾಲ್‌ಸ್ಟಟ್‌‌ ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಹಾಲ್‌ಸ್ಟಟ್‌]] ಮತ್ತು [[ಲಾ ಟೆನೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಲಾ ಟೆನೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು]]. ಲಾ ಟೆನೆ [[ನ್ಯೂಚಾಟೆಲ್‌ ಸರೋವರ]]ದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ಖನನ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಈ ಹೆಸರುಗಳನ್ನಿಡಲಾಗಿದೆ. ಲಾ ಟೆನೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು [[ಕಬ್ಬಿಣ ಯುಗ]]ದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು [[450 BC]]ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ,<ref name="Early"/> [[ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್‌|ಗ್ರೀಕ್‌]] ಮತ್ತು [[ಎಟ್ರುಸ್ಕನ್‌ ನಾಗರೀಕತೆ|ಎಟ್ರುಸ್ಕನ್‌]] ನಾಗರೀಕತೆಗಳ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಏಳಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಸ್ವಿಸ್ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದೆಂದರೆ [[ಹೆಲ್ವೆಟೀ]]. 58ನೇ ಇಸವಿ BCಯಲ್ಲಿ, [[ಬಿಬ್ರಾಕ್ಟ್‌‌ನ ಕಾಳಗ|ಬಿಬ್ರಾಕ್ಟ್‌‌ ಕಾಳಗ]]ದಲ್ಲಿ, [[ಜ್ಯೂಲಿಯಸ್‌ ಸೀಜರ್‌]]'ನ ಸೇನೆಯು ಹೆಲ್ವೆಟೀಯನ್ನು ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿತು.<ref name="Early"/> 15 BC ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರೋಮ್‌ನ ಎರಡನೇ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ, [[ಟಿಬೆರಿಯಸ್‌‌|ಟಿಬೆರಿಯಸ್‌]] I, ಮತ್ತು ಆತನ ಸಹೋದರ, [[ನೇರೊ ಕ್ಲಾಡಿಯಸ್‌ ಡ್ರುಸ್ಸಸ್‌|ಡ್ರೂಸಸ್‌]], ಆಲ್ಫ್ಸ್‌ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು [[ರೋಮ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು. [[ಹೆಲ್ವೆಟೀ]]ಯು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶ—ನಂತರದ ''ಕಾನ್‌ಫೊಡರೇಷಿಯೋ ಹೆಲ್ವೆಟಿಕಾ'' ದ ನಾಮ ಮಾತ್ರ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ —ಮೊದಲು ರೋಮ್‌ನ [[ಗಲ್ಲಿಯ ಬೆಲ್ಜಿಕಾ|ಗಲ್ಲಿಯಾ ಬೆಲ್ಜಿಕಾ]] ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಆಗಿನ ತನ್ನ [[ಉನ್ನತ ಜರ್ಮೇನಿಯಾ|ಜರ್ಮೇನಿಯಾ ಸುಪೀರಿಯರ್‌]] ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಆಧುನಿಕ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ಪೂರ್ವ ಭಾಗವು [[ರಯೇಶ್ಯಾ]] ಎಂಬ [[ರೋಮ್‌ನ ಪ್ರಾಂತ್ಯ|ರೋಮ್‌ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]]ದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನವಾಗಿತ್ತು. [[ಚಿತ್ರ:Theater Kaiseraugst.jpg|thumb|left|ಕ್ರಿ.ಪೂ ೪೪ರಲ್ಲಿ ರೈನ್‌‌ ದಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಅಗಸ್ಟ ರೌರಿಕ ಒಂದು ಮೊದಲ ರೋಮನ್‌ ವಸಾಹತು ಆಗಿದ್ದು, ಅದು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಮುಖ್ಯ ಉತ್ಖನನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.]] [[ಮಧ್ಯ ಯುಗದ ಪೂರ್ವಭಾಗ]]ದಲ್ಲಿ, [[4ನೇ ಶತಮಾನ]]ದಿಂದ, ಆಧುನಿಕ-ಕಾಲದ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಹರವಿನ ಪ್ರದೇಶವು [[ಬರ್ಗಂಡಿಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬರ್ಗಂಡಿಯನ್‌ ಅರಸರ]] ಸೀಮೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. [[ಅಲೆಮಾನ್ನಿ]]ಗಳು [[ಸ್ವಿಸ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ|ಸ್ವಿಸ್‌ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[5ನೇ ಶತಮಾನ]]ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡರೆ, [[ಆಲ್ಫ್ಸ್‌ ಕಣಿವೆಗಳು ‌|ಆಲ್ಪ್ಸ್‌ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ]] [[8ನೇ ಶತಮಾನ]]ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡು [[ಅಲೆಮಾನ್ನಿಯಾ]] ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಆಧುನಿಕ-ಕಾಲದ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಅಲೆಮಾನ್ನಿಯಾ ಮತ್ತು [[ಬರ್ಗಂಡಿ (ಪ್ರದೇಶ)|ಬರ್ಗಂಡಿ]] ಅಧಿಪತ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಹೋಗಿತ್ತು.<ref name="Early"/> [[6ನೇ ಶತಮಾನ]]ದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವು, 504 ADಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ಕ್ಲೋವಿಸ್‌‌ I|ಕ್ಲೋವಿಸ್‌ I]]ನ [[ಅಲೆಮಾನ್ನಿ]]ಗಳ ಮೇಲಿನ [[ಟೋಲ್‌‌ಬಿಯಾಕ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ವಿಜಯದ ನಂತರ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಬರ್ಗಂಡಿಯನ್ನರ ಫ್ರಾಂಕಿಷ್‌ ಪ್ರಭುತ್ವದಿಂದಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದ [[ಫ್ರಾಂಕಿಷ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. [[6ನೇ ಶತಮಾನ|6ನೇ]], [[7ನೇ ಶತಮಾನ|7ನೇ]] ಮತ್ತು [[8ನೇ ಶತಮಾನ|8ನೇ]] ಶತಮಾನಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ಸ್ವಿಸ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಫ್ರಾಂಕಿಷ್‌ ಅಧಿಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದವು ([[ಮೆರೊವಿಂಜಿಯನ್ಸ್‌|ಮೆರೊವಿಂಜಿಯನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾರೋಲಿಂಜಿಯನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಕ್ಯಾರೋಲಿಂಜಿಯನ್‌]] ಅಧಿಪತ್ಯಗಳು). ಆದರೆ [[ಮಹಾನ್‌ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌|<span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಮಹಾನ್‌ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌</span>]]ನ ನೇತೃತ್ವದ ತನ್ನ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ನಂತರ ಫ್ರಾಂಕಿಷ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ [[ವರ್ಡನ್‌ ಒಪ್ಪಂದ]]ದಿಂದಾಗಿ 843ರಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿತವಾಯಿತು.<ref name="Early"/> ಪ್ರಸಕ್ತ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ಈಗಿನ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು [[ಮಧ್ಯ ಫ್ರಾನ್ಷಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಪೂರ್ವ ಫ್ರಾನ್ಷಿಯಾ]]ಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾದವು. [[ಪವಿತ್ರ ರೋಮ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] 1000 ADಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಂತರ ಮರು ಏಕೀಕರಣಗೊಂಡವು.<ref name="Early"/>[[1200]]ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸ್ವಿಸ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯು [[ಸವಾಯ್‌ ಮನೆ|ಸೆವಾಯ್]]‌, [[ಝಹ್ರಿಂಗರ್‌‌|ಝಹ್ರಿಂಗರ್‌]], [[ಹಬ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌]] ಮತ್ತು [[ಕಿಬರ್ಗ್‌ ಕೌಂಟ್‌ಗಳು|ಕಿಬರ್ಗ್‌]] ಆಡಳಿತಗಳ ಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು.<ref name="Early"/> ಕೆಲ ಪ್ರದೇಶಗಳು ([[ಯೂರಿ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಯೂರಿ]], [[ಸ್ಕ್ವಿಜ್‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಸ್ಕ್ವಿಜ್‌]], ನಂತರ ''ವಾಲ್ಡ್‌ಸ್ಟಾಟೆನ್‌'' ಎಂದು ಹೆಸರಾದ [[ಅಂಟರ್‌ವಾಲ್ಡನ್‌‌|ಅಂಟರ್‌ವಾಲ್ಡನ್‌]]ಗಳು) ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಪರ್ವತ ಕಣಿವೆಗಳ ಮೇಲೆ ನೇರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಿಗುವ ಹಾಗೆ [[ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನೇರ ಆಳ್ವಿಕೆ]]ಗೆ ಒಳಪಟ್ಟವು. 1264 ADಯಲ್ಲಿ ಕಿಬರ್ಗ್‌ ರಾಜವಂಶವು ಕುಸಿದಾಗ, ಹಬ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ಸ್‌ [[ಹಬ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ರುಡಾಲ್ಫ್‌ I|ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರುಡಾಲ್ಫ್‌ I]]ನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ (1273ರಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ರೋಮ್‌ನ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ) ಪೂರ್ವ ಸ್ವಿಸ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯವರೆಗೆ ತನ್ನ ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. === ಹಳೆಯ ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟ === [[ಚಿತ್ರ:Schweiz Frühmia Adel.svg|thumb|250px|ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೨೦೦ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಮನೆತನಗಳು]] [[ಹಳೆ ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟ|ಹಳೆಯ ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟವು]] ಮಧ್ಯ ಆಲ್ಪ್ಸ್‌‌ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಕಣಿವೆಯ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈತ್ರಿ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಒಕ್ಕೂಟವು ಸಮಾನ ಆಸಕ್ತಿ([[ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ|ಸುಂಕ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ]])ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಕಾಪಾಡುವಿಕೆ ಮುಂತಾದವುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇದೇ ಮಾದರಿಯ ಇನ್ನಿತರ ಮೈತ್ರಿಗಳು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದಿರಬಹುದಾದರೂ, [[ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಭಾಗ|ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮುದಾಯ]]ಗಳಾದ [[ಯೂರಿ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಯೂರಿ]], [[ಸ್ಕ್ವಿಜ್‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಸ್ಕ್ವಿಜ್‌]], ಮತ್ತು [[ನಿಡ್‌ವಾಲ್ಡೆನ್‌]]ಗಳ ನಡುವಿನ [[1291ರ ಒಕ್ಕೂಟ ಶಾಸನಪತ್ರ]]ವು ಒಕ್ಕೂಟ ನಿರ್ಮಾಣದ ಆಧಾರ ಸ್ತಂಭವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="schwabe">ಶ್ವಬೆ ಅಂಡ್ ಕಂ.: ''ಗೆಷಿಛೆ ದರ್ ಸ್ಕ್ವಿಜ್‌‌‌ ಅಂಡ್ ದರ್ ಷ್ವಿಜೆರ್‌'', ಶ್ವಬೆ ಅಂಡ್ ಕಂ 1986/2004. ಪದ್ಧತಿ ISBN 3-7965-2067-7 {{de icon}}</ref><ref name="Brief">2009-06-22ರಂದು[http://www.eda.admin.ch/eda/en/home/reps/ocea/vaus/infoch/chhist.html ಸ್ವಿಸ್ ಚರಿತ್ರೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಮೀಕ್ಷೆ ] admin.chನಲ್ಲಿ, ಪಡೆಯಲಾಯಿತು</ref> [[ಚಿತ್ರ:Bundesbrief.jpg|thumb|left|1291ರ ಒಕ್ಕೂಟ ಶಾಸನಪತ್ರ]] 1353ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮೂರು ಮೂಲ [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳು|ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳು]] ಎಂದರೆ [[ಗ್ಲೇರಸ್‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಗ್ಲಾರಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಝಗ್‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್‍‌|ಝಗ್‌]] ಮತ್ತು [[ಲ್ಯೂಸರ್ನ್‌‌|ಲ್ಯೂಸರ್ನ್‌]] ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳು, [[ಜ್ಯೂರಿಚ್‌]] ಮತ್ತು [[ಬರ್ನ್‌]] ನಗರರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಎಂಟು ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ [[15ನೇ ಶತಮಾನ]]ದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ "ಹಳೆಯ ಒಕ್ಕೂಟ"ವು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಈ ವಿಸ್ತರಣವು ಒಕ್ಕೂಟದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಯಿತು.<ref name="Brief"/> 1460ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆಲ್ಫ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಜೂರಾ ಪರ್ವತಗಳವರೆಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು. ಇದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹಬ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ಸ್‌ಗಳ ([[ಸೆಂಪಾಕ್ ಕಾಳಗ‌|ಸೆಂಪಾಕ್‌ ಕಾಳಗ]], ನ್ಯಾಫೆಲ್ಸ್‌ಗಳ ಕಾಳಗ) [[ಬರ್ಗಂಡಿಯ ಡ್ಯೂಕ್‌|ಬರ್ಗಂಡಿ]]ಯ [[ದಿಟ್ಟ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌‌|ದಿಟ್ಟ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌]] ಮೇಲಿನ 1470ರಲ್ಲಿನ ವಿಜಯದಿಂದ, ಮತ್ತು [[ಸ್ವಿಸ್ ಕೂಲಿ ಸಿಪಾಯಿಗಳು|ಸ್ವಿಸ್ ಕೂಲಿ ಸಿಪಾಯಿ]]ಗಳ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.1499ರಲ್ಲಿನ [[ಸ್ವಾಬಿಯನ್‌ ಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲಿ [[ಪವಿತ್ರ ರೋಮ್‌ನ ಚಕ್ರವರ್ತಿ|ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] [[ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಿಲ್ಲನ್‌ I, ಪವಿತ್ರ ರೋಮ್‌ನ ಚಕ್ರವರ್ತಿ|ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಿಲಿಯನ್‌ I]]ನ [[ಸ್ವಾಬಿಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದ ಮೇಲಿನ ಸ್ವಿಸ್ ವಿಜಯವು [[ಪವಿತ್ರ ರೋಮ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದೊಳಗೆ ''ವಸ್ತುತಃ '' ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಗಳಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="Brief"/> ಹಳೆಯ ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಮುಂಚಿನ ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳಿಂದಾಗಿ ಅಜೇಯತೆಯ ಕೀರ್ತಿ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಆದರೆ [[ಹಳೆ ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಬೆಳವಣಿಗೆ|ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಸ್ತರಣೆ]] ಮಾಡುವಾಗ 1515ರಲ್ಲಿ [[ಮಾರಿಗ್ನಾನೋ ಕಾಳಗ]]ದಲ್ಲಿನ ಸ್ವಿಸ್ ಸೋಲು ಹಿನ್ನಡೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಇದು ಸ್ವಿಸ್ ಚರಿತ್ರೆಯ "ಧೀರ" ಯುಗದ ಮುಕ್ತಾಯಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು.<ref name="Brief"/> [[ಝ್ವಿಂಗ್ಲಿ]]ಯ [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ‌|ಸುಧಾರಣೆ]]ಯ ಯಶಸ್ಸು ಕೆಲ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 1529 ಮತ್ತು 1531ರಲ್ಲಿ (''ಕಪ್ಪೆಲರ್‌ ಕ್ರೀಗ್‌'' ) ಅಂತರ-ಕ್ಯಾಂಟನ್ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧಗಳು ನಡೆದ ನೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲದ ನಂತರವೇ, 1648ರಲ್ಲಿ, [[ವೆಸ್ಟ್‌ಫಾಲಿಯಾ ಒಪ್ಪಂದ]]ದ ಅಂಗವಾಗಿ, ಐರೋಪ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪವಿತ್ರ ರೋಮ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ಸ್ವತಂತ್ರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ [[ಅಲಿಪ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ|ಅಲಿಪ್ತ ನೀತಿ]]({{lang|fr|''ancien régime''}})ಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದವು. ಸ್ವಿಸ್ ಚರಿತ್ರೆಯ [[ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಆಧುನಿಕ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌|ಪೂರ್ವ ಆಧುನಿಕ]] ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದ [[ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವ|ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿತನ]]ವು [[ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಯುದ್ಧ]]ದ ನಂತರದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿನ್ನಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು [[1653ರ ಸ್ವಿಸ್ ರೈತರ ದಂಗೆ]]ಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ, [[ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್|ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಾಂಟಿಸಂ|ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್‌]] ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವು ಮುಂದುವರಿದು, 1656 ಮತ್ತು 1712ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ವಿಲ್‌ಮರ್ಗನ್‌ ಕಾಳಗಗಳು|ವಿಲ್‌ಮರ್ಗನ್‌ ಕಾಳಗಗಳ]] ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಸ್ಫೋಟಿಸಿತು.<ref name="Brief"/> === ನೆಪೋಲಿಯನ್‌ ಯುಗ === [[ಚಿತ್ರ:Acte de Médiation mg 0643.jpg|right|thumb|ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಕಾಯಿದೆಯು ಹಳೆಯ ಆಳ್ವಿಕೆ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಗಣರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ನೆಪೋಲಿಯನ್‌‌ನ ಪ್ರಯತ್ನ.]] 1798ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸೇನೆಯು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಏಕೀಕೃತ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಹೇರಿತು.<ref name="Brief"/> ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಏಕೀಕರಣಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮುಲ್‌ಹಾಸನ್‌ ಮತ್ತು ವಾಲ್‌ಟೆಲ್ಲಿನಾ ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿತು. [[ಹೆಲ್ವೆಟಿಕ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ]] ಎಂದೆನಿಸಿದ ಹೊಸ [[ಆಳ್ವಿಕೆ ಪದ್ದತಿ|ಪ್ರಭುತ್ವ]]ವು, ಬಹಳವೇ ಅಪಖ್ಯಾತಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ವಿದೇಶೀ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಸೇನೆಯಿಂದ ಹೇರಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ನಾಶವಾಗಿ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಪರಾಧೀನ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತ್ತು. ನಿಡ್‌ವಾಲ್ಡೆನ್‌ ದಂಗೆಯನ್ನು 1798ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಸೇನೆಯು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದ ಸಂಗತಿ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಸೇನೆಯ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ಸೇನೆಯ ಇರುವಿಕೆಯ ಬಗೆಗೆ ಇದ್ದ ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.[[ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌]] ಮತ್ತು ಅದರ ವಿರೋಧಿಗಳ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾದಾಗ, [[ರಷ್ಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಹಬ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ರಾಜ ಪ್ರಭುತ್ವ|ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ]] ಸೇನೆಗಳು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವು. ಹೆಲ್ವೆಟಿಕ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚರ ಪರ ಹೋರಾಡಲು ಸ್ವಿಸ್ ಸಮ್ಮತಿಸಲಿಲ್ಲ. 1803ರಲ್ಲಿ [[ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ನೆಪೋಲಿಯನ್ I|ನೆಪೋಲಿಯನ್‌]] ಎರಡೂ ಪಂಗಡಗಳಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ವಿಸ್ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳನ್ನು ಕರೆಸಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದನು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ [[ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಕಾಯಿದೆ]]ಯು ಜಾರಿಯಾಗಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ವಿಸ್ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು 19 ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವೊಂದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.<ref name="Brief"/> ಸ್ವಿಸ್ ರಾಜಕೀಯದ ಬಹುಪಾಲು ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಅಗತ್ಯ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಡುವೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸುವುದಾಗಿದೆ. 1815ರಲ್ಲಿ [[ವಿಯೆನ್ನಾದ ಸಭೆ|ವಿಯೆನ್ನಾದ ಆಡಳಿತ]] ಸ್ವಿಸ್ ಸ್ವತಂತ್ರತೆಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಗೊಳಿಸಿತು. ಐರೋಪ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳು ಸ್ವಿಸ್ ಅಲಿಪ್ತ ನೀತಿಯನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡವು.<ref name="Brief"/> ಸ್ವಿಸ್ ಪಡೆಗಳು 1860ರ [[ಗೇಟಾನ ಮುತ್ತಿಗೆ(1860)|ಗೇಟಾದ ಮುತ್ತಿಗೆ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹೋರಾಟದವರೆಗೂ ವಿದೇಶೀ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಒಪ್ಪಂದವು [[ವಲಾಯಿಸ್‌|ವಲಾಯಿಸ್‌‌]], [[ನ್ಯೂಚಾಟೆಲ್‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ನ್ಯೂಚಾಟೆಲ್‌]] ಮತ್ತು [[ಜಿನೀವಾ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಜಿನೀವಾ]] ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು. ಆಗಿನಿಂದ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಗಡಿಗಳು ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ. === ಸಂಯುಕ್ತ ಒಕ್ಕೂಟ ದೇಶ === [[ಚಿತ್ರ:Bern, Federal Palace, 1857.jpg|thumb|left|ಬರ್ನ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಥಮ ಒಕ್ಕೂಟ ಅರಮನೆ (1857).]] ಬರ್ನ್‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್, ಲ್ಯೂಸರ್ನ್‌ ಮತ್ತು ಜ್ಯೂರಿಚ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ [[ಟಗ್‌ಸಟ್ಸುಂಗ್‌‌|ಟಾಗ್ಸಾಟ್ಸುಂಗ್‌]] (ಹಿಂದಿನ ಶಾಸಕಾಂಗ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಸಮಿತಿ)ನ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ವಹಿಸಿದ ಮೂರು ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 1848ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನೇ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಭಾಷಿಕರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸನಿಹವಿರುವುದರಿಂದ, ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{HDS|10102|Bundesstadt}}</ref> ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಅಧಿಕಾರ [[ಪುನರ್‌ಸ್ಥಾಪನೆ (ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌)|ಪುರ್ನಸ್ಥಾಪನೆ]]ಯು ಕೇವಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿತ್ತು. 1839ರ ಜ್ಯೂರಿಪುಟ್ಷ್‌ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಘರ್ಷಣೆಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಅಶಾಂತಿಯ ಅವಧಿಯ ನಂತರ, 1847ರಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ(ಸೋಂಡರ್‌ಬಂಡ್ಸ್‌ಕ್ರೇಗ್‌)ವನ್ನು ರಚಿಸಲು ನೋಡಿದಾಗ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಭುಗಿಲೆದ್ದಿತು.<ref name="Brief"/> ಈ ಕಲಹವು ನೂರರ ಆಸುಪಾಸಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜೀವಗಳನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಸುಮಾರು ಕೆಲ ವಾರಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ [[ತಿರುಗುಬಾಣವಾದ ಆಕ್ರಮಣ|ವಿರೋಧಿಗಳಿಗೆಂದು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ ಆಕ್ರಮಣಗಳು ತಿರುಗುಬಾಣ]]ವಾದುದರಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದವು. 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇತರೆ ಐರೋಪ್ಯ ದಂಗೆ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸೋಂಡರ್‌ಬಂಡ್ಸ್‌ಕ್ರೇಗ್‌ನ ದಂಗೆ ಎಷ್ಟೇ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾದರೂ ಸ್ವಿಸ್ ಜನರ ಮನಃಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಈ ಯುದ್ಧವು ಇಡೀ ಸ್ವಿಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಐರೋಪ್ಯ ನೆರೆಹೊರೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಬಲದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿಸಿತು. ಸ್ವಿಸ್ ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳ ಜನರು ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌, ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್‌, ಪ್ರಗತಿಪರ ಇಲ್ಲವೇ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಯಾವುದೇ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿರಲಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಒಂದುಗೂಡಿದರೆ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪೂರಕ ಎಂಬುದನ್ನು ಮನಗಂಡರು. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಯೂರೋಪ್‌ನ ಇತರೆ ಭಾಗಗಳು [[1848ರ ಕ್ರಾಂತಿಗಳು|ಕ್ರಾಂತಿಯ ಕೋಲಾಹಲ ಮತ್ತು ಗಲಭೆಗಳಿಂದ ನಲುಗು]]ತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇತ್ತ ಸ್ವಿಸ್‌ ಜನರು [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಸಂವಿಧಾನ|ಅಮೇರಿಕದ ಶೈಲಿ]]ಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಒಂದು [[ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂವಿಧಾನ|ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ರಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಸಂವಿಧಾನವು ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿ ಉಳಿದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ನೀಡಿತು. ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳ ಅಧಿಪತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಿದವರಿಗೆ ಮನ್ನಣೆಯೊಂದಿಗೆ (ಸೋಂಡರ್‌ಬಂಡ್‌ ಕಂಟೋನ್‌), ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸತ್ತನ್ನು [[ಮೇಲ್ಮನೆ]] ( [[ಸ್ವಿಸ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಮಿತಿ|ಸ್ವಿಸ್ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ]], ಪ್ರತಿ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಹಾಗೆ) ಮತ್ತು [[ಕೆಳ ಮನೆ|ಕೆಳಮನೆ]]ಯೆಂದು ([[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿ|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿ]]ಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತದ ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಬಹುದು) ಎಂದು ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು. ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವುದೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ [[ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ|ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ]] ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಕೀಕೃತ ತೂಕ ಮಾಪನೆ ಮತ್ತು ಅಳತೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. 1850ರಲ್ಲಿ [[ಸ್ವಿಸ್ ಫ್ರಾಂಕ್|ಸ್ವಿಸ್ ಫ್ರಾಂಕ್‌]] ಅನ್ನು ಸ್ವಿಸ್‌ನ [[ಏಕೈಕ ನಾಣ್ಯ ಪದ್ಧತಿ]] ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಂವಿಧಾನದ 11ನೇ ಅನುಚ್ಛೇದವು ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇನೆಯ ಸೇವೆ ನೀಡುವುದನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸಿದರೂ, ಆಗಲೂ [[ಸಿಸಿಲೀಸ್‌ನ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್‌ II|ಎರಡು ಸಿಸಿಲೀಸ್‌ನ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್‌ II]]ನ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸ್ವಿಸ್ ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ [[ಗೇಟಾ ಮುತ್ತಿಗೆ (1860)|1860ರ ಗೇಟಾನ ಮುತ್ತಿಗೆ]]ಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಸ್ವಿಸ್ ಜನರು ವಿದೇಶಿ ಸೇವೆಗೆ ಮುಕ್ತಾಯ ಹಾಡಿದರು. [[ಚಿತ್ರ:Gotthard Eröffnungszug Bellinzona.jpg|thumb|1882ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾದ ಗಾತ್ಥರ್ಡ್ ರೈಲ್ವೆ ಸುರಂಗವು, ಟಿಕಿನೊದ ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.]] ಸಂವಿಧಾನದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಿಯು ಅಗತ್ಯ ಬಿದ್ದರೆ ಇಡೀ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಪುನರ್ರಚನೆ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು, ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವ ಬದಲಿಗೆ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಸಂವಿಧಾನವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="HistoiredelaSuisse">''ಹಿಸ್ಟೋರಿಯೆ ದೆ ಲಾ ಸ್ಯುಸ್ಸೆ'', ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಫ್ರಗ್ನಿರೆ, ಫ್ರೈಬೋರ್ಗ್‌, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌</ref> ಈ ವಿಧಿಯ ಅಗತ್ಯವು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಗತ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭ ಒದಗಿದಾಗ ಎದ್ದುಕಾಣಿಸಿತು. 1872ರಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿದ ಸಂವಿಧಾನದ ರೂಪರೇಖೆಯು ಸಮುದಾಯದಿಂದ ತಿರಸ್ಕೃತಗೊಂಡರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ 1874ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕೃತಗೊಂಡಿತು.<ref name="Brief"/> ಈ ಸಂವಿಧಾನವು ಒಕ್ಕೂಟದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಅನುಜ್ಞಾತ್ಮಕ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇದು ರಕ್ಷಣೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು.1891ರಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಅದ್ವಿತೀಯವಾಗಿರುವ [[ನೇರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]]ದ ದೃಢವಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="Brief"/> === ಆಧುನಿಕ ಚರಿತ್ರೆ === [[ಚಿತ್ರ:VZ Kipfenschlucht 1900.jpg|thumb|left|19ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾದವು. ಇಲ್ಲಿ ರೈಲು ಝರ್ಮತ್ತ್‌ನ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ (1891).]] ಎರಡೂ [[ವಿಶ್ವ ಸಮರ|ವಿಶ್ವಸಮರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಆಕ್ರಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. [[ವಿಶ್ವ ಸಮರ I]]ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌ ಇಲ್ಲಿಯಿಚ್‌ ಉಲ್ಯಾನೊವ್‌ ([[ಲೆನಿನ್|ಲೆನಿನ್‌]])ಗೆ ಆಶ್ರಯ ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು ಅಲ್ಲದೇ ಆತ 1917ರವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದ.<ref>ನೋಡಿರಿ [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಲೆನಿನ್|ವ್ಲಾದಿಮಿರ್‌ ಲೆನಿನ್‌]]</ref> ಸ್ವಿಸ್ ಅಲಿಪ್ತ ನೀತಿಯು 1917ರ [[ಗ್ರಿಮ್‌-ಹಾಫ್‌ಮನ್‌ ವ್ಯವಹಾರಗಳು|ಗ್ರಿಮ್‌-ಹಾಫ್‌ಮನ್‌ ವ್ಯವಹಾರ]]ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾದರೂ, ಈ ವಿರೋಧವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿತ್ತು. 1920ರಲ್ಲಿ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಯಾವುದೇ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಬಂಧನೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ [[ಲೀಗ್‌ ಆಫ್‌ ನೇಷನ್ಸ್‌]]ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿತು. [[IIನೇ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌|ವಿಶ್ವಸಮರ IIರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ]], ಜರ್ಮನ್ನ<ref>''ಲೆಟ್ಸ್‌ ಸ್ವಾಲೊ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌'' ಕ್ಲಾಸ್‌ ಯು‌ರ್ನರ್‌ (ಲೆಕ್ಸಿಂಗ್ಟನ್ ಬುಕ್ಸ್, 2002).</ref> ರು ಈ ದೇಶದ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಲು ದೀರ್ಘ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಯಾವುದೇ ದಾಳಿಗೊಳಗಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="Brief"/> ಸೇನಾಬಲದ ಮೂಲಕ ನೀಡಿದ ವಿರೋಧ, ಜರ್ಮನಿಯೊಂದಿಗಿನ ರಿಯಾಯಿತಿಯ ಮಾತುಕತೆ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವ ಸಮರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿನ ಇತರೆ ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿತ ದಾಳಿ ನಡೆಯದಿದ್ದ ಉತ್ತಮ ಅದೃಷ್ಟ ಮುಂತಾದುವುಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಫಲವಾಗಿ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ತನ್ನ ಸ್ವತಂತ್ರತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಪುಟ್ಟ [[ನಾಜಿ ಪಕ್ಷ]]ವು ಮಾಡಿದ ಜರ್ಮನಿಯ ಮೇಲಿನ ಆಕ್ರಮಣದ ಪ್ರಯತ್ನವು ಶೋಚನೀಯವಾಗಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಸ್ವಿಸ್ ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮವು [[ತೃತೀಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ತೃತೀಯ ಜರ್ಮನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು, ಸಾಕಷ್ಟು ಬಾರಿ ಜರ್ಮನಿಯ ನೇತಾರರನ್ನು ಉದ್ರೇಕಿಸುವಂತೆ ಬಲವಾಗಿ ಟೀಕಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಜನರಲ್‌ [[ಹೆನ್ರಿ ಗುಸನ್‌]]ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸನ್ನದ್ಧಗೊಳಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಲಾಯಿತು. ಕೇವಲ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಾಯೀ ರಕ್ಷಣಾ ನೀತಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ನಿರಂತರ ಸವೆಸುವ ಯುದ್ಧ ನಡೆಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಲ್ಫ್ಸ್‌ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ [[ರೆದೈತ್|ರೀಡ್ಯುಟ್‌]] ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ಸದೃಢ ಉತ್ತಮ ಆಯುಧ ದಾಸ್ತಾನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವ ಮಾದರಿಯ ನೂತನ ಯುದ್ಧನೀತಿಯನ್ನು ಸ್ವಿಸ್‌ ಪಡೆ ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಆಕ್ಸಿಸ್‌ ಮತ್ತು ಮಿತ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. [[ಜಿನೀವಾ]]ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೆಡ್‌ಕ್ರಾಸ್‌]] ಸಂಘಟನೆಯು ಈ ತರಹದ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಸಂಘರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತ್ತು. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮವನ್ನು [[IIನೇ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧದ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳು|ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಆಕ್ಸಿಸ್‌ ದೇಶಗಳು|ಆಕ್ಸಿಸ್‌]] ದೇಶಗಳೆರಡೂ ದಿಗ್ಬಂಧಿಸಿದ್ದವು. [[ತೃತೀಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಜರ್ಮನಿಯ ತೃತೀಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಕಾಲಾವಧಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳು ಆಕ್ರಮಣದ ಸಾಧ್ಯಾಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪಾಲುದಾರ ದೇಶಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳು [[ವಿಚಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌]] ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕವೊಂದನ್ನು 1942ರಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಕ್ಸಿಸ್‌ ದೇಶಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆಯುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ ಮುಟ್ಟಿತು. ವಿಶ್ವ ಸಮರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 104,000 ಮಂದಿ ವಿದೇಶೀ ಸೈನಿಕರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 300,000 ನಿರಾಶ್ರಿತರನ್ನು [[ಹೇಗ್‌ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು (1899 ಮತ್ತು 1907)|ಹೇಗ್‌ ಒಡಂಬಡಿಕೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದ್ದ ''ಅಲಿಪ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಬಾಧ್ಯತೆ'' ಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಿತು. ನಿರಾಶ್ರಿತರಲ್ಲಿ 60,000 ಜನರು ನಾಜಿಗಳ ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ 26,000ರಿಂದ 27,000 ಮಂದಿ ಯಹೂದಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೂ, ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯೊಂದಿಗಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಹಾಗೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ವಲಸೆ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯ ನೀತಿಗಳು ವಾದವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು.<ref>[http://www.uek.ch/en/ ಬರ್ಗಿಯರ್‌ ಮಂಡಳಿಯ ಅಂತಿಮ ವರದಿ], ಪುಟ 117.</ref> ಯುದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಿಸ್ ವಾಯುದಳವು ಎರಡೂ ಪಡೆಗಳ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿತಲ್ಲದೇ 11 ಒಳನುಗ್ಗುತ್ತಿದ್ದ [[ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫ್ಫೆ]] ವಿಮಾನಗಳನ್ನು 1940ರ ಮೇ ಮತ್ತು ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿತು. ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ಯುದ್ಧ ಬೆದರಿಕೆ ಗ್ರಹಿಸಿದ ನಂತರ ಯುದ್ಧನೀತಿ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಇನ್ನಿತರ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರನ್ನು ನೆಲಕಚ್ಚಿಸಿತು. ಸಮರದಲ್ಲಿ 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳ ಬಾಂಬರ್‌ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 1944-45ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಿತ್ರ ಪಕ್ಷಗಳ ಬಾಂಬರ್‌ ವಿಮಾನಗಳು ಪ್ರಮಾದವಶಾತ್‌ ಸ್ವಿಸ್ ಪಟ್ಟಣಗಳ [[ಸ್ಕಾಫ್‌ಹಾಸೆನ್‌]] ( 40 ಮಂದಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು ), [[ಸ್ಟೇನ್‌ ಆಮ್‌ ರೇಯ್ನ್‌]], [[ವಾಲ್ಸ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌|ವಾಲ್ಸ್‌]], [[ರಫ್ಸ್|ರಫ್ಸ್‌‌]] (18 ಮಂದಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು)ಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದವು ಮತ್ತು 1945ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 4ರಂದು [[ಬಸೆಲ್‌]] ಮತ್ತು [[ಜ್ಯೂರಿಚ್‌]] ಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಖ್ಯಾತ ಬಾಂಬ್‌ ದಾಳಿ ನಡೆಯಿತು. [[ಚಿತ್ರ:Bundeshaus COA Jura.jpg|thumb|left|ಜೂರಾ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕೋಠಿಯನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾನಿಕ ಅರಮನೆಯ ಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ. ಬರ್ನ್‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್ 1978ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಪ್ರದೇಶವು ವಿಭಜನೆಯಾಯಿತು, ಮತ್ತು 1979ರಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು.]] 1959ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಸ್ವಿಸ್‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು [[ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು]] ಪಡೆದರೆ, ಒಕ್ಕೂಟದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 1971<ref name="Brief"/> ರಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು. ವಿರೋಧದ ನಂತರ ಕೊನೆಯ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ [[ಅಪ್ಪೆನ್‌ಜೆಲ್‌ ಇನ್ನರ್‌ಹೋಡೆನ್‌|ಅಪ್ಪೆನ್‌ಜೆಲ್‌ ಇನ್ನರ್‌ಹೋಡೆನ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ 1990ರಲ್ಲಿ ಈ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು. ಒಕ್ಕೂಟದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ [[ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು]] ದೊರೆತ ಮೇಲೆ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಹುಬೇಗ ಏರಿದರು. ಏಳು ಮಂದಿ ಸದಸ್ಯರ [[ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಸಮಿತಿ|ಒಕ್ಕೂಟ ಕಾರ್ಯಾಂಗ]]ದ ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ [[ಎಲಿಜಬೆತ್‌ ಕೊಪ್‌]] ಎಂಬಾಕೆ 1987-1989ರವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref name="Brief"/> ಪ್ರಥಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿ [[ರುತ್‌ ಡ್ರೇಫಸ್‌‌|ರುತ್‌ ಡ್ರೇಫಸ್‌]]ರು 1999ನೇ ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು 1998ರಲ್ಲಿ ಚುನಾಯಿತರಾದರು. (ಸ್ವಿಸ್‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಕಂಡ ಏಳು ಜನ ಸದಸ್ಯರ ಉಚ್ಚ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲೊಬ್ಬರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಯಾವುದೇ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಸತತವಾಗಿ ಎರಡು ಅವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಲು ಅವಕಾಶವಿರುವುದಿಲ್ಲ). ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿ 2007ರಲ್ಲಿ [[ಮಿಷೆಲಿನ್‌ ಕಾಲ್ಮಿ-ರೇ]] ಎಂಬಾಕೆ ಉಚ್ಚ ಹುದ್ದೆಯನ್ನೇರಿದರು. ಆಕೆ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಭಾಷಿಕ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ ಆದ (ಜೆನ್‌ಫ್‌ ಎಂದು ಜರ್ಮನ್‌‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಜಿನರ್ವಾ ಎಂದು ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗುವ) [[ಜೆನೆವ್‌‌|ಜೆನೆವ್‌]]ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಮೂಲದವರು. ಆಕೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಏಳು ಜನ ಸದಸ್ಯರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ/ಉಚ್ಚ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿ ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಎಂದರೆ, [[ಆರ್ಗಾವ್‌]] ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ನ [[ಡೋರಿಸ್‌ ಲ್ಯೂಥರ್ಡ್‌‌|ಡೋರಿಸ್‌ ಲ್ಯೂಥರ್ಡ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಗ್ರಾವುಬುಂಡೆನ್‌]] ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ನ [[ಎವೆಲಿನ್‌ ವಿಡ್ಮರ್‌-ಷ್ಲುಂಫ್‌]]ರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ [[ಯುರೋಪ್ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಲಿ|<span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಯೂರೋಪ್‌ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಲಿ</span>]]ಗೆ 1963ರಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಯಿತು. ಬರ್ನ್‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ನ ಕೆಲ ಪ್ರದೇಶಗಳು [[ಬರ್ನ್‌]] ಜನರಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದು [[ಜ್ಯೂರಾ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಜ್ಯೂರಾ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌‌]] ಎಂಬ ಹೊಸದೊಂದು ಕ್ಯಾಂಟನ್‌‌ನ್ನು 1979ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿಕೊಂಡವು. 1999ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 18ರಂದು ಜನಸಮುದಾಯ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ [[ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂವಿಧಾನ|ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂವಿಧಾನ]]ವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಬೆಂಬಲಿಸಿದವು.<ref name="Brief"/>[[ಚಿತ್ರ:20020717 Expo Neuenburg 15.JPG|thumb|2002ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನ]] 2002ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ [[ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ|ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ]]ದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸದಸ್ಯರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ [[ಪವಿತ್ರ ಪೀಠ(ಆಸ್ಥಾನ)|ವ್ಯಾಟಿಕನ್‌]] ಮಾತ್ರವೇ ಹೆಚ್ಚು ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದೂ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೊಂದಿರದ ಕೊನೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ [[ಐರೋಪ್ಯ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಕ್ಕೂಟ|EFTA]]ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, [[ಐರೋಪ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ]]ದ ಸದಸ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. [[ಯೂರೋಪ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ|ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆಯಲು 1992ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಕಳಿಸಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 1992<ref name="Brief"/> ರಲ್ಲಿ EEAಯು ತಿರಸ್ಕೃತವಾದಾಗಿನಿಂದ ಈ ಕಾರ್ಯ ಮುಂದುವರೆಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ EEAಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಕೇಳಿದ ಏಕೈಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ಆಗಿನಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ಬಾರಿ EU ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ನಡೆಯಿತಾದರೂ ಜನಸಮುದಾಯದಿಂದ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತವಾದುದರಿಂದ ಈ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಅರ್ಜಿಯು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಸನವು EUಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುವ ಹಾಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿರುವುದಲ್ಲದೇ ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಜೊತೆ ಅನೇಕ [[ಇಬ್ಬಗೆಯ ವಾದ|ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳನ್ನು]] ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ ಮತ್ತು [[ಲೀಚ್‌ಟೆನ್‌ಸ್ಟೀನ್‌]]ಗಳು 1995ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ಪಡೆದ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ EU ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 2005ರ ಜೂನ್‌ 5ರಂದು [[ಷೆಂಗೆನ್‌ ಒಪ್ಪಂದ]]ಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲು 55% ಬಹುಮತದೊಂದಿಗೆ ಮತದಾರರು ಸಮ್ಮತಿ ನೀಡಿದರು. ಇದನ್ನು EU ಟೀಕಾಕಾರರು ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ, ಪಾರಂಪರಿಕವಾಗಿ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಅಥವಾ [[ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾ ನೀತಿ|ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ]]ಯ ಪ್ರತೀಕ ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಬೆಂಬಲವಿದೆ ಎಂಬುದರ ಸಂಕೇತವಿದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ರಾಜಕೀಯ == [[ಚಿತ್ರ:Bundesrat der Schweiz 2009.jpg|thumb|೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಸಮಿತಿ. ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ: ಒಕ್ಕೂಟ ಶಾಸಕರಾದ ಮಾರೆರ್‌‌, ಮಿಷೆಲಿನ್‌ ಕಾಲ್ಮಿ-ರೇ, ಮೊರಿಟ್ಜ್ ಲ್ಯುಎನ್‌ಬರ್ಜರ್, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹಾನ್ಸ್‌-ರುಡಾಲ್ಫ್‌ ಮರ್ಜ್‌, ಒಕ್ಕೂಟ ಶಾಸಕ ಡೋರಿಸ್‌ ಲ್ಯೂಥರ್ಡ್‌ (ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ), ಒಕ್ಕೂಟ ಶಾಸಕ ಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್ ಕಷೆಪನ್‌, ಮತ್ತು ಒಕ್ಕೂಟ ಶಾಸಕ ಎವೆಲಿನ್‌ ವಿಡ್ಮರ್‌-ಷ್ಲುಂಫ್‌. ಒಕ್ಕೂಟ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕೊರಿನ ಕ್ಯಾಸನೋವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಲಭಾಗದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.]] 1848ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕೃತವಾದ [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂವಿಧಾನ|ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂವಿಧಾನ]]ವು ಆಧುನಿಕ ಒಕ್ಕೂಟ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕಲ್ಪನೆಯ ಶಾಸನಾಧಾರ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಹಳೆಯ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯದಾಗಿದೆ.<ref name="Politics">^ [http://www.eda.admin.ch/eda/en/home/reps/ocea/vaus/infoch/chpoli.html ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ] admin.chನಲ್ಲಿ, 2009-06-22ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು</ref> 1999ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತಾದರೂ, ಅದು ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾಗಿ ಪ್ರಜೆಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ನೀತಿನಿಯಮಗಳ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹಂಚುವುದರೊಂದಿಗೆ ಒಕ್ಕೂಟದ ನ್ಯಾಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹಾಗೂ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು. ಒಕ್ಕೂಟದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳಿದ್ದವು. ಅವೆಂದರೆ :<ref>{{cite web |url=http://www.eda.admin.ch/eda/en/home/topics/counz/infoch/chpoli.html |title=Political System |publisher=Federal Department of Foreign Affairs}}</ref> ಉಭಯ ಸದನಗಳ ಸಂಸತ್ತು (ಶಾಸಕಾಂಗ), ಒಕ್ಕೂಟ ಸಮಿತಿ (ಕಾರ್ಯಾಂಗ) ಮತ್ತು ಒಕ್ಕೂಟ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (ನ್ಯಾಯಾಂಗ). [[ಚಿತ್ರ:Swiss parlement house South 001.jpg|thumb|left|ಬರ್ನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸತ್ತು‌ (ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂಸತ್ತು) ಮತ್ತು ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಸಮಿತಿ(ಕಾರ್ಯಾಂಗ) ಇರುವ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಒಕ್ಕೂಟ ಅರಮನೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.]] [[ಸ್ವಿಸ್ ಸಂಸತ್ತು]] ಎರಡು ಸಭೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ : ಪ್ರತಿ ಕ್ಯಾಂಟನ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಂತೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುವ 46 ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುವ (ಪ್ರತಿ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ನಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಅರೆ-ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ನಿಂದ ಒಬ್ಬರು ಸೇರಿದಂತೆ) [[ಸ್ವಿಸ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಮಿತಿ|ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸಮಿತಿ]], ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ [[ಅನುಪಾತಾಧರಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ]]ದ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆಯಾದ 200 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಡೂ ಸಭೆಗಳ ಸದಸ್ಯರು 4 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಎರಡೂ ಸಭೆಗಳು ಜಂಟಿ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಆ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸತ್ತು|ಒಕ್ಕೂಟ ಶಾಸನ ಸಭೆ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ|ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ]]ಗಳ ಮೂಲಕ, ನಾಗರಿಕರು ಸಂಸತ್ತು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಮಸೂದೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ಮತ್ತು [[ಸ್ವಪ್ರೇರಣೆ|ಶಾಸನಹಕ್ಕು]]ಗಳ ಮೂಲಕ ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಂತೆ ಕೋರಬಹುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ [[ನೇರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ|ನೇರ ಪ್ರಜಾ ಪ್ರಭುತ್ವ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರವೆನ್ನಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="Politics"/> [[ಸ್ವಿಸ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಮಂಡಳಿ|ಒಕ್ಕೂಟ ಸಮಿತಿ]]ಯು ಒಕ್ಕೂಟ [[ಸರ್ಕಾರ]]ವನ್ನು ರಚಿಸುವುದಲ್ಲದೇ, [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ಸಂಯುಕ್ತ ಆಡಳಿತ|ಒಕ್ಕೂಟ ಆಡಳಿತ]]ವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ [[ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ|ಒಕ್ಕೂಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೇತಾರ]]ನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಿತಿಯು ಒಕ್ಕೂಟ ಶಾಸನಸಭೆಯಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಅವಧಿಗೆ ಚುನಾಯಿತರಾದ ಏಳು ಮಂದಿ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಮಿತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯ ಮೇಲೆ ಶಾಸನಸಭೆಯು [[ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ]] ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಈ ಏಳು ಮಂದಿ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನು [[ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ|ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ]]ರನ್ನಾಗಿ ಶಾಸನಸಭೆಯು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಆವರ್ತನದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಸರ್ಕಾರದ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲದೇ, ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು, ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="Politics"/> 1959ರಿಂದ ಸ್ವಿಸ್ ಸರಕಾರವು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮತದಾರ ಸಮುದಾಯದ ಬಲವನ್ನು ಮತ್ತು ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂಸತ್ತನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಪಕ್ಷವು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. 1959ರಿಂದ 2003ರವರೆಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಂಚಿಕೆಯಾದ 2 ಸ್ಥಾನಗಳು CVP/PDCಗೆ, 2 ಸ್ಥಾನಗಳು SPS/PSSಗೆ, 2 ಸ್ಥಾನಗಳು FDP/PRDಗೆ ಮತ್ತು 1 ಸ್ಥಾನ SVP/UDCಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು "ಮಾಂತ್ರಿಕ ಸೂತ್ರ"ವೆಂಬ ಹೆಸರಿಂದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. [[2007ರ ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಸಮಿತಿ ಚುನಾವಣೆ|2007ರ ಒಕ್ಕೂಟ ಸಮಿತಿ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಕ್ಕೂಟ ಸಮಿತಿಯ ಏಳು ಸ್ಥಾನಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾದವು : :[[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ಸೋಷಿಯಲ್ ಡೆಮೊಕ್ರಟಿಕ್‌ ಪಕ್ಷ|ಸಮಾಜವಾದಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿಗಳಿಗೆ (SPS/PSS)]] 2 ಸ್ಥಾನಗಳು, ::[[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮುಕ್ತ ಡೆಮೊಕ್ರಟಿಕ್‌ ಪಕ್ಷ|ಉದಾರವಾದಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿಗಳಿಗೆ (FDP/PRD)]] 2 ಸ್ಥಾನಗಳು, :::[[ಸ್ವಿಸ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಪಕ್ಷ|ಸ್ವಿಸ್ ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ಪಾರ್ಟಿಗೆ (SVP/UDC)]] 2 ಸ್ಥಾನಗಳು,<ref>SVP/UDC, [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿ ಪಕ್ಷ|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ‌ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ]] (BDP/PBD) ಎಲ್ಲ ಸಭಾಸದಸ್ಯರುಗಳಿಂದ ತೊಂದರೆಗೀಡಾಗಿ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಒಡಕನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದೆ. 2009ರಂತೆ, [[ಉಯೆಲಿ ಮಾರೆರ್‌|ಯೂಲಿ ಮಾರೆರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, SVP/UDC ಮತ್ತು BDP/PBD ತಲಾ ಒಂದೊಂದು ಸೀಟನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.</ref> ::::[[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯನ್ ಡೆಮೊಕ್ರಟಿಕ್ ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ಪಕ್ಷ|ಕ್ರೈಸ್ತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿಗಳಿಗೆ (CVP/PDC)]] 1 ಸ್ಥಾನ. [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಸಂಯುಕ್ತ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಒಕ್ಕೂಟದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]]ವು ಇತರೆ ಒಕ್ಕೂಟ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ತೀರ್ಪುಗಳ ಮೇಲೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುವ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಒಕ್ಕೂಟ ಶಾಸನಸಭೆಯಿಂದ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಚುನಾಯಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. === ನೇರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ === [[ಚಿತ್ರ:Landsgemeinde Glarus 2006.jpg|thumb|ಲೆಂಡ್ಸ್‌ಜೆಮಿನೈಡ್‌ ಎಂಬುದು ಹಳೆ ರೀತಿಯ ನೇರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ. ಈಗಲೂ ಎರಡು ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ]] ಸ್ವಿಸ್ ನಾಗರೀಕರು ಮೂರು ಹಂತದ ಕಾನೂನುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತಾರೆ : ಅವೆಂದರೆ ಪಂಗಡ, ಕ್ಯಾಂಟನ್ ಮತ್ತು ಒಕ್ಕೂಟ ಹಂತಗಳು. 1848ರ ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂವಿಧಾನವು [[ನೇರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]]ದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದೆ ([[ಸಂಸದೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]] ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಇದರ ಭಾಗವಾದುದರಿಂದ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ''ಅರೆ-ನೇರ'' ಅಥವಾ [[ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ನೇರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]]ವೆಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ). ಪೌರ ಹಕ್ಕುಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಸ್ ನೇರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ದಸ್ತೈವಜುಗಳು, (''ವೊಲ್ಕ್ಸರೆಚ್ಟ್‌'', ''ಡ್ರಾಯಿಟ್ಸ್‌ ಸಿವಿಕ್ಸ್‌'' ), ''ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಶಾಸನಹಕ್ಕು'' ಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವ ಮತ್ತು ''ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು'' ದಾಖಲಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ, ಇವೆರಡೂ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಬಹುದಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref name="Politics"/> ನಾಗರೀಕರ ಗುಂಪೊಂದು ಒಕ್ಕೂಟದ ''ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ'' ಯ ಮೂಲಕ ಸಂಸತ್ತು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಶಾಸನವೊಂದನ್ನು ಅದು ಅಂಗೀಕೃತವಾದ 100 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ವಿರೋಧಿಸುವ 50,000 ಮಂದಿಯ ಸಹಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮತ ಚಲಾವಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿ [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಹುಮತ|ಸರಳ ಬಹುಮತ]]ದ ಮೂಲಕ ಮತದಾರರು ಶಾಸನಕ್ಕೆ ಅಂಗೀಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ತಿರಸ್ಕಾರ ಸೂಚಿಸಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಎಂಟು ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳು ಒಕ್ಕೂಟ ಶಾಸನದ ವಿರುದ್ಧ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಕೋರುವ ಸೌಲಭ್ಯ ಸಹಾ ಇದೆ.<ref name="Politics"/> ಇದೇ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ, ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಒಕ್ಕೂಟದ ''ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕು'' ಗಳು ನೀಡುವ ಸೌಲಭ್ಯದ ಮುಖಾಂತರ 18 ತಿಂಗಳುಗಳೊಳಗೆ 100,000 ಮತದಾರರ ಸಹಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ [[ಸಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ|ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ]]ಗಳನ್ನೂ ಸಹಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತದಾನಕ್ಕೆ ಹಾಕಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>1999ರಿಂದ,ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ವಪ್ರೇರಣೆಯ ಮಾದರಿಯೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪದ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪ ಪಡೆಯುವ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಈ ಮಾದರಿಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ವಪ್ರೇರಣೆಯೂ ಇನ್ನೂ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ.</ref> ಸಂಸತ್ತು ಹೀಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ ಪೂರಕ ಪ್ರತಿ-ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಪ್ರಸ್ತಾವಗಳು ಅಂಗೀಕೃತವಾದರೆ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಶಾಸನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೂಲಕ ಇಲ್ಲವೇ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೂಲಕ ಆದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಮತ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳ ಆಂತರಿಕ ಮತಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ [[ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಬಹುಮತ|ಉಭಯ ಬಹುಮತ]] ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.<ref>ಪ್ರಮುಖ ಮತ ಆರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳು#ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರೆ-ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳು|ಅರೆ-ಕ್ಯಾಂಟನ್‌]]ಗಳ ಮತಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೇರೆ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಮತಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದ್ದು ಪರಿಣಾಮ 23 ಕಂಟೋನಲ್‌ಗಳಷ್ಟು ಅತ್ಯಧಿಕ ಮತಗಳು ದೊರೆತವು.</ref><ref>ಟ್ರೆಮ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ಬ್ಲೆ; ಲೆಕೋರ್ಸ್‌; ಎಟ್‌ ಆಲ್‌. (2004) ರಾಜಕೀಯ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು. ಟೊರಂಟೊ: ನೆಲ್ಸನ್‌.</ref><ref>ಟರ್ನರ್‌‌; ಬರ್ರಿ (2001). ಹೇಳಿಕೆಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಪುಸ್ತಕ. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌: ಮ್ಯಾಕ್‌ ಮಿಲನ್‌ ಮುದ್ರಣ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌.</ref><ref>ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್, ಆರ್ಥರ್‌ (2006). ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬುಕ್ ಆಫ್‌ ದ ವರ್ಲ್ಡ್‌ 2005-2006. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌: Cq ಪ್ರೆಸ್‌.</ref> === ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳು === ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟ 26 ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:<ref name="Politics"/> {{Switzerland Cantons Labelled Map|float=left}} {| class="toccolours" style="float: auto; text-align:right; font-size:75%; width:40%; background:F5F5F5; " |- align=center style="background:lavender; font-weight:bold;" ! !! ಕ್ಯಾಂಟನ್ !! ರಾಜಧಾನಿ !! !! ಕ್ಯಾಂಟನ್ !! ರಾಜಧಾನಿ |- | align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:Wappen Aargau matt.svg|10px|border]]|| style="background:#f0f0f0;" align=left |'''[[ಆರ್ಗಾವ್‌]]''' || align=left | [[ಆರಾವ್‌‌|ಆರಾವ್‌]] || align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:Nidwald-coat of arms.svg|10px|border]]|| align=left style="background:#f0f0f0;" |*'''[[ನಿಡ್‌ವಾಲ್ಡೆನ್‌]]''' || align=left| [[ಸ್ಟಾನ್ಸ್|ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಗಳು]] |- !style="background:#f0f0f0;" colspan="6"| |- | align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:Wappen Appenzell Ausserrhoden matt.svg|10px|border]]|| style="background:#f0f0f0;" align=left |*'''[[ಅಪ್ಪೆನ್‌ಜೆಲ್‌ ಆಸ್ಸರ್‌ಹೋಡೆನ್‌]]''' || align=left | [[ಹೆರಿಸಾವ್‌]] || align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:Obwald-coat of arms.svg|10px|border]]|| align=left style="background:#f0f0f0;" |*'''[[ಓಬ್‌ವಾಲ್ಡೆನ್‌ಡೆನ್‌|ಓಬ್‌ವಾಲ್ಡೆನ್‌]]''' || align=left| [[ಸಾರ್ನೆನ್‌]] |- !style="background:#f0f0f0;" colspan="6"| |- | align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:Wappen Appenzell Innerrhoden matt.svg|10px]]|| style="background:#f0f0f0;" align=left |*'''[[ಅಪ್ಪೆನ್‌ಜೆಲ್‌ ಇನ್ನರ್‌ಹೋಡೆನ್‌]]''' || align=left| [[ಅಪ್ಪೆನ್‌ಜೆಲ್‌ (ಪಟ್ಟಣ)|ಅಪ್ಪೆನ್‌ಜೆಲ್‌]] || align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:Schaffhouse-coat of arms.svg|10px|border]]|| align=left style="background:#f0f0f0;" |'''[[ಸ್ಕಾಫ್‌ಹಾಸೆನ್‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಸ್ಕಾಫ್‌ಹಾಸೆನ್‌]]''' || align=left| [[ಸ್ಕಾಫ್‌ಹಾಸೆನ್‌]] |- !style="background:#f0f0f0;" colspan="6"| |- align=center style="background:#f0f0f0;" |[[ಚಿತ್ರ:Wappen Basel-Stadt matt.svg|10px|border]] || align=left style="background:#f0f0f0;" |*'''[[ಬಸೆಲ್‌ -ನಗರ]]''' || align=left| [[ಬಸೆಲ್‌]] || align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:CHE Schwyz SZ COA.svg|10px]]|| align=left style="background:#f0f0f0;" | '''[[ಸ್ಕ್ವಿಜ್‌‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಸ್ಕ್ವಿಜ್‌]] ''' || align=left| [[ಸ್ಕ್ವಿಜ್‌]] |- !style="background:#f0f0f0;" colspan="6"| |- | align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:BaleCampagne-coat of arms.svg|10px|border]]|| align=left style="background:#f0f0f0;" |*'''[[ಬಸೆಲ್‌ -ರಾಷ್ಟ್ರ|ಗ್ರಾಮೀಣ-ಬಸೆಲ್‌]] ''' || align=left| [[ಲೀಸ್ಟಲ್‌]]|| align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:Solothurn-coat of arms.svg|10px|border]]|| align=left style="background:#f0f0f0;" |'''[[ಸೋಲೋಥರ್ನ್‌‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಸೋಲೋಥರ್ನ್‌]] ''' || align=left| [[ಸೋಲೋಥರ್ನ್‌]] |- !style="background:#f0f0f0;" colspan="6"| |- | align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:CHE Bern COA.svg|10px|border]]|| align=left style="background:#f0f0f0;" |'''[[ಬರ್ನ್‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಬರ್ನ್‌]] ''' || align=left| [[ಬರ್ನ್|ಬರ್ನ್‌]] || align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:Coat of arms of canton of St. Gallen.svg|10px|border]]|| align=left style="background:#f0f0f0;" |'''[[ಸೇಂಟ್‌ ಗ್ಯಾಲೆನ್‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಸೇಂಟ್‌ ಗ್ಯಾಲೆನ್‌]]''' || align=left| [[ಸೇಂಟ್‌ ಗ್ಯಾಲೆನ್|ಸೇಂಟ್‌ ಗ್ಯಾಲೆನ್‌]] |- !style="background:#f0f0f0;" colspan="6"| |- | align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:Wappen Freiburg matt.svg|10px|border]]|| align=left style="background:#f0f0f0;" |'''[[ಫ್ರೈಬೋರ್ಗ್‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಫ್ರೈಬೋರ್ಗ್‌]] ''' || align=left| [[ಫ್ರೈಬೋರ್ಗ್‌]] || align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:Thurgovie-coat of arms.svg|10px|border]]|| align=left style="background:#f0f0f0;" |'''[[ಥುರ್ಗೌ]]''' || align=left| [[ಫ್ರಾನ್‌ಫೆಲ್ಡ್‌]] |- !style="background:#f0f0f0;" colspan="6"| |- | align=center style="background:#f0f0f0;" |[[ಚಿತ್ರ:Wappen Genf matt.svg|10px|border]] || align=left style="background:#f0f0f0;" |'''[[ಜಿನೀವಾ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಜಿನೀವಾ]]''' || align=left| [[ಜಿನಿವಾ|ಜಿನೀವಾ]] || align=center style="background:#f0f0f0;" |[[ಚಿತ್ರ:Tessin-coat of arms.svg|10px|border]] || align=left style="background:#f0f0f0;" |'''[[ಟಿಕಿನೊ]]''' || align=left| [[ಬೆಲ್ಲಿನ್‌ಜೋನಾ]] |- !style="background:#f0f0f0;" colspan="6"| |- | align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:Glaris-coat of arms.svg|10px|border]]|| align=left style="background:#f0f0f0;" |'''[[ಗ್ಲಾರಸ್‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಗ್ಲೇರಸ್‌]] ''' || align=left| [[ಗ್ಲಾರಸ್‌|ಗ್ಲೇರಸ್‌]] || align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:Wappen Uri matt.svg|10px|border]]|| align=left style="background:#f0f0f0;" |'''[[ಯೂರಿ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಯೂರಿ]]''' || align=left| [[ಆಲ್ಟ್‌ಡಾರ್ಫ್‌, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌|ಆಲ್ಟ್‌ಡಾರ್ಫ್‌]] |- !style="background:#f0f0f0;" colspan="6"| |- | align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:CHE Graubünden COA.svg|10px|border]]|| align=left style="background:#f0f0f0;" |'''[[ಗ್ರಾವುಬುಂಡೆನ್‌]]''' || align=left| [[ಚುರ್|ಛುರ್‌]] || align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:Wappen Wallis matt.svg|10px|border]]|| align=left style="background:#f0f0f0;" |'''[[ವಲಾಯಿಸ್‌]]''' || align=left| [[ಸಿಯಾನ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌|ಸಿಯಾನ್‌]] |- !style="background:#f0f0f0;" colspan="6"| |- | align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:Jura-coat of arms.svg|10px|border]]|| align=left style="background:#f0f0f0;" |'''[[ಜೂರಾ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಜ್ಯೂರಾ]]''' || align=left| [[ಡೆಲೆಮಾಂಟ್‌]] || align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:Wappen Waadt matt.svg|10px|border]]|| align=left style="background:#f0f0f0;" |'''[[ವಾಡ್|ವಾಡ್‌‌]]''' || align=left| [[ಲಾಸನ್ನೆ]] |- !style="background:#f0f0f0;" colspan="6"| |- | align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:Lucerne-coat of arms.svg|10px|border]]|| align=left style="background:#f0f0f0;" |'''[[ಲ್ಯೂಸರ್ನ್‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಲ್ಯೂಸರ್ನೆ]]''' || align=left| [[ಲ್ಯೂಸರ್ನ‌್‌|ಲ್ಯೂಸರ್ನೆ]] || align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:Zug-coat of arms.svg|10px|border]]|| align=left style="background:#f0f0f0;" |'''[[ಝಗ್‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಝುಗ್‌]]''' || align=left| [[ಝಗ್|ಝುಗ್‌]] |- !style="background:#f0f0f0;" colspan="6"| |- | align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:Neuchatel-coat of arms.svg|10px|border]]|| align=left style="background:#f0f0f0;" |'''[[ನ್ಯೂಚಾಟೆಲ್‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ನ್ಯೂಚಾಟೆಲ್‌]]''' || align=left| [[ನ್ಯೂಚಾಟೆಲ್‌]] || align=center style="background:#f0f0f0;" | [[ಚಿತ್ರ:Wappen Zürich matt.svg|10px|border]]|| align=left style="background:#f0f0f0;" |'''[[ಜ್ಯೂರಿಚ್‌‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಜ್ಯೂರಿಚ್‌]] ''' || align=left| [[ಜ್ಯೂರಿಚ್‌]] |} <nowiki>*</nowiki><small> [[ಸ್ವಿಸ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಮಿತಿ|ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಅರೆ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳನ್ನು ಓರ್ವ ಶಾಸಕ (ಇಬ್ಬರ ಬದಲಿಗೆ) ಮಾತ್ರವೇ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ ([[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳು#ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರೆ-ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳು|ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ]] [[ಅರೆ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಅರೆ-ಕ್ಯಾಂಟನ್‌]]ಗಳನ್ನು ನೋಡಿ).</small> ಅವುಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 15,000ದಿಂದ (ಅಪ್ಪೆನ್‌ಜೆಲ್‌ ಇನ್ನರ್‌ಹೋಡೆನ್‌) 1,253,500ದ ವರೆಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿದ್ದರೆ (ಜ್ಯೂರಿಚ್‌ ), ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 37&nbsp;km²ರಿಂದ (ಬಸೆಲ್‌ -ಸ್ಟಾಡ್ಟ್‌) 7,105&nbsp;km²ವರೆಗೆ (ಗ್ರಾವುಬುಂಡೆನ್‌) ಭಿನ್ನಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳು ಒಟ್ಟು 2,889 ಪೌರಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನೊಳಗೇ ಎರಡು [[ಪರಾಧೀನ ಪ್ರದೇಶ]]ಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ : [[ಬುಸಿಂಗೆನ್‌]] ಜರ್ಮನಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದರೆ, [[ಇಟಲಿಯ ಚಾಂಪಿಯನ್‌|ಕ್ಯಾಂಪಿಯೋನೆ ಡಿ'ಇಟಾಲಿಯಾ]] ಇಟಲಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ರಾಜ್ಯ]]ವಾಗಿದ್ದ [[ವೋರಾರ್ಲ್‌ಬರ್ಗ್‌]]ನಲ್ಲಿ 1919ರ ಮೇ 11ರಂದು ನಡೆದ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ 80%ಗೂ ಮಿಕ್ಕಿದ ಜನರು ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಆದರೂ, ಈ ವಿಲೀನವನ್ನು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಥಮ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌|ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ಸರ್ಕಾರ]], [[ವಿಶ್ವ ಸಮರ Iರ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳು|ಮಿತ್ರದೇಶಗಳು]], [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಉದಾರೀಕರಣ ಮತ್ತು ತೀವ್ರಗಾಮಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು|ಸ್ವಿಸ್‌ ಉದಾರವಾದಿ]]ಗಳು, ಸ್ವಿಸ್-ಇಟಾಲಿಯನ್‌ರು ([[ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಭಾಗ]]ದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸ್ವಿಸ್ ದೇಶೀಯರು‌, ನಕ್ಷೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ) ಮತ್ತು [[ರೊಮ್ಯಾಂಡಿ|ರೋಮಂಡ್‌ಗಳು]] (ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಫ್ರೆಂಚ್‌-ಭಾಷಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸ್ವಿಸ್ ದೇಶೀಯರು‌, ನಕ್ಷೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ) ಮುಂತಾದವರು ತಡೆದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.c2d.ch/?entit=10&vote=101&lang= |title=unige.ch - ವಿಶ್ವದ ನೇರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ |access-date=24 ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |archive-date=5 ಜನವರಿ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090105105300/http://www.c2d.ch/?entit=10&vote=101&lang= |url-status=dead }}</ref> === ವಿದೇಶಿ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು === ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಸೇನಾ, ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ನೇರ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಬಹುದಾದ ಯಾವುದೇ ಮೈತ್ರಿಗಳಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದಿದೆ. 1515ರಲ್ಲಿ ಅದರ [[ಹಳೆಯ ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಬೆಳವಣಿಗೆ|ವಿಸ್ತರಣೆ]]ಯಾದ ನಂತರದಿಂದ ಅಲಿಪ್ತವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="Neutrality">[http://www.swissworld.org/en/politics/foreign_policy/neutrality_and_isolationism/ ಅಲಿಪ್ತ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾನೀತಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090620111347/http://www.swissworld.org/en/politics/foreign_policy/neutrality_and_isolationism/ |date=20 ಜೂನ್ 2009 }} ಯನ್ನು swissworld.orgನಲ್ಲಿ, 2009-06-23ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.</ref> ಕೇವಲ 2002ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ [[ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ|ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ]]ದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆಯಿತಾದರೂ,<ref name="Neutrality"/> ಈ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಮೂಲಕವಾಗಿ ಸೇರಿದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಬಹುಪಾಲು ಎಲ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಲ್ಲದೇ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಇತರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.<ref name="Neutrality"/> ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ [[ಯೂರೋಪ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ|ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆದಿಲ್ಲ; ಸ್ವಿಸ್ ನಾಗರಿಕರು [[1990ರ ದಶಕ|1990ರ ದಶಕದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗ]]ದಿಂದಲೇ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Neutrality"/> ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂಖ್ಯೆಯ [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]], ಭಾಗಶಃ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಲಿಪ್ತ ನೀತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ತಮ್ಮ ಪೀಠಗಳನ್ನು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿವೆ. 1863ರಲ್ಲಿ [[ರೆಡ್‌ಕ್ರಾಸ್‌|ರೆಡ್‌ ಕ್ರಾಸ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ ಈಗಲೂ ಅದರ ಸಾಂಘಿಕ ಕೇಂದ್ರವು ಅದೇ ದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. [[ಜಿನೀವಾ]]ನಲ್ಲಿ [[ಐರೋಪ್ಯ ಪ್ರಸರಣಾ ಒಕ್ಕೂಟ]]ವು ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ [[ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ|ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ]]ಕ್ಕೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರೂ ಸಹಾ, ಜಿನೀವಾ ನಗರವು, ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಂತರದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ [[ಲೀಗ್‌ ಆಫ್‌ ನೇಷನ್ಸ್‌]]‌ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘದ ಪ್ರಧಾನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೇ, ಜಿನೀವಾ ಅನೇಕ UN ಉಪಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ ([[WHO]]), ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಒಕ್ಕೂಟ([[ITU]]) ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸುಮಾರು 200 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="Neutrality"/> ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಅನೇಕ ಕ್ರೀಡಾ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಮತ್ತು [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐಸ್‌ ಹಾಕಿ ಒಕ್ಕೂಟ|ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐಸ್‌‌ ಹಾಕಿ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದಂತಹಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ದೇಶದುದ್ದಕ್ಕೂ ತಮ್ಮ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವೆಂದರೆ [[ಲಾಸನ್ನೆ]]ಯಲ್ಲಿರುವ [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ ಸಮಿತಿ]], ಜ್ಯೂರಿಚ್‌ನಲ್ಲಿರುವ [[FIFA]] (ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಘಿಕ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ), ಮತ್ತು [[UEFA]] (ಐರೋಪ್ಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ). [[ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ|ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ]]ವು [[ಜಿನೀವಾ]]ದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ದಾವೋಸ್‌|ಡಾವೋಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಭೆಯಿಂದಾಗಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಧುರೀಣರನ್ನೂ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸಿ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ವಿಶ್ವವು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಜ್ವಲಂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆಂದು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಸ್ವಿಸ್ ಶಸ್ತ್ರ ಸನ್ನದ್ಧ ಸೇನಾಪಡೆ === [[ಚಿತ್ರ:F-18 steigt.jpg|thumb|left|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ F/A-18 ಹಾರ್ನೆಟ್‌ ವಿಮಾನ. ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ವತಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು ವ್ಯವಹರಿಸಬೇಕು.]] ಪದಾತಿ ದಳ ಮತ್ತು [[ಸ್ವಿಸ್ ವಾಯುದಳ|ವಾಯುದಳ]]ಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ [[ಸ್ವಿಸ್ ಸೇನಾದಳಗಳು|ಸ್ವಿಸ್ ಸೇನಾ ಪಡೆ]]ಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ದಾಖಲಾತಿ|ಬಲವಂತವಾಗಿ ಸೇನೆಗೆ ಸೇರಿದವರನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ]]. ವೃತ್ತಿಪರ ಸೈನಿಕರ ಸೇನಾಪಡೆಯ 5 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಮಾತ್ರವೇ ಇದ್ದು, ಉಳಿದವರೆಲ್ಲಾ ಬಲವಂತದಿಂದ ಸೇನೆಗೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 20ರಿಂದ 34(ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ 50) ವರ್ಷ ವಯೋಮಿತಿಯ ನಾಗರಿಕರು ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ [[ಭೂಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಆವೃತವಾದ|ಭೂಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ]] ಇಲ್ಲಿ ನೌಕಾಪಡೆಯಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸರೋವರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸೇನಾ ಗಸ್ತು ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ವೆಟಿಕನ್|ವ್ಯಾಟಿಕನ್‌ ಸಿಟಿ]]ಯ [[ಸ್ವಿಸ್ ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ|ಸ್ವಿಸ್ ಪಹರೆದಾರಿಕೆ]] ಬಿಟ್ಟರೆ ಇತರೆ ವಿದೇಶೀ ಸೇನೆಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಸ್ವಿಸ್‌ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ನಿಷಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಿಸ್ ಸೇನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರಚನೆಯು ಅಲ್ಲಿನ ಸೈನಿಕರು ತಮ್ಮ ಖಾಸಗಿ ಶಸ್ತ್ರಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಖಾಸಗಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇಟ್ಟಿರಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿವೆ.<ref>[http://www.schutz-vor-waffengewalt.ch/ ಈ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ವಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಲು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110430182555/http://www.schutz-vor-waffengewalt.ch/organisationen.html |date=30 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 }} 4 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2007ರ, ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಸೇನಾರಹಿತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸಮೂಹ|GSoA]], [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಹಸಿರು ಪಕ್ಷ|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ‌ ಗ್ರೀನ್‌ ಪಾರ್ಟಿ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿ ಪಕ್ಷ|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಸೋಷಿಯಲ್ ಡೆಮೊಕ್ರಟಿಕ್‌ ಪಾರ್ಟಿ]] [http://www.schutz-vor-waffengewalt.ch/organisationen.html ಇಲ್ಲಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110430182555/http://www.schutz-vor-waffengewalt.ch/organisationen.html |date=30 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 }} ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿರುವಂತೆ ಬೇರೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಹಕರಿಸಿದವು.</ref> [[ದಾಖಲಾತಿ|ಸೇನೆಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೇರಲೇಬೇಕೆಂಬ ನಿಬಂಧನೆ]] ಎಲ್ಲಾ ಪುರುಷ ಸ್ವಿಸ್ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ; ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಅವರು 19ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯ ದಾಖಲಾತಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಆದೇಶ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಯುವ ಸ್ವಿಸ್‌ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಸೇವೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಲು ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ; ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯದವರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಸೇವೆಯೂ ಸಹಾ ಲಭ್ಯ.<ref>{{cite web |url=http://www.nzz.ch/nachrichten/schweiz/zwei_drittel_der_rekruten_diensttauglich_1.687233.html |title=Zwei Drittel der Rekruten diensttauglich (Schweiz, NZZ Online) |format= |work= |accessdate=23 February 2009}}</ref> ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು 20,000 ಮಂದಿ 18ರಿಂದ 21 ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಸೇನೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಸೇನೆ XXI" ಎಂಬ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು 2003ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಮತದ ಮೇರೆಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, "ಸೇನೆ 95" ಎಂಬ ಹಿಂದಿನ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಅಗತ್ಯ ಸಿಪಾಯಿಗಳ ಗಣನೆಯನ್ನು 400,000ರಿಂದ 200,000ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರಲ್ಲಿ 120,000 ಮಂದಿ ಸಕ್ರಿಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಇತರೆ 80,000 ಮಂದಿ ಮೀಸಲು ಪಡೆಗೆ ಸೇರಿದವರು.<ref>[http://www.vbs.admin.ch/internet/vbs/de/home/documentation/armeezahlen/eff.html ಅರ್ಮಿಜಹೆಲ್ನ್ www.vbs.admin.ch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090909112719/http://www.vbs.admin.ch/internet/vbs/de/home/documentation/armeezahlen/eff.html |date=9 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009 }} (ಜರ್ಮನ್‌)</ref> [[ಚಿತ್ರ:SKdt-Fahrzeug - Schweizer Armee - Steel Parade 2006.jpg|thumb|ಮಿಲಿಟರಿ ಪೆರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿ MOWAG ಈಗಲ್ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ವಾಹನಗಳು]] ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಅಖಂಡತೆ ಮತ್ತು ಅಲಿಪ್ತತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಇದುವರೆವಿಗೆ ಮೂರು ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು 1870-71ರ [[ಪ್ರಾಂಕೊ-ಪ್ರಷ್ಯನ್‌ ಯುದ್ಧ|ಫ್ರಾಂಕೋ-ಪ್ರಷ್ಯನ್‌ ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ. ಆಗಸ್ಟ್‌ 1914ರಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್‌ ಘೋಷಣೆಯಾದ [[ಮೊದಲ ವಿಶ್ವ ಸಮರ|ಪ್ರಥಮ ವಿಶ್ವ ಸಮರ]]ಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಎರಡನೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. 1939ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾದ ಮೂರನೇ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ಪೋಲೆಂಡ್‌ ಮೇಲಿನ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದ್ದುದಾಗಿತ್ತು; ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ [[ಹೆನ್ರಿ ಗುಸನ್‌|ಹೆನ್ರಿ ಗ್ಯುಸೆನ್‌]] ಅವರನ್ನು ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅಲಿಪ್ತ ನೀತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸೇನೆಯು ಇತರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸದಿದ್ದರೂ, ಇಲ್ಲಿನ ಸೇನೆಯು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಶಾಂತಿಪಾಲನಾ ನಿಯೋಗಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. 2000ನೇ ಇಸವಿಯಿಂದ ಸ್ವಿಸ್‌ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯು ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹ ಸಂವಹನವನ್ನು ಗಮನಿಸಲು [[ಓನಿಕ್ಸ್‌ (ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ)|ಓನಿಕ್ಸ್‌]] ಗೂಢಚಾರಿ ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಹಾ ಹೊಂದಿದೆ. [[ಶೀತಲ ಸಮರ]]ದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಇಲ್ಲವೇ ಸಮಗ್ರ ಸೇನಾಪಡೆಯನ್ನೇ ನಿಷೇಧಿಸಲು ಯತ್ನಗಳು ನಡೆದವು ([[ಸೇನಾಪಡೆ ರಹಿತ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ ಸಮೂಹ|ಸೇನಾಪಡೆ ರಹಿತ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ಗಾಗಿ ಗುಂಪನ್ನು ನೋಡಿ]]). 1989ರ ನವೆಂಬರ್‌ 26ರಂದು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ನಡೆದಾಗ ಈ ವಿಚಾರ ಸೋಲು ಕಂಡರೂ ಸಹಾ, ಈ ಬಗೆಗೆ ಜನರ ಒಲವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ಇತ್ತು.<ref>''ಲ್‌'ಎವಲ್ಯೂಷನ್‌ ದೆ ಲಾ ಪೊಲಿಟಿಕೆ ದೆ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟೈ ದೆ ಲಾ ಸ್ಯುಸ್ಸೆ'' ("ಎವಲ್ಯೂಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ವಿಸ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಪಾಲಿಸೀಸ್") ಮ್ಯಾನ್‌ಫ್ರೆಡ್‌ ರಾಷ್‌ [http://www.nato.int/docu/revue/1993/9306-05.htm http://www.nato.int/docu/revue/1993/9306-05.htm]</ref> ಹಿಂದೆಯೇ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದ ಆದರೆ [[9/11 ದಾಳಿಗಳು|9/11 ದಾಳಿ]]ಯ ನಂತರ ನಡೆದ ಇದೇ ಮಾದರಿಯ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯು 77%ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮತಗಳಿಂದ ಸೋಲು ಕಂಡಿತು. == ಭೂಗೋಳ == [[ಚಿತ್ರ:Satellite image of Switzerland in September 2002.jpg|thumb|250px|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರ]] [[ಆಲ್ಫ್ಸ್‌]] ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌, ಕೇವಲ 41,285 [[ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌]]ಗಳ (15,940 [[ಚದರ ಮೈಲಿ|ಚ ಮೈ]]) ಸೀಮಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮಾದರಿಯ ವಿಶಾಲದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="Geo">[http://www.swissworld.org/en/geography/swiss_geography/contrasts/ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭೂಗೋಳ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150301012055/http://www.swissworld.org/en/geography/swiss_geography/contrasts/ |date=1 ಮಾರ್ಚ್ 2015 }} ವನ್ನು swissworld.org, 2009-06-23ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.</ref> ಸರಾಸರಿ [[ಜನ ಸಾಂದ್ರತೆ|ಜನಸಾಂದ್ರತೆ]] ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌(622/ಚ ಮೈ)ಗೆ 240 ಮಂದಿಯ ಹಾಗೆ ಸುಮಾರು 7.6&nbsp;ಮಿಲಿಯನ್‌ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="Geo"/><ref name="Landscape">{{cite web|url=http://www.eda.admin.ch/eda/en/home/reps/ocea/vaus/infoch/chgeog.html|title=Landscape and Living Space |date=2007-07-31|work=Federal Department of Foreign Affairs|publisher=Federal Administration admin.ch|accessdate=2009-06-25}}</ref><ref name="maps">ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ‌ ವಿಸ್ತರಿಸಬಲ್ಲ ಸ್ವಯಂಚಲಿ‌ ಭೂಪಟವು [http://www.swissinfo-geo.org/ swissinfo-geo.org] ಅಥವಾ [http://www.swissgeo.ch/ swissgeo.ch] ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ; ವಿಸ್ತರಿಸಬಲ್ಲ ಸ್ವಯಂಚಲಿ‌ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರವು [http://map.search.ch/ map.search.ch] ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.</ref> ಆದರೂ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವು ಮೇಲ್ಕಂಡ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ನಿಬಿಡತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಉತ್ತರ ಭಾಗ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊನೆಗಳು ಸರಿಸುಮಾರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಭಾಗಶಃ ಅರಣ್ಯವಿರುವ ಮತ್ತು ಭಾಗಶಃ ಅರಣ್ಯಮುಕ್ತ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರಗಳೂ ಇರುವ ಆರೋಗ್ಯಕಾರಿ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳು.<ref name="Geo"/> {{Multiple image | align = left | direction = vertical | width = 180 | image1 = Hauteroute.jpg | caption1 = | image2 = Val Trupchun.jpg | caption2 = | image3 = Panoramic view from Mount Pilatus of Lake Lucerne, Mount Rigi, Lake Zug and the city of Lucerne.jpg | caption3 = Contrasted landscapes between the 4,000 metres of the high Alps ([[Matterhorn]] on the left), the [[Swiss National Park|National Park]] and the plateau at [[Lake Lucerne]] }} ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಮೂರು ವಿಧದ ಮೂಲಭೂತ <span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಭೂಲಕ್ಷಣ</span>ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಸ್ವಿಸ್ ಆಲ್ಫ್ಸ್‌]], [[ಸ್ವಿಸ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ]] ಅಥವಾ "ಮಧ್ಯನಾಡು", ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ಜೂರಾ ಪರ್ವತಗಳು|ಜ್ಯೂರಾ ಪರ್ವತಗಳು]].<ref name="Geo"/> ಆಲ್ಫ್ಸ್‌ ಪರ್ವತಗಳು ಸುಮಾರು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ 60%ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧದುದ್ದಕ್ಕೂ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ಸ್ವಿಸ್ ಆಲ್ಫ್ಸ್‌ನ ಎತ್ತರದ ಶೃಂಗಗಳಲ್ಲಿ, 4,634 ಮೀಟರ್‌(15,203 [[30.48 cm|ಅಡಿ]])ಗಳ <ref name="Geo"/> ಎತ್ತರವಿರುವ [[ಡುಪೋರ್‌ಸ್ಪಿಟ್ಸ್‌]] ಅತಿ ಎತ್ತರದ್ದಾಗಿದ್ದು, [[ಹಿಮನದಿ]] ಮತ್ತು ಜಲಪಾತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಸಂಖ್ಯ ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಐರೋಪ್ಯ ನದಿಗಳಾದ [[ರೈನ್‌|ರೈನ್]]‌, [[ರೋನ್‌ ನದಿ|ರೋನ್]]‌, [[ಇನ್‌ ನದಿ|ಇನ್]]‌, [[ಆರೆ]] ಮತ್ತು [[ಟಿಕಿನೊ ನದಿ|ಟಿಕಿನೊ]] ನದಿಗಳ ಮೂಲತೊರೆಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸ್ವಿಸ್ ಸರೋವರಗಳಾದ [[ಜಿನೀವಾ ಸರೋವರ]] (ಲಾಕ್‌ ಲೆಮನ್‌), [[ಜ್ಯೂರಿಚ್‌ ಸರೋವರ]], [[ನ್ಯೂಚಾಟೆಲ್‌ ಸರೋವರ]], ಮತ್ತು [[ಸರೋವರ ಕಾನ್‌ಸ್ಟಾನ್ಸ್|ಕಾನ್‌ಸ್ಟಾನ್ಸ್]]‌ಗಳಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.<ref name="Geo"/> {{Multiple image | align = right | direction = vertical | width = 180 | image1 = Aletschhorn from Konkordiaplatz.jpg | caption1 = | image2 = Barme.jpg | caption2 = | image3 = Lago di Lugano3.jpg | caption3 = Contrasted climates between the valleys of the [[Aletsch Glacier]] (most glaciated area in western Eurasia<ref>[http://whc.unesco.org/en/list/1037/ Swiss Alps Jungfrau-Aletsch] unesco.org</ref>), the Alpine foothills of [[Champéry]] and the southern canton of Ticino ([[Lake Lugano]]) }} ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಪರ್ವತವೆಂದರೆ [[ವಲಾಯಿಸ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ [[ಮ್ಯಾಟ್ಟರ್‌ಹಾರ್ನ್‌]] (4,478&nbsp;ಮೀ) ಮತ್ತು ಇಟಲಿಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಪೈನ್ನೈನ್‌ ಆಲ್ಫ್ಸ್‌|ಪೆನ್ನೈನ್‌ ಆಲ್ಫ್ಸ್]]‌. ಇನ್ನೂ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ, ಅವೆಂದರೆ [[ಡುಪೋರ್‌ಸ್ಪಿಟ್ಸ್‌]] (4,634 ಮೀ), [[ಡೊಮ್‌ (ಮಿಷಬೆಲ್)|ಡಾಮ್‌]] (4,545 ಮೀ) ಮತ್ತು [[ವೇಯಿಸ್‌ಹಾರ್ನ್‌]] (4,506 ಮೀ). ಆಳದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಮನದಿಗಳಿರುವ [[ಲಾಟರ್‌ಬ್ರುನೆನ್|ಲಾಟರ್‌ಬ್ರುನೆನ್‌]] ಕಣಿವೆಯ ಮೇಲಿರುವ [[ಬರ್ನೀಸ್‌ ಆಲ್ಫ್ಸ್‌|ಬರ್ನ್‌ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಆಲ್ಫ್ಸ್‌]] ಭಾಗವು 72 ಜಲಪಾತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು [[ಜುಂಗ್‌ಫ್ರಾವ್‌]] (4,158 ಮೀ) ಮತ್ತು [[ಐಗರ್‌]], ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಚಿತ್ರೋಪಮವಾದ ಕಣಿವೆಗಳಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿಯೂ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದೆ. ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ [[ಗ್ರಾವುಬುಂಡೆನ್‌]] ಕ್ಯಾಂಟನ್‌‌ನ [[St. ಮೊರಿಟ್ಜ್|St. ಮೋರಿಟ್ಜ್‌]] ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಉದ್ದವಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಎಂಗಡಿನ್|ಎಂಗಾಡಿನ್‌]] ಕಣಿವೆಯಿದೆ; ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಬರ್ನಿನಾ ಆಲ್ಫ್ಸ್‌]]ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶೃಂಗವೆಂದರೆ [[ಪಿಜ್‌ ಬರ್ನಿನಾ]] (4,049&nbsp;ಮೀ).<ref name="geography">{{cite book | last = Herbermann | first = Charles George | coauthors = | title = The Catholic Encyclopedia | publisher = Encyclopedia Press |year=1913 | location = | pages = 358 | url = | doi = | id = | isbn = }}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ 30% ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಮಧ್ಯನಾಡು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಉನ್ನತ ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶವಿರುವ ವಿಶಾಲದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಭಾಗಶಃ ಅರಣ್ಯವನ್ನು, ಭಾಗಶಃ ಮೇಯುತ್ತಿರುವ ಪಶುಹಿಂಡುಗಳಿರುವ ಮುಕ್ತ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಅಥವಾ ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣು ಬೆಳೆಯುವ ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಇದು ಪರ್ವತಮಯವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರಗಳು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇವೆ ಮತ್ತು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸ್ವಿಸ್ ಮಹಾನಗರಗಳೂ ಸಹಾ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಇದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ.<ref name="geography"/> ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ [[ಸರೋವರ ಜಿನೀವಾ|ಜಿನೀವಾ ಸರೋವರ]](ಫ್ರೆಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಾಕ್‌ ಲೆಮನ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ)ವು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ. [[ರೋನ್‌ ನದಿ]]ಯು ಜಿನೀವಾ ಸರೋವರದ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ವಿಸ್ [[ಹವಾಗುಣ]]ವು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ [[ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಹವಾಗುಣ|ಸಮಶೀತೋಷ್ಣತೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪರ್ವತದ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಪರೀತ ಶೈತ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ರ ತುದಿಯಲ್ಲಿ [[ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‌ ಹವಾಗುಣ]]ಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದ ಆಹ್ಲಾದಕರ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಪ್ರದೇಶ<ref name="Climate">[118] ^ [http://www.about.ch/geography/climate/index.html ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ‌ ಹವಾಗುಣ] about.ch, 2009-06-23ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.</ref> ಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಕಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಬೇಸಿಗೆಯು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಆವರ್ತಕ ಮಳೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಹಾಗೂ ಮೇಯುವಿಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಸ್ತವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು [[ಹಿಮವರ್ಷ]]ಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇತ್ತ ಕೆಳ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮೋಡ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬನಿಗಳಿಂದಾವೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇಟಲಿಯ ಕಡೆಯಿಂದ ಆಲ್ಫ್ಸ್‌ ಮೇಲೆ ಬರುವ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‌ ಬೀಸು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವ [[ತೆಂಕಣ ಬಿಸಿಗಾಳಿ|ಫಾನ್]]‌<ref name="Climate"/> ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ವಾತಾವರಣದ ವಿದ್ಯಮಾನವು ವರ್ಷದ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಯಗಳಲ್ಲೂ, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. [[ವಲಾಯಿಸ್‌|ವಲಾಯಿಸ್]]‌‌<ref name="Climate"/> ನ ದಕ್ಷಿಣ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ [[ಕೇಸರಿ]] ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದಲ್ಲದೇ, ಅನೇಕ ಮದ್ಯ ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸುವ ದ್ರಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾವುಬುಂಡೆನ್‌ ಸಹಾ ಒಣ ಹವಾಗುಣ<ref name="Climate"/> ವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಂಪಾಗಿದ್ದರೂ, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಹಿಮಪಾತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆರ್ದ್ರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಆಲ್ಫ್ಸ್‌ನ ಶೃಂಗ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಟಿಕಿನೊ]] ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬಿಸಿಲಿದ್ದರೂ ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಜೋರು ಮಳೆಯೂ ಬರುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Climate"/> ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಪೂರ್ವ ಭಾಗವು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ತಂಪಾಗಿದ್ದರೂ, ಯಾವುದೇ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಎತ್ತರದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತಂಪಾದ ಹವೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಿಮಪಾತವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸಮಾಂತರವಾಗಿ ಹರಡಿದ್ದರೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಮಾನಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಾಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಶರತ್ಕಾಲವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಣ ಋತುವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಹವಾಗುಣದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡುವುದು ಕಷ್ಟದಾಯಕ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅನೇಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಇದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಕಾರಣೀಭೂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇಂತಹಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಇತರೆ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಭ್ಯವಾಗಿರುವ ಅನೇಕ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಲ್ಲದೇ ಸ್ಥಳ ಭೇಟಿಗೆ ಬರುವ ಸಂದರ್ಶಕರಿಂದ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಯುವಿಕೆಯಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ವೃಕ್ಷಗಳ ಸಾಲು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಳಭಾಗ{{convert|1000|ft|m|abbr=on}}ಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಪಶುಗಳ ಹಿಂಡಿನ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಮೇಯುವಿಕೆಯಿಂದುಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಒತ್ತಡದ ಇಳಿಕೆ. == ವಾಣಿಜ್ಯ == ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕ [[ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ]] ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಲ್ಲದೇ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಸಹಾ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರವು [[ಐರ್‌ಲೆಂಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಐರ್‌ಲೆಂಡ್‌]]ನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಎರಡನೇ ಉನ್ನತ ಐರೋಪ್ಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು [[ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪಟ್ಟಿ(ಪರಿವಿಡಿ)|ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ 2008ರ ಪಟ್ಟಿ(ಪರಿವಿಡಿ)]]ಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವುದಲ್ಲದೇ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯಾಪಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೊಡ್ಡದಾದ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಐರೋಪ್ಯ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಾಮಮಾತ್ರ ತಲಾ [[ಸಮಗ್ರ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ|GDP]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಲಕ್ಸೆಂಬರ್ಗ್‌, ನಾರ್ವೆ, ಕತಾರ್‌, ಐಸ್‌ಲೆಂಡ್‌ ಮತ್ತು ಐರ್‌ಲೆಂಡ್‌ಗಳ ನಂತರ 6ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Zurich-panorama2.jpg|thumb|left|ಗ್ರೇಟರ್‌ ಜ್ಯೂರಿಚ್‌ ಪ್ರದೇಶ, 1.5 ದಶಲಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು 150,000 ಕಂಪನಿಗಳಿವೆ, ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಜೀವನ ಮಟ್ಟದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. [126]]] [[ಚಿತ್ರ:Engadine.jpg|thumb|left|ಎಂಗಾಡಿನ್‌ ಕಣಿವೆಯಂತಹ ಕಡಿಮೆ ಕೈಗಾರೀಕೃತ ಆಲ್ಪೈನ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಆದಾಯದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ]] [[ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಹೋಲಿಕೆ]]ಗೆ ಹೊಂದಿಸಿದರೆ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ತಲಾ GDPಯ ಪ್ರಕಾರ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ 15ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-ವಿಶ್ವ -factbook/rankorder/2004rank.html CIA World Factbook]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಘಟನೆಯ ವಿಶ್ವ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯ ವರದಿಯು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಗೆ ಪ್ರಸಕ್ತ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref>[http://www.weforum.org/en/initiatives/gcp/Global%20Competitiveness%20Report/index.htm ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ- ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ವರದಿ]</ref> [[20ನೇ ಶತಮಾನ]]ದ ಬಹುಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸ<ref name="westeuro">{{cite book | last = Taylor & Francis Group | first = | coauthors = | title = Western Europe | publisher = Routledge |year=2002 | location = | pages = 645–646 | url = | doi = | id = | isbn = 1857431529 }}</ref> ದೊಂದಿಗೆ ಯೂರೋಪ್‌ನ ಅತಿ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿತ್ತು. 2005ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಮಧ್ಯಮ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು 95,000 [[CHF]] ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದು [[ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಹೋಲಿಕೆ|ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೋಲಿಕೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು 81,000 USD (ನವೆಂ. 2008ರ ವಿನಿಮಯ ದರದಂತೆ)ರಷ್ಟು ಆಗುತ್ತದೆ, [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದಂತಹಾ ಶ್ರೀಮಂತ [[U.S. ರಾಜ್ಯ|ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ]] ಸಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/Median_household_income#International_statistics ಕುಟುಂಬ ಆದಾಯ ]</ref> [[ಚಿತ್ರ:Omega Speedmaster Rueckseite-2.jpg|thumb|upright|ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ ವಿಶ್ವದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕೈಗಡಿಯಾರಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. [132] (ಓಮೇಗಾ ''ಸ್ಪೀಡ್‌ಮಾಸ್ಟರ್‌''ಅನ್ನು, NASAದವರು ಅಪೊಲೊ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು)]] ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಅನೇಕ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಆದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸ್ವಿಸ್ ಕಂಪೆನಿಗಳೆಂದರೆ [[ಗ್ಲೆನ್‌ಕೋರ್‌]], [[ನೆಸ್ಲೆ]], [[ನೊವಾರ್ಟಿಸ್|ನೊವಾರ್ಟಿಸ್‌]], [[ಹಾಫ್‌ಮನ್‌-ಲಾ ರೋಕೆ]], [[ABB ಏಷಿಯಾ ಬ್ರೌನ್‌ ಬೊವೆರಿ|ABB]] ಮತ್ತು [[ಅಡೆಕ್ಕೋ]]ಗಳು.<ref>{{cite news|url=http://www.swissinfo.ch/eng/business/detail/Six_Swiss_companies_make_European_Top_100.html?siteSect=161&sid=7174196&cKey=1161172317000|title=Six Swiss companies make European Top 100|date=18 October 2008|publisher=swissinfo.ch|accessdate=22 July 2008}}</ref> ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಉಳಿದ ಕಂಪೆನಿಗಳೆಂದರೆ [[UBS AG]], [[ಜ್ಯೂರಿಚ್‌ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸೇವೆಗಳು]], [[ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಸ್ಯೂಸ್ಸೆ]], [[ಸ್ವಿಸ್ ರೇ]], ಮತ್ತು [[ಸ್ವಾಚ್‌ ಸಮೂಹ]]. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಸಶಕ್ತವಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತವಾಗಿದೆ.<ref name="westeuro"/> [[ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೈಗಾರಿಕೆ|ರಾಸಾಯನಿಕ]], [[ಔಷಧೀಯ ಕೈಗಾರಿಕೆ|ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಔಷಧೀಯ]], [[ಅಳತೆಯ ಉಪಕರಣಗಳು]], [[ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ|ಸಂಗೀತ ಉಪಕರಣಗಳು]], [[ಭೂ ವ್ಯವಹಾರ|ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ]], [[ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌]] ಮತ್ತು [[ವಿಮೆ]], [[ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ]], ಮತ್ತು [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ|ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರಫ್ತಾಗುವ ಸರಕೆಂದರೆ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು (ರಫ್ತಾಗುವ ಸರಕುಗಳ 34%ರಷ್ಟು), ಯಂತ್ರಗಳು/ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಉಪಕರಣಗಳು (20.9%ರಷ್ಟು), ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟ ಅಳತೆಯ ಉಪಕರಣಗಳು/ಕೈಗಡಿಯಾರಗಳು (16.9%ರಷ್ಟು).<ref name="yearbook2008"/> ರಫ್ತಾಗುವ ಸೇವೆಗಳು ರಫ್ತಾಗುವ ಸರಕುಗಳ ಮೂರನೇ ಒಂದರಷ್ಟು ವಿನಿಮಯ ಗಳಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="yearbook2008">ಸ್ವಿಸ್ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವಾರ್ಷಿಕಪುಸ್ತಕ 2008 [[ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂಯುಕ್ತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಕಛೇರಿ|ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಕಛೇರಿ]]</ref> ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3.8 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಮಂದಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ನೆರೆಹೊರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಬಲ್ಲ [[ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ|ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ [[ನಿರುದ್ಯೋಗ]] ಸಮಸ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ. [[ನಿರುದ್ಯೋಗ]]ದ ಪ್ರಮಾಣವು ಜೂನ್‌ 2000ರಲ್ಲಿನ 1.7%ನಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ, 3.9%ರಷ್ಟು ಶೃಂಗ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2004ರಲ್ಲಿ ತಲುಪಿತು. ಇದು ಭಾಗಶಃ 2003ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರದಿಂದಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸಕ್ತ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಪ್ರಮಾಣವು ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2009ರ ಗಣನೆಯಂತೆ 3.4%ರಷ್ಟಿದೆ. ವಲಸೆಯಿಂದಾದ ನಿವ್ವಳ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಏರಿಕೆಯು ಸಾಕಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು 2004ರಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 0.52%ರಷ್ಟಿತ್ತು.<ref name="yearbook2008"/> [[ವಲಸೆ ಜನರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ವಿದೇಶಿ ನಾಗರಿಕರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ]]ಯು 2004<ref name="yearbook2008"/> ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 21.8%ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. [[GDPಯ (PPP) ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಕಾರ್ಯನಿರತ ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಯ GDPಯು]] ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ 17ನೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, 2006ರಲ್ಲಿ 27.44 [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಾಲರ್|ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಾಲರ್‌]]ಗಳಷ್ಟಿತ್ತು. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಅಗಾಧವಾದ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ತೆರಿಗೆ ದರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; [[GDPಯ ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯದ ಶೇಕಡಾವಾರು ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಒಟ್ಟಾರೆ ತೆರಿಗೆ]]ಯ ಪ್ರಮಾಣವು [[ಮುಂದುವರಿದ ರಾಷ್ಟ್ರ|ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶ]]ಗಳಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಉದ್ದಿಮೆ ನಡೆಸಲು ಸುಲಭವಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ; [[ಸರಾಗ ಉದ್ದಿಮೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಪಟ್ಟಿ(ಪರಿವಿಡಿ)|ಸರಾಗ ಉದ್ದಿಮೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಪಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ 178 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ 16ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಧಾನ ಗತಿಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. 2000ನೇ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಂಬಲ ದೊರಕಿತು ಮತ್ತು ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಹೊಂದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.<ref name="economicsurvey2007">[https://web.archive.org/web/20080624200128/http://www.oecd.org/dataoecd/39/8/39539300.pdf ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ನಿಯಮಗಳು: ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ‌ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ, 2007] (326 [[KiB]]), [[OECD]]</ref><ref>[http://www.oecd.org/dataoecd/29/49/40202407.pdf ಆರ್ಥಿಕ ನಿಯಮಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗಳು: 2008ರಲ್ಲಿ - ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ದೇಶದ ಟಿಪ್ಪಣಿ] (45 [[KiB]])</ref> [[ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಸ್ಯೂಸ್ಸೆ]]ನ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇವಲ ಸುಮಾರು 37%ರಷ್ಟು ಜನರು ಮಾತ್ರ ಸ್ವಂತ ಗೃಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಯೂರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ [[ಮನೆ ಒಡೆತನ|ಗೃಹ ಮಾಲಿಕತ್ವ]]ದ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಜರ್ಮನಿಯ 113% ಮತ್ತು 104%ರ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಗೃಹಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಬೆಲೆ ಪ್ರಮಾಣಗಳು 2007ರಲ್ಲಿನ [[EU-25]] ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ 171% ಮತ್ತು 145%ರಷ್ಟಿದೆ.<ref name="yearbook2008"/> ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ನೀತಿಗೆ ಹೊರತಾಗಿರುವ ಕೃಷಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹೆಚ್ಚಿದ ಆಹಾರ ಬೆಲೆಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. [[OECD]]<ref name="economicsurvey2007"/> ಯ ಪ್ರಕಾರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಉದಾರೀಕರಣವು ಅನೇಕ [[ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ|EU ರಾಷ್ಟ್ರ]]ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹಿನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಆದರೂ, ದೇಶೀಯ [[ಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ|ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ]]ವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.locationswitzerland‌.ch/internet/osec/en/home/invest/factors/infrastructure/live/costs.-RelatedBoxSlot-47301-ItemList-89920-File.File.pdf/C:%5CDokumente%20und%20Einstellungen%5Cfum%5CDesktop%5CInvestieren%5C3%20Erfolgsfaktoren%5C6%20Infrastruktur%20&amp;%20Lebensqualit??t\Domestic%20purchasing%20power%20of%20wages%20E.pdf Domestic purchasing power of wages]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (68 [[KiB]])</ref> ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ, ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ನಡುವಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರತಿಬಂಧಕಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಎಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಮುಕ್ತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಐರೋಪ್ಯ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಘದ (EFTA) ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. === ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ === [[ಚಿತ್ರ:Swiss scientists.jpg|thumb|160px|ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ವಿಸ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೆಂದರೆ: ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್ ಯೂಲರ್ (ಗಣಿತ) ಲೂಯಿಸ್ ಅಗಸ್ಸಿಸ್ (ಹಿಮನದಿಶಾಸ್ತ್ರ) ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್ (ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ) ಅಗಸ್ಟೆ ಪಿಕ್ಕಾರ್ಡ್‌ (ವಾಯುಯಾನ ವಿಜ್ಞಾನ)]] [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಸಂವಿಧಾನ]]ವು ಶಾಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಕ್ಯಾಂಟನ್‌]]ಗಳಿಗೆ ವಹಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ‌ಲ್ಲಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದೆ.<ref name="Education">[146] ^ [http://www.swissworld.org/en/education/general_overview/the_swiss_education_system/ ಸ್ವಿಸ್ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090531025700/http://www.swissworld.org/en/education/general_overview/the_swiss_education_system |date=31 ಮೇ 2009 }} swissworld.orgನಲ್ಲಿ, 2009-06-23ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.</ref> ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಲೆಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಎರಡೂ ಮಾದರಿಯ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಟ ವಯಸ್ಸು ಆರು ವರ್ಷಗಳೆಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Education"/> ಶಾಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವು ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಐದನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಸುವ ಪ್ರಥಮ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ (2000ರಲ್ಲಿ) ಕೆಲ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳು ಮೊದಲಿಗೆ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದವು.<ref name="Education"/> ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೊನೆಗೆ (ಅಥವಾ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ), ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅವರವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರವಾಗಿ, ಅನೇಕ (ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮೂರು) ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ವೇಗವಾಗಿ ಕಲಿಯಬಲ್ಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಉನ್ನತ ತರಬೇತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ [[ಮತುರಾ]]<ref name="Education"/> ಗೆಂದು ತಯಾರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಧಾನವಾಗಿ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವರವರ ಅಗತ್ಯಕ್ಕನುಸಾರವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. [[ಚಿತ್ರ:Eidgenössische Technische Hochschule (ETH), main building Zürich, 2006.jpg|thumb|left|ಜ್ಯೂರಿಚ್‌‌ನ ETH "ಝೆಂತ್ರಮ್‌" ಕ್ಯಾಂಪಸ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ [150] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸಿದ್ದರು.]] [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 12 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ವಿವಿಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಂಟನ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುವುದಲ್ಲದೇ, ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ತಾಂತ್ರಿಕವಲ್ಲದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಬಸೆಲ್‌]] ನಲ್ಲಿ [[ಬಸೆಲ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಪ್ರಥಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವನ್ನು 1460ರಲ್ಲಿ (ಔಷಧೀಯ ಬೋಧನಾಂಗದೊಂದಿಗೆ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ನಗರವು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ‌‌ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು 25,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿರುವ [[ಜ್ಯೂರಿಚ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಜ್ಯೂರಿಚ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆದ ಎರಡು ಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ (1855ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ)[[ಜ್ಯೂರಿಚ್‌]]ನ [[ETHZ]] ಮತ್ತು [[ಲಾಸನ್ನೆ]]ಯ [[EPFL]] (1969ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮೊದಲು ಲಾಸನ್ನೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು). ಇವೆರಡೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉತ್ತಮ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. 2008ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯೂರಿಚ್‌ನ ETH ''ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಗಣಿತ'' ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು|ಶಾಂಘಾಯ್‌ ವಿಶ್ವದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಶ್ರೇಯಾಂಕ<ref>[http://ed.sjtu.edu.cn/ARWU-FIELD2008/SCI2008.htm ಶಾಂಘೈ ಶ್ರೇಯಾಂಕವು 2008ರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಗಣಿತ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160112131659/http://ed.sjtu.edu.cn/ARWU-FIELD2008/SCI2008.htm |date=12 ಜನವರಿ 2016 }} ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ 100 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿತು.</ref> ದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 15ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಪಡೆದರೆ, ಲಾಸನ್ನೆಯ EPFL ''ತಾಂತ್ರಿಕತೆ/ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ'' ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ 18ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅದೇ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಿತು. ಇವುಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಅನೇಕ [[ಅನ್ವಯಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು|ಅನ್ವಯಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳೂ ಇವೆ. ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಹಾಗೂ ನಂತರದ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ನಂತರದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>[http://www.ecs.org/html/offsite.asp?document=http%3A%2F%2Fwww%2Eoecd%2Eorg%2Fdataoecd%2F20%2F25%2F35345692%2Epdf ಶಿಕ್ಷಣದತ್ತ ದೃಷ್ಟಿ ಹಾಯಿಸಿದರೆ 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130723201800/http://www.ecs.org/html/offsite.asp?document=http%3A%2F%2Fwww.oecd.org%2Fdataoecd%2F20%2F25%2F35345692.pdf |date=23 ಜುಲೈ 2013 }} [[OECD]]: ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶೀ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶೇಕಡಾವಾರು.</ref> ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ [[ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್|ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಐನ್‌ಸ್ಟೀನ್‌]]ರು ಬರ್ನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದಾಗ ಸಂಶೋಧಿಸಿದ [[ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಸಾಪೇಕ್ಷತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ]]ಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಿದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ [[ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗಳನ್ನು ಸ್ವಿಸ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ [[ವ್ಲಾದಿಮಿರ್‌ ಪ್ರೆಲಾಗ್‌|ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌ ಪ್ರಿಲಾಗ್‌]], [[ಹೆನ್ರಿಚ್ ರೊರರ್‌|ಹೇನ್‌ರಿಕ್‌ ಅರ್ನೆಸ್ಟ್]]‌, [[ರಿಚರ್ಡ್ R. ಅರ್ನ್‌ಸ್ಟ್|ರಿಚರ್ಡ್‌ ಅರ್ನೆಸ್ಟ್‌]], [[ಎಡ್ಮಂಡ್ H. ಫಿಷರ್|ಎಡ್ಮಂಡ್‌ ಫಿಶರ್]]‌, [[ರಾಲ್ಫ್‌ ಜಿಂಕರ್‌ನ್ಯಾಗೆಲ್‌]] ಮತ್ತು [[ಕುರ್ಟ್‌ ವುತ್ರಿಚ್|ಕುರ್ಟ್‌ ವುತ್ರಿಚ್‌]]ಗಳು ಸಹಾ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌<ref>ನೋಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನವಲ್ಲದ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref>‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 113 ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ 9 ಬಾರಿ [[ನೊಬೆಲ್‌ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಸಂದಿದೆ.<ref name="urlMueller Science - Spezialitaeten: Schweizer Nobelpreisträger">{{cite web |url=http://www.muellerscience.com/SPEZIALITAETEN/Schweiz/SchweizerNobelpreistraeger.htm |title=Mueller Science - Spezialitaeten: Schweizer Nobelpreisträger |format= |work= |accessdate=31 July 2008}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:LHC, CERN.jpg|thumb|LHC ಸುರಂಗ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ಜಿನೀವಾ]] [[ಜಿನೀವಾ]] [[ಕಣ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆಂದು ಮೀಸಲಾದ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ [[ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ]]ವಾದ [[CERN]]<ref>{{Cite web |url=http://www.swissworld.org/en/switzerland/resources/story_switzerland/cern_the_largest_laboratory_in_the_world/ |title=CERN - ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆ www.swissworld.org |access-date=26 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009 |archive-date=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100429221447/http://www.swissworld.org/en/switzerland/resources/story_switzerland/cern_the_largest_laboratory_in_the_world |url-status=dead }}</ref> ನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವೆಂದರೆ [[ಪಾಲ್‌ ಷೆರ್ರರ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ]]. ಗಮನಾರ್ಹ ಅವಿಷ್ಕಾರಗಳೆಂದರೆ [[ಲಿಸರ್ಜಿಕ್‌ ಆಸಿಡ್‌ ಡೈಥೈಲಮೈಡ್‌]] (LSD), [[ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್‌ ಟನಲಿಂಗ್‌ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ]] (ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ) ಅಥವಾ ಬಹು ಜನಪ್ರಿಯ [[ವೆಲ್ಕ್ರೋ]]. [[ಆಗಸ್ಟೆ ಪಿಕ್ಕಾರ್ಡ್‌]]ನ ಒತ್ತಡೀಕೃತ ಬಲೂನ್‌ ಮತ್ತು [[ಜ್ಯಾಕ್ವಿಸ್‌ ಪಿಕ್ಕಾರ್ಡ್‌]]ಗೆ ವಿಶ್ವದ ಸಾಗರಗಳ ಆಳದ ತಾಣವನ್ನು ಮುಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದ [[ಬ್ಯಾಥಿಸ್ಕೇಫ್‌]]ನಂತಹಾ ಕೆಲವೊಂದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು [[ನವ ವಿಶ್ವಗಳು|ಹೊಸದೊಂದು ಲೋಕ]]ವನ್ನೇ ತೆರೆದವು. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂಬ [[ಸ್ವಿಸ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಚೇರಿ]]ಯು ಅನೇಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರವು [[ಐರೋಪ್ಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯನ್ನು 1975ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ 10 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೇ, ESAನ ಒಟ್ಟು ಆಯವ್ಯಯದ ಏಳನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದೇಣಿಗೆದಾರನಾಗಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, [[ಓರ್ಲಿಕೊನ್‌ ಸ್ಪೇಸ್‌]] <ref>{{Cite web |url=http://www.oerlikon.com/ecomaXL/index.php?site=SPACE_EN_company_overview |title=ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಥೂಲ ಸಮೀಕ್ಷೆ |access-date=26 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009 |archive-date=27 ನವೆಂಬರ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091127232253/http://www.oerlikon.com/ecomaXL/index.php?site=SPACE_EN_company_overview |url-status=deviated |archivedate=27 ನವೆಂಬರ್ 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091127232253/http://www.oerlikon.com/ecomaXL/index.php?site=SPACE_EN_company_overview }}</ref> ಅಥವಾ ಗಗನ ನೌಕೆಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವಂತಹಾ ಮ್ಯಾಕ್ಸನ್‌ ಮೋಟಾರ್ಸ್<ref>{{Cite web |url=http://www.maxonmotor.ch/ch/en/media_releases_5619.html |title=ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಸುದ್ದಿ ಬಿತ್ತರಗಳು maxonmotor.ch |access-date=26 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009 |archive-date=30 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110430001717/http://www.maxonmotor.ch/ch/en/media_releases_5619.html |url-status=dead }}</ref> ನಂತಹ ಅನೇಕ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಉದ್ದಿಮೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿವೆ. === ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಮತ್ತು ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ === ಡಿಸೆಂಬರ್ 1992ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌, [[ಐರೋಪ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರದೇಶ|ಐರೋಪ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದ]] ಸದಸ್ಯತ್ವದ ವಿರುದ್ಧ ಮತ ಹಾಕಿತು, ಆದರೂ ಇದು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಮೂಲಕ ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ(EU) ಹಾಗೂ ಐರೋಪ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 2001ರಲ್ಲಿ, EU<ref>{{cite web | title = The contexts of Swiss opposition to Europe | author = Prof Clive Church | publisher = Sussex European Institute | year = 2003 | month = may | url = http://www.sussex.ac.uk/sei/documents/wp64.pdf | format = PDF, 124 [[KiB]] | pages =p. 12 | accessdate = 13 June 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080624200130/http://www.sussex.ac.uk/sei/documents/wp64.pdf|archivedate=24 June 2008}}</ref> ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಲು ನಡೆಸಿದ ಮಾತುಕತೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸ್ವಿಸ್ ಜನರು ಮತ ಹಾಕಿದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ವಿಸ್ ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ EUನ ಅನುಕರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 3%ರಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸ್ವಿಸ್ ಸರ್ಕಾರದ ಕೆಲವು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ [[ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ ಭವಿಷ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆ#ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌|ಸಂಪೂರ್ಣ EU ಸದಸ್ಯತ್ವ]]ವೂ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳು [[ಸ್ವಿಸ್ ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ಪಕ್ಷ|SVP]] ಇದರ ವಿರುದ್ದ ಧ್ವನಿಯೆತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣದ ಫ್ರೆಂಚ್-ಭಾಷಿಕ ವಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ದೇಶದ ಕೆಲವು ನಗರ ವಲಯಗಳು EU ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಲವು ತೋರಿದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಪ್ರಮಾಣ ನಗಣ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/17/03/blank/key/2001/01.Document.22675.pdf |title=''Volksinitiative «Ja zu Europa!»'' (Initiative «Yes to Europe!») |date= 13 February 2003 |format= PDF, 1.1 [[MiB]] |publisher= BFS/OFS/UST |language= German |accessdate=15 June 2008}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/17/03/blank/key/2001/01.Document.85488.xls |title= ''Volksinitiative "Ja zu Europa!", nach Kantonen.'' (Initiative "Yes to Europe!" by Canton). |date= 16 January 2003 |format= XLS |publisher= BFS/OFS/UST |language= German |accessdate=15 June 2008}}</ref> ಏಕೀಕರಣದ ಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು [[ಸಂಯುಕ್ತ ವಿದೇಶಾಂಗ ಇಲಾಖೆ|ವಿದೇಶಾಂಗ ಇಲಾಖೆ]] ಮತ್ತು [[ಸಂಯುಕ್ತ ಆರ್ಥಿಕ ಇಲಾಖೆ|ಆರ್ಥಿಕ ಇಲಾಖೆ]]ಗಳಡಿ ಬರುವಂತೆ ರಚಿಸಿದೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ಪ್ರತ್ಯೇಕೀಕರಣದಿಂದಾಗುವ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉದಾರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಯುರೋಪ್‌ನ ಉಳಿದ ಭಾಗ, ಬರ್ನ್‌ ಮತ್ತು ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. 1999ರಲ್ಲೇ ಈ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತಾದರೂ 2001ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಥಮ ಸರಣಿಯ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮುಕ್ತ ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು 2004ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಎರಡನೆ ಸರಣಿಯು [[ಷೆಂಗೆನ್‌ ಒಪ್ಪಂದ|ಷೆಂಗೆನ್‌‌‌‌ ಸಂಧಾನ]] ಮತ್ತು [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಅಧಿವೇಶನ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಮತ್ತಷ್ಟು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2006ರಲ್ಲಿ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ [[ಪೂರ್ವ ಯುರೊಪ್|ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್‌]]ನ ಬಡ ದೇಶಗಳ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ EUನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಒಪ್ಪಂದ ಹಾಗೂ ಸಹಕಾರಗಳ ಅಂಗವಾಗಿ ಒಂದು ಶತಕೋಟಿ ಫ್ರಾಂಕ್‍ಗಳ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು‌. ಇನ್ನಷ್ಟು ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ದೊರೆತ ನಂತರ ರೊಮೇನಿಯಾ ಮತ್ತು ಬಲ್ಗೇರಿಯಾಗಳಿಗೆ 300 ದಶಲಕ್ಷ ಫ್ರಾಂಕ್‌ಗಳ ಸಹಕಾರ ನೀಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಹಲವು ಬಾರಿ ಸ್ವಿಸ್‌, ತೆರಿಗೆ ದರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ದತ್ತದ ರಹಸ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿ EUನಾದ್ಯಂತ ಸಮಾನತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ EU ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ಒತ್ತಡ ಹೇರಿವೆ. ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿಸುವುದು, ಐರೋಪ್ಯ GNSS [[ಗೆಲಿಲಿಯೋ ಸ್ಥಾನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಗೆಲಿಲಿಯೋ]] ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗುವುದು, ಐರೋಪ್ಯ ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಆಹಾರೋತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾನ್ಯತೆ ದೃಢೀಕರಣ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡುವುದೂ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಮಾತುಕತೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಗೃಹ ಖಾತೆ ಸಚಿವಾಲಯ ಡಿಸೆಂಬರ್ 12 2008ರಿಂದ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ಗೆ ಷೆಂಗೆನ್‌‌ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಮುಕ್ತ ವಲಯದ ಪ್ರವೇಶಾನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು [[ಬ್ರುಸೆಲ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನವಂಬರ್ 27 2008ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. [[ಭೂ-ಗಡಿಯ ತಪಾಸಣಾ ಶಿಬಿರಗಳು|ಭೂ-ಗಡಿಯ ತಪಾಸಣಾ ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿನ]] ನಿಯಂತ್ರಣವು ಸರಕು ಸಾಗಾಟಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದು ಜನರ ಓಡಾಟಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಿಯಂತ್ರಣವಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ 29 ಮಾರ್ಚ್ 2009ರ ತನಕ ಷೆಂಗೆನ್‌‌ ದೇಶದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು [[ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌|ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್]] ಹೊಂದಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ತಪಾಸಣೆಗೊಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ === [[ಚಿತ್ರ:Niedergoesgen rigardo al la nuklea centralo Goesgen 393.JPG|thumb|ಗಸ್‌ಜೆನ್‌ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಾವರವು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.]] ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ 56% [[ಜಲವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ]]ಯಿಂದ 39% [[ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ|ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ]]ಯಿಂದ, ಮತ್ತು 5%ರಷ್ಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಕ್ತಿ ಮೂಲಗಳಿಂದ [[ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ]] ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಬಹುಪಾಲು ಇದು CO₂-ಮುಕ್ತ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ-ಉತ್ಪಾದನಾ ಜಾಲವಾಗಿದೆ. 18 ಮೇ 2003ರಲ್ಲಿ, ''ಮೊರಾಟೋರಿಯಂ ಪ್ಲಸ್‌'' ಎಂಬ ಸಂಘಟನೆಯು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದಂತೆ ಹೊಸ [[ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಾವರಗಳು|ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಾವರ]](41.6% ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು 58.4% ವಿರೋಧದೊಂದಿಗೆ)<ref>{{cite web |url=http://www.admin.ch/ch/d/pore/va/20030518/det502.html |title=Vote No. 502 – Summary |date=18 May 2003 |language=German}}</ref> ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ಬಳಕೆಯಿಲ್ಲದ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆ (33.7% ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು 66.3% ವಿರೋಧದೊಂದಿಗೆ) ಇವೆರಡೂ [[ಪರಮಾಣು ವಿರೋಧಿ]] ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡವು.<ref>{{cite web |url=http://www.admin.ch/ch/d/pore/va/20030518/det501.html |title=Vote No. 501 – Summary |date=18 May 2003 |language=German}}</ref> ಹೊಸ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಾವರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೇರಿದ್ದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನಿಷೇಧವು 1990ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ [[ಸ್ವಪ್ರೇರಣೆ|ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸ್ವಪ್ರೇರಣೆ]]ಯ ಫಲವಾಗಿ 54.5% ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ 45.5% ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪಡೆದ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಆಗಿದೆ. ಹೊಸ ಪರಮಾಣು ಸ್ಥಾವರವನ್ನು [[ಬರ್ನ್‌‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಬರ್ನ್‌‌‌‌‌‌‌‌ನ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಪರಿಸರ, ಸಾರಿಗೆ, ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಇಲಾಖೆ]]ಗಳಲ್ಲಿನ (DETEC) ಇಂಧನ ಸರಬರಾಜು ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ದಿ ಸ್ವಿಸ್ ಫೆಡರಲ್ ಆಫೀಸ್ ಆಫ್ ಎನರ್ಜಿ(SFOE) ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಯೋಗವು 2050ರೊಳಗೆ ದೇಶದ ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲು [[2000-ವ್ಯಾಟ್‌ ಸಮುದಾಯ]] ಯೋಜನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.bfe.admin.ch/forschungnetze/01223/index.html?lang=en |title=Federal government energy research|date=16 January 2008}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Lötschberg Tunnel.jpg|thumb|left|ಲಾಟ್ಷ್‌ಬರ್ಗ್ ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಯ ಕೆಳಗಿರುವ, ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ರೈಲ್ವೆ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗವಾದ, ಹೊಸ ಲಾಟ್ಷ್‌ಬರ್ಗ್ ಮೂಲ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ. ಆಲ್ಪ್ಸ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್‌ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಥಮ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಾಣ]] ಸ್ವಿಸ್ ಖಾಸಗಿ-ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಭೂ ಸಂಚಾರ ಮಾರ್ಗಗಳು [[ರಸ್ತೆ ಸುಂಕ]] ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳ ತೆರಿಗೆಗಳಿಂದ ಆದಾಯ ಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಸ್ವಿಸ್‌ನ ಜರ್ಮನಿ /ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ ಮಾದರಿಯ ಮೋಟಾರು ಹೆದ್ದಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಳಸಲು ಕಾರು ಮತ್ತು ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ವಾಹನಗಳೆರಡಕ್ಕೂ ಸೇರಿ—ವಾರ್ಷಿಕ 40 [[ಸ್ವಿಸ್ ಫ್ರಾಂಕ್‌]] ಕೊಟ್ಟು [[ವಿಗ್ನೆಟ್ಟೆ (ರಸ್ತೆ ಸುಂಕ )|ವಿಗ್ನೆಟ್ಟೆ]]ಗಳನ್ನು (ಸುಂಕದ ಚೀಟಿಗಳು) ಖರೀದಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಿಸ್‌ನ ಜರ್ಮನಿ ಮಾದರಿಯ ಮೋಟಾರು ಹೆದ್ದಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ 1,638&nbsp;km(2000ರ ಗಣನೆಯಂತೆ) ಮತ್ತು, ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 41,290&nbsp;km² ಇದ್ದು, ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರತೆಯುಳ್ಳ [[ಮೋಟಾರು ಮಾರ್ಗಗಳು|ಮೋಟಾರು ಹೆದ್ದಾರಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ. [[ಜ್ಯೂರಿಚ್‌ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ಧಾಣ|ಜ್ಯೂರಿಚ್‌ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]] ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು, 2007ರಲ್ಲಿ 20.7 ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ. [[ಜಿನೀವಾ ಕಾಯಿಂಟ್ರಿನ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ಧಾಣ|ಜಿನೀವಾ ಕಾಯಿಂಟ್ರಿನ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ವು ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು 10.8 ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ ಮತ್ತು [[ಯುರೋ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಬಸೆಲ್-ಮ್ಯೂಲ್‌ಹೌಸ್-ಫೈರ್‌ಬರ್ಗ್]] ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು 4.3 ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿತ್ತು. ಇವೆರಡೂ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌ನೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ನ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗವು 5,063&nbsp;km ಉದ್ದವಿದ್ದು ವಾರ್ಷಿಕ 350 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/11/05/blank/key/verkehrsleistungen/mengen.html ವೆರ್ಖೆರ್ಸ್ಲೆತ್ಸುನ್ಜೆನ್‌– ದತೆನ್‌, Indikatoren admin.ch (ಜರ್ಮನ್‌)]</ref> 2007ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಸ್ವಿಸ್ ಪ್ರಜೆ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 2,103&nbsp;kmಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ, ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಸುಕ ರೈಲ್ವೇ ಬಳಕೆದಾರರು ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.bav.admin.ch/dokumentation/publikationen/00475/01623/01624/index.html?lang=de ಷೆನ್ವೆರ್ಖೆರ್‌] admin.ch (ಜರ್ಮನ್‌)</ref> 366&nbsp;km ಉದ್ದದ [[ನ್ಯಾರೋ ಗೇಜ್|ನ್ಯಾರೋ ಗೇಜಿನ ರೈಲ್ವೆ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೆಲವು ಪಾರಂಪರಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾವುಬುಂಡೆನ್‌ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು [[ರೇಟಿಯನ್ ರೈಲ್ವೆ‌ಸ್‌|ರೇಟಿಯನ್ ರೈಲ್ವೇಸ್‌‌]]ನವರು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು [[SBB-CFF-FFS|ಒಕ್ಕೂಟ ರೈಲ್ವೇಸ್‌‌]]ನವರು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://whc.unesco.org/en/list/1276/ ರೇಟಿಯನ್ ರೈಲ್ವೆ ಅಲ್ಬುಲ/ಬರ್ನಿನ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳು] unesco.org</ref> ಆಲ್ಪ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ರೈಲ್ವೆ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗವು ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯಾಣ ಸಮಯವನ್ನು ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಹಾಗೂ ಪುನರ್ಬಳಕೆ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ, ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಹಾಗೂ ಪುನರ್ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ, ಅಂದರೆ 66% ರಿಂದ 96% ನಷ್ಟು ಪುನರ್ಬಳಸಹುದಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಪುನರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ತ್ಯಾಜ್ಯ ಪುನರ್ಬಳಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.swissrecycling.ch/deutsch/wregel.htm |title=ಸ್ವಿಸ್ ಪುನರ್‌ಬಳಕೆ |access-date=26 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009 |archive-date=23 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100423183826/http://swissrecycling.ch/deutsch/wregel.htm |url-status=deviated |archivedate=23 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100423183826/http://swissrecycling.ch/deutsch/wregel.htm }}</ref> ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಗೃಹ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕಸವನ್ನು (ಬ್ಯಾಟರಿಯಂತಹ ಹಾನಿಕಾರಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು) ರಸೀದಿ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಅಂಟಿಸಿರುವ, ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹಣಕೊಟ್ಟು ಖರೀದಿಸಿರುವ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.stadtreinigung-bs.ch/page.php?lang=0&amp;sel=114 ಬಸೆಲ್‌ -ನಗರದ ಸ್ವಚ್ಛತೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701210357/http://www.stadtreinigung-bs.ch/page.php?lang=0&sel=114 |date=1 ಜುಲೈ 2007 }}—ಬೆಲೆಪಟ್ಟಿ ಚೀಲಗಳು ಮತ್ತು ಚೀಟಿಗಳು</ref> ಪುನರ್ಬಳಕೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ, ಈ ರೀತಿಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಿಂದ ಪುನರ್ಬಳಕೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ವಿನಿಯೋಗವಾಗುವಂತೆ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |publisher=[[BBC]] |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4620041.stm |title=Recycling around the world |date=25 June 2005 |accessdate=24 April 2006}}</ref> ಹಣ ಕೊಟ್ಟು ಖರೀದಿಸದಿದ್ದ ಚೀಲಗಳೇನಾದರೂ ಸಿಕ್ಕರೆ, ಸ್ವಿಸ್ ಆರೋಗ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪೋಲೀಸರು ಅವುಗಳು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ಸುಳಿವುಗಳು ಅಂದರೆ ಹಳೆ ರಶೀದಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ, ಅಂತಹವರಿಗೆ ಸುಮಾರು 200 ರಿಂದ 500 [[ಸ್ವಿಸ್ ಫ್ರಾಂಕ್‌|CHF]]ಗಳನ್ನು ದಂಡವಾಗಿ ವಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>[https://web.archive.org/web/20091124201644/http://www.stadtreinigung-bs.ch/data/0d1b64Sauberbuch2004.pdf ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ(ಬಸೆಲ್‌ -ನಗರದ ಕಾಂಟನ್‌‌ನಲ್ಲಿ )] (1.6 [[MiB]])—ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಭರ್ತಿಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದ್ದು... ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಕಸವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಕೂಡ ಉಮ್ಟ್ರೈಬ್ಸಗೆಬರ್ಗ್‌ ಫ್ರಾಂಕ್‌ 200ಗಳಷ್ಟು - ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಪುಟ 90)</ref> == ಜನಗಣತಿ == [[ಚಿತ್ರ:Sprachen CH 2000 EN.svg|thumb|250px|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು]] ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಯುರೋಪಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು [[ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ]]ಗಳಿವೆ: ಜರ್ಮನ್ (ಒಟ್ಟು ಜನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 63.7%, ಜೊತೆಗೆ ವಿದೇಶೀ ವಲಸಿಗರು; ಅದರಲ್ಲಿ 72.5% [[ಸ್ವಿಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾ ನಿಯಮ|ಸ್ವಿಸ್ ಪೌರತ್ವ]] ಹೊಂದಿದ ವಲಸಿಗರು, 2000ನೇ ಇಸವಿಯಂತೆ) ಉತ್ತರಕ್ಕೆ, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ; ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಂಚ್ (20.4%; 21.0%); ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಇಟಾಲಿಯನ್ (6.5%; 4.3%).<ref name="federalstatistics"/> [[ರೋಮಾಂಶ್‌ ಭಾಷೆ|ರೋಮಾಂಶ್‌]], [[ರೋಮನ್ಸ್‌ ಭಾಷೆ|ರೋಮನ್ ಭಾಷೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು ಅಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯಾತರು ಆಗ್ನೇಯ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ನ [[ಗ್ರಾವುಬುಂಡೆನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ(0.5%; 0.6%), ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಸನವು ಜರ್ಮನ್, ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ (ಶಾಸನದ 4ನೇ ಕಲಮು) ರೋಮಾಂಶ್‌ ಭಾಷೆ (70ನೇ ಕಲಮು)ಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ ಎಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಒಕ್ಕೂಟ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಅಧಿಕೃತ ಕಾಯಿದೆಗಳು ಈ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಬೇಕೆಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಒಕ್ಕೂಟ ಸರಕಾರವು ತನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್, ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್‌ಗಳಿಗೆ ಏಕಕಾಲಿಕ ಭಾಷಾಂತರ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ [[ಸ್ವಿಸ್ ಜರ್ಮನ್‌ (ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ)|ಸ್ವಿಸ್‌ ಜರ್ಮನ್‌]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಭಾಷೆಯು [[ಅಲೆಮಾನ್ನಿಕ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಭಾಷೆಗಳು|ಅಲೆಮಾನ್ನಿಕ್‌ ಪ್ರಾಂತ್ಯಭಾಷೆ]]ಗಳ ಗುಂಪಿನ ಮುಂದಾಳು ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ರೇಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿಗಳೂ [[ಸ್ವಿಸ್ ದರ್ಜೆಯ ಜರ್ಮನ್‌|ಸ್ವಿಸ್ ದರ್ಜೆಯ ಜರ್ಮನ್‌‌]]ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಅಂತೆಯೇ, ಫ್ರೆಂಚ್‌‌ಅನ್ನು ಕೆಲವು ಹಳ್ಳಿಗಳು ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ [[ಫ್ರಾಂಕೊ-ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಭಾಷೆ|ಫ್ರಾಂಕೊ-ಪ್ರಾಂತ್ಯ]]ಗಳಿದ್ದು ಅವುಗಳನ್ನು"ಸ್ಯೂಸ್ಸಿ ರೋಮ್ಯಾಂಡೆ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ವಾಡೋಯಿಸ್, ಗ್ರೂಎರಿಯನ್, ಜುರಾಸ್ಸಿಯನ್, ಎಂಪ್ರೊ, ಫ್ರೆಬರ್ಗಿಸ್, ನ್ಯೂಚಾಟೆಲೋಯಿಸ್, ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಮಾತನಾಡುವಲ್ಲಿ, [[ಟಿಕಿನೀಸ್‌|ಟಿಕಿನೀಸ್]] ([[ಲಂಬಾರ್ಡ್‌ನ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಭಾಷೆ|ಲಂಬಾರ್ಡ್‌]]ನ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಭಾಷೆ). ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು (ಜರ್ಮನ್, ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್) ಕೆಲವು ಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅವುಗಳು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ಹೊರಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಉದಾ., ಪದಗಳ ಭಾಷೆಯಿಂದ (ಫ್ರೆಂಚ್‌‌ನಿಂದ ಜರ್ಮನ್ ''ಬಿಲೆಟ್ಟೆ'' <ref name="billete">[http://mct.sbb.ch/mct/reisemarkt/billette/online-ticket.htm SBB: ಬಿಲ್ಲಿಟ್ಟೆ - ಆನ್‌‌ಲೈನ್ ಚೀಟಿಗಳು]</ref> ), ಅದೇ ರೀತಿಯ ಕೆಲವು ಪದಗಳು ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ (ಇಟಾಲಿಯನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ''ಅಜಿಯಾನೆ'' ಯನ್ನು ''ಆಕ್ಟ್'' ಬದಲು ಜರ್ಮನ್‌ನ ''ಅಕಿಟೋನ್'' ನಂತೆ ''ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್'' ಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ). ಸ್ವಿಸ್ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಶಾಲಾ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರು ಕನಿಷ್ಟ ಪಕ್ಷ [[ಬಹುಭಾಷಾ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆ|ಎರಡು ಭಾಷೆ]]ಗಳನ್ನಾದರೂ ಬಲ್ಲವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ವಿದೇಶಿ ನಾಗರೀಕರು ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿದೇಶಿ ಕೆಲಸಗಾರರು ಜನಸಂಖ್ಯೆ 22%ನಷ್ಟಿದ್ದು,<ref>[http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/01/22/publ.Document.114724.pdf ಸ್ಕ್ವಿಜ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ವಿದೇಶೀಯರು - 2008ರ ಪ್ರಕಟಣೆ (ಜರ್ಮನ್‌)] (1196 [[KiB]]), ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಕಛೇರಿ, ಪುಟ 12.</ref> ಇವರೆಲ್ಲರೂ (60%) ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ ಅಥವಾ [[EFTA]] ದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.<ref name="bfs.admin.ch">[http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/01/22/publ.Document.114724.pdf ಸ್ಕ್ವಿಜ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ವಿದೇಶೀಯರು - 2008ರ ಪ್ರಕಟಣೆ (ಜರ್ಮನ್‌)] (1196 [[KiB]]), ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಕಛೇರಿ, ಪುಟ 72.</ref> ಒಟ್ಟು ವಿದೇಶೀಯರಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ [[ಇಟಾಲಿಯನ್ನರು|ಇಟಲಿ]]ಯವರು 17,3%ರಷ್ಟು ಇದ್ದು, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ [[ಜರ್ಮನ್ನರು|ಜರ್ಮನ್‌‌]]ರು (13,2%), [[ಸೈಬೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ಮಾಂಟೆನಿಗ್ರೋ]] (11,5%) ಮತ್ತು ಪೊರ್ಚುಗಲ್ (11,3%) ಗಳಿಂದ ಬಂದ ವಲಸಿಗರು ಇದ್ದಾರೆ.<ref name="bfs.admin.ch"/> ಏಷಿಯನ್‌ ಮೂಲದವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದಿಂದ ಬಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ತಮಿಳು ಸಂತ್ರಸ್ತರು ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/01/07/blank/key/01/01.Document.67321.xls ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟೀಯತೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, 1980–2006 (ಜರ್ಮನ್‌)], ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಕಛೇರಿ.</ref> 2000ರಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅದರಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವಲಸಿಗರು ಕಂಡು [[ಕ್ಸೆನೋಫೋಬಿಯಾ]] ಬಂದವರಂತೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ ವಿದೇಶೀ ಪ್ರಜೆಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿದೇಶೀಯರು, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮುಕ್ತ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದೆ.<ref>[http://www.humanrights.ch/home/en/Switzerland/Policy/Racism/Studies/idart_5119-content.html UN ನಿಪುಣರಿಂದ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯು ನಿರ್ಧಾರಕ ವರದಿ ]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} humanrights.ch</ref> === ಆರೋಗ್ಯ === 2006ರ ಅಂದಾಜಿನಂತೆ ಜನ್ಮಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಜೀವಿತಾವಧಿ ಗಂಡಿಗೆ 79 ವರ್ಷಗಳಾದರೆ, ಹೆಣ್ಣಿಗೆ 84 ವರ್ಷಗಳಿದ್ದು,<ref name="WHO">[http://www.who.int/countries/che/en/index.html ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌] ಅನ್ನು who.int.ನಲ್ಲಿ 2009-06-29ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.<ref>[http://apps.who.int/whosis/database/country/compare.cfm?strISO3_select=CHE&amp;strIndicator_select=LEX0Male,LEX0Female&amp;language=english&amp;order_by=FirstValue%20DESC ಜನ್ಮ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಜೀವಿತಾವಧಿ, 2006] ರಂತೆ who.int. 2009-06-29ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref><ref>[http://www.oecd.org/dataoecd/29/52/36960035.pdf OECD ಆರೋಗ್ಯ ದತ್ತವನ್ನು 2006] oecd.org.ನಲ್ಲಿ 2009-06-29ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref> ಸ್ವಿಸ್ ಪ್ರಜೆಗಳು ಕಡ್ಡಾಯ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಅದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅವರಿಗೆ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಆರೋಗ್ಯಸೇವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೇರೆ ಮುಂದುವರಿದ ಐರೋಪ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದು ಸೇವಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1990ರಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು 2003ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು [[ಸಮಗ್ರ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ|GDP]]ಯ 11.5%ಯಷ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು, ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ<ref name="OECD">[http://www.oecd.org/document/47/0,2340,en_2649_201185_37562223_1_1_1_1,00.html ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ OECD ಮತ್ತು WHO ಸಮೀಕ್ಷೆ] oecd.org.ನಲ್ಲಿ 2009-06-29ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಶುಲ್ಕ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಸ್ತಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ನಾಗರೀಕರ ವಯೋಗುಣಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆರೋಗ್ಯಸೇವಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಬಂದಂತೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತಷ್ಟು ಜಾಸ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="OECD"/> === ನಗರೀಕರಣ === ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನರು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ<ref>[http://www.swissworld.org/en/geography/town_and_country_planning/where_people_live/ ಜನರು ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090627071544/http://www.swissworld.org/en/geography/town_and_country_planning/where_people_live/ |date=27 ಜೂನ್ 2009 }} swissworld.org.ನಿಂದ 2009-06-29ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref><ref name="Cities">[http://www.are.admin.ch/dokumentation/00121/00224/index.html?lang=de&amp;msg-id=27412 ನಗರ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವಂತೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100815054502/http://www.are.admin.ch/dokumentation/00121/00224/index.html?lang=de&msg-id=27412 |date=15 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 }} admin.ch.ನಿಂದ 2009-06-29ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref> ಕೇವಲ 70 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಹಳ್ಳಿಗಳೆಲ್ಲ ನಗರಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಸ್ವಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಳೆದ 2,000 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಾಗಿದ್ದಷ್ಟು ಭೂ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾರ್ಪಾಟುಗಳು 1935ರಿಂದೀಚೆಗೆ ನಗರೀಕರಣಗೊಳ್ಳಲು ನಡೆದಿವೆ. [[ನಗರಗಳ ಅವ್ಯವಸ್ಥಿತ-ಬೆಳವಣಿಗೆ]]ಯು ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ, ಜ್ಯೂರಾ ಮತ್ತು ಆಲ್ಪೈನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆಯಲ್ಲದೆ <ref>[http://www.swissinfo.ch/eng/front/Swiss_countryside_succumbs_to_urban_sprawl.html?siteSect=106&amp;sid=9823369&amp;cKey=1223485367000&amp;ty=st ಸ್ವಿಸ್‌ನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಅವ್ಯವಸ್ಥಿತ ನಗರಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120316174638/http://www.swissinfo.ch/eng/front/Swiss_countryside_succumbs_to_urban_sprawl.html?siteSect=106&sid=9823369&cKey=1223485367000&ty=st |date=16 ಮಾರ್ಚ್ 2012 }} swissinfo.ch. 2009-06-29ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref> ಭೂ-ಬಳಕೆಯ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ ಹಾಗೂ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ.<ref>[http://www.gfs-zh.ch/content.php?pid=201%0A ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ನಗರೀಕರಣ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಮೀಕ್ಷೆ (ಪ್ರೋನ್ಯಾಚುರಾ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110430115919/http://www.gfs-zh.ch/content.php?pid=201%0A |date=30 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 }} gfs-zh.ch.ನಿಂದ 2009-06-30ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref> 21ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ, ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿಗಿಂತ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.<ref name="Cities"/> ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ ನಗರಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ದೊಡ್ಡ, ಮಧ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ನಗರಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಪೂರಕವಾಗಿವೆ.<ref name="Cities"/> [[ಸ್ವಿಸ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ|ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ]]ಯು ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಸಾಂದ್ರಿತ ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿ km²ಗೆ 450 ಜನರಿದ್ದು ಎಲ್ಲ ತರಹದ ಭೂ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮನುಷ್ಯನ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>^ [http://www.swissworld.org/en/geography/the_three_regions/the_swiss_plateau/ ಸ್ವಿಸ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071225100547/http://www.swissworld.org/en/geography/the_three_regions/the_swiss_plateau/ |date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007 }} swissworld.org.ನಿಂದ 2009-06-29ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref> ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂದಣಿಯಿರುವ ಮೆಟ್ರೊಪೋಲಿಟನ್ ನಗರಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ, [[ಜ್ಯೂರಿಚ್‌]], [[ಜಿನೀವಾ]] -[[ಲಾಸನ್ನೆ]], [[ಬಸೆಲ್‌|ಬಸೆಲ್]] ಮತ್ತು [[ಬರ್ನ್‌|ಬರ್ನ್]] ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ.<ref name="Cities"/> ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅವುಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೊಂದಿವೆ.<ref name="Cities"/> ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡು ನಗರಗಳಾದ ಜ್ಯೂರಿಚ್‌ ಮತ್ತು ಜಿನೀವಾ, ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಜೀವನ ಶೈಲಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿವೆ.<ref>[http://www.mercer.com/qualityofliving ಜೀವನ ಮಟ್ಟ] ವನ್ನು mercer.com.ನಿಂದ 2009-06-29ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref> === ಧರ್ಮ === [[ಚಿತ್ರ:Sion Valere Castle 20070730.jpg|thumb|right|ಸಿಯಾನ್‌ನ ಬಸಿಲಿಕೆ ಡಿ ವಲೆರೆ (12ನೇ ಶತಮಾನ)]] ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ಗೆ‌ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತವಾದ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧರ್ಮ]]ವಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಕೆಲವು [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳು|ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳು]] ([[ಜಿನೀವಾ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ಜಿನೀವಾ]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂಚಾಟೆಲ್‌ ಕ್ಯಾಂಟನ್|ನ್ಯೂಚಾಟೆಲ್‌]]ಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ [[ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌ ಚರ್ಚ್‌‌‌|ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌ ಚರ್ಚು]] ಮತ್ತು [[ಸ್ವಿಸ್‌ನ ಸುಧಾರಿತ ಚರ್ಚ್‌‌‌|ಸ್ವಿಸ್‌ನ ಸುಧಾರಿತ ಚರ್ಚು]]ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಚರ್ಚುಗಳೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಚರ್ಚುಗಳು, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ [[ಹಳೆ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌ ಚರ್ಚ್‌‌‌|ಹಳೆಯ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌ ಚರ್ಚು]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಯೆಹೂದ್ಯರು|ಯಹೂದ್ಯ]] ಸಮುದಾಯಗಳು, ಮತಾನುಯಾಯಿಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಹಣದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2004/35487.htm ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ವರದಿ 2004 – ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌], U.S. ರಾಜ್ಯ ಇಲಾಖೆ.</ref> ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]]ವು ಪ್ರಧಾನ ಧರ್ಮವಾಗಿದ್ದು, [[ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌ ಚರ್ಚ್‌‌‌|ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌ ಚರ್ಚ್‌]] (ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 41.8% ) ಮತ್ತು ಹಲವು ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್‌ (35.3%) ಪಂಥಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಣೆಯಾಗಿದೆ. ವಲಸೆ ಬಂದಿರುವ [[ಇಸ್ಲಾಂ|ಇಸ್ಲಾಮ್]] (4.3%, ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ [[ಕೊಸೊವೊ|ಕಸೊವರ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ತುರ್ಕರು|ತುರ್ಕರು]]) ಮತ್ತು [[ಪೂರ್ವಾತ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ|ಪೂರ್ವದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ]] (1.8%) ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಧರ್ಮಗಳು ತಕ್ಕಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇವೆ.<ref name="people">[https://www.cia.gov/library/publications/the-world -factbook/geos/sz.html#People CIA World Factbook section on Switzerland]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2005ರ ಯುರೊಬಾರೊಮೀಟರ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಂದ <ref>[216], ಯುರೊಬಾರೋಮೀಟರ್‌, ಜೂನ್‌ 2005.</ref> 48% [[ಆಸ್ತಿಕ|ಆಸ್ತಿಕರು]], 39% "ಆತ್ಮ ಅಥವಾ ಪ್ರೇರಣಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು" ನಂಬುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡರೆ, 9% [[ನಾಸ್ತಿಕ|ನಾಸ್ತಿಕರು]] ಮತ್ತು 4% [[ಆಜ್ಞೇಯತಾವಾದಿ]]ಗಳಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ದೇಶದ ಬಹುಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿ ಹರಡಿ ಹೋಗಿರುವ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ಗಳ ನಡುವೆ ಸರಿಯಾದ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಅಪ್ಪೆನ್ಜೆಲ್‌‌ ‌‌‌ಎಂಬ ಒಂದು ಕ್ಯಾಂಟನ್, 1597ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್‌ ಭಾಗ‌ಗಳೆಂದು ವಿಭಜಿತವಾಯಿತು.<ref>{{cite book | last = Reclus | first = Élisée | coauthors = | title = The Earth and Its Inhabitants | publisher = D. Appleton and Company |year=1881 | location = | pages = 478 | url = | doi = | id = | isbn = }}</ref> ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ (ಬರ್ನ್, ಜ್ಯೂರಿಚ್‌ ಮತ್ತು ಬಸೆಲ್) ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್‌ ಪ್ರಬಲವಾದರೆ, [[ಮಧ್ಯ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌]] ಹಾಗೂ ಟಿಕಿನೊ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌‌ಗಳಾಗಿವೆ. [[ಸಾಂಡರ್‌ಬಂಡ್ಸ್‌ಕ್ರೀಗ್‌]] ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್‌‌ಗಳ ಘರ್ಷಣೆಗಳಿಂದ ಎಚ್ಚೆತ್ತ ಸರ್ಕಾರವು 1848ರ [[ಸ್ವಿಸ್ ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನ|ಸ್ವಿಸ್ ಸಂವಿಧಾನ]]ದಲ್ಲಿ, [[ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರ]]ದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌‌ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್‌‌ಗಳ ಶಾಂತಿಯುತ ಸಹಬಾಳ್ವೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. 1980ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ [[ಚರ್ಚುಗಳ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿಂಗಡಣೆ]]ಯು, ಕೇವಲ 21.1% ಮತ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[ಚಿತ್ರ:Vals06.JPG|thumb|ವಾಲ್ಸ್‌‌ನ ಆಲ್ಫೋರ್ನ್‌ ಕಛೇರಿ]] ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಮೇಲೆ ನೆರೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದ್ದು, ವರ್ಷ ಕಳೆದಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಂತೀಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದುಬಂದಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಫ್ರೆಂಚ್‌ -ಭಾಷಿಕ ವಲಯಗಳು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌ ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಯತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ವಾಲಿದ್ದು [[EU]] ಪರವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಿಸ್ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ [[ಮಾನವಿಕ]] ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದೆ, ಕಾರಣ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ [[ರೆಡ್‌ಕ್ರಾಸ್‌|ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್‍‌]] ಚಳುವಳಿಯ ಮತ್ತು [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಮಿತಿ|ಒಕ್ಕೂಟ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಮಿತಿ]]ಯ ತವರು. [[ಸ್ವಿಸ್ ಜರ್ಮನ್‌]] ಭಾಷಿಕ ವಲಯಗಳು [[ಜರ್ಮನ್‌ ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಜರ್ಮನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಯತ್ತ ವಾಲಿದರೂ, ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಭಾಷೆಗಳಾದ [[ಉನ್ನತ ಜರ್ಮನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಸ್ವಿಸ್ ಜರ್ಮನ್‌|ಸ್ವಿಸ್ ಜರ್ಮನ್‌‌‌‌‌‌‌‌]]ಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಜರ್ಮನ್-ಭಾಷಿಕ ಸ್ವಿಸ್ ಪ್ರಜೆಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಸ್ವಿಸ್‌ಗಳೆಂದೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇಟಾಲಿಯನ್‌-ಭಾಷಿಕ ವಲಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಇಟಲಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಒಂದು ಪ್ರಾಂತ್ಯವು ತನ್ನ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿಯೂ ಸಹ ಸಂಬಂಧವಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಪೂರ್ವ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುವ [[ರೋಮಾಂಶ್‌ ಭಾಷೆ|ರೋಮಾಂಶ್‌‌ ‌]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ದೃಢವಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನ ಅಪರೂಪದ ಭಾಷಾ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅನೇಕ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಕೀ ರೆಸಾರ್ಟ್]] ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ [[ಹೈಕಿಂಗ್‌ (ಪರ್ಯಟನ)|ಹೈಕಿಂಗ್‌]] (ಪರ್ಯಟನ) ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಮನರಂಜನಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿದ್ದು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಒಂದು ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ, ವಸಂತ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿದ್ದರೂ ಸ್ವಿಸ್‌‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಪರಿಕ ರೈತಾಪಿ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ದನಗಾಹಿಗಳು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ತೋಟಗಳು ನಗರಗಳ ಹೊರ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ನಿರ್ಮಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಸ್ ಚಿತ್ರಗಳು ಲಾಭಗಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜಾನಪದ ಕಲೆ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ಕಾವ್ಯ, ಮರಗೆಲಸ ಮತ್ತು ಕಸೂತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದೆ. [[ಆಲ್ಫೋರ್ನ್]], ಮರದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಕಹಳೆ-ಮಾದರಿಯ ಸಂಗೀತ ಸಾಧನವು, ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕತೆ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಪಾರಂಪರಿಕ ಅಕಾರ್ಡಿಯನ್‌‌ನ ಸಾಕಾರರೂಪವಾಗಿದ್ದು [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಸಂಗೀತ|ಸ್ವಿಸ್ ಸಂಗೀತ]]ಕ್ಕೆ ಮೆರುಗು ನೀಡುತ್ತದೆ. === ಸಾಹಿತ್ಯ === [[ಚಿತ್ರ:Rousseau Geneve.JPG|thumb|upright|ಜೀನ್‌-ಜಾಕ್ವೆಸ್‌ ರವ್‌ಸ್ಸಾವ್‌ ಬರಹಗಾರರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಮುಖ ಹದಿನೆಂಟನೇ-ಶತಮಾನದ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರು (ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ)]] ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 1291ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಈ ಒಕ್ಕೂಟವು ಆಗಿನಿಂದ ಜರ್ಮನ್‌-ಭಾಷಿಕ ವಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಾಚೀನ ರೂಪಗಳು ಕೂಡ ಜರ್ಮನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. 18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಭಾಷೆ ಬರ್ನ್ ಹಾಗೂ ಉಳಿದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ‌ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ದರಿಂದ, ಫ್ರೆಂಚ್‌ -ಭಾಷಿಕ ಮಿತ್ರ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಂತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಸ್ವಿಸ್ ಜರ್ಮನ್‌ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದವರು [[ಜರೇಮಿಯಾಸ್ ಗಥೆಲ್ಫ್‌]] (1797-1854) ಮತ್ತು [[ಗಾಟ್‌ಫ್ರೆಡ್‌ ಕೆಲ್ಲರ್‌]] (1819-1890). 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಸ್ವಿಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾದ ದೈತ್ಯಕೃತಿಗಳೆಂದರೆ [[ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಫ್ರಿಷ್‌]]‌ (1911-91) ಮತ್ತು ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಡ್ಯುರೆನ್‌ಮ್ಯಾಟ್ (1921-90), ಕೃತಿಗಳಾದ ದೈ ಫಿಸಿಕೆರ್‌([[ದಿ ಫಿಸಿಸಿಸ್ಟ್]]) ಮತ್ತು ದಾಸ್ ವರ್ಸ್‌ಪ್ರಚೆನ್‌ ([[:ದ ಪ್ಲೆಡ್ಜ್: ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಯ ಚರಮ ಗೀತೆ|ದ ಪ್ಲೆಡ್ಜ್]]), 2001ರಲ್ಲಿ ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು.<ref name="Literature">[http://www.swissworld.org/en/culture/literature/german_speaking_authors/ ಸಾಹಿತ್ಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090611004600/http://www.swissworld.org/en/culture/literature/german_speaking_authors/ |date=11 ಜೂನ್ 2009 }} ವನ್ನು swissworld.orgನಿಂದ, 2009-06-29ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref> ಪ್ರಸಿದ್ದ ಫ್ರೆಂಚ್‌ -ಭಾಷಿಕ ಬರಹಗಾರರೆಂದರೆ [[ಜೀನ್‌-ಜಾಕ್ವೆಸ್‌ ರವ್‌ಸ್ಸಾವ್‌]] (1712-1778) ಮತ್ತು [[ಜರ್ಮೈನೇ ಡಿ ಸ್ಟೀಲ್‌]] (1766-1817). ಇತ್ತೀಚಿನ ಬರಹಗಾರರಾದ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಫರ್ಡಿನೆಂಡ್‌ ರಾಮುಜ್‌]] (1878-1947) ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ, ರೈತಾಪಿ ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನಗಳು ನಡೆಸುವ ಕಷ್ಟಕರ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು [[ಬ್ಲೇಸ್‌ ಸೆಂಡ್ರಾರ್ಸ್]] (ಮೊದಲು ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್‌ ಸ್ಹಾಸರ್‌, 1887-1961).<ref name="Literature"/> ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಮತ್ತು ರೋಮಾಂಶ್‌-ಭಾಷಿಕ ಲೇಖಕರು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಆದರೆ ಅವುಗಳು ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಸುಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ ಸ್ವಿಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯೆಂದರೆ, ''[[ಹೈಡಿ]]'', ತನ್ನ ತಾತನ ಜೊತೆ ಆಲ್ಪ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಅನಾಥ ಹುಡುಗಿಯ ಕಥೆ, ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಮಕ್ಕಳ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಅದರ ಲೇಖಕಿಯಾದ, [[ಜೊಹಾನ ಸ್ಪೈರಿ]] (1827-1901), ಅದೇ ರೀತಿಯ ಹಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Literature"/> === ಮಾಧ್ಯಮ === ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಕ್ಕು ಭರವಸೆಯನ್ನು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂವಿಧಾನವು ಕೊಟ್ಟಿದೆ‌.<ref name="Media">[http://www.ch.ch/private/00085/00090/00479/00480/index.html?lang=en ಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081204150520/http://www.ch.ch/private/00085/00090/00479/00480/index.html?lang=en |date=4 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 }} ch.ch.ನಿಂದ 2009-06-29ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref> [[ಸ್ವಿಸ್ ವಾರ್ತಾ ಸಂಸ್ಥೆ]] (SNA) ಮೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ—ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ದಿನದ ಎಲ್ಲ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. SNAಯು ಎಲ್ಲ ಸ್ವಿಸ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಹಲವು ವಿದೇಶೀ ಮಾಧ್ಯಮ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಅನೇಕ ತರಹದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref name="Media"/> ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.<ref name="Press">[http://www.pressreference.com/Sw-Ur/Switzerland.html ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಪತ್ರಿಕೆ‌] ಗಳನ್ನು pressreference.com.ನಿಂದ 2009-06-29ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref> ಬಹಳ ಬೇಡಿಕೆಯಿರುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳೆಂದರೆ ಜರ್ಮನ್‌-ಭಾಷೆಯ [[ತಜಸ್‌-ಅನ್ಸಿಜರ್‌]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂಯೆ ಜಷೆರ್‌ ಗ್ಸೈಟುಂಗ್‌|ನ್ಯೂಯೆ ಜ್ಯುಚೆರ್‌‌ ಗ್ಸೈಟುಂಗ್]] NZZ, ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್‌ -ಭಾಷೆಯ [[ಲಿ ಟೆಂಪ್ಸ್|ಲಿ ಟೆಂಪ್ಸ್‌]], ಇದಲ್ಲದೇ ಎಲ್ಲ ನಗರಗಳೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.<ref name="Press"/> ಪತ್ರಿಕಾ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರಸರಣಾ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ.<ref name="Press"/> ಸ್ವಿಸ್ ಪ್ರಸರಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು [[SRG SSR idée suisse|SRG SSR ಇದೀ ಸ್ಯುಸ್ಸೆ]] ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ರೇಡಿಯೋ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. SRG SSR ಕಾರ್ಯಾಗಾರ ಘಟಕವು ಅನೇಕ ಭಾಷಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಣೆಯಾಗಿವೆ. ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಆರು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ದೂರದರ್ಶನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು [[ಜಿನೀವಾ]], [[ಜ್ಯೂರಿಚ್‌]] ಮತ್ತು [[ಲುಗಾನೊ]]ಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತವೆ. ವ್ಯಾಪಕ ಕೇಬಲ್ ಜಾಲವಿರುವುದರಿಂದ ಸ್ವಿಸ್‌ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ನೆರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಅನುವಾಗಿದೆ.<ref name="Press"/> === ಕ್ರೀಡೆ === [[ಚಿತ್ರ:Picswiss VS-67-20.jpg|thumb|left|ಲಟ್ಷೆನ್‌ತಲ್‌ ಹಿಮನದಿಯ ಮೇಲಿನ ಸ್ಕೀ ಪ್ರದೇಶ]] [[ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಪರ್ವತಾರೋಹಣ]]ವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ವಿಸ್ ಪ್ರಜೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿದೇಶೀಯರು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ, ಎತ್ತರದ ಶಿಖರಗಳು ಪರ್ವತಾರೋಹಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. [[ಹಾಟ್ ರೂಟ್]] ಅಥವಾ [[ಪಟ್ರೌಲಿ ಡೆಸ್ ಹಿಮನದಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್‌ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಅಂತರರಾಷ್ಟೀಯ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿರುವಂತೆಯೇ, ಅನೇಕ ಸ್ವಿಸ್‌ಗಳು [[ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್|ಫುಟ್‌ಬಾಲ್]] ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡ ಅಥವಾ '[[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡ|Nati]]'ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಿಸ್ ತಂಡ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ ಫೈನಲ್ಸ್‌‌ಗೂ ಮುನ್ನವೇ ಸೋತರೂ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌,‌ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದೊಂದಿಗೆ [[ಯುರೋ 2008|ಯುರೊ 2008]]ರ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಸ್ವಿಸ್ ತಂಡವು 2005ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬೀಚ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಯುರೊ ಬೀಚ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಕಪ್|ಯುರೊ ಬೀಚ್ ಸಾಕರ್‌ ಕಪ್]]ಅನ್ನು ಗೆದ್ದರೆ, 2008ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಬೀಚ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌|ಬೀಚ್ ಸಾಕರ್‌‌]] ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ರನ್ನರ್‌-ಅಪ್‌ ಆದರು. [[ಚಿತ್ರ:Federer Cincinnati (2007).jpg|thumb|upright|ರೋಜರ್ ಫೆಡರರ್ ಟೆನ್ನಿಸ್‌ ಚರಿತ್ರೆ ಕಂಡ ಅತ್ಯದ್ಭುತ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಈಗಿನ ATP ಟೆನ್ನಿಸ್‌‌ನ ಒಂದನೇ ಶ್ರೆಯಾಂಕದ ಆಟಗಾರನೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ]] ಅನೇಕ ಸ್ವಿಸ್‌ಗಳು [[ಐಸ್ ಹಾಕಿ]]ಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು 12 ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದನ್ನು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ A|ಲೀಗ್ A]]ನಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ 2009ರಲ್ಲಿ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ [[2009 IIHF ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್‌|2009ರ IIHF ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]] ಅನ್ನು ಸತತ 10ನೇ ಬಾರಿಗೆ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.iihf.com/channels/iihf-world-championship-oc09/home/tournament-information.html |title=IIHF ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 2009 ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ |access-date=26 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009 |archive-date=16 ಮೇ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080516111557/http://www.iihf.com/channels/iihf-world-championship-oc09/home/tournament-information.html |url-status=dead }}</ref> ಸ್ವಿಸ್ ತಂಡದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ [[1953 ವಿಶ್ವ ಐಸ್ ಹಾಕಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್‌ಗಳು|1953]]ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಐಸ್ ಹಾಕಿಯಲ್ಲಿ, ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದು. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌[[ಅಲಿಂಗಿ]] ಎಂಬ ದೋಣಿ ನಡೆಸುವ ತಂಡ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದು 2003ರಲ್ಲಿ [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಪ್‌]]ಅನ್ನು ಗೆದ್ದು, 2007ರಲ್ಲಿಯೂ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕಳೆದ 30 ವರ್ಷಗಳಿಂದ [[ಕರ್ಲಿಂಗ್‌]] ಜನಪ್ರಿಯ ಚಳಿಗಾಲದ ಪಂದ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವಿಸ್ ತಂಡಗಳು 2 ಮಹಿಳೆಯರ ಮತ್ತು 3 ವಿಶ್ವ ಪುರುಷರ ಕರ್ಲಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಅನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. 1998ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಗಾನೊ ಚಳಿಗಾಲದ ಓಲಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಸ್ ಪುರುಷರ ತಂಡವು [[ಡೊಮಿನಿಕ್ ಆಂಡ್ರೆಸ್‌]] ತಂಡವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ [[ಗಾಲ್ಫ್‌]] ಕ್ರೀಡೆಯು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, 35ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಲ್ಫ್ ಮೈದಾನಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಸ್‌ನ [[ಟೆನ್ನಿಸ್]] ಆಟಗಾರರಾದ [[ರೋಜರ್ ಫೆಡರರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್|ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್‌‌]], ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಸ್ಲಾಮ್‌ ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌‌ಶಿಪ್‌‌ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಗಿನ ಐಸ್ ಸ್ಕೇಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಸ್‌ನ [[ಸ್ಟೀಪನ್ ಲಾಂಬಿಯೆಲ್‌|ಸ್ಟೀಫನ್ ಲಾಂಬಿಯೆಲ್‌]] ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಿಸ್‌ನ [[ಆಂಡ್ರೆ ಬಸ್ಸರ್ಟ್‌]] ಯಶಸ್ವಿ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಗಾಲ್ಫ್‌]] ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಚಿತ್ರ:Innenaufnahme Vaillant Arena Davos.JPG|thumb|left|ದಾವೋಸ್‌ನ ಸ್ಪನ್‌ಗ್ಲೆರ್ ಕಪ್‌]] ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ಸ್ವಿಸ್ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಪಂದ್ಯಗಳಾದ ಫೆನ್ಸಿಂಗ್‌‌ ([[ಮಾರ್ಸೆಲ್‌ ಫಿಶರ್]]), ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್‌ ([[ಫ್ಯಾಬಿಯನ್ ಕೆನ್ಸೆಲ್ಲಾರ]]), ವ್ಹೈಟ್‌ವಾಟರ್ ಸ್ಲಾಲಮ್‌ (ರೊನ್ನಿಯೇ ದುರೆನ್ಮತ್—ಕೆನೋಯೆ, ಮ್ಯಾಥಿಯಸ್ ರಾತೆನ್ಮಂಡ್—ಕಾಯಕ್), ಐಸ್ ಹಾಕಿ (ಸ್ವಿಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲೀಗ್), ಬೀಚ್ ವಾಲಿಬಾಲ್‌ ([[ಸಾಶ ಹ್ಯೇಯರ್]], [[ಮಾರ್ಕಸ್‌ ಎಗ್ಗೆರ್]], [[ಪಾವೆಲ್ ಲಸಿಗ|ಪಾವೆಲ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲಸಿಗ]]), ಮತ್ತು ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್‌, (ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ರಸ್ಸಿ, [[ಪಿರ್ಮಿನ್ ಜರ್‍‌‌ಬ್ರಿಗೆನ್ನ್]], [[ಡಿಡಿಯರ್ ಕ್ಯುಷೆ]])ಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. [[1955ರ ಲೀ ಮಾನ್ಸ್ ದುರ್ಘಟನೆ]]ಯ ನಂತರ [[ಪರ್ವತಾರೋಹಣ]] ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ [[ಮೋಟರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌]] ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳು ಮತ್ತು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಜೂನ್‌ 2007ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{citeweb | title = Switzerland lifts ban on motor racing | url = http://en.wikinews.org/wiki/Switzerland_lifts_ban_on_motor_racing | publisher = GrandPrix.com & DueMotori.com | date = 6 June 2007 | accessdate = 23 September 2008}}</ref> ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ, ದೇಶವು ಯಶಸ್ವೀ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಚಾಲಕರುಗಳಾದ [[ಕ್ಲೆ ರೆಗ್ಗಾಜೋನಿ]], [[ಜೊ ಸಿಫರ್ಟ್‌]] ಮತ್ತು [[ವಿಶ್ವ ಟೂರಿಂಗ್ ಕಾರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]]ನ ಯಶಸ್ವೀ ಚಾಲಕ [[ಅಲೆನ್ ಮೆನು]]ರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ A1 ತಂಡ|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌]]ನ ಚಾಲಕ [[ನೀಲ್ ಜಾನಿ]]ಯವರು [[2007-08 A1 ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ ಋತು|2007-08]]ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[A1 ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌|A1GP ವಿಶ್ವ ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಕಪ್‌]] ಅನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಿಸ್‌ನ [[ಮೋಟರ್‌ಸೈಕಲ್ ರೇಸರ್|ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್ ರೇಸರ್‌]] [[ಥಾಮಸ್‌ ಲೂಥಿ]] 2005ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[MotoGP|<span class="goog-gtc-fnr-highlight">MotoGP</span>]] 125cc ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌‍‌ ಪಟ್ಟವನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. [[ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್‌]] ಮತ್ತು [[ವಿಶ್ವ ರ್ಯಾಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]]ನ ವಿಖ್ಯಾತ ಚಾಲಕರಾದ [[ಮೈಕೆಲ್‌ ಷೂಮೇಕರ್]], [[ನಿಕ್‌ ಹೇಯ್ಡ್‌ಫಿಲ್ಡ್|ನಿಕ್‌ ಹೇಯ್ಡ್‌ಫೆಲ್ಡ್ಡ್]], [[ಕಿಮಿ ರಾಯ್ಕೊನೆನ್‌]], [[ಫರ್ನ್ಯಾಂಡೊ ಅಲನ್ಸೊ]], [[ಲ್ಯೂಯಿಸ್‌ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಸೆಬ್ಯಾಸ್ಟಿಯನ್‌‌ ಲೋಬ್‌‌|ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್‌ ಲೋಬ್‌]] ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌<ref>{{Cite web |url=http://www.sebastienloeb.com/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=20&Itemid=35&lang=en |title=ಸೆಬ್ಯಾಸ್ಟಿಯನ್‌‌ ಲೋಬ್‌‌ ಗುರುತು ಚೀಟಿ |access-date=1 ಜುಲೈ 2024 |archive-date=16 ಜುಲೈ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716030043/http://www.sebastienloeb.com/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=20&Itemid=35&lang=en |url-status=dead }}</ref> ನಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳನ್ನು, ಕೆಲ ಬಾರಿ ತೆರಿಗೆ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿಯಾದರೂ ಖರೀದಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/7068001.stm BBC ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್‌ ಬ್ರಿಟನ್‌ ಬಿಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು]</ref><ref>[239] ^ [http://www.high-end-travel-switzerland.com/Celebrities-in-Switzerland.html ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು - ಟೀನಾ ಟರ್ನರ್‌ ಮತ್ತು ಕಂ. ಇದ್ದ ಸ್ಥಳ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130827040713/http://www.high-end-travel-switzerland.com/Celebrities-in-Switzerland.html |date=27 ಆಗಸ್ಟ್ 2013 }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Turnerundsennenschwinger.jpg|thumb|ಪುರಾತನ ಕುಸ್ತಿ]] ಪುರಾತನ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಸ್ ಕುಸ್ತಿ ಅಥವಾ "[[ಶ್ವಿನ್‌ಜೆನ್‌]]" ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದ್ದು ಮಧ್ಯ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಹಾರ್ನುಸ್ಸೆನ್‌]] ಸ್ವಿಸ್‌ನ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಶೀಯ ಪಂದ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್ ಮತ್ತು ಗಾಲ್ಫ್‌ನ ಮಿಶ್ರಣದಂತಿದೆ. ಸ್ವಿಸ್‌ನ [[ಸ್ಟೇಯ್ನ್‌ಸ್ಟೊಸ್ಸೆನ್‌‌|ಸ್ಟೇಯ್ನ್‌ಸ್ಟಾಸ್ಸೆನ್‌]]‌ [[ಗುಂಡು ಎಸೆತ]] ಪಂದ್ಯದಂತೆಯೇ ಇದ್ದು, ಭಾರದ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಟೇಯ್ನ್‌ಸ್ಟಾಸ್ಸೆನ್‌ [[ಪ್ರಾಚೀನತೆ|ಪುರಾತನ ಕಾಲ]]ದಿಂದಲೂ ಕೇವಲ ಆಲ್ಪೈನ್‌ ಜನಾಂಗದವರು ಮಾತ್ರ ನಡೆಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದು, 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಬಸೆಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. 1805ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಉನ್‌ಸ್ಪನ್ನೆನ್‌ಫೆಸ್ಟ್‌‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದ್ದು, 83.5&nbsp;kg ಭಾರದ ಕಲ್ಲಿಗೆ ''ಉನ್‌ಸ್ಪನ್ನೆನ್‌‌ಸ್ಟೆನ್‌'' ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. === ಆಹಾರ === ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಬಹು-ಪಾಕ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಾದ ಫಂಡ್ಯು, ರಾಕ್ಲೆಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ರೊಸ್ಟಿ ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶವು ಹವಾಗುಣ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಗಳ ಭಿನ್ನತೆಯಂತೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಭೋಜನ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ರೂಢಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>[http://www.theworldwidegourmet.com/countries/flavors-of-switzerland/ ಫ್ಲೇವರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090720054343/http://www.theworldwidegourmet.com/countries/flavors-of-switzerland/ |date=20 ಜುಲೈ 2009 }} theworld widegourmet.com.ನಿಂದ 2009-06-29ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ವಿಸ್ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ, ಇತರೆ ಐರೋಪ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ರೀತಿಯ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನ]]ಗಳು ಹಾಗೂ ಬೆಣ್ಣೆಯಂತಹ [[ಗ್ರುಯರೆ (ಬೆಣ್ಣೆ)|ಗ್ರುಯರೆ]] ಅಥವಾ [[ಎಮೆಂಟಲ್‌ (ಬೆಣ್ಣೆ)|ಎಮೆಂಟಲ್‌]]ಅನ್ನು, [[ಗ್ರುಯರೆ]] ಮತ್ತು [[ಎಮೆಂಟಲ್‌|ಎಮೆಂಟಲ್]] ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ‌ನಲ್ಲಿ 18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲೇ [[ಸ್ವಿಸ್ ಚಾಕೊಲೇಟ್|ಚಾಕೋಲೆಟ್]] ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತಾದರೂ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಆಧುನಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳಾದ [[ಕಂಚಿಂಗ್‌]] ಮತ್ತು [[ಚಾಕೊಲೇಟ್‌#ಹದಗೊಳಿಸುವಿಕೆ|ಟೆಂಪರಿಂಗ್]] ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಉತ್ಪಾದನಾ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ ನಂತರವಷ್ಟೇ. 1875ರಲ್ಲಿ [[ಡೇನಿಯಲ್‌ ಪೀಟರ್‌‌|ಡೇನಿಯಲ್‌ ಪೀಟರ್‌]] ಹಾಲಿನ ಚಾಕೋಲೆಟ್‌ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ನಂತರ ಅದು ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರಿತು.<ref>[http://www.swissworld.org/en/switzerland/swiss_specials/swiss_chocolate/swiss_breakthroughs/ ಚಾಕೋಲೆಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090903200443/http://www.swissworld.org/en/switzerland/swiss_specials/swiss_chocolate/swiss_breakthroughs/ |date=3 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009 }} ಅನ್ನು swissworld.org.ನಿಂದ 2009-06-29ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref> [[ಸ್ವಿಸ್ ಮದ್ಯ|ಸ್ವಿಸ್ ವೈನ್‌]] ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ವಲಾಯಿಸ್‌ (ಮದ್ಯ ಪ್ರದೇಶ )|ವಲಾಯಿಸ್‌]], [[ವಾಡ್‌]] ([[ಲಾವಾಕ್ಸ್‌]]), [[ಜಿನೀವಾ (ಮದ್ಯ ಪ್ರದೇಶ )|ಜಿನೀವಾ]] ಮತ್ತು [[ಟಿಕಿನೊ (ಮದ್ಯ ಪ್ರದೇಶ )|ಟಿಕಿನೊ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ವೈನ್‌ ಕೂಡ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ದ್ರಾಕ್ಷಿ ತೋಟಗಳನ್ನು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ‌ ರೋಮ್‌ನ ಕಾಲದಿಂದರೂ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ತುಂಬಾ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ವಿಧಗಳೆಂದರೆ ಚಾಸ್ಸೆಲಾಸ್ (ವಲಾಯಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಫೆನ್‌ಡಾಂಟ್‌|ಫೆನ್‌ಡೆಂಟ್]] ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು [[ಪಿನಾಟ್‌ ನಾರ್ಯ್‌|ಪಿನೋಟ್ ನಾಯಿರ್‌]]. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಕಿನೊದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುವ [[ಮೆರ್ಲಾಟ್‌|ಮೆರ್ಲೊಟ್‌]] ಪ್ರಮುಖ ವಿಧವಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.swisswine.ch/english/bienv/main.asp ವೈನ್‌-ಉತ್ಪಾದಕ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಅನ್ನು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090409084726/http://www.swisswine.ch/english/bienv/main.asp |date=9 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009 }} swisswine.ch.ನಿಂದ 2009-06-29ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref> == ಇದನ್ನು ನೋಡಿರಿ == * [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌-ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳ ಪರಿವಿಡಿ|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ‌-ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳ ಪರಿವಿಡಿ]] == ಆಕರಗಳು == <div class="reflist4" style="height:250;overflow:auto;padding:3px"> {{reflist|2}} </div> {{refbegin}} * ಚರ್ಚ್‌‌‌, ಕ್ಲೈವ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌ H. (2004) '''' ಮತ್ತು ದ ಪೊಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌.ಪಾಲ್‌ಗ್ರೇವ್‌ ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಿಲನ್‌‌‌ ISBN 0-333-69277-2. * ಡಾಲ್ಟನ್‌, O.M. (1927) ''ದ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌‌ ದ ಫ್ರಾಂಕ್ಸ್, ಬೈ ಗ್ರೆಗರಿ ಆಫ್ ಟೂರ್ಸ್''. ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮುದ್ರಣಾಲಯ. * ಫಹ್‌ರ್ನಿ, ಡೈಯೆಟರ್‌‍‌‍‌. (2003) ''ಆನ್ ಔಟ್‌ಲೈನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌. '' ''ಫ್ರಮ್‌ ದ ಆರಿಜಿನ್ಸ್‌ ಟು ದ ಪ್ರಸೆಂಟ್‌ ಡೇ''. 8ನೇ ವಿಸ್ತೃತ ಆವೃತ್ತಿ. ಪ್ರೊ ಹೆಲ್ವೇಶಿಯಾ, ಜ್ಯೂರಿಚ್‌. ISBN 3-908102-61-8 * [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಪದಕೋಶ|ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್‌ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌]] (2002–). ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಮೂರು ರಾಷ್ಟೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ‌ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. {{refend}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == ಸರ್ಕಾರ * [http://www.admin.ch/ ಸ್ವಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ] * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-s/switzerland.html Chief of State and Cabinet Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090114085557/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-s/switzerland.html |date=14 ಜನವರಿ 2009 }} * [http://www.presence.ch/e/100/100.php ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇರುವಿಕೆ ‌] ** [http://www.swissworld.org/ swissworld.org, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಾಹಿತಿ ತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040626090054/http://www.swissworld.org/ |date=26 ಜೂನ್ 2004 }} * [http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/en/index.html ಸ್ವಿಸ್ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು], ಸ್ವಿಸ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಕಛೇರಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ;Reference * {{CIA World Factbook link|SZ|Switzerland}} * ''[[ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾದ ವಿಶ್ವಕೋಶ|ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪಿಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕ]]'' ದಲ್ಲಿ [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/577225/Switzerland ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌] ನ ಉಲ್ಲೇಖ * ''UCB ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಕಾಶನಗಳಲ್ಲಿ '' [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/switzerland.htm ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌] * {{dmoz|Regional/Europe/Switzerland}} ;ಭೂಗೋಳ * {{wikiatlas|Switzerland}} * {{wikivoyage|Switzerland}} * [http://www.swisstopo.ch/ ಒಕ್ಕೂಟದ ಭೂಲಕ್ಷಣ ಶಾಸ್ತ್ರ ಕಛೇರಿ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141012150754/http://www.swisstopo.ch/ |date=12 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2014 }} * [http://map.search.ch/ ಪರಸ್ಪರ ಶೋಧ ನಡೆಸಬಹುದಾದ ನಕ್ಷೆಗಳು (search.ch)] ;ಇತಿಹಾಸ * [http://www.hls-dhs-dss.ch/index.php ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರ್ಥಕೋಶ ‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100217091108/http://www.hls-dhs-dss.ch/index.php |date=17 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010 }} {{de icon}} {{fr icon}} {{it icon}} * [http://history-switzerland.geschichte-schweiz.ch/index.html ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ‌ ಚರಿತ್ರೆ] ;ಸುದ್ದಿ ಮಾಧ್ಯಮ * [http://nzz.ch/eng/index.html ನ್ಯೂಯೆ ಜಷೆರ್‌ ಗ್ಸೈಟುಂಗ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071214061435/http://www.nzz.ch/eng/index.html |date=14 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007 }} {{de icon}}, ಸ್ವಿಸ್ ದೈನಿಕ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆ * [http://www.letemps.ch/ ಲೀ ಟೆಂಪ್ಸ್‌] {{fr icon}}, ಸ್ವಿಸ್ ದೈನಿಕ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆ * [http://www.cdt.ch/ ಕರ್ರೇರೆ ದೆಲ್‌ ಟಿಕಿನೊ] {{it icon}}, ಸ್ವಿಸ್ ದೈನಿಕ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆ * [http://www.swissinfo.ch/ swissinfo.ch, ಸ್ವಿಸ್ ಸಮಾಚಾರಗಳು - ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ] * [http://expatinch.com/html/media_tv_telephony.html expatinch.com, ಸ್ವಿಸ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಪುಟ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120917111519/http://expatinch.com/html/media_tv_telephony.html |date=17 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012 }} ;ಶಿಕ್ಷಣ * [http://www.educa.ch/ ಸ್ವಿಸ್‌ನ ಶಾಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ] * [http://www.swissuniversity.ch/ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು] ;ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕತೆ * [http://www.myscience.ch/ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಸ್ವಿಸ್ ಜಾಲತಾಣ] * [http://www.sbf.admin.ch/ ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಆಡಳಿತ ಕಛೇರಿ, SER] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121114023631/http://www.sbf.admin.ch/ |date=14 ನವೆಂಬರ್ 2012 }} * [http://wwww.snf.ch/ ಸ್ವಿಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130729223551/http://wwww.snf.ch/ |date=29 ಜುಲೈ 2013 }} * [http://www.bbt.admin.ch/kti/ CTI, ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ನವೀನ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳ ಆಯೋಗ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101222020711/http://www.bbt.admin.ch/kti/ |date=22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 }} {{clear}} {| width="100%" class="collapsible" style="background:transparent;margin:1em 0 0" | {{resize|130%|Templates}} | {{Switzerland topics|state=expanded}}{{Template group |title=[[ಚಿತ್ರ:Gnome-globe.svg|30px]]&nbsp;Geographic locale |list = {{Countries of Europe}} }}{{Template group |title = International membership |list = {{United Nations}} {{Council of Europe members}} {{WTO}} {{La Francophonie}} {{OECD}} {{OSCE}} }} |} {{coord|46|50|00|N|8|20|00|E|region:CH_type:country(7508700)_scale:2000000|display=title}} {{sisterlinks|Switzerland}} {{cookbook}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಒಕ್ಕೂಟ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌]] [[ವರ್ಗ:ಉದಾರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭೂಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಫ್ರೆಂಚ್‌ -ಭಾಷಿಕ ದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನ್‌-ಭಾಷಿಕ ದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇಟಾಲಿಯನ್‌-ಭಾಷಿಕ ದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೨೯೧ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ]] jlmk5jf15mbneonbg12l3cwz9zrj7jw 0 2464 1374066 1364312 2026-05-24T16:25:47Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374066 wikitext text/x-wiki {{cn}} {{copyedit}} {{Infobox religious text | religion = [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] | image = [[File:Four vedas.jpg|Four vedas|280px]] | alt = Four Vedas | language = [[ವೈದಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತ]] | caption = ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು | period = [[Circa|c.]] 1500–1200 BCE ([[ಋಗ್ವೇದ]]),<ref name="Flood 2003 69" />{{refn|group=note|name="dating"}}<br>c. 1200–900 BCE ([[ಯಜುರ್ವೇದ]], [[ಸಾಮವೇದ]], [[ಅಥರ್ವಣವೇದ]])<ref name="Flood 2003 69"/>{{sfn|Flood|1996|p=37}} | verses = ೨೦,೩೭೯ ಮಂತ್ರಗಳು<ref>{{cite web |title=Construction of the Vedas |website=VedicGranth.Org |url=https://sites.google.com/a/vedicgranth.org/www/what_are_vedic_granth/the-four-veda/interpretation-and-more/construction-of-the-vedas?mobile=true |access-date=2021-02-21 |archive-date=2021-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210717035126/https://sites.google.com/a/vedicgranth.org/www/what_are_vedic_granth/the-four-veda/interpretation-and-more/construction-of-the-vedas?mobile=true |url-status=dead }}</ref> }} {{ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು}} '''ವೇದ'''ಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಸಾಹಿತ್ಯ. ಇವುಗಳನ್ನು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದ್ದು, [[ಹಿಂದೂ]] ಧರ್ಮದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಾಗಿವೆ.<ref>see e.g. {{Harvnb|Radhakrishnan|Moore|1957|p=3}}; Witzel, Michael, "Vedas and {{IAST|Upaniṣads}}", in: {{Harvnb|Flood|2003|p=68}}; {{Harvnb|MacDonell|2004|pp=29–39}}; ''Sanskrit literature'' (2003) in Philip's Encyclopedia. Accessed 2007-08-09</ref><ref>Sanujit Ghose (2011). "[http://www.ancient.eu.com/article/230/ Religious Developments in Ancient India]" in ''Ancient History Encyclopedia''.</ref> ವೇದಗಳು ''ಅಪೌರುಷೇಯ''ವಾಗಿವೆ.<ref>Vaman Shivaram Apte, [http://www.aa.tufs.ac.jp/~tjun/sktdic/ ''The Practical Sanskrit-English Dictionary''], see apauruSeya</ref> ಅಂದರೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾನವರು ರಚಿಸಿದ್ದಲ್ಲ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>D Sharma, Classical Indian Philosophy: A Reader, Columbia University Press, ISBN, pages 196-197</ref><ref>Jan Westerhoff (2009), Nagarjuna's Madhyamaka: A Philosophical Introduction, Oxford University Press, ISBN 978-0195384963, page 290</ref><ref>Warren Lee Todd (2013), The Ethics of Śaṅkara and Śāntideva: A Selfless Response to an Illusory World, ISBN 978-1409466819, page 128</ref> [[File:Rigveda MS2097.jpg|thumb|300px|ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುವ ಋಗ್ವೇದದ ಪ್ರತಿ]] ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ # [[ಋಗ್ವೇದ]], # [[ಯಜುರ್ವೇದ]], # [[ಸಾಮವೇದ]] # [[ಅಥರ್ವವೇದ]].<ref name=gflood/><ref>Bloomfield, M. The Atharvaveda and the Gopatha-Brahmana, (Grundriss der Indo-Arischen Philologie und Altertumskunde II.1.b.) Strassburg 1899; Gonda, J. ''A history of Indian literature'': I.1 Vedic literature (Samhitas and Brahmanas); I.2 The Ritual Sutras. Wiesbaden 1975, 1977</ref> ಪ್ರತಿ ವೇದವು ನಾಲ್ಕು ಉಪವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. # ಸಂಹಿತೆಗಳು (ಮಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದಗಳು) # ಅರಣ್ಯಕಗಳು (ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಮಾರಂಭಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕ-ಯಜ್ಞಗಳ ಪಠ್ಯ) # ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಳು (ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಮಾರಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು) # ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು (ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವ ಪಠ್ಯಗಳು, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜ್ಞಾನ).<ref name=gflood>Gavin Flood (1996), ''An Introduction to Hinduism'', Cambridge University Press, {{ISBN|978-0-521-43878-0}}, pp. 35–39</ref><ref name="A Bhattacharya 2006 pp. 8–14">A Bhattacharya (2006), ''Hindu Dharma: Introduction to Scriptures and Theology'', {{ISBN|978-0-595-38455-6}}, pp. 8–14; George M. Williams (2003), Handbook of Hindu Mythology, Oxford University Press, {{ISBN|978-0-19-533261-2}}, p. 285</ref><ref name="Jan Gonda 1975">Jan Gonda (1975), Vedic Literature: (Saṃhitās and Brāhmaṇas), Otto Harrassowitz Verlag, {{ISBN|978-3-447-01603-2}}</ref> ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಐದನೇ ವರ್ಗವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ - ಉಪಾಸನಗಳು (ಪೂಜೆ).{{sfn|Bhattacharya|2006|pp=8–14}}{{sfn|Holdrege|1995|pp=351–357}} ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಗ್ರಂಥಗಳು ಭಿನ್ನಲಿಂಗೀಯ ಶ್ರಮಣ-ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲುವ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.{{sfn|Flood|1996|p=82}} == ವೇದದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರ == '''ಪ್ರಸ್ಥಾವನೆ''' :ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ವೇದಗಳು ನಾಲ್ಕು. ಋಕ್, ಯಜುಸ್, ಸಾಮ, ಅಥರ್ವ. ವೇದವೆಂದರೆ ಜ್ಞಾನ -ತಿಳುವಳಿಕೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಋಗ್ವೇದವು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ವಾಙ್ಮಯ(ಸಾಹಿತ್ಯ) ಎನಿಸಿದೆ. ಋಕ್, ಯಜುಸ್, ಸಾಮವೇದ ಇವು ಮೂರು ವೇದಗಳಿಗೆ ತ್ರಯೀ ಎಂದು ಹೆಸರು ಅವಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವ. ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಸ್ತುತಿಗೆ ಎಂದರೆ ಋಕ್ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ. ಯಜುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮಂತ್ರಗಳಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಋಗ್ವೇದ ಮಂತ್ರಗಳೇ ಇವೆ. ಸಾಮವೇದ ಮಂತ್ರಗಳು ಗಾನಕ್ಕೆ -ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಹಾಡುವವು. ಅಥರ್ವದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ, ಮದ್ದು, ಮಾಟ, ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮಂತ್ರಗಳಿವೆ. ವೇದ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಅಷ್ಟಕ, ಅದ್ಯಾಯ, ವರ್ಗ ಎಂದು ವಿಭಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ವಿಭಾಗ, ಮಂಡಲ, ಅನುವಾಕ, ಸೂಕ್ತ, ಮಂತ್ರ, -ಈ ಎರಡನೆಯ ಬಗೆಯ ವಿಭಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. ಅನವಾಕಗಳ ೮೫, ಅನುವಾಮದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತಗಳು ೧೦೨೮, ಅದರಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಗಳು ೧೦೫೫೦. ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಋಗ್ವೇದವು ಹೋತೃವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಯಜುರ್ವೇದವು -ಅಧ್ವರ್ಯುವಿಗೆ, ಸಾಮವೇದವು ಉದ್ಗಾತೃವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವವನಿಗೆ ಅಥರ್ವವೇದ; ಅವನು ಎಲ್ಲರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ.<ref>{{Cite web |url=https://www.sampada.net/article/22844 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2017-08-26 |archive-date=2009-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091207040857/http://sampada.net/article/22844 |url-status=dead }}</ref> == ಶಾಖೆಗಳು == :ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಅನಂತ ಶಾಖೆಗಳಿದ್ದು ಈಗ ೧೦-೧೨ ಶಾಖೆಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವೇದಕ್ಕೂ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಕಂದಗಳಿವೆ (ಭಾಗ). [[ಸಂಹಿತಾಪಾಠ|ಸಂಹಿತೆ]], [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ (ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥ)|ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]], [[ಆರಣ್ಯಕ]], [[ಉಪನಿಷತ್ತು]]. ಸಂಹಿತೆಗಳು ಮಂತ್ರ ಭಾಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಳು ಯಜ್ಞ ಕ್ರಮ ಹೇಳುವವು, ಆರಣ್ಯಕಗಳಲ್ಲಿ ಯಾಗ ವಿಧಾನ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಚಾರ, [[ಉಪನಿಷತ್]] (ಬ್ರಹ್ಮ -ಮೂಲ ಚೈತನ್ಯ ವಿಚಾರ) ಚರ್ಚೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಮಂತ್ರಗಳು ಪ್ರಾಚೀನವಾದವು ಉಪನಿಷತ್ ಅತ್ಯಂತ ಅನಂತರದ್ದು, ವೇದದ ಮೊದಲ ಮೂರುಭಾಗಗಳಿಗೆ ಕರ್ಮಕಾಂಡವೆಂತಲೂ, ಉಪನಿಷತ್ತಿಗೆ ಜ್ಞಾನ ಕಾಂಡವೆಂತಲೂ ಹೆಸರಿದೆ. ವೇದಗಳನ್ನು ಅಪೌರುಷೇಯವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಎಂದರೆ "ಮನುಷ್ಯರಿಂದ ರಚಿಲ್ಪಟ್ಟುದಲ್ಲ, ದೇವರಿಂದಲೇ ಬಂದಿದ್ದು" ಋಷಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತಾನಾಗಿ ಗೋಚರಿಸಿದ್ದು. ಅವು ಬಾಯಿಯಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ ಬಂದದ್ದರಿಂದ ಶ್ರುತಿ (ಕೇಳಿದ್ದು) ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ. :ವೈದಿಕ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು: [[ಇಂದ್ರ]], [[ಅಗ್ನಿ(ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ)|ಅಗ್ನಿ]], [[ವರುಣ]], [[ವಾಯು (ದೇವತೆ)|ವಾಯು]], [[ಯಮ]], [[ವಿಷ್ಣು]], ಮಿತ್ರ, ರುದ್ರ, ಬ್ರಹಸ್ಪತಿ, [[ಸರಸ್ವತಿ]], ಪೃಥ್ವೀ, ರಾತ್ರೀ, ವಾಕ್, ಇಳಾ, ಸಂಧ್ಯಾ ಇತ್ಯಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದಿತ್ಯರು ೧೨, ರುದ್ರರು ೧೧, ಮಾರುತಗಳು ಏಳು, ಹೀಗೆ ದೇವತೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಇವೆ. ವಿಶ್ವೇದೇವತೆಗಳೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಾದೇವತೆಗಳು ಸೇರಿದ ಗುಂಪು. == ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಗಳು == ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಭಾಗಗಳು : :# ಪೃಥ್ವಿಸ್ಥಾನದವರು: ಅಗ್ನಿ, ಪೃಥ್ವೀ, ಸೋಮ, ನದಿ, ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ಇತ್ಯಾದಿ.<ref>{{Cite web |url=http://www.nammakannadanaadu.com/purana/vedagalu.php |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2017-08-26 |archive-date=2017-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170911002139/http://www.nammakannadanaadu.com/purana/vedagalu.php |url-status=dead }}</ref> :# ಅಂತರಿಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದವರು: ವಾಯು, ಇಂದ್ರ, ರುದ್ರ, ಮಾರುತ, ಆಪ, ಇತ್ಯಾದಿ. :# ದ್ಯುಸ್ಥಾನದವರು: ವರುಣ, ಮಿತ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ಸವಿತಾ, ರಾತ್ರಿ, ಅದಿತಿ, ವಿಷ್ಣು, ಇತ್ಯಾದಿ. :ಒಟ್ಟು - ಮೂವತ್ಮೂರು (೧೧×೩=೩೩) ದೇವತೆಗಳು. ಇವರೇ ಮೂವತ್ಮೂರು ಕೋಟಿ ಎನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. :ಅನೇಕ ದೇವತೆಗಳಿದ್ದರೂ ಕೆಲವೆಡೆ ದೇವರೊಬ್ಬನೇ ಎಂಬ ವಿಚಾರವೂ ಇದೆ. '''ಏಕಂ ಸತ್ ವಿಪ್ರಾಃ ಬಹುದಾ ವದಂತಿ'''; :ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ - ಸತ್ತವರು ಪಿತೃಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿರುವ -ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕಲ್ಪನೆ ಇದ್ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪುನರ್ಜನ್ಮ ನಂತರದ ಕಲ್ಪನೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲದೆ ಪಿತೃಗಳದ್ದೂ ಒಂದು ಗುಂಪು ಇದೆ. :ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ [[ಪುರುಷ ಸೂಕ್ತ|ಪುರುಷಸೂಕ್ತವು]] ಪ್ರಪಂಚದ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಪುರುಷನೇ (ಬ್ರಹ್ಮ-ಮೂಲ ಚೈತನ್ಯ) ಕಾರಣವೆನ್ನುತ್ತದೆ. :ವೇದಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾಗಿದ್ದು (೫೦೦೦ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನದು), ಅದರ ಶುದ್ಧರೂಪವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಕೆಡದಂತೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದು ಮಾನವನ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ದಾಖಲೆಯಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಯಥಾ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಪಾಡಿ ಕೊಂಡುಬರಲು ಜಟೆ, ಘನ, ಕ್ರಮ ಹೀಗೆ ಹೇಳುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದ್ದತಿ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ನೋಡಿ== * [[ಋಗ್ವೇದ]]- [[ಯಜುರ್ವೇದ]]- [[ಸಾಮವೇದ]]- [[ಅಥರ್ವಣವೇದ]]- [[ಆಯುರ್ವೇದ]] ಉಪವೇದ *[[ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೈದಿಕ ಧರ್ಮ]][[ಚಾರ್ವಾಕ]] ದರ್ಶನ; [[ಜೈನ ಧರ್ಮ]] - [[ಜೈನ ದರ್ಶನ]] ; [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]] ; [[ಸಾಂಖ್ಯ]]-ಸಾಂಖ್ಯ ದರ್ಶನ ; ([[ಯೋಗ]])->ರಾಜಯೋಗ ; [[ನ್ಯಾಯ ದರ್ಶನ]] ; [[ವೈಶೇಷಿಕ ದರ್ಶನ]];; [[ಮೀಮಾಂಸ ದರ್ಶನ]] - ; [[ವೇದಾಂತ ದರ್ಶನ]] / [[ಉತ್ತರ ಮೀಮಾಂಸಾ]] ; [[ಅದ್ವೈತ]] ; [[ಆದಿ ಶಂಕರರು ಮತ್ತು ಅದ್ವೈತ]] ; [[ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತ ದರ್ಶನ]] ; [[ದ್ವೈತ ದರ್ಶನ]] - ಮಾಧ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತ ; [[ಪಂಚ ಕೋಶ]] ; [[ಶ್ರೀಮನ್ಮಹಾಭಾರತಮ್ ಮತ್ತು ದ್ವೈತ ದರ್ಶನ]] ; [[ವೀರಶೈವ]]; [[ಬಸವಣ್ಣ]]; [[ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆ]]; [[ಭಗವದ್ಗೀತಾ ತಾತ್ಪರ್ಯ]] ; [[ಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] ; ವೇದ--ಗೀತೆ--[[ಭಾರತೀಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ದೇವರು]] == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು (ಸಂಪರ್ಕ) == *[http://www.vedasudhe.com/ ವೇದಸುಧೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130518225859/http://www.vedasudhe.com/ |date=2013-05-18 }} *[https://www.academyofvedicvidya.com/post/vedas-vedic-culture-vedic-sciences Vedas, Vedic Culture & Vedic Sciences] * [http://www.aryasamajjamnagar.org/veda.htm Veda In Hindi & Sanskrit] * [http://www.sub.uni-goettingen.de/ebene_1/fiindolo/gretil.htm#Veda GRETIL etexts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101107022605/http://www.sub.uni-goettingen.de/ebene_1/fiindolo/gretil.htm#Veda |date=2010-11-07 }} * [http://www.sacred-texts.com/hin/index.htm#vedas The Vedas at sacred-texts.com] * [http://www.comparative-religion.com/hinduism/vedas/ Vedas: Rig, Sama, Yajur, and Atharva] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080504160357/http://www.comparative-religion.com/hinduism/vedas/ |date=2008-05-04 }} * [http://www.gayathrimanthra.com/Library.html Vedas and Upanishads Complete set] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090828134133/http://www.gayathrimanthra.com/Library.html |date=2009-08-28 }} * [http://www.kireetjoshiarchives.com/indian_culture/glimpses_vedic/ Glimpses of Vedic Literature - Kireet Joshi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140221073916/http://www.kireetjoshiarchives.com/indian_culture/glimpses_vedic/ |date=2014-02-21 }} {{Hindu deities and texts}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] [[ವರ್ಗ:ಧರ್ಮ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು]] tubasmlt4zuueu1x7io9w1en8yozvkl 0 23869 1374070 1365137 2026-05-24T18:47:26Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374070 wikitext text/x-wiki {{Other uses|Battery}} [[File:Batteries.jpg|thumb|right|300px|ವಿವಿಧ ಬ್ಯಾಟರೀಗಳು (ಮೇಲೆ-ಎಡ ದಿಂದ ಕೆಳಗೆ-ಬಲಕ್ಕೆ): ಎರಡು ಎ‌ಎ, ಒಂದು ಡಿ, ಒಂದು ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಹೆಲ್ಡ್ ಹಾಮ್ ರೇಡಿಯೋ ಬ್ಯಾಟರಿ, ಎರಡು 9-ವೋಲ್ಟ್ ಪಿಪಿ3, ಎರಡು ಎ‌ಎ‌ಎ, ಒಂದು ಸಿ, ಒಂದು ಕಾಮ್‌ಕೋರ್ಡರ್ ಬ್ಯಾಟರಿ,ಒಂದು ಕಾರ್ಡ್‌ಲೆಸ್ ಫೋನ್ ಬ್ಯಾಟರಿ.]] ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್‌ಕಾಂತೀಯ '''ಬ್ಯಾಟರಿ''' ಯು ಒಂದು ಅಥವಾ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ ಕೆಮಿಕಲ್ ಸೆಲ್‌]]ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಶೇಖರವಾಗಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ [[ವೊಲ್ಟಾಯಿಕ್‌ ಪೈಲ್‌]] ಸುಮಾರು 1800ರಲ್ಲಿ [[ಅಲೆಸ್ಯಾಂಡ್ರೋ ವೊಲ್ಟಾ]] ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಈ ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಎಲ್ಲ ಮನೆಬಳಕೆಯ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಶಕ್ತಿ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಯಿತು. 2005ರ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಪಂಚಾದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಬ್ಯಾಟರಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಯು ಸುಮಾರು 48 [[ಬಿಲಿಯನ್‌]] [[ಯು ಎಸ್ ಡಾಲರ್‌]] ವಹಿವಾಟನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷ<ref>[http://www.dfj.com/cgi-bin/artman/publish/article_141.shtml ಪವರ್ ಶಿಫ್ಟ್: ಡಿಎಫ್‌ಜೆ ಆನ್ ದ ಲುಕ್‌ಔಟ್ ಫಾರ್ ಮೋರ್ ಪವರ್ ಸೋರ್ಸ್ ಇನ್‌ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051201015849/http://www.dfj.com/cgi-bin/artman/publish/article_141.shtml |date=2005-12-01 }}. ''ಡ್ರಾಪರ್ ಫಿಶರ್ ಜರ್ವೆಟ್ಸನ್''. ನವೆಂಬರ್ 10ರ 2006ರಲ್ಲಿ ಪುನಃಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಸುಮಾರು 6% ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತದೆ.<ref name="bu55">ಬುಚ್‌ಮನ್,ಇಸಿಡೋರ್. [http://www.batteryuniversity.com/parttwo-55.htm ಬ್ಯಾಟರಿ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100315071444/http://www.batteryuniversity.com/parttwo-55.htm |date=2010-03-15 }}. ''ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ''. ಅಗಸ್ಟ್ 11 2008ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.{{Verify credibility|date=October 2009}}</ref> ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ : [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು]] (ಬಳಸಿ ಎಸೆಯಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು), ಇವುಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುವಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲದೆ ಶಕ್ತಿ ಕುಂದಿದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಎಸೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆ ಪ್ರಕಾರದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಾಗಿ [[ದ್ವಿತೀಯ ರೀತಿಯ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು [[ಚಾರ್ಜ್‌ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಗಳಾಗಿದ್ದು ಇವುಗಳನ್ನು ಪುನ: ಪುನ: ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸಣ್ಣ ಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕಗಳಾಗಿ ಕಿವಿಕೇಳದವರು ಬಳಸುವ ಸಾಧನದಲ್ಲಿ, ಕೈಗಡಿಯಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ; ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಕೂಡಿಟ್ಟ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಟೆಲೆಫೋನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಚೆಂಜ್‌ ಅಥವಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಡಾಟಾ ಸೆಂಟರ್‌‍ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == {{Main|History of the battery}} [[File:Battery symbol2.svg|thumb|right|100px|ಬ್ಯಾಟರಿಗೆ ಚಿನ್ಹೆ ಸುತ್ತಳತೆಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ. ಇದು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಮೊದಲಿನ ವಿಧ ಸ್ಚೆಮೆಟಿಕ್ ಡ್ರಾಯಿಂಗ್‌ನಂತೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು,ಒಂದು ಪ್ರವಾಹ ಪ್ರವಾಹ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ರಾಶಿ.]] ಬ್ಯಾಟರಿ ಎಂಬ ಶಬ್ಧವನ್ನು [[ಬೆಂಜಮಿನ್‌ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್]] [[ಕ್ಯಾನನ್ ಕಂಪೆನಿಯ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಗಳು ಬಂದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ವಿವಿಧ [[ಲೈಡನ್ ಜಾರ್‌]]ಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಿದ (ಇದು ಮೊದಮೊದಲು ಬಳಸಿದ [[ಕೆಪಾಸಿಟರ್]] ಆಗಿದೆ).<ref>[1] ^ ಬೆಲ್ಲಿಸ್ ಮೇರಿ [http://inventors.about.com/library/inventors/blbattery.htm ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಿತ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಇತಿಹಾಸ] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120709084556/http://inventors.about.com/library/inventors/blbattery.htm |date=2012-07-09 }}. ಎಬೌಟ್.ಕಾಮ್. ಅಗಸ್ಟ್ 11 ೨೦೦೮ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ''ಬ್ಯಾಟರಿ'' ಯು ಎರಡು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೆಲ್‌ಗಳಿರುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಆಗಾಗ ಇದನ್ನು ಏಕಸೆಲ್‌ನ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿಗೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.merriam-webster.com/dictionary/battery "ಬ್ಯಾಟರಿ" (def. 4b)], ''ಮೇರಿಯಮ್-ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ'' (2009). 2009ರ ಮೇ 8ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಹಲವಾರು ಹಳೆಯಕಾಲದ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ತಾಮ್ರದ ತಗಡು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬ್ಯಾಟರಿಯಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ ಇವುಗಳನ್ನು [[ಬಾಗ್ದಾದ್ ಬ್ಯಾಟರೀಸ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇವುಗಳನ್ನು ಗಾಲ್ವಾನಿಕ್ ಸೆಲ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಮೆಯವು ಊಹಾತ್ಮಕವಾದುದಾಗಿದೆ.<ref>ಕೊರ್ಡರ್,ಗ್ರೇಗೋರಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. [http://www.vast.org/content/File/v1n1/CorderBattery.pdf ರೂಢಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸುವುದು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080910203510/http://www.vast.org/content/File/v1n1/CorderBattery.pdf |date=2008-09-10 }} (ಪಿಡಿಎಫ್). ''ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಎಜುಕೇಶನ್'', ಸಂಪುಟ. 1,ಸಂಖ್ಯೆ. 1. ಅಗಸ್ಟ್ 7 2008ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಅದೇನೆ ಇದ್ದರೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು [[ಇಟಾಲಿಯನ್]] ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಅಲೆಸ್ಯಾಂಡ್ರೋ ವೊಲ್ಟಾ 1800ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹ ಕೋಶಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[1] ^ ಬೆಲ್ಲಿಸ್ ಮೇರಿ [http://inventors.about.com/library/inventors/bl_Alessandro_Volta.htm ಅಲೆಸ್ಸಾಂಡ್ರೋ ವೋಲ್ಟಾ - ಅಲೆಸ್ಸಾಂಡ್ರೋ ವೋಲ್ಟಾರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ -ವಿದ್ಯುತ್ತು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120712220408/http://inventors.about.com/library/inventors/bl_Alessandro_Volta.htm |date=2012-07-12 }}. ಎಬೌಟ್.ಕಾಮ್. ಅಗಸ್ಟ್ 7 2008ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಸುಮಾರು 1780ರಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಶರೀರ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಲೂಯಿ ಗಾಲ್ವಾನಿಯು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕಪ್ಪೆಯ ಕಾಲು [[ಲೈಡನ್‌ ಜಾರ್‌]]ನ ಬಾಹ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಿಡಿ ತಾಕಿದ್ದರಿಂದ ಅದುರಿದ್ದು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.<ref>ಅಸಿಮೊವ್, ಐಸಾಕ್. [http://www.wordinfo.info/words/index/info/view_unit/3548/?letter=a&amp;page=1&amp;spage=7&amp;s=described ] ಮೇ 3 2009ರಂದು ಮರು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> 1780ರಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಿಂಚು ಹೊಡೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಈ ರೀತಿಯ ಅದುರುವಿಕೆ ಕಂಡು ಬರುವುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡನು.<ref>ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ. [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/224653/Luigi-Galvani ] ಮೇ 3 2009ರಂದು ಮರು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> ಹಲವಾರು ವರ್ಷದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ವಾನಿಯು ಬಾಹ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಸದೆಯೇ ಅದುರುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. 1791ರಂದು ಅವರು ’ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್’ ಕುರಿತಾಗಿ ವರದಿಯೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref>ಬೆರ್ಮಾರ್ಡಿ,ವಾಲ್ಟರ್. [http://ppp.unipv.it/Collana/Pages/Libri/Saggi/NuovaVoltiana_PDF/quattro.pdf ಹದಿನೆಂಟನೇಯ ಶತಮಾನದ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿವಾದ: ಗಾಲ್ನಿ,ವೋಲ್ಟಾ ಮತ್ತು ಇತರರು]. ''ಪವಿಯಾ ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಫಿಜಿಕ್ಸ್''. 2009ರ ಮೇ 8ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಅವರು ಕಪ್ಪೆಯ ಕಾಲನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಜಾಲವನ್ನು ಮಾಡಿದರು (FL) ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಲೋಹಗಳನ್ನು ’ಎ’ ಮತ್ತು ’ಬಿ’ ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಇವೆರಡು ಕಪ್ಪೆಯ ಕಾಲಿನ ಎರಡೂ ತುದಿಗೆ ತಾಕುವ ಮೂಲಕ ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಜಾಲವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವರು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾಲವೂ ಕೂಡ A-FL-B-A-FL-B...ಮುಂತಾದ ಜಾಲವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದರು. ಈಗಿನ ಪ್ರಕಾರ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಕಪ್ಪೆಯ ಕಾಲು [[ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ‌]] ಮತ್ತು [[ಗ್ರಾಹಕ]]ದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್‌]] ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾದ ಲೋಹಗಳು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದವು. ಅವರ ಗುರುತಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ ಕಪ್ಪೆ ಸತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಲೋಹಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ತಾಕಿಸಿದಾಗ ಅದು ಅದುರುವುದು ಕಂಡುಬಂತು. ವರ್ಷದೊಳಗೆ ವೊಲ್ಟಾ ಅವರು ಕಪ್ಪೆಯ ನೀರು ಮಿಶ್ರಿತ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಡ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಉಪ್ಪು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪೆಯ ದೇಹದಲ್ಲಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಬೇರೆಯ ರೀತಿಯ ಉಪಕರಣಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಅವರು ಅದಾಗಲೇ [[ಕೆಪಾಸಿಟನ್ಸ್‌]]ನ ಸ್ಥಾಯಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಕುರಿತಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ್ದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಎಲಿಕ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಚಾರ್ಜ್‌ ಮತ್ತು ಎಲೆಟ್ರಿಕಲ್‌ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ‌("ಟೆನ್ಶನ್")ವನ್ನು ಅಳೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅನುಭವವನ್ನು ಬಲಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ, ವೊಲ್ಟ ಅವನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಕರೆಂಟನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು [[ಗ್ಯಲ್ವಾನಿಕ್‌ ಸೆಲ್‌]] ಎಂದು ಕರೆದನು. ಸೆಲ್‌ನ ವಿಸರ್ಜನೆಗೊಳ್ಳದ ಕೊನೆಯ ವೊಲ್ಟೇಜನ್ನು [[ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿ]] (ಇಎಮ್‌ಎಫ್‌) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಇದು [[ವೋಲ್ಟೇಜು]] ಎಂದು ಹೆಸರಿಸುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಏಕಮಾನವನ್ನೇ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ವೋಲ್ಟನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ [[ವೋಲ್ಟ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 1800ರಲ್ಲಿ,ವೊಲ್ಟ ಬರೆದಿರುವಂತೆ ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದರಂತೆ ಜೋಡಿಸಿ, ಹಲವು ವೊಲ್ಟಾಯಿಕ್‌ ಸೆಲ್‌ಗಳ ಸರಣಿಯಿಂದ ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಈ ವೋಲ್ಟಾಯಿಕ್‌ ಪೇರಿಕೆಯು ಬೃಹತ್ತಾದ ಒಟ್ಟು ಇಎಮ್‌ಎಫ್‌ನ್ನು ಈ ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ವೇಯ್ನ್‌ಬರ್ಗ್ ವಿಲ್ಲಿಯ್. [http://www.italian-american.com/volta.htm ವೋಲ್ಟಾ: ವಿದ್ಯುದ್ರಾಸಾಯನಿಕದಲ್ಲಿ ಆದ್ಯಪ್ರವರ್ತಕ ]. ''ದ ಇಟಾಲಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್''. ಮಾರ್ಚ್ 31,2007ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಅದೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಮೆ 32 ಸೆಲ್‌ ಪೇರಿಕೆಗೆ 50 ವೋಲ್ಟ್‌ನಷ್ಟು ಒಲ್ಟೇಜಿನಷ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Saslow 338">ಸಾಸ್ಲೊವ್ 338.</ref> ಯುರೋಪಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಪೈಲ್ಸ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದನ್ನು ಮುಂದುರೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>[http://www.wordreference.com/es/en/translation.asp?spen=pila "ಪಿಲಾ" (def. ][http://www.wordreference.com/es/en/translation.asp?spen=pila 1)], ''ಪಾಕೇಟ್ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ'' (2005). ''WordReference.com''. ಅಗಸ್ಟ್ 6 2008ರಂದು ಮರು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref>[http://www.wordreference.com/fren/pile "ಪೈಲೆ" (def. ][http://www.wordreference.com/fren/pile 2.2)], ''ಪಾಕೇಟ್ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್-ಹ್ಯಾಚೆಟೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ'' (2005). ''WordReference.com''. ಅಗಸ್ಟ್ 6 2008ರಂದು ಮರು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ವೋಲ್ಟ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದಾಗಿದ್ದ ವೊಲ್ಟೇಜನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಸೆಲ್‌ಗಳು ಅಕ್ಷಯವಾದ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತೆಂದು ಯೊಚಿಸಿದ್ದನು,<ref>ಸ್ಟಿನ್ನರ್,ಆರ್ಥರ್. [http://home.cc.umanitoba.ca/~stinner/stinner/pdfs/2007-alessandro.pdf ಅಲೆಸ್ಸಾಂಡ್ರೋ ವೋಲ್ಟಾ ಮತ್ತು Luigi ಗಾಲ್ವನಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080910203520/http://home.cc.umanitoba.ca/~stinner/stinner/pdfs/2007-alessandro.pdf |date=2008-09-10 }} (ಪಿಡಿಎಫ್). ಅಗಸ್ಟ್ 11 2008ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮತ್ತು (ಉದಾ: ಸವೆತ)ಅದರ ಜೊತೆಗಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮಾತ್ರ ತೊಂದರೆಯಾಗಿತ್ತು, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಮೈಕಲ್‌ ಫ್ಯಾರಡೆ]] 1834ರಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದಂತೆ ಇದು ಅವುಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿನ ನಿವಾರಿಸಲಾಗದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://www.ideafinder.com/history/inventions/battery.htm ವಿದ್ಯುತ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಇತಿಹಾಸ-ವಿದ್ಯುತ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಂಶೋಧನೆ]. ''ದ ಗ್ರೇಟ್ ಐಡಿಯಾ ಫಿಂಡರ್''. ಅಗಸ್ಟ್ 11 2008ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಫ್ಯಾರಡೆಯ ಪ್ರಕಾರ, [[ಕ್ಯಾಟಯಾನ್‌‌]]ಗಳು (ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಸಿದ ಅಯಾನ್‌ಗಳು) [[ಕ್ಯಾಥೊಡ್‌]]ಗಳ ಬಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ,<ref>[http://dictionary.reference.com/browse/cation "ಧನ ಅಯಾನು"]. ''ಡಿಕ್ಷನರಿ.ಕಾಮ್''. ಮೊದಲು ''ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್ಸ್ ರಿವೈಸ್ಡ್ ಅನೆಬ್ರಿಡ್ಜ್ಶ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ'' ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 3 2009ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮತ್ತು [[ಆ‍ಯ್‌ನಯಾನು]]ಗಳು (ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಸಿದ ಅಯಾನ್‌ಗಳು) [[ಆ‍ಯ್‌ನೋಡ್‌]]ಗಳ ಬಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[http://dictionary.reference.com/browse/anion "ಅನಿಯಾನ್"]. ''ಡಿಕ್ಷನರಿ.ಕಾಮ್''. ಮೊದಲು ''ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್ಸ್ ರಿವೈಸ್ಡ್ ಅನೆಬ್ರಿಡ್ಜ್ಶ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ'' ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 3 2009ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಮೊದಲಿನ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ, ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ವೋಲ್ಟೇಜುಗಳು ಅಸ್ಥಿರಗೊಳ್ಳುತಿತ್ತು ಮತ್ತು ದೊಡ್ದ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ನಿಗದಿತ ಸಮಯ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. [[1836]]ರಲ್ಲಿ [[ಡೇನಿಯಲ್‌ ಸೆಲ್‌]] ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡವು,ಆ ನಂತರದಿಂದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತಬ್ಧ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಒದಗಿಸಿದವು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ. ಅದೊಂದೇ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ ವಿತರಣಾ ಜಾಲವು ನಂತರ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ.<ref>[http://www.mpoweruk.com/history.htm#daniell ಬ್ಯಾಟರಿ ಇತಿಹಾಸ, ತಾಂತ್ರಿಕತೆ, ಅನ್ವಯಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110512173049/http://www.mpoweruk.com/history.htm#daniell |date=2011-05-12 }}. ''ಎಮ್‌ಪಿ ಪವರ್ ಸೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ''. ಮಾರ್ಚ್ 19 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಈ ಆರ್ದ್ರ ಕೋಶಗಳು ದ್ರವ ಎಲೆಟ್ರೊಲೈಟನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡವು,ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸೋರುವ ಮತ್ತು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವ ಸಂಭವವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಹಲವಾರು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಬಳಸಿದ ಪತ್ರೆಗಳು ಆ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆರ್ದ ಸೆಲ್‌ನ ಈ ಗುಣಗಳು ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದಾದ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗದಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ಹತ್ತೋಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ,[[ಡ್ರೈ ಸೆಲ್‌ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಗಳ ಆವಷ್ಕಾರವು ಲೇಪನ ದ್ರವ್ಯ(ಪೇಸ್ಟ್‌)ದೊಂದಿಗಿನ ದ್ರವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊಲೈಟನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದವು, ಮತ್ತು ಎಲೆಟ್ರಿಕಲ್‌ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು.<ref>[http://acswebcontent.acs.org/landmarks/drycell/history.html ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಇತಿಹಾಸ]. ''ಅಮೆರಿಕನ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ''. ಫೆಬ್ರವರಿ 3 2009ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆನಂತರ, ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಸಾಗಿಸಲು ಸುಲಭವಾದಂತೆಲ್ಲಾ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು ಮತ್ತು ಹಲವು ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾದವು.<ref>[http://www.extremetech.com/article2/0,1697,1155265,00.asp ಬ್ಯಾಟರೀಗಳು:ಇತಿಹಾಸ, ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಟರಿ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಭವಿಷ್ಯ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100105045510/http://www.extremetech.com/article2/0,1697,1155265,00.asp |date=2010-01-05 }}. ''ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರೀಮ್ ಟೆಕ್''. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10 2007ರಂಉ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> == ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ == {{Main|Electrochemical cell}} [[File:ElectrochemCell.png|thumb|250px|right|ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರವಾಹ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೋಶಈ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು ಸೇತುವೆ ವಿಯೋಜಕ ಕೊಂಡಿಯಿಂದ ಎರಡು ಅರ್ಧ-ಕೋಶಗಳು ಐಯಾನ್‌ಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ,ಆದರೆ ಜಲ ಅಣುವಿಗೆ ಅಲ್ಲ.]] ಬ್ಯಾಟರಿಯು ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಎಲೆಟ್ರಿಕಲ್‌ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಒಂದು ಸಾಧನ.<ref>"ಬ್ಯಾಟರಿ" (def. 6), ''ದ ರ್ಯಾಂಡಮ್ ಹೌಸ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್, ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸದ ಆವೃತ್ತಿ (2ನೇಯ ಆವೃತ್ತಿ )'', 1996 ಎಡಿಶನ್.</ref> ಇದು ಸಂಖ್ಯಾತ ವೋಲ್ಟಾಯಿಕ್‌ ಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸೆಲ್‌ಗಳು, ಆ‍ಯ್‌ನಯಾನ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಟಯಾನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ವಾಹಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊಲೈಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಎರಡು ಅರ್ದಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಂದು ಅರ್ದ ಸೆಲ್‌, ಸ್ಥಳಾಂತರ ಹೊಂದುವ [[ಆ‍ಯ್‌ನಯಾನಿ]]ರುವ (ಋಣಾತ್ಮಕವಾದ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಪೂರೈಸಿದ ಅಯಾನುಗಳು) ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್‌ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ,ಅದೆಂದರೆ ಆ‍ಯ್‌ನೊಡ್‌ ಅಥವಾ ಋಣಾತ್ಮಕ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರ.ಉಳಿದರ್ದ ಸೆಲ್‌, ಸ್ಥಳಾಂತರ ಹೊಂದುವ [[ಕ್ಯಾಟಯಾನಿ]]ರುವ (ಧನಾತ್ಮಕವಾದ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಪೂರೈಸಿದ ಅಯಾನುಗಳು) ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್‌ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅದೆಂದರೆ ಕ್ಯಥೊಡ್‌ ಅಥವಾ ಧನಾತ್ಮಕ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರ. ‍ [[ರ‍ೆಡಾಕ್ಸ್‌]] ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಬಲವು, ಕ್ಯಾಥೊಡಿಗೆ ಕ್ಯಾಟಯಾನಿಂದ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿನ ಸೇರಿಸುವಿದೆಯಿಂದ) ಅಪಕರ್ಷಣ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ‍ಯ್‌ನೊಡಿನಲ್ಲಿ ಆ‍ಯ್‌ನಾಯನಿಗೆ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿನ ಹೊರಬರುವಿಕೆಯಿಂದ) ಉತ್ಕರ್ಷಣ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ದಿನ್‌ಗ್ರಾಂಡೊ 665.</ref> ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊಡುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ತಾಗದಿದ್ದರೂ [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊಲೈಟಿ]]ನಿಂದ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಸೆಲ್‌ಗಳು ವಿವಿಧ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊಲೈಟನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಎರಡು ಅರ್ಧ ಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅರ್ದ-ಸೆಲ್‌ ಒಂದು ಪಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ಅಯಾನುಗಳಿಗಾಗಿ ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊಲೈಟ್‌ಗಳು ಮಿಶ್ರವಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ರಂಧ್ರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಒಂದು ವಿಭಾಜಕವನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಅರ್ದ ಸೆಲ್‌ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿ(ಅಥವಾ ಇಎಮ್‌ಎಫ್)ನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ,ಇದನ್ನು ಸೆಲ್‌ನೊಳಗಿಂದ ಹೊರಗೆ ಚಲಿಸುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೆಲ್‌ನ ಒಟ್ಟು ಇಎಮ್‌ಎಫ್‌ ಅದರ ಅರ್ಧ ಸೆಲ್‌ಗಳ ಇಎಮ್‍ಎಫ್‌ನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ವೊಲ್ಟ ಗುರುತಿಸಿದನು.<ref name="Saslow 338" /> ಆದ್ದರಿಂದ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರ ಇಎಮ್‌ಎಫ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ <math>\mathcal{E}_1</math> ಆ<math>\mathcal{E}_2</math> ಒಟ್ಟು ಇಎಮ್‌ಎಫ್‌ನ್ನು <math>\mathcal{E}_{2}-\mathcal{E}_{1}</math> ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇದು [[ಅರ್ಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ]]ಗಳ [[ಅಪಕರ್ಷಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ‌]]ಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ.<ref>ದಿನ್‌ಗ್ರಾಂಡೊ 666.</ref> ವಿದ್ಯುತ್ತಿನಂಥ ಚಾಲನ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ<math>\displaystyle{\Delta V_{bat}}</math> ಸೆಲ್‍ನ ತಂತಿ ಲಗತ್ತಿಸುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿರುವುದನ್ನು ''ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ವೊಲ್ಟೇಜ್‌(ವ್ಯತ್ಯಾಸ)'' ವೆನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ವೊಲ್ಟ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="pse943">ನೈಟ್ 943.</ref> ವಿದ್ಯುದಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯದ ಮತ್ತು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದ ಸೆಲ್‌ನ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ವೊಲ್ಟೇಜ್‌ನ್ನು [[ತೆರೆದ-ಮಂಡಲದ ವೊಲ್ಟೆಜ್]] ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಇದು ಸೆಲ್‌ನ ಇಎಮ್‌ಎಪ್‌ಗೆ ಸಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಂತರಿಕ ಪ್ರತಿರೋಧದಿಂದಾಗಿ<ref name="pse976">ನೈಟ್ 976.</ref>, ತೆರೆದ-ಮಂಡಲದ ವೊಲ್ಟೆಜ್‌ಗಿಂತ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೆಲ್‌ನ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ವೊಲ್ಟೇಜ್‌ ವಿದ್ಯುದಂಶವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸೆಲ್‌ನ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ವೊಲ್ಟೇಜ್‌ ತೆರೆದ-ಮಂಡಲದ ವೊಲ್ಟೆಜ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯುದಂಶವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.tiscali.co.uk/reference/encyclopaedia/hutchinson/m0030399.html ಟರ್ಮಿನಲ್ ವೋಲ್ಟೇಜ್-ಟಿಸ್ಕಲಿ ರೆಫರೆನ್ಸ್]. ಮೊದಲಿಗೆ ''ಹಟ್ಚಿನ್‌ಸನ್ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ'' ದಿಂದ. ಪಡೆದಿದ್ದು 21 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2006.</ref> ಒಂದು ಮಾದರಿ ಸೆಲ್‌ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಹುದಾಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಖಾಲಿಯಾಗಿ ಸೊನ್ನೆಗೆ ಬರುವವರೆಗೂ ಒಂದು ಸ್ಥಿರವಾದ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ವೊಲ್ಟೇಜಿನಲ್ಲಿಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<math>\mathcal{E}</math> ಅಂಥಹ ಸೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ 1.5 ವ್ವೊಲ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ಒಂದು [[ಕೊಲಂಬಿ]]ನಷ್ಟನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿದ್ಯುದಂಶವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು 1.5 [[ಜೌಲಿ]]ನಷ್ಟು ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಜವಾದ ಸೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ವಿದ್ಯುದಂಶ ಹೊರಹಾಕಿದಂತೆಲ್ಲಾ ಪ್ರತಿರೋಧ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ,<ref name="pse976" /> ಮತ್ತು ತೆರೆದ ಮಂಡಲದ ವೊಲ್ಟೇಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುದಂಶ ಹೊರಹಾಕಿದಂತೆಲ್ಲಾ ಪ್ರತಿರೋಧ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತದೆ. ವೊಲ್ಟೆಜು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿರೋಧ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಮಯದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದಾಗ ಬರುವ ಗ್ರಾಫ್‌ ಒಂದು ಮಾದರಿಯ ವಕ್ರರೇಖೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ; ವಕ್ರರೇಖೆಯ ಆಕಾರವು ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಂತರಿಕ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕನುಸಾರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಬುಚ್‌ಮನ್,ಐಸಿಡೋರ್. [http://www.batteryuniversity.com/partone-22.htm ಅಂತಸ್ಥ ಬ್ಯಾಟರಿ ನಿರೋಧಕ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070127110931/http://www.batteryuniversity.com/partone-22.htm |date=2007-01-27 }}. ''ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ''. ಆಗಸ್ಟ್ 14 2008ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.{{Verify credibility|date=October 2009}}</ref> ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ ಸೆಲ್‌ನ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ಗೆ ಅಡ್ದಲಾದ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ವೊಲ್ಟೇಜು ಅದರ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯಗಳ ರಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ಷಾರೀಯ ಮತ್ತು [[ಕಾರ್ಬನ್‌-ಜಿಂಕ್‌]] ಸೆಲ್‌ಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರಾಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಆದರೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಸಮವಾದ 1.5 ವೊಲ್ಟ್‌ಗಳಷ್ಟು ಇಎಮ್‌ಎಫ್‌ ಹೊಂದಿವೆ; ಅದೇ ರೀತಿ [[NiCd]] ಮತ್ತು [[NiMH]]ಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರಾಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಆದರೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಸಮವಾದ 1.2 ವೊಲ್ಟ್‌ಗಳಷ್ಟು ಇಎಮ್‌ಎಫ್‌ ಹೊಂದಿವೆ ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ [[ಲೀಥಿಯಂ]] ಸಂಯುಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುದ್ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಲೀಥಿಯಂ ಸೆಲ್‌ಗೆ 3 ವೊಲ್ಟ್‌ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಎಮ್‌ಎಫ್‌ನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ದಿನ್‌ಗ್ರಾಂಡೊ 677.</ref> ==ಬ್ಯಾಟರಿಯ ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರಗಳು== {{Main|List of battery types}} [[File:Batterien.jpg|thumb|ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ: ಎಸ್‌ಆರ್41/ಎಜಿ3, ಎಸ್‌ಆರ್44/ಎಜಿ13 (ಬಟನ್ ಸೆಲ್ಸ್), 9-ವೋಲ್ಟ್ ಪಿಪಿ3 ಬ್ಯಾಟರಿ, ಎ‌ಎ‌ಎ ಕೋಶ, ಒಂದು ಎ‌ಎ ಕೋಶ, ಒಂದು ಸಿ ಕೋಶ, ಡಿ ಕೋಶ, ಮತ್ತು ಒಂದು 3R12. ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರೂಲರ್ಸ್ ಯುನಿಟ್.]] ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಎರಡು ಸ್ಥೂಲವಾದ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಗಂಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಧವೂ ಅನುಕೂಲ ಮತ್ತು ಅನಾನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="bu50">ಬುಚ್‌ಮನ್,ಐಸಿಡೋರ್. [http://batteryuniversity.com/parttwo-50.htm ಎರಡನೇಯ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಮೊದಲನೆಯವುಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದೇ?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100414233116/http://www.batteryuniversity.com/parttwo-50.htm |date=2010-04-14 }}. ''ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ''. 2010ರ ಜನವರಿ 4ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> * ''ಪ್ರಾಥಮಿಕ'' ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು (ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಿತಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ) ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗದಂತಹ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನಂಥ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಕಾರಿಗಳ ಮೊದಲಿನ ಒದಗಿಸುವಿಕೆಯು ಖಾಲಿಯಾದಾಗ, ಶಕ್ತಿಯು ವಿದ್ಯುತ್ತಿನಂತ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಬ್ಯಾಟರಿಗೆ ತಕ್ಷಣವಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref>ದಿನ್‌ಗ್ರಾಂಡೊ 675.</ref> * ''ದ್ವಿತೀಯ'' ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಪುನಃ ವಿದ್ಯುದಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ; ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೆಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಸಂಯುಕ್ತವನ್ನು ಮೂಲರೂಪಕ್ಕೆ ತರಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>ಪಿಂಕ್, ಅಧ್ಯಾಯ. 11, ವಿಭಾಗ. "ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಕೋಶಗಳು."</ref> ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಗೆ: [[ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್‌]] ಮಂಡಲಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮೂಲರೂಪಕ್ಕೆ ತರಬಹುದಾಗಿತ್ತು.<ref>[[ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್ ಲಿಯೋನಾರ್ಡ್ ಪೋಪ್]], ''ಮಾಡರ್ನ್ ಪ್ರ್ಯಾಕ್ಟೀಸ್ ಆಫ್ ದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ 15th ಎಡಿಶನ್'', ಡಿ.ವ್ಯಾನ್ ನೊಸ್ಟ್ರಾಂಡ್ ಕಂಪನಿ,ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, 1899, ಪುಟಗಳು 7-11. [[ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಆರ್ಚೀವ್]] ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ</ref> ದ್ವಿತೀಯ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಲ್ಲಿನ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವಸ್ತುಗಳ ಹರಡುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯದ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಸವೆತದಿಂದಾಗಿ ಅಪರಿಮಿತವಾದ ವಿದ್ಯುದಂಶವನ್ನು ಪುನಃ ಹೊಂದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ===ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು=== {{Main|Primary cell}} ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಗುಂಪು ಗೂಡಿದ ತಕ್ಷಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಬಳಸಿ ಬಿಸಾಡುವ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಒಂದು ಬಾರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲು ಬರುವಂತದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಎಸೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಸಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತಹ ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ತಡೆತಡೆದು ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲದಿಂದ ತುಂಬಾ ದೂರದಲ್ಲಿರುವಂತಹ, ಅಂದರೆ ಇತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ದೊರಕುವಂತಹ ಅಲಾರ್ಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗದ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವಸ್ತುಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ವಿಧಕ್ಕೆ ವಾಪಾಸಾಗದ ಕಾರಣ, ಬಳಸಿ ಬಿಸಾಡುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸೆಲ್ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿ ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬ್ಯಾಟರಿ ಉತ್ಪಾದಕರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸೆಲ್ ಅನ್ನು ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ವಿರುದ್ಧ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="durcar">[http://www.duracell.com/care_disposal/care.asp ಡುರಾಸೆಲ್:ಬ್ಯಾಟರಿ ಕೇರ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110903062834/http://www1.duracell.com/care_disposal/care.asp |date=2011-09-03 }}. ಅಗಸ್ಟ್ 10 2008ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಗೆಯ ಬಳಸಿ ಬಿಸಾಡುವ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು [[ಜಿಂಕ್-ಕಾರ್ಬನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಅಲ್ಕಲೈನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು]] ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಇವುಗಳು ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ [[ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ,<ref name="enralk">[http://data.energizer.com/PDFs/alkaline_appman.pdf ಕ್ಷಾರೀಯ ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಕೈಪಿಡಿ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಕ ಕೈಪಿಡಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101216071857/http://data.energizer.com/PDFs/alkaline_appman.pdf |date=2010-12-16 }} (ಪಿಡಿಎಫ್). ''ಎನರ್ಜೈಸರ್''. ಅಗಸ್ಟ್ 25 2008ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆದರೆ ಬಳಸಿ ಬಿಸಾಡುವ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು 75 [[ohms]] (75 Ω) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ [[ತೂಕದ]] ಜೊತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ-ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="bu50" /> ===ದ್ವಿತೀಯಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು=== {{Main|Rechargeable battery}} ದ್ವಿತೀಯಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಮೊದಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರಣ (ಚಾರ್ಜ್) ಮಾಡಲ್ಪಡಬೇಕು; ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವಸ್ತುಗಳ ಜೊತೆ ವಿದ್ಯುತ್‌ಪೂರಣವಾಗದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿರಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದಂತಹ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಅಥವಾ ''[[ದ್ವಿತೀಯಕ ಸೆಲ್‌]]ಗಳು'' ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅದು ಇದರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ [[ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ]]ಗಳನ್ನು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಸಾಧನಗಳು ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳು (ವಿದ್ಯುತ್ ಭರ್ತಿ ಸಾಧನಗಳು) ಅಥವಾ ರಿಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳು (ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಸಾಧನಗಳು) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ವಿಧವು [[ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಯಾಗಿದೆ.<ref>ಬುಚ್‌ಮನ್,ಐಸಿಡೋರ್. [http://batteryuniversity.com/partone-6.htm ಲೀಡ್-ಆ‍ಯ್‌ಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಆಧುನಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬಹುದೇ?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100310160759/http://www.batteryuniversity.com/partone-6.htm |date=2010-03-10 }}. ''ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ''. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಈ ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಒಂದು ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದ್ರವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಸರಿಯಾಗಿರುವಂತೆ ನೋದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ [[ಹೈಡ್ರೋಜನ್]] ಅನಿಲವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಖಾತ್ರಿ ಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರದೇಶವು ಸರಿಯಾಗಿ ಗಾಳಿ ಬರುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯೂ ಕೂಡ ಇದು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಭಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಇದರ ಕಡಿಮೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಇದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ತರಂಗದ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಟ್ಟಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು (ಸುಮಾರಾಗಿ 10Ah ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ) ಅವಶ್ಯವಾದಾಗ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಿ ತೂಕ ಮತ್ತು ಸುಲಭ ಬಳಸುವಿಕೆಗಳು ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತವೆ.ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧವು ನವೀನ [[ಕಾರ್ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಯಾಗಿದೆ, ಅದು ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ 450 [[ಆಂಪರ್]] ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.amazon.com/dp/B00027FRHW ವೆಕ್ಟರ್ VEC012APM ಜಂಪ್ ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ (450 ಎಎಂಪಿ)]. ಅಮೆಜಾನ್ ಅಗಸ್ಟ್ 26 2008ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ದ್ರವ ಎಲೆಕ್ಟೋಲೈಟ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಒಂದು ಸುಧಾರಿತ ವಿಧವು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಕವಾಟ ನಿಯಂತ್ರಿಕ ಲೆಡ್ ಆಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯಾಗಿದೆ ([[VRLA]]), ಇದು ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್‌ಗಳ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. VRLA ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಸೋರಿಕೆಗಳ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತ ಮತ್ತು ಶೆಲ್ಫ್‌ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತ, ಒಂದು ಅಚಲಗೊಂಡ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಟೈಪ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.cdtechno.com/custserv/pdf/7327.pdf ಡಿನಾಸ್ಟಿ ವಿಆರ್‌ಎಲ್‌ಎ ಬ್ಯಾಟರೀಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದೇರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511162840/http://www.cdtechno.com/custserv/pdf/7327.pdf |date=2008-05-11 }}. ''ಸಿ&amp;ಡಿ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್, Inc.'' ಅಗಸ್ಟ್ 26 2008ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> VRLA ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ಅಚಲಗಳನ್ನು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಧವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ: * ''[[ಜೆಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು]]'' (ಅಥವಾ "ಜೆಲ್ ಸೆಲ್") ಸೋರುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಒಂದು ಅರೆ-ಘನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಟೈಪ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. * ''[[ಹೀರಲ್ಪಟ್ಟ ಗ್ಲಾಸ್ ಮ್ಯಾಟ್]]'' (Absorbed Glass Mat-AGM) ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ಅನ್ನು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಫೈಬರ್‌ಗ್ಲಾಸ್ ಮ್ಯಾಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇತರ ಸಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತಹ ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಹಲವಾರು "ಶುಷ್ಕ ಸೆಲ್" ವಿಧಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಅವು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಘಟಕಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ಆದ್ದರಿಂದ [[ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌]]ಗಳಂತಹ ಯಂತ್ರೋಪಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಧದ ಸೆಲ್‍ಗಳು (ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ [[ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಂದ್ರತೆ]] ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚದ ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ) [[ನಿಕ್ಕೆಲ್ ಕ್ಯಾಡ್ಮಿಯಮ್]] (NiCd), [[ನಿಕ್ಕೆಲ್-ಜಿಂಕ್]] (NiZn), [[ನಿಕ್ಕೆಲ್ ಮೆಟಲ್ ಹೈಡ್ರೈಡ್]] (NiMH) ಮತ್ತು [[ಲಿಥಿಯಮ್-ಇಯೋನ್]] (Li-ion) ಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.batteryuniversity.com/partone-3.htm ವಾಟ್ಸ್ ದ ಬೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಟರಿ?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100306014120/http://www.batteryuniversity.com/partone-3.htm |date=2010-03-06 }}. ''ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ''. ಅಗಸ್ಟ್ 26 2008ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಲಿ-ಇಯೋನ್ ಇದು ಶುಷ್ಕ ಸೆಲ್ ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="bu55" /> ಅದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ NiMH ಇದು NiMH ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು, ಆದರೆ [[ಶಕ್ತಿಯ ಉಪಕರಣ]]ಗಳಲ್ಲಿ, [[ಎರಡು-ವಿಧದ ರೇಡಿಯೋ]]ಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು[[ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣ]]ಗಳಲ್ಲಿ NiCd ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref name="bu55" /> NiZn ಇದು ಒಂದು ಹೊಸ ತಾಂತ್ರಿಕತೆ, ಅದು ವ್ಯಾವಹರಿಕವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಕೂಡ ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು [[ಯುಎಸ್‌ಬಿಸೆಲ್‌]]ನಂತಹ ಆವರಿತ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯ ಜೊತೆಗಿನ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಒಂದು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ-ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚಾರ್ಜರ್ ಮತ್ತು ಎ‌ಎ ಮಾದರಿಯೊಳಗಿರುವ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸಂಯೋಜಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಚಾರ್ಜರ್‌ನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಒಂದು [[ಯುಎಸ್‌ಬಿ]] ನೆಲೆಯ ಒಳಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಬಿರಡೆಯನ್ನು ಹಾಕುವುದರ ಮೂಲಕ ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ,<ref>[http://www.usbcell.com ಯುಎಸ್‌ಬಿಸೆಲ್ - ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ವಿದ್ಯುತ್‌ಸಂಗ್ರಾಹಕ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಬ್ಯಾಟರಿ ಯಾವುದೇ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಬಹುದು]. ನವೆಂಬರ್ 10ರ 2006ರಲ್ಲಿ ಪುನಃಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮತ್ತು [[ಕಡಿಮೆ ಸ್ವಯಂ-ವಿಸರ್ಜನೆ]] ಮಿಶ್ರ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಾದ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಎಲ್ಲಿ ಸೆಲ್‌ಗಳು ಮೊದಲೇ ಭರ್ತಿಯಾಗಲ್ಪಡುತ್ತವೆಯೋ ಅಂತಹ ಹೈಬ್ರಿಯೋ,<ref>[http://www.hybriousa.com ಧೀರ್ಘ ಕಾಲಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ನೀವು ಪುನಃ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಬಹುದು - ಹೈಬ್ರಿಯೊ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210129084105/http://www.hybriousa.com/ |date=2021-01-29 }}. 2010ರ ಜನವರಿ 4ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ರಿಸೈಕೋ,<ref>[http://www.gprecyko.com/en/index.html ಗಿಪಿ ರೀಸೈಕೊ]. 2010ರ ಜನವರಿ 4ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಮತ್ತು ಎನ್‌ಲೂಪ್‌ಗಳ<ref>[http://www.sanyo.co.jp/koho/hypertext4-eng/0511/1101-2e.html ಸ್ಯಾನ್ಯೊ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ 'ಎನೆಲೋಪ್' : ಇಪ್ಪತ್ತೋದನೇಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಡ್ರೈ ಸೆಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಬ್ಯಾಟರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090226154520/http://www.sanyo.co.jp/koho/hypertext4-eng/0511/1101-2e.html |date=2009-02-26 }}. 2010ರ ಜನವರಿ 4ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಮೂಲಕ ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ===ಬ್ಯಾಟರಿ ಸೆಲ್ ವಿಧಗಳು=== ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪ್ರಕಾರ, ಅಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧದ ವಿದ್ಯುದ್ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೆಲ್‌ಗಳಿವೆ. ಪರಿವರ್ತನೆಯು [[ಉತ್ತೇಜಕವಾದ ಸೆಲ್‌]]ಗಳು, [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟಿಕ್ ಸೆಲ್‌]]ಗಳು, [[ಇಂಧನ ಸೆಲ್‌]]ಗಳು, [[ಫ್ಲೋ ಸೆಲ್‌]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೋಶ ಪೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.pspb.org/e21/media/Compare_pvfc_v108_TN.pdf |title=Spotlight on Photovoltaics & Fuel Cells: A Web-based Study & Comparison |accessdate=2007-03-14 |format=PDF |pages=1–2 |archive-date=2020-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201003082726/http://www.pspb.org/e21/media/Compare_pvfc_v108_TN.pdf |url-status=dead }}</ref> ====ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್==== ಒಂದು ''ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್'' ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಒಂದು ದ್ರವ [[ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ]] ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇತರ ಹೆಸರುಗಳು ಯಾವುವೆಂದರೆ, ದ್ರವವು ಎಲ್ಲ ಆಂತರಿಕ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಆವರಿಸುವುದರಿಂದ ''ಆವರಿತ ಸೆಲ್'', ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಗ್ಯಾಸ್ ಅನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ಹೊರಹಾಕುವುದರಿಂದ ''ಪ್ರಕಟಕ ಸೆಲ್‌'' ಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್‌ಗಳು ಶುಷ್ಕ ಕೋಶಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ವಿದ್ಯುದ್ರರಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಹೇಗೆ ವಿದ್ಯುದ್ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೆಲ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲು, ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿರುವ [[ಬೀಕರ್‌]]ಗಳಂತಹ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲಾ ಉಪಕರಣಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. [[ಸಾಂದ್ರಣ ಸೆಲ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಧದ ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್ [[ಸವೆತ]]ವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್‌ಗಳು [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸೆಲ್‌]]ಗಳಾಗಿರಬಹುದು (ಪುನರ್ಭರ್ತಿ-ಮಾಡಲಾಗದ) ಅಥವಾ [[ದ್ವಿತೀಯಕ ಸೆಲ್‌]]ಗಳಾಗಿರಬಹುದು (ಪುನರ್ಭರ್ತಿ-ಮಾಡಬಹುದಾದ). ಮೂಲದಲ್ಲಿ [[ಡೇನಿಯಲ್ ಸೆಲ್‌]]ಗಳಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ತೆರೆದ-ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಗ್ಲಾಸ್ ಜಾರ್ ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್‌ಗಳಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಇತರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್‌ಗಳು ಯಾವುವೆಂದರೆ [[ಲೆಕ್ಲಾಂಚ್ ಸೆಲ್‌]], [[ಗ್ರೋವ್ ಸೆಲ್‌]], [[ಬನ್ಸೆನ್ ಸೆಲ್‌]], [[ಕ್ರೋಮಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಸೆಲ್‌]], [[ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಸೆಲ್]] ಮತ್ತು [[ವೆಸ್ಟನ್ ಸೆಲ್]]. ಲೆಕ್ಲಾಂಚ್ ಸೆಲ್ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಮೊದಲ ಶುಷ್ಕ ಕೋಶನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್‌ಗಳೂ ಈಗಲೂ ಕೂಡ [[ಆಟೊಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉದ್ದಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಸ್ವಿಚ್‌ಗೇರ್‌]]ನ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್‌ಬೈ ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ, ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ [[ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ [[ಜೆಲ್ ಸೆಲ್‌]]ಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಗಳು ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ಅಥವಾ [[ನಿಕ್ಕೆಲ್-ಕ್ಯಾಡ್ಮಿಯಮ್]] ಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ====ಶುಷ್ಕ ಸೆಲ್==== [[File:Dry cell (PSF).png|thumb|right|150px|ಡ್ರೈ ಸೆಲ್‌ಗಳ ಗೆರೆ ಕಲೆ : 1. ಹಿತ್ತಾಳೆ ಟೋಪಿ, 2. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸೀಲ್, 3. ವಿಸ್ತರಣ ಜಾಗ, 4. ರಂಧ್ರವಿರುವ ಕಾರ್ಡ್‌ಬೋರ್ಡ್, 5. ಸತು ಕ್ಯಾನ್, 6. ಕಾರ್ಬನ್ ರಾಡ್, 7. ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಿಶ್ರಣ.]] ಒಂದು ''ಶುಷ್ಕ ಸೆಲ್'' ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ಅಚಲವನ್ನು ಒಂದು ಅಂಟಿನಂತೆ, ಜೊತೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಆರ್ದ್ರತೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿದೆ. ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್‌ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಯಾವುದೇ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ತಲೆಕೆಳಗು ಮಾಡಿದಾಗ ಇದರ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ಅನ್ನು ಸೋರುವಂತೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶುಷ್ಕ ಕೋಶನ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಆರ್ದ್ರತೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಆರ್ದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲೇ ಬೇಕು, ಇದು ತಲೆಕೆಳಗು ಮಾಡಿದಾಗ ಅಥವಾ ಒರಟಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಸೋರುವ ಅಥವಾ ಹೊರಚೆಲ್ಲುವ ಬುರುಗಿನ ದ್ರವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರದಿರುವುದರ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಇದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಸಾಗಿಸಲು ಸುಲಭವಗುವಂತಹ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಯೋಗ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತುಲನೆಯ ಮುಖಾಂತರ, ಮೊದಲ ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್‌ಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಲೆಡ್ ಸರಳುಗಳು ತೆರೆದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ತೂಗಾಡುವಂತಿರುವ ಶಿಥಿಲ ಗ್ಲಾಸ್ ಪಾತ್ರೆಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಸೋರುವಿಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾಗಿದ್ದವು. ಒಂದು ತಲೆಕೆಳಗಾದ ಆರ್ದ್ರ ಸೆಲ್ ಸೋರಬಹುದು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶುಷ್ಕ ಸೆಲ್ ಸೋರಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. [[ಜೆಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯವರೆಗೆ, ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಶುಷ್ಕ ಕೋಶನ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸುಲಭ ಸಾಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಶುಷ್ಕ ಸೆಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯು [[ಜಿಂಕ್-ಕಾರ್ಬನ್ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಒಂದು ಸೆಲ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಶುಷ್ಕ [[ಲೆಕ್ಲಾಂಚ್ ಸೆಲ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಅಲ್ಕಾಲೈನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಲ್ಲಿ (ಎರಡೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ [[ಜಿಂಕ್]]-[[ಮ್ಯಾಂಗ್‌ನೀಸ್ ಡೈಯೋಕ್ಸೈಡ್]] ಸಂಯೋಜನವನ್ನು ಬಳಸುವ ಕಾರಣದಿಂದ) ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಅದೇ ರೀತಿಯ 1.5 [[ವೋಲ್ಟ್]] ಸಾಧಾರಣ ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ಗಳ ಜೊತೆ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.ಒಂದು ಮಾನದಂಡಾತ್ಮಕ ಶುಷ್ಕ ಕೋಶ ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಒಂದು [[ಜಿಂಕ್]] ಆನೋಡ್ (ನಕರಾತ್ಮಕ ಧ್ರುವ) ಆಗಿರುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಸಿಲಿಂಡರ್ ಪೊಟ್‌ನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರಳಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಒಂದು [[ಕಾರ್ಬನ್]] ಕ್ಯಾಥೋಡ್ (ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಧ್ರುವ) ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ಇದು ಜಿಂಕ್ ಆನೋಡ್‌ನ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂಟಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ [[ಅಮೋನಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್]] ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬನ್ ಕ್ಯಾಥೋಡ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಉಳಿದಿರುವ ಪ್ರದೇಶವು ಅಮೋನಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಗ್‌ನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ದ್ವಿತೀಯಕ ಅಂಟಿನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಮ್ಯಾಂಗ್‌ನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ [[ಅಧ್ರುವೀಕಾರಕ]]ವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ನವೀನ ವಿಧಗಳಾದ ’ಹೆಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ, ಅಮೋನಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಇದು [[ಜಿಂಕ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್‌]]ನಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ====ಕರಗಿದ ಸಾಲ್ಟ್ (ಕ್ಷಾರ)==== ಒಂದು [[ಕರಗಿದ ಕ್ಷಾರ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಯು ಒಂದು ಕರಗಿದ [[ಕ್ಷಾರ]]ವನ್ನು ಇದರ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ಆಗಿ ಬಳಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಥವಾ ದ್ವಿತೀಯಕ ಬ್ಯಾಟರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ [[ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ]] ಮತ್ತು [[ಬಲದ ಸಾಂದ್ರತೆ]] ಅವುಗಳನ್ನು [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಉಪಯೋಗಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ತಾಪವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಅವುಗಳು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬೇಕು. ====ರಿಸರ್ವ್==== ಒಂದು [[ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಯನ್ನು ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಇದರ ಆಂತರಿಕ ಭಾಗಗಳು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲೆಕ್ಟೋಲೈಟ್) ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆಯೋ ಆಗ ಇದು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಿತ [[ಫ್ಯೂಸ್‌]]ನ ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಒಂದು ಬೆಂಕಿಯುಗುಳುತ್ತಿರುವ ಗನ್‌ನ ಸಂಘರ್ಷದ ಮೂಲಕ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವನ್ನಾಗಿಸಬಹುದು, ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಫ್ಯೂಸ್‌ನ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿಸಲು ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ‌ನ ಒಂದು ಕೋಶವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬಹುದು. ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೀರ್ಘ ಸಂಗ್ರಹಿಕೆಯ (ವರ್ಷಗಳು) ನಂತರದ ಕಡಿಮೆ ಸೇವೆಯ ಅವಧಿಗಾಗಿ (ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ನಿಮಿಷಗಳು) ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ===ಬ್ಯಾಟರಿ ಸೆಲ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ=== ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ತೂಕದ ಚಕ್ರ, ಚಾರ್ಜ್ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಜೀವಿತಾವಧಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಂತರಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕತೆ ಮತ್ತು [[ವಿದ್ಯುತ್]] ವ್ಯಯ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣಾಂಶಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಬದಲಾಗಬಹುದು. == ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆ == [[File:Battery checker.jpg|thumb|left|200px|ಬ್ಯಾಟರಿ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಒಂದು ಡಿವೈಸ್.]] ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ಘಟಕಗಳು ಸೆಲ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಸೆಲ್‌ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಸಾಯನಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸೆಲ್ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸೆಲ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ (ಅಂದರೆ [[ಅಲ್ಕಾಲೈನ್ ಸೆಲ್‌]]ಗಳು), ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ತೆರೆದ-ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ.<ref name="aappc" /> ಸೆಲ್‌ನೊಳಗಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ, ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಹರವು (ವ್ಯಾಪ್ತಿ) (ಅದು ಸಮಯದ ಜೊತೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು), ಬ್ಯಾಟರಿಯು ನೀಡಬಹುದಾದ ಕೊನೆಯ ವೋಲ್ಟೇಜ್, ಉಷ್ಣಾಂಶ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="aappc">[http://www.aaportablepower.com/BatteryKnowledge/BatteryKnowledge.asp ಬ್ಯಾಟರಿ ಜ್ಞಾನ - ಎ‌ಎ ಪೊರ್ಟೇಬಲ್ ಪವರ್ ಕಾರ್ಪ್.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070523105752/http://www.aaportablepower.com/BatteryKnowledge/BatteryKnowledge.asp |date=2007-05-23 }}. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 21 2006ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ದೊರಕಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಇದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="techlib">[http://www.techlib.com/reference/batteries.html ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ - ಟೆಕ್‌ಲಿಬ್]. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 21 2006ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ದೊರಕುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಟರಿ ಉತ್ಪಾದಕರು ನಮೂದಿಸುವ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಬ್ಯಾಟರಿಯು ೨೦ ಘಂಟೆಗಳ ಕಾಲ 68 F° (20 C°)ನಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸುವ ಗರಿಷ್ಠ ಸ್ಥಿರ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ, ಪ್ರತಿ ಸೆಲ್‌ನ ಮೊದಲೇ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಕೊನೆಯ ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ಗೆ ೨೦ ಘಂಟೆಗಳನ್ನು ಗುಣಿಸಿದಾಗ ಬರುವ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 100 A·h ದರ್ಜೆಯ ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯು [[ಕೋಣೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶ]]ದಲ್ಲಿ ೨೦ ಘಂಟೆಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 5 A ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಇದು 50 A ಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಒಂದು ಕಡಿಮೆ ಗೋಚರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.<ref name="bu16">ಬುಚ್‌ಮನ್,ಐಸಿಡೋರ್. [http://www.batteryuniversity.com/partone-16.htm ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ ವಿಧಾನಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100718052323/http://www.batteryuniversity.com/partone-16.htm |date=2010-07-18 }}. ''ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ''. ಅಗಸ್ಟ್ 14 2008ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಯ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಮಯ, ಮತ್ತು ಲೆಡ್ ಆಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು (ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ) [[ಪ್ಯೂಕರ್ಟ್‌ನ ನಿಯಮ]]ದಿಂದ ಅಂದಾಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ: :<math>t = \frac {Q_P} {I^k}</math> ಇದರಲ್ಲಿ :<math>Q_P</math> ಇದು 1 amp ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಇರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ::<math>I</math> ಇದು ಬ್ಯಾಟರಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವಾಗಿರುತ್ತದೆ ([[A]]). :::<math>t</math> ಇದು ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಸಮಯದ ಮೊತ್ತ (ಘಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ) ::::<math>k</math> ಇದು ಸರಿಸುಮಾರ 1.3 ಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ''I'' ನ ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಂತರಿಕ ಸ್ವಯಂ-ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯು ಒಳಗೊಳ್ಳಲ್ಪಡಬೇಕು. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಲ್ಲಿ, ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ನಷ್ಟಗಳು, ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಇಯೋನ್ ಪ್ರಸಾರಣಗಳ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಪ್ರಮಾಣಗಳು, ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯ [[ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವ]]ವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಪ್ರಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವಾಗ, ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಶಕ್ತಿಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣಗಳಿಗಿಂತ <ref name="bu16" /> ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಮಾಣವು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಇದು ದೀರ್ಘ ಸಮಯದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಇದರ ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತ, ಸ್ವಯಂ-ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಜೊತೆ ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಅನುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯು, ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಭಾರದ ಪರಿಮಿತಿಯು ಅತಿಕ್ರಮಣವಾಗದ ಹೊರತು, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ನ ಸಾಧನ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ಯಾಮರಾ]]ಗಳಂತಹ ಹೆಚ್ಚು-ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯ ತೂಕ ಸಾಧನಗಳ, ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ಕಾಲೈನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಕಡಿಮೆ ವಾಸ್ತವಿಕ ಶಕ್ತಿಗೆ, ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="bu50" /> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 2000 mA·h ಪ್ರಮಾಣಿತ ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಪೂರ್ತಿ ಎರಡು ಘಂಟೆಗಳ ಕಾಲ 1 A ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದು 10-ಘಂಟೆ ಅಥವಾ 20-ಘಂಟೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ಪ್ರಮಾಣಿತವಾಗಿರಬೇಕು. === ವೇಗವಾಗಿ ಚಾರ್ಜ್ ಆಗುವ, ದೊಡ್ಡದಾದ, ಮತ್ತು ಹಗುರವಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು === [[ಲೀಥಿಯಮ್ ಐರನ್ ಫಾಸ್ಪೇಟ್ (LiFePO4) ಬ್ಯಾಟರಿ|ಲೀಥಿಯಮ್ ಐರನ್ ಫಾಸ್ಪೇಟ್ (LiFePO₄) ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಗಳು [[ಸುಪರ್‌ಕ್ಯಾಪಾಸಿಟರ್‌]]ಗಳ ನಂತರದ, ವೇಗವಾಗಿ ಚಾರ್ಜ್ ಆಗುವ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಾಗಿವೆ.<ref>ಕಾಂಗ್,ಬಿ. ಮತ್ತು ಸೆಡೆರ್,ಜಿ. (2009) [http://www.nature.com/nature/journal/v458/n7235/abs/nature07853.html " ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಚಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಚಾರ್‌ಗೆ ಬ್ಯಾಟರಿ ವಸ್ತುಗಳು"] ''ನೇಚರ್'' '''458''' : 190-3. [http://media.nature.com/download/nature/nature/podcast/v458/n7235/nature-2009-03-12.mp3 1:00-6:50 (ಆಡಿಯೋ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120222092433/http://media.nature.com/download/nature/nature/podcast/v458/n7235/nature-2009-03-12.mp3 |date=2012-02-22 }}</ref> [[ಫೇರ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಅಲಸ್ಕಾ]]ದಲ್ಲಿನ, [[Ni-Cd]] ಕೋಶಗಳಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಟರಿಯಾಗಿದೆ.<ref>ಕಾನ್‌ವೇ,ಇ. (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2 2008) [http://www.telegraph.co.uk/scienceandtechnology/3312118/World%27s-biggest-battery-switched-on-in-Alaska.html ಅಲಾಸ್ಕಾದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸ್ವೀಚ್ ಆನ್"] {{Webarchive|url=https://archive.today/20121223173018/http://www.telegraph.co.uk/scienceandtechnology/3312118/World%27s-biggest-battery-switched-on-in-Alaska.html |date=2012-12-23 }} ''Telegraph.co.uk''</ref> [[ಸೋಡಿಯಮ್-ಸಲ್ಫರ್ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಗಳು [[ಗಾಳಿಯ ಬಲ]]ವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>ಬೈಯೆಲ್ಲೊ,ಡಿ.(ಡಿಸೆಂಬರ್ 22, 2008) [http://www.sciam.com/article.cfm?id=storing-the-breeze-new-battery-might-make-wind-power-reliable "ಮಂದಾನಿಲ ಸಂಗ್ರಹಣೆ: ಹೊಸ ಬ್ಯಾಟರಿ ಪವನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ"] ''ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಅಮೆರಿಕನ್''</ref> [[ಲೀಥಿಯಮ್-ಸಲ್ಫರ್ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಗಳು ದೀರ್ಘವಾದ ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸೋಲಾರ್ ಶಕ್ತಿಯುತ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳ್ಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.<ref>ಅಮೋಸ್, ಜೆ. (ಅಗಸ್ಟ್ 24 2008) [http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7577493.stm "ಸೌರ ವಿಮಾನ ಹಾರಾಡಿ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿತು"] ''ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್''</ref> ಲೀಥಿಯಮ್-ಇಯೋನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಿಸುವಿಕೆಯ ವೇಗವು ಬದಲಾಯಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.electronicsweekly.com/Articles/2009/03/12/45653/mit-fast-charges-li-ion-batteries.htm ಲೀಥಿಯಮ್-ಐಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಪುನಃಚಾರ್ಚ್ ಮಾಡುವ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು]</ref> == ಬ್ಯಾಟರಿ ಜೀವಿತಾವಧಿ == === ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿ === ಮೂಲ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ನಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೊರತೆಗೆಯಲ್ಪಡದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಬಳಸಿ ಬಿಸಾಡುವ (ಅಥವಾ "ಪ್ರಾಥಮಿಕ") ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸುಮಾರು 20°–30&nbsp;°C ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಚಾರ್ಜ್‌ನ ೮ ರಿಂದ ೨೦ ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.corrosion-doctors.org/Batteries/self-compare.htm ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಸ್ವ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ - ಕರೊಶನ್ ಡಾಕ್ಟರ್ಸ್ ]. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಯಾವುದೇ ತೂಕವು ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಡದಿದ್ದಾಗ ಸೆಲ್‌ನೊಳಗಡೆ ಉಂಟಾಗುವ ವಿದ್ಯುತ್-ಉತ್ಪಾದಿಸದ "ಬದಿಯ" ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದು "ಸ್ವಯಂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆ" ಪ್ರಮಾಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಬದಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಘನೀಭವಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ನಷ್ಟವಾಗಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣಾಂಶಗಳು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಇದು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಒಂದು ಎ‌ಎ ಅಲ್ಕಾಲೈನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಇದು ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1.6 ವೋಲ್ಟ್‌ಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹಂಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.ಎಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.batteryuniversity.com/partone-15.htm |title=ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ ಆಗುವಿಕೆ |access-date=2010-07-02 |archive-date=2010-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100808151049/http://www.batteryuniversity.com/partone-15.htm |url-status=dead }}</ref> ==== ಬ್ಯಾಟರಿ ಗಾತ್ರಗಳು ==== {{Main|List of battery sizes}} ===ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿ=== [[File:Recarregável.JPG|thumb|right|ರೀಚಾರ್ಜೆಬಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು.]] ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಬಳಸಿ ಬಿಸಾಡುವ ಅಲ್ಕಾಲೈನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಸ್ವಯಂ-ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ವಿಶೆಷವಾಗಿ [[ನಿಕ್ಕೆಲ್]]-ಆಧಾರಿತ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು; ಹೊಸತಾಗಿ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು NiCd ಇದರ ಚಾರ್ಜ್‌ನ 10%ವನ್ನು ಮೊದಲ 24 ಘಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅದರ ನಂತರ ಒಂದು ತಿಂಗಳಿಗೆ 10% ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="bu32">ಬುಚ್‌ಮನ್,ಐಸಿಡೋರ್. [http://www.batteryuniversity.com/parttwo-32.htm ಸರಿ-ಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100808151945/http://www.batteryuniversity.com/parttwo-32.htm |date=2010-08-08 }}. ''ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ''. ಫೆಬ್ರವರಿ 3 2009ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ನವೀನ ಲೀಥಿಯಮ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಸ್ವಯಂ-ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿವೆ (ಆದರೆ ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿಗಿಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ).<ref name="bu32" /> ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಕ್ಕೆಲ್-ಆಧಾರಿತ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಖರೀದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಭಾಗಶಃ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಬಳಕೆಗೂ ಮುನ್ನ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲ್ಪಡಬೇಕು.<ref>[http://www.energizer.com/products/hightech-batteries/rechargeables/faq/Pages/faq.aspx ಎನರ್ಜೀಯರ್ ಪುನಃಚಾರ್ಜ್‌ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಾರ್ಜರ್‌‍ಗಳು: ಪದೇಪದೇ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090209174717/http://energizer.com/products/hightech-batteries/rechargeables/faq/Pages/faq.aspx |date=2009-02-09 }}. ''ಎನರ್ಜೀಯರ್''. ಫೆಬ್ರವರಿ 3 2009ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳ ಶಕ್ತಿಯ ಒಳಾಂಶಗಳನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಪ್ರತಿ ಚಾರ್ಜ್/ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಿಕೆಯ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಷ್ಟವಾಗುವಿಕೆಯು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ-ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ನಿಕ್ಕೆಲ್ ಮೆಟಲ್ ಹೈಡ್ರೈಡ್ (NiMH) ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು (1700-2000 mA·h) ಸುಮಾರು 1000 ಚಕ್ರಗಳವರೆಗೆ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದು, ಹಾಗೆಯೇ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ NiMH ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು (2500 mA·h ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ) 500 ಚಕ್ರಗಳವರೆಗೆ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದು.<ref name="tomdistr">[http://www.nimhbattery.com/batteries-rechargeable-tips-win.htm ರೀಚಾರ್ಜೆಬಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಟಿಪ್ಸ್ - ಎನ್‌ಐಎಮ್‌ಎಚ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070808232821/http://nimhbattery.com/batteries-rechargeable-tips-win.htm |date=2007-08-08 }}. ಅಗಸ್ಟ್ 10 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ನಿಕ್ಕೆಲ್ ಕ್ಯಾಡ್ಮಿಯಮ್ (NiCd) ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಅವುಗಳ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯು ಬಳಕೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮೀರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ 1,000 ಚಕ್ರಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಬಯಸುತ್ತವೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಒಂದು ವೇಗವಾದ ಭರ್ತಿಯು, ಒಂದು ನಿಧಾನವಾದ ರಾತ್ರಿಪೂರ್ತಿ ಭರ್ತಿಯ ಹೊರತಾಗಿ, ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಕಡಿಮೆ ಜೀವಿತಾವಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="tomdistr" /> ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಾತ್ರಿಪೂರ್ತಿಯ ಭರ್ತಿಯು "ತೀಕ್ಷ್ಣ" ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಭರ್ತಿಯಾದಾಗ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಿಲ್ಲ, ನಂತರ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಭರ್ತಿಯು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.greenbatteries.com/batterymyths.html#Quick ಬ್ಯಾಟರಿ ಮಿಥ್ಯಗಳು vs ಬ್ಯಾಟರಿ ವಾಸ್ತವಗಳು - ಉಚಿತ ಮಾಹಿತಿ ವೈರುಧ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ನಿಮಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ]. ಅಗಸ್ಟ್ 10 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಅಧೋಗತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರಗಳಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟೋಲೈಟ್ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಹೊಂದುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರಗಳಿಂದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಘಟಕಗಳು ಹೊರಬೀಳುವುದರ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. NiCd ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಅವುಗಳು ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾದುವುದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾದ ಒಂದು ಕೊರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಪೂರ್ತಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಜೊತೆಯಿಲ್ಲದೇ, ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ಗಳು ವಿದ್ಯುದ್ವಾರಗಳ ಮೆಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿನ ಈ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವಿಕೆಯು "[[ಜ್ಞಾಪಶಕ್ತಿ ಪರಿಣಾಮ]]"ಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ಗಳು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟ್ ವಿಭಜಕವನ್ನೂ ಕೂಡ ಭೇದಿಸುತ್ತವೆ, ಅದರ ಮೂಲಕ ಶಾರ್ಟ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. NiMH, ಆದಾಗ್ಯೂ ರಸಾಯನಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸಸೃಶವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಈ ಹಂತದವರೆಗಿನ ಮೆಮೊರಿ ಇಫೆಕ್ಟ್‌ನಿಂದ ಭಾದೆಪಡುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{೧”ನೆನಪಿನ ಪ್ರಭಾವ’ಎಂದರೆ ಅರ್ಥವೇನು?{/1}. ಅಗಸ್ಟ್ 10 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಯಾವಾಗ ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಅದರ ಜೀವಿತಾವಹಿಯ ಕೊನೆಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆಯೋ, ಆಗ ಇದು ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಇದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ, ಇದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.mpoweruk.com/life.htm |title=ಬ್ಯಾಟರಿ ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುವುದು ಹೇಗೆ |access-date=2010-07-02 |archive-date=2011-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714123145/http://www.mpoweruk.com/life.htm |url-status=dead }}</ref> ಆಟೊಮೋಟಿವ್ ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಒರಟಾದ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.<ref name="bu6">ಬುಚ್‌ಮನ್,ಐಸಿಡೋರ್. [http://www.batteryuniversity.com/partone-6.htm ಲೀಡ್-ಆ‍ಯ್‌ಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಆಧುನಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬಹುದೇ?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100717063121/http://www.batteryuniversity.com/partone-6.htm |date=2010-07-17 }} ''ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ''. ಫೆಬ್ರವರಿ 3 2009ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಕಂಪನ, ಆಘಾತ, ತಾಪ, ಶೀತ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಲೆಡ್ ಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳ [[ಸಲ್ಫೇಷನ್‌]]ಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಕೆಲವು ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಆರು ವರ್ಷಗಳ ನಿಯಮಿತ ಬಳಕೆಯ ನಂತರವೂ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.<ref>ರಿಚ್,ವಿನ್ಸೆಂಟ್ (1994). ''ದ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೀಡ್ ಟ್ರೇಡ್ ''. ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಜ್: ವುಡ್‌ಹೆಡ್. 129.</ref> ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಆಗುವ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುವ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಹಲವಾರು ತೆಳುವಾದ ಪ್ಲೇಟ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳು ದಪ್ಪವಾಗಿದ್ದರೆ, ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಜೀವಿತಾವಧಿಯು ದೀರ್ಘವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="bu6" /> ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅವುಗಳು ಪುನರ್ಭರ್ತಿಯಾಗುವುದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ [[ಚಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಡಿಸ್‌ಚಾರ್ಜ್ ಚಕ್ರ]]ವು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಪರಿಣಾಮದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಒಂದು ಪ್ರಾರಂಭದ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಆಳವಾದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಗಮನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು."ಆಳ-ಚಕ್ರ" ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಿತ ಗೋಲ್ಫ್ ಗಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ದಪ್ಪ ಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.windsun.com/Batteries/Battery_FAQ.htm ಡೀಪ್ ಸೈಕಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಎಫ್‌ಎ‌ಕ್ಯೂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100722144045/http://www.windsun.com/Batteries/Battery_FAQ.htm |date=2010-07-22 }}. ''ನಾರ್ತನ್ ಅರಿಜೋನಾ ವಿಂಡ್ &amp; ಸನ್''. ಫೆಬ್ರವರಿ 3 2009ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಯೋಗವೆಂದರೆ ಇದರ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚ; ದೊಡ್ದದಾದ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಒಂದು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ಗೆ ಇದರ ತೂಕಗಳು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊರತೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="bu6" /> ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಅವುಗಳ ಪೂರ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ 20% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡಬಾರದು,<ref>[http://www.rpc.com.au/products/batteries/car-deepcycle/carfaq14.htm ಕಾರ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಡೀಪ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸೈಕಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಎಫ್‌ಎಕ್ಯೂ]. ''ರೇನ್‍ಬೊ ಪವರ್ ಕಂಪನಿ''. ಫೆಬ್ರವರಿ 3 2009ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಏಕೆಂದರೆ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯು ಅವುಗಳು ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ತಾಪ ಮತ್ತು ನಷ್ಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆಳ-ಚಕ್ರ ಲೆಡ್-ಆಸಿಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಒಂದು ಕಡಿಮೆ-ಚಾರ್ಜ್ ವಾರ್ನಿಂಗ್ ಲೈಟ್ ಅಥವಾ ಒಂದು ಕಡಿಮೆ-ಚಾರ್ಜ್ ಕಟ್-ಆಫ್ ಸ್ವಿಚ್ ಅನ್ನು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ನಷ್ಟಗಳ ವಿಧದವನ್ನು ತಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.energymatters.com.au/renewable-energy/batteries ಡೀಪ್ ಸೈಕಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಗೈಡ್]. ''ಎನರ್ಜಿ ಮ್ಯಾಟರ್ಸ್''. ಫೆಬ್ರವರಿ 3 2009ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> === ಬ್ಯಾಟರಿ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು === ಬ್ಯಾಟರಿ ಜೀವಿತಾವಧಿಯು ಅವುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ, ಒಂದು [[ಶೀತಕಯಂತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[ಫ್ರೀಜರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು, ಅದು ಬ್ಯಾಟರಿಯಲ್ಲಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುವಿಕೆಯು ಅಲ್ಕಾಲೈನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಸುಮಾರು 5% ಳವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಚಾರ್ಜ್ ಅನ್ನು ಕೆಲವು ದಿನಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[https://ask.yahoo.com/ask/20011219.html ಆಸ್ಕ್ ಯಾಹೂ: ಡಸ್ ಪುಟ್ಟಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಟರೀಸ್ ಇನ್ ದ ಫ್ರೀಜರ್ ಮೇಕ್ ದೇಮ್ ಲಾಸ್ಟ್ ಲಾಂಗರ್?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130215192546/http://ask.yahoo.com/ask/20011219.html |date=2013-02-15 }}. ಮಾರ್ಚ್ 31,2007ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಅವುಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಕೋಣೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಲ್ಪಡಬೇಕು; 250 mAh at 0&nbsp;°C ಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಲ್ಕಾಲೈನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯು ಇದರ 20&nbsp;°C ಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಕೇವಲ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="enralk" /> ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, [[ಡ್ಯುರಾಸೆಲ್‌]]ಗಳಂತಹ ಅಲ್ಕಾಲೈನ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಉತ್ಪಾದಕರು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಶೀತಲವಾಗಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಘನೀಭವಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="durcar" /> === ಬಹುವಿಧದ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಶ ಸಮತೋಲನದ ಮೂಲಕ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವುದು === ಅನುರೂಪತಾ ಅಗ್ರ ಮಿತಿಯು ಕೋಶಗಳ ಸಮತೋಲನ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಶಗಳ ಅಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸಮಾನಾಂತರ ಸಂಯೋಜನಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬ್ಯಾಟರಿ ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಗುಂಪಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕೋಶಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹಗಳ ಭಾರವು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ, ಅಸಾಮರಸ್ಯದ ಸಂಭವನೀಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಅಸಾಮರಸ್ಯಗಳಿವೆ: ಚಾರ್ಜ್‌ನ-ಸ್ಥಿತಿ (state-of-charge -SOC) ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ/ಶಕ್ತಿ (C/E)ಅಸಾಮರಸ್ಯ. ಎಸ್‌ಒಸಿ ಅಸಾಮರಸ್ಯವು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರತಿ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಗುಂಪಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು (mAh) ದುರ್ಬಲವಾದ ಕೋಶದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ===ಕೋಶ ಸಮತೋಲನದ ಮೂಲತತ್ವ=== ಯಾವಾಗ ಬ್ಯಾಟರಿಯಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಗುಂಪುಗಳು ಎರಡು ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆಯೋ ಆಗ ಬ್ಯಾಟರಿ ಗುಂಪಿನ ಕೋಶಗಳು ಸಮತೋಲಗೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ: #ಎಲ್ಲಾ ಕೋಶಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ನಂತರ ಅವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಚಾರ್ಜ್‌ನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ (SOC) ಅವು ಸಮತೋಲನಗೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಾಂತದಲ್ಲಿ, ತೆರೆದ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ವೋಲ್ಟೇಜ್ (OCV) ಇದು ಎಸ್‌ಒಸಿಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಸಾಧನ. ಆದರೆ, ಒಂದು ಸಮತೋಲಿತ ಗುಂಪಿನ ಹೊರಗಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಕೋಶಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಪೂರ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಚಾರ್ಜ್ ಆಗಲ್ಪಡುತ್ತವೆ (ಸಮತೋಲನಗೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ), ನಂತರ ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಲ್ಲದೇ ತಿರುಗಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದು ಏಟಿನ ನಿಶ್ಚಯಿಸುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ. #ಕೋಶಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಯಾವಾಗ ಎಸ್‌ಒಸಿಯು ಒಂದೇ ರೀತಿಯದಾಗಿರುತ್ತದೆಯೋ ಆಗ ಅವುಗಳೂ ಕೂಡ ಸಮತೋಲನವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಎಸ್‌ಒಸಿಯು ಒಂದು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಮಾಪಕವಾಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ, ಪ್ರತಿ ಕೋಶದ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಸಾಮರ್ಥವು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಎಸ್‌ಒಸಿಯಲ್ಲಿಡಲು, ಕೋಶ ಸಮತೋಲನವು ಕೋಶಕ್ಕೆ ಸರಣಿಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ತಿರುಗುವಿಕೆಯ ಚಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಮೊತ್ತದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ;ಕೋಶ ಸಮತೋಲನಾ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಶಾಸ್ತ್ರ ಕೋಶ ಸಮತೋಲನೆಯು ಒಂದು ಸರಣಿಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿನ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಕೋಶಗಳಿಗೆ (ಅಥವಾ ಕೋಶಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ) ವಿಭಿನ್ನವಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಸಹಜವಾಗಿ, ಒಂದು ಸರಣಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿನ ಕೋಶಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿ ಗುಂಪು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೋಶ ಸಮತೋಲನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ರಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೋಶ ಸಮತೋಲನೆಗೆ ಪೂರ್ತಿ ಸಂಘಟಿತಗೊಂಡ ಅನುರೂಪತಾ ಅಗ್ರ ಮಿತಿಯು ಅವಶ್ಯಕವದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಸಮತೋಲನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೋಶದ ಅಸಾಮರಸ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ನಿರ್ಬಂಧತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತಾಗಿ ಲೀಥಿಯಮ್ ರಾಸಾಯನಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿವಂಶಿಕವಾಗಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳಿಂದಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕೋಶ ಸಮತೋಲನೆಗೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಸಂಘಟಿತಗೊಂಡ ಅನುರೂಪತಾ ಅಗ್ರ ಮಿತಿಯ ಬಳಕೆಯು ಲಿ-ಇಯೋನ್ ಕೋಶಗಳಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾದ ಸರಣಿಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಎಸ್‌ಒಸಿ ಮತ್ತು ಸಿ/ಇ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.intersil.com/data/an/an1333.pdf |title=ಎ‌ಎನ್ 1333 |access-date=2010-07-02 |archive-date=2012-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120213101132/http://www.intersil.com/data/an/an1333.pdf |url-status=dead }}</ref> ಎಸ್‌ಒಸಿ ಅಸಾಮರಸ್ಯವು ಒಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸರಿಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಚಾರ್ಜ್ ಹಂತದ ಸಮಯವನ್ನು ಸಮತೋಲನ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಪರಿಹರಿಸಬಹುದು. ಸಿ/ಇ ಅಸಾಮರಸ್ಯ ಪರಿಹರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆ ಎರಡೂ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನ ಮಾಡುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧವಾದ ಪರಿಹಾರವು ಬಾಹಿಕ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕಗಳಿಗೆ, ಡಿಯೋಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಇತರ ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳಿಗೆ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದಕ್ಕಗಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕುತ್ತದೆ. == ಅಪಾಯಗಳು == === ಆಸ್ಫೋಟನ (ಸಿಡಿತ) === ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಆಸ್ಪೋಟನವು ತಪ್ಪುಬಳಕೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಅಸಮರ್ಪಕ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಅವು ಯಾವುವೆಂದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ (ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗದ) ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು <ref>[http://www.energizer.com/learning-center/battery-care/Pages/dos-and-donts.aspx Energizer.com - ಕಲಿಕಾ ಕೇಂದ್ರ - ಎನರ್ಜಿಯರ್ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101101082521/http://energizer.com/learning-center/battery-care/Pages/dos-and-donts.aspx |date=2010-11-01 }}. 10 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2009ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref></ref> ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು, ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಟರಿಯ [[ಶಾರ್ಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್]] ಮಾಡುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ.<ref name="globat">[http://faq.global-batteries.com/idx.php/7/3/article ಬ್ಯಾಟರಿ ಡೊಂಟ್ಸ್ - ಗ್ಲೋಬಲ್ ಬ್ಯಾಟರೀಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110711100606/http://faq.global-batteries.com/idx.php/7/3/article |date=2011-07-11 }}. ಅಗಸ್ಟ್ 20 2007ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ..</ref> ಕಾರ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಜೊತೆ, ಯಾವಾಗ ಒಂದು ಶಾರ್ಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆಯೋ ಆಗ ಆಸ್ಪೋಟನಗಳು ಪ್ರಾಯಶಃ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಕಾರ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಅವು ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚಾರ್ಜ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಾಗ [[ಹೈಡ್ರೋಜನ್]] ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿನ [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲಿಸಿಸ್‌]]ನ ಕಾರಣದಿಂದ). ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ, ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಚಾರ್ಜ‌ನ ಮೊತ್ತವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆಸ್ಪೋಟನಗೊಳ್ಳುವ ಅನಿಲವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ, ಅನಿಲವು ವೇಗವಾಗಿ ಚೆದುರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಂದು ಕಾರ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು "ದಾಟುವಾಗ", ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್‌ನ ವೇಗವಾದ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು, ಅದು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಂಕಿಯ ಕಿಡಿಯಿಂದ ಹತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜಂಪರ್ ಕೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ). ಯಾವಾಗ ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಒಂದು ಮಿತಿಮೀರಿದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆಯೋ, ಹೈಡ್ರೋಜನ್ (ಜಲಜನಕ) ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಿಜನ್ (ಆಮ್ಲಜನಕ)ದ ಒಂದು ಆಸ್ಪೋಟನಾ ಅನಿಲ ಮಿಶ್ರಣವು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಇದು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಬಹುದು, ಇದು ಒತ್ತಡದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಕೇಸ್‌ನ ಸ್ಪೋಟದ ಸಂಭವನೀಯತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಳತೆಮೀರಿದ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಆಸಿಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಕೇಸ್‌ನಿಂದ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಿಡಿಯಬಹುದು ಮತ್ತು ನಷ್ಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಓವರ್‌ಚಾರ್ಜಿಂಗ್-ಅಂದರೆ, ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಅದರ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು - ಕೂಡ ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಆಸ್ಪೋಟನಕ್ಕೆ, ಸೋರುವಿಕೆಗೆ, ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಟರಿಗೆ ತುಂಬಲಾರದಂತಹ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಇದು ಚಾರ್ಜರ್‌ಗೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಬ್ಯಾಟರಿಯು ನಂತರ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಸಾಧನಕ್ಕೂ ಕೂಡ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವುದು ಅಸ್ಪೋಟನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಆವಿಯು ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಕೇಸ್‌ನ ಒಳಗಡೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref name="globat" /> [[File:LeakedBattery 2701a.jpg|thumb|right|ತೂತಾದ ಕ್ಷಾರೀಯ ಬ್ಯಾಟರಿ]] === ಸೋರಿಕೆ === ಹಲವಾರು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಸವಕಳಿ, ವಿಷಪೂರಿತ, ಅಥವಾ ಎರಡೂ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಅಥವಾ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಸೋರಿಕೆಯು ಸಂಭವಿಸಿದರೆ, ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಅಪಾಯಕರವಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಳಸಿ ಬಿಸಾಡುವ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಒಂದು ಜಿಂಕ್ "ಕ್ಯಾನ್" ಅನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಕಾರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರಕಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಪಾತ್ರೆ ಎರಡೂ ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಅಥವಾ ಇದು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ವರೆಗೆ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಕಾರಕಗಳು ಕಾರ್ಡ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರೆಯ ಶೇಷಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮೂಲಕ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತವೆ. ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ನಂತರ ಅವು ಒಳಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಲಕರಣೆಯನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬಹುದು. === ಪರಿಸರಾತ್ಮಕ ಕಾಳಜಿಗಳು === ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಯು ವಿಷಯುಕ್ತ ಲೋಹಗಳ ಮಾಲಿನ್ಯದಂತಹ ಹಲವಾರು [[ಪರಿಸರಾತ್ಮಕ ಕಾಳಜಿ]]ಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ.<ref>[http://www.epa.gov/epr/products/batteries.htm ಬ್ಯಾಟರೀಸ್ - ಪ್ರೊಡಕ್ಟ್ ಸ್ಟೇವಾರ್ಡ್‌ಶಿಪ್]. ''ಇಪಿಎ''. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11 2007ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಬ್ಯಾಟರಿ ಉತ್ಪಾದಕರು ಬಳಸುವ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬಳಸಿದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳೂ ಕೂಡ [[ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ ನಿರುಪಯುಕ್ತ]]ಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿಂದ ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಬ್ಯಾಟರಿ [[ಸಂಸ್ಕರಣಾ]] (ಪುನಃ ಬಳಕೆಯ) ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>[http://earth911.org/recycling/battery-recycling ಬ್ಯಾಟರಿ ಮರು ಬಳಕೆ » ಭೂಮಿ 911] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081012165626/http://earth911.org/recycling/battery-recycling/ |date=2008-10-12 }}. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9 2007ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು [[ತಿನ್ನಲ್ಪಟ್ಟ]]ರೆ ಅವುಗಳು ಹಾನಿಕಾರಕ ಅಥವಾ ಮಾರಣಾಂತಿಕವಾಗಬಹುದು.<ref>[http://data.energizer.com/PDFs/carbonzinc_psds.pdf ಪ್ರೊಡಕ್ಟ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಡಾಟಾಶೀಟ್ -ಎನರ್ಜಿಯರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927032444/http://data.energizer.com/PDFs/carbonzinc_psds.pdf |date=2007-09-27 }} (ಪಿಡಿಎಫ್, ಪು. 2). ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9 2007ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಅಥವಾ ಸರಿಯಾದ ವಿಲೇವಾರಿಯು ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಹಾನಿಕಾರಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ([[ಸೀಸ]], [[ಪಾದರಸ]], ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಡ್‌ಮಿಯಮ್]]) ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅಮೇರಿಕನ್ನರು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಮಿಲಿಯನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸುಮಾರು 179,000 ಟನ್‌ಗಳು ಪೂರ್ತಿ ದೇಶದ ಭೂಮಿ ತುಂಬುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾಗುತ್ತವೆ.<ref>"ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಸೂಪರ್‌ವೈಸರ್ ಟೇಕ್ಸ್ ಏಮ್ ಎಟ್ ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ವೇಸ್ಟ್ ". ''ಎನ್ವಾಯರ್ನ್ಮೆಂಟಲ್ ನ್ಯೂಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌'' (11 ಜುಲೈ 2001).</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಪಾದರಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮತ್ತು ೧೯೯೬ ರ ರಿಚಾರ್ಜೇಬಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಕ್ಟ್]] ಇದು ಪಾದರಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು ([[ಸಣ್ಣ ಗುಂಡಿ]]ಯ ಕೋಶದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ), ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಏಕರೂಪದ ಗುರುತು ಪಟ್ಟಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಶಾಸನ ಮಾಡಿತು, ಮತ್ತು ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಗಿಸುವುದನ್ನು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿಸಿತು.<ref>http://www.epa.gov/epawaste/laws-regs/state/policy/p1104.pdf</ref> ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರಗಳು ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಘನ ನಿರುಪಯುಕ್ತಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸೆಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳ ಪುನರ್‌ಬಳಕೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿತು.<ref name="rbrc">http://www.rbrc.org/consumer/howitallworks_faq.shtml?PHPSESSID=ad1e142bcdd99cd67418f2171794d892{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಉದ್ದಿಮೆಯು ಪುನರ್‌ಬಳಕೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಡ್ರೊಪ್‌ಆಫ್ ಸ್ಥಳಗಳ ಜೊತೆ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಹೊಂದಿತು.<ref name="rbrc" /> ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟದ [[ಬ್ಯಾಟರಿ ನಿರ್ದೇಶನ]]ವು ಸದೃಶವಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಅವಶ್ಯಕತೆಯು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಪುನರ್‌ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡ ಬ್ಯಾಟರಿ ಪುನರ್‌ಬಳಕೆ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿತು.<ref>[http://europa.eu/legislation_summaries/environment/waste_management/l21202_en.htm ಖಾಲಿಯಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಮತ್ತು ಎಕ್ಯುಮಿಲೇತರ್ಸ್‌ಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ ]. ಯೂರೋಪಿಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ 22 ಜುಲೈ 2007ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿತವಾಗಿದೆ.</ref> == ಬ್ಯಾಟರಿ ರಾಸಾಯನಿಕತೆ == ===ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ರಾಸಾಯನಿಕತೆಗಳು=== {| ವರ್ಗ="ವಿಕಿಟೇಬಲ್ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದಾದ" |- ''([[ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ]] ಲೇಖನದಿಂದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ)'' |- |- ! ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಕೋಶ<br>ವೋಲ್ಟೇಜ್ !! ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ [MJ/kg] !! ವಿಸ್ತೃತ ವಿವರಣೆ |- |- | [[ಜಿಂಕ್-ಕಾರ್ಬನ್]] || 1.5 || 0.13 || ಕಡಮೆ ಬೆಲೆಯ. |- | [[ಜಿಂಕ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್]] || 1.5 || || "ಹೆವಿ ಡ್ಯೂಟಿ" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಕಡಮೆ ಬೆಲೆಯ. |- | [[ಅಲ್ಕಾಲೈನ್]]<br>(ಜಿಂಕ್-ಮ್ಯಾಂಗ್‌ನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ) || 1.5 || 0.4-0.59 || ಉತ್ತಮವಾದ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ.<br>ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. |- | [[ಆಕ್ಸಿ ನಿಕ್ಕೆಲ್ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸೈಡ್]]<br>(ಜಿಂಕ್-ಮ್ಯಾಂಗ್‌ನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್/ಆಕ್ಸಿ ನಿಕ್ಕೆಲ್ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸೈಡ್) || 1.7 || || ಉತ್ತಮವಾದ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ. <br> ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. |- | [[ಲೀಥಿಯಮ್]]<br>(ಲೀಥಿಯಮ್-ಕಾಪರ್‌ ಆಕ್ಸೈಡ್)<br>ಲಿ-ಕ್ಯೂ || 1.7 || || ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.<br>ಸಿಲ್ವರ್ ಆಕ್ಸೈಡ್([[IEC]]-type "SR") ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. |- | [[ಲೀಥಿಯಮ್]]<br>(ಲೀಥಿಯಮ್-ಐರನ್ ಡೈಸಲ್ಫೈಡ್)<br>LiFeS₂ || 1.5 || || ವೆಚ್ಚದಾಯಕ.<br>’ಪ್ಲಸ್’ ಅಥವಾ ’ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾ’ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. |- | [[ಲೀಥಿಯಮ್]]<br>(ಲೀಥಿಯಮ್-ಮ್ಯಾಂಗ್‌ನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್)<br>LiMnO₂ || 3.0 || 0.83-1.01 || ವೆಚ್ಚದಾಯಕ.<br>ಹೆಚ್ಚು-ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ದೀರ್ಘ ಶೆಲ್ಫ್ ಜೀವಿತಾವಧಿಗೆ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ವಯಂ-ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<br>’ಲೀಥಿಯಮ್’ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ರೀತಿಯ ರಾಸಾಯನಿಕತೆಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. |- | [[ಮರ್ಕ್ಯೂರಿ ಆಕ್ಸೈಡ್]] || 1.35 || ||ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ವೋಲ್ಟೇಜ್.<br>ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಳಜಿಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. |- | [[ಜಿಂಕ್-ಗಾಳಿ]] || 1.35–1.65 || 1.59<ref>ಎಕ್ಸ್‌ಕ್ಲೂಡ್ಸ್ ದ ಮಾಸ್ ಆಫ್ ದ ಏರ್ ಆಕ್ಸಿಡೈಜರ್.</ref> || ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಲುವ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. |- | [[ಸಿಲ್ವರ್ ಆಕ್ಸೈಡ್]] (ಸಿಲ್ವರ್-ಜಿಂಕ್) || 1.55 || 0.47 || ತುಂಬಾ ವೆಚ್ಚದಾಯಕ.<br>’ಬಟನ್’ ಸೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. |} ===ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ರಾಸಾಯನಿಕತೆ=== {| ವರ್ಗ="ವಿಕಿಟೇಬಲ್ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದಾದ" |- ''([[ಶಕ್ತಿ ಸಾಂದ್ರತೆ]]ಯ ಲೇಖನದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ)'' |- |- ! ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಸೆಲ್<br>ವೋಲ್ಟೇಜ್ !! ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ<br>[MJ/kg] !! ವಿಮರ್ಶೆಗಳು |- |- | [[NiCd]] || 1.2 || 0.14 || ವೆಚ್ಚದಾಯಕ. <br> ಹೆಚ್ಚು/ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯ, ಉತ್ತಮವಾದ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ <br> ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ನಷ್ಟವಿಲ್ಲದರ ಜೊತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಜೊತೆ ನಿಲ್ಲಬಹುದು. <br> ಸ್ವಯಂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಉತ್ತಮವಾದ ಪ್ರಮಾಣ <br> [[ಮೆಮೊರಿ ಪರಿಣಾಮ]]ಗಳಿಂದ ಭಾದೆಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ (ಅದು ಮೊದಲಿನ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಆಪಾದಿಸುತ್ತದೆ). <br> ಕ್ಯಾಡ್ಮಿಯಮ್‌ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಪರಿಸರಾತ್ಮಕ ಅಪಾಯಗಳು - ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆಯು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. |- | [[ಲೆಡ್ ಆಸಿಡ್]] || 2.1 || 0.14 || ಮಿತವಾಗಿ ವೆಚ್ಚದಾಯಕ. <br> ಮಿತವಾದ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ. <br> ಸ್ವಯಂ-ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಮಿತವಾದ ಪ್ರಮಾಣ. <br> ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಗಣನೀಯವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. <br> [[ಮೆಮೊರಿ ಪರಿಣಾಮ]] ದಿಂದ ಬಾಧೆಪಡುವುದಿಲ್ಲ. <br> ಲೆಡ್‌ನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪರಿಸರಾತ್ಮಕ ಅಪಾಯಗಳು. <br> ಸ್ಮನ್ಯ ಬಳಕೆಯ-ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು |- | [[NiMH]] || 1.2 || 0.36 || ವೆಚ್ಚದಾಯಕ. <br> ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಕಾಲೈನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. <br> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ವಯಂ-ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. <br> ಹೊಸತಾದ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರವು [[ಕಡಿಮೆ ಸ್ವಯಂ-ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಒಂದು ~25% ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. <br> ತುಂಬಾ ಭಾರವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. |- | [[NiZn]] || 1.6 || 0.36 || ಮಿತವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಾಯಕ. <br> ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯಯ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಹೊಂದುವಂತದ್ದಾಗಿದೆ. <br> ಕಡಿಮೆ ಸ್ವಯಂ-ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ. <br> ವೋಲ್ಟೇಜ್ ದ್ವಿತೀಯಕ ಕೋಶಗಳಿಗಿಂತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೋಸಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. <br> ವಿಷಯುಕ್ತ ಅಂಶಗಳು ಇಲ್ಲ. <br> ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (2009). ಒಂದು ಜಾಡಿನ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಕೂಡ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಲ್ಲ. <br> ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಗಾತ್ರದ ದೊರಕುವಿಕೆ. |- | [[ಲೀಥಿಯಮ್ ಇಯೋನ್]] || 3.6 || 0.46 || ತುಂಬಾ ವೆಚ್ಚದಾಯಕ. <br> ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ. <br> ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ "ಸಾಮಾನ್ಯ" ಬ್ಯಾಟರಿ ಗಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ (ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರತಿಯಾದ ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[RCR-V3]] ಅನ್ನು ನೋಡಿ. <br> ಲಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ-ಕೊನೆಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ಯಾಮರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮ್‌ಕೊರ್ಡರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸೆಲ್‌ಫೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಿತವಾಗಿದೆ. <br> ಸ್ವಯಂ-ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣ. <br> ಅಸ್ಥಿರ: ಶಾರ್ಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಆಗಿದ್ದರೆ ಆಸ್ಪೋಟನೆಯ ಸಂದರ್ಭ, ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಕ್ಕೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅಥವಾ ಕಠೋರ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡಗಳ ಜೊತೆ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. |} ==ಗೃಹ ನಿರ್ಮಿತ ಕೋಶಗಳು== ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಿತವಾಗಿ ಅನುಕೂಲಕರ ಮಾಡಿದ ಸಾಕಷ್ಟು ಇಯೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯಾವುದೇ ದ್ರವ ಅಥವಾ ಆರ್ದ್ರ ವಸ್ತುಗಳು ಒಂದು ಕೋಶದ ಎಲೆಕ್ಟೋಲೈಟ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ನವ್ಯತೆ ಅಥವಾ ವಿಜ್ಞಾನದ ನಿದರ್ಶನದಂತೆ, ವಿಭಿನ್ನ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಎರಡು ವಿದ್ಯುದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಒಂದು [[ಲಿಂಬೂ]],<ref>[http://ushistory.org/franklin/fun/lemon.htm ushistory.org: ದ ಲೆಮನ್ ಬ್ಯಾಟರಿ]. ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು 23 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2006.</ref> [[ಆಲೂಗಡ್ಡೆ]],<ref>[http://pbskids.org/zoom/activities/phenom/potatobattery.html ZOOM. activities. phenom. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180912231327/http://pbskids.org/zoom/activities/phenom/potatobattery.html |date=2018-09-12 }}[http://pbskids.org/zoom/activities/phenom/potatobattery.html ಪೊಟಾಟೊ ಬ್ಯಾಟರಿ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180912231327/http://pbskids.org/zoom/activities/phenom/potatobattery.html |date=2018-09-12 }}. ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು 23 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2006.</ref> ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಒಳಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. "ಎರಡು ಪೊಟೆಟೊ ಗಡಿಯಾರಗಳು" ಕೂಡ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹೊಬಿ ಮತ್ತು ಟೊಯ್ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ; ಅವು ಒಂದು ಜೊತೆ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಪ್ರತಿ ಕೋಶವು ಇದರೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎರಡು ವಿದ್ಯುದ್ವಾರಗಳ ಜೊತೆ ಒಂದು ಪೊಟೆಟೊವನ್ನು (ಲಿಂಬೂ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು) ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಬ್ಯಾಟರಿಯಿಂದ ಒಂದು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ನ ಶಕ್ತಿಯ ಒಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಗಡಿಯಾರದ ಜೊತೆ ಲೋಹದ ತಂತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.sciencekit.com/category.asp_Q_c_E_756000&amp;cr=1220 ಎರಡು-ಪೊಟಾಟೊ ಗಡಿಯಾರ - ಸೈನ್ಸ್ ಕಿಟ್ ಮತ್ತು ಬೋರಿಯಲ್ ಲ್ಯಬ್ರೋಟರೀಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201124142804/https://www.sciencekit.com/category.asp_Q_c_E_756000%26cr%3D1220 |date=2020-11-24 }}. ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು 23 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2006.</ref> ಈ ರೀತಿಯ ಗೃಹನಿರ್ಮಿತ ಕೋಶಗಳು ನಿಜವಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಬಳಕೆಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ- ಮತ್ತು ಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ತರಕಾರಿಯ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಬದಲಿ ತರುವಿಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರತಿ ಘಟಕದ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಕೋಶಗಳಿಗಿಂತ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಒಬ್ಬನು ಎರಡು ಸಂಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಒಂದು ಪ್ರವಾಹ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೋಶಗಳ ರಾಶಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದು (ಒಂದು [[ನಿಕ್ಕೆಲ್]] ಮತ್ತು ಒಂದು [[ಪೆನ್ನಿ]]ಗಳಂತಹ) ಮತ್ತು ಒಂದು [[ಪೇಪರ್ ಟವೆಲ್‌]] [[ಉಪ್ಪಿನ ದ್ರಾವಣ]]ದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಒಂದು ಗುಂಪು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ತಾನೇ ಒಂದು ಕಡಿಮೆ ವೋಲ್ಟೀಜ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಒಂದು [[ಸರಣಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಗುಂಪಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಒಂದು ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>[http://electronics.howstuffworks.com/battery1.htm ಹೌಸ್ಟಫ್‌ವರ್ಕ್ಸ್ "ಬ್ಯಾಟರಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪಿರೀಮೆಂಟ್ಸ್: ವೋಲ್ಟಾಯಿಕ್ ಪೈಲೆ"]. ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು 23 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2006.</ref> ಸೋನಿಯು ಒಂದು ಜೈವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಮೈತ್ರಿಯ ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದೆ, ಜೈವಿಕ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸದೃಶವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಸಕ್ಕರೆಯಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಕಿಣ್ವಗಳು, ಅವುಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸಕ್ಕರೆ, ಬ್ಯಾಟರಿಯು ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.<ref>[http://informationweek.com/news/showArticle.jhtml?articleID=201802311 ಸೋನಿ ಸಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಜೈವಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿ ಶಕ್ತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದೆ]. ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು 24 ಅಗಸ್ಟ್ 2007.</ref> ಒಬ್ಬ ಚೈನೀಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ [http://www.daizizheng.com ಡೈಜಿ ಝೆಂಗ್] ಒಂದು ಸದೃಶವಾದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದನು, ಒಂದು ಸಕ್ಕರೆ ಪಾನಿಯ ಪ್ರಭಾವಿತ ಫೋನ್, ಫೋನ್‌ನ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಿತ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌ಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಲು ಕಿಣ್ವಗಳನ್ನು ಬಳಸಿತು. ಇದು ಕೇವಲ ಸಕ್ಕರೆ ಪಾನಿಯದ ಒಂದು ಪ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಜೀವಿತಾವಧಿಯು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆಯೋ ಆಗ ಇದು ನೀರು ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>[http://popsop.com/31226 ಡೈಜಿ ಜೆಂಗ್ ಶುಗರ್ ಡ್ರಿಂಕ್ ಪವರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100729163209/http://popsop.com/31226 |date=2010-07-29 }}. ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು 13 ಜನವರಿ 2010.</ref> ಲೆಡ್ ಆಸಿಡ್ ಕೋಶಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಒಂದು ಆಯಾಸಕರ ಚಾರ್ಜ್/ಡಿಸ್‌ಚಾರ್ಜ್ ಚಕ್ರಗಳು ಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅವಯಕವಗುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲಿ ಲೆಡ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಜ್ ಲೆಡ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ (ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ಲೇಟ್) ಮತ್ತು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಲೆಡ್ (ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ಲೇಟ್) ಆಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮಾಡುವುದು ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕವಾಗಿ ಒರಟಾದ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ, ಹೆಚ್ಚಿನದಾದ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೋಶವು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಡಬಹುದಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [http://windpower.org.za/batteries/batteries.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130731070056/http://windpower.org.za/batteries/batteries.html |date=2013-07-31 }} ನೋಡಿ. [[ಡೇನಿಯಲ್ ಕೋಶ]]ಗಳೂ ಕೂಡ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ಸುಲಭವಾಗಿರುತ್ತವೆ. [[ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್-ಏರ್ ಬ್ಯಾಟರಿ]]ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಶುದ್ಧವಾದ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್‌ಗಳ ಜೊತೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. [[ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್ ಫೋಯ್ಲ್]] ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಅದರೆ ಅವುಗಳು ತುಂಬಾ ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಭಾಗಶಃ ಏಕೆಂದರೆ ಒಂದು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ [[ಹೈಡ್ರೋಜನ್]] ಅನಿಲವು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == {{Top}} * [[ಬ್ಯಾಟರಿ (ನಿರ್ವಾತ ಕೊಳವೆ)]] * [[ಬ್ಯಾಟರಿ ನಿರ್ದೇಶನ]] * [[ಬ್ಯಾಟರಿ ಹಿಡಿಕೆ]] * [[ಬ್ಯಾಟರಿ ಐಸೊಲೇಟರ್]] * [[ಬ್ಯಾಟರಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] (ಬಿಎಮ್‌ಎಸ್) * [[ಬ್ಯಾಟರಿ ಅಭಿದಾನ]] * [[ಬ್ಯಾಟರಿ ಪ್ಯಾಕ್]] * [[ಬ್ಯಾಟರಿ ಮರುಬಳಕೆ]] * [[ಬ್ಯಾಟರಿ ಟರ್ಮಿನಲ್ಸ್]] * [[ಡೆಪ್ತ್ ಆಫ್ ಡಿಸ್‌ಚಾರ್ಜ್]] (ಡಿಒಡಿ) * [[ವಿದ್ಯುದ್ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶ]] {{middle}} {{Portal box|Energy|Electronics}} * [[ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ]] * [[ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ]] * [[ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಾಗುವ ಬ್ಯಾಟರಿ]] * [[ಪ್ರಚೋದಕ ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶ]] * [[ಬ್ಯಾಟರಿ ಅಳತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿಧಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಕಾಂತೀಯ ಬ್ಯಾಟರಿ]] * ನ್ಯಾನೋ [[ಟೈಟಾನೇಟ್]] * [[ನ್ಯಾನೋತಂತಿ ಬ್ಯಾಟರಿ]] * [[ಅಚ್ಚೊತ್ತಿದ ಬ್ಯಾಟರಿ]] * [[ಪುನಃ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಟರಿ]] * [[ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಚಾರ್ಚ್]] (ಎಸ್‌ಒಚಿ) * [[ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್]] (ಎಸ್‌ಒಎಚ್) * [[ಉಷ್ಣ ರನ್‌ವೇ]] * [[ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕುವ ವಿದ್ಯುತ್‌ಸಂಗ್ರಹ]] {{bottom}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Empty section|date=May 2010}} == ಲೇಖನಗಳು == {{Reflist|2}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == *{{cite book|last=Dingrando|first=Laurel|coauthors=et al.|title=Chemistry: Matter and Change|year=2007|publisher=Glencoe/McGraw-Hill|location=New York|isbn=978-0-07-877237-5}}ವಿದ್ಯುದ್ರಾಸಾಯನಿಕದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯ. 21 (ಪುಪು. 662–695) *{{cite book|last=Fink|first=Donald G.|authorlink=Donald G. Fink | coauthors=H. Wayne Beaty| title=Standard Handbook for Electrical Engineers, Eleventh Edition|year=1978| publisher=McGraw-Hill|location=New York|isbn=0-07020974-X}} *{{cite book|last=Knight|first=Randall D.|title=Physics for Scientists and Engineers: A Strategic Approach|year=2004|publisher=Pearson Education|location=San Francisco|isbn=0-8053-8960-1}} ಅಧ್ಯಾಯ. 28-31 (ಪುಪು.&nbsp;879–995) ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭವದ ಮಾಹಿತಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. *{{cite book|last=Linden|first=David|coauthors=Thomas B. Reddy|title=Handbook Of Batteries|year=2001|publisher=McGraw-Hill|location=New York|isbn=0-0713-5978-8}} *{{cite book|last=Saslow|first=Wayne M.|title=Electricity, Magnetism, and Light|year=2002|publisher=Thomson Learning|location=Toronto|isbn=0-12-619455-6}} ಅಧ್ಯಾಯ. 8-9 (ಪುಪು.&nbsp;336–418)ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commons|Battery}} * [http://batteryuniversity.com/index.htm ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080814041013/http://www.batteryuniversity.com/index.htm |date=2008-08-14 }} * [http://www.mpoweruk.com/chemistries.htm ಬ್ಯಾಟರಿ ರಸಾಯನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುವುದರ ಮೇಲೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಪೀಡಿಯಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131126155018/http://mpoweruk.com/chemistries.htm |date=2013-11-26 }} * [http://electrochem.cwru.edu/encycl/art-b02-batt-nonr.htm ಪುನಃ ವಿದ್ಯುತ್‌ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾರದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು] * [http://electronics.howstuffworks.com/battery.htm ದ್ರವ್ಯ ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ: ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ] * [http://www.mpoweruk.com ಬ್ಯಾಟರಿ ತಾಂತ್ರಿಕತೆ,ಬ್ಯಾಟರಿ ಅನ್ವಯಿಕಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್‌ಸಂಗ್ರಹಕಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರಕ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಜ್ಞಾನಾಧಾರ.] {{Battery sizes}} {{GalvanicCells}} {{DEFAULTSORT:Battery (Electricity)}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಿತ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮರುಬಳಕೆ ವಸ್ತುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇಟಲಿಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಶಾಸ್ತ್ರ]] [[si:විදුලි කෝෂය (විද්‍යුතය)]] qx20sdoknko8x0sij01gscldzwij3iz 0 26726 1374100 1374049 2026-05-25T09:14:52Z CommonsDelinker 768 ಚಿತ್ರ Mark_Cubbon_b1775.jpgರ ಬದಲು ಚಿತ್ರ Mark_Cubbon_b1785.jpg ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. 1374100 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫}} {{Infobox military person | name = ಮಾರ್ಕ್ ಕಬ್ಬನ್ | image = Mark Cubbon b1785.jpg | caption = | birth_date = 23 August 1785 – {{death date and age|df=yes|1861|4|23|1785|8|23}} | death_date = | birth_place = [[Maughold (parish)|Maughold]], [[Isle of Man]] | death_place = [[Suez]], [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] | placeofburial = | placeofburial_label = | nickname = | allegiance = [[United Kingdom of Great Britain and Ireland]] | branch = [[Honourable East India Company]] | serviceyears = 1801–61 | rank = [[Lieutenant-General (United Kingdom)|Lieutenant-General]] [[Brevet (military)|by Brevet]] | unit = | commands = | battles = | awards = | relations = | laterwork = }} [[ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್(ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್)|ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್]] ಸರ್ ಮಾರ್ಕ್ ಕಬ್ಬನ್ [[KCB|ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಬಾತ್ ಬಿರುದು]]<ref name=harrison />(ಆಗಸ್ಟ್ 23,1785-ಏಪ್ರಿಲ್ 23,1861)[[ಈಸ್ಟ್‌ಇಂಡಿಯ ಕಂಪೆನಿ]]ಯ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ ಆಫ್ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್|ಬ್ರಿಟಿಷ್]] ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1834ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಮೀಷನರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1860ರವರೆಗೆ ಈ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಮೈಸೂರಿನಿಂದ [[ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ]] ಅವರು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನ ಹಣಕಾಸುಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ಸರ್ಕಾರದ ರಚನೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಬ್ಬನ್ ಪೇಟೆ, ಕಬ್ಬನ್ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು [[ಕಬ್ಬನ್ ಪಾರ್ಕ್]] ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದೆ. ==ಜನನ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯ== ಕಬ್ಬನ್ [[ಮಾನ್ ದ್ವೀಪ]]ದ [[ಮಾಗ್‌ಹೋಲ್ಡ್]] ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಅವರು ವಿಕಾರ್ ಥಾಮಸ್ ಕಬ್ಬನ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ವಿಲ್ಕ್ಸ್ ಅವರ ಪುತ್ರ. 1801ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕ್ಯಾಡೆಟ್‌‌ ಆಗಿ ಕೊಲ್ಕತ್ತಾಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು.<ref name=harrison /> ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== [[File:Public Offices (with an equestrian statue of Sir Mark Cubbon), Bangalore (1890). Curzon Collection's 'Souvenir of Mysore Album'.jpg|thumb|right|200px|Public Offices (with an equestrian statue of Sir Mark Cubbon), Bangalore (1890)<ref name=Curzon>{{cite book|title=Curzon Collection's 'Souvenir of Mysore Album'|date=1890|url=http://arjunpuriinqatar.blogspot.com.au/2011/11/rare-photographs-of-bangalore-part-i.html|accessdate=26 January 2015}}</ref>]] ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅವರು 2ನೇ ಮದ್ರಾಸ್ ಸೈನ್ಯದ ತುಕಡಿಗೆ ನೇಮಕವಾದರು ಮತ್ತು 1804ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ 5ನೇ ನೇಟಿವ್ ಇನ್‌ಫ್ಯಾಂಟ್ರಿ(ಸ್ಥಳೀಯ ಪದಾತಿ ಸೈನ್ಯ)ಯ 2ನೇ ತುಕಡಿಗೆ ನೇಮಕವಾದರು. [[ತಿರುವನಂತಪುರ]]ದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಲ್ ಚಾಲ್ಮರ್ಸ್ ಆಧಿಪತ್ಯದ ಫೀಲ್ಡ್ ಫೋರ್ಸ್‌(ಸಂಯುಕ್ತ ಸಶಸ್ತ್ರ ಭೂದಳ)ದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಕಬ್ಬನ್ [[ಸಿಪಾಯಿ]]ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಧಾರ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು 1809ರಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗೆ ನೇಮಕವಾದರು. ಕಬ್ಬನ್ 1827ರಲ್ಲಿ ಕಮಿಶರಿ-ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸರ್ ವಿಲಿಯಂ ಮಾರಿಸನ್‌ ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದರು.<ref name=harrison>{{cite journal|journal=The Manx Note Book|volume=1|issue=2|author=Harrison, Rev. S. N.|editor=Moore, A.W.|publisher=G.H.Johnson|year=1885|place=Douglas|title=Manx Worthies (No II): General Sir Mark Cubbon, K.C.B.|pages=51–54|url=https://archive.org/stream/manxnotebook00unkngoog#page/n80/mode/2up}}</ref> ಹಾಗು 1831ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ದಂಗೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಮೀಷನರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರು ಕರ್ನಲ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ನೇಮಕವಾದರು. 1834ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್]] [[ವಿಲಿಯಂ ಬೆಂಟಿಂಕ್]] ವಿತ್ತೀಯ ದಕ್ಷತೆ ಅನುಸರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಬ್ಬನ್ ಅವರನ್ನು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಕಮೀಷನರ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ನೇಮಕ ಮಾಡಿದರು. ==ಸುಧಾರಣೆಗಳು== ಕಬ್ಬನ್ ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪುನರ್ರಚಿಸಿದರು. ಅದರ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ತರಲು ನೆರವಾದರು ಹಾಗು ಶಾಂತಿಯುತ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ಒಂದು ಸಾವಿರ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದದ ರಸ್ತೆಗಳು, ನೂರಾರು ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ಕಾಫೀ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಂದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ ಕೀರ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.1859ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಅವರಿಂದ ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಜಾರಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಕಬ್ಬನ್ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಈ ಆದೇಶಗಳು 1838ರಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ಸ್ ಘೋಷಣೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವೆಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ವೈಸರಾಯ್ [[ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್]] ನಂತರ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬನ್ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಟ್ಟರು.[[ನಂದಿದುರ್ಗ]]ನಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬನ್ ಅವರ ಬೇಸಿಗೆ ಮನೆಯಿಂದ<ref>{{cite book|author=Hunter, W.W.|title=The Imperial Gazetteer of India. Volume X.|publisher=Trubner & Co.|place=London|year=1886|url= https://archive.org/stream/cu31924081223335#page/n199/mode/2up|pages=191–192}}</ref> ಲೇಡಿ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಕಬ್ಬನ್ ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. {{quote|"ಬೆಂಗಳೂರಿನ 1500 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಸಮತಟ್ಟು ನೆಲದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 150 ಮೈಲುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ನೋಟದೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಚೇತೋಹಾರಿ, ಹಿರಿಯ ಜನರಲ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಇದು ತಂಪಾದ ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಹಿತಕರ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಹಿರಿಯ ಮಹನೀಯರು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಭರಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಈ ಶತಮಾನವೆಲ್ಲ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಕಳೆದಿದ್ದರೂ, ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿದ್ದಂತೆ ಕಂಡುಬಂತು. ತಾವು ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಂಡಿರದ ಮಹಾ ಗಣ್ಯರು ಈ ಹಿರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ."(The Story of Two Noble Lives, by A. J. C. Hare<ref>{{cite book|title=The story of Two Noble Lives; being memorials of Charlotte, Countess canning, and Louisa, Marchioness of Waterford. Volume II.|author=Hare, Augustus J. C.|year=1893|publisher=George Allen|place=London|url=https://archive.org/stream/storyoftwonoblel02hareuoft#page/426/mode/2up|pages=426–428}}</ref>)}} ==ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ== ಮಾರ್ಕ್ ಕಬ್ಬನ್ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿ, ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದವನ್ನು (The Bhagavat-Geeta, Or, Dialogues of Krishna and Arjoon in Eighteen Lectures, with Sanskrit, Canarese and English in parallel columns, edited by Rev. John Garrett, published by the Weleyan Mission Press) 1849 ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref name="Gita-Garrett">{{cite book|editor1-last=Garrett|editor1-first=John|editor2-last=Wilhelm|editor2-first=Humboldt|title=The Bhagavat-Geeta, Or, Dialogues of Krishna and Arjoon in Eighteen Lectures|date=1849|publisher=Wesleyan Mission Press|location=Bangalore|url=https://archive.org/details/bhagavatgeetaor00humbgoog|accessdate=18 January 2017}}</ref> ಮಾರ್ಕ್ ಕಬ್ಬನ್ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ - ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟಿನ ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ವಿಲಿಯಂ ರೀವ್ ಸಂಕಲಿಸಿದರು, ಡೇನಿಯಲ್ ಸ್ಯಾಂಡರ್ಸನ್ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 1858 ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಲಿಯನ್ ಮಿಷನ್ ಪ್ರೆಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref name="WesleyanMissionPress1858">{{cite book|last1=Reeve|first1=William|editor1-last=Sanderson|editor1-first=Daniel|title=A Dictionary, Canarese and english|date=1858|publisher=Wesleyan Mission Press|location=Bangalore|url=https://archive.org/details/adictionarycana00sandgoog|accessdate=18 January 2017}}</ref> ===ಮರಣ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ=== [[File:Inauguration of the statue of Sir Mark Cubbon.jpg|thumb|Inauguration of the statue on the parade grounds<ref name=Illustrated-1866>{{cite journal|title=The Inauguration of the Statue of Sir Mark Cubbon|journal=The Illustrated London News|date=5 May 1866|issue=1369|page=450|accessdate=4 February 2015|location=London, England}}</ref>]] ಕಬ್ಬನ್ ತಮ್ಮ ವೈದ್ಯ ಡಾ.ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ಜತೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ವಾಪಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, 1861ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 23ರಂದು [[ಸೂಯಜ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಬ್ಬನ್ ರಸ್ತೆ, ಕಬ್ಬನ್‌ಪೇಟ್ ಮತ್ತು [[ಕಬ್ಬನ್ ಪಾರ್ಕ್]] ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದೆ.ಕಬ್ಬನ್ ಅವರ ಪದಕದ ಆಕಾರದ ಭಾವಚಿತ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕಟ್ಟಡದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಹಾಲ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮದ ಕೊನೆಯ ಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅಟ್ಟಾರಾ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ಟೆರೇಸ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಬಳಿ ಕಬ್ಬನ್ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಿ [[ಬಾರೋನ್ ಕಾರ್ಲೋ(ಚಾರ್ಲೆಸ್)ಮಾರೋಚೆಟ್ಟಿ]] ಕೆತ್ತಿರುವ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಪ್ರತಿಮೆಯಿದೆ. [[ರಾಮ್ಸೆ]] ವ್ಯಾಕರಣ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬನ್ ಧರ್ಮಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== *[[ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} * [[ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಗೆಜೆಟಿಯರ್]] [[ವರ್ಗಗಳು]]: [[1775ರ ಜನನಗಳು|1785ರ ಜನನಗಳು]] | [[1861 ಮರಣಗಳು]] | [[ಮ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಜನರು]] | [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಗಳು]] | [[ಮೈಸೂರು ಪ್ರಭುತ್ವ]] | [[ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ]] | [[ನೈಟ್ಸ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಬಾತ್]] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ]] lclp7591d74bv2adkf6ahkk9w0439gu 0 28514 1374073 1373839 2026-05-25T04:09:45Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374073 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Starbucks Corporation | image = Starbuckscenter.jpg | type = [[Public company|Public]] ({{nasdaq|SBUX}}) | foundation = [[Pike Place Market]] in [[Seattle]], [[Washington (U.S. state)|Washington]] ({{Start date|1971|03|30}}) | founder = [[Jerry Baldwin]]<br /> [[Gordon Bowker]]<br /> [[Zev Siegl]] | location_city = [[Seattle]], [[Washington (U.S. state)|Washington]] | location_country = U.S. | locations = ೧೭,೦೦೯ <small>(''FY ೨೦೧೦'')</small><ref name="10K2010"/> | area_served = ೫೦ countries | key_people = [[Howard Schultz]], <small>[[Chairman]], [[President]] and [[Chief executive officer|CEO]]</small><br /> Troy Alstead, <small>[[Chief financial officer|CFO]]</small><br /> [[Stephen Gillett]], <small>[[Chief information officer|CIO]]</small> | industry = [[Restaurant]]s <br />Retail [[coffee]] and [[tea]] <br />[[Retail|Retail beverages]] <br />[[Entertainment]] | products = Whole bean coffee <br />Boxed tea <br />Made-to-order beverages <br />Bottled beverages <br />[[Baking|Baked goods]] <br />[[Merchandise]] <br />[[Frappuccino|Frappuccino beverages]] <br />[[Smoothies]] | services = Coffee | revenue = {{profit}} {{USD|10.71|link=yes}} billion <small>(''FY ೨೦೧೦'')</small><ref name="10K2010">[[wikinvest:stock/Starbucks (SBUX)/Filing/10-K/2010/F91012509|Starbucks (SBUX) 10-K 2010]]</ref> | operating_income = {{profit}} {{USD|1.42}} billion <small>(''FY ೨೦೧೦'')</small><ref name="10K2010"/> | net_income = {{profit}} {{USD|945.6}} million <small>(''FY ೨೦೧೦'')</small><ref name="10K2010"/> | assets = {{profit}} {{USD|6.38}} billion <small>(''FY ೨೦೧೦'')</small><ref name="10K2010"/> | equity = {{increase}} {{USD|3.68}} billion <small>(''FY ೨೦೧೦'')</small> <ref name="10K2010"/> | num_employees = ೧೩೭,೦೦೦ (೨೦೧೦)<ref name="hoovers"/> | subsid = Starbucks Coffee Company <br />[[Tazo|Tazo Tea Company]] <br />[[Seattle's Best Coffee]] <br />[[Torrefazione Italia]] <br />[[Hear Music]] <br />[[Ethos water|Ethos Water]] | homepage = {{URL|Starbucks.com}} | footnotes = | intl = }} '''ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌''' ({{nasdaq|SBUX}}) ಎಂಬುದು ಒಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಕಾಫಿ]] ಮತ್ತು ಕಾಫಿಗೃಹ ಸರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನ ಸಿಯಾಟಲ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.೫೦ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೧೭,೦೦೯ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ<ref name="hoovers">{{cite web |url=http://www.hoovers.com/company/Starbucks_Corporation/rhkchi-1.html|title=Starbucks - Company Overview|work=Hoovers|accessdate=2010-12-25}}</ref> ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಾಫಿಗೃಹದ ಕಂಪನಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿರುವ ೧೧,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳಿಗೆಗಳು, ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿರುವ ೧೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳಿಗೆಗಳು, ಮತ್ತು UKಯಲ್ಲಿರುವ ೭೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳಿಗೆಗಳು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.<ref name="10K2010"/><ref name="factsheet">{{cite web|url=http://www.loxcel.com/sbux|title=Starbucks Map|date=December 15, 2010|work=Starbucks Coffee Company|accessdate=2010-12-15|archive-date=2011-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20110427163745/http://www.loxcel.com/sbux|url-status=deviated|archivedate=2011-04-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110427163745/http://www.loxcel.com/sbux}}</ref> ಜಿನುಗು ಕುದಿತದ ಕಾಫಿ, ಎಸ್‌ಪ್ರೆಸೊ-ಆಧರಿತ ಮಾದಕ ಪಾನೀಯಗಳು, ಇತರ ಬಿಸಿಯಾದ ಮತ್ತು ತಂಪಾದ ಪಾನೀಯಗಳು, ಕಾಫಿ ಬೀಜಗಳು, ಪಚ್ಚಡಿಗಳು, ಬಿಸಿಯಾದ ಮತ್ತು ತಂಪಾದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಾನಿನಿ, ಪಿಷ್ಟಭಕ್ಷ್ಯಗಳು, ಕುರುಕಲು ತಿಂಡಿಗಳು, ಹಾಗೂ ಪಾನಪಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಲೋಟಗಳಂಥ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಹಿಯರ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಬ್ರಾಂಡ್ ಮೂಲಕ ಕಂಪನಿಯು ಪುಸ್ತಕಗಳು, [[ಸಂಗೀತ]], ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಂಪನಿಯ ಅನೇಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಕಾಲೋಚಿತವಾಗಿವೆ ಅಥವಾ ಮಳಿಗೆಯ ತಾಣಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌-ಬ್ರಾಂಡ್‌ನ [[ಐಸ್ ಕ್ರೀಂ|ಐಸ್‌ ಕ್ರೀಮ್‌]] ಮತ್ತು ಕಾಫಿಯನ್ನು ಕಿರಾಣಿ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲೂ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಫಿ ಬೀಜವನ್ನು ಹುರಿಯುವ ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಘಟಕವಾಗಿ ನಂತರದ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಯಾಟಲ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥಾಪನೆಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ಕಂಪನಿಯು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸದ ದಿನದಂದು ಒಂದು ಹೊಸ ಮಳಿಗೆಯನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಈ ವೇಗವು ೨೦೦೦ದ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಅಥವಾ ಕೆನಡಾದ ಹೊರಗಿನ ಮೊದಲ ಮಳಿಗೆಯು ೯೦ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು, ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ನ ಮಳಿಗೆಗಳ ಸರಿಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಒಂದರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮಳಿಗೆಗಳು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.starbucks.com/aboutus/Company_Profile.pdf|title=Company Profile|date=February 2008|work=Starbucks Coffee Company|accessdate=2009-05-13|archive-date=2009-10-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20091015055833/http://www.starbucks.com/aboutus/Company_Profile.pdf|url-status=deviated|archivedate=2009-10-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091015055833/http://www.starbucks.com/aboutus/Company_Profile.pdf}}</ref> ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ,<ref name="seekingalpha">{{cite news|url=http://seekingalpha.com/article/88153-starbucks-f3q08-qtr-end-6-30-08-earnings-call-transcript|title=Starbucks F3Q08 (Qtr End 6/30/08) Earnings Call Transcript|date=31 July 2008|work=Seeking Alpha|accessdate=2009-05-13}}</ref> ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಹೊರಗೆ ೯೦೦ ಹೊಸ ಮಳಿಗೆಗಳ ಒಂದು ಜಾಲವನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಕಂಪನಿಯು ಯೋಜಿಸಿತಾದರೂ, ೨೦೦೮ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ೯೦೦ ಮಳಿಗೆಗಳ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಗಳ ಕುರಿತು ಅದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ-ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳು, ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಪರಿಸರೀಯ ಪ್ರಭಾವ, ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು, ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆ-ವಿರೋಧಿ ಪರಿಪಾಠಗಳಂಥ ವಿವಾದಾಂಶಗಳ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಒಂದು ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == [[ಚಿತ್ರ:Original Starbucks.jpg|left|thumb|1912 ಪೈಕ್‌ ಪ್ಲೇಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಮಳಿಗೆ.ಇದು 1971ರಿಂದ 1976ರವರೆಗೆ 2000 ವೆಸ್ಟರ್ನ್‌ ಅವೆನ್ಯೂದಲ್ಲಿದ್ದ ಮೂಲ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ನ ಎರಡನೇ ತಾಣವಾಗಿದೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:Baristas first starbucks.jpg|right|thumb|ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ತಯಾರಿಯ ಪರಿಚಾರಕರು‌ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು.]] === ಸಂಸ್ಥಾಪನೆ === ೧೯೭೧ರ ಮಾರ್ಚ್‌ ೩೦ರಂದು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನ ಸಿಯಾಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು; ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಶಿಕ್ಷಕ ಜೆರ್ರಿ ಬಾಲ್ಡ್‌ವಿನ್‌, ಇತಿಹಾಸ ಶಿಕ್ಷಕ ಜೆವ್‌ ಸೀಗಲ್‌, ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ ಗೋರ್ಡಾನ್‌ ಬೌಕರ್‌ ಎಂಬ ಮೂವರು ಇದರ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಮೂವರೂ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಅರಿತಿದ್ದ ಆಲ್‌ಫ್ರೆಡ್‌ <span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಪೀಟ್</span>‌ ಎಂಬ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿಯು ಉನ್ನತ-ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಾಫಿ ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಂತೆ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ.<ref name="Pren2523">‌ಪ್ರೆಂಡರ್‌ಗ್ರಾಸ್ಟ್, ಪುಟಗಳು ೨೫೨-೫೩</ref> ''ಪೆಕ್ವಾಡ್‌‌'' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕರ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬರು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ನಂತರ, ''ಮೋಬಿ-ಡಿಕ್‌'' ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯಿಂದ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ ಎಂಬ ಸದರಿ ಹೆಸರನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು; ''ಪೆಕ್ವಾಡ್‌‌‌'' ನಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯಾದ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್‌ ಹೆಸರನ್ನು ಕಂಪನಿಗೆ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ೧೯೭೧ರಿಂದ ೧೯೭೫ರವರೆಗೆ ೨೦೦೦ ವೆಸ್ಟರ್ನ್‌ ಅವೆನ್ಯೂ ಎಂಬ ತಾಣದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿತ್ತು; ನಂತರ ಅದು ೧೯೧೨ ಪೈಕ್‌ ಪ್ಲೇಸ್ ಎಂಬಲ್ಲಿಗೆ ತನ್ನ ನೆಲೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಅದು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮೊದಲ ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು <span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಪೀಟ್</span>‌'ಸ್‌ ಕಾಫಿಯಿಂದ ಹಸಿರು ಕಾಫಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು; ನಂತರದಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ಬೆಳೆಯುವವರಿಂದಲೇ ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ಕಾಫಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. [[ಚಿತ್ರ:Starbucks Headquarters Seattle.jpg|thumb|upright|right|ಸಿಯಾಟಲ್‌ನ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಸೆಂಟರ್‌.ಹಳೆಯ ಸಿಯರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿ HQ ಆಗಿರುವ ರೂಬಕ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕೊ, ಪೂರ್ಣಪಟ್ಟಿ ವಿತರಣಾ ಕೇಂದ್ರದ ಕಟ್ಟಡ]] ಕಂಪನಿಯ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರಿಕೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ ಹೋವರ್ಡ್‌ ಷುಲ್ಟ್ಜ್‌‌ ಎಂಬ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿಯು ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡ; [[ಮಿಲನ್‌|ಇಟಲಿಯ ಮಿಲನ್‌]] ಎಂಬಲ್ಲಿಗೆ ಒಂದು ಆತ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ ನಂತರ, ಕಾಫಿ ಬೀಜಗಳ ಜೊತೆಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕಂಪನಿಯು ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಪ್ರೆಸೊ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಒಳಿತು ಎಂಬುದಾಗಿ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ. ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಎಕ್ಸಿಟ್‌ ಆನ್‌ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ ಎಂಬ ಕಾಫಿಗೃಹವು ಸಿಯಾಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದಲೂ ವರ್ಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾಫಿಗೃಹದ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ಸಿಯಾಟಲ್‌ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಸದರಿ ಮಾಲೀಕರು ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರು; ಏಕೆಂದರೆ, ಪಾನೀಯ ವ್ಯವಹಾರದೊಳಗೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಗಮನವು ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಭಾವನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, [[ಕಾಫಿ]] ಎಂಬುದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುವಂಥ ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿತ್ತು; ಆದರೂ ಸಹ ಪೂರ್ವ-ರೂಪಿತ ಪಾನೀಯಗಳ ಉಚಿತ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅವರು ವಿತರಿಸಿದರು. ಪೂರ್ವ-ರೂಪಿತ ಪಾನೀಯಗಳ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಹಣ ಗಳಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ೧೯೮೬ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ''Il ಗಿಯೋರ್ನೇಲ್‌'' ಕಾಫಿ ಪಾನಗೃಹ ಸರಣಿಯನ್ನು ಷುಲ್ಟ್ಜ್‌‌ ಆರಂಭಿಸಿದ.<ref name="Pendergrast301">‌ಪೆಂಡರ್‌ಗ್ರಾಸ್ಟ್, ಪುಟ ೩೦೧</ref> === ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆ === ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ನ ಮೂಲ ಮಾಲೀಕರು ಬಾಲ್ಡ್‌ವಿನ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ <span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಪೀಟ್</span>‌'ಸ್‌ ಕಾಫಿಯನ್ನು (ಬಾಲ್ಡ್‌ವಿನ್‌ ಈಗಲೂ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ) ಖರೀದಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಸರಣಿಯನ್ನು ಷುಲ್ಟ್ಜ್‌‌ನ Il ಗಿಯೋರ್ನೇಲ್‌ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು; ಇದರಿಂದಾಗಿ Il ಗಿಯೋರ್ನೇಲ್‌ ಮಳಿಗೆಗಳು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಎಂಬುದಾಗಿ ಮರುಬ್ರಾಂಡ್‌ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು ಮತ್ತು ಅವು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ತೊಡಗಿದವು. ಸಿಯಾಟಲ್‌ ಹೊರಗಡೆಯ ತನ್ನ ಮೊದಲು ತಾಣಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಂಕೂವರ್‌ನಲ್ಲಿಯ ವಾಟರ್‌ಫ್ರಂಟ್‌ ನಿಲ್ದಾಣ, ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ಮತ್ತು ಇಲಿನಾಯ್ಸ್‌‌‌ನ ಚಿಕಾಗೊಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ತೆರೆಯಿತು. ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಾಕ್‌ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ [[ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರು ಬಿಡುಗಡೆ|ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಷೇರುಗಳ ವಿತರಣೆ]]ಯನ್ನು ಮಾಡುವ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಮಳಿಗೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ೧೬೫ನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತ್ತು. === ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಸ್ತರಣೆ === ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ೫೫ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿದೆ. {| class="wikitable" style="width:100%;" !ಆಫ್ರಿಕಾ !ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ !ಓಷಿಯಾನಿಯಾ !ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ !ಏಷ್ಯಾ !ಯುರೋಪ್‌ |- valign="top" | * {{flagicon|Egypt}} '''[[ಈಜಿಪ್ಟ್]]''' | * {{flagicon|El Salvador}} '''[[ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್]]''' * {{flagicon|Canada}} '''[[ಕೆನಡಾ]]''' * {{flagicon|Guatemala}} '''[[ಗ್ವಾಟೆಮಾಲ|ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ]]''' * {{flagicon|Mexico}} '''[[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]]''' * {{flagicon|Puerto Rico}} '''ಪೋರ್ಟೊ ರಿಕೊ''' * {{flagicon|The Bahamas}} '''[[ಬಹಾಮಾಸ್|ದಿ ಬಹಮಾಸ್‌]]''' * {{flagicon|USA}} '''[[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು]]''' | * {{flagicon|Australia}} '''ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ''' * {{flagicon|New Zealand}} '''ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌''' | * {{flagicon|Argentina}} '''[[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ]]''' * {{flagicon|Brazil}} '''[[ಬ್ರೆಜಿಲ್|ಬ್ರೆಜಿಲ್‌]]''' * {{flagicon|Chile}} '''[[ಚಿಲಿ]]''' * {{flagicon|Peru}} '''[[ಪೆರು]]''' |rowspan="2"| * {{flagicon|Bahrain}} '''ಬಹ್ರೇನ್‌''' * {{flagicon|China}} '''[[ಚೀನಾ]]''' ** {{flagicon|Macau}} '''[[ಮಕಾವು]]''' ** {{flagicon|Hong Kong}} '''[[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್|ಹಾಂಕಾಂಗ್‌]]''' * {{flagicon|Taiwan}} '''ತೈವಾನ್‌''' * {{flagicon|Indonesia}} '''[[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ|ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾ]]''' * {{flagicon|Japan}} '''[[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‌]]''' * {{flagicon|Jordan}} '''ಜೋರ್ಡಾನ್''' * {{flagicon|Lebanon}} '''ಲೆಬನಾನ್‌''' * {{flagicon|Kuwait}} '''[[ಕುವೈತ್|ಕುವೈಟ್‌]]''' * {{flagicon|Malaysia}} '''[[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೇಷಿಯಾ]]''' * {{flagicon|Oman}} '''[[ಒಮಾನ್|ಓಮನ್]]''' * {{flagicon|Philippines}} '''[[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌]]''' * {{flagicon|Qatar}} '''[[ಕಟಾರ್|ಕತಾರ್‌]]''' * {{flagicon|Saudi Arabia}} '''[[ಸೌದಿ ಅರೆಬಿಯ|ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ]]''' * {{flagicon|Singapore}} '''[[ಸಿಂಗಾಪುರ್|ಸಿಂಗಪೂರ್‌]]''' * {{flagicon|South Korea}} '''[[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ]]''' * {{flagicon|Thailand}} '''[[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್|ಥೈಲೆಂಡ್‌]]''' * {{flagicon|United Arab Emirates}} '''[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್|ದಿ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌]]''' * {{flagicon|Vietnam}} '''[[ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್|ವಿಯೆಟ್ನಾಂ]]''' * {{flagicon|India}} '''[[ಭಾರತ]]''' ಹಿಂದಿನ ತಾಣಗಳು * {{flagicon|Israel}} '''[[ಇಸ್ರೇಲ್|ಇಸ್ರೇಲ್‌]]''' |rowspan="2"| * {{flagicon|Austria}} '''ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ''' * {{flagicon|Belgium}} '''ಬೆಲ್ಜಿಯಂ''' * {{flagicon|Bulgaria}} '''[[ಬಲ್ಗೇರಿಯ|ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ]]''' * {{flagicon|Czech Republic}} '''ಝೆಕ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ''' * {{flagicon|Denmark}} '''ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌''' * {{flagicon|France}} '''ಫ್ರಾನ್ಸ್‌''' * {{flagicon|Germany}} '''ಜರ್ಮನಿ''' * {{flagicon|Greece}} '''ಗ್ರೀಸ್''' * {{flagicon|Cyprus}} '''ಸೈಪ್ರಸ್‌''' * {{flagicon|Hungary}} '''ಹಂಗರಿ''' * {{flagicon|Ireland}} '''ಐರ್ಲೆಂಡ್‌''' * {{flagicon|Netherlands}} '''[[ನೆದರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌]]''' * {{flagicon|Poland}} '''ಪೋಲೆಂಡ್‌''' * {{flagicon|Portugal}} '''ಪೋರ್ಚುಗಲ್‌''' * {{flagicon|Romania}} '''[[ರೊಮಾನಿಯ|ರೋಮೆನಿಯಾ]]''' * {{flagicon|Russia}} '''ರಷ್ಯಾ''' * {{flagicon|Spain}} '''ಸ್ಪೇನ್‌''' * {{flagicon|Sweden}} '''ಸ್ವೀಡನ್‌''' * {{flagicon|Switzerland}} '''ಸ್ವಿಜರ್ಲೆಂಡ್‌''' * {{flagicon|Turkey}} '''[[ಟರ್ಕಿ]]''' * {{flagicon|United Kingdom}} '''[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|UK]]''' ** {{flagicon|Jersey}} '''ಜೆರ್ಸಿ''' |- |colspan="4"| |} ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಹೊರಗಡೆಯ ಮೊದಲ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ತಾಣವು ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ನ ಟೋಕಿಯೋದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ U.K. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು; ಆ ವೇಳೆಗೆ ೬೦-ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ UK-ಮೂಲದ ಸಿಯಾಟಲ್‌‌ ಕಾಫಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ೮೩ ದಶಲಕ್ಷ<ref>{{Cite news |title=McDonalds Corp Betting That Coffee Is Britains Cup of Tea |url=https://www.nytimes.com/1999/03/28/world/mcdonald-s-corp-betting-that-coffee-is-britain-s-cup-of-tea.html |newspaper=New York Times |date=March 1999 |accessdate=2009-08-06}}</ref> $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಈ ಪ್ರವೇಶವು ಕೈಗೂಡಿತು; ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನೂ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್ ಎಂಬುದಾಗಿ ಮರು-ಬ್ರಾಂಡ್‌ಮಾಡಲಾಯಿತು. ೨೦೦೨ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌ನಲ್ಲಿ, ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಮಳಿಗೆಯನ್ನು ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿತು. ೨೦೧೦ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, [[ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕ|ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕಾದ]]ದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಮಳಿಗೆಯನ್ನು [[ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್|ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್‌‌]]ನ ರಾಜಧಾನಿ ಸ್ಯಾನ್‌ ಸಾಲ್ವಡಾರ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ತೆರೆಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://news.starbucks.com/news/starbucks+celebrates+first+store+opening+in+el+salvador.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-03-27 |archive-date=2010-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101209203538/http://news.starbucks.com/news/starbucks+celebrates+first+store+opening+in+el+salvador.htm |url-status=deviated |archivedate=2010-12-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101209203538/http://news.starbucks.com/news/starbucks+celebrates+first+store+opening+in+el+salvador.htm }}</ref> ೨೦೧೧ರ ಮಾರ್ಚ್‌ ೧೭ರಂದು, ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಮೂರನೇ ಉಪಾಹಾರ ಗೃಹವನ್ನು ಹಾಗೂ [[ಗ್ವಾಟೆಮಾಲ|ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ]]ದ <ref>http://news.starbucks.com/article_display.cfm?article_id=೫೦೬{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ ನಗರದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಉಪಾಹಾರ ಗೃಹವನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ತೆರೆಯಿತು. ೨೦೦೩ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, AFC ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್‌‌ನಿಂದ ಸಿಯಾಟಲ್‌‌'ಸ್‌‌ ಬೆಸ್ಟ್‌ ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಟೋರೆಫೆಜಿಯೋನ್‌ ಇಟಾಲಿಯಾ ಇವುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು; ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿರುವ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌-ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಒಟ್ಟು ತಾಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ೬,೪೦೦ನ್ನು ಮೀರಿತು. ೨೦೦೬ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ೧೪ರಂದು, ಎದುರಾಳಿ ಕಂಪನಿಯಾದ ಡೈಡ್ರಿಚ್‌ ಕಾಫಿ ಪ್ರಕಟಣೆಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಿ, ತನ್ನ ಕಂಪನಿಯ-ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಳಿಗೆಗಳ ಪೈಕಿ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿತು. ಒರೆಗಾಂವ್‌-ಮೂಲದ ಕಾಫಿ ಪೀಪಲ್‌ ಸರಣಿಯ ಕಂಪನಿ-ಸ್ವಾಮ್ಯದ ತಾಣಗಳು ಈ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಡೈಡ್ರಿಚ್‌ ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಕಾಫಿ ಪೀಪಲ್‌ ತಾಣಗಳನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್ ತಾಣಗಳಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತಾದರೂ, ಪೋರ್ಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಕಾಫಿ ಪೀಪಲ್‌ ತಾಣಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url=http://articles.latimes.com/2006/sep/15/business/fi-diedrich15|title=Diedrich to Sell Cafes to Rival|last=Hirsch|first=Jerry|date=15 September 2006|work=Los Angeles Times|accessdate=2009-05-13}}</ref> ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕ-ಮಳಿಗೆಗಳು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಹೊಂದಿವೆ; ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಬಾರ್ನೆಸ್‌ & ನೋಬಲ್‌, ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿನ (ಕಂಪನಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ) ಚಾಪ್ಟರ್ಸ್‌-ಇಂಡಿಗೊ, ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲಿನ ಲಿವ್ರೇರಿಯಾ ಸರೈವಾ ಮತ್ತು ಫ್ನಾಕ್‌ ಹಾಗೂ ಥೈಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿನ B೨S ಮೊದಲಾದವು ಇಂಥ ಮಳಿಗೆಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಬೀಜಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿನ ಹಿಂದಿನ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ತಾಣವು ೨೦೦೭ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ೨೦೦೦ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಫಿ ಮಳಿಗೆಯು ಆರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದಲೂ, ಅದು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿವಾದದ ಒಂದು ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು; ಈ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸರಣಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿರುವುದರಿಂದ "ಚೀನಿಯರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ತುಳಿತಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಿದೆ" ಎಂಬ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಈ ಮಳಿಗೆಗೆ ಆಕ್ಷೇಪಿಸುತ್ತಿದ್ದುದೇ ಸದರಿ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.<ref>ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್‌: ''[https://web.archive.org/web/20070717203846/http://www.iht.com/articles/2007/07/15/business/starbucks.php ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕ್ಲೋಸಸ್‌ ಕಾಫಿಹೌಸ್‌ ಇನ್‌ ಬೀಜಿಂಗ್‌'ಸ್‌ ಫರ್ಬಿಡನ್‌ ಸಿಟಿ]''</ref><ref>CNN.com: ''[http://money.cnn.com/2007/07/14/news/international/starbucks_forbiddencity.reut/ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಔಟ್‌ ಆಫ್‌ ಚೈನಾ'ಸ್‌ ಫರ್ಬಿಡನ್‌ ಸಿಟಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070717142331/http://money.cnn.com/2007/07/14/news/international/starbucks_forbiddencity.reut/ |date=2007-07-17 }}''</ref><ref>BBC ನ್ಯೂಸ್‌: ''[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/6898629.stm ಫರ್ಬಿಡನ್‌ ಸಿಟಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕ್ಲೋಸಸ್‌]''</ref><ref>Theage.com: ''[http://www.theage.com.au/news/news/starbucks-quits-forbidden-city/2007/07/14/1183833822908.html ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟ್ಸ್‌ ಷಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಇನ್‌ ಬೀಜಿಂಗ್‌'ಸ್‌ ಇಂಪೀರಿಯಲ್‌ ಪ್ಯಾಲೇಸ್‌]''</ref> ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಭಾರತದೊಳಗೆ<ref>{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601091&sid=asQWaXye9LOk&refer=india|title=Starbucks Delays India Entry, Withdraws Application (Update2) |last=Chatterjee|first=Saikat|date=20 July 2007|work=Bloomberg L.P.|accessdate=2009-04-15}}</ref> ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನೂ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತಾದರೂ, ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಮಳಿಗೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಿತು. ಇದು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸರಕುಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ನೋಂದಾಯಿಸಿದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮಳಿಗೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="Russia">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2007/09/07/business/worldbusiness/07sbux.html?_r=1&oref=slogin|title=After long dispute, a Russian Starbucks|last=Kramer|first=Andrew|date=7 September 2007|work=New York Times|accessdate=2009-04-18}}</ref> ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ತನ್ನ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ]], [[ಬಲ್ಗೇರಿಯ|ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ]], ಝೆಕ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗಲ್‌ ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿತು.<ref>{{cite web|url=http://ie.starbucks.com/en-ie/_Our+Stores/_Store+Locator/StoreLocatorViewAll.htm?StateID=3339&CountryID=193&DistanceUnit=Kilometer&FC=RETAIL |title=Starbucks.com |publisher=Ie.starbucks.com |date= |accessdate=2010-10-24}}</ref> ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮಳಿಗೆಯು [[ಬ್ಯೂನಸ್ ಐರಿಸ್|ಬ್ಯೂನೋಸ್‌ ಐರ್ಸ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ೨೦೦೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು‌.<ref>{{cite news|url=http://online.wsj.com/article/PR-CO-20090407-906118.html|title=Starbucks Announces the Opening of its First Store in Poland|last=Business Wire|date=7 April 2009|work=Wall Street Journal|accessdate=2009-05-19}} {{Dead link|date=September 2010|bot=H3llBot}}</ref> [[ಅಲ್ಜೀರಿಯ|ಆಲ್ಜೀರಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಳಿಗೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿವೆ.<ref name="actualite.el-annabi.com">{{cite news|url=http://actualite.el-annabi.com/article.php3?id_article=9438|title=30 cafés Starbucks bientôt en Algérie|date=19 May 2009|work=El-annabi|accessdate=2009-05-19}}</ref> ೨೦೦೯ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ ೫ರಂದು, ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌‌ನ ಉಟ್ರೆಕ್ಟ್‌‌‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ತನ್ನ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಿತು. ೨೦೦೯ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ೨೧ರಂದು ಹೊರಬಿದ್ದ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಅನುಸಾರ, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸ್ವೀಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಳಿಗೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ ಹೊರಗಡೆಯಿರುವ ಆರ್ಲಾಂಡಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ತಾಣವೊಂದನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕೈಗೂಡಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂತು.<ref>{{cite web|url=http://www.cisionwire.se/starbucks-coffee-company/starbucks-vaxer-och-oppnar-i-sverige---forsta-starbucks-i-sverige-oppnar-pa-stockholm-arlanda-airport-i-borjan-av-2010-|title=Starbucks Coffee Company - press release (in Swedish)|publisher=Cision Wire|accessdate=2009-10-21|archive-date=2012-07-23|archive-url=https://archive.is/20120723073922/http://www.cisionwire.se/starbucks-coffee-company/starbucks-vaxer-och-oppnar-i-sverige---forsta-starbucks-i-sverige-oppnar-pa-stockholm-arlanda-airport-i-borjan-av-2010-|url-status=dead}}</ref> ೨೦೧೦ರ ಜೂನ್‌ ೧೬ರಂದು, ಹಂಗರಿಯ [[ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್|ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಮಳಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ೨೦೧೦ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸದರ್ನ್‌ ಸನ್‌ ಹೊಟೇಲ್ಸ್‌ ಪ್ರಕಟಣೆಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಿ, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಜೊತೆಗೆ ತಾನು ಒಡಂಬಡಿಕೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿಹಾಕಿದ್ದು, ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಆಯ್ದ ಸದರ್ನ್‌ ಸನ್‌ ಮತ್ತು ತ್ಸೋಂಗಾ ಸನ್‌ ಹೊಟೇಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕಾಫಿಗಳನ್ನು ತಯಾರುಮಾಡಲು ತನಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ವತಿಯಿಂದ ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ೨೦೧೦ರ FIFA ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನ ಆರಂಭದ ವೇಳೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕಾಫಿಗಳ ಸೇವೆಯು ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಈ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.timeslive.co.za/business/article480586.ece/Cuppa-Starbucks-for-the-Cup|title=Cuppa Starbucks for the Cup|publisher=Times Live|accessdate=2010-05-31|archive-date=2010-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20100604041332/http://www.timeslive.co.za/business/article480586.ece/Cuppa-Starbucks-for-the-Cup|url-status=deviated|archivedate=2010-06-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100604041332/http://www.timeslive.co.za/business/article480586.ece/Cuppa-Starbucks-for-the-Cup}}</ref> ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾಗಳ ನಂತರ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಮೂರನೇ ತಾಣವನ್ನು [[ಅಲ್ಜೀರಿಯ|ಆಲ್ಜೀರಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆಲ್ಜೀರಿಯಾದ ಸೆವಿಟಾl ಎಂಬ ಆಹಾರ-ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯೊಂದರ ದೆಸೆಯಿಂದಾಗಿ, ಆಲ್ಜೀರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಮಳಿಗೆಯನ್ನು ಆಲ್ಜಿಯರ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ತೆರೆಯುವುದು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಲಿದೆ.<ref name="actualite.el-annabi.com"/> ೨೦೧೧ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಾಫಿ ನೆಡುತೋಪು ಕಂಪನಿಯಾದ ಟಾಟಾ ಕಾಫಿ ಇವುಗಳು ಒಂದಷ್ಟು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ಅನುಸಾರ ಈ ವರ್ಷದ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಸರಣಿಯನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದು ರೂಪುಗೊಂಡಂತಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಟಾಟಾ ಕಂಪನಿಯ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಟೇಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಯೋಜಿಸಿದೆ; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಟಾಟಾ ಕಾಫಿಗೆ ಸೇರಿದ [[ಕೊಡಗು]] ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಹಾಗೂ ಹುರಿಯುವ ಕುರಿತೂ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಯೋಜಿಸಿದೆ.<ref>http://www.business-standard.com/india/news/tata-coffee-brings-starbucks-to-india/421757/</ref> <gallery class="center"> File:Starbucks West Coast.JPG|ಸಿಂಗಪೂರ್‌‌ನ ವೆಸ್ಟ್‌ ಕೋಸ್ಟ್‌ ಪ್ಲಾಜಾದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ File:Forum Bornova02.jpg|ಟರ್ಕಿಯ ಇಜ್ಮಿರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ File:Hong Kong Duddell Street Starbucks.jpg|ಹಾಂಕಾಂಗ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ತಾಣವೊಂದು ಹಿಂಭಾಗದ ಬಿಂಗ್‌ ಸೂಟ್‌ ವಿನ್ಯಾಸವೊಂದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ File:Starbucks Philippines.jpg|ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನ ಏಂಜಲೀಸ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ </gallery> === ಉಪಾಹಾರ ಗೃಹದ ಪ್ರಯೋಗ === ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾಡಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಉಪಾಹಾರ ಗೃಹದ ಸರಣಿಯೊಂದರ ಮೂಲಕ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಪಾಹಾರ ಗೃಹಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ನಡೆಸಿತು.<ref name="circadia">{{cite news|url=http://www.bizjournals.com/seattle/stories/1999/10/18/newscolumn3.html|title=Starbucks still seeking a rhythm for Circadia|last=Tice|first=Carol|date=15 October 1999|work=Puget Sound Business Journal|accessdate=2009-05-13}}</ref> ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಾಹಾರ ಗೃಹಗಳು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿ "ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದವು" ಹಾಗೂ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕೆಫೆಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. === ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತ === [[ಚಿತ್ರ:Howard-Schultz-Starbucks (cropped).jpg|thumb|upright|ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ನ CEO ಆಗಿರುವ ಹೋವರ್ಡ್‌ ಷುಲ್ಟ್ಜ್‌‌]] ೨೦೦೧ರಿಂದ ೨೦೦೫ರವರೆಗೆ ಓರಿನ್‌ C. ಸ್ಮಿತ್‌ ಎಂಬಾತ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು CEO ಆಗಿದ್ದ. ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ನ ಸಭಾಪತಿಯಾದ ಹೋವರ್ಡ್‌ ಷುಲ್ಟ್ಜ್‌‌ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಖಚಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದರ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಕಂಪನಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ<ref>{{cite journal | last = Kiviat | first = Barbara | title = The Big Gulp at Starbucks | journal = [[TIME]] | date = ೨೦೦೬-೧೨-೧೦ | url = http://www.time.com/time/magazine/article/೦,೯೧೭೧,೧೫೬೮೪೮೮,೦೦.html | accessdate = ೨೦೦೭-೦೧-೦೪ }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಹಾಗೂ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಂಪನಿಯಂತೆ ವರ್ತಿಸಬೇಕಿರುವುದರ ಕುರಿತಾದ ಕಂಪನಿಯ ನಾಯಕತ್ವದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುರಿಯನ್ನು, ಖಚಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕ್ರಮವು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಎಂಟು ವರ್ಷ ಅವಧಿಯ ಒಂದು ಸರಣಿಭಂಗದ ನಂತರ, ೨೦೦೮ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಸಭಾಪತಿ ಹೋವರ್ಡ್‌ ಷುಲ್ಟ್ಜ್‌‌, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು CEO ಆಗಿ ತನ್ನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಮತ್ತು ಜಿಮ್‌ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌‌ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡ; ಸದರಿ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಜಿಮ್‌ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದ, ಆದರೆ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವು ತಗ್ಗಿದ ನಂತರ ಕೆಳಗಿಳಿಯುವಂತೆ ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಕ್ಷಿಪ್ರ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ "ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಸೂಚಕ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಅನುಭವ" ಎಂದು ತಾನು ಕರೆಯುವ ಅನುಭೂತಿಯನ್ನು ಪುನರ್‌ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಷುಲ್ಟ್ಜ್‌‌ನ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಮೆಕ್‌‌ಡೊನಾಲ್ಡ್‌'ಸ್‌ ಮತ್ತು ಡಂಕಿನ್‌' ಡೋನಟ್ಸ್‌‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕಡಿಮೆ-ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದಿಢೀರ್‌-ಆಹಾರದ ಸರಣಿಗಳಿಂದ ಎದುರಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಪೈಪೋಟಿ ಹಾಗೂ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಏರುತ್ತಿರುವ ಬೆಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹೆಣಗಾಡುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಷುಲ್ಟ್ಜ್‌ ನಿರ್ಣಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕೆಂದು ಮೂಲತಃ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಬಿಸಿ ತಿಂಡಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಾನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು; ಕಾಫಿಯ ಮೇಲೆ ಬ್ರಾಂಡ್‌ನ ಗಮನವನ್ನು ಮರುಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವುದು ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ದೂರುಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ಗಳು ಮತ್ತೆ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಹಾಗೂ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸದರಿ ಉತ್ಪನ್ನಶ್ರೇಣಿಯು ನೆಲೆಯೂರಿತು.<ref>{{cite web |last=Howard |first=Hannah |url=http://www.seriouseats.com/2008/07/starbucks-breakfast-sandwiches-no-smelly.html |title=Seriouseats.com |publisher=Seriouseats.com |date=2008-07-31 |accessdate=2010-10-24 |archive-date=2010-11-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101119010029/http://www.seriouseats.com/2008/07/starbucks-breakfast-sandwiches-no-smelly.html |url-status=deviated |archivedate=2010-11-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101119010029/http://www.seriouseats.com/2008/07/starbucks-breakfast-sandwiches-no-smelly.html }}</ref> ಕಾಫಿ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತನ್ನ ಪರಿಚಾರಕರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ, ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೩ರಂದು ಸಂಜೆ ೫:೩೦ರಿಂದ ೯:೦೦ರವರೆಗಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ತನ್ನ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿತು.<ref>[http://blog.marketingdoctor.tv/2008/03/19/tantillo-on-the-news-emergency-starbucks-retrains.aspx "ಟ್ಯಾಂಟಿಲ್ಲೊ ಆನ್‌ ದಿ ನ್ಯೂಸ್‌: (ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ) ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ರೀಟ್ರೈನ್ಸ್‌"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110812160625/http://blog.marketingdoctor.tv/2008/03/19/tantillo-on-the-news-emergency-starbucks-retrains.aspx |date=2011-08-12 }} ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್‌ ಡಾಕ್ಟರ್‌ ಬ್ಲಾಗ್‌. ಮಾರ್ಚ್‌ ೧೯, ೨೦೦೮.</ref><ref name="training">{{cite news|url=http://abcnews.go.com/WN/story?id=4350603|title=Starbucks Shut Down 3.5 Hours for Training|last=Gibson|first=Charles|date=26 February 2008|work=ABC News|accessdate=2009-05-13}}</ref> === ಇತ್ತೀಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು === ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಷೇರುದಾರರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿಕೊಂಡು ೨೦೦೮ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಷುಲ್ಟ್ಜ್‌ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಥರ್ಮೋಪ್ಲಾನ್‌ AG ವತಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾಸ್ಟ್ರೆನಾ ಎಂಬ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ನ "ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಎಸ್‌ಪ್ರೆಸೊ ವ್ಯವಸ್ಥೆ"ಯನ್ನು<ref name="autogenerated1">{{Cite web |url=http://www.starbucks.com/aboutus/pressdesc.asp?id=848 |title=ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕಾಫಿ ಕಂಪನಿ ಟು ಅಕ್ವೈರ್‌ ದಿ ಕಾಫಿ ಇಕ್ವಿಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಕಂಪನಿ ಅಂಡ್‌ ಇಟ್ಸ್‌ ರೆವಲ್ಯೂಷನರಿ ಕ್ಲೋವರ್‌ ಬ್ರೆವಿನ್‌ |access-date=2011-03-27 |archive-date=2009-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091201065647/http://www.starbucks.com/aboutus/pressdesc.asp?id=848 |url-status=deviated |archivedate=2009-12-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091201065647/http://www.starbucks.com/aboutus/pressdesc.asp?id=848 }}</ref> ಷುಲ್ಟ್ಜ್‌‌ ಪರಿಚಯಿಸಿದ. ಇದು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ನ ಸೂಪರ್‌ಆಟೋ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಥರ್ಮೋಪ್ಲಾನ್‌ ವೆರಿಸ್ಮೊ ೮೦೧ರ (ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇದು ಥರ್ಮೋಪ್ಲಾನ್‌ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ &amp; ವೈಟ್‌ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಶಕ್ತಿ-ಪೇಯದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದರ ಕುರಿತು ಕಂಪನಿಯು ಭರವಸೆಗಳನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ-ಪುಡಿಮಾಡಿದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆಂದಿಗೂ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾಫಿ ಬೀಜದ ಪುಡಿಮಾಡುವಿಕೆಯು ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಳಿಗೆಗಳಿಗೆ "ಪರಿಮಳ, ರೋಮಾಂಚಕ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಭಾಂಗಣದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು" ತರಲಿದೆ. ಕ್ಲೋವರ್‌ ಬ್ರ್ಯೂಯಿಂಗ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ನ ತಯಾರಕನಾದ ದಿ ಕಾಫಿ ಎಕ್ವಿಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಕಂಪನಿಯನ್ನು<ref name="autogenerated1"/> ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಕುರಿತೂ ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. "ತಾಜಾ ಆಗಿ-ತಯಾರಿಸುವ" ಈ ಕಾಫಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ಆರು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಮಾರಾಟಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಆ ಆರು ತಾಣಗಳ ಪೈಕಿ ಮೂರು ಸಿಯಾಟಲ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಉಳಿದ ಮೂರು ಬಾಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite news| url=https://www.nytimes.com/2008/03/26/dining/26starbucks.html?ref=business | work=The New York Times | title=Tasting the Future of Starbucks Coffee From a New Machine | first=Oliver | last=Schwaner-Albright | date=2008-03-26 | accessdate=2010-04-01}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Starbucksdesk.jpg|thumb|left|UKಯ ಪೀಟರ್‌ಬರೋದಲ್ಲಿರುವ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಾರಾಟ ಪ್ರದೇಶವು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯ ತಯಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ]] rBGHನಿಂದ ಉಪಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಸುಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಹಾಲಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ನಿಲ್ಲಿಸಿತು.<ref name="Starbucks success">{{cite press release | title = Starbucks Agrees to Hold the Hormones For Good | publisher = Food & Water Watch | date = August 24, 2007 | url = http://www.foodandwaterwatch.org/press/releases/starbucks-agrees-to-hold-the-hormones-for-good-article08242007 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070913221949/http://www.foodandwaterwatch.org/press/releases/starbucks-agrees-to-hold-the-hormones-for-good-article08242007 | archivedate = 2007-09-13 | accessdate = 2007-08-27}}</ref> ೨೦೦೮ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮೈ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಐಡಿಯಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಸಮುದಾಯ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಆರಂಭಿಸಿತು; ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಸಲಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಇತರ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ. ಪತ್ರಕರ್ತ ಜ್ಯಾಕ್‌ ಸ್ಕೋಫೀಲ್ಡ್‌ ಈ ಕುರಿತು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ, "ಮೈ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಈ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಜನ್ಯ ಮತ್ತು ವಿವೇಕಗಳ ಸಂಗಮವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ; ಸಾಕಷ್ಟು ಕತ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗದೆಯೇ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನನಗನ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಸೇಲ್ಸ್‌ಫೋರ್ಸ್‌ ತಂತ್ರಾಂಶದಿಂದ ಈ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ಚಾಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/technology/2008/mar/24/netbytes.starbucks?gusrc=rss&feed=technology|title=Starbucks lets customers have their say|last=Schofield|first=Jack|date=24 March 2008|work=The Guardian|accessdate=2009-03-18 | location=London}}</ref> ೨೦೦೮ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕಾರ್ಡ್‌ನ (ಹಿಂದೆ ಇದು ಸರಳವಾಗಿ ಒಂದು ಕೊಡುಗೆ ಕಾರ್ಡ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು) ನೋಂದಾಯಿತ ಬಳಕೆದಾರರಿಗಾಗಿ ನಿಷ್ಠಾವಂತಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯೊಂದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು; ಉಚಿತ [[ವೈ-ಫೈ]] ಅಂತರಜಾಲ ಸಂಪರ್ಕ, ಸೋಯಾ ಹಾಲು ಮತ್ತು ಸುವಾಸಿತ ಸಕ್ಕರೆ ಪಾನಕಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸದಿರುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ತಯಾರುಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಜಿನುಗು ಕಾಫಿಯ ಮೇಲಣ ಉಚಿತ ಮರುಪೂರಣಗಳು ಇಂಥ ವಿಶೇಷ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಆ ಕಾರ್ಡ್‌ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://www.starbucks.com/cardrewards/ |title=Card Rewards |publisher=Starbucks.com |date= |accessdate=2010-10-24 |archive-date=2009-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090830061500/http://www.starbucks.com/CardRewards/ |url-status=deviated |archivedate=2009-08-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090830061500/http://www.starbucks.com/CardRewards/ }}</ref> ಉಚಿತ ವೈ-ಫೈ ಅಂತರಜಾಲ ಸಂಪರ್ಕವು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. US ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದ ಕಾರ್ಡುದಾರರು ೨ ಗಂಟೆಗಳಷ್ಟು ಅವಧಿಯ ಅಂತರಜಾಲ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ AT&amp;T ಮೂಲಕ ನಡೆದರೆ, ಕೆನಡಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಬೆಲ್‌ ಕೆನಡಾ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಗ್ರಾಹಕರು ಸಂದಾಯ-ಪ್ರಮಾಣಿತ ಕಾರ್ಡ್ (ವೋಚರ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌) ಒಂದರ ನೆರವಿನಿಂದ ೧ ಗಂಟೆಯಷ್ಟು ಅವಧಿಯ ಉಚಿತ ವೈ-ಫೈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ವಿಜರ್ಲೆಂಡ್‌ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾಗಳಲ್ಲಿನ ಗ್ರಾಹಕರು (T-ಮೊಬೈಲ್‌ ಮೂಲಕ) ೩೦ ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು ಅವಧಿಯ ಉಚಿತ ವೈ-ಫೈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ೨೦೦೯ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೇವಾವಿವರವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಿರುವುದಾಗಿ ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು ಹಾಗೂ, ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಹಣ್ಣಿನ ಸಕ್ಕರೆಯ ಜೋಳದ ಪಾನಕ ಅಥವಾ ಕೃತಕ ಘಟಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಬೇಯಿಸಿದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪಚ್ಚಡಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಅದು ತಿಳಿಸಿತು.<ref name="stars">{{ cite news |author=Baertlein, Lisa |title=Starbucks revamps bakery food ingredients |url=http://www.reuters.com/article/ousiv/idUSTRE55175Y20090602 |work=Reuters.com |date=June 3, 2009 }}</ref> ಈ ಕ್ರಮವು ಆರೋಗ್ಯ-ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ-ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="stars"/> "ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ನಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ" ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಫಿ ಗೃಹಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸಲು, ಮತ್ತು ಲಾಂಛನ ಹಾಗೂ ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು, ಸಿಯಾಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಮೂರು ಮಳಿಗೆಗಳ "ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಯಿತು".<ref name="stealth">{{cite news|url=http://www2.seattlepi.com/articles/409629.html|title=Capitol Hill to get a second stealth Starbucks|last=Kiesler|first=Sara|date=27 August 2009|work=Seattle Post-Intelligencer|accessdate=2009-09-14|archive-date=2014-10-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20141015161308/http://www2.seattlepi.com/articles/409629.html|url-status=deviated|archivedate=2014-10-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141015161308/http://www2.seattlepi.com/articles/409629.html}}</ref><ref name="schultzbw">{{cite news|url=http://www.businessweek.com/magazine/content/09_33/b4143028813542.htm?chan=magazine+channel_top+stories|title=Starbucks: Howard Schultz vs. Howard Schultz|last=Berfield|first=Susan|date=6 August 2009|work=BusinessWeek|accessdate=2009-09-14}}</ref> ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ ಹಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದ ೧೫ತ್‌ ಅವೆನ್ಯೂ ಕಾಫಿ ಅಂಡ್‌ ಟೀ ಎಂಬ ಮಳಿಗೆಯು ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ನೌಕರರು ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಫಿ ಗೃಹಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದ ನಂತರ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇದು ಮದ್ಯ ಮತ್ತು ಬಿಯರ್‌ನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕವಿತಾ ವಾಚನಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref name="seattletimes.nwsource.com">{{cite news|url=http://seattletimes.nwsource.com/html/localnews/2009479123_starbucks16.html|title=Starbucks tests new names for stores|last=Allison|first=Melissa|date=16 July 2009|work=Seattle Times|accessdate=2009-09-14}}</ref><ref name="Simon">{{cite news|url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=107006775|title=Starbucks Goes Into Stealth Mode|last=Simon|first=Scott|date=25 July 2009|work=NPR|accessdate=2009-09-14}}</ref> ಪರಿಸರ-ಸ್ನೇಹಿ ವಸ್ತುವಿನ ಮಾರಾಟದ ಭ್ರಮೆಹುಟ್ಟಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದು "ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಮಾರುವ ಭ್ರಮೆಹುಟ್ಟಿಸುವ" ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಈ ಪರಿಪಾಠವು ಟೀಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="Eaves">{{cite news|url=http://www.forbes.com/2009/08/20/local-washing-starbucks-wal-mart-locavore-opinions-columnists-elisabeth-eaves.html|title=How Locavores Brought On Local-Washing|last=Eaves|first=Elizabeth|date=21 August 2009|work=Forbes|accessdate=2009-09-14|archiveurl=https://archive.is/20120918110958/http://www.forbes.com/2009/08/20/local-washing-starbucks-wal-mart-locavore-opinions-columnists-elisabeth-eaves.html|archivedate=2012-09-18|url-status=live}}</ref> ೨೦೦೯ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, UKಯಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಬಹುತೇಕ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವೈ-ಫೈ ಪಾಲುದಾರನಾದ BT ಓಪನ್‌‌ಜೋನ್‌ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ವೈ-ಫೈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕಾರ್ಡ್‌ ಒಂದನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಡಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುವ ವೈ-ಫೈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ನೆರವಾಗುವುದು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯಾಗಿತ್ತು; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ನಿಷ್ಠಾವಂತಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಒದಗಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://www.london-insider.co.uk/2009/09/free-wifi-at-all-starbucks-for-reward-card-holders/ |title=Free Wi-Fi at all Starbucks for Reward Card holders |publisher=The London Insider |date=2009-09-23 |accessdate=2010-10-24 |archive-date=2010-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101220010936/http://www.london-insider.co.uk/2009/09/free-wifi-at-all-starbucks-for-reward-card-holders/ |url-status=deviated |archivedate=2010-12-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101220010936/http://www.london-insider.co.uk/2009/09/free-wifi-at-all-starbucks-for-reward-card-holders/ }}</ref> ೨೦೧೦ರ ಜುಲೈನಿಂದ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿರುವ ಯೋಜನೆಯಂತೆ, USನಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ AT&amp;T ಮೂಲಕ ಉಚಿತ ವೈ-ಫೈ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ಹಾಗೂ [[ಯಾಹೂ|ಯಾಹೂ!]] ಜೊತೆಗಿನ ಒಂದು ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಬಯಸಿದೆ. ಇದು ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದ ಉಚಿತ ವೈ-ಫೈ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರಣಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವುದರ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾದ ನಿಸ್ತಂತು ಅಂತರಜಾಲ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದ ಮೆಕ್‌‌ಡೊನಾಲ್ಡ್‌'ಸ್‌ ಸರಣಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿರುವ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news| url=https://www.nytimes.com/2010/06/15/technology/15starbux.html?hpw | work=The New York Times | title=Starbucks to Offer Free Wi-Fi | date=2010-06-14}}</ref> ೨೦೧೦ರ ಜೂನ್‌ ೩೦ರಂದು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಪ್ರಕಟಣೆಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಿ, ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿನ ಕಂಪನಿ-ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವೈ-ಫೈ ಮೂಲಕ ಅನಿಯಮಿತವಾದ ಮತ್ತು ಉಚಿತವಾದ ಅಂತರಜಾಲ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ತಾನು ನೀಡಲಿದ್ದು, ಈ ಸೇವೆಯು ೨೦೧೦ರ ಜುಲೈ ೧ರಂದು ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://business2press.com/2010/06/30/starbucks-unlimited-free-internet-wi-fi-coming-to-canada-july/ |title=Starbucks unlimited free Wi-Fi Internet Canada |publisher=Business2press.com |date=2010-06-30 |accessdate=2010-10-24 |archive-date=2010-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101006070952/http://business2press.com/2010/06/30/starbucks-unlimited-free-internet-wi-fi-coming-to-canada-july/ |url-status=dead }}</ref> ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ನ ಹೊಸ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಬಳಕೆಗೆಂದು ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಸಿಯಾಟಲ್‌ನಲ್ಲಿನ ಮಳಿಗೆಯೊಂದು ೨೦೧೦ರ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರುಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದ್ದು, ಇದರ ಒಳಾಂಗಣದ ಅಲಂಕರಣಕ್ಕೆ ಒಂದಷ್ಟು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಾಗಲಿವೆ ಹಾಗೂ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗದ ದ್ರಾಕ್ಷಿತೋಟಗಳಿಂದ ತರಿಸಲಾದ ಮದ್ಯವು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಲಿದೆ. ಒಂದು "ಕಾಫಿಯ ಸಭಾಂಗಣ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಾತಾವರಣವೊಂದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಮಳಿಗೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಪ್ರೆಸೊ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="June 25, 2010">{{cite news|last=Heher|first=Ashley M.|title=Starbucks shop tries wine, 'coffee theater'|url=https://finance.yahoo.com/news/Starbucks-shop-tries-wine-apf-1868819107.html?x=0|date=June 25, 2010|agency=Associated Press|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111028082725/http://finance.yahoo.com/news/Starbucks-shop-tries-wine-apf-1868819107.html?x=0|archivedate=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 28, 2011|access-date=ಜುಲೈ 20, 2021|url-status=live}}</ref> === VIA "ರೆಡಿ ಬ್ರ್ಯೂ" ದಿಢೀರ್‌ ಕಾಫಿ === VIA "ರೆಡಿ ಬ್ರ್ಯೂ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದ ಕಾಫಿಗಳ ಒಂದು ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ೨೦೦೯ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಇದು ಮೊದಲು ಅನಾವರಣಗೊಂಡಿತು; ಉತ್ಪನ್ನದ ತರುವಾಯದ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಸಿಯಾಟಲ್‌‌, ಚಿಕಾಗೊ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆಯಿತು. ಕೆಲವೊಂದು VIA ಪರಿಮಳಗಳಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ರೋಸ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಸೇರಿದ್ದು ಇವು ೨೦೦೯ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ U.S. ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಾದ್ಯಂತ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು; ತಾಜಾ ಆಗಿ ಹುರಿದ ಕಾಫಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ದಿಢೀರ್‌ ಕಾಫಿಯ ಒಂದು ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಕುರುಡು ಪದ್ಧತಿಯ "ರುಚಿಯ ಸವಾಲನ್ನು" ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮಳಿಗೆಗಳು ಸದರಿ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸಿದವು ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶ. ದಿಢೀರ್‌ ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ತಾಜಾ ಆಗಿ ಹುರಿದು ತಯಾರುಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾಫಿಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೇಳಲು ಅನೇಕ ಜನರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ದಿಢೀರ್‌ ಕಾಫಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ತನ್ನದೇ ಸ್ವಂತದ ಬ್ರಾಂಡ್‌ನ್ನು ಅಪಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಲು ಹೊರಟಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕೆಲವೊಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಊಹೆ ಕಟ್ಟಿದರು.<ref>‌[http://online.wsj.com/article/SB125418430092348015.html/ ದಿ ವಾಲ್‌‌ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಜರ್ನಲ್ - ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಟೇಕ್ಸ್‌ ನ್ಯೂ ರೋಡ್‌ ವಿತ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಂಟ್‌ ಕಾಫಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101213172750/http://online.wsj.com/article/SB125418430092348015.html |date=2010-12-13 }}</ref> VIA ಕಾಫಿಯ ಶ್ರೇಣಿಯು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಡೆಕಾಫ್‌ ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ರೋಸ್ಟ್‌ ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೇ "ಐಸ್ಡ್‌" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಸಿಹಿಗೊಳಿಸಲಾದ ರೂಪಾಂತರವೂ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ೨೦೧೦ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ-ಸಿಹಿಗೊಳಿಸಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಹೊಸ ಸುವಾಸಿತ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೂಲಕ, VIA ಆಯ್ಕೆಯ-ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಆ ಹೊಸ ರೂಪಾಂತರಗಳೆಂದರೆ: ವೆನಿಲ್ಲಾ, ಕ್ಯಾರಮೆಲ್‌, ಸಿನಮನ್‌ ಸ್ಪೈಸ್‌ ಮತ್ತು ಮಾಕ. ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ರಜೆಯ ಋತುವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌ ಬ್ಲೆಂಡ್‌ ಮತ್ತು ಡೆಕಾಫ್‌ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌ ಬ್ಲೆಂಡ್‌ ಎಂಬ ಎರಡು ಸ್ವಾದಗಳನ್ನೂ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಪರಿಚಯಿಸಿತು. === ಮಳಿಗೆಯ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಗಳು === "ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸವಾಲುಗಳು" ಮತ್ತು "ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿರುವ ವ್ಯವಹಾರದ ಪರಿಸರ"ವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಇಸ್ರೇಲ್‌ನಲ್ಲಿನ ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಆರೂ ತಾಣಗಳನ್ನು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮುಚ್ಚಿತು.<ref>{{cite web |url=http://news.starbucks.com/article_display.cfm?article_id=200 |title=Facts about Starbucks in the Middle East |publisher=News.starbucks.com |date= |accessdate=2010-10-24 |archive-date=2010-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101209203521/http://news.starbucks.com/article_display.cfm?article_id=200 |url-status=deviated |archivedate=2010-12-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101209203521/http://news.starbucks.com/article_display.cfm?article_id=200 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.snopes.com/politics/israel/starbucks.asp |title=Starbucks closes outlets in Israel |publisher=Snopes.com |date= |accessdate=2010-10-24}}</ref> ೨೦೦೮ರ ಜುಲೈ ೧ರಂದು ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರಕಟಣೆಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಿ, ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದ ಕಂಪನಿ-ಸ್ವಾಮ್ಯದ ೬೦೦ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ತಾನು ಮುಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ U.S. ವಿಸ್ತರಣೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿತು.<ref>{{cite web | title=Coffee Crisis? Starbucks Closing 600 Stores | url=http://abcnews.go.com/Business/Story?id=5288740&page=1 | publisher=ABC News | date=2008-07-01 | accessdate=2008-07-18}}</ref><ref>{{cite news | url=http://online.wsj.com/article/SB121494400432420449.html?mod=hps_us_whats_news | work=The Wall Street Journal | title=Starbucks to Shut 500 More Stores, Cut Jobs | date=2008-07-02 | first=Janet | last=Adamy | access-date=2011-03-27 | archive-date=2011-10-07 | archive-url=https://web.archive.org/web/20111007141949/http://online.wsj.com/article/SB121494400432420449.html?mod=hps_us_whats_news | url-status=dead }}</ref> ಬ್ರಾಂಡ್‌ನ ಬಲವರ್ಧನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ಲಾಭಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ-ಸಂಬಂಧಿಸದ ಸರಿಸುಮಾರು ೧,೦೦೦ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನೂ ಸಹ ೨೦೦೮ರ ಜುಲೈ೨೯ರಂದು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಹೊಸ ಕಡಿತಗಳ ಪೈಕಿ ೫೫೦ರಷ್ಟು ಸ್ಥಾನಗಳು ಹಂಗಾಮಿ ವಜಾಗಳಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಉಳಿದವು ಭರ್ತಿಮಾಡದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಾಗಿದ್ದವು.<ref>{{Cite web |url=https://biz.yahoo.com/ap/080729/starbucks_job_cuts.html?.v=4 |title=ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕಟ್ಸ್‌ 1,000 ನಾನ್‌-ಸ್ಟೋರ್‌ ಜಾಬ್ಸ್‌: ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌ - ಯಾಹೂ! ಫೈನಾನ್ಸ್‌ |access-date=2021-07-20 |archive-date=2008-08-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080829202056/http://biz.yahoo.com/ap/080729/starbucks_job_cuts.html?.v=4 |url-status=dead }}</ref> ೧೯೯೦ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದ ಕಂಪನಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಈ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಂಗಾಮಿ ವಜಾಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದವು. ೨೦೦೮ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ ೩ರ ವೇಳೆಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ೮೪ ಮಳಿಗೆಗಳ ಪೈಕಿ ೬೧ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ತಾನು ಮುಚ್ಚಲಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ೨೦೦೮ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{cite web|last=Allison |first=Melissa |url=http://seattletimes.nwsource.com/html/businesstechnology/2008079196_websbuxaustralia29.html |title=The Seattle Times: Starbucks closing 73% of Australian stores |publisher=Seattletimes.nwsource.com |date=2008-07-29 |accessdate=2010-10-24}}</ref> ಸಿಡ್ನಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ವಿಷಯದಲ್ಲಿನ ಓರ್ವ ಪರಿಣಿತನಾದ ನಿಕ್‌ ವೈಲ್ಸ್‌ ಎಂಬಾತ ಈ ಕುರಿತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, "ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕೆಫೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ವಿಫಲವಾಯಿತು" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟ.<ref>{{cite web|url=http://www.ausfoodnews.com.au/2008/07/31/starbucks-what-went-wrong.html |title=Australian Food News &#124; Starbucks: What went wrong? |publisher=Ausfoodnews.com.au |date= |accessdate=2010-10-24}}</ref> ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದ ೩೦೦ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ೭,೦೦೦ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಾಗಿ ೨೦೦೯ರ ಜನವರಿ ೨೮ರಂದು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. CEO ಹೋವರ್ಡ್‌ ಷುಲ್ಟ್ಜ್‌‌ ಕೂಡಾ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೊರಗೆಡಹುತ್ತಾ, ತನ್ನ ವೇತನವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮಂಡಳಿಯು ತನಗೆ ಕಳಿಸಿದ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ತಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರುವುದ್ದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ.<ref>{{cite news | title=Starbucks to Close More Stores | url=http://online.wsj.com/article/SB123317714771825681.html | publisher=Wall Street Journal | date=2009-01-28 | accessdate=2009-01-28 | first=Janet | last=Adamy}}</ref> ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರುವರಿಯಿಂದ ೨೦೦೯ರ ಜನವರಿಯವರೆಗೆ ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ U.S.ನಲ್ಲಿನ ೧೮,೪೦೦ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತ್ತು ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತದ ೯೭೭ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತ್ತು.<ref>ಆಲಿಸನ್‌, ಮೆಲಿಸಾ (ಮಾರ್ಚ್‌ ೩, ೨೦೦೯), [http://blog.seattletimes.nwsource.com/coffee/2009/03/03/no_more_layoffs_at_starbucks_s.html "ನೋ ಮೋರ್‌ ಲೇಆಫ್ಸ್‌ ಅಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌, ಷುಲ್ಟ್ಜ್‌‌ ಸೇಸ್‌"], ದಿ ಸಿಯಾಟಲ್‌‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಬ್ಲಾಗ್‌. ೨೦೧೦ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ೨೧ರಂದು [http://blog.seattletimes.nwsource.com/coffee/2009/03/03/no_more_layoffs_at_starbucks_s.html ಮೂಲ] ದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲಾಯಿತು.</ref> ೨೦೦೯ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಹೋಲ್ಡ್‌ ಪ್ರಕಟಣೆಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಿ, ತಮ್ಮ US ಮೂಲದ ಸ್ಟಾಪ್‌ & ಷಾಪ್‌ ಮತ್ತು ಜೈಂಟ್‌ ಸೂಪರ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಮಳಿಗೆಯ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕಿಯಾಸ್ಕ್‌ಗಳ ಪೈಕಿ ೪೩ನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಹಾಗೂ ಮರುಬ್ರಾಂಡ್‌ಮಾಡುವ ಕುರಿತಾಗಿ ತಿಳಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಹೋಲ್ಡ್‌ ಇನ್ನೂ ರದ್ದುಮಾಡಿಲ್ಲ; ೨೦೦೯ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ೫ ಹೊಸ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಅದು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.hartfordbusiness.com/news9832.html |title=Hartfordbusiness.com |publisher=Hartfordbusiness.com |date= |accessdate=2010-10-24 |archive-date=2010-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100412125830/http://www.hartfordbusiness.com/news9832.html |url-status=deviated |archivedate=2010-04-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100412125830/http://www.hartfordbusiness.com/news9832.html }}</ref><ref>{{cite web |last=Chesto |first=Jon |url=http://www.patriotledger.com/business/x1080448841/Stop-Shop-and-sister-chain-closing-43-in-store-Starbucks-kiosks |title=Patriotledger.com |publisher=Patriotledger.com |date=2009-08-28 |accessdate=2010-10-24 |archive-date=2011-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110527174325/http://www.patriotledger.com/business/x1080448841/Stop-Shop-and-sister-chain-closing-43-in-store-Starbucks-kiosks |url-status=deviated |archivedate=2011-05-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110527174325/http://www.patriotledger.com/business/x1080448841/Stop-Shop-and-sister-chain-closing-43-in-store-Starbucks-kiosks }}</ref> === ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಮಾಡದ ಮಳಿಗೆಗಳು === ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ, ಮಳಿಗೆಗಳ ಲಾಂಛನ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ "ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ" ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಫಿಗೃಹಗಳಾಗಿ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಸಿಯಾಟಲ್‌ನಲ್ಲಿನ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಮೂರು ಮಳಿಗೆಗಳ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಯಿತು.<ref name="stealth"/><ref name="schultzbw"/> ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಮಾಡದ ಮಳಿಗೆಗಳು "ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವಾಗಿದ್ದವು" ಎಂಬುದಾಗಿ CEO ಹೋವರ್ಡ್‌ ಷುಲ್ಟ್ಜ್‌‌ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾನೆ.<ref name="marketing"/> ೨೦೦೯ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ ಹಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ೧೫ತ್‌ ಅವೆನ್ಯೂ ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಟೀ ಎಂಬ ಮಳಿಗೆಯು ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿತ್ತು. ಮದ್ಯ ಮತ್ತು ಬಿಯರ್‌‌ನ್ನು ಇದು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕವಿತಾ ವಾಚನಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಇದು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref name="seattletimes.nwsource.com"/> ಸದರಿ ಮಳಿಗೆಗಳು "ರಹಸ್ಯವರ್ತನೆಯ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌"<ref name="stealth"/><ref name="Simon"/> ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆಯಾದರೂ ಮತ್ತು "ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಮಾರುವ ಭ್ರಮೆಹುಟ್ಟಿಸುವ"<ref name="Eaves"/> ಮಳಿಗೆಗಳೆಂಬಂತೆ ಟೀಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆಯಾದರೂ, ಷುಲ್ಜ್‌ ತನ್ನದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾ, "ನಾವು ಬ್ರಾಂಡನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು ಎಂದು ಹೇಳುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದವುಗಳೆಂದು ನಮಗೆ ಅನ್ನಿಸದಂಥ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಆ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.<ref name="marketing">{{cite news|url=http://www.marketingmagazine.co.uk/news/981327/Starbucks-chief-executive-Howard-Schultz-marketing/|title=Starbucks chief executive Howard Schultz on marketing|last=McElhatton|first=Noelle|date=2 February 2010|work=Marketing Magazine|accessdate=5 November 2010}}</ref> === ೨೦೦೯ರ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಮೇಲಿನ ಬಾಂಬ್‌ ದಾಳಿ === ೨೦೦೯ರ ಮೇ ತಿಂಗಳ ೨೫ರಂದು ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಮುಂಜಾನೆ ೩:೩೦ರ ವೇಳೆಗೆ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ [[ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌|ಮ್ಯಾನ್‌ಹಾಟ್ಟನ್‌]] ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಅಪ್ಪರ್‌ ಈಸ್ಟ್‌ ಸೈಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮಳಿಗೆಯೊಂದು ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಗೆ ಈಡಾಯಿತು. ಒಂದು ಸಣ್ಣದಾದ, ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅನುವುಗೊಳಿಸಲಾದ ಸ್ಫೋಟಕ ಸಾಧನವೊಂದನ್ನು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹಾನಿಯು ಹೊರಾಂಗಣ ಕಿಟಕಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪಾರ್ಶ್ವಪಥದ ಪೀಠವೊಂದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು; ದಾಳಿಯಿಂದ ಯಾರಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಗಾಯಗಳು ಉಂಟಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>[https://www.nytimes.com/2009/05/26/nyregion/26blast.html?ref=nyregion NYtimes.com], ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'' {{Verify source|date=May 2009}} ಅಥವಾ {{Clarify|date=May 2009}}</ref> ಬಾಂಬ್‌ ದಾಳಿಗೀಡಾದ ತಾಣದ ಮೇಲಿದ್ದ ಗೃಹಸ್ತೋಮಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="newsmax">‌ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್‌ ಪ್ರೆಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಬರಹಗಾರ, [http://www.newsmax.com/us/us_coffee_shop_explosion/2009/05/25/217901.html "NYC ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ ಮೇ ಬಿ ಸೀರಿಯಲ್‌ ಬಾಂಬರ್‌'ಸ್‌ ಲೇಟೆಸ್ಟ್‌"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090528084430/http://www.newsmax.com/us/us_coffee_shop_explosion/2009/05/25/217901.html |date=2009-05-28 }}, ''The ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌'' (ಇದರ ಮೂಲಕ: Newsmax.com), ಮೇ ೨೫, ೨೦೦೯. ೨೦೦೯ರ ಮೇ ೨೬ರಂದು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಮ್ಯಾನ್‌ಹಾಟ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ<ref name="newsmax"/> ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಸರಣಿ ಬಾಂಬ್‌ ವಿಮಾನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಈ ಬಾಂಬ್‌ ದಾಳಿಯು ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬಹುದು ಎಂಬುದಾಗಿ ಆರಕ್ಷಕರು ಮೊದಲಿಗೆ ನಂಬಿದ್ದರು; ಏಕೆಂದರೆ, ಈ ದಾಳಿಯ ಸ್ವರೂಪವು ಮ್ಯಾನ್‌ಹಾಟ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ದೂತಾವಾಸಗಳ ಸಮೀಪ ನಡೆದಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಚೌಕದಲ್ಲಿರುವ U.S. ಸೇನಾ-ನೇಮಕಾತಿ ಕೇಂದ್ರವೊಂದರ ಮೇಲೆ ನಡೆದಿದ್ದ ಹಿಂದಿನ ಬಾಂಬ್‌ ದಾಳಿಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಇತ್ತು.<ref>ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಬರಹಗಾರ, [http://www.reuters.com/article/domesticNews/idUSTRE54O3A220090525 "ಅರ್ಲಿ ಮಾರ್ನಿಂಗ್‌ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ ಡ್ಯಾಮೇಜಸ್‌ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌"], ''ರಾಯಿಟರ್ಸ್‌'' , ಮೇ ೨೫, ೨೦೦೯. ೨೦೦೯ರ ಮೇ ೨೬ರಂದು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ೧೭-ವರ್ಷ-ವಯಸ್ಸಿನ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ; ''ಫೈಟ್‌ ಕ್ಲಬ್‌'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ತಾನು ಮಳಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಮಾಡಿದ್ದು ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವನು ಕೊಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದುದು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>‌ಎಡ್ಮಂಡ್ ಡೆಮಾರ್ಚೆ, [http://edition.cnn.com/2009/CRIME/07/15/new.york.starbucks.explosion/index.html "ಬೋಸ್ಟ್‌ ಲೀಡ್ಸ್‌ ಟು ಅರೆಸ್ಟ್‌ ಇನ್‌ N.Y. ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಬಾಂಬಿಂಗ್‌"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090719092428/http://edition.cnn.com/2009/CRIME/07/15/new.york.starbucks.explosion/index.html |date=2009-07-19 }} CNN, ಜುಲೈ ೧೫, ೨೦೦೯. ೨೦೦೯ರ ಜುಲೈ ೨೩ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> === ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ಗೆ ಸ್ವತಃ ತನ್ನನ್ನು ಮಾರಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ಪೀಟ್‌'ಸ್‌ ಕಾಫಿ === ತನ್ನ ಎದುರಾಳಿಯಾದ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸ್ವತಃ ಮಾರಾಟಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪೀಟ್‌'ಸ್‌ ಕಾಫಿಯು ಮಾತುಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ FT, ಬಿಸಿನೆಸ್‌ವೀಕ್‌ ಮೊದಲಾದವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾನಾಬಗೆಯ ಸುದ್ದಿ ಮೂಲಗಳು ವರದಿಮಾಡಿದವು, ಮತ್ತು ಮಾತುಕತೆಗಳು ನಡೆದುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಎರಡೂ ನಿರಾಕರಿಸಿದವು.<ref>http://consumerist.com/2011/03/starbucks-to-buy-{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<span class="goog-gtc-fnr-highlight">peet</span>s-coffee.html</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ft.com/cms/s/2/64ab78b4-4f41-11e0-9038-00144feab49a,dwp_uuid=e8477cc4-c820-11db-b0dc-000b5df10621.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-03-27 |archive-date=2011-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110318003205/http://www.ft.com/cms/s/2/64ab78b4-4f41-11e0-9038-00144feab49a,dwp_uuid=e8477cc4-c820-11db-b0dc-000b5df10621.html |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.businessweek.com/ap/financialnews/D9M0FG4G0.htm</ref> == ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ವತ್ತು == {{multiple image|direction=vertical|width=200 |image1=Starbucks at Ibn Battuta Mall Dubai.jpg|caption1=Starbucks at Ibn Battuta Mall, [[Dubai]] |image2=Starbucks Korea.JPG|caption2=The store in [[Insadong]], [[Seoul]], [[South Korea]] with [[Hangeul]] script sign |image3=StarbucksChinaXian.png|caption3=Starbucks Coffee (星巴克咖啡) in [[mainland China]] }} ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ U.S. ಬ್ರಾಂಡ್ಸ್‌, LLC ಎಂಬುದು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌-ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಒಂದು ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕಾಫಿ ಕಂಪನಿಯ ಸರಿಸುಮಾರು ೧೨೦ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಹಕ್ಕುಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸರಕುಮುದ್ರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ನೆವಡಾದ ಮಿಂಡೆನ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ೨೫೨೫ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://assignments.uspto.gov/assignments/q?db=tm&asned=STARBUCKS%20U.S.%20BRANDS,%20LLC |title=USPTO.gov |publisher=Assignments.uspto.gov |date= |accessdate=2010-10-24 |archive-date=2015-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150910050000/http://assignments.uspto.gov/assignments/q?db=tm&asned=STARBUCKS%20U.S.%20BRANDS,%20LLC |url-status=dead }}</ref> === ಹೆಸರು === ''ಮೋಬಿ-ಡಿಕ್‌'' ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ ಅಹಾಬ್‌‌ನ ಮೊದಲ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯಾದ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್‌‌ನ ಹೆಸರನ್ನು ಕಂಪನಿಯು ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ರೈನಿಯರ್ ಪರ್ವತ‌ದ ಮೇಲಿನ ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನ ಒಂದು ಗಣಿಗಾರಿಕಾ ಶಿಬಿರದ (''ಸ್ಟಾರ್ಬೊ'' ಅಥವಾ ''ಸ್ಟೋರ್ಬೊ'' ) ಹೆಸರನ್ನೂ ಇದು ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಹೋವರ್ಡ್‌ ಷುಲ್ಟ್ಜ್‌‌‌ನ ''ಪೌರ್‌ ಯುವರ್‌ ಹಾರ್ಟ್‌ ಇನ್‌ಟು ಇಟ್‌: ಹೌ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಬಿಲ್ಟ್‌ ಎ ಕಂಪನಿ ಒನ್‌ ಕಪ್‌ ಅಟ್‌ ಎ ಟೈಮ್‌'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದ ಅನುಸಾರ, ''ಮೋಬಿ-ಡಿಕ್‌'' ಕಾದಂಬರಿಯಿಂದ ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರು ಜನ್ಯವಾಯಿತಾದರೂ, ಅನೇಕ ಅಂದುಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯ ನೇರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಆಗಲಿಲ್ಲ. "ಪೆಕ್ವಾಡ್‌‌" (ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿನ ಹಡಗು) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಗೋರ್ಡಾನ್‌ ಬೌಕರ್‌ ಇಷ್ಟಪಟ್ಟಿದ್ದನಾದರೂ, ಅವನ ಅಂದಿನ ಸೃಜನಶೀಲ ಪಾಲುದಾರನಾದ ಟೆರ್ರಿ ಹೆಕ್ಲರ್‌ ಈ ಕುರಿತಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ "ಒಂದು ಬಟ್ಟಲಿನಷ್ಟು ಪೀ-ಕ್ವಾಡ್‌ನ್ನು ಯಾರೂ ಕುಡಿಯಲು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ!" ಎಂದುಬಿಟ್ಟ. "ಸ್ಟಾರ್ಬೊ" ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಹೆಕ್ಲರ್‌ ಸೂಚಿಸಿದ. ಈ ಎರಡು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆದ ಮಿದುಳುದಾಳಿ ಅಥವಾ ಸಲಹೆಗಳ ಮಹಾಪೂರದಿಂದಾಗಿ, ''ಪೆಕ್ವಾಡ್‌‌‌'''ನ ಮೊದಲ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯಾದ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್‌''' '' ಹೆಸರನ್ನು ಕಂಪನಿಗೆ ಇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="pouryourheart">{{cite book |last=Schultz |first=Howard |coauthors=Dori Jones Yang |title=Pour Your Heart Into It: How Starbucks Built a Company One Cup at a Time |year=1997 |publisher=Hyperion |location=New York |isbn=0-7868-6315-3 }}</ref> ==== ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆಸರುಗಳು ==== ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಈ ಕೆಳಗೆ ನಮೂದಿಸಿರುವ ಹೆಸರುಗಳಿಂದಲೂ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ: * ‌ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ದೇಶಗಳು: ستاربكس (ಲಿಪ್ಯಂತರಣ: ''ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌'' ) * [[ಬಲ್ಗೇರಿಯ|ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ]]: Старбъкс (ಲಿಪ್ಯಂತರಣ: ''ಸ್ಟಾರ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌'' ) * ಚೀನಾ, ಹಾಂಕಾಂಗ್‌‌, [[ಮಕಾವು]], ತೈವಾನ್‌: 星巴克 ಪಿನ್‌ಯಿನ್‌: ಕ್ಸೀಂಗ್‌ಬೇಕ್‌ (星 ಕ್ಸೀಂಗ್‌ ಎಂದರೆ "ಸ್ಟಾರ್‌‌" (ತಾರೆ) ಎಂದರ್ಥವಾದರೆ, 巴克 ಎಂಬುದು "-ಬಕ್ಸ್‌" ಎಂಬುದರ ಒಂದು ಲಿಪ್ಯಂತರಣವಾಗಿದೆ.) * [[ಇಸ್ರೇಲ್]]: סטארבקס (ಲಿಪ್ಯಂತರಣ: ''ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌'' ) * [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‌]]: スターバックス (ಲಿಪ್ಯಂತರಣ: ''ಸುತಾಬಕ್ಕುಸು'' ), ಮತ್ತು スタバ ಎಂಬ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವನ್ನೂ ಸಂಕೇತಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ * [[ರಷ್ಯಾ]]: Старбакс (ಲಿಪ್ಯಂತರಣ: ''ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌'' ) * [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ]]: 스타벅스 (ಲಿಪ್ಯಂತರಣ: ''ಸ್ಯೂಟಾಬೆಯೊಕ್ಸಿಯು'' ), ಆದರೆ [[ಕೊರಿಯಾದ ಭಾಷೆ|ಕೊರಿಯಾದ]] ಅನುವಾದವಾದ 별다방 [(ತಾರೆ) ಸ್ಟಾರ್‌‌-ಚಹಾಗೃಹ] ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸಂಕೇತಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ * [[ಕ್ವಿಬೆಕ್|ಕ್ವೆಬೆಕ್‌]], ಕೆನಡಾ: ಕೆಫೆ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕಾಫಿ<ref>ಆಲ್‌ ಬಿಸಿನೆಸ್‌. [http://www.allbusiness.com/manufacturing/food-manufacturing-food-coffee-tea/788728-1.html ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಪೌರ್ಸ್‌ ಇನ್‌ಟು ಕ್ವೆಬೆಕ್‌]. ೨೦೦೧-೦೫-೨೦. ೨೦೦೭-೧೧-೧೩ರಂದು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು.</ref> * [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್|ಥೈಲೆಂಡ್‌]]: สตาร์บัคส์ ಇದನ್ನು ಹೀಗೆ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ {{IPA-th|satāːbākʰ|}} === ಲಾಂಛನ === ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ನ ಓರ್ವ ವಕ್ತಾರಳಾದ ವ್ಯಾಲೇರಿ ಒ'ನೀಲ್ ಎಂಬಾಕೆಯು ಲಾಂಛನದ ಕುರಿತಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಅದು "ಜೋಡಿ-ಬಾಲದ ಮೋಹಿನಿ"ಯೋರ್ವಳ ಒಂದು ಬಿಂಬವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದಳು.<ref name="pi-logo">{{cite news |title=The Insider: Principal roasts Starbucks over steamy retro logo |work=[[Seattle Post-Intelligencer]] |date=September ೧೧, ೨೦೦೬ |url=http://www.seattlepi.com/business/284533_theinsider11.html |accessdate=May ೨೩, ೨೦೦೭}}</ref> ವರ್ಷಗಳಾಗುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸದರಿ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೭ನೇ-ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯ, "ನಾರ್ವೆ ದೇಶದ" ಒಂದು ಮರದ ಪಡಿಯಚ್ಚನ್ನು<ref name="pouryourheart"/> ಆಧರಿಸಿದ್ದ ಮೊದಲ ರೂಪಾಂತರದಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮೋಹಿನಿಗೆ ಮೇಲುಡುಪು ಇರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುವ ಒಂದು ಜೋಡಿ ಮೀನಿನ ಬಾಲವನ್ನು ಆಕೆಯು ಹೊಂದಿದ್ದಳು.<ref>ಹೆಸರು=ಪ್ರೆನ್‌೨೫೩>ಪ್ರೆಂಡರ್‌ಗ್ರಾಸ್ಟ್‌, ಪುಟ ೨೫೩</ref> ಸದರಿ ಬಿಂಬವು ಒಂದು ಒರಟಾದ ದೃಶ್ಯ-ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಹೊಂದಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಅದು ಒಂದು ಮೆಲ್ಯುಸೈನ್‌‌ಗೆ ಹೋಲಿಸಲ್ಪಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>{{cite journal|last=Rippin|first=Ann|year=2007|title=Space, place and the colonies: re-reading the Starbucks' story|journal=Critical perspectives on international business|publisher=Emerald Group Publishing|volume=3|issue=2|pages=136–149|issn=1742-2043|url=http://www.emeraldinsight.com/Insight/ViewContentServlet?Filename=Published%2FEmeraldFullTextArticle%2FArticles%2F2900030202.html|doi=10.1108/17422040710744944|access-date=2011-03-27|archive-date=2009-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20090811052746/http://www.emeraldinsight.com/Insight/ViewContentServlet?Filename=Published%2FEmeraldFullTextArticle%2FArticles%2F2900030202.html|url-status=dead}}</ref> ೧೯೮೭-೯೨ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎರಡನೇ ರೂಪಾಂತರದಲ್ಲಿ, ಅವಳ ತೂಗಾಡುವ ಕೂದಲು ಅವಳ ಸ್ತನಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿತ್ತಾದರೂ, ಅವಳ ಹೊಕ್ಕಳು ಇನ್ನೂ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಹಾಗೂ ಮೀನಿನ ಬಾಲವನ್ನು ಕೊಂಚಮಟ್ಟಿಗೆ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು. ೧೯೯೨ ಮತ್ತು ೨೦೧೧ರ ನಡುವೆ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂರನೇ ರೂಪಾಂತರದಲ್ಲಿ, ಅವಳ ಹೊಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಸ್ತನಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತಲೇ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಮೀನಿನ ಬಾಲಗಳ ಕೇವಲ ಕುರುಹುಗಳಷ್ಟೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದವು. "ಮರದ ಪಡಿಯಚ್ಚಿನ" ಮೂಲ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಸಿಯಾಟಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ನ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ೨೦೦೬ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ನಂತರ ೨೦೦೮ರ ಪ್ರಥಮಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ, ಕಂದುಬಣ್ಣದ ತನ್ನ ಮೂಲ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಬಿಸಿ-ಪೇಯದ ಕಾಗದದ ಬಟ್ಟಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮರುಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕಂಪನಿಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕಿಳಿದು ೩೫ ವರ್ಷಗಳಾದುದನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು ಎಂದು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ. ಬಿಂಬದಲ್ಲಿ ತೋರುತ್ತಿದ್ದ ಮೋಹಿನಿಯು ನಗ್ನ ಸ್ತನಗಳ<ref>{{cite web |url=http://www.startribune.com/nation/18969709.html?location_refer=Homepage |title=Group finds Starbucks logo too hot to handle |publisher=Startribune.com |date=2008-05-16 |accessdate=2010-10-24 |archive-date=2010-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101205223923/http://www.startribune.com/nation/18969709.html?location_refer=Homepage |url-status=dead }}</ref> ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸದರಿ ಹಿಂದಿನ ಲಾಂಛನವು ಒಂದಷ್ಟು ವಿವಾದವನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಿತಾದರೂ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಗಮನವನ್ನು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಸೆಳೆಯಲಿಲ್ಲ. ಸದರಿ ಹಿಂದಿನ ಲಾಂಛನವನ್ನು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮರುಪರಿಚಯಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು.<ref>[http://blog.marketingdoctor.tv/2008/05/29/tantillos-branding-bite.aspx "ದಿ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್‌ ಡಾಕ್ಟರ್‌ ಸೇಸ್‌: ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ – ಹೌ ನಾಟ್‌ ಟು ಡೂ ಲೋಗೋಸ್‌"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140116134453/http://blog.marketingdoctor.tv/2008/05/29/tantillos-branding-bite.aspx |date=2014-01-16 }} ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್‌ ಡಾಕ್ಟರ್‌ ಬ್ಲಾಗ್‌. ಮೇ ೨೯, ೨೦೦೮.</ref> ೨೦೦೦ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ [[ಸೌದಿ ಅರೆಬಿಯ|ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ]]ದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ, ಮೋಹಿನಿಯ ಚೆಲುವಿನ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಕೇವಲ ಅವಳ ಕಿರೀಟವನ್ನಷ್ಟೇ<ref>{{cite news|title=The Saudi Sellout|last=King|first=Colbert I.|date=26 January 2002|work=Washington Post|pages=A23|accessdate=April 18, 2009|url=http://www.pulitzer.org/archives/6654|archive-date=22 ಜೂನ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110622122500/http://www.pulitzer.org/archives/6654|url-status=dead}}</ref> ಉಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಅಂಶವು ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ''ದಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಪೋಸ್ಟ್‌'' ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಬರ್ಟ್‌ I. ಕಿಂಗ್‌ ಎಂಬಾತ ಬರೆದ ಪುಲಿಟ್ಜರ್‌‌ ಬಹುಮಾನ-ವಿಜೇತ ಅಂಕಣವೊಂದರಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ತಾನು ಬಳಸಲಿರುವುದಾಗಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳ ನಂತರ ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.highbeam.com/doc/1P1-52425792.html|last=Knotts|first=B|title=Woman Back on Saudi Starbucks Logo|date=19 April 2002|agency=Associated Press|accessdate=2009-04-18|archive-date=2013-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20130112211315/http://www.highbeam.com/doc/1P1-52425792.html|url-status=deviated|archivedate=2013-01-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130112211315/http://www.highbeam.com/doc/1P1-52425792.html}}</ref> ಕಂಪನಿಯ ಲಾಂಛನಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಾಗಿ ೨೦೧೧ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು; ಮೋಹಿನಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಪದದ ಗುರುತನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮತ್ತು ಮೋಹಿನಿ ಬಿಂಬವನ್ನೇ ಹಿಗ್ಗಲಿಸುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=A Look at the Future of Starbucks |url=http://www.starbucks.com/preview |publisher=Starbucks |date=5 January 2011 |accessdate=5January 2011 |archive-date=7 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110107003656/http://www.starbucks.com/preview |url-status=dead }}</ref> <gallery class="center"> File:Sbux logo pre ೧೯೮೭.gif|ಮೂಲ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಲಾಂಛನ File:Starbucks_Coffee_Logo.svg|೧೯೯೨ ಮತ್ತು ೨೦೧೧ರ ನಡುವೆ ಬಳಸಲಾದ ಲಾಂಛನ File:Starbucks Corporation Logo ೨೦೧೧.svg|೨೦೧೧ರ ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡ ಪ್ರಸಕ್ತ ಲಾಂಛನ </gallery> === ವಿಕೃತಾನುಕರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳು === ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ನ ಲಾಂಛನವು ವಿಕೃತಾನುಕರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ನಕಲುಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಾನು ಗ್ರಹಿಸಿದವರ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮವನ್ನು ಜರುಗಿಸಿದೆ. ೨೦೦೦ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊದ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರನಾದ ಕೀರನ್‌ ಡ್ವೈಯರ್‌ ಎಂಬಾತನ ಮೇಲೆ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯದ ಮತ್ತು ಸರಕುಮುದ್ರೆಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿತು; ಈತ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ನ ಮೋಹಿನಿ ಲಾಂಛನದ ವಿಕೃತಾನುಕರಣೆಯೊಂದನ್ನು ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಸಚಿತ್ರ ಹಾಸ್ಯಪತ್ರಿಕೆಗಳ (ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌) ಪೈಕಿ ಒಂದರ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿದ್ದ; ನಂತರದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ಸಚಿತ್ರ ಹಾಸ್ಯ ಪುಸ್ತಕದ ಸಮಾವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆತ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ ಕಾಫಿ ಪಾನಪಾತ್ರೆಗಳು, ಟಿ-ಷರ್ಟ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಸ್ಟಿಕರ್‌ಗಳ ಮೇಲೂ ಅದನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿದ್ದ. ಇದು ಆತನ ಮೇಲಿನ ಮೊಕದ್ದಮೆಯ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ತನ್ನ ಕೃತಿಯು ಒಂದು ವಿಕೃತಾನುಕರಣೆಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ, U.S. ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಮುಕ್ತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ಹಕ್ಕಿನಿಂದ ಅದು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಡ್ವೈಯರ್‌ನ ಅಭಿಮತವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್ ಜೊತೆಗಿನ ವಿಚಾರಣಾ ಪ್ರಕರಣವೊಂದನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಹಣಕಾಸಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ತನಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ಡ್ವೈಯರ್‌ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಸದರಿ ಪ್ರಕರಣವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಹೊರಗೆ ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಂಡಿತು. ಡ್ವೈಯರ್‌ನ ಕೃತಿಯು ಒಂದು ವಿಕೃತಾನುಕರಣೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಸಮ್ಮತಿಸಿದ ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಡ್ವೈಯರ್‌ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ನ ಮೋಹಿನಿ ಲಾಂಛನವನ್ನು "ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಲುವಂತಿರುವ" ಬಿಂಬವೊಂದರಿಂದ ಹಣಕಾಸಿನ ವಿಚಾರವಾಗಿ "ಲಾಭಗಳಿಕೆಯನ್ನು" ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಅವನ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಹೇರಲಾಯಿತು. ಮುಕ್ತ ಮಾತಿನ ಒಂದು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬಿಂಬವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಡ್ವೈಯರ್‌ಗೆ ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಅವನು ಅದನ್ನು ಇನ್ನೆಂದೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಂತಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web |url=http://www.cbldf.org/pr/001130-starbucks.shtml |title=Cartoonist Kieron Dwyer Sued By Starbucks |date=2000-11-30 |accessdate=2007-05-23 |publisher=Comic Book Legal Defense Fund |archive-date=2002-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20020802174024/http://www.cbldf.org/pr/001130-starbucks.shtml |url-status=deviated |archivedate=2002-08-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20020802174024/http://www.cbldf.org/pr/001130-starbucks.shtml }}</ref> ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರಕರಣವೊಂದರಲ್ಲಿ, "ಫಕ್‌ ಆಫ್‌" ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸ್ಟಿಕರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟಿ-ಷರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಮಳಿಗೆಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಕಂಪನಿಯು ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಹೂಡಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1999/07/11/nyregion/neighborhood-report-east-village-starbucks-was-not-amused.html|title=Starbucks Was Not Amused|last=Moynihan|first=Colin|date=11 July 1999|work=New York Times|accessdate=2009-04-18}}</ref><ref>{{cite court |litigants = Starbucks v. Morgan |vol =99 |reporter =Civ. |opinion =1404 |pinpoint = |court = S.D.N.Y.|date = July 11, 2000|url=http://www.loislaw.com/ogpc/login.htp?WSRet=12&dockey=11966720@FDCR&OLDURL=/gpc/index.htp&OLDREFURL=http%3A//news.google.co.uk/archivesearch%3Fq%3Dstarbucks%2Bstickers%2Bmorgan}}</ref> ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಲಾಂಛನದ <ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/finance/2893210/Revenge-of-the-cyberspoofers.html|title=Revenge of the cyberspoofers|last=Watts|first=Robert|date=21 August 2004|work=Daily Telegraph|accessdate=2009-04-18 | location=London}}</ref> ರೂಪುಗೆಡಿಸಲು ಜನರನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದ starbuckscoffee.co.uk ಎಂಬ ಒಂದು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌-ವಿರೋಧಿ‌ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌, ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ<ref>{{cite web|url=http://www.nominet.org.uk/digitalAssets/3825_starbuckscoffee.co.uk.pdf|title=Starbucks Corporation v James Leadbitter. DRS 02087 Decision of Independent Expert|last=Nominet UK Dispute Resolution Service|work=Nominet|accessdate=2009-04-18}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dyoung.com/newsletters/tmnews0305.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071224182617/http://www.dyoung.com/newsletters/tmnews0305.htm|archivedate=2007-12-24|title=Trade Mark Newsletter|date=March 2005|work=D Young & Co|accessdate=2009-04-18}}</ref> ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತಾದರೂ, ಅಲ್ಲಿಂದಾಚೆಗೆ ಅದು www.starbuck‌scoffee.org.uk ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪುನರುದಯಿಸಿತು. USನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‌ ಪುಸ್ತಕಮಳಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ರೀತಿಯದ್ದೇ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಟಿ-ಷರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ; ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ಸ್ಯಕನ್ಯೆಯ ಬಿಂಬವನ್ನು ಜೀಸಸ್‌ನ ಬಿಂಬದಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂಚಿನ ಸುತ್ತಲೂ "ಸ್ಯಾಕ್ರಿಫೈಸ್ಡ್‌ ಫಾರ್‌ ಮಿ" ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.seattlepi.com/business/332727_christiansbux22.html|title=Logo look-alikes. Saving souls in Starbucks' image|last=Tartakoff|first=Joseph|date=21 September 2007|work=Seattle Post-Intelligencer|accessdate=2009-04-19}}</ref> ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ವತಿಯಿಂದ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಷಾಂಘೈನಲ್ಲಿ ಸರಕುಮುದ್ರೆ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ ಕ್ಸಿಂಗ್‌ಬೇಕ್‌ ಸರಣಿಯ ವಿರುದ್ಧ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಲಾದ ಪ್ರಕರಣವೂ ಸೇರಿದೆ; ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಹೋಲುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಅಥವಾ ಉಚ್ಚಾರಣಾನುರೂಪವಾಗಿ ಧ್ವನಿಸುವ ಹೆಸರೊಂದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಹಸಿರು-ಮತ್ತು-ಬಿಳಿಯ ಲಾಂಛನವೊಂದನ್ನು ಈ ಸರಣಿಯು ಬಳಸಿದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಮೇಲೆ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಲಾಗಿತ್ತು‌‌.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/nolpda/ukfs_news/hi/newsid_4574000/4574400.stm|title=Starbucks wins Chinese logo case|date=1 February 2006|work=BBC News|accessdate=2009-04-18}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸರಕುಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ನೋಂದಾಯಿಸಿದ ನಂತರ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಯಾವುದೇ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿರಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಓರ್ವ ವಕೀಲನು ಸದರಿ ಸರಕುಮುದ್ರೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಮನವಿಯೊಂದನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ. ಆತ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಕೋವಿನ ಒಂದು ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಸರನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿದ ಹಾಗೂ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ಗೆ ಸದರಿ ಸರಕುಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ೬೦೦,೦೦೦ $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕೇಳಿದ; ಆದರೆ ೨೦೦೫ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವನ ವಿರುದ್ಧ ತೀರ್ಪುನೀಡಲಾಯಿತು.<ref name="Russia"/> ಒರೆಗಾಂವ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಫಿ ಮಳಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಯಾಮ್‌ ಬಕ್‌ ಎಂಬಾಕೆಯು ಮಳಿಗೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸದಂತೆ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಅವಳ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಹೇರಲಾಯಿತು.<ref name="struck"/> ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ, ಕೆನಡಾದ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಮ್ಯಾಸೆಟ್‌ ಎಂಬಲ್ಲಿರುವ "ಹೈದಾಬಕ್ಸ್‌ ಕಾಫಿ ಹೌಸ್‌"ಗೆ ನಿಲುಗಡೆಯ-ಮತ್ತು-ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವಿಕೆಯ ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಕಳಿಸಿತು. "ಬಕ್ಸ್‌" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುವ ತರುಣ ಹೈದಾ ಜನರ ಒಂದು ಗುಂಪು ಈ ಮಳಿಗೆಯ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಹೈದಾಬಕ್ಸ್‌ ತನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದ "ಕಾಫಿ ಹೌಸ್‌" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟ ನಂತರ, ಟೀಕೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ತನ್ನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web |last=Malone |first=Michael |url=http://www.williams.edu/go/native/names.htm |title=Fightin' Words |work=Restaurant Business |date=2005-03-05 |accessdate=2007-12-03 |archive-date=2010-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100602112802/http://www.williams.edu/go/native/names.htm |url-status=dead }}</ref> ಇತರ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಪ್ರೆಯಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ, ಸಣ್ಣಗಾತ್ರದ ಕಾಫಿ ಮಾರಾಟಗಾರ ಮಳಿಗೆಯೊಂದರ ವಿರುದ್ಧ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಸರಕುಮುದ್ರೆ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ಪ್ರಕರಣವೊಂದನ್ನು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಸೋತಿತು. ಎಲ್‌ಪ್ರೆಯಾ ಎಂಬ ಈ ಕಂಪನಿಯು ಈ ಕುರಿತು ವಿವರ ನೀಡುತ್ತಾ, ಫ್ರೇಜಾ ಎಂಬ ನಾರ್ವೆ ದೇಶದ ದೇವತೆಯ ಹೆಸರಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಪ್ರೆಯಾ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕೊರಿಯನ್ನರ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸರಾಗಗೊಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಆ ಹೆಸರಿನ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು. ಸ್ಟಾರ್‌ಪ್ರೆಯಾದ ಲಾಂಛನವೂ ಸಹ ತಮ್ಮದೇ ಲಾಂಛನದ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಇದೆ ಎಂಬಂಥ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ನ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.iht.com/articles/2006/10/11/bloomberg/bxstarbucks.php |title=Starbucks loses lawsuit on trademark in Korea|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061012115753/http://www.iht.com/articles/2006/10/11/bloomberg/bxstarbucks.php|archivedate=2006-10-12}}</ref> USAಯ ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಗ್ಯಾಲ್ವೆಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಓರ್ವ ಪಾನಗೃಹ ಮಾಲೀಕನು, "ಸ್ಟಾರ್‌ ಬ್ಲಾಕ್‌ ಬಿಯರ್‌‌"ನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡ; ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಅವನು ನೋಂದಾಯಿಸಿದ ನಂತರ, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಅವನ ಮೇಲೆ ಮೊಕದ್ದಮೆಯೊಂದನ್ನು ಹೂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬಿಯರ್‌‌ನ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಗ್ಯಾಲ್ವೆಸ್ಟನ್‌ಗೆ ಪರಿಮಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿ ಒಕ್ಕೂಟದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿಕೃತ ತೀರ್ಪು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ಈ ಅಧಿಕೃತ ತೀರ್ಪನ್ನು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://wichita.bizjournals.com/houston/stories/2007/04/23/story7.html|title=Star Bock Beer case runs dry as high court denies petition|last=Barr|first=Greg|date=20 April 2007|work=Houston Business Journal|accessdate=2009-04-18}} {{Dead link|date=October 2010|bot=H3llBot}}</ref> ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಸಿಯಾಟಲ್‌‌ನ ರ್ಯಾಟ್‌ ಸಿಟಿ ರೋಲರ್‌ಗರ್ಲ್ಸ್‌ ಲಾಂಛನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ<ref>{{Cite news | last = James | first = Andrea | title = Rollergirls bump up against Starbucks | newspaper = The Seattle Post-Intelligencer | year = 2008 | date = May 24 | url = http://www.seattlepi.com/business/364425_sbuxlogo24.html | accessdate = 2008-07-02 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅರ್ಜಿಯ ಕುರಿತಾದ ವಿವಾದವೊಂದು ಸೇರಿದೆ. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನ ಓರ್ವ ಕಲಾವಿದನಿಂದ<ref>{{Cite news | last = Voge | first = John | title = The Down Low | periodical = Exotic Underground | volume = #2.07 | pages = 6–7 | date = March 2007 | url = http://www.xmag.com/underground/archives/02-07-mar07/exotic_underground_207.pdf | format = PDF | accessdate = 2008-07-02 | archive-date = 2008-08-21 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080821013803/http://www.xmag.com/underground/archives/02-07-mar07/exotic_underground_207.pdf | url-status = deviated | archivedate = 2008-08-21 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080821013803/http://www.xmag.com/underground/archives/02-07-mar07/exotic_underground_207.pdf }}</ref> ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರೋಲರ್‌ ಡರ್ಬಿ ಲೀಗ್‌ನ ಲಾಂಛನವು ತನ್ನ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಹೋಲುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಕಂಪನಿಯು ಸಮರ್ಥಿಸಿತ್ತು. ಸದರಿ ವಿವಾದಾಂಶವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅವಲೋಕಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ದೂರೊಂದನ್ನು ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಒಂದು ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು; ಇದಕ್ಕೆ ಸರಕುಮುದ್ರೆ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಮಂಜೂರಾತಿಯು ಸಿಕ್ಕಿತು. ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ವತಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮವು ಜರುಗಿಸಲ್ಪಡದೆಯೇ, ೨೦೦೮ರ ಜುಲೈ ೧೬ರ ಗಡುವು ದಾಟಿಕೊಂಡುಹೋಯಿತು.<ref>{{cite web | last = Atkins | first = Michael | title = Records Show Starbucks Hasn’t Yet Opposed Rollergirls’ Logo | year = 2008 | date = July 31 | url = http://seattletrademarklawyer.com/blog/2008/8/1/records-show-starbucks-hasnt-yet-opposed-rollergirls-logo.html | accessdate = 2008-08-01 | archive-date = 2008-10-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081016095808/http://seattletrademarklawyer.com/blog/2008/8/1/records-show-starbucks-hasnt-yet-opposed-rollergirls-logo.html | url-status = dead }}</ref> ಷಹನಾಜ್‌ ಹುಸೇನ್‌ರಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಭಾರತದ ಶೃಂಗಾರ ಸಾಧನಗಳ ವ್ಯವಹಾರವೊಂದರ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕ್ರಮವನ್ನು ಜರುಗಿಸಿತು; ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೊಂದಿಗಿನ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಆಕೆಯು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕಂಪನಿಯು ಈ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿತ್ತು. ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಚಾಕೊಲೇಟ್‌-ಆಧರಿತ ಶೃಂಗಾರ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮಳಿಗೆಗಳ ಸರಣಿಯೊಂದನ್ನು ತೆರೆಯುವುದು ತನ್ನ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಆಕೆ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಳು.<ref name="struck">{{cite news|url=http://www.forbes.com/2007/03/15/starbuck-starstruck-patent-markets-equity-cx_rd_0314markets5.html|title=Struck By Starbucks|last=David|first=Ruth|date=15 March 2007|work=Forbes|accessdate=2009-04-18}}</ref> ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸದೆಯೇ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಒಂದಷ್ಟು ಕಡೆ ಅದನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿನ ಕೆಫೆಯೊಂದು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ<ref>{{cite news|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_24-6-2003_pg5_3|title=Starbucks coffee denies partnership in Pakistan|last=Mangi|first=Naween A|date=24 June 2003|work=Daily News (Pakistan)|accessdate=2009-04-18|archiveurl=https://archive.today/20120630015621/http://tuta-boyaca.gov.co/nuestromunicipio.shtml?apc=m1I1--&m=f&s=m|archivedate=2012-06-30|url-status=live}}</ref> ಸದರಿ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಕಾಂಬೋಡಿಯಾದ ಕೆಫೆಯೊಂದು ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಅದರ ಮಾಲೀಕನು ಈ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ನಾವು ಏನೆಲ್ಲಾ ಮಾಡಿದ್ದೇವೋ ಅದನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೇ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url=http://www.phnompenhpost.com/index.php/2009032524990/Business/Cafe-to-cash-in-on-intl-brand.html|title=Cafe to cash in on intl brand|last=Fox|first=Michael|date=25 March 2009|work=The Pnomh Penh Post|accessdate=2009-04-19}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ == ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಕುರಿತಾದ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.starbucks.com/aboutus/csr.asp|title=Starbucks Corporate Social Responsibility|accessdate=2009-03-18|archive-date=2009-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090317091430/http://www.starbucks.com/aboutus/csr.asp|url-status=deviated|archivedate=2009-03-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090317091430/http://www.starbucks.com/aboutus/csr.asp}}</ref> === ಪರಿಸರೀಯ ಪ್ರಭಾವ === [[ಚಿತ್ರ:Starbucks Grounds for your Garden.jpg|thumb|upright|ಗ್ರೌಂಡ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಯುವರ್‌ ಗಾರ್ಡನ್‌]] ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಸರ-ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, "ಗ್ರೌಂಡ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಯುವರ್‌ ಗಾರ್ಡನ್‌" ಎಂಬ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಮಿಶ್ರಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಫಿ ಚರಟಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಯಾರಿಗೇ ಆದರೂ ಉಳಿದ ಕಾಫಿ ಚರಟವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಮಳಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಸದರಿ ಪರಿಪಾಠವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವಂತೆ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮಳಿಗೆಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದಾಗಿದೆ. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ, ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಗದ ಸಣ್ಣ ಚೌಕಗಳು (ನ್ಯಾಪ್‌ಕಿನ್‌ಗಳು) ಮತ್ತು ಮಳಿಗೆಯ ಕಸದ ಚೀಲಗಳ ಗಾತ್ರವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಮುಂದಾಯಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ೮೧೬.೫ ಮೆಟ್ರಿಕ್‌ ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ (೧.೮ ದಶಲಕ್ಷ ಪೌಂಡುಗಳು) ಅದು ತಗ್ಗಿಸುವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿತು.<ref>[http://www.epa.gov/epaoswer/osw/conserve/2004news/04-star.htm EPA.gov] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080807153234/http://www.epa.gov/epaoswer/osw/conserve/2004news/04-star.htm |date=2008-08-07 }} U.S. ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್‌ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿ ವೇಸ್ಟ್ಸ್‌ ೫/೫/೨೦೦೮</ref> ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಶಕ್ತಿಯ ಖರೀದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ೨೫ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಹಸಿರು ಶಕ್ತಿ ಪಾಲುದಾರರ ಕುರಿತಾದ U.S. ಪರಿಸರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ೧೫ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.<ref>{{cite web |title=National 25 Green Power Partners |url=http://www.epa.gov/greenpower/toplists/top25.htm |publisher=Environmental Protection Agency |date=2008-01-08 |accessdate=2008-04-15 |archive-date=2008-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080509105211/http://epa.gov/greenpower/toplists/top25.htm |url-status=dead }}</ref> ೨೦೦೮ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ''ದಿ ಸನ್‌'' ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯು ವರದಿಯೊಂದನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ ೨೩.೪ ದಶಲಕ್ಷ ಲೀಟರುಗಳಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು; ತನ್ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲೂ<ref>{{cite news|url=http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/news/article1771553.ece|title=The great drain robbery|last=Lorraine|first=Veronica|coauthors=Flynn, Brian|date=2008-10-06|work=[[The Sun (newspaper)|The Sun]]|accessdate=೨೦೦೮-೧೦-೦೬|archive-date=2008-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20081210113752/http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/news/article1771553.ece|url-status=dead}}</ref> ಇರುವ 'ಮುಳುಗುಹಾಕುವ ದೊಡ್ಡತೊಟ್ಟಿ'ಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಜಾಲಿಸಿ ತೊಳೆಯುವಾಗ ಒಂದು ಕೊಳಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ನೀರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸದರಿ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಅನುಸಾರ ಇದು ಅನೇಕವೇಳೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ.<ref>{{cite web |url=http://hamptonroads.com/newsdata/restaurant-inspections/locality/hampton/restaurant/popeyes-chicken-omni-1/240461 |title=An example of government requirement to operate a dipper well |publisher=Hamptonroads.com |date=2009-02-24 |accessdate=2010-10-24 |archive-date=2011-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111025160149/http://hamptonroads.com/newsdata/restaurant-inspections/locality/hampton/restaurant/popeyes-chicken-omni-1/240461 |url-status=dead }}</ref> ೨೦೦೯ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತಾದ ಕಳವಳಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ತನ್ನ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿನ ಮುಳುಗುಹಾಕುವ ದೊಡ್ಡತೊಟ್ಟಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮರುಪರಿಷ್ಕರಿಸಿತು. ೨೦೦೯ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿ-ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮಳಿಗೆಗಳು, ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಬಲ್ಲ, ನೀರು ಉಳಿಸುವ ಒಂದು ಹೊಸ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದವು. ವಿಭಿನ್ನ ಬಗೆಯ ಹಾಲುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಮೀಸಲಾದ ಚಮಚವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದು ಇಕ್ಕೈ ಹೂಜಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು; ಜಾಲಿಸಿ ತೊಳೆಯುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಮುಳುಗುಹಾಕುವ ದೊಡ್ಡತೊಟ್ಟಿಗಳ ಜಾಗವನ್ನು ಅದುಮು ಗುಂಡಿಯ ಮಾಪಕವುಳ್ಳ ಪೀಪಾಯಿ ನಲ್ಲಿಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡವು. ತಿಳಿದುಬಂದಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ, ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲೂ ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ ೧೫೦ ಗ್ಯಾಲನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದವರೆಗೆ ನೀರು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=September 2009}} [[ಚಿತ್ರ:Bin overflowing with Starbucks paper cups.jpg|thumb|left|upright|ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಬಟ್ಟಲುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ಸುರಿಯುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ತೊಟ್ಟಿ]] ==== ಮರುಬಳಕೆ ==== U.S.ನ ಫುಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಡ್ರಗ್‌ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್‌ ಇಲಾಖೆಯು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ವಸ್ತುವನ್ನು ಆಹಾರ ಕಟ್ಟುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕಾಫಿ ಬಟ್ಟಲುಗಳಿಗೆ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ರೀಸೈಕ್ಲಿಂಗ್‌ ಕೊಯಲಿಷನ್‌ ರೀಸೈಕ್ಲಿಂಗ್‌ ವರ್ಕ್ಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.<ref>[http://www.starbucks.com/csrnewsletter/winter06/csrEnvironment.asp {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080827223114/http://www.starbucks.com/csrnewsletter/winter06/csrenvironment.asp |date=2008-08-27 }} Starbucks.com[]{{dead link|date=October 2010}} ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಸೋಷಿಯಲ್‌ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸಿಬಿಲಿಟಿ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್‌ ೫/೫/೨೦೦೮</ref> ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಮಳಿಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ೨.೫ ಶತಕೋಟಿ ಬಟ್ಟಲುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು. ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮರುಬಳಕೆಯ ಕಾಗದದ ಬಟ್ಟಲುಗಳ ಪೈಕಿ ೧೦%ನಷ್ಟನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಬಟ್ಟಲಿನಲ್ಲಿ ಸೋರುವಿಕೆಯಾಗದಂತೆ ತಡೆಯುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಲೇಪನವು ಸದರಿ ಬಟ್ಟಲು ಮರುಬಳಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗದಂತೆಯೂ ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ತಂಪಾದ ಪಾನೀಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಬಟ್ಟಲುಗಳನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. #೧ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ (ಪಾಲಿಎಥಿಲೀನ್‌ ಟೆರಿಥ್ಯಾಲೇಟ್‌, PETE) ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಬಟ್ಟಲುಗಳನ್ನು ಮೂಲತಃ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಅವನ್ನು #೫ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗೆ (ಪಾಲಿಪ್ರೊಪಿಲೀನ್‌, PP) ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. #೧ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನ್ನು U.S.ನ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ, ಆದರೆ #೫ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬಟ್ಟಲುಗಳ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಲೇಪವನ್ನು ಅಥವಾ ಒಳಪದರವನ್ನು ಕೊಡಲು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಬದಲಿಗೆ ಜೈವಿಕ ವಿಘಟನೀಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ಕುರಿತು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದೆ, ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಬಟ್ಟಲುಗಳನ್ನು ಮಿಶ್ರಗೊಬ್ಬರ ಮಾಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದರ ಕುರಿತಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಕೆನಡಾದ ಮ್ಯಾನಿಟೋಬಾದ ವಿನ್ನಿಪೆಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಳಿಗೆಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದವಾಗಿವೆ; ಇಲ್ಲಿ "ರಿಗ್ಲರ್‌'ಸ್‌ ರ್ಯಾಂಚ್‌" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಂಪನಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಕಾಗದ ಬಟ್ಟಲುಗಳನ್ನು ಮರುಬಳಕೆಗೆಂದು ಕಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವು ಮಿಶ್ರಗೊಬ್ಬರದ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮಳಿಗೆಗಳು ಮರುಬಳಕೆಯ ತೊಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಕಂಪನಿ-ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಮಳಿಗೆಗಳ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ ೧/೩ರಷ್ಟು ಭಾಗದ ಮಳಿಗೆಗಳು ಮಾತ್ರವೇ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ<ref name="seattletimes"/> ಒಂದಷ್ಟು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ್ದವು; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಂದಿನಿಂದಲೂ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಬಳಕೆ ತೊಟ್ಟಿಗಳು ವರ್ಧಿಸುತ್ತಿವೆ (ನಿಶ್ಚಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಬಳಕೆಯ ಶೇಖರಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಮಳಿಗೆಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವುದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ತೊಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯುಂಟುಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಏಕೈಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.){{Citation needed|date=June 2010}} ‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ರಿಸೋರ್ಸಸ್‌ ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌‌‌ನ ಅಲೆನ್ ಹೆರ್ಷ್‌ಕೋವಿಟ್ಜ್‌ ಈ ಕುರಿತು ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾ, ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಮಗ್ರಿಯು ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ತಾನು ಕೇವಲ ೧೦%ನಷ್ಟು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ.<ref>http://www.organicconsumers.org Organic Consumers Association ೫/೫/೨೦೦೮</ref> ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬಟ್ಟಲನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರು ಸ್ವತಃ ತಂದಾಗ, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಅವರಿಗೆ ೧೦ ಸೆಂಟ್‌ಗಳಷ್ಟು ರಿಯಾಯಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಬಳಕೆದಾರರು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರದ ನಾರುಪದಾರ್ಥದ ೬೦ ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗದಷ್ಟು ಭಾಗದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ನಿರಿಗೆಗಟ್ಟಿದ ಬಟ್ಟಲಿನ ಸುತ್ತುಕೊಳವೆಗಳನ್ನು ಈಗ ಬಳಸುತ್ತಿದೆ.<ref name="seattletimes">{{cite news|url=http://seattletimes.nwsource.com/html/businesstechnology/2004412179_starbucks14.html|title=Starbucks struggles with reducing environmental impacts|last=Allison|first=Melissa|date=14 May 2008|work=The Seattle Times|accessdate=2009-03-18}}</ref> === ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ವ್ಯಾಪಾರ === [[ಚಿತ್ರ:Starbucks coffee beans.jpg|thumb|ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕಾಫಿ ಬೀಜಗಳು]] ೨೦೦೦ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ವ್ಯಾಪಾರದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಕಂಪನಿಯು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.<ref>[https://web.archive.org/web/20060414062317/http://www.seattleweekly.com/news/0048/news-fefer2.php Seattleweekly.com]. ೨೦೦೬ರ ಜುಲೈ ೩ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಖರೀದಿಸಿದ ಸರಿಸುಮಾರು ೧೩೬,೦೦೦ ಮೆಟ್ರಿಕ್‌ ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು (೩೦೦ ದಶಲಕ್ಷ ಪೌಂಡುಗಳು) ಕಾಫಿಯ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ ಸುಮಾರು ೬%ನಷ್ಟು ಭಾಗ ಮಾತ್ರವೇ ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ವ್ಯಾಪಾರ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.thestar.com/living/article/250730 |title=TheStar.com - living - The fine print of ethical shopping: |quote=About 6 per cent of Starbucks' coffee (about 18 million pounds) was certified as fair trade in 2006. The company buys almost 300 million pounds of coffee a year. | work=The Star | location=Toronto | first=Stuart | last=Laidlaw | date=2007-09-01 | accessdate=2010-04-01}}</ref> ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ನ ಅನುಸಾರ, ೨೦೦೪ರ ಹಣಕಾಸಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅದು ೨,೧೮೦ ಮೆಟ್ರಿಕ್‌ ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು (೪.೮ ದಶಲಕ್ಷ ಪೌಂಡುಗಳು) ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಕಾಫಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು ಹಾಗೂ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಪ್ರಮಾಣ ೫,೨೨೦ ಮೆಟ್ರಿಕ್‌ ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟಿತ್ತು (೧೧.೫ ದಶಲಕ್ಷ ಪೌಂಡುಗಳು). ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಕಾಫಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಖರೀದಿದಾರ (ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ೧೦%ನಷ್ಟು ಭಾಗ) ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಕಾಫಿಯ ಏಕೈಕ ಮೂರನೇ-ಪಕ್ಷಸ್ಥ ಪ್ರಮಾಣಕರ್ತನಾದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫೇರ್‌ USA<ref>[http://www.transfairusa.org/ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫೇರ್‌‌ USA]. ೨೦೦೬ರ ಜುಲೈ ೩ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯು, ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಕಾಫಿ ಕೃಷಿಕರ ಜೀವನಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ: {{quote|Since launching {its} FTC coffee line in 2000, Starbucks has undeniably made a significant contribution to family farmers through their rapidly growing FTC coffee volume. By offering FTC coffee in thousands of stores, Starbucks has also given the FTC label greater visibility, helping to raise consumer awareness in the process.}} UK ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದ ಎಲ್ಲಾ ಎಸ್‌ಪ್ರೆಸೊ ಹುರಿದ ಕಾಫಿಯು ೧೦೦% ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸಾಮಗ್ರಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.starbuckscoffee.co.uk/when-you-care-about-what-you-do-it-shows/ |title=When you care about what you do, it shows |publisher=Starbuckscoffee.co.uk |date= |accessdate=2010-10-24 |archive-date=2010-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101003191818/http://www.starbuckscoffee.co.uk/when-you-care-about-what-you-do-it-shows/ |url-status=dead }}</ref> ಅಂದರೆ, ಎಸ್‌ಪ್ರೆಸೋ ಶೈಲಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಹಾಲುಕಾಫಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಕಾಫಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಾಫಿಯು ೧೦೦% ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ವ್ಯಾಪಾರದ ಎಸ್‌ಪ್ರೆಸೊದಿಂದ ತಯಾರುಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದರ್ಥ. ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ವ್ಯಾಪಾರದ ಕಾಫಿಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಗ್ಲೋಬಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌‌ನಂಥ ಗುಂಪುಗಳು ಕರೆ ನೀಡುತ್ತಿವೆ. {{Citation needed|date=June 2010}} ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣದ ಆಚೆಗೆ ತಾನು ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕಾಫಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ವಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಕಂಪನಿಯ ಅನುಸಾರ, ಉನ್ನತ-ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಾಫಿ ಬೀಜಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಅದು ಪ್ರತಿ ಪೌಂಡಿಗೆ ಸರಾಸರಿ ೧.೪೨ $ನಷ್ಟು (ಕೆ.ಜಿ.ಗೆ ೨.೬೪ $ನಷ್ಟು) ದರವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.starbucks.com/aboutus/bizofcoffee.asp |title=Premium Prices and Transparency |access-date=2011-03-27 |archive-date=2007-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070602102402/http://www.starbucks.com/aboutus/bizofcoffee.asp |url-status=deviated |archivedate=2007-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070602102402/http://www.starbucks.com/aboutus/bizofcoffee.asp }}</ref> ಇದು ೨೦೦೩-೦೪ರಲ್ಲಿ ೦.೫೦$–೦.೬೦$ನಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸರಕಿನ ಬೆಲೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಇದ್ದ ಬೆಲೆಯಾಗಿದೆ. {{Citation needed|date=February 2011}} ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮತ್ತು ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ ನಡುವಿನ ಸುದೀರ್ಘ-ಕಾಲದ ಒಂದು ವಿವಾದದ ನಂತರ, ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದ ಕಾಫಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಸಮ್ಮತಿಸಿತು. BBC ನ್ಯೂಸ್‌ನಲ್ಲಿ<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/6225514.stm |title=Starbucks in Ethiopia coffee vow | work=BBC News | date=2007-06-21}}</ref> ಪ್ರಕಟವಾದ ಒಂದು ಲೇಖನವು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುವ ಪ್ರಕಾರ, ಹರಾರ್‌‌ ಮತ್ತು ಸಿದಾಮೊದಂಥ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾಫಿ ಅಂಕಿತಗಳ ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದ ಮಾಲೀಕತ್ವವು, ಒಂದು ವೇಳೆ ಅವು ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಡದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಅಂಗೀಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸೆಣಸಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಬಡತನ-ಬಡಿದಿರುವ ತನ್ನ ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅದರ ಇರಾದೆಯಾಗಿತ್ತು. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್‌, ಇದು ವಾಸ್ತವ ಸಂಗತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಕಾಫಿಗಾಗಿ ತಾನು ಪ್ರತಿ ಪೌಂಡಿಗೆ ೧.೪೨ $ನಷ್ಟು ದರವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ,<ref>{{cite web|url=http://www.Starbucks.com |title=Official Starbucks Website}}</ref> ಪ್ರತಿ ಪೌಂಡಿಗೆ ೧.೪೨ $ನಷ್ಟು ದರದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಖರೀದಿಸಿದ ಕಾಫಿಯು, ಪ್ರತಿ ಪೌಂಡಿಗೆ ೧೦.೯೯ $ನಷ್ಟು ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ೨೦೧೦ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ತನ್ನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ಮೂಲಕ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದ ಕಾಫಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಹೊಸ ಕಾಫಿಯಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Starbucks barista.jpg|thumb|left|ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕಾಫಿ ತಯಾರಿಸುವ ಓರ್ವ ಪರಿಚಾರಕ]] === ಸಿಬ್ಬಂದಿ ತರಬೇತಿ === 'ಕಾಫಿ ಮಾಸ್ಟರ್‌'‌ ಎಂಬ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿರುವ ನೌಕರರು "ಕಾಫಿ ಮಾಸ್ಟರ್‌‌" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಕಪ್ಪು ಮುಂಗವಚಗಳನ್ನು (ಏಪ್ರನ್‌ಗಳನ್ನು) ಧರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ; ಕಾಫಿಯ ರುಚಿನೋಡುವಿಕೆ, ಕಾಫಿ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಕಾಫಿಯ ಹುರಿಯುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ಖರೀದಿಸುವಿಕೆಯ (ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ಮಾಸ್ಟರ್‌‌ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ರಮವು ನೌಕರರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುತ್ತದೆ. === ಈತಾಸ್‌ ನೀರು === [[ಚಿತ್ರ:Starbucks Ethos water.jpg|right|thumb|upright|ಈತಾಸ್‌ದ ನೀರಿನ ಒಂದು ಪ್ರದರ್ಶನ]] ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಬಾಟಲಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿದ ನೀರಿನ ಒಂದು ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಆಗಿರುವ ಈತಾಸ್‌, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. "ಹೆಲ್ಪಿಂಗ್‌ ಚಿಲ್ರನ್‌ ಗೆಟ್‌ ಕ್ಲೀನ್‌ ವಾಟರ್‌" ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಈತಾಸ್‌ ಬಾಟಲಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಂಟಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ; ೧.೮೦ $ ಮೌಲ್ಯದ ಪ್ರತಿ ಬಾಟಲಿಯ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಬರುವ ಹಣದಲ್ಲಿ ೦.೦೫ $ನಷ್ಟು ಹಣವು (ಕೆನಡಾದಲ್ಲಾದರೆ ಪ್ರತಿ ಬಾಟಲಿಗೆ ೦.೧೦ $) ಹಿಂದುಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಧನಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯ ಮೇಲಿನ ಆ ಉಲ್ಲೇಖವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈತಾಸ್‌ ನೀರಿನ ಮಾರಾಟವು, ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ೬,೨೦೦,೦೦೦ $ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆಯಾದರೂ, ಈ ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಒಂದು ದತ್ತಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಧರ್ಮಕಾರ್ಯದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಈತಾಸ್‌ ಉತ್ಪನ್ನವು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಲಾಭದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ರೂಪಿಸಿರುವ ಒಂದು ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಆಗಿರುವಾಗ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆಯ ಬೃಹತ್‌ ಭಾಗವು (೯೭.೨%) ಶುದ್ಧ-ನೀರಿನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸದಿರುವಾಗ, ಸದರಿ ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿಯ ಮೇಲಿನ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಸಮರ್ಥನೆಯು ಈತಾಸ್‌ ಎಂಬುದು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಒಂದು ಧರ್ಮಾರ್ಥದ ಸಂಘಟನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವಂತೆ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆಳೆದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಟೀಕಾಕಾರರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.nowtoronto.com/issues/2007-03-22/news_story4.php NOW ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011110231/http://www.nowtoronto.com/issues/2007-03-22/news_story4.php |date=2007-10-11 }} ಮೇಬಿ ದೇ ಆರ್‌ ನಾಟ್‌ ಟ್ರೈಯಿಂಗ್‌ ಟು ಸೆಲ್‌ ಎನಿಥಿಂಗ್‌ ಆನ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವಾಟರ್‌ ಡೇ, ಬಟ್‌ ಎವೆರಿ ಅದರ್‌ ಡೇ ಆಫ್‌ ದಿ ಇಯರ್‌ ದೇ ಆರ್‌ ಸೆಲಿಂಗ್‌ ವಾಟರ್‌</ref><ref>{{cite web |url=http://www.shareholder.com/visitors/dynamicdoc/document.cfm?CompanyID=SBUX&DocumentID=1382 |title=Starbucks Corporation 2006 Annual Report |publisher=Shareholder.com |date= |accessdate=2010-10-24 |archive-date=2011-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110617012607/http://www.shareholder.com/visitors/dynamicdoc/document.cfm?CompanyID=SBUX&DocumentID=1382 |url-status=dead }}</ref> ಈ ಕುರಿತು ಈತಾಸ್‌ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ, ತೃತೀಯ-ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಕುರಿತಾದ ವಿವಾದಾಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಇತರ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಈತಾಸ್‌ ಬ್ರಾಂಡನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಶುದ್ಧನೀರಿನ ಕುರಿತಾದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಒಂದು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಈ ಬ್ರಾಂಡ್‌ನ ಹಿಂದಿರುವ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>ವಾಕರ್‌‌, R. (೨೦೦೬, ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೬). [https://www.nytimes.com/2006/02/26/magazine/26wwln_consumed.html?_r=1&amp;oref=slogin ಕನ್‌ಸ್ಯೂಮ್ಡ್‌: ಬಿಗ್‌ ಗಲ್ಪ್‌.] ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕ.'.' ೨೦೦೭-೧೦-೦೭ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಅಂದಿನಿಂದ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಈತಾಸ್‌ ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿಗಳ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರತಿ ಬಾಟಲಿಗೆ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಹಣದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಅದರ ಮೇಲಿನ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. === ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್‌‌ ರೆಡ್‌ === ೨೦೦೮ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್‌‌ ರೆಡ್‌ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಆರಂಭಿಸಿತು; ಇದರಿಂದಾಗಿ ವರ್ಷವೊಂದಕ್ಕೆ ೩,೮೦೦ ಜನರಿಗಾಗಿ [[ಏಡ್ಸ್ ರೋಗ|AIDS]] ಔಷಧಿಯನ್ನು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುವುಗೊಳಿಸಿದಂತಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://blogs.starbucks.com/blogs/customer/default.aspx?Sort=MostViewed&PageIndex=1 |title=Blogs.Starbucks.com |publisher=Blogs.Starbucks.com |date= |accessdate=2010-10-24 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114035934/http://blogs.starbucks.com/blogs/Customer/default.aspx?Sort=MostViewed&PageIndex=1 |url-status=dead }}</ref> === ನ್ಯೂ ಓರ್ಲಿಯಾನ್ಸ್ === {{Main|Reconstruction of New Orleans}} [[ಕತ್ರಿನಾ ಚಂಡಮಾರುತ|ಕಟ್ರೀನಾ ಚಂಡಮಾರುತ]]ವು ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ, [[ನ್ಯೂ ಒರ್ಲೀನ್ಸ್|ನ್ಯೂ ಓರ್ಲಿಯಾನ್ಸ್‌‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ರೀಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌ ಟುಗೆದರ್‌ ನ್ಯೂ ಓರ್ಲಿಯಾನ್ಸ್ ಎಂಬ ಅಭಿಯಾನದ ಅನುಸಾರ, ಮನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು, ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದು ಹಾಗೂ ನಗರ ಪ್ರದೇಶ ತೋಟವೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ನಾನಾಬಗೆಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ನೌಕರರು ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಓರ್ವ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘಟಕನು ಈ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಈ ಬಗೆಯ ಅಗಾಧತೆಯನ್ನು ನಾನೆಂದಿಗೂ ಈ ಹಿಂದೆ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ; ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಶುದ್ಧಾಂಗ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದೆ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ.<ref>{{cite news|url=http://www.seattlepi.com/business/385212_sbuxneworleans28.html|title=Starbucks helps beautify New Orleans|last=Bohrer|first=Becky|coauthors=Andrea James|date=28 October 2008|work=Seattle Post-Intelligencer|accessdate=2009-03-18}}</ref> === ಸ್ಪಾರ್ಕ್‌ಹೋಪ್‌ === ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ, UNICEF ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಸ್ಪಾರ್ಕ್‌ಹೋಪ್ ಎಂಬ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದವು. ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮಳಿಗೆಗಳು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಆರಂಭಿಕ ಬಾಲ್ಯದ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಅನುಸಾರ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವು ಒಂದು ದೇಣಿಗೆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ದತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ UNICEFನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.visayandailystar.com/2009/Starlife/2009/January/11/feature1.htm|title=Starbucks in Bacolod City|date=11 January 2009|work=Visayan Daily Star|accessdate=23 February 2010|archive-date=13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100913082338/http://www.visayandailystar.com/2009/Starlife/2009/January/11/feature1.htm|url-status=deviated|archivedate=13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100913082338/http://www.visayandailystar.com/2009/Starlife/2009/January/11/feature1.htm}}</ref> == ಟೀಕೆ ಮತ್ತು ವಿವಾದ == [[ಚಿತ್ರ:Two Starbucks stores.jpg|thumb|right|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮಳಿಗೆಗಳು]] === ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ === ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಬಲ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕೆಲವೊಂದು ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯ-ವಿರೋಧಿ ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಟೀಕಾಕಾರರು ಅಂಟಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಗುತ್ತಿಗೆ ಕರಾರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ತಾಣಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವುದು (ಅಂದರೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪರ್ಯಾಪ್ತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ) ಇವು ಇಂಥ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.<ref>‌ಕ್ಲೆಯಿನ್, N. (೨೦೦೧). ''ನೋ ಲೋಗೋ'' ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ಫ್ಲೆಮಿಂಗೊ, ಪುಟಗಳು ೧೩೫–೧೪೦</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಿಯಾಟಲ್‌‌ ಕಾಫಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ UK ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯೊಳಗಿನ ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಉತ್ತೇಜಿಸಿತು, ಆದರೆ ಪ್ರಧಾನ ತಾಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಬಂಡವಾಳ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅದು ಬಳಸಿತು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹಣಕಾಸಿನ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದು ಸಣ್ಣಗಾತ್ರದ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು ಹೊರಗೋಡಿಸುವ ಒಂದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲದ ಪ್ರಯತ್ನ ಎಂದು ಟೀಕಾಕಾರರು ಸಮರ್ಥಿಸಿದರು; ಅಧಿಕಮೌಲ್ಯದ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೃತಕವಾಗಿ ಏರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಈ ಸಣ್ಣಗಾತ್ರದ-ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಅಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರು.<ref>BBC ನ್ಯೂಸ್‌ (೨೦೦೪, ಜೂನ್‌ ೯). [http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/3086727.stm" Store Wars: Cappuccino Kings".]. ೨೦೦೭-೧೦-೦೭ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ೨೦೦೦ದ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ "ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಮಳಿಗೆ" ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮಹತ್ತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಪರವಾನಗಿಗಳು ಪರವಾನಗಿದಾರನ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯದ ೨೦%ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಭಾಗವನ್ನು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರೆ ಮಾತ್ರವೇ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಂಥ ಪರವಾನಗಿಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವುದು ಅದರ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸದಂತಾಗಲು‌, ಇಂಥ ಪರವಾನಿಗೆಗಳು ಇತರ ಇತರ ಮಳಿಗೆಗಳ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸೀಮಿತವಾದ ಅಥವಾ ಪರಿಮಿತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಪರ್ಕದ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಪರವಾನಗಿಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಫಾರ್ಚೂನ್‌ ೧೦೦೦ ಮಳಿಗೆಗಳು ಅಥವಾ ಅಂಥ ಗಾತ್ರದ ಸರಣಿಯ ಮಳಿಗೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.starbuckseverywhere.net/LicensedStoresList.htm |title=the vast majority of this list is chain stores |publisher=Starbuckseverywhere.net |date= |accessdate=2010-10-24 |archive-date=2010-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101130040639/http://starbuckseverywhere.net/LicensedStoresList.htm |url-status=deviated |archivedate=2010-11-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101130040639/http://starbuckseverywhere.net/LicensedStoresList.htm }}</ref> ಒಂದೇ ವ್ಯಾಪಾರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ೨ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕೆಫೆಗಳ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಮಳಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಲ್ಲದಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಇಂಥ ನಿದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಕೆಫೆಯು ಕಂಪನಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಕೆಫೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಇತರವುಗಳು ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದವುಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಮಳಿಗೆಗಳ ಸೇವಾವಿವರಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಒಪ್ಪವಾಗಿಸಲಾದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಅವು ಕೆಫೆಗಳ ಅಗತ್ಯಕ್ಕನುಸಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾದ ರೂಪಾಂತರಗಳಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕೆಫೆಗಳಾಗಿ ಅವು ನೆಲೆಗೊಂಡಿರಬಹುದು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಾರ್ನ್ಸ್‌ & ನೋಬಲ್‌). === ಕಾರ್ಮಿಕ ವಿವಾದಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Reverend Billy protesting against Starbucks.jpg|upright|thumb|ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಆಸ್ಟಿನ್‌ನಲ್ಲಿ 2007ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌-ವಿರೋಧಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯೊಂದರ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿರುವ ರೆವರೆಂಡ್‌ ಬಿಲ್ಲಿ]] ಏಳು ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್‌ ವರ್ಕರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌‌‌‌ನ್ನು (IWW) ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಸಂಘವಾಗಿ ೨೦೦೪ರಿಂದಲೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Allison">{{cite news | last = Allison | first = Melissa | title = Union struggles to reach, recruit Starbucks workers | publisher = The Seattle Times | date = 2007-01-04 | url = http://seattletimes.nwsource.com/html/businesstechnology/2003505497_union02.html | accessdate = 2007-05-18 }}</ref> ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಸಂಘದ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯೊಂದರ ಅನುಸಾರ, ಅಂದಿನಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ಸದರಿ ಆಂದೋಲನವು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ತಾಣವಾದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಚಿಕಾಗೊ ಮತ್ತು ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಿಗೂ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯತ್ವವು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.starbucksunion.org/node/1151 |title=Starbucks Workers Union Expands to Maryland in Spite of Harsh Anti-Union Effort &#124; IWW Starbucks Workers Union News &#124; All News |publisher=Starbucks Union |date=2007-01-19 |accessdate=2010-10-24 |archive-date=2010-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100625224158/http://www.starbucksunion.org/node/1151 |url-status=dead }}</ref><ref>[http://townhall.com/columnists/CarlHorowitz/2009/06/13/memo_to_starbucks_dig_in,_smell_the_coffee,_fight_back ಮೆಮೋ ಟು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌: ಡಿಗ್‌ ಇನ್‌, ಸ್ಮೆಲ್‌ ದಿ ಕಾಫಿ, ಫೈಟ್‌ ಬ್ಯಾಕ್‌] -ಕಾರ್ಲ್‌ ಹೊರೊವಿಟ್ಜ್‌</ref> ೨೦೦೬ರ ಮಾರ್ಚ್‌ ೭ರಂದು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮಂಡಳಿಯ ಫೈಸಲಾತಿಯೊಂದಕ್ಕೆ IWW ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಸಮ್ಮತಿಸಿದವು; ಈ ಇತ್ಯರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ನ ಮೂವರು ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಸುಮಾರು ೨,೦೦೦ US$ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಬಾಕಿ ಸಂಬಳಗಳ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಇಬ್ಬರು ನೌಕರರಿಗೆ ಪುನಃ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |last=Kamenetz |first=Anya |url=http://newyorkmetro.com/nymetro/news/features/12060/index.html |title=New York Magazine |publisher=Newyorkmetro.com |date=2005-05-21 |accessdate=2010-10-24 |archive-date=2009-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090109171829/http://newyorkmetro.com/nymetro/news/features/12060/index.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.starbucksunion.org/files/usgovsettle.pdf |title=NLRB Settlement |format=PDF |date= |accessdate=2010-10-24 |archive-date=2011-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110105152704/http://www.starbucksunion.org/files/usgovsettle.pdf |url-status=deviated |archivedate=2011-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110105152704/http://www.starbucksunion.org/files/usgovsettle.pdf }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.nypress.com/19/25/informationagent/agent4.cfm |title=New York Press |publisher=Nypress.com |date=2006-06-28 |accessdate=2010-10-24 |archive-date=2008-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081015183224/http://www.nypress.com/19/25/informationagent/agent4.cfm |url-status=dead }}</ref> ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಸಂಘದ ಅನುಸಾರ, ೨೦೦೬ರ ನವೆಂಬರ್‌ ೨೪ರಂದು ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ೫೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಗರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ IWW ಸದಸ್ಯರು ಧರಣಿ ನಡೆಸಿದರು; ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಕೆನಡಾ, ಜರ್ಮನಿ, ಮತ್ತು UK ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲದೆ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌, ಚಿಕಾಗೊ, ಮಿನ್ನೆಯಾಪೊಲಿಸ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ<ref>{{cite web |url=http://www.starbucksunion.org/node/1149 |title=Global actions target Starbucks union-busters &#124; IWW Starbucks Workers Union News &#124; All News |publisher=Starbucks Union |date=2005-12-12 |accessdate=2010-10-24 |archive-date=2010-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100625224429/http://www.starbucksunion.org/node/1149 |url-status=deviated |archivedate=2010-06-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100625224429/http://www.starbucksunion.org/node/1149 }}</ref> ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ U.S. ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ತಾಣಗಳ ಬಳಿ ಸದರಿ ಧರಣಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು; ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕೆಲಸಗಾರರ ಸಂಘದ ಐವರು ಸಂಘಟಕರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಹಕ್ಕೊತ್ತಾಯವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಈ ಧರಣಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಕೆನಡಾ,<ref>{{Cite web |url=http://www.vancourier.com/issues02/044202/news/044202nn7.html |title=ವ್ಯಾಂಕೂವರ್‌ ಕೊರಿಯರ್‌ |access-date=2011-03-27 |archive-date=2009-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418005934/http://www.vancourier.com/issues02/044202/news/044202nn7.html |url-status=deviated |archivedate=2009-04-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090418005934/http://www.vancourier.com/issues02/044202/news/044202nn7.html }}</ref> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌,<ref name="Collins">{{cite news | last = Collins | first = Simon | title = Starbucks staff stir for wage lift | publisher = [[New Zealand Herald]] | date = ೨೦೦೫-೧೧-೨೪ | url = http://www.nzherald.co.nz/section/story.cfm?c_id=೧&objectid=೧೦೩೫೬೭೧೨ | accessdate = ೨೦೦೭-೦೫-೧೮ }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ<ref>{{cite web |last=Yue |first=Lorene |url=http://www.chicagobusiness.com/cgi-bin/news.pl?id=21891 |title=Crain's Chicago Business |publisher=Chicagobusiness.com |date=2006-08-30 |accessdate=2010-10-24 |archive-date=2007-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070312041612/http://www.chicagobusiness.com/cgi-bin/news.pl?id=21891 |url-status=deviated |archivedate=2007-03-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070312041612/http://www.chicagobusiness.com/cgi-bin/news.pl?id=21891 }}</ref> ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ನ ಒಂದಷ್ಟು ಕಾಫಿ ತಯಾರಕ ಪರಿಚಾರಕರು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನ ಕೆಂಟ್‌ ಎಂಬಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಕಾಫಿಬೀಜ ಹುರಿಯುವ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಎಂಟು ಮಂದಿ ನೌಕರರಿಗೆ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ೧೬೫,೦೦೦ US$ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿತು; ಈ ನೌಕರರು ಸಂಘದ ಪರವಾಗಿ ಇದ್ದುದಕ್ಕೆ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಆಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪಾವತಿಸಿದ ಮೊತ್ತ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಎಂಜಿನಿಯರುಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘದಿಂದ ಘಟಕದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಫೈಸಲಾತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪುಮಾಡದಿರಲು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="Allison"/> ೨೦೦೫ರ ನವೆಂಬರ್‌ ೨೩ರಂದು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ಆಕ್ಲೆಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮುಷ್ಕರವೊಂದು ಸಂಭವಿಸಿತು.<ref name="Collins"/> ಯುನೈಟ್‌ ಯೂನಿಯನ್‌ ವತಿಯಿಂದ ಸಂಘಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಈ ಮುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ, ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅವಧಿಗಳು, ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ ೧೨ NZ$ನಷ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಕನಿಷ್ಟ ವೇತನ, ಹಾಗೂ ಯುವಕ ದರಗಳ ರದ್ದತಿ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಕೆಲಸಗಾರರು ಬಯಸಿದ್ದರು. ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಸಂಘದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಪನಿಯು ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಿತು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ವೇತನದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಳಗಳು, ಹೆಚ್ಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸುಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಯಾವಧಿಗಳು, ಹಾಗೂ ಯುವಕ ದರಗಳಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸುಧಾರಣೆ ಇವು ಕಂಡುಬಂದವು.<ref>{{cite web |author=Nevil Gibson |url=http://www.nbr.co.nz/search/search_article.asp?id=14773&cid=0&cname=Results |title=National Business Review |publisher=Nbr.co.nz |date= |accessdate=2010-10-24 |archive-date=2008-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080205183438/http://www.nbr.co.nz/search/search_article.asp?id=14773&cid=0&cname=Results |url-status=deviated |archivedate=2008-02-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080205183438/http://www.nbr.co.nz/search/search_article.asp?id=14773&cid=0&cname=Results }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:StarbucksBoston.jpg|left|thumb|ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಬಾಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್‌ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌]] [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದ ವರ್ಗ ಕ್ರಮದ ಮೊಕದ್ದಮೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ, ಹಿಂಪಾವತಿಯ ಪರಿಹಾರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ೧೦೦ ದಶಲಕ್ಷ US$ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕಾಫಿ ತಯಾರಕ ಪರಿಚಾರಕರಿಗೆ‌ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ೨೦೦೮ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ಗೆ ಆದೇಶಿಸಲಾಯಿತು; ಕಾಫಿ ತಯಾರಕ ಪರಿಚಾರಕರು ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದ ಈ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ, ಟಿಪ್‌‌ ಹಣದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಪಾಳಿ-ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕೆಂಬುದು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಸದರಿ ಪರಿಚಾರಕರು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕಂಪನಿಯು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌‌ನ ಚೆಸ್ಟ್‌ನಟ್‌ ಹಿಲ್ ಎಂಬಲ್ಲಿನ ೧೮ ವರ್ಷ-ವಯಸ್ಸಿನ ಓರ್ವ ಕಾಫಿ ತಯಾರಕ ಪರಿಚಾರಕನು ಟಿಪ್‌ ಹಣದ ಸಲ್ಲಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಟಿಪ್‌ ಹಣದ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಿಗೆ ಒಂದು ಭಾಗವು ಸಿಗುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ ಕಾನೂನು ಕೂಡಾ ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news | title = Judge orders Starbucks to pay more than $100 million in back tips | publisher = [[Yahoo!|Yahoo! Canada News]] | date = ೨೦೦೮-೦೩-೨೧ | url = http://ca.news.yahoo.com/s/capress/starbucks_tipping_suit | accessdate = ೨೦೦೮-೦೩-೨೧ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080324210344/http://ca.news.yahoo.com/s/capress/starbucks_tipping_suit <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = ೨೦೦೮-೦೩-೨೪}}</ref><ref>[http://bostonist.com/2008/03/26/starbucks-lawsuit-032608.php Bostonist.com] ಚೆಸ್ಟ್‌ನಟ್‌ ಹಿಲ್‌, MA ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಎಂಪ್ಲಾಯೀ ಸ್ಯೂಸ್‌</ref> ೨೦೦೮ರ ಮಾರ್ಚ್‌ ೨೭ರಂದು ಮಿನ್ನೆಸೋಟಾದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಮೊಕದ್ದಮೆಯೊಂದು ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>[http://www.swcbulletin.com/articles/index.cfm?id=9482 SWCbulletin.com]{{dead link|date=October 2010}}</ref> === ಯೋಜನಾ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ತೆರೆಯುವಿಕೆ === ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆವರಣವೊಂದನ್ನು ಒಂದು ಉಪಾಹಾರ ಗೃಹವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯೋಜನಾ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿನ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ಆಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಹೊರಿಸಿವೆ. ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಈ ಕುರಿತು ವಾದಿಸುತ್ತಾ, "ಪ್ರಸಕ್ತ ಯೋಜನಾ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕಾಫಿ ಮಳಿಗೆಗಳು ಎಂಬ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ವರ್ಗೀಕರಣವಿಲ್ಲ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುವುದರಿಂದ, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಫಿ ಮಳಿಗೆಗಳು A೧ ಅನುಮತಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಸಮ್ಮಿಶ್ರವಾಗಿ A೧/A೩ ಅನುಮತಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಕೆಲವು A೩ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref name="pinner"/> ೨೦೦೮ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಯೋಜನಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾದ ಬ್ರೈಟನ್‌ ಮತ್ತು ಹೋವ್‌ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ವತಿಯಿಂದ ಅನುಮತಿಯು ನಿರಾಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಬ್ರೈಟನ್‌‌ನ ಕೆಂಪ್‌ಟೌನ್‌‌‌ನಲ್ಲಿನ ಸೇಂಟ್‌ ಜೇಮ್ಸ್‌‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ನ ಶಾಖೆಯೊಂದು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು; ಸದರಿ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟುಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ಮಳಿಗೆಗಳಿದ್ದುದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದ ಸದರಿ ಪರಿಷತ್ತು ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=St James's Street residents' victory over Starbucks |url=http://www.brightonandhovegreenparty.org.uk/h/n/NEWS/press_releases/ALL/533// |access-date=2011-03-27 |archive-date=2008-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080821072609/http://www.brightonandhovegreenparty.org.uk/h/n/NEWS/press_releases/ALL/533// |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=Anti-Starbucks protesters condemn store "arrogance" |url=http://www.theargus.co.uk/display.var.2295866.0.antistarbucks_protesters_condemn_store_arrogance.php }}{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ತನ್ನದು ಕೇವಲ ಕಾಫಿ, ಪಾನಪಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಳಿಗೆಯಷ್ಟೇ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಮೂಲಕ, ತೀರ್ಪಿನ ಪುನರ್‌ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು ಮತ್ತು ಆರು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯ ಒಂದು ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು<ref>{{cite news|url=http://www.theargus.co.uk/news/generalnews/display.var.2365800.0.st_jamess_street_starbucks_not_a_coffee_shop.php|title=St James's Street Starbucks - 'not a coffee shop'|last=Lumley|first=Ruth|date=26 June 2008|work=Brighton Argus|accessdate=2009-04-18|archive-date=2008-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20081203150557/http://www.theargus.co.uk/news/generalnews/display.var.2365800.0.st_jamess_street_starbucks_not_a_coffee_shop.php|url-status=dead}}</ref> ಕೋರಿತು. ಆದರೆ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಳಿಗೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯೋಜನಾ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಮಳಿಗೆಯ ಆವರಣದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಮೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಕುರ್ಚಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ಗೆ ಪರಿಷತ್ತು ಆದೇಶಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/sussex/7766582.stm|title=Shop told to stop cafe operation|date=5 December 2008|work=BBC News|accessdate=2009-04-18}}</ref> ಮಳಿಗೆಯ<ref>{{cite news|url=http://www.private-eye.co.uk/sections.php?section_link=in_the_back&issue=1233|title=Starbucks are the dregs...|date=3 April 2009|work=Private Eye|accessdate=2009-04-18}}</ref> ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಮನವಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ೨೫೦೦ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸಹಿಹಾಕಿದರಾದರೂ, ೨೦೦೯ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಚಾರಣೆಯೊಂದರ ನಂತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಪರಿಶೀಲನಾಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬನು ಮಳಿಗೆಯು ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/sussex/8128534.stm|title=Coffee shop wins planning consent|date=1 July 2009|work=BBC Sussex|accessdate=22 December 2010}}</ref> ಯೋಜನಾ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ತೆರೆದಿದ್ದ ಹೆರ್ಟ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಮಳಿಗೆಯೊಂದು ೨೦೦೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮನವಿಗೆ ಜಯವನ್ನು ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.hertfordshiremercury.co.uk/hertfordshiremercury-news/displayarticle.asp?id=406399|title=Starbucks wins planning appeal|last=Phillips|first=Daniel|date=7 April 2009|work=Hertfordshire Mercury|accessdate=2009-04-18|archive-date=2012-09-05|archive-url=https://archive.is/20120905024936/http://www.hertfordshiremercury.co.uk/hertfordshiremercury-news/displayarticle.asp?id=406399|url-status=deviated|archivedate=2012-09-05|archiveurl=https://archive.today/20120905024936/http://www.hertfordshiremercury.co.uk/hertfordshiremercury-news/displayarticle.asp?id=406399}}</ref> ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿನ<ref>{{cite news|url=http://edinburghnews.scotsman.com/topstories/Is-coffee-firm-making-mocha.2297427.jp|title=Is coffee firm making mocha of city rules?|last=Ferguson|first=Brian|date=26 January 2002|work=Edinburgh Evening News|accessdate=2009-04-18|archive-date=2011-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20110615124956/http://edinburghnews.scotsman.com/topstories/Is-coffee-firm-making-mocha.2297427.jp|url-status=dead}}</ref> ಎರಡು ಮಳಿಗೆಗಳು, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿನ<ref>{{cite news|url=http://www.manchestereveningnews.co.uk/news/s/40/40991_caf_giant_faces_shutdown.html|title=Cafe giant faces shutdown|date=9 July 2001|work=Manchester Evening News|accessdate=2009-04-18}}</ref> ಒಂದು ಮಳಿಗೆ, ಕಾರ್ಡಿಫ್‌ನಲ್ಲಿನ<ref>{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-26408336_ITM|title=Starbucks criticised over cafe|date=21 October 2002|work=South Wales Echo|accessdate=2009-04-18|archiveurl=https://archive.today/20120729093903/http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-26408336_ITM|archivedate=2012-07-29|url-status=live}}</ref> ಒಂದು ಮಳಿಗೆ, ಪಿನ್ನರ್‌‌ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರೋದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಮಳಿಗೆಗಳು ಕೂಡಾ ಯೋಜನಾ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದ ಮಳಿಗೆಗಳಾಗಿದ್ದವು.<ref name="pinner">{{cite news|url=http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23444948-details/Starbucks+faces+eviction+as+%27wrong+kind+of+shop%27/article.do|title=Starbucks faces eviction as 'wrong kind of shop'|last=Stephens|first=Alex|coauthors=Jonathan Prynn|date=28 February 2008|pages=Evening Standard|accessdate=2009-04-18|archive-date=2008-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20081011184539/http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23444948-details/Starbucks+faces+eviction+as+%27wrong+kind+of+shop%27/article.do|url-status=dead}}</ref> ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದ ಪಿನ್ನರ್‌‌ ಕೆಫೆಯು, ತೆರೆಯುವಿಕೆಗೆ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ತಂದಿದ್ದ ಮನವಿಯೊಂದನ್ನು ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.harrowtimes.co.uk/news/8174600.Starbucks_will_stay_in_Pinner/|title=Starbucks wins appeal to keep Pinner High Street cafe|last=Kirk|first=Tristan|date=19 May 2010|work=Harrow Times|accessdate=22 December 2010}}</ref> ಲೆವಿಶಾಮ್‌‌ನ<ref>{{cite news|url=http://www.thisislondon.co.uk/news/article-1261942-details/Planners+take+on+Starbucks/article.do|title=Planners take on Starbucks|last=McNeil|first=Rob|date=22 August 2002|work=Evening Standard|accessdate=2009-04-18|archive-date=2009-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20090811071415/http://www.thisislondon.co.uk/news/article-1261942-details/Planners+take+on+Starbucks/article.do|url-status=dead}}</ref> ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಹೀತ್ ಎಂಬಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಮಳಿಗೆಯೂ ಸಹ ತನಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ಪರವಾನಗಿಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ತನಿಖೆಗೀಡಾಗಿತ್ತು; ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಆಸನಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರವೇ ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪರವಾನಗಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರೂ ಅದು ಒಂದು ಉಪಾಹಾರ ಗೃಹವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದುದೇ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಸದರಿ ಮಳಿಗೆಗೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ತಿಂಡಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ತಿನ್ನಲು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಲಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಮಳಿಗೆಯ ಸರಣಿಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಒಂದು ಪರಿಗಣನಾರ್ಹ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕರಣವಾದ ನಂತರದ ೮ ವರ್ಷಗಳಾಗಿರುವ ಇಂದಿನವರೆಗೆ, ತಿಂಡಿಯನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಒಂದು ಮಳಿಗೆಯಾಗಿಯೇ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಈಗಲೂ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. === ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿನ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ವಿರುದ್ಧದ ಹಿಂಸಾಚಾರ === {{multiple image|direction=vertical|width=220 |image1=Starbucks boarded up after riot.jpg|caption1=A store on [[Piccadilly]] with its windows boarded up after being smashed by protesters |image2=G-20 Toronto June 2010 (15).jpg|caption2=A damaged front window of a Starbucks coffee shop in Toronto }} ೨೦೦೯ರ ಜನವರಿ ೧೨ರಂದು, ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿನ ವೈಟ್‌ಚಾಪೆಲ್‌ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮಳಿಗೆಯೊಂದು ಪ್ಯಾಲಿಸ್ಟೈನಿನ-ಪರವಾದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಕಾರರಿಂದ ಉಂಟಾದ ವಿಧ್ವಂಸಕತೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು; ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಕಾರರು ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ಮುರಿದುಹಾಕಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ದೊಂಬಿಯ ನಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಬಂದ ಆರಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಘರ್ಷಣೆಗಳ ನಂತರ ಮಳಿಗೆಯ ಅಳವಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದರು ಎಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿದುಬಂತು. ಮಾರನೆಯ ದಿನದ ಮುಂಜಾನೆ ಬೆಳ್ಳಂಬೆಳಗ್ಗೆಯೇ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಶಂಕಿತ ಬೆಂಕಿಬಾಂಬು ಮಳಿಗೆಯ ಆವರಣದೊಳಗೆ ಬೀಸಿ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹಾನಿಯುಂಟಾಯಿತು.<ref name="beirut">{{cite news|url=http://seattletimes.nwsource.com/html/businesstechnology/2008628258_webstarbucks14.html|title=Starbucks thrives in China, attacked in Beirut, London|last=Allison|first=Melissa|date=14 January 2009|work=Seattle Times|accessdate=2009-05-13}}</ref><ref name="wecouldnt">[http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23622431-details/We+couldn%27t+stop+attacks+on+Starbucks%2C+police+admit/article.do ವಿ ಕುಡ್‌ ನಾಟ್‌ ಸ್ಟಾಪ್‌ ಅಟ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಆನ್‌ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌, ಪೊಲೀಸ್‌ ಅಡ್ಮಿಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090227035834/http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23622431-details/We%20couldn%27t%20stop%20attacks%20on%20Starbucks%2C%20police%20admit/article.do |date=2009-02-27 }} -ಮಾರ್ಕ್‌ ಬ್ಲಂಡೆನ್‌, ಈವ್ನಿಂಗ್‌ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್‌, ಜನವರಿ ೧೯, ೨೦೦೯.</ref><ref>[http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23618498-details/Starbucks+is+firebombed+%27in+protest+against+Israel%27/article.do ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಈಸ್‌ ಫೈರ್‌ಬಾಂಬ್ಡ್‌ 'ಇನ್‌ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟ್‌ ಎಗೇನ್ಸ್ಟ್‌ ಇಸ್ರೇಲ್‌'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090827093235/http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23618498-details/Starbucks+is+firebombed+%27in+protest+against+Israel%27/article.do |date=2009-08-27 }} -ಜಸ್ಟಿನ್‌ ಡೇವನ್‌ಪೋರ್ಟ್‌, ಈವ್ನಿಂಗ್‌ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್‌, ಜನವರಿ ೧೩, ೨೦೦೯.</ref> ೨೦೦೯ರ ಜನವರಿ ೧೭ರಂದು, ಮಧ್ಯ ಲಂಡನ್‌ನ ಟ್ರಾಫಲ್ಗರ್‌‌ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಪ್‌ ದಿ ವಾರ್‌ ಕೊಯಲಿಷನ್‌ ಎಂಬ ಸಂಘಟನೆಯ ವತಿಯಿಂದ ಗಾಜಾ-ಪರವಾದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯೊಂದು ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಸಭೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ, ತಮ್ಮ ಮುಖಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕೆಲವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಜನರು, ಪಿಕಾಡಿಲಿ ಮತ್ತು ಷಾಫ್ಟ್ಸ್‌ಬರಿ ಅವೆನ್ಯೂದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಪುಡಿಪುಡಿ ಮಾಡಿದರು ಹಾಗೂ ಲೂಟಿಹೊಡೆದರು. ಇದರ ಹಿಂದಿನ ವಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಮಳಿಗೆಯೊಂದರ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದಿದ್ದ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸದರಿ ಮಳಿಗೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆರಕ್ಷಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದವಾದರೂ, "ಹಾನಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಯೇ ತೀರುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ದೃಢಸಂಕಲ್ಪ-ಮಾಡಿದ್ದ ಠಕ್ಕರನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು" ತನ್ನ ಕೈಲಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ [[ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ ಯಾರ್ಡ್‌]] ತಿಳಿಸಿತ್ತು.<ref name="wecouldnt"/><ref>[http://jta.org/news/article/2009/01/19/1002351/starbuucks-boycott-calls-lead-to-violence ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಬಾಯ್‌ಕಾಟ್‌ ಕಾಲ್ಸ್‌ ಲೀಡ್‌ ಟು ವಯಲೆನ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120114838/http://jta.org/news/article/2009/01/19/1002351/starbuucks-boycott-calls-lead-to-violence |date=2009-01-20 }}, ಜ್ಯೂಯಿಷ್‌ ಟೆಲಿಗ್ರಫಿಕ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿ (JTA), ಜನವರಿ ೧೯, ೨೦೦೯.</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/7834863.stm ಥೌಸಂಡ್ಸ್‌ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟ್‌ ಇನ್‌ UK ಓವರ್‌ ಗಾಝಾ], BBC, ಜನವರಿ ೧೭, ೨೦೦೯.</ref><ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/israel/4279688/Starbucks-smashed-and-looted-as-anti-Israel-protests-turn-to-violence.html ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಸ್ಮ್ಯಾಶ್ಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಲೂಟೆಡ್‌ ಆಸ್‌ ಆಂಟಿಇ-ಇಸ್ರೇಲ್‌ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟ್ಸ್‌ ಟರ್ನ್‌ ಟು ವಯಲೆನ್ಸ್‌] -ಅಲಾಸ್ಟೇರ್‌ ಜೇಮಿಯೆನ್‌ಸನ್‌, Telegraph.com.uk, ಜನವರಿ ೧೭, ೨೦೦೯.</ref> ೨೦೧೦ರ ಜೂನ್‌ ೨೬ರಂದು, ೨೦೧೦ರ G-೨೦ ಟೊರೊಂಟೊ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, "ಕರಿಯ ಸಮುದಾಯ"ದ (ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ ಬ್ಲಾಕ್‌) ವತಿಯಿಂದ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಮಳಿಗೆಯೊಂದರ ಕಿಟಕಿಯು ಪುಡಿಪುಡಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಳಿಗೆಗಳಿಗೂ ಇದೇ ಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿತು. ಸದಸ್ಯನೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೋರ್ವನನ್ನು CBC ರೇಡಿಯೋ ವರದಿಗಾರನೊಬ್ಬ ಹೀಗೇಕೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿರುವುದೇ ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣ ಎಂದು ಆತ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ. === "ದಿ ವೇ ಐ ಸೀ ಇಟ್‌" === ಕಲಾವಿದರು, ಬರಹಗಾರರು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿರುವ ಅನೇಕ ಸೂಕ್ತಿಗಳು, "ದಿ ವೇ ಐ ಸೀ ಇಟ್‌" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಚಾರಾಂದೋಲನವೊಂದರಲ್ಲಿ ೨೦೦೫ರಿಂದಲೂ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಬಟ್ಟಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.starbucks.com/retail/thewayiseeit_default.asp?cookie_test=1|title=The Way I See It|work=Starbucks Coffee Company|accessdate=2009-03-29|archive-date=2009-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090118085247/http://www.starbucks.com/retail/thewayiseeit_default.asp?cookie_test=1|url-status=deviated|archivedate=2009-01-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090118085247/http://www.starbucks.com/retail/thewayiseeit_default.asp?cookie_test=1}}</ref> ಕೆಲವೊಂದು ಸೂಕ್ತಿಗಳು ವಿವಾದವನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದು, ಬರಹಗಾರ ಆರ್ಮಿಸ್ಟೆಡ್‌ ಮೌಪಿನ್‌ ಮತ್ತು ಜೋನಾಥನ್‌ ವೆಲ್ಸ್‌‌‌ರಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಸೂಕ್ತಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ; ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಜೋನಾಥನ್‌ ವೆಲ್ಸ್‌‌ನ ಸೂಕ್ತಿಯೊಂದು ಸುಜನನ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಗರ್ಭಪಾತ ಮತ್ತು ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯೊಂದಿಗೆ 'ಡಾರ್ವಿನ್‌ ಸಿದ್ಧಾಂತ'ವನ್ನು ತಳುಕುಹಾಕಿದ್ದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url=http://www.denverpost.com/ci_5902652?source=rss|title=Starbucks stirs things up with controversial quotes|last=Rosen|first=Rebecca|date=2007-05-16|work=Denver Post|accessdate=2009-03-29}}</ref> === ರೋಗದಂತೆ ಹಬ್ಬಿದ US ಸೇನೆಯ ಇ-ಮೇಲ್‌ === ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಕಂಪನಿಯು ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, US ಸೇನೆಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಫಿ ದೇಣಿಗೆಗಳ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು ಎಂಬ ತಪ್ಪುಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ US ನೌಕಾದಳದ ಓರ್ವ ಸಾರ್ಜೆಂಟ್‌, ೨೦೦೪ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹತ್ತು ಮಂದಿ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಈ ಕುರಿತಾಗಿ ಇ-ಮೇಲ್ ಕಳಿಸಿದ್ದ. ಸದರಿ ಇ-ಮೇಲ್‌ ರೋಗದಂತೆ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಹತ್ತಾರು ದಶಲಕ್ಷಗಳಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಕಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮತ್ತು ಸದರಿ ಇ-ಮೇಲ್‌ನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದು ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು<ref>{{cite web|url=http://www.starbucks.com/aboutus/pressdesc.asp?id=684&rumor=true|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080620141239/http://www.starbucks.com/aboutus/pressdesc.asp?id=684&rumor=true|archivedate=2008-06-20|title=Rumor Response: Misinformation About Starbucks and the United States Military|date=11 January 2005|work=Starbucks|accessdate=2009-09-22}}</ref> ಕಳಿಸಿದರಾದರೂ, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ನ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳ VP ಆಗಿರುವ ವ್ಯಾಲೇರಿ ಒ'ನೀಲ್, ತನಗೆ ಪ್ರತಿ ಕೆಲವೇ ವಾರಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಸದರಿ ಇ-ಮೇಲ್‌ನ್ನು ಈಗಲೂ ರವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ.<ref>[http://www.communicatemagazine.co.uk/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=393:ugly-rumours&amp;catid=44:currentissue&amp;Itemid=113 ಅಗ್ಲಿ ರೂಮರ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091006105018/http://www.communicatemagazine.co.uk/index.php?option=com_content&view=article&id=393%3Augly-rumours&catid=44%3Acurrentissue&Itemid=113 |date=2009-10-06 }} ಸಂಪರ್ಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌ ೨೦೦೯</ref><ref>{{cite web|url=http://www.snopes.com/politics/military/starbucks.asp|title=G.I. Joe|last=Mikkelson|first=Barbara|work=Snopes|accessdate=2009-09-22}}</ref><ref>{{cite news|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=950CEFDA1E30F935A15751C1A9629C8B63|title=Cup of Coffee, Grain of Salt|last=Warner|first=Melanie|date=26 December 2004|work=New York Times|accessdate=2009-09-22}}</ref> === ಕಾಫಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ === ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್‌ ರಿಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ೨೦೦೭ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನ ಸಂಚಿಕೆಯು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌, ಬರ್ಗರ್‌ ಕಿಂಗ್‌ ಮತ್ತು ಡಂಕಿನ್‌' ಡೋನಟ್ಸ್‌ ಕಾಫಿಗಳನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿ, ಮೆಕ್‌‌ಡೊನಾಲ್ಡ್‌’ಸ್‌ನ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ರೋಸ್ಟ್‌ ಕಾಫಿಯನ್ನು “ಅತಿ ಅಗ್ಗದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ” ಕಾಫಿಯೆಂದು ಕರೆಯಿತು.<ref name="msnbc 16951509">{{cite news | url= http://www.msnbc.msn.com/id/16951509/ | title= A triple-venti-Americano-decaf surprise? Consumer Reports finds McDonald’s coffee better than Starbucks | publisher= [[MSNBC]] | date= ೨/೪/೨೦೦೭ | accessdate= ೯/೯/೨೦೧೦ | archive-date= 2011-02-28 | archive-url= https://web.archive.org/web/20110228195833/http://www.msnbc.msn.com/id/16951509/ | url-status= dead }}</ref> ಸದರಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕಾಫಿಯ ಕುರಿತು ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾ, ಇದು ಕಡುವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಸುಟ್ಟಂತಿದೆ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೆರೆಸುವುದರ ಬದಲಿಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ನೀರು ಬರಿಸುವಷ್ಟು ಕಹಿಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref name="msnbc 16951509"/> === ನೀರನ್ನು ಪೋಲುಮಾಡುವಿಕೆ === ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿರುವ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲೂ ನೀರಿನ ಕೊಳಾಯಿಯ ನಿರಂತರ ಹರಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿರುವ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯೊಂದರ ಮೂಲಕ, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಲೀಟರುಗಳಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ಪೋಲುಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತು. ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ಕೊಳಾಯಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ "ಮುಳುಗುಹಾಕುವ ದೊಡ್ಡತೊಟ್ಟಿಯನ್ನು" ನೈರ್ಮಲ್ಯದ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಸಮರ್ಥಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/news/article1771553.ece|title=Starbucks Starbucks leave taps on|work=thesun|access-date=2011-03-27|archive-date=2008-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20081210113752/http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/news/article1771553.ece|url-status=dead}}</ref> == ಸಂಗೀತ, ಚಲನಚಿತ್ರ, ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ == {{Main|Hear Music}} [[ಚಿತ್ರ:Hearmusic riverwalk.jpg|thumb|ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಸ್ಯಾನ್‌ ಆಂಟೋನಿಯೊ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ರಿವರ್‌ ವಾಕ್‌ಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ದಂಡೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ನ ಎರಡನೇ ಹಿಯರ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಕಾಫಿಗೃಹ.]] ಹಿಯರ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಎಂಬುದು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ನ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸಂಗೀತದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಪೂರ್ಣಪಟ್ಟಿಯ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ (ಕೆಟಲಾಗ್‌ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ) ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಹಿಯರ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌, ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ತಾಣಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು. ಹಿಯರ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನ್ನು ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಖರೀದಿಸಿತು. ಸರಿಸುಮಾರು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ, ಲ್ಯೂಸಿಯಾನೊ ಪಾವರಟ್ಟಿಯಂಥ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಗೀತನಾಟಕದ ಸಂಪುಟವೊಂದನ್ನು ಅವರು ತಯಾರಿಸಿದರು; ಇದಾದ ನಂತರ ೨೦೦೭ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಲ್‌ ಮೆಕ್‌ಕಾರ್ಟ್ಬನೆಯಿಂದ ಹಾಡಿದ "ಮೆಮರಿ ಆಲ್‌ಮೋಸ್ಟ್‌ ಫುಲ್‌" ಎಂಬ ಪ್ರಚಂಡ ಯಶಸ್ಸಿನ CDಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾದ ಹೊಸ ಹಿಯರ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಗೆ ಸಹಿಹಾಕಿದ ಮೊದಲ ಕಲಾವಿದ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಮೆಕ್‌ಕಾರ್ಟ್ಬನೆ ಪಾತ್ರನಾಗಲು ಇದು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದರ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಬಿಡುಗಡೆಯು ೨೦೦೭ರ ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಾಫಿಯೇತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಂಪನಿಯು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು, ಇದು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ''ಅಕೀಲಾಹ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಬೀ'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಅದರ ಕುರಿತು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮಳಿಗೆಗಳು ಅಗಾಧವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದವು ಹಾಗೂ DVDಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದವು.<ref>{{cite web |url = http://www.videobusiness.com/article/CA6340569.html |archiveurl = https://www.webcitation.org/5j7VkJQ72?url=http://www.videobusiness.com/article/CA6340569.html |title = Starbucks rocks with Berry DVD |author = Ault, Susanne |accessdate = August 18, 2009 |archivedate = ಆಗಸ್ಟ್ 18, 2009 |date = June 2, 2006 |publisher = [[Video Business]] |url-status = live }}</ref> === ಆಪಲ್ ಜೊತೆಗಿನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ === "ಕಾಫಿಗೃಹದ ಅನುಭವ"ದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದರ ಕುರಿತಾಗಿ ಜತೆಗೂಡಿ ಕೆಲಸಮಾಡಲು, ಆಪಲ್‌ ಜೊತೆಗಿನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಸಮ್ಮತಿಸಿದೆ. ೨೦೦೬ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಪ್ರದೇಶವೊಂದನ್ನು ಐಟ್ಯೂನ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋರ್‌‌ಗೆ ಆಪಲ್‌ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಿತು; ಐಟ್ಯೂನ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋರ್ ಎಂಬುದು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಸಲಾಗುವ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಹೋಲುವಂತಿರುವ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ. ೨೦೦೭ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಿದ ಆಪಲ್‌, USನಲ್ಲಿನ ಗ್ರಾಹಕರು ವೈ-ಫೈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ (ವೈ-ಫೈ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಲಾಗಿನ್‌ ಆಗುವ ಯಾವುದೇ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ) ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಐಟ್ಯೂನ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋರ್‌ನ್ನು ಬ್ರೌಸ್‌ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು; ಇದು [[ಐಫೋನ್‌]], ಐಪಾಡ್‌ ಟಚ್‌, ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಬುಕ್‌ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರೂಪಿಸಿದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಮಳಿಗೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಸಲಾಗುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಐಟ್ಯೂನ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋರ್‌ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಪಥಗಳನ್ನು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಮಳಿಗೆಗಳು LCD ಪರದೆಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ಕೇಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಾಡು, ಅದನ್ನು ಹಾಡಿದ ಕಲಾವಿದರ ಹೆಸರು ಹಾಗೂ ಅದು ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವ ಗೀತಸಂಪುಟದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಈ ಪರದೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಸಿಯಾಟಲ್‌‌, ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು; ಹಾಗೂ ೨೦೦೭-೨೦೦೮ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸೀಮಿತವಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref name="informationweek">[http://www.informationweek.com/news/showArticle.jhtml?articleID=201804347 ಆಪಲ್‌ ಬಿಲ್ಡ್ಸ್‌ ಇಕೋಸಿಸ್ಟಮ್‌ ವಿತ್‌ ಐಪಾಡ್‌ ಟಚ್‌ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080210020242/http://www.informationweek.com/news/showArticle.jhtml?articleID=201804347 |date=2008-02-10 }}. (೨೦೦೭-೦೯-೦೫){{Accessdate|2007-09-05}}</ref> ೨೦೦೭ರ ಶರತ್ಕಾಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಐಟ್ಯೂನ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾದ ನಿಶ್ಚಿತ ಗೀತಸಂಪುಟಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲೂ ಸಹ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಆರಂಭಿಸಿತು. ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ "ಸಾಂಗ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಡೇ" ಪ್ರಚಾರದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ, ಐಟ್ಯೂನ್ಸ್‌ ಮೂಲಕ ಉಚಿತ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ೩೭ ವಿಭಿನ್ನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ನೀಡಿತು, ಮತ್ತು ಒಂದು "ಪಿಕ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ವೀಕ್‌" ಕಾರ್ಡು ಕೂಡಾ ಈಗ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಹಾಡಿನ ಒಂದು ಉಚಿತವಾದ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ ಆಪ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಐಫೋನ್‌ ಆಪ್‌ ಸ್ಟೋರ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. === MSNBC ಜೊತೆಗಿನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ === ೨೦೦೯ರ ಜೂನ್‌ ೧ರಂದು ಆರಂಭಗೊಂಡ, ''ಮಾರ್ನಿಂಗ್‌ ಜೋ'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ MSNBC ಮುಂಜಾನೆ ಸುದ್ದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು "ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ತಯಾರುಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ" ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸಾದರಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸದರಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶ. MSNBC ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಫಿಲ್‌ ಗ್ರಿಫಿನ್‌‌ನ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಆಯೋಜಕರು ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಕಾಫಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ "ಉಚಿತವಾಗಿ" ಸೇವಿಸಿದ್ದರಾದರೂ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಹಣದ ಪಾವತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>[https://www.nytimes.com/2009/06/01/business/media/01joe.html?_r=1&amp;partner=rss&amp;emc=rss NYtimes.com]</ref> ಎದುರಾಳಿ ಸುದ್ದಿ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಈ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವು; ಅಂದರೆ ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಅವನತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಒಂದು ದಕ್ಷ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮಾನದಂಡಗಳ ಒಂದು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.broadcastingcable.com/article/277914-_Morning_Joe_Starbucks_Sponsorship_Gets_Mixed_Reactions.php |title=Broadcastingcable.com |publisher=Broadcastingcable.com |date= |accessdate=2010-10-24}}</ref> == ಬಟ್ಟಲಿನ ಗಾತ್ರಗಳು == {| class="wikitable" |- !ಹೆಸರು !ಅಳತೆ !ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | ಷಾರ್ಟ್‌ | {{convert|8|usfloz|mL|lk=on}} | ಎರಡು ಮೂಲ ಗಾತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಸಣ್ಣದಾಗಿರುವಂಥದ್ದು |- | ಟಾಲ್‌ | {{convert|12|usfloz|mL|abbr=on}} | ಎರಡು ಮೂಲ ಗಾತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವಂಥದ್ದು |- | ಗ್ರಾಂಡೆ | {{convert|16|usfloz|mL|abbr=on}} | ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವಂಥದ್ದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇಟಲಿ ಭಾಷೆ/ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯಹೆಸರು |- | ವೆಂಟಿ | {{convert|20|usfloz|mL|abbr=on}}, {{convert|24|usfloz|mL|abbr=on}} | ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇಟಲಿ ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರು |- | ಟ್ರೆಂಟಾ | {{convert|31|usfloz|mL|abbr=on}} | ಮೂವತ್ತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇಟಲಿ ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರು |- |} == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == {{Portal box|Seattle|Companies|Food}} * ಕಾಫಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ * ಕಾಫಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಕಾಫಿಗೃಹದ ಸರಣಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಸಿಯಾಟಲ್‌‌ ಮೂಲದ ಕಂಪನಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == * ಜನೆಟ್‌ ಗೋಲ್ಡ್‌‌ಸ್ಟೀನ್‌ ಜೊತೆಗೆ ಬೆಹಾರ್‌, ಹೋವರ್ಡ್‌. (೨೦೦೭). ''ಇಟ್ಸ್‌ ನಾಟ್‌ ಎಬೌಟ್‌ ದಿ ಕಾಫಿ: ಲೀಡರ್‌ಷಿಪ್‌ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್‌ ಫ್ರಂ ಎ ಲೈಫ್‌ ಅಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌'' , ೨೦೮ ಪುಟಗಳು. ISBN ೧-೫೯೧೮೪-೧೯೨-೫. * ಕ್ಲಾರ್ಕ್‌, ಟೇಲರ್‌‌. (೨೦೦೭). ''ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಡ್‌: ಎ ಡಬಲ್‌ ಟಾಲ್‌ ಟೇಲ್‌ ಆಫ್‌ ಕೆಫೀನ್‌, ಕಾಮರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಲ್ಚರ್‌‌'' . ೩೩೬ ಪುಟಗಳು. ISBN ೦-೩೧೬-೦೧೩೪೮-X. * ಮಿಚೆಲ್ಲಿ, ಜೋಸೆಫ್‌ A. (೨೦೦೬). ''ದಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯೆನ್ಸ್‌: ೫ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಟರ್ನಿಂಗ್‌ ಆರ್ಡಿನರಿ ಇನ್‌ಟು ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾರ್ಡಿನರಿ'' , ೨೦೮ ಪುಟಗಳು. ISBN ೦-೦೭-೧೪೭೭೮೪-೫. * {{cite book| last =Pendergrast | first =Mark | title =Uncommon Grounds: The History of Coffee and How It Transformed Our World | publisher =Texere | location=London |year=2001| isbn =1-58799-088-1}} * ‌‌ಷುಲ್ಟ್ಜ್, ಹೋವರ್ಡ್‌. ಮತ್ತು ಡೋರಿ ಜೋನ್ಸ್‌ ಯಾಂಗ್‌. (೧೯೯೭). ''ಪೌರ್‌ ಯುವರ್‌ ಹಾರ್ಟ್‌ ಇನ್‌ಟು ಇಟ್‌: ಹೌ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಬಿಲ್ಟ್‌ ಎ ಕಂಪನಿ ಒನ್‌ ಕಪ್‌ ಅಟ್‌ ಎ ಟೈಮ್‌'' , ೩೫೦ ಪುಟಗಳು. ISBN ೦-೭೮೬೮-೬೩೧೫-೩. * ಸೈಮನ್, ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್. (೨೦೦೯). ''‌‌ಎವೆರಿಥಿಂಗ್‌ ಬಟ್‌ ದಿ ಕಾಫಿ: ಲರ್ನಿಂಗ್‌ ಎಬೌಟ್‌ ಅಮೆರಿಕಾ ಫ್ರಂ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್'' . ೩೨೦ ಪುಟಗಳು. ISBN ೦-೫೨೦-೨೬೧೦೬-೨. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌ == {{Commons|Starbucks}} * {{official|http://www.starbucks.com}} * [http://www.starbucksunion.org/ ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್‌‌ ಯೂನಿಯನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041217015017/http://www.starbucksunion.org/ |date=2004-12-17 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ]] igau6gr6uncug84g73vfwuscv98pdoc 0 34916 1374082 1368608 2026-05-25T05:25:11Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374082 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu leader |name= ಸ್ವಾಮಿನಾರಾಯಣ |image= Shikshapatri.jpg |caption = Illustration of Swaminarayan writing the [[Shikshapatri]] |birth_date= 3 April 1781 |birth_place= [[Chhapaiya]] (present-day [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]], India) |birth_name=ಘನಶ್ಯಾಂ ಪಾಂಡೆ |death_date={{death date and age|1830|6|1|1781|4|3|df=yes}} |death_place= [[Gadhada]] (present-day [[Gujarat]], India) |guru= [[ರಮಾನಂದ ಸ್ವಾಮಿ]] |sect = [[ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥ]] |honors= Venerated as an [[Avatar]] of Narayana, from the [[Nara Narayana]] deity pair or an avatar of [[Purushottama]] Narayana - the Supreme Being, in the [[Swaminarayan Hinduism]] |founder = [[Swaminarayan Sampraday]] |quote= |footnotes= }} [[File:Nilkanth Varni.JPG|thumb|145px|left|Nilkanth Varni during his travels]] ಸಹಜಾನಂದಸ್ವಾಮಿ ಎಂದೂ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಸ್ವಾಮಿನಾರಾಯಣರು (೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೭೮೧ – ೧ ಜೂನ್ ೧೯೩೦) [[ವೈಷ್ಣವಧರ್ಮ]]ದ [[ಸ್ವಾಮಿ ನಾರಾಯಣ ಪಂಥ]]ದ ಕೇಂದ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://www.swaminarayan.info The Ahmedabad Gadi of the Swaminarayan Sampraday] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191112111018/https://www.swaminarayan.info/ |date=2019-11-12 }} *[http://www.vadtalmandir.org The Vadtal Gadi of the Swaminarayan Sampraday] ;BAPS *[http://www.swaminarayan.org BAPS] ;Other *{{cite web |url=http://www.gurukulworld.org/rajkot/swaminarayan/life.asp?Page=0 |title=Life Biography of Bhagwan Swaminarayan : Shree Swaminarayan Gurukul, Rajkot |access-date=2015-05-21 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225170527/http://www.gurukulworld.org/rajkot/swaminarayan/life.asp?Page=0%0A |url-status=deviated |archivedate=2018-12-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225170527/http://www.gurukulworld.org/rajkot/swaminarayan/life.asp?Page=0%0A }} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಸಂತರು]] 5swjaxw9rpxdi8yb2vi73t00qqlpag5 0 53800 1374072 1367979 2026-05-25T03:09:09Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374072 wikitext text/x-wiki {{Geobox|Desert | name = ಸೊನೊರನ್ ಮರುಭೂಮಿ | native_name = | other_name = | category = | image = Agfr desert.jpg | image_caption = Sonoran Desert in Arizona. | official_name = | etymology = | motto = | nickname = | flag = | symbol = | country = ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ | country1 = ಮೆಕ್ಸಿಕೊ | state = [[ಅರಿಜೋನ]] | state1 = [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ]] | state2 = [[ಸೊನೊರ]] | state3 = [[ಸಿನಲೊವ]] | state4 = [[ಬಜ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ]] | region = | district1 = | district2 = | district3 = | municipality = | parent = [[North American Desert]] ecoregion<ref>[http://www.epa.gov/wed/pages/ecoregions/na_eco.htm#Level%20I Western Ecology Division], US Environmental Protection Agency</ref> | range = | border = [[Mojave Desert]] (north)<br>[[Colorado Plateau]] (north and east)<br>[[Peninsular Ranges]] (west). | part = | river = | tributary_left = | tributary_right = | child_left = | child_right = | city = | landmark = | building = | elevation_imperial = | prominence = | location = | lat_d = | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = | long_m = | long_s = | long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_state = | highest_elevation_imperial = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_note = | lowest_location = [[Salton Sea]] ([[below sea level]]) | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = | lowest_elevation_imperial = −226 | watershed_imperial | length_imperial = | length_orientation = | width_imperial = | width_orientation = | height_imperial = | depth_imperial = | volume_imperial = | weight_imperial = | area_imperial = | area_land_imperial = | area_water_imperial = | area_urban_imperial = | area_metro_imperial = | population = | population_date = | population_urban = | population_metro = | population_density_imperial = | population_density_urban_imperial = | population_density_metro_imperial = | geology = | orogeny = | period = | biome = [[Deserts and xeric shrublands]] | plant = [[Madrean Region|Madrean Floristic Region]] | animal = | author = | style = | material = | established = | date = | management = | management_location = | management_region = | management_country = | management_elevation_imperial = | management_lat_d = | management_lat_m = | management_lat_s = | management_lat_NS = | management_long_d = | management_long_m = | management_long_s = | management_long_EW = | government = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation_imperial = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | owner = | mayor = | leader = | public = | visitation = | visitation_date = | access = | ascent = | ascent_date = | discovery = | discovery_date = | postal_code = | area_code = | code = | free = | free_type = | map = Sonoran Desert map.svg | map_caption = '''Sonoran Desert''' | map_locator = | commons = | statistics = | website = | footnotes = }} '''ಸೊನೊರನ್ ಮರುಭೂಮಿ''' ಇದು [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]] ಮತ್ತು [[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ಗಳ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery> File:Sonoran Desert 33.081359 n112.431507.JPG|The Sonoran Desert near [[Maricopa, Arizona]]. File:Sonora desert of altar.jpg|Sand dunes in the Gran Desierto de Altar. File:sonoran desert mountains.jpg|The [[Santa Catalina Mountains]] in the Sonoran Desert near Tucson, Arizona. File:El Camino del Diablo, border patrol.jpg|[[US Border Patrol]] helicopter along [[El Camino Del Diablo]], a historic 250-mile trail in the Sonoran Desert. File:20091211 - Puerto Penasco -63.jpg|Sand dunes at [[El Pinacate y Gran Desierto de Altar|El Pinacate Biosphere Reserve]] in northwestern Sonora, Mexico. File:Saguaro forest.jpg|Saguaro forest in the [[Tucson Mountains]]. File:Imperial sand dunes.jpg|The [[Algodones Dunes]] in southeastern California. </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.desertmuseum.org/ Arizona–Sonora Desert Museum] :*[http://www.desertmuseum.org/desert/sonora.php Sonoran Desert and its subdivisions], with map and photos * [http://www.oneworldjourneys.com/sonoran/hist_timeline.html Timeline of the Sonoran desert] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230213085734/http://www.oneworldjourneys.com/sonoran/hist_timeline.html |date=2023-02-13 }} * [http://alic.arid.arizona.edu/sonoran/documents/mcginnies/McGinnies_overview.html ''An Overview of the Sonoran Desert'', by William G. McGinnies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030121161839/http://alic.arid.arizona.edu/sonoran/documents/mcginnies/McGinnies_overview.html |date=2003-01-21 }} * [http://arizonensis.org/sonoran/ The Sonoran Desert Naturalist] * [http://dana.ucc.nau.edu/~are-p/road_map/eco/geology.html#sonoran Very short overview of Sonoran Desert Geology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060225223256/http://dana.ucc.nau.edu/~are-p/road_map/eco/geology.html#sonoran |date=2006-02-25 }} * [http://www.cas.vanderbilt.edu/bioimages/ecoregions/51310frame.htm Sonoran Desert images at bioimages.vanderbilt.edu] ([http://www.cas.vanderbilt.edu/bioimages/ecoregions/51310.htm slow modem version]) * [http://www.isdanet.org International Sonoran Desert Alliance] * [http://content.lib.utah.edu/u?/wss,2460 Sounds of the Sonoran Desert] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110613193141/http://content.lib.utah.edu/u/?%2Fwss%2C2460 |date=2011-06-13 }}) {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮರುಭೂಮಿಗಳು]] ccwmhbw2u7q268hmi8m3h486rciw1v7 0 83625 1374099 1337122 2026-05-25T09:11:09Z CommonsDelinker 768 ಚಿತ್ರ Chaetophractus_vellerosus3.jpgರ ಬದಲು ಚಿತ್ರ Chaetophractus_villosus3.jpg ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. 1374099 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = ಆರ್ಮಡಿಲೊ | fossil_range = [[Paleocene]]-Recent, {{Fossil range|58.7|0}} | image = Nine-banded Armadillo.jpg | image_caption = [[Nine-banded armadillo]], ''Dasypus novemcinctus'' | regnum = Animalia | phylum = Chordata | classis = [[Mammal]]ia | superordo = [[Xenarthra]] | ordo = [[Cingulata]] | familia = '''Dasypodidae''' | familia_authority = [[John Edward Gray|Gray]], 1821 | type_genus = [[Dasypus]] | subdivision_ranks = [[Genus (biology)|Genera]] | subdivision = }} ಕವಚಧಾರಿ ಅದಂತಿ (ಈಡೇಂಟು). [[ಹೆಗ್ಗಣ]]ದಂತೆ ನೆಲಕೊರೆಯುವ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿ. ಈ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಲ್ಲ [[ಅಮೆರಿಕ]]ದ ನಿವಾಸಿ. ==ಗುರುತು== ಇವುಗಳ ಹಲವಾರು ಮೂಳೆಚಿಕ್ಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಮೈಯನ್ನೆಲ್ಲ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚುವ ಕವಚದಂತಿದೆ. ಹೆಗಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೂಳೆಯ ಗುರಾಣಿ ಇದೆ. ಸೊಂಟದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ಚಲಿಸುವಂಥ ಹಲವಾರು ಮೂಳೆಯ ಒಡ್ಯಾಣ ಅಥವಾ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಇದ್ದು ಮೈ ಬಾಗಿ ಬಳುಕಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ತಲೆಯಮೇಲೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮೂಳೆಯ ಗುರಾಣಿ ಇದೆ. ಬಾಲದುದ್ದಕ್ಕೂ ಚಿಕ್ಕ ಮೂಳೆಗಳಿವೆ. ಇವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಚರ್ಮದಮೇಲೆ ಮೂಳೆಪಟ್ಟಿಗಳ ಲೆಕ್ಕವನ್ನವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೂರು ಪಟ್ಟೆ, ಆರು ಪಟ್ಟೆ, ಒಂಬತ್ತುಪಟ್ಟೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ಹೊರ ಕವಚ ಬಹಳ ಬಲವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಅದರೊಳಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಣಿ ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನೂ ಬಾಲವನ್ನೂ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಒಂದು ದುರ್ಭೇದ್ಯವಾದ ಚೆಂಡಿನಂತೆ ಗುಂಡಾಗಿ ಉರುಳುತ್ತಿರುಬಲ್ಲದು. ==ಆಹಾರ== [[File:Nine-banded armadillo skeleton.jpg|right|thumb|ಆರ್ಮಡಿಲ್ಲೊದ ಅಸ್ತಿ ಪಂಜರ]] ಇದು [[ಸ್ಲಾತ್]] ಎಂಬ ಪ್ರಾಣಿಯ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಸ್ಲಾತ್ ಮರದ ರೆಂಬೆಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದರೆ, ಇದು ತನ್ನ ಕವಚವನ್ನೂ ತೋಡುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸಿ ನೆಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಬಲವಾದ ಉಗುರುಗಳಿರುವುದರಿಂದ ನೆಲವನ್ನು ಬೇಗನೆ ತೋಡಿ ನೆಟ್ಟನೆ ಒಳಕ್ಕಿಳಿದು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಬಲ್ಲದು. ಕವಚದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಇದು ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಲೂಬಲ್ಲದು; ಚುರುಗುಟ್ಟುವಂತೆ ಕಡಿಯಲೂ ಬಲ್ಲದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ದುಷ್ಟ ಜಂತುವಲ್ಲ. ಬೆದೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊರತು, ಮಿಕ್ಕ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ತಗ್ಗು ಏರು ಇಲ್ಲದ ಬಯಲು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲೂ ನೆಲಗಳಲ್ಲೂ ಇರಲು ಇದಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟ. ನಸುಹಳಸಿದ ಮಾಂಸವೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ತುಂಬ ಪ್ರೀತಿ. ಕೆಲವು ಆರ್ಮಡಿಲ್ಲೊಗಳು ಹಾವುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ರೋಮಭರಿತ ಆರ್ಮಡಿಲ್ಲೊ ತಿನ್ನದ ವಸ್ತುವಿಲ್ಲ. ಯಾವ ರೀತಿಯ ಆಹಾರವನ್ನೂ ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಇವು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗೂಡುಗಳಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದು ಹುಳು ಹುಪ್ಪಟೆ, ಸಣ್ಣದಂಶಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸತ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ===ರಾಕ್ಷಸ ಆರ್ಮಡಿಲ್ಲೊ=== [[File:Chaetophractus villosus3.jpg|thumb|right|ರಾಕ್ಷಸ ಆರ್ಮಡಿಲ್ಲೊ]] ತಲೆಯಿಂದ ಬಾಲದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಐದು ಅಡಿಗಳಷ್ಟಿರುವ ರಾಕ್ಷಸ ಆರ್ಮಡಿಲ್ಲೊ ಈ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿ. ಒಂಬತ್ತು ಪಟ್ಟೆಗಳುಳ್ಳ ಆರ್ಮಡಿಲ್ಲೊ ಒಂದೇ ದಕ್ಷಿಣ ಟೆಕ್ಸಾಸ್, [[ಅರಿಜೋನ]], ಅಲ್ಲಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಬ್ರೆಜಿಲ್‍]]ವರೆಗೂ ಅರ್ಜಂಟೀನದ ಬಯಲು ಕಾಡಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪನಾಮಾದವರೆಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲೂ ಹರಡಿದೆ. ಇವು ಮನುಷ್ಯರ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕು ಅಂದರೆ ಮನುಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಬಾಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವು ಕೊಚ್ಚಿದ ಮಾಂಸ, ಕೋಳಿ ಮೊಟ್ಟೆ, ಅನ್ನ ಇವುಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಬದುಕಬಲ್ಲವು. {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ]] 4o7ad2fh9tolme4n990qn0riawh6sln 0 96207 1374069 1364874 2026-05-24T18:06:14Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374069 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ಶಿಖರ್ ಧವನ್ | image = SHIKHAR DHAWAN (16005494418).jpg | caption = ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಶಿಖರ್ ಧವನ್ | fullname = | birth_date = {{Birth date and age|1985|12|5|df=yes}} | birth_place = [[ದೆಹಲಿ]], ಭಾರತ | nickname = ಗಬ್ಬರ್,<ref>{{cite web|title=Tattooed family man: The other side of Shikhar Dhawan|url=http://www.hindustantimes.com/specials/cricket/india-vs-australia-2013/chunk-ht-ui-indiavsaustralia2013-dontmiss/tattooed-family-man-the-other-side-of-shikhar-dhawan/sp-article10-1027539.aspx|publisher=Hindustan Times|accessdate=22 February 2015|archive-date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225202411/https://www.hindustantimes.com/india/tattooed-family-man-the-other-side-of-shikhar-dhawan/story-8RtnPYF4e4YAvPhhT1RKaO.html|url-status=dead}}</ref> Jatt-jee<ref>{{cite web|title='I didn't feel I rushed things' - Dhawan|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/story/625393.html|publisher=ESPN Cricinfo |accessdate=5 December 2016}}</ref> | heightm = ೧.೮೦ | batting = ಎಡಗೈ | bowling = ಬಲಗೈ [[ಆಫ್ ಸ್ಪಿನ್]] | role = ಆರಂಭಿಕ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ಮನ್ | family = | international = true | internationalspan = ೨೦೧೦-ಇಂದಿನವರೆಗೆ | country = ಭಾರತ | testdebutdate = ೧೪ ಮಾರ್ಚ್ | testdebutyear = ೨೦೧೩ | testdebutagainst = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ | testcap = ೨೭೭ | lasttestdate = ೭ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ | lasttestyear = ೨೦೧೮ | lasttestagainst = ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ | odicap = ೧೮೮ | odidebutdate = ೨೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ | odidebutyear = ೨೦೧೦ | odidebutagainst = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ | lastodidate = ೧೭ ಜನವರಿ | lastodiyear = ೨೦೨೦ | lastodiagainst = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ | odishirt = ೪೨ | T20Idebutdate = ೪ ಜೂನ್ | T20Idebutyear = ೨೦೧೧ | T20Idebutagainst = ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ | T20Icap = ೩೬ | lastT20Iagainst = ಶ್ರೀಲಂಕಾ | lastT20Idate = ೧೦ ಜನವರಿ | lastT20Iyear = ೨೦೨೦ | T20Ishirt = ೪೨ | club1 = [[Delhi cricket team|ದೆಹಲಿ]] | year1 = ೨೦೦೪-ಇಂದಿನವರೆಗೆ | club2 = [[ಡೆಲ್ಲಿ ಡೇರ್ ಡೇವಿಲ್ಸ್]] | year2 = ೨೦೦೮ | clubnumber2 = ೨೫ | club3 = [[ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್]] | year3 = ೨೦೦೯-೨೦೧೦ | clubnumber3 = ೨೫ | club4 = [[ಡೆಕ್ಕನ್ ಚಾರ್ಜಸ್]] | year4 = ೨೦೧೧-೧೨ | clubnumber4 = ೨೫ | club5 = [[ಸನ್ ರೈಸೆರ್ಸ್ ಹೈದರಾಬಾದ್]] | year5 = ೨೦೧೩-೧೮ | clubnumber5 = ೩೫ | club6 = [[ಡೆಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್]] | year6 = ೨೦೧೯-ಇಂದಿನವರೆಗೆ | clubnumber6 =೨೫ | columns = ೪ | column1 = [[ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್|ಟೆಸ್ಟ್]] | column2 = [[ODI cricket|ಓಡಿಐ]] | column3 = [[Twenty20 International|ಟಿ೨೦ ಐ]] | matches1 = ೩೪ | matches2 = ೧೩೦ | matches3 = ೬೧ | runs1 = ೨,೩೧೫ | runs2 = ೫,೬೫೦ | runs3 = ೧,೫೮೮ | bat avg1 = ೪೦.೬೧ | bat avg2 = ೪೫.೨೦ | bat avg3 = ೨೮.೩೫ | 100s/50s1 = ೭/೫ | 100s/50s2 = ೧೭/೨೯ | 100s/50s3 = 0/೧೦ | top score1 = ೧೯೦ | top score2 = ೧೪೩ | top score3 = ೯೨ | deliveries1 = ೫೪ | deliveries2 = – | deliveries3 = – | wickets1 = 0 | wickets2 = – | wickets3 = – | bowl avg1 = – | bowl avg2 = – | bowl avg3 = – | fivefor1 = – | fivefor2 = – | fivefor3 = – | tenfor1 = – | tenfor2 = – | tenfor3 = – | best bowling1 = – | best bowling2 = – | best bowling3 = – | catches/stumpings1 = ೨೮/– | catches/stumpings2 = ೬೧/– | catches/stumpings3 = ೧೯/– | column4 = [[First-class cricket|ಎಫ್ ಸಿ]] | matches4 = ೧೨೨ | runs4 = ೮,೪೯೯ | bat avg4 = ೪೪.೨೬ | 100s/50s4 = ೨೫/೨೯ | top score4 = ೨೨೪ | deliveries4 = ೨೯೮ | wickets4 = ೩ | bowl avg4 = ೪೭.೩೩ | fivefor4 = - | tenfor4 = - | best bowling4 = ೨/೩೦ | catches/stumpings4 = ೧೨೦/ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/28235.html ESPNcricinfo | date = 17 January 2020 }} '''ಶಿಖರ್ ಧವನ್''', ಓರ್ವ ಭಾರತೀಯ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಆಟಗಾರ. ಇವರು ಎಡಗೈ ಆರಂಭಿಕ ಬ್ಯಾಟ್ಸಮಾನ್ ಹಾಗು ಬಲಗೈ ಆ‍ಫ್ ಬ್ರೇಕ್ ಬೌಲರ್. [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ನಲ್ಲಿ ಸನ್‌ರೈಸರ್ಸ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಶಿಖರ್ ರವರು ದಶಂಬರ ೦೫,೧೯೮೫ರಂದು [[ದೆಹಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸುನೈನ ಹಾಗು ಮಹೇಂದ್ರ ಪಾಲ್ ಧವನ್ ದಂಪತಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರಿಗೆ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ ಇದ್ದಾರೆ, ಶ್ರೇಷ್ಟ. ತಮ್ಮ ೧೨ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೊನೆಟ್ ಕ್ಲಬ್‍ನ ತಾರಕ್ ಸಿನ್ಹ‍ರವರ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಇವರು ವಿಕೇಟ್ ಕೀಪರ್‍ ಆಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref>https://www.indiatoday.in/magazine/sports/cricket/story/20130401-shikhar-dhawan-bhuvneswar-kumar-indian-cricket-test-one-day-matches-india-vs-australia-762863-1999-11-30</ref> ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೧೯ರ ವಯ್ಯೋಮಿತಿಯ ತಂಡದಲ್ಲಿ ೦೩ ಶತಕಗಳ ಸಹಿತ ೫೦೫ ರನ್ ಕಲೆಹಾಕಿ ಗಮನ ಸಳೆದಿದ್ದರು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Shikhar_Dhawan</ref> == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ == === ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ === ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯, ೨೦೦೮ರಂದು ದೆಹಲಿಯಾ ಫಿರೋಜ್ ಶಾ ಕೋಟ್ಲಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೩ನೇ ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ದೆಲ್ಲಿ ಡೇರ್ ಡೆವಿಲ್ಸ್ ತಂಡದಿಂದ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]]ನಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.[http://www.iplt20.com ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]ನ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ೦೮ ಬೌಂಡರಿ ಸಹಿತ ೪೧ ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಧಶತಕ (೫೨) ಗಳಿಸಿ ಅಜೇಯರಾಗಿ ಉಳಿದರು. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಐಪಿಎಲ್‍ನಲ್ಲಿ ೩೫೬೧ ರನ್‍ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‍ನಲ್ಲಿ ಸನ್ ರೈಸರ್ಸ್ ಹೈಡೆರಾಬಾದ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ.<ref>http://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/10555/delhi-daredevils-vs-rajasthan-royals-3rd-match-indian-premier-league-2008</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.iplt20.com/teams/sunrisers-hyderabad/squad/41/Shikhar-Dhawan/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-02-02 |archive-date=2018-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180206180653/http://www.iplt20.com/teams/sunrisers-hyderabad/squad/41/Shikhar-Dhawan |url-status=dead }}</ref> === ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ === ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦, ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ವಿಶಾಖಪಟ್ಟನಮ್‍ನಲ್ಲಿ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ವಿರುದ್ದ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಇವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ಮಾರ್ಚ ೧೪, ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಮೂರನೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಇವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೆಸ್ಟ್ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]]ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೭೪ ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ ೧೮೭ರನ ಬಾರಿಸಿದ್ದರು. ಜೂನ್ ೦೪, ೨೦೧೧ರಂದು ಟ್ರಿನಿಡ್ಯಾದ್‍ನಲ್ಲಿ [[ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್]] ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಏಕೈಕ ಟಿ-೨೦ ಪಂದ್ಯದ ಮುಖಾಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>http://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/3349/india-vs-australia-2nd-odi-australia-in-india-2010</ref><ref>http://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/9847/windies-vs-india-only-t20i-india-in-west-indies-2011</ref><ref>http://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/11944/india-vs-australia-3rd-test-australia-tour-of-india-2013</ref> == ಶ್ರೇಯಾಂಕ == *ಪ್ರಸ್ತುತ ಶಿಖರ್ ರವರು '''[[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ]]'''<ref>https://www.icc-cricket.com/</ref> ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ, **''ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್'' ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ '''೪೯ನೇ''' ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.icc-cricket.com/rankings/mens/player-rankings/t20i/batting</ref> **''ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್'' ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ '''೧೪ನೇ''' ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.icc-cricket.com/rankings/mens/player-rankings/odi/batting</ref> **''ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್'' ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ '''೩೪ನೇ''' ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/mens/player-rankings/test/batting |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-02-02 |archive-date=2023-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230922011851/https://www.icc-cricket.com/rankings/mens/player-rankings/test/batting |url-status=dead }}</ref> == ಪಂದ್ಯಗಳು == *ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : '''೨೯''' ಪಂದ್ಯಗಳು<ref>http://www.cricbuzz.com/profiles/1446/shikhar-dhawan</ref><ref>http://www.espncricinfo.com/india/content/player/28235.html</ref> *ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : '''೯೬''' ಪಂದ್ಯಗಳು *ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : '''೨೯''' ಪಂದ್ಯಗಳು *ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : '''೧೪೩''' ಪಂದ್ಯಗಳು === ಶತಕಗಳು === #ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ : '''೧೨''' #ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ : '''೦೬''' === ಅರ್ಧ ಶತಕಗಳು === #ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ : '''೦೫''' #ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ : '''೨೩''' #ಟಿ-೨೦ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ : '''೦೩''' #ಐಪಿಎಲ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ : '''೨೮''' == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} <references/> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಳ್ವಾಸ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಆಸೋಸಿಯೇಶನ್]] 241ty4fifzhw0lgevdlg6xkn5yq38o4 0 116775 1374065 1363941 2026-05-24T15:05:25Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374065 wikitext text/x-wiki '''ವಿವಾದ''' ಎಂದರೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಾಗ್ವಾದ ಅಥವಾ ಚರ್ಚೆಯ ಸ್ಥಿತಿ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಘರ್ಷವುಳ್ಳ [[ಅಭಿಪ್ರಾಯ]] ಅಥವಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. == ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರಗಳು == ಹಲವುವೇಳೆ ವಿವಾದಗಳು ವಾದಿಗಳ ಕಡೆಯಿಂದ ವಿಶ್ವಾಸದ ಕೊರತೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ – ಹೀಗೆಂದು ಬೆನ್‍ಫ಼ರ್ಡ್‌ನ ವಿವಾದದ ನಿಯಮವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿಯ ಕೊರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ ("ಭಾವೋದ್ರೇಕವು ಲಭ್ಯವಿರುವ ನೈಜ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ವಿಲೋಮಾನುಪಾತದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ"). ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿರುವ ಮಾನವಜನ್ಯ ವಾಯುಗುಣ ಬದಲಾವಣೆ ಮೇಲಿನ ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಒಮ್ಮತಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಿರುವವರು ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ಇರದಿರುವುದರಿಂದ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite journal|volume=9|issue=3|pages=297–312|last=Ungar|first=S.|title=Knowledge, ignorance and the popular culture: climate change versus the ozone hole|journal=Public Understanding of Science|year=2000|doi=10.1088/0963-6625/9/3/306}}</ref><ref>{{Cite journal|volume=1|issue=1|pages=35–41|last=Pidgeon|first=N.|last2=B. Fischhoff|title=The role of social and decision sciences in communicating uncertain climate risks|journal=Nature Climate Change|year=2011|bibcode=2011NatCC...1...35P|doi=10.1038/nclimate1080}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == * Brian Martin, ''[http://www.bmartin.cc/pubs/14cm/14cm.pdf The Controversy Manual]'' (Sparsnäs, Sweden: Irene Publishing, 2014). * [https://www.semanticjuice.com/controversial-topics/ Controversial topics] based on [[ಯಂತ್ರ ಕಲಿಕೆ|machine learning]] on Wikipedia data * [https://controversial.today/ Controversial Today] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190718200302/https://controversial.today/ |date=2019-07-18 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ]] g2ls9rdsh9xzfcm3vqjvbheclq717n1 0 145986 1374108 1371840 2026-05-25T11:31:38Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374108 wikitext text/x-wiki '''ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದ ಧ್ವಜವು''' [[ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ|ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ]] ಖಂಡವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಧ್ವಜ ಅಥವಾ ಧ್ವಜ ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಒಂದೇ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಕಾಂಡೋಮಿನಿಯಂ ಆಗಿ, ಅದು ತನ್ನದೇ ಆದ ಅಧಿಕೃತ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಖಂಡವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಲಾಂಛನ == [[ಚಿತ್ರ:Flag_of_the_Antarctic_Treaty.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/68/Flag_of_the_Antarctic_Treaty.svg/220px-Flag_of_the_Antarctic_Treaty.svg.png|right|thumb| ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಲಾಂಛನ]] [[ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ]] ಸಮಾಲೋಚನಾ ಸದಸ್ಯರು <ref>{{Cite web|url=https://www.bas.ac.uk/about/antarctica/the-antarctic-treaty/the-antarctic-treaty-explained/|title=The Antarctic Treaty Explained|website=British Antarctic Survey|language=en-GB|access-date=2020-10-27|archive-date=2020-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030131321/https://www.bas.ac.uk/about/antarctica/the-antarctic-treaty/the-antarctic-treaty-explained/|url-status=dead}}</ref> ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಧ್ವಜದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಈ ಲಾಂಛನವು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಖಂಡವನ್ನು ಅಲ್ಲ. <ref>{{Cite web|url=https://ats.aq/devAS/Meetings/Measure/289#:~:text=Decision%202%20(2002)%20-%20ATCM%20XXV%20-%20CEP%20V,%20Warsaw,-Subject&text=Believing%20that%20the%20adoption%20of,when%20located%20in%20Buenos%20Aires;&text=That%20the%20design%20annexed%20to,emblem%20of%20the%20Antarctic%20Treaty.|title=Antarctic Treaty database - Decision 2 (2002) - ATCM XXV - CEP V, Warsaw|website=ats.aq|access-date=2020-10-26}}</ref> ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಸದಸ್ಯರು ಲಾಂಛನವನ್ನು ೧೯೭೧ ರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಅಂಚೆಚೀಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಕನಿಷ್ಠ ೩೦ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಬಳಸಿದರು. <ref>{{Cite journal|date=January 1972|title=Postage stamp issues to commemorate the tenth anniversary of the Antarctic Treaty, 1961|url=https://www.cambridge.org/core/journals/polar-record/article/abs/postage-stamp-issues-to-commemorate-the-tenth-anniversary-of-the-antarctic-treaty-1961/40555B21254EFE67E8817ABDAE465A81|journal=Polar Record|language=en|volume=16|issue=100|pages=104–105|doi=10.1017/S0032247400062677|issn=1475-3057}}</ref> == ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳು == <gallery> ಚಿತ್ರ:White flag 3 to 2.svg|{{FIAV|proposal}} ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಿಳಿ ಧ್ವಜ ಚಿತ್ರ:Proposed flag of Antarctica (Whitney Smith).svg|{{FIAV|proposal}} ವಿಟ್ನಿ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರ ವಿನ್ಯಾಸ ಚಿತ್ರ:Flag of Antarctica.svg|{{FIAV|proposal}} ಗ್ರಹಾಂ ಬಾರ್ಟ್ರಾಮ್ ಅವರ ವಿನ್ಯಾಸ (2:3 ಅನುಪಾತ) ಚಿತ್ರ:True South Antarctic Flag.svg|{{FIAV|proposal}} ಟ್ರೂ ಸೌತ್ ವಿನ್ಯಾಸ </gallery> === ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾಕ್ಕೆ ಬಿಳಿ ಧ್ವಜ === [[ಚಿತ್ರ:White_Flag_of_Antarctica_RMG_L0129.tiff|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/White_Flag_of_Antarctica_RMG_L0129.tiff/lossy-page1-220px-White_Flag_of_Antarctica_RMG_L0129.tiff.jpg|right|thumb| ರಾಯಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ಸ್ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ 'ಡಿಸ್ಕವರಿ' ಮೂಲಕ ಹಾರಿಸಿದ ಮೂಲ ಧ್ವಜ.]] ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ (ಮತ್ತು) ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಸಂಶೋಧನಾ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯು ೧೯೨೯ ರಲ್ಲಿ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾಕ್ಕೆ ನೌಕಾಯಾನ ಮಾಡುವಾಗ ತಮ್ಮ ಹಡಗಿನ ''ಡಿಸ್ಕವರಿಯಿಂದ'' ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಿಳಿ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸಿತು. ಇದು ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದಿಲ್ಲದ ಖಂಡಕ್ಕೆ ಸೌಜನ್ಯದ ಧ್ವಜವಾಗಿ ಸುಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://collections.rmg.co.uk/collections/objects/895.html#:~:text=White%20Flag%20of%20Antarctica%20flown,no%20flag%20of%20its%20own.|title=White Flag of Antarctica - National Maritime Museum|website=collections.rmg.co.uk|access-date=2020-10-26}}</ref> ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಡಗಿನಿಂದ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಹಾರಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=RrvgAwAAQBAJ&dq=The+ship+was+flying+the+Union+Jack+at+her+forepeak%2C+the+white+Antarctic+flag+at+the+foremast%2C+and+the+Australian+flag+at+the+stern&pg=PA132|title=The Voyages of the Discovery: An Illustrated History of Scott's Ship|last=Savours|first=Ann|date=2013-04-04|publisher=Seaforth Publishing|isbn=978-1-84832-702-3|language=en}}</ref> ಇದು ಈಗ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್‌ನ ರಾಯಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. === ವಿಟ್ನಿ ಸ್ಮಿತ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ === ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಧ್ವಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ವಿಟ್ನಿ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರು ಎತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಲಾಂಛನದೊಂದಿಗೆ ಕಿತ್ತಳೆ ಧ್ವಜವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಎ ಅಕ್ಷರವು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅರೆ-ಗೋಳವು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ವೃತ್ತದ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಳು ಪರಿಸರದ ಮಾನವ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಅದರ ಗೋಚರತೆಗಾಗಿ ಅವರು [[ಕಿತ್ತಳೆ]] ಬಣ್ಣವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. <ref>{{Cite journal|last=Kaye|first=Edward|date=July 27, 2003|title=Flags Over Antarctica|url=http://internationalcongressesofvexillology-proceedingsandreports.yolasite.com/resources/20th-Stockholm/ICV20%20Kaye-E-.pdf|journal=Proceedings of the International Congress of Vexillology|volume=XX|pages=389–401}}</ref> === ಗ್ರಹಾಂ ಬಾರ್ಟ್ರಾಮ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ === ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ, ಗ್ರಹಾಂ ಬಾರ್ಟ್ರಾಮ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಧ್ವಜವನ್ನು ಅದರ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ನೀಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಖಂಡದ ಸರಳ ಬಿಳಿ ನಕ್ಷೆಯು ತಟಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಧ್ವಜವನ್ನು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಟೆಡ್ ಕೇಯ್ (ಆಗ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕದ ಧ್ವಜಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಘದ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ''ರಾವೆನ್‌ನ'' ಸಂಪಾದಕ) ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಕ್ರೂಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಈ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ, ಇದು ಬ್ರೆಜಿಲಿಯನ್ ಬೇಸ್ ಕಮಾಂಡೆಂಟೆ ಫೆರಾಜ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟ್ ಲಾಕ್‌ರಾಯ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ ಹಾರಿತು. <ref>{{Cite journal|last=Kaye|first=Edward|date=July 27, 2003|title=Flags Over Antarctica|url=http://internationalcongressesofvexillology-proceedingsandreports.yolasite.com/resources/20th-Stockholm/ICV20%20Kaye-E-.pdf|journal=Proceedings of the International Congress of Vexillology|volume=XX|pages=389–401}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFKaye2003">Kaye, Edward (July 27, 2003). [http://internationalcongressesofvexillology-proceedingsandreports.yolasite.com/resources/20th-Stockholm/ICV20%20Kaye-E-.pdf "Flags Over Antarctica"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''Proceedings of the International Congress of Vexillology''. '''XX''': 389–401 &#x2013; via Nordic Flag Society.</cite></ref> ಗ್ರಹಾಂ ಬಾರ್ಟ್ರಾಮ್ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಲ್ಲಾ ಬೆಂಬಲಿತ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ "ಫ್ಲ್ಯಾಗ್ ಫಾರ್ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ" ಎಮೋಜಿ (ಎಕ್ಯೂ) ಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://emojipedia.org/flag-for-antarctica/|title=Flag for Antarctica Emoji|publisher=[[Emojipedia]]|access-date=December 13, 2017|archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 28, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190828182619/https://emojipedia.org/flag-for-antarctica/|url-status=dead}}</ref> === ಟ್ರೂ ಸೌತ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪ === ಟ್ರೂ ಸೌತ್ (ನಿಜವಾದ ದಕ್ಷಿಣ) ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಇವಾನ್ ಟೌನ್‌ಸೆಂಡ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.dezeen.com/2021/04/29/antarctica-true-south-flag-design-evan-townsend/|title=Antarctica's first flag gives the uninhabited continent a voice in the climate crisis|date=29 April 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://oceanwide-expeditions.com/blog/true-south-a-new-flag-for-a-global-antarctica|title=True South: A New Flag for a Global Antarctica}}</ref> ಧ್ವಜವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:<blockquote>ನೌಕಾಪಡೆ ಮತ್ತು ಬಿಳಿಯ ಸಮತಲ ಪಟ್ಟೆಗಳು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದ ತೀವ್ರ ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ [[ಹಗಲು]] ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹಿಮ ಮತ್ತು ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಏಕಾಂಗಿ [[ಬಿಳಿ]] ಶಿಖರವು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಹಾರಿಜಾನ್ ಅನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಬರ್ಗ್ಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಿತ್ತರಿಸುವ ಉದ್ದನೆಯ ನೆರಳು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಲಾದ ದಿಕ್ಸೂಚಿ ಬಾಣದ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಆಕಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಖಂಡದ ಪರಿಶೋಧನೆಯ ಪರಂಪರೆಗೆ ಗೌರವವಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಎರಡು ಕೇಂದ್ರ ಆಕಾರಗಳು ವಜ್ರವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾವು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಶಾಂತಿ, ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.truesouthflag.com/|title=TRUE SOUTH {{!}} A New Flag of Antarctica|website=True South|language=en|access-date=2020-12-07}}</ref></blockquote>ಧ್ವಜವನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ|ಭೌಗೋಳಿಕ ದಕ್ಷಿಣ]] ಅಥವಾ "ನಿಜವಾದ ದಕ್ಷಿಣ" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಕಾಂತೀಯ ದಕ್ಷಿಣ|ಕಾಂತೀಯ ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ]] ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/travel/article/is-antarctica-a-country-intl-hnk/index.html|title=Is Antarctica a country? The future of the world's least understood continent|last=CNN|first=By Lilit Marcus|website=CNN|language=en|access-date=2022-08-09}}</ref> ಧ್ವಜವು ಅದರ ಪರಿಚಯದ ನಂತರ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. <ref>{{Citation|title=Antarctica|date=2022-08-02|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/antarctica/flag|journal=The World Factbook|publisher=Central Intelligence Agency|language=en|access-date=2022-08-20|archive-date=2025-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20250319154539/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/antarctica/flag/|url-status=dead}}</ref> ಇದನ್ನು ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, <ref>{{Cite web|url=https://www.designweek.co.uk/issues/19-25-april-2021/antarctica-flag-design/|title=This flag has been designed to represent and protect Antarctica|last=Long|first=Molly|date=2021-04-20|website=Design Week|language=en-UK|access-date=2022-08-09}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://wevux.com/true-south-a-new-flag-for-antarcticas-conservation0065925/|title=TRUE SOUTH, a new flag for Antarctica's conservation|last=Sandigliano|first=Teo|date=2021-04-23|website=WeVux|language=en-US|access-date=2022-08-20|archive-date=2022-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20220815120641/https://wevux.com/true-south-a-new-flag-for-antarcticas-conservation0065925/|url-status=dead}}</ref> ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ದಂಡಯಾತ್ರೆಯ ತಂಡಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದಾದ್ಯಂತ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರಾಟ <ref name="truesouth-flown-bundle2">{{Cite web|url=https://matadornetwork.com/read/antarcticas-new-flag-hopes-bring-attention-fragile-continent/|title=Antarctica's New Flag Hopes To Bring Attention To This Fragile Continent|website=Matador Network|language=en-US|access-date=2022-08-09}}</ref> ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವಕ್ಕೆ ೨೦೨೨ ಮಾರ್ಕರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://photolibrary.usap.gov/PhotoDetails.aspx?filename=2022Jan1-Geographic-South-Pole-marker-4-Andrea-Dixon.jpg|title=Antarctica Photo Library|website=photolibrary.usap.gov|language=en|access-date=2022-08-08|archive-date=2023-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20230720142516/https://photolibrary.usap.gov/PhotoDetails.aspx?filename=2022Jan1-Geographic-South-Pole-marker-4-Andrea-Dixon.jpg|url-status=dead}}</ref> == ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಧ್ವಜಗಳು == ಏಳು ದೇಶಗಳು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾಕ್ಕೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿವೆ. [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]], [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ನಾರ್ವೇ|ನಾರ್ವೆ]] ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ]], [[ಚಿಲಿ]], [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್]] ತಮ್ಮ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. === ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ === [[ಚಿತ್ರ:Flag_of_Tierra_del_Fuego_province_in_Argentina.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Bandera_de_la_Provincia_de_Tierra_del_Fuego.svg/180px-Bandera_de_la_Provincia_de_Tierra_del_Fuego.svg.png|right|thumb|180x180px| ಟಿಯೆರಾ ಡೆಲ್ ಫ್ಯೂಗೊ ಧ್ವಜ]] ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದ ಟಿಯೆರಾ ಡೆಲ್ ಫ್ಯೂಗೊ ಪ್ರಾಂತ್ಯವು ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ( ೨೫ ಡಿಗ್ರಿ ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ೭೪ ಡಿಗ್ರಿ ಪಶ್ಚಿಮದವರೆಗೆ). ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಧ್ವಜವನ್ನು ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಆಕಾಶ ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ಕರ್ಣೀಯ ದ್ವಿವರ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಕಡಲುಕೋಳಿ ಆಲ್ಬಟ್ರಾಸ್|ಕಡಲುಕೋಳಿ]] ಮತ್ತು ಫ್ಲೈನಲ್ಲಿ [[ಕ್ರಕ್ಸ್‌|ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್]] ಇದೆ. ಕಿತ್ತಳೆಯು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಟಿಯೆರಾ ಡೆಲ್ ಫ್ಯೂಗೊ "ಬೆಂಕಿಯ ಭೂಮಿ" ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸುತ್ತದೆ. ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವು ಆಕಾಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕಡಲುಕೋಳಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.concejoriogrande.gov.ar/?page_id=16|title=Bandera Provincial|language=es|access-date=2020-10-26|archive-date=2020-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200510115220/http://www.concejoriogrande.gov.ar/?page_id=16|url-status=dead}}</ref>{{Clear}} === ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ === [[ಚಿತ್ರ:Flag_of_the_British_Antarctic_Territory.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Flag_of_the_British_Antarctic_Territory.svg/180px-Flag_of_the_British_Antarctic_Territory.svg.png|right|thumb|180x180px| ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದ ಧ್ವಜ]] ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಧ್ವಜವು ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಕೋಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಸ್‌ನಿಂದ ವಿರೂಪಗೊಂಡ ಸರಳ ಬಿಳಿ ಧ್ವಜವಾಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು [[ನೀಲಿ]] ಬಣ್ಣದ ಧ್ವಜವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿವೆ. ಇದನ್ನು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಹಡಗುಗಳ ನಾಗರಿಕ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Klimeš|first=Roman|date=1997|title=Symbols of Antarctica|url=http://internationalcongressesofvexillology-proceedingsandreports.yolasite.com/resources/17th/Klimes-SymbolsOfAntarctica.pdf|journal=Proceedings of the International Congress of Vexillology|volume=XVII|pages=232–237}}</ref> ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದ ಇತರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಫಾಕ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ]] ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಸ್ಯಾಂಡ್ವಿಚ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಅವುಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ( ಫಾಕ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಧ್ವಜ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ಧ್ವಜ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಸ್ಯಾಂಡ್ವಿಚ್ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ನೋಡಿ). {{Clear}} === ಚಿಲಿಯ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ/ಮಾಗಲ್ಲನ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶ === [[ಚಿತ್ರ:Flag of Magallanes y la Antártica Chilena, Chile.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/Flag_of_Magallanes%2C_Chile.svg/180px-Flag_of_Magallanes%2C_Chile.svg.png|right|thumb|180x180px| ಮ್ಯಾಗಲನ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದ ಧ್ವಜ]] ಮ್ಯಾಗಲನ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾ ಚಿಲೆನಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯವು ಖಂಡದ ಚಿಲಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ( ೫೩ ಡಿಗ್ರಿ ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ೯೦ ಡಿಗ್ರಿ ಪಶ್ಚಿಮದವರೆಗೆ). ಪೋರ್ಟೊ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಟೀಯೆರ್ - ಡೆಲ್ - ಫುಯೇಗೋ|ಟಿಯೆರಾ ಡೆಲ್ ಫ್ಯೂಗೊ]] ಮತ್ತು ಕೇಪ್ ಹಾರ್ನ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮ್ಯಾಗಲನ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದ ಧ್ವಜವು ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮೇಲೆ [[ಕ್ರಕ್ಸ್‌|ದಕ್ಷಿಣ ಶಿಲುಬೆಯನ್ನು]] ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಧ್ವಜವನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರವು ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಗಲನ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದ ಧ್ವಜವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.leychile.cl/Navegar?idNorma=60733&idVersion=1997-02-05|title=Resolution N° 42 about the Regional Symbols of Magallanes.|last=Cerda Sepúlveda|first=Manuel|date=5 February 1997|editor-last=Salles González|editor-first=Ricardo|website=Biblioteca del Congreso Nacional de Chile|language=es|access-date=7 April 2019}}</ref>{{Clear}} === ಫ್ರೆಂಚ್ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Flag_of_the_French_Southern_and_Antarctic_Lands.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a7/Flag_of_the_French_Southern_and_Antarctic_Lands.svg/180px-Flag_of_the_French_Southern_and_Antarctic_Lands.svg.png|right|thumb|180x180px| ಫ್ರೆಂಚ್ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ನಿರ್ವಾಹಕರ ಧ್ವಜ]] ಅಡೆಲಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಫ್ರೆಂಚ್ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಧ್ವಜವು ಕಮಿಷನರ್ ಲಾಂಛನದೊಂದಿಗೆ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ತ್ರಿವರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಲೋಗೋಟೈಪ್ ಐದು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಆಡಳಿತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ದ್ವೀಪಸಮೂಹಗಳು ಇಲ್ಲೆಸ್ ಕ್ರೋಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲೆಸ್ ಕೆರ್ಗುಲೆನ್. ಮೂರನೇ ಜಿಲ್ಲೆ ಇಲ್ಲೆ ಸೇಂಟ್-ಪಾಲ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲೆ ಆಂಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ನಾಲ್ಕನೆಯದು, ಇಲ್ಲೆ ಎಪಾರ್ಸೆಸ್, [[ಮಡಗಾಸ್ಕರ್]] ಸುತ್ತಲೂ ಹರಡಿರುವ ಐದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಐದನೇ ಜಿಲ್ಲೆ "ಅಡೆಲಿ ಲ್ಯಾಂಡ್" ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ನೊಣದಲ್ಲಿನ "ಟಿಎ‌ಎ‌ಎಫ್" ಅಕ್ಷರಗಳು ಮೊನೊಗ್ರಾಮ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. (ಪ್ರದೇಶದ [[ಫ್ರೆಂಚ್]] [[ಹೆಸರು]], ''ಟೆರೆಸ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ಸ್ ಫ್ರಾಂಕೈಸಸ್'' ). ಧ್ವಜವನ್ನು ೨೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೭ ರಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು [[ಮಾರ್ಚ್]] ೧೫, ೨೦೦೭ <ref>{{Cite web|url=http://www.philateliedestaaf.fr/HTML/Timbres/loupe/loupe-PO/PO494.htm|title=Le drapeau des TAAF (valeur d'appoint)|last=Perillo|first=Thierry|date=1 January 2008|website=Philatelie des TAAF|language=fr|archive-url=https://web.archive.org/web/20100418071938/http://www.philateliedestaaf.fr/HTML/Timbres/loupe/loupe-PO/PO494.htm|archive-date=18 April 2010|access-date=7 April 2019}}</ref> ಫ್ರೆಂಚ್ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಅಧಿಕೃತ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಧ್ವಜವು ಈ ಹಿಂದೆ ೧೯೫೮ ರಿಂದ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಹೈ ಕಮಿಷನರ್‌ನ ಧ್ವಜವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. <ref>{{Cite journal|last=Klimeš|first=Roman|date=1997|title=Symbols of Antarctica|url=http://internationalcongressesofvexillology-proceedingsandreports.yolasite.com/resources/17th/Klimes-SymbolsOfAntarctica.pdf|journal=Proceedings of the International Congress of Vexillology|volume=XVII|pages=232–237}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFKlimeš1997">Klimeš, Roman (1997). [http://internationalcongressesofvexillology-proceedingsandreports.yolasite.com/resources/17th/Klimes-SymbolsOfAntarctica.pdf "Symbols of Antarctica"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''Proceedings of the International Congress of Vexillology''. '''XVII''': 232–237 &#x2013; via Southern African Vexillological Association.</cite></ref> == ಸಹ ನೋಡಿ == * [[ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ]] ಧ್ವಜಗಳ ಪಟ್ಟಿ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.crwflags.com/fotw/flags/aq!.html ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾ - ಧ್ವಜ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳು] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] ilgve3j0w3c89c9p6jhwsfraugmd8l1 0 148671 1374077 1368432 2026-05-25T04:54:55Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374077 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ಸ್ಮಿತಾ ಅಗರ್ವಾಲ್|image=Smita Agarwal.JPG|alt=<!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software -->|caption=|birth_name=<!-- only use if different from name -->|birth_date=1958|birth_place=|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (DEATH date then BIRTH date) -->|death_place=|nationality=ಭಾರತೀಯತೆ|other_names=|occupation=ಕವಯಿತ್ರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿ|years_active=|known_for=|notable_works=}} '''ಸ್ಮಿತಾ ಅಗರ್ವಾಲ್''' (ಜನನ 1958) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕವಿ ಮತ್ತು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಅಲಹಾಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ|ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ]] ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿ. == ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ == ಸ್ಮಿತಾ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಅವರ ಕವನಗಳು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. 1999 ರಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್|ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ]] ಸ್ಟಿರ್ಲಿಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ]] ಕೆಂಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೇರಿಕನ್]] ಕವಿ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಾರರಾದ ಸಿಲ್ವಿಯಾ ಪ್ಲಾತ್ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಅವರ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.kent.ac.uk/alumni/pdf/kent40.pdf|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20170324203418/https://www.kent.ac.uk/alumni/pdf/kent40.pdf|archive-date=24 March 2017|access-date=12 May 2011}}</ref> ಅಗರ್ವಾಲ್ ಇಂಡಿಯಾನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಿಲ್ವಿಯಾ ಪ್ಲಾತ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಜರ್ನಲ್ ಪ್ಲಾತ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಪಾದಕಿ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.iun.edu/~nwadmin/plath/|title=IU Northwest: Plath Profiles|date=|publisher=Iun.edu|access-date=2012-01-28|archive-date=2014-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20140423205514/http://www.iun.edu/~nwadmin/plath/|url-status=deviated|archivedate=2014-04-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140423205514/http://www.iun.edu/~nwadmin/plath/}}</ref> ಅಗರ್ವಾಲ್ ಅವರು [[ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರ|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೊಗೆ]] [[ಗಾಯನ|ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ]].<ref>{{Cite web|url=http://www.beatofindia.com/arists/smita_a.htm|title=Smita Agarwal - Folk Music artiste of India|date=|publisher=Beatofindia.com|access-date=2012-01-28}}</ref> == ಮಾಡಿರುವ ಕೆಲಸ == * ''Wish-granting Words.'' [[ನವ ದೆಹಲಿ|ನವದೆಹಲಿ]] : ರವಿ ದಯಾಳ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್, 2002 <ref>{{Cite web|url=http://www.vedamsbooks.in/no29554/wishgranting-words-smita-agarwal|title=Wish-Granting Words/Smita Agarwal|date=|publisher=Vedamsbooks.in|access-date=2012-01-28|archive-date=2019-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209124600/http://www.vedamsbooks.in/no29554/wishgranting-words-smita-agarwal|url-status=dead}}</ref> * ''ಮೊಫುಸಿಲ್ ನೋಟ್ಬುಕ್.'' ''ಸ್ಮಾಲ್ ಟೌನ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಕವನಗಳು.'' ಇ-ಪುಸ್ತಕ : ಕೂಪರ್ಜಲ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಯುಕೆ, 2011 <ref>{{Cite web|url=http://www.ideaindia.com/product_detail.php?pid=1924|title=Mofussil Notebook, Poems Of Small-Town India|last=Smita Agarwal|date=2011-09-25|publisher=Ideaindia.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20120407003303/http://www.ideaindia.com/product_detail.php?pid=1924|archive-date=7 April 2012|access-date=2012-01-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.hindustantimes.com/Of-love-longing-and-failed-husbands/Article1-749779.aspx|title=Of love, longing and failed husbands|date=2011-09-24|publisher=Hindustan Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20111106122926/http://www.hindustantimes.com/Of-love-longing-and-failed-husbands/Article1-749779.aspx|archive-date=6 November 2011|access-date=2012-01-28|archivedate=2011-11-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111106122926/http://www.hindustantimes.com/Of-love-longing-and-failed-husbands/Article1-749779.aspx|url-status=deviated}}</ref> * ''ಮೊಫುಸಿಲ್ ನೋಟ್ಬುಕ್.'' ''ಕವನಗಳು,'' ಮುದ್ರಿಸಿ. ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಕವಿತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕಲ್ಕತ್ತಾ: ಸಂಪರ್ಕ, 2016.<ref>{{Cite book|title=Mofussil Notebook: Contemporary Indian Poetry in English|last=Smita Agarwal|publisher=Sampark|year=2013|isbn=978-8192684253}}</ref> === ಸಂಪಾದನೆ === * ''ಮಾರ್ಜಿನಲೈಸ್ಡ್: ಇಂಡಿಯನ್ ಪೊಯಟ್ರಿ ಇನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್,'' ಸಂ. ಸ್ಮಿತಾ ಅಗರ್ವಾಲ್, ಆಮ್ಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ರೋಡೋಪಿ, 2014.<ref>{{Cite web|url=http://www.rodopi.nl/ntalpha.asp?BookId=DQR+53&type=new&letter=N|title=Rodopi|archive-url=https://archive.is/20140303210829/http://www.rodopi.nl/ntalpha.asp?BookId=DQR+53&type=new&letter=N|archive-date=3 March 2014|access-date=3 March 2014}}</ref> ==== ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು ==== ಅಗರ್ವಾಲ್ ಅವರ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ; * ''ಲಿಟರೇಚರ್ ಅಲೈವ್, ನ್ಯೂ ರೈಟಿಂಗ್ ಫ್ರಂ ಇಂಡಿಯಾ ಅಂಡ್ ಬ್ರಿಟನ್, ಸಂಪುಟ. 2,'' ಬೇಸಿಗೆ 1996. * ''Nine Indian Women Poets.'' [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮುದ್ರಣಾಲಯ(ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್)|ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್]], 1997 <ref>{{Cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-05-10/view-from-venus/28180799_1_poet-laureate-indian-women-women-writers|title=An ode to our nightingales|date=2009-05-10|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://archive.today/20120707032427/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-05-10/view-from-venus/28180799_1_poet-laureate-indian-women-women-writers|archive-date=2012-07-07|access-date=2012-01-28|archivedate=2012-07-07|archiveurl=https://archive.today/20120707032427/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-05-10/view-from-venus/28180799_1_poet-laureate-indian-women-women-writers|url-status=deviated}}</ref> * ''Verse: Special Feature on Indian poetry, UK & USA, ಸಂಪುಟ. 17 ಮತ್ತು 18,'' 2001. * ''Reasons for Belonging.'' ಪೆಂಗ್ವಿನ್, 2002. * ''Midnight’s Grandchildren.'' Macedonia: Post Independence Poetry From India, ಸ್ಟ್ರುಗಾ ಪೊಯೆಟ್ರಿ ಪ್ರೆಸ್, 2003. * ''Confronting Love.'' ಪೆಂಗ್ವಿನ್, 2005. * ''Fulcrum: Special Issue on Indian Poetry in English, ಸಂ. 4.'' US: 2005. * ''Sparks, DAV Center for Creative Education.'' ಮುಂಬೈ: ನ್ಯೂ ಪನ್ವೆಲ್, 2008. * ''Indian English Women Poets.'' ನವದೆಹಲಿ: ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಬುಕ್ಸ್, 2009. * ''We Speak in Changing Languages: Indian Women Poets, 1990-2007.'' ನವದೆಹಲಿ: [[ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ|ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ]], 2009. * ''he HarperCollins Book of English Poetry,'' 2012. * ''ದೀಸ್ ಮೈ ವರ್ಡ್ಸ್: ದಿ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಪೊಯೆಟ್ರಿ,'' 2012. * ''ಎ ನ್ಯೂ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಪೊಯಮ್ಸ್ ಇನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್'' (2000) ಆವೃತ್ತಿ. ಗೋಪಿ ಕೊಟ್ಟೂರ್ ಅವರಿಂದ ಮತ್ತು ಕವನ ಸರಪಳಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರ ಕಾರ್ಯಾಗಾರ, [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕಲ್ಕತ್ತಾದಿಂದ]] ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ * ''ದಿ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಪೀಕಾಕ್ : ಆನ್ ಆಂಥಾಲಜಿ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪೊಯೆಟ್ರಿ ಫ್ರಮ್ ಇಂಡಿಯಾ'',<ref name="brook">{{Cite news|url=http://hiddenbrookpress.com/Book-Indo-EnglishPoetry.html|title=The Dance of the Peacock:An Anthology of English Poetry from India|last=Grove|first=Richard|access-date=5 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20180929050126/http://hiddenbrookpress.com/Book-Indo-EnglishPoetry.html|archive-date=29 September 2018|publisher=Hidden Brook Press, Canada|issue=current|archivedate=29 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180929050126/http://hiddenbrookpress.com/Book-Indo-EnglishPoetry.html|url-status=deviated}}</ref> 151 ಭಾರತೀಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕವಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದನ್ನು ವಿವೇಕಾನಂದ ಝಾ ಅವರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹಿಡನ್ ಬ್ರೂಕ್ ಪ್ರೆಸ್,<ref name="press">{{Cite web|url=http://hiddenbrookpress.com/|title=Hidden Brook Press|last=Press|first=Hidden Brook|publisher=Hidden Brook Press|access-date=5 January 2015|archive-date=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141217053047/http://hiddenbrookpress.com/|url-status=dead}}</ref> [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾದಿಂದ]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಇವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ == * ಭಾರತೀಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾವ್ಯ * ಭಾರತೀಯ ಕವಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ#ಇಂಗ್ಲಿಷ್ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Articles with hCards]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೩ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ]] 2kb59nj8ihjkcs6l7cpud8ty8m7sqrq 3 150661 1374067 1173298 2026-05-24T17:16:04Z ~2026-30945-75 99631 /* ಡಾ. ಸುನೀಲ ಜಾಬಾದಿ */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1374067 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=ಡಾ.ಸುನೀಲ ಜಾಬಾದಿ}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೩:೫೯, ೨೬ ಜೂನ್ ೨೦೨೩ (IST) == ಡಾ. ಸುನೀಲ ಜಾಬಾದಿ == ಡಾ. ಸುನೀಲ ಜಾಬಾದಿಯವರು ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಫಜಲಪೂರ ತಾಲೂಕಿನ ಬಳೂರಗಿ ಗ್ರಾಮದ ಸಿದ್ದಣ್ಣ ಮತ್ತು ಭೋಗಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳ ಮೂರನೇಯ ಮಗನಾಗಿ 20-05-1989 ರಲ್ಲಿ ಜನಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಿಕ್ಷಣ : ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬಳೂರಗಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿ, ಮೂರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಮಾದರಿ ವಸತಿ ಶಾಲೆ ಅರ್ಜುಣಗಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಸರಕಾರಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು ಅಫಜಲಪೂರ, ಹಾಗೂ ಅಫಜಲಪೂರನ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜುನಿಂದ ಬಿಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ಗುಲಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಎಂ ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ನಂತರ ಡಾ. ನಿಲಾಂಬಿಕಾ ಪೋಲಿಸ್ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅಫಜಲಪೂರ ತಾಲೂಕಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಾಯನ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಗುಲಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿಧ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೃತಿಗಳು :1.ಅಫಜಲಪೂರ ತಾಲೂಕಿನ ಶಾಸನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ. 2. ವೈಚಾರಿಕ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ 3. ಸಿದ್ದಾರಾಮ ಶಿವಯೋಗಿ 4. ಗವಿಸಿದ್ದಪ್ಪ ಪಾಟೀಲ ವಾಚಿಕೆ 5. ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಚಯ ಇದು ಗುಲಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಿ.ಕಾಂ, ಬಿಬಿಎಂ 3ನೆ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ನ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ. ಇವರು ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. [[ವಿಶೇಷ:Contributions/&#126;2026-30945-75|&#126;2026-30945-75]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:&#126;2026-30945-75|talk]]) ೨೨:೪೬, ೨೪ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST) eoul5g1g051iq4pz348lvtmti9m1fkl 0 178480 1374106 1369936 2026-05-25T09:43:32Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374106 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಊರು | name = ಹ್ಯಾಂಗ್‌‌‌ಝೌ | official_name = | native_name = 杭州市 | native_name_lang = zh | other_name = ಹ್ಯಾಂಗ್‌‌‌ಚೌ, Kincsay | settlement_type = ಮಹಾನಗರ | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 280 | image_style = border:1; | perrow = 1/2/2/2 | image1 = 杭州钱江新城 4 (cropped).jpg | caption1 = [[Qianjiang New City|ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ ನೋಟ]] | image2 = China Travel China Tour China.jpg | caption2 = [[Cheng Huang Temple|ಚೆಂಗ್‌ಹುವಾಂಗ್ ಪೆವಿಲಿಯನ್]] | image3 = Blubb (10595970686).jpg | caption3 = [[Lingyin Temple|ಲಿಂಗ್ಯಿನ್ ದೇವಾಲಯ]] | image4 = Changqiao Park 8.jpg | caption4 = [[West Lake|ಪಶ್ಚಿಮ ಸರೋವರ (ವೆಸ್ಟ್ ಲೇಕ್)]] | image5 = Leifeng Pagoda DJI 0593 (2).jpg | caption5 = [[Leifeng Pagoda|ಲೀಫೆಂಗ್ ಪಗೋಡಾ]] | image6 = 小桥、流水、人家 - panoramio.jpg | caption6 = [[Xixi National Wetland Park|ಕ್ಸೀಕ್ಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ ಉದ್ಯಾನ]] | image7 = Entrance to Yue Fei Temple, Hangzhou.jpg | caption7 = [[Yue Fei Temple|ಯು ಫೀ ದೇವಾಲಯ]] }} | image_caption = | image_blank_emblem = Hangzhou City Seal.png | blank_emblem_type = ಲೋಗೋ | seal_size = | image_map1 = Location map of Hangzhou, Zhejiang.png | map_caption1 = ಝೆಜಿಯಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ ನಗರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ | pushpin_map = Zhejiang#China | pushpin_map_caption = ಝೆಜಿಯಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಗರ ಕೇಂದ್ರ | coor_pinpoint = ಝೆಜಿಯಾಂಗ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|China}} | subdivision_type1 = ಪ್ರಾಂತ್ಯ | subdivision_name1 = [[ಝೆಜಿಯಾಂಗ್]] | seat_type = ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕೇಂದ್ರ | seat = [[ಶಾಂಗ್‌ಚೆಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆ]] | government_type = ಉಪ-ಪ್ರಾಂತೀಯ ನಗರ (ಪುರಸಭೆಗೆ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು) | governing_body = [[ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] | leader_title = [[ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ]] | leader_name = ಲಿಯು ಫೀ | leader_title1 = [[ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] ಅಧ್ಯಕ್ಷರು | leader_name1 = ಲಿ ಹುವೊಲಿನ್ | area_footnotes = | area_total_km2 = 16821.1 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_urban_km2 = 8259.9 | area_metro_km2 = 8107.9 | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_ft = | population_total = 11936010 | population_footnotes = <ref name="citypopulation">{{Cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/china/zhejiang/admin/|title=China: Zhèjiāng (Prefectures, Cities, Districts and Counties) - Population Statistics, Charts and Map|website=www.citypopulation.de}}</ref> | population_as_of = 2020 ಜನಗಣತಿ | population_density_km2 = auto | population_urban = 10711238 | population_density_urban_km2 = auto | population_metro = 13035329 | population_density_metro_km2 = auto | population_blank1_title = ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶ್ರೇಣಿ | population_blank1 = ೫ನೇ (ಚೈನಾ) | population_demonym = ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌನೀಸ್<ref>{{citation |page=[https://books.google.com/books?id=-TlbKxD7N7wC&dq=%22hangzhounese%22&pg=PT196 196] |url=https://books.google.com/books?id=-TlbKxD7Y7wC |title=Consuming China: Approaches to Cultural Change in Contemporary China |editor-last=Latham |editor-first=Kevin |editor2=Stuart Thompson |editor3=Jakob Klein |display-editors=0 |date=2006 |publisher=Routledge |location=Abingdon |last=Bayne |first=John |isbn=9781135791438 |contribution=Images of the Chinese Photography and Consumerism in 1990s Hangzhou }}.</ref>... (ಇತರ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು)<br>({{lang|zh|{{linktext|杭州|人}}}}, ''Hángzhōurén'') | demographics_type2 = ಜಿಡಿಪಿ (2025)<ref name="hangzhou">{{cite press release| url=https://tjj.hangzhou.gov.cn/art/2025/1/22/art_1229279240_4329197.html| title=zh: 2024年杭州经济运行情况| publisher=hangzhou.gov.cn| date=January 22, 2025| access-date=February 20, 2025| archive-date=ಜೂನ್ 18, 2025| archive-url=https://web.archive.org/web/20250618173720/https://tjj.hangzhou.gov.cn/art/2025/1/22/art_1229279240_4329197.html| url-status=dead}}</ref> | demographics2_title1 = ನಗರ | demographics2_info1 = [[Renminbi|CN¥]] 2.3&nbsp;ಟ್ರಿಲಿಯನ್<br />[[US$]] 330.45&nbsp;ಬಿಲಿಯನ್ | postal_code_type = ಅಂಚೆ | postal_code = 310000 | total_type = ನಗರ | area_code = | iso_code = [[ISO 3166-2:CN|CN-ZJ-01]] | website = [https://www.hangzhou.gov.cn/ Hangzhou.gov.cn] | footnotes = {{center|<big>'''ನಗರದ ಮರ'''</big><br /> [[ಕರ್ಪೂರದ ಮರ]] (''Cinnamomum camphora'')<big><br />'''ನಗರದ ಹೂವು'''</big><br /> [[ಸಿಹಿ ಓಸ್ಮಂತಸ್]] (''Osmanthus fragrans'')}} | timezone1 = ಚೈನಾ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಟೈಮ್ }} '''ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ''' {{Efn|{{IPAc-en|h|a:|N|'|dZ|ou}} {{respell|hahng|JOH}}<ref>{{MW|Hangzhou}}</ref><ref>{{Cite The Britannica Dictionary|Hangzhou}}</ref> or {{IPAc-en|h|ae|N|'|dZ|ou}} {{respell|hang|JOH}};<ref>{{Cite encyclopedia |url=http://www.lexico.com/definition/Hangzhou |archive-url=https://web.archive.org/web/20210518070138/https://www.lexico.com/definition/Hangzhou |url-status=dead |archive-date=May 18, 2021 |title=Hangzhou |dictionary=[[Lexico]] UK English Dictionary |publisher=[[Oxford University Press]]}}</ref> {{lang-zh|s=杭州}}, {{IPA|wuu|ɦɑ̃.tse|[[Hangzhou dialect|Hangzhounese]] pronunciation:}}, <small>[[Standard Chinese|Standard Mandarin]] pronunciation:</small> {{IPAc-cmn|AUD|Hang2zhou1.ogg|h|ang|2|.|zh|ou|1}}; formerly romanized as '''Hangchow'''}} [[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಚೀನಾದ]] ಝೆಜಿಯಾಂಗ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ [[ರಾಜಧಾನಿ]] ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕಾಲುವೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. <ref name=":04">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Hu |first=Richard |title=Reinventing the Chinese City |date=2023 |publisher=[[Columbia University Press]] |isbn=978-0-231-21101-7 |location=New York}}</ref> ಚೀನಾದ ಎಂಟು ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜಧಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ ತನ್ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು [[ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ|ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾದ]] ವೆಸ್ಟ್ ಲೇಕ್‌ಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ.[[ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುಗ|ಪೂ]]. 221ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ, ನಂತರ ವುಯುಯೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ (923–997) ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಸಾಂಗ್ ರಾಜವಂಶದ (1138–1276) ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. <ref>{{Cite journal|last=Welter|first=Albert|date=2024-02-06|title=The Hangzhou Region and the Spread of East Asian Buddhism|journal=Religions|language=en|volume=15|issue=2|pages=201|doi=10.3390/rel15020201|issn=2077-1444}}</ref> ವೆಸ್ಟ್ ಲೇಕ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಕೇಪ್, ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕೆನಾಲ್ ಮತ್ತು ಲಿಯಾಂಗ್‌ಝು ನಗರದ ಪುರಾತತ್ವ ಅವಶೇಷಗಳಂತಹ ಒಟ್ಟೂ ಮೂರು [[ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ|ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, . <ref>{{Cite web |last=Ma |first=Zhenhuan |date=2022-06-23 |title=Foreigners take in Hangzhou's cultural heritage sites |url=https://www.chinadaily.com.cn/a/202206/23/WS62b44574a310fd2b29e6828d.html |access-date=2025-04-15 |website=China Daily}}</ref> ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌವನ್ನು ಉಪಜಿಲ್ಲೆಯಂದು ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="docin1">{{Cite web |date=1995-02-19 |script-title=zh:中央机构编制委员会印发《关于省级市若干问题的意见》的通知. 中编发[1995]5号 |url=http://www.docin.com/p-51864614.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140529084536/http://www.docin.com/p-51864614.html |archive-date=May 29, 2014 |access-date=May 28, 2014 |publisher={{lang|zh-hans|豆丁网}}}}</ref> ಚೀನಾದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ, ಜಿಡಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕದ ಪ್ರಕಾರ ಇದು 14 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. <ref>{{Cite web |last=吳碧娥 |date=2024-09-12 |title=WIPO發布2024全球百大科技集群 中國連兩年數量居冠 |url=https://udn.com/news/story/6871/8222912 |access-date=2025-04-13 |website=聯合新聞網 |language=zh-Hant-TW}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Science and Technology Cluster Ranking 2024 |url=https://www.wipo.int/en/web/global-innovation-index/2024/science-technology-clusters |access-date=2025-04-15 |website=WIPO |language=en-US}}</ref> ಅಲಿಬಾಬಾ ಗ್ರೂಪ್, ಆಂಟ್ ಗ್ರೂಪ್, ಡೀಪ್‌ಸೀಕ್, ಗೀಲಿ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ಈಸ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. <ref>{{Cite web |last=邵婷 |date=2024-11-20 |title=杭州市2024年度总部企业榜单发布 643家企业上榜 |url=https://hznews.hangzhou.com.cn/jingji/content/2024-11/20/content_8815543_0.htm |access-date=2025-04-13 |website=都市快报 |via=杭州网}}</ref> ನೇಚರ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ, ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 10 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Leading 200 science cities {{!}} {{!}} Supplements {{!}} Nature Index |url=https://www.nature.com/nature-index/supplements/nature-index-2025-science-cities/tables/overall |access-date=2025-11-14 |website=www.nature.com}}</ref> === ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ === [[ಚಿತ್ರ:Hangzhou_CBD_(Cropped).jpg|thumb|ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ]] ಮಿಂಗ್ ರಾಜವಂಶದ ಯುಗದ ಮಧ್ಯಭಾಗದವರೆಗೆ, ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೂಳು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಈ ನಗರವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರಾಗಿಯೇ ಇತ್ತು. ಕ್ವಿಂಗ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಇದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಸೇನಾಪಡೆಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. <ref>{{Citation |last=Cassel |first=Pär |title=Late Imperial China |date=2003 |volume=24 |issue=2 |pages=156–182 |chapter=Excavating Extraterritoriality: The "Judicial Sub-Prefect" as a Prototype for the Mixed Court in Shanghai}}</ref> ೧೮೫೬ ಮತ್ತು ೧೮೬೦ ರಲ್ಲಿ, ತೈಪಿಂಗ್ ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಹ್ಯಾಂಗ್‌‌‌ಝೌ ಅನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಕ್ವಿಂಗ್ ಸೈನ್ಯದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಗರವು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಯಿತು. ಕ್ವಿಂಗ್ ರಾಜವಂಶದ ಪತನದ ನಂತರ, ಕುವೊಮಿಂಟಾಂಗ್‌ನ ಯಶಸ್ವಿ ಉತ್ತರ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯವರೆಗೆ, ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅನ್ಹುಯಿ ಮತ್ತು ಝಿಲಿ ಗುಂಪುಗಳು ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ 1927 ರಿಂದ 1937 ರವರೆಗೆ ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 1937 ರಿಂದ 1945 ರವರೆಗೆ, ನಗರವನ್ನು ಜಪಾನ್ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 1945 ರಲ್ಲಿ ಕುವೊಮಿಂಟಾಂಗ್ ಮರಳಿ, ಮೇ 3, 1949 ರವರೆಗೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿತು. ನಂತರ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಲಿಬರೇಶನ್ ಆರ್ಮಿ ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿ, ಚೀನೀ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ (CCP) ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ 1975 ರ ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ ಘಟನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಹೋರಾಟದ ಸರಣಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯಾಯಿತು. 1978 ರಲ್ಲಿ ಡೆಂಗ್ ಕ್ಸಿಯಾಪಿಂಗ್ ಅವರ ಸುಧಾರಣಾ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ, ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಯಾಂಗ್ಟ್ಜಿ ಡೆಲ್ಟಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವುದೂ ಇದಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಯಿತು. ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ, ಚೀನಾದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ, 2016ರ ಹನ್ನೊಂದನೇ G20 ಶೃಂಗಸಭೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು <ref>{{Cite web |year=2015 |title=China to host 2016 G20 summit in Hangzhou |url=http://www.china.org.cn/world/2015-11/17/content_37080816.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151118181746/http://www.china.org.cn/world/2015-11/17/content_37080816.htm |archive-date=November 18, 2015 |access-date=2015-12-20 |publisher=PRC Central Government Official Website}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ, ವುಹಾನ್‌ನಿಂದ ಚೀನಾದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿದ ಕೊರೊನಾವೈರಸ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ ನಗರವು ಬಲವಾದ ಕರ್ಫ್ಯೂ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತು. <ref>{{Cite web |date=6 February 2020 |title=China locks down Hangzhou, mega-city far from epicentre of coronavirus outbreak |url=https://www.scmp.com/video/china/3049363/china-locks-down-hangzhou-mega-city-far-epicentre-coronavirus-outbreak |access-date=7 February 2020 |publisher=South China Morning Post}}</ref> <ref>{{Cite web |date=5 February 2020 |title=More Chinese cities shut down as novel coronavirus death toll rises |url=https://www.channelnewsasia.com/news/asia/wuhan-coronavirus-more-china-cities-shut-hangzhou-zhejiang-hubei-12395706 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200801191712/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/wuhan-coronavirus-more-china-cities-shut-hangzhou-zhejiang-hubei-12395706 |archive-date=August 1, 2020 |access-date=7 February 2020 |website=CNA}}</ref> 1990 ರಲ್ಲಿ ಬೀಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು 2010 ರಲ್ಲಿ ಗುವಾಂಗ್‌ಝೌ ನಂತರ, 2022 ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ ಮೂರನೇ ಚೀನಾದ ನಗರವಾಯಿತು . <ref>{{Cite web |date=2015-09-16 |title=Hangzhou of China selected to host 2022 Asian Games |url=http://news.xinhuanet.com/english/2015-09/16/c_134629438.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151125223857/http://news.xinhuanet.com/english/2015-09/16/c_134629438.htm |archive-date=November 25, 2015 |access-date=2015-09-16 |publisher=Xinhua}}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯೆ == {{Historical populations|1990|1845055|2000|3662054|2010|5849537|2020|9236032}}{{Historical populations|2000|6878722|2010|8700373|2020|11936010|2022|12376000|2023|12522000}} ೨೦೨೩ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ (ಕ್ಷಾವೊಶಾನ್ ಮತ್ತು ಯುಹಾಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ) ೧೨.೫೨೨ ಮಿಲಿಯನ್ ಶಾಶ್ವತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೂ, ಅದರಲ್ಲಿ ೧೦.೫೪೩ ಮಿಲಿಯನ್ (೮೪.೨%) ಜನರು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web |date=15 March 2024 |title=2023年杭州市国民经济和社会发展统计公报 |trans-title=2023 Hangzhou National Economic and Social Development Statistical Bulletin |url=https://www.hangzhou.gov.cn/art/2024/3/15/art_1229063404_4246617.html |access-date=17 May 2024 |website=Hangzhou Municipal People's Government}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=17 May 2021 |title=杭州市2020年第七次人口普查主要数据公报 |trans-title=Bulletin of the main data of Hangzhou's seventh census in 2020 |url=http://www.hangzhou.gov.cn/art/2021/5/17/art_805865_59034996.html |access-date=17 May 2024 |work=Hangzhou Municipal People's Government}}</ref>2010ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ13.4 ಮಿಲಿಯನ್ ಎಂದು, ಒಇಸಿಡಿ (ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿತ್ತು.<ref name="oecd2015">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |url=http://www.keepeek.com/Digital-Asset-Management/oecd/urban-rural-and-regional-development/oecd-urban-policy-reviews-china-2015_9789264230040-en#page39 |title=OECD Urban Policy Reviews: China 2015, OECD READ edition |date=18 April 2015 |publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development|OECD]] |isbn=9789264230033 |page=37 |language=en |doi=10.1787/9789264230040-en |issn=2306-9341 |access-date=December 8, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170327210032/http://www.keepeek.com/Digital-Asset-Management/oecd/urban-rural-and-regional-development/oecd-urban-policy-reviews-china-2015_9789264230040-en#page39 |archive-date=March 27, 2017 |url-status=live |via=OECD iLibrary |df=mdy-all}}</ref> ಇತರ ಮೂಲಗಳು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 21 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಇರಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವು ಶಾವೊಕ್ಸಿಂಗ್, ಜಿಯಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹುಝೌ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. <ref name="ssdph.com.cn">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |url=http://www.ssdph.com.cn/Shop/BookMainContent.aspx?ProductManager_Id=20121108160836 |title=Economic and Social Development Report of Hangzhou Metropolitan Circles (2007–2012) |date=2012-10-01 |publisher=Social Sciences Academic Press(China) |language=zh-hans |access-date=2013-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130512231242/http://www.ssdph.com.cn/Shop/BookMainContent.aspx?ProductManager_Id=20121108160836 |archive-date=2013-05-12 |url-status=dead |df=mdy-all}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2017 |title=Hangzhou City Profile 2017 |url=http://www.joneslanglasalle.com.cn/china/en-gb/Research/hangzhou-city-profile-en.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171209044214/http://www.joneslanglasalle.com.cn/china/en-gb/Research/hangzhou-city-profile-en.pdf |archive-date=December 9, 2017 |access-date=December 8, 2017 |publisher=Jones Lang LaSalle IP, Inc.}}</ref> ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ ಜನರ ಜೀವಿತಾವಧಿ 83.18 ವರ್ಷಗಳಾಗಿದ್ದು, ಚೀನಾದ ಮುಂಚೂಣಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |date=23 May 2022 |title=83.63岁！杭州公布最新期望寿命 |trans-title=83.63 years old! Hangzhou releases latest life expectancy |url=https://wsjkw.hangzhou.gov.cn/art/2022/5/23/art_1229113673_58930776.html#:~:text=83.63%E5%B2%81%EF%BC%81,%E6%9D%AD%E5%B7%9E%E5%85%AC%E5%B8%83%E6%9C%80%E6%96%B0%E6%9C%9F%E6%9C%9B%E5%AF%BF%E5%91%BD&text=2021%E5%B9%B4%EF%BC%8C%E6%9D%AD%E5%B7%9E%E5%B8%82%E6%88%B7%E7%B1%8D,%E5%B2%81%EF%BC%8C%E5%A5%B3%E6%80%A7%E4%B8%BA85.77%E5%B2%81%E3%80%82 |access-date=17 May 2024 |website=Hangzhou Municipal Health Commission |archive-date=17 ಮೇ 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240517203837/https://wsjkw.hangzhou.gov.cn/art/2022/5/23/art_1229113673_58930776.html#:~:text=83.63%E5%B2%81%EF%BC%81,%E6%9D%AD%E5%B7%9E%E5%85%AC%E5%B8%83%E6%9C%80%E6%96%B0%E6%9C%9F%E6%9C%9B%E5%AF%BF%E5%91%BD&text=2021%E5%B9%B4%EF%BC%8C%E6%9D%AD%E5%B7%9E%E5%B8%82%E6%88%B7%E7%B1%8D,%E5%B2%81%EF%BC%8C%E5%A5%B3%E6%80%A7%E4%B8%BA85.77%E5%B2%81%E3%80%82 |url-status=dead }}</ref> == ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ == [[ಚಿತ್ರ:The_coastline_of_Hangzhou's_West_Lake_during_sunset._December_2023.jpg|thumb|ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌನ ಪಶ್ಚಿಮ ಸರೋವರದ ಕರಾವಳಿ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2023.]] [[ಚಿತ್ರ:Aerial_panorama_of_West_Lake_sunset_and_its_lakeside_district._December_2023.jpg|thumb|ಪಶ್ಚಿಮ ಸರೋವರದ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಮತ್ತು ಅದರ ಸರೋವರದ ಪಕ್ಕದ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವೈಮಾನಿಕ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2023.]] [[ಚಿತ್ರ:Aerial_panorama_of_West_Lake_and_its_surrounding_mountains._December_2023.jpg|thumb|ಪಶ್ಚಿಮ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರ್ವತಗಳ ವೈಮಾನಿಕ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2023.]] [[ಚಿತ್ರ:Leifang_Pagoda_Sunset.jpg|thumb|ಪಶ್ಚಿಮ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಲೀಫೆಂಗ್ ಪಗೋಡಾ]] [[ಚಿತ್ರ:West_Lake_at_night_in_Hangzhou.jpg|thumb|ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಸರೋವರ]] [[ಚಿತ್ರ:Former_Residence_of_Hu_Xueyan_3.jpg|thumb|ಹೂ ಕ್ಸುಯಾನ್ ನಿವಾಸ, ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌದಲ್ಲಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹಲು]] ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹಲವು ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದರೂ, ಅದು ಇನ್ನೂ ತನ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇಂದು, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌನ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ ಹಲವಾರು ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಹೊಂದಿದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವದ 19 ನೇ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಚೀನಾದಲ್ಲಿ 9 ನೇ ನಗರವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Number of 150m+ Completed Buildings – The Skyscraper Center |url=http://skyscrapercenter.com/cities?list=buildings-150 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171202102726/http://www.skyscrapercenter.com/cities?list=buildings-150 |archive-date=2 December 2017 |access-date=5 November 2018 |website=Skyscrapercenter.com}}</ref> === ಗಾದೆಗಳು === ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ ಮತ್ತು ಸುಝೌ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನೀ ಗಾದೆ ಹೀಗಿದೆ:<blockquote>ಮೇಲೆ ಸ್ವರ್ಗವಿದೆ, ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಸುಝೌ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ. ({{Lang|zh-Hans-CN|上有天堂，下有苏杭}})</blockquote>ಈ ಪದಗುಚ್ಛವು "ಹೆವನ್ ಆನ್ ಅರ್ಥ್" ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದಗುಚ್ಛಗಳಿಗೆ ಹೋಲುವ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಮಾರ್ಕೊ ಪೋಲೊ|ಮಾರ್ಕೊ ಪೊಲೊ]] ತನ್ನ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಝೌವನ್ನು "ಭೂಮಿ" ಎಂದು, ಹ್ಯಾಂಗ್ಝೌ ವನ್ನು "ಸ್ವರ್ಗ" ಎಂದೂ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Citation |last=J.M. Dent |title=The travels of Marco Polo the Venetian |page=289 |year=1908 |access-date=October 16, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160402140626/http://archive.org/stream/marcopolo00polouoft#page/288/mode/2up |archive-date=April 2, 2016 |url-status=live |chapter=Chapter LXVIII: On the Noble and Magnificent City of Kin-Sai |chapter-url=https://archive.org/stream/marcopolo00polouoft#page/288/mode/2up}}</ref> 2016 ರಲ್ಲಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ G20 ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಗರವು ತನ್ನನ್ನು "ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಸ್ವರ್ಗ" ಎಂದು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿತು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hannah Beech |date=September 2, 2016 |title=China's Hanghzou Clears Out Pests—and People—as It Prepares to Host the G20 Summit |url=https://time.com/4477547/g20-summit-china-hangzhou-environment/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161017005023/http://time.com/4477547/g20-summit-china-hangzhou-environment/ |archive-date=October 17, 2016 |access-date=October 16, 2016}}</ref> ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾತು:<blockquote>ಸುಝೌದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌನಲ್ಲಿ ಬದುಕಿ, ಗುವಾಂಗ್‌ಝೌನಲ್ಲಿ ತಿಂದು, ಲಿಯುಜೌನಲ್ಲಿ ಕೊನೆ ಉಸಿರೆಳೆಯಿರಿ. ({{Lang|zh-Hans-CN|生在苏州，活在杭州，吃在广州，死在柳州}})</blockquote> === ಪ್ರಾಚೀನ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪುನರೋತ್ಥಾನ === ಝೆಜಿಯಾಂಗ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿರುವ ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ ಪ್ರಾಚೀನ ಪುಸ್ತಕ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರವು, ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನೀ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಬಳಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾಗದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಬೈಂಡಿಂಗ್ ತಂತ್ರಗಳ ನಿಯಮಿತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೇಂದ್ರವು ಜಿಯಾಂಗ್ನಾನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=浙江省文化和旅游厅关于古籍修复技艺展示中心的介绍 |url=http://ct.zj.gov.cn/ |access-date=2023-10-26 |website=浙江省文化和旅游厅 |archive-date=2023-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230928083815/https://ct.zj.gov.cn/ |url-status=dead }}</ref> == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{Notelist}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == === ಉಲ್ಲೇಖಗಳು === {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == * {{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Cotterell, Arthur |title=The Imperial Capitals of China: An Inside View of the Celestial Empire |publisher=Pimlico |year=2007 |isbn=978-1-84595-009-5 |location=London |page=304}} * {{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Gernet, Jacques |url=https://archive.org/details/dailylifeinchina00gern |title=Daily Life in China on the Eve of the Mongol Invasion, 1250–1276 |publisher=Stanford University Press |year=1962 |isbn=0-8047-0720-0 |location=Stanford}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.hangzhou.gov.cn/ ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ ಸರ್ಕಾರಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್] * [https://artsandculture.google.com/partner/arts-and-crafts-museum-hangzhou ಗೂಗಲ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌನ ಕಲಾ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ.] * [http://en.gotohz.com/ EN.GOTOHZ.COM ಅನ್ನು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200817121035/http://en.gotohz.com/ |date=ಆಗಸ್ಟ್ 17, 2020 }} . – ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ * TRAVELWESTLAKE - ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಝೌನ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ * [http://travelzhejiang.com/prefectures/hangzhou/hangzhou/ ಟ್ರಾವೆಲ್‌ಝೆಜಿಯಾಂಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170202001023/http://travelzhejiang.com/prefectures/hangzhou/hangzhou/ |date=2017-02-02 }} – ಝೆಜಿಯಾಂಗ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ * {{OSM relation|3221112}} {{Authority control}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] 4ro9jq7po5l687jyjwy9x2oe090y2um 0 178957 1374107 1371591 2026-05-25T10:24:24Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374107 wikitext text/x-wiki [[File:جزیره خارک- طبیعت و صنعت-10.jpg|thumb|[[Kharg Island]] in 2015; the fires on the towers are a normal part of oil refining.]] '''೨೦೨೬ ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧ'''ವು ಮೂಲತಃ [[ಇರಾನ್]],[[ಇಸ್ರೇಲ್]] ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ನಡುವೆ ನಡೆದಿದೆ.ಇದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗಲ್ಪ್ ದೇಶಗಳಿಗೂ ಹರಡಿತು. ==ಪ್ರಾರಂಭ== ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಾತುಕತೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ಇಸ್ರೇಲ್ ಫೆಬ್ರವರಿ 28, 2026 ರಂದು ಇರಾನ್‌ನಾದ್ಯಂತದ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೂಡ ದಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ದಾಳಿಗಳು ಸುಪ್ರೀಂ ನಾಯಕ ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವಾರು ಇರಾನಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದವು ಮತ್ತು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಗರಿಕ ಸಾವುನೋವುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದವು. ಇರಾನ್ ಇಸ್ರೇಲ್, ಯುಎಸ್ ನೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್-ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಿರುದ್ಧ [[ಕ್ಷಿಪಣಿ]] ಮತ್ತು ಡ್ರೋನ್ ದಾಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು [[ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ]]ಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿತು.… 2023 ರಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಂತರ, 2024 ರಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡವು ಮತ್ತು ಜೂನ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ದಿನಗಳ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದವು. ಜನವರಿ 2026 ರಲ್ಲಿ, 1979 ರ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಇರಾನಿನ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವಲ್ಲಿ ಇರಾನಿನ ಭದ್ರತೆಯು ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರನ್ನು ಕೊಂದಿತು. ಯುಎಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್]] ಇರಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಮಿಲಿಟರಿ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಯುಎಸ್ ಮಿಲಿಟರಿ ರಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು.…ಫೆಬ್ರವರಿ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ಮಾತುಕಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು..<ref>{{cite|news|date=26 February 2026 |title=US-Iran talks end with no deal but potential signs of progress |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-iran-nuclear-talks-resume-geneva-against-backdrop-military-threat-2026-02-26/ |access-date=26 February 2026 |work=[[Reuters]] }}</ref> ==ಯುದ್ದದ ವಿಸ್ತರಣೆ== ಪರಮಾಣು ಮಾತುಕತೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯುಎಸ್-ಇಸ್ರೇಲಿ ದಾಳಿಯು ಖಮೇನಿ, ಇತರ ಇರಾನಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಕೊಂದಿತು.<ref>{cite|news|date=3 March 2026 |title=How Trump Decided to Go to War |url=https://www.nytimes.com/2026/03/02/us/politics/trump-war-iran-israel.html?unlocked_article_code=1.QVA.pkuR.UJsI_ed0iTWq |work=[[The New York Times]] |url-access=subscription }}<<ref>{{cite|news|last=Fabian |first=Emanuel |date=28 February 2026 |title=Satellite image shows destruction of Khamenei's compound |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/satellite-image-shows-destruction-of-khameneis-compound/ |access-date=28 February 2026 |work=[[The Times of Israel]] |language=en-US |issn=0040-7909 }}</ref> ನಂತರದ ದಾಳಿಗಳು ಮಿಲಿಟರಿ ನೆಲೆಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಿದವು. <ref>{cite|web|last1=Brown |first1=Paul |last2=Sardarizadeh |first2=Shayan |last3=Murphy |first3=Matt |title=Iranian schools, hospital and landmarks among civilian sites hit during US-Israeli strikes |url=https://www.bbc.com/news/articles/cpw004xqxnjo |access-date=6 March 2026 |website=[[BBC Verify]] |date=6 March 2026 }}</ref>[ ಪ್ರತೀಕಾರವಾಗಿ, ಇರಾನ್ ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ಗುರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು [[ಬಹರೇನ್|ಬಹ್ರೇನ್]], [[ಜೋರ್ಡಾನ್]], [[ಕುವೈತ್]], [[ಕತಾರ್]], [[ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ ಯುಎಸ್ ಮಿಲಿಟರಿ ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ನೂರಾರು ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು [[ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ]]ಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿತು. [107][108] [[ಸೈಪ್ರಸ್|ಸೈಪ್ರಸ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಅಕ್ರೋತಿರಿ ಮಿಲಿಟರಿ ನೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಡ್ರೋನ್ ದಾಳಿ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು [[ಟರ್ಕಿ]]ಯ ಮೇಲೆ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿತು<ref>{{cite|news|date=28 February 2026 |title=Smoke seen in Bahrain, Qatar and Kuwait as Iran retaliates against strikes |type=Video |url=https://apnews.com/video/smoke-seen-over-manama-doha-and-kuwait-city-39297a607e944aa2988a92d34efd6c5a |access-date=15 March 2026 |work=[[Associated Press]] }}</ref><ref>{{cite|news|last1=Piper |first1=Imogen |last2=Kelly |first2=Meg |last3=Ley |first3=Jarrett |last4=Ducroquet |first4=Simon |date=28 February 2026 |title=See where U.S., Israeli strikes have hit Iran and where Iran has retaliated |url=https://www.washingtonpost.com/investigations/2026/02/28/where-us-attack-iran-images-video/ |access-date=1 March 2026 |newspaper=[[The Washington Post]] |language=en-US |issn=0190-8286 |url-access=subscription }}</ref>. ಇತರ ದಾಳಿಗಳು [[ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್]],,<ref>{cite|news|date=5 March 2026 |title=Azerbaijan threatens to respond after Iranian drones hit airport and near school |url=https://www.timesofisrael.com/azerbaijan-threatens-to-respond-after-iranian-drones-hit-airport-and-near-school/ |work=[[The Times of Israel]] }}</ref> [109] ಕುರ್ದಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು [[ಒಮಾನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಗರಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು<ref>{{:cite|news|date=28 February 2026 |title=Dubai airport, iconic Burj Al Arab hotel damaged in Iranian missile strikes |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/four-injured-after-incident-dubai-international-airport-dubai-media-office-says-2026-02-28/ |work=[[Reuters]] |access-date=1 March 2026 }}</ref>. [ಇದರಲ್ಲಿ ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್, ಒಮಾನ್ ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿಯ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯನ್ನು ಇರಾನ್ ನಿರಾಕರಿಸಿತು, ಅವು ಸುಳ್ಳು-ಧ್ವಜ ದಾಳಿಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.<ref name="Khalilova-2026">{{cite|news|last1=Khalilova |first1=Könül |title=Azerbaijan furious with Iran as war spills over its border |url=https://www.bbc.com/news/articles/c1e9qpy90g3o |work=[[BBC News]] |access-date=23 March 2026 }}</ref><ref name="Khamenei">{{:cite|web|title=Khamenei Denies Iran Role in Turkey, Oman Attacks, Calls Them "False Flag" Operations |url=https://www.paturkey.com/news/2026/khamenei-denies-iran-role-in-turkey-oman-attacks-calls-them-false-flag-operations-28983/ |access-date=23 March 2026 |website=PA Turkey |language=en }}</ref> ಚಾಗೋಸ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿರುವ [[ಡಿಯಾಗೋ ಗಾರ್ಸಿಯಾ]] ಮಿಲಿಟರಿ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ,<ref>{{cite|news|date=2 March 2026 |title=Two drones intercepted heading for RAF base, Cyprus says |url=https://www.bbc.com/news/articles/cm2r0q310e3o |access-date=3 March 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB }}</ref><ref name="bbc21march">{{cite|news|date=21 March 2026 |title=Iran launched unsuccesful attack on Diego Garcia, BBC understands |url=https://www.bbc.com/news/articles/c5yljdgwppzo |access-date=21 March 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB }}</ref> ಇದನ್ನು ಸಹ ಇರಾನ್ ಸಹ ನಿರಾಕರಿಸಿತು.<ref name=Falseflag>{{cite|news|title='False flag attack': Iran denies claims it fired missiles at Diego Garcia |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/23/iran-denies-targeting-us-uk-diego-garcia-airbase-claims-false-flag-attack |access-date=23 March 2026 |work=[[Al Jazeera English]] |language=en }}</ref> ಹಿಜ್ಬೊಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವು 2026 ರ ಲೆಬನಾನ್ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ೧೪೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಕೊಂದಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref>{cite|web|url=https://www.aa.com.tr/en/middle-east/over-1-460-killed-in-lebanon-since-beginning-of-israeli-attacks-on-march-2-health-ministry/3892795|title=Over 1,460 killed in Lebanon since beginning of Israeli attacks on March 2: Health Ministry|website=Anadolu Agency}}</ref><ref>{cite|news|date=2 March 2026 |title=Hezbollah claims responsibility for attack on Israel |url=https://aje.news/wwomw4?update=4353584 |access-date=2 March 2026 |work=[[Al Jazeera English]] }}</ref><ref>{{cite|news|date=12 March 2026 |title=Israel attacks central Beirut in escalation of deadly assault on Lebanon |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/12/israel-attacks-central-beirut-in-escalation-of-deadly-assault-on-lebanon |access-date=14 March 2026 |work=[[Al Jazeera English]] |language=en }}</ref><ref>{{:cite|web|title=more than 400 Hezbollah fighters killed |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/more-than-400-hezbollah-fighters-killed-new-war-with-israel-so-far-sources-say-2026-03-27/ |website=Reuters|access-date=2 April 2026 |date=27 March 2026 }}</ref> ==ಅಮೆರಿಕ ಸಮರ್ಥನೆ== ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ಇಸ್ರೇಲಿ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಅಮೆರಿಕದ ಆಸ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಇರಾನಿನ ಪ್ರತೀಕಾರವನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ತಡೆಯಲು, ಇರಾನ್‌ನ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು, ಇರಾನ್‌ನ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು, ಇರಾನ್ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು,<ref name=fullStatement>{{cite|news|url=https://www.pbs.org/newshour/world/read-trumps-full-statement-on-iran-attack |title=Read Trump's full statement on Iran attacks |agency=[[Associated Press]] |date=28 February 2026 |work=[[PBS News]] }}</ref> t ಇರಾನ್‌ನ ತೈಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, <ref name="ft30march">{{cite|news|date=30 March 2026 |title=Donald Trump says US could 'take the oil in Iran' |url=https://www.ft.com/content/3bd9fb6c-2985-4d24-b86b-23b7884031f5?syn-25a6b1a6=1 |access-date=30 March 2026 |work=[[Financial Times]] |language=en }}</ref><ref>{{cite magazine |date=9 March 2026 |title=GOP Sen. Lindsey Graham Brags 'We Are Going to Make a Ton of Money' on Iran War |url=https://people.com/lindsey-graham-brags-make-ton-of-money-iran-war-11922350 |access-date=10 March 2026 |magazine=[[People (magazine)|People]] |quote="Venezuela and Iran have 31% of the world's oil reserves. We're going to have a partnership with 31% of the known reserves. This is China's nightmare. This is a good investment," he said. }}</ref> ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ವಿರೋಧವನ್ನು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ತರುವ ಮೂಲಕ ಆಡಳಿತ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು<ref>{cite|news|last=Magid |first=Jacob |date=28 February 2026 |title=Trump indicates goal of Iran strikes is to topple regime; tells Iranian people: 'When we're finished, take over your government' |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/trump-indicates-goal-of-iran-strikes-is-to-topple-regime-tells-iranian-people-when-we-are-finished-take-over-your-government/ |access-date=28 February 2026 |work=[[The Times of Israel]] |language=en-US |issn=0040-7909 }}</ref><ref>{{cite|news|last1=Volz |first1=Dustin |last2=Ward |first2=Alexander |last3=Seligman |first3=Lara |date=2 March 2026 |title=Trump's Case for War With Iran Faces Growing Scrutiny |url=https://www.wsj.com/world/middle-east/trumps-case-for-war-with-iran-faces-growing-scrutiny-96648cb9 |access-date=4 March 2026 |work=[[The Wall Street Journal]] |language=en-US }}</ref><ref>{{cite magazine |url=https://www.newyorker.com/news/letter-from-trumps-washington/can-donald-trump-win-a-war-with-iran-if-he-cant-explain-why-he-started-it |url-access=subscription |title=Can Donald Trump Win a War with Iran If He Can't Explain Why He Started It? |first=Susan |last=Glasser |publication-date=2 March 2026 |magazine=[[The New Yorker]] |access-date=5 March 2026 |date=2 March 2026 |author-link=Susan Glasser }}</ref><ref>{{cite|news|date=4 March 2026 |title=White House says Trump's 'feeling based on fact' that Iran posed an imminent threat led to strikes. White House press secretary Karoline Leavitt said President Donald Trump's decision to launch Operation Epic Fury was based on the 'cumulative effect' of threats and his feeling 'based on fact' that Iran posed an imminent and direct threat |type=Internet video |url=https://apnews.com/video/white-house-says-trumps-feeling-based-on-fact-that-iran-posed-an-imminent-threat-led-to-strikes-afdafd3d3fec4d1ba28babb5b2638ab5 |access-date=4 March 2026 |work=[[Associated Press]] |quote=[Total running time, 1:41 min.] |last1=Haake |first1=Garrett |author1-link=Garrett Haake |last2=Leavitt |first2=Karoline |author2-link=Karoline Leavitt }}</ref> ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಟ್ರಂಪ್ ಆಡಳಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite|news|url=https://www.spiegel.de/ausland/donald-trump-und-der-iran-krieg-praesident-siegessicher-kriegsziel-unbekannt-a-2df3b848-6ade-4cbb-a4c7-45ed6738fe63 |title=(S+) Trump und Iran: Präsident siegessicher, Kriegsziel unbekannt |language=de |trans-title=(S+) Trump and Iran: President confident of victory, war aim unknown |first=Alexander |last=Sarovic |date=11 March 2026 |work=[[Der Spiegel]] }}</ref> <ref>{{cite|news|last=Stein |first=Chris |date=3 March 2026 |title=US strikes on Iran triggered by Israel's plan to launch attack, Rubio says |url=https://www.theguardian.com/us-news/2026/mar/02/rubio-us-attack-israel-iran |access-date=10 March 2026 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077 }}</ref><ref>{{cite|news|date=3 March 2026 |title=US House speaker: Israel's determination to strike Iran left Trump with a 'very difficult' decision |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/us-house-speaker-israels-determination-to-strike-iran-left-trump-with-a-very-difficult-decision/ |access-date=10 March 2026 |work=[[The Times of Israel]] |language=en-US |issn=0040-7909 |agency=[[Associated Press]] }}</ref><ref>{{cite|news|last1=Mazzetti |first1=Mark |last2=Barnes |first2=Julian E. |last3=Pager |first3=Tyler |last4=Wong |first4=Edward |last5=Schmitt |first5=Eric |last6=Bergman |first6=Ronen |date=2 March 2026 |title=How Trump Decided to Go to War |url=https://www.nytimes.com/2026/03/02/us/politics/trump-war-iran-israel.html |access-date=10 March 2026 |work=[[The New York Times]] |language=en-US |issn=0362-4331 |quote=The president said he understood the risks of an attack, but he conveyed to Mr. Carlson that he had no choice but to join a strike that Israel would launch. }}</ref><ref>{{cite|news|date=8 March 2026 |title=For Israel's Netanyahu, Trump grants wishes, but his support carries risks |url=https://www.washingtonpost.com/world/2026/03/08/trump-netanyahu-israel-iran-war/ |access-date=10 March 2026 |newspaper=The Washington Post |language=en-US |issn=0190-8286 |quote=Netanyahu made clear his desire to attack Iran's ballistic missile program in the coming weeks. The prime minister said Israel would be willing to strike Iran with or without U.S. involvement, though he wanted Trump to green-light the operation, the people said.<br />Netanyahu's determination to initiate hostilities led Trump to believe an Israeli attack was inevitable and that the best course of action was to involve U.S. military power to ensure its success, said two people familiar with this thinking. }}</ref> ಇರಾನಿಯನ್ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಯುಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇರಾನ್ ದಾಳಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಇರಾನ್ "ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ" ಪರಮಾಣು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಮತ್ತು 2025 ರ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಅದರ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಸ್ಥಳಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರೂ, 2026 ರ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ರಚನಾತ್ಮಕ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೇಳಿದೆ.<ref>{{:cite|news|title=Iran Has No Structured Program to Build Nuclear Weapons, IAEA Says |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-israel-us-strikes-2026/card/iaea-chief-says-iran-has-no-structured-program-to-build-nuclear-weapons-currently-1IYdJPyg8uIZqlGS8Gni |access-date=12 March 2026 |work=[[The Wall Street Journal]] |language=en-US }}</ref> UN ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ [[ಆಂಟೋನಿಯೊ ಗುಟೆರೆಸ್]] ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಭಾಗಿಯಾಗದ ದೇಶಗಳು US-ಇಸ್ರೇಲಿ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದವು; ನಂತರ [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯು ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಾನ್‌ನ ಪ್ರತೀಕಾರದ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸುವ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.<ref>{{cite|news|date=28 February 2026 |title=How the world has reacted to US and Israeli strikes on Iran |url=https://www.bbc.com/news/articles/c5yj9kr31y7o |access-date=28 February 2026 |work=[[BBC News]] |language=en-GB }}</ref> ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧ ತಜ್ಞರು ಸೇರಿದಂತೆ ಯುದ್ಧದ ವಿಮರ್ಶಕರು ಈ ದಾಳಿಗಳನ್ನು US ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಯ ಕೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾನ್‌ನ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ<ref>{{Cite magazine |last=Schneid |first=Rebecca |date=28 February 2026 |title=How the World Is Reacting to the Attack on Iran |url=https://time.com/7381811/iran-war-world-leaders-reaction-russia-china-europe/ |access-date=1 March 2026 |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |language=en |archive-date=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260412130753/https://time.com/7381811/iran-war-world-leaders-reaction-russia-china-europe/ |url-status=dead }}</ref><ref>{:cite|news|last1=Chávez |first1=Steff |last2=Politi |first2=James |last3=Hauslohner |first3=Abigail |date=1 March 2026 |title=Donald Trump tries to defy troubled history of US interventions in Middle East |url=https://www.ft.com/content/da633899-964a-42d7-a7a9-07c034fac388 |access-date=5 March 2026 |work=[[Financial Times]] |quote=But the US president has been increasingly willing to take big gambles in foreign affairs, defying traditional diplomacy and the sovereignty of America's foes. }}</ref>.<ref name="guardian2march">{{cite|news|last=Siddique |first=Haroon |date=2 March 2026 |title=What is the legality of the US and Israeli attacks on Iran? |url=https://www.theguardian.com/law/2026/mar/02/legality-us-israel-attacks-iran-uk |access-date=10 March 2026 |work=[[The Guardian]] |language=en-GB |issn=0261-3077 }}</ref> ==ಪರಿಣಾಮಗಳು== 1970 ರ ದಶಕದ ಇಂಧನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಂತರ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪೂರೈಕೆ ಅಡಚಣೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾದ ಯುದ್ಧದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮವು, <ref>{cite|news|last=Lindner |first=Emmett |date=13 March 2026 |title=Echoes of the '70s in What's Now the Largest Oil Shock Ever |url=https://www.nytimes.com/2026/03/13/world/middleeast/oil-supply-shock-1973-embargo.html |access-date=23 March 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331 }}</ref> ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆಗಳು, ವಾಯುಯಾನ ಮತ್ತು [[ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ]]ದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಅಡಚಣೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಹಣಕಾಸಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ|ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಗಳಲ್ಲಿನ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇರಾನ್ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದಾಗ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಇಂಧನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಸಾಗಣೆಗಳು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದವು.<ref>{{cite|news|last1=Elliott |first1=Rebecca F. |last2=Eavis |first2=Peter |title=Oil Shipments in Persian Gulf Already Disrupted by Iran Attack |url=https://www.nytimes.com/2026/02/28/business/energy-environment/oil-gas-iran-attack.html |work=[[The New York Times]] |date=28 February 2026 }}</ref><ref name="uf">{{cite|web|last=Nevitt |first=Mark |date=15 March 2026 |title=Legal and Operational Issues in the Strait of Hormuz: Transit Passage Under Fire |url=https://www.justsecurity.org/133996/legal-operational-strait-hormuz-transit-passage/ |access-date=18 March 2026 |website=[[Just Security]] |language=en-US }}</ref><ref>{{cite|web|title=US, Israel defend strikes at UN as Iran alleges 'war crime' |url=https://www.philstar.com/world/2026/03/01/2511286/us-israel-defend-strikes-un-iran-alleges-war-crime |access-date=2 March 2026 |website=Philstar.com }}</ref> ಮಾರ್ಚ್ 19 ರಂದು, ಯುಎಸ್ ಮಿಲಿಟರಿಗೆ ಯುದ್ಧದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು US $ 18 ಬಿಲಿಯನ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಪೆಂಟಗನ್ ಯುದ್ಧದ್ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ US $ 200 ಬಿಲಿಯನ್ ಅನ್ನು ವಿನಂತಿಸಿತು.and [[the Pentagon]] requested an additional US$200 billion.<ref name="i598">{{#cite|news|title=White House seeks $200bn in military funding in wake of Iran war |work=[[BBC News]] |date=19 March 2026 |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c5y73gwk1qdo |access-date=23 March 2026 }}</ref> [ ಮಾರ್ಚ್ 31 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅರಬ್ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವೆಚ್ಚವು US $ 120 ಬಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಕದನ ವಿರಾಮ== ಏಪ್ರಿಲ್ 8 ರಂದು, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಎರಡು ವಾರಗಳ ದೀರ್ಘ ಕದನ ವಿರಾಮಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡವು, ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳು.<ref name="Pager-2026">{{Cite news |last=|date=7 April 2026|title=U.S., Iran and Israel Agree to Cease-Fire|url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/07/world/iran-war-trump-news/f1657559-8135-50c9-ad7f-63636e6a5106?smid=url-share|access-date=2026-04-07|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} [[ವರ್ಗ:ಯುದ್ಧಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಚಲಿತ]] t3bzbscev9jiajc00wg5inpt57gqyzj 0 179192 1374056 2026-05-24T13:57:19Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1374056 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | image = Walter Bradford Cannon.jpg | caption = | birth_date = {{Birth date|1871|10|19}} | birth_place = [[Prairie du Chien, Wisconsin]], US | death_date = {{Death date and age|1945|10|1|1871|10|19}} | death_place = [[Franklin, New Hampshire]], US | fields = [[Physiology]] | workplaces = [[Harvard Medical School]] | alma_mater = [[Harvard College]] <small>(1896)</small><br />[[Harvard Medical School]] <small>(1900, M.D.)</small> | known_for = [[Homeostasis]]<br />[[Fight-or-flight response|Fight or flight]]<br />[[X-ray]] experiments<br />[[Cannon–Bard theory]]<br />[[Voodoo death]] | spouse = [[Cornelia James Cannon]] | children = 5, including [[Bradford Cannon|Bradford]], [[Wilma Cannon Fairbank|Wilma]], and [[Marian Cannon Schlesinge '''ವಾಲ್ಟರ್ ಬ್ರಾಡ್ಫರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನನ್ ''' 1871-1945 ದೇಹವಿಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ, ಪಚನಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು [[ಹಾರ್ಮೋನ್|ಹಾರ್ಮೋನು]]ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಷ್ಣಾತನಾಗಿದ್ದನೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. [[ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್-ಲಾಂಗ್ ಅವರ ಭಾವನಿಷ್ಪತ್ತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ ವಿಖ್ಯಾತನಾದ. 1890, 1894ರಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಣೆಗೊಂಡ ಜೇಮ್ಸ್-ಲಾಂಗ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ ದೈಹಿಕ ವಿಪರ್ಯಾಸಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಕ್ಯಾನÀನದು. ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಈತ ತನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು [[ನಾಯಿ]], [[ಬೆಕ್ಕು]]ಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ. ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಸಹಾನುಕಂಪ [[ನರಮಂಡಲ]]ದ ಉತ್ತೇಜನ ಮತ್ತು [[ರಕ್ತ|ರಕ್ತದ]]ಲ್ಲಿ ಅಡ್ರೆನಿನ್ ದ್ರವದ ಸ್ರಾವ, ಇವು ಭಾವೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂತು. ಈತನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ''ಬಾಡಿಲಿ ಚೇಂಜಸ್ ಇನ್ ಪೇನ್'', ''ಹಂಗರ್, ಫಿಯರ್ ಅಂಡ್ ರೇಜ್''(1915), ''ಫೀಲಿಂಗ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಎಮೋಷನ್ಸ್ ''(1928) - ಇವು ಮುಖ್ಯವಾದುವು. == ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಕ್ಯಾನನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 19, 1871 ರಂದು [[ವಿಸ್ಕೊನ್ಸಿನ್|ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್‌ನ]] ಪ್ರೈರಿ ಡು ಚಿಯೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಬರ್ಟ್ ಹ್ಯಾನ್ಚೆಟ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ವಿಲ್ಮಾ ಡೆನಿಯೊ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು <ref>{{cite web| url=https://www.royalsoced.org.uk/cms/files/fellows/biographical_index/fells_indexp1.pdf | title=Former Fellows of The Royal Society of Edinburgh 1783 – 2002 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130124115814/http://www.royalsoced.org.uk/cms/files/fellows/biographical_index/fells_indexp1.pdf |archive-date=January 24, 2013 }}</ref. ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಇಡಾ ಮೌಡ್ ಕ್ಯಾನನ್ (1877-1960) ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಜನರಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿಯಾದರು . ಕ್ಯಾನನ್ ತನ್ನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ''ದಿ ವೇ ಆಫ್ ಆನ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ'' , ಫ್ರೆಂಚ್ ಕೆನಡಾದ ಪರಿಶೋಧಕ ಮತ್ತು ಕೊರಿಯರ್ ಡೆಸ್ ಬೋಯಿಸ್ ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಡಿ ನೊಯಾನ್ ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾನೆ . ಅವರ ಕ್ಯಾಲ್ವಿನಿಸ್ಟ್ ಕುಟುಂಬವು ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಮಾರ್ಟಿನೋ , ಜಾನ್ ಫಿಸ್ಕೆ (ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ) ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಫ್ರೀಮನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಅವರ ವಾಚನಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕ್ಯಾನನ್‌ನ ಕುತೂಹಲವು ಅವರನ್ನು ಥಾಮಸ್ ಹೆನ್ರಿ ಹಕ್ಸ್ಲಿ , ಜಾನ್ ಟಿಂಡಾಲ್ , ಜಾರ್ಜ್ ಹೆನ್ರಿ ಲೆವಿಸ್ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ಕಿಂಗ್ಡನ್ ಕ್ಲಿಫರ್ಡ್ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಿತು . ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಮೇರಿ ಜೀನೆಟ್ ನ್ಯೂಸನ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾದರು . "ಮಿಸ್ ಮೇ" ನ್ಯೂಸನ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1892 ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.<ref>Saul Benison, A. Clifford Barger, Elin L. Wolfe (1987) ''Walter B. Cannon: the Life and Times of a Young Scientist''. pp.16–32, [[Belknap Press]].</ref> ೧೮೯೬ ರಲ್ಲಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನನ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ಹೆನ್ರಿ ಪಿ. ಬೌಡಿಚ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ [[ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಎಕ್ಸ್-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು . ೧೯೦೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರನ್ನು [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಟೌನ್‌ಸೆಂಡ್ ಪೋರ್ಟರ್ ಅವರು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೋಧಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು .<ref name="aps">{{cite web|last1=Barger|first1=A. Clifford|title=William Townsend Porter|url=http://www.the-aps.org/mm/Education/Minority-Program/Educational-Projects/Porter-Physiology-Development-Fellowship/About-the-Porter-Fellowship/Porter-Physiology-Development-History.pdf|website=American Physiological Society|access-date=8 January 2017}}</ref>. ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರನ್ನು 1902 ರಲ್ಲಿ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರು [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಜಿಡಬ್ಲ್ಯೂ ಪಿಯರ್ಸ್ ಅವರ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಇತರ ಯುವ ಬೋಧಕರೊಂದಿಗೆ ವಿಚ್ಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 1906 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನನ್ ಬೌಡಿಚ್ ಅವರ ನಂತರ ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸನ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ 1942 ರವರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. 1914 ರಿಂದ 1916 ರವರೆಗೆ, ಕ್ಯಾನನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದರು<ref name="APS">{{cite web|url=http://www.the-aps.org/fm/presidents/introwbc.html|title=Walter Bradford Cannon|website=Presidents|publisher=[[American Physiological Society]]|access-date=22 March 2015|quote=6th APS President (1914-1916)}}</ref> . ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸುಧಾರಕರಾದ ಕಾರ್ನೆಲಿಯಾ ಜೇಮ್ಸ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು . ಜುಲೈ 19, 1901 ರಂದು, ಮಾಂಟಾನಾದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಧುಚಂದ್ರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಲೇಕ್ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಲೋಗನ್ ಪಾಸ್ ನಡುವಿನ ಗೋಟ್ ಪರ್ವತದ ಏರದ ನೈಋತ್ಯ ಶಿಖರದ (2657 ಮೀ ಅಥವಾ 8716 ಅಡಿ) ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೊದಲ ಜನರು . ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಈಗ ಗ್ಲೇಸಿಯರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿದೆ . ನಂತರ ಈ ಶಿಖರವನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಮೌಂಟ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು<ref>{{cite web | url=http://www.summitpost.org/mount-cannon-mt/152331 | title=Mount Cannon (MT) | publisher=SummitPost | date=June 19, 2011 | access-date=May 10, 2012 | author=Fred Spicker, Moni}}</ref> ದಂಪತಿಗೆ ಐದು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು; ಒಬ್ಬ ಮಗ, ಡಾ. ಬ್ರಾಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನನ್ , ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸರ್ಜನ್ ಮತ್ತು ವಿಕಿರಣ ಸಂಶೋಧಕ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ವಿಲ್ಮಾ ಕ್ಯಾನನ್ ಫೇರ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ ( ಜಾನ್ ಕೆ. ಫೇರ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ), ಲಿಂಡಾ ಕ್ಯಾನನ್ ಬರ್ಗೆಸ್, ಹೆಲೆನ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಬಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಲೇಖಕಿ ಮರಿಯನ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಶ್ಲೆಸಿಂಗರ್ . ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅವರ ಜೀವನ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ|ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾಲ್ವಿನಿಸ್ಟ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದಿಂದ ದೂರ ಸರಿದು ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ [[ಸಿದ್ಧಾಂತ]]ದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರರಾದರು. ನಂತರದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಘಟನೆಗಳು ಉಪಯುಕ್ತ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ದೇಹ]] ಮತ್ತು [[ಮನಸ್ಸು]] ಒಂದು ಜೀವಿ ಘಟಕವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗದವು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಕೆಲಸದ ವಿವರಣೆಗಳು ಅಲೌಕಿಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದೆ ಮನುಷ್ಯನು ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಬದುಕಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕು.<ref>{{Cite journal|last=Yerkes|first=Robert|date=May 1946|title=Walter Bradford Cannon|url=https://archive.org/details/sim_psychological-review_1946-05_53_3/page/n3|journal=Psychological Review|volume=53|pages=137–146|via=EBSCO|doi=10.1037/h0063040}}</ref> ಇ. ಡಿಗ್ಬಿ ಬಾಲ್ಟ್ಜೆಲ್ ಹೇಳುವಂತೆ, ಕ್ಯಾನನ್‌ಗೆ ಒಮ್ಮೆ [[ಮೇಯೊ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸಂಬಳದ ಎರಡರಷ್ಟು ಕೆಲಸ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನನ್ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾ, "ನನಗೆ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಕ್ಷೌರ ಮಾಡಲು ಐವತ್ತು ಸೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಊಟಕ್ಕೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಐವತ್ತು ಸೆಂಟ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು."<ref>{{cite journal |last1=Pencak |first1=William |title=A Conversation with E. Digby Baltzell |journal=Pennsylvania History: A Journal of Mid-Atlantic Studies |date=Spring 1996 |volume=63 |issue=2 |page=261}}</ref> ಕ್ಯಾನನ್ 1906 ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್ , 1908 ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು 1914 ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref>{{Cite web |date=2023-02-09 |title=Walter Bradford Cannon |url=https://www.amacad.org/person/walter-bradford-cannon |access-date=2023-12-21 |website=American Academy of Arts & Sciences |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=APS Member History |url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Walter+B.+Cannon&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced |access-date=2023-12-21 |website=search.amphilsoc.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=Walter B. Cannon |url=https://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/20001508.html |access-date=2023-12-21 |website=www.nasonline.org}}</ref> ಕ್ಯಾನನ್ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜೀವವಿಭಜನಾ ವಿರೋಧಿಗಳ ವಾದಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು 1911 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅಮೇರಿಕನ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ಗಾಗಿ ಜೀವವಿಭಜನಾ ವಿರೋಧಿಗಳ ವಾದಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಕಿರುಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದರು<ref>{{Cite journal |date=18 March 1911 |title=Animal Experimentation |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiuo.ark:/13960/t6xx24f49&view=1up&seq=830 |journal=[[The Journal of the American Medical Association]] |volume=56 |issue=1 |pages=816–817}}</ref> . ಕ್ಯಾನನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 1945 ರಂದು 73 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಹ್ಯಾಂಪ್‌ಶೈರ್‌ನ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು<ref>{{cite news |title=Dr. W.B. Cannon, 73, Neurologist, Dead. Harvard Psychology Professor for 36 Years Noted for His Work on Traumatic Shock Became Professor in 1906 |url=https://www.nytimes.com/1945/10/02/archives/dr-wb-cannon-73-neurologist-dead-harvard-psychology-professor-for.html|work=[[New York Times]] |date=October 2, 1945 |access-date=October 5, 2010 }}</ref> . ==ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು== ಕ್ಯಾನನ್‍ನ ಬರಹಗಳು * 1910, [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015017924567;view=1up;seq=5 A Laboratory Course in Physiology], [[Harvard University Press]] 6th ed. 1927. * 1910, [[iarchive:jstor-25106693|'Medical Control of Vivisection']] * 1911, [https://catalog.hathitrust.org/Record/100634610 ''Some Characteristics of Antivivisection Literature''] * 1911, ''[[iarchive:cu31924000895932|The Mechanical Factors of Digestion]]'' * 1915, ''[[iarchive:bodilychangesinp00cann|Bodily Changes in Pain, Hunger, Fear and Rage]]'' *1920, [[iarchive:in.ernet.dli.2015.95304|''Bodily Changes in Pain, Hunger, Fear and Rage'' (2 ed.)]] * 1923, ''[[iarchive:traumaticshock00cann|Traumatic Shock]]'' * 1926, 'Physiological Regulation of Normal States' * 1932, ''[https://archive.org/details/wisdomofbody0000cann/mode/2up The Wisdom of the Body]'' *1933, ''[[iarchive:b29812707|Some modern extensions of Beaumont's studies on Alexis St. Martin]]'' * 1937, ''[[iarchive:b29812690|Digestion and Health]]'' * 1937, ''Autonomic Neuro-effector Systems'', with [[Arturo Rosenblueth]] * 1942, '[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1447285/ "Voodoo" Death]' * 1945, ''[[iarchive:b29977708|The Way of an Investigator: a scientist's experiences in medical research]]'' ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{Internet Archive author |sname=Walter Bradford Cannon |sopt=t}} *[http://www.the-aps.org/about/pres/introwbc.htm 6th APS President] at the American Physiological Society *[http://www.harvardsquarelibrary.org/biographies/walter-bradford-cannon-2/ Walter Bradford Cannon: Experimental Physiologist: 1871-1945] - biography at Harvard Square Library *[http://stevenlehrer.com/explorers/chapter_9.htm Chapter 9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060512152747/http://stevenlehrer.com/explorers/chapter_9.htm |date=May 12, 2006 }} of [[Explorers of the Body]], by Steven Lehrer (contains information about X-ray experiments) *[http://nrs.harvard.edu/urn-3:HMS.Count:med00088 The Walter Bradford Cannon papers] can be found at The Center for the History of Medicine at the Countway Library, Harvard Medical School. *[http://www.panarchy.org/cannon/homeostasis.1932.html Walter Bradford Cannon, Homeostasis] (1932) * W. B. Cannon (1915), [https://www.gutenberg.org/ebooks/73932 Bodily changes in pain, hunger, fear, and rage], New York: D. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 1svq7vyt3ni0t023yk455vjsc3i70gv 1374057 1374056 2026-05-24T13:58:56Z VASANTH S.N. 728 1374057 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | image = Walter Bradford Cannon.jpg | caption = | birth_date = {{Birth date|1871|10|19}} | birth_place = [[Prairie du Chien, Wisconsin]], US | death_date = {{Death date and age|1945|10|1|1871|10|19}} | death_place = [[Franklin, New Hampshire]], US | fields = [[Physiology]] | workplaces = [[Harvard Medical School]] | alma_mater = [[Harvard College]] <small>(1896)</small><br />[[Harvard Medical School]] <small>(1900, M.D.)</small> | known_for = [[Homeostasis]]<br />[[Fight-or-flight response|Fight or flight]]<br />[[X-ray]] experiments<br />[[Cannon–Bard theory]]<br />[[Voodoo death]] | spouse = [[Cornelia James Cannon]] | children = 5, including [[Bradford Cannon|Bradford]], [[Wilma Cannon Fairbank|Wilma]], and [[Marian Cannon Schlesinger|Marian]] }} '''ವಾಲ್ಟರ್ ಬ್ರಾಡ್ಫರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನನ್ ''' 1871-1945 ದೇಹವಿಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ, ಪಚನಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು [[ಹಾರ್ಮೋನ್|ಹಾರ್ಮೋನು]]ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಷ್ಣಾತನಾಗಿದ್ದನೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. [[ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್-ಲಾಂಗ್ ಅವರ ಭಾವನಿಷ್ಪತ್ತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ ವಿಖ್ಯಾತನಾದ. 1890, 1894ರಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಣೆಗೊಂಡ ಜೇಮ್ಸ್-ಲಾಂಗ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ ದೈಹಿಕ ವಿಪರ್ಯಾಸಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಕ್ಯಾನÀನದು. ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಈತ ತನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು [[ನಾಯಿ]], [[ಬೆಕ್ಕು]]ಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ. ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಸಹಾನುಕಂಪ [[ನರಮಂಡಲ]]ದ ಉತ್ತೇಜನ ಮತ್ತು [[ರಕ್ತ|ರಕ್ತದ]]ಲ್ಲಿ ಅಡ್ರೆನಿನ್ ದ್ರವದ ಸ್ರಾವ, ಇವು ಭಾವೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂತು. ಈತನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ''ಬಾಡಿಲಿ ಚೇಂಜಸ್ ಇನ್ ಪೇನ್'', ''ಹಂಗರ್, ಫಿಯರ್ ಅಂಡ್ ರೇಜ್''(1915), ''ಫೀಲಿಂಗ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಎಮೋಷನ್ಸ್ ''(1928) - ಇವು ಮುಖ್ಯವಾದುವು. == ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಕ್ಯಾನನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 19, 1871 ರಂದು [[ವಿಸ್ಕೊನ್ಸಿನ್|ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್‌ನ]] ಪ್ರೈರಿ ಡು ಚಿಯೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಬರ್ಟ್ ಹ್ಯಾನ್ಚೆಟ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ವಿಲ್ಮಾ ಡೆನಿಯೊ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು <ref>{{cite web| url=https://www.royalsoced.org.uk/cms/files/fellows/biographical_index/fells_indexp1.pdf | title=Former Fellows of The Royal Society of Edinburgh 1783 – 2002 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130124115814/http://www.royalsoced.org.uk/cms/files/fellows/biographical_index/fells_indexp1.pdf |archive-date=January 24, 2013 }}</ref. ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಇಡಾ ಮೌಡ್ ಕ್ಯಾನನ್ (1877-1960) ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಜನರಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿಯಾದರು . ಕ್ಯಾನನ್ ತನ್ನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ''ದಿ ವೇ ಆಫ್ ಆನ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ'' , ಫ್ರೆಂಚ್ ಕೆನಡಾದ ಪರಿಶೋಧಕ ಮತ್ತು ಕೊರಿಯರ್ ಡೆಸ್ ಬೋಯಿಸ್ ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಡಿ ನೊಯಾನ್ ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾನೆ . ಅವರ ಕ್ಯಾಲ್ವಿನಿಸ್ಟ್ ಕುಟುಂಬವು ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಮಾರ್ಟಿನೋ , ಜಾನ್ ಫಿಸ್ಕೆ (ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ) ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಫ್ರೀಮನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಅವರ ವಾಚನಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕ್ಯಾನನ್‌ನ ಕುತೂಹಲವು ಅವರನ್ನು ಥಾಮಸ್ ಹೆನ್ರಿ ಹಕ್ಸ್ಲಿ , ಜಾನ್ ಟಿಂಡಾಲ್ , ಜಾರ್ಜ್ ಹೆನ್ರಿ ಲೆವಿಸ್ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ಕಿಂಗ್ಡನ್ ಕ್ಲಿಫರ್ಡ್ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಿತು . ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಮೇರಿ ಜೀನೆಟ್ ನ್ಯೂಸನ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾದರು . "ಮಿಸ್ ಮೇ" ನ್ಯೂಸನ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1892 ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.<ref>Saul Benison, A. Clifford Barger, Elin L. Wolfe (1987) ''Walter B. Cannon: the Life and Times of a Young Scientist''. pp.16–32, [[Belknap Press]].</ref> ೧೮೯೬ ರಲ್ಲಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನನ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ಹೆನ್ರಿ ಪಿ. ಬೌಡಿಚ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ [[ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಎಕ್ಸ್-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು . ೧೯೦೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರನ್ನು [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಟೌನ್‌ಸೆಂಡ್ ಪೋರ್ಟರ್ ಅವರು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೋಧಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು .<ref name="aps">{{cite web|last1=Barger|first1=A. Clifford|title=William Townsend Porter|url=http://www.the-aps.org/mm/Education/Minority-Program/Educational-Projects/Porter-Physiology-Development-Fellowship/About-the-Porter-Fellowship/Porter-Physiology-Development-History.pdf|website=American Physiological Society|access-date=8 January 2017}}</ref>. ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರನ್ನು 1902 ರಲ್ಲಿ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರು [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಜಿಡಬ್ಲ್ಯೂ ಪಿಯರ್ಸ್ ಅವರ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಇತರ ಯುವ ಬೋಧಕರೊಂದಿಗೆ ವಿಚ್ಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 1906 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನನ್ ಬೌಡಿಚ್ ಅವರ ನಂತರ ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸನ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ 1942 ರವರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. 1914 ರಿಂದ 1916 ರವರೆಗೆ, ಕ್ಯಾನನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದರು<ref name="APS">{{cite web|url=http://www.the-aps.org/fm/presidents/introwbc.html|title=Walter Bradford Cannon|website=Presidents|publisher=[[American Physiological Society]]|access-date=22 March 2015|quote=6th APS President (1914-1916)}}</ref> . ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸುಧಾರಕರಾದ ಕಾರ್ನೆಲಿಯಾ ಜೇಮ್ಸ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು . ಜುಲೈ 19, 1901 ರಂದು, ಮಾಂಟಾನಾದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಧುಚಂದ್ರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಲೇಕ್ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಲೋಗನ್ ಪಾಸ್ ನಡುವಿನ ಗೋಟ್ ಪರ್ವತದ ಏರದ ನೈಋತ್ಯ ಶಿಖರದ (2657 ಮೀ ಅಥವಾ 8716 ಅಡಿ) ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೊದಲ ಜನರು . ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಈಗ ಗ್ಲೇಸಿಯರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿದೆ . ನಂತರ ಈ ಶಿಖರವನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಮೌಂಟ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು<ref>{{cite web | url=http://www.summitpost.org/mount-cannon-mt/152331 | title=Mount Cannon (MT) | publisher=SummitPost | date=June 19, 2011 | access-date=May 10, 2012 | author=Fred Spicker, Moni}}</ref> ದಂಪತಿಗೆ ಐದು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು; ಒಬ್ಬ ಮಗ, ಡಾ. ಬ್ರಾಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನನ್ , ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸರ್ಜನ್ ಮತ್ತು ವಿಕಿರಣ ಸಂಶೋಧಕ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ವಿಲ್ಮಾ ಕ್ಯಾನನ್ ಫೇರ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ ( ಜಾನ್ ಕೆ. ಫೇರ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ), ಲಿಂಡಾ ಕ್ಯಾನನ್ ಬರ್ಗೆಸ್, ಹೆಲೆನ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಬಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಲೇಖಕಿ ಮರಿಯನ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಶ್ಲೆಸಿಂಗರ್ . ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅವರ ಜೀವನ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ|ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾಲ್ವಿನಿಸ್ಟ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದಿಂದ ದೂರ ಸರಿದು ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ [[ಸಿದ್ಧಾಂತ]]ದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರರಾದರು. ನಂತರದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಘಟನೆಗಳು ಉಪಯುಕ್ತ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ದೇಹ]] ಮತ್ತು [[ಮನಸ್ಸು]] ಒಂದು ಜೀವಿ ಘಟಕವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗದವು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಕೆಲಸದ ವಿವರಣೆಗಳು ಅಲೌಕಿಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದೆ ಮನುಷ್ಯನು ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಬದುಕಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕು.<ref>{{Cite journal|last=Yerkes|first=Robert|date=May 1946|title=Walter Bradford Cannon|url=https://archive.org/details/sim_psychological-review_1946-05_53_3/page/n3|journal=Psychological Review|volume=53|pages=137–146|via=EBSCO|doi=10.1037/h0063040}}</ref> ಇ. ಡಿಗ್ಬಿ ಬಾಲ್ಟ್ಜೆಲ್ ಹೇಳುವಂತೆ, ಕ್ಯಾನನ್‌ಗೆ ಒಮ್ಮೆ [[ಮೇಯೊ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸಂಬಳದ ಎರಡರಷ್ಟು ಕೆಲಸ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನನ್ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾ, "ನನಗೆ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಕ್ಷೌರ ಮಾಡಲು ಐವತ್ತು ಸೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಊಟಕ್ಕೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಐವತ್ತು ಸೆಂಟ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು."<ref>{{cite journal |last1=Pencak |first1=William |title=A Conversation with E. Digby Baltzell |journal=Pennsylvania History: A Journal of Mid-Atlantic Studies |date=Spring 1996 |volume=63 |issue=2 |page=261}}</ref> ಕ್ಯಾನನ್ 1906 ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್ , 1908 ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು 1914 ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref>{{Cite web |date=2023-02-09 |title=Walter Bradford Cannon |url=https://www.amacad.org/person/walter-bradford-cannon |access-date=2023-12-21 |website=American Academy of Arts & Sciences |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=APS Member History |url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Walter+B.+Cannon&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced |access-date=2023-12-21 |website=search.amphilsoc.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=Walter B. Cannon |url=https://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/20001508.html |access-date=2023-12-21 |website=www.nasonline.org}}</ref> ಕ್ಯಾನನ್ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜೀವವಿಭಜನಾ ವಿರೋಧಿಗಳ ವಾದಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು 1911 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅಮೇರಿಕನ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ಗಾಗಿ ಜೀವವಿಭಜನಾ ವಿರೋಧಿಗಳ ವಾದಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಕಿರುಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದರು<ref>{{Cite journal |date=18 March 1911 |title=Animal Experimentation |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiuo.ark:/13960/t6xx24f49&view=1up&seq=830 |journal=[[The Journal of the American Medical Association]] |volume=56 |issue=1 |pages=816–817}}</ref> . ಕ್ಯಾನನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 1945 ರಂದು 73 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಹ್ಯಾಂಪ್‌ಶೈರ್‌ನ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು<ref>{{cite news |title=Dr. W.B. Cannon, 73, Neurologist, Dead. Harvard Psychology Professor for 36 Years Noted for His Work on Traumatic Shock Became Professor in 1906 |url=https://www.nytimes.com/1945/10/02/archives/dr-wb-cannon-73-neurologist-dead-harvard-psychology-professor-for.html|work=[[New York Times]] |date=October 2, 1945 |access-date=October 5, 2010 }}</ref> . ==ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು== ಕ್ಯಾನನ್‍ನ ಬರಹಗಳು * 1910, [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015017924567;view=1up;seq=5 A Laboratory Course in Physiology], [[Harvard University Press]] 6th ed. 1927. * 1910, [[iarchive:jstor-25106693|'Medical Control of Vivisection']] * 1911, [https://catalog.hathitrust.org/Record/100634610 ''Some Characteristics of Antivivisection Literature''] * 1911, ''[[iarchive:cu31924000895932|The Mechanical Factors of Digestion]]'' * 1915, ''[[iarchive:bodilychangesinp00cann|Bodily Changes in Pain, Hunger, Fear and Rage]]'' *1920, [[iarchive:in.ernet.dli.2015.95304|''Bodily Changes in Pain, Hunger, Fear and Rage'' (2 ed.)]] * 1923, ''[[iarchive:traumaticshock00cann|Traumatic Shock]]'' * 1926, 'Physiological Regulation of Normal States' * 1932, ''[https://archive.org/details/wisdomofbody0000cann/mode/2up The Wisdom of the Body]'' *1933, ''[[iarchive:b29812707|Some modern extensions of Beaumont's studies on Alexis St. Martin]]'' * 1937, ''[[iarchive:b29812690|Digestion and Health]]'' * 1937, ''Autonomic Neuro-effector Systems'', with [[Arturo Rosenblueth]] * 1942, '[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1447285/ "Voodoo" Death]' * 1945, ''[[iarchive:b29977708|The Way of an Investigator: a scientist's experiences in medical research]]'' ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{Internet Archive author |sname=Walter Bradford Cannon |sopt=t}} *[http://www.the-aps.org/about/pres/introwbc.htm 6th APS President] at the American Physiological Society *[http://www.harvardsquarelibrary.org/biographies/walter-bradford-cannon-2/ Walter Bradford Cannon: Experimental Physiologist: 1871-1945] - biography at Harvard Square Library *[http://stevenlehrer.com/explorers/chapter_9.htm Chapter 9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060512152747/http://stevenlehrer.com/explorers/chapter_9.htm |date=May 12, 2006 }} of [[Explorers of the Body]], by Steven Lehrer (contains information about X-ray experiments) *[http://nrs.harvard.edu/urn-3:HMS.Count:med00088 The Walter Bradford Cannon papers] can be found at The Center for the History of Medicine at the Countway Library, Harvard Medical School. *[http://www.panarchy.org/cannon/homeostasis.1932.html Walter Bradford Cannon, Homeostasis] (1932) * W. B. Cannon (1915), [https://www.gutenberg.org/ebooks/73932 Bodily changes in pain, hunger, fear, and rage], New York: D. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 4sy805rad9qlzlgjide5c2erz94ffgx 1374058 1374057 2026-05-24T14:01:04Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374058 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | image = Walter Bradford Cannon.jpg | caption = | birth_date = {{Birth date|1871|10|19}} | birth_place = [[Prairie du Chien, Wisconsin]], US | death_date = {{Death date and age|1945|10|1|1871|10|19}} | death_place = [[Franklin, New Hampshire]], US | fields = [[Physiology]] | workplaces = [[Harvard Medical School]] | alma_mater = [[Harvard College]] <small>(1896)</small><br />[[Harvard Medical School]] <small>(1900, M.D.)</small> | known_for = [[Homeostasis]]<br />[[Fight-or-flight response|Fight or flight]]<br />[[X-ray]] experiments<br />[[Cannon–Bard theory]]<br />[[Voodoo death]] | spouse = [[Cornelia James Cannon]] | children = 5, including [[Bradford Cannon|Bradford]], [[Wilma Cannon Fairbank|Wilma]], and [[Marian Cannon Schlesinger|Marian]] }} '''ವಾಲ್ಟರ್ ಬ್ರಾಡ್ಫರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನನ್ ''' 1871-1945 ದೇಹವಿಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ, ಪಚನಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು [[ಹಾರ್ಮೋನ್|ಹಾರ್ಮೋನು]]ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಷ್ಣಾತನಾಗಿದ್ದನೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. [[ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್-ಲಾಂಗ್ ಅವರ ಭಾವನಿಷ್ಪತ್ತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ ವಿಖ್ಯಾತನಾದ. 1890, 1894ರಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಣೆಗೊಂಡ ಜೇಮ್ಸ್-ಲಾಂಗ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ ದೈಹಿಕ ವಿಪರ್ಯಾಸಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಕ್ಯಾನÀನದು. ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಈತ ತನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು [[ನಾಯಿ]], [[ಬೆಕ್ಕು]]ಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ. ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಸಹಾನುಕಂಪ [[ನರಮಂಡಲ]]ದ ಉತ್ತೇಜನ ಮತ್ತು [[ರಕ್ತ|ರಕ್ತದ]]ಲ್ಲಿ ಅಡ್ರೆನಿನ್ ದ್ರವದ ಸ್ರಾವ, ಇವು ಭಾವೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂತು. ಈತನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ''ಬಾಡಿಲಿ ಚೇಂಜಸ್ ಇನ್ ಪೇನ್'', ''ಹಂಗರ್, ಫಿಯರ್ ಅಂಡ್ ರೇಜ್''(1915), ''ಫೀಲಿಂಗ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಎಮೋಷನ್ಸ್ ''(1928) - ಇವು ಮುಖ್ಯವಾದುವು. == ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಕ್ಯಾನನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 19, 1871 ರಂದು [[ವಿಸ್ಕೊನ್ಸಿನ್|ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್‌ನ]] ಪ್ರೈರಿ ಡು ಚಿಯೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಬರ್ಟ್ ಹ್ಯಾನ್ಚೆಟ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ವಿಲ್ಮಾ ಡೆನಿಯೊ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು <ref>{{cite web| url=https://www.royalsoced.org.uk/cms/files/fellows/biographical_index/fells_indexp1.pdf | title=Former Fellows of The Royal Society of Edinburgh 1783 – 2002 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130124115814/http://www.royalsoced.org.uk/cms/files/fellows/biographical_index/fells_indexp1.pdf |archive-date=January 24, 2013 }}</ref. ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಇಡಾ ಮೌಡ್ ಕ್ಯಾನನ್ (1877-1960) ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಜನರಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿಯಾದರು . ಕ್ಯಾನನ್ ತನ್ನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ''ದಿ ವೇ ಆಫ್ ಆನ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ'' , ಫ್ರೆಂಚ್ ಕೆನಡಾದ ಪರಿಶೋಧಕ ಮತ್ತು ಕೊರಿಯರ್ ಡೆಸ್ ಬೋಯಿಸ್ ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಡಿ ನೊಯಾನ್ ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾನೆ . ಅವರ ಕ್ಯಾಲ್ವಿನಿಸ್ಟ್ ಕುಟುಂಬವು ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಮಾರ್ಟಿನೋ , ಜಾನ್ ಫಿಸ್ಕೆ (ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ) ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಫ್ರೀಮನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಅವರ ವಾಚನಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕ್ಯಾನನ್‌ನ ಕುತೂಹಲವು ಅವರನ್ನು ಥಾಮಸ್ ಹೆನ್ರಿ ಹಕ್ಸ್ಲಿ , ಜಾನ್ ಟಿಂಡಾಲ್ , ಜಾರ್ಜ್ ಹೆನ್ರಿ ಲೆವಿಸ್ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ಕಿಂಗ್ಡನ್ ಕ್ಲಿಫರ್ಡ್ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಿತು . ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಮೇರಿ ಜೀನೆಟ್ ನ್ಯೂಸನ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾದರು . "ಮಿಸ್ ಮೇ" ನ್ಯೂಸನ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1892 ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.<ref>Saul Benison, A. Clifford Barger, Elin L. Wolfe (1987) ''Walter B. Cannon: the Life and Times of a Young Scientist''. pp.16–32, [[Belknap Press]].</ref> ೧೮೯೬ ರಲ್ಲಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನನ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ಹೆನ್ರಿ ಪಿ. ಬೌಡಿಚ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ [[ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಎಕ್ಸ್-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು . ೧೯೦೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರನ್ನು [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಟೌನ್‌ಸೆಂಡ್ ಪೋರ್ಟರ್ ಅವರು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೋಧಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು .<ref name="aps">{{cite web|last1=Barger|first1=A. Clifford|title=William Townsend Porter|url=http://www.the-aps.org/mm/Education/Minority-Program/Educational-Projects/Porter-Physiology-Development-Fellowship/About-the-Porter-Fellowship/Porter-Physiology-Development-History.pdf|website=American Physiological Society|access-date=8 January 2017}}</ref>. ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರನ್ನು 1902 ರಲ್ಲಿ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರು [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಜಿಡಬ್ಲ್ಯೂ ಪಿಯರ್ಸ್ ಅವರ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಇತರ ಯುವ ಬೋಧಕರೊಂದಿಗೆ ವಿಚ್ಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 1906 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನನ್ ಬೌಡಿಚ್ ಅವರ ನಂತರ ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸನ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ 1942 ರವರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. 1914 ರಿಂದ 1916 ರವರೆಗೆ, ಕ್ಯಾನನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದರು<ref name="APS">{{cite web|url=http://www.the-aps.org/fm/presidents/introwbc.html|title=Walter Bradford Cannon|website=Presidents|publisher=[[American Physiological Society]]|access-date=22 March 2015|quote=6th APS President (1914-1916)}}</ref> . ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸುಧಾರಕರಾದ ಕಾರ್ನೆಲಿಯಾ ಜೇಮ್ಸ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು . ಜುಲೈ 19, 1901 ರಂದು, ಮಾಂಟಾನಾದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಧುಚಂದ್ರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಲೇಕ್ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಲೋಗನ್ ಪಾಸ್ ನಡುವಿನ ಗೋಟ್ ಪರ್ವತದ ಏರದ ನೈಋತ್ಯ ಶಿಖರದ (2657 ಮೀ ಅಥವಾ 8716 ಅಡಿ) ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೊದಲ ಜನರು . ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಈಗ ಗ್ಲೇಸಿಯರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿದೆ . ನಂತರ ಈ ಶಿಖರವನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಮೌಂಟ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು<ref>{{cite web | url=http://www.summitpost.org/mount-cannon-mt/152331 | title=Mount Cannon (MT) | publisher=SummitPost | date=June 19, 2011 | access-date=May 10, 2012 | author=Fred Spicker, Moni}}</ref> ದಂಪತಿಗೆ ಐದು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು; ಒಬ್ಬ ಮಗ, ಡಾ. ಬ್ರಾಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನನ್ , ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸರ್ಜನ್ ಮತ್ತು ವಿಕಿರಣ ಸಂಶೋಧಕ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ವಿಲ್ಮಾ ಕ್ಯಾನನ್ ಫೇರ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ ( ಜಾನ್ ಕೆ. ಫೇರ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ), ಲಿಂಡಾ ಕ್ಯಾನನ್ ಬರ್ಗೆಸ್, ಹೆಲೆನ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಬಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಲೇಖಕಿ ಮರಿಯನ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಶ್ಲೆಸಿಂಗರ್ . ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅವರ ಜೀವನ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ|ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾಲ್ವಿನಿಸ್ಟ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದಿಂದ ದೂರ ಸರಿದು ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ [[ಸಿದ್ಧಾಂತ]]ದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರರಾದರು. ನಂತರದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಘಟನೆಗಳು ಉಪಯುಕ್ತ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ದೇಹ]] ಮತ್ತು [[ಮನಸ್ಸು]] ಒಂದು ಜೀವಿ ಘಟಕವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗದವು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಕೆಲಸದ ವಿವರಣೆಗಳು ಅಲೌಕಿಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದೆ ಮನುಷ್ಯನು ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಬದುಕಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕು.<ref>{{Cite journal|last=Yerkes|first=Robert|date=May 1946|title=Walter Bradford Cannon|url=https://archive.org/details/sim_psychological-review_1946-05_53_3/page/n3|journal=Psychological Review|volume=53|pages=137–146|via=EBSCO|doi=10.1037/h0063040}}</ref> ಇ. ಡಿಗ್ಬಿ ಬಾಲ್ಟ್ಜೆಲ್ ಹೇಳುವಂತೆ, ಕ್ಯಾನನ್‌ಗೆ ಒಮ್ಮೆ [[ಮೇಯೊ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸಂಬಳದ ಎರಡರಷ್ಟು ಕೆಲಸ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನನ್ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾ, "ನನಗೆ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಕ್ಷೌರ ಮಾಡಲು ಐವತ್ತು ಸೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಊಟಕ್ಕೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಐವತ್ತು ಸೆಂಟ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು."<ref>{{cite journal |last1=Pencak |first1=William |title=A Conversation with E. Digby Baltzell |journal=Pennsylvania History: A Journal of Mid-Atlantic Studies |date=Spring 1996 |volume=63 |issue=2 |page=261}}</ref> ಕ್ಯಾನನ್ 1906 ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್ , 1908 ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು 1914 ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref>{{Cite web |date=2023-02-09 |title=Walter Bradford Cannon |url=https://www.amacad.org/person/walter-bradford-cannon |access-date=2023-12-21 |website=American Academy of Arts & Sciences |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=APS Member History |url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Walter+B.+Cannon&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced |access-date=2023-12-21 |website=search.amphilsoc.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=Walter B. Cannon |url=https://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/20001508.html |access-date=2023-12-21 |website=www.nasonline.org}}</ref> ಕ್ಯಾನನ್ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜೀವವಿಭಜನಾ ವಿರೋಧಿಗಳ ವಾದಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು 1911 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅಮೇರಿಕನ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ಗಾಗಿ ಜೀವವಿಭಜನಾ ವಿರೋಧಿಗಳ ವಾದಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಕಿರುಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದರು<ref>{{Cite journal |date=18 March 1911 |title=Animal Experimentation |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiuo.ark:/13960/t6xx24f49&view=1up&seq=830 |journal=[[The Journal of the American Medical Association]] |volume=56 |issue=1 |pages=816–817}}</ref> . ಕ್ಯಾನನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 1945 ರಂದು 73 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಹ್ಯಾಂಪ್‌ಶೈರ್‌ನ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು<ref>{{cite news |title=Dr. W.B. Cannon, 73, Neurologist, Dead. Harvard Psychology Professor for 36 Years Noted for His Work on Traumatic Shock Became Professor in 1906 |url=https://www.nytimes.com/1945/10/02/archives/dr-wb-cannon-73-neurologist-dead-harvard-psychology-professor-for.html|work=[[New York Times]] |date=October 2, 1945 |access-date=October 5, 2010 }}</ref> . ==ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು== ಕ್ಯಾನನ್‍ನ ಬರಹಗಳು * 1910, [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015017924567;view=1up;seq=5 A Laboratory Course in Physiology], [[Harvard University Press]] 6th ed. 1927. * 1910, [[iarchive:jstor-25106693|'Medical Control of Vivisection']] * 1911, [https://catalog.hathitrust.org/Record/100634610 ''Some Characteristics of Antivivisection Literature''] * 1911, ''[[iarchive:cu31924000895932|The Mechanical Factors of Digestion]]'' * 1915, ''[[iarchive:bodilychangesinp00cann|Bodily Changes in Pain, Hunger, Fear and Rage]]'' *1920, [[iarchive:in.ernet.dli.2015.95304|''Bodily Changes in Pain, Hunger, Fear and Rage'' (2 ed.)]] * 1923, ''[[iarchive:traumaticshock00cann|Traumatic Shock]]'' * 1926, 'Physiological Regulation of Normal States' * 1932, ''[https://archive.org/details/wisdomofbody0000cann/mode/2up The Wisdom of the Body]'' *1933, ''[[iarchive:b29812707|Some modern extensions of Beaumont's studies on Alexis St. Martin]]'' * 1937, ''[[iarchive:b29812690|Digestion and Health]]'' * 1937, ''Autonomic Neuro-effector Systems'', with [[Arturo Rosenblueth]] * 1942, '[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1447285/ "Voodoo" Death]' * 1945, ''[[iarchive:b29977708|The Way of an Investigator: a scientist's experiences in medical research]]'' ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{Internet Archive author |sname=Walter Bradford Cannon |sopt=t}} *[http://www.the-aps.org/about/pres/introwbc.htm 6th APS President] at the American Physiological Society *[http://www.harvardsquarelibrary.org/biographies/walter-bradford-cannon-2/ Walter Bradford Cannon: Experimental Physiologist: 1871-1945] - biography at Harvard Square Library *[http://stevenlehrer.com/explorers/chapter_9.htm Chapter 9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060512152747/http://stevenlehrer.com/explorers/chapter_9.htm |date=May 12, 2006 }} of [[Explorers of the Body]], by Steven Lehrer (contains information about X-ray experiments) *[http://nrs.harvard.edu/urn-3:HMS.Count:med00088 The Walter Bradford Cannon papers] can be found at The Center for the History of Medicine at the Countway Library, Harvard Medical School. *[http://www.panarchy.org/cannon/homeostasis.1932.html Walter Bradford Cannon, Homeostasis] (1932) * W. B. Cannon (1915), [https://www.gutenberg.org/ebooks/73932 Bodily changes in pain, hunger, fear, and rage], New York: D. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] gvtkvygrubgrxt4p78ustk2dijq1fdg 1374059 1374058 2026-05-24T14:01:37Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374059 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | image = Walter Bradford Cannon.jpg | caption = | birth_date = {{Birth date|1871|10|19}} | birth_place = [[Prairie du Chien, Wisconsin]], US | death_date = {{Death date and age|1945|10|1|1871|10|19}} | death_place = [[Franklin, New Hampshire]], US | fields = [[Physiology]] | workplaces = [[Harvard Medical School]] | alma_mater = [[Harvard College]] <small>(1896)</small><br />[[Harvard Medical School]] <small>(1900, M.D.)</small> | known_for = [[Homeostasis]]<br />[[Fight-or-flight response|Fight or flight]]<br />[[X-ray]] experiments<br />[[Cannon–Bard theory]]<br />[[Voodoo death]] | spouse = [[Cornelia James Cannon]] | children = 5, including [[Bradford Cannon|Bradford]], [[Wilma Cannon Fairbank|Wilma]], and [[Marian Cannon Schlesinger|Marian]] }} '''ವಾಲ್ಟರ್ ಬ್ರಾಡ್ಫರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನನ್ ''' 1871-1945 ದೇಹವಿಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ, ಪಚನಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು [[ಹಾರ್ಮೋನ್|ಹಾರ್ಮೋನು]]ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಷ್ಣಾತನಾಗಿದ್ದನೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. [[ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್-ಲಾಂಗ್ ಅವರ ಭಾವನಿಷ್ಪತ್ತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ ವಿಖ್ಯಾತನಾದ. 1890, 1894ರಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಣೆಗೊಂಡ ಜೇಮ್ಸ್-ಲಾಂಗ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ ದೈಹಿಕ ವಿಪರ್ಯಾಸಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಕ್ಯಾನÀನದು. ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಈತ ತನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು [[ನಾಯಿ]], [[ಬೆಕ್ಕು]]ಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ. ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಸಹಾನುಕಂಪ [[ನರಮಂಡಲ]]ದ ಉತ್ತೇಜನ ಮತ್ತು [[ರಕ್ತ|ರಕ್ತದ]]ಲ್ಲಿ ಅಡ್ರೆನಿನ್ ದ್ರವದ ಸ್ರಾವ, ಇವು ಭಾವೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂತು. ಈತನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ''ಬಾಡಿಲಿ ಚೇಂಜಸ್ ಇನ್ ಪೇನ್'', ''ಹಂಗರ್, ಫಿಯರ್ ಅಂಡ್ ರೇಜ್''(1915), ''ಫೀಲಿಂಗ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಎಮೋಷನ್ಸ್ ''(1928) - ಇವು ಮುಖ್ಯವಾದುವು. == ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಕ್ಯಾನನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 19, 1871 ರಂದು [[ವಿಸ್ಕೊನ್ಸಿನ್|ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್‌ನ]] ಪ್ರೈರಿ ಡು ಚಿಯೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಬರ್ಟ್ ಹ್ಯಾನ್ಚೆಟ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ವಿಲ್ಮಾ ಡೆನಿಯೊ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು <ref>{{cite web| url=https://www.royalsoced.org.uk/cms/files/fellows/biographical_index/fells_indexp1.pdf | title=Former Fellows of The Royal Society of Edinburgh 1783 – 2002 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130124115814/http://www.royalsoced.org.uk/cms/files/fellows/biographical_index/fells_indexp1.pdf |archive-date=January 24, 2013 }}</ref. ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಇಡಾ ಮೌಡ್ ಕ್ಯಾನನ್ (1877-1960) ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಜನರಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿಯಾದರು . ಕ್ಯಾನನ್ ತನ್ನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ''ದಿ ವೇ ಆಫ್ ಆನ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ'' , ಫ್ರೆಂಚ್ ಕೆನಡಾದ ಪರಿಶೋಧಕ ಮತ್ತು ಕೊರಿಯರ್ ಡೆಸ್ ಬೋಯಿಸ್ ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಡಿ ನೊಯಾನ್ ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾನೆ . ಅವರ ಕ್ಯಾಲ್ವಿನಿಸ್ಟ್ ಕುಟುಂಬವು ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಮಾರ್ಟಿನೋ , ಜಾನ್ ಫಿಸ್ಕೆ (ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ) ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಫ್ರೀಮನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಅವರ ವಾಚನಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕ್ಯಾನನ್‌ನ ಕುತೂಹಲವು ಅವರನ್ನು ಥಾಮಸ್ ಹೆನ್ರಿ ಹಕ್ಸ್ಲಿ , ಜಾನ್ ಟಿಂಡಾಲ್ , ಜಾರ್ಜ್ ಹೆನ್ರಿ ಲೆವಿಸ್ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ಕಿಂಗ್ಡನ್ ಕ್ಲಿಫರ್ಡ್ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಿತು . ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಮೇರಿ ಜೀನೆಟ್ ನ್ಯೂಸನ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾದರು . "ಮಿಸ್ ಮೇ" ನ್ಯೂಸನ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1892 ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.<ref>Saul Benison, A. Clifford Barger, Elin L. Wolfe (1987) ''Walter B. Cannon: the Life and Times of a Young Scientist''. pp.16–32, [[Belknap Press]].</ref> ೧೮೯೬ ರಲ್ಲಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನನ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ಹೆನ್ರಿ ಪಿ. ಬೌಡಿಚ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ [[ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಎಕ್ಸ್-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು . ೧೯೦೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರನ್ನು [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಟೌನ್‌ಸೆಂಡ್ ಪೋರ್ಟರ್ ಅವರು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೋಧಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು .<ref name="aps">{{cite web|last1=Barger|first1=A. Clifford|title=William Townsend Porter|url=http://www.the-aps.org/mm/Education/Minority-Program/Educational-Projects/Porter-Physiology-Development-Fellowship/About-the-Porter-Fellowship/Porter-Physiology-Development-History.pdf|website=American Physiological Society|access-date=8 January 2017}}</ref>. ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರನ್ನು 1902 ರಲ್ಲಿ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರು [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಜಿಡಬ್ಲ್ಯೂ ಪಿಯರ್ಸ್ ಅವರ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಇತರ ಯುವ ಬೋಧಕರೊಂದಿಗೆ ವಿಚ್ಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 1906 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನನ್ ಬೌಡಿಚ್ ಅವರ ನಂತರ ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸನ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ 1942 ರವರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. 1914 ರಿಂದ 1916 ರವರೆಗೆ, ಕ್ಯಾನನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದರು<ref name="APS">{{cite web|url=http://www.the-aps.org/fm/presidents/introwbc.html|title=Walter Bradford Cannon|website=Presidents|publisher=[[American Physiological Society]]|access-date=22 March 2015|quote=6th APS President (1914-1916)}}</ref> . ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸುಧಾರಕರಾದ ಕಾರ್ನೆಲಿಯಾ ಜೇಮ್ಸ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು . ಜುಲೈ 19, 1901 ರಂದು, ಮಾಂಟಾನಾದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಧುಚಂದ್ರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಲೇಕ್ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಲೋಗನ್ ಪಾಸ್ ನಡುವಿನ ಗೋಟ್ ಪರ್ವತದ ಏರದ ನೈಋತ್ಯ ಶಿಖರದ (2657 ಮೀ ಅಥವಾ 8716 ಅಡಿ) ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೊದಲ ಜನರು . ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಈಗ ಗ್ಲೇಸಿಯರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿದೆ . ನಂತರ ಈ ಶಿಖರವನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಮೌಂಟ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು<ref>{{cite web | url=http://www.summitpost.org/mount-cannon-mt/152331 | title=Mount Cannon (MT) | publisher=SummitPost | date=June 19, 2011 | access-date=May 10, 2012 | author=Fred Spicker, Moni}}</ref> ದಂಪತಿಗೆ ಐದು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು; ಒಬ್ಬ ಮಗ, ಡಾ. ಬ್ರಾಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನನ್ , ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸರ್ಜನ್ ಮತ್ತು ವಿಕಿರಣ ಸಂಶೋಧಕ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ವಿಲ್ಮಾ ಕ್ಯಾನನ್ ಫೇರ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ ( ಜಾನ್ ಕೆ. ಫೇರ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ), ಲಿಂಡಾ ಕ್ಯಾನನ್ ಬರ್ಗೆಸ್, ಹೆಲೆನ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಬಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಲೇಖಕಿ ಮರಿಯನ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಶ್ಲೆಸಿಂಗರ್ . ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅವರ ಜೀವನ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ|ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾಲ್ವಿನಿಸ್ಟ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದಿಂದ ದೂರ ಸರಿದು ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ [[ಸಿದ್ಧಾಂತ]]ದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರರಾದರು. ನಂತರದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಘಟನೆಗಳು ಉಪಯುಕ್ತ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ದೇಹ]] ಮತ್ತು [[ಮನಸ್ಸು]] ಒಂದು ಜೀವಿ ಘಟಕವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗದವು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಕೆಲಸದ ವಿವರಣೆಗಳು ಅಲೌಕಿಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದೆ ಮನುಷ್ಯನು ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಬದುಕಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕು.<ref>{{Cite journal|last=Yerkes|first=Robert|date=May 1946|title=Walter Bradford Cannon|url=https://archive.org/details/sim_psychological-review_1946-05_53_3/page/n3|journal=Psychological Review|volume=53|pages=137–146|via=EBSCO|doi=10.1037/h0063040}}</ref> ಇ. ಡಿಗ್ಬಿ ಬಾಲ್ಟ್ಜೆಲ್ ಹೇಳುವಂತೆ, ಕ್ಯಾನನ್‌ಗೆ ಒಮ್ಮೆ [[ಮೇಯೊ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸಂಬಳದ ಎರಡರಷ್ಟು ಕೆಲಸ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನನ್ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾ, "ನನಗೆ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಕ್ಷೌರ ಮಾಡಲು ಐವತ್ತು ಸೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಊಟಕ್ಕೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಐವತ್ತು ಸೆಂಟ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು."<ref>{{cite journal |last1=Pencak |first1=William |title=A Conversation with E. Digby Baltzell |journal=Pennsylvania History: A Journal of Mid-Atlantic Studies |date=Spring 1996 |volume=63 |issue=2 |page=261}}</ref> ಕ್ಯಾನನ್ 1906 ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್ , 1908 ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು 1914 ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref>{{Cite web |date=2023-02-09 |title=Walter Bradford Cannon |url=https://www.amacad.org/person/walter-bradford-cannon |access-date=2023-12-21 |website=American Academy of Arts & Sciences |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=APS Member History |url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Walter+B.+Cannon&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced |access-date=2023-12-21 |website=search.amphilsoc.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=Walter B. Cannon |url=https://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/20001508.html |access-date=2023-12-21 |website=www.nasonline.org}}</ref> ಕ್ಯಾನನ್ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜೀವವಿಭಜನಾ ವಿರೋಧಿಗಳ ವಾದಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು 1911 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅಮೇರಿಕನ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ಗಾಗಿ ಜೀವವಿಭಜನಾ ವಿರೋಧಿಗಳ ವಾದಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಕಿರುಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದರು<ref>{{Cite journal |date=18 March 1911 |title=Animal Experimentation |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiuo.ark:/13960/t6xx24f49&view=1up&seq=830 |journal=[[The Journal of the American Medical Association]] |volume=56 |issue=1 |pages=816–817}}</ref> . ಕ್ಯಾನನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 1945 ರಂದು 73 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಹ್ಯಾಂಪ್‌ಶೈರ್‌ನ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು<ref>{{cite news |title=Dr. W.B. Cannon, 73, Neurologist, Dead. Harvard Psychology Professor for 36 Years Noted for His Work on Traumatic Shock Became Professor in 1906 |url=https://www.nytimes.com/1945/10/02/archives/dr-wb-cannon-73-neurologist-dead-harvard-psychology-professor-for.html|work=[[New York Times]] |date=October 2, 1945 |access-date=October 5, 2010 }}</ref> . ==ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು== ಕ್ಯಾನನ್‍ನ ಬರಹಗಳು * 1910, [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015017924567;view=1up;seq=5 A Laboratory Course in Physiology], [[Harvard University Press]] 6th ed. 1927. * 1910, [[iarchive:jstor-25106693|'Medical Control of Vivisection']] * 1911, [https://catalog.hathitrust.org/Record/100634610 ''Some Characteristics of Antivivisection Literature''] * 1911, ''[[iarchive:cu31924000895932|The Mechanical Factors of Digestion]]'' * 1915, ''[[iarchive:bodilychangesinp00cann|Bodily Changes in Pain, Hunger, Fear and Rage]]'' *1920, [[iarchive:in.ernet.dli.2015.95304|''Bodily Changes in Pain, Hunger, Fear and Rage'' (2 ed.)]] * 1923, ''[[iarchive:traumaticshock00cann|Traumatic Shock]]'' * 1926, 'Physiological Regulation of Normal States' * 1932, ''[https://archive.org/details/wisdomofbody0000cann/mode/2up The Wisdom of the Body]'' *1933, ''[[iarchive:b29812707|Some modern extensions of Beaumont's studies on Alexis St. Martin]]'' * 1937, ''[[iarchive:b29812690|Digestion and Health]]'' * 1937, ''Autonomic Neuro-effector Systems'', with [[Arturo Rosenblueth]] * 1942, '[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1447285/ "Voodoo" Death]' * 1945, ''[[iarchive:b29977708|The Way of an Investigator: a scientist's experiences in medical research]]'' ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{Internet Archive author |sname=Walter Bradford Cannon |sopt=t}} *[http://www.the-aps.org/about/pres/introwbc.htm 6th APS President] at the American Physiological Society *[http://www.harvardsquarelibrary.org/biographies/walter-bradford-cannon-2/ Walter Bradford Cannon: Experimental Physiologist: 1871-1945] - biography at Harvard Square Library *[http://stevenlehrer.com/explorers/chapter_9.htm Chapter 9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060512152747/http://stevenlehrer.com/explorers/chapter_9.htm |date=May 12, 2006 }} of [[Explorers of the Body]], by Steven Lehrer (contains information about X-ray experiments) *[http://nrs.harvard.edu/urn-3:HMS.Count:med00088 The Walter Bradford Cannon papers] can be found at The Center for the History of Medicine at the Countway Library, Harvard Medical School. *[http://www.panarchy.org/cannon/homeostasis.1932.html Walter Bradford Cannon, Homeostasis] (1932) * W. B. Cannon (1915), [https://www.gutenberg.org/ebooks/73932 Bodily changes in pain, hunger, fear, and rage], New York: D. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ]] 5dqy8ftnrxahmvlz30fjvx1lp0b1wxd 1374060 1374059 2026-05-24T14:09:23Z VASANTH S.N. 728 1374060 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | image = Walter Bradford Cannon.jpg | caption = | birth_date = {{Birth date|1871|10|19}} | birth_place = [[Prairie du Chien, Wisconsin]], US | death_date = {{Death date and age|1945|10|1|1871|10|19}} | death_place = [[Franklin, New Hampshire]], US | fields = [[Physiology]] | workplaces = [[Harvard Medical School]] | alma_mater = [[Harvard College]] <small>(1896)</small><br />[[Harvard Medical School]] <small>(1900, M.D.)</small> | known_for = [[Homeostasis]]<br />[[Fight-or-flight response|Fight or flight]]<br />[[X-ray]] experiments<br />[[Cannon–Bard theory]]<br />[[Voodoo death]] | spouse = [[Cornelia James Cannon]] | children = 5, including [[Bradford Cannon|Bradford]], [[Wilma Cannon Fairbank|Wilma]], and [[Marian Cannon Schlesinger|Marian]] }} '''ವಾಲ್ಟರ್ ಬ್ರಾಡ್ಫರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನನ್ ''' 1871-1945 ದೇಹವಿಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ, ಪಚನಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು [[ಹಾರ್ಮೋನ್|ಹಾರ್ಮೋನು]]ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಷ್ಣಾತನಾಗಿದ್ದನೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. [[ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್-ಲಾಂಗ್ ಅವರ ಭಾವನಿಷ್ಪತ್ತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ ವಿಖ್ಯಾತನಾದ. 1890, 1894ರಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಣೆಗೊಂಡ ಜೇಮ್ಸ್-ಲಾಂಗ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ ದೈಹಿಕ ವಿಪರ್ಯಾಸಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಕ್ಯಾನÀನದು. ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಈತ ತನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು [[ನಾಯಿ]], [[ಬೆಕ್ಕು]]ಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ. ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಸಹಾನುಕಂಪ [[ನರಮಂಡಲ]]ದ ಉತ್ತೇಜನ ಮತ್ತು [[ರಕ್ತ|ರಕ್ತದ]]ಲ್ಲಿ ಅಡ್ರೆನಿನ್ ದ್ರವದ ಸ್ರಾವ, ಇವು ಭಾವೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂತು. ಈತನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ''ಬಾಡಿಲಿ ಚೇಂಜಸ್ ಇನ್ ಪೇನ್'', ''ಹಂಗರ್, ಫಿಯರ್ ಅಂಡ್ ರೇಜ್''(1915), ''ಫೀಲಿಂಗ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಎಮೋಷನ್ಸ್ ''(1928) - ಇವು ಮುಖ್ಯವಾದುವು. == ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಕ್ಯಾನನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 19, 1871 ರಂದು [[ವಿಸ್ಕೊನ್ಸಿನ್|ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್‌ನ]] ಪ್ರೈರಿ ಡು ಚಿಯೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಬರ್ಟ್ ಹ್ಯಾನ್ಚೆಟ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ವಿಲ್ಮಾ ಡೆನಿಯೊ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು <ref>{{cite web| url=https://www.royalsoced.org.uk/cms/files/fellows/biographical_index/fells_indexp1.pdf | title=Former Fellows of The Royal Society of Edinburgh 1783 – 2002 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130124115814/http://www.royalsoced.org.uk/cms/files/fellows/biographical_index/fells_indexp1.pdf |archive-date=January 24, 2013 }}</ref. ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಇಡಾ ಮೌಡ್ ಕ್ಯಾನನ್ (1877-1960) ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಜನರಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿಯಾದರು . ಕ್ಯಾನನ್ ತನ್ನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ''ದಿ ವೇ ಆಫ್ ಆನ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ'' , ಫ್ರೆಂಚ್ ಕೆನಡಾದ ಪರಿಶೋಧಕ ಮತ್ತು ಕೊರಿಯರ್ ಡೆಸ್ ಬೋಯಿಸ್ ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಡಿ ನೊಯಾನ್ ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾನೆ . ಅವರ ಕ್ಯಾಲ್ವಿನಿಸ್ಟ್ ಕುಟುಂಬವು ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಮಾರ್ಟಿನೋ , ಜಾನ್ ಫಿಸ್ಕೆ (ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ) ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಫ್ರೀಮನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಅವರ ವಾಚನಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕ್ಯಾನನ್‌ನ ಕುತೂಹಲವು ಅವರನ್ನು ಥಾಮಸ್ ಹೆನ್ರಿ ಹಕ್ಸ್ಲಿ , ಜಾನ್ ಟಿಂಡಾಲ್ , ಜಾರ್ಜ್ ಹೆನ್ರಿ ಲೆವಿಸ್ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ಕಿಂಗ್ಡನ್ ಕ್ಲಿಫರ್ಡ್ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಿತು . ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಮೇರಿ ಜೀನೆಟ್ ನ್ಯೂಸನ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾದರು . "ಮಿಸ್ ಮೇ" ನ್ಯೂಸನ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1892 ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.<ref>Saul Benison, A. Clifford Barger, Elin L. Wolfe (1987) ''Walter B. Cannon: the Life and Times of a Young Scientist''. pp.16–32, [[Belknap Press]].</ref> ೧೮೯೬ ರಲ್ಲಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನನ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ಹೆನ್ರಿ ಪಿ. ಬೌಡಿಚ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ [[ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಎಕ್ಸ್-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು . ೧೯೦೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರನ್ನು [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಟೌನ್‌ಸೆಂಡ್ ಪೋರ್ಟರ್ ಅವರು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೋಧಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು .<ref name="aps">{{cite web|last1=Barger|first1=A. Clifford|title=William Townsend Porter|url=http://www.the-aps.org/mm/Education/Minority-Program/Educational-Projects/Porter-Physiology-Development-Fellowship/About-the-Porter-Fellowship/Porter-Physiology-Development-History.pdf|website=American Physiological Society|access-date=8 January 2017}}</ref>. ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರನ್ನು 1902 ರಲ್ಲಿ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರು [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಜಿಡಬ್ಲ್ಯೂ ಪಿಯರ್ಸ್ ಅವರ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಇತರ ಯುವ ಬೋಧಕರೊಂದಿಗೆ ವಿಚ್ಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 1906 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನನ್ ಬೌಡಿಚ್ ಅವರ ನಂತರ ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸನ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ 1942 ರವರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. 1914 ರಿಂದ 1916 ರವರೆಗೆ, ಕ್ಯಾನನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದರು<ref name="APS">{{cite web|url=http://www.the-aps.org/fm/presidents/introwbc.html|title=Walter Bradford Cannon|website=Presidents|publisher=[[American Physiological Society]]|access-date=22 March 2015|quote=6th APS President (1914-1916)}}</ref> . ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸುಧಾರಕರಾದ ಕಾರ್ನೆಲಿಯಾ ಜೇಮ್ಸ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು . ಜುಲೈ 19, 1901 ರಂದು, ಮಾಂಟಾನಾದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಧುಚಂದ್ರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಲೇಕ್ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಲೋಗನ್ ಪಾಸ್ ನಡುವಿನ ಗೋಟ್ ಪರ್ವತದ ಏರದ ನೈಋತ್ಯ ಶಿಖರದ (2657 ಮೀ ಅಥವಾ 8716 ಅಡಿ) ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೊದಲ ಜನರು . ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಈಗ ಗ್ಲೇಸಿಯರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿದೆ . ನಂತರ ಈ ಶಿಖರವನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಮೌಂಟ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು<ref>{{cite web | url=http://www.summitpost.org/mount-cannon-mt/152331 | title=Mount Cannon (MT) | publisher=SummitPost | date=June 19, 2011 | access-date=May 10, 2012 | author=Fred Spicker, Moni}}</ref> ದಂಪತಿಗೆ ಐದು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು; ಒಬ್ಬ ಮಗ, ಡಾ. ಬ್ರಾಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನನ್ , ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸರ್ಜನ್ ಮತ್ತು ವಿಕಿರಣ ಸಂಶೋಧಕ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ವಿಲ್ಮಾ ಕ್ಯಾನನ್ ಫೇರ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ ( ಜಾನ್ ಕೆ. ಫೇರ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ), ಲಿಂಡಾ ಕ್ಯಾನನ್ ಬರ್ಗೆಸ್, ಹೆಲೆನ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಬಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಲೇಖಕಿ ಮರಿಯನ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಶ್ಲೆಸಿಂಗರ್ . ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅವರ ಜೀವನ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ|ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾಲ್ವಿನಿಸ್ಟ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದಿಂದ ದೂರ ಸರಿದು ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ [[ಸಿದ್ಧಾಂತ]]ದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರರಾದರು. ನಂತರದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಘಟನೆಗಳು ಉಪಯುಕ್ತ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ದೇಹ]] ಮತ್ತು [[ಮನಸ್ಸು]] ಒಂದು ಜೀವಿ ಘಟಕವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗದವು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಕೆಲಸದ ವಿವರಣೆಗಳು ಅಲೌಕಿಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದೆ ಮನುಷ್ಯನು ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಬದುಕಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕು.<ref>{{Cite journal|last=Yerkes|first=Robert|date=May 1946|title=Walter Bradford Cannon|url=https://archive.org/details/sim_psychological-review_1946-05_53_3/page/n3|journal=Psychological Review|volume=53|pages=137–146|via=EBSCO|doi=10.1037/h0063040}}</ref> ಇ. ಡಿಗ್ಬಿ ಬಾಲ್ಟ್ಜೆಲ್ ಹೇಳುವಂತೆ, ಕ್ಯಾನನ್‌ಗೆ ಒಮ್ಮೆ [[ಮೇಯೊ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸಂಬಳದ ಎರಡರಷ್ಟು ಕೆಲಸ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನನ್ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾ, "ನನಗೆ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಕ್ಷೌರ ಮಾಡಲು ಐವತ್ತು ಸೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಊಟಕ್ಕೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಐವತ್ತು ಸೆಂಟ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು."<ref>{{cite journal |last1=Pencak |first1=William |title=A Conversation with E. Digby Baltzell |journal=Pennsylvania History: A Journal of Mid-Atlantic Studies |date=Spring 1996 |volume=63 |issue=2 |page=261}}</ref> ಕ್ಯಾನನ್ 1906 ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್ , 1908 ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು 1914 ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref>{{Cite web |date=2023-02-09 |title=Walter Bradford Cannon |url=https://www.amacad.org/person/walter-bradford-cannon |access-date=2023-12-21 |website=American Academy of Arts & Sciences |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=APS Member History |url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Walter+B.+Cannon&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced |access-date=2023-12-21 |website=search.amphilsoc.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=Walter B. Cannon |url=https://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/20001508.html |access-date=2023-12-21 |website=www.nasonline.org}}</ref> ಕ್ಯಾನನ್ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜೀವವಿಭಜನಾ ವಿರೋಧಿಗಳ ವಾದಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು 1911 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅಮೇರಿಕನ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ಗಾಗಿ ಜೀವವಿಭಜನಾ ವಿರೋಧಿಗಳ ವಾದಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಕಿರುಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದರು<ref>{{Cite journal |date=18 March 1911 |title=Animal Experimentation |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiuo.ark:/13960/t6xx24f49&view=1up&seq=830 |journal=[[The Journal of the American Medical Association]] |volume=56 |issue=1 |pages=816–817}}</ref> . ಕ್ಯಾನನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 1945 ರಂದು 73 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಹ್ಯಾಂಪ್‌ಶೈರ್‌ನ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು<ref>{{cite news |title=Dr. W.B. Cannon, 73, Neurologist, Dead. Harvard Psychology Professor for 36 Years Noted for His Work on Traumatic Shock Became Professor in 1906 |url=https://www.nytimes.com/1945/10/02/archives/dr-wb-cannon-73-neurologist-dead-harvard-psychology-professor-for.html|work=[[New York Times]] |date=October 2, 1945 |access-date=October 5, 2010 }}</ref> . ==ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು== ಕ್ಯಾನನ್‍ನ ಬರಹಗಳು * 1910, [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015017924567;view=1up;seq=5 A Laboratory Course in Physiology], [[Harvard University Press]] 6th ed. 1927. * 1910, [[iarchive:jstor-25106693|'Medical Control of Vivisection']] * 1911, [https://catalog.hathitrust.org/Record/100634610 ''Some Characteristics of Antivivisection Literature''] * 1911, ''[[iarchive:cu31924000895932|The Mechanical Factors of Digestion]]'' * 1915, ''[[iarchive:bodilychangesinp00cann|Bodily Changes in Pain, Hunger, Fear and Rage]]'' *1920, [[iarchive:in.ernet.dli.2015.95304|''Bodily Changes in Pain, Hunger, Fear and Rage'' (2 ed.)]] * 1923, ''[[iarchive:traumaticshock00cann|Traumatic Shock]]'' * 1926, 'Physiological Regulation of Normal States' * 1932, ''[https://archive.org/details/wisdomofbody0000cann/mode/2up The Wisdom of the Body]'' *1933, ''[[iarchive:b29812707|Some modern extensions of Beaumont's studies on Alexis St. Martin]]'' * 1937, ''[[iarchive:b29812690|Digestion and Health]]'' * 1937, ''Autonomic Neuro-effector Systems'', with [[Arturo Rosenblueth]] * 1942, '[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1447285/ "Voodoo" Death]' * 1945, ''[[iarchive:b29977708|The Way of an Investigator: a scientist's experiences in medical research]]'' ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{Internet Archive author |sname=Walter Bradford Cannon |sopt=t}} *[http://www.the-aps.org/about/pres/introwbc.htm 6th APS President] at the American Physiological Society *[http://www.harvardsquarelibrary.org/biographies/walter-bradford-cannon-2/ Walter Bradford Cannon: Experimental Physiologist: 1871-1945] - biography at Harvard Square Library *[http://stevenlehrer.com/explorers/chapter_9.htm Chapter 9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060512152747/http://stevenlehrer.com/explorers/chapter_9.htm |date=May 12, 2006 }} of [[Explorers of the Body]], by Steven Lehrer (contains information about X-ray experiments) *[http://nrs.harvard.edu/urn-3:HMS.Count:med00088 The Walter Bradford Cannon papers] can be found at The Center for the History of Medicine at the Countway Library, Harvard Medical School. *[http://www.panarchy.org/cannon/homeostasis.1932.html Walter Bradford Cannon, Homeostasis] (1932) * W. B. Cannon (1915), [https://www.gutenberg.org/ebooks/73932 Bodily changes in pain, hunger, fear, and rage], New York: D. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾನನ್, ವಾಲ್ಟರ್ ಬ್ರಾಡ್ಫರ್ಡ್}} [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ]] hokt68ntbaib3nlg32fi2yqegl62275 0 179193 1374061 2026-05-24T14:26:39Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1374061 wikitext text/x-wiki |name = Canary grass |image = Illustration Phalaris canariensis0.jpg |image_caption = Rightmost illustration is ''Phalaris canariensis'' |genus = Phalaris |species = canariensis |authority = [[Carl Linnaeus|L.]] }} '''ಕ್ಯಾನರಿ ಹುಲ್ಲು''' [[ಪೊಯೇಸಿಯಿ|ಪೋಯೇಸೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬಗೆಯ [[ಹುಲ್ಲು]]. ಫಲಾರಿಸ್ ಅರುಂಡಿನೇಸಿಯ ಎಂಬುದು ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ==ಭೌಗೋಳಿಕ== ಯೂರೋಪ್ ಖಂಡದ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯ. ಏಷ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಮೇವು ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಯಿತು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ==ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಕ್ಯಾನರಿ ಹುಲ್ಲು ಸುಮಾರು 4'-8' ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಸದೃಢವಾದ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ [[ಸಸ್ಯ]]. ದನಕರುಗಳ ತುಳಿತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿದರೂ ಇದರ ಪ್ರಕಂದಗಳು ಹಾಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗಿಡದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಹಲವಾರು ಗೆಣ್ಣು ಕಾಂಡಗಳು ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ಒಂದೊಂದರಲ್ಲೂ 5-8 ಅಗಲವಾದ [[ಎಲೆ]]ಗಳಿವೆ. [[ಹೂವು|ಹೂ]]ಗಳು ಉರುಳೆಯಾಕಾರದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಬಗೆಯ ಹೂಗೊಂಚಲಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ==ಕೃಷಿ== ಫಲವತ್ತಾದ ಮತ್ತು ಬಹಳ ತೇವಪೂರಿತವಾದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಈ ಹುಲ್ಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಚೌಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾರದು. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹದಮಾಡಿದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಕರೆಗೆ 4-8 ಪೌ.ಬೀಜದಂತೆ ಬಿತ್ತಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾನರಿ ಹುಲ್ಲು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಮೇವು. ಇದರ ದಂಟು ರಸಭರಿತವಾಗೂ ರುಚಿಯಾಗೂ ಇರುವುದರಿಂದ ದನಗಳಿಗೆ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚು. [[ತೆನೆ]]ಗಳು ಅದೇ ತಾನೇ ಹೊರಡುತ್ತಿರುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಟಾಯಿಸಬೇಕು. ಇಳುವರಿ ಎಕರೆಗೆ 2-3ಳಿ ಟನ್‍ವರೆಗೆ ಇದೆ. ಬರಿ ಮೇವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ [[ಕಾಲುವೆ|ಕಾಲುವೆ,]] ಹಳ್ಳದ ದಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಭೂಸವೆತವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಕ್ಯಾನರಿಹುಲ್ಲನ್ನು ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[https://www.hort.purdue.edu/newcrop/afcm/cangrass.html Alternative Field Crops Manual] *[http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ijc.2910260514/abstract Silica fibers in canary seed linked to oesophageal cancer] *[https://web.archive.org/web/20110220072601/http://annhyg.oxfordjournals.org/content/38/2/149.abstract Silica fibers in canary seed linked to cancer in Iran] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾನರಿ ಹುಲ್ಲು}} 687vug52qjtvbir44no5nxxx7t0eq9r 1374062 1374061 2026-05-24T14:27:23Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಸಸ್ಯಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374062 wikitext text/x-wiki |name = Canary grass |image = Illustration Phalaris canariensis0.jpg |image_caption = Rightmost illustration is ''Phalaris canariensis'' |genus = Phalaris |species = canariensis |authority = [[Carl Linnaeus|L.]] }} '''ಕ್ಯಾನರಿ ಹುಲ್ಲು''' [[ಪೊಯೇಸಿಯಿ|ಪೋಯೇಸೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬಗೆಯ [[ಹುಲ್ಲು]]. ಫಲಾರಿಸ್ ಅರುಂಡಿನೇಸಿಯ ಎಂಬುದು ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ==ಭೌಗೋಳಿಕ== ಯೂರೋಪ್ ಖಂಡದ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯ. ಏಷ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಮೇವು ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಯಿತು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ==ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಕ್ಯಾನರಿ ಹುಲ್ಲು ಸುಮಾರು 4'-8' ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಸದೃಢವಾದ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ [[ಸಸ್ಯ]]. ದನಕರುಗಳ ತುಳಿತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿದರೂ ಇದರ ಪ್ರಕಂದಗಳು ಹಾಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗಿಡದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಹಲವಾರು ಗೆಣ್ಣು ಕಾಂಡಗಳು ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ಒಂದೊಂದರಲ್ಲೂ 5-8 ಅಗಲವಾದ [[ಎಲೆ]]ಗಳಿವೆ. [[ಹೂವು|ಹೂ]]ಗಳು ಉರುಳೆಯಾಕಾರದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಬಗೆಯ ಹೂಗೊಂಚಲಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ==ಕೃಷಿ== ಫಲವತ್ತಾದ ಮತ್ತು ಬಹಳ ತೇವಪೂರಿತವಾದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಈ ಹುಲ್ಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಚೌಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾರದು. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹದಮಾಡಿದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಕರೆಗೆ 4-8 ಪೌ.ಬೀಜದಂತೆ ಬಿತ್ತಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾನರಿ ಹುಲ್ಲು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಮೇವು. ಇದರ ದಂಟು ರಸಭರಿತವಾಗೂ ರುಚಿಯಾಗೂ ಇರುವುದರಿಂದ ದನಗಳಿಗೆ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚು. [[ತೆನೆ]]ಗಳು ಅದೇ ತಾನೇ ಹೊರಡುತ್ತಿರುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಟಾಯಿಸಬೇಕು. ಇಳುವರಿ ಎಕರೆಗೆ 2-3ಳಿ ಟನ್‍ವರೆಗೆ ಇದೆ. ಬರಿ ಮೇವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ [[ಕಾಲುವೆ|ಕಾಲುವೆ,]] ಹಳ್ಳದ ದಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಭೂಸವೆತವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಕ್ಯಾನರಿಹುಲ್ಲನ್ನು ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[https://www.hort.purdue.edu/newcrop/afcm/cangrass.html Alternative Field Crops Manual] *[http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ijc.2910260514/abstract Silica fibers in canary seed linked to oesophageal cancer] *[https://web.archive.org/web/20110220072601/http://annhyg.oxfordjournals.org/content/38/2/149.abstract Silica fibers in canary seed linked to cancer in Iran] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾನರಿ ಹುಲ್ಲು}} [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] 4b2ljp18i2d1h6yujerki062pald80f 1374063 1374062 2026-05-24T14:27:42Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಹುಲ್ಲುಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374063 wikitext text/x-wiki |name = Canary grass |image = Illustration Phalaris canariensis0.jpg |image_caption = Rightmost illustration is ''Phalaris canariensis'' |genus = Phalaris |species = canariensis |authority = [[Carl Linnaeus|L.]] }} '''ಕ್ಯಾನರಿ ಹುಲ್ಲು''' [[ಪೊಯೇಸಿಯಿ|ಪೋಯೇಸೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬಗೆಯ [[ಹುಲ್ಲು]]. ಫಲಾರಿಸ್ ಅರುಂಡಿನೇಸಿಯ ಎಂಬುದು ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ==ಭೌಗೋಳಿಕ== ಯೂರೋಪ್ ಖಂಡದ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯ. ಏಷ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಮೇವು ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಯಿತು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ==ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಕ್ಯಾನರಿ ಹುಲ್ಲು ಸುಮಾರು 4'-8' ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಸದೃಢವಾದ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ [[ಸಸ್ಯ]]. ದನಕರುಗಳ ತುಳಿತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿದರೂ ಇದರ ಪ್ರಕಂದಗಳು ಹಾಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗಿಡದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಹಲವಾರು ಗೆಣ್ಣು ಕಾಂಡಗಳು ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ಒಂದೊಂದರಲ್ಲೂ 5-8 ಅಗಲವಾದ [[ಎಲೆ]]ಗಳಿವೆ. [[ಹೂವು|ಹೂ]]ಗಳು ಉರುಳೆಯಾಕಾರದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಬಗೆಯ ಹೂಗೊಂಚಲಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ==ಕೃಷಿ== ಫಲವತ್ತಾದ ಮತ್ತು ಬಹಳ ತೇವಪೂರಿತವಾದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಈ ಹುಲ್ಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಚೌಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾರದು. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹದಮಾಡಿದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಕರೆಗೆ 4-8 ಪೌ.ಬೀಜದಂತೆ ಬಿತ್ತಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾನರಿ ಹುಲ್ಲು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಮೇವು. ಇದರ ದಂಟು ರಸಭರಿತವಾಗೂ ರುಚಿಯಾಗೂ ಇರುವುದರಿಂದ ದನಗಳಿಗೆ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚು. [[ತೆನೆ]]ಗಳು ಅದೇ ತಾನೇ ಹೊರಡುತ್ತಿರುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಟಾಯಿಸಬೇಕು. ಇಳುವರಿ ಎಕರೆಗೆ 2-3ಳಿ ಟನ್‍ವರೆಗೆ ಇದೆ. ಬರಿ ಮೇವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ [[ಕಾಲುವೆ|ಕಾಲುವೆ,]] ಹಳ್ಳದ ದಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಭೂಸವೆತವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಕ್ಯಾನರಿಹುಲ್ಲನ್ನು ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[https://www.hort.purdue.edu/newcrop/afcm/cangrass.html Alternative Field Crops Manual] *[http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ijc.2910260514/abstract Silica fibers in canary seed linked to oesophageal cancer] *[https://web.archive.org/web/20110220072601/http://annhyg.oxfordjournals.org/content/38/2/149.abstract Silica fibers in canary seed linked to cancer in Iran] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾನರಿ ಹುಲ್ಲು}} [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹುಲ್ಲುಗಳು]] gikzb4n7pa0cpo2qy4ddb6qn3at32sg 1374064 1374063 2026-05-24T14:29:40Z VASANTH S.N. 728 1374064 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |name = Canary grass |image = Illustration Phalaris canariensis0.jpg |image_caption = Rightmost illustration is ''Phalaris canariensis'' |genus = Phalaris |species = canariensis |authority = [[Carl Linnaeus|L.]] }}uthority = [[Carl Linnaeus|L.]] }} '''ಕ್ಯಾನರಿ ಹುಲ್ಲು''' [[ಪೊಯೇಸಿಯಿ|ಪೋಯೇಸೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬಗೆಯ [[ಹುಲ್ಲು]]. ಫಲಾರಿಸ್ ಅರುಂಡಿನೇಸಿಯ ಎಂಬುದು ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ==ಭೌಗೋಳಿಕ== ಯೂರೋಪ್ ಖಂಡದ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯ. ಏಷ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಮೇವು ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಯಿತು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ==ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಕ್ಯಾನರಿ ಹುಲ್ಲು ಸುಮಾರು 4'-8' ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಸದೃಢವಾದ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ [[ಸಸ್ಯ]]. ದನಕರುಗಳ ತುಳಿತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿದರೂ ಇದರ ಪ್ರಕಂದಗಳು ಹಾಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗಿಡದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಹಲವಾರು ಗೆಣ್ಣು ಕಾಂಡಗಳು ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ಒಂದೊಂದರಲ್ಲೂ 5-8 ಅಗಲವಾದ [[ಎಲೆ]]ಗಳಿವೆ. [[ಹೂವು|ಹೂ]]ಗಳು ಉರುಳೆಯಾಕಾರದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಬಗೆಯ ಹೂಗೊಂಚಲಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ==ಕೃಷಿ== ಫಲವತ್ತಾದ ಮತ್ತು ಬಹಳ ತೇವಪೂರಿತವಾದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಈ ಹುಲ್ಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಚೌಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾರದು. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹದಮಾಡಿದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಕರೆಗೆ 4-8 ಪೌ.ಬೀಜದಂತೆ ಬಿತ್ತಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾನರಿ ಹುಲ್ಲು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಮೇವು. ಇದರ ದಂಟು ರಸಭರಿತವಾಗೂ ರುಚಿಯಾಗೂ ಇರುವುದರಿಂದ ದನಗಳಿಗೆ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚು. [[ತೆನೆ]]ಗಳು ಅದೇ ತಾನೇ ಹೊರಡುತ್ತಿರುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಟಾಯಿಸಬೇಕು. ಇಳುವರಿ ಎಕರೆಗೆ 2-3ಳಿ ಟನ್‍ವರೆಗೆ ಇದೆ. ಬರಿ ಮೇವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ [[ಕಾಲುವೆ|ಕಾಲುವೆ,]] ಹಳ್ಳದ ದಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಭೂಸವೆತವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಕ್ಯಾನರಿಹುಲ್ಲನ್ನು ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[https://www.hort.purdue.edu/newcrop/afcm/cangrass.html Alternative Field Crops Manual] *[http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ijc.2910260514/abstract Silica fibers in canary seed linked to oesophageal cancer] *[https://web.archive.org/web/20110220072601/http://annhyg.oxfordjournals.org/content/38/2/149.abstract Silica fibers in canary seed linked to cancer in Iran] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾನರಿ ಹುಲ್ಲು}} [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹುಲ್ಲುಗಳು]] cii6hep2cnxxu092uev97wl9d6zmr1c 2 179194 1374068 2026-05-24T17:30:43Z ~2026-30945-75 99631 /* */ 1374068 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 179195 1374071 2026-05-25T00:45:58Z Kartikdn 1134 ಚಾರ್ಲ್ಸ್ I 1374071 wikitext text/x-wiki [[File:King_Charles_I_after_original_by_van_Dyck.jpg|thumb|ಭಾವಚಿತ್ರ, ೧೬೩೬]] '''ಚಾರ್ಲ್ಸ್ I''' (1600-1649) [[:en:House_of_Stuart|ಸ್ಟೂವರ್ಟ್ ಮನೆತನದ]] ಎರಡನೆಯ [[ದೊರೆ]]. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಈತ 1ನೆಯ ಜೇಮ್ಸನ ([[:en:James_VI_and_I|ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡಿನ 6ನೆಯ ಜೇಮ್ಸ್]]) ಮಗನಾಗಿ 1600ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ. 1616ರಲ್ಲಿ [[:en:Prince_of_Wales|ವೇಲ್ಸ್ ರಾಜಕುಮಾರನಾಗಿ]] ಅಭಿಷಿಕ್ತನಾದ.{{sfn|Gregg|1981|p=47}} ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಪಟ್ಟವೇರುವ ಮೊದಲು ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸ್ಥೆ ವಹಿಸಿದವನಲ್ಲ. ಸ್ಪೇನಿನ ರಾಜಕುಮಾರಿಯನ್ನು ವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನಿಗೆ]] ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದೊಂದೇ ಈತನ ಆ ಕಾಲದ ಉಲ್ಲೇಖನೀಯ ಕಾರ್ಯ.<ref>{{harvnb|Cust|2005|p=5}}; {{harvnb|Hibbert|1968|pp=49–50}}.</ref> ಈ ಯಾತ್ರೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.{{sfn|Coward|2003|p=152}} ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸ್ಪೇನಿನ ಮೇಲೆ [[ಯುದ್ಧ]] ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ತಂದೆಗೆ ಒತ್ತಾಯ ಹಾಕಿದ. == ಆರಂಭಿಕ ಆಳ್ವಿಕೆ == ಮುಂದೆ 1624ರಲ್ಲಿ ಇವನು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸಿನ]] ರಾಜಕುಮಾರಿ [[:en:Henrietta_Maria_of_France|ಹೆನ್ರಿಯೆಟ್ಟ ಮರೀಯಳನ್ನು]] ವರಿಸಲು [[ಒಪ್ಪಂದ|ಒಪ್ಪಂದವಾಯಿತು]]. 1625ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಆಕೆಯನ್ನು [[ಮದುವೆ|ಮದುವೆಯಾದ]].<ref>{{harvnb|Gregg|1981|p=114}}; {{harvnb|Hibbert|1968|p=86}}; {{harvnb|Weir|1996|p=252}}.</ref> 1625ರಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾದ [[:en:House_of_Commons_of_England|ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್‌ನ ಕಾಮನ್ಸ್]] ಸಭೆಯಲ್ಲಿ [[:en:Puritans|ಪ್ಯುರಿಟನರೇ]] ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ದೊರೆ ಕ್ಯಾತೊಲಿಕ್ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವರಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆಯೂ, ಸ್ಪೇನ್ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಯುದ್ಧದ ಕುರಿತು ತಮಗೆ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅವರು ಕ್ರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದರು. ರಾಜನಿಗೆ [[:en:Tonnage_and_poundage|ಟನ್ನೇಜ್ ಮತ್ತು ಪೌಂಡೇಜ್]] ಅಧಿಕಾರವನ್ನು (ಸುಂಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ) ನೀಡಲು ಅವರು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref>{{harvnb|Carlton|1995|pp=68–69}}; {{harvnb|Gregg|1981|p=129}}.</ref> 1626ರಲ್ಲಿ ಅವನು ಕರೆದ ಎರಡನೆಯ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕ್ರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಪೇನಿನೊಡನೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ [[:en:Cádiz_expedition_(1625)|ಕ್ಯಾಡಿಸ್‌ನ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸಲಾದ ನೌಕಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ]] ಬ್ರಿಟನ್ನಿಗೆ ಸೋಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="som">{{Cite web |title=The Crisis of 1626, 1625 |url=http://history.wisc.edu/sommerville/123/123%20292%201626.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070311113513/http://history.wisc.edu/sommerville/123/123%20292%201626.htm |archive-date=11 March 2007 |access-date=31 March 2007 |df=dmy-all}}</ref><ref name="Manning pg 114">Manning, ''An Apprenticeship in Arms'', pg 114</ref> ಇದಕ್ಕೆ [[:en:George_Villiers,_1st_Duke_of_Buckingham|ಬಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್]] ಕಾರಣವೆನ್ನಲಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು [[:en:Treason|ರಾಜದ್ರೋಹದ]] ಆಪಾದನೆಗಾಗಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಕಾಮನ್ಸ್ ಸಭೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು.<ref>{{harvnb|Carlton|1995|pp=71–75}}; {{harvnb|Cust|2005|pp=50–52}}; {{harvnb|Gregg|1981|pp=138–147}}; {{harvnb|Quintrell|1993|pp=21–28}}.</ref> ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ದೊರೆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿದ.<ref>{{harvnb|Carlton|1995|pp=75, 81}}; {{harvnb|Quintrell|1993|p=29}}.</ref> ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ]] [[:en:Thirty_Years'_War|ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಯುದ್ಧ]] (1618-48) ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಧರ್ಮನಿಮಿತ್ತವಾಗಿ [[:en:Protestantism|ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟಂಟ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್|ಕ್ಯಾತೊಲಿಕ್]] ಶಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಯುದ್ಧವದು. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪೇನ್‌ಗಳೊಡನೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ಆ ವೇಳೆಗೆ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದ. [[ಹಣ|ಹಣದ]] ತೊಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಬಲವಂತದ [[ಸಾಲ]] ವಿಧಿಸಿದ. ಇದು ನ್ಯಾಯಬಾಹಿರವೆಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ತೀರ್ಪಿತ್ತರು. ದೊರೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನನ್ನೇ ವಜಾ ಮಾಡಿದ. ತನ್ನ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪದ 70 ಜನರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ. ಇವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು [[ಅಶ್ವಾರೋಹಿ ಸೈನಿಕ|ನೈಟ್‌ಗಳೂ]] ಇದ್ದರು. ಸ್ಪೇನ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸಿದ ಆಕ್ರಮಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಬೇಕಾಯಿತು. ರಾಜನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ತನ್ನ ಭಾವ ಫ್ರೆಡರಿಕ್‌ಗೆ ನೆರವು ನೀಡಲು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದ. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಆತ 1628ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿದ. ದೊರೆ ಸ್ವೇಚ್ಛಾನುಸಾರವಾಗಿ [[ತೆರಿಗೆ]] ವಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದದ್ದನ್ನೂ, ಜನರನ್ನು ಬಂಧಿಸುತ್ತಿದ್ದದ್ದನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸಿ ಕಾಮನ್ಸ್ ಸಭೆ ಕೂಡಲೇ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತು.{{sfn|Gregg|1981|pp=170–173}} ಹಕ್ಕುಗಳ ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ([[:en:Petition_of_Right|ಪೆಟಿಷನ್ ಆಫ್ ರೈಟ್]]) ತನ್ನ ದೂರುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತು. ಈ [[ಅರ್ಜಿ|ಮನವಿಗೆ]] ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಲು ದೊರೆ ಇಷ್ಟಪಡಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ಖಾಸಗಿ ವಿಧೇಯಕದಂತೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿ ನೀಡಲೇಬೇಕಾಯಿತು. ಇದು [[:en:Magna_Carta|ಮ್ಯಾಗ್ನಕಾರ್ಟದಲ್ಲಿರುವ]] ವಿಚಾರಗಳ ಪುನರ್ಘೋಷಣೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದಾದೊಡನೆ ಬಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮನನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ವಜ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದಾಗ ದೊರೆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟನ್ನು ಮುಂದೂಡಿದ.<ref>{{harvnb|Cust|2005|p=75}}; {{harvnb|Gregg|1981|p=175}}; {{harvnb|Quintrell|1993|p=40}}.</ref> ಅನಂತರ ಬಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂ [[ಕೊಲೆ|ಕೊಲೆಗೆ]] ಈಡಾದ.<ref>{{harvnb|Carlton|1995|pp=103–104}}; {{harvnb|Cust|2005|p=76}}; {{harvnb|Gregg|1981|pp=175–176}}; {{harvnb|Kenyon|1978|p=104}}.</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಳ್ವಿಕೆ == 1629ರಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟನ್ನು ಕರೆದ. ಟನ್ನೇಜ್ ಮತ್ತು ಪೌಂಡೇಜನ್ನು ದೊರೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದನ್ನು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ವಿರೋಧಿಸಿತು. ಅವನು ಕ್ಯಾತೊಲಿಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವನೆಂಬ ಆಪಾದನೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ. ಅವನ ಕೆಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿತು. ದೊರೆ ಆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟನ್ನೂ ವಿಸರ್ಜಿಸಿ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿದ.<ref>{{harvnb|Cust|2005|p=118}}; {{harvnb|Gregg|1981|p=185}}; {{harvnb|Quintrell|1993|p=43}}.</ref> ಅದು ಸಭಾಪತಿಯನ್ನು ಬಲಾತ್ಕಾರದಿಂದ ಅವನ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಮೂರು ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತು.<ref>{{harvnb|Cust|2005|p=118}}; {{harvnb|Gregg|1981|p=186}}; {{harvnb|Robertson|2005|p=35}}.</ref> ಈ ಪೈಕಿ ಒಂದು ಹಕ್ಕುಗಳ ಮನವಿಯ ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿತು. ದೇಶದ [[ಧರ್ಮ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುವವನು ದೇಶದ [[ಶತ್ರು]] ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ನಿರ್ಣಯದ ಒಕ್ಕಣೆ. ಮುಂದೆ ಹನ್ನೊಂದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ (1629-40) ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ, ಅದನ್ನು ಕರೆಯದೆ ಆಳಿದ.<ref>{{harvnb|Carlton|1995|pp=153–154}}; {{harvnb|Sharpe|1992|p=xv}}.</ref> ಹನ್ನೊಂದು ವರ್ಷಗಳ ಪೀಡಕ ಪ್ರಭುತ್ವ (rule of tyranny) ಎಂದು ಅದನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗಿದ್ದರೂ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಆಗ ಅಂಥ ದುರಾಡಳಿತವೇನೂ ನಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ದೇಶ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಪಥದಲ್ಲಿತ್ತು. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪೇನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ 1630ರಲ್ಲಿ [[:en:Peace_treaty|ಶಾಂತಿ ಕೌಲುಗಳಾದುವು]]. ಪ್ಯೂರಿಟನ್ನರೂ, ಕ್ಯಾತೊಲಿಕರೂ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕದ]] [[:en:Massachusetts|ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್|ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ]] [[ವಸಾಹತು|ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ವಿದೇಶಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿತ್ತು. == ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳು == 1638ರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್|ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಬಂಡಾಯ ಸಂಭವಿಸಿತು.{{sfn|Cust|2005|pp=236–237}} ದೊರೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಕಾಟ್ ಜನ ಮಾಡಿದ [[:en:Bishops'_Wars|ಬಿಷಪ್‌ಗಳ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ]] (1639, 1640) ದೊರೆಗೆ ಸೋಲಾಗಿ ಆತ [[ಕದನ ವಿರಾಮ|ಕದನವಿರಾಮಕ್ಕೆ]] ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಧನಸಹಾಯ ಕೇಳಲು 1640ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟನ್ನು ಕರೆದ.<ref>{{harvnb|Cust|2005|p=251}}; {{harvnb|Gregg|1981|p=294}}.</ref>{{sfn|Adamson|2007|p=11}} [[:en:Short_Parliament|ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್]] ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾದ ಈ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ರಾಜ 12 ಬಗೆಯ ಕರಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಕೇಳಿದ. ಜನರ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳ [[ಚರ್ಚೆ]] ನಡೆಯಬೇಕೆಂದು [[:en:John_Pym|ಜಾನ್ ಪಿಮ್]] ಎಂಬ ನಾಯಕ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದನಲ್ಲದೆ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಜೊತೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಆರಂಭಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ. ದೊರೆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ<ref>{{harvnb|Carlton|1995|pp=211–212}}; {{harvnb|Cust|2005|pp=253–259}}; {{harvnb|Gregg|1981|pp=305–307}}; {{harvnb|Loades|1974|p=402}}.</ref> [[:en:Ship_money|ಷಿಪ್ ಮನಿ]] ಎಂಬ ಯುದ್ಧ ಕಾಲದಲ್ಲಿನ ಕರವನ್ನು ಕರಾವಳಿಯ ನಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ.<ref>{{harvnb|Carlton|1995|p=191}}; {{harvnb|Quintrell|1993|p=62}}.</ref> ಕರದ ಆಕರಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ. ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಜೊತೆ ಯುದ್ಧ ಮುಂದುವರಿಸಿ ಸೋಲನ್ನುಂಡ.<ref>{{harvnb|Cust|2005|pp=262–263}}; {{harvnb|Gregg|1981|pp=313–315}}.</ref> == ದೀರ್ಘ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ == ತಿರುಗಿ ನವೆಂಬರ್ 1640ರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟನ್ನು ಕರೆದ. [[:en:Long_Parliament|ದೀರ್ಘ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್]] ಎಂದು ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಷಿಪ್ ಮನಿಯ ವಸೂಲಿಯನ್ನು ಅದು ಖಂಡಿಸಿತು. ದೊರೆಯ ಧರ್ಮನೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿತು. [[ಐರ್ಲೆಂಡ್|ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ]] ದೊರೆ ನೇಮಿಸಿದ್ದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ [[:en:Thomas_Wentworth,_1st_Earl_of_Strafford|ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಫರ್ಡನ]] [[ವಿಚಾರಣೆ|ವಿಚಾರಣೆಯಾಗಬೇಕೆಂದು]] ಹೇಳಿಕೆ ಮುಂದಿಟ್ಟಿತು. ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಫರ್ಡ್ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಗಾದ. ಅವನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ದೊರಕದೆನಿಸಿದಾಗ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟು ಸರ್ವನಾಶದ ಮಸೂದೆಗೆ ([[:en:Bill_of_attainder|ಬಿಲ್ ಆಫ್ ಅಟೇಂಡರ್]]) ಮಂಜೂರಾತಿ ನೀಡಿತು.<ref>{{harvnb|Carlton|1995|p=222}}; {{harvnb|Hibbert|1968|p=154}} and {{harvnb|Sharpe|1992|p=944}} assume that Pym was involved with the launch of the bill; {{harvnb|Russell|1991|p=288}}, quoting and agreeing with Gardiner, suspects that it was initiated by Pym's allies only.</ref> ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸದ್ಯದ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ನಿರ್ಣಯದ ವಿನಾ ವಿಸರ್ಜಿತವಾಗಲಾರದು ಎಂಬ ಒಂದು ನಿರ್ಣಯವನ್ನೂ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿ ದೊರೆಯ ಸಹಿಗಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಪಡಿಸಿತು. ದೊರೆ ವಿಧಿಯಿಲ್ಲದೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ. ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಫರ್ಡ್ [[ಮರಣದಂಡನೆ|ಮರಣದಂಡನೆಗೆ]] ಗುರಿಯಾದ.<ref>{{harvnb|Coward|2003|p=191}}; {{harvnb|Gregg|1981|p=334}}; {{harvnb|Hibbert|1968|pp=156–157}}.</ref> 1641ರ ನವೆಂಬರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್ಸ್ ಸಭೆ ಮತ್ತೆ ಸೇರಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಪಟ್ಟವೇರಿ ಬಂದಾಗಿನಿಂದ ಅದುವರೆಗಿನ ಅವನ ಎಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಅವನ್ನು ಖಂಡಿಸುವ [[:en:Grand_Remonstrance|ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ರೆಮಾನ್‌ಸ್ಟ್ರೆನ್ಸ್]] ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು 159 ಪರ, 148 ವಿರುದ್ಧ ಮತಗಳಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.{{sfn|Starkey|2006|p=112}}<ref>{{harvnb|Gregg|1981|pp=340–341}}; {{harvnb|Loades|1974|p=415}}; {{harvnb|Smith|1999|p=127}}; {{harvnb|Starkey|2006|p=113}}.</ref> ಇದೇ ಕಾಲಕ್ಕೆ [[ಐರ್ಲೆಂಡ್|ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ]] ಬಂಡಾಯವಾಯಿತು. ದೊರೆ ತನ್ನ ಸೇನಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬೇಕೆಂಬುದು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಕೇಳಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ರಾಣಿಯನ್ನೂ ವಿಚಾರಣೆಗೊಳಪಡಿಸುವುದು ಅದರ ಯೋಜನೆ. ಇದನ್ನರಿತ ದೊರೆ, ಕಾಮನ್ಸ್ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನೇ ಬಂಧಿಸಬೇಕೆಂದು [[ಸೈನ್ಯ|ಸೇನೆಯೊಡನೆ]] ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿಗೆ ಬಂದ.<ref>{{harvnb|Cust|2005|pp=321–324}}; {{harvnb|Gregg|1981|p=343}}; {{harvnb|Hibbert|1968|p=178}}; {{harvnb|Starkey|2006|pp=113–114}}.</ref> ಆದರೆ ಆ ಸದಸ್ಯರು ತಲೆತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref>{{harvnb|Carlton|1995|p=232}}; {{harvnb|Cust|2005|pp=320–321}}; {{harvnb|Hibbert|1968|p=179}}.</ref> ಇದರಿಂದ [[ಅಂತಃಕಲಹ|ಅಂತರ್ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ]] ಹಾದಿಯಾಯಿತು. ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಸೇನೆಗಳು ದೊರೆಯ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹಲವು [[ಕದನ|ಕದನಗಳಲ್ಲಿ]] ಸೋಲಿಸಿದುವು. 1649ರಲ್ಲಿ ದೊರೆ ಸೆರೆಸಿಕ್ಕಿದ. == ಅಂತ್ಯ == ವಿಶೇಷ [[ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೊಂದು]] ಅವನನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಿ, 1649ರ ಜನವರಿ 27ರಂದು ಅವನಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಿತು.{{sfn|Gregg|1981|pp=440–441}} ದೊರೆಯನ್ನು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾವ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೂ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಲಾರದೆಂದು ವಾದಿಸಿದ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ತಾನೊಬ್ಬ [[ಆಹುತಾತ್ಮರು|ಹುತಾತ್ಮನೆಂದೇ]] ಭಾವಿಸಿ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದ. ಕುಳ್ಳನಾಗಿದ್ದ, ಕೊಂಚ ಉಗ್ಗುತ್ತಿದ್ದ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ [[ಚಿತ್ರಕಲೆ|ಚಿತ್ರಕಲೆಯ]] ಆರಾಧಕನಾಗಿದ್ದ. [[:en:Anthony_van_Dyck|ವ್ಯಾನ್ ಡೈಕ್]], [[:en:Peter_Paul_Rubens|ರೂಬೆನ್ಸ್]] ಮುಂತಾದ [[ಕಲಾವಿದ|ಕಲಾವಿದರಿಗೆ]] ಆತ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ್ದ. [[ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ|ಕುದುರೆ ಸವಾರಿಯಲ್ಲೂ]], [[ಬೇಟೆ|ಬೇಟೆಗಳಲ್ಲೂ]] ಅವನಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * {{Citation |last=Gregg |first=Pauline |title=King Charles I |date=1981 |place=London |publisher=Dent |isbn=0-4600-4437-0 |author-link=Pauline Gregg}} * {{Citation |last=Cust |first=Richard |title=Charles I: A Political Life |date=2005 |url=https://archive.org/details/charlesipolitica00cust |place=Harlow |publisher=Pearson Education |isbn=0-5820-7034-1}} * {{Citation |last=Hibbert |first=Christopher |title=Charles I |date=1968 |place=London |publisher=Weidenfeld & Nicolson |author-link=Christopher Hibbert}} * {{Citation |last=Coward |first=Barry |title=The Stuart Age |date=2003 |edition=3rd |place=London |publisher=Longman |isbn=978-0-5827-7251-9 |author-link=Barry Coward}} * {{Citation |last=Weir |first=Alison |title=Britain's Royal Families: A Complete Genealogy |date=1996 |edition=Revised |place=London |publisher=Pimlico |isbn=978-0-7126-7448-5 |author-link=Alison Weir}} * {{Citation |last=Carlton |first=Charles |title=Charles I: The Personal Monarch |date=1995 |edition=2nd |place=London |publisher=Routledge |isbn=0-4151-2141-8}} * Roger Manning, Oxford (2006), <nowiki>''</nowiki>An Apprenticeship in Arms: The Origins of the British Army 1585–1702<nowiki>''</nowiki> * {{Citation |last=Quintrell |first=Brian |title=Charles I: 1625–1640 |date=1993 |url=https://archive.org/details/charlesi1625164000quin |place=Harlow |publisher=Pearson Education |isbn=0-5820-0354-7}} * {{Citation |last=Kenyon |first=J. P. |title=Stuart England |date=1978 |place=London |publisher=Penguin Books |isbn=0-7139-1087-9 |author-link=John Philipps Kenyon}} * {{Citation |last=Robertson |first=Geoffrey |title=The Tyrannicide Brief |date=2005 |place=London |publisher=Chatto & Windus |isbn=0-7011-7602-4}} * {{Citation |last=Sharpe |first=Kevin |title=The Personal Rule of Charles I |date=1992 |url=https://archive.org/details/personalruleofch00kevi_0 |place=New Haven & London |publisher=Yale University Press |isbn=0-3000-5688-5 |author-link=Kevin Sharpe (historian)}} * {{Citation |last=Adamson |first=John |title=The Noble Revolt |date=2007 |place=London |publisher=Weidenfeld & Nicolson |isbn=978-0-2978-4262-0}} * {{Citation |last=Loades |first=D. M. |title=Politics and the Nation |date=1974 |place=London |publisher=Fontana |isbn=0-0063-3339-7 |author-link=David Loades}} * {{Citation |last=Russell |first=Conrad |title=The Fall of the British Monarchies 1637–1642 |date=1991 |place=Oxford |publisher=Clarendon Press |isbn=0-1982-0588-0}} * {{Citation |last=Starkey |first=David |title=Monarchy |date=2006 |url=https://archive.org/details/monarchyfrommidd0000star |place=London |publisher=HarperPress |isbn=978-0-0072-4750-9 |author-link=David Starkey}} * {{Citation |last=Smith |first=David L. |title=The Stuart Parliaments 1603–1689 |date=1999 |place=London |publisher=Arnold |isbn=0-3406-2502-3 |author-link=David Smith (historian)}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಾಲ್ರ್ಸ್‌ (ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ದೊರೆಗಳು)}} [[ವರ್ಗ:ಅರಸರು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 3r6blhkd830414s8ti50finvy7iplz6 0 179196 1374074 2026-05-25T04:43:14Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1374074 wikitext text/x-wiki [[File:Berthold Weiss Canned Foods.jpg|thumb|The [[Manfred Weiss Works|Berthold-Weiss Factory]], one of the first large canned food factories in [[Csepel]], [[Budapest]] (1885)]] '''ಕ್ಯಾನಿಂಗ್''' [[ಆಹಾರ]] ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಡಬ್ಬಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ [[ಸೀಸೆ]]ಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಇಟ್ಟು [[ಗಾಳಿ]]ಗೆ ಅಪಾರಕವಾಗುವಂತೆ ಅವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಕುದಿಯುವ ನೀರಿನಿಂದ ಅಥವಾ [[ಆವಿ]]ಯಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಕ್ರಿಮಿಗಳು ನಾಶವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಆ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಬಹಳ ದಿವಸಗಳ ವರೆಗೂ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗದಂತೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ದೇಶದಲ್ಲಿ (1807). ಆ ದೇಶದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೋನಪಾರ್ತ್|ನೆಪೋಲಿಯನ್]] [[ರಷ್ಯಾ]] ದೇಶದೊಡನೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸನ್ನದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾಗ ಆತನ ಸೇನೆಗಳು [[ಹಿಮ]]ದಲ್ಲಿ ಆಹಾರದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬಹಳವಾಗಿ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದುವು. ಈ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದವರೆಗೆ ಕೆಡದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಿಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದವರಿಗೆ 12,000 ಫ್ರಾಂಕ್ (ನಾಣ್ಯ) ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಆತ ಸಾರಿದ. ನಿಕೋಲಸ್ ಆಪರ್ಟ್ ಎಂಬಾತ ಈ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತನಾದ. ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅವನ ಹೆಸರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅಪ್ಪರ್ಟೈಸಿóಗ್ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯುವುದುಂಟು. ಈ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಭೂತ ಕಾರಣವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದವ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಿಜ್ಞಾನಿ [[ಲೂಯಿಸ್ ಪಾಶ್ಚರ್|ಲೂಯಿ ಪಾಶ್ಚರ್]]: ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಕಾಸಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳು ನಾಶವಾಗುವುದರಿಂದಲೂ ಭದ್ರಪಡಿಸಿದ ಸೀಸೆಯೊಳಕ್ಕೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅವಕಾಶವೇ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಸೀಸೆಯೊಳಗಿನ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥ ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಕೆಡದೆ ಇರುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಇತ್ತೀಚೆಗಂತೂ ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಪ್ರಪಂಚದ ನಾನಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ [[ಹಣ್ಣು]], ಕಾಯಿಪಲ್ಯಗಳು, [[ಹಾಲು]], [[ಮಾಂಸ]], [[ಮೀನು]] ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಅತಿಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ [[ಕಾರಖಾನೆ|ಕಾರ್ಖಾನೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಈ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳು ಸದಾಕಾಲದಲ್ಲೂ ಅವು ಸಹಜವಾಗಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗದ ದೇಶದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಜನರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ. ==ಆಹಾರ ವಿಧಗಳು== ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಇವನ್ನು ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವ ರೀತಿಯೂ ಬೇರೆಯಾಗಿರುವುದು. ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ [[ಯೀಸ್ಟ್]], [[ಬೂಷ್ಟು|ಬೂಸ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ]] ಎಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮಕ್ರಿಮಿಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಆ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಕೆಡುವುದಕ್ಕೆ ಇವೇ ಕಾರಣ. ಇವನ್ನು ಉಷ್ಣಸಂಸ್ಕರಣದಿಂದ ನಾಶಮಾಡಬಹುದು. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬಿಸಿನೀರಿನಲ್ಲಿ(100 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂ.) ಇವು ಬೇಗನೆ ನಾಶವಾಗುವುದು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು 115 ಡಿಗ್ರಿ-120 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂ. ಉಷ್ಣತೆ ಬೇಕಾಗುವುದು. ಪದಾರ್ಥದ [[ಆಮ್ಲ|ಆಮ್ಲತೆ]]ಯೂ (ಪಿಹೆಚ್) ಇದರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ. ನೀರಿನ ಪಿಹೆಚ್ ಅಂಕವಾದ 7ಕ್ಕಿಂತ ಕಮ್ಮಿ ಪಿಹೆಚ್ ಇರುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು [[ಆಮ್ಲ|ಆಮ್ಲೀಯ]] (ಅಸಿಡಿಕ್) ಪದಾರ್ಥಗಳೆಂದೂ 7ರಿಂದ ಮೇಲೆ 14ರ ವರೆಗೆ ಪಿಹೆಚ್ ಇರುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು [[ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ|ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲೀಯ]] (ಆಲ್ಕಲೈನ್) ಪದಾರ್ಥಗಳೆಂದೂ ವಿಂಗಡಿಸಿದೆ. ಪಿಹೆಚ್ 4.5 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು [[ಹುಳಿ (ರುಚಿ)|ಹುಳಿ]]ಯಾದ ಹಣ್ಣುಗಳ ಪಂಗಡಕ್ಕೂ ಪಿಹೆಚ್ 4.5ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕಾಯಿಪಲ್ಯಗಳ ಪಂಗಡಕ್ಕೂ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕುದಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಜೀವಿಮಡಿಮಾಡಿ(ಸ್ಟರಿಲೈಸ್) ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳಂತೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಿಹೆಚ್ ಇರುವ [[ಮೀನು]], ಮಾಂಸ, ಹಾಲು ಇವೇ ಮೊದಲಾದವನ್ನೂ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣತೆ ಬೇಕಾಗುವುದು. ಈ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಾಯುಬಂಧನಗೊಳಿಸಿದ ಡಬ್ಬಿಗಳನ್ನೂ ಸೀಸೆಗಳನ್ನೂ ಆವಿಯ ಉಷ್ಣತೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಿರುವ ರೆಟಾರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಸಂಮರ್ದ ಪಾತ್ರೆ ([[ಪ್ರೆಷರ್ ಕುಕಿಂಗ್|ಪ್ರೆಶರ್ ಕುಕರ್]]) ಎಂಬ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿಟ್ಟು ಜೀವಿಮಡಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಪರಿವರ್ತನ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ವಿಧವಾದ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಬಹುದು. ==ಸಂಗ್ರಹ ಪಾತ್ರೆಗಳು== ಡಬ್ಬಿಗಳು ಮತ್ತು [[ಗಾಜು|ಗಾಜಿ]]ನ ಸೀಸೆಗಳು : ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‍ಮಾಡಲು [[ತವರ]]ದ ತಗಡಿನಿಂದ ಡಬ್ಬಿಗಳನ್ನೂ ಗಾಜಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸೀಸೆಗಳನ್ನೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಡಬ್ಬಿಗಳಿಗೆ ಓಪನ್ ಟಾಪ್ ಸ್ಯಾನಿಟೆರಿ ಕ್ಯಾನ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ತಯಾರಿಸುವರು. ಇವುಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಮುಚ್ಚಳವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಎರಡಂಚಿನ (ಡಬ್ಬಲ್ ಸೀಮರ್) ಯಂತ್ರಗಳಿವೆ. ಈ ಡಬ್ಬಿಗಳನ್ನು [[ಬೆಸುಗೆ]] ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಗಾಳಿಯಾಗಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕ್ರಿಮಿಗಳಾಗಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಗದಂತೆ ವಾಯುಬಂಧನಗೊಳಿಸಬಹುದು (ಹರ್ಮಿಟಿಕಲಿ ಸೀಲ್ಡ್). ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಊದಾ ಬಣ್ಣವಿರುವ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನೂ ([[ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ|ಸ್ಟ್ರಾಬೆರ್ರಿ]], ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದ ಪ್ಲಂ ಹಣ್ಣು, ನೀಲಿ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಣ್ಣು ಇತ್ಯಾದಿ) ಗಂಧಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕೆಲವು ಕಾಯಿಪಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ಮಾಂಸ ಮೀನು ಇವೇ ಮೊದಲಾದವನ್ನೂ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಡಬ್ಬಿಗಳ ಒಳಭಾಗವನ್ನು ಒಂದು ವಿಧವಾದ ರಂಗಿನಿಂದ ಲೇಪನ ಮಾಡಿರಬೇಕು. ಹಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಪದಾರ್ಥ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನೀಲಿ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ತಳೆದು ಅನಾಕರ್ಷಣೀಯವಾಗುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಡಬ್ಬಿಗಳು ಸಾಧಾರಣ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಕರ್ಡ್ ಎಂದು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ರೀತಿಯವಾಗಿರುವುವು. ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಸಿದಾಗ ಒಡೆಯದ ಗಾಜಿನ ಸೀಸೆಗಳನ್ನೂ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ==ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ== [[File:HK Food Grass Jelly Canned with Tinplate a.jpg|thumb|upright|An opened [[tin can]]]] [[ಸೇಬು]], ಸಕ್ಕರೆ ಬಾದಾಮಿ (ಏಪ್ರಿಕಾಟ್), [[ಬಾಳೆ ಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], [[ಕಿತ್ತಳೆ (ಹಣ್ಣು)|ಕಿತ್ತಳೆ,]] [[ಮಾವು]], [[ಸೀಬೆ]], [[ದ್ರಾಕ್ಷಿ]], [[ಪರಂಗಿ]], [[ಪೀಚ್ (peach)|ಪೀಚ್]], ಪ್ಲಂ, [[ಬಟಾಣಿ]] ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಡಬ್ಬಿಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಗಾಜಿನ ಸೀಸೆಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಡಬ್ಬಿಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಗಿದ ಹಣ್ಣನ್ನು ಆಯ್ದು ತೊಳೆದು, [[ಸಿಪ್ಪೆ]], [[ಬೀಜ]]ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು, ಹಣ್ಣಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಸಣ್ಣ ಚೂರುಗಳನ್ನಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ತಯಾರಿಸುವ ಕ್ರಮ ಹಣ್ಣನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿರುವುದು. ಕಿತ್ತಳೆ ಹಣ್ಣಿನ ಸೋಳೆಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಪದರವನ್ನು ಕುದಿಯುವ ಸೋಡಾಕ್ಷಾರ ದ್ರವದ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಿವಾರಿಸಬೇಕು. ಮಾವು, ಸೇಬು, ಸೀಬೆ ಇವೇ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ತೆಳುವಾಗಿ ಕೆತ್ತಿ ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಅನಂತರ ಹಣ್ಣಿನ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಡಬ್ಬಿಗೆ ತುಂಬಿ ಬಿಸಿಯಾಗಿರುವ (85 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂ.) [[ಸಕ್ಕರೆ]]ಯ [[ಪಾಕ]]ವನ್ನು ಅದರೊಳಗೆ ಹುಯ್ಯಬೇಕು. ಪಾಕದಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ 40%-55% ರಷ್ಟು ಸಕ್ಕರೆ ಇರಬೇಕು. ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕಾಲು ಅಂಗುಲ ಖಾಲಿ ಬಿಟ್ಟು ತುಂಬಬೇಕು. ಅನಂತರ ಅದನ್ನು ಬಿಸಿನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೆ ಆವಿಯಲ್ಲಿ (820 -850 ಸೆಂ) ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಮಿನಿಟುಗಳ ಕಾಲ ಇಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿನ ಗಾಳಿ ಆವಿಯಿಂದ ಹೊರದೂಡಲ್ಪಡುವುದು. ಈ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಕಾಸ (ಎಗ್‍ಸ್ಹಾಸ್ಟ್) ಎಂದು ಹೆಸರು. ಡಬ್ಬಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಉಷ್ಣತೆ 740 -770 ಸೆಂ ಇರಬೇಕು. ನಿಷ್ಕಾಸಾನಂತರ ಡಬ್ಬಿಯನ್ನು ಎರಡಂಚಿನ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಡಬ್ಬಿಯನ್ನು ಕುದಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ 25-30 ಮಿನಿಟುಗಳ ಕಾಲ ಇಟ್ಟು ಅನಂತರ ಅದನ್ನು ಹೊರಕ್ಕೆ ತೆಗೆದು ತಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿ ಆರಿಸಬೇಕು. ಈ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ [[ಸಂಸ್ಕರಣ]] (ಪ್ರೋಸೆಸ್ಸಿಂಗ್) ಎಂದು ಹೆಸರು. ಹೀಗೆ ಸಂಸ್ಕಾರ ಪಡೆದ ಹಣ್ಣು ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ಒಂದೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗಾದರೂ ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ಇರುವುದು. ಬಾಳೆ, ಹಲಸು ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಹಣ್ಣುಗಳ ಪಿಹೆಚ್ 4.5ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಕ್ಕರೆಯ ಪಾಕಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು. (0.25-0.50%) ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣ ಕಾಲವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು (45-50ಮಿ). ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವಾಗ ಪ್ರತಿಸಾವಿರ ಅಡಿ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರಕ್ಕೂ ಸಂಸ್ಕರಣ ಕಾಲವನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ 4 ಮಿನಿಟುಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು. ==ಕಾಯಿಪಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ== [[File:Artashat_Cannery_03922.jpg|thumb|150px|Modern glass jars from [[Armenia]]]] ತತ್ತ್ವಶಃ ಇದು ಹಣ್ಣಿನ ಕ್ರಮದಂತೆಯೇ ಇದ್ದರೂ ಹಲವಾರು ಮುಖ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. [[ತರಕಾರಿ]]ಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಳೆದ ಬಳಿಕ ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಕುದಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ 4-5 ಮಿನಿಟು ಕಾಲ ಕಾಸಬೇಕು. ಇದಕ್ಕೆ ಬ್ಲ್ಯಾಂಚಿಂಗ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕಾಯಿಪಲ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಎನ್‍ಜೈಮ್‍ಗಳು ನಾಶವಾಗಿ ಬಣ್ಣ ಕೆಡದಂತೆ ಉಳಿಯುವುದು. ಡಬ್ಬಿಗೆ ಕಾಯಿಪಲ್ಯವನ್ನು ತುಂಬಿ ಸಕ್ಕರೆಯ ಪಾಕಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಬಿಸಿ [[ಉಪ್ಪು (ಖಾದ್ಯ)|ಉಪ್ಪಿ]]ನ ನೀರನ್ನು (2% ದ್ರಾವಣ) ತುಂಬಬೇಕು. ಡಬ್ಬಿಯ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕಾಲು ಅಂಗುಲ ಖಾಲಿ ಬಿಡಬೇಕು. ಅನಂತರ ಅದನ್ನು ನಿಷ್ಕಾಸಗೊಳಿಸಿ ಮುಚ್ಚಳದಿಂದ ಮೊಹರುಮಾಡಿ 1150 -1200 ಸೆಂ. ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ (10-15 ಪೌಂ. ಆವಿ ಸಂಮರ್ದ/0.25 ಇಂಚ್) 45-60 ಮಿನಿಟುಗಳ ವರೆಗೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ತರುವಾಯ ಡಬ್ಬಿಯನ್ನು ರೆಟಾರ್ಟಿನಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ ತೆಗೆದು ತಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿ ಆರಿಸಬೇಕು.ಹೀಗೆ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದ ಪದಾರ್ಥ ಅನೇಕ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಕೆಡದೆ ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿರುವುದು. ಪ್ರಪಂಚದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ [[ಬಟಾಣಿ]], ಕ್ಯಾರಟ್, [[ಎಲೆಕೋಸು|ಕೋಸು]], [[ಹೂಕೋಸು]], ಬೀನ್ಸ್, [[ಆಲೂಗಡ್ಡೆ|ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ]], ಬೀಟ್‍ರೂಟ್, [[ಟೊಮೇಟೊ|ಟೊಮಾಟೊ]] ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಕಾಯಿಪಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅವು ಹೇರಳವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿಡುತ್ತಾರೆ. ==ನ್ಯೂನತೆಗಳು== ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ನ್ಯೂನತೆಗಳು ಕೆಲವು ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದ ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣಿನ ಆಮ್ಲಡಬ್ಬಿಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ [[ತವರ]] ಮತ್ತು [[ಕಬ್ಬಿಣ]]ಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕರಗಿಸಿ [[ಜಲಜನಕ]]ವನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡುವುದು. ಇದರಿಂದ ಡಬ್ಬಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗವೂ ಕೆಳಭಾಗವೂ ಉಬ್ಬುತ್ತವೆ. ಉಬ್ಬು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಡಬ್ಬಿ ಒಡೆಯುವುದೂ ಉಂಟು. ಹಲವು ವೇಳೆ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟ ಹಣ್ಣಿನ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಪಲ್ಯದ ಬಣ್ಣ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುವುದೂ ಇದೆ. ಸರಿಯಾದ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡದೆ ಹೋದ ಡಬ್ಬಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಕ್ರಿಮಿಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಕೆಡಿಸಿ ಹಾಳು ಮಾಡುವುದೂ ಉಂಟು. ಹೀಗಾಗುವ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿಗಳು ಪದಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಧವಾದ ವಿಷದ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇದು ಅತಿವಿರಳ. ಈಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೆಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಇವೆಲ್ಲ ವಿಧದ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನೂ ನವೀನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಹಲವಾರು ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಕೆಡದಂತೆ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ ನವೀನ ಪರಿರ್ತನಾ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.uga.edu/nchfp/how/can_home.html National Center for Home Food Preservation] * Boston Public Library, USA. [https://www.flickr.com/photos/boston_public_library/tags/cannedfoods Canned food advertisements], various dates ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾನಿಂಗ್}} 86ybty1e504q69mwekdetv7u1noqyo7 1374075 1374074 2026-05-25T04:43:47Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374075 wikitext text/x-wiki [[File:Berthold Weiss Canned Foods.jpg|thumb|The [[Manfred Weiss Works|Berthold-Weiss Factory]], one of the first large canned food factories in [[Csepel]], [[Budapest]] (1885)]] '''ಕ್ಯಾನಿಂಗ್''' [[ಆಹಾರ]] ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಡಬ್ಬಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ [[ಸೀಸೆ]]ಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಇಟ್ಟು [[ಗಾಳಿ]]ಗೆ ಅಪಾರಕವಾಗುವಂತೆ ಅವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಕುದಿಯುವ ನೀರಿನಿಂದ ಅಥವಾ [[ಆವಿ]]ಯಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಕ್ರಿಮಿಗಳು ನಾಶವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಆ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಬಹಳ ದಿವಸಗಳ ವರೆಗೂ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗದಂತೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ದೇಶದಲ್ಲಿ (1807). ಆ ದೇಶದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೋನಪಾರ್ತ್|ನೆಪೋಲಿಯನ್]] [[ರಷ್ಯಾ]] ದೇಶದೊಡನೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸನ್ನದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾಗ ಆತನ ಸೇನೆಗಳು [[ಹಿಮ]]ದಲ್ಲಿ ಆಹಾರದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬಹಳವಾಗಿ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದುವು. ಈ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದವರೆಗೆ ಕೆಡದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಿಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದವರಿಗೆ 12,000 ಫ್ರಾಂಕ್ (ನಾಣ್ಯ) ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಆತ ಸಾರಿದ. ನಿಕೋಲಸ್ ಆಪರ್ಟ್ ಎಂಬಾತ ಈ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತನಾದ. ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅವನ ಹೆಸರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅಪ್ಪರ್ಟೈಸಿóಗ್ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯುವುದುಂಟು. ಈ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಭೂತ ಕಾರಣವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದವ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಿಜ್ಞಾನಿ [[ಲೂಯಿಸ್ ಪಾಶ್ಚರ್|ಲೂಯಿ ಪಾಶ್ಚರ್]]: ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಕಾಸಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳು ನಾಶವಾಗುವುದರಿಂದಲೂ ಭದ್ರಪಡಿಸಿದ ಸೀಸೆಯೊಳಕ್ಕೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅವಕಾಶವೇ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಸೀಸೆಯೊಳಗಿನ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥ ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಕೆಡದೆ ಇರುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಇತ್ತೀಚೆಗಂತೂ ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಪ್ರಪಂಚದ ನಾನಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ [[ಹಣ್ಣು]], ಕಾಯಿಪಲ್ಯಗಳು, [[ಹಾಲು]], [[ಮಾಂಸ]], [[ಮೀನು]] ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಅತಿಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ [[ಕಾರಖಾನೆ|ಕಾರ್ಖಾನೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಈ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳು ಸದಾಕಾಲದಲ್ಲೂ ಅವು ಸಹಜವಾಗಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗದ ದೇಶದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಜನರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ. ==ಆಹಾರ ವಿಧಗಳು== ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಇವನ್ನು ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವ ರೀತಿಯೂ ಬೇರೆಯಾಗಿರುವುದು. ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ [[ಯೀಸ್ಟ್]], [[ಬೂಷ್ಟು|ಬೂಸ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ]] ಎಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮಕ್ರಿಮಿಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಆ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಕೆಡುವುದಕ್ಕೆ ಇವೇ ಕಾರಣ. ಇವನ್ನು ಉಷ್ಣಸಂಸ್ಕರಣದಿಂದ ನಾಶಮಾಡಬಹುದು. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬಿಸಿನೀರಿನಲ್ಲಿ(100 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂ.) ಇವು ಬೇಗನೆ ನಾಶವಾಗುವುದು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು 115 ಡಿಗ್ರಿ-120 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂ. ಉಷ್ಣತೆ ಬೇಕಾಗುವುದು. ಪದಾರ್ಥದ [[ಆಮ್ಲ|ಆಮ್ಲತೆ]]ಯೂ (ಪಿಹೆಚ್) ಇದರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ. ನೀರಿನ ಪಿಹೆಚ್ ಅಂಕವಾದ 7ಕ್ಕಿಂತ ಕಮ್ಮಿ ಪಿಹೆಚ್ ಇರುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು [[ಆಮ್ಲ|ಆಮ್ಲೀಯ]] (ಅಸಿಡಿಕ್) ಪದಾರ್ಥಗಳೆಂದೂ 7ರಿಂದ ಮೇಲೆ 14ರ ವರೆಗೆ ಪಿಹೆಚ್ ಇರುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು [[ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ|ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲೀಯ]] (ಆಲ್ಕಲೈನ್) ಪದಾರ್ಥಗಳೆಂದೂ ವಿಂಗಡಿಸಿದೆ. ಪಿಹೆಚ್ 4.5 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು [[ಹುಳಿ (ರುಚಿ)|ಹುಳಿ]]ಯಾದ ಹಣ್ಣುಗಳ ಪಂಗಡಕ್ಕೂ ಪಿಹೆಚ್ 4.5ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕಾಯಿಪಲ್ಯಗಳ ಪಂಗಡಕ್ಕೂ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕುದಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಜೀವಿಮಡಿಮಾಡಿ(ಸ್ಟರಿಲೈಸ್) ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳಂತೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಿಹೆಚ್ ಇರುವ [[ಮೀನು]], ಮಾಂಸ, ಹಾಲು ಇವೇ ಮೊದಲಾದವನ್ನೂ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣತೆ ಬೇಕಾಗುವುದು. ಈ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಾಯುಬಂಧನಗೊಳಿಸಿದ ಡಬ್ಬಿಗಳನ್ನೂ ಸೀಸೆಗಳನ್ನೂ ಆವಿಯ ಉಷ್ಣತೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಿರುವ ರೆಟಾರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಸಂಮರ್ದ ಪಾತ್ರೆ ([[ಪ್ರೆಷರ್ ಕುಕಿಂಗ್|ಪ್ರೆಶರ್ ಕುಕರ್]]) ಎಂಬ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿಟ್ಟು ಜೀವಿಮಡಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಪರಿವರ್ತನ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ವಿಧವಾದ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಬಹುದು. ==ಸಂಗ್ರಹ ಪಾತ್ರೆಗಳು== ಡಬ್ಬಿಗಳು ಮತ್ತು [[ಗಾಜು|ಗಾಜಿ]]ನ ಸೀಸೆಗಳು : ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‍ಮಾಡಲು [[ತವರ]]ದ ತಗಡಿನಿಂದ ಡಬ್ಬಿಗಳನ್ನೂ ಗಾಜಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸೀಸೆಗಳನ್ನೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಡಬ್ಬಿಗಳಿಗೆ ಓಪನ್ ಟಾಪ್ ಸ್ಯಾನಿಟೆರಿ ಕ್ಯಾನ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ತಯಾರಿಸುವರು. ಇವುಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಮುಚ್ಚಳವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಎರಡಂಚಿನ (ಡಬ್ಬಲ್ ಸೀಮರ್) ಯಂತ್ರಗಳಿವೆ. ಈ ಡಬ್ಬಿಗಳನ್ನು [[ಬೆಸುಗೆ]] ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಗಾಳಿಯಾಗಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕ್ರಿಮಿಗಳಾಗಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಗದಂತೆ ವಾಯುಬಂಧನಗೊಳಿಸಬಹುದು (ಹರ್ಮಿಟಿಕಲಿ ಸೀಲ್ಡ್). ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಊದಾ ಬಣ್ಣವಿರುವ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನೂ ([[ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ|ಸ್ಟ್ರಾಬೆರ್ರಿ]], ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದ ಪ್ಲಂ ಹಣ್ಣು, ನೀಲಿ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಣ್ಣು ಇತ್ಯಾದಿ) ಗಂಧಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕೆಲವು ಕಾಯಿಪಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ಮಾಂಸ ಮೀನು ಇವೇ ಮೊದಲಾದವನ್ನೂ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಡಬ್ಬಿಗಳ ಒಳಭಾಗವನ್ನು ಒಂದು ವಿಧವಾದ ರಂಗಿನಿಂದ ಲೇಪನ ಮಾಡಿರಬೇಕು. ಹಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಪದಾರ್ಥ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನೀಲಿ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ತಳೆದು ಅನಾಕರ್ಷಣೀಯವಾಗುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಡಬ್ಬಿಗಳು ಸಾಧಾರಣ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಕರ್ಡ್ ಎಂದು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ರೀತಿಯವಾಗಿರುವುವು. ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಸಿದಾಗ ಒಡೆಯದ ಗಾಜಿನ ಸೀಸೆಗಳನ್ನೂ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ==ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ== [[File:HK Food Grass Jelly Canned with Tinplate a.jpg|thumb|upright|An opened [[tin can]]]] [[ಸೇಬು]], ಸಕ್ಕರೆ ಬಾದಾಮಿ (ಏಪ್ರಿಕಾಟ್), [[ಬಾಳೆ ಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], [[ಕಿತ್ತಳೆ (ಹಣ್ಣು)|ಕಿತ್ತಳೆ,]] [[ಮಾವು]], [[ಸೀಬೆ]], [[ದ್ರಾಕ್ಷಿ]], [[ಪರಂಗಿ]], [[ಪೀಚ್ (peach)|ಪೀಚ್]], ಪ್ಲಂ, [[ಬಟಾಣಿ]] ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಡಬ್ಬಿಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಗಾಜಿನ ಸೀಸೆಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಡಬ್ಬಿಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಗಿದ ಹಣ್ಣನ್ನು ಆಯ್ದು ತೊಳೆದು, [[ಸಿಪ್ಪೆ]], [[ಬೀಜ]]ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು, ಹಣ್ಣಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಸಣ್ಣ ಚೂರುಗಳನ್ನಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ತಯಾರಿಸುವ ಕ್ರಮ ಹಣ್ಣನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿರುವುದು. ಕಿತ್ತಳೆ ಹಣ್ಣಿನ ಸೋಳೆಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಪದರವನ್ನು ಕುದಿಯುವ ಸೋಡಾಕ್ಷಾರ ದ್ರವದ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಿವಾರಿಸಬೇಕು. ಮಾವು, ಸೇಬು, ಸೀಬೆ ಇವೇ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ತೆಳುವಾಗಿ ಕೆತ್ತಿ ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಅನಂತರ ಹಣ್ಣಿನ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಡಬ್ಬಿಗೆ ತುಂಬಿ ಬಿಸಿಯಾಗಿರುವ (85 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂ.) [[ಸಕ್ಕರೆ]]ಯ [[ಪಾಕ]]ವನ್ನು ಅದರೊಳಗೆ ಹುಯ್ಯಬೇಕು. ಪಾಕದಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ 40%-55% ರಷ್ಟು ಸಕ್ಕರೆ ಇರಬೇಕು. ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕಾಲು ಅಂಗುಲ ಖಾಲಿ ಬಿಟ್ಟು ತುಂಬಬೇಕು. ಅನಂತರ ಅದನ್ನು ಬಿಸಿನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೆ ಆವಿಯಲ್ಲಿ (820 -850 ಸೆಂ) ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಮಿನಿಟುಗಳ ಕಾಲ ಇಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿನ ಗಾಳಿ ಆವಿಯಿಂದ ಹೊರದೂಡಲ್ಪಡುವುದು. ಈ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಕಾಸ (ಎಗ್‍ಸ್ಹಾಸ್ಟ್) ಎಂದು ಹೆಸರು. ಡಬ್ಬಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಉಷ್ಣತೆ 740 -770 ಸೆಂ ಇರಬೇಕು. ನಿಷ್ಕಾಸಾನಂತರ ಡಬ್ಬಿಯನ್ನು ಎರಡಂಚಿನ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಡಬ್ಬಿಯನ್ನು ಕುದಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ 25-30 ಮಿನಿಟುಗಳ ಕಾಲ ಇಟ್ಟು ಅನಂತರ ಅದನ್ನು ಹೊರಕ್ಕೆ ತೆಗೆದು ತಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿ ಆರಿಸಬೇಕು. ಈ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ [[ಸಂಸ್ಕರಣ]] (ಪ್ರೋಸೆಸ್ಸಿಂಗ್) ಎಂದು ಹೆಸರು. ಹೀಗೆ ಸಂಸ್ಕಾರ ಪಡೆದ ಹಣ್ಣು ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ಒಂದೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗಾದರೂ ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ಇರುವುದು. ಬಾಳೆ, ಹಲಸು ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಹಣ್ಣುಗಳ ಪಿಹೆಚ್ 4.5ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಕ್ಕರೆಯ ಪಾಕಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು. (0.25-0.50%) ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣ ಕಾಲವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು (45-50ಮಿ). ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವಾಗ ಪ್ರತಿಸಾವಿರ ಅಡಿ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರಕ್ಕೂ ಸಂಸ್ಕರಣ ಕಾಲವನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ 4 ಮಿನಿಟುಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು. ==ಕಾಯಿಪಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ== [[File:Artashat_Cannery_03922.jpg|thumb|150px|Modern glass jars from [[Armenia]]]] ತತ್ತ್ವಶಃ ಇದು ಹಣ್ಣಿನ ಕ್ರಮದಂತೆಯೇ ಇದ್ದರೂ ಹಲವಾರು ಮುಖ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. [[ತರಕಾರಿ]]ಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಳೆದ ಬಳಿಕ ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಕುದಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ 4-5 ಮಿನಿಟು ಕಾಲ ಕಾಸಬೇಕು. ಇದಕ್ಕೆ ಬ್ಲ್ಯಾಂಚಿಂಗ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕಾಯಿಪಲ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಎನ್‍ಜೈಮ್‍ಗಳು ನಾಶವಾಗಿ ಬಣ್ಣ ಕೆಡದಂತೆ ಉಳಿಯುವುದು. ಡಬ್ಬಿಗೆ ಕಾಯಿಪಲ್ಯವನ್ನು ತುಂಬಿ ಸಕ್ಕರೆಯ ಪಾಕಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಬಿಸಿ [[ಉಪ್ಪು (ಖಾದ್ಯ)|ಉಪ್ಪಿ]]ನ ನೀರನ್ನು (2% ದ್ರಾವಣ) ತುಂಬಬೇಕು. ಡಬ್ಬಿಯ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕಾಲು ಅಂಗುಲ ಖಾಲಿ ಬಿಡಬೇಕು. ಅನಂತರ ಅದನ್ನು ನಿಷ್ಕಾಸಗೊಳಿಸಿ ಮುಚ್ಚಳದಿಂದ ಮೊಹರುಮಾಡಿ 1150 -1200 ಸೆಂ. ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ (10-15 ಪೌಂ. ಆವಿ ಸಂಮರ್ದ/0.25 ಇಂಚ್) 45-60 ಮಿನಿಟುಗಳ ವರೆಗೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ತರುವಾಯ ಡಬ್ಬಿಯನ್ನು ರೆಟಾರ್ಟಿನಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ ತೆಗೆದು ತಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿ ಆರಿಸಬೇಕು.ಹೀಗೆ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದ ಪದಾರ್ಥ ಅನೇಕ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಕೆಡದೆ ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿರುವುದು. ಪ್ರಪಂಚದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ [[ಬಟಾಣಿ]], ಕ್ಯಾರಟ್, [[ಎಲೆಕೋಸು|ಕೋಸು]], [[ಹೂಕೋಸು]], ಬೀನ್ಸ್, [[ಆಲೂಗಡ್ಡೆ|ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ]], ಬೀಟ್‍ರೂಟ್, [[ಟೊಮೇಟೊ|ಟೊಮಾಟೊ]] ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಕಾಯಿಪಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅವು ಹೇರಳವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿಡುತ್ತಾರೆ. ==ನ್ಯೂನತೆಗಳು== ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ನ್ಯೂನತೆಗಳು ಕೆಲವು ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದ ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣಿನ ಆಮ್ಲಡಬ್ಬಿಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ [[ತವರ]] ಮತ್ತು [[ಕಬ್ಬಿಣ]]ಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕರಗಿಸಿ [[ಜಲಜನಕ]]ವನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡುವುದು. ಇದರಿಂದ ಡಬ್ಬಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗವೂ ಕೆಳಭಾಗವೂ ಉಬ್ಬುತ್ತವೆ. ಉಬ್ಬು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಡಬ್ಬಿ ಒಡೆಯುವುದೂ ಉಂಟು. ಹಲವು ವೇಳೆ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟ ಹಣ್ಣಿನ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಪಲ್ಯದ ಬಣ್ಣ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುವುದೂ ಇದೆ. ಸರಿಯಾದ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡದೆ ಹೋದ ಡಬ್ಬಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಕ್ರಿಮಿಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಕೆಡಿಸಿ ಹಾಳು ಮಾಡುವುದೂ ಉಂಟು. ಹೀಗಾಗುವ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿಗಳು ಪದಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಧವಾದ ವಿಷದ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇದು ಅತಿವಿರಳ. ಈಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೆಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಇವೆಲ್ಲ ವಿಧದ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನೂ ನವೀನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಹಲವಾರು ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಕೆಡದಂತೆ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ ನವೀನ ಪರಿರ್ತನಾ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.uga.edu/nchfp/how/can_home.html National Center for Home Food Preservation] * Boston Public Library, USA. [https://www.flickr.com/photos/boston_public_library/tags/cannedfoods Canned food advertisements], various dates ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾನಿಂಗ್}} [[ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆ]] gxoykgypvw8kms7mqz2zrrq35l8mlfr 1374076 1374075 2026-05-25T04:44:01Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಆಹಾರ ವಿಜ್ಞಾನ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374076 wikitext text/x-wiki [[File:Berthold Weiss Canned Foods.jpg|thumb|The [[Manfred Weiss Works|Berthold-Weiss Factory]], one of the first large canned food factories in [[Csepel]], [[Budapest]] (1885)]] '''ಕ್ಯಾನಿಂಗ್''' [[ಆಹಾರ]] ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಡಬ್ಬಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ [[ಸೀಸೆ]]ಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಇಟ್ಟು [[ಗಾಳಿ]]ಗೆ ಅಪಾರಕವಾಗುವಂತೆ ಅವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಕುದಿಯುವ ನೀರಿನಿಂದ ಅಥವಾ [[ಆವಿ]]ಯಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಕ್ರಿಮಿಗಳು ನಾಶವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಆ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಬಹಳ ದಿವಸಗಳ ವರೆಗೂ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗದಂತೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ದೇಶದಲ್ಲಿ (1807). ಆ ದೇಶದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೋನಪಾರ್ತ್|ನೆಪೋಲಿಯನ್]] [[ರಷ್ಯಾ]] ದೇಶದೊಡನೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸನ್ನದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾಗ ಆತನ ಸೇನೆಗಳು [[ಹಿಮ]]ದಲ್ಲಿ ಆಹಾರದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬಹಳವಾಗಿ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದುವು. ಈ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದವರೆಗೆ ಕೆಡದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಿಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದವರಿಗೆ 12,000 ಫ್ರಾಂಕ್ (ನಾಣ್ಯ) ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಆತ ಸಾರಿದ. ನಿಕೋಲಸ್ ಆಪರ್ಟ್ ಎಂಬಾತ ಈ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತನಾದ. ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅವನ ಹೆಸರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅಪ್ಪರ್ಟೈಸಿóಗ್ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯುವುದುಂಟು. ಈ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಭೂತ ಕಾರಣವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದವ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಿಜ್ಞಾನಿ [[ಲೂಯಿಸ್ ಪಾಶ್ಚರ್|ಲೂಯಿ ಪಾಶ್ಚರ್]]: ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಕಾಸಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳು ನಾಶವಾಗುವುದರಿಂದಲೂ ಭದ್ರಪಡಿಸಿದ ಸೀಸೆಯೊಳಕ್ಕೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅವಕಾಶವೇ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಸೀಸೆಯೊಳಗಿನ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥ ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಕೆಡದೆ ಇರುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಇತ್ತೀಚೆಗಂತೂ ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಪ್ರಪಂಚದ ನಾನಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ [[ಹಣ್ಣು]], ಕಾಯಿಪಲ್ಯಗಳು, [[ಹಾಲು]], [[ಮಾಂಸ]], [[ಮೀನು]] ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಅತಿಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ [[ಕಾರಖಾನೆ|ಕಾರ್ಖಾನೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಈ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳು ಸದಾಕಾಲದಲ್ಲೂ ಅವು ಸಹಜವಾಗಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗದ ದೇಶದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಜನರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ. ==ಆಹಾರ ವಿಧಗಳು== ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಇವನ್ನು ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವ ರೀತಿಯೂ ಬೇರೆಯಾಗಿರುವುದು. ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ [[ಯೀಸ್ಟ್]], [[ಬೂಷ್ಟು|ಬೂಸ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ]] ಎಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮಕ್ರಿಮಿಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಆ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಕೆಡುವುದಕ್ಕೆ ಇವೇ ಕಾರಣ. ಇವನ್ನು ಉಷ್ಣಸಂಸ್ಕರಣದಿಂದ ನಾಶಮಾಡಬಹುದು. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬಿಸಿನೀರಿನಲ್ಲಿ(100 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂ.) ಇವು ಬೇಗನೆ ನಾಶವಾಗುವುದು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು 115 ಡಿಗ್ರಿ-120 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂ. ಉಷ್ಣತೆ ಬೇಕಾಗುವುದು. ಪದಾರ್ಥದ [[ಆಮ್ಲ|ಆಮ್ಲತೆ]]ಯೂ (ಪಿಹೆಚ್) ಇದರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ. ನೀರಿನ ಪಿಹೆಚ್ ಅಂಕವಾದ 7ಕ್ಕಿಂತ ಕಮ್ಮಿ ಪಿಹೆಚ್ ಇರುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು [[ಆಮ್ಲ|ಆಮ್ಲೀಯ]] (ಅಸಿಡಿಕ್) ಪದಾರ್ಥಗಳೆಂದೂ 7ರಿಂದ ಮೇಲೆ 14ರ ವರೆಗೆ ಪಿಹೆಚ್ ಇರುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು [[ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ|ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲೀಯ]] (ಆಲ್ಕಲೈನ್) ಪದಾರ್ಥಗಳೆಂದೂ ವಿಂಗಡಿಸಿದೆ. ಪಿಹೆಚ್ 4.5 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು [[ಹುಳಿ (ರುಚಿ)|ಹುಳಿ]]ಯಾದ ಹಣ್ಣುಗಳ ಪಂಗಡಕ್ಕೂ ಪಿಹೆಚ್ 4.5ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕಾಯಿಪಲ್ಯಗಳ ಪಂಗಡಕ್ಕೂ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕುದಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಜೀವಿಮಡಿಮಾಡಿ(ಸ್ಟರಿಲೈಸ್) ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳಂತೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಿಹೆಚ್ ಇರುವ [[ಮೀನು]], ಮಾಂಸ, ಹಾಲು ಇವೇ ಮೊದಲಾದವನ್ನೂ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣತೆ ಬೇಕಾಗುವುದು. ಈ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಾಯುಬಂಧನಗೊಳಿಸಿದ ಡಬ್ಬಿಗಳನ್ನೂ ಸೀಸೆಗಳನ್ನೂ ಆವಿಯ ಉಷ್ಣತೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಿರುವ ರೆಟಾರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಸಂಮರ್ದ ಪಾತ್ರೆ ([[ಪ್ರೆಷರ್ ಕುಕಿಂಗ್|ಪ್ರೆಶರ್ ಕುಕರ್]]) ಎಂಬ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿಟ್ಟು ಜೀವಿಮಡಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಪರಿವರ್ತನ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ವಿಧವಾದ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಬಹುದು. ==ಸಂಗ್ರಹ ಪಾತ್ರೆಗಳು== ಡಬ್ಬಿಗಳು ಮತ್ತು [[ಗಾಜು|ಗಾಜಿ]]ನ ಸೀಸೆಗಳು : ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‍ಮಾಡಲು [[ತವರ]]ದ ತಗಡಿನಿಂದ ಡಬ್ಬಿಗಳನ್ನೂ ಗಾಜಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸೀಸೆಗಳನ್ನೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಡಬ್ಬಿಗಳಿಗೆ ಓಪನ್ ಟಾಪ್ ಸ್ಯಾನಿಟೆರಿ ಕ್ಯಾನ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ತಯಾರಿಸುವರು. ಇವುಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಮುಚ್ಚಳವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಎರಡಂಚಿನ (ಡಬ್ಬಲ್ ಸೀಮರ್) ಯಂತ್ರಗಳಿವೆ. ಈ ಡಬ್ಬಿಗಳನ್ನು [[ಬೆಸುಗೆ]] ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಗಾಳಿಯಾಗಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕ್ರಿಮಿಗಳಾಗಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಗದಂತೆ ವಾಯುಬಂಧನಗೊಳಿಸಬಹುದು (ಹರ್ಮಿಟಿಕಲಿ ಸೀಲ್ಡ್). ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಊದಾ ಬಣ್ಣವಿರುವ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನೂ ([[ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ|ಸ್ಟ್ರಾಬೆರ್ರಿ]], ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದ ಪ್ಲಂ ಹಣ್ಣು, ನೀಲಿ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಣ್ಣು ಇತ್ಯಾದಿ) ಗಂಧಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕೆಲವು ಕಾಯಿಪಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ಮಾಂಸ ಮೀನು ಇವೇ ಮೊದಲಾದವನ್ನೂ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಡಬ್ಬಿಗಳ ಒಳಭಾಗವನ್ನು ಒಂದು ವಿಧವಾದ ರಂಗಿನಿಂದ ಲೇಪನ ಮಾಡಿರಬೇಕು. ಹಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಪದಾರ್ಥ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನೀಲಿ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ತಳೆದು ಅನಾಕರ್ಷಣೀಯವಾಗುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಡಬ್ಬಿಗಳು ಸಾಧಾರಣ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಕರ್ಡ್ ಎಂದು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ರೀತಿಯವಾಗಿರುವುವು. ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಸಿದಾಗ ಒಡೆಯದ ಗಾಜಿನ ಸೀಸೆಗಳನ್ನೂ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ==ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ== [[File:HK Food Grass Jelly Canned with Tinplate a.jpg|thumb|upright|An opened [[tin can]]]] [[ಸೇಬು]], ಸಕ್ಕರೆ ಬಾದಾಮಿ (ಏಪ್ರಿಕಾಟ್), [[ಬಾಳೆ ಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]], [[ಕಿತ್ತಳೆ (ಹಣ್ಣು)|ಕಿತ್ತಳೆ,]] [[ಮಾವು]], [[ಸೀಬೆ]], [[ದ್ರಾಕ್ಷಿ]], [[ಪರಂಗಿ]], [[ಪೀಚ್ (peach)|ಪೀಚ್]], ಪ್ಲಂ, [[ಬಟಾಣಿ]] ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಡಬ್ಬಿಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಗಾಜಿನ ಸೀಸೆಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಡಬ್ಬಿಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಗಿದ ಹಣ್ಣನ್ನು ಆಯ್ದು ತೊಳೆದು, [[ಸಿಪ್ಪೆ]], [[ಬೀಜ]]ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು, ಹಣ್ಣಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಸಣ್ಣ ಚೂರುಗಳನ್ನಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ತಯಾರಿಸುವ ಕ್ರಮ ಹಣ್ಣನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿರುವುದು. ಕಿತ್ತಳೆ ಹಣ್ಣಿನ ಸೋಳೆಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಪದರವನ್ನು ಕುದಿಯುವ ಸೋಡಾಕ್ಷಾರ ದ್ರವದ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಿವಾರಿಸಬೇಕು. ಮಾವು, ಸೇಬು, ಸೀಬೆ ಇವೇ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ತೆಳುವಾಗಿ ಕೆತ್ತಿ ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಅನಂತರ ಹಣ್ಣಿನ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಡಬ್ಬಿಗೆ ತುಂಬಿ ಬಿಸಿಯಾಗಿರುವ (85 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂ.) [[ಸಕ್ಕರೆ]]ಯ [[ಪಾಕ]]ವನ್ನು ಅದರೊಳಗೆ ಹುಯ್ಯಬೇಕು. ಪಾಕದಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ 40%-55% ರಷ್ಟು ಸಕ್ಕರೆ ಇರಬೇಕು. ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕಾಲು ಅಂಗುಲ ಖಾಲಿ ಬಿಟ್ಟು ತುಂಬಬೇಕು. ಅನಂತರ ಅದನ್ನು ಬಿಸಿನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೆ ಆವಿಯಲ್ಲಿ (820 -850 ಸೆಂ) ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಮಿನಿಟುಗಳ ಕಾಲ ಇಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿನ ಗಾಳಿ ಆವಿಯಿಂದ ಹೊರದೂಡಲ್ಪಡುವುದು. ಈ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಕಾಸ (ಎಗ್‍ಸ್ಹಾಸ್ಟ್) ಎಂದು ಹೆಸರು. ಡಬ್ಬಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಉಷ್ಣತೆ 740 -770 ಸೆಂ ಇರಬೇಕು. ನಿಷ್ಕಾಸಾನಂತರ ಡಬ್ಬಿಯನ್ನು ಎರಡಂಚಿನ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಡಬ್ಬಿಯನ್ನು ಕುದಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ 25-30 ಮಿನಿಟುಗಳ ಕಾಲ ಇಟ್ಟು ಅನಂತರ ಅದನ್ನು ಹೊರಕ್ಕೆ ತೆಗೆದು ತಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿ ಆರಿಸಬೇಕು. ಈ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ [[ಸಂಸ್ಕರಣ]] (ಪ್ರೋಸೆಸ್ಸಿಂಗ್) ಎಂದು ಹೆಸರು. ಹೀಗೆ ಸಂಸ್ಕಾರ ಪಡೆದ ಹಣ್ಣು ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ಒಂದೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗಾದರೂ ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ಇರುವುದು. ಬಾಳೆ, ಹಲಸು ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಹಣ್ಣುಗಳ ಪಿಹೆಚ್ 4.5ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಕ್ಕರೆಯ ಪಾಕಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು. (0.25-0.50%) ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣ ಕಾಲವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು (45-50ಮಿ). ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವಾಗ ಪ್ರತಿಸಾವಿರ ಅಡಿ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರಕ್ಕೂ ಸಂಸ್ಕರಣ ಕಾಲವನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ 4 ಮಿನಿಟುಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು. ==ಕಾಯಿಪಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ== [[File:Artashat_Cannery_03922.jpg|thumb|150px|Modern glass jars from [[Armenia]]]] ತತ್ತ್ವಶಃ ಇದು ಹಣ್ಣಿನ ಕ್ರಮದಂತೆಯೇ ಇದ್ದರೂ ಹಲವಾರು ಮುಖ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. [[ತರಕಾರಿ]]ಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಳೆದ ಬಳಿಕ ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಕುದಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ 4-5 ಮಿನಿಟು ಕಾಲ ಕಾಸಬೇಕು. ಇದಕ್ಕೆ ಬ್ಲ್ಯಾಂಚಿಂಗ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕಾಯಿಪಲ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಎನ್‍ಜೈಮ್‍ಗಳು ನಾಶವಾಗಿ ಬಣ್ಣ ಕೆಡದಂತೆ ಉಳಿಯುವುದು. ಡಬ್ಬಿಗೆ ಕಾಯಿಪಲ್ಯವನ್ನು ತುಂಬಿ ಸಕ್ಕರೆಯ ಪಾಕಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಬಿಸಿ [[ಉಪ್ಪು (ಖಾದ್ಯ)|ಉಪ್ಪಿ]]ನ ನೀರನ್ನು (2% ದ್ರಾವಣ) ತುಂಬಬೇಕು. ಡಬ್ಬಿಯ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕಾಲು ಅಂಗುಲ ಖಾಲಿ ಬಿಡಬೇಕು. ಅನಂತರ ಅದನ್ನು ನಿಷ್ಕಾಸಗೊಳಿಸಿ ಮುಚ್ಚಳದಿಂದ ಮೊಹರುಮಾಡಿ 1150 -1200 ಸೆಂ. ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ (10-15 ಪೌಂ. ಆವಿ ಸಂಮರ್ದ/0.25 ಇಂಚ್) 45-60 ಮಿನಿಟುಗಳ ವರೆಗೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ತರುವಾಯ ಡಬ್ಬಿಯನ್ನು ರೆಟಾರ್ಟಿನಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ ತೆಗೆದು ತಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿ ಆರಿಸಬೇಕು.ಹೀಗೆ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದ ಪದಾರ್ಥ ಅನೇಕ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಕೆಡದೆ ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿರುವುದು. ಪ್ರಪಂಚದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ [[ಬಟಾಣಿ]], ಕ್ಯಾರಟ್, [[ಎಲೆಕೋಸು|ಕೋಸು]], [[ಹೂಕೋಸು]], ಬೀನ್ಸ್, [[ಆಲೂಗಡ್ಡೆ|ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ]], ಬೀಟ್‍ರೂಟ್, [[ಟೊಮೇಟೊ|ಟೊಮಾಟೊ]] ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಕಾಯಿಪಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅವು ಹೇರಳವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿಡುತ್ತಾರೆ. ==ನ್ಯೂನತೆಗಳು== ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ನ್ಯೂನತೆಗಳು ಕೆಲವು ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದ ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣಿನ ಆಮ್ಲಡಬ್ಬಿಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ [[ತವರ]] ಮತ್ತು [[ಕಬ್ಬಿಣ]]ಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕರಗಿಸಿ [[ಜಲಜನಕ]]ವನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡುವುದು. ಇದರಿಂದ ಡಬ್ಬಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗವೂ ಕೆಳಭಾಗವೂ ಉಬ್ಬುತ್ತವೆ. ಉಬ್ಬು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಡಬ್ಬಿ ಒಡೆಯುವುದೂ ಉಂಟು. ಹಲವು ವೇಳೆ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟ ಹಣ್ಣಿನ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಪಲ್ಯದ ಬಣ್ಣ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುವುದೂ ಇದೆ. ಸರಿಯಾದ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡದೆ ಹೋದ ಡಬ್ಬಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಕ್ರಿಮಿಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಕೆಡಿಸಿ ಹಾಳು ಮಾಡುವುದೂ ಉಂಟು. ಹೀಗಾಗುವ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿಗಳು ಪದಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಧವಾದ ವಿಷದ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇದು ಅತಿವಿರಳ. ಈಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೆಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಇವೆಲ್ಲ ವಿಧದ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನೂ ನವೀನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಹಲವಾರು ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಕೆಡದಂತೆ ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ ನವೀನ ಪರಿರ್ತನಾ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.uga.edu/nchfp/how/can_home.html National Center for Home Food Preservation] * Boston Public Library, USA. [https://www.flickr.com/photos/boston_public_library/tags/cannedfoods Canned food advertisements], various dates ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾನಿಂಗ್}} [[ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆ]] [[ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ವಿಜ್ಞಾನ]] rhqd0wykr8cvvi9818gpahu3kh6757z 0 179197 1374078 2026-05-25T05:10:45Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1374078 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[His Excellency]] [[The Right Honourable]] | name = The Earl Canning | honorific_suffix = {{postnominals|country=GBR|size=100%|KG|GCB|KCSI|PC}} | image = Charles Canning, 1st Earl Canning.jpg | image_size = | caption = Portrait by [[John Jabez Edwin Mayall]], {{circa|1855}} | order1 = [[Governor-General of India]] | term_start1 = 28 February 1856 | term_end1 = 31 October 1858 | monarch1 = [[Queen Victoria|Victoria]] | order2 = 1st [[Viceroy of India]] | term_start2 = 1 November 1858 | term_end2 = 21 March 1862 | monarch2 = [[Queen Victoria|Victoria]] | prime_minister2 = [[Henry John Temple, 3rd Viscount Palmerston|The Viscount Palmerston]]<br />[[Edward Smith-Stanley, 14th Earl of Derby|The Earl of Derby]] | predecessor1 = [[James Broun-Ramsay, 1st Marquess of Dalhousie|The Marquess of Dalhousie]] | successor1 = | predecessor2 = ''Position established'' | successor2 = [[James Bruce, 8th Earl of Elgin|The Earl of Elgin]] | order3 = [[Commissioners of Woods and Forests|First Commissioner of Woods and Forests]] | term_start3 = 2 March 1846 | term_end3 = 30 June 1846 | monarch3 = [[Queen Victoria|Victoria]] | prime_minister3 = [[Sir Robert Peel, 2nd Baronet|Sir Robert Peel, Bt]] | predecessor3 = [[Henry Pelham-Clinton, 5th Duke of Newcastle|The Earl of Lincoln]] | successor3 = [[George Howard, 7th Earl of Carlisle|Viscount Morpeth]] | order4 = [[United Kingdom Postmaster General|Postmaster General]] | term_start4 = 5 January 1853 | term_end4 = 30 January 1855 | monarch4 = [[Queen Victoria|Victoria]] | prime_minister4 = [[George Hamilton-Gordon, 4th Earl of Aberdeen|The Earl of Aberdeen]] | predecessor4 = [[Charles Yorke, 4th Earl of Hardwicke|The Earl of Hardwicke]] | successor4 = [[George Campbell, 8th Duke of Argyll|The Duke of Argyll]] | birth_date = {{birth date|df=yes|1812|12|14}} | birth_place = [[Brompton, London]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|1862|06|17|1812|12|24}} | death_place = [[Grosvenor Square]], London | party = [[Conservative Party (UK)|Conservative]] <br /> [[Peelite]] | alma_mater = [[Christ Church, Oxford]] | spouse = {{marriage|[[Charlotte, Countess Canning|Hon. Charlotte Stuart]]|1835|1861|end=d}} | parents = [[George Canning]] <br /> [[Joan Canning, 1st Viscountess Canning]] }} ಚಾಲ್ರ್ಸ್‌ ಜಾನ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ 1812-1862. [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟಿಷ್]] ರಾಜಕಾರಣಿ. ಭಾರತದ [[ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್]] (1856-1858); ಪ್ರಥಮ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ವೈಸ್‍ರಾಯ್ (1858-1862). ==ಬಾಲ್ಯ== 1812ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 14ರಂದು [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನಿ]]ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ<ref>{{cite web|title=Charles John Canning, Earl Canning|url=http://histfam.familysearch.org/getperson.php?personID=I93908&tree=Nixon|work=Community Trees|access-date=9 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140715031345/https://histfam.familysearch.org//getperson.php?personID=I93908&tree=Nixon|archive-date=15 July 2014|url-status=dead}}</ref> . ತಂದೆ ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್. ವಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಪದವಿಗೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಇವನಿಗೆ 1837ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು. ==ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ== ಕನ್ಸರ್ವೆಟಿವ್ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ, ರಾಬರ್ಟ್ ಪೀಲನ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶ ವ್ಯವಹಾರ ಖಾತೆಯ ಅಧೀನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿಯೂ [[ಅರಣ್ಯ]] ಆಯುಕ್ತನಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ{{sfn|Chisholm|1911|pp=185–186}} [[File:-The Countess Canning, The Earl Canning, G.G. and Lord Clyde C.in C., Simla- MET DP146074.jpg|thumb|left|At [[Simla]] with his wife and [[Colin Campbell, 1st Baron Clyde|Lord Clyde]], Commander-in-Chief, 1860]]. ಅನಂತರ ಲಾರ್ಡ್ ಆಬರ್ಡೀನನ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‍ಮಾಸ್ಟರ್ ಜನರಲ್ ಆಗಿ ಅಧಿಕಾರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ. ಲಾರ್ಡ್ ಪಾಮಸ್ರ್ಟನ್ ಬ್ರಿಟನಿನ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಕ್ಯಾನಿಂಗನಿಗೆ ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ 1856ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ. ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದ್ದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅಶಾಂತಿ ಹಬ್ಬಿತ್ತು. ಕಂಪನಿಗಳಿಸಿದ್ದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಉಳಿಯಲಾರದೆಂಬ ಶಂಕೆ ಉದ್ಭವವಾಗಿತ್ತು. 1857ರ ಬಂಡಾಯ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು ಈತನ ಅಧಿಕಾರದ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ==ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್== [[File:Lord Canning, Viceroy and Governor General of India, from March 1856 to March 1862.jpg|thumb|India, 1860]] [[File:The arrival of Lord Canning at Lahore.jpg|thumb|The arrival of Lord Canning at Lahore]] ಕ್ಯಾನಿಂಗನಲ್ಲಿ ಆಗ ನಾಯಕತ್ವದ ಲಕ್ಷಣಗಳೇನೂ ಪ್ರಕಾಶಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತೀವ್ರ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದಲೂ ದುಡಿಯುವ ಗುಣ ಇವನಿಗಿದ್ದದ್ದರಿಂದ ಬೇಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೆದುರಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಾದ. ಈತ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಆಗಿ ಬಂದಾಗ ಪರ್ಷಿಯ ದೇಶ [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ|ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]]ದ ಹೆರಾತನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಖಾರಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಳಿಸಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ತೆರವು ಮಾಡಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಸ್ನೇಹ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಗಡಿಯೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ನೆಮ್ಮದಿ ನೆಲೆಸಿತು. 1857ರಲ್ಲಿ ಮೀರತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಂಡಾಯ ಆರಂಭವಾದಾಗ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಸ್ನೇಹಧೋರಣೆಯಿಂದ ಇವನಿಗೆ ಎಷ್ಟೋ ಪ್ರಯೋಜನವಾಯಿತು. [[ಚೀನಾ|ಚೀನ]]ದ ಮೇಲೆ ಏರಿಹೋಗಲು ಕಳಿಸಿದ್ದ ಸೇನೆಯನ್ನೂ ಈತ ಬಂಡಾಯವನ್ನೆದುರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡ. ಕಳೆದುಹೋಗಿದ್ದ [[ದೆಹಲಿ]]-[[ಲಕ್ನೋ|ಲಖನೌ]]ಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದೂ [[ಪೇಶಾವರ್|ಪೆಷಾವರ]]ವನ್ನು ಏನೇ ಆಗಲಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬಾರದೆಂದೂ ಈತ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡಿದ. ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದ ಮೇಲೆ, ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದೊರೆತನದ ವಶಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಆಡಳಿತ ಬಂತು. ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ವೈಸರಾಯ್ ಆದ(1858).<ref>{{cite web | url=https://www.bl.uk/collection-items/proclamation-by-the-queen-in-council-to-the-princes-chiefs-and-people-of-india | title=Proclamation by the Queen in Council to the Princes, Chiefs and people of India | publisher=British Library | date=1 November 1858 | access-date=9 December 2018 | archive-date=5 October 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20211005050059/https://www.bl.uk/collection-items/proclamation-by-the-queen-in-council-to-the-princes-chiefs-and-people-of-india | url-status=dead }}</ref> ==ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ== ದಂಗೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವುದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಸ್ಥೈರ್ಯನೈಷ್ಠುರ್ಯಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದ. ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಿಕರಲ್ಲೇ ಒಡಕು ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಅವರವರು ಬಡಿದಾಡುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ. ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಅವನ ಈ ನೀತಿ ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. ಪರ್ಷಿಯ, ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳ ಮುಖಂಡರಲ್ಲೂ ಅವನು ಇದೇ ರೀತಿ ಕಲಹಬೀಜ ಬಿತ್ತಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಆದರೆ ಅದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಔದಾರ್ಯದಿಂದಲೂ ವರ್ತಿಸಿ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಿ, ಅವರ ಪ್ರೀತಿ ನಂಬಿಕೆ ಗಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟ. ಭಾರತದಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಜಯೋನ್ಮತ್ತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಜನಾಂಗದವರು ಭಾರತೀಯರ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನೋಭಾವಕ್ಕೆ ತಡೆಹಾಕಿದ್ದು ಬಂಡಾಯದ ಅನಂತರ ಈತ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಕೆಲಸ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿವಾಸಿಗಳು ಇವನ ಕ್ಷಮಾನೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು. ಕ್ಯಾನಿಂಗನನ್ನು ವಜಾ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಕಲ್ಕತ್ತದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಜನಾಂಗದಿಂದ ರಾಣಿಗೆ ಮನವಿ ಹೋಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಅದನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತು. ಔಧ್‍ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜಮೀನನ್ನೂ 1858ರಲ್ಲಿ ಈತ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಜಮೀನುದಾರರ ಹಿತಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಂದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದಾದರೂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಿರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ಜಮೀನ್ದಾರರ ಒಲವು ಗಳಿಸಿ, ಅವರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಕ್ಷಕರಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡುವುದೇ ಇವನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನಿಂಗನ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಬ್ರಿಟನಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕೆಲವರ ವಿರೋಧವಿತ್ತು. ಭಾರತ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಲಾರ್ಡ್ ಎಲೆನ್‍ಬರೋ ಇವನ ನೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ. ಸರ್ಕಾರ ಅವನ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಿಲ್ಲವಾಗಿ ಇವನು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನೀತಿಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಒಪ್ಪಿ ಇವನಿಗೆ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‍ಕ್ರಾಸ್ ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿತು. [[File:Charles John Canning by Richard Beard, 1840s.jpg|thumb|left|[[Daguerreotype]], c.&nbsp;1845]] ದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲಸಿದ ಮೇಲೆ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಈತ ಗಮನ ನೀಡಿದ. 1861ರ ಕಾಯಿದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ವೈಸ್‍ರಾಯಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಲಿಯ ಪುನರ್ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಇಲಾಖಾನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಣೆಯ ಹಂಚಿಕೆಯಾಯಿತು. ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತುಗಳ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತಾದರೂ ಇಡೀ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುವಂತೆ ಕಾನೂನು ರಚನೆಯ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ದಂಡಸಂಹಿತೆ ಮತ್ತು ದಂಡಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ 1860 ಮತ್ತು 1861ರ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದುವು<ref name="Bhatia1968">{{cite book|author=O. P. Singh Bhatia|title=History of India, 1857 to 1916|url=https://books.google.com/books?id=0iCepUjdnL8C|access-date=10 December 2018|year=1968|publisher=S. Amardeep Publishers|pages=27–28}}</ref>. ಹಳೆಯ ಪರಮೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಅದಾಲತ್‍ಗಳ ಬದಲು [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕಲ್ಕತ್ತ]], [[ಚೆನ್ನೈ|ಮದ್ರಾಸು]] ಮತ್ತು [[ಮುಂಬೈ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದ್ದು 1862ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸೇನೆ ಐರೋಪ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪುನವ್ರ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಂಡಿತು. ವರಮಾನ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದದ್ದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರದ ಹಣಕಾಸಿಗೆ ಸ್ಥಿರತೆ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಬಂಗಾಳ ಬಿಹಾರಗಳ ನೀಲಿ(ಇಂಡಿಗೊ) ತೋಟಗಳಲ್ಲಿಯ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದ ರೈತರ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ ವರದಿ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಆಯೋಗವನ್ನು ನೇಮಿಸಿದ. ಅದರ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದದ್ದರಿಂದ ರೈತರ ಮೇಲಣ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಎಷ್ಟೋ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. 1861ರಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾಮಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳೂ ಮುಖ್ಯವಾದುವು. ಈತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದ. 1857ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತ, ಬೊಂಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುವು<ref name="ThompsonGarratt1999">{{cite book|author1=Edward Thompson|author2=Edward T. & G.T. Garratt|title=History of British Rule in India|url=https://books.google.com/books?id=WQFdw9DcmT4C&pg=PA472|access-date=9 December 2018|year=1999|publisher=Atlantic Publishers & Dist|isbn=978-81-7156-804-8|pages=472–}}</ref><ref name="Reddy2013">{{cite book|author=Sheshalatha Reddy|title=Mapping the Nation: An Anthology of Indian Poetry in English, 18701920|url=https://books.google.com/books?id=_rM1DgAAQBAJ&pg=PR28|access-date=9 December 2018|date=15 October 2013|publisher=Anthem Press|isbn=978-1-78308-075-5|pages=28–}}</ref><ref name="Kanjamala2014">{{cite book|author=Augustine Kanjamala|title=The Future of Christian Mission in India: Toward a New Paradigm for the Third Millennium|url=https://books.google.com/books?id=NweQBAAAQBAJ&pg=PA76|access-date=9 December 2018|date=21 August 2014|publisher=Wipf and Stock Publishers|isbn=978-1-62032-315-1|pages=76–}}</ref>. ಖಾಸಗಿ ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನ ನೀಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. ==ಅಂತ್ಯ== ಕ್ಯಾನಿಂಗನ ಪತ್ನಿ 1861ರಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡಳು. ಆಕೆ ಮರಣ ಕ್ಯಾನಿಂಗನ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು. 1862ರ ಮಾರ್ಚ್‍ನಲ್ಲಿ ಆತ ಭಾರತದಿಂದ ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ. ದುಃಖದಿಂದಲೂ ಅತಿಯಾದ ದುಡಿಮೆಯಿಂದಲೂ ಜರ್ಝರಿತನಾಗಿದ್ದ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ 1862ರ ಜೂನ್ 17ರಂದು ತೀರಿಕೊಂಡ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾನಿಂಗ್, ಚಾಲ್ರ್ಸ್‌ ಜಾನ್} 4yl50du5g7uico2a913cpooz4axo2u3 1374079 1374078 2026-05-25T05:11:09Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374079 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[His Excellency]] [[The Right Honourable]] | name = The Earl Canning | honorific_suffix = {{postnominals|country=GBR|size=100%|KG|GCB|KCSI|PC}} | image = Charles Canning, 1st Earl Canning.jpg | image_size = | caption = Portrait by [[John Jabez Edwin Mayall]], {{circa|1855}} | order1 = [[Governor-General of India]] | term_start1 = 28 February 1856 | term_end1 = 31 October 1858 | monarch1 = [[Queen Victoria|Victoria]] | order2 = 1st [[Viceroy of India]] | term_start2 = 1 November 1858 | term_end2 = 21 March 1862 | monarch2 = [[Queen Victoria|Victoria]] | prime_minister2 = [[Henry John Temple, 3rd Viscount Palmerston|The Viscount Palmerston]]<br />[[Edward Smith-Stanley, 14th Earl of Derby|The Earl of Derby]] | predecessor1 = [[James Broun-Ramsay, 1st Marquess of Dalhousie|The Marquess of Dalhousie]] | successor1 = | predecessor2 = ''Position established'' | successor2 = [[James Bruce, 8th Earl of Elgin|The Earl of Elgin]] | order3 = [[Commissioners of Woods and Forests|First Commissioner of Woods and Forests]] | term_start3 = 2 March 1846 | term_end3 = 30 June 1846 | monarch3 = [[Queen Victoria|Victoria]] | prime_minister3 = [[Sir Robert Peel, 2nd Baronet|Sir Robert Peel, Bt]] | predecessor3 = [[Henry Pelham-Clinton, 5th Duke of Newcastle|The Earl of Lincoln]] | successor3 = [[George Howard, 7th Earl of Carlisle|Viscount Morpeth]] | order4 = [[United Kingdom Postmaster General|Postmaster General]] | term_start4 = 5 January 1853 | term_end4 = 30 January 1855 | monarch4 = [[Queen Victoria|Victoria]] | prime_minister4 = [[George Hamilton-Gordon, 4th Earl of Aberdeen|The Earl of Aberdeen]] | predecessor4 = [[Charles Yorke, 4th Earl of Hardwicke|The Earl of Hardwicke]] | successor4 = [[George Campbell, 8th Duke of Argyll|The Duke of Argyll]] | birth_date = {{birth date|df=yes|1812|12|14}} | birth_place = [[Brompton, London]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|1862|06|17|1812|12|24}} | death_place = [[Grosvenor Square]], London | party = [[Conservative Party (UK)|Conservative]] <br /> [[Peelite]] | alma_mater = [[Christ Church, Oxford]] | spouse = {{marriage|[[Charlotte, Countess Canning|Hon. Charlotte Stuart]]|1835|1861|end=d}} | parents = [[George Canning]] <br /> [[Joan Canning, 1st Viscountess Canning]] }} ಚಾಲ್ರ್ಸ್‌ ಜಾನ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ 1812-1862. [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟಿಷ್]] ರಾಜಕಾರಣಿ. ಭಾರತದ [[ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್]] (1856-1858); ಪ್ರಥಮ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ವೈಸ್‍ರಾಯ್ (1858-1862). ==ಬಾಲ್ಯ== 1812ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 14ರಂದು [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನಿ]]ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ<ref>{{cite web|title=Charles John Canning, Earl Canning|url=http://histfam.familysearch.org/getperson.php?personID=I93908&tree=Nixon|work=Community Trees|access-date=9 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140715031345/https://histfam.familysearch.org//getperson.php?personID=I93908&tree=Nixon|archive-date=15 July 2014|url-status=dead}}</ref> . ತಂದೆ ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್. ವಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಪದವಿಗೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಇವನಿಗೆ 1837ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು. ==ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ== ಕನ್ಸರ್ವೆಟಿವ್ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ, ರಾಬರ್ಟ್ ಪೀಲನ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶ ವ್ಯವಹಾರ ಖಾತೆಯ ಅಧೀನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿಯೂ [[ಅರಣ್ಯ]] ಆಯುಕ್ತನಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ{{sfn|Chisholm|1911|pp=185–186}} [[File:-The Countess Canning, The Earl Canning, G.G. and Lord Clyde C.in C., Simla- MET DP146074.jpg|thumb|left|At [[Simla]] with his wife and [[Colin Campbell, 1st Baron Clyde|Lord Clyde]], Commander-in-Chief, 1860]]. ಅನಂತರ ಲಾರ್ಡ್ ಆಬರ್ಡೀನನ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‍ಮಾಸ್ಟರ್ ಜನರಲ್ ಆಗಿ ಅಧಿಕಾರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ. ಲಾರ್ಡ್ ಪಾಮಸ್ರ್ಟನ್ ಬ್ರಿಟನಿನ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಕ್ಯಾನಿಂಗನಿಗೆ ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ 1856ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ. ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದ್ದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅಶಾಂತಿ ಹಬ್ಬಿತ್ತು. ಕಂಪನಿಗಳಿಸಿದ್ದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಉಳಿಯಲಾರದೆಂಬ ಶಂಕೆ ಉದ್ಭವವಾಗಿತ್ತು. 1857ರ ಬಂಡಾಯ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು ಈತನ ಅಧಿಕಾರದ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ==ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್== [[File:Lord Canning, Viceroy and Governor General of India, from March 1856 to March 1862.jpg|thumb|India, 1860]] [[File:The arrival of Lord Canning at Lahore.jpg|thumb|The arrival of Lord Canning at Lahore]] ಕ್ಯಾನಿಂಗನಲ್ಲಿ ಆಗ ನಾಯಕತ್ವದ ಲಕ್ಷಣಗಳೇನೂ ಪ್ರಕಾಶಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತೀವ್ರ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದಲೂ ದುಡಿಯುವ ಗುಣ ಇವನಿಗಿದ್ದದ್ದರಿಂದ ಬೇಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೆದುರಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಾದ. ಈತ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಆಗಿ ಬಂದಾಗ ಪರ್ಷಿಯ ದೇಶ [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ|ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]]ದ ಹೆರಾತನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಖಾರಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಳಿಸಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ತೆರವು ಮಾಡಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಸ್ನೇಹ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಗಡಿಯೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ನೆಮ್ಮದಿ ನೆಲೆಸಿತು. 1857ರಲ್ಲಿ ಮೀರತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಂಡಾಯ ಆರಂಭವಾದಾಗ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಸ್ನೇಹಧೋರಣೆಯಿಂದ ಇವನಿಗೆ ಎಷ್ಟೋ ಪ್ರಯೋಜನವಾಯಿತು. [[ಚೀನಾ|ಚೀನ]]ದ ಮೇಲೆ ಏರಿಹೋಗಲು ಕಳಿಸಿದ್ದ ಸೇನೆಯನ್ನೂ ಈತ ಬಂಡಾಯವನ್ನೆದುರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡ. ಕಳೆದುಹೋಗಿದ್ದ [[ದೆಹಲಿ]]-[[ಲಕ್ನೋ|ಲಖನೌ]]ಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದೂ [[ಪೇಶಾವರ್|ಪೆಷಾವರ]]ವನ್ನು ಏನೇ ಆಗಲಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬಾರದೆಂದೂ ಈತ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡಿದ. ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದ ಮೇಲೆ, ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದೊರೆತನದ ವಶಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಆಡಳಿತ ಬಂತು. ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ವೈಸರಾಯ್ ಆದ(1858).<ref>{{cite web | url=https://www.bl.uk/collection-items/proclamation-by-the-queen-in-council-to-the-princes-chiefs-and-people-of-india | title=Proclamation by the Queen in Council to the Princes, Chiefs and people of India | publisher=British Library | date=1 November 1858 | access-date=9 December 2018 | archive-date=5 October 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20211005050059/https://www.bl.uk/collection-items/proclamation-by-the-queen-in-council-to-the-princes-chiefs-and-people-of-india | url-status=dead }}</ref> ==ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ== ದಂಗೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವುದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಸ್ಥೈರ್ಯನೈಷ್ಠುರ್ಯಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದ. ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಿಕರಲ್ಲೇ ಒಡಕು ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಅವರವರು ಬಡಿದಾಡುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ. ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಅವನ ಈ ನೀತಿ ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. ಪರ್ಷಿಯ, ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳ ಮುಖಂಡರಲ್ಲೂ ಅವನು ಇದೇ ರೀತಿ ಕಲಹಬೀಜ ಬಿತ್ತಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಆದರೆ ಅದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಔದಾರ್ಯದಿಂದಲೂ ವರ್ತಿಸಿ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಿ, ಅವರ ಪ್ರೀತಿ ನಂಬಿಕೆ ಗಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟ. ಭಾರತದಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಜಯೋನ್ಮತ್ತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಜನಾಂಗದವರು ಭಾರತೀಯರ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನೋಭಾವಕ್ಕೆ ತಡೆಹಾಕಿದ್ದು ಬಂಡಾಯದ ಅನಂತರ ಈತ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಕೆಲಸ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿವಾಸಿಗಳು ಇವನ ಕ್ಷಮಾನೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು. ಕ್ಯಾನಿಂಗನನ್ನು ವಜಾ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಕಲ್ಕತ್ತದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಜನಾಂಗದಿಂದ ರಾಣಿಗೆ ಮನವಿ ಹೋಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಅದನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತು. ಔಧ್‍ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜಮೀನನ್ನೂ 1858ರಲ್ಲಿ ಈತ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಜಮೀನುದಾರರ ಹಿತಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಂದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದಾದರೂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಿರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ಜಮೀನ್ದಾರರ ಒಲವು ಗಳಿಸಿ, ಅವರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಕ್ಷಕರಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡುವುದೇ ಇವನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನಿಂಗನ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಬ್ರಿಟನಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕೆಲವರ ವಿರೋಧವಿತ್ತು. ಭಾರತ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಲಾರ್ಡ್ ಎಲೆನ್‍ಬರೋ ಇವನ ನೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ. ಸರ್ಕಾರ ಅವನ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಿಲ್ಲವಾಗಿ ಇವನು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನೀತಿಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಒಪ್ಪಿ ಇವನಿಗೆ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‍ಕ್ರಾಸ್ ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿತು. [[File:Charles John Canning by Richard Beard, 1840s.jpg|thumb|left|[[Daguerreotype]], c.&nbsp;1845]] ದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲಸಿದ ಮೇಲೆ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಈತ ಗಮನ ನೀಡಿದ. 1861ರ ಕಾಯಿದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ವೈಸ್‍ರಾಯಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಲಿಯ ಪುನರ್ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಇಲಾಖಾನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಣೆಯ ಹಂಚಿಕೆಯಾಯಿತು. ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತುಗಳ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತಾದರೂ ಇಡೀ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುವಂತೆ ಕಾನೂನು ರಚನೆಯ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ದಂಡಸಂಹಿತೆ ಮತ್ತು ದಂಡಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ 1860 ಮತ್ತು 1861ರ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದುವು<ref name="Bhatia1968">{{cite book|author=O. P. Singh Bhatia|title=History of India, 1857 to 1916|url=https://books.google.com/books?id=0iCepUjdnL8C|access-date=10 December 2018|year=1968|publisher=S. Amardeep Publishers|pages=27–28}}</ref>. ಹಳೆಯ ಪರಮೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಅದಾಲತ್‍ಗಳ ಬದಲು [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕಲ್ಕತ್ತ]], [[ಚೆನ್ನೈ|ಮದ್ರಾಸು]] ಮತ್ತು [[ಮುಂಬೈ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದ್ದು 1862ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸೇನೆ ಐರೋಪ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪುನವ್ರ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಂಡಿತು. ವರಮಾನ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದದ್ದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರದ ಹಣಕಾಸಿಗೆ ಸ್ಥಿರತೆ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಬಂಗಾಳ ಬಿಹಾರಗಳ ನೀಲಿ(ಇಂಡಿಗೊ) ತೋಟಗಳಲ್ಲಿಯ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದ ರೈತರ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ ವರದಿ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಆಯೋಗವನ್ನು ನೇಮಿಸಿದ. ಅದರ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದದ್ದರಿಂದ ರೈತರ ಮೇಲಣ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಎಷ್ಟೋ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. 1861ರಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾಮಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳೂ ಮುಖ್ಯವಾದುವು. ಈತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದ. 1857ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತ, ಬೊಂಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುವು<ref name="ThompsonGarratt1999">{{cite book|author1=Edward Thompson|author2=Edward T. & G.T. Garratt|title=History of British Rule in India|url=https://books.google.com/books?id=WQFdw9DcmT4C&pg=PA472|access-date=9 December 2018|year=1999|publisher=Atlantic Publishers & Dist|isbn=978-81-7156-804-8|pages=472–}}</ref><ref name="Reddy2013">{{cite book|author=Sheshalatha Reddy|title=Mapping the Nation: An Anthology of Indian Poetry in English, 18701920|url=https://books.google.com/books?id=_rM1DgAAQBAJ&pg=PR28|access-date=9 December 2018|date=15 October 2013|publisher=Anthem Press|isbn=978-1-78308-075-5|pages=28–}}</ref><ref name="Kanjamala2014">{{cite book|author=Augustine Kanjamala|title=The Future of Christian Mission in India: Toward a New Paradigm for the Third Millennium|url=https://books.google.com/books?id=NweQBAAAQBAJ&pg=PA76|access-date=9 December 2018|date=21 August 2014|publisher=Wipf and Stock Publishers|isbn=978-1-62032-315-1|pages=76–}}</ref>. ಖಾಸಗಿ ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನ ನೀಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. ==ಅಂತ್ಯ== ಕ್ಯಾನಿಂಗನ ಪತ್ನಿ 1861ರಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡಳು. ಆಕೆ ಮರಣ ಕ್ಯಾನಿಂಗನ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು. 1862ರ ಮಾರ್ಚ್‍ನಲ್ಲಿ ಆತ ಭಾರತದಿಂದ ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ. ದುಃಖದಿಂದಲೂ ಅತಿಯಾದ ದುಡಿಮೆಯಿಂದಲೂ ಜರ್ಝರಿತನಾಗಿದ್ದ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ 1862ರ ಜೂನ್ 17ರಂದು ತೀರಿಕೊಂಡ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾನಿಂಗ್, ಚಾಲ್ರ್ಸ್‌ ಜಾನ್} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ]] k636n6c7dstusczptv8y5suldqpmnrc 1374080 1374079 2026-05-25T05:12:57Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನಾ ಜನರಲ್]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374080 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[His Excellency]] [[The Right Honourable]] | name = The Earl Canning | honorific_suffix = {{postnominals|country=GBR|size=100%|KG|GCB|KCSI|PC}} | image = Charles Canning, 1st Earl Canning.jpg | image_size = | caption = Portrait by [[John Jabez Edwin Mayall]], {{circa|1855}} | order1 = [[Governor-General of India]] | term_start1 = 28 February 1856 | term_end1 = 31 October 1858 | monarch1 = [[Queen Victoria|Victoria]] | order2 = 1st [[Viceroy of India]] | term_start2 = 1 November 1858 | term_end2 = 21 March 1862 | monarch2 = [[Queen Victoria|Victoria]] | prime_minister2 = [[Henry John Temple, 3rd Viscount Palmerston|The Viscount Palmerston]]<br />[[Edward Smith-Stanley, 14th Earl of Derby|The Earl of Derby]] | predecessor1 = [[James Broun-Ramsay, 1st Marquess of Dalhousie|The Marquess of Dalhousie]] | successor1 = | predecessor2 = ''Position established'' | successor2 = [[James Bruce, 8th Earl of Elgin|The Earl of Elgin]] | order3 = [[Commissioners of Woods and Forests|First Commissioner of Woods and Forests]] | term_start3 = 2 March 1846 | term_end3 = 30 June 1846 | monarch3 = [[Queen Victoria|Victoria]] | prime_minister3 = [[Sir Robert Peel, 2nd Baronet|Sir Robert Peel, Bt]] | predecessor3 = [[Henry Pelham-Clinton, 5th Duke of Newcastle|The Earl of Lincoln]] | successor3 = [[George Howard, 7th Earl of Carlisle|Viscount Morpeth]] | order4 = [[United Kingdom Postmaster General|Postmaster General]] | term_start4 = 5 January 1853 | term_end4 = 30 January 1855 | monarch4 = [[Queen Victoria|Victoria]] | prime_minister4 = [[George Hamilton-Gordon, 4th Earl of Aberdeen|The Earl of Aberdeen]] | predecessor4 = [[Charles Yorke, 4th Earl of Hardwicke|The Earl of Hardwicke]] | successor4 = [[George Campbell, 8th Duke of Argyll|The Duke of Argyll]] | birth_date = {{birth date|df=yes|1812|12|14}} | birth_place = [[Brompton, London]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|1862|06|17|1812|12|24}} | death_place = [[Grosvenor Square]], London | party = [[Conservative Party (UK)|Conservative]] <br /> [[Peelite]] | alma_mater = [[Christ Church, Oxford]] | spouse = {{marriage|[[Charlotte, Countess Canning|Hon. Charlotte Stuart]]|1835|1861|end=d}} | parents = [[George Canning]] <br /> [[Joan Canning, 1st Viscountess Canning]] }} ಚಾಲ್ರ್ಸ್‌ ಜಾನ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ 1812-1862. [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟಿಷ್]] ರಾಜಕಾರಣಿ. ಭಾರತದ [[ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್]] (1856-1858); ಪ್ರಥಮ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ವೈಸ್‍ರಾಯ್ (1858-1862). ==ಬಾಲ್ಯ== 1812ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 14ರಂದು [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನಿ]]ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ<ref>{{cite web|title=Charles John Canning, Earl Canning|url=http://histfam.familysearch.org/getperson.php?personID=I93908&tree=Nixon|work=Community Trees|access-date=9 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140715031345/https://histfam.familysearch.org//getperson.php?personID=I93908&tree=Nixon|archive-date=15 July 2014|url-status=dead}}</ref> . ತಂದೆ ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್. ವಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಪದವಿಗೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಇವನಿಗೆ 1837ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು. ==ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ== ಕನ್ಸರ್ವೆಟಿವ್ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ, ರಾಬರ್ಟ್ ಪೀಲನ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶ ವ್ಯವಹಾರ ಖಾತೆಯ ಅಧೀನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿಯೂ [[ಅರಣ್ಯ]] ಆಯುಕ್ತನಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ{{sfn|Chisholm|1911|pp=185–186}} [[File:-The Countess Canning, The Earl Canning, G.G. and Lord Clyde C.in C., Simla- MET DP146074.jpg|thumb|left|At [[Simla]] with his wife and [[Colin Campbell, 1st Baron Clyde|Lord Clyde]], Commander-in-Chief, 1860]]. ಅನಂತರ ಲಾರ್ಡ್ ಆಬರ್ಡೀನನ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‍ಮಾಸ್ಟರ್ ಜನರಲ್ ಆಗಿ ಅಧಿಕಾರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ. ಲಾರ್ಡ್ ಪಾಮಸ್ರ್ಟನ್ ಬ್ರಿಟನಿನ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಕ್ಯಾನಿಂಗನಿಗೆ ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ 1856ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ. ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದ್ದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅಶಾಂತಿ ಹಬ್ಬಿತ್ತು. ಕಂಪನಿಗಳಿಸಿದ್ದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಉಳಿಯಲಾರದೆಂಬ ಶಂಕೆ ಉದ್ಭವವಾಗಿತ್ತು. 1857ರ ಬಂಡಾಯ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು ಈತನ ಅಧಿಕಾರದ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ==ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್== [[File:Lord Canning, Viceroy and Governor General of India, from March 1856 to March 1862.jpg|thumb|India, 1860]] [[File:The arrival of Lord Canning at Lahore.jpg|thumb|The arrival of Lord Canning at Lahore]] ಕ್ಯಾನಿಂಗನಲ್ಲಿ ಆಗ ನಾಯಕತ್ವದ ಲಕ್ಷಣಗಳೇನೂ ಪ್ರಕಾಶಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತೀವ್ರ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದಲೂ ದುಡಿಯುವ ಗುಣ ಇವನಿಗಿದ್ದದ್ದರಿಂದ ಬೇಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೆದುರಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಾದ. ಈತ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಆಗಿ ಬಂದಾಗ ಪರ್ಷಿಯ ದೇಶ [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ|ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]]ದ ಹೆರಾತನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಖಾರಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಳಿಸಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ತೆರವು ಮಾಡಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಸ್ನೇಹ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಗಡಿಯೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ನೆಮ್ಮದಿ ನೆಲೆಸಿತು. 1857ರಲ್ಲಿ ಮೀರತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಂಡಾಯ ಆರಂಭವಾದಾಗ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಸ್ನೇಹಧೋರಣೆಯಿಂದ ಇವನಿಗೆ ಎಷ್ಟೋ ಪ್ರಯೋಜನವಾಯಿತು. [[ಚೀನಾ|ಚೀನ]]ದ ಮೇಲೆ ಏರಿಹೋಗಲು ಕಳಿಸಿದ್ದ ಸೇನೆಯನ್ನೂ ಈತ ಬಂಡಾಯವನ್ನೆದುರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡ. ಕಳೆದುಹೋಗಿದ್ದ [[ದೆಹಲಿ]]-[[ಲಕ್ನೋ|ಲಖನೌ]]ಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದೂ [[ಪೇಶಾವರ್|ಪೆಷಾವರ]]ವನ್ನು ಏನೇ ಆಗಲಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬಾರದೆಂದೂ ಈತ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡಿದ. ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದ ಮೇಲೆ, ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದೊರೆತನದ ವಶಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಆಡಳಿತ ಬಂತು. ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ವೈಸರಾಯ್ ಆದ(1858).<ref>{{cite web | url=https://www.bl.uk/collection-items/proclamation-by-the-queen-in-council-to-the-princes-chiefs-and-people-of-india | title=Proclamation by the Queen in Council to the Princes, Chiefs and people of India | publisher=British Library | date=1 November 1858 | access-date=9 December 2018 | archive-date=5 October 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20211005050059/https://www.bl.uk/collection-items/proclamation-by-the-queen-in-council-to-the-princes-chiefs-and-people-of-india | url-status=dead }}</ref> ==ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ== ದಂಗೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವುದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಸ್ಥೈರ್ಯನೈಷ್ಠುರ್ಯಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದ. ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಿಕರಲ್ಲೇ ಒಡಕು ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಅವರವರು ಬಡಿದಾಡುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ. ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಅವನ ಈ ನೀತಿ ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. ಪರ್ಷಿಯ, ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳ ಮುಖಂಡರಲ್ಲೂ ಅವನು ಇದೇ ರೀತಿ ಕಲಹಬೀಜ ಬಿತ್ತಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಆದರೆ ಅದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಔದಾರ್ಯದಿಂದಲೂ ವರ್ತಿಸಿ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಿ, ಅವರ ಪ್ರೀತಿ ನಂಬಿಕೆ ಗಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟ. ಭಾರತದಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಜಯೋನ್ಮತ್ತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಜನಾಂಗದವರು ಭಾರತೀಯರ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನೋಭಾವಕ್ಕೆ ತಡೆಹಾಕಿದ್ದು ಬಂಡಾಯದ ಅನಂತರ ಈತ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಕೆಲಸ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿವಾಸಿಗಳು ಇವನ ಕ್ಷಮಾನೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು. ಕ್ಯಾನಿಂಗನನ್ನು ವಜಾ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಕಲ್ಕತ್ತದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಜನಾಂಗದಿಂದ ರಾಣಿಗೆ ಮನವಿ ಹೋಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಅದನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತು. ಔಧ್‍ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜಮೀನನ್ನೂ 1858ರಲ್ಲಿ ಈತ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಜಮೀನುದಾರರ ಹಿತಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಂದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದಾದರೂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಿರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ಜಮೀನ್ದಾರರ ಒಲವು ಗಳಿಸಿ, ಅವರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಕ್ಷಕರಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡುವುದೇ ಇವನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನಿಂಗನ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಬ್ರಿಟನಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕೆಲವರ ವಿರೋಧವಿತ್ತು. ಭಾರತ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಲಾರ್ಡ್ ಎಲೆನ್‍ಬರೋ ಇವನ ನೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ. ಸರ್ಕಾರ ಅವನ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಿಲ್ಲವಾಗಿ ಇವನು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನೀತಿಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಒಪ್ಪಿ ಇವನಿಗೆ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‍ಕ್ರಾಸ್ ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿತು. [[File:Charles John Canning by Richard Beard, 1840s.jpg|thumb|left|[[Daguerreotype]], c.&nbsp;1845]] ದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲಸಿದ ಮೇಲೆ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಈತ ಗಮನ ನೀಡಿದ. 1861ರ ಕಾಯಿದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ವೈಸ್‍ರಾಯಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಲಿಯ ಪುನರ್ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಇಲಾಖಾನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಣೆಯ ಹಂಚಿಕೆಯಾಯಿತು. ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತುಗಳ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತಾದರೂ ಇಡೀ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುವಂತೆ ಕಾನೂನು ರಚನೆಯ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ದಂಡಸಂಹಿತೆ ಮತ್ತು ದಂಡಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ 1860 ಮತ್ತು 1861ರ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದುವು<ref name="Bhatia1968">{{cite book|author=O. P. Singh Bhatia|title=History of India, 1857 to 1916|url=https://books.google.com/books?id=0iCepUjdnL8C|access-date=10 December 2018|year=1968|publisher=S. Amardeep Publishers|pages=27–28}}</ref>. ಹಳೆಯ ಪರಮೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಅದಾಲತ್‍ಗಳ ಬದಲು [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕಲ್ಕತ್ತ]], [[ಚೆನ್ನೈ|ಮದ್ರಾಸು]] ಮತ್ತು [[ಮುಂಬೈ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದ್ದು 1862ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸೇನೆ ಐರೋಪ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪುನವ್ರ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಂಡಿತು. ವರಮಾನ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದದ್ದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರದ ಹಣಕಾಸಿಗೆ ಸ್ಥಿರತೆ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಬಂಗಾಳ ಬಿಹಾರಗಳ ನೀಲಿ(ಇಂಡಿಗೊ) ತೋಟಗಳಲ್ಲಿಯ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದ ರೈತರ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ ವರದಿ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಆಯೋಗವನ್ನು ನೇಮಿಸಿದ. ಅದರ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದದ್ದರಿಂದ ರೈತರ ಮೇಲಣ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಎಷ್ಟೋ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. 1861ರಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾಮಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳೂ ಮುಖ್ಯವಾದುವು. ಈತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದ. 1857ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತ, ಬೊಂಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುವು<ref name="ThompsonGarratt1999">{{cite book|author1=Edward Thompson|author2=Edward T. & G.T. Garratt|title=History of British Rule in India|url=https://books.google.com/books?id=WQFdw9DcmT4C&pg=PA472|access-date=9 December 2018|year=1999|publisher=Atlantic Publishers & Dist|isbn=978-81-7156-804-8|pages=472–}}</ref><ref name="Reddy2013">{{cite book|author=Sheshalatha Reddy|title=Mapping the Nation: An Anthology of Indian Poetry in English, 18701920|url=https://books.google.com/books?id=_rM1DgAAQBAJ&pg=PR28|access-date=9 December 2018|date=15 October 2013|publisher=Anthem Press|isbn=978-1-78308-075-5|pages=28–}}</ref><ref name="Kanjamala2014">{{cite book|author=Augustine Kanjamala|title=The Future of Christian Mission in India: Toward a New Paradigm for the Third Millennium|url=https://books.google.com/books?id=NweQBAAAQBAJ&pg=PA76|access-date=9 December 2018|date=21 August 2014|publisher=Wipf and Stock Publishers|isbn=978-1-62032-315-1|pages=76–}}</ref>. ಖಾಸಗಿ ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನ ನೀಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. ==ಅಂತ್ಯ== ಕ್ಯಾನಿಂಗನ ಪತ್ನಿ 1861ರಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡಳು. ಆಕೆ ಮರಣ ಕ್ಯಾನಿಂಗನ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು. 1862ರ ಮಾರ್ಚ್‍ನಲ್ಲಿ ಆತ ಭಾರತದಿಂದ ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ. ದುಃಖದಿಂದಲೂ ಅತಿಯಾದ ದುಡಿಮೆಯಿಂದಲೂ ಜರ್ಝರಿತನಾಗಿದ್ದ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ 1862ರ ಜೂನ್ 17ರಂದು ತೀರಿಕೊಂಡ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾನಿಂಗ್, ಚಾಲ್ರ್ಸ್‌ ಜಾನ್} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನಾ ಜನರಲ್]] ahw4iamzkpze9id9e1dhsvjfqqqrt6j 1374081 1374080 2026-05-25T05:14:02Z VASANTH S.N. 728 /* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */ 1374081 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[His Excellency]] [[The Right Honourable]] | name = The Earl Canning | honorific_suffix = {{postnominals|country=GBR|size=100%|KG|GCB|KCSI|PC}} | image = Charles Canning, 1st Earl Canning.jpg | image_size = | caption = Portrait by [[John Jabez Edwin Mayall]], {{circa|1855}} | order1 = [[Governor-General of India]] | term_start1 = 28 February 1856 | term_end1 = 31 October 1858 | monarch1 = [[Queen Victoria|Victoria]] | order2 = 1st [[Viceroy of India]] | term_start2 = 1 November 1858 | term_end2 = 21 March 1862 | monarch2 = [[Queen Victoria|Victoria]] | prime_minister2 = [[Henry John Temple, 3rd Viscount Palmerston|The Viscount Palmerston]]<br />[[Edward Smith-Stanley, 14th Earl of Derby|The Earl of Derby]] | predecessor1 = [[James Broun-Ramsay, 1st Marquess of Dalhousie|The Marquess of Dalhousie]] | successor1 = | predecessor2 = ''Position established'' | successor2 = [[James Bruce, 8th Earl of Elgin|The Earl of Elgin]] | order3 = [[Commissioners of Woods and Forests|First Commissioner of Woods and Forests]] | term_start3 = 2 March 1846 | term_end3 = 30 June 1846 | monarch3 = [[Queen Victoria|Victoria]] | prime_minister3 = [[Sir Robert Peel, 2nd Baronet|Sir Robert Peel, Bt]] | predecessor3 = [[Henry Pelham-Clinton, 5th Duke of Newcastle|The Earl of Lincoln]] | successor3 = [[George Howard, 7th Earl of Carlisle|Viscount Morpeth]] | order4 = [[United Kingdom Postmaster General|Postmaster General]] | term_start4 = 5 January 1853 | term_end4 = 30 January 1855 | monarch4 = [[Queen Victoria|Victoria]] | prime_minister4 = [[George Hamilton-Gordon, 4th Earl of Aberdeen|The Earl of Aberdeen]] | predecessor4 = [[Charles Yorke, 4th Earl of Hardwicke|The Earl of Hardwicke]] | successor4 = [[George Campbell, 8th Duke of Argyll|The Duke of Argyll]] | birth_date = {{birth date|df=yes|1812|12|14}} | birth_place = [[Brompton, London]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|1862|06|17|1812|12|24}} | death_place = [[Grosvenor Square]], London | party = [[Conservative Party (UK)|Conservative]] <br /> [[Peelite]] | alma_mater = [[Christ Church, Oxford]] | spouse = {{marriage|[[Charlotte, Countess Canning|Hon. Charlotte Stuart]]|1835|1861|end=d}} | parents = [[George Canning]] <br /> [[Joan Canning, 1st Viscountess Canning]] }} ಚಾಲ್ರ್ಸ್‌ ಜಾನ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ 1812-1862. [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟಿಷ್]] ರಾಜಕಾರಣಿ. ಭಾರತದ [[ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್]] (1856-1858); ಪ್ರಥಮ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ವೈಸ್‍ರಾಯ್ (1858-1862). ==ಬಾಲ್ಯ== 1812ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 14ರಂದು [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನಿ]]ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ<ref>{{cite web|title=Charles John Canning, Earl Canning|url=http://histfam.familysearch.org/getperson.php?personID=I93908&tree=Nixon|work=Community Trees|access-date=9 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140715031345/https://histfam.familysearch.org//getperson.php?personID=I93908&tree=Nixon|archive-date=15 July 2014|url-status=dead}}</ref> . ತಂದೆ ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್. ವಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಪದವಿಗೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಇವನಿಗೆ 1837ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು. ==ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ== ಕನ್ಸರ್ವೆಟಿವ್ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ, ರಾಬರ್ಟ್ ಪೀಲನ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶ ವ್ಯವಹಾರ ಖಾತೆಯ ಅಧೀನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿಯೂ [[ಅರಣ್ಯ]] ಆಯುಕ್ತನಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ{{sfn|Chisholm|1911|pp=185–186}} [[File:-The Countess Canning, The Earl Canning, G.G. and Lord Clyde C.in C., Simla- MET DP146074.jpg|thumb|left|At [[Simla]] with his wife and [[Colin Campbell, 1st Baron Clyde|Lord Clyde]], Commander-in-Chief, 1860]]. ಅನಂತರ ಲಾರ್ಡ್ ಆಬರ್ಡೀನನ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‍ಮಾಸ್ಟರ್ ಜನರಲ್ ಆಗಿ ಅಧಿಕಾರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ. ಲಾರ್ಡ್ ಪಾಮಸ್ರ್ಟನ್ ಬ್ರಿಟನಿನ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಕ್ಯಾನಿಂಗನಿಗೆ ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ 1856ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ. ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದ್ದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅಶಾಂತಿ ಹಬ್ಬಿತ್ತು. ಕಂಪನಿಗಳಿಸಿದ್ದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಉಳಿಯಲಾರದೆಂಬ ಶಂಕೆ ಉದ್ಭವವಾಗಿತ್ತು. 1857ರ ಬಂಡಾಯ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು ಈತನ ಅಧಿಕಾರದ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ==ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್== [[File:Lord Canning, Viceroy and Governor General of India, from March 1856 to March 1862.jpg|thumb|India, 1860]] [[File:The arrival of Lord Canning at Lahore.jpg|thumb|The arrival of Lord Canning at Lahore]] ಕ್ಯಾನಿಂಗನಲ್ಲಿ ಆಗ ನಾಯಕತ್ವದ ಲಕ್ಷಣಗಳೇನೂ ಪ್ರಕಾಶಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತೀವ್ರ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದಲೂ ದುಡಿಯುವ ಗುಣ ಇವನಿಗಿದ್ದದ್ದರಿಂದ ಬೇಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೆದುರಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಾದ. ಈತ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಆಗಿ ಬಂದಾಗ ಪರ್ಷಿಯ ದೇಶ [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ|ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]]ದ ಹೆರಾತನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಖಾರಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಳಿಸಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ತೆರವು ಮಾಡಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಸ್ನೇಹ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಗಡಿಯೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ನೆಮ್ಮದಿ ನೆಲೆಸಿತು. 1857ರಲ್ಲಿ ಮೀರತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಂಡಾಯ ಆರಂಭವಾದಾಗ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಸ್ನೇಹಧೋರಣೆಯಿಂದ ಇವನಿಗೆ ಎಷ್ಟೋ ಪ್ರಯೋಜನವಾಯಿತು. [[ಚೀನಾ|ಚೀನ]]ದ ಮೇಲೆ ಏರಿಹೋಗಲು ಕಳಿಸಿದ್ದ ಸೇನೆಯನ್ನೂ ಈತ ಬಂಡಾಯವನ್ನೆದುರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡ. ಕಳೆದುಹೋಗಿದ್ದ [[ದೆಹಲಿ]]-[[ಲಕ್ನೋ|ಲಖನೌ]]ಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದೂ [[ಪೇಶಾವರ್|ಪೆಷಾವರ]]ವನ್ನು ಏನೇ ಆಗಲಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬಾರದೆಂದೂ ಈತ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡಿದ. ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದ ಮೇಲೆ, ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದೊರೆತನದ ವಶಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಆಡಳಿತ ಬಂತು. ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ವೈಸರಾಯ್ ಆದ(1858).<ref>{{cite web | url=https://www.bl.uk/collection-items/proclamation-by-the-queen-in-council-to-the-princes-chiefs-and-people-of-india | title=Proclamation by the Queen in Council to the Princes, Chiefs and people of India | publisher=British Library | date=1 November 1858 | access-date=9 December 2018 | archive-date=5 October 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20211005050059/https://www.bl.uk/collection-items/proclamation-by-the-queen-in-council-to-the-princes-chiefs-and-people-of-india | url-status=dead }}</ref> ==ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ== ದಂಗೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವುದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಸ್ಥೈರ್ಯನೈಷ್ಠುರ್ಯಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದ. ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಿಕರಲ್ಲೇ ಒಡಕು ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಅವರವರು ಬಡಿದಾಡುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ. ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಅವನ ಈ ನೀತಿ ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. ಪರ್ಷಿಯ, ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳ ಮುಖಂಡರಲ್ಲೂ ಅವನು ಇದೇ ರೀತಿ ಕಲಹಬೀಜ ಬಿತ್ತಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಆದರೆ ಅದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಔದಾರ್ಯದಿಂದಲೂ ವರ್ತಿಸಿ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಿ, ಅವರ ಪ್ರೀತಿ ನಂಬಿಕೆ ಗಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟ. ಭಾರತದಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಜಯೋನ್ಮತ್ತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಜನಾಂಗದವರು ಭಾರತೀಯರ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನೋಭಾವಕ್ಕೆ ತಡೆಹಾಕಿದ್ದು ಬಂಡಾಯದ ಅನಂತರ ಈತ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಕೆಲಸ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿವಾಸಿಗಳು ಇವನ ಕ್ಷಮಾನೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು. ಕ್ಯಾನಿಂಗನನ್ನು ವಜಾ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಕಲ್ಕತ್ತದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಜನಾಂಗದಿಂದ ರಾಣಿಗೆ ಮನವಿ ಹೋಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಅದನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತು. ಔಧ್‍ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜಮೀನನ್ನೂ 1858ರಲ್ಲಿ ಈತ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಜಮೀನುದಾರರ ಹಿತಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಂದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದಾದರೂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಿರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ಜಮೀನ್ದಾರರ ಒಲವು ಗಳಿಸಿ, ಅವರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಕ್ಷಕರಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡುವುದೇ ಇವನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನಿಂಗನ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಬ್ರಿಟನಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕೆಲವರ ವಿರೋಧವಿತ್ತು. ಭಾರತ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಲಾರ್ಡ್ ಎಲೆನ್‍ಬರೋ ಇವನ ನೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ. ಸರ್ಕಾರ ಅವನ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಿಲ್ಲವಾಗಿ ಇವನು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನೀತಿಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಒಪ್ಪಿ ಇವನಿಗೆ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‍ಕ್ರಾಸ್ ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿತು. [[File:Charles John Canning by Richard Beard, 1840s.jpg|thumb|left|[[Daguerreotype]], c.&nbsp;1845]] ದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲಸಿದ ಮೇಲೆ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಈತ ಗಮನ ನೀಡಿದ. 1861ರ ಕಾಯಿದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ವೈಸ್‍ರಾಯಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಲಿಯ ಪುನರ್ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಇಲಾಖಾನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಣೆಯ ಹಂಚಿಕೆಯಾಯಿತು. ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತುಗಳ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತಾದರೂ ಇಡೀ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುವಂತೆ ಕಾನೂನು ರಚನೆಯ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ದಂಡಸಂಹಿತೆ ಮತ್ತು ದಂಡಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ 1860 ಮತ್ತು 1861ರ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದುವು<ref name="Bhatia1968">{{cite book|author=O. P. Singh Bhatia|title=History of India, 1857 to 1916|url=https://books.google.com/books?id=0iCepUjdnL8C|access-date=10 December 2018|year=1968|publisher=S. Amardeep Publishers|pages=27–28}}</ref>. ಹಳೆಯ ಪರಮೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಅದಾಲತ್‍ಗಳ ಬದಲು [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕಲ್ಕತ್ತ]], [[ಚೆನ್ನೈ|ಮದ್ರಾಸು]] ಮತ್ತು [[ಮುಂಬೈ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದ್ದು 1862ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸೇನೆ ಐರೋಪ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪುನವ್ರ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಂಡಿತು. ವರಮಾನ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದದ್ದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರದ ಹಣಕಾಸಿಗೆ ಸ್ಥಿರತೆ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಬಂಗಾಳ ಬಿಹಾರಗಳ ನೀಲಿ(ಇಂಡಿಗೊ) ತೋಟಗಳಲ್ಲಿಯ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದ ರೈತರ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ ವರದಿ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಆಯೋಗವನ್ನು ನೇಮಿಸಿದ. ಅದರ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದದ್ದರಿಂದ ರೈತರ ಮೇಲಣ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಎಷ್ಟೋ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. 1861ರಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾಮಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳೂ ಮುಖ್ಯವಾದುವು. ಈತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದ. 1857ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತ, ಬೊಂಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುವು<ref name="ThompsonGarratt1999">{{cite book|author1=Edward Thompson|author2=Edward T. & G.T. Garratt|title=History of British Rule in India|url=https://books.google.com/books?id=WQFdw9DcmT4C&pg=PA472|access-date=9 December 2018|year=1999|publisher=Atlantic Publishers & Dist|isbn=978-81-7156-804-8|pages=472–}}</ref><ref name="Reddy2013">{{cite book|author=Sheshalatha Reddy|title=Mapping the Nation: An Anthology of Indian Poetry in English, 18701920|url=https://books.google.com/books?id=_rM1DgAAQBAJ&pg=PR28|access-date=9 December 2018|date=15 October 2013|publisher=Anthem Press|isbn=978-1-78308-075-5|pages=28–}}</ref><ref name="Kanjamala2014">{{cite book|author=Augustine Kanjamala|title=The Future of Christian Mission in India: Toward a New Paradigm for the Third Millennium|url=https://books.google.com/books?id=NweQBAAAQBAJ&pg=PA76|access-date=9 December 2018|date=21 August 2014|publisher=Wipf and Stock Publishers|isbn=978-1-62032-315-1|pages=76–}}</ref>. ಖಾಸಗಿ ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನ ನೀಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. ==ಅಂತ್ಯ== ಕ್ಯಾನಿಂಗನ ಪತ್ನಿ 1861ರಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡಳು. ಆಕೆ ಮರಣ ಕ್ಯಾನಿಂಗನ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು. 1862ರ ಮಾರ್ಚ್‍ನಲ್ಲಿ ಆತ ಭಾರತದಿಂದ ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ. ದುಃಖದಿಂದಲೂ ಅತಿಯಾದ ದುಡಿಮೆಯಿಂದಲೂ ಜರ್ಝರಿತನಾಗಿದ್ದ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ 1862ರ ಜೂನ್ 17ರಂದು ತೀರಿಕೊಂಡ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾನಿಂಗ್, ಚಾಲ್ರ್ಸ್‌ ಜಾನ್}}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನಾ ಜನರಲ್]] 0nmvc00aeg4wknlrelp5mbht8p439lr 0 179198 1374084 2026-05-25T06:33:14Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1374084 wikitext text/x-wiki ಕ್ಯಾನಿಝಾರೋ '''ಕ್ರಿಯೆಯು , ಅದರ ಅನ್ವೇಷಕ''' ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಕ್ಯಾನಿಝಾರೋ ಅವರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ , ಇದು ಒಂದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು , ಇದು ಎನೋಲೈಜೇಬಲ್ ಮಾಡಲಾಗದ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನ ಎರಡು ಅಣುಗಳ ಬೇಸ್ -ಪ್ರೇರಿತ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ <ref>{{cite journal | author = Cannizzaro, S. | title = Ueber den der Benzoësäure entsprechenden Alkohol |trans-title= On the alcohol corresponding to benzoic acid | journal = Liebigs Annalen der Chemie und Pharmacie | year = 1853 | volume = 88 | pages = 129–130 | url = https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=chi.44985506;view=1up;seq=523 | doi = 10.1002/jlac.18530880114}}</ref><ref>{{cite journal | author1=List, K. |author2=Limpricht, H. | title = Ueber das sogenannte Benzoëoxyd und einige andere gepaarte Verbindungen |trans-title= On so-called benzoic oxide and some other paired compounds | journal = Liebigs Annalen der Chemie und Pharmacie | year = 1854 | volume = 90 | issue = 2 | pages = 190–210 | url = https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uva.x002457941;view=1up;seq=586 | doi = 10.1002/jlac.18540900211 }}</ref>. :[[Image:Cannizzarro Übersichtsreaktion-v8.svg|500px|center]] ಕ್ಯಾನಿಝಾರೊ ಈ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಮೊದಲು 1853 ರಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದರು, ಬೆಂಜಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅನ್ನು [[ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಮ್|ಪೊಟ್ಯಾಶ್]] (ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್) ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬೆಂಜೈಲ್ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಬೆಂಜೊಯೇಟ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದರು . ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅಥವಾ ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಇದು ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲಿಕ್-ಆಮ್ಲ ಉತ್ಪನ್ನದ ಸೋಡಿಯಂ ಅಥವಾ ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲೇಟ್ ಉಪ್ಪನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: : 2 ಸಿ ₆ ಎಚ್ ₅ ಸಿಎಚ್ಒ + ಕೋಹ್ → ಸಿ ₆ ಎಚ್ ₅ ಸಿಎಚ್ ₂ ಓಎಚ್ + ಸಿ ₆ ಎಚ್ ₅ ಕುಕ್ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಒಂದು ರೆಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಲಾಧಾರ ಅಣುವಿನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಹೈಡ್ರೈಡ್ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ : ಒಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>Geissman, T. A. "The Cannizzaro Reaction" ''Org. React.'' '''1944''', ''2'', 94. {{doi|10.1002/0471264180.or002.03}}(Review)</ref> == ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ == [[File:C-R startAnimGif.gif|thumb|left|Animated reaction mechanism]] ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನ ಮೇಲೆ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಫಿಲಿಕ್ ಅಸಿಲ್ ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಹೊರಹೋಗುವ ಗುಂಪು ಎರಡನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಮೇಲೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಟೆಟ್ರಾಹೆಡ್ರಲ್ ಮಧ್ಯಂತರವು ನಂತರ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ, ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ ಅನ್ನು ಮರು-ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೈಡ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಯೆಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ರೂಪುಗೊಂಡ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಆಲ್ಕಾಕ್ಸೈಡ್ ಅಯಾನುಗಳು ಪ್ರೋಟಾನ್ ಅನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಬೇಸ್ ಇರುವಲ್ಲಿ, ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಮೊದಲು ದ್ವಿಗುಣ ಚಾರ್ಜ್ಡ್ ಅಯಾನ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಹೈಡ್ರೈಡ್ ಅಯಾನು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನ ಎರಡನೇ ಅಣುವಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲೇಟ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಕಾಕ್ಸೈಡ್ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ತರುವಾಯ, ಆಲ್ಕಾಕ್ಸೈಡ್ ಅಯಾನು ದ್ರಾವಕದಿಂದ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಅನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. [[File:Cannizzaro reaction mechanism.svg|center]] ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಕ್ರಿಯೆಯು ಮೂರನೇ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಚಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಬೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ: : ದರ = k[RCHO] ² [OH ⁻ ] ಅತಿ ಎತ್ತರದ ತಳದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮಾರ್ಗ (k') ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ತಳದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಕ್ರಮ: : ದರ = k[RCHO] ² [OH ⁻ ] + k'[RCHO] ² [OH ⁻ ] ² _{k' ಮಾರ್ಗವು ದ್ವಿಗುಣ ಚಾರ್ಜ್ಡ್ ಅಯಾನು (RCHO 2} ²⁻ ) ಮತ್ತು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ನಡುವಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ . D ₂ O ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದಾಗ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ α-ಕಾರ್ಬನ್‌ಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಯಾವುದೇ ಡ್ಯೂಟೇರಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವೀಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಹೈಡ್ರೈಡ್ ಅಯಾನಿನ ನೇರ ವರ್ಗಾವಣೆಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. == ವ್ಯಾಪ್ತಿ == ಬಲವಾದ ಕ್ಷಾರೀಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದಾಗಿ, ಆಲ್ಫಾ [[ಜಲಜನಕ|ಹೈಡ್ರೋಜನ್]] [[ಪರಮಾಣು]](ಗಳನ್ನು) ಹೊಂದಿರುವ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ರೋಟೋನೇಷನ್‌ಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ, ಇದು ಎನೋಲೇಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಭವನೀಯ ಆಲ್ಡಾಲ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ <ref>{{OrgSynth|author=W. C. Wilson|year=1941|title=2-Furancarboxylic Acid and 2-Furylcarbinol|collvol=1| collvolpages=276|prep=CV1P0276}}</ref> . ಆದರ್ಶ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು [[ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್]] ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಎರಡರನ್ನೂ 50% ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ (ಒಂದು ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಒಂದು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಎರಡು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ). ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಇದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದು; ಫರ್ಫ್ಯೂರಲ್ ಅನ್ನು ಫರ್ಫ್ಯೂರಿಲ್ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಮತ್ತು 2-ಫ್ಯೂರೋಯಿಕ್ ಆಮ್ಲವಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="MariscalMaireles-Torres2016">{{cite journal|last1=Mariscal|first1=R.|last2=Maireles-Torres|first2=P.|last3=Ojeda|first3=M.|last4=Sádaba|first4=I.|last5=López Granados|first5=M.|title=Furfural: a renewable and versatile platform molecule for the synthesis of chemicals and fuels|journal=Energy Environ. Sci.|volume=9|issue=4|year=2016|pages=1144–1189|issn=1754-5692|doi=10.1039/C5EE02666K|url=https://digital.csic.es/bitstream/10261/184700/1/Mariscal_Furfural-A%20renewable_versatile_2016_postprint.pdf|hdl=10261/184700|s2cid=101343477 |hdl-access=free}}</ref> '''ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನದ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್) ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಕ್ರಾಸ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಝಾರೊ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ''' ಸಾಧಿಸಬಹುದು , ಇದರಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಗದ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಯುತ ರಾಸಾಯನಿಕದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ರಿಡಕ್ಟಂಟ್ ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಆಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಸೋಡಿಯಂ ಫಾರ್ಮೇಟ್‌ಗೆ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ರಾಸಾಯನಿಕವನ್ನು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್‌ಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ರಾಸಾಯನಿಕದ ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಪರಮಾಣು ಆರ್ಥಿಕತೆ ಕಡಿಮೆಯಿರಬಹುದು. ಪೆಂಟಾಎರಿಥ್ರಿಟಾಲ್ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತವು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. [[File:Pentaerythritol Synthesis.svg|600px|center]] ದ್ರಾವಕ-ಮುಕ್ತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ವರದಿಯಾಗಿದ್ದು, ದ್ರವ 2-ಕ್ಲೋರೋಬೆನ್ಜಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅನ್ನು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ರುಬ್ಬುವ ಮೂಲಕ ಗಾರೆ ಮತ್ತು ಕೀಟದಲ್ಲಿ ಪುಡಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ : [[Image:Cannizzaro reaction Phonchaiya 2009.svg|Solvent-free Cannizzaro reaction|center]] == ಬದಲಾವಣೆಗಳು == ಟಿಶ್ಚೆಂಕೊ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ , ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಬದಲಿಗೆ ಆಲ್ಕಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು , ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲೇಟ್ ಗುಂಪುಗಳಿಗಿಂತ ಎಸ್ಟರ್ ಆಗಿದೆ . ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಫಿಲಿಕ್ ಬೇಸ್ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ ನಂತರ, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೊಸ ಆಮ್ಲಜನಕ ಅಯಾನು ಮತ್ತೊಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಟೆಟ್ರಾಹೆಡ್ರಲ್ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಬದಲು ಹಿಂದೆ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್-ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಎರಡು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಕಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ಹೆಮಿಯಾಸೆಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಟೆಟ್ರಾಹೆಡ್ರಲ್ ಕುಸಿತ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸ್ಥಿರವಾದ ಎಸ್ಟರ್ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. :[[File:Tishchenko reaction.svg|400px]] ಕೆಲವು ಕೀಟೋನ್‌ಗಳು ಕ್ಯಾನಿಝಾರೊ-ಮಾದರಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು, ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹೈಡ್ರೈಡ್‌ಗಿಂತ ಅವುಗಳ ಎರಡು ಇಂಗಾಲದ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite journal |title= Efficient synthesis of tetradecafluoro-4-phenylheptan-4-ol by a Cannizzaro-type reaction and application of the alcohol as a bulky Martin ligand variant for a new anti-apicophilic phosphorane |first1= Xin-Dong |last1= Jiang |first2= Shiro |last2= Matsukawa |first3= Ken-ichiro |last3= Kakuda |first4= Yuta |last4= Fukuzaki |first5= Wei-Li |last5= Zhao |first6= Lin-Song |last6= Li |first7= Huai-Bin |last7= Shen |first8= Satoshi |last8= Kojim |first9= Yohsuke |last9= Yamamoto |journal= Dalton Trans. |year= 2010 |volume= 39 |issue= 41 |pages= 9823–9829 |doi= 10.1039/C0DT00539H |pmid= 20859600 }}</ref> 2024 ರಲ್ಲಿ ಸಾರಜನಕ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಈ '''ಅಜಾ-ಕ್ಯಾನಿಝಾರೊ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ , ಎರಡು''' ಗ್ಲೈಆಕ್ಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಅಣುಗಳ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಭಾಗಗಳು ತಟಸ್ಥ pH ನಲ್ಲಿ ಅಮೋನಿಯಂ-ಸಮೃದ್ಧ ಜಲೀಯ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ ಅಸಮಾನವಾಗಿ ಅಮೈನ್ ಮತ್ತು ಅಮೈಡ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ <ref name=Jarois>{{cite journal |last1=Jarois |first1=D. R. |last2=Schimmelpfennig |first2=L. E. |last3=Gellman |first3=S. H. |title=A New Mechanism for Formation of Glycine from Glyoxylic Acid: the Aza-Cannizzaro Reaction |journal=Chemistry – A European Journal |volume=30 |issue=71 |article-number=e202403202 |year=2024 |doi=10.1002/chem.202403202}}</ref> . ಪ್ರಮುಖ ಹೈಡ್ರೈಡ್-ವರ್ಗಾವಣೆ ಹಂತವು ಒಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಹೆಮಿಯಾಮಿನಲ್‌ನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಇಮಿನಿಯಂಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ . ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಯು ಬಹುಶಃ ಪ್ರಿಬಯಾಟಿಕ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಗಳು ಜೀವ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಸಾರಜನಕ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ α- ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲವಾದ ಗ್ಲೈಸಿನ್‌ನ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಪ್ರಿಬಯಾಟಿಕ್ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ <ref name=Jarois/>. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== o4rxtznlrfxj6p9aqmf6lt8v1e43m7b 1374085 1374084 2026-05-25T06:34:03Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374085 wikitext text/x-wiki ಕ್ಯಾನಿಝಾರೋ '''ಕ್ರಿಯೆಯು , ಅದರ ಅನ್ವೇಷಕ''' ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಕ್ಯಾನಿಝಾರೋ ಅವರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ , ಇದು ಒಂದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು , ಇದು ಎನೋಲೈಜೇಬಲ್ ಮಾಡಲಾಗದ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನ ಎರಡು ಅಣುಗಳ ಬೇಸ್ -ಪ್ರೇರಿತ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ <ref>{{cite journal | author = Cannizzaro, S. | title = Ueber den der Benzoësäure entsprechenden Alkohol |trans-title= On the alcohol corresponding to benzoic acid | journal = Liebigs Annalen der Chemie und Pharmacie | year = 1853 | volume = 88 | pages = 129–130 | url = https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=chi.44985506;view=1up;seq=523 | doi = 10.1002/jlac.18530880114}}</ref><ref>{{cite journal | author1=List, K. |author2=Limpricht, H. | title = Ueber das sogenannte Benzoëoxyd und einige andere gepaarte Verbindungen |trans-title= On so-called benzoic oxide and some other paired compounds | journal = Liebigs Annalen der Chemie und Pharmacie | year = 1854 | volume = 90 | issue = 2 | pages = 190–210 | url = https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uva.x002457941;view=1up;seq=586 | doi = 10.1002/jlac.18540900211 }}</ref>. :[[Image:Cannizzarro Übersichtsreaktion-v8.svg|500px|center]] ಕ್ಯಾನಿಝಾರೊ ಈ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಮೊದಲು 1853 ರಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದರು, ಬೆಂಜಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅನ್ನು [[ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಮ್|ಪೊಟ್ಯಾಶ್]] (ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್) ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬೆಂಜೈಲ್ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಬೆಂಜೊಯೇಟ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದರು . ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅಥವಾ ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಇದು ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲಿಕ್-ಆಮ್ಲ ಉತ್ಪನ್ನದ ಸೋಡಿಯಂ ಅಥವಾ ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲೇಟ್ ಉಪ್ಪನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: : 2 ಸಿ ₆ ಎಚ್ ₅ ಸಿಎಚ್ಒ + ಕೋಹ್ → ಸಿ ₆ ಎಚ್ ₅ ಸಿಎಚ್ ₂ ಓಎಚ್ + ಸಿ ₆ ಎಚ್ ₅ ಕುಕ್ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಒಂದು ರೆಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಲಾಧಾರ ಅಣುವಿನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಹೈಡ್ರೈಡ್ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ : ಒಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>Geissman, T. A. "The Cannizzaro Reaction" ''Org. React.'' '''1944''', ''2'', 94. {{doi|10.1002/0471264180.or002.03}}(Review)</ref> == ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ == [[File:C-R startAnimGif.gif|thumb|left|Animated reaction mechanism]] ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನ ಮೇಲೆ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಫಿಲಿಕ್ ಅಸಿಲ್ ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಹೊರಹೋಗುವ ಗುಂಪು ಎರಡನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಮೇಲೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಟೆಟ್ರಾಹೆಡ್ರಲ್ ಮಧ್ಯಂತರವು ನಂತರ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ, ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ ಅನ್ನು ಮರು-ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೈಡ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಯೆಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ರೂಪುಗೊಂಡ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಆಲ್ಕಾಕ್ಸೈಡ್ ಅಯಾನುಗಳು ಪ್ರೋಟಾನ್ ಅನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಬೇಸ್ ಇರುವಲ್ಲಿ, ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಮೊದಲು ದ್ವಿಗುಣ ಚಾರ್ಜ್ಡ್ ಅಯಾನ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಹೈಡ್ರೈಡ್ ಅಯಾನು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನ ಎರಡನೇ ಅಣುವಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲೇಟ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಕಾಕ್ಸೈಡ್ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ತರುವಾಯ, ಆಲ್ಕಾಕ್ಸೈಡ್ ಅಯಾನು ದ್ರಾವಕದಿಂದ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಅನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. [[File:Cannizzaro reaction mechanism.svg|center]] ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಕ್ರಿಯೆಯು ಮೂರನೇ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಚಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಬೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ: : ದರ = k[RCHO] ² [OH ⁻ ] ಅತಿ ಎತ್ತರದ ತಳದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮಾರ್ಗ (k') ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ತಳದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಕ್ರಮ: : ದರ = k[RCHO] ² [OH ⁻ ] + k'[RCHO] ² [OH ⁻ ] ² _{k' ಮಾರ್ಗವು ದ್ವಿಗುಣ ಚಾರ್ಜ್ಡ್ ಅಯಾನು (RCHO 2} ²⁻ ) ಮತ್ತು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ನಡುವಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ . D ₂ O ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದಾಗ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ α-ಕಾರ್ಬನ್‌ಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಯಾವುದೇ ಡ್ಯೂಟೇರಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವೀಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಹೈಡ್ರೈಡ್ ಅಯಾನಿನ ನೇರ ವರ್ಗಾವಣೆಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. == ವ್ಯಾಪ್ತಿ == ಬಲವಾದ ಕ್ಷಾರೀಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದಾಗಿ, ಆಲ್ಫಾ [[ಜಲಜನಕ|ಹೈಡ್ರೋಜನ್]] [[ಪರಮಾಣು]](ಗಳನ್ನು) ಹೊಂದಿರುವ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ರೋಟೋನೇಷನ್‌ಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ, ಇದು ಎನೋಲೇಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಭವನೀಯ ಆಲ್ಡಾಲ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ <ref>{{OrgSynth|author=W. C. Wilson|year=1941|title=2-Furancarboxylic Acid and 2-Furylcarbinol|collvol=1| collvolpages=276|prep=CV1P0276}}</ref> . ಆದರ್ಶ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು [[ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್]] ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಎರಡರನ್ನೂ 50% ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ (ಒಂದು ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಒಂದು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಎರಡು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ). ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಇದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದು; ಫರ್ಫ್ಯೂರಲ್ ಅನ್ನು ಫರ್ಫ್ಯೂರಿಲ್ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಮತ್ತು 2-ಫ್ಯೂರೋಯಿಕ್ ಆಮ್ಲವಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="MariscalMaireles-Torres2016">{{cite journal|last1=Mariscal|first1=R.|last2=Maireles-Torres|first2=P.|last3=Ojeda|first3=M.|last4=Sádaba|first4=I.|last5=López Granados|first5=M.|title=Furfural: a renewable and versatile platform molecule for the synthesis of chemicals and fuels|journal=Energy Environ. Sci.|volume=9|issue=4|year=2016|pages=1144–1189|issn=1754-5692|doi=10.1039/C5EE02666K|url=https://digital.csic.es/bitstream/10261/184700/1/Mariscal_Furfural-A%20renewable_versatile_2016_postprint.pdf|hdl=10261/184700|s2cid=101343477 |hdl-access=free}}</ref> '''ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನದ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್) ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಕ್ರಾಸ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಝಾರೊ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ''' ಸಾಧಿಸಬಹುದು , ಇದರಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಗದ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಯುತ ರಾಸಾಯನಿಕದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ರಿಡಕ್ಟಂಟ್ ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಆಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಸೋಡಿಯಂ ಫಾರ್ಮೇಟ್‌ಗೆ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ರಾಸಾಯನಿಕವನ್ನು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್‌ಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ರಾಸಾಯನಿಕದ ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಪರಮಾಣು ಆರ್ಥಿಕತೆ ಕಡಿಮೆಯಿರಬಹುದು. ಪೆಂಟಾಎರಿಥ್ರಿಟಾಲ್ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತವು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. [[File:Pentaerythritol Synthesis.svg|600px|center]] ದ್ರಾವಕ-ಮುಕ್ತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ವರದಿಯಾಗಿದ್ದು, ದ್ರವ 2-ಕ್ಲೋರೋಬೆನ್ಜಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅನ್ನು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ರುಬ್ಬುವ ಮೂಲಕ ಗಾರೆ ಮತ್ತು ಕೀಟದಲ್ಲಿ ಪುಡಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ : [[Image:Cannizzaro reaction Phonchaiya 2009.svg|Solvent-free Cannizzaro reaction|center]] == ಬದಲಾವಣೆಗಳು == ಟಿಶ್ಚೆಂಕೊ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ , ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಬದಲಿಗೆ ಆಲ್ಕಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು , ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲೇಟ್ ಗುಂಪುಗಳಿಗಿಂತ ಎಸ್ಟರ್ ಆಗಿದೆ . ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಫಿಲಿಕ್ ಬೇಸ್ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ ನಂತರ, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೊಸ ಆಮ್ಲಜನಕ ಅಯಾನು ಮತ್ತೊಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಟೆಟ್ರಾಹೆಡ್ರಲ್ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಬದಲು ಹಿಂದೆ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್-ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಎರಡು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಕಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ಹೆಮಿಯಾಸೆಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಟೆಟ್ರಾಹೆಡ್ರಲ್ ಕುಸಿತ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸ್ಥಿರವಾದ ಎಸ್ಟರ್ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. :[[File:Tishchenko reaction.svg|400px]] ಕೆಲವು ಕೀಟೋನ್‌ಗಳು ಕ್ಯಾನಿಝಾರೊ-ಮಾದರಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು, ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹೈಡ್ರೈಡ್‌ಗಿಂತ ಅವುಗಳ ಎರಡು ಇಂಗಾಲದ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite journal |title= Efficient synthesis of tetradecafluoro-4-phenylheptan-4-ol by a Cannizzaro-type reaction and application of the alcohol as a bulky Martin ligand variant for a new anti-apicophilic phosphorane |first1= Xin-Dong |last1= Jiang |first2= Shiro |last2= Matsukawa |first3= Ken-ichiro |last3= Kakuda |first4= Yuta |last4= Fukuzaki |first5= Wei-Li |last5= Zhao |first6= Lin-Song |last6= Li |first7= Huai-Bin |last7= Shen |first8= Satoshi |last8= Kojim |first9= Yohsuke |last9= Yamamoto |journal= Dalton Trans. |year= 2010 |volume= 39 |issue= 41 |pages= 9823–9829 |doi= 10.1039/C0DT00539H |pmid= 20859600 }}</ref> 2024 ರಲ್ಲಿ ಸಾರಜನಕ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಈ '''ಅಜಾ-ಕ್ಯಾನಿಝಾರೊ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ , ಎರಡು''' ಗ್ಲೈಆಕ್ಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಅಣುಗಳ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಭಾಗಗಳು ತಟಸ್ಥ pH ನಲ್ಲಿ ಅಮೋನಿಯಂ-ಸಮೃದ್ಧ ಜಲೀಯ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ ಅಸಮಾನವಾಗಿ ಅಮೈನ್ ಮತ್ತು ಅಮೈಡ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ <ref name=Jarois>{{cite journal |last1=Jarois |first1=D. R. |last2=Schimmelpfennig |first2=L. E. |last3=Gellman |first3=S. H. |title=A New Mechanism for Formation of Glycine from Glyoxylic Acid: the Aza-Cannizzaro Reaction |journal=Chemistry – A European Journal |volume=30 |issue=71 |article-number=e202403202 |year=2024 |doi=10.1002/chem.202403202}}</ref> . ಪ್ರಮುಖ ಹೈಡ್ರೈಡ್-ವರ್ಗಾವಣೆ ಹಂತವು ಒಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಹೆಮಿಯಾಮಿನಲ್‌ನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಇಮಿನಿಯಂಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ . ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಯು ಬಹುಶಃ ಪ್ರಿಬಯಾಟಿಕ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಗಳು ಜೀವ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಸಾರಜನಕ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ α- ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲವಾದ ಗ್ಲೈಸಿನ್‌ನ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಪ್ರಿಬಯಾಟಿಕ್ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ <ref name=Jarois/>. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು]] pmpam1l8ovq4q3qlz204gbxnhzfu8lj 1374086 1374085 2026-05-25T06:34:19Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374086 wikitext text/x-wiki ಕ್ಯಾನಿಝಾರೋ '''ಕ್ರಿಯೆಯು , ಅದರ ಅನ್ವೇಷಕ''' ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಕ್ಯಾನಿಝಾರೋ ಅವರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ , ಇದು ಒಂದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು , ಇದು ಎನೋಲೈಜೇಬಲ್ ಮಾಡಲಾಗದ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನ ಎರಡು ಅಣುಗಳ ಬೇಸ್ -ಪ್ರೇರಿತ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ <ref>{{cite journal | author = Cannizzaro, S. | title = Ueber den der Benzoësäure entsprechenden Alkohol |trans-title= On the alcohol corresponding to benzoic acid | journal = Liebigs Annalen der Chemie und Pharmacie | year = 1853 | volume = 88 | pages = 129–130 | url = https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=chi.44985506;view=1up;seq=523 | doi = 10.1002/jlac.18530880114}}</ref><ref>{{cite journal | author1=List, K. |author2=Limpricht, H. | title = Ueber das sogenannte Benzoëoxyd und einige andere gepaarte Verbindungen |trans-title= On so-called benzoic oxide and some other paired compounds | journal = Liebigs Annalen der Chemie und Pharmacie | year = 1854 | volume = 90 | issue = 2 | pages = 190–210 | url = https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uva.x002457941;view=1up;seq=586 | doi = 10.1002/jlac.18540900211 }}</ref>. :[[Image:Cannizzarro Übersichtsreaktion-v8.svg|500px|center]] ಕ್ಯಾನಿಝಾರೊ ಈ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಮೊದಲು 1853 ರಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದರು, ಬೆಂಜಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅನ್ನು [[ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಮ್|ಪೊಟ್ಯಾಶ್]] (ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್) ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬೆಂಜೈಲ್ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಬೆಂಜೊಯೇಟ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದರು . ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅಥವಾ ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಇದು ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲಿಕ್-ಆಮ್ಲ ಉತ್ಪನ್ನದ ಸೋಡಿಯಂ ಅಥವಾ ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲೇಟ್ ಉಪ್ಪನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: : 2 ಸಿ ₆ ಎಚ್ ₅ ಸಿಎಚ್ಒ + ಕೋಹ್ → ಸಿ ₆ ಎಚ್ ₅ ಸಿಎಚ್ ₂ ಓಎಚ್ + ಸಿ ₆ ಎಚ್ ₅ ಕುಕ್ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಒಂದು ರೆಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಲಾಧಾರ ಅಣುವಿನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಹೈಡ್ರೈಡ್ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ : ಒಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>Geissman, T. A. "The Cannizzaro Reaction" ''Org. React.'' '''1944''', ''2'', 94. {{doi|10.1002/0471264180.or002.03}}(Review)</ref> == ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ == [[File:C-R startAnimGif.gif|thumb|left|Animated reaction mechanism]] ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನ ಮೇಲೆ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಫಿಲಿಕ್ ಅಸಿಲ್ ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಹೊರಹೋಗುವ ಗುಂಪು ಎರಡನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಮೇಲೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಟೆಟ್ರಾಹೆಡ್ರಲ್ ಮಧ್ಯಂತರವು ನಂತರ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ, ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ ಅನ್ನು ಮರು-ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೈಡ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಯೆಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ರೂಪುಗೊಂಡ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಆಲ್ಕಾಕ್ಸೈಡ್ ಅಯಾನುಗಳು ಪ್ರೋಟಾನ್ ಅನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಬೇಸ್ ಇರುವಲ್ಲಿ, ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಮೊದಲು ದ್ವಿಗುಣ ಚಾರ್ಜ್ಡ್ ಅಯಾನ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಹೈಡ್ರೈಡ್ ಅಯಾನು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನ ಎರಡನೇ ಅಣುವಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲೇಟ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಕಾಕ್ಸೈಡ್ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ತರುವಾಯ, ಆಲ್ಕಾಕ್ಸೈಡ್ ಅಯಾನು ದ್ರಾವಕದಿಂದ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಅನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. [[File:Cannizzaro reaction mechanism.svg|center]] ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಕ್ರಿಯೆಯು ಮೂರನೇ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಚಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಬೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ: : ದರ = k[RCHO] ² [OH ⁻ ] ಅತಿ ಎತ್ತರದ ತಳದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮಾರ್ಗ (k') ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ತಳದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಕ್ರಮ: : ದರ = k[RCHO] ² [OH ⁻ ] + k'[RCHO] ² [OH ⁻ ] ² _{k' ಮಾರ್ಗವು ದ್ವಿಗುಣ ಚಾರ್ಜ್ಡ್ ಅಯಾನು (RCHO 2} ²⁻ ) ಮತ್ತು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ನಡುವಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ . D ₂ O ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದಾಗ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ α-ಕಾರ್ಬನ್‌ಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಯಾವುದೇ ಡ್ಯೂಟೇರಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವೀಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಹೈಡ್ರೈಡ್ ಅಯಾನಿನ ನೇರ ವರ್ಗಾವಣೆಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. == ವ್ಯಾಪ್ತಿ == ಬಲವಾದ ಕ್ಷಾರೀಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದಾಗಿ, ಆಲ್ಫಾ [[ಜಲಜನಕ|ಹೈಡ್ರೋಜನ್]] [[ಪರಮಾಣು]](ಗಳನ್ನು) ಹೊಂದಿರುವ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ರೋಟೋನೇಷನ್‌ಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ, ಇದು ಎನೋಲೇಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಭವನೀಯ ಆಲ್ಡಾಲ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ <ref>{{OrgSynth|author=W. C. Wilson|year=1941|title=2-Furancarboxylic Acid and 2-Furylcarbinol|collvol=1| collvolpages=276|prep=CV1P0276}}</ref> . ಆದರ್ಶ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು [[ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್]] ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಎರಡರನ್ನೂ 50% ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ (ಒಂದು ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಒಂದು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಎರಡು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ). ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಇದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದು; ಫರ್ಫ್ಯೂರಲ್ ಅನ್ನು ಫರ್ಫ್ಯೂರಿಲ್ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಮತ್ತು 2-ಫ್ಯೂರೋಯಿಕ್ ಆಮ್ಲವಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="MariscalMaireles-Torres2016">{{cite journal|last1=Mariscal|first1=R.|last2=Maireles-Torres|first2=P.|last3=Ojeda|first3=M.|last4=Sádaba|first4=I.|last5=López Granados|first5=M.|title=Furfural: a renewable and versatile platform molecule for the synthesis of chemicals and fuels|journal=Energy Environ. Sci.|volume=9|issue=4|year=2016|pages=1144–1189|issn=1754-5692|doi=10.1039/C5EE02666K|url=https://digital.csic.es/bitstream/10261/184700/1/Mariscal_Furfural-A%20renewable_versatile_2016_postprint.pdf|hdl=10261/184700|s2cid=101343477 |hdl-access=free}}</ref> '''ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನದ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್) ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಕ್ರಾಸ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಝಾರೊ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ''' ಸಾಧಿಸಬಹುದು , ಇದರಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಗದ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಯುತ ರಾಸಾಯನಿಕದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ರಿಡಕ್ಟಂಟ್ ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಆಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಸೋಡಿಯಂ ಫಾರ್ಮೇಟ್‌ಗೆ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ರಾಸಾಯನಿಕವನ್ನು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್‌ಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ರಾಸಾಯನಿಕದ ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಪರಮಾಣು ಆರ್ಥಿಕತೆ ಕಡಿಮೆಯಿರಬಹುದು. ಪೆಂಟಾಎರಿಥ್ರಿಟಾಲ್ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತವು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. [[File:Pentaerythritol Synthesis.svg|600px|center]] ದ್ರಾವಕ-ಮುಕ್ತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ವರದಿಯಾಗಿದ್ದು, ದ್ರವ 2-ಕ್ಲೋರೋಬೆನ್ಜಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅನ್ನು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ರುಬ್ಬುವ ಮೂಲಕ ಗಾರೆ ಮತ್ತು ಕೀಟದಲ್ಲಿ ಪುಡಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ : [[Image:Cannizzaro reaction Phonchaiya 2009.svg|Solvent-free Cannizzaro reaction|center]] == ಬದಲಾವಣೆಗಳು == ಟಿಶ್ಚೆಂಕೊ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ , ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಬದಲಿಗೆ ಆಲ್ಕಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು , ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲೇಟ್ ಗುಂಪುಗಳಿಗಿಂತ ಎಸ್ಟರ್ ಆಗಿದೆ . ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಫಿಲಿಕ್ ಬೇಸ್ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ ನಂತರ, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೊಸ ಆಮ್ಲಜನಕ ಅಯಾನು ಮತ್ತೊಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಟೆಟ್ರಾಹೆಡ್ರಲ್ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಬದಲು ಹಿಂದೆ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್-ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಎರಡು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಕಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ಹೆಮಿಯಾಸೆಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಟೆಟ್ರಾಹೆಡ್ರಲ್ ಕುಸಿತ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸ್ಥಿರವಾದ ಎಸ್ಟರ್ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. :[[File:Tishchenko reaction.svg|400px]] ಕೆಲವು ಕೀಟೋನ್‌ಗಳು ಕ್ಯಾನಿಝಾರೊ-ಮಾದರಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು, ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹೈಡ್ರೈಡ್‌ಗಿಂತ ಅವುಗಳ ಎರಡು ಇಂಗಾಲದ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite journal |title= Efficient synthesis of tetradecafluoro-4-phenylheptan-4-ol by a Cannizzaro-type reaction and application of the alcohol as a bulky Martin ligand variant for a new anti-apicophilic phosphorane |first1= Xin-Dong |last1= Jiang |first2= Shiro |last2= Matsukawa |first3= Ken-ichiro |last3= Kakuda |first4= Yuta |last4= Fukuzaki |first5= Wei-Li |last5= Zhao |first6= Lin-Song |last6= Li |first7= Huai-Bin |last7= Shen |first8= Satoshi |last8= Kojim |first9= Yohsuke |last9= Yamamoto |journal= Dalton Trans. |year= 2010 |volume= 39 |issue= 41 |pages= 9823–9829 |doi= 10.1039/C0DT00539H |pmid= 20859600 }}</ref> 2024 ರಲ್ಲಿ ಸಾರಜನಕ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಈ '''ಅಜಾ-ಕ್ಯಾನಿಝಾರೊ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ , ಎರಡು''' ಗ್ಲೈಆಕ್ಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಅಣುಗಳ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಭಾಗಗಳು ತಟಸ್ಥ pH ನಲ್ಲಿ ಅಮೋನಿಯಂ-ಸಮೃದ್ಧ ಜಲೀಯ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ ಅಸಮಾನವಾಗಿ ಅಮೈನ್ ಮತ್ತು ಅಮೈಡ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ <ref name=Jarois>{{cite journal |last1=Jarois |first1=D. R. |last2=Schimmelpfennig |first2=L. E. |last3=Gellman |first3=S. H. |title=A New Mechanism for Formation of Glycine from Glyoxylic Acid: the Aza-Cannizzaro Reaction |journal=Chemistry – A European Journal |volume=30 |issue=71 |article-number=e202403202 |year=2024 |doi=10.1002/chem.202403202}}</ref> . ಪ್ರಮುಖ ಹೈಡ್ರೈಡ್-ವರ್ಗಾವಣೆ ಹಂತವು ಒಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಹೆಮಿಯಾಮಿನಲ್‌ನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಇಮಿನಿಯಂಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ . ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಯು ಬಹುಶಃ ಪ್ರಿಬಯಾಟಿಕ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಗಳು ಜೀವ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಸಾರಜನಕ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ α- ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲವಾದ ಗ್ಲೈಸಿನ್‌ನ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಪ್ರಿಬಯಾಟಿಕ್ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ <ref name=Jarois/>. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]] ti8wt13tun58e7h2hup7jxf33pkyll8 1374087 1374086 2026-05-25T06:39:03Z VASANTH S.N. 728 1374087 wikitext text/x-wiki ಕ್ಯಾನಿಝಾರೋ '''ಕ್ರಿಯೆಯು , ಅದರ ಅನ್ವೇಷಕ''' ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವ್ ಕ್ಯಾನಿಝಾರೋ ಅವರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ , ಇದು ಒಂದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು , ಇದು ಎನೋಲೈಜೇಬಲ್ ಮಾಡಲಾಗದ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನ ಎರಡು ಅಣುಗಳ ಬೇಸ್ -ಪ್ರೇರಿತ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ <ref>{{cite journal | author = Cannizzaro, S. | title = Ueber den der Benzoësäure entsprechenden Alkohol |trans-title= On the alcohol corresponding to benzoic acid | journal = Liebigs Annalen der Chemie und Pharmacie | year = 1853 | volume = 88 | pages = 129–130 | url = https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=chi.44985506;view=1up;seq=523 | doi = 10.1002/jlac.18530880114}}</ref><ref>{{cite journal | author1=List, K. |author2=Limpricht, H. | title = Ueber das sogenannte Benzoëoxyd und einige andere gepaarte Verbindungen |trans-title= On so-called benzoic oxide and some other paired compounds | journal = Liebigs Annalen der Chemie und Pharmacie | year = 1854 | volume = 90 | issue = 2 | pages = 190–210 | url = https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uva.x002457941;view=1up;seq=586 | doi = 10.1002/jlac.18540900211 }}</ref>. :[[Image:Cannizzarro Übersichtsreaktion-v8.svg|500px|center]] ಕ್ಯಾನಿಝಾರೊ ಈ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಮೊದಲು 1853 ರಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದರು, ಬೆಂಜಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅನ್ನು [[ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಮ್|ಪೊಟ್ಯಾಶ್]] (ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್) ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬೆಂಜೈಲ್ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಬೆಂಜೊಯೇಟ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದರು . ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅಥವಾ ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಇದು ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲಿಕ್-ಆಮ್ಲ ಉತ್ಪನ್ನದ ಸೋಡಿಯಂ ಅಥವಾ ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲೇಟ್ ಉಪ್ಪನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: : 2 ಸಿ ₆ ಎಚ್ ₅ ಸಿಎಚ್ಒ +ಕೆಒಎಚ್ → ಸಿ ₆ ಎಚ್ ₅ ಸಿಎಚ್ ₂ ಓಎಚ್ + ಸಿ ₆ ಎಚ್ ₅ ಸಿಒ ಒಸಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಒಂದು ರೆಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಲಾಧಾರ ಅಣುವಿನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಹೈಡ್ರೈಡ್ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ : ಒಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>Geissman, T. A. "The Cannizzaro Reaction" ''Org. React.'' '''1944''', ''2'', 94. {{doi|10.1002/0471264180.or002.03}}(Review)</ref> == ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ == [[File:C-R startAnimGif.gif|thumb|left|Animated reaction mechanism]] ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನ ಮೇಲೆ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಫಿಲಿಕ್ ಅಸಿಲ್ ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಹೊರಹೋಗುವ ಗುಂಪು ಎರಡನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಮೇಲೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಟೆಟ್ರಾಹೆಡ್ರಲ್ ಮಧ್ಯಂತರವು ನಂತರ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ, ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ ಅನ್ನು ಮರು-ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೈಡ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಯೆಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ರೂಪುಗೊಂಡ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಆಲ್ಕಾಕ್ಸೈಡ್ ಅಯಾನುಗಳು ಪ್ರೋಟಾನ್ ಅನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಬೇಸ್ ಇರುವಲ್ಲಿ, ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಮೊದಲು ದ್ವಿಗುಣ ಚಾರ್ಜ್ಡ್ ಅಯಾನ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಹೈಡ್ರೈಡ್ ಅಯಾನು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನ ಎರಡನೇ ಅಣುವಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲೇಟ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಕಾಕ್ಸೈಡ್ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ತರುವಾಯ, ಆಲ್ಕಾಕ್ಸೈಡ್ ಅಯಾನು ದ್ರಾವಕದಿಂದ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಅನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. [[File:Cannizzaro reaction mechanism.svg|center]] ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಕ್ರಿಯೆಯು ಮೂರನೇ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಚಲನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಬೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ: : ದರ = k[RCHO] ² [OH ⁻ ] ಅತಿ ಎತ್ತರದ ತಳದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮಾರ್ಗ (k') ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ತಳದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಕ್ರಮ: : ದರ = k[RCHO] ² [OH ⁻ ] + k'[RCHO] ² [OH ⁻ ] ² _{k' ಮಾರ್ಗವು ದ್ವಿಗುಣ ಚಾರ್ಜ್ಡ್ ಅಯಾನು (RCHO 2} ²⁻ ) ಮತ್ತು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ನಡುವಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ . D ₂ O ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದಾಗ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ α-ಕಾರ್ಬನ್‌ಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಯಾವುದೇ ಡ್ಯೂಟೇರಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವೀಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಹೈಡ್ರೈಡ್ ಅಯಾನಿನ ನೇರ ವರ್ಗಾವಣೆಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. == ವ್ಯಾಪ್ತಿ == ಬಲವಾದ ಕ್ಷಾರೀಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದಾಗಿ, ಆಲ್ಫಾ [[ಜಲಜನಕ|ಹೈಡ್ರೋಜನ್]] [[ಪರಮಾಣು]](ಗಳನ್ನು) ಹೊಂದಿರುವ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ರೋಟೋನೇಷನ್‌ಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ, ಇದು ಎನೋಲೇಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಭವನೀಯ ಆಲ್ಡಾಲ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ <ref>{{OrgSynth|author=W. C. Wilson|year=1941|title=2-Furancarboxylic Acid and 2-Furylcarbinol|collvol=1| collvolpages=276|prep=CV1P0276}}</ref> . ಆದರ್ಶ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು [[ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್]] ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಎರಡರನ್ನೂ 50% ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ (ಒಂದು ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಒಂದು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಎರಡು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ). ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಇದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದು; ಫರ್ಫ್ಯೂರಲ್ ಅನ್ನು ಫರ್ಫ್ಯೂರಿಲ್ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಮತ್ತು 2-ಫ್ಯೂರೋಯಿಕ್ ಆಮ್ಲವಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="MariscalMaireles-Torres2016">{{cite journal|last1=Mariscal|first1=R.|last2=Maireles-Torres|first2=P.|last3=Ojeda|first3=M.|last4=Sádaba|first4=I.|last5=López Granados|first5=M.|title=Furfural: a renewable and versatile platform molecule for the synthesis of chemicals and fuels|journal=Energy Environ. Sci.|volume=9|issue=4|year=2016|pages=1144–1189|issn=1754-5692|doi=10.1039/C5EE02666K|url=https://digital.csic.es/bitstream/10261/184700/1/Mariscal_Furfural-A%20renewable_versatile_2016_postprint.pdf|hdl=10261/184700|s2cid=101343477 |hdl-access=free}}</ref> '''ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನದ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್) ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಕ್ರಾಸ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಝಾರೊ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ''' ಸಾಧಿಸಬಹುದು , ಇದರಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಗದ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಯುತ ರಾಸಾಯನಿಕದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ರಿಡಕ್ಟಂಟ್ ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಆಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಸೋಡಿಯಂ ಫಾರ್ಮೇಟ್‌ಗೆ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ರಾಸಾಯನಿಕವನ್ನು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್‌ಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ರಾಸಾಯನಿಕದ ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಪರಮಾಣು ಆರ್ಥಿಕತೆ ಕಡಿಮೆಯಿರಬಹುದು. ಪೆಂಟಾಎರಿಥ್ರಿಟಾಲ್ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತವು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. [[File:Pentaerythritol Synthesis.svg|600px|center]] ದ್ರಾವಕ-ಮುಕ್ತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ವರದಿಯಾಗಿದ್ದು, ದ್ರವ 2-ಕ್ಲೋರೋಬೆನ್ಜಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅನ್ನು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ರುಬ್ಬುವ ಮೂಲಕ ಗಾರೆ ಮತ್ತು ಕೀಟದಲ್ಲಿ ಪುಡಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ : [[Image:Cannizzaro reaction Phonchaiya 2009.svg|Solvent-free Cannizzaro reaction|center]] == ಬದಲಾವಣೆಗಳು == ಟಿಶ್ಚೆಂಕೊ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ , ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಬದಲಿಗೆ ಆಲ್ಕಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು , ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲೇಟ್ ಗುಂಪುಗಳಿಗಿಂತ ಎಸ್ಟರ್ ಆಗಿದೆ . ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಫಿಲಿಕ್ ಬೇಸ್ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ ನಂತರ, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೊಸ ಆಮ್ಲಜನಕ ಅಯಾನು ಮತ್ತೊಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಟೆಟ್ರಾಹೆಡ್ರಲ್ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಬದಲು ಹಿಂದೆ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್-ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಎರಡು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಕಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ಹೆಮಿಯಾಸೆಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಟೆಟ್ರಾಹೆಡ್ರಲ್ ಕುಸಿತ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸ್ಥಿರವಾದ ಎಸ್ಟರ್ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. :[[File:Tishchenko reaction.svg|400px]] ಕೆಲವು ಕೀಟೋನ್‌ಗಳು ಕ್ಯಾನಿಝಾರೊ-ಮಾದರಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು, ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹೈಡ್ರೈಡ್‌ಗಿಂತ ಅವುಗಳ ಎರಡು ಇಂಗಾಲದ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite journal |title= Efficient synthesis of tetradecafluoro-4-phenylheptan-4-ol by a Cannizzaro-type reaction and application of the alcohol as a bulky Martin ligand variant for a new anti-apicophilic phosphorane |first1= Xin-Dong |last1= Jiang |first2= Shiro |last2= Matsukawa |first3= Ken-ichiro |last3= Kakuda |first4= Yuta |last4= Fukuzaki |first5= Wei-Li |last5= Zhao |first6= Lin-Song |last6= Li |first7= Huai-Bin |last7= Shen |first8= Satoshi |last8= Kojim |first9= Yohsuke |last9= Yamamoto |journal= Dalton Trans. |year= 2010 |volume= 39 |issue= 41 |pages= 9823–9829 |doi= 10.1039/C0DT00539H |pmid= 20859600 }}</ref> 2024 ರಲ್ಲಿ ಸಾರಜನಕ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಈ '''ಅಜಾ-ಕ್ಯಾನಿಝಾರೊ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ , ಎರಡು''' ಗ್ಲೈಆಕ್ಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಅಣುಗಳ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಭಾಗಗಳು ತಟಸ್ಥ pH ನಲ್ಲಿ ಅಮೋನಿಯಂ-ಸಮೃದ್ಧ ಜಲೀಯ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ ಅಸಮಾನವಾಗಿ ಅಮೈನ್ ಮತ್ತು ಅಮೈಡ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ <ref name=Jarois>{{cite journal |last1=Jarois |first1=D. R. |last2=Schimmelpfennig |first2=L. E. |last3=Gellman |first3=S. H. |title=A New Mechanism for Formation of Glycine from Glyoxylic Acid: the Aza-Cannizzaro Reaction |journal=Chemistry – A European Journal |volume=30 |issue=71 |article-number=e202403202 |year=2024 |doi=10.1002/chem.202403202}}</ref> . ಪ್ರಮುಖ ಹೈಡ್ರೈಡ್-ವರ್ಗಾವಣೆ ಹಂತವು ಒಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಹೆಮಿಯಾಮಿನಲ್‌ನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಇಮಿನಿಯಂಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ . ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಯು ಬಹುಶಃ ಪ್ರಿಬಯಾಟಿಕ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಗಳು ಜೀವ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಸಾರಜನಕ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ α- ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲವಾದ ಗ್ಲೈಸಿನ್‌ನ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಪ್ರಿಬಯಾಟಿಕ್ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ <ref name=Jarois/>. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]] bcf1lj7q7agigsv11zg4set2smflcwu 0 179199 1374088 2026-05-25T08:34:45Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1374088 wikitext text/x-wiki {{Infobox Australian place | type = city | name = Canberra | native_name = {{nativename|xul|Kanbarra}} | state = act | image = {{multiple image |total_width = 280 |border = infobox |perrow = 1/3/2/1 |caption_align = center |image1 = Canberra panorama from Mount Ainslie.jpg |alt1 = Canberra viewed from Mount Ainslie |caption1 = Canberra viewed from [[Mount Ainslie]] |image2 = National Carillon, Canberra ACT (2).jpg |alt2 = National Carillon |caption2 = [[National Carillon]] |image3 = Australian War Memorial Canberra, ACT (2).jpg |alt3 = Australian War Memorial |caption3 = [[Australian War Memorial]] |image4 = Torre Telstra, Canberra - panoramio (cropped).jpg |alt4 = Black Mountain Tower |caption4 = [[Telstra Tower]] |image5 = Parliament House, National Library of Australia, Canberra, 2023 (2).jpg |alt5 = National Library of Australia |caption5 = [[National Library of Australia]] |image6 = Entrance to the National Gallery of Australia February 2013.jpg |alt6 = National Gallery of Australia |caption6 = [[National Gallery of Australia]] |image7 = Old and new Parliament Houses; Canberra Australia.jpg |alt7 = Old Parliament House & New Parliament House |caption7 = [[Parliament House, Canberra|Capital Hill]] and [[Old Parliament House, Canberra|Old Parliament House]] }} | caption = | coordinates = {{Coord|35|17|35|S|149|07|37|E|display=inline,title}} | relief = yes | force_national_map = | alternative_location_map = Australia#Australian Capital Territory#Oceania | pushpin_label_position = left | pop = 484,630 | pop_year = June 2025 | pop_footnotes = <ref name=ABSGCCSA>{{cite web |title=Regional population, 2024-25 |date=31 March 2026 |url=https://www.abs.gov.au/statistics/people/population/regional-population/2024-25 |publisher=Australian Bureau of Statistics |access-date=1 April 2026}}</ref> | poprank = 8th | density = | density_footnotes = | est = {{start date and age|1912|03|12|df=yes}} | elevation = 578 | elevation_footnotes = <ref>{{cite web |title=GFS / BOM data for CANBERRA AIRPORT |url=http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |access-date=16 June 2018 |archive-date=9 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150709190756/http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |url-status=live}}</ref> | area = 2,358 | area_footnotes = | timezone = AEST | utc = +10:00 | timezone-dst = AEDT | utc-dst = +11:00 | dist1 = 285 | dir1 = SW | location1 = [[Sydney]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=87421&placename=sydney&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and SYDNEY |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044625/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=87421&placename=sydney&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist2 = 669 | dir2 = NE | location2 = [[Melbourne]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=248650&placename=melbourne&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and MELBOURNE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044626/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=248650&placename=melbourne&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist3 = 1160 | dir3 = E | location3 = [[Adelaide]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=163285&placename=ADELAIDE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and ADELAIDE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044620/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=163285&placename=ADELAIDE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist4 = 1232 | dir4 = SSW | location4 = [[Brisbane]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=126867&placename=BRISBANE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and BRISBANE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044623/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=126867&placename=BRISBANE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist5 = 3632 | dir5 = ESE | location5 = [[Perth]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=304529&placename=perth&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and PERTH |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044628/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=304529&placename=perth&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | local_map = <!--needs to be fixed, it displays Africa--> | local_map_caption = Interactive city map | zoom = 10 | region = | county = | stategov = [[Brindabella electorate|Brindabella]] | stategov2 = [[Ginninderra electorate|Ginninderra]] | stategov3 = [[Kurrajong electorate|Kurrajong]] | stategov4 = [[Murrumbidgee electorate|Murrumbidgee]] | stategov5 = [[Yerrabi electorate|Yerrabi]] | fedgov = [[Division of Canberra|Canberra]] | fedgov2 = [[Division of Fenner|Fenner]] | fedgov3 = [[Division of Bean|Bean]]<ref>{{cite web |url=https://www.aec.gov.au/Electorates/Redistributions/2017/act/final-report/files/act-2018-final-report.pdf |title=Redistribution of the Australian Capital Territory into electoral divisions |author=Augmented Electoral Commission for the Australian Capital Territory |date=July 2018 |quote=The electoral divisions described in this report came into effect from Friday 13 July 2018 ... However, members of the House of Representatives will not represent or contest these electoral divisions until ... a general election. |access-date=16 September 2018 |archive-date=16 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180916130414/https://www.aec.gov.au/Electorates/Redistributions/2017/act/final-report/files/act-2018-final-report.pdf |url-status=live}}</ref> | logo = | url = | maxtemp = 20.4 | mintemp = 7.0 | rainfall = 579.5 }} '''ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ''' [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿನ ರಾಜಧಾನಿ. [[ಸಿಡ್ನಿ]]ಯಿಂದ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ 190 ಮೈ. [[ಮೆಲ್ಬರ್ನ್|ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿ]]ನಿಂದ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ 418 ಮೈ. ಆಡ್‍ಲೇಡ್‍ನಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 760 ಮೈ. ಮತ್ತು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಪೆಸಿಫಿಕ್]] ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಸು.70 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೪,೮೪,೩೬೦ (೨೦೨೫) ==ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ== [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.]] ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರರಾಜಧಾನಿಗಳಂತೆ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಲು ಆರಿಸಿ ಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನವಸತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಅದನ್ನು ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಬಿಳಿಯರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದು 1820ರಲ್ಲಿ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಫಲವತ್ತಾದ ಮೈದಾನವೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡ ಸಾಮಗ್ರಿಯೂ ಇರುವುವೆಂಬುದು ಅವರು ನೀಡಿದ ವರದಿ. 1824ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪೊಂದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಖಾಯಂ ಆಗಿ ನೆಲಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಚರ್ಚ್ ಭಾಗಶಃ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ್ದು 1845ರಲ್ಲಿ. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಂತ ಕಷ್ಟಸಹಿಷ್ಣು ತೃಪ್ತಜೀವಿಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಸಂಯುಕ್ತರಾಷ್ಟ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದೊಡನೆಯೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವುದಿರಬೇಕೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾದ್ದು 1901ರಲ್ಲಿ, 1900 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿತವಾದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಸಂವಿಧಾನ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತಾದರೂ ಅದನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ 100 ಮೈ. ಒಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎರಡು ರಾಯಲ್ ಆಯೋಗಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದುವು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟು ಯಾಸ್ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಆರಿಸಿತು. ಅನಂತರ ನಗರದ ನಿವೇಶನದ ಆಯ್ಕೆ ನಡೆಯಿತಲ್ಲದೆ ಸುಮಾರು 900 ಚ.ಮೈ. ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನಿಂದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ==ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ== ರಾಜಧಾನಿಯ ಆಲೇಖ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಂದನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನ ಗಳಿಸಿದಾತ ಷಿಕಾಗೋವಿನ ವಾಲ್ಟರ್ ಬಿ.ಗ್ರಿಫಿನ್ (1876-1937). ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ 1913ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತಾದರೂ ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಿ ಅದು ನಿಧಾನವಾಯಿತು. ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು 1915ರಿಂದ 1920ರ 1920ರ ವರೆಗೆ ಗ್ರಿಫಿನನೇ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.ಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಫೆಡರಲ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ತ್ವರೆಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಕಲಾಪಗಳೆಲ್ಲ ಅದರ ವಶಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು 1925ರಲ್ಲಿ. ಯಾರ್ಕಿನ ಡ್ಯೂಕ್ (ಅನಂತರ 6ನೆಯ ಜಾರ್ಜ್) ನೂತನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಭವನವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ (1927). ಅನಂತರ ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿನಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ನೌಕರರ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಮನೆಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕ್ಯಾನ್‍ಬರದ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿದುವು. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ದು 1930ರಲ್ಲಿ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು|ಗ್ರಂಥಾಲಯ]]ದ ಶಾಖೆಯೊಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ್ದು 1936ರಲ್ಲಿ. ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದಿಂದಾಗಿ ನಗರದ ಪ್ರಗತಿ ನಿಧಾನವಾಯಿತು. ಆದರೂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಯುದ್ಧಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ಏಕಸ್ವ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳು ಅಲ್ಲಿ 1941ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ವಿಶಾಲವಾದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ 1943ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನಗರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರವೇ. 8,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆಗಳೂ ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳ ಭವನಗಳೂ 1946ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಶಾಲಕಟ್ಟಡಗಳೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾದುವು. ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳೂ ಅಂಗಡಿಗಳೂ ತಲೆ ಎತ್ತಿದುವು. ರಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನೂರಾರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿನಿಂದ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರಕ್ಕೆ ವರ್ಗವಾಗಿ ಬಂದರು. ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿನ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ನೌಕರರನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜಧಾನಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು 1958ರಲ್ಲಿ. ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಈ ಆಯೋಗ ನೀಡಿದ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ತತ್ತ್ವಶಃ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ರಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನೂ ನಗರದ ಸೌಂದರ್ಯಾಭಿವರ್ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಅದರ ಹೃದಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಣ ತಟಾಕಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಈ ಆಯೋಗದ ಮುಖ್ಯ ಸಲಹೆಗಳು. ==ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ== ಕ್ಯಾನ್‍ಬರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೆ ಅಲ್ಲದೆ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ, ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನ, ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ-ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಚೌಬೀನೆ ವಿಭಾಗ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಅಂಗರಚನಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮೌಂಟ್‍ಸ್ಟ್ರಾಮ್ಲೊ ಖಗೋಳವೀಕ್ಷಣಾಲಯ, ಕೃಷಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮೊದಲಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಒಳನಾಡಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳುಂಟು. ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರದಿಂದ ಸಿಡ್ನಿ ಮತ್ತು ಮೆಲ್‍ಬರ್ನ್‍ಗಳಿಗೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗೂ ಹೋಗಿ ಬರಲು ವಿಮಾನ ಸೌಲಭ್ಯವುಂಟು. === ಹವಾಮಾನ === [[//es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Climate_chart_of_Canberra.svg|link=https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Climate_chart_of_Canberra.svg|thumb|200x200px|ಕ್ಯಾನ್ಬೆರಾ ಹವಾಮಾನ ನಕ್ಷೆ.]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಶುಷ್ಕ ಸಾಗರ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು , ಅದರ ಅಕ್ಷಾಂಶ, ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ದೂರದಿಂದಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಋತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕರಾವಳಿ ನಗರಗಳ ಹವಾಮಾನವು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಮಧ್ಯಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ಬಿಸಿ, ಶುಷ್ಕ ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಶೀತ, ಮೋಡ ಕವಿದ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಹಿಮಪಾತದೊಂದಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಅತ್ಯಧಿಕ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1968 ರಂದು 42.2 °C ಆಗಿತ್ತು, <ref name="bom" /> ಆದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಜುಲೈ 11, 1971 ರಂದು −10.0 °C ಆಗಿತ್ತು. <ref name="bom" /> ಜನವರಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾದ ತಿಂಗಳು, &nbsp;ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ 27.7 °C, ಹತ್ತು ದಿನಗಳು 30 &nbsp;°C ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 35 &nbsp;°C ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಒಳನಾಡಿನ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನಗರದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯ ತಾಪಮಾನವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜನವರಿಯ ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ 13 &nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳು ಜುಲೈ ಆಗಿದೆ, ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ 11.2 &nbsp;°C ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ −0.2 &nbsp;°C. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 99 ದಿನಗಳ ಹಿಮಪಾತವಿರುತ್ತದೆ , ಅದರಲ್ಲಿ 95 ದಿನಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. <ref name="bom" /> ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಮಳೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಸಂತ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ 108 ಮಳೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 629 ಮಿಮೀ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ . [24] ಮಾರ್ಚ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 23 ಬಿರುಗಾಳಿ ದಿನಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 19 ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಹಿಮಪಾತವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಪರೂಪ, ಮತ್ತು ಅದು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಕೇವಲ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. <ref name="bom" /><ref name="bom" /> {{Weather box|location=Aeropuerto de Canberra|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=42.0|Feb record high C=42.2|Mar record high C=37.5|Apr record high C=32.6|May record high C=24.5|Jun record high C=20.1|Jul record high C=19.7|Aug record high C=24.0|Sep record high C=28.6|Oct record high C=32.7|Nov record high C=39.9|Dec record high C=39.2|year record high C=42.2|Jan high C=28.0|Feb high C=27.1|Mar high C=24.5|Apr high C=20.0|May high C=15.6|Jun high C=12.3|Jul high C=11.4|Aug high C=13.0|Sep high C=16.2|Oct high C=19.4|Nov high C=22.7|Dec high C=26.1|year high C=|Jan mean C=20.6|Feb mean C=20.1|Mar mean C=17.6|Apr mean C=13.4|May mean C=9.4|Jun mean C=6.7|Jul mean C=5.7|Aug mean C=7.0|Sep mean C=9.8|Oct mean C=12.8|Nov mean C=15.8|Dec mean C=18.8|year mean C=|Jan low C=13.2|Feb low C=13.1|Mar low C=10.7|Apr low C=6.7|May low C=3.2|Jun low C=1.0|Jul low C=-0.1|Aug low C=1.0|Sep low C=3.3|Oct low C=6.1|Nov low C=8.8|Dec low C=11.4|year low C=|Jan record low C=1.6|Feb record low C=3.0|Mar record low C=-1.1|Apr record low C=-3.7|May record low C=-7.5|Jun record low C=-8.5|Jul record low C=-10.0|Aug record low C=-8.5|Sep record low C=-6.9|Oct record low C=-3.4|Nov record low C=-1.8|Dec record low C=0.3|year record low C=-10.0|Jan precipitation mm=58.5|Feb precipitation mm=56.4|Mar precipitation mm=50.7|Apr precipitation mm=46.0|May precipitation mm=44.4|Jun precipitation mm=40.4|Jul precipitation mm=41.4|Aug precipitation mm=46.2|Sep precipitation mm=52.0|Oct precipitation mm=62.4|Nov precipitation mm=64.4|Dec precipitation mm=53.8|year precipitation mm=616.4|Jan precipitation days=7.3|Feb precipitation days=6.7|Mar precipitation days=6.9|Apr precipitation days=7.3|May precipitation days=8.4|Jun precipitation days=9.8|Jul precipitation days=10.5|Aug precipitation days=11.1|Sep precipitation days=10.2|Oct precipitation days=10.4|Nov precipitation days=9.8|Dec precipitation days=7.8|year precipitation days=106.2|Jan sun=294.5|Feb sun=254.3|Mar sun=251.1|Apr sun=219|May sun=186|Jun sun=156|Jul sun=179.8|Aug sun=217|Sep sun=231|Oct sun=266.6|Nov sun=267|Dec sun=291.4|year sun=2813.7|source 1=Climate averages for Canberra Airport Comparison (1939–2010)<ref>{{Cita web |url= https://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |título= Climate statistics for Australian locations: Canberra Airport Comparison |editorial=[[Bureau of Meteorology]] |fechaacceso=3 de septiembre de 2011 }}</ref>|date=Septiembre de 2011|source 2=Special climate statements and climate summaries for more recent extremes<ref> *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs36b.pdf |título=Special climate statement 36 – Unseasonal cold in southeast Australia |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=13 de enero de 2012 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201209.summary.shtml |título=ACT in September 2012 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=2 de octubre de 2012 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201212.summary.shtml |título=ACT in December 2012 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=2 de enero de 2013 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |título=Special Climate Statement 43 – extreme heat in January 2013 |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs43e.pdf |editorial=Bureau of Meteorology |formato=PDF |fechaacceso=2 de febrero de 2013 |fecha=1 de febrero de 2013}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201310.summary.shtml |título=ACT in October 2013 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=1 de noviembre de 2013 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} </ref><ref>{{cita web |url=https://ogimet.com/cgi-bin/gsynres?ind=94926&ano=2024&mes=9&day=16&hora=23&min=0&ndays=30|título=94926: Canberra (Australia)|fechaacceso=17 de septiembre de 2024|apellido= |nombre= |enlaceautor= |fecha=16 de septiembre de 2024 |formato= |obra= |editor= |editorial= OGIMET|ubicación= |idioma= |cita=}}</ref>}} === ನಗರ ರಚನೆ === [[File:Canberra Government House.jpg|thumb|Canberra's [[Government House, Canberra|Government House]], the official residence of the [[Governor-General of Australia]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎಂಬುದು ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಆಧುನಿಕ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ನಗರ ಯೋಜನೆಯು 1912 ರ ಹಿಂದಿನದು. ನಗರವನ್ನು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಗಳಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ . ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ '','' ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರದೇಶ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರದೇಶ, ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. [[File:Parliament House, National Library of Australia, Canberra, 2023.jpg|thumb|Various civic landmarks line [[Lake Burley Griffin]]. Pictured is the [[National Library of Australia|National Library]] and [[Parliament House, Canberra|Parliament House]] (background)]] ನಗರವು 1963 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಕೃತಕ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ . [[ಸರೋವರ]]ದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ, ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು ಭವನವಿದೆ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಬೀದಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಮ್ಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂಸತ್ತು ಭವನ ಸುತ್ತಲೂ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗಳು, ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳು, [[ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ|ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು, ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಮತ್ತು [[ಉದ್ಯಾನವನ]]ಗಳಿವೆ. ಸಂಸತ್ತು ಭವನವು ದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಸರೋವರದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರದೇಶ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ನಗರ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ), ವಸತಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ನಗರವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇವು ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಉಚಿತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಒಂದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಚೌಕಗಳು, ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಳು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಉಪನಗರಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಆದ ಚೌಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * '''1920 ಮತ್ತು 30 ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮತ್ತು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು 1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ''' , ಈಗ 15 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. * 1920 ರಿಂದ 1960 ರವರೆಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ '''ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ , 12 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು''' * '''1963 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಜನವಸತಿಯಾದ ವೊಡೆನ್ ಕಣಿವೆ''' , 13 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''ಬೆಲ್ಕೊನ್ನೆನ್''' , 1967 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ, 25 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''ವೆಸ್ಟನ್ ಕ್ರೀಕ್''' , ಮೊದಲ ವಸಾಹತುಗಳು 1969 ರಲ್ಲಿ, 8 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''1974 ರಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್''' , 19 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಕೊನೆಯ '''ಗುಂಗಾಹ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು 7 ನೆರೆಹೊರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.''' ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಅವರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. 1967 ರಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಂಡವಾಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯೋಗವು "ಯೋಜನೆ Y" ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭವಿಷ್ಯದ ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು "ಪಟ್ಟಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇವು ಚೌಕಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಬೀದಿಗಳಾಗಿವೆ, ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ , Y ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ನಿಕಟವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಬಳಿ ಇವೆ. ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮುದಾಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ಅನೇಕ ನೆರೆಹೊರೆಗಳಿಗೆ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು , ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರು , ಆರಂಭಿಕ ವಸಾಹತುಗಾರರು ಅಥವಾ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ . ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಡಫಿಯಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪೇಜ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದಿಗಳ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಯರ್ರಲುಮ್ಲಾ, ಡೀಕಿನ್ ಮತ್ತು ಓ'ಮ್ಯಾಲಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಫಿಶ್ವಿಕ್, ಮಿಚೆಲ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಮ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ತ್ರಿಕೋನ ವಿನ್ಯಾಸ. ಈ ತ್ರಿಕೋನವು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ, ಕಿಂಗ್ಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. <ref name="nca" /> ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಂಸತ್ತು ಭವನ, ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಸರೋವರ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಂತಹ ನಗರದ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಅನೇಕ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಈ ನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗ್ರಿಫಿನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಸ್ಮರಣಾರ್ಥಗಳು, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ . ನಗರದ ಅಲ್ಪ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಲವಾರು ಗಮನಾರ್ಹ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು 1920 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ ಭವನ ಮತ್ತು ಅದರ ಉದ್ಯಾನಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ. ಎರಡನೆಯದು, 1950 ರಿಂದ 1970 ರವರೆಗೆ, ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ತೆರೆದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವಿವಿಧ ಮರಗಳ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ನೆಡಲಾಯಿತು . 1980 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ಸೇರ್ಪಡೆಯೆಂದರೆ 1988 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಸಂಸತ್ ಭವನ. <ref name="nca" /> === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ತನ್ನ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಲಾದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ . ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ACT) ಒಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಅಂಶಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸರಾಗವಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[File:Inner-canberra 01MJC.png|right|thumb|Inner Canberra demonstrates some aspects of the Griffin plan, in particular the [[Parliamentary Triangle, Canberra|Parliamentary Triangle]].]] [[File:Canberra Civic Centre-1.jpg|thumb|An aerial view of the [[Civic, Australian Capital Territory|Civic Centre]] from [[Mount Ainslie]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖೆಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್, ಮೌಂಟ್ ಐನ್ಸ್ಲೀ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಹಿಲ್‌ಗಳು ಸ್ಕೈಲೈನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಬಲ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಎತ್ತರಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ರೋಲಿಂಗ್ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವಿದೆ, ಇದು ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುವ ಕೃತಕ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ . ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿ ರಚಿಸಲಾದ ಈ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವು ಮನರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಸುಂದರವಾದ ಬೋರ್ಡ್‌ವಾಕ್‌ಗಳು, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವೆಂದರೆ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು . ನಗರವನ್ನು ಉದ್ಯಾನ ನಗರ ಚಳವಳಿಯ ತತ್ವಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಗರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಂಶಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ವಾಕಿಂಗ್ ಟ್ರೇಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಅವರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ, ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಜ್ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿಯು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸುತ್ತುವರೆದು, ಸುಂದರವಾದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಜ್ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಹೊರಾಂಗಣ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಪಾದಯಾತ್ರೆ , ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಮತ್ತೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ 250 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮರಗಳ ವಿಶಾಲ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅರ್ಬೊರೇಟಂನ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಅದ್ಭುತ ನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಆನಂದಿಸಲು ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪೊದೆಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದು , ಇದು ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಮದ್ಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಟಿಡ್ಬಿನ್‌ಬಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದಂತಹ ಈ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಗರಕ್ಕೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪೊದೆಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ಒರಟಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಕಲ್ಲಿನ ಹೊರಹರಿವುಗಳು, ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯು ಅದರ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸವು ತ್ರಿಜ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಹಿಲ್ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವಾಗ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ನಗರ ಯೋಜನಾ ತತ್ವಗಳು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೆ. [[File:Canberra Map-MJC.png|thumb|right|The location of Canberra within the [[Australian Capital Territory|ACT]]. Canberra's main districts are shown in yellow: [[Canberra Central]] (marked as North Canberra and South Canberra), [[Woden Valley]], [[Belconnen]], [[Weston Creek]], [[Tuggeranong]], and [[Gungahlin]].]] {{wide image|Canberra From Black Mountain Tower.jpg|800px|Panorama of Canberra and Lake Burley Griffin set against the backdrop of distant New South Wales, taken from the [[Telstra Tower]]}} {{overlay |image = Canberra viewed from Mount Ainslie.jpg |width = 870 |height = 582 |columns = 4 |legend1title = Points of Interest Looking South from [[Mount Ainslie]] |overlay1 = War Memorial |overlay1left = 500 |overlay1top = 530 |overlay1link = Australian War Memorial |overlay2 = Anzac Parade |overlay2left = 430 |overlay2top = 470 |overlay2link = Anzac Parade, Canberra |overlay3 = Old Parliament House |overlay3left = 375 |overlay3top = 245 |overlay3link = Old Parliament House, Canberra |overlay4 = New Parliament House |overlay4left = 375 |overlay4top = 195 |overlay4link = Parliament House, Canberra |overlay5 = National Gallery |overlay5left = 110 |overlay5top = 260 |overlay5link = National Gallery of Australia |overlay6 = High Court |overlay6left = 230 |overlay6top = 275 |overlay6link = High Court of Australia |overlay7 = Questacon |overlay7left = 540 |overlay7top = 250 |overlay7link = Questacon |overlay8 = National Library |overlay8left = 735 |overlay8top = 248 |overlay8link = National Library of Australia |overlay9 = Edmund Barton Building |overlay9left = 30 |overlay9top = 270 |overlay9link = Edmund Barton Building |overlay10 = Brindabella Ranges |overlay10colour = green |overlay10left = 210 |overlay10top = 55 |overlay10link = Brindabella Range |overlay11 = Lovett Tower |overlay11colour = red |overlay11left = 530 |overlay11top = 125 |overlay11link = Lovett Tower |overlay12 = Ben Chifley Building |overlay12left = 75 |overlay12top = 330 |overlay12link = Australian Security Intelligence Organisation |overlay13 = Lake Burley Griffin |overlay13colour = blue |overlay13left = 810 |overlay13top = 310 |overlay13link = Lake Burley Griffin |overlay14 = Limestone Avenue |overlay14colour = red |overlay14left = 650 |overlay14top = 525 |overlay14link = Limestone Avenue, Canberra |overlay15 = Fairbairn Avenue |overlay15left = 205 |overlay15top = 525 |overlay15link = Fairbairn Avenue |overlay16 = Parkes Way |overlay16left = 420 |overlay16top = 350 |overlay16link = Parkes Way |overlay17 = R G Casey Building |overlay17left = 125 |overlay17top = 202 |overlay17link = Department of Foreign Affairs and Trade (Australia) |overlay18 = John Gorton Building |overlay18left = 220 |overlay18top = 240 |overlay18link = John Gorton Building |overlay19 = King Edward Terrace |overlay19left = 420 |overlay19top = 275 |overlay20 = Presbyterian Church of Saint Andrew |overlay20left = 175 |overlay20top = 200 |overlay21 = St John's Anglican Church |overlay21left = 635 |overlay21top = 375 |overlay21link = St John the Baptist Church, Reid }} === ಭೂವಿಜ್ಞಾನ === [[File:Canberra SPOT 1088.jpg|thumb|The Canberra region seen from space]] ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ನೂರಾರು ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಳಪಾಯವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಿಲೂರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಡೆವೋನಿಯನ್ ಅವಧಿಗಳ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ತೀವ್ರವಾದ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಬಂಡೆಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದು ನಾವು ನೋಡುವ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಶಿಲಾ ಪ್ರಕಾರವೆಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಚನೆ, ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಳುಗಲ್ಲು, ಹೂಳುಗಲ್ಲು ಮತ್ತು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಸಂಚಿತ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿದೆ . ಈ ಕೆಸರುಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 430 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಿಲೂರಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಈ ಕೆಸರುಗಳನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಈಗ ನಗರದ ಬಹುಭಾಗದ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಈ ಬಂಡೆಗಳು ರಸ್ತೆ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೊರಹರಿವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಚನೆಯ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳು , ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಗ್ರಾನೈಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಶಿಲೆಗಳು ಇವೆ. ಈ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳು ಡೆವೊನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸರಿಸುಮಾರು 380 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಂಭವಿಸಿದವು, ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದ ಆಳದಿಂದ ಕರಗಿದ ಬಂಡೆಗಳು ಮೇಲೇರಲು ಕಾರಣವಾದ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಚಲನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ . ಈ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಹಿಲ್‌ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಭೂದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಸೆಡಿಮೆಂಟರಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಬಸಾಲ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಹಲವಾರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ , ಇದು ಪ್ರದೇಶದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಿಲಾ ರಚನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅವಧಿಗಳ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಸವೆತದ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು . ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು, ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು 2.6 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ 11,700 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪ್ಲೆಸ್ಟೊಸೀನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ , ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಹಲವಾರು ಹಿಮಯುಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಹಿಮನದಿಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಷ್ಟು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ತಲುಪದಿದ್ದರೂ, ಈ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನವು ಹೆಚ್ಚು ತಂಪಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಫ್ರೀಜ್-ಥಾ ಚಕ್ರಗಳಂತಹ ಪೆರಿಗ್ಲೇಶಿಯಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಮಣ್ಣು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಶಿಲೆಯ ಹವಾಮಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ . ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರವು ಮೂಲ ಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮಣ್ಣು ಮಧ್ಯಮ ಫಲವತ್ತಾಗಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಕಳಪೆಯಾಗಿ ನೀರು ಬಸಿದು ಹೋಗುವ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಬಹುದು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಂತಹ ನಗರ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಕುಸಿತಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪಗಳಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರದೇಶದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವು ಹಿಂದಿನ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ . === ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ -ಪರಿವರ್ತಿತ ಪರಿಸರಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಸರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ . ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಗಗಳು ಉಳಿದಿವೆ, ಇದು ನಗರದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಬಲ ಸಸ್ಯ ಸಮುದಾಯವೆಂದರೆ ತೆರೆದ ನೀಲಗಿರಿ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶ, ಇದನ್ನು ಬಾಕ್ಸ್‌ವುಡ್ ಅರಣ್ಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶವು ನೀಲಗಿರಿ ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬ್ಲೇಕ್ಲಿಯ ಕೆಂಪು ಗಮ್ ( ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಬ್ಲೇಕ್ಲಿ ) ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಗಮ್ (ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಮೆಲ್ಲಿಯೊಡೋರಾ), ಇದು ಮೇಲಾವರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅರಣ್ಯದ ಕೆಳಭಾಗವು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಹುಲ್ಲುಗಳು, ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶಗಳು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಮೂಲ [[ನೀಲಗಿರಿ]] ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳು ಪ್ರಮುಖ ವನ್ಯಜೀವಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನಗರದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ನೆಡುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ನಿರ್ಮಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವೂ ಸೇರಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಕಾಂಗರೂ]]ಗಳು, ವಾಲಬೀಸ್, ಪೊಸಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎಕಿಡ್ನಾಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಗರದ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಂಜಾನೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಛಿದ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ನಗರೀಕರಣದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ [[ಪಕ್ಷಿ]]ಗಳಿಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾಗ್ಪೀಸ್, ಕೂಕಬುರಾಸ್, ರೊಸೆಲ್ಲಾಗಳು ಮತ್ತು ಹನಿಕ್ರೀಪರ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ನಗರದ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು, ಹಂಸಗಳು ಮತ್ತು ಪೆಲಿಕನ್‌ಗಳಂತಹ ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆಯು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣಗಳಿವೆ. [[ಸರೀಸೃಪ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಉಭಯಚರಗಳು|ಉಭಯಚರ]]ಗಳು ಸಹ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೂ ಅವು [[ಸಸ್ತನಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ . [[ಹಲ್ಲಿ]]ಗಳು, [[ಹಾವು]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಕಪ್ಪೆ]]ಗಳು ಕಾಡುಗಳು, [[ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು]]ಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ, [[ಕೀಟ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಕೀಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಂಬಲಾಗದಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಆದರೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಅವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಜೇನುನೊಣಗಳು, [[ಚಿಟ್ಟೆ]]ಗಳು, [[ಇರುವೆ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಜೀರುಂಡೆ]]ಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅನೇಕ ಕೀಟ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಕೀಟಗಳು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ , ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪರಿಸರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ, ಕಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೇರಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶ್ರೀಮಂತ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ == === ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ === [[File:Entrance to the ACT Legislative Assembly building July 2022.jpg|thumb|ACT Legislative Assembly<br />and the statue ''Ethos'' (Tom Bass, 1961)]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತು ಅಥವಾ ಪುರಸಭೆ ಸರ್ಕಾರವಿಲ್ಲ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯು ನಗರಕ್ಕೆ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರ ಎರಡರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುಪಾಲು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ನಗರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ವಿಧಾನಸಭೆಯು ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಅನುಪಾತದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆಯಾದ 25 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಬೃಂದಾಬೆಲ್ಲಾ, ಗಿನ್ನಿಂಡೆರಾ, ಕುರ್ರಾಜೋಂಗ್, ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಗಿ ಮತ್ತು ಯೆರಾಬಿ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಐದು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯ (ಎಂಎಲ್‌ಎ) ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ತಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಫೆಡರಲ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ACT ಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಲಿಬರಲ್‌ಗಳು ACT ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 1995 ಮತ್ತು 2001 ರ ನಡುವೆ 6.5 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರು . 2001 ರಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿತು. 2004 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹೋಪ್ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು 17 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 9 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಮೊದಲ ಬಹುಮತದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 2008 ರಿಂದ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಲೇಬರ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಆಳುತ್ತಿದೆ . 2022 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಬಾರ್ ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಅಥಾರಿಟಿಯ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಅಥವಾ ನಗರಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್, ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್, ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳು, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಭೂ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗದ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖೆಗಳು (ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ). [205] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ಸ್ವ-ಸರ್ಕಾರ) ಕಾಯ್ದೆ 1988, ನ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಟೆರಿಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. === ಫೆಡರಲ್ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ 1949 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಫೆಡರಲ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು , ಅದು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಡಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1966 ರವರೆಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಬಹುದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಗೆ ಲೆಕ್ಕಿಸಲಿಲ್ಲ. 1974 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹಂಚಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು.[208] 1996 ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ 1998 ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು 2019 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬೀನ್ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಹೊಂದಿತ್ತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರಾಮದಾಯಕ ಅಂತರದಿಂದ. <ref name="dup-1-28" /> 1990 ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಫೆಡರಲ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲೂ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಏಳು ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗೆದ್ದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಅದರ ಸರಾಸರಿ ಲಾಭವು 15 ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳಾಗಿದೆ. <ref name="dup-1-28" /> 2022 ರ ಚುನಾವಣೆಯವರೆಗೆ ALP ಮತ್ತು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷವು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲಾ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಡೇವಿಡ್ ಪೊಕಾಕ್ ಲಿಬರಲ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಜೆಡ್ ಸೆಸೆಲ್ಜಾ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. === ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫೆಡರಲ್ ಪೊಲೀಸ್ (AFP) ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದದ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳಂತೆಯೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ . AFP ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಸಮುದಾಯ ಪೊಲೀಸ್ ವಿಭಾಗವಾದ ACT ಪೊಲೀಸ್ ಮೂಲಕ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಧಗಳ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತಿರುವ ಜನರನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2009 ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚುವ ಮೊದಲು, ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೆಲ್ಕಾನೆನ್ ಧಾರಣ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಮ್ಯಾಕೊನೊಚಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11, 2008 ರಂದು ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹೋಪ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ನಿರ್ಮಾಣದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ US$130 ಮಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಣ್ಣ ನಾಗರಿಕ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿವಿಧ ಕಾನೂನು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ . 2019 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳು, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನ. ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ 2,304 ಮತ್ತು 966 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ (100,000 ಜನರಿಗೆ 580 ಮತ್ತು 243). ನರಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪರಾಧಗಳು - ಕೊಲೆ, ಕೊಲೆ ಯತ್ನ ಮತ್ತು ನರಹತ್ಯೆ, ಆದರೆ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಕೊಲೆಗೆ ಪಿತೂರಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ - 100,000 ಜನರಿಗೆ 1.0 ರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 100,000 ಜನರಿಗೆ 1.9 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ದರಗಳು (100,000 ಜನರಿಗೆ 64.4) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (100,000 ಜನರಿಗೆ 98.5) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2017 ರ ಅಪರಾಧ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದರೋಡೆಗಳು, ಕಳ್ಳತನಗಳು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == [[File:Belconnen Apartments - DSC07473-HDR.jpg|thumb|High-density residential apartments in [[Belconnen]]; Canberra has one of the fastest growing populations in the nation]] ೨೦೨೫ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ೪,೮೪,೩೬೦<ref name=ABSGCCSA/> At the {{CensusAU|2021} ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ &nbsp;ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರಿಗೆ 560 ನಿವಾಸಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 2.0% ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂಲದವರು ಮತ್ತು 32.5 % ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು. <ref name=":0" /> ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 3.8 % ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ಮತ್ತು 2.9 % ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು . ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಪಾಲು (71.2 %) ಜನರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯುವ, ಚಲನಶೀಲ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾವಂತ. ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು 35 ವರ್ಷಗಳು, ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 17.9% ರಷ್ಟು ಜನರು 65 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು. 15 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರದ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ 43% ರಷ್ಟು ಜನರು ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಡಿಪ್ಲೊಮಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 26.3 % ಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಿ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. 27.5 % ನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ , ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ . 9.7 % ಜನರು ಕ್ರೈಸ್ತೇತರರು ಮತ್ತು 43.5 % ಜನರು ತಮ್ಮನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಮೋಟಾರ್ ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನಗಳು. ಇವು &nbsp;ಕ್ರಮವಾಗಿ 1,961 ಜನರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು 100,000 ಕ್ಕೆ 630 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನರಹತ್ಯೆಗಳು 100,000 ಕ್ಕೆ 1.5 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 4.9 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದ&nbsp; ಸರಾಸರಿ ದರಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದವು. === ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ === [[File:ANU School of Art, Canberra.jpg|thumb|right|[[Australian National University|ANU]] School of Art (formerly the Canberra High School)]] ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೆಂದರೆ ಆಕ್ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (ANU) ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (UC). ANU ಅನ್ನು 1946 ರಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿಗೂ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ, ಲಂಡನ್ ಮೂಲದ ''ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ಮತ್ತು ''ಶಾಂಘೈ ಜಿಯಾವೊ ಟಾಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಿಂದ'' ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ . ANU ಮತ್ತು UC ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಿಯೋಲೋವಾ, ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ವಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಎರಡು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಿವೆ: ನಗರದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿಗ್ನಾಡೌ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಥಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಟರ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳೆಂದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಫೋರ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ (ADFA) ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾಲೇಜು, ಇದು ನಗರದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕೂಡ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. === ಆರೋಗ್ಯ === [[File:Canberra Hospital February 2018.jpg|thumb|The [[Canberra Hospital]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಹಿಂದೆ ವೊಡೆನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಗ್ಯಾರನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು 500 ಹಾಸಿಗೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಲ್ವರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು 174 ಹಾಸಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಡೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಬೋಧನಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಜಾನ್ ಕರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಡೀಕಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಾನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ. ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಆಕ್ಟನ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಗಣನೀಯ ವಿವಾದದ ನಂತರ 1997 ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2021 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು 3.8 % ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರವಾದ 5.1 % ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ <ref name=":0" /> ಕಡಿಮೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ , ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[File:ACT Government, Canberra.jpg|thumb|Just under a third of Canberrans are employed in the public sector, working in government departments such as the [[Government of the Australian Capital Territory|ACT Government]]]] ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸರಾಸರಿ ವಾರದ ಆದಾಯ 1,204 &nbsp;ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $805 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ 2005 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಮನೆ ಬೆಲೆ $352,500 ಆಗಿತ್ತು , ಇದು ಸಿಡ್ನಿ , ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಮತ್ತು ಪರ್ತ್‌ಗಿಂತ&nbsp; ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ , ಆದರೆ ಇತರ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ತರುವಾಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ $375,000 ತಲುಪಿದವು [ ನವೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ $411,305. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ವಾರದ ಬಾಡಿಗೆ ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ . [ , ಸರಾಸರಿ ವಾರದ ಬಾಡಿಗೆ $450 ಆಗಿದ್ದು , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $375 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. <ref name=":0" />&nbsp;<ref name="Treasury-Snapshot" />&nbsp;&nbsp;<ref name=":0" /> [[File:50 Marcus Clarke Street Feb 2016.jpg|left|thumb|The [[Civic, Australian Capital Territory|Civic]] is home to various administrative departments, such as the [[Department of Education, Skills and Employment]]]] [[File:Bunda Street July 2021.jpg|left|thumb|[[Bunda Street]] in Canberra's shopping district; tourism, retail and hospitality are also major employers.]] ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮವೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ, ಇದು &nbsp;2003/04 ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ 26.1% ರಷ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು &nbsp;ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾನ್‌ನ 40% ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. <ref>{{cite web |url=https://apps.treasury.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0010/399979/GSP.pdf/_recache |publisher=ACT Government |title=CMTED Brief |access-date=29 March 2020 |archive-date=12 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200312155536/https://apps.treasury.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0010/399979/GSP.pdf/_recache |url-status=live}}</ref><ref name="EDA ACT Economic Indicators">{{cite web |url=https://app.remplan.com.au/eda-australiancapitalterritory/economy/industries/employment?state=pBPJF7!zqpdU432PIpMAxgHbd5omIpFefArbs1rWD4UyEABnslfkI00mvCxMa |publisher=EDA Australia |title=EDA ACT Economic Indicators |access-date=29 March 2020 |archive-date=29 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329020321/https://app.remplan.com.au/eda-australiancapitalterritory/economy/industries/employment%3Fstate%3DpBPJF7!zqpdU432PIpMAxgHbd5omIpFefArbs1rWD4UyEABnslfkI00mvCxMa |url-status=live}}</ref>2021 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಶೇಕಡಾವಾರು 25.6% ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ . ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ , ಹಣಕಾಸು , ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಖಜಾನೆ ಮುಂತಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ನೌಕರರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ . ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆ ನೆಲೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಸಂವಹನ ಕೇಂದ್ರವಾದ HMAS ಹರ್ಮನ್ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದಿನ RAAF ಫೇರ್‌ಬೈರ್ನ್ ವಾಯುನೆಲೆಯನ್ನು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಂದ VIP ವಿಮಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ''ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್'' ವಿತರಕರು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ QSP, ಟವರ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್, ರೂಲ್‌ಬರ್ಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ದಿ ಡಿಸ್ಟಿಲರಿ ಸೇರಿವೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಸೇವೆಗಳು, ನಿರ್ಮಾಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರವೆಂದರೆ ವೆಸ್ಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಬೆಲ್ಕೊನೆನ್, ಇದು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮನುಕಾ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ . ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಿಟಿ ವಾಕ್, ಗರೆಮಾ ಪ್ಲೇಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳು == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿ ಐಕಾನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೀರು ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕ್ಟೆವ್‌ಎಜಿಎಲ್ ಎಸಿಟಿಇಡಬ್ಲ್ಯೂ ಮತ್ತು ಎಜಿಎಲ್ ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪೂರೈಕೆದಾರವಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನೀರು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಎಸಿಟಿ ಎಂಬ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೀರನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ: ಕಾಟರ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಕೋರಿನ್, ಬೆಂಡೋರಾ ಮತ್ತು ಕಾಟರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್‌ಬೆಯಾನ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಗೂಗಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು . ಗೂಗಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಐಕಾನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಎರಡು ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಫಿಶ್ವಿಕ್ ಮತ್ತು ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಿಡ್‌ನಿಂದ ಹೋಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಫಿಶ್ವಿಕ್ ಸಬ್‌ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ (ಕ್ವೀನ್‌ಬೆಯಾನ್ ಮೂಲಕ) ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವಾದ ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯ ಬಳಿಯ ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಪವರ್‌ಹೌಸ್‌ನಿಂದ ಮೊದಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ 1957 ರಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ನಾಲ್ಕು ಸೌರ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು 2014 ಮತ್ತು 2017 ರ ನಡುವೆ ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ: ರಾಯಲ್ಲಾ (20 MW ನಾಮಮಾತ್ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, 2014), ಮೌಂಟ್ ಮಜುರಾ (2.3 MW, 2016), ಮುಗ್ಗಾ ಲೇನ್ (13 MW, 2017) ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ಡೇಲ್ (11 MW, 2017) ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳು ದ್ಯುತಿವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ ಫಲಕಗಳು ಅಥವಾ ಸೌರ ಬಿಸಿನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. 2015 ಮತ್ತು 2016 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಸೌರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 26.3 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು 34,910 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದವು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 25.2 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು 28,815 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಅನ್ನು ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಿದವು (ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ). ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪವನ ಟರ್ಬೈನ್‌ಗಳಿಲ್ಲ , ಆದರೆ ಹತ್ತಿರದ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಅಥವಾ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ 140.7-ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ವಿಂಡ್ ಫಾರ್ಮ್. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವು 2013 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುವ 90% ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ಗುರಿಯನ್ನು 210 ರಿಂದ 550 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2015 ರಲ್ಲಿ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು 200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು; ಇವು 2017 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015 ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2016 ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಿಂದ ಇನ್ನೂ 200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು . 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುಡಲು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಅಥವಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು 23 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕದ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವು 2014 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ACT ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರವೇಶ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (2014-15 ರಲ್ಲಿ 94% ಮನೆಗಳು). == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[File:National Film and Sound Archive, Canberra, 2022, 03 (2).jpg|thumb|[[National Film and Sound Archive]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು , ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು , ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು , ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಶಾಪಿಂಗ್, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . === ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು === [[File:National Museum of Australia 03.jpg|left|thumb|The [[National Museum of Australia]] established in 2001 records Australia's social history and is one of Canberra's more architecturally daring buildings.]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ, ನೀವು ನಗರ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಸೇರಿದೆ , ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಡೆಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಯುದ್ಧಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದವರಿಗೆ ಗೌರವವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ANZAC ಪೆರೇಡ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು, ಇದು ವಿಶಾಲವಾದ ಬೀದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದ '''ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್''' ಮತ್ತು '''ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್''' ಆರ್ಮಿ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ''' ಗ್ಯಾಲರಿಯು '''ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು''' , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹವು ಪೊಲಾಕ್ ಮತ್ತು ರೂಬೆನ್ಸ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ ಭವನವು ಹೆಚ್ಚು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ , ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ''' ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೂ ಸಹ . ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 220 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕಪಾಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು 2005 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆದಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್, ನಂತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮಿಂಟ್. ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕುಕ್ ಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾರಿಲ್ಲನ್‌ಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇತರ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಲ್‌ಸ್ಟ್ರಾ ಟವರ್ , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೃಗಾಲಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೈನೋಸಾರ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಸೇರಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಪೌರಾಣಿಕ ಟೈರನ್ನೊಸಾರಸ್ ರೆಕ್ಸ್‌ನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಹ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಕೂಡ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಥಿಯೇಟರ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಹೌಸ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವಗಳು, ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ ಲೆವೆಲಿನ್ ಹಾಲ್ (ANU ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಲ್ಲಿದೆ). ಚೈಲ್ಡರ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಥಿಯೇಟರ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಹಾಲ್ 1928 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರೆಪರ್ಟರಿ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ಟೋನ್‌ಫೆಸ್ಟ್ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಜೋಡಿ ಕೂಲಿಸಂನ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಿಕ್ಸನ್, ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಹಲವಾರು ಬಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿವೆ. ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ಉತ್ಸವ, ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದರ್ಶನ (ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕೃಷಿ ಮೇಳ), ಸಮ್ಮರ್‌ನಾಟ್ಸ್ ಮೋಟಾರ್ ಶೋ, ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಸೆಲೆಬ್ರೇಟ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಉತ್ಸವ ಸೇರಿವೆ, ಇದು ನಗರದ ಅಧಿಕೃತ ರಜಾದಿನವಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದಿನದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾನ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಉತ್ಸವವೆಂದರೆ ''ಫ್ಲೋರಿಯಾಡ್'' , ಇದು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಆಚರಣೆ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಡುವೆ), ಇದರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ನಗರವು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಉತ್ಸವವು ಸಂಗೀತ, ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಭೂದೃಶ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು 1998 ರಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ 75 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ದ್ವಿಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ವರ್ಷವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಇದನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. === ಮಾಧ್ಯಮ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ವಾಣಿಜ್ಯ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾನಗರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ಯೂರೋಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪತ್ರಿಕಾ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,.<ref>{{cite web|url=https://pressgallery.net.au/|archive-url=https://web.archive.org/web/20251219215056/https://pressgallery.net.au/|archive-date=19 December 2025|url-status=live|title=Federal Parliamentary Press Gallery|access-date=11 February 2026}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಗುಂಪು. ಬಾರ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಕಾರಣಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ 1926 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ದಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಟೈಮ್ಸ್ ಎಂಬ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಇದೆ . ಸಿಟಿನ್ಯೂಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವೀಕ್ಲಿ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮನರಂಜನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಬಿಎಂಎ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಂತಹ ಹಲವಾರು ಉಚಿತ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಸಹ ಇವೆ. ಬಿಎಂಎ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು 1992 ರಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಯಿತು; ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಂಚಿಕೆಯು ನಿರ್ವಾಣದ ನೆವರ್‌ಮೈಂಡ್ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು AM ಮತ್ತು FM ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು (AM/FM ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೇಡಿಯೋ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ (2CA ಮತ್ತು 2CC) ಮತ್ತು ಆಸ್ಟೆರಿಯೊ/ARN (104.7 ಮತ್ತು ಮಿಕ್ಸ್ 106.3). ಹಲವಾರು ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಇವೆ. DAB+ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಯೋಗವು ಸಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ , ಕೆಲವು AM/FM ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಡಿಜಿಟಲ್-ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು (DAB+ ಟ್ರಯಲ್ ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್) ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಐದು ಉಚಿತ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು: * ಎಬಿಸಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ (ಎಬಿಸಿ) * ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ (ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್) * ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 10 ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (CTC) - ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 10 ಒಡೆತನದ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿಲ್ದಾಣ. * ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (CBN) - ಸ್ಟೇಷನ್ ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * WIN ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (WIN) - ನೈನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾಲವು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಚಾನೆಲ್ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಬಹು-ಚಾನೆಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ WIN ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ WIN News ಅನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ನಗರದ ಸುದ್ದಿ ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ ವೊಲೊಂಗೊಂಗ್‌ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ 10 ದಿನವಿಡೀ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಅದರ ಹೋಬಾರ್ಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಇದು ನೈನ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ವಾರದ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ ನೈನ್ ನ್ಯೂಸ್‌ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸೆವೆನ್ ಪ್ರಸಾರಗಳು ದಿನವಿಡೀ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ನವೀಕರಣಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ೧೯೮೯ ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಎಬಿಸಿ, ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಸಿಟಿಸಿ) ಮಾತ್ರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ನಂತರ ಅದು ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಟೆನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಆಗಿ, ನಂತರ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಟೆನ್ ಆಗಿ, ನಂತರ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ೯/ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ನೈನ್ ಆಗಿ, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ೧೦ ಆಗಿ, ಆ ವರ್ಷ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರೈಮ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಈಗ ಪ್ರೈಮ್ ೭) ಮತ್ತು ವಿನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ . ಫಾಕ್ಸ್‌ಟೆಲ್ ( ಉಪಗ್ರಹದ ಮೂಲಕ ) ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಂಪನಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಎಸಿಟಿ (ಕೇಬಲ್ ಮೂಲಕ) ಪೇ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ . == ಕ್ರೀಡೆ == [[File:BruceStadium19032005.JPG|right|thumb|A rugby league match at [[Canberra Stadium]]]] ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಂಡಗಳೆಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರೈಡರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಸಿಟಿ ಬ್ರಂಬೀಸ್ , ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್ ಮತ್ತು ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್ ಆಡುತ್ತವೆ ; ಎರಡೂ ತಮ್ಮ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ತಮ್ಮ ತವರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತವೆ , ಇದು ನಗರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2000 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 2003 ರ ರಗ್ಬಿ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಾಗಿ ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಆದ ಎ-ಲೀಗ್ ಮಹಿಳಾ (ಹಿಂದೆ ಡಬ್ಲ್ಯೂ-ಲೀಗ್) ನಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2011–12 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. 2024–25 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ತಂಡವು ಎ-ಲೀಗ್ ಪುರುಷರ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ . ನಗರವು ಯಶಸ್ವಿ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡವಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವರು ಕಳೆದ ಹನ್ನೊಂದು ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ . <ref name="dup-0-82" /> ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವೈಕಿಂಗ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಗ್ಬಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2015 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. [[File:PM's 11 Cricket at Manuka Oval.jpg|thumb|The annual Prime Minister's XI cricket match at [[Manuka Oval]]]] ನೆಟ್‌ಬಾಲ್ , ಫೀಲ್ಡ್ ಹಾಕಿ, ಐಸ್ ಹಾಕಿ , ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳಿವೆ . ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ XI ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಮನುಕಾ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸಿಟಿ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಫ್ ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನಿಯಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ 1981 ರಿಂದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಾಗಿ ಬಿಡ್ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ . ಲೀಗ್ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರೂ, AFL ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಗ್ರೇಟರ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಸಿಡ್ನಿ ಜೈಂಟ್ಸ್‌ನ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು ಪ್ರತಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮನುಕಾ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹೋಮ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸಿಟಿ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಫ್ ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ (AIS) ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಬ್ರೂಸ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯ ಜೂನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. AIS 1981 ರಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಗಣ್ಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. 2000 ಸಿಡ್ನಿ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಪದಕ ವಿಜೇತರು AIS ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದರು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ಅಂಡಾಕಾರಗಳು, ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು, ಸ್ಕೇಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಈಜುಕೊಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮಹಿಳಾ ಟೆನಿಸ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ನೆಲೆಯಾದ ಲೈನೆಹ್ಯಾಮ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆನಿಸ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮನರಂಜನಾ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸೈಕ್ಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಾದ್ಯಂತ ಸೈಕಲ್‌ವೇಗಳ ಜಾಲ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ವಾಕಿಂಗ್, ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಬೈಕಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನೌಕಾಯಾನ, ರೋಯಿಂಗ್, ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಬೋಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಾಟರ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ . <ref name="dup-0-82" /> ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರ್ಯಾಲಿಯು ವಾರ್ಷಿಕ ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, 2000 ರಿಂದ 2002 ರವರೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ 400 ಫಾರ್ ವಿ 8 ಸೂಪರ್‌ಕಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಬಳಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಜನರಿಗೆ ವ್ಯಾಯಾಮದ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ರೂಪವೆಂದರೆ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುಮಾರು 5 ಕಿಮೀ "ಸೇತುವೆಯಿಂದ ಸೇತುವೆಯವರೆಗೆ ನಡಿಗೆ/ಓಟ", ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಸರೋವರದ ಪಕ್ಕದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು. ನಡಿಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. 2020 ರಲ್ಲಿ COVID-19 ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ವಾಕರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಓಟಗಾರರಿಗೆ 'ಕ್ಲಾಕ್‌ವೈಸ್ COVID- ವೈಸ್' ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. == ಸಾರಿಗೆ == ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ನಗರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು , ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ 8 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಮಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಿಡ್ನಿ , ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ , ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್ , ಅಡಿಲೇಡ್ ಮತ್ತು ಪರ್ತ್‌ಗೆ ದೇಶೀಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ . ಇದು ಒಂದು ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. <ref name="aer" /> ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದವು, ಆದ್ದರಿಂದ ಲೇಓವರ್ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. <ref name="trans" /> [[File:Highways into Canberra (6768361501).jpg|thumb|The [[Glenloch Interchange]] connects the [[Tuggeranong Parkway]] with [[Parkes Way]]]] [[File:ACTION (BUS 680) Volgren Optimus bodied Scania K360UA 6x2-2 (Euro VI) at the intersection of Alinga St and Northbourne Ave (1).jpg|thumb|[[ACTION]] [[Volgren]] bodied [[Scania K-series|Scania K360UA]]]] ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ACTION ''('' ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ''ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಆಮ್ನಿಬಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ) ನಿಂದ'' ಬಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಸ್ ಜಾಲವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಆಧುನಿಕ ಇಂಟರ್‌ಚೇಂಜ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಏಳು ಇಂಟರ್‌ಟೌನ್ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಹದಿಮೂರು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸೊ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ನಗರವನ್ನು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಬಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು, ಖಾಸಗಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಬೋರ್ಡರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್'' ಮತ್ತು ''ಡೀನ್ಸ್ ಬಸ್‌ಲೈನ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು'' ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ . ''ಏರಿಯಲ್ ಕನ್ಸಾಲಿಡೇಟೆಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್'' ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಕಾರು ಬಾಡಿಗೆ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಏರಿಯಲ್‌ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾಕ್ಯಾಬ್ಸ್ ''ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ'' ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು , 1959 ರಿಂದ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆಯ ಕುರಿತಾದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೇವಲ 4.6% ಜನರು ಮಾತ್ರ ಬಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ , ಆದರೆ 5.5 % ಜನರು ನಡೆದುಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಸೈಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಯಾವುದೇ ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ ''ಕಂಟ್ರಿಲಿಂಕ್'' ಎಂಬುದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣವು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಯಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಂಟ್ರಿಲಿಂಕ್ ಬಸ್ ಸೇವೆಯು ಪ್ರಯಾಣದ ಈ ಹಂತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಸಿಡ್ನಿಯ ನಡುವೆ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ 2000 ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವ ಜಾನ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಅವರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗುಂಗಾಹ್ಲಿನ್‌ನ ಉತ್ತರ ಬರೋಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಲಘು ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ( ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮೆಟ್ರೋ ) 20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಾರಿಗೆ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಕಾರು, ಆಧುನಿಕ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಜಾಲವು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಪಾರ್ಕ್‌ವೇಗಳು, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾದ, ಎರಡು ಪಥದ ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ 80-100 ಕಿಮೀ/ಗಂಟೆ ವೇಗ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್ ಪಾರ್ಕ್‌ವೇ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ CBD ಯನ್ನು ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟನ್ ಕ್ರೀಕ್ ''ಬೈಪಾಸ್'' . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರಸ್ತೆ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಫೆಡರಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಬಾರ್ಟನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ ಮೂಲಕ ಏಳು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಯಾಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹ್ಯೂಮ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕೊಸ್ಸಿಯುಸ್ಕೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಸ್ನೋಯಿ ಪರ್ವತಗಳು ಮೊನಾರೊ ಫ್ರೀವೇ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಜನಪ್ರಿಯ ರಜಾ ತಾಣವಾದ ಬೇಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಬೇ ಕೂಡ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಫ್ರೀವೇ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://www.wikimapia.org/#y=-35310000&x=149130000&z=11&l=1&m=a WikiSatellite view of Canberra at WikiMapia] *[http://www.visitcanberra.com.au/ Official Tourism Website] *[http://www.act.gov.au/ The ACT Government webpage] **[http://www.actmapi.act.gov.au/ Canberra region map] – all districts *[https://web.archive.org/web/20121219012913/http://www.australia.com/explore/cities/canberra.aspx Canberra] – Tourism Australia *[https://web.archive.org/web/20130218210206/http://www.canberra100.com.au/ Canberra 100 – Celebrating Canberra's 100th anniversary] *[https://www.arts.act.gov.au/public-art/list List of public art in Australian Capital Territory] *{{OSM relation|5342034}} *[https://www.youtube.com/watch?v=lfyfQD-p4B8 Canberra in the 1920s] - A compilation of footage from [[National Film and Sound Archive]] (NFSA) *[https://www.youtube.com/watch?v=42cw_9Fyvqw A Guide to Canberra (1958)] - Film from NFSA ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== b4eydi26sudcpv2an4210fa2edx3tfc 1374089 1374088 2026-05-25T08:36:05Z VASANTH S.N. 728 /* ನಗರ ರಚನೆ */ 1374089 wikitext text/x-wiki {{Infobox Australian place | type = city | name = Canberra | native_name = {{nativename|xul|Kanbarra}} | state = act | image = {{multiple image |total_width = 280 |border = infobox |perrow = 1/3/2/1 |caption_align = center |image1 = Canberra panorama from Mount Ainslie.jpg |alt1 = Canberra viewed from Mount Ainslie |caption1 = Canberra viewed from [[Mount Ainslie]] |image2 = National Carillon, Canberra ACT (2).jpg |alt2 = National Carillon |caption2 = [[National Carillon]] |image3 = Australian War Memorial Canberra, ACT (2).jpg |alt3 = Australian War Memorial |caption3 = [[Australian War Memorial]] |image4 = Torre Telstra, Canberra - panoramio (cropped).jpg |alt4 = Black Mountain Tower |caption4 = [[Telstra Tower]] |image5 = Parliament House, National Library of Australia, Canberra, 2023 (2).jpg |alt5 = National Library of Australia |caption5 = [[National Library of Australia]] |image6 = Entrance to the National Gallery of Australia February 2013.jpg |alt6 = National Gallery of Australia |caption6 = [[National Gallery of Australia]] |image7 = Old and new Parliament Houses; Canberra Australia.jpg |alt7 = Old Parliament House & New Parliament House |caption7 = [[Parliament House, Canberra|Capital Hill]] and [[Old Parliament House, Canberra|Old Parliament House]] }} | caption = | coordinates = {{Coord|35|17|35|S|149|07|37|E|display=inline,title}} | relief = yes | force_national_map = | alternative_location_map = Australia#Australian Capital Territory#Oceania | pushpin_label_position = left | pop = 484,630 | pop_year = June 2025 | pop_footnotes = <ref name=ABSGCCSA>{{cite web |title=Regional population, 2024-25 |date=31 March 2026 |url=https://www.abs.gov.au/statistics/people/population/regional-population/2024-25 |publisher=Australian Bureau of Statistics |access-date=1 April 2026}}</ref> | poprank = 8th | density = | density_footnotes = | est = {{start date and age|1912|03|12|df=yes}} | elevation = 578 | elevation_footnotes = <ref>{{cite web |title=GFS / BOM data for CANBERRA AIRPORT |url=http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |access-date=16 June 2018 |archive-date=9 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150709190756/http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |url-status=live}}</ref> | area = 2,358 | area_footnotes = | timezone = AEST | utc = +10:00 | timezone-dst = AEDT | utc-dst = +11:00 | dist1 = 285 | dir1 = SW | location1 = [[Sydney]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=87421&placename=sydney&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and SYDNEY |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044625/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=87421&placename=sydney&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist2 = 669 | dir2 = NE | location2 = [[Melbourne]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=248650&placename=melbourne&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and MELBOURNE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044626/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=248650&placename=melbourne&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist3 = 1160 | dir3 = E | location3 = [[Adelaide]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=163285&placename=ADELAIDE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and ADELAIDE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044620/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=163285&placename=ADELAIDE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist4 = 1232 | dir4 = SSW | location4 = [[Brisbane]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=126867&placename=BRISBANE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and BRISBANE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044623/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=126867&placename=BRISBANE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist5 = 3632 | dir5 = ESE | location5 = [[Perth]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=304529&placename=perth&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and PERTH |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044628/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=304529&placename=perth&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | local_map = <!--needs to be fixed, it displays Africa--> | local_map_caption = Interactive city map | zoom = 10 | region = | county = | stategov = [[Brindabella electorate|Brindabella]] | stategov2 = [[Ginninderra electorate|Ginninderra]] | stategov3 = [[Kurrajong electorate|Kurrajong]] | stategov4 = [[Murrumbidgee electorate|Murrumbidgee]] | stategov5 = [[Yerrabi electorate|Yerrabi]] | fedgov = [[Division of Canberra|Canberra]] | fedgov2 = [[Division of Fenner|Fenner]] | fedgov3 = [[Division of Bean|Bean]]<ref>{{cite web |url=https://www.aec.gov.au/Electorates/Redistributions/2017/act/final-report/files/act-2018-final-report.pdf |title=Redistribution of the Australian Capital Territory into electoral divisions |author=Augmented Electoral Commission for the Australian Capital Territory |date=July 2018 |quote=The electoral divisions described in this report came into effect from Friday 13 July 2018 ... However, members of the House of Representatives will not represent or contest these electoral divisions until ... a general election. |access-date=16 September 2018 |archive-date=16 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180916130414/https://www.aec.gov.au/Electorates/Redistributions/2017/act/final-report/files/act-2018-final-report.pdf |url-status=live}}</ref> | logo = | url = | maxtemp = 20.4 | mintemp = 7.0 | rainfall = 579.5 }} '''ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ''' [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿನ ರಾಜಧಾನಿ. [[ಸಿಡ್ನಿ]]ಯಿಂದ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ 190 ಮೈ. [[ಮೆಲ್ಬರ್ನ್|ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿ]]ನಿಂದ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ 418 ಮೈ. ಆಡ್‍ಲೇಡ್‍ನಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 760 ಮೈ. ಮತ್ತು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಪೆಸಿಫಿಕ್]] ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಸು.70 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೪,೮೪,೩೬೦ (೨೦೨೫) ==ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ== [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.]] ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರರಾಜಧಾನಿಗಳಂತೆ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಲು ಆರಿಸಿ ಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನವಸತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಅದನ್ನು ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಬಿಳಿಯರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದು 1820ರಲ್ಲಿ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಫಲವತ್ತಾದ ಮೈದಾನವೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡ ಸಾಮಗ್ರಿಯೂ ಇರುವುವೆಂಬುದು ಅವರು ನೀಡಿದ ವರದಿ. 1824ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪೊಂದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಖಾಯಂ ಆಗಿ ನೆಲಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಚರ್ಚ್ ಭಾಗಶಃ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ್ದು 1845ರಲ್ಲಿ. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಂತ ಕಷ್ಟಸಹಿಷ್ಣು ತೃಪ್ತಜೀವಿಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಸಂಯುಕ್ತರಾಷ್ಟ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದೊಡನೆಯೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವುದಿರಬೇಕೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾದ್ದು 1901ರಲ್ಲಿ, 1900 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿತವಾದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಸಂವಿಧಾನ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತಾದರೂ ಅದನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ 100 ಮೈ. ಒಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎರಡು ರಾಯಲ್ ಆಯೋಗಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದುವು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟು ಯಾಸ್ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಆರಿಸಿತು. ಅನಂತರ ನಗರದ ನಿವೇಶನದ ಆಯ್ಕೆ ನಡೆಯಿತಲ್ಲದೆ ಸುಮಾರು 900 ಚ.ಮೈ. ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನಿಂದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ==ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ== ರಾಜಧಾನಿಯ ಆಲೇಖ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಂದನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನ ಗಳಿಸಿದಾತ ಷಿಕಾಗೋವಿನ ವಾಲ್ಟರ್ ಬಿ.ಗ್ರಿಫಿನ್ (1876-1937). ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ 1913ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತಾದರೂ ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಿ ಅದು ನಿಧಾನವಾಯಿತು. ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು 1915ರಿಂದ 1920ರ 1920ರ ವರೆಗೆ ಗ್ರಿಫಿನನೇ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.ಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಫೆಡರಲ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ತ್ವರೆಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಕಲಾಪಗಳೆಲ್ಲ ಅದರ ವಶಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು 1925ರಲ್ಲಿ. ಯಾರ್ಕಿನ ಡ್ಯೂಕ್ (ಅನಂತರ 6ನೆಯ ಜಾರ್ಜ್) ನೂತನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಭವನವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ (1927). ಅನಂತರ ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿನಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ನೌಕರರ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಮನೆಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕ್ಯಾನ್‍ಬರದ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿದುವು. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ದು 1930ರಲ್ಲಿ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು|ಗ್ರಂಥಾಲಯ]]ದ ಶಾಖೆಯೊಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ್ದು 1936ರಲ್ಲಿ. ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದಿಂದಾಗಿ ನಗರದ ಪ್ರಗತಿ ನಿಧಾನವಾಯಿತು. ಆದರೂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಯುದ್ಧಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ಏಕಸ್ವ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳು ಅಲ್ಲಿ 1941ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ವಿಶಾಲವಾದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ 1943ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನಗರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರವೇ. 8,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆಗಳೂ ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳ ಭವನಗಳೂ 1946ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಶಾಲಕಟ್ಟಡಗಳೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾದುವು. ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳೂ ಅಂಗಡಿಗಳೂ ತಲೆ ಎತ್ತಿದುವು. ರಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನೂರಾರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿನಿಂದ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರಕ್ಕೆ ವರ್ಗವಾಗಿ ಬಂದರು. ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿನ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ನೌಕರರನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜಧಾನಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು 1958ರಲ್ಲಿ. ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಈ ಆಯೋಗ ನೀಡಿದ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ತತ್ತ್ವಶಃ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ರಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನೂ ನಗರದ ಸೌಂದರ್ಯಾಭಿವರ್ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಅದರ ಹೃದಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಣ ತಟಾಕಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಈ ಆಯೋಗದ ಮುಖ್ಯ ಸಲಹೆಗಳು. ==ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ== ಕ್ಯಾನ್‍ಬರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೆ ಅಲ್ಲದೆ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ, ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನ, ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ-ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಚೌಬೀನೆ ವಿಭಾಗ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಅಂಗರಚನಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮೌಂಟ್‍ಸ್ಟ್ರಾಮ್ಲೊ ಖಗೋಳವೀಕ್ಷಣಾಲಯ, ಕೃಷಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮೊದಲಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಒಳನಾಡಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳುಂಟು. ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರದಿಂದ ಸಿಡ್ನಿ ಮತ್ತು ಮೆಲ್‍ಬರ್ನ್‍ಗಳಿಗೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗೂ ಹೋಗಿ ಬರಲು ವಿಮಾನ ಸೌಲಭ್ಯವುಂಟು. === ಹವಾಮಾನ === [[//es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Climate_chart_of_Canberra.svg|link=https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Climate_chart_of_Canberra.svg|thumb|200x200px|ಕ್ಯಾನ್ಬೆರಾ ಹವಾಮಾನ ನಕ್ಷೆ.]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಶುಷ್ಕ ಸಾಗರ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು , ಅದರ ಅಕ್ಷಾಂಶ, ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ದೂರದಿಂದಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಋತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕರಾವಳಿ ನಗರಗಳ ಹವಾಮಾನವು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಮಧ್ಯಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ಬಿಸಿ, ಶುಷ್ಕ ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಶೀತ, ಮೋಡ ಕವಿದ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಹಿಮಪಾತದೊಂದಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಅತ್ಯಧಿಕ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1968 ರಂದು 42.2 °C ಆಗಿತ್ತು, <ref name="bom" /> ಆದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಜುಲೈ 11, 1971 ರಂದು −10.0 °C ಆಗಿತ್ತು. <ref name="bom" /> ಜನವರಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾದ ತಿಂಗಳು, &nbsp;ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ 27.7 °C, ಹತ್ತು ದಿನಗಳು 30 &nbsp;°C ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 35 &nbsp;°C ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಒಳನಾಡಿನ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನಗರದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯ ತಾಪಮಾನವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜನವರಿಯ ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ 13 &nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳು ಜುಲೈ ಆಗಿದೆ, ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ 11.2 &nbsp;°C ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ −0.2 &nbsp;°C. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 99 ದಿನಗಳ ಹಿಮಪಾತವಿರುತ್ತದೆ , ಅದರಲ್ಲಿ 95 ದಿನಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. <ref name="bom" /> ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಮಳೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಸಂತ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ 108 ಮಳೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 629 ಮಿಮೀ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ . [24] ಮಾರ್ಚ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 23 ಬಿರುಗಾಳಿ ದಿನಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 19 ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಹಿಮಪಾತವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಪರೂಪ, ಮತ್ತು ಅದು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಕೇವಲ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. <ref name="bom" /><ref name="bom" /> {{Weather box|location=Aeropuerto de Canberra|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=42.0|Feb record high C=42.2|Mar record high C=37.5|Apr record high C=32.6|May record high C=24.5|Jun record high C=20.1|Jul record high C=19.7|Aug record high C=24.0|Sep record high C=28.6|Oct record high C=32.7|Nov record high C=39.9|Dec record high C=39.2|year record high C=42.2|Jan high C=28.0|Feb high C=27.1|Mar high C=24.5|Apr high C=20.0|May high C=15.6|Jun high C=12.3|Jul high C=11.4|Aug high C=13.0|Sep high C=16.2|Oct high C=19.4|Nov high C=22.7|Dec high C=26.1|year high C=|Jan mean C=20.6|Feb mean C=20.1|Mar mean C=17.6|Apr mean C=13.4|May mean C=9.4|Jun mean C=6.7|Jul mean C=5.7|Aug mean C=7.0|Sep mean C=9.8|Oct mean C=12.8|Nov mean C=15.8|Dec mean C=18.8|year mean C=|Jan low C=13.2|Feb low C=13.1|Mar low C=10.7|Apr low C=6.7|May low C=3.2|Jun low C=1.0|Jul low C=-0.1|Aug low C=1.0|Sep low C=3.3|Oct low C=6.1|Nov low C=8.8|Dec low C=11.4|year low C=|Jan record low C=1.6|Feb record low C=3.0|Mar record low C=-1.1|Apr record low C=-3.7|May record low C=-7.5|Jun record low C=-8.5|Jul record low C=-10.0|Aug record low C=-8.5|Sep record low C=-6.9|Oct record low C=-3.4|Nov record low C=-1.8|Dec record low C=0.3|year record low C=-10.0|Jan precipitation mm=58.5|Feb precipitation mm=56.4|Mar precipitation mm=50.7|Apr precipitation mm=46.0|May precipitation mm=44.4|Jun precipitation mm=40.4|Jul precipitation mm=41.4|Aug precipitation mm=46.2|Sep precipitation mm=52.0|Oct precipitation mm=62.4|Nov precipitation mm=64.4|Dec precipitation mm=53.8|year precipitation mm=616.4|Jan precipitation days=7.3|Feb precipitation days=6.7|Mar precipitation days=6.9|Apr precipitation days=7.3|May precipitation days=8.4|Jun precipitation days=9.8|Jul precipitation days=10.5|Aug precipitation days=11.1|Sep precipitation days=10.2|Oct precipitation days=10.4|Nov precipitation days=9.8|Dec precipitation days=7.8|year precipitation days=106.2|Jan sun=294.5|Feb sun=254.3|Mar sun=251.1|Apr sun=219|May sun=186|Jun sun=156|Jul sun=179.8|Aug sun=217|Sep sun=231|Oct sun=266.6|Nov sun=267|Dec sun=291.4|year sun=2813.7|source 1=Climate averages for Canberra Airport Comparison (1939–2010)<ref>{{Cita web |url= https://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |título= Climate statistics for Australian locations: Canberra Airport Comparison |editorial=[[Bureau of Meteorology]] |fechaacceso=3 de septiembre de 2011 }}</ref>|date=Septiembre de 2011|source 2=Special climate statements and climate summaries for more recent extremes<ref> *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs36b.pdf |título=Special climate statement 36 – Unseasonal cold in southeast Australia |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=13 de enero de 2012 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201209.summary.shtml |título=ACT in September 2012 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=2 de octubre de 2012 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201212.summary.shtml |título=ACT in December 2012 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=2 de enero de 2013 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |título=Special Climate Statement 43 – extreme heat in January 2013 |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs43e.pdf |editorial=Bureau of Meteorology |formato=PDF |fechaacceso=2 de febrero de 2013 |fecha=1 de febrero de 2013}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201310.summary.shtml |título=ACT in October 2013 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=1 de noviembre de 2013 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} </ref><ref>{{cita web |url=https://ogimet.com/cgi-bin/gsynres?ind=94926&ano=2024&mes=9&day=16&hora=23&min=0&ndays=30|título=94926: Canberra (Australia)|fechaacceso=17 de septiembre de 2024|apellido= |nombre= |enlaceautor= |fecha=16 de septiembre de 2024 |formato= |obra= |editor= |editorial= OGIMET|ubicación= |idioma= |cita=}}</ref>}} === ನಗರ ರಚನೆ === [[File:Canberra Government House.jpg|thumb|Canberra's [[Government House, Canberra|Government House]], the official residence of the [[Governor-General of Australia]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎಂಬುದು ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಆಧುನಿಕ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ನಗರ ಯೋಜನೆಯು 1912 ರ ಹಿಂದಿನದು. ನಗರವನ್ನು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಗಳಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ . ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ '','' ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರದೇಶ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರದೇಶ, ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. [[File:Parliament House, National Library of Australia, Canberra, 2023.jpg|thumb|Various civic landmarks line [[Lake Burley Griffin]]. Pictured is the [[National Library of Australia|National Library]] and [[Parliament House, Canberra|Parliament House]] (background)]] ನಗರವು 1963 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಕೃತಕ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ . [[ಸರೋವರ]]ದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ, ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು ಭವನವಿದೆ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಬೀದಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಮ್ಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂಸತ್ತು ಭವನ ಸುತ್ತಲೂ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗಳು, ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳು, [[ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ|ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು, ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಮತ್ತು [[ಉದ್ಯಾನವನ]]ಗಳಿವೆ. ಸಂಸತ್ತು ಭವನವು ದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಸರೋವರದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರದೇಶ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ನಗರ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ), ವಸತಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ನಗರವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇವು ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಉಚಿತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಒಂದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಚೌಕಗಳು, ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಳು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಉಪನಗರಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಆದ ಚೌಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * '''1920 ಮತ್ತು 30 ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮತ್ತು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು 1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ''' , ಈಗ 15 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. * 1920 ರಿಂದ 1960 ರವರೆಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ '''ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ , 12 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು''' * '''1963 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಜನವಸತಿಯಾದ ವೊಡೆನ್ ಕಣಿವೆ''' , 13 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''ಬೆಲ್ಕೊನ್ನೆನ್''' , 1967 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ, 25 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''ವೆಸ್ಟನ್ ಕ್ರೀಕ್''' , ಮೊದಲ ವಸಾಹತುಗಳು 1969 ರಲ್ಲಿ, 8 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''1974 ರಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್''' , 19 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಕೊನೆಯ '''ಗುಂಗಾಹ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು 7 ನೆರೆಹೊರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.''' ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಅವರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. 1967 ರಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಂಡವಾಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯೋಗವು "ಯೋಜನೆ Y" ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭವಿಷ್ಯದ ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು "ಪಟ್ಟಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇವು ಚೌಕಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಬೀದಿಗಳಾಗಿವೆ, ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ , Y ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ನಿಕಟವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಬಳಿ ಇವೆ. ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮುದಾಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ಅನೇಕ ನೆರೆಹೊರೆಗಳಿಗೆ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು , ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರು , ಆರಂಭಿಕ ವಸಾಹತುಗಾರರು ಅಥವಾ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ . ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಡಫಿಯಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪೇಜ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದಿಗಳ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಯರ್ರಲುಮ್ಲಾ, ಡೀಕಿನ್ ಮತ್ತು ಓ'ಮ್ಯಾಲಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಫಿಶ್ವಿಕ್, ಮಿಚೆಲ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಮ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ತ್ರಿಕೋನ ವಿನ್ಯಾಸ. ಈ ತ್ರಿಕೋನವು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ, ಕಿಂಗ್ಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. <ref name="nca" /> ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಂಸತ್ತು ಭವನ, ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಸರೋವರ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಂತಹ ನಗರದ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಅನೇಕ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಈ ನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗ್ರಿಫಿನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಸ್ಮರಣಾರ್ಥಗಳು, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ . ನಗರದ ಅಲ್ಪ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಲವಾರು ಗಮನಾರ್ಹ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು 1920 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ ಭವನ ಮತ್ತು ಅದರ ಉದ್ಯಾನಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ. ಎರಡನೆಯದು, 1950 ರಿಂದ 1970 ರವರೆಗೆ, ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ತೆರೆದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವಿವಿಧ ಮರಗಳ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ನೆಡಲಾಯಿತು . 1980 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ಸೇರ್ಪಡೆಯೆಂದರೆ 1988 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಸಂಸತ್ ಭವನ. === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ತನ್ನ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಲಾದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ . ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ACT) ಒಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಅಂಶಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸರಾಗವಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[File:Inner-canberra 01MJC.png|right|thumb|Inner Canberra demonstrates some aspects of the Griffin plan, in particular the [[Parliamentary Triangle, Canberra|Parliamentary Triangle]].]] [[File:Canberra Civic Centre-1.jpg|thumb|An aerial view of the [[Civic, Australian Capital Territory|Civic Centre]] from [[Mount Ainslie]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖೆಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್, ಮೌಂಟ್ ಐನ್ಸ್ಲೀ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಹಿಲ್‌ಗಳು ಸ್ಕೈಲೈನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಬಲ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಎತ್ತರಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ರೋಲಿಂಗ್ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವಿದೆ, ಇದು ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುವ ಕೃತಕ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ . ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿ ರಚಿಸಲಾದ ಈ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವು ಮನರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಸುಂದರವಾದ ಬೋರ್ಡ್‌ವಾಕ್‌ಗಳು, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವೆಂದರೆ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು . ನಗರವನ್ನು ಉದ್ಯಾನ ನಗರ ಚಳವಳಿಯ ತತ್ವಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಗರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಂಶಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ವಾಕಿಂಗ್ ಟ್ರೇಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಅವರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ, ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಜ್ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿಯು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸುತ್ತುವರೆದು, ಸುಂದರವಾದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಜ್ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಹೊರಾಂಗಣ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಪಾದಯಾತ್ರೆ , ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಮತ್ತೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ 250 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮರಗಳ ವಿಶಾಲ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅರ್ಬೊರೇಟಂನ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಅದ್ಭುತ ನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಆನಂದಿಸಲು ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪೊದೆಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದು , ಇದು ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಮದ್ಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಟಿಡ್ಬಿನ್‌ಬಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದಂತಹ ಈ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಗರಕ್ಕೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪೊದೆಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ಒರಟಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಕಲ್ಲಿನ ಹೊರಹರಿವುಗಳು, ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯು ಅದರ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸವು ತ್ರಿಜ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಹಿಲ್ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವಾಗ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ನಗರ ಯೋಜನಾ ತತ್ವಗಳು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೆ. [[File:Canberra Map-MJC.png|thumb|right|The location of Canberra within the [[Australian Capital Territory|ACT]]. Canberra's main districts are shown in yellow: [[Canberra Central]] (marked as North Canberra and South Canberra), [[Woden Valley]], [[Belconnen]], [[Weston Creek]], [[Tuggeranong]], and [[Gungahlin]].]] {{wide image|Canberra From Black Mountain Tower.jpg|800px|Panorama of Canberra and Lake Burley Griffin set against the backdrop of distant New South Wales, taken from the [[Telstra Tower]]}} {{overlay |image = Canberra viewed from Mount Ainslie.jpg |width = 870 |height = 582 |columns = 4 |legend1title = Points of Interest Looking South from [[Mount Ainslie]] |overlay1 = War Memorial |overlay1left = 500 |overlay1top = 530 |overlay1link = Australian War Memorial |overlay2 = Anzac Parade |overlay2left = 430 |overlay2top = 470 |overlay2link = Anzac Parade, Canberra |overlay3 = Old Parliament House |overlay3left = 375 |overlay3top = 245 |overlay3link = Old Parliament House, Canberra |overlay4 = New Parliament House |overlay4left = 375 |overlay4top = 195 |overlay4link = Parliament House, Canberra |overlay5 = National Gallery |overlay5left = 110 |overlay5top = 260 |overlay5link = National Gallery of Australia |overlay6 = High Court |overlay6left = 230 |overlay6top = 275 |overlay6link = High Court of Australia |overlay7 = Questacon |overlay7left = 540 |overlay7top = 250 |overlay7link = Questacon |overlay8 = National Library |overlay8left = 735 |overlay8top = 248 |overlay8link = National Library of Australia |overlay9 = Edmund Barton Building |overlay9left = 30 |overlay9top = 270 |overlay9link = Edmund Barton Building |overlay10 = Brindabella Ranges |overlay10colour = green |overlay10left = 210 |overlay10top = 55 |overlay10link = Brindabella Range |overlay11 = Lovett Tower |overlay11colour = red |overlay11left = 530 |overlay11top = 125 |overlay11link = Lovett Tower |overlay12 = Ben Chifley Building |overlay12left = 75 |overlay12top = 330 |overlay12link = Australian Security Intelligence Organisation |overlay13 = Lake Burley Griffin |overlay13colour = blue |overlay13left = 810 |overlay13top = 310 |overlay13link = Lake Burley Griffin |overlay14 = Limestone Avenue |overlay14colour = red |overlay14left = 650 |overlay14top = 525 |overlay14link = Limestone Avenue, Canberra |overlay15 = Fairbairn Avenue |overlay15left = 205 |overlay15top = 525 |overlay15link = Fairbairn Avenue |overlay16 = Parkes Way |overlay16left = 420 |overlay16top = 350 |overlay16link = Parkes Way |overlay17 = R G Casey Building |overlay17left = 125 |overlay17top = 202 |overlay17link = Department of Foreign Affairs and Trade (Australia) |overlay18 = John Gorton Building |overlay18left = 220 |overlay18top = 240 |overlay18link = John Gorton Building |overlay19 = King Edward Terrace |overlay19left = 420 |overlay19top = 275 |overlay20 = Presbyterian Church of Saint Andrew |overlay20left = 175 |overlay20top = 200 |overlay21 = St John's Anglican Church |overlay21left = 635 |overlay21top = 375 |overlay21link = St John the Baptist Church, Reid }} === ಭೂವಿಜ್ಞಾನ === [[File:Canberra SPOT 1088.jpg|thumb|The Canberra region seen from space]] ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ನೂರಾರು ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಳಪಾಯವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಿಲೂರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಡೆವೋನಿಯನ್ ಅವಧಿಗಳ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ತೀವ್ರವಾದ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಬಂಡೆಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದು ನಾವು ನೋಡುವ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಶಿಲಾ ಪ್ರಕಾರವೆಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಚನೆ, ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಳುಗಲ್ಲು, ಹೂಳುಗಲ್ಲು ಮತ್ತು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಸಂಚಿತ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿದೆ . ಈ ಕೆಸರುಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 430 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಿಲೂರಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಈ ಕೆಸರುಗಳನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಈಗ ನಗರದ ಬಹುಭಾಗದ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಈ ಬಂಡೆಗಳು ರಸ್ತೆ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೊರಹರಿವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಚನೆಯ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳು , ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಗ್ರಾನೈಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಶಿಲೆಗಳು ಇವೆ. ಈ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳು ಡೆವೊನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸರಿಸುಮಾರು 380 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಂಭವಿಸಿದವು, ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದ ಆಳದಿಂದ ಕರಗಿದ ಬಂಡೆಗಳು ಮೇಲೇರಲು ಕಾರಣವಾದ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಚಲನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ . ಈ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಹಿಲ್‌ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಭೂದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಸೆಡಿಮೆಂಟರಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಬಸಾಲ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಹಲವಾರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ , ಇದು ಪ್ರದೇಶದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಿಲಾ ರಚನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅವಧಿಗಳ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಸವೆತದ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು . ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು, ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು 2.6 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ 11,700 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪ್ಲೆಸ್ಟೊಸೀನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ , ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಹಲವಾರು ಹಿಮಯುಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಹಿಮನದಿಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಷ್ಟು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ತಲುಪದಿದ್ದರೂ, ಈ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನವು ಹೆಚ್ಚು ತಂಪಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಫ್ರೀಜ್-ಥಾ ಚಕ್ರಗಳಂತಹ ಪೆರಿಗ್ಲೇಶಿಯಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಮಣ್ಣು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಶಿಲೆಯ ಹವಾಮಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ . ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರವು ಮೂಲ ಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮಣ್ಣು ಮಧ್ಯಮ ಫಲವತ್ತಾಗಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಕಳಪೆಯಾಗಿ ನೀರು ಬಸಿದು ಹೋಗುವ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಬಹುದು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಂತಹ ನಗರ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಕುಸಿತಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪಗಳಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರದೇಶದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವು ಹಿಂದಿನ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ . === ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ -ಪರಿವರ್ತಿತ ಪರಿಸರಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಸರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ . ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಗಗಳು ಉಳಿದಿವೆ, ಇದು ನಗರದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಬಲ ಸಸ್ಯ ಸಮುದಾಯವೆಂದರೆ ತೆರೆದ ನೀಲಗಿರಿ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶ, ಇದನ್ನು ಬಾಕ್ಸ್‌ವುಡ್ ಅರಣ್ಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶವು ನೀಲಗಿರಿ ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬ್ಲೇಕ್ಲಿಯ ಕೆಂಪು ಗಮ್ ( ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಬ್ಲೇಕ್ಲಿ ) ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಗಮ್ (ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಮೆಲ್ಲಿಯೊಡೋರಾ), ಇದು ಮೇಲಾವರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅರಣ್ಯದ ಕೆಳಭಾಗವು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಹುಲ್ಲುಗಳು, ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶಗಳು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಮೂಲ [[ನೀಲಗಿರಿ]] ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳು ಪ್ರಮುಖ ವನ್ಯಜೀವಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನಗರದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ನೆಡುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ನಿರ್ಮಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವೂ ಸೇರಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಕಾಂಗರೂ]]ಗಳು, ವಾಲಬೀಸ್, ಪೊಸಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎಕಿಡ್ನಾಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಗರದ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಂಜಾನೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಛಿದ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ನಗರೀಕರಣದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ [[ಪಕ್ಷಿ]]ಗಳಿಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾಗ್ಪೀಸ್, ಕೂಕಬುರಾಸ್, ರೊಸೆಲ್ಲಾಗಳು ಮತ್ತು ಹನಿಕ್ರೀಪರ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ನಗರದ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು, ಹಂಸಗಳು ಮತ್ತು ಪೆಲಿಕನ್‌ಗಳಂತಹ ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆಯು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣಗಳಿವೆ. [[ಸರೀಸೃಪ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಉಭಯಚರಗಳು|ಉಭಯಚರ]]ಗಳು ಸಹ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೂ ಅವು [[ಸಸ್ತನಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ . [[ಹಲ್ಲಿ]]ಗಳು, [[ಹಾವು]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಕಪ್ಪೆ]]ಗಳು ಕಾಡುಗಳು, [[ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು]]ಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ, [[ಕೀಟ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಕೀಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಂಬಲಾಗದಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಆದರೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಅವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಜೇನುನೊಣಗಳು, [[ಚಿಟ್ಟೆ]]ಗಳು, [[ಇರುವೆ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಜೀರುಂಡೆ]]ಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅನೇಕ ಕೀಟ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಕೀಟಗಳು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ , ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪರಿಸರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ, ಕಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೇರಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶ್ರೀಮಂತ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ == === ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ === [[File:Entrance to the ACT Legislative Assembly building July 2022.jpg|thumb|ACT Legislative Assembly<br />and the statue ''Ethos'' (Tom Bass, 1961)]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತು ಅಥವಾ ಪುರಸಭೆ ಸರ್ಕಾರವಿಲ್ಲ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯು ನಗರಕ್ಕೆ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರ ಎರಡರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುಪಾಲು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ನಗರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ವಿಧಾನಸಭೆಯು ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಅನುಪಾತದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆಯಾದ 25 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಬೃಂದಾಬೆಲ್ಲಾ, ಗಿನ್ನಿಂಡೆರಾ, ಕುರ್ರಾಜೋಂಗ್, ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಗಿ ಮತ್ತು ಯೆರಾಬಿ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಐದು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯ (ಎಂಎಲ್‌ಎ) ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ತಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಫೆಡರಲ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ACT ಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಲಿಬರಲ್‌ಗಳು ACT ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 1995 ಮತ್ತು 2001 ರ ನಡುವೆ 6.5 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರು . 2001 ರಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿತು. 2004 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹೋಪ್ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು 17 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 9 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಮೊದಲ ಬಹುಮತದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 2008 ರಿಂದ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಲೇಬರ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಆಳುತ್ತಿದೆ . 2022 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಬಾರ್ ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಅಥಾರಿಟಿಯ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಅಥವಾ ನಗರಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್, ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್, ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳು, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಭೂ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗದ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖೆಗಳು (ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ). [205] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ಸ್ವ-ಸರ್ಕಾರ) ಕಾಯ್ದೆ 1988, ನ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಟೆರಿಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. === ಫೆಡರಲ್ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ 1949 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಫೆಡರಲ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು , ಅದು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಡಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1966 ರವರೆಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಬಹುದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಗೆ ಲೆಕ್ಕಿಸಲಿಲ್ಲ. 1974 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹಂಚಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು.[208] 1996 ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ 1998 ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು 2019 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬೀನ್ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಹೊಂದಿತ್ತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರಾಮದಾಯಕ ಅಂತರದಿಂದ. <ref name="dup-1-28" /> 1990 ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಫೆಡರಲ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲೂ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಏಳು ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗೆದ್ದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಅದರ ಸರಾಸರಿ ಲಾಭವು 15 ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳಾಗಿದೆ. <ref name="dup-1-28" /> 2022 ರ ಚುನಾವಣೆಯವರೆಗೆ ALP ಮತ್ತು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷವು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲಾ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಡೇವಿಡ್ ಪೊಕಾಕ್ ಲಿಬರಲ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಜೆಡ್ ಸೆಸೆಲ್ಜಾ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. === ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫೆಡರಲ್ ಪೊಲೀಸ್ (AFP) ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದದ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳಂತೆಯೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ . AFP ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಸಮುದಾಯ ಪೊಲೀಸ್ ವಿಭಾಗವಾದ ACT ಪೊಲೀಸ್ ಮೂಲಕ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಧಗಳ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತಿರುವ ಜನರನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2009 ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚುವ ಮೊದಲು, ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೆಲ್ಕಾನೆನ್ ಧಾರಣ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಮ್ಯಾಕೊನೊಚಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11, 2008 ರಂದು ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹೋಪ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ನಿರ್ಮಾಣದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ US$130 ಮಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಣ್ಣ ನಾಗರಿಕ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿವಿಧ ಕಾನೂನು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ . 2019 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳು, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನ. ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ 2,304 ಮತ್ತು 966 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ (100,000 ಜನರಿಗೆ 580 ಮತ್ತು 243). ನರಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪರಾಧಗಳು - ಕೊಲೆ, ಕೊಲೆ ಯತ್ನ ಮತ್ತು ನರಹತ್ಯೆ, ಆದರೆ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಕೊಲೆಗೆ ಪಿತೂರಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ - 100,000 ಜನರಿಗೆ 1.0 ರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 100,000 ಜನರಿಗೆ 1.9 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ದರಗಳು (100,000 ಜನರಿಗೆ 64.4) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (100,000 ಜನರಿಗೆ 98.5) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2017 ರ ಅಪರಾಧ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದರೋಡೆಗಳು, ಕಳ್ಳತನಗಳು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == [[File:Belconnen Apartments - DSC07473-HDR.jpg|thumb|High-density residential apartments in [[Belconnen]]; Canberra has one of the fastest growing populations in the nation]] ೨೦೨೫ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ೪,೮೪,೩೬೦<ref name=ABSGCCSA/> At the {{CensusAU|2021} ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ &nbsp;ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರಿಗೆ 560 ನಿವಾಸಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 2.0% ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂಲದವರು ಮತ್ತು 32.5 % ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು. <ref name=":0" /> ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 3.8 % ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ಮತ್ತು 2.9 % ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು . ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಪಾಲು (71.2 %) ಜನರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯುವ, ಚಲನಶೀಲ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾವಂತ. ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು 35 ವರ್ಷಗಳು, ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 17.9% ರಷ್ಟು ಜನರು 65 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು. 15 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರದ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ 43% ರಷ್ಟು ಜನರು ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಡಿಪ್ಲೊಮಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 26.3 % ಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಿ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. 27.5 % ನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ , ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ . 9.7 % ಜನರು ಕ್ರೈಸ್ತೇತರರು ಮತ್ತು 43.5 % ಜನರು ತಮ್ಮನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಮೋಟಾರ್ ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನಗಳು. ಇವು &nbsp;ಕ್ರಮವಾಗಿ 1,961 ಜನರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು 100,000 ಕ್ಕೆ 630 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನರಹತ್ಯೆಗಳು 100,000 ಕ್ಕೆ 1.5 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 4.9 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದ&nbsp; ಸರಾಸರಿ ದರಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದವು. === ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ === [[File:ANU School of Art, Canberra.jpg|thumb|right|[[Australian National University|ANU]] School of Art (formerly the Canberra High School)]] ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೆಂದರೆ ಆಕ್ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (ANU) ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (UC). ANU ಅನ್ನು 1946 ರಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿಗೂ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ, ಲಂಡನ್ ಮೂಲದ ''ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ಮತ್ತು ''ಶಾಂಘೈ ಜಿಯಾವೊ ಟಾಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಿಂದ'' ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ . ANU ಮತ್ತು UC ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಿಯೋಲೋವಾ, ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ವಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಎರಡು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಿವೆ: ನಗರದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿಗ್ನಾಡೌ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಥಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಟರ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳೆಂದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಫೋರ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ (ADFA) ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾಲೇಜು, ಇದು ನಗರದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕೂಡ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. === ಆರೋಗ್ಯ === [[File:Canberra Hospital February 2018.jpg|thumb|The [[Canberra Hospital]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಹಿಂದೆ ವೊಡೆನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಗ್ಯಾರನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು 500 ಹಾಸಿಗೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಲ್ವರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು 174 ಹಾಸಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಡೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಬೋಧನಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಜಾನ್ ಕರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಡೀಕಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಾನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ. ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಆಕ್ಟನ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಗಣನೀಯ ವಿವಾದದ ನಂತರ 1997 ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2021 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು 3.8 % ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರವಾದ 5.1 % ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ <ref name=":0" /> ಕಡಿಮೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ , ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[File:ACT Government, Canberra.jpg|thumb|Just under a third of Canberrans are employed in the public sector, working in government departments such as the [[Government of the Australian Capital Territory|ACT Government]]]] ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸರಾಸರಿ ವಾರದ ಆದಾಯ 1,204 &nbsp;ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $805 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ 2005 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಮನೆ ಬೆಲೆ $352,500 ಆಗಿತ್ತು , ಇದು ಸಿಡ್ನಿ , ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಮತ್ತು ಪರ್ತ್‌ಗಿಂತ&nbsp; ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ , ಆದರೆ ಇತರ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ತರುವಾಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ $375,000 ತಲುಪಿದವು [ ನವೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ $411,305. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ವಾರದ ಬಾಡಿಗೆ ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ . [ , ಸರಾಸರಿ ವಾರದ ಬಾಡಿಗೆ $450 ಆಗಿದ್ದು , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $375 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. <ref name=":0" />&nbsp;<ref name="Treasury-Snapshot" />&nbsp;&nbsp;<ref name=":0" /> [[File:50 Marcus Clarke Street Feb 2016.jpg|left|thumb|The [[Civic, Australian Capital Territory|Civic]] is home to various administrative departments, such as the [[Department of Education, Skills and Employment]]]] [[File:Bunda Street July 2021.jpg|left|thumb|[[Bunda Street]] in Canberra's shopping district; tourism, retail and hospitality are also major employers.]] ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮವೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ, ಇದು &nbsp;2003/04 ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ 26.1% ರಷ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು &nbsp;ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾನ್‌ನ 40% ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. <ref>{{cite web |url=https://apps.treasury.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0010/399979/GSP.pdf/_recache |publisher=ACT Government |title=CMTED Brief |access-date=29 March 2020 |archive-date=12 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200312155536/https://apps.treasury.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0010/399979/GSP.pdf/_recache |url-status=live}}</ref><ref name="EDA ACT Economic Indicators">{{cite web |url=https://app.remplan.com.au/eda-australiancapitalterritory/economy/industries/employment?state=pBPJF7!zqpdU432PIpMAxgHbd5omIpFefArbs1rWD4UyEABnslfkI00mvCxMa |publisher=EDA Australia |title=EDA ACT Economic Indicators |access-date=29 March 2020 |archive-date=29 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329020321/https://app.remplan.com.au/eda-australiancapitalterritory/economy/industries/employment%3Fstate%3DpBPJF7!zqpdU432PIpMAxgHbd5omIpFefArbs1rWD4UyEABnslfkI00mvCxMa |url-status=live}}</ref>2021 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಶೇಕಡಾವಾರು 25.6% ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ . ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ , ಹಣಕಾಸು , ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಖಜಾನೆ ಮುಂತಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ನೌಕರರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ . ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆ ನೆಲೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಸಂವಹನ ಕೇಂದ್ರವಾದ HMAS ಹರ್ಮನ್ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದಿನ RAAF ಫೇರ್‌ಬೈರ್ನ್ ವಾಯುನೆಲೆಯನ್ನು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಂದ VIP ವಿಮಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ''ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್'' ವಿತರಕರು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ QSP, ಟವರ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್, ರೂಲ್‌ಬರ್ಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ದಿ ಡಿಸ್ಟಿಲರಿ ಸೇರಿವೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಸೇವೆಗಳು, ನಿರ್ಮಾಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರವೆಂದರೆ ವೆಸ್ಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಬೆಲ್ಕೊನೆನ್, ಇದು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮನುಕಾ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ . ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಿಟಿ ವಾಕ್, ಗರೆಮಾ ಪ್ಲೇಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳು == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿ ಐಕಾನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೀರು ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕ್ಟೆವ್‌ಎಜಿಎಲ್ ಎಸಿಟಿಇಡಬ್ಲ್ಯೂ ಮತ್ತು ಎಜಿಎಲ್ ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪೂರೈಕೆದಾರವಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನೀರು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಎಸಿಟಿ ಎಂಬ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೀರನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ: ಕಾಟರ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಕೋರಿನ್, ಬೆಂಡೋರಾ ಮತ್ತು ಕಾಟರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್‌ಬೆಯಾನ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಗೂಗಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು . ಗೂಗಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಐಕಾನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಎರಡು ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಫಿಶ್ವಿಕ್ ಮತ್ತು ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಿಡ್‌ನಿಂದ ಹೋಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಫಿಶ್ವಿಕ್ ಸಬ್‌ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ (ಕ್ವೀನ್‌ಬೆಯಾನ್ ಮೂಲಕ) ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವಾದ ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯ ಬಳಿಯ ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಪವರ್‌ಹೌಸ್‌ನಿಂದ ಮೊದಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ 1957 ರಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ನಾಲ್ಕು ಸೌರ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು 2014 ಮತ್ತು 2017 ರ ನಡುವೆ ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ: ರಾಯಲ್ಲಾ (20 MW ನಾಮಮಾತ್ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, 2014), ಮೌಂಟ್ ಮಜುರಾ (2.3 MW, 2016), ಮುಗ್ಗಾ ಲೇನ್ (13 MW, 2017) ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ಡೇಲ್ (11 MW, 2017) ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳು ದ್ಯುತಿವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ ಫಲಕಗಳು ಅಥವಾ ಸೌರ ಬಿಸಿನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. 2015 ಮತ್ತು 2016 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಸೌರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 26.3 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು 34,910 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದವು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 25.2 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು 28,815 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಅನ್ನು ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಿದವು (ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ). ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪವನ ಟರ್ಬೈನ್‌ಗಳಿಲ್ಲ , ಆದರೆ ಹತ್ತಿರದ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಅಥವಾ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ 140.7-ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ವಿಂಡ್ ಫಾರ್ಮ್. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವು 2013 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುವ 90% ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ಗುರಿಯನ್ನು 210 ರಿಂದ 550 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2015 ರಲ್ಲಿ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು 200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು; ಇವು 2017 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015 ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2016 ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಿಂದ ಇನ್ನೂ 200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು . 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುಡಲು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಅಥವಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು 23 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕದ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವು 2014 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ACT ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರವೇಶ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (2014-15 ರಲ್ಲಿ 94% ಮನೆಗಳು). == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[File:National Film and Sound Archive, Canberra, 2022, 03 (2).jpg|thumb|[[National Film and Sound Archive]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು , ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು , ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು , ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಶಾಪಿಂಗ್, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . === ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು === [[File:National Museum of Australia 03.jpg|left|thumb|The [[National Museum of Australia]] established in 2001 records Australia's social history and is one of Canberra's more architecturally daring buildings.]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ, ನೀವು ನಗರ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಸೇರಿದೆ , ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಡೆಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಯುದ್ಧಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದವರಿಗೆ ಗೌರವವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ANZAC ಪೆರೇಡ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು, ಇದು ವಿಶಾಲವಾದ ಬೀದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದ '''ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್''' ಮತ್ತು '''ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್''' ಆರ್ಮಿ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ''' ಗ್ಯಾಲರಿಯು '''ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು''' , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹವು ಪೊಲಾಕ್ ಮತ್ತು ರೂಬೆನ್ಸ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ ಭವನವು ಹೆಚ್ಚು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ , ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ''' ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೂ ಸಹ . ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 220 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕಪಾಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು 2005 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆದಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್, ನಂತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮಿಂಟ್. ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕುಕ್ ಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾರಿಲ್ಲನ್‌ಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇತರ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಲ್‌ಸ್ಟ್ರಾ ಟವರ್ , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೃಗಾಲಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೈನೋಸಾರ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಸೇರಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಪೌರಾಣಿಕ ಟೈರನ್ನೊಸಾರಸ್ ರೆಕ್ಸ್‌ನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಹ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಕೂಡ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಥಿಯೇಟರ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಹೌಸ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವಗಳು, ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ ಲೆವೆಲಿನ್ ಹಾಲ್ (ANU ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಲ್ಲಿದೆ). ಚೈಲ್ಡರ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಥಿಯೇಟರ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಹಾಲ್ 1928 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರೆಪರ್ಟರಿ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ಟೋನ್‌ಫೆಸ್ಟ್ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಜೋಡಿ ಕೂಲಿಸಂನ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಿಕ್ಸನ್, ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಹಲವಾರು ಬಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿವೆ. ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ಉತ್ಸವ, ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದರ್ಶನ (ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕೃಷಿ ಮೇಳ), ಸಮ್ಮರ್‌ನಾಟ್ಸ್ ಮೋಟಾರ್ ಶೋ, ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಸೆಲೆಬ್ರೇಟ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಉತ್ಸವ ಸೇರಿವೆ, ಇದು ನಗರದ ಅಧಿಕೃತ ರಜಾದಿನವಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದಿನದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾನ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಉತ್ಸವವೆಂದರೆ ''ಫ್ಲೋರಿಯಾಡ್'' , ಇದು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಆಚರಣೆ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಡುವೆ), ಇದರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ನಗರವು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಉತ್ಸವವು ಸಂಗೀತ, ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಭೂದೃಶ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು 1998 ರಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ 75 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ದ್ವಿಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ವರ್ಷವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಇದನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. === ಮಾಧ್ಯಮ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ವಾಣಿಜ್ಯ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾನಗರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ಯೂರೋಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪತ್ರಿಕಾ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,.<ref>{{cite web|url=https://pressgallery.net.au/|archive-url=https://web.archive.org/web/20251219215056/https://pressgallery.net.au/|archive-date=19 December 2025|url-status=live|title=Federal Parliamentary Press Gallery|access-date=11 February 2026}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಗುಂಪು. ಬಾರ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಕಾರಣಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ 1926 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ದಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಟೈಮ್ಸ್ ಎಂಬ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಇದೆ . ಸಿಟಿನ್ಯೂಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವೀಕ್ಲಿ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮನರಂಜನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಬಿಎಂಎ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಂತಹ ಹಲವಾರು ಉಚಿತ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಸಹ ಇವೆ. ಬಿಎಂಎ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು 1992 ರಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಯಿತು; ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಂಚಿಕೆಯು ನಿರ್ವಾಣದ ನೆವರ್‌ಮೈಂಡ್ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು AM ಮತ್ತು FM ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು (AM/FM ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೇಡಿಯೋ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ (2CA ಮತ್ತು 2CC) ಮತ್ತು ಆಸ್ಟೆರಿಯೊ/ARN (104.7 ಮತ್ತು ಮಿಕ್ಸ್ 106.3). ಹಲವಾರು ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಇವೆ. DAB+ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಯೋಗವು ಸಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ , ಕೆಲವು AM/FM ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಡಿಜಿಟಲ್-ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು (DAB+ ಟ್ರಯಲ್ ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್) ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಐದು ಉಚಿತ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು: * ಎಬಿಸಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ (ಎಬಿಸಿ) * ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ (ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್) * ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 10 ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (CTC) - ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 10 ಒಡೆತನದ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿಲ್ದಾಣ. * ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (CBN) - ಸ್ಟೇಷನ್ ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * WIN ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (WIN) - ನೈನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾಲವು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಚಾನೆಲ್ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಬಹು-ಚಾನೆಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ WIN ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ WIN News ಅನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ನಗರದ ಸುದ್ದಿ ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ ವೊಲೊಂಗೊಂಗ್‌ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ 10 ದಿನವಿಡೀ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಅದರ ಹೋಬಾರ್ಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಇದು ನೈನ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ವಾರದ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ ನೈನ್ ನ್ಯೂಸ್‌ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸೆವೆನ್ ಪ್ರಸಾರಗಳು ದಿನವಿಡೀ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ನವೀಕರಣಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ೧೯೮೯ ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಎಬಿಸಿ, ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಸಿಟಿಸಿ) ಮಾತ್ರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ನಂತರ ಅದು ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಟೆನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಆಗಿ, ನಂತರ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಟೆನ್ ಆಗಿ, ನಂತರ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ೯/ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ನೈನ್ ಆಗಿ, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ೧೦ ಆಗಿ, ಆ ವರ್ಷ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರೈಮ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಈಗ ಪ್ರೈಮ್ ೭) ಮತ್ತು ವಿನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ . ಫಾಕ್ಸ್‌ಟೆಲ್ ( ಉಪಗ್ರಹದ ಮೂಲಕ ) ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಂಪನಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಎಸಿಟಿ (ಕೇಬಲ್ ಮೂಲಕ) ಪೇ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ . == ಕ್ರೀಡೆ == [[File:BruceStadium19032005.JPG|right|thumb|A rugby league match at [[Canberra Stadium]]]] ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಂಡಗಳೆಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರೈಡರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಸಿಟಿ ಬ್ರಂಬೀಸ್ , ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್ ಮತ್ತು ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್ ಆಡುತ್ತವೆ ; ಎರಡೂ ತಮ್ಮ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ತಮ್ಮ ತವರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತವೆ , ಇದು ನಗರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2000 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 2003 ರ ರಗ್ಬಿ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಾಗಿ ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಆದ ಎ-ಲೀಗ್ ಮಹಿಳಾ (ಹಿಂದೆ ಡಬ್ಲ್ಯೂ-ಲೀಗ್) ನಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2011–12 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. 2024–25 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ತಂಡವು ಎ-ಲೀಗ್ ಪುರುಷರ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ . ನಗರವು ಯಶಸ್ವಿ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡವಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವರು ಕಳೆದ ಹನ್ನೊಂದು ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ . <ref name="dup-0-82" /> ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವೈಕಿಂಗ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಗ್ಬಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2015 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. [[File:PM's 11 Cricket at Manuka Oval.jpg|thumb|The annual Prime Minister's XI cricket match at [[Manuka Oval]]]] ನೆಟ್‌ಬಾಲ್ , ಫೀಲ್ಡ್ ಹಾಕಿ, ಐಸ್ ಹಾಕಿ , ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳಿವೆ . ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ XI ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಮನುಕಾ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸಿಟಿ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಫ್ ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನಿಯಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ 1981 ರಿಂದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಾಗಿ ಬಿಡ್ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ . ಲೀಗ್ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರೂ, AFL ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಗ್ರೇಟರ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಸಿಡ್ನಿ ಜೈಂಟ್ಸ್‌ನ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು ಪ್ರತಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮನುಕಾ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹೋಮ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸಿಟಿ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಫ್ ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ (AIS) ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಬ್ರೂಸ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯ ಜೂನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. AIS 1981 ರಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಗಣ್ಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. 2000 ಸಿಡ್ನಿ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಪದಕ ವಿಜೇತರು AIS ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದರು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ಅಂಡಾಕಾರಗಳು, ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು, ಸ್ಕೇಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಈಜುಕೊಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮಹಿಳಾ ಟೆನಿಸ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ನೆಲೆಯಾದ ಲೈನೆಹ್ಯಾಮ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆನಿಸ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮನರಂಜನಾ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸೈಕ್ಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಾದ್ಯಂತ ಸೈಕಲ್‌ವೇಗಳ ಜಾಲ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ವಾಕಿಂಗ್, ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಬೈಕಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನೌಕಾಯಾನ, ರೋಯಿಂಗ್, ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಬೋಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಾಟರ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ . <ref name="dup-0-82" /> ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರ್ಯಾಲಿಯು ವಾರ್ಷಿಕ ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, 2000 ರಿಂದ 2002 ರವರೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ 400 ಫಾರ್ ವಿ 8 ಸೂಪರ್‌ಕಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಬಳಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಜನರಿಗೆ ವ್ಯಾಯಾಮದ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ರೂಪವೆಂದರೆ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುಮಾರು 5 ಕಿಮೀ "ಸೇತುವೆಯಿಂದ ಸೇತುವೆಯವರೆಗೆ ನಡಿಗೆ/ಓಟ", ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಸರೋವರದ ಪಕ್ಕದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು. ನಡಿಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. 2020 ರಲ್ಲಿ COVID-19 ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ವಾಕರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಓಟಗಾರರಿಗೆ 'ಕ್ಲಾಕ್‌ವೈಸ್ COVID- ವೈಸ್' ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. == ಸಾರಿಗೆ == ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ನಗರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು , ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ 8 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಮಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಿಡ್ನಿ , ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ , ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್ , ಅಡಿಲೇಡ್ ಮತ್ತು ಪರ್ತ್‌ಗೆ ದೇಶೀಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ . ಇದು ಒಂದು ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. <ref name="aer" /> ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದವು, ಆದ್ದರಿಂದ ಲೇಓವರ್ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. <ref name="trans" /> [[File:Highways into Canberra (6768361501).jpg|thumb|The [[Glenloch Interchange]] connects the [[Tuggeranong Parkway]] with [[Parkes Way]]]] [[File:ACTION (BUS 680) Volgren Optimus bodied Scania K360UA 6x2-2 (Euro VI) at the intersection of Alinga St and Northbourne Ave (1).jpg|thumb|[[ACTION]] [[Volgren]] bodied [[Scania K-series|Scania K360UA]]]] ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ACTION ''('' ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ''ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಆಮ್ನಿಬಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ) ನಿಂದ'' ಬಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಸ್ ಜಾಲವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಆಧುನಿಕ ಇಂಟರ್‌ಚೇಂಜ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಏಳು ಇಂಟರ್‌ಟೌನ್ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಹದಿಮೂರು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸೊ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ನಗರವನ್ನು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಬಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು, ಖಾಸಗಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಬೋರ್ಡರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್'' ಮತ್ತು ''ಡೀನ್ಸ್ ಬಸ್‌ಲೈನ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು'' ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ . ''ಏರಿಯಲ್ ಕನ್ಸಾಲಿಡೇಟೆಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್'' ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಕಾರು ಬಾಡಿಗೆ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಏರಿಯಲ್‌ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾಕ್ಯಾಬ್ಸ್ ''ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ'' ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು , 1959 ರಿಂದ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆಯ ಕುರಿತಾದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೇವಲ 4.6% ಜನರು ಮಾತ್ರ ಬಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ , ಆದರೆ 5.5 % ಜನರು ನಡೆದುಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಸೈಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಯಾವುದೇ ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ ''ಕಂಟ್ರಿಲಿಂಕ್'' ಎಂಬುದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣವು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಯಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಂಟ್ರಿಲಿಂಕ್ ಬಸ್ ಸೇವೆಯು ಪ್ರಯಾಣದ ಈ ಹಂತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಸಿಡ್ನಿಯ ನಡುವೆ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ 2000 ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವ ಜಾನ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಅವರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗುಂಗಾಹ್ಲಿನ್‌ನ ಉತ್ತರ ಬರೋಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಲಘು ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ( ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮೆಟ್ರೋ ) 20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಾರಿಗೆ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಕಾರು, ಆಧುನಿಕ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಜಾಲವು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಪಾರ್ಕ್‌ವೇಗಳು, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾದ, ಎರಡು ಪಥದ ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ 80-100 ಕಿಮೀ/ಗಂಟೆ ವೇಗ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್ ಪಾರ್ಕ್‌ವೇ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ CBD ಯನ್ನು ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟನ್ ಕ್ರೀಕ್ ''ಬೈಪಾಸ್'' . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರಸ್ತೆ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಫೆಡರಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಬಾರ್ಟನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ ಮೂಲಕ ಏಳು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಯಾಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹ್ಯೂಮ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕೊಸ್ಸಿಯುಸ್ಕೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಸ್ನೋಯಿ ಪರ್ವತಗಳು ಮೊನಾರೊ ಫ್ರೀವೇ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಜನಪ್ರಿಯ ರಜಾ ತಾಣವಾದ ಬೇಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಬೇ ಕೂಡ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಫ್ರೀವೇ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://www.wikimapia.org/#y=-35310000&x=149130000&z=11&l=1&m=a WikiSatellite view of Canberra at WikiMapia] *[http://www.visitcanberra.com.au/ Official Tourism Website] *[http://www.act.gov.au/ The ACT Government webpage] **[http://www.actmapi.act.gov.au/ Canberra region map] – all districts *[https://web.archive.org/web/20121219012913/http://www.australia.com/explore/cities/canberra.aspx Canberra] – Tourism Australia *[https://web.archive.org/web/20130218210206/http://www.canberra100.com.au/ Canberra 100 – Celebrating Canberra's 100th anniversary] *[https://www.arts.act.gov.au/public-art/list List of public art in Australian Capital Territory] *{{OSM relation|5342034}} *[https://www.youtube.com/watch?v=lfyfQD-p4B8 Canberra in the 1920s] - A compilation of footage from [[National Film and Sound Archive]] (NFSA) *[https://www.youtube.com/watch?v=42cw_9Fyvqw A Guide to Canberra (1958)] - Film from NFSA ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== msrscf9jijtykreka2gx0kgsdzj6cwa 1374090 1374089 2026-05-25T08:36:52Z VASANTH S.N. 728 /* ಫೆಡರಲ್ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ */ 1374090 wikitext text/x-wiki {{Infobox Australian place | type = city | name = Canberra | native_name = {{nativename|xul|Kanbarra}} | state = act | image = {{multiple image |total_width = 280 |border = infobox |perrow = 1/3/2/1 |caption_align = center |image1 = Canberra panorama from Mount Ainslie.jpg |alt1 = Canberra viewed from Mount Ainslie |caption1 = Canberra viewed from [[Mount Ainslie]] |image2 = National Carillon, Canberra ACT (2).jpg |alt2 = National Carillon |caption2 = [[National Carillon]] |image3 = Australian War Memorial Canberra, ACT (2).jpg |alt3 = Australian War Memorial |caption3 = [[Australian War Memorial]] |image4 = Torre Telstra, Canberra - panoramio (cropped).jpg |alt4 = Black Mountain Tower |caption4 = [[Telstra Tower]] |image5 = Parliament House, National Library of Australia, Canberra, 2023 (2).jpg |alt5 = National Library of Australia |caption5 = [[National Library of Australia]] |image6 = Entrance to the National Gallery of Australia February 2013.jpg |alt6 = National Gallery of Australia |caption6 = [[National Gallery of Australia]] |image7 = Old and new Parliament Houses; Canberra Australia.jpg |alt7 = Old Parliament House & New Parliament House |caption7 = [[Parliament House, Canberra|Capital Hill]] and [[Old Parliament House, Canberra|Old Parliament House]] }} | caption = | coordinates = {{Coord|35|17|35|S|149|07|37|E|display=inline,title}} | relief = yes | force_national_map = | alternative_location_map = Australia#Australian Capital Territory#Oceania | pushpin_label_position = left | pop = 484,630 | pop_year = June 2025 | pop_footnotes = <ref name=ABSGCCSA>{{cite web |title=Regional population, 2024-25 |date=31 March 2026 |url=https://www.abs.gov.au/statistics/people/population/regional-population/2024-25 |publisher=Australian Bureau of Statistics |access-date=1 April 2026}}</ref> | poprank = 8th | density = | density_footnotes = | est = {{start date and age|1912|03|12|df=yes}} | elevation = 578 | elevation_footnotes = <ref>{{cite web |title=GFS / BOM data for CANBERRA AIRPORT |url=http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |access-date=16 June 2018 |archive-date=9 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150709190756/http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |url-status=live}}</ref> | area = 2,358 | area_footnotes = | timezone = AEST | utc = +10:00 | timezone-dst = AEDT | utc-dst = +11:00 | dist1 = 285 | dir1 = SW | location1 = [[Sydney]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=87421&placename=sydney&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and SYDNEY |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044625/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=87421&placename=sydney&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist2 = 669 | dir2 = NE | location2 = [[Melbourne]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=248650&placename=melbourne&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and MELBOURNE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044626/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=248650&placename=melbourne&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist3 = 1160 | dir3 = E | location3 = [[Adelaide]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=163285&placename=ADELAIDE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and ADELAIDE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044620/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=163285&placename=ADELAIDE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist4 = 1232 | dir4 = SSW | location4 = [[Brisbane]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=126867&placename=BRISBANE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and BRISBANE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044623/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=126867&placename=BRISBANE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist5 = 3632 | dir5 = ESE | location5 = [[Perth]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=304529&placename=perth&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and PERTH |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044628/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=304529&placename=perth&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | local_map = <!--needs to be fixed, it displays Africa--> | local_map_caption = Interactive city map | zoom = 10 | region = | county = | stategov = [[Brindabella electorate|Brindabella]] | stategov2 = [[Ginninderra electorate|Ginninderra]] | stategov3 = [[Kurrajong electorate|Kurrajong]] | stategov4 = [[Murrumbidgee electorate|Murrumbidgee]] | stategov5 = [[Yerrabi electorate|Yerrabi]] | fedgov = [[Division of Canberra|Canberra]] | fedgov2 = [[Division of Fenner|Fenner]] | fedgov3 = [[Division of Bean|Bean]]<ref>{{cite web |url=https://www.aec.gov.au/Electorates/Redistributions/2017/act/final-report/files/act-2018-final-report.pdf |title=Redistribution of the Australian Capital Territory into electoral divisions |author=Augmented Electoral Commission for the Australian Capital Territory |date=July 2018 |quote=The electoral divisions described in this report came into effect from Friday 13 July 2018 ... However, members of the House of Representatives will not represent or contest these electoral divisions until ... a general election. |access-date=16 September 2018 |archive-date=16 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180916130414/https://www.aec.gov.au/Electorates/Redistributions/2017/act/final-report/files/act-2018-final-report.pdf |url-status=live}}</ref> | logo = | url = | maxtemp = 20.4 | mintemp = 7.0 | rainfall = 579.5 }} '''ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ''' [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿನ ರಾಜಧಾನಿ. [[ಸಿಡ್ನಿ]]ಯಿಂದ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ 190 ಮೈ. [[ಮೆಲ್ಬರ್ನ್|ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿ]]ನಿಂದ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ 418 ಮೈ. ಆಡ್‍ಲೇಡ್‍ನಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 760 ಮೈ. ಮತ್ತು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಪೆಸಿಫಿಕ್]] ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಸು.70 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೪,೮೪,೩೬೦ (೨೦೨೫) ==ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ== [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.]] ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರರಾಜಧಾನಿಗಳಂತೆ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಲು ಆರಿಸಿ ಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನವಸತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಅದನ್ನು ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಬಿಳಿಯರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದು 1820ರಲ್ಲಿ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಫಲವತ್ತಾದ ಮೈದಾನವೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡ ಸಾಮಗ್ರಿಯೂ ಇರುವುವೆಂಬುದು ಅವರು ನೀಡಿದ ವರದಿ. 1824ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪೊಂದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಖಾಯಂ ಆಗಿ ನೆಲಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಚರ್ಚ್ ಭಾಗಶಃ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ್ದು 1845ರಲ್ಲಿ. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಂತ ಕಷ್ಟಸಹಿಷ್ಣು ತೃಪ್ತಜೀವಿಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಸಂಯುಕ್ತರಾಷ್ಟ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದೊಡನೆಯೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವುದಿರಬೇಕೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾದ್ದು 1901ರಲ್ಲಿ, 1900 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿತವಾದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಸಂವಿಧಾನ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತಾದರೂ ಅದನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ 100 ಮೈ. ಒಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎರಡು ರಾಯಲ್ ಆಯೋಗಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದುವು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟು ಯಾಸ್ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಆರಿಸಿತು. ಅನಂತರ ನಗರದ ನಿವೇಶನದ ಆಯ್ಕೆ ನಡೆಯಿತಲ್ಲದೆ ಸುಮಾರು 900 ಚ.ಮೈ. ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನಿಂದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ==ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ== ರಾಜಧಾನಿಯ ಆಲೇಖ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಂದನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನ ಗಳಿಸಿದಾತ ಷಿಕಾಗೋವಿನ ವಾಲ್ಟರ್ ಬಿ.ಗ್ರಿಫಿನ್ (1876-1937). ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ 1913ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತಾದರೂ ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಿ ಅದು ನಿಧಾನವಾಯಿತು. ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು 1915ರಿಂದ 1920ರ 1920ರ ವರೆಗೆ ಗ್ರಿಫಿನನೇ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.ಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಫೆಡರಲ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ತ್ವರೆಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಕಲಾಪಗಳೆಲ್ಲ ಅದರ ವಶಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು 1925ರಲ್ಲಿ. ಯಾರ್ಕಿನ ಡ್ಯೂಕ್ (ಅನಂತರ 6ನೆಯ ಜಾರ್ಜ್) ನೂತನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಭವನವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ (1927). ಅನಂತರ ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿನಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ನೌಕರರ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಮನೆಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕ್ಯಾನ್‍ಬರದ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿದುವು. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ದು 1930ರಲ್ಲಿ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು|ಗ್ರಂಥಾಲಯ]]ದ ಶಾಖೆಯೊಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ್ದು 1936ರಲ್ಲಿ. ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದಿಂದಾಗಿ ನಗರದ ಪ್ರಗತಿ ನಿಧಾನವಾಯಿತು. ಆದರೂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಯುದ್ಧಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ಏಕಸ್ವ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳು ಅಲ್ಲಿ 1941ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ವಿಶಾಲವಾದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ 1943ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನಗರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರವೇ. 8,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆಗಳೂ ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳ ಭವನಗಳೂ 1946ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಶಾಲಕಟ್ಟಡಗಳೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾದುವು. ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳೂ ಅಂಗಡಿಗಳೂ ತಲೆ ಎತ್ತಿದುವು. ರಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನೂರಾರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿನಿಂದ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರಕ್ಕೆ ವರ್ಗವಾಗಿ ಬಂದರು. ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿನ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ನೌಕರರನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜಧಾನಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು 1958ರಲ್ಲಿ. ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಈ ಆಯೋಗ ನೀಡಿದ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ತತ್ತ್ವಶಃ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ರಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನೂ ನಗರದ ಸೌಂದರ್ಯಾಭಿವರ್ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಅದರ ಹೃದಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಣ ತಟಾಕಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಈ ಆಯೋಗದ ಮುಖ್ಯ ಸಲಹೆಗಳು. ==ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ== ಕ್ಯಾನ್‍ಬರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೆ ಅಲ್ಲದೆ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ, ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನ, ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ-ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಚೌಬೀನೆ ವಿಭಾಗ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಅಂಗರಚನಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮೌಂಟ್‍ಸ್ಟ್ರಾಮ್ಲೊ ಖಗೋಳವೀಕ್ಷಣಾಲಯ, ಕೃಷಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮೊದಲಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಒಳನಾಡಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳುಂಟು. ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರದಿಂದ ಸಿಡ್ನಿ ಮತ್ತು ಮೆಲ್‍ಬರ್ನ್‍ಗಳಿಗೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗೂ ಹೋಗಿ ಬರಲು ವಿಮಾನ ಸೌಲಭ್ಯವುಂಟು. === ಹವಾಮಾನ === [[//es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Climate_chart_of_Canberra.svg|link=https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Climate_chart_of_Canberra.svg|thumb|200x200px|ಕ್ಯಾನ್ಬೆರಾ ಹವಾಮಾನ ನಕ್ಷೆ.]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಶುಷ್ಕ ಸಾಗರ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು , ಅದರ ಅಕ್ಷಾಂಶ, ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ದೂರದಿಂದಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಋತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕರಾವಳಿ ನಗರಗಳ ಹವಾಮಾನವು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಮಧ್ಯಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ಬಿಸಿ, ಶುಷ್ಕ ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಶೀತ, ಮೋಡ ಕವಿದ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಹಿಮಪಾತದೊಂದಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಅತ್ಯಧಿಕ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1968 ರಂದು 42.2 °C ಆಗಿತ್ತು, <ref name="bom" /> ಆದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಜುಲೈ 11, 1971 ರಂದು −10.0 °C ಆಗಿತ್ತು. <ref name="bom" /> ಜನವರಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾದ ತಿಂಗಳು, &nbsp;ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ 27.7 °C, ಹತ್ತು ದಿನಗಳು 30 &nbsp;°C ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 35 &nbsp;°C ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಒಳನಾಡಿನ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನಗರದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯ ತಾಪಮಾನವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜನವರಿಯ ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ 13 &nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳು ಜುಲೈ ಆಗಿದೆ, ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ 11.2 &nbsp;°C ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ −0.2 &nbsp;°C. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 99 ದಿನಗಳ ಹಿಮಪಾತವಿರುತ್ತದೆ , ಅದರಲ್ಲಿ 95 ದಿನಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. <ref name="bom" /> ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಮಳೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಸಂತ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ 108 ಮಳೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 629 ಮಿಮೀ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ . [24] ಮಾರ್ಚ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 23 ಬಿರುಗಾಳಿ ದಿನಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 19 ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಹಿಮಪಾತವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಪರೂಪ, ಮತ್ತು ಅದು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಕೇವಲ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. <ref name="bom" /><ref name="bom" /> {{Weather box|location=Aeropuerto de Canberra|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=42.0|Feb record high C=42.2|Mar record high C=37.5|Apr record high C=32.6|May record high C=24.5|Jun record high C=20.1|Jul record high C=19.7|Aug record high C=24.0|Sep record high C=28.6|Oct record high C=32.7|Nov record high C=39.9|Dec record high C=39.2|year record high C=42.2|Jan high C=28.0|Feb high C=27.1|Mar high C=24.5|Apr high C=20.0|May high C=15.6|Jun high C=12.3|Jul high C=11.4|Aug high C=13.0|Sep high C=16.2|Oct high C=19.4|Nov high C=22.7|Dec high C=26.1|year high C=|Jan mean C=20.6|Feb mean C=20.1|Mar mean C=17.6|Apr mean C=13.4|May mean C=9.4|Jun mean C=6.7|Jul mean C=5.7|Aug mean C=7.0|Sep mean C=9.8|Oct mean C=12.8|Nov mean C=15.8|Dec mean C=18.8|year mean C=|Jan low C=13.2|Feb low C=13.1|Mar low C=10.7|Apr low C=6.7|May low C=3.2|Jun low C=1.0|Jul low C=-0.1|Aug low C=1.0|Sep low C=3.3|Oct low C=6.1|Nov low C=8.8|Dec low C=11.4|year low C=|Jan record low C=1.6|Feb record low C=3.0|Mar record low C=-1.1|Apr record low C=-3.7|May record low C=-7.5|Jun record low C=-8.5|Jul record low C=-10.0|Aug record low C=-8.5|Sep record low C=-6.9|Oct record low C=-3.4|Nov record low C=-1.8|Dec record low C=0.3|year record low C=-10.0|Jan precipitation mm=58.5|Feb precipitation mm=56.4|Mar precipitation mm=50.7|Apr precipitation mm=46.0|May precipitation mm=44.4|Jun precipitation mm=40.4|Jul precipitation mm=41.4|Aug precipitation mm=46.2|Sep precipitation mm=52.0|Oct precipitation mm=62.4|Nov precipitation mm=64.4|Dec precipitation mm=53.8|year precipitation mm=616.4|Jan precipitation days=7.3|Feb precipitation days=6.7|Mar precipitation days=6.9|Apr precipitation days=7.3|May precipitation days=8.4|Jun precipitation days=9.8|Jul precipitation days=10.5|Aug precipitation days=11.1|Sep precipitation days=10.2|Oct precipitation days=10.4|Nov precipitation days=9.8|Dec precipitation days=7.8|year precipitation days=106.2|Jan sun=294.5|Feb sun=254.3|Mar sun=251.1|Apr sun=219|May sun=186|Jun sun=156|Jul sun=179.8|Aug sun=217|Sep sun=231|Oct sun=266.6|Nov sun=267|Dec sun=291.4|year sun=2813.7|source 1=Climate averages for Canberra Airport Comparison (1939–2010)<ref>{{Cita web |url= https://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |título= Climate statistics for Australian locations: Canberra Airport Comparison |editorial=[[Bureau of Meteorology]] |fechaacceso=3 de septiembre de 2011 }}</ref>|date=Septiembre de 2011|source 2=Special climate statements and climate summaries for more recent extremes<ref> *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs36b.pdf |título=Special climate statement 36 – Unseasonal cold in southeast Australia |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=13 de enero de 2012 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201209.summary.shtml |título=ACT in September 2012 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=2 de octubre de 2012 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201212.summary.shtml |título=ACT in December 2012 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=2 de enero de 2013 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |título=Special Climate Statement 43 – extreme heat in January 2013 |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs43e.pdf |editorial=Bureau of Meteorology |formato=PDF |fechaacceso=2 de febrero de 2013 |fecha=1 de febrero de 2013}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201310.summary.shtml |título=ACT in October 2013 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=1 de noviembre de 2013 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} </ref><ref>{{cita web |url=https://ogimet.com/cgi-bin/gsynres?ind=94926&ano=2024&mes=9&day=16&hora=23&min=0&ndays=30|título=94926: Canberra (Australia)|fechaacceso=17 de septiembre de 2024|apellido= |nombre= |enlaceautor= |fecha=16 de septiembre de 2024 |formato= |obra= |editor= |editorial= OGIMET|ubicación= |idioma= |cita=}}</ref>}} === ನಗರ ರಚನೆ === [[File:Canberra Government House.jpg|thumb|Canberra's [[Government House, Canberra|Government House]], the official residence of the [[Governor-General of Australia]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎಂಬುದು ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಆಧುನಿಕ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ನಗರ ಯೋಜನೆಯು 1912 ರ ಹಿಂದಿನದು. ನಗರವನ್ನು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಗಳಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ . ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ '','' ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರದೇಶ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರದೇಶ, ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. [[File:Parliament House, National Library of Australia, Canberra, 2023.jpg|thumb|Various civic landmarks line [[Lake Burley Griffin]]. Pictured is the [[National Library of Australia|National Library]] and [[Parliament House, Canberra|Parliament House]] (background)]] ನಗರವು 1963 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಕೃತಕ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ . [[ಸರೋವರ]]ದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ, ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು ಭವನವಿದೆ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಬೀದಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಮ್ಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂಸತ್ತು ಭವನ ಸುತ್ತಲೂ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗಳು, ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳು, [[ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ|ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು, ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಮತ್ತು [[ಉದ್ಯಾನವನ]]ಗಳಿವೆ. ಸಂಸತ್ತು ಭವನವು ದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಸರೋವರದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರದೇಶ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ನಗರ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ), ವಸತಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ನಗರವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇವು ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಉಚಿತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಒಂದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಚೌಕಗಳು, ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಳು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಉಪನಗರಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಆದ ಚೌಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * '''1920 ಮತ್ತು 30 ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮತ್ತು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು 1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ''' , ಈಗ 15 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. * 1920 ರಿಂದ 1960 ರವರೆಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ '''ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ , 12 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು''' * '''1963 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಜನವಸತಿಯಾದ ವೊಡೆನ್ ಕಣಿವೆ''' , 13 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''ಬೆಲ್ಕೊನ್ನೆನ್''' , 1967 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ, 25 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''ವೆಸ್ಟನ್ ಕ್ರೀಕ್''' , ಮೊದಲ ವಸಾಹತುಗಳು 1969 ರಲ್ಲಿ, 8 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''1974 ರಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್''' , 19 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಕೊನೆಯ '''ಗುಂಗಾಹ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು 7 ನೆರೆಹೊರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.''' ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಅವರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. 1967 ರಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಂಡವಾಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯೋಗವು "ಯೋಜನೆ Y" ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭವಿಷ್ಯದ ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು "ಪಟ್ಟಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇವು ಚೌಕಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಬೀದಿಗಳಾಗಿವೆ, ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ , Y ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ನಿಕಟವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಬಳಿ ಇವೆ. ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮುದಾಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ಅನೇಕ ನೆರೆಹೊರೆಗಳಿಗೆ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು , ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರು , ಆರಂಭಿಕ ವಸಾಹತುಗಾರರು ಅಥವಾ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ . ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಡಫಿಯಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪೇಜ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದಿಗಳ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಯರ್ರಲುಮ್ಲಾ, ಡೀಕಿನ್ ಮತ್ತು ಓ'ಮ್ಯಾಲಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಫಿಶ್ವಿಕ್, ಮಿಚೆಲ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಮ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ತ್ರಿಕೋನ ವಿನ್ಯಾಸ. ಈ ತ್ರಿಕೋನವು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ, ಕಿಂಗ್ಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. <ref name="nca" /> ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಂಸತ್ತು ಭವನ, ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಸರೋವರ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಂತಹ ನಗರದ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಅನೇಕ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಈ ನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗ್ರಿಫಿನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಸ್ಮರಣಾರ್ಥಗಳು, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ . ನಗರದ ಅಲ್ಪ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಲವಾರು ಗಮನಾರ್ಹ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು 1920 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ ಭವನ ಮತ್ತು ಅದರ ಉದ್ಯಾನಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ. ಎರಡನೆಯದು, 1950 ರಿಂದ 1970 ರವರೆಗೆ, ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ತೆರೆದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವಿವಿಧ ಮರಗಳ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ನೆಡಲಾಯಿತು . 1980 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ಸೇರ್ಪಡೆಯೆಂದರೆ 1988 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಸಂಸತ್ ಭವನ. === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ತನ್ನ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಲಾದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ . ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ACT) ಒಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಅಂಶಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸರಾಗವಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[File:Inner-canberra 01MJC.png|right|thumb|Inner Canberra demonstrates some aspects of the Griffin plan, in particular the [[Parliamentary Triangle, Canberra|Parliamentary Triangle]].]] [[File:Canberra Civic Centre-1.jpg|thumb|An aerial view of the [[Civic, Australian Capital Territory|Civic Centre]] from [[Mount Ainslie]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖೆಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್, ಮೌಂಟ್ ಐನ್ಸ್ಲೀ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಹಿಲ್‌ಗಳು ಸ್ಕೈಲೈನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಬಲ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಎತ್ತರಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ರೋಲಿಂಗ್ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವಿದೆ, ಇದು ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುವ ಕೃತಕ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ . ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿ ರಚಿಸಲಾದ ಈ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವು ಮನರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಸುಂದರವಾದ ಬೋರ್ಡ್‌ವಾಕ್‌ಗಳು, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವೆಂದರೆ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು . ನಗರವನ್ನು ಉದ್ಯಾನ ನಗರ ಚಳವಳಿಯ ತತ್ವಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಗರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಂಶಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ವಾಕಿಂಗ್ ಟ್ರೇಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಅವರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ, ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಜ್ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿಯು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸುತ್ತುವರೆದು, ಸುಂದರವಾದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಜ್ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಹೊರಾಂಗಣ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಪಾದಯಾತ್ರೆ , ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಮತ್ತೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ 250 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮರಗಳ ವಿಶಾಲ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅರ್ಬೊರೇಟಂನ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಅದ್ಭುತ ನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಆನಂದಿಸಲು ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪೊದೆಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದು , ಇದು ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಮದ್ಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಟಿಡ್ಬಿನ್‌ಬಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದಂತಹ ಈ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಗರಕ್ಕೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪೊದೆಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ಒರಟಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಕಲ್ಲಿನ ಹೊರಹರಿವುಗಳು, ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯು ಅದರ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸವು ತ್ರಿಜ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಹಿಲ್ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವಾಗ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ನಗರ ಯೋಜನಾ ತತ್ವಗಳು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೆ. [[File:Canberra Map-MJC.png|thumb|right|The location of Canberra within the [[Australian Capital Territory|ACT]]. Canberra's main districts are shown in yellow: [[Canberra Central]] (marked as North Canberra and South Canberra), [[Woden Valley]], [[Belconnen]], [[Weston Creek]], [[Tuggeranong]], and [[Gungahlin]].]] {{wide image|Canberra From Black Mountain Tower.jpg|800px|Panorama of Canberra and Lake Burley Griffin set against the backdrop of distant New South Wales, taken from the [[Telstra Tower]]}} {{overlay |image = Canberra viewed from Mount Ainslie.jpg |width = 870 |height = 582 |columns = 4 |legend1title = Points of Interest Looking South from [[Mount Ainslie]] |overlay1 = War Memorial |overlay1left = 500 |overlay1top = 530 |overlay1link = Australian War Memorial |overlay2 = Anzac Parade |overlay2left = 430 |overlay2top = 470 |overlay2link = Anzac Parade, Canberra |overlay3 = Old Parliament House |overlay3left = 375 |overlay3top = 245 |overlay3link = Old Parliament House, Canberra |overlay4 = New Parliament House |overlay4left = 375 |overlay4top = 195 |overlay4link = Parliament House, Canberra |overlay5 = National Gallery |overlay5left = 110 |overlay5top = 260 |overlay5link = National Gallery of Australia |overlay6 = High Court |overlay6left = 230 |overlay6top = 275 |overlay6link = High Court of Australia |overlay7 = Questacon |overlay7left = 540 |overlay7top = 250 |overlay7link = Questacon |overlay8 = National Library |overlay8left = 735 |overlay8top = 248 |overlay8link = National Library of Australia |overlay9 = Edmund Barton Building |overlay9left = 30 |overlay9top = 270 |overlay9link = Edmund Barton Building |overlay10 = Brindabella Ranges |overlay10colour = green |overlay10left = 210 |overlay10top = 55 |overlay10link = Brindabella Range |overlay11 = Lovett Tower |overlay11colour = red |overlay11left = 530 |overlay11top = 125 |overlay11link = Lovett Tower |overlay12 = Ben Chifley Building |overlay12left = 75 |overlay12top = 330 |overlay12link = Australian Security Intelligence Organisation |overlay13 = Lake Burley Griffin |overlay13colour = blue |overlay13left = 810 |overlay13top = 310 |overlay13link = Lake Burley Griffin |overlay14 = Limestone Avenue |overlay14colour = red |overlay14left = 650 |overlay14top = 525 |overlay14link = Limestone Avenue, Canberra |overlay15 = Fairbairn Avenue |overlay15left = 205 |overlay15top = 525 |overlay15link = Fairbairn Avenue |overlay16 = Parkes Way |overlay16left = 420 |overlay16top = 350 |overlay16link = Parkes Way |overlay17 = R G Casey Building |overlay17left = 125 |overlay17top = 202 |overlay17link = Department of Foreign Affairs and Trade (Australia) |overlay18 = John Gorton Building |overlay18left = 220 |overlay18top = 240 |overlay18link = John Gorton Building |overlay19 = King Edward Terrace |overlay19left = 420 |overlay19top = 275 |overlay20 = Presbyterian Church of Saint Andrew |overlay20left = 175 |overlay20top = 200 |overlay21 = St John's Anglican Church |overlay21left = 635 |overlay21top = 375 |overlay21link = St John the Baptist Church, Reid }} === ಭೂವಿಜ್ಞಾನ === [[File:Canberra SPOT 1088.jpg|thumb|The Canberra region seen from space]] ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ನೂರಾರು ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಳಪಾಯವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಿಲೂರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಡೆವೋನಿಯನ್ ಅವಧಿಗಳ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ತೀವ್ರವಾದ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಬಂಡೆಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದು ನಾವು ನೋಡುವ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಶಿಲಾ ಪ್ರಕಾರವೆಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಚನೆ, ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಳುಗಲ್ಲು, ಹೂಳುಗಲ್ಲು ಮತ್ತು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಸಂಚಿತ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿದೆ . ಈ ಕೆಸರುಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 430 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಿಲೂರಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಈ ಕೆಸರುಗಳನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಈಗ ನಗರದ ಬಹುಭಾಗದ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಈ ಬಂಡೆಗಳು ರಸ್ತೆ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೊರಹರಿವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಚನೆಯ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳು , ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಗ್ರಾನೈಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಶಿಲೆಗಳು ಇವೆ. ಈ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳು ಡೆವೊನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸರಿಸುಮಾರು 380 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಂಭವಿಸಿದವು, ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದ ಆಳದಿಂದ ಕರಗಿದ ಬಂಡೆಗಳು ಮೇಲೇರಲು ಕಾರಣವಾದ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಚಲನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ . ಈ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಹಿಲ್‌ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಭೂದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಸೆಡಿಮೆಂಟರಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಬಸಾಲ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಹಲವಾರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ , ಇದು ಪ್ರದೇಶದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಿಲಾ ರಚನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅವಧಿಗಳ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಸವೆತದ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು . ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು, ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು 2.6 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ 11,700 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪ್ಲೆಸ್ಟೊಸೀನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ , ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಹಲವಾರು ಹಿಮಯುಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಹಿಮನದಿಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಷ್ಟು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ತಲುಪದಿದ್ದರೂ, ಈ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನವು ಹೆಚ್ಚು ತಂಪಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಫ್ರೀಜ್-ಥಾ ಚಕ್ರಗಳಂತಹ ಪೆರಿಗ್ಲೇಶಿಯಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಮಣ್ಣು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಶಿಲೆಯ ಹವಾಮಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ . ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರವು ಮೂಲ ಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮಣ್ಣು ಮಧ್ಯಮ ಫಲವತ್ತಾಗಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಕಳಪೆಯಾಗಿ ನೀರು ಬಸಿದು ಹೋಗುವ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಬಹುದು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಂತಹ ನಗರ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಕುಸಿತಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪಗಳಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರದೇಶದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವು ಹಿಂದಿನ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ . === ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ -ಪರಿವರ್ತಿತ ಪರಿಸರಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಸರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ . ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಗಗಳು ಉಳಿದಿವೆ, ಇದು ನಗರದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಬಲ ಸಸ್ಯ ಸಮುದಾಯವೆಂದರೆ ತೆರೆದ ನೀಲಗಿರಿ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶ, ಇದನ್ನು ಬಾಕ್ಸ್‌ವುಡ್ ಅರಣ್ಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶವು ನೀಲಗಿರಿ ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬ್ಲೇಕ್ಲಿಯ ಕೆಂಪು ಗಮ್ ( ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಬ್ಲೇಕ್ಲಿ ) ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಗಮ್ (ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಮೆಲ್ಲಿಯೊಡೋರಾ), ಇದು ಮೇಲಾವರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅರಣ್ಯದ ಕೆಳಭಾಗವು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಹುಲ್ಲುಗಳು, ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶಗಳು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಮೂಲ [[ನೀಲಗಿರಿ]] ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳು ಪ್ರಮುಖ ವನ್ಯಜೀವಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನಗರದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ನೆಡುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ನಿರ್ಮಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವೂ ಸೇರಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಕಾಂಗರೂ]]ಗಳು, ವಾಲಬೀಸ್, ಪೊಸಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎಕಿಡ್ನಾಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಗರದ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಂಜಾನೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಛಿದ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ನಗರೀಕರಣದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ [[ಪಕ್ಷಿ]]ಗಳಿಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾಗ್ಪೀಸ್, ಕೂಕಬುರಾಸ್, ರೊಸೆಲ್ಲಾಗಳು ಮತ್ತು ಹನಿಕ್ರೀಪರ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ನಗರದ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು, ಹಂಸಗಳು ಮತ್ತು ಪೆಲಿಕನ್‌ಗಳಂತಹ ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆಯು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣಗಳಿವೆ. [[ಸರೀಸೃಪ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಉಭಯಚರಗಳು|ಉಭಯಚರ]]ಗಳು ಸಹ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೂ ಅವು [[ಸಸ್ತನಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ . [[ಹಲ್ಲಿ]]ಗಳು, [[ಹಾವು]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಕಪ್ಪೆ]]ಗಳು ಕಾಡುಗಳು, [[ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು]]ಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ, [[ಕೀಟ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಕೀಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಂಬಲಾಗದಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಆದರೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಅವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಜೇನುನೊಣಗಳು, [[ಚಿಟ್ಟೆ]]ಗಳು, [[ಇರುವೆ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಜೀರುಂಡೆ]]ಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅನೇಕ ಕೀಟ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಕೀಟಗಳು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ , ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪರಿಸರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ, ಕಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೇರಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶ್ರೀಮಂತ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ == === ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ === [[File:Entrance to the ACT Legislative Assembly building July 2022.jpg|thumb|ACT Legislative Assembly<br />and the statue ''Ethos'' (Tom Bass, 1961)]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತು ಅಥವಾ ಪುರಸಭೆ ಸರ್ಕಾರವಿಲ್ಲ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯು ನಗರಕ್ಕೆ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರ ಎರಡರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುಪಾಲು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ನಗರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ವಿಧಾನಸಭೆಯು ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಅನುಪಾತದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆಯಾದ 25 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಬೃಂದಾಬೆಲ್ಲಾ, ಗಿನ್ನಿಂಡೆರಾ, ಕುರ್ರಾಜೋಂಗ್, ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಗಿ ಮತ್ತು ಯೆರಾಬಿ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಐದು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯ (ಎಂಎಲ್‌ಎ) ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ತಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಫೆಡರಲ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ACT ಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಲಿಬರಲ್‌ಗಳು ACT ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 1995 ಮತ್ತು 2001 ರ ನಡುವೆ 6.5 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರು . 2001 ರಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿತು. 2004 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹೋಪ್ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು 17 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 9 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಮೊದಲ ಬಹುಮತದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 2008 ರಿಂದ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಲೇಬರ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಆಳುತ್ತಿದೆ . 2022 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಬಾರ್ ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಅಥಾರಿಟಿಯ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಅಥವಾ ನಗರಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್, ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್, ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳು, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಭೂ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗದ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖೆಗಳು (ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ). [205] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ಸ್ವ-ಸರ್ಕಾರ) ಕಾಯ್ದೆ 1988, ನ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಟೆರಿಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. === ಫೆಡರಲ್ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ 1949 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಫೆಡರಲ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು , ಅದು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಡಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1966 ರವರೆಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಬಹುದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಗೆ ಲೆಕ್ಕಿಸಲಿಲ್ಲ. 1974 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹಂಚಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು.[208] 1996 ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ 1998 ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು 2019 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬೀನ್ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಹೊಂದಿತ್ತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರಾಮದಾಯಕ ಅಂತರದಿಂದ. 1990 ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಫೆಡರಲ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲೂ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಏಳು ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗೆದ್ದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಅದರ ಸರಾಸರಿ ಲಾಭವು 15 ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳಾಗಿದೆ. 2022 ರ ಚುನಾವಣೆಯವರೆಗೆ ALP ಮತ್ತು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷವು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲಾ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಡೇವಿಡ್ ಪೊಕಾಕ್ ಲಿಬರಲ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಜೆಡ್ ಸೆಸೆಲ್ಜಾ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. === ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫೆಡರಲ್ ಪೊಲೀಸ್ (AFP) ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದದ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳಂತೆಯೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ . AFP ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಸಮುದಾಯ ಪೊಲೀಸ್ ವಿಭಾಗವಾದ ACT ಪೊಲೀಸ್ ಮೂಲಕ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಧಗಳ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತಿರುವ ಜನರನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2009 ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚುವ ಮೊದಲು, ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೆಲ್ಕಾನೆನ್ ಧಾರಣ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಮ್ಯಾಕೊನೊಚಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11, 2008 ರಂದು ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹೋಪ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ನಿರ್ಮಾಣದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ US$130 ಮಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಣ್ಣ ನಾಗರಿಕ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿವಿಧ ಕಾನೂನು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ . 2019 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳು, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನ. ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ 2,304 ಮತ್ತು 966 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ (100,000 ಜನರಿಗೆ 580 ಮತ್ತು 243). ನರಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪರಾಧಗಳು - ಕೊಲೆ, ಕೊಲೆ ಯತ್ನ ಮತ್ತು ನರಹತ್ಯೆ, ಆದರೆ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಕೊಲೆಗೆ ಪಿತೂರಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ - 100,000 ಜನರಿಗೆ 1.0 ರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 100,000 ಜನರಿಗೆ 1.9 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ದರಗಳು (100,000 ಜನರಿಗೆ 64.4) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (100,000 ಜನರಿಗೆ 98.5) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2017 ರ ಅಪರಾಧ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದರೋಡೆಗಳು, ಕಳ್ಳತನಗಳು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == [[File:Belconnen Apartments - DSC07473-HDR.jpg|thumb|High-density residential apartments in [[Belconnen]]; Canberra has one of the fastest growing populations in the nation]] ೨೦೨೫ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ೪,೮೪,೩೬೦<ref name=ABSGCCSA/> At the {{CensusAU|2021} ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ &nbsp;ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರಿಗೆ 560 ನಿವಾಸಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 2.0% ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂಲದವರು ಮತ್ತು 32.5 % ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು. <ref name=":0" /> ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 3.8 % ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ಮತ್ತು 2.9 % ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು . ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಪಾಲು (71.2 %) ಜನರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯುವ, ಚಲನಶೀಲ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾವಂತ. ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು 35 ವರ್ಷಗಳು, ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 17.9% ರಷ್ಟು ಜನರು 65 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು. 15 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರದ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ 43% ರಷ್ಟು ಜನರು ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಡಿಪ್ಲೊಮಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 26.3 % ಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಿ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. 27.5 % ನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ , ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ . 9.7 % ಜನರು ಕ್ರೈಸ್ತೇತರರು ಮತ್ತು 43.5 % ಜನರು ತಮ್ಮನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಮೋಟಾರ್ ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನಗಳು. ಇವು &nbsp;ಕ್ರಮವಾಗಿ 1,961 ಜನರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು 100,000 ಕ್ಕೆ 630 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನರಹತ್ಯೆಗಳು 100,000 ಕ್ಕೆ 1.5 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 4.9 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದ&nbsp; ಸರಾಸರಿ ದರಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದವು. === ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ === [[File:ANU School of Art, Canberra.jpg|thumb|right|[[Australian National University|ANU]] School of Art (formerly the Canberra High School)]] ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೆಂದರೆ ಆಕ್ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (ANU) ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (UC). ANU ಅನ್ನು 1946 ರಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿಗೂ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ, ಲಂಡನ್ ಮೂಲದ ''ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ಮತ್ತು ''ಶಾಂಘೈ ಜಿಯಾವೊ ಟಾಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಿಂದ'' ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ . ANU ಮತ್ತು UC ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಿಯೋಲೋವಾ, ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ವಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಎರಡು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಿವೆ: ನಗರದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿಗ್ನಾಡೌ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಥಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಟರ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳೆಂದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಫೋರ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ (ADFA) ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾಲೇಜು, ಇದು ನಗರದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕೂಡ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. === ಆರೋಗ್ಯ === [[File:Canberra Hospital February 2018.jpg|thumb|The [[Canberra Hospital]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಹಿಂದೆ ವೊಡೆನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಗ್ಯಾರನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು 500 ಹಾಸಿಗೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಲ್ವರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು 174 ಹಾಸಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಡೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಬೋಧನಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಜಾನ್ ಕರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಡೀಕಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಾನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ. ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಆಕ್ಟನ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಗಣನೀಯ ವಿವಾದದ ನಂತರ 1997 ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2021 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು 3.8 % ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರವಾದ 5.1 % ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ <ref name=":0" /> ಕಡಿಮೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ , ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[File:ACT Government, Canberra.jpg|thumb|Just under a third of Canberrans are employed in the public sector, working in government departments such as the [[Government of the Australian Capital Territory|ACT Government]]]] ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸರಾಸರಿ ವಾರದ ಆದಾಯ 1,204 &nbsp;ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $805 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ 2005 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಮನೆ ಬೆಲೆ $352,500 ಆಗಿತ್ತು , ಇದು ಸಿಡ್ನಿ , ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಮತ್ತು ಪರ್ತ್‌ಗಿಂತ&nbsp; ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ , ಆದರೆ ಇತರ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ತರುವಾಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ $375,000 ತಲುಪಿದವು [ ನವೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ $411,305. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ವಾರದ ಬಾಡಿಗೆ ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ . [ , ಸರಾಸರಿ ವಾರದ ಬಾಡಿಗೆ $450 ಆಗಿದ್ದು , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $375 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. <ref name=":0" />&nbsp;<ref name="Treasury-Snapshot" />&nbsp;&nbsp;<ref name=":0" /> [[File:50 Marcus Clarke Street Feb 2016.jpg|left|thumb|The [[Civic, Australian Capital Territory|Civic]] is home to various administrative departments, such as the [[Department of Education, Skills and Employment]]]] [[File:Bunda Street July 2021.jpg|left|thumb|[[Bunda Street]] in Canberra's shopping district; tourism, retail and hospitality are also major employers.]] ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮವೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ, ಇದು &nbsp;2003/04 ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ 26.1% ರಷ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು &nbsp;ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾನ್‌ನ 40% ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. <ref>{{cite web |url=https://apps.treasury.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0010/399979/GSP.pdf/_recache |publisher=ACT Government |title=CMTED Brief |access-date=29 March 2020 |archive-date=12 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200312155536/https://apps.treasury.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0010/399979/GSP.pdf/_recache |url-status=live}}</ref><ref name="EDA ACT Economic Indicators">{{cite web |url=https://app.remplan.com.au/eda-australiancapitalterritory/economy/industries/employment?state=pBPJF7!zqpdU432PIpMAxgHbd5omIpFefArbs1rWD4UyEABnslfkI00mvCxMa |publisher=EDA Australia |title=EDA ACT Economic Indicators |access-date=29 March 2020 |archive-date=29 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329020321/https://app.remplan.com.au/eda-australiancapitalterritory/economy/industries/employment%3Fstate%3DpBPJF7!zqpdU432PIpMAxgHbd5omIpFefArbs1rWD4UyEABnslfkI00mvCxMa |url-status=live}}</ref>2021 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಶೇಕಡಾವಾರು 25.6% ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ . ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ , ಹಣಕಾಸು , ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಖಜಾನೆ ಮುಂತಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ನೌಕರರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ . ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆ ನೆಲೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಸಂವಹನ ಕೇಂದ್ರವಾದ HMAS ಹರ್ಮನ್ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದಿನ RAAF ಫೇರ್‌ಬೈರ್ನ್ ವಾಯುನೆಲೆಯನ್ನು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಂದ VIP ವಿಮಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ''ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್'' ವಿತರಕರು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ QSP, ಟವರ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್, ರೂಲ್‌ಬರ್ಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ದಿ ಡಿಸ್ಟಿಲರಿ ಸೇರಿವೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಸೇವೆಗಳು, ನಿರ್ಮಾಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರವೆಂದರೆ ವೆಸ್ಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಬೆಲ್ಕೊನೆನ್, ಇದು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮನುಕಾ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ . ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಿಟಿ ವಾಕ್, ಗರೆಮಾ ಪ್ಲೇಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳು == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿ ಐಕಾನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೀರು ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕ್ಟೆವ್‌ಎಜಿಎಲ್ ಎಸಿಟಿಇಡಬ್ಲ್ಯೂ ಮತ್ತು ಎಜಿಎಲ್ ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪೂರೈಕೆದಾರವಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನೀರು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಎಸಿಟಿ ಎಂಬ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೀರನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ: ಕಾಟರ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಕೋರಿನ್, ಬೆಂಡೋರಾ ಮತ್ತು ಕಾಟರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್‌ಬೆಯಾನ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಗೂಗಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು . ಗೂಗಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಐಕಾನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಎರಡು ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಫಿಶ್ವಿಕ್ ಮತ್ತು ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಿಡ್‌ನಿಂದ ಹೋಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಫಿಶ್ವಿಕ್ ಸಬ್‌ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ (ಕ್ವೀನ್‌ಬೆಯಾನ್ ಮೂಲಕ) ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವಾದ ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯ ಬಳಿಯ ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಪವರ್‌ಹೌಸ್‌ನಿಂದ ಮೊದಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ 1957 ರಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ನಾಲ್ಕು ಸೌರ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು 2014 ಮತ್ತು 2017 ರ ನಡುವೆ ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ: ರಾಯಲ್ಲಾ (20 MW ನಾಮಮಾತ್ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, 2014), ಮೌಂಟ್ ಮಜುರಾ (2.3 MW, 2016), ಮುಗ್ಗಾ ಲೇನ್ (13 MW, 2017) ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ಡೇಲ್ (11 MW, 2017) ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳು ದ್ಯುತಿವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ ಫಲಕಗಳು ಅಥವಾ ಸೌರ ಬಿಸಿನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. 2015 ಮತ್ತು 2016 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಸೌರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 26.3 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು 34,910 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದವು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 25.2 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು 28,815 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಅನ್ನು ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಿದವು (ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ). ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪವನ ಟರ್ಬೈನ್‌ಗಳಿಲ್ಲ , ಆದರೆ ಹತ್ತಿರದ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಅಥವಾ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ 140.7-ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ವಿಂಡ್ ಫಾರ್ಮ್. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವು 2013 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುವ 90% ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ಗುರಿಯನ್ನು 210 ರಿಂದ 550 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2015 ರಲ್ಲಿ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು 200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು; ಇವು 2017 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015 ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2016 ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಿಂದ ಇನ್ನೂ 200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು . 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುಡಲು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಅಥವಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು 23 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕದ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವು 2014 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ACT ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರವೇಶ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (2014-15 ರಲ್ಲಿ 94% ಮನೆಗಳು). == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[File:National Film and Sound Archive, Canberra, 2022, 03 (2).jpg|thumb|[[National Film and Sound Archive]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು , ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು , ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು , ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಶಾಪಿಂಗ್, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . === ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು === [[File:National Museum of Australia 03.jpg|left|thumb|The [[National Museum of Australia]] established in 2001 records Australia's social history and is one of Canberra's more architecturally daring buildings.]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ, ನೀವು ನಗರ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಸೇರಿದೆ , ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಡೆಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಯುದ್ಧಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದವರಿಗೆ ಗೌರವವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ANZAC ಪೆರೇಡ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು, ಇದು ವಿಶಾಲವಾದ ಬೀದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದ '''ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್''' ಮತ್ತು '''ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್''' ಆರ್ಮಿ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ''' ಗ್ಯಾಲರಿಯು '''ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು''' , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹವು ಪೊಲಾಕ್ ಮತ್ತು ರೂಬೆನ್ಸ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ ಭವನವು ಹೆಚ್ಚು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ , ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ''' ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೂ ಸಹ . ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 220 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕಪಾಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು 2005 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆದಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್, ನಂತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮಿಂಟ್. ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕುಕ್ ಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾರಿಲ್ಲನ್‌ಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇತರ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಲ್‌ಸ್ಟ್ರಾ ಟವರ್ , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೃಗಾಲಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೈನೋಸಾರ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಸೇರಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಪೌರಾಣಿಕ ಟೈರನ್ನೊಸಾರಸ್ ರೆಕ್ಸ್‌ನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಹ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಕೂಡ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಥಿಯೇಟರ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಹೌಸ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವಗಳು, ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ ಲೆವೆಲಿನ್ ಹಾಲ್ (ANU ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಲ್ಲಿದೆ). ಚೈಲ್ಡರ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಥಿಯೇಟರ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಹಾಲ್ 1928 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರೆಪರ್ಟರಿ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ಟೋನ್‌ಫೆಸ್ಟ್ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಜೋಡಿ ಕೂಲಿಸಂನ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಿಕ್ಸನ್, ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಹಲವಾರು ಬಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿವೆ. ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ಉತ್ಸವ, ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದರ್ಶನ (ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕೃಷಿ ಮೇಳ), ಸಮ್ಮರ್‌ನಾಟ್ಸ್ ಮೋಟಾರ್ ಶೋ, ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಸೆಲೆಬ್ರೇಟ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಉತ್ಸವ ಸೇರಿವೆ, ಇದು ನಗರದ ಅಧಿಕೃತ ರಜಾದಿನವಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದಿನದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾನ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಉತ್ಸವವೆಂದರೆ ''ಫ್ಲೋರಿಯಾಡ್'' , ಇದು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಆಚರಣೆ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಡುವೆ), ಇದರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ನಗರವು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಉತ್ಸವವು ಸಂಗೀತ, ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಭೂದೃಶ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು 1998 ರಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ 75 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ದ್ವಿಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ವರ್ಷವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಇದನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. === ಮಾಧ್ಯಮ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ವಾಣಿಜ್ಯ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾನಗರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ಯೂರೋಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪತ್ರಿಕಾ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,.<ref>{{cite web|url=https://pressgallery.net.au/|archive-url=https://web.archive.org/web/20251219215056/https://pressgallery.net.au/|archive-date=19 December 2025|url-status=live|title=Federal Parliamentary Press Gallery|access-date=11 February 2026}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಗುಂಪು. ಬಾರ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಕಾರಣಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ 1926 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ದಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಟೈಮ್ಸ್ ಎಂಬ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಇದೆ . ಸಿಟಿನ್ಯೂಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವೀಕ್ಲಿ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮನರಂಜನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಬಿಎಂಎ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಂತಹ ಹಲವಾರು ಉಚಿತ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಸಹ ಇವೆ. ಬಿಎಂಎ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು 1992 ರಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಯಿತು; ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಂಚಿಕೆಯು ನಿರ್ವಾಣದ ನೆವರ್‌ಮೈಂಡ್ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು AM ಮತ್ತು FM ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು (AM/FM ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೇಡಿಯೋ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ (2CA ಮತ್ತು 2CC) ಮತ್ತು ಆಸ್ಟೆರಿಯೊ/ARN (104.7 ಮತ್ತು ಮಿಕ್ಸ್ 106.3). ಹಲವಾರು ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಇವೆ. DAB+ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಯೋಗವು ಸಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ , ಕೆಲವು AM/FM ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಡಿಜಿಟಲ್-ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು (DAB+ ಟ್ರಯಲ್ ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್) ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಐದು ಉಚಿತ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು: * ಎಬಿಸಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ (ಎಬಿಸಿ) * ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ (ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್) * ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 10 ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (CTC) - ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 10 ಒಡೆತನದ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿಲ್ದಾಣ. * ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (CBN) - ಸ್ಟೇಷನ್ ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * WIN ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (WIN) - ನೈನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾಲವು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಚಾನೆಲ್ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಬಹು-ಚಾನೆಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ WIN ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ WIN News ಅನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ನಗರದ ಸುದ್ದಿ ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ ವೊಲೊಂಗೊಂಗ್‌ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ 10 ದಿನವಿಡೀ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಅದರ ಹೋಬಾರ್ಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಇದು ನೈನ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ವಾರದ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ ನೈನ್ ನ್ಯೂಸ್‌ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸೆವೆನ್ ಪ್ರಸಾರಗಳು ದಿನವಿಡೀ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ನವೀಕರಣಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ೧೯೮೯ ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಎಬಿಸಿ, ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಸಿಟಿಸಿ) ಮಾತ್ರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ನಂತರ ಅದು ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಟೆನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಆಗಿ, ನಂತರ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಟೆನ್ ಆಗಿ, ನಂತರ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ೯/ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ನೈನ್ ಆಗಿ, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ೧೦ ಆಗಿ, ಆ ವರ್ಷ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರೈಮ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಈಗ ಪ್ರೈಮ್ ೭) ಮತ್ತು ವಿನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ . ಫಾಕ್ಸ್‌ಟೆಲ್ ( ಉಪಗ್ರಹದ ಮೂಲಕ ) ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಂಪನಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಎಸಿಟಿ (ಕೇಬಲ್ ಮೂಲಕ) ಪೇ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ . == ಕ್ರೀಡೆ == [[File:BruceStadium19032005.JPG|right|thumb|A rugby league match at [[Canberra Stadium]]]] ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಂಡಗಳೆಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರೈಡರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಸಿಟಿ ಬ್ರಂಬೀಸ್ , ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್ ಮತ್ತು ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್ ಆಡುತ್ತವೆ ; ಎರಡೂ ತಮ್ಮ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ತಮ್ಮ ತವರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತವೆ , ಇದು ನಗರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2000 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 2003 ರ ರಗ್ಬಿ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಾಗಿ ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಆದ ಎ-ಲೀಗ್ ಮಹಿಳಾ (ಹಿಂದೆ ಡಬ್ಲ್ಯೂ-ಲೀಗ್) ನಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2011–12 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. 2024–25 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ತಂಡವು ಎ-ಲೀಗ್ ಪುರುಷರ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ . ನಗರವು ಯಶಸ್ವಿ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡವಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವರು ಕಳೆದ ಹನ್ನೊಂದು ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ . <ref name="dup-0-82" /> ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವೈಕಿಂಗ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಗ್ಬಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2015 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. [[File:PM's 11 Cricket at Manuka Oval.jpg|thumb|The annual Prime Minister's XI cricket match at [[Manuka Oval]]]] ನೆಟ್‌ಬಾಲ್ , ಫೀಲ್ಡ್ ಹಾಕಿ, ಐಸ್ ಹಾಕಿ , ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳಿವೆ . ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ XI ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಮನುಕಾ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸಿಟಿ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಫ್ ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನಿಯಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ 1981 ರಿಂದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಾಗಿ ಬಿಡ್ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ . ಲೀಗ್ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರೂ, AFL ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಗ್ರೇಟರ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಸಿಡ್ನಿ ಜೈಂಟ್ಸ್‌ನ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು ಪ್ರತಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮನುಕಾ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹೋಮ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸಿಟಿ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಫ್ ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ (AIS) ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಬ್ರೂಸ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯ ಜೂನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. AIS 1981 ರಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಗಣ್ಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. 2000 ಸಿಡ್ನಿ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಪದಕ ವಿಜೇತರು AIS ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದರು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ಅಂಡಾಕಾರಗಳು, ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು, ಸ್ಕೇಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಈಜುಕೊಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮಹಿಳಾ ಟೆನಿಸ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ನೆಲೆಯಾದ ಲೈನೆಹ್ಯಾಮ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆನಿಸ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮನರಂಜನಾ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸೈಕ್ಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಾದ್ಯಂತ ಸೈಕಲ್‌ವೇಗಳ ಜಾಲ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ವಾಕಿಂಗ್, ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಬೈಕಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನೌಕಾಯಾನ, ರೋಯಿಂಗ್, ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಬೋಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಾಟರ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ . <ref name="dup-0-82" /> ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರ್ಯಾಲಿಯು ವಾರ್ಷಿಕ ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, 2000 ರಿಂದ 2002 ರವರೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ 400 ಫಾರ್ ವಿ 8 ಸೂಪರ್‌ಕಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಬಳಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಜನರಿಗೆ ವ್ಯಾಯಾಮದ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ರೂಪವೆಂದರೆ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುಮಾರು 5 ಕಿಮೀ "ಸೇತುವೆಯಿಂದ ಸೇತುವೆಯವರೆಗೆ ನಡಿಗೆ/ಓಟ", ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಸರೋವರದ ಪಕ್ಕದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು. ನಡಿಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. 2020 ರಲ್ಲಿ COVID-19 ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ವಾಕರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಓಟಗಾರರಿಗೆ 'ಕ್ಲಾಕ್‌ವೈಸ್ COVID- ವೈಸ್' ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. == ಸಾರಿಗೆ == ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ನಗರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು , ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ 8 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಮಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಿಡ್ನಿ , ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ , ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್ , ಅಡಿಲೇಡ್ ಮತ್ತು ಪರ್ತ್‌ಗೆ ದೇಶೀಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ . ಇದು ಒಂದು ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. <ref name="aer" /> ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದವು, ಆದ್ದರಿಂದ ಲೇಓವರ್ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. <ref name="trans" /> [[File:Highways into Canberra (6768361501).jpg|thumb|The [[Glenloch Interchange]] connects the [[Tuggeranong Parkway]] with [[Parkes Way]]]] [[File:ACTION (BUS 680) Volgren Optimus bodied Scania K360UA 6x2-2 (Euro VI) at the intersection of Alinga St and Northbourne Ave (1).jpg|thumb|[[ACTION]] [[Volgren]] bodied [[Scania K-series|Scania K360UA]]]] ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ACTION ''('' ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ''ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಆಮ್ನಿಬಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ) ನಿಂದ'' ಬಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಸ್ ಜಾಲವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಆಧುನಿಕ ಇಂಟರ್‌ಚೇಂಜ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಏಳು ಇಂಟರ್‌ಟೌನ್ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಹದಿಮೂರು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸೊ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ನಗರವನ್ನು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಬಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು, ಖಾಸಗಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಬೋರ್ಡರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್'' ಮತ್ತು ''ಡೀನ್ಸ್ ಬಸ್‌ಲೈನ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು'' ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ . ''ಏರಿಯಲ್ ಕನ್ಸಾಲಿಡೇಟೆಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್'' ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಕಾರು ಬಾಡಿಗೆ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಏರಿಯಲ್‌ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾಕ್ಯಾಬ್ಸ್ ''ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ'' ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು , 1959 ರಿಂದ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆಯ ಕುರಿತಾದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೇವಲ 4.6% ಜನರು ಮಾತ್ರ ಬಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ , ಆದರೆ 5.5 % ಜನರು ನಡೆದುಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಸೈಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಯಾವುದೇ ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ ''ಕಂಟ್ರಿಲಿಂಕ್'' ಎಂಬುದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣವು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಯಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಂಟ್ರಿಲಿಂಕ್ ಬಸ್ ಸೇವೆಯು ಪ್ರಯಾಣದ ಈ ಹಂತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಸಿಡ್ನಿಯ ನಡುವೆ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ 2000 ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವ ಜಾನ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಅವರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗುಂಗಾಹ್ಲಿನ್‌ನ ಉತ್ತರ ಬರೋಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಲಘು ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ( ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮೆಟ್ರೋ ) 20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಾರಿಗೆ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಕಾರು, ಆಧುನಿಕ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಜಾಲವು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಪಾರ್ಕ್‌ವೇಗಳು, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾದ, ಎರಡು ಪಥದ ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ 80-100 ಕಿಮೀ/ಗಂಟೆ ವೇಗ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್ ಪಾರ್ಕ್‌ವೇ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ CBD ಯನ್ನು ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟನ್ ಕ್ರೀಕ್ ''ಬೈಪಾಸ್'' . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರಸ್ತೆ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಫೆಡರಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಬಾರ್ಟನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ ಮೂಲಕ ಏಳು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಯಾಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹ್ಯೂಮ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕೊಸ್ಸಿಯುಸ್ಕೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಸ್ನೋಯಿ ಪರ್ವತಗಳು ಮೊನಾರೊ ಫ್ರೀವೇ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಜನಪ್ರಿಯ ರಜಾ ತಾಣವಾದ ಬೇಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಬೇ ಕೂಡ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಫ್ರೀವೇ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://www.wikimapia.org/#y=-35310000&x=149130000&z=11&l=1&m=a WikiSatellite view of Canberra at WikiMapia] *[http://www.visitcanberra.com.au/ Official Tourism Website] *[http://www.act.gov.au/ The ACT Government webpage] **[http://www.actmapi.act.gov.au/ Canberra region map] – all districts *[https://web.archive.org/web/20121219012913/http://www.australia.com/explore/cities/canberra.aspx Canberra] – Tourism Australia *[https://web.archive.org/web/20130218210206/http://www.canberra100.com.au/ Canberra 100 – Celebrating Canberra's 100th anniversary] *[https://www.arts.act.gov.au/public-art/list List of public art in Australian Capital Territory] *{{OSM relation|5342034}} *[https://www.youtube.com/watch?v=lfyfQD-p4B8 Canberra in the 1920s] - A compilation of footage from [[National Film and Sound Archive]] (NFSA) *[https://www.youtube.com/watch?v=42cw_9Fyvqw A Guide to Canberra (1958)] - Film from NFSA ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== hs6vdxhncu7jex1jp8zoptipncffe30 1374091 1374090 2026-05-25T08:38:25Z VASANTH S.N. 728 /* ಆರ್ಥಿಕತೆ */ 1374091 wikitext text/x-wiki {{Infobox Australian place | type = city | name = Canberra | native_name = {{nativename|xul|Kanbarra}} | state = act | image = {{multiple image |total_width = 280 |border = infobox |perrow = 1/3/2/1 |caption_align = center |image1 = Canberra panorama from Mount Ainslie.jpg |alt1 = Canberra viewed from Mount Ainslie |caption1 = Canberra viewed from [[Mount Ainslie]] |image2 = National Carillon, Canberra ACT (2).jpg |alt2 = National Carillon |caption2 = [[National Carillon]] |image3 = Australian War Memorial Canberra, ACT (2).jpg |alt3 = Australian War Memorial |caption3 = [[Australian War Memorial]] |image4 = Torre Telstra, Canberra - panoramio (cropped).jpg |alt4 = Black Mountain Tower |caption4 = [[Telstra Tower]] |image5 = Parliament House, National Library of Australia, Canberra, 2023 (2).jpg |alt5 = National Library of Australia |caption5 = [[National Library of Australia]] |image6 = Entrance to the National Gallery of Australia February 2013.jpg |alt6 = National Gallery of Australia |caption6 = [[National Gallery of Australia]] |image7 = Old and new Parliament Houses; Canberra Australia.jpg |alt7 = Old Parliament House & New Parliament House |caption7 = [[Parliament House, Canberra|Capital Hill]] and [[Old Parliament House, Canberra|Old Parliament House]] }} | caption = | coordinates = {{Coord|35|17|35|S|149|07|37|E|display=inline,title}} | relief = yes | force_national_map = | alternative_location_map = Australia#Australian Capital Territory#Oceania | pushpin_label_position = left | pop = 484,630 | pop_year = June 2025 | pop_footnotes = <ref name=ABSGCCSA>{{cite web |title=Regional population, 2024-25 |date=31 March 2026 |url=https://www.abs.gov.au/statistics/people/population/regional-population/2024-25 |publisher=Australian Bureau of Statistics |access-date=1 April 2026}}</ref> | poprank = 8th | density = | density_footnotes = | est = {{start date and age|1912|03|12|df=yes}} | elevation = 578 | elevation_footnotes = <ref>{{cite web |title=GFS / BOM data for CANBERRA AIRPORT |url=http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |access-date=16 June 2018 |archive-date=9 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150709190756/http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |url-status=live}}</ref> | area = 2,358 | area_footnotes = | timezone = AEST | utc = +10:00 | timezone-dst = AEDT | utc-dst = +11:00 | dist1 = 285 | dir1 = SW | location1 = [[Sydney]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=87421&placename=sydney&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and SYDNEY |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044625/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=87421&placename=sydney&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist2 = 669 | dir2 = NE | location2 = [[Melbourne]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=248650&placename=melbourne&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and MELBOURNE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044626/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=248650&placename=melbourne&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist3 = 1160 | dir3 = E | location3 = [[Adelaide]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=163285&placename=ADELAIDE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and ADELAIDE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044620/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=163285&placename=ADELAIDE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist4 = 1232 | dir4 = SSW | location4 = [[Brisbane]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=126867&placename=BRISBANE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and BRISBANE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044623/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=126867&placename=BRISBANE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist5 = 3632 | dir5 = ESE | location5 = [[Perth]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=304529&placename=perth&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and PERTH |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044628/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=304529&placename=perth&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | local_map = <!--needs to be fixed, it displays Africa--> | local_map_caption = Interactive city map | zoom = 10 | region = | county = | stategov = [[Brindabella electorate|Brindabella]] | stategov2 = [[Ginninderra electorate|Ginninderra]] | stategov3 = [[Kurrajong electorate|Kurrajong]] | stategov4 = [[Murrumbidgee electorate|Murrumbidgee]] | stategov5 = [[Yerrabi electorate|Yerrabi]] | fedgov = [[Division of Canberra|Canberra]] | fedgov2 = [[Division of Fenner|Fenner]] | fedgov3 = [[Division of Bean|Bean]]<ref>{{cite web |url=https://www.aec.gov.au/Electorates/Redistributions/2017/act/final-report/files/act-2018-final-report.pdf |title=Redistribution of the Australian Capital Territory into electoral divisions |author=Augmented Electoral Commission for the Australian Capital Territory |date=July 2018 |quote=The electoral divisions described in this report came into effect from Friday 13 July 2018 ... However, members of the House of Representatives will not represent or contest these electoral divisions until ... a general election. |access-date=16 September 2018 |archive-date=16 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180916130414/https://www.aec.gov.au/Electorates/Redistributions/2017/act/final-report/files/act-2018-final-report.pdf |url-status=live}}</ref> | logo = | url = | maxtemp = 20.4 | mintemp = 7.0 | rainfall = 579.5 }} '''ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ''' [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿನ ರಾಜಧಾನಿ. [[ಸಿಡ್ನಿ]]ಯಿಂದ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ 190 ಮೈ. [[ಮೆಲ್ಬರ್ನ್|ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿ]]ನಿಂದ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ 418 ಮೈ. ಆಡ್‍ಲೇಡ್‍ನಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 760 ಮೈ. ಮತ್ತು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಪೆಸಿಫಿಕ್]] ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಸು.70 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೪,೮೪,೩೬೦ (೨೦೨೫) ==ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ== [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.]] ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರರಾಜಧಾನಿಗಳಂತೆ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಲು ಆರಿಸಿ ಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನವಸತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಅದನ್ನು ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಬಿಳಿಯರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದು 1820ರಲ್ಲಿ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಫಲವತ್ತಾದ ಮೈದಾನವೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡ ಸಾಮಗ್ರಿಯೂ ಇರುವುವೆಂಬುದು ಅವರು ನೀಡಿದ ವರದಿ. 1824ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪೊಂದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಖಾಯಂ ಆಗಿ ನೆಲಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಚರ್ಚ್ ಭಾಗಶಃ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ್ದು 1845ರಲ್ಲಿ. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಂತ ಕಷ್ಟಸಹಿಷ್ಣು ತೃಪ್ತಜೀವಿಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಸಂಯುಕ್ತರಾಷ್ಟ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದೊಡನೆಯೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವುದಿರಬೇಕೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾದ್ದು 1901ರಲ್ಲಿ, 1900 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿತವಾದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಸಂವಿಧಾನ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತಾದರೂ ಅದನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ 100 ಮೈ. ಒಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎರಡು ರಾಯಲ್ ಆಯೋಗಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದುವು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟು ಯಾಸ್ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಆರಿಸಿತು. ಅನಂತರ ನಗರದ ನಿವೇಶನದ ಆಯ್ಕೆ ನಡೆಯಿತಲ್ಲದೆ ಸುಮಾರು 900 ಚ.ಮೈ. ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನಿಂದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ==ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ== ರಾಜಧಾನಿಯ ಆಲೇಖ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಂದನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನ ಗಳಿಸಿದಾತ ಷಿಕಾಗೋವಿನ ವಾಲ್ಟರ್ ಬಿ.ಗ್ರಿಫಿನ್ (1876-1937). ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ 1913ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತಾದರೂ ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಿ ಅದು ನಿಧಾನವಾಯಿತು. ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು 1915ರಿಂದ 1920ರ 1920ರ ವರೆಗೆ ಗ್ರಿಫಿನನೇ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.ಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಫೆಡರಲ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ತ್ವರೆಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಕಲಾಪಗಳೆಲ್ಲ ಅದರ ವಶಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು 1925ರಲ್ಲಿ. ಯಾರ್ಕಿನ ಡ್ಯೂಕ್ (ಅನಂತರ 6ನೆಯ ಜಾರ್ಜ್) ನೂತನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಭವನವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ (1927). ಅನಂತರ ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿನಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ನೌಕರರ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಮನೆಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕ್ಯಾನ್‍ಬರದ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿದುವು. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ದು 1930ರಲ್ಲಿ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು|ಗ್ರಂಥಾಲಯ]]ದ ಶಾಖೆಯೊಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ್ದು 1936ರಲ್ಲಿ. ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದಿಂದಾಗಿ ನಗರದ ಪ್ರಗತಿ ನಿಧಾನವಾಯಿತು. ಆದರೂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಯುದ್ಧಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ಏಕಸ್ವ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳು ಅಲ್ಲಿ 1941ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ವಿಶಾಲವಾದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ 1943ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನಗರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರವೇ. 8,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆಗಳೂ ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳ ಭವನಗಳೂ 1946ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಶಾಲಕಟ್ಟಡಗಳೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾದುವು. ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳೂ ಅಂಗಡಿಗಳೂ ತಲೆ ಎತ್ತಿದುವು. ರಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನೂರಾರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿನಿಂದ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರಕ್ಕೆ ವರ್ಗವಾಗಿ ಬಂದರು. ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿನ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ನೌಕರರನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜಧಾನಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು 1958ರಲ್ಲಿ. ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಈ ಆಯೋಗ ನೀಡಿದ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ತತ್ತ್ವಶಃ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ರಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನೂ ನಗರದ ಸೌಂದರ್ಯಾಭಿವರ್ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಅದರ ಹೃದಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಣ ತಟಾಕಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಈ ಆಯೋಗದ ಮುಖ್ಯ ಸಲಹೆಗಳು. ==ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ== ಕ್ಯಾನ್‍ಬರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೆ ಅಲ್ಲದೆ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ, ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನ, ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ-ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಚೌಬೀನೆ ವಿಭಾಗ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಅಂಗರಚನಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮೌಂಟ್‍ಸ್ಟ್ರಾಮ್ಲೊ ಖಗೋಳವೀಕ್ಷಣಾಲಯ, ಕೃಷಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮೊದಲಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಒಳನಾಡಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳುಂಟು. ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರದಿಂದ ಸಿಡ್ನಿ ಮತ್ತು ಮೆಲ್‍ಬರ್ನ್‍ಗಳಿಗೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗೂ ಹೋಗಿ ಬರಲು ವಿಮಾನ ಸೌಲಭ್ಯವುಂಟು. === ಹವಾಮಾನ === [[//es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Climate_chart_of_Canberra.svg|link=https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Climate_chart_of_Canberra.svg|thumb|200x200px|ಕ್ಯಾನ್ಬೆರಾ ಹವಾಮಾನ ನಕ್ಷೆ.]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಶುಷ್ಕ ಸಾಗರ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು , ಅದರ ಅಕ್ಷಾಂಶ, ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ದೂರದಿಂದಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಋತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕರಾವಳಿ ನಗರಗಳ ಹವಾಮಾನವು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಮಧ್ಯಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ಬಿಸಿ, ಶುಷ್ಕ ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಶೀತ, ಮೋಡ ಕವಿದ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಹಿಮಪಾತದೊಂದಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಅತ್ಯಧಿಕ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1968 ರಂದು 42.2 °C ಆಗಿತ್ತು, <ref name="bom" /> ಆದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಜುಲೈ 11, 1971 ರಂದು −10.0 °C ಆಗಿತ್ತು. <ref name="bom" /> ಜನವರಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾದ ತಿಂಗಳು, &nbsp;ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ 27.7 °C, ಹತ್ತು ದಿನಗಳು 30 &nbsp;°C ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 35 &nbsp;°C ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಒಳನಾಡಿನ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನಗರದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯ ತಾಪಮಾನವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜನವರಿಯ ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ 13 &nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳು ಜುಲೈ ಆಗಿದೆ, ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ 11.2 &nbsp;°C ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ −0.2 &nbsp;°C. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 99 ದಿನಗಳ ಹಿಮಪಾತವಿರುತ್ತದೆ , ಅದರಲ್ಲಿ 95 ದಿನಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. <ref name="bom" /> ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಮಳೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಸಂತ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ 108 ಮಳೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 629 ಮಿಮೀ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ . [24] ಮಾರ್ಚ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 23 ಬಿರುಗಾಳಿ ದಿನಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 19 ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಹಿಮಪಾತವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಪರೂಪ, ಮತ್ತು ಅದು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಕೇವಲ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. <ref name="bom" /><ref name="bom" /> {{Weather box|location=Aeropuerto de Canberra|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=42.0|Feb record high C=42.2|Mar record high C=37.5|Apr record high C=32.6|May record high C=24.5|Jun record high C=20.1|Jul record high C=19.7|Aug record high C=24.0|Sep record high C=28.6|Oct record high C=32.7|Nov record high C=39.9|Dec record high C=39.2|year record high C=42.2|Jan high C=28.0|Feb high C=27.1|Mar high C=24.5|Apr high C=20.0|May high C=15.6|Jun high C=12.3|Jul high C=11.4|Aug high C=13.0|Sep high C=16.2|Oct high C=19.4|Nov high C=22.7|Dec high C=26.1|year high C=|Jan mean C=20.6|Feb mean C=20.1|Mar mean C=17.6|Apr mean C=13.4|May mean C=9.4|Jun mean C=6.7|Jul mean C=5.7|Aug mean C=7.0|Sep mean C=9.8|Oct mean C=12.8|Nov mean C=15.8|Dec mean C=18.8|year mean C=|Jan low C=13.2|Feb low C=13.1|Mar low C=10.7|Apr low C=6.7|May low C=3.2|Jun low C=1.0|Jul low C=-0.1|Aug low C=1.0|Sep low C=3.3|Oct low C=6.1|Nov low C=8.8|Dec low C=11.4|year low C=|Jan record low C=1.6|Feb record low C=3.0|Mar record low C=-1.1|Apr record low C=-3.7|May record low C=-7.5|Jun record low C=-8.5|Jul record low C=-10.0|Aug record low C=-8.5|Sep record low C=-6.9|Oct record low C=-3.4|Nov record low C=-1.8|Dec record low C=0.3|year record low C=-10.0|Jan precipitation mm=58.5|Feb precipitation mm=56.4|Mar precipitation mm=50.7|Apr precipitation mm=46.0|May precipitation mm=44.4|Jun precipitation mm=40.4|Jul precipitation mm=41.4|Aug precipitation mm=46.2|Sep precipitation mm=52.0|Oct precipitation mm=62.4|Nov precipitation mm=64.4|Dec precipitation mm=53.8|year precipitation mm=616.4|Jan precipitation days=7.3|Feb precipitation days=6.7|Mar precipitation days=6.9|Apr precipitation days=7.3|May precipitation days=8.4|Jun precipitation days=9.8|Jul precipitation days=10.5|Aug precipitation days=11.1|Sep precipitation days=10.2|Oct precipitation days=10.4|Nov precipitation days=9.8|Dec precipitation days=7.8|year precipitation days=106.2|Jan sun=294.5|Feb sun=254.3|Mar sun=251.1|Apr sun=219|May sun=186|Jun sun=156|Jul sun=179.8|Aug sun=217|Sep sun=231|Oct sun=266.6|Nov sun=267|Dec sun=291.4|year sun=2813.7|source 1=Climate averages for Canberra Airport Comparison (1939–2010)<ref>{{Cita web |url= https://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |título= Climate statistics for Australian locations: Canberra Airport Comparison |editorial=[[Bureau of Meteorology]] |fechaacceso=3 de septiembre de 2011 }}</ref>|date=Septiembre de 2011|source 2=Special climate statements and climate summaries for more recent extremes<ref> *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs36b.pdf |título=Special climate statement 36 – Unseasonal cold in southeast Australia |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=13 de enero de 2012 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201209.summary.shtml |título=ACT in September 2012 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=2 de octubre de 2012 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201212.summary.shtml |título=ACT in December 2012 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=2 de enero de 2013 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |título=Special Climate Statement 43 – extreme heat in January 2013 |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs43e.pdf |editorial=Bureau of Meteorology |formato=PDF |fechaacceso=2 de febrero de 2013 |fecha=1 de febrero de 2013}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201310.summary.shtml |título=ACT in October 2013 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=1 de noviembre de 2013 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} </ref><ref>{{cita web |url=https://ogimet.com/cgi-bin/gsynres?ind=94926&ano=2024&mes=9&day=16&hora=23&min=0&ndays=30|título=94926: Canberra (Australia)|fechaacceso=17 de septiembre de 2024|apellido= |nombre= |enlaceautor= |fecha=16 de septiembre de 2024 |formato= |obra= |editor= |editorial= OGIMET|ubicación= |idioma= |cita=}}</ref>}} === ನಗರ ರಚನೆ === [[File:Canberra Government House.jpg|thumb|Canberra's [[Government House, Canberra|Government House]], the official residence of the [[Governor-General of Australia]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎಂಬುದು ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಆಧುನಿಕ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ನಗರ ಯೋಜನೆಯು 1912 ರ ಹಿಂದಿನದು. ನಗರವನ್ನು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಗಳಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ . ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ '','' ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರದೇಶ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರದೇಶ, ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. [[File:Parliament House, National Library of Australia, Canberra, 2023.jpg|thumb|Various civic landmarks line [[Lake Burley Griffin]]. Pictured is the [[National Library of Australia|National Library]] and [[Parliament House, Canberra|Parliament House]] (background)]] ನಗರವು 1963 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಕೃತಕ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ . [[ಸರೋವರ]]ದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ, ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು ಭವನವಿದೆ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಬೀದಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಮ್ಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂಸತ್ತು ಭವನ ಸುತ್ತಲೂ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗಳು, ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳು, [[ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ|ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು, ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಮತ್ತು [[ಉದ್ಯಾನವನ]]ಗಳಿವೆ. ಸಂಸತ್ತು ಭವನವು ದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಸರೋವರದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರದೇಶ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ನಗರ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ), ವಸತಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ನಗರವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇವು ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಉಚಿತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಒಂದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಚೌಕಗಳು, ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಳು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಉಪನಗರಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಆದ ಚೌಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * '''1920 ಮತ್ತು 30 ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮತ್ತು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು 1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ''' , ಈಗ 15 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. * 1920 ರಿಂದ 1960 ರವರೆಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ '''ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ , 12 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು''' * '''1963 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಜನವಸತಿಯಾದ ವೊಡೆನ್ ಕಣಿವೆ''' , 13 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''ಬೆಲ್ಕೊನ್ನೆನ್''' , 1967 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ, 25 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''ವೆಸ್ಟನ್ ಕ್ರೀಕ್''' , ಮೊದಲ ವಸಾಹತುಗಳು 1969 ರಲ್ಲಿ, 8 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''1974 ರಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್''' , 19 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಕೊನೆಯ '''ಗುಂಗಾಹ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು 7 ನೆರೆಹೊರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.''' ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಅವರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. 1967 ರಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಂಡವಾಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯೋಗವು "ಯೋಜನೆ Y" ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭವಿಷ್ಯದ ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು "ಪಟ್ಟಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇವು ಚೌಕಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಬೀದಿಗಳಾಗಿವೆ, ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ , Y ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ನಿಕಟವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಬಳಿ ಇವೆ. ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮುದಾಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ಅನೇಕ ನೆರೆಹೊರೆಗಳಿಗೆ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು , ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರು , ಆರಂಭಿಕ ವಸಾಹತುಗಾರರು ಅಥವಾ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ . ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಡಫಿಯಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪೇಜ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದಿಗಳ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಯರ್ರಲುಮ್ಲಾ, ಡೀಕಿನ್ ಮತ್ತು ಓ'ಮ್ಯಾಲಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಫಿಶ್ವಿಕ್, ಮಿಚೆಲ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಮ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ತ್ರಿಕೋನ ವಿನ್ಯಾಸ. ಈ ತ್ರಿಕೋನವು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ, ಕಿಂಗ್ಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. <ref name="nca" /> ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಂಸತ್ತು ಭವನ, ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಸರೋವರ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಂತಹ ನಗರದ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಅನೇಕ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಈ ನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗ್ರಿಫಿನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಸ್ಮರಣಾರ್ಥಗಳು, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ . ನಗರದ ಅಲ್ಪ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಲವಾರು ಗಮನಾರ್ಹ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು 1920 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ ಭವನ ಮತ್ತು ಅದರ ಉದ್ಯಾನಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ. ಎರಡನೆಯದು, 1950 ರಿಂದ 1970 ರವರೆಗೆ, ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ತೆರೆದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವಿವಿಧ ಮರಗಳ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ನೆಡಲಾಯಿತು . 1980 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ಸೇರ್ಪಡೆಯೆಂದರೆ 1988 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಸಂಸತ್ ಭವನ. === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ತನ್ನ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಲಾದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ . ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ACT) ಒಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಅಂಶಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸರಾಗವಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[File:Inner-canberra 01MJC.png|right|thumb|Inner Canberra demonstrates some aspects of the Griffin plan, in particular the [[Parliamentary Triangle, Canberra|Parliamentary Triangle]].]] [[File:Canberra Civic Centre-1.jpg|thumb|An aerial view of the [[Civic, Australian Capital Territory|Civic Centre]] from [[Mount Ainslie]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖೆಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್, ಮೌಂಟ್ ಐನ್ಸ್ಲೀ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಹಿಲ್‌ಗಳು ಸ್ಕೈಲೈನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಬಲ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಎತ್ತರಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ರೋಲಿಂಗ್ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವಿದೆ, ಇದು ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುವ ಕೃತಕ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ . ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿ ರಚಿಸಲಾದ ಈ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವು ಮನರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಸುಂದರವಾದ ಬೋರ್ಡ್‌ವಾಕ್‌ಗಳು, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವೆಂದರೆ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು . ನಗರವನ್ನು ಉದ್ಯಾನ ನಗರ ಚಳವಳಿಯ ತತ್ವಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಗರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಂಶಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ವಾಕಿಂಗ್ ಟ್ರೇಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಅವರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ, ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಜ್ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿಯು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸುತ್ತುವರೆದು, ಸುಂದರವಾದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಜ್ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಹೊರಾಂಗಣ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಪಾದಯಾತ್ರೆ , ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಮತ್ತೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ 250 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮರಗಳ ವಿಶಾಲ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅರ್ಬೊರೇಟಂನ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಅದ್ಭುತ ನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಆನಂದಿಸಲು ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪೊದೆಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದು , ಇದು ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಮದ್ಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಟಿಡ್ಬಿನ್‌ಬಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದಂತಹ ಈ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಗರಕ್ಕೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪೊದೆಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ಒರಟಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಕಲ್ಲಿನ ಹೊರಹರಿವುಗಳು, ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯು ಅದರ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸವು ತ್ರಿಜ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಹಿಲ್ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವಾಗ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ನಗರ ಯೋಜನಾ ತತ್ವಗಳು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೆ. [[File:Canberra Map-MJC.png|thumb|right|The location of Canberra within the [[Australian Capital Territory|ACT]]. Canberra's main districts are shown in yellow: [[Canberra Central]] (marked as North Canberra and South Canberra), [[Woden Valley]], [[Belconnen]], [[Weston Creek]], [[Tuggeranong]], and [[Gungahlin]].]] {{wide image|Canberra From Black Mountain Tower.jpg|800px|Panorama of Canberra and Lake Burley Griffin set against the backdrop of distant New South Wales, taken from the [[Telstra Tower]]}} {{overlay |image = Canberra viewed from Mount Ainslie.jpg |width = 870 |height = 582 |columns = 4 |legend1title = Points of Interest Looking South from [[Mount Ainslie]] |overlay1 = War Memorial |overlay1left = 500 |overlay1top = 530 |overlay1link = Australian War Memorial |overlay2 = Anzac Parade |overlay2left = 430 |overlay2top = 470 |overlay2link = Anzac Parade, Canberra |overlay3 = Old Parliament House |overlay3left = 375 |overlay3top = 245 |overlay3link = Old Parliament House, Canberra |overlay4 = New Parliament House |overlay4left = 375 |overlay4top = 195 |overlay4link = Parliament House, Canberra |overlay5 = National Gallery |overlay5left = 110 |overlay5top = 260 |overlay5link = National Gallery of Australia |overlay6 = High Court |overlay6left = 230 |overlay6top = 275 |overlay6link = High Court of Australia |overlay7 = Questacon |overlay7left = 540 |overlay7top = 250 |overlay7link = Questacon |overlay8 = National Library |overlay8left = 735 |overlay8top = 248 |overlay8link = National Library of Australia |overlay9 = Edmund Barton Building |overlay9left = 30 |overlay9top = 270 |overlay9link = Edmund Barton Building |overlay10 = Brindabella Ranges |overlay10colour = green |overlay10left = 210 |overlay10top = 55 |overlay10link = Brindabella Range |overlay11 = Lovett Tower |overlay11colour = red |overlay11left = 530 |overlay11top = 125 |overlay11link = Lovett Tower |overlay12 = Ben Chifley Building |overlay12left = 75 |overlay12top = 330 |overlay12link = Australian Security Intelligence Organisation |overlay13 = Lake Burley Griffin |overlay13colour = blue |overlay13left = 810 |overlay13top = 310 |overlay13link = Lake Burley Griffin |overlay14 = Limestone Avenue |overlay14colour = red |overlay14left = 650 |overlay14top = 525 |overlay14link = Limestone Avenue, Canberra |overlay15 = Fairbairn Avenue |overlay15left = 205 |overlay15top = 525 |overlay15link = Fairbairn Avenue |overlay16 = Parkes Way |overlay16left = 420 |overlay16top = 350 |overlay16link = Parkes Way |overlay17 = R G Casey Building |overlay17left = 125 |overlay17top = 202 |overlay17link = Department of Foreign Affairs and Trade (Australia) |overlay18 = John Gorton Building |overlay18left = 220 |overlay18top = 240 |overlay18link = John Gorton Building |overlay19 = King Edward Terrace |overlay19left = 420 |overlay19top = 275 |overlay20 = Presbyterian Church of Saint Andrew |overlay20left = 175 |overlay20top = 200 |overlay21 = St John's Anglican Church |overlay21left = 635 |overlay21top = 375 |overlay21link = St John the Baptist Church, Reid }} === ಭೂವಿಜ್ಞಾನ === [[File:Canberra SPOT 1088.jpg|thumb|The Canberra region seen from space]] ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ನೂರಾರು ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಳಪಾಯವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಿಲೂರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಡೆವೋನಿಯನ್ ಅವಧಿಗಳ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ತೀವ್ರವಾದ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಬಂಡೆಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದು ನಾವು ನೋಡುವ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಶಿಲಾ ಪ್ರಕಾರವೆಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಚನೆ, ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಳುಗಲ್ಲು, ಹೂಳುಗಲ್ಲು ಮತ್ತು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಸಂಚಿತ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿದೆ . ಈ ಕೆಸರುಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 430 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಿಲೂರಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಈ ಕೆಸರುಗಳನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಈಗ ನಗರದ ಬಹುಭಾಗದ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಈ ಬಂಡೆಗಳು ರಸ್ತೆ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೊರಹರಿವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಚನೆಯ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳು , ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಗ್ರಾನೈಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಶಿಲೆಗಳು ಇವೆ. ಈ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳು ಡೆವೊನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸರಿಸುಮಾರು 380 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಂಭವಿಸಿದವು, ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದ ಆಳದಿಂದ ಕರಗಿದ ಬಂಡೆಗಳು ಮೇಲೇರಲು ಕಾರಣವಾದ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಚಲನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ . ಈ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಹಿಲ್‌ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಭೂದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಸೆಡಿಮೆಂಟರಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಬಸಾಲ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಹಲವಾರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ , ಇದು ಪ್ರದೇಶದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಿಲಾ ರಚನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅವಧಿಗಳ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಸವೆತದ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು . ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು, ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು 2.6 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ 11,700 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪ್ಲೆಸ್ಟೊಸೀನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ , ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಹಲವಾರು ಹಿಮಯುಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಹಿಮನದಿಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಷ್ಟು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ತಲುಪದಿದ್ದರೂ, ಈ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನವು ಹೆಚ್ಚು ತಂಪಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಫ್ರೀಜ್-ಥಾ ಚಕ್ರಗಳಂತಹ ಪೆರಿಗ್ಲೇಶಿಯಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಮಣ್ಣು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಶಿಲೆಯ ಹವಾಮಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ . ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರವು ಮೂಲ ಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮಣ್ಣು ಮಧ್ಯಮ ಫಲವತ್ತಾಗಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಕಳಪೆಯಾಗಿ ನೀರು ಬಸಿದು ಹೋಗುವ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಬಹುದು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಂತಹ ನಗರ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಕುಸಿತಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪಗಳಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರದೇಶದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವು ಹಿಂದಿನ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ . === ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ -ಪರಿವರ್ತಿತ ಪರಿಸರಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಸರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ . ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಗಗಳು ಉಳಿದಿವೆ, ಇದು ನಗರದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಬಲ ಸಸ್ಯ ಸಮುದಾಯವೆಂದರೆ ತೆರೆದ ನೀಲಗಿರಿ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶ, ಇದನ್ನು ಬಾಕ್ಸ್‌ವುಡ್ ಅರಣ್ಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶವು ನೀಲಗಿರಿ ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬ್ಲೇಕ್ಲಿಯ ಕೆಂಪು ಗಮ್ ( ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಬ್ಲೇಕ್ಲಿ ) ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಗಮ್ (ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಮೆಲ್ಲಿಯೊಡೋರಾ), ಇದು ಮೇಲಾವರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅರಣ್ಯದ ಕೆಳಭಾಗವು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಹುಲ್ಲುಗಳು, ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶಗಳು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಮೂಲ [[ನೀಲಗಿರಿ]] ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳು ಪ್ರಮುಖ ವನ್ಯಜೀವಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನಗರದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ನೆಡುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ನಿರ್ಮಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವೂ ಸೇರಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಕಾಂಗರೂ]]ಗಳು, ವಾಲಬೀಸ್, ಪೊಸಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎಕಿಡ್ನಾಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಗರದ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಂಜಾನೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಛಿದ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ನಗರೀಕರಣದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ [[ಪಕ್ಷಿ]]ಗಳಿಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾಗ್ಪೀಸ್, ಕೂಕಬುರಾಸ್, ರೊಸೆಲ್ಲಾಗಳು ಮತ್ತು ಹನಿಕ್ರೀಪರ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ನಗರದ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು, ಹಂಸಗಳು ಮತ್ತು ಪೆಲಿಕನ್‌ಗಳಂತಹ ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆಯು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣಗಳಿವೆ. [[ಸರೀಸೃಪ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಉಭಯಚರಗಳು|ಉಭಯಚರ]]ಗಳು ಸಹ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೂ ಅವು [[ಸಸ್ತನಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ . [[ಹಲ್ಲಿ]]ಗಳು, [[ಹಾವು]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಕಪ್ಪೆ]]ಗಳು ಕಾಡುಗಳು, [[ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು]]ಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ, [[ಕೀಟ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಕೀಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಂಬಲಾಗದಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಆದರೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಅವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಜೇನುನೊಣಗಳು, [[ಚಿಟ್ಟೆ]]ಗಳು, [[ಇರುವೆ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಜೀರುಂಡೆ]]ಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅನೇಕ ಕೀಟ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಕೀಟಗಳು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ , ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪರಿಸರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ, ಕಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೇರಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶ್ರೀಮಂತ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ == === ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ === [[File:Entrance to the ACT Legislative Assembly building July 2022.jpg|thumb|ACT Legislative Assembly<br />and the statue ''Ethos'' (Tom Bass, 1961)]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತು ಅಥವಾ ಪುರಸಭೆ ಸರ್ಕಾರವಿಲ್ಲ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯು ನಗರಕ್ಕೆ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರ ಎರಡರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುಪಾಲು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ನಗರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ವಿಧಾನಸಭೆಯು ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಅನುಪಾತದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆಯಾದ 25 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಬೃಂದಾಬೆಲ್ಲಾ, ಗಿನ್ನಿಂಡೆರಾ, ಕುರ್ರಾಜೋಂಗ್, ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಗಿ ಮತ್ತು ಯೆರಾಬಿ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಐದು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯ (ಎಂಎಲ್‌ಎ) ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ತಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಫೆಡರಲ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ACT ಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಲಿಬರಲ್‌ಗಳು ACT ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 1995 ಮತ್ತು 2001 ರ ನಡುವೆ 6.5 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರು . 2001 ರಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿತು. 2004 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹೋಪ್ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು 17 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 9 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಮೊದಲ ಬಹುಮತದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 2008 ರಿಂದ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಲೇಬರ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಆಳುತ್ತಿದೆ . 2022 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಬಾರ್ ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಅಥಾರಿಟಿಯ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಅಥವಾ ನಗರಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್, ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್, ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳು, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಭೂ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗದ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖೆಗಳು (ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ). [205] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ಸ್ವ-ಸರ್ಕಾರ) ಕಾಯ್ದೆ 1988, ನ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಟೆರಿಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. === ಫೆಡರಲ್ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ 1949 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಫೆಡರಲ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು , ಅದು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಡಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1966 ರವರೆಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಬಹುದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಗೆ ಲೆಕ್ಕಿಸಲಿಲ್ಲ. 1974 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹಂಚಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು.[208] 1996 ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ 1998 ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು 2019 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬೀನ್ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಹೊಂದಿತ್ತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರಾಮದಾಯಕ ಅಂತರದಿಂದ. 1990 ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಫೆಡರಲ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲೂ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಏಳು ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗೆದ್ದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಅದರ ಸರಾಸರಿ ಲಾಭವು 15 ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳಾಗಿದೆ. 2022 ರ ಚುನಾವಣೆಯವರೆಗೆ ALP ಮತ್ತು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷವು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲಾ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಡೇವಿಡ್ ಪೊಕಾಕ್ ಲಿಬರಲ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಜೆಡ್ ಸೆಸೆಲ್ಜಾ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. === ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫೆಡರಲ್ ಪೊಲೀಸ್ (AFP) ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದದ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳಂತೆಯೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ . AFP ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಸಮುದಾಯ ಪೊಲೀಸ್ ವಿಭಾಗವಾದ ACT ಪೊಲೀಸ್ ಮೂಲಕ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಧಗಳ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತಿರುವ ಜನರನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2009 ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚುವ ಮೊದಲು, ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೆಲ್ಕಾನೆನ್ ಧಾರಣ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಮ್ಯಾಕೊನೊಚಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11, 2008 ರಂದು ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹೋಪ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ನಿರ್ಮಾಣದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ US$130 ಮಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಣ್ಣ ನಾಗರಿಕ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿವಿಧ ಕಾನೂನು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ . 2019 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳು, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನ. ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ 2,304 ಮತ್ತು 966 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ (100,000 ಜನರಿಗೆ 580 ಮತ್ತು 243). ನರಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪರಾಧಗಳು - ಕೊಲೆ, ಕೊಲೆ ಯತ್ನ ಮತ್ತು ನರಹತ್ಯೆ, ಆದರೆ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಕೊಲೆಗೆ ಪಿತೂರಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ - 100,000 ಜನರಿಗೆ 1.0 ರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 100,000 ಜನರಿಗೆ 1.9 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ದರಗಳು (100,000 ಜನರಿಗೆ 64.4) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (100,000 ಜನರಿಗೆ 98.5) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2017 ರ ಅಪರಾಧ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದರೋಡೆಗಳು, ಕಳ್ಳತನಗಳು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == [[File:Belconnen Apartments - DSC07473-HDR.jpg|thumb|High-density residential apartments in [[Belconnen]]; Canberra has one of the fastest growing populations in the nation]] ೨೦೨೫ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ೪,೮೪,೩೬೦<ref name=ABSGCCSA/> At the {{CensusAU|2021} ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ &nbsp;ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರಿಗೆ 560 ನಿವಾಸಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 2.0% ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂಲದವರು ಮತ್ತು 32.5 % ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು. <ref name=":0" /> ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 3.8 % ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ಮತ್ತು 2.9 % ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು . ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಪಾಲು (71.2 %) ಜನರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯುವ, ಚಲನಶೀಲ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾವಂತ. ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು 35 ವರ್ಷಗಳು, ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 17.9% ರಷ್ಟು ಜನರು 65 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು. 15 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರದ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ 43% ರಷ್ಟು ಜನರು ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಡಿಪ್ಲೊಮಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 26.3 % ಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಿ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. 27.5 % ನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ , ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ . 9.7 % ಜನರು ಕ್ರೈಸ್ತೇತರರು ಮತ್ತು 43.5 % ಜನರು ತಮ್ಮನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಮೋಟಾರ್ ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನಗಳು. ಇವು &nbsp;ಕ್ರಮವಾಗಿ 1,961 ಜನರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು 100,000 ಕ್ಕೆ 630 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನರಹತ್ಯೆಗಳು 100,000 ಕ್ಕೆ 1.5 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 4.9 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದ&nbsp; ಸರಾಸರಿ ದರಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದವು. === ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ === [[File:ANU School of Art, Canberra.jpg|thumb|right|[[Australian National University|ANU]] School of Art (formerly the Canberra High School)]] ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೆಂದರೆ ಆಕ್ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (ANU) ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (UC). ANU ಅನ್ನು 1946 ರಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿಗೂ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ, ಲಂಡನ್ ಮೂಲದ ''ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ಮತ್ತು ''ಶಾಂಘೈ ಜಿಯಾವೊ ಟಾಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಿಂದ'' ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ . ANU ಮತ್ತು UC ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಿಯೋಲೋವಾ, ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ವಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಎರಡು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಿವೆ: ನಗರದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿಗ್ನಾಡೌ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಥಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಟರ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳೆಂದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಫೋರ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ (ADFA) ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾಲೇಜು, ಇದು ನಗರದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕೂಡ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. === ಆರೋಗ್ಯ === [[File:Canberra Hospital February 2018.jpg|thumb|The [[Canberra Hospital]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಹಿಂದೆ ವೊಡೆನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಗ್ಯಾರನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು 500 ಹಾಸಿಗೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಲ್ವರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು 174 ಹಾಸಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಡೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಬೋಧನಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಜಾನ್ ಕರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಡೀಕಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಾನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ. ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಆಕ್ಟನ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಗಣನೀಯ ವಿವಾದದ ನಂತರ 1997 ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2021 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು 3.8 % ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರವಾದ 5.1 % ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಕಡಿಮೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ , ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[File:ACT Government, Canberra.jpg|thumb|Just under a third of Canberrans are employed in the public sector, working in government departments such as the [[Government of the Australian Capital Territory|ACT Government]]]] ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸರಾಸರಿ ವಾರದ ಆದಾಯ 1,204 &nbsp;ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $805 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ 2005 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಮನೆ ಬೆಲೆ $352,500 ಆಗಿತ್ತು , ಇದು ಸಿಡ್ನಿ , ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಮತ್ತು ಪರ್ತ್‌ಗಿಂತ&nbsp; ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ , ಆದರೆ ಇತರ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ತರುವಾಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ $375,000 ತಲುಪಿದವು ನವೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ $411,305. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ವಾರದ ಬಾಡಿಗೆ ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ .ಸರಾಸರಿ ವಾರದ ಬಾಡಿಗೆ $450 ಆಗಿದ್ದು , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $375 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. [[File:50 Marcus Clarke Street Feb 2016.jpg|left|thumb|The [[Civic, Australian Capital Territory|Civic]] is home to various administrative departments, such as the [[Department of Education, Skills and Employment]]]] [[File:Bunda Street July 2021.jpg|left|thumb|[[Bunda Street]] in Canberra's shopping district; tourism, retail and hospitality are also major employers.]] ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮವೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ, ಇದು &nbsp;2003/04 ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ 26.1% ರಷ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು &nbsp;ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾನ್‌ನ 40% ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. <ref>{{cite web |url=https://apps.treasury.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0010/399979/GSP.pdf/_recache |publisher=ACT Government |title=CMTED Brief |access-date=29 March 2020 |archive-date=12 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200312155536/https://apps.treasury.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0010/399979/GSP.pdf/_recache |url-status=live}}</ref><ref name="EDA ACT Economic Indicators">{{cite web |url=https://app.remplan.com.au/eda-australiancapitalterritory/economy/industries/employment?state=pBPJF7!zqpdU432PIpMAxgHbd5omIpFefArbs1rWD4UyEABnslfkI00mvCxMa |publisher=EDA Australia |title=EDA ACT Economic Indicators |access-date=29 March 2020 |archive-date=29 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329020321/https://app.remplan.com.au/eda-australiancapitalterritory/economy/industries/employment%3Fstate%3DpBPJF7!zqpdU432PIpMAxgHbd5omIpFefArbs1rWD4UyEABnslfkI00mvCxMa |url-status=live}}</ref>2021 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಶೇಕಡಾವಾರು 25.6% ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ . ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ , ಹಣಕಾಸು , ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಖಜಾನೆ ಮುಂತಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ನೌಕರರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ . ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆ ನೆಲೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಸಂವಹನ ಕೇಂದ್ರವಾದ HMAS ಹರ್ಮನ್ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದಿನ RAAF ಫೇರ್‌ಬೈರ್ನ್ ವಾಯುನೆಲೆಯನ್ನು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಂದ VIP ವಿಮಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ''ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್'' ವಿತರಕರು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ QSP, ಟವರ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್, ರೂಲ್‌ಬರ್ಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ದಿ ಡಿಸ್ಟಿಲರಿ ಸೇರಿವೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಸೇವೆಗಳು, ನಿರ್ಮಾಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರವೆಂದರೆ ವೆಸ್ಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಬೆಲ್ಕೊನೆನ್, ಇದು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮನುಕಾ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ . ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಿಟಿ ವಾಕ್, ಗರೆಮಾ ಪ್ಲೇಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳು == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿ ಐಕಾನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೀರು ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕ್ಟೆವ್‌ಎಜಿಎಲ್ ಎಸಿಟಿಇಡಬ್ಲ್ಯೂ ಮತ್ತು ಎಜಿಎಲ್ ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪೂರೈಕೆದಾರವಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನೀರು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಎಸಿಟಿ ಎಂಬ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೀರನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ: ಕಾಟರ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಕೋರಿನ್, ಬೆಂಡೋರಾ ಮತ್ತು ಕಾಟರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್‌ಬೆಯಾನ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಗೂಗಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು . ಗೂಗಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಐಕಾನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಎರಡು ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಫಿಶ್ವಿಕ್ ಮತ್ತು ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಿಡ್‌ನಿಂದ ಹೋಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಫಿಶ್ವಿಕ್ ಸಬ್‌ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ (ಕ್ವೀನ್‌ಬೆಯಾನ್ ಮೂಲಕ) ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವಾದ ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯ ಬಳಿಯ ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಪವರ್‌ಹೌಸ್‌ನಿಂದ ಮೊದಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ 1957 ರಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ನಾಲ್ಕು ಸೌರ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು 2014 ಮತ್ತು 2017 ರ ನಡುವೆ ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ: ರಾಯಲ್ಲಾ (20 MW ನಾಮಮಾತ್ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, 2014), ಮೌಂಟ್ ಮಜುರಾ (2.3 MW, 2016), ಮುಗ್ಗಾ ಲೇನ್ (13 MW, 2017) ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ಡೇಲ್ (11 MW, 2017) ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳು ದ್ಯುತಿವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ ಫಲಕಗಳು ಅಥವಾ ಸೌರ ಬಿಸಿನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. 2015 ಮತ್ತು 2016 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಸೌರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 26.3 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು 34,910 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದವು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 25.2 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು 28,815 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಅನ್ನು ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಿದವು (ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ). ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪವನ ಟರ್ಬೈನ್‌ಗಳಿಲ್ಲ , ಆದರೆ ಹತ್ತಿರದ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಅಥವಾ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ 140.7-ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ವಿಂಡ್ ಫಾರ್ಮ್. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವು 2013 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುವ 90% ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ಗುರಿಯನ್ನು 210 ರಿಂದ 550 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2015 ರಲ್ಲಿ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು 200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು; ಇವು 2017 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015 ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2016 ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಿಂದ ಇನ್ನೂ 200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು . 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುಡಲು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಅಥವಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು 23 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕದ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವು 2014 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ACT ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರವೇಶ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (2014-15 ರಲ್ಲಿ 94% ಮನೆಗಳು). == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[File:National Film and Sound Archive, Canberra, 2022, 03 (2).jpg|thumb|[[National Film and Sound Archive]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು , ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು , ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು , ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಶಾಪಿಂಗ್, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . === ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು === [[File:National Museum of Australia 03.jpg|left|thumb|The [[National Museum of Australia]] established in 2001 records Australia's social history and is one of Canberra's more architecturally daring buildings.]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ, ನೀವು ನಗರ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಸೇರಿದೆ , ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಡೆಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಯುದ್ಧಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದವರಿಗೆ ಗೌರವವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ANZAC ಪೆರೇಡ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು, ಇದು ವಿಶಾಲವಾದ ಬೀದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದ '''ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್''' ಮತ್ತು '''ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್''' ಆರ್ಮಿ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ''' ಗ್ಯಾಲರಿಯು '''ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು''' , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹವು ಪೊಲಾಕ್ ಮತ್ತು ರೂಬೆನ್ಸ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ ಭವನವು ಹೆಚ್ಚು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ , ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ''' ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೂ ಸಹ . ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 220 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕಪಾಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು 2005 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆದಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್, ನಂತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮಿಂಟ್. ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕುಕ್ ಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾರಿಲ್ಲನ್‌ಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇತರ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಲ್‌ಸ್ಟ್ರಾ ಟವರ್ , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೃಗಾಲಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೈನೋಸಾರ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಸೇರಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಪೌರಾಣಿಕ ಟೈರನ್ನೊಸಾರಸ್ ರೆಕ್ಸ್‌ನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಹ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಕೂಡ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಥಿಯೇಟರ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಹೌಸ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವಗಳು, ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ ಲೆವೆಲಿನ್ ಹಾಲ್ (ANU ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಲ್ಲಿದೆ). ಚೈಲ್ಡರ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಥಿಯೇಟರ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಹಾಲ್ 1928 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರೆಪರ್ಟರಿ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ಟೋನ್‌ಫೆಸ್ಟ್ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಜೋಡಿ ಕೂಲಿಸಂನ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಿಕ್ಸನ್, ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಹಲವಾರು ಬಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿವೆ. ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ಉತ್ಸವ, ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದರ್ಶನ (ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕೃಷಿ ಮೇಳ), ಸಮ್ಮರ್‌ನಾಟ್ಸ್ ಮೋಟಾರ್ ಶೋ, ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಸೆಲೆಬ್ರೇಟ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಉತ್ಸವ ಸೇರಿವೆ, ಇದು ನಗರದ ಅಧಿಕೃತ ರಜಾದಿನವಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದಿನದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾನ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಉತ್ಸವವೆಂದರೆ ''ಫ್ಲೋರಿಯಾಡ್'' , ಇದು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಆಚರಣೆ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಡುವೆ), ಇದರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ನಗರವು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಉತ್ಸವವು ಸಂಗೀತ, ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಭೂದೃಶ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು 1998 ರಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ 75 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ದ್ವಿಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ವರ್ಷವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಇದನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. === ಮಾಧ್ಯಮ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ವಾಣಿಜ್ಯ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾನಗರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ಯೂರೋಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪತ್ರಿಕಾ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,.<ref>{{cite web|url=https://pressgallery.net.au/|archive-url=https://web.archive.org/web/20251219215056/https://pressgallery.net.au/|archive-date=19 December 2025|url-status=live|title=Federal Parliamentary Press Gallery|access-date=11 February 2026}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಗುಂಪು. ಬಾರ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಕಾರಣಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ 1926 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ದಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಟೈಮ್ಸ್ ಎಂಬ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಇದೆ . ಸಿಟಿನ್ಯೂಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವೀಕ್ಲಿ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮನರಂಜನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಬಿಎಂಎ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಂತಹ ಹಲವಾರು ಉಚಿತ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಸಹ ಇವೆ. ಬಿಎಂಎ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು 1992 ರಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಯಿತು; ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಂಚಿಕೆಯು ನಿರ್ವಾಣದ ನೆವರ್‌ಮೈಂಡ್ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು AM ಮತ್ತು FM ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು (AM/FM ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೇಡಿಯೋ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ (2CA ಮತ್ತು 2CC) ಮತ್ತು ಆಸ್ಟೆರಿಯೊ/ARN (104.7 ಮತ್ತು ಮಿಕ್ಸ್ 106.3). ಹಲವಾರು ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಇವೆ. DAB+ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಯೋಗವು ಸಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ , ಕೆಲವು AM/FM ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಡಿಜಿಟಲ್-ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು (DAB+ ಟ್ರಯಲ್ ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್) ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಐದು ಉಚಿತ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು: * ಎಬಿಸಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ (ಎಬಿಸಿ) * ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ (ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್) * ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 10 ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (CTC) - ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 10 ಒಡೆತನದ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿಲ್ದಾಣ. * ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (CBN) - ಸ್ಟೇಷನ್ ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * WIN ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (WIN) - ನೈನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾಲವು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಚಾನೆಲ್ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಬಹು-ಚಾನೆಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ WIN ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ WIN News ಅನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ನಗರದ ಸುದ್ದಿ ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ ವೊಲೊಂಗೊಂಗ್‌ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ 10 ದಿನವಿಡೀ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಅದರ ಹೋಬಾರ್ಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಇದು ನೈನ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ವಾರದ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ ನೈನ್ ನ್ಯೂಸ್‌ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸೆವೆನ್ ಪ್ರಸಾರಗಳು ದಿನವಿಡೀ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ನವೀಕರಣಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ೧೯೮೯ ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಎಬಿಸಿ, ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಸಿಟಿಸಿ) ಮಾತ್ರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ನಂತರ ಅದು ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಟೆನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಆಗಿ, ನಂತರ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಟೆನ್ ಆಗಿ, ನಂತರ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ೯/ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ನೈನ್ ಆಗಿ, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ೧೦ ಆಗಿ, ಆ ವರ್ಷ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರೈಮ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಈಗ ಪ್ರೈಮ್ ೭) ಮತ್ತು ವಿನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ . ಫಾಕ್ಸ್‌ಟೆಲ್ ( ಉಪಗ್ರಹದ ಮೂಲಕ ) ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಂಪನಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಎಸಿಟಿ (ಕೇಬಲ್ ಮೂಲಕ) ಪೇ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ . == ಕ್ರೀಡೆ == [[File:BruceStadium19032005.JPG|right|thumb|A rugby league match at [[Canberra Stadium]]]] ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಂಡಗಳೆಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರೈಡರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಸಿಟಿ ಬ್ರಂಬೀಸ್ , ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್ ಮತ್ತು ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್ ಆಡುತ್ತವೆ ; ಎರಡೂ ತಮ್ಮ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ತಮ್ಮ ತವರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತವೆ , ಇದು ನಗರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2000 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 2003 ರ ರಗ್ಬಿ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಾಗಿ ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಆದ ಎ-ಲೀಗ್ ಮಹಿಳಾ (ಹಿಂದೆ ಡಬ್ಲ್ಯೂ-ಲೀಗ್) ನಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2011–12 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. 2024–25 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ತಂಡವು ಎ-ಲೀಗ್ ಪುರುಷರ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ . ನಗರವು ಯಶಸ್ವಿ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡವಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವರು ಕಳೆದ ಹನ್ನೊಂದು ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ . <ref name="dup-0-82" /> ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವೈಕಿಂಗ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಗ್ಬಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2015 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. [[File:PM's 11 Cricket at Manuka Oval.jpg|thumb|The annual Prime Minister's XI cricket match at [[Manuka Oval]]]] ನೆಟ್‌ಬಾಲ್ , ಫೀಲ್ಡ್ ಹಾಕಿ, ಐಸ್ ಹಾಕಿ , ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳಿವೆ . ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ XI ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಮನುಕಾ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸಿಟಿ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಫ್ ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನಿಯಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ 1981 ರಿಂದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಾಗಿ ಬಿಡ್ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ . ಲೀಗ್ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರೂ, AFL ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಗ್ರೇಟರ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಸಿಡ್ನಿ ಜೈಂಟ್ಸ್‌ನ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು ಪ್ರತಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮನುಕಾ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹೋಮ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸಿಟಿ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಫ್ ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ (AIS) ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಬ್ರೂಸ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯ ಜೂನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. AIS 1981 ರಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಗಣ್ಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. 2000 ಸಿಡ್ನಿ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಪದಕ ವಿಜೇತರು AIS ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದರು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ಅಂಡಾಕಾರಗಳು, ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು, ಸ್ಕೇಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಈಜುಕೊಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮಹಿಳಾ ಟೆನಿಸ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ನೆಲೆಯಾದ ಲೈನೆಹ್ಯಾಮ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆನಿಸ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮನರಂಜನಾ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸೈಕ್ಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಾದ್ಯಂತ ಸೈಕಲ್‌ವೇಗಳ ಜಾಲ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ವಾಕಿಂಗ್, ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಬೈಕಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನೌಕಾಯಾನ, ರೋಯಿಂಗ್, ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಬೋಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಾಟರ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ . <ref name="dup-0-82" /> ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರ್ಯಾಲಿಯು ವಾರ್ಷಿಕ ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, 2000 ರಿಂದ 2002 ರವರೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ 400 ಫಾರ್ ವಿ 8 ಸೂಪರ್‌ಕಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಬಳಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಜನರಿಗೆ ವ್ಯಾಯಾಮದ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ರೂಪವೆಂದರೆ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುಮಾರು 5 ಕಿಮೀ "ಸೇತುವೆಯಿಂದ ಸೇತುವೆಯವರೆಗೆ ನಡಿಗೆ/ಓಟ", ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಸರೋವರದ ಪಕ್ಕದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು. ನಡಿಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. 2020 ರಲ್ಲಿ COVID-19 ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ವಾಕರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಓಟಗಾರರಿಗೆ 'ಕ್ಲಾಕ್‌ವೈಸ್ COVID- ವೈಸ್' ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. == ಸಾರಿಗೆ == ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ನಗರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು , ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ 8 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಮಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಿಡ್ನಿ , ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ , ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್ , ಅಡಿಲೇಡ್ ಮತ್ತು ಪರ್ತ್‌ಗೆ ದೇಶೀಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ . ಇದು ಒಂದು ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. <ref name="aer" /> ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದವು, ಆದ್ದರಿಂದ ಲೇಓವರ್ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. <ref name="trans" /> [[File:Highways into Canberra (6768361501).jpg|thumb|The [[Glenloch Interchange]] connects the [[Tuggeranong Parkway]] with [[Parkes Way]]]] [[File:ACTION (BUS 680) Volgren Optimus bodied Scania K360UA 6x2-2 (Euro VI) at the intersection of Alinga St and Northbourne Ave (1).jpg|thumb|[[ACTION]] [[Volgren]] bodied [[Scania K-series|Scania K360UA]]]] ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ACTION ''('' ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ''ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಆಮ್ನಿಬಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ) ನಿಂದ'' ಬಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಸ್ ಜಾಲವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಆಧುನಿಕ ಇಂಟರ್‌ಚೇಂಜ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಏಳು ಇಂಟರ್‌ಟೌನ್ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಹದಿಮೂರು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸೊ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ನಗರವನ್ನು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಬಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು, ಖಾಸಗಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಬೋರ್ಡರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್'' ಮತ್ತು ''ಡೀನ್ಸ್ ಬಸ್‌ಲೈನ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು'' ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ . ''ಏರಿಯಲ್ ಕನ್ಸಾಲಿಡೇಟೆಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್'' ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಕಾರು ಬಾಡಿಗೆ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಏರಿಯಲ್‌ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾಕ್ಯಾಬ್ಸ್ ''ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ'' ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು , 1959 ರಿಂದ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆಯ ಕುರಿತಾದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೇವಲ 4.6% ಜನರು ಮಾತ್ರ ಬಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ , ಆದರೆ 5.5 % ಜನರು ನಡೆದುಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಸೈಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಯಾವುದೇ ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ ''ಕಂಟ್ರಿಲಿಂಕ್'' ಎಂಬುದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣವು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಯಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಂಟ್ರಿಲಿಂಕ್ ಬಸ್ ಸೇವೆಯು ಪ್ರಯಾಣದ ಈ ಹಂತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಸಿಡ್ನಿಯ ನಡುವೆ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ 2000 ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವ ಜಾನ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಅವರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗುಂಗಾಹ್ಲಿನ್‌ನ ಉತ್ತರ ಬರೋಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಲಘು ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ( ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮೆಟ್ರೋ ) 20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಾರಿಗೆ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಕಾರು, ಆಧುನಿಕ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಜಾಲವು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಪಾರ್ಕ್‌ವೇಗಳು, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾದ, ಎರಡು ಪಥದ ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ 80-100 ಕಿಮೀ/ಗಂಟೆ ವೇಗ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್ ಪಾರ್ಕ್‌ವೇ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ CBD ಯನ್ನು ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟನ್ ಕ್ರೀಕ್ ''ಬೈಪಾಸ್'' . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರಸ್ತೆ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಫೆಡರಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಬಾರ್ಟನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ ಮೂಲಕ ಏಳು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಯಾಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹ್ಯೂಮ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕೊಸ್ಸಿಯುಸ್ಕೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಸ್ನೋಯಿ ಪರ್ವತಗಳು ಮೊನಾರೊ ಫ್ರೀವೇ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಜನಪ್ರಿಯ ರಜಾ ತಾಣವಾದ ಬೇಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಬೇ ಕೂಡ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಫ್ರೀವೇ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://www.wikimapia.org/#y=-35310000&x=149130000&z=11&l=1&m=a WikiSatellite view of Canberra at WikiMapia] *[http://www.visitcanberra.com.au/ Official Tourism Website] *[http://www.act.gov.au/ The ACT Government webpage] **[http://www.actmapi.act.gov.au/ Canberra region map] – all districts *[https://web.archive.org/web/20121219012913/http://www.australia.com/explore/cities/canberra.aspx Canberra] – Tourism Australia *[https://web.archive.org/web/20130218210206/http://www.canberra100.com.au/ Canberra 100 – Celebrating Canberra's 100th anniversary] *[https://www.arts.act.gov.au/public-art/list List of public art in Australian Capital Territory] *{{OSM relation|5342034}} *[https://www.youtube.com/watch?v=lfyfQD-p4B8 Canberra in the 1920s] - A compilation of footage from [[National Film and Sound Archive]] (NFSA) *[https://www.youtube.com/watch?v=42cw_9Fyvqw A Guide to Canberra (1958)] - Film from NFSA ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 289ju14k57wme23one43tpwgemvotpy 1374092 1374091 2026-05-25T08:39:48Z VASANTH S.N. 728 /* ಆರ್ಥಿಕತೆ */ 1374092 wikitext text/x-wiki {{Infobox Australian place | type = city | name = Canberra | native_name = {{nativename|xul|Kanbarra}} | state = act | image = {{multiple image |total_width = 280 |border = infobox |perrow = 1/3/2/1 |caption_align = center |image1 = Canberra panorama from Mount Ainslie.jpg |alt1 = Canberra viewed from Mount Ainslie |caption1 = Canberra viewed from [[Mount Ainslie]] |image2 = National Carillon, Canberra ACT (2).jpg |alt2 = National Carillon |caption2 = [[National Carillon]] |image3 = Australian War Memorial Canberra, ACT (2).jpg |alt3 = Australian War Memorial |caption3 = [[Australian War Memorial]] |image4 = Torre Telstra, Canberra - panoramio (cropped).jpg |alt4 = Black Mountain Tower |caption4 = [[Telstra Tower]] |image5 = Parliament House, National Library of Australia, Canberra, 2023 (2).jpg |alt5 = National Library of Australia |caption5 = [[National Library of Australia]] |image6 = Entrance to the National Gallery of Australia February 2013.jpg |alt6 = National Gallery of Australia |caption6 = [[National Gallery of Australia]] |image7 = Old and new Parliament Houses; Canberra Australia.jpg |alt7 = Old Parliament House & New Parliament House |caption7 = [[Parliament House, Canberra|Capital Hill]] and [[Old Parliament House, Canberra|Old Parliament House]] }} | caption = | coordinates = {{Coord|35|17|35|S|149|07|37|E|display=inline,title}} | relief = yes | force_national_map = | alternative_location_map = Australia#Australian Capital Territory#Oceania | pushpin_label_position = left | pop = 484,630 | pop_year = June 2025 | pop_footnotes = <ref name=ABSGCCSA>{{cite web |title=Regional population, 2024-25 |date=31 March 2026 |url=https://www.abs.gov.au/statistics/people/population/regional-population/2024-25 |publisher=Australian Bureau of Statistics |access-date=1 April 2026}}</ref> | poprank = 8th | density = | density_footnotes = | est = {{start date and age|1912|03|12|df=yes}} | elevation = 578 | elevation_footnotes = <ref>{{cite web |title=GFS / BOM data for CANBERRA AIRPORT |url=http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |access-date=16 June 2018 |archive-date=9 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150709190756/http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |url-status=live}}</ref> | area = 2,358 | area_footnotes = | timezone = AEST | utc = +10:00 | timezone-dst = AEDT | utc-dst = +11:00 | dist1 = 285 | dir1 = SW | location1 = [[Sydney]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=87421&placename=sydney&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and SYDNEY |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044625/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=87421&placename=sydney&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist2 = 669 | dir2 = NE | location2 = [[Melbourne]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=248650&placename=melbourne&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and MELBOURNE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044626/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=248650&placename=melbourne&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist3 = 1160 | dir3 = E | location3 = [[Adelaide]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=163285&placename=ADELAIDE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and ADELAIDE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044620/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=163285&placename=ADELAIDE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist4 = 1232 | dir4 = SSW | location4 = [[Brisbane]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=126867&placename=BRISBANE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and BRISBANE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044623/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=126867&placename=BRISBANE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist5 = 3632 | dir5 = ESE | location5 = [[Perth]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=304529&placename=perth&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and PERTH |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044628/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=304529&placename=perth&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | local_map = <!--needs to be fixed, it displays Africa--> | local_map_caption = Interactive city map | zoom = 10 | region = | county = | stategov = [[Brindabella electorate|Brindabella]] | stategov2 = [[Ginninderra electorate|Ginninderra]] | stategov3 = [[Kurrajong electorate|Kurrajong]] | stategov4 = [[Murrumbidgee electorate|Murrumbidgee]] | stategov5 = [[Yerrabi electorate|Yerrabi]] | fedgov = [[Division of Canberra|Canberra]] | fedgov2 = [[Division of Fenner|Fenner]] | fedgov3 = [[Division of Bean|Bean]]<ref>{{cite web |url=https://www.aec.gov.au/Electorates/Redistributions/2017/act/final-report/files/act-2018-final-report.pdf |title=Redistribution of the Australian Capital Territory into electoral divisions |author=Augmented Electoral Commission for the Australian Capital Territory |date=July 2018 |quote=The electoral divisions described in this report came into effect from Friday 13 July 2018 ... However, members of the House of Representatives will not represent or contest these electoral divisions until ... a general election. |access-date=16 September 2018 |archive-date=16 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180916130414/https://www.aec.gov.au/Electorates/Redistributions/2017/act/final-report/files/act-2018-final-report.pdf |url-status=live}}</ref> | logo = | url = | maxtemp = 20.4 | mintemp = 7.0 | rainfall = 579.5 }} '''ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ''' [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿನ ರಾಜಧಾನಿ. [[ಸಿಡ್ನಿ]]ಯಿಂದ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ 190 ಮೈ. [[ಮೆಲ್ಬರ್ನ್|ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿ]]ನಿಂದ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ 418 ಮೈ. ಆಡ್‍ಲೇಡ್‍ನಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 760 ಮೈ. ಮತ್ತು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಪೆಸಿಫಿಕ್]] ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಸು.70 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೪,೮೪,೩೬೦ (೨೦೨೫) ==ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ== [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.]] ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರರಾಜಧಾನಿಗಳಂತೆ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಲು ಆರಿಸಿ ಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನವಸತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಅದನ್ನು ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಬಿಳಿಯರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದು 1820ರಲ್ಲಿ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಫಲವತ್ತಾದ ಮೈದಾನವೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡ ಸಾಮಗ್ರಿಯೂ ಇರುವುವೆಂಬುದು ಅವರು ನೀಡಿದ ವರದಿ. 1824ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪೊಂದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಖಾಯಂ ಆಗಿ ನೆಲಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಚರ್ಚ್ ಭಾಗಶಃ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ್ದು 1845ರಲ್ಲಿ. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಂತ ಕಷ್ಟಸಹಿಷ್ಣು ತೃಪ್ತಜೀವಿಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಸಂಯುಕ್ತರಾಷ್ಟ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದೊಡನೆಯೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವುದಿರಬೇಕೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾದ್ದು 1901ರಲ್ಲಿ, 1900 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿತವಾದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಸಂವಿಧಾನ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತಾದರೂ ಅದನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ 100 ಮೈ. ಒಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎರಡು ರಾಯಲ್ ಆಯೋಗಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದುವು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟು ಯಾಸ್ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಆರಿಸಿತು. ಅನಂತರ ನಗರದ ನಿವೇಶನದ ಆಯ್ಕೆ ನಡೆಯಿತಲ್ಲದೆ ಸುಮಾರು 900 ಚ.ಮೈ. ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನಿಂದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ==ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ== ರಾಜಧಾನಿಯ ಆಲೇಖ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಂದನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನ ಗಳಿಸಿದಾತ ಷಿಕಾಗೋವಿನ ವಾಲ್ಟರ್ ಬಿ.ಗ್ರಿಫಿನ್ (1876-1937). ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ 1913ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತಾದರೂ ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಿ ಅದು ನಿಧಾನವಾಯಿತು. ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು 1915ರಿಂದ 1920ರ 1920ರ ವರೆಗೆ ಗ್ರಿಫಿನನೇ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.ಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಫೆಡರಲ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ತ್ವರೆಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಕಲಾಪಗಳೆಲ್ಲ ಅದರ ವಶಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು 1925ರಲ್ಲಿ. ಯಾರ್ಕಿನ ಡ್ಯೂಕ್ (ಅನಂತರ 6ನೆಯ ಜಾರ್ಜ್) ನೂತನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಭವನವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ (1927). ಅನಂತರ ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿನಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ನೌಕರರ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಮನೆಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕ್ಯಾನ್‍ಬರದ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿದುವು. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ದು 1930ರಲ್ಲಿ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು|ಗ್ರಂಥಾಲಯ]]ದ ಶಾಖೆಯೊಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ್ದು 1936ರಲ್ಲಿ. ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದಿಂದಾಗಿ ನಗರದ ಪ್ರಗತಿ ನಿಧಾನವಾಯಿತು. ಆದರೂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಯುದ್ಧಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ಏಕಸ್ವ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳು ಅಲ್ಲಿ 1941ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ವಿಶಾಲವಾದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ 1943ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನಗರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರವೇ. 8,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆಗಳೂ ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳ ಭವನಗಳೂ 1946ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಶಾಲಕಟ್ಟಡಗಳೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾದುವು. ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳೂ ಅಂಗಡಿಗಳೂ ತಲೆ ಎತ್ತಿದುವು. ರಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನೂರಾರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿನಿಂದ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರಕ್ಕೆ ವರ್ಗವಾಗಿ ಬಂದರು. ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿನ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ನೌಕರರನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜಧಾನಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು 1958ರಲ್ಲಿ. ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಈ ಆಯೋಗ ನೀಡಿದ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ತತ್ತ್ವಶಃ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ರಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನೂ ನಗರದ ಸೌಂದರ್ಯಾಭಿವರ್ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಅದರ ಹೃದಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಣ ತಟಾಕಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಈ ಆಯೋಗದ ಮುಖ್ಯ ಸಲಹೆಗಳು. ==ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ== ಕ್ಯಾನ್‍ಬರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೆ ಅಲ್ಲದೆ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ, ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನ, ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ-ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಚೌಬೀನೆ ವಿಭಾಗ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಅಂಗರಚನಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮೌಂಟ್‍ಸ್ಟ್ರಾಮ್ಲೊ ಖಗೋಳವೀಕ್ಷಣಾಲಯ, ಕೃಷಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮೊದಲಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಒಳನಾಡಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳುಂಟು. ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರದಿಂದ ಸಿಡ್ನಿ ಮತ್ತು ಮೆಲ್‍ಬರ್ನ್‍ಗಳಿಗೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗೂ ಹೋಗಿ ಬರಲು ವಿಮಾನ ಸೌಲಭ್ಯವುಂಟು. === ಹವಾಮಾನ === [[//es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Climate_chart_of_Canberra.svg|link=https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Climate_chart_of_Canberra.svg|thumb|200x200px|ಕ್ಯಾನ್ಬೆರಾ ಹವಾಮಾನ ನಕ್ಷೆ.]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಶುಷ್ಕ ಸಾಗರ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು , ಅದರ ಅಕ್ಷಾಂಶ, ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ದೂರದಿಂದಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಋತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕರಾವಳಿ ನಗರಗಳ ಹವಾಮಾನವು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಮಧ್ಯಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ಬಿಸಿ, ಶುಷ್ಕ ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಶೀತ, ಮೋಡ ಕವಿದ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಹಿಮಪಾತದೊಂದಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಅತ್ಯಧಿಕ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1968 ರಂದು 42.2 °C ಆಗಿತ್ತು, <ref name="bom" /> ಆದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಜುಲೈ 11, 1971 ರಂದು −10.0 °C ಆಗಿತ್ತು. <ref name="bom" /> ಜನವರಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾದ ತಿಂಗಳು, &nbsp;ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ 27.7 °C, ಹತ್ತು ದಿನಗಳು 30 &nbsp;°C ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 35 &nbsp;°C ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಒಳನಾಡಿನ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನಗರದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯ ತಾಪಮಾನವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜನವರಿಯ ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ 13 &nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳು ಜುಲೈ ಆಗಿದೆ, ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ 11.2 &nbsp;°C ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ −0.2 &nbsp;°C. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 99 ದಿನಗಳ ಹಿಮಪಾತವಿರುತ್ತದೆ , ಅದರಲ್ಲಿ 95 ದಿನಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. <ref name="bom" /> ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಮಳೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಸಂತ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ 108 ಮಳೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 629 ಮಿಮೀ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ . [24] ಮಾರ್ಚ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 23 ಬಿರುಗಾಳಿ ದಿನಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 19 ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಹಿಮಪಾತವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಪರೂಪ, ಮತ್ತು ಅದು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಕೇವಲ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. <ref name="bom" /><ref name="bom" /> {{Weather box|location=Aeropuerto de Canberra|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=42.0|Feb record high C=42.2|Mar record high C=37.5|Apr record high C=32.6|May record high C=24.5|Jun record high C=20.1|Jul record high C=19.7|Aug record high C=24.0|Sep record high C=28.6|Oct record high C=32.7|Nov record high C=39.9|Dec record high C=39.2|year record high C=42.2|Jan high C=28.0|Feb high C=27.1|Mar high C=24.5|Apr high C=20.0|May high C=15.6|Jun high C=12.3|Jul high C=11.4|Aug high C=13.0|Sep high C=16.2|Oct high C=19.4|Nov high C=22.7|Dec high C=26.1|year high C=|Jan mean C=20.6|Feb mean C=20.1|Mar mean C=17.6|Apr mean C=13.4|May mean C=9.4|Jun mean C=6.7|Jul mean C=5.7|Aug mean C=7.0|Sep mean C=9.8|Oct mean C=12.8|Nov mean C=15.8|Dec mean C=18.8|year mean C=|Jan low C=13.2|Feb low C=13.1|Mar low C=10.7|Apr low C=6.7|May low C=3.2|Jun low C=1.0|Jul low C=-0.1|Aug low C=1.0|Sep low C=3.3|Oct low C=6.1|Nov low C=8.8|Dec low C=11.4|year low C=|Jan record low C=1.6|Feb record low C=3.0|Mar record low C=-1.1|Apr record low C=-3.7|May record low C=-7.5|Jun record low C=-8.5|Jul record low C=-10.0|Aug record low C=-8.5|Sep record low C=-6.9|Oct record low C=-3.4|Nov record low C=-1.8|Dec record low C=0.3|year record low C=-10.0|Jan precipitation mm=58.5|Feb precipitation mm=56.4|Mar precipitation mm=50.7|Apr precipitation mm=46.0|May precipitation mm=44.4|Jun precipitation mm=40.4|Jul precipitation mm=41.4|Aug precipitation mm=46.2|Sep precipitation mm=52.0|Oct precipitation mm=62.4|Nov precipitation mm=64.4|Dec precipitation mm=53.8|year precipitation mm=616.4|Jan precipitation days=7.3|Feb precipitation days=6.7|Mar precipitation days=6.9|Apr precipitation days=7.3|May precipitation days=8.4|Jun precipitation days=9.8|Jul precipitation days=10.5|Aug precipitation days=11.1|Sep precipitation days=10.2|Oct precipitation days=10.4|Nov precipitation days=9.8|Dec precipitation days=7.8|year precipitation days=106.2|Jan sun=294.5|Feb sun=254.3|Mar sun=251.1|Apr sun=219|May sun=186|Jun sun=156|Jul sun=179.8|Aug sun=217|Sep sun=231|Oct sun=266.6|Nov sun=267|Dec sun=291.4|year sun=2813.7|source 1=Climate averages for Canberra Airport Comparison (1939–2010)<ref>{{Cita web |url= https://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |título= Climate statistics for Australian locations: Canberra Airport Comparison |editorial=[[Bureau of Meteorology]] |fechaacceso=3 de septiembre de 2011 }}</ref>|date=Septiembre de 2011|source 2=Special climate statements and climate summaries for more recent extremes<ref> *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs36b.pdf |título=Special climate statement 36 – Unseasonal cold in southeast Australia |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=13 de enero de 2012 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201209.summary.shtml |título=ACT in September 2012 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=2 de octubre de 2012 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201212.summary.shtml |título=ACT in December 2012 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=2 de enero de 2013 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |título=Special Climate Statement 43 – extreme heat in January 2013 |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs43e.pdf |editorial=Bureau of Meteorology |formato=PDF |fechaacceso=2 de febrero de 2013 |fecha=1 de febrero de 2013}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201310.summary.shtml |título=ACT in October 2013 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=1 de noviembre de 2013 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} </ref><ref>{{cita web |url=https://ogimet.com/cgi-bin/gsynres?ind=94926&ano=2024&mes=9&day=16&hora=23&min=0&ndays=30|título=94926: Canberra (Australia)|fechaacceso=17 de septiembre de 2024|apellido= |nombre= |enlaceautor= |fecha=16 de septiembre de 2024 |formato= |obra= |editor= |editorial= OGIMET|ubicación= |idioma= |cita=}}</ref>}} === ನಗರ ರಚನೆ === [[File:Canberra Government House.jpg|thumb|Canberra's [[Government House, Canberra|Government House]], the official residence of the [[Governor-General of Australia]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎಂಬುದು ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಆಧುನಿಕ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ನಗರ ಯೋಜನೆಯು 1912 ರ ಹಿಂದಿನದು. ನಗರವನ್ನು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಗಳಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ . ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ '','' ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರದೇಶ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರದೇಶ, ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. [[File:Parliament House, National Library of Australia, Canberra, 2023.jpg|thumb|Various civic landmarks line [[Lake Burley Griffin]]. Pictured is the [[National Library of Australia|National Library]] and [[Parliament House, Canberra|Parliament House]] (background)]] ನಗರವು 1963 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಕೃತಕ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ . [[ಸರೋವರ]]ದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ, ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು ಭವನವಿದೆ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಬೀದಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಮ್ಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂಸತ್ತು ಭವನ ಸುತ್ತಲೂ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗಳು, ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳು, [[ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ|ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು, ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಮತ್ತು [[ಉದ್ಯಾನವನ]]ಗಳಿವೆ. ಸಂಸತ್ತು ಭವನವು ದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಸರೋವರದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರದೇಶ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ನಗರ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ), ವಸತಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ನಗರವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇವು ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಉಚಿತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಒಂದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಚೌಕಗಳು, ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಳು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಉಪನಗರಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಆದ ಚೌಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * '''1920 ಮತ್ತು 30 ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮತ್ತು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು 1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ''' , ಈಗ 15 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. * 1920 ರಿಂದ 1960 ರವರೆಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ '''ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ , 12 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು''' * '''1963 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಜನವಸತಿಯಾದ ವೊಡೆನ್ ಕಣಿವೆ''' , 13 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''ಬೆಲ್ಕೊನ್ನೆನ್''' , 1967 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ, 25 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''ವೆಸ್ಟನ್ ಕ್ರೀಕ್''' , ಮೊದಲ ವಸಾಹತುಗಳು 1969 ರಲ್ಲಿ, 8 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''1974 ರಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್''' , 19 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಕೊನೆಯ '''ಗುಂಗಾಹ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು 7 ನೆರೆಹೊರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.''' ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಅವರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. 1967 ರಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಂಡವಾಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯೋಗವು "ಯೋಜನೆ Y" ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭವಿಷ್ಯದ ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು "ಪಟ್ಟಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇವು ಚೌಕಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಬೀದಿಗಳಾಗಿವೆ, ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ , Y ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ನಿಕಟವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಬಳಿ ಇವೆ. ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮುದಾಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ಅನೇಕ ನೆರೆಹೊರೆಗಳಿಗೆ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು , ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರು , ಆರಂಭಿಕ ವಸಾಹತುಗಾರರು ಅಥವಾ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ . ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಡಫಿಯಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪೇಜ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದಿಗಳ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಯರ್ರಲುಮ್ಲಾ, ಡೀಕಿನ್ ಮತ್ತು ಓ'ಮ್ಯಾಲಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಫಿಶ್ವಿಕ್, ಮಿಚೆಲ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಮ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ತ್ರಿಕೋನ ವಿನ್ಯಾಸ. ಈ ತ್ರಿಕೋನವು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ, ಕಿಂಗ್ಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. <ref name="nca" /> ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಂಸತ್ತು ಭವನ, ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಸರೋವರ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಂತಹ ನಗರದ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಅನೇಕ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಈ ನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗ್ರಿಫಿನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಸ್ಮರಣಾರ್ಥಗಳು, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ . ನಗರದ ಅಲ್ಪ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಲವಾರು ಗಮನಾರ್ಹ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು 1920 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ ಭವನ ಮತ್ತು ಅದರ ಉದ್ಯಾನಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ. ಎರಡನೆಯದು, 1950 ರಿಂದ 1970 ರವರೆಗೆ, ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ತೆರೆದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವಿವಿಧ ಮರಗಳ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ನೆಡಲಾಯಿತು . 1980 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ಸೇರ್ಪಡೆಯೆಂದರೆ 1988 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಸಂಸತ್ ಭವನ. === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ತನ್ನ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಲಾದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ . ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ACT) ಒಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಅಂಶಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸರಾಗವಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[File:Inner-canberra 01MJC.png|right|thumb|Inner Canberra demonstrates some aspects of the Griffin plan, in particular the [[Parliamentary Triangle, Canberra|Parliamentary Triangle]].]] [[File:Canberra Civic Centre-1.jpg|thumb|An aerial view of the [[Civic, Australian Capital Territory|Civic Centre]] from [[Mount Ainslie]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖೆಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್, ಮೌಂಟ್ ಐನ್ಸ್ಲೀ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಹಿಲ್‌ಗಳು ಸ್ಕೈಲೈನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಬಲ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಎತ್ತರಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ರೋಲಿಂಗ್ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವಿದೆ, ಇದು ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುವ ಕೃತಕ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ . ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿ ರಚಿಸಲಾದ ಈ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವು ಮನರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಸುಂದರವಾದ ಬೋರ್ಡ್‌ವಾಕ್‌ಗಳು, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವೆಂದರೆ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು . ನಗರವನ್ನು ಉದ್ಯಾನ ನಗರ ಚಳವಳಿಯ ತತ್ವಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಗರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಂಶಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ವಾಕಿಂಗ್ ಟ್ರೇಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಅವರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ, ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಜ್ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿಯು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸುತ್ತುವರೆದು, ಸುಂದರವಾದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಜ್ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಹೊರಾಂಗಣ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಪಾದಯಾತ್ರೆ , ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಮತ್ತೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ 250 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮರಗಳ ವಿಶಾಲ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅರ್ಬೊರೇಟಂನ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಅದ್ಭುತ ನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಆನಂದಿಸಲು ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪೊದೆಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದು , ಇದು ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಮದ್ಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಟಿಡ್ಬಿನ್‌ಬಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದಂತಹ ಈ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಗರಕ್ಕೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪೊದೆಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ಒರಟಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಕಲ್ಲಿನ ಹೊರಹರಿವುಗಳು, ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯು ಅದರ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸವು ತ್ರಿಜ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಹಿಲ್ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವಾಗ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ನಗರ ಯೋಜನಾ ತತ್ವಗಳು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೆ. [[File:Canberra Map-MJC.png|thumb|right|The location of Canberra within the [[Australian Capital Territory|ACT]]. Canberra's main districts are shown in yellow: [[Canberra Central]] (marked as North Canberra and South Canberra), [[Woden Valley]], [[Belconnen]], [[Weston Creek]], [[Tuggeranong]], and [[Gungahlin]].]] {{wide image|Canberra From Black Mountain Tower.jpg|800px|Panorama of Canberra and Lake Burley Griffin set against the backdrop of distant New South Wales, taken from the [[Telstra Tower]]}} {{overlay |image = Canberra viewed from Mount Ainslie.jpg |width = 870 |height = 582 |columns = 4 |legend1title = Points of Interest Looking South from [[Mount Ainslie]] |overlay1 = War Memorial |overlay1left = 500 |overlay1top = 530 |overlay1link = Australian War Memorial |overlay2 = Anzac Parade |overlay2left = 430 |overlay2top = 470 |overlay2link = Anzac Parade, Canberra |overlay3 = Old Parliament House |overlay3left = 375 |overlay3top = 245 |overlay3link = Old Parliament House, Canberra |overlay4 = New Parliament House |overlay4left = 375 |overlay4top = 195 |overlay4link = Parliament House, Canberra |overlay5 = National Gallery |overlay5left = 110 |overlay5top = 260 |overlay5link = National Gallery of Australia |overlay6 = High Court |overlay6left = 230 |overlay6top = 275 |overlay6link = High Court of Australia |overlay7 = Questacon |overlay7left = 540 |overlay7top = 250 |overlay7link = Questacon |overlay8 = National Library |overlay8left = 735 |overlay8top = 248 |overlay8link = National Library of Australia |overlay9 = Edmund Barton Building |overlay9left = 30 |overlay9top = 270 |overlay9link = Edmund Barton Building |overlay10 = Brindabella Ranges |overlay10colour = green |overlay10left = 210 |overlay10top = 55 |overlay10link = Brindabella Range |overlay11 = Lovett Tower |overlay11colour = red |overlay11left = 530 |overlay11top = 125 |overlay11link = Lovett Tower |overlay12 = Ben Chifley Building |overlay12left = 75 |overlay12top = 330 |overlay12link = Australian Security Intelligence Organisation |overlay13 = Lake Burley Griffin |overlay13colour = blue |overlay13left = 810 |overlay13top = 310 |overlay13link = Lake Burley Griffin |overlay14 = Limestone Avenue |overlay14colour = red |overlay14left = 650 |overlay14top = 525 |overlay14link = Limestone Avenue, Canberra |overlay15 = Fairbairn Avenue |overlay15left = 205 |overlay15top = 525 |overlay15link = Fairbairn Avenue |overlay16 = Parkes Way |overlay16left = 420 |overlay16top = 350 |overlay16link = Parkes Way |overlay17 = R G Casey Building |overlay17left = 125 |overlay17top = 202 |overlay17link = Department of Foreign Affairs and Trade (Australia) |overlay18 = John Gorton Building |overlay18left = 220 |overlay18top = 240 |overlay18link = John Gorton Building |overlay19 = King Edward Terrace |overlay19left = 420 |overlay19top = 275 |overlay20 = Presbyterian Church of Saint Andrew |overlay20left = 175 |overlay20top = 200 |overlay21 = St John's Anglican Church |overlay21left = 635 |overlay21top = 375 |overlay21link = St John the Baptist Church, Reid }} === ಭೂವಿಜ್ಞಾನ === [[File:Canberra SPOT 1088.jpg|thumb|The Canberra region seen from space]] ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ನೂರಾರು ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಳಪಾಯವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಿಲೂರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಡೆವೋನಿಯನ್ ಅವಧಿಗಳ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ತೀವ್ರವಾದ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಬಂಡೆಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದು ನಾವು ನೋಡುವ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಶಿಲಾ ಪ್ರಕಾರವೆಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಚನೆ, ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಳುಗಲ್ಲು, ಹೂಳುಗಲ್ಲು ಮತ್ತು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಸಂಚಿತ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿದೆ . ಈ ಕೆಸರುಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 430 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಿಲೂರಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಈ ಕೆಸರುಗಳನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಈಗ ನಗರದ ಬಹುಭಾಗದ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಈ ಬಂಡೆಗಳು ರಸ್ತೆ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೊರಹರಿವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಚನೆಯ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳು , ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಗ್ರಾನೈಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಶಿಲೆಗಳು ಇವೆ. ಈ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳು ಡೆವೊನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸರಿಸುಮಾರು 380 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಂಭವಿಸಿದವು, ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದ ಆಳದಿಂದ ಕರಗಿದ ಬಂಡೆಗಳು ಮೇಲೇರಲು ಕಾರಣವಾದ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಚಲನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ . ಈ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಹಿಲ್‌ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಭೂದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಸೆಡಿಮೆಂಟರಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಬಸಾಲ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಹಲವಾರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ , ಇದು ಪ್ರದೇಶದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಿಲಾ ರಚನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅವಧಿಗಳ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಸವೆತದ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು . ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು, ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು 2.6 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ 11,700 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪ್ಲೆಸ್ಟೊಸೀನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ , ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಹಲವಾರು ಹಿಮಯುಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಹಿಮನದಿಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಷ್ಟು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ತಲುಪದಿದ್ದರೂ, ಈ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನವು ಹೆಚ್ಚು ತಂಪಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಫ್ರೀಜ್-ಥಾ ಚಕ್ರಗಳಂತಹ ಪೆರಿಗ್ಲೇಶಿಯಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಮಣ್ಣು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಶಿಲೆಯ ಹವಾಮಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ . ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರವು ಮೂಲ ಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮಣ್ಣು ಮಧ್ಯಮ ಫಲವತ್ತಾಗಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಕಳಪೆಯಾಗಿ ನೀರು ಬಸಿದು ಹೋಗುವ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಬಹುದು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಂತಹ ನಗರ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಕುಸಿತಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪಗಳಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರದೇಶದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವು ಹಿಂದಿನ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ . === ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ -ಪರಿವರ್ತಿತ ಪರಿಸರಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಸರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ . ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಗಗಳು ಉಳಿದಿವೆ, ಇದು ನಗರದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಬಲ ಸಸ್ಯ ಸಮುದಾಯವೆಂದರೆ ತೆರೆದ ನೀಲಗಿರಿ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶ, ಇದನ್ನು ಬಾಕ್ಸ್‌ವುಡ್ ಅರಣ್ಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶವು ನೀಲಗಿರಿ ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬ್ಲೇಕ್ಲಿಯ ಕೆಂಪು ಗಮ್ ( ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಬ್ಲೇಕ್ಲಿ ) ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಗಮ್ (ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಮೆಲ್ಲಿಯೊಡೋರಾ), ಇದು ಮೇಲಾವರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅರಣ್ಯದ ಕೆಳಭಾಗವು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಹುಲ್ಲುಗಳು, ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶಗಳು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಮೂಲ [[ನೀಲಗಿರಿ]] ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳು ಪ್ರಮುಖ ವನ್ಯಜೀವಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನಗರದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ನೆಡುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ನಿರ್ಮಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವೂ ಸೇರಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಕಾಂಗರೂ]]ಗಳು, ವಾಲಬೀಸ್, ಪೊಸಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎಕಿಡ್ನಾಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಗರದ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಂಜಾನೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಛಿದ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ನಗರೀಕರಣದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ [[ಪಕ್ಷಿ]]ಗಳಿಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾಗ್ಪೀಸ್, ಕೂಕಬುರಾಸ್, ರೊಸೆಲ್ಲಾಗಳು ಮತ್ತು ಹನಿಕ್ರೀಪರ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ನಗರದ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು, ಹಂಸಗಳು ಮತ್ತು ಪೆಲಿಕನ್‌ಗಳಂತಹ ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆಯು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣಗಳಿವೆ. [[ಸರೀಸೃಪ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಉಭಯಚರಗಳು|ಉಭಯಚರ]]ಗಳು ಸಹ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೂ ಅವು [[ಸಸ್ತನಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ . [[ಹಲ್ಲಿ]]ಗಳು, [[ಹಾವು]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಕಪ್ಪೆ]]ಗಳು ಕಾಡುಗಳು, [[ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು]]ಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ, [[ಕೀಟ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಕೀಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಂಬಲಾಗದಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಆದರೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಅವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಜೇನುನೊಣಗಳು, [[ಚಿಟ್ಟೆ]]ಗಳು, [[ಇರುವೆ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಜೀರುಂಡೆ]]ಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅನೇಕ ಕೀಟ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಕೀಟಗಳು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ , ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪರಿಸರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ, ಕಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೇರಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶ್ರೀಮಂತ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ == === ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ === [[File:Entrance to the ACT Legislative Assembly building July 2022.jpg|thumb|ACT Legislative Assembly<br />and the statue ''Ethos'' (Tom Bass, 1961)]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತು ಅಥವಾ ಪುರಸಭೆ ಸರ್ಕಾರವಿಲ್ಲ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯು ನಗರಕ್ಕೆ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರ ಎರಡರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುಪಾಲು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ನಗರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ವಿಧಾನಸಭೆಯು ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಅನುಪಾತದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆಯಾದ 25 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಬೃಂದಾಬೆಲ್ಲಾ, ಗಿನ್ನಿಂಡೆರಾ, ಕುರ್ರಾಜೋಂಗ್, ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಗಿ ಮತ್ತು ಯೆರಾಬಿ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಐದು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯ (ಎಂಎಲ್‌ಎ) ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ತಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಫೆಡರಲ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ACT ಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಲಿಬರಲ್‌ಗಳು ACT ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 1995 ಮತ್ತು 2001 ರ ನಡುವೆ 6.5 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರು . 2001 ರಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿತು. 2004 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹೋಪ್ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು 17 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 9 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಮೊದಲ ಬಹುಮತದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 2008 ರಿಂದ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಲೇಬರ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಆಳುತ್ತಿದೆ . 2022 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಬಾರ್ ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಅಥಾರಿಟಿಯ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಅಥವಾ ನಗರಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್, ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್, ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳು, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಭೂ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗದ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖೆಗಳು (ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ). [205] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ಸ್ವ-ಸರ್ಕಾರ) ಕಾಯ್ದೆ 1988, ನ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಟೆರಿಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. === ಫೆಡರಲ್ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ 1949 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಫೆಡರಲ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು , ಅದು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಡಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1966 ರವರೆಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಬಹುದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಗೆ ಲೆಕ್ಕಿಸಲಿಲ್ಲ. 1974 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹಂಚಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು.[208] 1996 ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ 1998 ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು 2019 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬೀನ್ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಹೊಂದಿತ್ತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರಾಮದಾಯಕ ಅಂತರದಿಂದ. 1990 ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಫೆಡರಲ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲೂ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಏಳು ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗೆದ್ದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಅದರ ಸರಾಸರಿ ಲಾಭವು 15 ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳಾಗಿದೆ. 2022 ರ ಚುನಾವಣೆಯವರೆಗೆ ALP ಮತ್ತು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷವು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲಾ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಡೇವಿಡ್ ಪೊಕಾಕ್ ಲಿಬರಲ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಜೆಡ್ ಸೆಸೆಲ್ಜಾ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. === ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫೆಡರಲ್ ಪೊಲೀಸ್ (AFP) ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದದ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳಂತೆಯೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ . AFP ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಸಮುದಾಯ ಪೊಲೀಸ್ ವಿಭಾಗವಾದ ACT ಪೊಲೀಸ್ ಮೂಲಕ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಧಗಳ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತಿರುವ ಜನರನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2009 ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚುವ ಮೊದಲು, ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೆಲ್ಕಾನೆನ್ ಧಾರಣ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಮ್ಯಾಕೊನೊಚಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11, 2008 ರಂದು ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹೋಪ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ನಿರ್ಮಾಣದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ US$130 ಮಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಣ್ಣ ನಾಗರಿಕ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿವಿಧ ಕಾನೂನು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ . 2019 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳು, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನ. ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ 2,304 ಮತ್ತು 966 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ (100,000 ಜನರಿಗೆ 580 ಮತ್ತು 243). ನರಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪರಾಧಗಳು - ಕೊಲೆ, ಕೊಲೆ ಯತ್ನ ಮತ್ತು ನರಹತ್ಯೆ, ಆದರೆ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಕೊಲೆಗೆ ಪಿತೂರಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ - 100,000 ಜನರಿಗೆ 1.0 ರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 100,000 ಜನರಿಗೆ 1.9 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ದರಗಳು (100,000 ಜನರಿಗೆ 64.4) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (100,000 ಜನರಿಗೆ 98.5) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2017 ರ ಅಪರಾಧ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದರೋಡೆಗಳು, ಕಳ್ಳತನಗಳು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == [[File:Belconnen Apartments - DSC07473-HDR.jpg|thumb|High-density residential apartments in [[Belconnen]]; Canberra has one of the fastest growing populations in the nation]] ೨೦೨೫ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ೪,೮೪,೩೬೦<ref name=ABSGCCSA/> At the {{CensusAU|2021} ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ &nbsp;ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರಿಗೆ 560 ನಿವಾಸಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 2.0% ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂಲದವರು ಮತ್ತು 32.5 % ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು. <ref name=":0" /> ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 3.8 % ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ಮತ್ತು 2.9 % ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು . ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಪಾಲು (71.2 %) ಜನರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯುವ, ಚಲನಶೀಲ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾವಂತ. ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು 35 ವರ್ಷಗಳು, ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 17.9% ರಷ್ಟು ಜನರು 65 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು. 15 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರದ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ 43% ರಷ್ಟು ಜನರು ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಡಿಪ್ಲೊಮಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 26.3 % ಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಿ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. 27.5 % ನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ , ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ . 9.7 % ಜನರು ಕ್ರೈಸ್ತೇತರರು ಮತ್ತು 43.5 % ಜನರು ತಮ್ಮನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಮೋಟಾರ್ ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನಗಳು. ಇವು &nbsp;ಕ್ರಮವಾಗಿ 1,961 ಜನರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು 100,000 ಕ್ಕೆ 630 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನರಹತ್ಯೆಗಳು 100,000 ಕ್ಕೆ 1.5 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 4.9 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದ&nbsp; ಸರಾಸರಿ ದರಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದವು. === ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ === [[File:ANU School of Art, Canberra.jpg|thumb|right|[[Australian National University|ANU]] School of Art (formerly the Canberra High School)]] ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೆಂದರೆ ಆಕ್ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (ANU) ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (UC). ANU ಅನ್ನು 1946 ರಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿಗೂ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ, ಲಂಡನ್ ಮೂಲದ ''ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ಮತ್ತು ''ಶಾಂಘೈ ಜಿಯಾವೊ ಟಾಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಿಂದ'' ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ . ANU ಮತ್ತು UC ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಿಯೋಲೋವಾ, ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ವಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಎರಡು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಿವೆ: ನಗರದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿಗ್ನಾಡೌ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಥಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಟರ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳೆಂದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಫೋರ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ (ADFA) ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾಲೇಜು, ಇದು ನಗರದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕೂಡ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. === ಆರೋಗ್ಯ === [[File:Canberra Hospital February 2018.jpg|thumb|The [[Canberra Hospital]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಹಿಂದೆ ವೊಡೆನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಗ್ಯಾರನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು 500 ಹಾಸಿಗೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಲ್ವರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು 174 ಹಾಸಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಡೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಬೋಧನಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಜಾನ್ ಕರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಡೀಕಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಾನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ. ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಆಕ್ಟನ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಗಣನೀಯ ವಿವಾದದ ನಂತರ 1997 ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2021 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು 3.8 % ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರವಾದ 5.1 % ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಕಡಿಮೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ , ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[File:ACT Government, Canberra.jpg|thumb|Just under a third of Canberrans are employed in the public sector, working in government departments such as the [[Government of the Australian Capital Territory|ACT Government]]]] ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸರಾಸರಿ ವಾರದ ಆದಾಯ 1,204 &nbsp;ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $805 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ 2005 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಮನೆ ಬೆಲೆ $352,500 ಆಗಿತ್ತು , ಇದು ಸಿಡ್ನಿ , ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಮತ್ತು [[ಪರ್ತ್, ಪಶ್ಚಿಮದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|ಪರ್ತ್‌]]ಗಿಂತ&nbsp; ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ , ಆದರೆ ಇತರ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ತರುವಾಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ $375,000 ತಲುಪಿದವು ನವೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ $411,305. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ವಾರದ ಬಾಡಿಗೆ ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ .ಸರಾಸರಿ ವಾರದ ಬಾಡಿಗೆ $450 ಆಗಿದ್ದು , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $375 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. [[File:50 Marcus Clarke Street Feb 2016.jpg|left|thumb|The [[Civic, Australian Capital Territory|Civic]] is home to various administrative departments, such as the [[Department of Education, Skills and Employment]]]] [[File:Bunda Street July 2021.jpg|left|thumb|[[Bunda Street]] in Canberra's shopping district; tourism, retail and hospitality are also major employers.]] ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮವೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ, ಇದು &nbsp;2003/04 ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ 26.1% ರಷ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು &nbsp;ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾನ್‌ನ 40% ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. <ref>{{cite web |url=https://apps.treasury.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0010/399979/GSP.pdf/_recache |publisher=ACT Government |title=CMTED Brief |access-date=29 March 2020 |archive-date=12 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200312155536/https://apps.treasury.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0010/399979/GSP.pdf/_recache |url-status=live}}</ref><ref name="EDA ACT Economic Indicators">{{cite web |url=https://app.remplan.com.au/eda-australiancapitalterritory/economy/industries/employment?state=pBPJF7!zqpdU432PIpMAxgHbd5omIpFefArbs1rWD4UyEABnslfkI00mvCxMa |publisher=EDA Australia |title=EDA ACT Economic Indicators |access-date=29 March 2020 |archive-date=29 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329020321/https://app.remplan.com.au/eda-australiancapitalterritory/economy/industries/employment%3Fstate%3DpBPJF7!zqpdU432PIpMAxgHbd5omIpFefArbs1rWD4UyEABnslfkI00mvCxMa |url-status=live}}</ref>2021 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಶೇಕಡಾವಾರು 25.6% ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ . ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ , ಹಣಕಾಸು , ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಖಜಾನೆ ಮುಂತಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ನೌಕರರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ . ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆ ನೆಲೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಸಂವಹನ ಕೇಂದ್ರವಾದ HMAS ಹರ್ಮನ್. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದಿನ RAAF ಫೇರ್‌ಬೈರ್ನ್ ವಾಯುನೆಲೆಯನ್ನು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಂದ VIP ವಿಮಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ''ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್'' ವಿತರಕರು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ QSP, ಟವರ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್, ರೂಲ್‌ಬರ್ಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ದಿ ಡಿಸ್ಟಿಲರಿ ಸೇರಿವೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಸೇವೆಗಳು, ನಿರ್ಮಾಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರವೆಂದರೆ ವೆಸ್ಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಬೆಲ್ಕೊನೆನ್, ಇದು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮನುಕಾ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ . ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಿಟಿ ವಾಕ್, ಗರೆಮಾ ಪ್ಲೇಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳು == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿ ಐಕಾನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೀರು ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕ್ಟೆವ್‌ಎಜಿಎಲ್ ಎಸಿಟಿಇಡಬ್ಲ್ಯೂ ಮತ್ತು ಎಜಿಎಲ್ ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪೂರೈಕೆದಾರವಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನೀರು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಎಸಿಟಿ ಎಂಬ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೀರನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ: ಕಾಟರ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಕೋರಿನ್, ಬೆಂಡೋರಾ ಮತ್ತು ಕಾಟರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್‌ಬೆಯಾನ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಗೂಗಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು . ಗೂಗಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಐಕಾನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಎರಡು ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಫಿಶ್ವಿಕ್ ಮತ್ತು ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಿಡ್‌ನಿಂದ ಹೋಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಫಿಶ್ವಿಕ್ ಸಬ್‌ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ (ಕ್ವೀನ್‌ಬೆಯಾನ್ ಮೂಲಕ) ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವಾದ ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯ ಬಳಿಯ ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಪವರ್‌ಹೌಸ್‌ನಿಂದ ಮೊದಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ 1957 ರಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ನಾಲ್ಕು ಸೌರ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು 2014 ಮತ್ತು 2017 ರ ನಡುವೆ ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ: ರಾಯಲ್ಲಾ (20 MW ನಾಮಮಾತ್ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, 2014), ಮೌಂಟ್ ಮಜುರಾ (2.3 MW, 2016), ಮುಗ್ಗಾ ಲೇನ್ (13 MW, 2017) ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ಡೇಲ್ (11 MW, 2017) ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳು ದ್ಯುತಿವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ ಫಲಕಗಳು ಅಥವಾ ಸೌರ ಬಿಸಿನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. 2015 ಮತ್ತು 2016 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಸೌರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 26.3 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು 34,910 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದವು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 25.2 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು 28,815 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಅನ್ನು ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಿದವು (ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ). ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪವನ ಟರ್ಬೈನ್‌ಗಳಿಲ್ಲ , ಆದರೆ ಹತ್ತಿರದ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಅಥವಾ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ 140.7-ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ವಿಂಡ್ ಫಾರ್ಮ್. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವು 2013 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುವ 90% ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ಗುರಿಯನ್ನು 210 ರಿಂದ 550 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2015 ರಲ್ಲಿ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು 200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು; ಇವು 2017 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015 ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2016 ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಿಂದ ಇನ್ನೂ 200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು . 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುಡಲು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಅಥವಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು 23 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕದ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವು 2014 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ACT ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರವೇಶ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (2014-15 ರಲ್ಲಿ 94% ಮನೆಗಳು). == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[File:National Film and Sound Archive, Canberra, 2022, 03 (2).jpg|thumb|[[National Film and Sound Archive]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು , ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು , ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು , ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಶಾಪಿಂಗ್, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . === ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು === [[File:National Museum of Australia 03.jpg|left|thumb|The [[National Museum of Australia]] established in 2001 records Australia's social history and is one of Canberra's more architecturally daring buildings.]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ, ನೀವು ನಗರ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಸೇರಿದೆ , ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಡೆಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಯುದ್ಧಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದವರಿಗೆ ಗೌರವವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ANZAC ಪೆರೇಡ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು, ಇದು ವಿಶಾಲವಾದ ಬೀದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದ '''ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್''' ಮತ್ತು '''ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್''' ಆರ್ಮಿ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ''' ಗ್ಯಾಲರಿಯು '''ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು''' , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹವು ಪೊಲಾಕ್ ಮತ್ತು ರೂಬೆನ್ಸ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ ಭವನವು ಹೆಚ್ಚು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ , ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ''' ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೂ ಸಹ . ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 220 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕಪಾಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು 2005 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆದಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್, ನಂತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮಿಂಟ್. ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕುಕ್ ಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾರಿಲ್ಲನ್‌ಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇತರ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಲ್‌ಸ್ಟ್ರಾ ಟವರ್ , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೃಗಾಲಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೈನೋಸಾರ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಸೇರಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಪೌರಾಣಿಕ ಟೈರನ್ನೊಸಾರಸ್ ರೆಕ್ಸ್‌ನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಹ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಕೂಡ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಥಿಯೇಟರ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಹೌಸ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವಗಳು, ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ ಲೆವೆಲಿನ್ ಹಾಲ್ (ANU ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಲ್ಲಿದೆ). ಚೈಲ್ಡರ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಥಿಯೇಟರ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಹಾಲ್ 1928 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರೆಪರ್ಟರಿ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ಟೋನ್‌ಫೆಸ್ಟ್ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಜೋಡಿ ಕೂಲಿಸಂನ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಿಕ್ಸನ್, ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಹಲವಾರು ಬಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿವೆ. ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ಉತ್ಸವ, ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದರ್ಶನ (ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕೃಷಿ ಮೇಳ), ಸಮ್ಮರ್‌ನಾಟ್ಸ್ ಮೋಟಾರ್ ಶೋ, ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಸೆಲೆಬ್ರೇಟ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಉತ್ಸವ ಸೇರಿವೆ, ಇದು ನಗರದ ಅಧಿಕೃತ ರಜಾದಿನವಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದಿನದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾನ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಉತ್ಸವವೆಂದರೆ ''ಫ್ಲೋರಿಯಾಡ್'' , ಇದು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಆಚರಣೆ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಡುವೆ), ಇದರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ನಗರವು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಉತ್ಸವವು ಸಂಗೀತ, ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಭೂದೃಶ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು 1998 ರಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ 75 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ದ್ವಿಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ವರ್ಷವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಇದನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. === ಮಾಧ್ಯಮ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ವಾಣಿಜ್ಯ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾನಗರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ಯೂರೋಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪತ್ರಿಕಾ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,.<ref>{{cite web|url=https://pressgallery.net.au/|archive-url=https://web.archive.org/web/20251219215056/https://pressgallery.net.au/|archive-date=19 December 2025|url-status=live|title=Federal Parliamentary Press Gallery|access-date=11 February 2026}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಗುಂಪು. ಬಾರ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಕಾರಣಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ 1926 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ದಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಟೈಮ್ಸ್ ಎಂಬ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಇದೆ . ಸಿಟಿನ್ಯೂಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವೀಕ್ಲಿ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮನರಂಜನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಬಿಎಂಎ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಂತಹ ಹಲವಾರು ಉಚಿತ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಸಹ ಇವೆ. ಬಿಎಂಎ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು 1992 ರಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಯಿತು; ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಂಚಿಕೆಯು ನಿರ್ವಾಣದ ನೆವರ್‌ಮೈಂಡ್ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು AM ಮತ್ತು FM ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು (AM/FM ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೇಡಿಯೋ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ (2CA ಮತ್ತು 2CC) ಮತ್ತು ಆಸ್ಟೆರಿಯೊ/ARN (104.7 ಮತ್ತು ಮಿಕ್ಸ್ 106.3). ಹಲವಾರು ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಇವೆ. DAB+ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಯೋಗವು ಸಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ , ಕೆಲವು AM/FM ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಡಿಜಿಟಲ್-ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು (DAB+ ಟ್ರಯಲ್ ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್) ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಐದು ಉಚಿತ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು: * ಎಬಿಸಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ (ಎಬಿಸಿ) * ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ (ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್) * ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 10 ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (CTC) - ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 10 ಒಡೆತನದ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿಲ್ದಾಣ. * ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (CBN) - ಸ್ಟೇಷನ್ ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * WIN ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (WIN) - ನೈನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾಲವು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಚಾನೆಲ್ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಬಹು-ಚಾನೆಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ WIN ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ WIN News ಅನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ನಗರದ ಸುದ್ದಿ ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ ವೊಲೊಂಗೊಂಗ್‌ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ 10 ದಿನವಿಡೀ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಅದರ ಹೋಬಾರ್ಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಇದು ನೈನ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ವಾರದ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ ನೈನ್ ನ್ಯೂಸ್‌ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸೆವೆನ್ ಪ್ರಸಾರಗಳು ದಿನವಿಡೀ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ನವೀಕರಣಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ೧೯೮೯ ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಎಬಿಸಿ, ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಸಿಟಿಸಿ) ಮಾತ್ರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ನಂತರ ಅದು ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಟೆನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಆಗಿ, ನಂತರ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಟೆನ್ ಆಗಿ, ನಂತರ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ೯/ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ನೈನ್ ಆಗಿ, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ೧೦ ಆಗಿ, ಆ ವರ್ಷ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರೈಮ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಈಗ ಪ್ರೈಮ್ ೭) ಮತ್ತು ವಿನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ . ಫಾಕ್ಸ್‌ಟೆಲ್ ( ಉಪಗ್ರಹದ ಮೂಲಕ ) ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಂಪನಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಎಸಿಟಿ (ಕೇಬಲ್ ಮೂಲಕ) ಪೇ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ . == ಕ್ರೀಡೆ == [[File:BruceStadium19032005.JPG|right|thumb|A rugby league match at [[Canberra Stadium]]]] ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಂಡಗಳೆಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರೈಡರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಸಿಟಿ ಬ್ರಂಬೀಸ್ , ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್ ಮತ್ತು ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್ ಆಡುತ್ತವೆ ; ಎರಡೂ ತಮ್ಮ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ತಮ್ಮ ತವರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತವೆ , ಇದು ನಗರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2000 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 2003 ರ ರಗ್ಬಿ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಾಗಿ ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಆದ ಎ-ಲೀಗ್ ಮಹಿಳಾ (ಹಿಂದೆ ಡಬ್ಲ್ಯೂ-ಲೀಗ್) ನಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2011–12 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. 2024–25 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ತಂಡವು ಎ-ಲೀಗ್ ಪುರುಷರ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ . ನಗರವು ಯಶಸ್ವಿ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡವಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವರು ಕಳೆದ ಹನ್ನೊಂದು ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ . <ref name="dup-0-82" /> ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವೈಕಿಂಗ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಗ್ಬಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2015 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. [[File:PM's 11 Cricket at Manuka Oval.jpg|thumb|The annual Prime Minister's XI cricket match at [[Manuka Oval]]]] ನೆಟ್‌ಬಾಲ್ , ಫೀಲ್ಡ್ ಹಾಕಿ, ಐಸ್ ಹಾಕಿ , ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳಿವೆ . ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ XI ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಮನುಕಾ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸಿಟಿ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಫ್ ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನಿಯಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ 1981 ರಿಂದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಾಗಿ ಬಿಡ್ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ . ಲೀಗ್ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರೂ, AFL ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಗ್ರೇಟರ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಸಿಡ್ನಿ ಜೈಂಟ್ಸ್‌ನ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು ಪ್ರತಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮನುಕಾ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹೋಮ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸಿಟಿ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಫ್ ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ (AIS) ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಬ್ರೂಸ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯ ಜೂನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. AIS 1981 ರಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಗಣ್ಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. 2000 ಸಿಡ್ನಿ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಪದಕ ವಿಜೇತರು AIS ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದರು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ಅಂಡಾಕಾರಗಳು, ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು, ಸ್ಕೇಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಈಜುಕೊಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮಹಿಳಾ ಟೆನಿಸ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ನೆಲೆಯಾದ ಲೈನೆಹ್ಯಾಮ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆನಿಸ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮನರಂಜನಾ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸೈಕ್ಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಾದ್ಯಂತ ಸೈಕಲ್‌ವೇಗಳ ಜಾಲ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ವಾಕಿಂಗ್, ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಬೈಕಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನೌಕಾಯಾನ, ರೋಯಿಂಗ್, ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಬೋಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಾಟರ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ . <ref name="dup-0-82" /> ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರ್ಯಾಲಿಯು ವಾರ್ಷಿಕ ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, 2000 ರಿಂದ 2002 ರವರೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ 400 ಫಾರ್ ವಿ 8 ಸೂಪರ್‌ಕಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಬಳಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಜನರಿಗೆ ವ್ಯಾಯಾಮದ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ರೂಪವೆಂದರೆ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುಮಾರು 5 ಕಿಮೀ "ಸೇತುವೆಯಿಂದ ಸೇತುವೆಯವರೆಗೆ ನಡಿಗೆ/ಓಟ", ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಸರೋವರದ ಪಕ್ಕದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು. ನಡಿಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. 2020 ರಲ್ಲಿ COVID-19 ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ವಾಕರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಓಟಗಾರರಿಗೆ 'ಕ್ಲಾಕ್‌ವೈಸ್ COVID- ವೈಸ್' ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. == ಸಾರಿಗೆ == ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ನಗರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು , ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ 8 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಮಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಿಡ್ನಿ , ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ , ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್ , ಅಡಿಲೇಡ್ ಮತ್ತು ಪರ್ತ್‌ಗೆ ದೇಶೀಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ . ಇದು ಒಂದು ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. <ref name="aer" /> ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದವು, ಆದ್ದರಿಂದ ಲೇಓವರ್ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. <ref name="trans" /> [[File:Highways into Canberra (6768361501).jpg|thumb|The [[Glenloch Interchange]] connects the [[Tuggeranong Parkway]] with [[Parkes Way]]]] [[File:ACTION (BUS 680) Volgren Optimus bodied Scania K360UA 6x2-2 (Euro VI) at the intersection of Alinga St and Northbourne Ave (1).jpg|thumb|[[ACTION]] [[Volgren]] bodied [[Scania K-series|Scania K360UA]]]] ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ACTION ''('' ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ''ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಆಮ್ನಿಬಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ) ನಿಂದ'' ಬಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಸ್ ಜಾಲವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಆಧುನಿಕ ಇಂಟರ್‌ಚೇಂಜ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಏಳು ಇಂಟರ್‌ಟೌನ್ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಹದಿಮೂರು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸೊ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ನಗರವನ್ನು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಬಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು, ಖಾಸಗಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಬೋರ್ಡರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್'' ಮತ್ತು ''ಡೀನ್ಸ್ ಬಸ್‌ಲೈನ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು'' ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ . ''ಏರಿಯಲ್ ಕನ್ಸಾಲಿಡೇಟೆಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್'' ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಕಾರು ಬಾಡಿಗೆ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಏರಿಯಲ್‌ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾಕ್ಯಾಬ್ಸ್ ''ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ'' ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು , 1959 ರಿಂದ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆಯ ಕುರಿತಾದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೇವಲ 4.6% ಜನರು ಮಾತ್ರ ಬಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ , ಆದರೆ 5.5 % ಜನರು ನಡೆದುಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಸೈಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಯಾವುದೇ ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ ''ಕಂಟ್ರಿಲಿಂಕ್'' ಎಂಬುದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣವು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಯಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಂಟ್ರಿಲಿಂಕ್ ಬಸ್ ಸೇವೆಯು ಪ್ರಯಾಣದ ಈ ಹಂತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಸಿಡ್ನಿಯ ನಡುವೆ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ 2000 ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವ ಜಾನ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಅವರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗುಂಗಾಹ್ಲಿನ್‌ನ ಉತ್ತರ ಬರೋಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಲಘು ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ( ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮೆಟ್ರೋ ) 20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಾರಿಗೆ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಕಾರು, ಆಧುನಿಕ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಜಾಲವು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಪಾರ್ಕ್‌ವೇಗಳು, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾದ, ಎರಡು ಪಥದ ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ 80-100 ಕಿಮೀ/ಗಂಟೆ ವೇಗ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್ ಪಾರ್ಕ್‌ವೇ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ CBD ಯನ್ನು ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟನ್ ಕ್ರೀಕ್ ''ಬೈಪಾಸ್'' . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರಸ್ತೆ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಫೆಡರಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಬಾರ್ಟನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ ಮೂಲಕ ಏಳು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಯಾಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹ್ಯೂಮ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕೊಸ್ಸಿಯುಸ್ಕೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಸ್ನೋಯಿ ಪರ್ವತಗಳು ಮೊನಾರೊ ಫ್ರೀವೇ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಜನಪ್ರಿಯ ರಜಾ ತಾಣವಾದ ಬೇಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಬೇ ಕೂಡ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಫ್ರೀವೇ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://www.wikimapia.org/#y=-35310000&x=149130000&z=11&l=1&m=a WikiSatellite view of Canberra at WikiMapia] *[http://www.visitcanberra.com.au/ Official Tourism Website] *[http://www.act.gov.au/ The ACT Government webpage] **[http://www.actmapi.act.gov.au/ Canberra region map] – all districts *[https://web.archive.org/web/20121219012913/http://www.australia.com/explore/cities/canberra.aspx Canberra] – Tourism Australia *[https://web.archive.org/web/20130218210206/http://www.canberra100.com.au/ Canberra 100 – Celebrating Canberra's 100th anniversary] *[https://www.arts.act.gov.au/public-art/list List of public art in Australian Capital Territory] *{{OSM relation|5342034}} *[https://www.youtube.com/watch?v=lfyfQD-p4B8 Canberra in the 1920s] - A compilation of footage from [[National Film and Sound Archive]] (NFSA) *[https://www.youtube.com/watch?v=42cw_9Fyvqw A Guide to Canberra (1958)] - Film from NFSA ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 0xolr500565yaoazbh8arlzsmvw9n4x 1374093 1374092 2026-05-25T08:40:41Z VASANTH S.N. 728 /* ಕ್ರೀಡೆ */ 1374093 wikitext text/x-wiki {{Infobox Australian place | type = city | name = Canberra | native_name = {{nativename|xul|Kanbarra}} | state = act | image = {{multiple image |total_width = 280 |border = infobox |perrow = 1/3/2/1 |caption_align = center |image1 = Canberra panorama from Mount Ainslie.jpg |alt1 = Canberra viewed from Mount Ainslie |caption1 = Canberra viewed from [[Mount Ainslie]] |image2 = National Carillon, Canberra ACT (2).jpg |alt2 = National Carillon |caption2 = [[National Carillon]] |image3 = Australian War Memorial Canberra, ACT (2).jpg |alt3 = Australian War Memorial |caption3 = [[Australian War Memorial]] |image4 = Torre Telstra, Canberra - panoramio (cropped).jpg |alt4 = Black Mountain Tower |caption4 = [[Telstra Tower]] |image5 = Parliament House, National Library of Australia, Canberra, 2023 (2).jpg |alt5 = National Library of Australia |caption5 = [[National Library of Australia]] |image6 = Entrance to the National Gallery of Australia February 2013.jpg |alt6 = National Gallery of Australia |caption6 = [[National Gallery of Australia]] |image7 = Old and new Parliament Houses; Canberra Australia.jpg |alt7 = Old Parliament House & New Parliament House |caption7 = [[Parliament House, Canberra|Capital Hill]] and [[Old Parliament House, Canberra|Old Parliament House]] }} | caption = | coordinates = {{Coord|35|17|35|S|149|07|37|E|display=inline,title}} | relief = yes | force_national_map = | alternative_location_map = Australia#Australian Capital Territory#Oceania | pushpin_label_position = left | pop = 484,630 | pop_year = June 2025 | pop_footnotes = <ref name=ABSGCCSA>{{cite web |title=Regional population, 2024-25 |date=31 March 2026 |url=https://www.abs.gov.au/statistics/people/population/regional-population/2024-25 |publisher=Australian Bureau of Statistics |access-date=1 April 2026}}</ref> | poprank = 8th | density = | density_footnotes = | est = {{start date and age|1912|03|12|df=yes}} | elevation = 578 | elevation_footnotes = <ref>{{cite web |title=GFS / BOM data for CANBERRA AIRPORT |url=http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |access-date=16 June 2018 |archive-date=9 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150709190756/http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |url-status=live}}</ref> | area = 2,358 | area_footnotes = | timezone = AEST | utc = +10:00 | timezone-dst = AEDT | utc-dst = +11:00 | dist1 = 285 | dir1 = SW | location1 = [[Sydney]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=87421&placename=sydney&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and SYDNEY |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044625/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=87421&placename=sydney&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist2 = 669 | dir2 = NE | location2 = [[Melbourne]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=248650&placename=melbourne&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and MELBOURNE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044626/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=248650&placename=melbourne&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist3 = 1160 | dir3 = E | location3 = [[Adelaide]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=163285&placename=ADELAIDE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and ADELAIDE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044620/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=163285&placename=ADELAIDE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist4 = 1232 | dir4 = SSW | location4 = [[Brisbane]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=126867&placename=BRISBANE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and BRISBANE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044623/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=126867&placename=BRISBANE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist5 = 3632 | dir5 = ESE | location5 = [[Perth]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=304529&placename=perth&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and PERTH |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044628/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=304529&placename=perth&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | local_map = <!--needs to be fixed, it displays Africa--> | local_map_caption = Interactive city map | zoom = 10 | region = | county = | stategov = [[Brindabella electorate|Brindabella]] | stategov2 = [[Ginninderra electorate|Ginninderra]] | stategov3 = [[Kurrajong electorate|Kurrajong]] | stategov4 = [[Murrumbidgee electorate|Murrumbidgee]] | stategov5 = [[Yerrabi electorate|Yerrabi]] | fedgov = [[Division of Canberra|Canberra]] | fedgov2 = [[Division of Fenner|Fenner]] | fedgov3 = [[Division of Bean|Bean]]<ref>{{cite web |url=https://www.aec.gov.au/Electorates/Redistributions/2017/act/final-report/files/act-2018-final-report.pdf |title=Redistribution of the Australian Capital Territory into electoral divisions |author=Augmented Electoral Commission for the Australian Capital Territory |date=July 2018 |quote=The electoral divisions described in this report came into effect from Friday 13 July 2018 ... However, members of the House of Representatives will not represent or contest these electoral divisions until ... a general election. |access-date=16 September 2018 |archive-date=16 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180916130414/https://www.aec.gov.au/Electorates/Redistributions/2017/act/final-report/files/act-2018-final-report.pdf |url-status=live}}</ref> | logo = | url = | maxtemp = 20.4 | mintemp = 7.0 | rainfall = 579.5 }} '''ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ''' [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿನ ರಾಜಧಾನಿ. [[ಸಿಡ್ನಿ]]ಯಿಂದ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ 190 ಮೈ. [[ಮೆಲ್ಬರ್ನ್|ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿ]]ನಿಂದ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ 418 ಮೈ. ಆಡ್‍ಲೇಡ್‍ನಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 760 ಮೈ. ಮತ್ತು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಪೆಸಿಫಿಕ್]] ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಸು.70 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೪,೮೪,೩೬೦ (೨೦೨೫) ==ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ== [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.]] ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರರಾಜಧಾನಿಗಳಂತೆ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಲು ಆರಿಸಿ ಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನವಸತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಅದನ್ನು ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಬಿಳಿಯರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದು 1820ರಲ್ಲಿ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಫಲವತ್ತಾದ ಮೈದಾನವೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡ ಸಾಮಗ್ರಿಯೂ ಇರುವುವೆಂಬುದು ಅವರು ನೀಡಿದ ವರದಿ. 1824ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪೊಂದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಖಾಯಂ ಆಗಿ ನೆಲಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಚರ್ಚ್ ಭಾಗಶಃ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ್ದು 1845ರಲ್ಲಿ. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಂತ ಕಷ್ಟಸಹಿಷ್ಣು ತೃಪ್ತಜೀವಿಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಸಂಯುಕ್ತರಾಷ್ಟ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದೊಡನೆಯೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವುದಿರಬೇಕೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾದ್ದು 1901ರಲ್ಲಿ, 1900 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿತವಾದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಸಂವಿಧಾನ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತಾದರೂ ಅದನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ 100 ಮೈ. ಒಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎರಡು ರಾಯಲ್ ಆಯೋಗಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದುವು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟು ಯಾಸ್ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಆರಿಸಿತು. ಅನಂತರ ನಗರದ ನಿವೇಶನದ ಆಯ್ಕೆ ನಡೆಯಿತಲ್ಲದೆ ಸುಮಾರು 900 ಚ.ಮೈ. ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನಿಂದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ==ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ== ರಾಜಧಾನಿಯ ಆಲೇಖ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಂದನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನ ಗಳಿಸಿದಾತ ಷಿಕಾಗೋವಿನ ವಾಲ್ಟರ್ ಬಿ.ಗ್ರಿಫಿನ್ (1876-1937). ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ 1913ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತಾದರೂ ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಿ ಅದು ನಿಧಾನವಾಯಿತು. ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು 1915ರಿಂದ 1920ರ 1920ರ ವರೆಗೆ ಗ್ರಿಫಿನನೇ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.ಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಫೆಡರಲ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ತ್ವರೆಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಕಲಾಪಗಳೆಲ್ಲ ಅದರ ವಶಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು 1925ರಲ್ಲಿ. ಯಾರ್ಕಿನ ಡ್ಯೂಕ್ (ಅನಂತರ 6ನೆಯ ಜಾರ್ಜ್) ನೂತನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಭವನವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ (1927). ಅನಂತರ ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿನಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ನೌಕರರ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಮನೆಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕ್ಯಾನ್‍ಬರದ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿದುವು. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ದು 1930ರಲ್ಲಿ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು|ಗ್ರಂಥಾಲಯ]]ದ ಶಾಖೆಯೊಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ್ದು 1936ರಲ್ಲಿ. ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದಿಂದಾಗಿ ನಗರದ ಪ್ರಗತಿ ನಿಧಾನವಾಯಿತು. ಆದರೂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಯುದ್ಧಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ಏಕಸ್ವ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳು ಅಲ್ಲಿ 1941ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ವಿಶಾಲವಾದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ 1943ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನಗರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರವೇ. 8,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆಗಳೂ ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳ ಭವನಗಳೂ 1946ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಶಾಲಕಟ್ಟಡಗಳೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾದುವು. ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳೂ ಅಂಗಡಿಗಳೂ ತಲೆ ಎತ್ತಿದುವು. ರಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನೂರಾರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿನಿಂದ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರಕ್ಕೆ ವರ್ಗವಾಗಿ ಬಂದರು. ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿನ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ನೌಕರರನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜಧಾನಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು 1958ರಲ್ಲಿ. ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಈ ಆಯೋಗ ನೀಡಿದ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ತತ್ತ್ವಶಃ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ರಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನೂ ನಗರದ ಸೌಂದರ್ಯಾಭಿವರ್ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಅದರ ಹೃದಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಣ ತಟಾಕಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಈ ಆಯೋಗದ ಮುಖ್ಯ ಸಲಹೆಗಳು. ==ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ== ಕ್ಯಾನ್‍ಬರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೆ ಅಲ್ಲದೆ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ, ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನ, ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ-ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಚೌಬೀನೆ ವಿಭಾಗ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಅಂಗರಚನಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮೌಂಟ್‍ಸ್ಟ್ರಾಮ್ಲೊ ಖಗೋಳವೀಕ್ಷಣಾಲಯ, ಕೃಷಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮೊದಲಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಒಳನಾಡಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳುಂಟು. ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರದಿಂದ ಸಿಡ್ನಿ ಮತ್ತು ಮೆಲ್‍ಬರ್ನ್‍ಗಳಿಗೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗೂ ಹೋಗಿ ಬರಲು ವಿಮಾನ ಸೌಲಭ್ಯವುಂಟು. === ಹವಾಮಾನ === [[//es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Climate_chart_of_Canberra.svg|link=https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Climate_chart_of_Canberra.svg|thumb|200x200px|ಕ್ಯಾನ್ಬೆರಾ ಹವಾಮಾನ ನಕ್ಷೆ.]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಶುಷ್ಕ ಸಾಗರ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು , ಅದರ ಅಕ್ಷಾಂಶ, ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ದೂರದಿಂದಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಋತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕರಾವಳಿ ನಗರಗಳ ಹವಾಮಾನವು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಮಧ್ಯಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ಬಿಸಿ, ಶುಷ್ಕ ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಶೀತ, ಮೋಡ ಕವಿದ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಹಿಮಪಾತದೊಂದಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಅತ್ಯಧಿಕ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1968 ರಂದು 42.2 °C ಆಗಿತ್ತು, <ref name="bom" /> ಆದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಜುಲೈ 11, 1971 ರಂದು −10.0 °C ಆಗಿತ್ತು. <ref name="bom" /> ಜನವರಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾದ ತಿಂಗಳು, &nbsp;ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ 27.7 °C, ಹತ್ತು ದಿನಗಳು 30 &nbsp;°C ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 35 &nbsp;°C ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಒಳನಾಡಿನ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನಗರದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯ ತಾಪಮಾನವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜನವರಿಯ ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ 13 &nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳು ಜುಲೈ ಆಗಿದೆ, ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ 11.2 &nbsp;°C ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ −0.2 &nbsp;°C. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 99 ದಿನಗಳ ಹಿಮಪಾತವಿರುತ್ತದೆ , ಅದರಲ್ಲಿ 95 ದಿನಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. <ref name="bom" /> ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಮಳೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಸಂತ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ 108 ಮಳೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 629 ಮಿಮೀ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ . [24] ಮಾರ್ಚ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 23 ಬಿರುಗಾಳಿ ದಿನಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 19 ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಹಿಮಪಾತವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಪರೂಪ, ಮತ್ತು ಅದು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಕೇವಲ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. <ref name="bom" /><ref name="bom" /> {{Weather box|location=Aeropuerto de Canberra|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=42.0|Feb record high C=42.2|Mar record high C=37.5|Apr record high C=32.6|May record high C=24.5|Jun record high C=20.1|Jul record high C=19.7|Aug record high C=24.0|Sep record high C=28.6|Oct record high C=32.7|Nov record high C=39.9|Dec record high C=39.2|year record high C=42.2|Jan high C=28.0|Feb high C=27.1|Mar high C=24.5|Apr high C=20.0|May high C=15.6|Jun high C=12.3|Jul high C=11.4|Aug high C=13.0|Sep high C=16.2|Oct high C=19.4|Nov high C=22.7|Dec high C=26.1|year high C=|Jan mean C=20.6|Feb mean C=20.1|Mar mean C=17.6|Apr mean C=13.4|May mean C=9.4|Jun mean C=6.7|Jul mean C=5.7|Aug mean C=7.0|Sep mean C=9.8|Oct mean C=12.8|Nov mean C=15.8|Dec mean C=18.8|year mean C=|Jan low C=13.2|Feb low C=13.1|Mar low C=10.7|Apr low C=6.7|May low C=3.2|Jun low C=1.0|Jul low C=-0.1|Aug low C=1.0|Sep low C=3.3|Oct low C=6.1|Nov low C=8.8|Dec low C=11.4|year low C=|Jan record low C=1.6|Feb record low C=3.0|Mar record low C=-1.1|Apr record low C=-3.7|May record low C=-7.5|Jun record low C=-8.5|Jul record low C=-10.0|Aug record low C=-8.5|Sep record low C=-6.9|Oct record low C=-3.4|Nov record low C=-1.8|Dec record low C=0.3|year record low C=-10.0|Jan precipitation mm=58.5|Feb precipitation mm=56.4|Mar precipitation mm=50.7|Apr precipitation mm=46.0|May precipitation mm=44.4|Jun precipitation mm=40.4|Jul precipitation mm=41.4|Aug precipitation mm=46.2|Sep precipitation mm=52.0|Oct precipitation mm=62.4|Nov precipitation mm=64.4|Dec precipitation mm=53.8|year precipitation mm=616.4|Jan precipitation days=7.3|Feb precipitation days=6.7|Mar precipitation days=6.9|Apr precipitation days=7.3|May precipitation days=8.4|Jun precipitation days=9.8|Jul precipitation days=10.5|Aug precipitation days=11.1|Sep precipitation days=10.2|Oct precipitation days=10.4|Nov precipitation days=9.8|Dec precipitation days=7.8|year precipitation days=106.2|Jan sun=294.5|Feb sun=254.3|Mar sun=251.1|Apr sun=219|May sun=186|Jun sun=156|Jul sun=179.8|Aug sun=217|Sep sun=231|Oct sun=266.6|Nov sun=267|Dec sun=291.4|year sun=2813.7|source 1=Climate averages for Canberra Airport Comparison (1939–2010)<ref>{{Cita web |url= https://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |título= Climate statistics for Australian locations: Canberra Airport Comparison |editorial=[[Bureau of Meteorology]] |fechaacceso=3 de septiembre de 2011 }}</ref>|date=Septiembre de 2011|source 2=Special climate statements and climate summaries for more recent extremes<ref> *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs36b.pdf |título=Special climate statement 36 – Unseasonal cold in southeast Australia |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=13 de enero de 2012 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201209.summary.shtml |título=ACT in September 2012 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=2 de octubre de 2012 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201212.summary.shtml |título=ACT in December 2012 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=2 de enero de 2013 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |título=Special Climate Statement 43 – extreme heat in January 2013 |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs43e.pdf |editorial=Bureau of Meteorology |formato=PDF |fechaacceso=2 de febrero de 2013 |fecha=1 de febrero de 2013}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201310.summary.shtml |título=ACT in October 2013 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=1 de noviembre de 2013 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} </ref><ref>{{cita web |url=https://ogimet.com/cgi-bin/gsynres?ind=94926&ano=2024&mes=9&day=16&hora=23&min=0&ndays=30|título=94926: Canberra (Australia)|fechaacceso=17 de septiembre de 2024|apellido= |nombre= |enlaceautor= |fecha=16 de septiembre de 2024 |formato= |obra= |editor= |editorial= OGIMET|ubicación= |idioma= |cita=}}</ref>}} === ನಗರ ರಚನೆ === [[File:Canberra Government House.jpg|thumb|Canberra's [[Government House, Canberra|Government House]], the official residence of the [[Governor-General of Australia]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎಂಬುದು ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಆಧುನಿಕ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ನಗರ ಯೋಜನೆಯು 1912 ರ ಹಿಂದಿನದು. ನಗರವನ್ನು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಗಳಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ . ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ '','' ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರದೇಶ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರದೇಶ, ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. [[File:Parliament House, National Library of Australia, Canberra, 2023.jpg|thumb|Various civic landmarks line [[Lake Burley Griffin]]. Pictured is the [[National Library of Australia|National Library]] and [[Parliament House, Canberra|Parliament House]] (background)]] ನಗರವು 1963 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಕೃತಕ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ . [[ಸರೋವರ]]ದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ, ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು ಭವನವಿದೆ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಬೀದಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಮ್ಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂಸತ್ತು ಭವನ ಸುತ್ತಲೂ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗಳು, ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳು, [[ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ|ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು, ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಮತ್ತು [[ಉದ್ಯಾನವನ]]ಗಳಿವೆ. ಸಂಸತ್ತು ಭವನವು ದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಸರೋವರದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರದೇಶ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ನಗರ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ), ವಸತಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ನಗರವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇವು ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಉಚಿತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಒಂದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಚೌಕಗಳು, ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಳು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಉಪನಗರಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಆದ ಚೌಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * '''1920 ಮತ್ತು 30 ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮತ್ತು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು 1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ''' , ಈಗ 15 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. * 1920 ರಿಂದ 1960 ರವರೆಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ '''ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ , 12 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು''' * '''1963 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಜನವಸತಿಯಾದ ವೊಡೆನ್ ಕಣಿವೆ''' , 13 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''ಬೆಲ್ಕೊನ್ನೆನ್''' , 1967 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ, 25 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''ವೆಸ್ಟನ್ ಕ್ರೀಕ್''' , ಮೊದಲ ವಸಾಹತುಗಳು 1969 ರಲ್ಲಿ, 8 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''1974 ರಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್''' , 19 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಕೊನೆಯ '''ಗುಂಗಾಹ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು 7 ನೆರೆಹೊರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.''' ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಅವರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. 1967 ರಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಂಡವಾಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯೋಗವು "ಯೋಜನೆ Y" ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭವಿಷ್ಯದ ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು "ಪಟ್ಟಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇವು ಚೌಕಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಬೀದಿಗಳಾಗಿವೆ, ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ , Y ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ನಿಕಟವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಬಳಿ ಇವೆ. ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮುದಾಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ಅನೇಕ ನೆರೆಹೊರೆಗಳಿಗೆ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು , ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರು , ಆರಂಭಿಕ ವಸಾಹತುಗಾರರು ಅಥವಾ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ . ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಡಫಿಯಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪೇಜ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದಿಗಳ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಯರ್ರಲುಮ್ಲಾ, ಡೀಕಿನ್ ಮತ್ತು ಓ'ಮ್ಯಾಲಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಫಿಶ್ವಿಕ್, ಮಿಚೆಲ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಮ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ತ್ರಿಕೋನ ವಿನ್ಯಾಸ. ಈ ತ್ರಿಕೋನವು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ, ಕಿಂಗ್ಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. <ref name="nca" /> ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಂಸತ್ತು ಭವನ, ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಸರೋವರ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಂತಹ ನಗರದ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಅನೇಕ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಈ ನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗ್ರಿಫಿನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಸ್ಮರಣಾರ್ಥಗಳು, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ . ನಗರದ ಅಲ್ಪ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಲವಾರು ಗಮನಾರ್ಹ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು 1920 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ ಭವನ ಮತ್ತು ಅದರ ಉದ್ಯಾನಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ. ಎರಡನೆಯದು, 1950 ರಿಂದ 1970 ರವರೆಗೆ, ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ತೆರೆದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವಿವಿಧ ಮರಗಳ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ನೆಡಲಾಯಿತು . 1980 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ಸೇರ್ಪಡೆಯೆಂದರೆ 1988 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಸಂಸತ್ ಭವನ. === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ತನ್ನ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಲಾದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ . ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ACT) ಒಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಅಂಶಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸರಾಗವಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[File:Inner-canberra 01MJC.png|right|thumb|Inner Canberra demonstrates some aspects of the Griffin plan, in particular the [[Parliamentary Triangle, Canberra|Parliamentary Triangle]].]] [[File:Canberra Civic Centre-1.jpg|thumb|An aerial view of the [[Civic, Australian Capital Territory|Civic Centre]] from [[Mount Ainslie]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖೆಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್, ಮೌಂಟ್ ಐನ್ಸ್ಲೀ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಹಿಲ್‌ಗಳು ಸ್ಕೈಲೈನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಬಲ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಎತ್ತರಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ರೋಲಿಂಗ್ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವಿದೆ, ಇದು ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುವ ಕೃತಕ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ . ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿ ರಚಿಸಲಾದ ಈ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವು ಮನರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಸುಂದರವಾದ ಬೋರ್ಡ್‌ವಾಕ್‌ಗಳು, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವೆಂದರೆ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು . ನಗರವನ್ನು ಉದ್ಯಾನ ನಗರ ಚಳವಳಿಯ ತತ್ವಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಗರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಂಶಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ವಾಕಿಂಗ್ ಟ್ರೇಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಅವರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ, ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಜ್ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿಯು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸುತ್ತುವರೆದು, ಸುಂದರವಾದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಜ್ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಹೊರಾಂಗಣ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಪಾದಯಾತ್ರೆ , ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಮತ್ತೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ 250 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮರಗಳ ವಿಶಾಲ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅರ್ಬೊರೇಟಂನ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಅದ್ಭುತ ನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಆನಂದಿಸಲು ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪೊದೆಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದು , ಇದು ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಮದ್ಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಟಿಡ್ಬಿನ್‌ಬಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದಂತಹ ಈ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಗರಕ್ಕೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪೊದೆಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ಒರಟಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಕಲ್ಲಿನ ಹೊರಹರಿವುಗಳು, ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯು ಅದರ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸವು ತ್ರಿಜ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಹಿಲ್ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವಾಗ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ನಗರ ಯೋಜನಾ ತತ್ವಗಳು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೆ. [[File:Canberra Map-MJC.png|thumb|right|The location of Canberra within the [[Australian Capital Territory|ACT]]. Canberra's main districts are shown in yellow: [[Canberra Central]] (marked as North Canberra and South Canberra), [[Woden Valley]], [[Belconnen]], [[Weston Creek]], [[Tuggeranong]], and [[Gungahlin]].]] {{wide image|Canberra From Black Mountain Tower.jpg|800px|Panorama of Canberra and Lake Burley Griffin set against the backdrop of distant New South Wales, taken from the [[Telstra Tower]]}} {{overlay |image = Canberra viewed from Mount Ainslie.jpg |width = 870 |height = 582 |columns = 4 |legend1title = Points of Interest Looking South from [[Mount Ainslie]] |overlay1 = War Memorial |overlay1left = 500 |overlay1top = 530 |overlay1link = Australian War Memorial |overlay2 = Anzac Parade |overlay2left = 430 |overlay2top = 470 |overlay2link = Anzac Parade, Canberra |overlay3 = Old Parliament House |overlay3left = 375 |overlay3top = 245 |overlay3link = Old Parliament House, Canberra |overlay4 = New Parliament House |overlay4left = 375 |overlay4top = 195 |overlay4link = Parliament House, Canberra |overlay5 = National Gallery |overlay5left = 110 |overlay5top = 260 |overlay5link = National Gallery of Australia |overlay6 = High Court |overlay6left = 230 |overlay6top = 275 |overlay6link = High Court of Australia |overlay7 = Questacon |overlay7left = 540 |overlay7top = 250 |overlay7link = Questacon |overlay8 = National Library |overlay8left = 735 |overlay8top = 248 |overlay8link = National Library of Australia |overlay9 = Edmund Barton Building |overlay9left = 30 |overlay9top = 270 |overlay9link = Edmund Barton Building |overlay10 = Brindabella Ranges |overlay10colour = green |overlay10left = 210 |overlay10top = 55 |overlay10link = Brindabella Range |overlay11 = Lovett Tower |overlay11colour = red |overlay11left = 530 |overlay11top = 125 |overlay11link = Lovett Tower |overlay12 = Ben Chifley Building |overlay12left = 75 |overlay12top = 330 |overlay12link = Australian Security Intelligence Organisation |overlay13 = Lake Burley Griffin |overlay13colour = blue |overlay13left = 810 |overlay13top = 310 |overlay13link = Lake Burley Griffin |overlay14 = Limestone Avenue |overlay14colour = red |overlay14left = 650 |overlay14top = 525 |overlay14link = Limestone Avenue, Canberra |overlay15 = Fairbairn Avenue |overlay15left = 205 |overlay15top = 525 |overlay15link = Fairbairn Avenue |overlay16 = Parkes Way |overlay16left = 420 |overlay16top = 350 |overlay16link = Parkes Way |overlay17 = R G Casey Building |overlay17left = 125 |overlay17top = 202 |overlay17link = Department of Foreign Affairs and Trade (Australia) |overlay18 = John Gorton Building |overlay18left = 220 |overlay18top = 240 |overlay18link = John Gorton Building |overlay19 = King Edward Terrace |overlay19left = 420 |overlay19top = 275 |overlay20 = Presbyterian Church of Saint Andrew |overlay20left = 175 |overlay20top = 200 |overlay21 = St John's Anglican Church |overlay21left = 635 |overlay21top = 375 |overlay21link = St John the Baptist Church, Reid }} === ಭೂವಿಜ್ಞಾನ === [[File:Canberra SPOT 1088.jpg|thumb|The Canberra region seen from space]] ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ನೂರಾರು ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಳಪಾಯವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಿಲೂರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಡೆವೋನಿಯನ್ ಅವಧಿಗಳ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ತೀವ್ರವಾದ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಬಂಡೆಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದು ನಾವು ನೋಡುವ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಶಿಲಾ ಪ್ರಕಾರವೆಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಚನೆ, ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಳುಗಲ್ಲು, ಹೂಳುಗಲ್ಲು ಮತ್ತು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಸಂಚಿತ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿದೆ . ಈ ಕೆಸರುಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 430 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಿಲೂರಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಈ ಕೆಸರುಗಳನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಈಗ ನಗರದ ಬಹುಭಾಗದ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಈ ಬಂಡೆಗಳು ರಸ್ತೆ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೊರಹರಿವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಚನೆಯ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳು , ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಗ್ರಾನೈಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಶಿಲೆಗಳು ಇವೆ. ಈ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳು ಡೆವೊನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸರಿಸುಮಾರು 380 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಂಭವಿಸಿದವು, ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದ ಆಳದಿಂದ ಕರಗಿದ ಬಂಡೆಗಳು ಮೇಲೇರಲು ಕಾರಣವಾದ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಚಲನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ . ಈ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಹಿಲ್‌ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಭೂದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಸೆಡಿಮೆಂಟರಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಬಸಾಲ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಹಲವಾರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ , ಇದು ಪ್ರದೇಶದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಿಲಾ ರಚನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅವಧಿಗಳ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಸವೆತದ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು . ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು, ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು 2.6 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ 11,700 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪ್ಲೆಸ್ಟೊಸೀನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ , ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಹಲವಾರು ಹಿಮಯುಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಹಿಮನದಿಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಷ್ಟು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ತಲುಪದಿದ್ದರೂ, ಈ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನವು ಹೆಚ್ಚು ತಂಪಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಫ್ರೀಜ್-ಥಾ ಚಕ್ರಗಳಂತಹ ಪೆರಿಗ್ಲೇಶಿಯಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಮಣ್ಣು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಶಿಲೆಯ ಹವಾಮಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ . ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರವು ಮೂಲ ಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮಣ್ಣು ಮಧ್ಯಮ ಫಲವತ್ತಾಗಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಕಳಪೆಯಾಗಿ ನೀರು ಬಸಿದು ಹೋಗುವ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಬಹುದು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಂತಹ ನಗರ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಕುಸಿತಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪಗಳಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರದೇಶದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವು ಹಿಂದಿನ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ . === ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ -ಪರಿವರ್ತಿತ ಪರಿಸರಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಸರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ . ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಗಗಳು ಉಳಿದಿವೆ, ಇದು ನಗರದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಬಲ ಸಸ್ಯ ಸಮುದಾಯವೆಂದರೆ ತೆರೆದ ನೀಲಗಿರಿ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶ, ಇದನ್ನು ಬಾಕ್ಸ್‌ವುಡ್ ಅರಣ್ಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶವು ನೀಲಗಿರಿ ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬ್ಲೇಕ್ಲಿಯ ಕೆಂಪು ಗಮ್ ( ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಬ್ಲೇಕ್ಲಿ ) ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಗಮ್ (ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಮೆಲ್ಲಿಯೊಡೋರಾ), ಇದು ಮೇಲಾವರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅರಣ್ಯದ ಕೆಳಭಾಗವು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಹುಲ್ಲುಗಳು, ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶಗಳು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಮೂಲ [[ನೀಲಗಿರಿ]] ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳು ಪ್ರಮುಖ ವನ್ಯಜೀವಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನಗರದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ನೆಡುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ನಿರ್ಮಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವೂ ಸೇರಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಕಾಂಗರೂ]]ಗಳು, ವಾಲಬೀಸ್, ಪೊಸಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎಕಿಡ್ನಾಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಗರದ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಂಜಾನೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಛಿದ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ನಗರೀಕರಣದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ [[ಪಕ್ಷಿ]]ಗಳಿಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾಗ್ಪೀಸ್, ಕೂಕಬುರಾಸ್, ರೊಸೆಲ್ಲಾಗಳು ಮತ್ತು ಹನಿಕ್ರೀಪರ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ನಗರದ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು, ಹಂಸಗಳು ಮತ್ತು ಪೆಲಿಕನ್‌ಗಳಂತಹ ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆಯು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣಗಳಿವೆ. [[ಸರೀಸೃಪ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಉಭಯಚರಗಳು|ಉಭಯಚರ]]ಗಳು ಸಹ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೂ ಅವು [[ಸಸ್ತನಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ . [[ಹಲ್ಲಿ]]ಗಳು, [[ಹಾವು]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಕಪ್ಪೆ]]ಗಳು ಕಾಡುಗಳು, [[ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು]]ಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ, [[ಕೀಟ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಕೀಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಂಬಲಾಗದಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಆದರೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಅವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಜೇನುನೊಣಗಳು, [[ಚಿಟ್ಟೆ]]ಗಳು, [[ಇರುವೆ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಜೀರುಂಡೆ]]ಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅನೇಕ ಕೀಟ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಕೀಟಗಳು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ , ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪರಿಸರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ, ಕಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೇರಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶ್ರೀಮಂತ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ == === ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ === [[File:Entrance to the ACT Legislative Assembly building July 2022.jpg|thumb|ACT Legislative Assembly<br />and the statue ''Ethos'' (Tom Bass, 1961)]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತು ಅಥವಾ ಪುರಸಭೆ ಸರ್ಕಾರವಿಲ್ಲ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯು ನಗರಕ್ಕೆ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರ ಎರಡರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುಪಾಲು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ನಗರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ವಿಧಾನಸಭೆಯು ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಅನುಪಾತದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆಯಾದ 25 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಬೃಂದಾಬೆಲ್ಲಾ, ಗಿನ್ನಿಂಡೆರಾ, ಕುರ್ರಾಜೋಂಗ್, ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಗಿ ಮತ್ತು ಯೆರಾಬಿ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಐದು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯ (ಎಂಎಲ್‌ಎ) ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ತಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಫೆಡರಲ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ACT ಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಲಿಬರಲ್‌ಗಳು ACT ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 1995 ಮತ್ತು 2001 ರ ನಡುವೆ 6.5 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರು . 2001 ರಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿತು. 2004 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹೋಪ್ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು 17 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 9 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಮೊದಲ ಬಹುಮತದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 2008 ರಿಂದ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಲೇಬರ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಆಳುತ್ತಿದೆ . 2022 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಬಾರ್ ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಅಥಾರಿಟಿಯ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಅಥವಾ ನಗರಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್, ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್, ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳು, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಭೂ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗದ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖೆಗಳು (ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ). [205] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ಸ್ವ-ಸರ್ಕಾರ) ಕಾಯ್ದೆ 1988, ನ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಟೆರಿಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. === ಫೆಡರಲ್ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ 1949 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಫೆಡರಲ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು , ಅದು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಡಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1966 ರವರೆಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಬಹುದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಗೆ ಲೆಕ್ಕಿಸಲಿಲ್ಲ. 1974 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹಂಚಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು.[208] 1996 ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ 1998 ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು 2019 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬೀನ್ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಹೊಂದಿತ್ತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರಾಮದಾಯಕ ಅಂತರದಿಂದ. 1990 ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಫೆಡರಲ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲೂ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಏಳು ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗೆದ್ದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಅದರ ಸರಾಸರಿ ಲಾಭವು 15 ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳಾಗಿದೆ. 2022 ರ ಚುನಾವಣೆಯವರೆಗೆ ALP ಮತ್ತು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷವು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲಾ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಡೇವಿಡ್ ಪೊಕಾಕ್ ಲಿಬರಲ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಜೆಡ್ ಸೆಸೆಲ್ಜಾ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. === ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫೆಡರಲ್ ಪೊಲೀಸ್ (AFP) ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದದ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳಂತೆಯೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ . AFP ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಸಮುದಾಯ ಪೊಲೀಸ್ ವಿಭಾಗವಾದ ACT ಪೊಲೀಸ್ ಮೂಲಕ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಧಗಳ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತಿರುವ ಜನರನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2009 ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚುವ ಮೊದಲು, ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೆಲ್ಕಾನೆನ್ ಧಾರಣ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಮ್ಯಾಕೊನೊಚಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11, 2008 ರಂದು ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹೋಪ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ನಿರ್ಮಾಣದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ US$130 ಮಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಣ್ಣ ನಾಗರಿಕ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿವಿಧ ಕಾನೂನು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ . 2019 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳು, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನ. ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ 2,304 ಮತ್ತು 966 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ (100,000 ಜನರಿಗೆ 580 ಮತ್ತು 243). ನರಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪರಾಧಗಳು - ಕೊಲೆ, ಕೊಲೆ ಯತ್ನ ಮತ್ತು ನರಹತ್ಯೆ, ಆದರೆ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಕೊಲೆಗೆ ಪಿತೂರಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ - 100,000 ಜನರಿಗೆ 1.0 ರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 100,000 ಜನರಿಗೆ 1.9 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ದರಗಳು (100,000 ಜನರಿಗೆ 64.4) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (100,000 ಜನರಿಗೆ 98.5) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2017 ರ ಅಪರಾಧ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದರೋಡೆಗಳು, ಕಳ್ಳತನಗಳು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == [[File:Belconnen Apartments - DSC07473-HDR.jpg|thumb|High-density residential apartments in [[Belconnen]]; Canberra has one of the fastest growing populations in the nation]] ೨೦೨೫ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ೪,೮೪,೩೬೦<ref name=ABSGCCSA/> At the {{CensusAU|2021} ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ &nbsp;ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರಿಗೆ 560 ನಿವಾಸಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 2.0% ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂಲದವರು ಮತ್ತು 32.5 % ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು. <ref name=":0" /> ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 3.8 % ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ಮತ್ತು 2.9 % ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು . ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಪಾಲು (71.2 %) ಜನರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯುವ, ಚಲನಶೀಲ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾವಂತ. ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು 35 ವರ್ಷಗಳು, ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 17.9% ರಷ್ಟು ಜನರು 65 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು. 15 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರದ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ 43% ರಷ್ಟು ಜನರು ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಡಿಪ್ಲೊಮಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 26.3 % ಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಿ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. 27.5 % ನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ , ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ . 9.7 % ಜನರು ಕ್ರೈಸ್ತೇತರರು ಮತ್ತು 43.5 % ಜನರು ತಮ್ಮನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಮೋಟಾರ್ ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನಗಳು. ಇವು &nbsp;ಕ್ರಮವಾಗಿ 1,961 ಜನರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು 100,000 ಕ್ಕೆ 630 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನರಹತ್ಯೆಗಳು 100,000 ಕ್ಕೆ 1.5 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 4.9 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದ&nbsp; ಸರಾಸರಿ ದರಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದವು. === ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ === [[File:ANU School of Art, Canberra.jpg|thumb|right|[[Australian National University|ANU]] School of Art (formerly the Canberra High School)]] ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೆಂದರೆ ಆಕ್ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (ANU) ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (UC). ANU ಅನ್ನು 1946 ರಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿಗೂ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ, ಲಂಡನ್ ಮೂಲದ ''ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ಮತ್ತು ''ಶಾಂಘೈ ಜಿಯಾವೊ ಟಾಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಿಂದ'' ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ . ANU ಮತ್ತು UC ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಿಯೋಲೋವಾ, ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ವಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಎರಡು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಿವೆ: ನಗರದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿಗ್ನಾಡೌ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಥಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಟರ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳೆಂದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಫೋರ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ (ADFA) ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾಲೇಜು, ಇದು ನಗರದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕೂಡ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. === ಆರೋಗ್ಯ === [[File:Canberra Hospital February 2018.jpg|thumb|The [[Canberra Hospital]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಹಿಂದೆ ವೊಡೆನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಗ್ಯಾರನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು 500 ಹಾಸಿಗೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಲ್ವರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು 174 ಹಾಸಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಡೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಬೋಧನಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಜಾನ್ ಕರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಡೀಕಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಾನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ. ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಆಕ್ಟನ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಗಣನೀಯ ವಿವಾದದ ನಂತರ 1997 ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2021 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು 3.8 % ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರವಾದ 5.1 % ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಕಡಿಮೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ , ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[File:ACT Government, Canberra.jpg|thumb|Just under a third of Canberrans are employed in the public sector, working in government departments such as the [[Government of the Australian Capital Territory|ACT Government]]]] ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸರಾಸರಿ ವಾರದ ಆದಾಯ 1,204 &nbsp;ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $805 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ 2005 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಮನೆ ಬೆಲೆ $352,500 ಆಗಿತ್ತು , ಇದು ಸಿಡ್ನಿ , ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಮತ್ತು [[ಪರ್ತ್, ಪಶ್ಚಿಮದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|ಪರ್ತ್‌]]ಗಿಂತ&nbsp; ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ , ಆದರೆ ಇತರ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ತರುವಾಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ $375,000 ತಲುಪಿದವು ನವೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ $411,305. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ವಾರದ ಬಾಡಿಗೆ ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ .ಸರಾಸರಿ ವಾರದ ಬಾಡಿಗೆ $450 ಆಗಿದ್ದು , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $375 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. [[File:50 Marcus Clarke Street Feb 2016.jpg|left|thumb|The [[Civic, Australian Capital Territory|Civic]] is home to various administrative departments, such as the [[Department of Education, Skills and Employment]]]] [[File:Bunda Street July 2021.jpg|left|thumb|[[Bunda Street]] in Canberra's shopping district; tourism, retail and hospitality are also major employers.]] ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮವೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ, ಇದು &nbsp;2003/04 ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ 26.1% ರಷ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು &nbsp;ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾನ್‌ನ 40% ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. <ref>{{cite web |url=https://apps.treasury.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0010/399979/GSP.pdf/_recache |publisher=ACT Government |title=CMTED Brief |access-date=29 March 2020 |archive-date=12 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200312155536/https://apps.treasury.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0010/399979/GSP.pdf/_recache |url-status=live}}</ref><ref name="EDA ACT Economic Indicators">{{cite web |url=https://app.remplan.com.au/eda-australiancapitalterritory/economy/industries/employment?state=pBPJF7!zqpdU432PIpMAxgHbd5omIpFefArbs1rWD4UyEABnslfkI00mvCxMa |publisher=EDA Australia |title=EDA ACT Economic Indicators |access-date=29 March 2020 |archive-date=29 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329020321/https://app.remplan.com.au/eda-australiancapitalterritory/economy/industries/employment%3Fstate%3DpBPJF7!zqpdU432PIpMAxgHbd5omIpFefArbs1rWD4UyEABnslfkI00mvCxMa |url-status=live}}</ref>2021 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಶೇಕಡಾವಾರು 25.6% ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ . ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ , ಹಣಕಾಸು , ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಖಜಾನೆ ಮುಂತಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ನೌಕರರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ . ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆ ನೆಲೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಸಂವಹನ ಕೇಂದ್ರವಾದ HMAS ಹರ್ಮನ್. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದಿನ RAAF ಫೇರ್‌ಬೈರ್ನ್ ವಾಯುನೆಲೆಯನ್ನು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಂದ VIP ವಿಮಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ''ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್'' ವಿತರಕರು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ QSP, ಟವರ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್, ರೂಲ್‌ಬರ್ಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ದಿ ಡಿಸ್ಟಿಲರಿ ಸೇರಿವೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಸೇವೆಗಳು, ನಿರ್ಮಾಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರವೆಂದರೆ ವೆಸ್ಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಬೆಲ್ಕೊನೆನ್, ಇದು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮನುಕಾ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ . ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಿಟಿ ವಾಕ್, ಗರೆಮಾ ಪ್ಲೇಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳು == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿ ಐಕಾನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೀರು ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕ್ಟೆವ್‌ಎಜಿಎಲ್ ಎಸಿಟಿಇಡಬ್ಲ್ಯೂ ಮತ್ತು ಎಜಿಎಲ್ ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪೂರೈಕೆದಾರವಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನೀರು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಎಸಿಟಿ ಎಂಬ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೀರನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ: ಕಾಟರ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಕೋರಿನ್, ಬೆಂಡೋರಾ ಮತ್ತು ಕಾಟರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್‌ಬೆಯಾನ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಗೂಗಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು . ಗೂಗಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಐಕಾನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಎರಡು ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಫಿಶ್ವಿಕ್ ಮತ್ತು ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಿಡ್‌ನಿಂದ ಹೋಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಫಿಶ್ವಿಕ್ ಸಬ್‌ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ (ಕ್ವೀನ್‌ಬೆಯಾನ್ ಮೂಲಕ) ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವಾದ ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯ ಬಳಿಯ ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಪವರ್‌ಹೌಸ್‌ನಿಂದ ಮೊದಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ 1957 ರಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ನಾಲ್ಕು ಸೌರ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು 2014 ಮತ್ತು 2017 ರ ನಡುವೆ ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ: ರಾಯಲ್ಲಾ (20 MW ನಾಮಮಾತ್ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, 2014), ಮೌಂಟ್ ಮಜುರಾ (2.3 MW, 2016), ಮುಗ್ಗಾ ಲೇನ್ (13 MW, 2017) ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ಡೇಲ್ (11 MW, 2017) ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳು ದ್ಯುತಿವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ ಫಲಕಗಳು ಅಥವಾ ಸೌರ ಬಿಸಿನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. 2015 ಮತ್ತು 2016 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಸೌರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 26.3 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು 34,910 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದವು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 25.2 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು 28,815 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಅನ್ನು ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಿದವು (ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ). ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪವನ ಟರ್ಬೈನ್‌ಗಳಿಲ್ಲ , ಆದರೆ ಹತ್ತಿರದ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಅಥವಾ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ 140.7-ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ವಿಂಡ್ ಫಾರ್ಮ್. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವು 2013 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುವ 90% ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ಗುರಿಯನ್ನು 210 ರಿಂದ 550 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2015 ರಲ್ಲಿ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು 200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು; ಇವು 2017 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015 ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2016 ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಿಂದ ಇನ್ನೂ 200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು . 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುಡಲು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಅಥವಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು 23 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕದ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವು 2014 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ACT ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರವೇಶ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (2014-15 ರಲ್ಲಿ 94% ಮನೆಗಳು). == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[File:National Film and Sound Archive, Canberra, 2022, 03 (2).jpg|thumb|[[National Film and Sound Archive]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು , ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು , ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು , ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಶಾಪಿಂಗ್, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . === ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು === [[File:National Museum of Australia 03.jpg|left|thumb|The [[National Museum of Australia]] established in 2001 records Australia's social history and is one of Canberra's more architecturally daring buildings.]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ, ನೀವು ನಗರ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಸೇರಿದೆ , ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಡೆಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಯುದ್ಧಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದವರಿಗೆ ಗೌರವವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ANZAC ಪೆರೇಡ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು, ಇದು ವಿಶಾಲವಾದ ಬೀದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದ '''ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್''' ಮತ್ತು '''ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್''' ಆರ್ಮಿ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ''' ಗ್ಯಾಲರಿಯು '''ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು''' , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹವು ಪೊಲಾಕ್ ಮತ್ತು ರೂಬೆನ್ಸ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ ಭವನವು ಹೆಚ್ಚು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ , ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ''' ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೂ ಸಹ . ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 220 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕಪಾಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು 2005 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆದಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್, ನಂತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮಿಂಟ್. ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕುಕ್ ಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾರಿಲ್ಲನ್‌ಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇತರ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಲ್‌ಸ್ಟ್ರಾ ಟವರ್ , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೃಗಾಲಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೈನೋಸಾರ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಸೇರಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಪೌರಾಣಿಕ ಟೈರನ್ನೊಸಾರಸ್ ರೆಕ್ಸ್‌ನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಹ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಕೂಡ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಥಿಯೇಟರ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಹೌಸ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವಗಳು, ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ ಲೆವೆಲಿನ್ ಹಾಲ್ (ANU ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಲ್ಲಿದೆ). ಚೈಲ್ಡರ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಥಿಯೇಟರ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಹಾಲ್ 1928 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರೆಪರ್ಟರಿ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ಟೋನ್‌ಫೆಸ್ಟ್ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಜೋಡಿ ಕೂಲಿಸಂನ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಿಕ್ಸನ್, ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಹಲವಾರು ಬಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿವೆ. ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ಉತ್ಸವ, ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದರ್ಶನ (ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕೃಷಿ ಮೇಳ), ಸಮ್ಮರ್‌ನಾಟ್ಸ್ ಮೋಟಾರ್ ಶೋ, ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಸೆಲೆಬ್ರೇಟ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಉತ್ಸವ ಸೇರಿವೆ, ಇದು ನಗರದ ಅಧಿಕೃತ ರಜಾದಿನವಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದಿನದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾನ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಉತ್ಸವವೆಂದರೆ ''ಫ್ಲೋರಿಯಾಡ್'' , ಇದು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಆಚರಣೆ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಡುವೆ), ಇದರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ನಗರವು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಉತ್ಸವವು ಸಂಗೀತ, ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಭೂದೃಶ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು 1998 ರಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ 75 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ದ್ವಿಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ವರ್ಷವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಇದನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. === ಮಾಧ್ಯಮ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ವಾಣಿಜ್ಯ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾನಗರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ಯೂರೋಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪತ್ರಿಕಾ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,.<ref>{{cite web|url=https://pressgallery.net.au/|archive-url=https://web.archive.org/web/20251219215056/https://pressgallery.net.au/|archive-date=19 December 2025|url-status=live|title=Federal Parliamentary Press Gallery|access-date=11 February 2026}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಗುಂಪು. ಬಾರ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಕಾರಣಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ 1926 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ದಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಟೈಮ್ಸ್ ಎಂಬ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಇದೆ . ಸಿಟಿನ್ಯೂಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವೀಕ್ಲಿ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮನರಂಜನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಬಿಎಂಎ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಂತಹ ಹಲವಾರು ಉಚಿತ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಸಹ ಇವೆ. ಬಿಎಂಎ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು 1992 ರಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಯಿತು; ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಂಚಿಕೆಯು ನಿರ್ವಾಣದ ನೆವರ್‌ಮೈಂಡ್ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು AM ಮತ್ತು FM ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು (AM/FM ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೇಡಿಯೋ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ (2CA ಮತ್ತು 2CC) ಮತ್ತು ಆಸ್ಟೆರಿಯೊ/ARN (104.7 ಮತ್ತು ಮಿಕ್ಸ್ 106.3). ಹಲವಾರು ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಇವೆ. DAB+ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಯೋಗವು ಸಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ , ಕೆಲವು AM/FM ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಡಿಜಿಟಲ್-ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು (DAB+ ಟ್ರಯಲ್ ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್) ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಐದು ಉಚಿತ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು: * ಎಬಿಸಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ (ಎಬಿಸಿ) * ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ (ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್) * ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 10 ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (CTC) - ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 10 ಒಡೆತನದ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿಲ್ದಾಣ. * ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (CBN) - ಸ್ಟೇಷನ್ ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * WIN ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (WIN) - ನೈನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾಲವು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಚಾನೆಲ್ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಬಹು-ಚಾನೆಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ WIN ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ WIN News ಅನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ನಗರದ ಸುದ್ದಿ ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ ವೊಲೊಂಗೊಂಗ್‌ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ 10 ದಿನವಿಡೀ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಅದರ ಹೋಬಾರ್ಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಇದು ನೈನ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ವಾರದ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ ನೈನ್ ನ್ಯೂಸ್‌ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸೆವೆನ್ ಪ್ರಸಾರಗಳು ದಿನವಿಡೀ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ನವೀಕರಣಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ೧೯೮೯ ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಎಬಿಸಿ, ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಸಿಟಿಸಿ) ಮಾತ್ರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ನಂತರ ಅದು ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಟೆನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಆಗಿ, ನಂತರ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಟೆನ್ ಆಗಿ, ನಂತರ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ೯/ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ನೈನ್ ಆಗಿ, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ೧೦ ಆಗಿ, ಆ ವರ್ಷ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರೈಮ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಈಗ ಪ್ರೈಮ್ ೭) ಮತ್ತು ವಿನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ . ಫಾಕ್ಸ್‌ಟೆಲ್ ( ಉಪಗ್ರಹದ ಮೂಲಕ ) ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಂಪನಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಎಸಿಟಿ (ಕೇಬಲ್ ಮೂಲಕ) ಪೇ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ . == ಕ್ರೀಡೆ == [[File:BruceStadium19032005.JPG|right|thumb|A rugby league match at [[Canberra Stadium]]]] ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಂಡಗಳೆಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರೈಡರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಸಿಟಿ ಬ್ರಂಬೀಸ್ , ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್ ಮತ್ತು ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್ ಆಡುತ್ತವೆ ; ಎರಡೂ ತಮ್ಮ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ತಮ್ಮ ತವರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತವೆ , ಇದು ನಗರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2000 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 2003 ರ ರಗ್ಬಿ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಾಗಿ ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಆದ ಎ-ಲೀಗ್ ಮಹಿಳಾ (ಹಿಂದೆ ಡಬ್ಲ್ಯೂ-ಲೀಗ್) ನಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2011–12 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. 2024–25 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ತಂಡವು ಎ-ಲೀಗ್ ಪುರುಷರ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ . ನಗರವು ಯಶಸ್ವಿ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡವಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವರು ಕಳೆದ ಹನ್ನೊಂದು ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವೈಕಿಂಗ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಗ್ಬಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2015 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. [[File:PM's 11 Cricket at Manuka Oval.jpg|thumb|The annual Prime Minister's XI cricket match at [[Manuka Oval]]]] ನೆಟ್‌ಬಾಲ್ , ಫೀಲ್ಡ್ ಹಾಕಿ, ಐಸ್ ಹಾಕಿ , ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳಿವೆ . ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ XI ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಮನುಕಾ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸಿಟಿ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಫ್ ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನಿಯಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ 1981 ರಿಂದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಾಗಿ ಬಿಡ್ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ . ಲೀಗ್ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರೂ, AFL ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಗ್ರೇಟರ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಸಿಡ್ನಿ ಜೈಂಟ್ಸ್‌ನ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು ಪ್ರತಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮನುಕಾ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹೋಮ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸಿಟಿ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಫ್ ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ (AIS) ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಬ್ರೂಸ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯ ಜೂನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. AIS 1981 ರಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಗಣ್ಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. 2000 ಸಿಡ್ನಿ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಪದಕ ವಿಜೇತರು AIS ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದರು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ಅಂಡಾಕಾರಗಳು, ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು, ಸ್ಕೇಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಈಜುಕೊಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮಹಿಳಾ ಟೆನಿಸ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ನೆಲೆಯಾದ ಲೈನೆಹ್ಯಾಮ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆನಿಸ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮನರಂಜನಾ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸೈಕ್ಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಾದ್ಯಂತ ಸೈಕಲ್‌ವೇಗಳ ಜಾಲ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ವಾಕಿಂಗ್, ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಬೈಕಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನೌಕಾಯಾನ, ರೋಯಿಂಗ್, ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಬೋಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಾಟರ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರ್ಯಾಲಿಯು ವಾರ್ಷಿಕ ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, 2000 ರಿಂದ 2002 ರವರೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ 400 ಫಾರ್ ವಿ 8 ಸೂಪರ್‌ಕಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಬಳಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಜನರಿಗೆ ವ್ಯಾಯಾಮದ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ರೂಪವೆಂದರೆ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುಮಾರು 5 ಕಿಮೀ "ಸೇತುವೆಯಿಂದ ಸೇತುವೆಯವರೆಗೆ ನಡಿಗೆ/ಓಟ", ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಸರೋವರದ ಪಕ್ಕದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು. ನಡಿಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. 2020 ರಲ್ಲಿ COVID-19 ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ವಾಕರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಓಟಗಾರರಿಗೆ 'ಕ್ಲಾಕ್‌ವೈಸ್ COVID- ವೈಸ್' ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. == ಸಾರಿಗೆ == ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ನಗರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು , ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ 8 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಮಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಿಡ್ನಿ , ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ , ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್ , ಅಡಿಲೇಡ್ ಮತ್ತು ಪರ್ತ್‌ಗೆ ದೇಶೀಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ . ಇದು ಒಂದು ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. <ref name="aer" /> ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದವು, ಆದ್ದರಿಂದ ಲೇಓವರ್ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. <ref name="trans" /> [[File:Highways into Canberra (6768361501).jpg|thumb|The [[Glenloch Interchange]] connects the [[Tuggeranong Parkway]] with [[Parkes Way]]]] [[File:ACTION (BUS 680) Volgren Optimus bodied Scania K360UA 6x2-2 (Euro VI) at the intersection of Alinga St and Northbourne Ave (1).jpg|thumb|[[ACTION]] [[Volgren]] bodied [[Scania K-series|Scania K360UA]]]] ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ACTION ''('' ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ''ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಆಮ್ನಿಬಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ) ನಿಂದ'' ಬಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಸ್ ಜಾಲವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಆಧುನಿಕ ಇಂಟರ್‌ಚೇಂಜ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಏಳು ಇಂಟರ್‌ಟೌನ್ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಹದಿಮೂರು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸೊ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ನಗರವನ್ನು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಬಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು, ಖಾಸಗಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಬೋರ್ಡರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್'' ಮತ್ತು ''ಡೀನ್ಸ್ ಬಸ್‌ಲೈನ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು'' ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ . ''ಏರಿಯಲ್ ಕನ್ಸಾಲಿಡೇಟೆಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್'' ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಕಾರು ಬಾಡಿಗೆ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಏರಿಯಲ್‌ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾಕ್ಯಾಬ್ಸ್ ''ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ'' ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು , 1959 ರಿಂದ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆಯ ಕುರಿತಾದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೇವಲ 4.6% ಜನರು ಮಾತ್ರ ಬಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ , ಆದರೆ 5.5 % ಜನರು ನಡೆದುಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಸೈಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಯಾವುದೇ ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ ''ಕಂಟ್ರಿಲಿಂಕ್'' ಎಂಬುದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣವು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಯಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಂಟ್ರಿಲಿಂಕ್ ಬಸ್ ಸೇವೆಯು ಪ್ರಯಾಣದ ಈ ಹಂತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಸಿಡ್ನಿಯ ನಡುವೆ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ 2000 ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವ ಜಾನ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಅವರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗುಂಗಾಹ್ಲಿನ್‌ನ ಉತ್ತರ ಬರೋಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಲಘು ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ( ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮೆಟ್ರೋ ) 20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಾರಿಗೆ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಕಾರು, ಆಧುನಿಕ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಜಾಲವು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಪಾರ್ಕ್‌ವೇಗಳು, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾದ, ಎರಡು ಪಥದ ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ 80-100 ಕಿಮೀ/ಗಂಟೆ ವೇಗ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್ ಪಾರ್ಕ್‌ವೇ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ CBD ಯನ್ನು ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟನ್ ಕ್ರೀಕ್ ''ಬೈಪಾಸ್'' . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರಸ್ತೆ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಫೆಡರಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಬಾರ್ಟನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ ಮೂಲಕ ಏಳು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಯಾಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹ್ಯೂಮ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕೊಸ್ಸಿಯುಸ್ಕೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಸ್ನೋಯಿ ಪರ್ವತಗಳು ಮೊನಾರೊ ಫ್ರೀವೇ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಜನಪ್ರಿಯ ರಜಾ ತಾಣವಾದ ಬೇಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಬೇ ಕೂಡ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಫ್ರೀವೇ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://www.wikimapia.org/#y=-35310000&x=149130000&z=11&l=1&m=a WikiSatellite view of Canberra at WikiMapia] *[http://www.visitcanberra.com.au/ Official Tourism Website] *[http://www.act.gov.au/ The ACT Government webpage] **[http://www.actmapi.act.gov.au/ Canberra region map] – all districts *[https://web.archive.org/web/20121219012913/http://www.australia.com/explore/cities/canberra.aspx Canberra] – Tourism Australia *[https://web.archive.org/web/20130218210206/http://www.canberra100.com.au/ Canberra 100 – Celebrating Canberra's 100th anniversary] *[https://www.arts.act.gov.au/public-art/list List of public art in Australian Capital Territory] *{{OSM relation|5342034}} *[https://www.youtube.com/watch?v=lfyfQD-p4B8 Canberra in the 1920s] - A compilation of footage from [[National Film and Sound Archive]] (NFSA) *[https://www.youtube.com/watch?v=42cw_9Fyvqw A Guide to Canberra (1958)] - Film from NFSA ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== re8t54gu5iqtrkl9vonrbpp71uafuch 1374094 1374093 2026-05-25T08:41:25Z VASANTH S.N. 728 /* ಸಾರಿಗೆ */ 1374094 wikitext text/x-wiki {{Infobox Australian place | type = city | name = Canberra | native_name = {{nativename|xul|Kanbarra}} | state = act | image = {{multiple image |total_width = 280 |border = infobox |perrow = 1/3/2/1 |caption_align = center |image1 = Canberra panorama from Mount Ainslie.jpg |alt1 = Canberra viewed from Mount Ainslie |caption1 = Canberra viewed from [[Mount Ainslie]] |image2 = National Carillon, Canberra ACT (2).jpg |alt2 = National Carillon |caption2 = [[National Carillon]] |image3 = Australian War Memorial Canberra, ACT (2).jpg |alt3 = Australian War Memorial |caption3 = [[Australian War Memorial]] |image4 = Torre Telstra, Canberra - panoramio (cropped).jpg |alt4 = Black Mountain Tower |caption4 = [[Telstra Tower]] |image5 = Parliament House, National Library of Australia, Canberra, 2023 (2).jpg |alt5 = National Library of Australia |caption5 = [[National Library of Australia]] |image6 = Entrance to the National Gallery of Australia February 2013.jpg |alt6 = National Gallery of Australia |caption6 = [[National Gallery of Australia]] |image7 = Old and new Parliament Houses; Canberra Australia.jpg |alt7 = Old Parliament House & New Parliament House |caption7 = [[Parliament House, Canberra|Capital Hill]] and [[Old Parliament House, Canberra|Old Parliament House]] }} | caption = | coordinates = {{Coord|35|17|35|S|149|07|37|E|display=inline,title}} | relief = yes | force_national_map = | alternative_location_map = Australia#Australian Capital Territory#Oceania | pushpin_label_position = left | pop = 484,630 | pop_year = June 2025 | pop_footnotes = <ref name=ABSGCCSA>{{cite web |title=Regional population, 2024-25 |date=31 March 2026 |url=https://www.abs.gov.au/statistics/people/population/regional-population/2024-25 |publisher=Australian Bureau of Statistics |access-date=1 April 2026}}</ref> | poprank = 8th | density = | density_footnotes = | est = {{start date and age|1912|03|12|df=yes}} | elevation = 578 | elevation_footnotes = <ref>{{cite web |title=GFS / BOM data for CANBERRA AIRPORT |url=http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |access-date=16 June 2018 |archive-date=9 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150709190756/http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |url-status=live}}</ref> | area = 2,358 | area_footnotes = | timezone = AEST | utc = +10:00 | timezone-dst = AEDT | utc-dst = +11:00 | dist1 = 285 | dir1 = SW | location1 = [[Sydney]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=87421&placename=sydney&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and SYDNEY |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044625/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=87421&placename=sydney&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist2 = 669 | dir2 = NE | location2 = [[Melbourne]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=248650&placename=melbourne&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and MELBOURNE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044626/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=248650&placename=melbourne&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist3 = 1160 | dir3 = E | location3 = [[Adelaide]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=163285&placename=ADELAIDE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and ADELAIDE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044620/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=163285&placename=ADELAIDE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist4 = 1232 | dir4 = SSW | location4 = [[Brisbane]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=126867&placename=BRISBANE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and BRISBANE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044623/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=126867&placename=BRISBANE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist5 = 3632 | dir5 = ESE | location5 = [[Perth]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=304529&placename=perth&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and PERTH |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044628/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=304529&placename=perth&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | local_map = <!--needs to be fixed, it displays Africa--> | local_map_caption = Interactive city map | zoom = 10 | region = | county = | stategov = [[Brindabella electorate|Brindabella]] | stategov2 = [[Ginninderra electorate|Ginninderra]] | stategov3 = [[Kurrajong electorate|Kurrajong]] | stategov4 = [[Murrumbidgee electorate|Murrumbidgee]] | stategov5 = [[Yerrabi electorate|Yerrabi]] | fedgov = [[Division of Canberra|Canberra]] | fedgov2 = [[Division of Fenner|Fenner]] | fedgov3 = [[Division of Bean|Bean]]<ref>{{cite web |url=https://www.aec.gov.au/Electorates/Redistributions/2017/act/final-report/files/act-2018-final-report.pdf |title=Redistribution of the Australian Capital Territory into electoral divisions |author=Augmented Electoral Commission for the Australian Capital Territory |date=July 2018 |quote=The electoral divisions described in this report came into effect from Friday 13 July 2018 ... However, members of the House of Representatives will not represent or contest these electoral divisions until ... a general election. |access-date=16 September 2018 |archive-date=16 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180916130414/https://www.aec.gov.au/Electorates/Redistributions/2017/act/final-report/files/act-2018-final-report.pdf |url-status=live}}</ref> | logo = | url = | maxtemp = 20.4 | mintemp = 7.0 | rainfall = 579.5 }} '''ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ''' [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿನ ರಾಜಧಾನಿ. [[ಸಿಡ್ನಿ]]ಯಿಂದ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ 190 ಮೈ. [[ಮೆಲ್ಬರ್ನ್|ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿ]]ನಿಂದ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ 418 ಮೈ. ಆಡ್‍ಲೇಡ್‍ನಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 760 ಮೈ. ಮತ್ತು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಪೆಸಿಫಿಕ್]] ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಸು.70 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೪,೮೪,೩೬೦ (೨೦೨೫) ==ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ== [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.]] ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರರಾಜಧಾನಿಗಳಂತೆ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಲು ಆರಿಸಿ ಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನವಸತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಅದನ್ನು ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಬಿಳಿಯರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದು 1820ರಲ್ಲಿ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಫಲವತ್ತಾದ ಮೈದಾನವೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡ ಸಾಮಗ್ರಿಯೂ ಇರುವುವೆಂಬುದು ಅವರು ನೀಡಿದ ವರದಿ. 1824ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪೊಂದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಖಾಯಂ ಆಗಿ ನೆಲಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಚರ್ಚ್ ಭಾಗಶಃ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ್ದು 1845ರಲ್ಲಿ. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಂತ ಕಷ್ಟಸಹಿಷ್ಣು ತೃಪ್ತಜೀವಿಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಸಂಯುಕ್ತರಾಷ್ಟ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದೊಡನೆಯೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವುದಿರಬೇಕೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾದ್ದು 1901ರಲ್ಲಿ, 1900 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿತವಾದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಸಂವಿಧಾನ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತಾದರೂ ಅದನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ 100 ಮೈ. ಒಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎರಡು ರಾಯಲ್ ಆಯೋಗಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದುವು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟು ಯಾಸ್ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಆರಿಸಿತು. ಅನಂತರ ನಗರದ ನಿವೇಶನದ ಆಯ್ಕೆ ನಡೆಯಿತಲ್ಲದೆ ಸುಮಾರು 900 ಚ.ಮೈ. ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನಿಂದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ==ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ== ರಾಜಧಾನಿಯ ಆಲೇಖ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಂದನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನ ಗಳಿಸಿದಾತ ಷಿಕಾಗೋವಿನ ವಾಲ್ಟರ್ ಬಿ.ಗ್ರಿಫಿನ್ (1876-1937). ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ 1913ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತಾದರೂ ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಿ ಅದು ನಿಧಾನವಾಯಿತು. ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು 1915ರಿಂದ 1920ರ 1920ರ ವರೆಗೆ ಗ್ರಿಫಿನನೇ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.ಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಫೆಡರಲ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ತ್ವರೆಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಕಲಾಪಗಳೆಲ್ಲ ಅದರ ವಶಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು 1925ರಲ್ಲಿ. ಯಾರ್ಕಿನ ಡ್ಯೂಕ್ (ಅನಂತರ 6ನೆಯ ಜಾರ್ಜ್) ನೂತನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಭವನವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ (1927). ಅನಂತರ ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿನಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ನೌಕರರ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಮನೆಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕ್ಯಾನ್‍ಬರದ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿದುವು. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ದು 1930ರಲ್ಲಿ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು|ಗ್ರಂಥಾಲಯ]]ದ ಶಾಖೆಯೊಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ್ದು 1936ರಲ್ಲಿ. ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದಿಂದಾಗಿ ನಗರದ ಪ್ರಗತಿ ನಿಧಾನವಾಯಿತು. ಆದರೂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಯುದ್ಧಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ಏಕಸ್ವ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳು ಅಲ್ಲಿ 1941ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ವಿಶಾಲವಾದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ 1943ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನಗರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರವೇ. 8,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆಗಳೂ ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳ ಭವನಗಳೂ 1946ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಶಾಲಕಟ್ಟಡಗಳೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾದುವು. ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳೂ ಅಂಗಡಿಗಳೂ ತಲೆ ಎತ್ತಿದುವು. ರಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನೂರಾರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿನಿಂದ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರಕ್ಕೆ ವರ್ಗವಾಗಿ ಬಂದರು. ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿನ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ನೌಕರರನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜಧಾನಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು 1958ರಲ್ಲಿ. ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಈ ಆಯೋಗ ನೀಡಿದ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ತತ್ತ್ವಶಃ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ರಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನೂ ನಗರದ ಸೌಂದರ್ಯಾಭಿವರ್ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಅದರ ಹೃದಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಣ ತಟಾಕಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಈ ಆಯೋಗದ ಮುಖ್ಯ ಸಲಹೆಗಳು. ==ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ== ಕ್ಯಾನ್‍ಬರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೆ ಅಲ್ಲದೆ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ, ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನ, ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ-ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಚೌಬೀನೆ ವಿಭಾಗ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಅಂಗರಚನಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮೌಂಟ್‍ಸ್ಟ್ರಾಮ್ಲೊ ಖಗೋಳವೀಕ್ಷಣಾಲಯ, ಕೃಷಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮೊದಲಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಒಳನಾಡಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳುಂಟು. ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರದಿಂದ ಸಿಡ್ನಿ ಮತ್ತು ಮೆಲ್‍ಬರ್ನ್‍ಗಳಿಗೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗೂ ಹೋಗಿ ಬರಲು ವಿಮಾನ ಸೌಲಭ್ಯವುಂಟು. === ಹವಾಮಾನ === [[//es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Climate_chart_of_Canberra.svg|link=https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Climate_chart_of_Canberra.svg|thumb|200x200px|ಕ್ಯಾನ್ಬೆರಾ ಹವಾಮಾನ ನಕ್ಷೆ.]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಶುಷ್ಕ ಸಾಗರ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು , ಅದರ ಅಕ್ಷಾಂಶ, ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ದೂರದಿಂದಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಋತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕರಾವಳಿ ನಗರಗಳ ಹವಾಮಾನವು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಮಧ್ಯಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ಬಿಸಿ, ಶುಷ್ಕ ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಶೀತ, ಮೋಡ ಕವಿದ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಹಿಮಪಾತದೊಂದಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಅತ್ಯಧಿಕ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1968 ರಂದು 42.2 °C ಆಗಿತ್ತು, <ref name="bom" /> ಆದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಜುಲೈ 11, 1971 ರಂದು −10.0 °C ಆಗಿತ್ತು. <ref name="bom" /> ಜನವರಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾದ ತಿಂಗಳು, &nbsp;ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ 27.7 °C, ಹತ್ತು ದಿನಗಳು 30 &nbsp;°C ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 35 &nbsp;°C ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಒಳನಾಡಿನ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನಗರದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯ ತಾಪಮಾನವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜನವರಿಯ ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ 13 &nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳು ಜುಲೈ ಆಗಿದೆ, ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ 11.2 &nbsp;°C ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ −0.2 &nbsp;°C. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 99 ದಿನಗಳ ಹಿಮಪಾತವಿರುತ್ತದೆ , ಅದರಲ್ಲಿ 95 ದಿನಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. <ref name="bom" /> ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಮಳೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಸಂತ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ 108 ಮಳೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 629 ಮಿಮೀ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ . [24] ಮಾರ್ಚ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 23 ಬಿರುಗಾಳಿ ದಿನಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 19 ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಹಿಮಪಾತವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಪರೂಪ, ಮತ್ತು ಅದು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಕೇವಲ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. <ref name="bom" /><ref name="bom" /> {{Weather box|location=Aeropuerto de Canberra|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=42.0|Feb record high C=42.2|Mar record high C=37.5|Apr record high C=32.6|May record high C=24.5|Jun record high C=20.1|Jul record high C=19.7|Aug record high C=24.0|Sep record high C=28.6|Oct record high C=32.7|Nov record high C=39.9|Dec record high C=39.2|year record high C=42.2|Jan high C=28.0|Feb high C=27.1|Mar high C=24.5|Apr high C=20.0|May high C=15.6|Jun high C=12.3|Jul high C=11.4|Aug high C=13.0|Sep high C=16.2|Oct high C=19.4|Nov high C=22.7|Dec high C=26.1|year high C=|Jan mean C=20.6|Feb mean C=20.1|Mar mean C=17.6|Apr mean C=13.4|May mean C=9.4|Jun mean C=6.7|Jul mean C=5.7|Aug mean C=7.0|Sep mean C=9.8|Oct mean C=12.8|Nov mean C=15.8|Dec mean C=18.8|year mean C=|Jan low C=13.2|Feb low C=13.1|Mar low C=10.7|Apr low C=6.7|May low C=3.2|Jun low C=1.0|Jul low C=-0.1|Aug low C=1.0|Sep low C=3.3|Oct low C=6.1|Nov low C=8.8|Dec low C=11.4|year low C=|Jan record low C=1.6|Feb record low C=3.0|Mar record low C=-1.1|Apr record low C=-3.7|May record low C=-7.5|Jun record low C=-8.5|Jul record low C=-10.0|Aug record low C=-8.5|Sep record low C=-6.9|Oct record low C=-3.4|Nov record low C=-1.8|Dec record low C=0.3|year record low C=-10.0|Jan precipitation mm=58.5|Feb precipitation mm=56.4|Mar precipitation mm=50.7|Apr precipitation mm=46.0|May precipitation mm=44.4|Jun precipitation mm=40.4|Jul precipitation mm=41.4|Aug precipitation mm=46.2|Sep precipitation mm=52.0|Oct precipitation mm=62.4|Nov precipitation mm=64.4|Dec precipitation mm=53.8|year precipitation mm=616.4|Jan precipitation days=7.3|Feb precipitation days=6.7|Mar precipitation days=6.9|Apr precipitation days=7.3|May precipitation days=8.4|Jun precipitation days=9.8|Jul precipitation days=10.5|Aug precipitation days=11.1|Sep precipitation days=10.2|Oct precipitation days=10.4|Nov precipitation days=9.8|Dec precipitation days=7.8|year precipitation days=106.2|Jan sun=294.5|Feb sun=254.3|Mar sun=251.1|Apr sun=219|May sun=186|Jun sun=156|Jul sun=179.8|Aug sun=217|Sep sun=231|Oct sun=266.6|Nov sun=267|Dec sun=291.4|year sun=2813.7|source 1=Climate averages for Canberra Airport Comparison (1939–2010)<ref>{{Cita web |url= https://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |título= Climate statistics for Australian locations: Canberra Airport Comparison |editorial=[[Bureau of Meteorology]] |fechaacceso=3 de septiembre de 2011 }}</ref>|date=Septiembre de 2011|source 2=Special climate statements and climate summaries for more recent extremes<ref> *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs36b.pdf |título=Special climate statement 36 – Unseasonal cold in southeast Australia |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=13 de enero de 2012 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201209.summary.shtml |título=ACT in September 2012 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=2 de octubre de 2012 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201212.summary.shtml |título=ACT in December 2012 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=2 de enero de 2013 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |título=Special Climate Statement 43 – extreme heat in January 2013 |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs43e.pdf |editorial=Bureau of Meteorology |formato=PDF |fechaacceso=2 de febrero de 2013 |fecha=1 de febrero de 2013}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201310.summary.shtml |título=ACT in October 2013 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=1 de noviembre de 2013 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} </ref><ref>{{cita web |url=https://ogimet.com/cgi-bin/gsynres?ind=94926&ano=2024&mes=9&day=16&hora=23&min=0&ndays=30|título=94926: Canberra (Australia)|fechaacceso=17 de septiembre de 2024|apellido= |nombre= |enlaceautor= |fecha=16 de septiembre de 2024 |formato= |obra= |editor= |editorial= OGIMET|ubicación= |idioma= |cita=}}</ref>}} === ನಗರ ರಚನೆ === [[File:Canberra Government House.jpg|thumb|Canberra's [[Government House, Canberra|Government House]], the official residence of the [[Governor-General of Australia]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎಂಬುದು ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಆಧುನಿಕ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ನಗರ ಯೋಜನೆಯು 1912 ರ ಹಿಂದಿನದು. ನಗರವನ್ನು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಗಳಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ . ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ '','' ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರದೇಶ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರದೇಶ, ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. [[File:Parliament House, National Library of Australia, Canberra, 2023.jpg|thumb|Various civic landmarks line [[Lake Burley Griffin]]. Pictured is the [[National Library of Australia|National Library]] and [[Parliament House, Canberra|Parliament House]] (background)]] ನಗರವು 1963 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಕೃತಕ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ . [[ಸರೋವರ]]ದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ, ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು ಭವನವಿದೆ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಬೀದಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಮ್ಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂಸತ್ತು ಭವನ ಸುತ್ತಲೂ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗಳು, ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳು, [[ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ|ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು, ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಮತ್ತು [[ಉದ್ಯಾನವನ]]ಗಳಿವೆ. ಸಂಸತ್ತು ಭವನವು ದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಸರೋವರದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರದೇಶ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ನಗರ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ), ವಸತಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ನಗರವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇವು ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಉಚಿತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಒಂದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಚೌಕಗಳು, ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಳು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಉಪನಗರಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಆದ ಚೌಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * '''1920 ಮತ್ತು 30 ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮತ್ತು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು 1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ''' , ಈಗ 15 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. * 1920 ರಿಂದ 1960 ರವರೆಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ '''ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ , 12 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು''' * '''1963 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಜನವಸತಿಯಾದ ವೊಡೆನ್ ಕಣಿವೆ''' , 13 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''ಬೆಲ್ಕೊನ್ನೆನ್''' , 1967 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ, 25 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''ವೆಸ್ಟನ್ ಕ್ರೀಕ್''' , ಮೊದಲ ವಸಾಹತುಗಳು 1969 ರಲ್ಲಿ, 8 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''1974 ರಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್''' , 19 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಕೊನೆಯ '''ಗುಂಗಾಹ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು 7 ನೆರೆಹೊರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.''' ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಅವರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. 1967 ರಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಂಡವಾಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯೋಗವು "ಯೋಜನೆ Y" ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭವಿಷ್ಯದ ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು "ಪಟ್ಟಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇವು ಚೌಕಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಬೀದಿಗಳಾಗಿವೆ, ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ , Y ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ನಿಕಟವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಬಳಿ ಇವೆ. ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮುದಾಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ಅನೇಕ ನೆರೆಹೊರೆಗಳಿಗೆ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು , ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರು , ಆರಂಭಿಕ ವಸಾಹತುಗಾರರು ಅಥವಾ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ . ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಡಫಿಯಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪೇಜ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದಿಗಳ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಯರ್ರಲುಮ್ಲಾ, ಡೀಕಿನ್ ಮತ್ತು ಓ'ಮ್ಯಾಲಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಫಿಶ್ವಿಕ್, ಮಿಚೆಲ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಮ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ತ್ರಿಕೋನ ವಿನ್ಯಾಸ. ಈ ತ್ರಿಕೋನವು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ, ಕಿಂಗ್ಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. <ref name="nca" /> ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಂಸತ್ತು ಭವನ, ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಸರೋವರ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಂತಹ ನಗರದ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಅನೇಕ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಈ ನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗ್ರಿಫಿನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಸ್ಮರಣಾರ್ಥಗಳು, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ . ನಗರದ ಅಲ್ಪ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಲವಾರು ಗಮನಾರ್ಹ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು 1920 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ ಭವನ ಮತ್ತು ಅದರ ಉದ್ಯಾನಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ. ಎರಡನೆಯದು, 1950 ರಿಂದ 1970 ರವರೆಗೆ, ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ತೆರೆದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವಿವಿಧ ಮರಗಳ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ನೆಡಲಾಯಿತು . 1980 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ಸೇರ್ಪಡೆಯೆಂದರೆ 1988 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಸಂಸತ್ ಭವನ. === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ತನ್ನ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಲಾದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ . ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ACT) ಒಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಅಂಶಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸರಾಗವಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[File:Inner-canberra 01MJC.png|right|thumb|Inner Canberra demonstrates some aspects of the Griffin plan, in particular the [[Parliamentary Triangle, Canberra|Parliamentary Triangle]].]] [[File:Canberra Civic Centre-1.jpg|thumb|An aerial view of the [[Civic, Australian Capital Territory|Civic Centre]] from [[Mount Ainslie]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖೆಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್, ಮೌಂಟ್ ಐನ್ಸ್ಲೀ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಹಿಲ್‌ಗಳು ಸ್ಕೈಲೈನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಬಲ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಎತ್ತರಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ರೋಲಿಂಗ್ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವಿದೆ, ಇದು ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುವ ಕೃತಕ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ . ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿ ರಚಿಸಲಾದ ಈ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವು ಮನರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಸುಂದರವಾದ ಬೋರ್ಡ್‌ವಾಕ್‌ಗಳು, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವೆಂದರೆ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು . ನಗರವನ್ನು ಉದ್ಯಾನ ನಗರ ಚಳವಳಿಯ ತತ್ವಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಗರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಂಶಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ವಾಕಿಂಗ್ ಟ್ರೇಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಅವರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ, ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಜ್ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿಯು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸುತ್ತುವರೆದು, ಸುಂದರವಾದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಜ್ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಹೊರಾಂಗಣ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಪಾದಯಾತ್ರೆ , ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಮತ್ತೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ 250 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮರಗಳ ವಿಶಾಲ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅರ್ಬೊರೇಟಂನ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಅದ್ಭುತ ನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಆನಂದಿಸಲು ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪೊದೆಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದು , ಇದು ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಮದ್ಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಟಿಡ್ಬಿನ್‌ಬಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದಂತಹ ಈ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಗರಕ್ಕೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪೊದೆಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ಒರಟಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಕಲ್ಲಿನ ಹೊರಹರಿವುಗಳು, ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯು ಅದರ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸವು ತ್ರಿಜ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಹಿಲ್ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವಾಗ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ನಗರ ಯೋಜನಾ ತತ್ವಗಳು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೆ. [[File:Canberra Map-MJC.png|thumb|right|The location of Canberra within the [[Australian Capital Territory|ACT]]. Canberra's main districts are shown in yellow: [[Canberra Central]] (marked as North Canberra and South Canberra), [[Woden Valley]], [[Belconnen]], [[Weston Creek]], [[Tuggeranong]], and [[Gungahlin]].]] {{wide image|Canberra From Black Mountain Tower.jpg|800px|Panorama of Canberra and Lake Burley Griffin set against the backdrop of distant New South Wales, taken from the [[Telstra Tower]]}} {{overlay |image = Canberra viewed from Mount Ainslie.jpg |width = 870 |height = 582 |columns = 4 |legend1title = Points of Interest Looking South from [[Mount Ainslie]] |overlay1 = War Memorial |overlay1left = 500 |overlay1top = 530 |overlay1link = Australian War Memorial |overlay2 = Anzac Parade |overlay2left = 430 |overlay2top = 470 |overlay2link = Anzac Parade, Canberra |overlay3 = Old Parliament House |overlay3left = 375 |overlay3top = 245 |overlay3link = Old Parliament House, Canberra |overlay4 = New Parliament House |overlay4left = 375 |overlay4top = 195 |overlay4link = Parliament House, Canberra |overlay5 = National Gallery |overlay5left = 110 |overlay5top = 260 |overlay5link = National Gallery of Australia |overlay6 = High Court |overlay6left = 230 |overlay6top = 275 |overlay6link = High Court of Australia |overlay7 = Questacon |overlay7left = 540 |overlay7top = 250 |overlay7link = Questacon |overlay8 = National Library |overlay8left = 735 |overlay8top = 248 |overlay8link = National Library of Australia |overlay9 = Edmund Barton Building |overlay9left = 30 |overlay9top = 270 |overlay9link = Edmund Barton Building |overlay10 = Brindabella Ranges |overlay10colour = green |overlay10left = 210 |overlay10top = 55 |overlay10link = Brindabella Range |overlay11 = Lovett Tower |overlay11colour = red |overlay11left = 530 |overlay11top = 125 |overlay11link = Lovett Tower |overlay12 = Ben Chifley Building |overlay12left = 75 |overlay12top = 330 |overlay12link = Australian Security Intelligence Organisation |overlay13 = Lake Burley Griffin |overlay13colour = blue |overlay13left = 810 |overlay13top = 310 |overlay13link = Lake Burley Griffin |overlay14 = Limestone Avenue |overlay14colour = red |overlay14left = 650 |overlay14top = 525 |overlay14link = Limestone Avenue, Canberra |overlay15 = Fairbairn Avenue |overlay15left = 205 |overlay15top = 525 |overlay15link = Fairbairn Avenue |overlay16 = Parkes Way |overlay16left = 420 |overlay16top = 350 |overlay16link = Parkes Way |overlay17 = R G Casey Building |overlay17left = 125 |overlay17top = 202 |overlay17link = Department of Foreign Affairs and Trade (Australia) |overlay18 = John Gorton Building |overlay18left = 220 |overlay18top = 240 |overlay18link = John Gorton Building |overlay19 = King Edward Terrace |overlay19left = 420 |overlay19top = 275 |overlay20 = Presbyterian Church of Saint Andrew |overlay20left = 175 |overlay20top = 200 |overlay21 = St John's Anglican Church |overlay21left = 635 |overlay21top = 375 |overlay21link = St John the Baptist Church, Reid }} === ಭೂವಿಜ್ಞಾನ === [[File:Canberra SPOT 1088.jpg|thumb|The Canberra region seen from space]] ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ನೂರಾರು ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಳಪಾಯವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಿಲೂರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಡೆವೋನಿಯನ್ ಅವಧಿಗಳ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ತೀವ್ರವಾದ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಬಂಡೆಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದು ನಾವು ನೋಡುವ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಶಿಲಾ ಪ್ರಕಾರವೆಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಚನೆ, ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಳುಗಲ್ಲು, ಹೂಳುಗಲ್ಲು ಮತ್ತು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಸಂಚಿತ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿದೆ . ಈ ಕೆಸರುಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 430 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಿಲೂರಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಈ ಕೆಸರುಗಳನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಈಗ ನಗರದ ಬಹುಭಾಗದ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಈ ಬಂಡೆಗಳು ರಸ್ತೆ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೊರಹರಿವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಚನೆಯ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳು , ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಗ್ರಾನೈಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಶಿಲೆಗಳು ಇವೆ. ಈ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳು ಡೆವೊನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸರಿಸುಮಾರು 380 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಂಭವಿಸಿದವು, ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದ ಆಳದಿಂದ ಕರಗಿದ ಬಂಡೆಗಳು ಮೇಲೇರಲು ಕಾರಣವಾದ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಚಲನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ . ಈ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಹಿಲ್‌ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಭೂದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಸೆಡಿಮೆಂಟರಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಬಸಾಲ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಹಲವಾರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ , ಇದು ಪ್ರದೇಶದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಿಲಾ ರಚನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅವಧಿಗಳ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಸವೆತದ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು . ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು, ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು 2.6 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ 11,700 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪ್ಲೆಸ್ಟೊಸೀನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ , ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಹಲವಾರು ಹಿಮಯುಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಹಿಮನದಿಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಷ್ಟು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ತಲುಪದಿದ್ದರೂ, ಈ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನವು ಹೆಚ್ಚು ತಂಪಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಫ್ರೀಜ್-ಥಾ ಚಕ್ರಗಳಂತಹ ಪೆರಿಗ್ಲೇಶಿಯಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಮಣ್ಣು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಶಿಲೆಯ ಹವಾಮಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ . ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರವು ಮೂಲ ಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮಣ್ಣು ಮಧ್ಯಮ ಫಲವತ್ತಾಗಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಕಳಪೆಯಾಗಿ ನೀರು ಬಸಿದು ಹೋಗುವ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಬಹುದು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಂತಹ ನಗರ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಕುಸಿತಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪಗಳಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರದೇಶದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವು ಹಿಂದಿನ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ . === ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ -ಪರಿವರ್ತಿತ ಪರಿಸರಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಸರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ . ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಗಗಳು ಉಳಿದಿವೆ, ಇದು ನಗರದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಬಲ ಸಸ್ಯ ಸಮುದಾಯವೆಂದರೆ ತೆರೆದ ನೀಲಗಿರಿ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶ, ಇದನ್ನು ಬಾಕ್ಸ್‌ವುಡ್ ಅರಣ್ಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶವು ನೀಲಗಿರಿ ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬ್ಲೇಕ್ಲಿಯ ಕೆಂಪು ಗಮ್ ( ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಬ್ಲೇಕ್ಲಿ ) ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಗಮ್ (ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಮೆಲ್ಲಿಯೊಡೋರಾ), ಇದು ಮೇಲಾವರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅರಣ್ಯದ ಕೆಳಭಾಗವು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಹುಲ್ಲುಗಳು, ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶಗಳು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಮೂಲ [[ನೀಲಗಿರಿ]] ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳು ಪ್ರಮುಖ ವನ್ಯಜೀವಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನಗರದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ನೆಡುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ನಿರ್ಮಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವೂ ಸೇರಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಕಾಂಗರೂ]]ಗಳು, ವಾಲಬೀಸ್, ಪೊಸಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎಕಿಡ್ನಾಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಗರದ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಂಜಾನೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಛಿದ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ನಗರೀಕರಣದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ [[ಪಕ್ಷಿ]]ಗಳಿಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾಗ್ಪೀಸ್, ಕೂಕಬುರಾಸ್, ರೊಸೆಲ್ಲಾಗಳು ಮತ್ತು ಹನಿಕ್ರೀಪರ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ನಗರದ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು, ಹಂಸಗಳು ಮತ್ತು ಪೆಲಿಕನ್‌ಗಳಂತಹ ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆಯು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣಗಳಿವೆ. [[ಸರೀಸೃಪ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಉಭಯಚರಗಳು|ಉಭಯಚರ]]ಗಳು ಸಹ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೂ ಅವು [[ಸಸ್ತನಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ . [[ಹಲ್ಲಿ]]ಗಳು, [[ಹಾವು]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಕಪ್ಪೆ]]ಗಳು ಕಾಡುಗಳು, [[ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು]]ಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ, [[ಕೀಟ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಕೀಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಂಬಲಾಗದಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಆದರೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಅವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಜೇನುನೊಣಗಳು, [[ಚಿಟ್ಟೆ]]ಗಳು, [[ಇರುವೆ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಜೀರುಂಡೆ]]ಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅನೇಕ ಕೀಟ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಕೀಟಗಳು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ , ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪರಿಸರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ, ಕಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೇರಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶ್ರೀಮಂತ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ == === ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ === [[File:Entrance to the ACT Legislative Assembly building July 2022.jpg|thumb|ACT Legislative Assembly<br />and the statue ''Ethos'' (Tom Bass, 1961)]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತು ಅಥವಾ ಪುರಸಭೆ ಸರ್ಕಾರವಿಲ್ಲ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯು ನಗರಕ್ಕೆ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರ ಎರಡರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುಪಾಲು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ನಗರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ವಿಧಾನಸಭೆಯು ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಅನುಪಾತದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆಯಾದ 25 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಬೃಂದಾಬೆಲ್ಲಾ, ಗಿನ್ನಿಂಡೆರಾ, ಕುರ್ರಾಜೋಂಗ್, ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಗಿ ಮತ್ತು ಯೆರಾಬಿ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಐದು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯ (ಎಂಎಲ್‌ಎ) ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ತಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಫೆಡರಲ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ACT ಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಲಿಬರಲ್‌ಗಳು ACT ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 1995 ಮತ್ತು 2001 ರ ನಡುವೆ 6.5 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರು . 2001 ರಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿತು. 2004 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹೋಪ್ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು 17 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 9 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಮೊದಲ ಬಹುಮತದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 2008 ರಿಂದ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಲೇಬರ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಆಳುತ್ತಿದೆ . 2022 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಬಾರ್ ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಅಥಾರಿಟಿಯ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಅಥವಾ ನಗರಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್, ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್, ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳು, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಭೂ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗದ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖೆಗಳು (ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ). [205] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ಸ್ವ-ಸರ್ಕಾರ) ಕಾಯ್ದೆ 1988, ನ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಟೆರಿಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. === ಫೆಡರಲ್ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ 1949 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಫೆಡರಲ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು , ಅದು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಡಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1966 ರವರೆಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಬಹುದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಗೆ ಲೆಕ್ಕಿಸಲಿಲ್ಲ. 1974 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹಂಚಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು.[208] 1996 ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ 1998 ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು 2019 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬೀನ್ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಹೊಂದಿತ್ತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರಾಮದಾಯಕ ಅಂತರದಿಂದ. 1990 ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಫೆಡರಲ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲೂ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಏಳು ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗೆದ್ದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಅದರ ಸರಾಸರಿ ಲಾಭವು 15 ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳಾಗಿದೆ. 2022 ರ ಚುನಾವಣೆಯವರೆಗೆ ALP ಮತ್ತು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷವು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲಾ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಡೇವಿಡ್ ಪೊಕಾಕ್ ಲಿಬರಲ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಜೆಡ್ ಸೆಸೆಲ್ಜಾ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. === ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫೆಡರಲ್ ಪೊಲೀಸ್ (AFP) ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದದ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳಂತೆಯೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ . AFP ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಸಮುದಾಯ ಪೊಲೀಸ್ ವಿಭಾಗವಾದ ACT ಪೊಲೀಸ್ ಮೂಲಕ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಧಗಳ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತಿರುವ ಜನರನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2009 ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚುವ ಮೊದಲು, ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೆಲ್ಕಾನೆನ್ ಧಾರಣ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಮ್ಯಾಕೊನೊಚಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11, 2008 ರಂದು ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹೋಪ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ನಿರ್ಮಾಣದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ US$130 ಮಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಣ್ಣ ನಾಗರಿಕ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿವಿಧ ಕಾನೂನು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ . 2019 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳು, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನ. ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ 2,304 ಮತ್ತು 966 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ (100,000 ಜನರಿಗೆ 580 ಮತ್ತು 243). ನರಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪರಾಧಗಳು - ಕೊಲೆ, ಕೊಲೆ ಯತ್ನ ಮತ್ತು ನರಹತ್ಯೆ, ಆದರೆ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಕೊಲೆಗೆ ಪಿತೂರಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ - 100,000 ಜನರಿಗೆ 1.0 ರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 100,000 ಜನರಿಗೆ 1.9 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ದರಗಳು (100,000 ಜನರಿಗೆ 64.4) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (100,000 ಜನರಿಗೆ 98.5) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2017 ರ ಅಪರಾಧ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದರೋಡೆಗಳು, ಕಳ್ಳತನಗಳು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == [[File:Belconnen Apartments - DSC07473-HDR.jpg|thumb|High-density residential apartments in [[Belconnen]]; Canberra has one of the fastest growing populations in the nation]] ೨೦೨೫ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ೪,೮೪,೩೬೦<ref name=ABSGCCSA/> At the {{CensusAU|2021} ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ &nbsp;ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರಿಗೆ 560 ನಿವಾಸಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 2.0% ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂಲದವರು ಮತ್ತು 32.5 % ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು. <ref name=":0" /> ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 3.8 % ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ಮತ್ತು 2.9 % ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು . ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಪಾಲು (71.2 %) ಜನರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯುವ, ಚಲನಶೀಲ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾವಂತ. ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು 35 ವರ್ಷಗಳು, ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 17.9% ರಷ್ಟು ಜನರು 65 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು. 15 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರದ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ 43% ರಷ್ಟು ಜನರು ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಡಿಪ್ಲೊಮಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 26.3 % ಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಿ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. 27.5 % ನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ , ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ . 9.7 % ಜನರು ಕ್ರೈಸ್ತೇತರರು ಮತ್ತು 43.5 % ಜನರು ತಮ್ಮನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಮೋಟಾರ್ ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನಗಳು. ಇವು &nbsp;ಕ್ರಮವಾಗಿ 1,961 ಜನರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು 100,000 ಕ್ಕೆ 630 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನರಹತ್ಯೆಗಳು 100,000 ಕ್ಕೆ 1.5 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 4.9 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದ&nbsp; ಸರಾಸರಿ ದರಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದವು. === ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ === [[File:ANU School of Art, Canberra.jpg|thumb|right|[[Australian National University|ANU]] School of Art (formerly the Canberra High School)]] ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೆಂದರೆ ಆಕ್ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (ANU) ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (UC). ANU ಅನ್ನು 1946 ರಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿಗೂ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ, ಲಂಡನ್ ಮೂಲದ ''ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ಮತ್ತು ''ಶಾಂಘೈ ಜಿಯಾವೊ ಟಾಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಿಂದ'' ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ . ANU ಮತ್ತು UC ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಿಯೋಲೋವಾ, ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ವಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಎರಡು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಿವೆ: ನಗರದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿಗ್ನಾಡೌ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಥಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಟರ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳೆಂದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಫೋರ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ (ADFA) ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾಲೇಜು, ಇದು ನಗರದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕೂಡ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. === ಆರೋಗ್ಯ === [[File:Canberra Hospital February 2018.jpg|thumb|The [[Canberra Hospital]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಹಿಂದೆ ವೊಡೆನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಗ್ಯಾರನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು 500 ಹಾಸಿಗೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಲ್ವರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು 174 ಹಾಸಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಡೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಬೋಧನಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಜಾನ್ ಕರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಡೀಕಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಾನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ. ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಆಕ್ಟನ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಗಣನೀಯ ವಿವಾದದ ನಂತರ 1997 ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2021 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು 3.8 % ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರವಾದ 5.1 % ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಕಡಿಮೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ , ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[File:ACT Government, Canberra.jpg|thumb|Just under a third of Canberrans are employed in the public sector, working in government departments such as the [[Government of the Australian Capital Territory|ACT Government]]]] ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸರಾಸರಿ ವಾರದ ಆದಾಯ 1,204 &nbsp;ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $805 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ 2005 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಮನೆ ಬೆಲೆ $352,500 ಆಗಿತ್ತು , ಇದು ಸಿಡ್ನಿ , ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಮತ್ತು [[ಪರ್ತ್, ಪಶ್ಚಿಮದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|ಪರ್ತ್‌]]ಗಿಂತ&nbsp; ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ , ಆದರೆ ಇತರ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ತರುವಾಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ $375,000 ತಲುಪಿದವು ನವೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ $411,305. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ವಾರದ ಬಾಡಿಗೆ ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ .ಸರಾಸರಿ ವಾರದ ಬಾಡಿಗೆ $450 ಆಗಿದ್ದು , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $375 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. [[File:50 Marcus Clarke Street Feb 2016.jpg|left|thumb|The [[Civic, Australian Capital Territory|Civic]] is home to various administrative departments, such as the [[Department of Education, Skills and Employment]]]] [[File:Bunda Street July 2021.jpg|left|thumb|[[Bunda Street]] in Canberra's shopping district; tourism, retail and hospitality are also major employers.]] ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮವೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ, ಇದು &nbsp;2003/04 ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ 26.1% ರಷ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು &nbsp;ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾನ್‌ನ 40% ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. <ref>{{cite web |url=https://apps.treasury.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0010/399979/GSP.pdf/_recache |publisher=ACT Government |title=CMTED Brief |access-date=29 March 2020 |archive-date=12 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200312155536/https://apps.treasury.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0010/399979/GSP.pdf/_recache |url-status=live}}</ref><ref name="EDA ACT Economic Indicators">{{cite web |url=https://app.remplan.com.au/eda-australiancapitalterritory/economy/industries/employment?state=pBPJF7!zqpdU432PIpMAxgHbd5omIpFefArbs1rWD4UyEABnslfkI00mvCxMa |publisher=EDA Australia |title=EDA ACT Economic Indicators |access-date=29 March 2020 |archive-date=29 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329020321/https://app.remplan.com.au/eda-australiancapitalterritory/economy/industries/employment%3Fstate%3DpBPJF7!zqpdU432PIpMAxgHbd5omIpFefArbs1rWD4UyEABnslfkI00mvCxMa |url-status=live}}</ref>2021 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಶೇಕಡಾವಾರು 25.6% ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ . ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ , ಹಣಕಾಸು , ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಖಜಾನೆ ಮುಂತಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ನೌಕರರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ . ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆ ನೆಲೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಸಂವಹನ ಕೇಂದ್ರವಾದ HMAS ಹರ್ಮನ್. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದಿನ RAAF ಫೇರ್‌ಬೈರ್ನ್ ವಾಯುನೆಲೆಯನ್ನು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಂದ VIP ವಿಮಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ''ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್'' ವಿತರಕರು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ QSP, ಟವರ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್, ರೂಲ್‌ಬರ್ಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ದಿ ಡಿಸ್ಟಿಲರಿ ಸೇರಿವೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಸೇವೆಗಳು, ನಿರ್ಮಾಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರವೆಂದರೆ ವೆಸ್ಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಬೆಲ್ಕೊನೆನ್, ಇದು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮನುಕಾ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ . ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಿಟಿ ವಾಕ್, ಗರೆಮಾ ಪ್ಲೇಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳು == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿ ಐಕಾನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೀರು ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕ್ಟೆವ್‌ಎಜಿಎಲ್ ಎಸಿಟಿಇಡಬ್ಲ್ಯೂ ಮತ್ತು ಎಜಿಎಲ್ ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪೂರೈಕೆದಾರವಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನೀರು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಎಸಿಟಿ ಎಂಬ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೀರನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ: ಕಾಟರ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಕೋರಿನ್, ಬೆಂಡೋರಾ ಮತ್ತು ಕಾಟರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್‌ಬೆಯಾನ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಗೂಗಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು . ಗೂಗಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಐಕಾನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಎರಡು ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಫಿಶ್ವಿಕ್ ಮತ್ತು ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಿಡ್‌ನಿಂದ ಹೋಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಫಿಶ್ವಿಕ್ ಸಬ್‌ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ (ಕ್ವೀನ್‌ಬೆಯಾನ್ ಮೂಲಕ) ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವಾದ ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯ ಬಳಿಯ ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಪವರ್‌ಹೌಸ್‌ನಿಂದ ಮೊದಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ 1957 ರಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ನಾಲ್ಕು ಸೌರ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು 2014 ಮತ್ತು 2017 ರ ನಡುವೆ ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ: ರಾಯಲ್ಲಾ (20 MW ನಾಮಮಾತ್ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, 2014), ಮೌಂಟ್ ಮಜುರಾ (2.3 MW, 2016), ಮುಗ್ಗಾ ಲೇನ್ (13 MW, 2017) ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ಡೇಲ್ (11 MW, 2017) ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳು ದ್ಯುತಿವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ ಫಲಕಗಳು ಅಥವಾ ಸೌರ ಬಿಸಿನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. 2015 ಮತ್ತು 2016 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಸೌರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 26.3 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು 34,910 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದವು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 25.2 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು 28,815 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಅನ್ನು ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಿದವು (ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ). ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪವನ ಟರ್ಬೈನ್‌ಗಳಿಲ್ಲ , ಆದರೆ ಹತ್ತಿರದ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಅಥವಾ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ 140.7-ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ವಿಂಡ್ ಫಾರ್ಮ್. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವು 2013 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುವ 90% ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ಗುರಿಯನ್ನು 210 ರಿಂದ 550 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2015 ರಲ್ಲಿ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು 200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು; ಇವು 2017 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015 ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2016 ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಿಂದ ಇನ್ನೂ 200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು . 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುಡಲು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಅಥವಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು 23 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕದ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವು 2014 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ACT ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರವೇಶ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (2014-15 ರಲ್ಲಿ 94% ಮನೆಗಳು). == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[File:National Film and Sound Archive, Canberra, 2022, 03 (2).jpg|thumb|[[National Film and Sound Archive]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು , ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು , ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು , ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಶಾಪಿಂಗ್, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . === ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು === [[File:National Museum of Australia 03.jpg|left|thumb|The [[National Museum of Australia]] established in 2001 records Australia's social history and is one of Canberra's more architecturally daring buildings.]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ, ನೀವು ನಗರ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಸೇರಿದೆ , ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಡೆಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಯುದ್ಧಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದವರಿಗೆ ಗೌರವವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ANZAC ಪೆರೇಡ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು, ಇದು ವಿಶಾಲವಾದ ಬೀದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದ '''ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್''' ಮತ್ತು '''ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್''' ಆರ್ಮಿ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ''' ಗ್ಯಾಲರಿಯು '''ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು''' , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹವು ಪೊಲಾಕ್ ಮತ್ತು ರೂಬೆನ್ಸ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ ಭವನವು ಹೆಚ್ಚು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ , ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ''' ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೂ ಸಹ . ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 220 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕಪಾಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು 2005 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆದಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್, ನಂತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮಿಂಟ್. ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕುಕ್ ಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾರಿಲ್ಲನ್‌ಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇತರ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಲ್‌ಸ್ಟ್ರಾ ಟವರ್ , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೃಗಾಲಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೈನೋಸಾರ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಸೇರಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಪೌರಾಣಿಕ ಟೈರನ್ನೊಸಾರಸ್ ರೆಕ್ಸ್‌ನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಹ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಕೂಡ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಥಿಯೇಟರ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಹೌಸ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವಗಳು, ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ ಲೆವೆಲಿನ್ ಹಾಲ್ (ANU ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಲ್ಲಿದೆ). ಚೈಲ್ಡರ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಥಿಯೇಟರ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಹಾಲ್ 1928 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರೆಪರ್ಟರಿ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ಟೋನ್‌ಫೆಸ್ಟ್ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಜೋಡಿ ಕೂಲಿಸಂನ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಿಕ್ಸನ್, ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಹಲವಾರು ಬಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿವೆ. ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ಉತ್ಸವ, ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದರ್ಶನ (ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕೃಷಿ ಮೇಳ), ಸಮ್ಮರ್‌ನಾಟ್ಸ್ ಮೋಟಾರ್ ಶೋ, ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಸೆಲೆಬ್ರೇಟ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಉತ್ಸವ ಸೇರಿವೆ, ಇದು ನಗರದ ಅಧಿಕೃತ ರಜಾದಿನವಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದಿನದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾನ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಉತ್ಸವವೆಂದರೆ ''ಫ್ಲೋರಿಯಾಡ್'' , ಇದು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಆಚರಣೆ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಡುವೆ), ಇದರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ನಗರವು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಉತ್ಸವವು ಸಂಗೀತ, ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಭೂದೃಶ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು 1998 ರಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ 75 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ದ್ವಿಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ವರ್ಷವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಇದನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. === ಮಾಧ್ಯಮ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ವಾಣಿಜ್ಯ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾನಗರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ಯೂರೋಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪತ್ರಿಕಾ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,.<ref>{{cite web|url=https://pressgallery.net.au/|archive-url=https://web.archive.org/web/20251219215056/https://pressgallery.net.au/|archive-date=19 December 2025|url-status=live|title=Federal Parliamentary Press Gallery|access-date=11 February 2026}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಗುಂಪು. ಬಾರ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಕಾರಣಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ 1926 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ದಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಟೈಮ್ಸ್ ಎಂಬ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಇದೆ . ಸಿಟಿನ್ಯೂಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವೀಕ್ಲಿ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮನರಂಜನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಬಿಎಂಎ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಂತಹ ಹಲವಾರು ಉಚಿತ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಸಹ ಇವೆ. ಬಿಎಂಎ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು 1992 ರಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಯಿತು; ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಂಚಿಕೆಯು ನಿರ್ವಾಣದ ನೆವರ್‌ಮೈಂಡ್ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು AM ಮತ್ತು FM ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು (AM/FM ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೇಡಿಯೋ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ (2CA ಮತ್ತು 2CC) ಮತ್ತು ಆಸ್ಟೆರಿಯೊ/ARN (104.7 ಮತ್ತು ಮಿಕ್ಸ್ 106.3). ಹಲವಾರು ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಇವೆ. DAB+ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಯೋಗವು ಸಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ , ಕೆಲವು AM/FM ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಡಿಜಿಟಲ್-ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು (DAB+ ಟ್ರಯಲ್ ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್) ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಐದು ಉಚಿತ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು: * ಎಬಿಸಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ (ಎಬಿಸಿ) * ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ (ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್) * ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 10 ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (CTC) - ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 10 ಒಡೆತನದ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿಲ್ದಾಣ. * ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (CBN) - ಸ್ಟೇಷನ್ ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * WIN ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (WIN) - ನೈನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾಲವು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಚಾನೆಲ್ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಬಹು-ಚಾನೆಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ WIN ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ WIN News ಅನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ನಗರದ ಸುದ್ದಿ ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ ವೊಲೊಂಗೊಂಗ್‌ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ 10 ದಿನವಿಡೀ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಅದರ ಹೋಬಾರ್ಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಇದು ನೈನ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ವಾರದ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ ನೈನ್ ನ್ಯೂಸ್‌ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸೆವೆನ್ ಪ್ರಸಾರಗಳು ದಿನವಿಡೀ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ನವೀಕರಣಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ೧೯೮೯ ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಎಬಿಸಿ, ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಸಿಟಿಸಿ) ಮಾತ್ರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ನಂತರ ಅದು ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಟೆನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಆಗಿ, ನಂತರ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಟೆನ್ ಆಗಿ, ನಂತರ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ೯/ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ನೈನ್ ಆಗಿ, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ೧೦ ಆಗಿ, ಆ ವರ್ಷ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರೈಮ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಈಗ ಪ್ರೈಮ್ ೭) ಮತ್ತು ವಿನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ . ಫಾಕ್ಸ್‌ಟೆಲ್ ( ಉಪಗ್ರಹದ ಮೂಲಕ ) ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಂಪನಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಎಸಿಟಿ (ಕೇಬಲ್ ಮೂಲಕ) ಪೇ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ . == ಕ್ರೀಡೆ == [[File:BruceStadium19032005.JPG|right|thumb|A rugby league match at [[Canberra Stadium]]]] ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಂಡಗಳೆಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರೈಡರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಸಿಟಿ ಬ್ರಂಬೀಸ್ , ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್ ಮತ್ತು ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್ ಆಡುತ್ತವೆ ; ಎರಡೂ ತಮ್ಮ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ತಮ್ಮ ತವರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತವೆ , ಇದು ನಗರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2000 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 2003 ರ ರಗ್ಬಿ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಾಗಿ ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಆದ ಎ-ಲೀಗ್ ಮಹಿಳಾ (ಹಿಂದೆ ಡಬ್ಲ್ಯೂ-ಲೀಗ್) ನಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2011–12 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. 2024–25 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ತಂಡವು ಎ-ಲೀಗ್ ಪುರುಷರ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ . ನಗರವು ಯಶಸ್ವಿ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡವಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವರು ಕಳೆದ ಹನ್ನೊಂದು ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವೈಕಿಂಗ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಗ್ಬಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2015 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. [[File:PM's 11 Cricket at Manuka Oval.jpg|thumb|The annual Prime Minister's XI cricket match at [[Manuka Oval]]]] ನೆಟ್‌ಬಾಲ್ , ಫೀಲ್ಡ್ ಹಾಕಿ, ಐಸ್ ಹಾಕಿ , ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳಿವೆ . ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ XI ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಮನುಕಾ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸಿಟಿ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಫ್ ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನಿಯಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ 1981 ರಿಂದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಾಗಿ ಬಿಡ್ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ . ಲೀಗ್ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರೂ, AFL ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಗ್ರೇಟರ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಸಿಡ್ನಿ ಜೈಂಟ್ಸ್‌ನ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು ಪ್ರತಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮನುಕಾ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹೋಮ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸಿಟಿ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಫ್ ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ (AIS) ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಬ್ರೂಸ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯ ಜೂನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. AIS 1981 ರಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಗಣ್ಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. 2000 ಸಿಡ್ನಿ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಪದಕ ವಿಜೇತರು AIS ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದರು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ಅಂಡಾಕಾರಗಳು, ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು, ಸ್ಕೇಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಈಜುಕೊಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮಹಿಳಾ ಟೆನಿಸ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ನೆಲೆಯಾದ ಲೈನೆಹ್ಯಾಮ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆನಿಸ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮನರಂಜನಾ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸೈಕ್ಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಾದ್ಯಂತ ಸೈಕಲ್‌ವೇಗಳ ಜಾಲ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ವಾಕಿಂಗ್, ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಬೈಕಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನೌಕಾಯಾನ, ರೋಯಿಂಗ್, ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಬೋಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಾಟರ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರ್ಯಾಲಿಯು ವಾರ್ಷಿಕ ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, 2000 ರಿಂದ 2002 ರವರೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ 400 ಫಾರ್ ವಿ 8 ಸೂಪರ್‌ಕಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಬಳಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಜನರಿಗೆ ವ್ಯಾಯಾಮದ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ರೂಪವೆಂದರೆ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುಮಾರು 5 ಕಿಮೀ "ಸೇತುವೆಯಿಂದ ಸೇತುವೆಯವರೆಗೆ ನಡಿಗೆ/ಓಟ", ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಸರೋವರದ ಪಕ್ಕದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು. ನಡಿಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. 2020 ರಲ್ಲಿ COVID-19 ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ವಾಕರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಓಟಗಾರರಿಗೆ 'ಕ್ಲಾಕ್‌ವೈಸ್ COVID- ವೈಸ್' ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. == ಸಾರಿಗೆ == ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ನಗರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು , ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ 8 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಮಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಿಡ್ನಿ , ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ , ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್ , ಅಡಿಲೇಡ್ ಮತ್ತು ಪರ್ತ್‌ಗೆ ದೇಶೀಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ . ಇದು ಒಂದು ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದವು, ಆದ್ದರಿಂದ ಲೇಓವರ್ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. [[File:Highways into Canberra (6768361501).jpg|thumb|The [[Glenloch Interchange]] connects the [[Tuggeranong Parkway]] with [[Parkes Way]]]] [[File:ACTION (BUS 680) Volgren Optimus bodied Scania K360UA 6x2-2 (Euro VI) at the intersection of Alinga St and Northbourne Ave (1).jpg|thumb|[[ACTION]] [[Volgren]] bodied [[Scania K-series|Scania K360UA]]]] ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ACTION ''('' ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ''ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಆಮ್ನಿಬಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ) ನಿಂದ'' ಬಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಸ್ ಜಾಲವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಆಧುನಿಕ ಇಂಟರ್‌ಚೇಂಜ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಏಳು ಇಂಟರ್‌ಟೌನ್ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಹದಿಮೂರು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸೊ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ನಗರವನ್ನು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಬಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು, ಖಾಸಗಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಬೋರ್ಡರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್'' ಮತ್ತು ''ಡೀನ್ಸ್ ಬಸ್‌ಲೈನ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು'' ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ . ''ಏರಿಯಲ್ ಕನ್ಸಾಲಿಡೇಟೆಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್'' ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಕಾರು ಬಾಡಿಗೆ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಏರಿಯಲ್‌ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾಕ್ಯಾಬ್ಸ್ ''ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ'' ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು , 1959 ರಿಂದ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆಯ ಕುರಿತಾದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೇವಲ 4.6% ಜನರು ಮಾತ್ರ ಬಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ , ಆದರೆ 5.5 % ಜನರು ನಡೆದುಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಸೈಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಯಾವುದೇ ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ ''ಕಂಟ್ರಿಲಿಂಕ್'' ಎಂಬುದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣವು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಯಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಂಟ್ರಿಲಿಂಕ್ ಬಸ್ ಸೇವೆಯು ಪ್ರಯಾಣದ ಈ ಹಂತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಸಿಡ್ನಿಯ ನಡುವೆ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ 2000 ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವ ಜಾನ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಅವರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗುಂಗಾಹ್ಲಿನ್‌ನ ಉತ್ತರ ಬರೋಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಲಘು ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ( ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮೆಟ್ರೋ ) 20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಾರಿಗೆ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಕಾರು, ಆಧುನಿಕ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಜಾಲವು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಪಾರ್ಕ್‌ವೇಗಳು, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾದ, ಎರಡು ಪಥದ ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ 80-100 ಕಿಮೀ/ಗಂಟೆ ವೇಗ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್ ಪಾರ್ಕ್‌ವೇ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ CBD ಯನ್ನು ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟನ್ ಕ್ರೀಕ್ ''ಬೈಪಾಸ್'' . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರಸ್ತೆ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಫೆಡರಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಬಾರ್ಟನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ ಮೂಲಕ ಏಳು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಯಾಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹ್ಯೂಮ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕೊಸ್ಸಿಯುಸ್ಕೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಸ್ನೋಯಿ ಪರ್ವತಗಳು ಮೊನಾರೊ ಫ್ರೀವೇ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಜನಪ್ರಿಯ ರಜಾ ತಾಣವಾದ ಬೇಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಬೇ ಕೂಡ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಫ್ರೀವೇ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://www.wikimapia.org/#y=-35310000&x=149130000&z=11&l=1&m=a WikiSatellite view of Canberra at WikiMapia] *[http://www.visitcanberra.com.au/ Official Tourism Website] *[http://www.act.gov.au/ The ACT Government webpage] **[http://www.actmapi.act.gov.au/ Canberra region map] – all districts *[https://web.archive.org/web/20121219012913/http://www.australia.com/explore/cities/canberra.aspx Canberra] – Tourism Australia *[https://web.archive.org/web/20130218210206/http://www.canberra100.com.au/ Canberra 100 – Celebrating Canberra's 100th anniversary] *[https://www.arts.act.gov.au/public-art/list List of public art in Australian Capital Territory] *{{OSM relation|5342034}} *[https://www.youtube.com/watch?v=lfyfQD-p4B8 Canberra in the 1920s] - A compilation of footage from [[National Film and Sound Archive]] (NFSA) *[https://www.youtube.com/watch?v=42cw_9Fyvqw A Guide to Canberra (1958)] - Film from NFSA ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 3i9rfahb2d9cis1vpolhrsjq6jlm14d 1374095 1374094 2026-05-25T08:42:01Z VASANTH S.N. 728 /* ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ */ 1374095 wikitext text/x-wiki {{Infobox Australian place | type = city | name = Canberra | native_name = {{nativename|xul|Kanbarra}} | state = act | image = {{multiple image |total_width = 280 |border = infobox |perrow = 1/3/2/1 |caption_align = center |image1 = Canberra panorama from Mount Ainslie.jpg |alt1 = Canberra viewed from Mount Ainslie |caption1 = Canberra viewed from [[Mount Ainslie]] |image2 = National Carillon, Canberra ACT (2).jpg |alt2 = National Carillon |caption2 = [[National Carillon]] |image3 = Australian War Memorial Canberra, ACT (2).jpg |alt3 = Australian War Memorial |caption3 = [[Australian War Memorial]] |image4 = Torre Telstra, Canberra - panoramio (cropped).jpg |alt4 = Black Mountain Tower |caption4 = [[Telstra Tower]] |image5 = Parliament House, National Library of Australia, Canberra, 2023 (2).jpg |alt5 = National Library of Australia |caption5 = [[National Library of Australia]] |image6 = Entrance to the National Gallery of Australia February 2013.jpg |alt6 = National Gallery of Australia |caption6 = [[National Gallery of Australia]] |image7 = Old and new Parliament Houses; Canberra Australia.jpg |alt7 = Old Parliament House & New Parliament House |caption7 = [[Parliament House, Canberra|Capital Hill]] and [[Old Parliament House, Canberra|Old Parliament House]] }} | caption = | coordinates = {{Coord|35|17|35|S|149|07|37|E|display=inline,title}} | relief = yes | force_national_map = | alternative_location_map = Australia#Australian Capital Territory#Oceania | pushpin_label_position = left | pop = 484,630 | pop_year = June 2025 | pop_footnotes = <ref name=ABSGCCSA>{{cite web |title=Regional population, 2024-25 |date=31 March 2026 |url=https://www.abs.gov.au/statistics/people/population/regional-population/2024-25 |publisher=Australian Bureau of Statistics |access-date=1 April 2026}}</ref> | poprank = 8th | density = | density_footnotes = | est = {{start date and age|1912|03|12|df=yes}} | elevation = 578 | elevation_footnotes = <ref>{{cite web |title=GFS / BOM data for CANBERRA AIRPORT |url=http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |access-date=16 June 2018 |archive-date=9 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150709190756/http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |url-status=live}}</ref> | area = 2,358 | area_footnotes = | timezone = AEST | utc = +10:00 | timezone-dst = AEDT | utc-dst = +11:00 | dist1 = 285 | dir1 = SW | location1 = [[Sydney]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=87421&placename=sydney&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and SYDNEY |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044625/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=87421&placename=sydney&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist2 = 669 | dir2 = NE | location2 = [[Melbourne]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=248650&placename=melbourne&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and MELBOURNE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044626/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=248650&placename=melbourne&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist3 = 1160 | dir3 = E | location3 = [[Adelaide]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=163285&placename=ADELAIDE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and ADELAIDE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044620/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=163285&placename=ADELAIDE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist4 = 1232 | dir4 = SSW | location4 = [[Brisbane]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=126867&placename=BRISBANE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and BRISBANE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044623/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=126867&placename=BRISBANE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist5 = 3632 | dir5 = ESE | location5 = [[Perth]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=304529&placename=perth&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and PERTH |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044628/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=304529&placename=perth&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | local_map = <!--needs to be fixed, it displays Africa--> | local_map_caption = Interactive city map | zoom = 10 | region = | county = | stategov = [[Brindabella electorate|Brindabella]] | stategov2 = [[Ginninderra electorate|Ginninderra]] | stategov3 = [[Kurrajong electorate|Kurrajong]] | stategov4 = [[Murrumbidgee electorate|Murrumbidgee]] | stategov5 = [[Yerrabi electorate|Yerrabi]] | fedgov = [[Division of Canberra|Canberra]] | fedgov2 = [[Division of Fenner|Fenner]] | fedgov3 = [[Division of Bean|Bean]]<ref>{{cite web |url=https://www.aec.gov.au/Electorates/Redistributions/2017/act/final-report/files/act-2018-final-report.pdf |title=Redistribution of the Australian Capital Territory into electoral divisions |author=Augmented Electoral Commission for the Australian Capital Territory |date=July 2018 |quote=The electoral divisions described in this report came into effect from Friday 13 July 2018 ... However, members of the House of Representatives will not represent or contest these electoral divisions until ... a general election. |access-date=16 September 2018 |archive-date=16 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180916130414/https://www.aec.gov.au/Electorates/Redistributions/2017/act/final-report/files/act-2018-final-report.pdf |url-status=live}}</ref> | logo = | url = | maxtemp = 20.4 | mintemp = 7.0 | rainfall = 579.5 }} '''ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ''' [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿನ ರಾಜಧಾನಿ. [[ಸಿಡ್ನಿ]]ಯಿಂದ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ 190 ಮೈ. [[ಮೆಲ್ಬರ್ನ್|ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿ]]ನಿಂದ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ 418 ಮೈ. ಆಡ್‍ಲೇಡ್‍ನಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 760 ಮೈ. ಮತ್ತು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಪೆಸಿಫಿಕ್]] ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಸು.70 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೪,೮೪,೩೬೦ (೨೦೨೫) ==ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ== [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.]] ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರರಾಜಧಾನಿಗಳಂತೆ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಲು ಆರಿಸಿ ಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನವಸತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಅದನ್ನು ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಬಿಳಿಯರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದು 1820ರಲ್ಲಿ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಫಲವತ್ತಾದ ಮೈದಾನವೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡ ಸಾಮಗ್ರಿಯೂ ಇರುವುವೆಂಬುದು ಅವರು ನೀಡಿದ ವರದಿ. 1824ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪೊಂದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಖಾಯಂ ಆಗಿ ನೆಲಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಚರ್ಚ್ ಭಾಗಶಃ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ್ದು 1845ರಲ್ಲಿ. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಂತ ಕಷ್ಟಸಹಿಷ್ಣು ತೃಪ್ತಜೀವಿಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಸಂಯುಕ್ತರಾಷ್ಟ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದೊಡನೆಯೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವುದಿರಬೇಕೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾದ್ದು 1901ರಲ್ಲಿ, 1900 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿತವಾದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಸಂವಿಧಾನ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತಾದರೂ ಅದನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ 100 ಮೈ. ಒಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎರಡು ರಾಯಲ್ ಆಯೋಗಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದುವು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟು ಯಾಸ್ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಆರಿಸಿತು. ಅನಂತರ ನಗರದ ನಿವೇಶನದ ಆಯ್ಕೆ ನಡೆಯಿತಲ್ಲದೆ ಸುಮಾರು 900 ಚ.ಮೈ. ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನಿಂದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ==ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ== ರಾಜಧಾನಿಯ ಆಲೇಖ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಂದನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನ ಗಳಿಸಿದಾತ ಷಿಕಾಗೋವಿನ ವಾಲ್ಟರ್ ಬಿ.ಗ್ರಿಫಿನ್ (1876-1937). ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ 1913ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತಾದರೂ ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಿ ಅದು ನಿಧಾನವಾಯಿತು. ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು 1915ರಿಂದ 1920ರ 1920ರ ವರೆಗೆ ಗ್ರಿಫಿನನೇ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.ಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಫೆಡರಲ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ತ್ವರೆಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಕಲಾಪಗಳೆಲ್ಲ ಅದರ ವಶಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು 1925ರಲ್ಲಿ. ಯಾರ್ಕಿನ ಡ್ಯೂಕ್ (ಅನಂತರ 6ನೆಯ ಜಾರ್ಜ್) ನೂತನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಭವನವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ (1927). ಅನಂತರ ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿನಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ನೌಕರರ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಮನೆಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕ್ಯಾನ್‍ಬರದ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿದುವು. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ದು 1930ರಲ್ಲಿ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು|ಗ್ರಂಥಾಲಯ]]ದ ಶಾಖೆಯೊಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ್ದು 1936ರಲ್ಲಿ. ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದಿಂದಾಗಿ ನಗರದ ಪ್ರಗತಿ ನಿಧಾನವಾಯಿತು. ಆದರೂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಯುದ್ಧಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ಏಕಸ್ವ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳು ಅಲ್ಲಿ 1941ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ವಿಶಾಲವಾದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ 1943ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನಗರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರವೇ. 8,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆಗಳೂ ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳ ಭವನಗಳೂ 1946ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಶಾಲಕಟ್ಟಡಗಳೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾದುವು. ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳೂ ಅಂಗಡಿಗಳೂ ತಲೆ ಎತ್ತಿದುವು. ರಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನೂರಾರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿನಿಂದ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರಕ್ಕೆ ವರ್ಗವಾಗಿ ಬಂದರು. ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿನ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ನೌಕರರನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜಧಾನಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು 1958ರಲ್ಲಿ. ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಈ ಆಯೋಗ ನೀಡಿದ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ತತ್ತ್ವಶಃ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ರಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನೂ ನಗರದ ಸೌಂದರ್ಯಾಭಿವರ್ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಅದರ ಹೃದಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಣ ತಟಾಕಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಈ ಆಯೋಗದ ಮುಖ್ಯ ಸಲಹೆಗಳು. ==ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ== ಕ್ಯಾನ್‍ಬರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೆ ಅಲ್ಲದೆ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ, ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನ, ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ-ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಚೌಬೀನೆ ವಿಭಾಗ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಅಂಗರಚನಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮೌಂಟ್‍ಸ್ಟ್ರಾಮ್ಲೊ ಖಗೋಳವೀಕ್ಷಣಾಲಯ, ಕೃಷಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮೊದಲಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಒಳನಾಡಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳುಂಟು. ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರದಿಂದ ಸಿಡ್ನಿ ಮತ್ತು ಮೆಲ್‍ಬರ್ನ್‍ಗಳಿಗೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗೂ ಹೋಗಿ ಬರಲು ವಿಮಾನ ಸೌಲಭ್ಯವುಂಟು. === ಹವಾಮಾನ === [[//es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Climate_chart_of_Canberra.svg|link=https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Climate_chart_of_Canberra.svg|thumb|200x200px|ಕ್ಯಾನ್ಬೆರಾ ಹವಾಮಾನ ನಕ್ಷೆ.]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಶುಷ್ಕ ಸಾಗರ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು , ಅದರ ಅಕ್ಷಾಂಶ, ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ದೂರದಿಂದಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಋತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕರಾವಳಿ ನಗರಗಳ ಹವಾಮಾನವು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಮಧ್ಯಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ಬಿಸಿ, ಶುಷ್ಕ ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಶೀತ, ಮೋಡ ಕವಿದ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಹಿಮಪಾತದೊಂದಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಅತ್ಯಧಿಕ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1968 ರಂದು 42.2 °C ಆಗಿತ್ತು, <ref name="bom" /> ಆದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಜುಲೈ 11, 1971 ರಂದು −10.0 °C ಆಗಿತ್ತು. <ref name="bom" /> ಜನವರಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾದ ತಿಂಗಳು, &nbsp;ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ 27.7 °C, ಹತ್ತು ದಿನಗಳು 30 &nbsp;°C ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 35 &nbsp;°C ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಒಳನಾಡಿನ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನಗರದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯ ತಾಪಮಾನವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜನವರಿಯ ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ 13 &nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳು ಜುಲೈ ಆಗಿದೆ, ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ 11.2 &nbsp;°C ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ −0.2 &nbsp;°C. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 99 ದಿನಗಳ ಹಿಮಪಾತವಿರುತ್ತದೆ , ಅದರಲ್ಲಿ 95 ದಿನಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. <ref name="bom" /> ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಮಳೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಸಂತ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ 108 ಮಳೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 629 ಮಿಮೀ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ . [24] ಮಾರ್ಚ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 23 ಬಿರುಗಾಳಿ ದಿನಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 19 ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಹಿಮಪಾತವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಪರೂಪ, ಮತ್ತು ಅದು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಕೇವಲ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. <ref name="bom" /><ref name="bom" /> {{Weather box|location=Aeropuerto de Canberra|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=42.0|Feb record high C=42.2|Mar record high C=37.5|Apr record high C=32.6|May record high C=24.5|Jun record high C=20.1|Jul record high C=19.7|Aug record high C=24.0|Sep record high C=28.6|Oct record high C=32.7|Nov record high C=39.9|Dec record high C=39.2|year record high C=42.2|Jan high C=28.0|Feb high C=27.1|Mar high C=24.5|Apr high C=20.0|May high C=15.6|Jun high C=12.3|Jul high C=11.4|Aug high C=13.0|Sep high C=16.2|Oct high C=19.4|Nov high C=22.7|Dec high C=26.1|year high C=|Jan mean C=20.6|Feb mean C=20.1|Mar mean C=17.6|Apr mean C=13.4|May mean C=9.4|Jun mean C=6.7|Jul mean C=5.7|Aug mean C=7.0|Sep mean C=9.8|Oct mean C=12.8|Nov mean C=15.8|Dec mean C=18.8|year mean C=|Jan low C=13.2|Feb low C=13.1|Mar low C=10.7|Apr low C=6.7|May low C=3.2|Jun low C=1.0|Jul low C=-0.1|Aug low C=1.0|Sep low C=3.3|Oct low C=6.1|Nov low C=8.8|Dec low C=11.4|year low C=|Jan record low C=1.6|Feb record low C=3.0|Mar record low C=-1.1|Apr record low C=-3.7|May record low C=-7.5|Jun record low C=-8.5|Jul record low C=-10.0|Aug record low C=-8.5|Sep record low C=-6.9|Oct record low C=-3.4|Nov record low C=-1.8|Dec record low C=0.3|year record low C=-10.0|Jan precipitation mm=58.5|Feb precipitation mm=56.4|Mar precipitation mm=50.7|Apr precipitation mm=46.0|May precipitation mm=44.4|Jun precipitation mm=40.4|Jul precipitation mm=41.4|Aug precipitation mm=46.2|Sep precipitation mm=52.0|Oct precipitation mm=62.4|Nov precipitation mm=64.4|Dec precipitation mm=53.8|year precipitation mm=616.4|Jan precipitation days=7.3|Feb precipitation days=6.7|Mar precipitation days=6.9|Apr precipitation days=7.3|May precipitation days=8.4|Jun precipitation days=9.8|Jul precipitation days=10.5|Aug precipitation days=11.1|Sep precipitation days=10.2|Oct precipitation days=10.4|Nov precipitation days=9.8|Dec precipitation days=7.8|year precipitation days=106.2|Jan sun=294.5|Feb sun=254.3|Mar sun=251.1|Apr sun=219|May sun=186|Jun sun=156|Jul sun=179.8|Aug sun=217|Sep sun=231|Oct sun=266.6|Nov sun=267|Dec sun=291.4|year sun=2813.7|source 1=Climate averages for Canberra Airport Comparison (1939–2010)<ref>{{Cita web |url= https://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |título= Climate statistics for Australian locations: Canberra Airport Comparison |editorial=[[Bureau of Meteorology]] |fechaacceso=3 de septiembre de 2011 }}</ref>|date=Septiembre de 2011|source 2=Special climate statements and climate summaries for more recent extremes<ref> *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs36b.pdf |título=Special climate statement 36 – Unseasonal cold in southeast Australia |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=13 de enero de 2012 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201209.summary.shtml |título=ACT in September 2012 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=2 de octubre de 2012 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201212.summary.shtml |título=ACT in December 2012 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=2 de enero de 2013 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |título=Special Climate Statement 43 – extreme heat in January 2013 |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs43e.pdf |editorial=Bureau of Meteorology |formato=PDF |fechaacceso=2 de febrero de 2013 |fecha=1 de febrero de 2013}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201310.summary.shtml |título=ACT in October 2013 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=1 de noviembre de 2013 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} </ref><ref>{{cita web |url=https://ogimet.com/cgi-bin/gsynres?ind=94926&ano=2024&mes=9&day=16&hora=23&min=0&ndays=30|título=94926: Canberra (Australia)|fechaacceso=17 de septiembre de 2024|apellido= |nombre= |enlaceautor= |fecha=16 de septiembre de 2024 |formato= |obra= |editor= |editorial= OGIMET|ubicación= |idioma= |cita=}}</ref>}} === ನಗರ ರಚನೆ === [[File:Canberra Government House.jpg|thumb|Canberra's [[Government House, Canberra|Government House]], the official residence of the [[Governor-General of Australia]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎಂಬುದು ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಆಧುನಿಕ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ನಗರ ಯೋಜನೆಯು 1912 ರ ಹಿಂದಿನದು. ನಗರವನ್ನು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಗಳಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ . ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ '','' ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರದೇಶ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರದೇಶ, ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. [[File:Parliament House, National Library of Australia, Canberra, 2023.jpg|thumb|Various civic landmarks line [[Lake Burley Griffin]]. Pictured is the [[National Library of Australia|National Library]] and [[Parliament House, Canberra|Parliament House]] (background)]] ನಗರವು 1963 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಕೃತಕ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ . [[ಸರೋವರ]]ದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ, ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು ಭವನವಿದೆ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಬೀದಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಮ್ಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂಸತ್ತು ಭವನ ಸುತ್ತಲೂ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗಳು, ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳು, [[ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ|ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು, ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಮತ್ತು [[ಉದ್ಯಾನವನ]]ಗಳಿವೆ. ಸಂಸತ್ತು ಭವನವು ದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಸರೋವರದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರದೇಶ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ನಗರ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ), ವಸತಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ನಗರವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇವು ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಉಚಿತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಒಂದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಚೌಕಗಳು, ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಳು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಉಪನಗರಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಆದ ಚೌಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * '''1920 ಮತ್ತು 30 ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮತ್ತು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು 1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ''' , ಈಗ 15 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. * 1920 ರಿಂದ 1960 ರವರೆಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ '''ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ , 12 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು''' * '''1963 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಜನವಸತಿಯಾದ ವೊಡೆನ್ ಕಣಿವೆ''' , 13 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''ಬೆಲ್ಕೊನ್ನೆನ್''' , 1967 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ, 25 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''ವೆಸ್ಟನ್ ಕ್ರೀಕ್''' , ಮೊದಲ ವಸಾಹತುಗಳು 1969 ರಲ್ಲಿ, 8 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''1974 ರಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್''' , 19 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಕೊನೆಯ '''ಗುಂಗಾಹ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು 7 ನೆರೆಹೊರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.''' ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಅವರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. 1967 ರಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಂಡವಾಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯೋಗವು "ಯೋಜನೆ Y" ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭವಿಷ್ಯದ ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು "ಪಟ್ಟಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇವು ಚೌಕಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಬೀದಿಗಳಾಗಿವೆ, ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ , Y ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ನಿಕಟವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಬಳಿ ಇವೆ. ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮುದಾಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ಅನೇಕ ನೆರೆಹೊರೆಗಳಿಗೆ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು , ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರು , ಆರಂಭಿಕ ವಸಾಹತುಗಾರರು ಅಥವಾ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ . ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಡಫಿಯಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪೇಜ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದಿಗಳ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಯರ್ರಲುಮ್ಲಾ, ಡೀಕಿನ್ ಮತ್ತು ಓ'ಮ್ಯಾಲಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಫಿಶ್ವಿಕ್, ಮಿಚೆಲ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಮ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ತ್ರಿಕೋನ ವಿನ್ಯಾಸ. ಈ ತ್ರಿಕೋನವು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ, ಕಿಂಗ್ಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. <ref name="nca" /> ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಂಸತ್ತು ಭವನ, ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಸರೋವರ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಂತಹ ನಗರದ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಅನೇಕ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಈ ನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗ್ರಿಫಿನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಸ್ಮರಣಾರ್ಥಗಳು, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ . ನಗರದ ಅಲ್ಪ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಲವಾರು ಗಮನಾರ್ಹ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು 1920 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ ಭವನ ಮತ್ತು ಅದರ ಉದ್ಯಾನಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ. ಎರಡನೆಯದು, 1950 ರಿಂದ 1970 ರವರೆಗೆ, ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ತೆರೆದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವಿವಿಧ ಮರಗಳ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ನೆಡಲಾಯಿತು . 1980 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ಸೇರ್ಪಡೆಯೆಂದರೆ 1988 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಸಂಸತ್ ಭವನ. === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ತನ್ನ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಲಾದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ . ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ACT) ಒಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಅಂಶಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸರಾಗವಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[File:Inner-canberra 01MJC.png|right|thumb|Inner Canberra demonstrates some aspects of the Griffin plan, in particular the [[Parliamentary Triangle, Canberra|Parliamentary Triangle]].]] [[File:Canberra Civic Centre-1.jpg|thumb|An aerial view of the [[Civic, Australian Capital Territory|Civic Centre]] from [[Mount Ainslie]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖೆಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್, ಮೌಂಟ್ ಐನ್ಸ್ಲೀ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಹಿಲ್‌ಗಳು ಸ್ಕೈಲೈನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಬಲ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಎತ್ತರಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ರೋಲಿಂಗ್ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವಿದೆ, ಇದು ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುವ ಕೃತಕ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ . ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿ ರಚಿಸಲಾದ ಈ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವು ಮನರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಸುಂದರವಾದ ಬೋರ್ಡ್‌ವಾಕ್‌ಗಳು, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವೆಂದರೆ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು . ನಗರವನ್ನು ಉದ್ಯಾನ ನಗರ ಚಳವಳಿಯ ತತ್ವಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಗರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಂಶಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ವಾಕಿಂಗ್ ಟ್ರೇಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಅವರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ, ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಜ್ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿಯು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸುತ್ತುವರೆದು, ಸುಂದರವಾದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಜ್ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಹೊರಾಂಗಣ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಪಾದಯಾತ್ರೆ , ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಮತ್ತೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ 250 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮರಗಳ ವಿಶಾಲ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅರ್ಬೊರೇಟಂನ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಅದ್ಭುತ ನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಆನಂದಿಸಲು ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪೊದೆಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದು , ಇದು ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಮದ್ಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಟಿಡ್ಬಿನ್‌ಬಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದಂತಹ ಈ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಗರಕ್ಕೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪೊದೆಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ಒರಟಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಕಲ್ಲಿನ ಹೊರಹರಿವುಗಳು, ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯು ಅದರ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸವು ತ್ರಿಜ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಹಿಲ್ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವಾಗ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ನಗರ ಯೋಜನಾ ತತ್ವಗಳು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೆ. [[File:Canberra Map-MJC.png|thumb|right|The location of Canberra within the [[Australian Capital Territory|ACT]]. Canberra's main districts are shown in yellow: [[Canberra Central]] (marked as North Canberra and South Canberra), [[Woden Valley]], [[Belconnen]], [[Weston Creek]], [[Tuggeranong]], and [[Gungahlin]].]] {{wide image|Canberra From Black Mountain Tower.jpg|800px|Panorama of Canberra and Lake Burley Griffin set against the backdrop of distant New South Wales, taken from the [[Telstra Tower]]}} {{overlay |image = Canberra viewed from Mount Ainslie.jpg |width = 870 |height = 582 |columns = 4 |legend1title = Points of Interest Looking South from [[Mount Ainslie]] |overlay1 = War Memorial |overlay1left = 500 |overlay1top = 530 |overlay1link = Australian War Memorial |overlay2 = Anzac Parade |overlay2left = 430 |overlay2top = 470 |overlay2link = Anzac Parade, Canberra |overlay3 = Old Parliament House |overlay3left = 375 |overlay3top = 245 |overlay3link = Old Parliament House, Canberra |overlay4 = New Parliament House |overlay4left = 375 |overlay4top = 195 |overlay4link = Parliament House, Canberra |overlay5 = National Gallery |overlay5left = 110 |overlay5top = 260 |overlay5link = National Gallery of Australia |overlay6 = High Court |overlay6left = 230 |overlay6top = 275 |overlay6link = High Court of Australia |overlay7 = Questacon |overlay7left = 540 |overlay7top = 250 |overlay7link = Questacon |overlay8 = National Library |overlay8left = 735 |overlay8top = 248 |overlay8link = National Library of Australia |overlay9 = Edmund Barton Building |overlay9left = 30 |overlay9top = 270 |overlay9link = Edmund Barton Building |overlay10 = Brindabella Ranges |overlay10colour = green |overlay10left = 210 |overlay10top = 55 |overlay10link = Brindabella Range |overlay11 = Lovett Tower |overlay11colour = red |overlay11left = 530 |overlay11top = 125 |overlay11link = Lovett Tower |overlay12 = Ben Chifley Building |overlay12left = 75 |overlay12top = 330 |overlay12link = Australian Security Intelligence Organisation |overlay13 = Lake Burley Griffin |overlay13colour = blue |overlay13left = 810 |overlay13top = 310 |overlay13link = Lake Burley Griffin |overlay14 = Limestone Avenue |overlay14colour = red |overlay14left = 650 |overlay14top = 525 |overlay14link = Limestone Avenue, Canberra |overlay15 = Fairbairn Avenue |overlay15left = 205 |overlay15top = 525 |overlay15link = Fairbairn Avenue |overlay16 = Parkes Way |overlay16left = 420 |overlay16top = 350 |overlay16link = Parkes Way |overlay17 = R G Casey Building |overlay17left = 125 |overlay17top = 202 |overlay17link = Department of Foreign Affairs and Trade (Australia) |overlay18 = John Gorton Building |overlay18left = 220 |overlay18top = 240 |overlay18link = John Gorton Building |overlay19 = King Edward Terrace |overlay19left = 420 |overlay19top = 275 |overlay20 = Presbyterian Church of Saint Andrew |overlay20left = 175 |overlay20top = 200 |overlay21 = St John's Anglican Church |overlay21left = 635 |overlay21top = 375 |overlay21link = St John the Baptist Church, Reid }} === ಭೂವಿಜ್ಞಾನ === [[File:Canberra SPOT 1088.jpg|thumb|The Canberra region seen from space]] ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ನೂರಾರು ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಳಪಾಯವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಿಲೂರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಡೆವೋನಿಯನ್ ಅವಧಿಗಳ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ತೀವ್ರವಾದ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಬಂಡೆಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದು ನಾವು ನೋಡುವ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಶಿಲಾ ಪ್ರಕಾರವೆಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಚನೆ, ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಳುಗಲ್ಲು, ಹೂಳುಗಲ್ಲು ಮತ್ತು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಸಂಚಿತ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿದೆ . ಈ ಕೆಸರುಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 430 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಿಲೂರಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಈ ಕೆಸರುಗಳನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಈಗ ನಗರದ ಬಹುಭಾಗದ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಈ ಬಂಡೆಗಳು ರಸ್ತೆ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೊರಹರಿವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಚನೆಯ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳು , ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಗ್ರಾನೈಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಶಿಲೆಗಳು ಇವೆ. ಈ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳು ಡೆವೊನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸರಿಸುಮಾರು 380 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಂಭವಿಸಿದವು, ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದ ಆಳದಿಂದ ಕರಗಿದ ಬಂಡೆಗಳು ಮೇಲೇರಲು ಕಾರಣವಾದ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಚಲನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ . ಈ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಹಿಲ್‌ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಭೂದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಸೆಡಿಮೆಂಟರಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಬಸಾಲ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಹಲವಾರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ , ಇದು ಪ್ರದೇಶದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಿಲಾ ರಚನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅವಧಿಗಳ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಸವೆತದ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು . ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು, ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು 2.6 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ 11,700 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪ್ಲೆಸ್ಟೊಸೀನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ , ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಹಲವಾರು ಹಿಮಯುಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಹಿಮನದಿಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಷ್ಟು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ತಲುಪದಿದ್ದರೂ, ಈ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನವು ಹೆಚ್ಚು ತಂಪಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಫ್ರೀಜ್-ಥಾ ಚಕ್ರಗಳಂತಹ ಪೆರಿಗ್ಲೇಶಿಯಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಮಣ್ಣು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಶಿಲೆಯ ಹವಾಮಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ . ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರವು ಮೂಲ ಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮಣ್ಣು ಮಧ್ಯಮ ಫಲವತ್ತಾಗಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಕಳಪೆಯಾಗಿ ನೀರು ಬಸಿದು ಹೋಗುವ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಬಹುದು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಂತಹ ನಗರ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಕುಸಿತಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪಗಳಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರದೇಶದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವು ಹಿಂದಿನ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ . === ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ -ಪರಿವರ್ತಿತ ಪರಿಸರಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಸರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ . ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಗಗಳು ಉಳಿದಿವೆ, ಇದು ನಗರದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಬಲ ಸಸ್ಯ ಸಮುದಾಯವೆಂದರೆ ತೆರೆದ ನೀಲಗಿರಿ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶ, ಇದನ್ನು ಬಾಕ್ಸ್‌ವುಡ್ ಅರಣ್ಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶವು ನೀಲಗಿರಿ ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬ್ಲೇಕ್ಲಿಯ ಕೆಂಪು ಗಮ್ ( ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಬ್ಲೇಕ್ಲಿ ) ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಗಮ್ (ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಮೆಲ್ಲಿಯೊಡೋರಾ), ಇದು ಮೇಲಾವರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅರಣ್ಯದ ಕೆಳಭಾಗವು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಹುಲ್ಲುಗಳು, ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶಗಳು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಮೂಲ [[ನೀಲಗಿರಿ]] ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳು ಪ್ರಮುಖ ವನ್ಯಜೀವಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನಗರದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ನೆಡುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ನಿರ್ಮಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವೂ ಸೇರಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಕಾಂಗರೂ]]ಗಳು, ವಾಲಬೀಸ್, ಪೊಸಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎಕಿಡ್ನಾಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಗರದ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಂಜಾನೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಛಿದ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ನಗರೀಕರಣದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ [[ಪಕ್ಷಿ]]ಗಳಿಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾಗ್ಪೀಸ್, ಕೂಕಬುರಾಸ್, ರೊಸೆಲ್ಲಾಗಳು ಮತ್ತು ಹನಿಕ್ರೀಪರ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ನಗರದ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು, ಹಂಸಗಳು ಮತ್ತು ಪೆಲಿಕನ್‌ಗಳಂತಹ ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆಯು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣಗಳಿವೆ. [[ಸರೀಸೃಪ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಉಭಯಚರಗಳು|ಉಭಯಚರ]]ಗಳು ಸಹ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೂ ಅವು [[ಸಸ್ತನಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ . [[ಹಲ್ಲಿ]]ಗಳು, [[ಹಾವು]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಕಪ್ಪೆ]]ಗಳು ಕಾಡುಗಳು, [[ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು]]ಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ, [[ಕೀಟ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಕೀಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಂಬಲಾಗದಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಆದರೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಅವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಜೇನುನೊಣಗಳು, [[ಚಿಟ್ಟೆ]]ಗಳು, [[ಇರುವೆ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಜೀರುಂಡೆ]]ಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅನೇಕ ಕೀಟ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಕೀಟಗಳು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ , ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪರಿಸರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ, ಕಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೇರಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶ್ರೀಮಂತ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ == === ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ === [[File:Entrance to the ACT Legislative Assembly building July 2022.jpg|thumb|ACT Legislative Assembly<br />and the statue ''Ethos'' (Tom Bass, 1961)]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತು ಅಥವಾ ಪುರಸಭೆ ಸರ್ಕಾರವಿಲ್ಲ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯು ನಗರಕ್ಕೆ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರ ಎರಡರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುಪಾಲು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ನಗರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ವಿಧಾನಸಭೆಯು ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಅನುಪಾತದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆಯಾದ 25 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಬೃಂದಾಬೆಲ್ಲಾ, ಗಿನ್ನಿಂಡೆರಾ, ಕುರ್ರಾಜೋಂಗ್, ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಗಿ ಮತ್ತು ಯೆರಾಬಿ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಐದು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯ (ಎಂಎಲ್‌ಎ) ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ತಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಫೆಡರಲ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ACT ಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಲಿಬರಲ್‌ಗಳು ACT ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 1995 ಮತ್ತು 2001 ರ ನಡುವೆ 6.5 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರು . 2001 ರಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿತು. 2004 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹೋಪ್ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು 17 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 9 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಮೊದಲ ಬಹುಮತದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 2008 ರಿಂದ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಲೇಬರ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಆಳುತ್ತಿದೆ . 2022 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಬಾರ್ ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಅಥಾರಿಟಿಯ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಅಥವಾ ನಗರಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್, ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್, ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳು, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಭೂ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗದ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖೆಗಳು (ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ). [205] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ಸ್ವ-ಸರ್ಕಾರ) ಕಾಯ್ದೆ 1988, ನ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಟೆರಿಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. === ಫೆಡರಲ್ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ 1949 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಫೆಡರಲ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು , ಅದು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಡಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1966 ರವರೆಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಬಹುದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಗೆ ಲೆಕ್ಕಿಸಲಿಲ್ಲ. 1974 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹಂಚಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು.[208] 1996 ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ 1998 ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು 2019 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬೀನ್ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಹೊಂದಿತ್ತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರಾಮದಾಯಕ ಅಂತರದಿಂದ. 1990 ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಫೆಡರಲ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲೂ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಏಳು ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗೆದ್ದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಅದರ ಸರಾಸರಿ ಲಾಭವು 15 ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳಾಗಿದೆ. 2022 ರ ಚುನಾವಣೆಯವರೆಗೆ ALP ಮತ್ತು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷವು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲಾ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಡೇವಿಡ್ ಪೊಕಾಕ್ ಲಿಬರಲ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಜೆಡ್ ಸೆಸೆಲ್ಜಾ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. === ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫೆಡರಲ್ ಪೊಲೀಸ್ (AFP) ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದದ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳಂತೆಯೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ . AFP ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಸಮುದಾಯ ಪೊಲೀಸ್ ವಿಭಾಗವಾದ ACT ಪೊಲೀಸ್ ಮೂಲಕ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಧಗಳ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತಿರುವ ಜನರನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2009 ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚುವ ಮೊದಲು, ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೆಲ್ಕಾನೆನ್ ಧಾರಣ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಮ್ಯಾಕೊನೊಚಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11, 2008 ರಂದು ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹೋಪ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ನಿರ್ಮಾಣದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ US$130 ಮಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಣ್ಣ ನಾಗರಿಕ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿವಿಧ ಕಾನೂನು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ . 2019 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳು, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನ. ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ 2,304 ಮತ್ತು 966 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ (100,000 ಜನರಿಗೆ 580 ಮತ್ತು 243). ನರಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪರಾಧಗಳು - ಕೊಲೆ, ಕೊಲೆ ಯತ್ನ ಮತ್ತು ನರಹತ್ಯೆ, ಆದರೆ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಕೊಲೆಗೆ ಪಿತೂರಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ - 100,000 ಜನರಿಗೆ 1.0 ರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 100,000 ಜನರಿಗೆ 1.9 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ದರಗಳು (100,000 ಜನರಿಗೆ 64.4) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (100,000 ಜನರಿಗೆ 98.5) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2017 ರ ಅಪರಾಧ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದರೋಡೆಗಳು, ಕಳ್ಳತನಗಳು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == [[File:Belconnen Apartments - DSC07473-HDR.jpg|thumb|High-density residential apartments in [[Belconnen]]; Canberra has one of the fastest growing populations in the nation]] ೨೦೨೫ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ೪,೮೪,೩೬೦ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ &nbsp;ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರಿಗೆ 560 ನಿವಾಸಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 2.0% ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂಲದವರು ಮತ್ತು 32.5 % ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 3.8 % ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ಮತ್ತು 2.9 % ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು . ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಪಾಲು (71.2 %) ಜನರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯುವ, ಚಲನಶೀಲ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾವಂತ. ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು 35 ವರ್ಷಗಳು, ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 17.9% ರಷ್ಟು ಜನರು 65 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು. 15 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರದ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ 43% ರಷ್ಟು ಜನರು ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಡಿಪ್ಲೊಮಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 26.3 % ಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಿ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. 27.5 % ನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ , ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ . 9.7 % ಜನರು ಕ್ರೈಸ್ತೇತರರು ಮತ್ತು 43.5 % ಜನರು ತಮ್ಮನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಮೋಟಾರ್ ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನಗಳು. ಇವು &nbsp;ಕ್ರಮವಾಗಿ 1,961 ಜನರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು 100,000 ಕ್ಕೆ 630 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನರಹತ್ಯೆಗಳು 100,000 ಕ್ಕೆ 1.5 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 4.9 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದ&nbsp; ಸರಾಸರಿ ದರಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದವು. === ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ === [[File:ANU School of Art, Canberra.jpg|thumb|right|[[Australian National University|ANU]] School of Art (formerly the Canberra High School)]] ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೆಂದರೆ ಆಕ್ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (ANU) ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (UC). ANU ಅನ್ನು 1946 ರಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿಗೂ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ, ಲಂಡನ್ ಮೂಲದ ''ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ಮತ್ತು ''ಶಾಂಘೈ ಜಿಯಾವೊ ಟಾಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಿಂದ'' ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ . ANU ಮತ್ತು UC ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಿಯೋಲೋವಾ, ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ವಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಎರಡು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಿವೆ: ನಗರದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿಗ್ನಾಡೌ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಥಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಟರ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳೆಂದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಫೋರ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ (ADFA) ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾಲೇಜು, ಇದು ನಗರದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕೂಡ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. === ಆರೋಗ್ಯ === [[File:Canberra Hospital February 2018.jpg|thumb|The [[Canberra Hospital]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಹಿಂದೆ ವೊಡೆನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಗ್ಯಾರನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು 500 ಹಾಸಿಗೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಲ್ವರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು 174 ಹಾಸಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಡೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಬೋಧನಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಜಾನ್ ಕರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಡೀಕಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಾನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ. ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಆಕ್ಟನ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಗಣನೀಯ ವಿವಾದದ ನಂತರ 1997 ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2021 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು 3.8 % ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರವಾದ 5.1 % ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಕಡಿಮೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ , ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[File:ACT Government, Canberra.jpg|thumb|Just under a third of Canberrans are employed in the public sector, working in government departments such as the [[Government of the Australian Capital Territory|ACT Government]]]] ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸರಾಸರಿ ವಾರದ ಆದಾಯ 1,204 &nbsp;ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $805 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ 2005 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಮನೆ ಬೆಲೆ $352,500 ಆಗಿತ್ತು , ಇದು ಸಿಡ್ನಿ , ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಮತ್ತು [[ಪರ್ತ್, ಪಶ್ಚಿಮದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|ಪರ್ತ್‌]]ಗಿಂತ&nbsp; ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ , ಆದರೆ ಇತರ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ತರುವಾಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ $375,000 ತಲುಪಿದವು ನವೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ $411,305. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ವಾರದ ಬಾಡಿಗೆ ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ .ಸರಾಸರಿ ವಾರದ ಬಾಡಿಗೆ $450 ಆಗಿದ್ದು , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $375 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. [[File:50 Marcus Clarke Street Feb 2016.jpg|left|thumb|The [[Civic, Australian Capital Territory|Civic]] is home to various administrative departments, such as the [[Department of Education, Skills and Employment]]]] [[File:Bunda Street July 2021.jpg|left|thumb|[[Bunda Street]] in Canberra's shopping district; tourism, retail and hospitality are also major employers.]] ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮವೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ, ಇದು &nbsp;2003/04 ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ 26.1% ರಷ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು &nbsp;ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾನ್‌ನ 40% ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. <ref>{{cite web |url=https://apps.treasury.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0010/399979/GSP.pdf/_recache |publisher=ACT Government |title=CMTED Brief |access-date=29 March 2020 |archive-date=12 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200312155536/https://apps.treasury.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0010/399979/GSP.pdf/_recache |url-status=live}}</ref><ref name="EDA ACT Economic Indicators">{{cite web |url=https://app.remplan.com.au/eda-australiancapitalterritory/economy/industries/employment?state=pBPJF7!zqpdU432PIpMAxgHbd5omIpFefArbs1rWD4UyEABnslfkI00mvCxMa |publisher=EDA Australia |title=EDA ACT Economic Indicators |access-date=29 March 2020 |archive-date=29 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329020321/https://app.remplan.com.au/eda-australiancapitalterritory/economy/industries/employment%3Fstate%3DpBPJF7!zqpdU432PIpMAxgHbd5omIpFefArbs1rWD4UyEABnslfkI00mvCxMa |url-status=live}}</ref>2021 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಶೇಕಡಾವಾರು 25.6% ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ . ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ , ಹಣಕಾಸು , ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಖಜಾನೆ ಮುಂತಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ನೌಕರರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ . ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆ ನೆಲೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಸಂವಹನ ಕೇಂದ್ರವಾದ HMAS ಹರ್ಮನ್. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದಿನ RAAF ಫೇರ್‌ಬೈರ್ನ್ ವಾಯುನೆಲೆಯನ್ನು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಂದ VIP ವಿಮಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ''ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್'' ವಿತರಕರು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ QSP, ಟವರ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್, ರೂಲ್‌ಬರ್ಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ದಿ ಡಿಸ್ಟಿಲರಿ ಸೇರಿವೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಸೇವೆಗಳು, ನಿರ್ಮಾಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರವೆಂದರೆ ವೆಸ್ಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಬೆಲ್ಕೊನೆನ್, ಇದು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮನುಕಾ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ . ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಿಟಿ ವಾಕ್, ಗರೆಮಾ ಪ್ಲೇಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳು == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿ ಐಕಾನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೀರು ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕ್ಟೆವ್‌ಎಜಿಎಲ್ ಎಸಿಟಿಇಡಬ್ಲ್ಯೂ ಮತ್ತು ಎಜಿಎಲ್ ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪೂರೈಕೆದಾರವಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನೀರು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಎಸಿಟಿ ಎಂಬ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೀರನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ: ಕಾಟರ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಕೋರಿನ್, ಬೆಂಡೋರಾ ಮತ್ತು ಕಾಟರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್‌ಬೆಯಾನ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಗೂಗಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು . ಗೂಗಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಐಕಾನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಎರಡು ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಫಿಶ್ವಿಕ್ ಮತ್ತು ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಿಡ್‌ನಿಂದ ಹೋಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಫಿಶ್ವಿಕ್ ಸಬ್‌ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ (ಕ್ವೀನ್‌ಬೆಯಾನ್ ಮೂಲಕ) ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವಾದ ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯ ಬಳಿಯ ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಪವರ್‌ಹೌಸ್‌ನಿಂದ ಮೊದಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ 1957 ರಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ನಾಲ್ಕು ಸೌರ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು 2014 ಮತ್ತು 2017 ರ ನಡುವೆ ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ: ರಾಯಲ್ಲಾ (20 MW ನಾಮಮಾತ್ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, 2014), ಮೌಂಟ್ ಮಜುರಾ (2.3 MW, 2016), ಮುಗ್ಗಾ ಲೇನ್ (13 MW, 2017) ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ಡೇಲ್ (11 MW, 2017) ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳು ದ್ಯುತಿವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ ಫಲಕಗಳು ಅಥವಾ ಸೌರ ಬಿಸಿನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. 2015 ಮತ್ತು 2016 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಸೌರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 26.3 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು 34,910 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದವು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 25.2 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು 28,815 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಅನ್ನು ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಿದವು (ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ). ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪವನ ಟರ್ಬೈನ್‌ಗಳಿಲ್ಲ , ಆದರೆ ಹತ್ತಿರದ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಅಥವಾ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ 140.7-ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ವಿಂಡ್ ಫಾರ್ಮ್. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವು 2013 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುವ 90% ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ಗುರಿಯನ್ನು 210 ರಿಂದ 550 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2015 ರಲ್ಲಿ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು 200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು; ಇವು 2017 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015 ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2016 ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಿಂದ ಇನ್ನೂ 200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು . 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುಡಲು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಅಥವಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು 23 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕದ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವು 2014 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ACT ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರವೇಶ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (2014-15 ರಲ್ಲಿ 94% ಮನೆಗಳು). == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[File:National Film and Sound Archive, Canberra, 2022, 03 (2).jpg|thumb|[[National Film and Sound Archive]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು , ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು , ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು , ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಶಾಪಿಂಗ್, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . === ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು === [[File:National Museum of Australia 03.jpg|left|thumb|The [[National Museum of Australia]] established in 2001 records Australia's social history and is one of Canberra's more architecturally daring buildings.]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ, ನೀವು ನಗರ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಸೇರಿದೆ , ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಡೆಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಯುದ್ಧಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದವರಿಗೆ ಗೌರವವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ANZAC ಪೆರೇಡ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು, ಇದು ವಿಶಾಲವಾದ ಬೀದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದ '''ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್''' ಮತ್ತು '''ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್''' ಆರ್ಮಿ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ''' ಗ್ಯಾಲರಿಯು '''ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು''' , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹವು ಪೊಲಾಕ್ ಮತ್ತು ರೂಬೆನ್ಸ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ ಭವನವು ಹೆಚ್ಚು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ , ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ''' ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೂ ಸಹ . ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 220 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕಪಾಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು 2005 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆದಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್, ನಂತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮಿಂಟ್. ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕುಕ್ ಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾರಿಲ್ಲನ್‌ಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇತರ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಲ್‌ಸ್ಟ್ರಾ ಟವರ್ , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೃಗಾಲಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೈನೋಸಾರ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಸೇರಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಪೌರಾಣಿಕ ಟೈರನ್ನೊಸಾರಸ್ ರೆಕ್ಸ್‌ನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಹ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಕೂಡ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಥಿಯೇಟರ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಹೌಸ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವಗಳು, ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ ಲೆವೆಲಿನ್ ಹಾಲ್ (ANU ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಲ್ಲಿದೆ). ಚೈಲ್ಡರ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಥಿಯೇಟರ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಹಾಲ್ 1928 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರೆಪರ್ಟರಿ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ಟೋನ್‌ಫೆಸ್ಟ್ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಜೋಡಿ ಕೂಲಿಸಂನ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಿಕ್ಸನ್, ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಹಲವಾರು ಬಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿವೆ. ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ಉತ್ಸವ, ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದರ್ಶನ (ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕೃಷಿ ಮೇಳ), ಸಮ್ಮರ್‌ನಾಟ್ಸ್ ಮೋಟಾರ್ ಶೋ, ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಸೆಲೆಬ್ರೇಟ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಉತ್ಸವ ಸೇರಿವೆ, ಇದು ನಗರದ ಅಧಿಕೃತ ರಜಾದಿನವಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದಿನದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾನ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಉತ್ಸವವೆಂದರೆ ''ಫ್ಲೋರಿಯಾಡ್'' , ಇದು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಆಚರಣೆ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಡುವೆ), ಇದರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ನಗರವು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಉತ್ಸವವು ಸಂಗೀತ, ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಭೂದೃಶ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು 1998 ರಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ 75 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ದ್ವಿಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ವರ್ಷವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಇದನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. === ಮಾಧ್ಯಮ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ವಾಣಿಜ್ಯ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾನಗರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ಯೂರೋಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪತ್ರಿಕಾ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,.<ref>{{cite web|url=https://pressgallery.net.au/|archive-url=https://web.archive.org/web/20251219215056/https://pressgallery.net.au/|archive-date=19 December 2025|url-status=live|title=Federal Parliamentary Press Gallery|access-date=11 February 2026}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಗುಂಪು. ಬಾರ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಕಾರಣಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ 1926 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ದಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಟೈಮ್ಸ್ ಎಂಬ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಇದೆ . ಸಿಟಿನ್ಯೂಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವೀಕ್ಲಿ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮನರಂಜನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಬಿಎಂಎ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಂತಹ ಹಲವಾರು ಉಚಿತ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಸಹ ಇವೆ. ಬಿಎಂಎ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು 1992 ರಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಯಿತು; ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಂಚಿಕೆಯು ನಿರ್ವಾಣದ ನೆವರ್‌ಮೈಂಡ್ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು AM ಮತ್ತು FM ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು (AM/FM ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೇಡಿಯೋ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ (2CA ಮತ್ತು 2CC) ಮತ್ತು ಆಸ್ಟೆರಿಯೊ/ARN (104.7 ಮತ್ತು ಮಿಕ್ಸ್ 106.3). ಹಲವಾರು ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಇವೆ. DAB+ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಯೋಗವು ಸಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ , ಕೆಲವು AM/FM ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಡಿಜಿಟಲ್-ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು (DAB+ ಟ್ರಯಲ್ ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್) ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಐದು ಉಚಿತ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು: * ಎಬಿಸಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ (ಎಬಿಸಿ) * ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ (ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್) * ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 10 ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (CTC) - ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 10 ಒಡೆತನದ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿಲ್ದಾಣ. * ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (CBN) - ಸ್ಟೇಷನ್ ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * WIN ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (WIN) - ನೈನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾಲವು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಚಾನೆಲ್ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಬಹು-ಚಾನೆಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ WIN ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ WIN News ಅನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ನಗರದ ಸುದ್ದಿ ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ ವೊಲೊಂಗೊಂಗ್‌ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ 10 ದಿನವಿಡೀ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಅದರ ಹೋಬಾರ್ಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಇದು ನೈನ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ವಾರದ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ ನೈನ್ ನ್ಯೂಸ್‌ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸೆವೆನ್ ಪ್ರಸಾರಗಳು ದಿನವಿಡೀ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ನವೀಕರಣಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ೧೯೮೯ ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಎಬಿಸಿ, ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಸಿಟಿಸಿ) ಮಾತ್ರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ನಂತರ ಅದು ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಟೆನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಆಗಿ, ನಂತರ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಟೆನ್ ಆಗಿ, ನಂತರ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ೯/ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ನೈನ್ ಆಗಿ, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ೧೦ ಆಗಿ, ಆ ವರ್ಷ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರೈಮ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಈಗ ಪ್ರೈಮ್ ೭) ಮತ್ತು ವಿನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ . ಫಾಕ್ಸ್‌ಟೆಲ್ ( ಉಪಗ್ರಹದ ಮೂಲಕ ) ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಂಪನಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಎಸಿಟಿ (ಕೇಬಲ್ ಮೂಲಕ) ಪೇ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ . == ಕ್ರೀಡೆ == [[File:BruceStadium19032005.JPG|right|thumb|A rugby league match at [[Canberra Stadium]]]] ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಂಡಗಳೆಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರೈಡರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಸಿಟಿ ಬ್ರಂಬೀಸ್ , ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್ ಮತ್ತು ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್ ಆಡುತ್ತವೆ ; ಎರಡೂ ತಮ್ಮ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ತಮ್ಮ ತವರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತವೆ , ಇದು ನಗರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2000 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 2003 ರ ರಗ್ಬಿ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಾಗಿ ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಆದ ಎ-ಲೀಗ್ ಮಹಿಳಾ (ಹಿಂದೆ ಡಬ್ಲ್ಯೂ-ಲೀಗ್) ನಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2011–12 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. 2024–25 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ತಂಡವು ಎ-ಲೀಗ್ ಪುರುಷರ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ . ನಗರವು ಯಶಸ್ವಿ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡವಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವರು ಕಳೆದ ಹನ್ನೊಂದು ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವೈಕಿಂಗ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಗ್ಬಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2015 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. [[File:PM's 11 Cricket at Manuka Oval.jpg|thumb|The annual Prime Minister's XI cricket match at [[Manuka Oval]]]] ನೆಟ್‌ಬಾಲ್ , ಫೀಲ್ಡ್ ಹಾಕಿ, ಐಸ್ ಹಾಕಿ , ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳಿವೆ . ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ XI ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಮನುಕಾ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸಿಟಿ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಫ್ ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನಿಯಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ 1981 ರಿಂದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಾಗಿ ಬಿಡ್ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ . ಲೀಗ್ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರೂ, AFL ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಗ್ರೇಟರ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಸಿಡ್ನಿ ಜೈಂಟ್ಸ್‌ನ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು ಪ್ರತಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮನುಕಾ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹೋಮ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸಿಟಿ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಫ್ ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ (AIS) ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಬ್ರೂಸ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯ ಜೂನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. AIS 1981 ರಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಗಣ್ಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. 2000 ಸಿಡ್ನಿ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಪದಕ ವಿಜೇತರು AIS ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದರು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ಅಂಡಾಕಾರಗಳು, ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು, ಸ್ಕೇಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಈಜುಕೊಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮಹಿಳಾ ಟೆನಿಸ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ನೆಲೆಯಾದ ಲೈನೆಹ್ಯಾಮ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆನಿಸ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮನರಂಜನಾ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸೈಕ್ಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಾದ್ಯಂತ ಸೈಕಲ್‌ವೇಗಳ ಜಾಲ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ವಾಕಿಂಗ್, ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಬೈಕಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನೌಕಾಯಾನ, ರೋಯಿಂಗ್, ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಬೋಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಾಟರ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರ್ಯಾಲಿಯು ವಾರ್ಷಿಕ ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, 2000 ರಿಂದ 2002 ರವರೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ 400 ಫಾರ್ ವಿ 8 ಸೂಪರ್‌ಕಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಬಳಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಜನರಿಗೆ ವ್ಯಾಯಾಮದ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ರೂಪವೆಂದರೆ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುಮಾರು 5 ಕಿಮೀ "ಸೇತುವೆಯಿಂದ ಸೇತುವೆಯವರೆಗೆ ನಡಿಗೆ/ಓಟ", ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಸರೋವರದ ಪಕ್ಕದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು. ನಡಿಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. 2020 ರಲ್ಲಿ COVID-19 ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ವಾಕರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಓಟಗಾರರಿಗೆ 'ಕ್ಲಾಕ್‌ವೈಸ್ COVID- ವೈಸ್' ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. == ಸಾರಿಗೆ == ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ನಗರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು , ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ 8 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಮಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಿಡ್ನಿ , ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ , ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್ , ಅಡಿಲೇಡ್ ಮತ್ತು ಪರ್ತ್‌ಗೆ ದೇಶೀಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ . ಇದು ಒಂದು ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದವು, ಆದ್ದರಿಂದ ಲೇಓವರ್ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. [[File:Highways into Canberra (6768361501).jpg|thumb|The [[Glenloch Interchange]] connects the [[Tuggeranong Parkway]] with [[Parkes Way]]]] [[File:ACTION (BUS 680) Volgren Optimus bodied Scania K360UA 6x2-2 (Euro VI) at the intersection of Alinga St and Northbourne Ave (1).jpg|thumb|[[ACTION]] [[Volgren]] bodied [[Scania K-series|Scania K360UA]]]] ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ACTION ''('' ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ''ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಆಮ್ನಿಬಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ) ನಿಂದ'' ಬಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಸ್ ಜಾಲವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಆಧುನಿಕ ಇಂಟರ್‌ಚೇಂಜ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಏಳು ಇಂಟರ್‌ಟೌನ್ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಹದಿಮೂರು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸೊ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ನಗರವನ್ನು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಬಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು, ಖಾಸಗಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಬೋರ್ಡರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್'' ಮತ್ತು ''ಡೀನ್ಸ್ ಬಸ್‌ಲೈನ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು'' ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ . ''ಏರಿಯಲ್ ಕನ್ಸಾಲಿಡೇಟೆಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್'' ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಕಾರು ಬಾಡಿಗೆ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಏರಿಯಲ್‌ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾಕ್ಯಾಬ್ಸ್ ''ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ'' ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು , 1959 ರಿಂದ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆಯ ಕುರಿತಾದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೇವಲ 4.6% ಜನರು ಮಾತ್ರ ಬಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ , ಆದರೆ 5.5 % ಜನರು ನಡೆದುಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಸೈಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಯಾವುದೇ ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ ''ಕಂಟ್ರಿಲಿಂಕ್'' ಎಂಬುದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣವು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಯಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಂಟ್ರಿಲಿಂಕ್ ಬಸ್ ಸೇವೆಯು ಪ್ರಯಾಣದ ಈ ಹಂತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಸಿಡ್ನಿಯ ನಡುವೆ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ 2000 ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವ ಜಾನ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಅವರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗುಂಗಾಹ್ಲಿನ್‌ನ ಉತ್ತರ ಬರೋಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಲಘು ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ( ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮೆಟ್ರೋ ) 20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಾರಿಗೆ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಕಾರು, ಆಧುನಿಕ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಜಾಲವು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಪಾರ್ಕ್‌ವೇಗಳು, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾದ, ಎರಡು ಪಥದ ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ 80-100 ಕಿಮೀ/ಗಂಟೆ ವೇಗ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್ ಪಾರ್ಕ್‌ವೇ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ CBD ಯನ್ನು ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟನ್ ಕ್ರೀಕ್ ''ಬೈಪಾಸ್'' . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರಸ್ತೆ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಫೆಡರಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಬಾರ್ಟನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ ಮೂಲಕ ಏಳು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಯಾಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹ್ಯೂಮ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕೊಸ್ಸಿಯುಸ್ಕೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಸ್ನೋಯಿ ಪರ್ವತಗಳು ಮೊನಾರೊ ಫ್ರೀವೇ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಜನಪ್ರಿಯ ರಜಾ ತಾಣವಾದ ಬೇಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಬೇ ಕೂಡ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಫ್ರೀವೇ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://www.wikimapia.org/#y=-35310000&x=149130000&z=11&l=1&m=a WikiSatellite view of Canberra at WikiMapia] *[http://www.visitcanberra.com.au/ Official Tourism Website] *[http://www.act.gov.au/ The ACT Government webpage] **[http://www.actmapi.act.gov.au/ Canberra region map] – all districts *[https://web.archive.org/web/20121219012913/http://www.australia.com/explore/cities/canberra.aspx Canberra] – Tourism Australia *[https://web.archive.org/web/20130218210206/http://www.canberra100.com.au/ Canberra 100 – Celebrating Canberra's 100th anniversary] *[https://www.arts.act.gov.au/public-art/list List of public art in Australian Capital Territory] *{{OSM relation|5342034}} *[https://www.youtube.com/watch?v=lfyfQD-p4B8 Canberra in the 1920s] - A compilation of footage from [[National Film and Sound Archive]] (NFSA) *[https://www.youtube.com/watch?v=42cw_9Fyvqw A Guide to Canberra (1958)] - Film from NFSA ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== ije2akl81ypd9bo63y4ziji570q6bq0 1374096 1374095 2026-05-25T08:42:43Z VASANTH S.N. 728 /* ನಗರ ರಚನೆ */ 1374096 wikitext text/x-wiki {{Infobox Australian place | type = city | name = Canberra | native_name = {{nativename|xul|Kanbarra}} | state = act | image = {{multiple image |total_width = 280 |border = infobox |perrow = 1/3/2/1 |caption_align = center |image1 = Canberra panorama from Mount Ainslie.jpg |alt1 = Canberra viewed from Mount Ainslie |caption1 = Canberra viewed from [[Mount Ainslie]] |image2 = National Carillon, Canberra ACT (2).jpg |alt2 = National Carillon |caption2 = [[National Carillon]] |image3 = Australian War Memorial Canberra, ACT (2).jpg |alt3 = Australian War Memorial |caption3 = [[Australian War Memorial]] |image4 = Torre Telstra, Canberra - panoramio (cropped).jpg |alt4 = Black Mountain Tower |caption4 = [[Telstra Tower]] |image5 = Parliament House, National Library of Australia, Canberra, 2023 (2).jpg |alt5 = National Library of Australia |caption5 = [[National Library of Australia]] |image6 = Entrance to the National Gallery of Australia February 2013.jpg |alt6 = National Gallery of Australia |caption6 = [[National Gallery of Australia]] |image7 = Old and new Parliament Houses; Canberra Australia.jpg |alt7 = Old Parliament House & New Parliament House |caption7 = [[Parliament House, Canberra|Capital Hill]] and [[Old Parliament House, Canberra|Old Parliament House]] }} | caption = | coordinates = {{Coord|35|17|35|S|149|07|37|E|display=inline,title}} | relief = yes | force_national_map = | alternative_location_map = Australia#Australian Capital Territory#Oceania | pushpin_label_position = left | pop = 484,630 | pop_year = June 2025 | pop_footnotes = <ref name=ABSGCCSA>{{cite web |title=Regional population, 2024-25 |date=31 March 2026 |url=https://www.abs.gov.au/statistics/people/population/regional-population/2024-25 |publisher=Australian Bureau of Statistics |access-date=1 April 2026}}</ref> | poprank = 8th | density = | density_footnotes = | est = {{start date and age|1912|03|12|df=yes}} | elevation = 578 | elevation_footnotes = <ref>{{cite web |title=GFS / BOM data for CANBERRA AIRPORT |url=http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |access-date=16 June 2018 |archive-date=9 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150709190756/http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |url-status=live}}</ref> | area = 2,358 | area_footnotes = | timezone = AEST | utc = +10:00 | timezone-dst = AEDT | utc-dst = +11:00 | dist1 = 285 | dir1 = SW | location1 = [[Sydney]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=87421&placename=sydney&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and SYDNEY |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044625/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=87421&placename=sydney&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist2 = 669 | dir2 = NE | location2 = [[Melbourne]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=248650&placename=melbourne&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and MELBOURNE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044626/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=248650&placename=melbourne&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist3 = 1160 | dir3 = E | location3 = [[Adelaide]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=163285&placename=ADELAIDE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and ADELAIDE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044620/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=163285&placename=ADELAIDE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist4 = 1232 | dir4 = SSW | location4 = [[Brisbane]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=126867&placename=BRISBANE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and BRISBANE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044623/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=126867&placename=BRISBANE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist5 = 3632 | dir5 = ESE | location5 = [[Perth]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=304529&placename=perth&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and PERTH |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044628/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=304529&placename=perth&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | local_map = <!--needs to be fixed, it displays Africa--> | local_map_caption = Interactive city map | zoom = 10 | region = | county = | stategov = [[Brindabella electorate|Brindabella]] | stategov2 = [[Ginninderra electorate|Ginninderra]] | stategov3 = [[Kurrajong electorate|Kurrajong]] | stategov4 = [[Murrumbidgee electorate|Murrumbidgee]] | stategov5 = [[Yerrabi electorate|Yerrabi]] | fedgov = [[Division of Canberra|Canberra]] | fedgov2 = [[Division of Fenner|Fenner]] | fedgov3 = [[Division of Bean|Bean]]<ref>{{cite web |url=https://www.aec.gov.au/Electorates/Redistributions/2017/act/final-report/files/act-2018-final-report.pdf |title=Redistribution of the Australian Capital Territory into electoral divisions |author=Augmented Electoral Commission for the Australian Capital Territory |date=July 2018 |quote=The electoral divisions described in this report came into effect from Friday 13 July 2018 ... However, members of the House of Representatives will not represent or contest these electoral divisions until ... a general election. |access-date=16 September 2018 |archive-date=16 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180916130414/https://www.aec.gov.au/Electorates/Redistributions/2017/act/final-report/files/act-2018-final-report.pdf |url-status=live}}</ref> | logo = | url = | maxtemp = 20.4 | mintemp = 7.0 | rainfall = 579.5 }} '''ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ''' [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿನ ರಾಜಧಾನಿ. [[ಸಿಡ್ನಿ]]ಯಿಂದ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ 190 ಮೈ. [[ಮೆಲ್ಬರ್ನ್|ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿ]]ನಿಂದ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ 418 ಮೈ. ಆಡ್‍ಲೇಡ್‍ನಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 760 ಮೈ. ಮತ್ತು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಪೆಸಿಫಿಕ್]] ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಸು.70 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೪,೮೪,೩೬೦ (೨೦೨೫) ==ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ== [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.]] ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರರಾಜಧಾನಿಗಳಂತೆ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಲು ಆರಿಸಿ ಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನವಸತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಅದನ್ನು ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಬಿಳಿಯರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದು 1820ರಲ್ಲಿ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಫಲವತ್ತಾದ ಮೈದಾನವೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡ ಸಾಮಗ್ರಿಯೂ ಇರುವುವೆಂಬುದು ಅವರು ನೀಡಿದ ವರದಿ. 1824ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪೊಂದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಖಾಯಂ ಆಗಿ ನೆಲಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಚರ್ಚ್ ಭಾಗಶಃ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ್ದು 1845ರಲ್ಲಿ. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಂತ ಕಷ್ಟಸಹಿಷ್ಣು ತೃಪ್ತಜೀವಿಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಸಂಯುಕ್ತರಾಷ್ಟ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದೊಡನೆಯೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವುದಿರಬೇಕೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾದ್ದು 1901ರಲ್ಲಿ, 1900 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿತವಾದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಸಂವಿಧಾನ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತಾದರೂ ಅದನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ 100 ಮೈ. ಒಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎರಡು ರಾಯಲ್ ಆಯೋಗಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದುವು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟು ಯಾಸ್ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಆರಿಸಿತು. ಅನಂತರ ನಗರದ ನಿವೇಶನದ ಆಯ್ಕೆ ನಡೆಯಿತಲ್ಲದೆ ಸುಮಾರು 900 ಚ.ಮೈ. ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನಿಂದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ==ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ== ರಾಜಧಾನಿಯ ಆಲೇಖ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಂದನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನ ಗಳಿಸಿದಾತ ಷಿಕಾಗೋವಿನ ವಾಲ್ಟರ್ ಬಿ.ಗ್ರಿಫಿನ್ (1876-1937). ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ 1913ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತಾದರೂ ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಿ ಅದು ನಿಧಾನವಾಯಿತು. ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು 1915ರಿಂದ 1920ರ 1920ರ ವರೆಗೆ ಗ್ರಿಫಿನನೇ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.ಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಫೆಡರಲ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ತ್ವರೆಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಕಲಾಪಗಳೆಲ್ಲ ಅದರ ವಶಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು 1925ರಲ್ಲಿ. ಯಾರ್ಕಿನ ಡ್ಯೂಕ್ (ಅನಂತರ 6ನೆಯ ಜಾರ್ಜ್) ನೂತನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಭವನವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ (1927). ಅನಂತರ ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿನಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ನೌಕರರ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಮನೆಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕ್ಯಾನ್‍ಬರದ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿದುವು. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ದು 1930ರಲ್ಲಿ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು|ಗ್ರಂಥಾಲಯ]]ದ ಶಾಖೆಯೊಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ್ದು 1936ರಲ್ಲಿ. ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದಿಂದಾಗಿ ನಗರದ ಪ್ರಗತಿ ನಿಧಾನವಾಯಿತು. ಆದರೂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಯುದ್ಧಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ಏಕಸ್ವ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳು ಅಲ್ಲಿ 1941ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ವಿಶಾಲವಾದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ 1943ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನಗರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರವೇ. 8,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆಗಳೂ ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳ ಭವನಗಳೂ 1946ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಶಾಲಕಟ್ಟಡಗಳೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾದುವು. ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳೂ ಅಂಗಡಿಗಳೂ ತಲೆ ಎತ್ತಿದುವು. ರಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನೂರಾರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿನಿಂದ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರಕ್ಕೆ ವರ್ಗವಾಗಿ ಬಂದರು. ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿನ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ನೌಕರರನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜಧಾನಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು 1958ರಲ್ಲಿ. ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಈ ಆಯೋಗ ನೀಡಿದ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ತತ್ತ್ವಶಃ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ರಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನೂ ನಗರದ ಸೌಂದರ್ಯಾಭಿವರ್ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಅದರ ಹೃದಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಣ ತಟಾಕಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಈ ಆಯೋಗದ ಮುಖ್ಯ ಸಲಹೆಗಳು. ==ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ== ಕ್ಯಾನ್‍ಬರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೆ ಅಲ್ಲದೆ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ, ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನ, ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ-ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಚೌಬೀನೆ ವಿಭಾಗ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಅಂಗರಚನಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮೌಂಟ್‍ಸ್ಟ್ರಾಮ್ಲೊ ಖಗೋಳವೀಕ್ಷಣಾಲಯ, ಕೃಷಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮೊದಲಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಒಳನಾಡಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳುಂಟು. ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರದಿಂದ ಸಿಡ್ನಿ ಮತ್ತು ಮೆಲ್‍ಬರ್ನ್‍ಗಳಿಗೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗೂ ಹೋಗಿ ಬರಲು ವಿಮಾನ ಸೌಲಭ್ಯವುಂಟು. === ಹವಾಮಾನ === [[//es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Climate_chart_of_Canberra.svg|link=https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Climate_chart_of_Canberra.svg|thumb|200x200px|ಕ್ಯಾನ್ಬೆರಾ ಹವಾಮಾನ ನಕ್ಷೆ.]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಶುಷ್ಕ ಸಾಗರ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು , ಅದರ ಅಕ್ಷಾಂಶ, ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ದೂರದಿಂದಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಋತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕರಾವಳಿ ನಗರಗಳ ಹವಾಮಾನವು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಮಧ್ಯಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ಬಿಸಿ, ಶುಷ್ಕ ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಶೀತ, ಮೋಡ ಕವಿದ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಹಿಮಪಾತದೊಂದಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಅತ್ಯಧಿಕ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1968 ರಂದು 42.2 °C ಆಗಿತ್ತು, <ref name="bom" /> ಆದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಜುಲೈ 11, 1971 ರಂದು −10.0 °C ಆಗಿತ್ತು. <ref name="bom" /> ಜನವರಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾದ ತಿಂಗಳು, &nbsp;ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ 27.7 °C, ಹತ್ತು ದಿನಗಳು 30 &nbsp;°C ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 35 &nbsp;°C ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಒಳನಾಡಿನ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನಗರದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯ ತಾಪಮಾನವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜನವರಿಯ ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ 13 &nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳು ಜುಲೈ ಆಗಿದೆ, ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ 11.2 &nbsp;°C ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ −0.2 &nbsp;°C. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 99 ದಿನಗಳ ಹಿಮಪಾತವಿರುತ್ತದೆ , ಅದರಲ್ಲಿ 95 ದಿನಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. <ref name="bom" /> ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಮಳೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಸಂತ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ 108 ಮಳೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 629 ಮಿಮೀ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ . [24] ಮಾರ್ಚ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 23 ಬಿರುಗಾಳಿ ದಿನಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 19 ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಹಿಮಪಾತವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಪರೂಪ, ಮತ್ತು ಅದು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಕೇವಲ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. <ref name="bom" /><ref name="bom" /> {{Weather box|location=Aeropuerto de Canberra|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=42.0|Feb record high C=42.2|Mar record high C=37.5|Apr record high C=32.6|May record high C=24.5|Jun record high C=20.1|Jul record high C=19.7|Aug record high C=24.0|Sep record high C=28.6|Oct record high C=32.7|Nov record high C=39.9|Dec record high C=39.2|year record high C=42.2|Jan high C=28.0|Feb high C=27.1|Mar high C=24.5|Apr high C=20.0|May high C=15.6|Jun high C=12.3|Jul high C=11.4|Aug high C=13.0|Sep high C=16.2|Oct high C=19.4|Nov high C=22.7|Dec high C=26.1|year high C=|Jan mean C=20.6|Feb mean C=20.1|Mar mean C=17.6|Apr mean C=13.4|May mean C=9.4|Jun mean C=6.7|Jul mean C=5.7|Aug mean C=7.0|Sep mean C=9.8|Oct mean C=12.8|Nov mean C=15.8|Dec mean C=18.8|year mean C=|Jan low C=13.2|Feb low C=13.1|Mar low C=10.7|Apr low C=6.7|May low C=3.2|Jun low C=1.0|Jul low C=-0.1|Aug low C=1.0|Sep low C=3.3|Oct low C=6.1|Nov low C=8.8|Dec low C=11.4|year low C=|Jan record low C=1.6|Feb record low C=3.0|Mar record low C=-1.1|Apr record low C=-3.7|May record low C=-7.5|Jun record low C=-8.5|Jul record low C=-10.0|Aug record low C=-8.5|Sep record low C=-6.9|Oct record low C=-3.4|Nov record low C=-1.8|Dec record low C=0.3|year record low C=-10.0|Jan precipitation mm=58.5|Feb precipitation mm=56.4|Mar precipitation mm=50.7|Apr precipitation mm=46.0|May precipitation mm=44.4|Jun precipitation mm=40.4|Jul precipitation mm=41.4|Aug precipitation mm=46.2|Sep precipitation mm=52.0|Oct precipitation mm=62.4|Nov precipitation mm=64.4|Dec precipitation mm=53.8|year precipitation mm=616.4|Jan precipitation days=7.3|Feb precipitation days=6.7|Mar precipitation days=6.9|Apr precipitation days=7.3|May precipitation days=8.4|Jun precipitation days=9.8|Jul precipitation days=10.5|Aug precipitation days=11.1|Sep precipitation days=10.2|Oct precipitation days=10.4|Nov precipitation days=9.8|Dec precipitation days=7.8|year precipitation days=106.2|Jan sun=294.5|Feb sun=254.3|Mar sun=251.1|Apr sun=219|May sun=186|Jun sun=156|Jul sun=179.8|Aug sun=217|Sep sun=231|Oct sun=266.6|Nov sun=267|Dec sun=291.4|year sun=2813.7|source 1=Climate averages for Canberra Airport Comparison (1939–2010)<ref>{{Cita web |url= https://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |título= Climate statistics for Australian locations: Canberra Airport Comparison |editorial=[[Bureau of Meteorology]] |fechaacceso=3 de septiembre de 2011 }}</ref>|date=Septiembre de 2011|source 2=Special climate statements and climate summaries for more recent extremes<ref> *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs36b.pdf |título=Special climate statement 36 – Unseasonal cold in southeast Australia |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=13 de enero de 2012 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201209.summary.shtml |título=ACT in September 2012 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=2 de octubre de 2012 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201212.summary.shtml |título=ACT in December 2012 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=2 de enero de 2013 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |título=Special Climate Statement 43 – extreme heat in January 2013 |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs43e.pdf |editorial=Bureau of Meteorology |formato=PDF |fechaacceso=2 de febrero de 2013 |fecha=1 de febrero de 2013}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201310.summary.shtml |título=ACT in October 2013 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=1 de noviembre de 2013 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} </ref><ref>{{cita web |url=https://ogimet.com/cgi-bin/gsynres?ind=94926&ano=2024&mes=9&day=16&hora=23&min=0&ndays=30|título=94926: Canberra (Australia)|fechaacceso=17 de septiembre de 2024|apellido= |nombre= |enlaceautor= |fecha=16 de septiembre de 2024 |formato= |obra= |editor= |editorial= OGIMET|ubicación= |idioma= |cita=}}</ref>}} === ನಗರ ರಚನೆ === [[File:Canberra Government House.jpg|thumb|Canberra's [[Government House, Canberra|Government House]], the official residence of the [[Governor-General of Australia]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎಂಬುದು ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಆಧುನಿಕ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ನಗರ ಯೋಜನೆಯು 1912 ರ ಹಿಂದಿನದು. ನಗರವನ್ನು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಗಳಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ . ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ '','' ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರದೇಶ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರದೇಶ, ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. [[File:Parliament House, National Library of Australia, Canberra, 2023.jpg|thumb|Various civic landmarks line [[Lake Burley Griffin]]. Pictured is the [[National Library of Australia|National Library]] and [[Parliament House, Canberra|Parliament House]] (background)]] ನಗರವು 1963 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಕೃತಕ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ . [[ಸರೋವರ]]ದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ, ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು ಭವನವಿದೆ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಬೀದಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಮ್ಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂಸತ್ತು ಭವನ ಸುತ್ತಲೂ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗಳು, ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳು, [[ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ|ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು, ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಮತ್ತು [[ಉದ್ಯಾನವನ]]ಗಳಿವೆ. ಸಂಸತ್ತು ಭವನವು ದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಸರೋವರದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರದೇಶ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ನಗರ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ), ವಸತಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ನಗರವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇವು ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಉಚಿತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಒಂದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಚೌಕಗಳು, ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಳು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಉಪನಗರಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಆದ ಚೌಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * '''1920 ಮತ್ತು 30 ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮತ್ತು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು 1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ''' , ಈಗ 15 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. * 1920 ರಿಂದ 1960 ರವರೆಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ '''ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ , 12 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು''' * '''1963 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಜನವಸತಿಯಾದ ವೊಡೆನ್ ಕಣಿವೆ''' , 13 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''ಬೆಲ್ಕೊನ್ನೆನ್''' , 1967 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ, 25 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''ವೆಸ್ಟನ್ ಕ್ರೀಕ್''' , ಮೊದಲ ವಸಾಹತುಗಳು 1969 ರಲ್ಲಿ, 8 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''1974 ರಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್''' , 19 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಕೊನೆಯ '''ಗುಂಗಾಹ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು 7 ನೆರೆಹೊರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.''' ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಅವರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. 1967 ರಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಂಡವಾಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯೋಗವು "ಯೋಜನೆ Y" ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭವಿಷ್ಯದ ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು "ಪಟ್ಟಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇವು ಚೌಕಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಬೀದಿಗಳಾಗಿವೆ, ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ , Y ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ನಿಕಟವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಬಳಿ ಇವೆ. ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮುದಾಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ಅನೇಕ ನೆರೆಹೊರೆಗಳಿಗೆ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು , ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರು , ಆರಂಭಿಕ ವಸಾಹತುಗಾರರು ಅಥವಾ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ . ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಡಫಿಯಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪೇಜ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದಿಗಳ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಯರ್ರಲುಮ್ಲಾ, ಡೀಕಿನ್ ಮತ್ತು ಓ'ಮ್ಯಾಲಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಫಿಶ್ವಿಕ್, ಮಿಚೆಲ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಮ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ತ್ರಿಕೋನ ವಿನ್ಯಾಸ. ಈ ತ್ರಿಕೋನವು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ, ಕಿಂಗ್ಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಂಸತ್ತು ಭವನ, ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಸರೋವರ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಂತಹ ನಗರದ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಅನೇಕ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಈ ನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗ್ರಿಫಿನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಸ್ಮರಣಾರ್ಥಗಳು, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ . ನಗರದ ಅಲ್ಪ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಲವಾರು ಗಮನಾರ್ಹ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು 1920 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ ಭವನ ಮತ್ತು ಅದರ ಉದ್ಯಾನಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ. ಎರಡನೆಯದು, 1950 ರಿಂದ 1970 ರವರೆಗೆ, ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ತೆರೆದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವಿವಿಧ ಮರಗಳ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ನೆಡಲಾಯಿತು . 1980 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ಸೇರ್ಪಡೆಯೆಂದರೆ 1988 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಸಂಸತ್ ಭವನ. === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ತನ್ನ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಲಾದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ . ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ACT) ಒಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಅಂಶಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸರಾಗವಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[File:Inner-canberra 01MJC.png|right|thumb|Inner Canberra demonstrates some aspects of the Griffin plan, in particular the [[Parliamentary Triangle, Canberra|Parliamentary Triangle]].]] [[File:Canberra Civic Centre-1.jpg|thumb|An aerial view of the [[Civic, Australian Capital Territory|Civic Centre]] from [[Mount Ainslie]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖೆಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್, ಮೌಂಟ್ ಐನ್ಸ್ಲೀ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಹಿಲ್‌ಗಳು ಸ್ಕೈಲೈನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಬಲ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಎತ್ತರಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ರೋಲಿಂಗ್ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವಿದೆ, ಇದು ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುವ ಕೃತಕ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ . ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿ ರಚಿಸಲಾದ ಈ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವು ಮನರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಸುಂದರವಾದ ಬೋರ್ಡ್‌ವಾಕ್‌ಗಳು, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವೆಂದರೆ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು . ನಗರವನ್ನು ಉದ್ಯಾನ ನಗರ ಚಳವಳಿಯ ತತ್ವಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಗರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಂಶಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ವಾಕಿಂಗ್ ಟ್ರೇಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಅವರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ, ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಜ್ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿಯು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸುತ್ತುವರೆದು, ಸುಂದರವಾದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಜ್ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಹೊರಾಂಗಣ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಪಾದಯಾತ್ರೆ , ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಮತ್ತೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ 250 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮರಗಳ ವಿಶಾಲ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅರ್ಬೊರೇಟಂನ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಅದ್ಭುತ ನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಆನಂದಿಸಲು ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪೊದೆಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದು , ಇದು ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಮದ್ಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಟಿಡ್ಬಿನ್‌ಬಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದಂತಹ ಈ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಗರಕ್ಕೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪೊದೆಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ಒರಟಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಕಲ್ಲಿನ ಹೊರಹರಿವುಗಳು, ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯು ಅದರ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸವು ತ್ರಿಜ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಹಿಲ್ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವಾಗ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ನಗರ ಯೋಜನಾ ತತ್ವಗಳು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೆ. [[File:Canberra Map-MJC.png|thumb|right|The location of Canberra within the [[Australian Capital Territory|ACT]]. Canberra's main districts are shown in yellow: [[Canberra Central]] (marked as North Canberra and South Canberra), [[Woden Valley]], [[Belconnen]], [[Weston Creek]], [[Tuggeranong]], and [[Gungahlin]].]] {{wide image|Canberra From Black Mountain Tower.jpg|800px|Panorama of Canberra and Lake Burley Griffin set against the backdrop of distant New South Wales, taken from the [[Telstra Tower]]}} {{overlay |image = Canberra viewed from Mount Ainslie.jpg |width = 870 |height = 582 |columns = 4 |legend1title = Points of Interest Looking South from [[Mount Ainslie]] |overlay1 = War Memorial |overlay1left = 500 |overlay1top = 530 |overlay1link = Australian War Memorial |overlay2 = Anzac Parade |overlay2left = 430 |overlay2top = 470 |overlay2link = Anzac Parade, Canberra |overlay3 = Old Parliament House |overlay3left = 375 |overlay3top = 245 |overlay3link = Old Parliament House, Canberra |overlay4 = New Parliament House |overlay4left = 375 |overlay4top = 195 |overlay4link = Parliament House, Canberra |overlay5 = National Gallery |overlay5left = 110 |overlay5top = 260 |overlay5link = National Gallery of Australia |overlay6 = High Court |overlay6left = 230 |overlay6top = 275 |overlay6link = High Court of Australia |overlay7 = Questacon |overlay7left = 540 |overlay7top = 250 |overlay7link = Questacon |overlay8 = National Library |overlay8left = 735 |overlay8top = 248 |overlay8link = National Library of Australia |overlay9 = Edmund Barton Building |overlay9left = 30 |overlay9top = 270 |overlay9link = Edmund Barton Building |overlay10 = Brindabella Ranges |overlay10colour = green |overlay10left = 210 |overlay10top = 55 |overlay10link = Brindabella Range |overlay11 = Lovett Tower |overlay11colour = red |overlay11left = 530 |overlay11top = 125 |overlay11link = Lovett Tower |overlay12 = Ben Chifley Building |overlay12left = 75 |overlay12top = 330 |overlay12link = Australian Security Intelligence Organisation |overlay13 = Lake Burley Griffin |overlay13colour = blue |overlay13left = 810 |overlay13top = 310 |overlay13link = Lake Burley Griffin |overlay14 = Limestone Avenue |overlay14colour = red |overlay14left = 650 |overlay14top = 525 |overlay14link = Limestone Avenue, Canberra |overlay15 = Fairbairn Avenue |overlay15left = 205 |overlay15top = 525 |overlay15link = Fairbairn Avenue |overlay16 = Parkes Way |overlay16left = 420 |overlay16top = 350 |overlay16link = Parkes Way |overlay17 = R G Casey Building |overlay17left = 125 |overlay17top = 202 |overlay17link = Department of Foreign Affairs and Trade (Australia) |overlay18 = John Gorton Building |overlay18left = 220 |overlay18top = 240 |overlay18link = John Gorton Building |overlay19 = King Edward Terrace |overlay19left = 420 |overlay19top = 275 |overlay20 = Presbyterian Church of Saint Andrew |overlay20left = 175 |overlay20top = 200 |overlay21 = St John's Anglican Church |overlay21left = 635 |overlay21top = 375 |overlay21link = St John the Baptist Church, Reid }} === ಭೂವಿಜ್ಞಾನ === [[File:Canberra SPOT 1088.jpg|thumb|The Canberra region seen from space]] ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ನೂರಾರು ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಳಪಾಯವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಿಲೂರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಡೆವೋನಿಯನ್ ಅವಧಿಗಳ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ತೀವ್ರವಾದ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಬಂಡೆಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದು ನಾವು ನೋಡುವ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಶಿಲಾ ಪ್ರಕಾರವೆಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಚನೆ, ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಳುಗಲ್ಲು, ಹೂಳುಗಲ್ಲು ಮತ್ತು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಸಂಚಿತ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿದೆ . ಈ ಕೆಸರುಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 430 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಿಲೂರಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಈ ಕೆಸರುಗಳನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಈಗ ನಗರದ ಬಹುಭಾಗದ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಈ ಬಂಡೆಗಳು ರಸ್ತೆ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೊರಹರಿವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಚನೆಯ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳು , ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಗ್ರಾನೈಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಶಿಲೆಗಳು ಇವೆ. ಈ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳು ಡೆವೊನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸರಿಸುಮಾರು 380 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಂಭವಿಸಿದವು, ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದ ಆಳದಿಂದ ಕರಗಿದ ಬಂಡೆಗಳು ಮೇಲೇರಲು ಕಾರಣವಾದ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಚಲನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ . ಈ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಹಿಲ್‌ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಭೂದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಸೆಡಿಮೆಂಟರಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಬಸಾಲ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಹಲವಾರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ , ಇದು ಪ್ರದೇಶದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಿಲಾ ರಚನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅವಧಿಗಳ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಸವೆತದ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು . ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು, ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು 2.6 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ 11,700 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪ್ಲೆಸ್ಟೊಸೀನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ , ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಹಲವಾರು ಹಿಮಯುಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಹಿಮನದಿಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಷ್ಟು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ತಲುಪದಿದ್ದರೂ, ಈ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನವು ಹೆಚ್ಚು ತಂಪಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಫ್ರೀಜ್-ಥಾ ಚಕ್ರಗಳಂತಹ ಪೆರಿಗ್ಲೇಶಿಯಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಮಣ್ಣು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಶಿಲೆಯ ಹವಾಮಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ . ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರವು ಮೂಲ ಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮಣ್ಣು ಮಧ್ಯಮ ಫಲವತ್ತಾಗಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಕಳಪೆಯಾಗಿ ನೀರು ಬಸಿದು ಹೋಗುವ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಬಹುದು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಂತಹ ನಗರ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಕುಸಿತಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪಗಳಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರದೇಶದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವು ಹಿಂದಿನ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ . === ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ -ಪರಿವರ್ತಿತ ಪರಿಸರಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಸರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ . ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಗಗಳು ಉಳಿದಿವೆ, ಇದು ನಗರದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಬಲ ಸಸ್ಯ ಸಮುದಾಯವೆಂದರೆ ತೆರೆದ ನೀಲಗಿರಿ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶ, ಇದನ್ನು ಬಾಕ್ಸ್‌ವುಡ್ ಅರಣ್ಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶವು ನೀಲಗಿರಿ ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬ್ಲೇಕ್ಲಿಯ ಕೆಂಪು ಗಮ್ ( ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಬ್ಲೇಕ್ಲಿ ) ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಗಮ್ (ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಮೆಲ್ಲಿಯೊಡೋರಾ), ಇದು ಮೇಲಾವರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅರಣ್ಯದ ಕೆಳಭಾಗವು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಹುಲ್ಲುಗಳು, ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶಗಳು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಮೂಲ [[ನೀಲಗಿರಿ]] ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳು ಪ್ರಮುಖ ವನ್ಯಜೀವಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನಗರದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ನೆಡುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ನಿರ್ಮಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವೂ ಸೇರಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಕಾಂಗರೂ]]ಗಳು, ವಾಲಬೀಸ್, ಪೊಸಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎಕಿಡ್ನಾಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಗರದ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಂಜಾನೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಛಿದ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ನಗರೀಕರಣದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ [[ಪಕ್ಷಿ]]ಗಳಿಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾಗ್ಪೀಸ್, ಕೂಕಬುರಾಸ್, ರೊಸೆಲ್ಲಾಗಳು ಮತ್ತು ಹನಿಕ್ರೀಪರ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ನಗರದ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು, ಹಂಸಗಳು ಮತ್ತು ಪೆಲಿಕನ್‌ಗಳಂತಹ ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆಯು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣಗಳಿವೆ. [[ಸರೀಸೃಪ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಉಭಯಚರಗಳು|ಉಭಯಚರ]]ಗಳು ಸಹ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೂ ಅವು [[ಸಸ್ತನಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ . [[ಹಲ್ಲಿ]]ಗಳು, [[ಹಾವು]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಕಪ್ಪೆ]]ಗಳು ಕಾಡುಗಳು, [[ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು]]ಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ, [[ಕೀಟ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಕೀಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಂಬಲಾಗದಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಆದರೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಅವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಜೇನುನೊಣಗಳು, [[ಚಿಟ್ಟೆ]]ಗಳು, [[ಇರುವೆ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಜೀರುಂಡೆ]]ಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅನೇಕ ಕೀಟ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಕೀಟಗಳು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ , ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪರಿಸರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ, ಕಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೇರಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶ್ರೀಮಂತ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ == === ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ === [[File:Entrance to the ACT Legislative Assembly building July 2022.jpg|thumb|ACT Legislative Assembly<br />and the statue ''Ethos'' (Tom Bass, 1961)]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತು ಅಥವಾ ಪುರಸಭೆ ಸರ್ಕಾರವಿಲ್ಲ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯು ನಗರಕ್ಕೆ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರ ಎರಡರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುಪಾಲು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ನಗರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ವಿಧಾನಸಭೆಯು ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಅನುಪಾತದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆಯಾದ 25 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಬೃಂದಾಬೆಲ್ಲಾ, ಗಿನ್ನಿಂಡೆರಾ, ಕುರ್ರಾಜೋಂಗ್, ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಗಿ ಮತ್ತು ಯೆರಾಬಿ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಐದು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯ (ಎಂಎಲ್‌ಎ) ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ತಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಫೆಡರಲ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ACT ಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಲಿಬರಲ್‌ಗಳು ACT ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 1995 ಮತ್ತು 2001 ರ ನಡುವೆ 6.5 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರು . 2001 ರಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿತು. 2004 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹೋಪ್ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು 17 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 9 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಮೊದಲ ಬಹುಮತದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 2008 ರಿಂದ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಲೇಬರ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಆಳುತ್ತಿದೆ . 2022 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಬಾರ್ ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಅಥಾರಿಟಿಯ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಅಥವಾ ನಗರಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್, ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್, ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳು, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಭೂ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗದ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖೆಗಳು (ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ). [205] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ಸ್ವ-ಸರ್ಕಾರ) ಕಾಯ್ದೆ 1988, ನ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಟೆರಿಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. === ಫೆಡರಲ್ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ 1949 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಫೆಡರಲ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು , ಅದು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಡಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1966 ರವರೆಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಬಹುದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಗೆ ಲೆಕ್ಕಿಸಲಿಲ್ಲ. 1974 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹಂಚಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು.[208] 1996 ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ 1998 ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು 2019 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬೀನ್ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಹೊಂದಿತ್ತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರಾಮದಾಯಕ ಅಂತರದಿಂದ. 1990 ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಫೆಡರಲ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲೂ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಏಳು ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗೆದ್ದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಅದರ ಸರಾಸರಿ ಲಾಭವು 15 ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳಾಗಿದೆ. 2022 ರ ಚುನಾವಣೆಯವರೆಗೆ ALP ಮತ್ತು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷವು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲಾ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಡೇವಿಡ್ ಪೊಕಾಕ್ ಲಿಬರಲ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಜೆಡ್ ಸೆಸೆಲ್ಜಾ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. === ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫೆಡರಲ್ ಪೊಲೀಸ್ (AFP) ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದದ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳಂತೆಯೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ . AFP ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಸಮುದಾಯ ಪೊಲೀಸ್ ವಿಭಾಗವಾದ ACT ಪೊಲೀಸ್ ಮೂಲಕ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಧಗಳ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತಿರುವ ಜನರನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2009 ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚುವ ಮೊದಲು, ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೆಲ್ಕಾನೆನ್ ಧಾರಣ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಮ್ಯಾಕೊನೊಚಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11, 2008 ರಂದು ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹೋಪ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ನಿರ್ಮಾಣದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ US$130 ಮಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಣ್ಣ ನಾಗರಿಕ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿವಿಧ ಕಾನೂನು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ . 2019 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳು, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನ. ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ 2,304 ಮತ್ತು 966 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ (100,000 ಜನರಿಗೆ 580 ಮತ್ತು 243). ನರಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪರಾಧಗಳು - ಕೊಲೆ, ಕೊಲೆ ಯತ್ನ ಮತ್ತು ನರಹತ್ಯೆ, ಆದರೆ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಕೊಲೆಗೆ ಪಿತೂರಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ - 100,000 ಜನರಿಗೆ 1.0 ರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 100,000 ಜನರಿಗೆ 1.9 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ದರಗಳು (100,000 ಜನರಿಗೆ 64.4) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (100,000 ಜನರಿಗೆ 98.5) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2017 ರ ಅಪರಾಧ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದರೋಡೆಗಳು, ಕಳ್ಳತನಗಳು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == [[File:Belconnen Apartments - DSC07473-HDR.jpg|thumb|High-density residential apartments in [[Belconnen]]; Canberra has one of the fastest growing populations in the nation]] ೨೦೨೫ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ೪,೮೪,೩೬೦ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ &nbsp;ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರಿಗೆ 560 ನಿವಾಸಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 2.0% ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂಲದವರು ಮತ್ತು 32.5 % ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 3.8 % ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ಮತ್ತು 2.9 % ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು . ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಪಾಲು (71.2 %) ಜನರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯುವ, ಚಲನಶೀಲ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾವಂತ. ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು 35 ವರ್ಷಗಳು, ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 17.9% ರಷ್ಟು ಜನರು 65 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು. 15 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರದ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ 43% ರಷ್ಟು ಜನರು ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಡಿಪ್ಲೊಮಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 26.3 % ಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಿ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. 27.5 % ನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ , ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ . 9.7 % ಜನರು ಕ್ರೈಸ್ತೇತರರು ಮತ್ತು 43.5 % ಜನರು ತಮ್ಮನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಮೋಟಾರ್ ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನಗಳು. ಇವು &nbsp;ಕ್ರಮವಾಗಿ 1,961 ಜನರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು 100,000 ಕ್ಕೆ 630 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನರಹತ್ಯೆಗಳು 100,000 ಕ್ಕೆ 1.5 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 4.9 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದ&nbsp; ಸರಾಸರಿ ದರಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದವು. === ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ === [[File:ANU School of Art, Canberra.jpg|thumb|right|[[Australian National University|ANU]] School of Art (formerly the Canberra High School)]] ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೆಂದರೆ ಆಕ್ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (ANU) ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (UC). ANU ಅನ್ನು 1946 ರಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿಗೂ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ, ಲಂಡನ್ ಮೂಲದ ''ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ಮತ್ತು ''ಶಾಂಘೈ ಜಿಯಾವೊ ಟಾಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಿಂದ'' ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ . ANU ಮತ್ತು UC ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಿಯೋಲೋವಾ, ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ವಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಎರಡು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಿವೆ: ನಗರದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿಗ್ನಾಡೌ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಥಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಟರ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳೆಂದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಫೋರ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ (ADFA) ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾಲೇಜು, ಇದು ನಗರದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕೂಡ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. === ಆರೋಗ್ಯ === [[File:Canberra Hospital February 2018.jpg|thumb|The [[Canberra Hospital]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಹಿಂದೆ ವೊಡೆನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಗ್ಯಾರನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು 500 ಹಾಸಿಗೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಲ್ವರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು 174 ಹಾಸಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಡೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಬೋಧನಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಜಾನ್ ಕರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಡೀಕಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಾನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ. ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಆಕ್ಟನ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಗಣನೀಯ ವಿವಾದದ ನಂತರ 1997 ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2021 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು 3.8 % ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರವಾದ 5.1 % ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಕಡಿಮೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ , ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[File:ACT Government, Canberra.jpg|thumb|Just under a third of Canberrans are employed in the public sector, working in government departments such as the [[Government of the Australian Capital Territory|ACT Government]]]] ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸರಾಸರಿ ವಾರದ ಆದಾಯ 1,204 &nbsp;ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $805 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ 2005 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಮನೆ ಬೆಲೆ $352,500 ಆಗಿತ್ತು , ಇದು ಸಿಡ್ನಿ , ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಮತ್ತು [[ಪರ್ತ್, ಪಶ್ಚಿಮದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|ಪರ್ತ್‌]]ಗಿಂತ&nbsp; ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ , ಆದರೆ ಇತರ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ತರುವಾಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ $375,000 ತಲುಪಿದವು ನವೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ $411,305. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ವಾರದ ಬಾಡಿಗೆ ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ .ಸರಾಸರಿ ವಾರದ ಬಾಡಿಗೆ $450 ಆಗಿದ್ದು , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $375 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. [[File:50 Marcus Clarke Street Feb 2016.jpg|left|thumb|The [[Civic, Australian Capital Territory|Civic]] is home to various administrative departments, such as the [[Department of Education, Skills and Employment]]]] [[File:Bunda Street July 2021.jpg|left|thumb|[[Bunda Street]] in Canberra's shopping district; tourism, retail and hospitality are also major employers.]] ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮವೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ, ಇದು &nbsp;2003/04 ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ 26.1% ರಷ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು &nbsp;ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾನ್‌ನ 40% ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. <ref>{{cite web |url=https://apps.treasury.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0010/399979/GSP.pdf/_recache |publisher=ACT Government |title=CMTED Brief |access-date=29 March 2020 |archive-date=12 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200312155536/https://apps.treasury.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0010/399979/GSP.pdf/_recache |url-status=live}}</ref><ref name="EDA ACT Economic Indicators">{{cite web |url=https://app.remplan.com.au/eda-australiancapitalterritory/economy/industries/employment?state=pBPJF7!zqpdU432PIpMAxgHbd5omIpFefArbs1rWD4UyEABnslfkI00mvCxMa |publisher=EDA Australia |title=EDA ACT Economic Indicators |access-date=29 March 2020 |archive-date=29 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329020321/https://app.remplan.com.au/eda-australiancapitalterritory/economy/industries/employment%3Fstate%3DpBPJF7!zqpdU432PIpMAxgHbd5omIpFefArbs1rWD4UyEABnslfkI00mvCxMa |url-status=live}}</ref>2021 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಶೇಕಡಾವಾರು 25.6% ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ . ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ , ಹಣಕಾಸು , ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಖಜಾನೆ ಮುಂತಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ನೌಕರರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ . ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆ ನೆಲೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಸಂವಹನ ಕೇಂದ್ರವಾದ HMAS ಹರ್ಮನ್. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದಿನ RAAF ಫೇರ್‌ಬೈರ್ನ್ ವಾಯುನೆಲೆಯನ್ನು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಂದ VIP ವಿಮಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ''ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್'' ವಿತರಕರು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ QSP, ಟವರ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್, ರೂಲ್‌ಬರ್ಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ದಿ ಡಿಸ್ಟಿಲರಿ ಸೇರಿವೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಸೇವೆಗಳು, ನಿರ್ಮಾಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರವೆಂದರೆ ವೆಸ್ಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಬೆಲ್ಕೊನೆನ್, ಇದು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮನುಕಾ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ . ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಿಟಿ ವಾಕ್, ಗರೆಮಾ ಪ್ಲೇಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳು == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿ ಐಕಾನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೀರು ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕ್ಟೆವ್‌ಎಜಿಎಲ್ ಎಸಿಟಿಇಡಬ್ಲ್ಯೂ ಮತ್ತು ಎಜಿಎಲ್ ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪೂರೈಕೆದಾರವಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನೀರು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಎಸಿಟಿ ಎಂಬ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೀರನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ: ಕಾಟರ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಕೋರಿನ್, ಬೆಂಡೋರಾ ಮತ್ತು ಕಾಟರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್‌ಬೆಯಾನ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಗೂಗಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು . ಗೂಗಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಐಕಾನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಎರಡು ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಫಿಶ್ವಿಕ್ ಮತ್ತು ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಿಡ್‌ನಿಂದ ಹೋಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಫಿಶ್ವಿಕ್ ಸಬ್‌ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ (ಕ್ವೀನ್‌ಬೆಯಾನ್ ಮೂಲಕ) ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವಾದ ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯ ಬಳಿಯ ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಪವರ್‌ಹೌಸ್‌ನಿಂದ ಮೊದಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ 1957 ರಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ನಾಲ್ಕು ಸೌರ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು 2014 ಮತ್ತು 2017 ರ ನಡುವೆ ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ: ರಾಯಲ್ಲಾ (20 MW ನಾಮಮಾತ್ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, 2014), ಮೌಂಟ್ ಮಜುರಾ (2.3 MW, 2016), ಮುಗ್ಗಾ ಲೇನ್ (13 MW, 2017) ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ಡೇಲ್ (11 MW, 2017) ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳು ದ್ಯುತಿವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ ಫಲಕಗಳು ಅಥವಾ ಸೌರ ಬಿಸಿನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. 2015 ಮತ್ತು 2016 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಸೌರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 26.3 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು 34,910 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದವು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 25.2 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು 28,815 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಅನ್ನು ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಿದವು (ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ). ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪವನ ಟರ್ಬೈನ್‌ಗಳಿಲ್ಲ , ಆದರೆ ಹತ್ತಿರದ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಅಥವಾ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ 140.7-ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ವಿಂಡ್ ಫಾರ್ಮ್. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವು 2013 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುವ 90% ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ಗುರಿಯನ್ನು 210 ರಿಂದ 550 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2015 ರಲ್ಲಿ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು 200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು; ಇವು 2017 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015 ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2016 ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಿಂದ ಇನ್ನೂ 200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು . 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುಡಲು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಅಥವಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು 23 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕದ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವು 2014 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ACT ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರವೇಶ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (2014-15 ರಲ್ಲಿ 94% ಮನೆಗಳು). == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[File:National Film and Sound Archive, Canberra, 2022, 03 (2).jpg|thumb|[[National Film and Sound Archive]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು , ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು , ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು , ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಶಾಪಿಂಗ್, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . === ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು === [[File:National Museum of Australia 03.jpg|left|thumb|The [[National Museum of Australia]] established in 2001 records Australia's social history and is one of Canberra's more architecturally daring buildings.]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ, ನೀವು ನಗರ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಸೇರಿದೆ , ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಡೆಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಯುದ್ಧಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದವರಿಗೆ ಗೌರವವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ANZAC ಪೆರೇಡ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು, ಇದು ವಿಶಾಲವಾದ ಬೀದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದ '''ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್''' ಮತ್ತು '''ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್''' ಆರ್ಮಿ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ''' ಗ್ಯಾಲರಿಯು '''ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು''' , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹವು ಪೊಲಾಕ್ ಮತ್ತು ರೂಬೆನ್ಸ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ ಭವನವು ಹೆಚ್ಚು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ , ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ''' ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೂ ಸಹ . ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 220 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕಪಾಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು 2005 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆದಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್, ನಂತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮಿಂಟ್. ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕುಕ್ ಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾರಿಲ್ಲನ್‌ಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇತರ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಲ್‌ಸ್ಟ್ರಾ ಟವರ್ , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೃಗಾಲಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೈನೋಸಾರ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಸೇರಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಪೌರಾಣಿಕ ಟೈರನ್ನೊಸಾರಸ್ ರೆಕ್ಸ್‌ನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಹ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಕೂಡ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಥಿಯೇಟರ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಹೌಸ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವಗಳು, ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ ಲೆವೆಲಿನ್ ಹಾಲ್ (ANU ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಲ್ಲಿದೆ). ಚೈಲ್ಡರ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಥಿಯೇಟರ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಹಾಲ್ 1928 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರೆಪರ್ಟರಿ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ಟೋನ್‌ಫೆಸ್ಟ್ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಜೋಡಿ ಕೂಲಿಸಂನ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಿಕ್ಸನ್, ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಹಲವಾರು ಬಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿವೆ. ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ಉತ್ಸವ, ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದರ್ಶನ (ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕೃಷಿ ಮೇಳ), ಸಮ್ಮರ್‌ನಾಟ್ಸ್ ಮೋಟಾರ್ ಶೋ, ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಸೆಲೆಬ್ರೇಟ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಉತ್ಸವ ಸೇರಿವೆ, ಇದು ನಗರದ ಅಧಿಕೃತ ರಜಾದಿನವಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದಿನದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾನ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಉತ್ಸವವೆಂದರೆ ''ಫ್ಲೋರಿಯಾಡ್'' , ಇದು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಆಚರಣೆ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಡುವೆ), ಇದರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ನಗರವು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಉತ್ಸವವು ಸಂಗೀತ, ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಭೂದೃಶ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು 1998 ರಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ 75 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ದ್ವಿಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ವರ್ಷವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಇದನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. === ಮಾಧ್ಯಮ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ವಾಣಿಜ್ಯ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾನಗರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ಯೂರೋಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪತ್ರಿಕಾ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,.<ref>{{cite web|url=https://pressgallery.net.au/|archive-url=https://web.archive.org/web/20251219215056/https://pressgallery.net.au/|archive-date=19 December 2025|url-status=live|title=Federal Parliamentary Press Gallery|access-date=11 February 2026}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಗುಂಪು. ಬಾರ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಕಾರಣಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ 1926 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ದಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಟೈಮ್ಸ್ ಎಂಬ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಇದೆ . ಸಿಟಿನ್ಯೂಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವೀಕ್ಲಿ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮನರಂಜನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಬಿಎಂಎ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಂತಹ ಹಲವಾರು ಉಚಿತ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಸಹ ಇವೆ. ಬಿಎಂಎ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು 1992 ರಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಯಿತು; ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಂಚಿಕೆಯು ನಿರ್ವಾಣದ ನೆವರ್‌ಮೈಂಡ್ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು AM ಮತ್ತು FM ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು (AM/FM ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೇಡಿಯೋ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ (2CA ಮತ್ತು 2CC) ಮತ್ತು ಆಸ್ಟೆರಿಯೊ/ARN (104.7 ಮತ್ತು ಮಿಕ್ಸ್ 106.3). ಹಲವಾರು ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಇವೆ. DAB+ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಯೋಗವು ಸಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ , ಕೆಲವು AM/FM ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಡಿಜಿಟಲ್-ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು (DAB+ ಟ್ರಯಲ್ ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್) ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಐದು ಉಚಿತ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು: * ಎಬಿಸಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ (ಎಬಿಸಿ) * ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ (ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್) * ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 10 ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (CTC) - ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 10 ಒಡೆತನದ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿಲ್ದಾಣ. * ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (CBN) - ಸ್ಟೇಷನ್ ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * WIN ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (WIN) - ನೈನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾಲವು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಚಾನೆಲ್ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಬಹು-ಚಾನೆಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ WIN ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ WIN News ಅನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ನಗರದ ಸುದ್ದಿ ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ ವೊಲೊಂಗೊಂಗ್‌ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ 10 ದಿನವಿಡೀ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಅದರ ಹೋಬಾರ್ಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಇದು ನೈನ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ವಾರದ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ ನೈನ್ ನ್ಯೂಸ್‌ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸೆವೆನ್ ಪ್ರಸಾರಗಳು ದಿನವಿಡೀ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ನವೀಕರಣಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ೧೯೮೯ ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಎಬಿಸಿ, ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಸಿಟಿಸಿ) ಮಾತ್ರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ನಂತರ ಅದು ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಟೆನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಆಗಿ, ನಂತರ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಟೆನ್ ಆಗಿ, ನಂತರ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ೯/ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ನೈನ್ ಆಗಿ, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ೧೦ ಆಗಿ, ಆ ವರ್ಷ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರೈಮ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಈಗ ಪ್ರೈಮ್ ೭) ಮತ್ತು ವಿನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ . ಫಾಕ್ಸ್‌ಟೆಲ್ ( ಉಪಗ್ರಹದ ಮೂಲಕ ) ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಂಪನಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಎಸಿಟಿ (ಕೇಬಲ್ ಮೂಲಕ) ಪೇ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ . == ಕ್ರೀಡೆ == [[File:BruceStadium19032005.JPG|right|thumb|A rugby league match at [[Canberra Stadium]]]] ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಂಡಗಳೆಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರೈಡರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಸಿಟಿ ಬ್ರಂಬೀಸ್ , ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್ ಮತ್ತು ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್ ಆಡುತ್ತವೆ ; ಎರಡೂ ತಮ್ಮ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ತಮ್ಮ ತವರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತವೆ , ಇದು ನಗರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2000 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 2003 ರ ರಗ್ಬಿ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಾಗಿ ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಆದ ಎ-ಲೀಗ್ ಮಹಿಳಾ (ಹಿಂದೆ ಡಬ್ಲ್ಯೂ-ಲೀಗ್) ನಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2011–12 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. 2024–25 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ತಂಡವು ಎ-ಲೀಗ್ ಪುರುಷರ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ . ನಗರವು ಯಶಸ್ವಿ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡವಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವರು ಕಳೆದ ಹನ್ನೊಂದು ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವೈಕಿಂಗ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಗ್ಬಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2015 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. [[File:PM's 11 Cricket at Manuka Oval.jpg|thumb|The annual Prime Minister's XI cricket match at [[Manuka Oval]]]] ನೆಟ್‌ಬಾಲ್ , ಫೀಲ್ಡ್ ಹಾಕಿ, ಐಸ್ ಹಾಕಿ , ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳಿವೆ . ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ XI ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಮನುಕಾ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸಿಟಿ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಫ್ ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನಿಯಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ 1981 ರಿಂದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಾಗಿ ಬಿಡ್ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ . ಲೀಗ್ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರೂ, AFL ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಗ್ರೇಟರ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಸಿಡ್ನಿ ಜೈಂಟ್ಸ್‌ನ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು ಪ್ರತಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮನುಕಾ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹೋಮ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸಿಟಿ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಫ್ ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ (AIS) ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಬ್ರೂಸ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯ ಜೂನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. AIS 1981 ರಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಗಣ್ಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. 2000 ಸಿಡ್ನಿ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಪದಕ ವಿಜೇತರು AIS ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದರು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ಅಂಡಾಕಾರಗಳು, ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು, ಸ್ಕೇಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಈಜುಕೊಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮಹಿಳಾ ಟೆನಿಸ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ನೆಲೆಯಾದ ಲೈನೆಹ್ಯಾಮ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆನಿಸ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮನರಂಜನಾ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸೈಕ್ಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಾದ್ಯಂತ ಸೈಕಲ್‌ವೇಗಳ ಜಾಲ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ವಾಕಿಂಗ್, ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಬೈಕಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನೌಕಾಯಾನ, ರೋಯಿಂಗ್, ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಬೋಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಾಟರ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರ್ಯಾಲಿಯು ವಾರ್ಷಿಕ ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, 2000 ರಿಂದ 2002 ರವರೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ 400 ಫಾರ್ ವಿ 8 ಸೂಪರ್‌ಕಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಬಳಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಜನರಿಗೆ ವ್ಯಾಯಾಮದ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ರೂಪವೆಂದರೆ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುಮಾರು 5 ಕಿಮೀ "ಸೇತುವೆಯಿಂದ ಸೇತುವೆಯವರೆಗೆ ನಡಿಗೆ/ಓಟ", ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಸರೋವರದ ಪಕ್ಕದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು. ನಡಿಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. 2020 ರಲ್ಲಿ COVID-19 ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ವಾಕರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಓಟಗಾರರಿಗೆ 'ಕ್ಲಾಕ್‌ವೈಸ್ COVID- ವೈಸ್' ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. == ಸಾರಿಗೆ == ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ನಗರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು , ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ 8 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಮಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಿಡ್ನಿ , ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ , ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್ , ಅಡಿಲೇಡ್ ಮತ್ತು ಪರ್ತ್‌ಗೆ ದೇಶೀಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ . ಇದು ಒಂದು ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದವು, ಆದ್ದರಿಂದ ಲೇಓವರ್ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. [[File:Highways into Canberra (6768361501).jpg|thumb|The [[Glenloch Interchange]] connects the [[Tuggeranong Parkway]] with [[Parkes Way]]]] [[File:ACTION (BUS 680) Volgren Optimus bodied Scania K360UA 6x2-2 (Euro VI) at the intersection of Alinga St and Northbourne Ave (1).jpg|thumb|[[ACTION]] [[Volgren]] bodied [[Scania K-series|Scania K360UA]]]] ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ACTION ''('' ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ''ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಆಮ್ನಿಬಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ) ನಿಂದ'' ಬಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಸ್ ಜಾಲವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಆಧುನಿಕ ಇಂಟರ್‌ಚೇಂಜ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಏಳು ಇಂಟರ್‌ಟೌನ್ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಹದಿಮೂರು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸೊ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ನಗರವನ್ನು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಬಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು, ಖಾಸಗಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಬೋರ್ಡರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್'' ಮತ್ತು ''ಡೀನ್ಸ್ ಬಸ್‌ಲೈನ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು'' ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ . ''ಏರಿಯಲ್ ಕನ್ಸಾಲಿಡೇಟೆಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್'' ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಕಾರು ಬಾಡಿಗೆ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಏರಿಯಲ್‌ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾಕ್ಯಾಬ್ಸ್ ''ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ'' ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು , 1959 ರಿಂದ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆಯ ಕುರಿತಾದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೇವಲ 4.6% ಜನರು ಮಾತ್ರ ಬಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ , ಆದರೆ 5.5 % ಜನರು ನಡೆದುಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಸೈಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಯಾವುದೇ ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ ''ಕಂಟ್ರಿಲಿಂಕ್'' ಎಂಬುದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣವು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಯಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಂಟ್ರಿಲಿಂಕ್ ಬಸ್ ಸೇವೆಯು ಪ್ರಯಾಣದ ಈ ಹಂತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಸಿಡ್ನಿಯ ನಡುವೆ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ 2000 ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವ ಜಾನ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಅವರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗುಂಗಾಹ್ಲಿನ್‌ನ ಉತ್ತರ ಬರೋಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಲಘು ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ( ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮೆಟ್ರೋ ) 20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಾರಿಗೆ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಕಾರು, ಆಧುನಿಕ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಜಾಲವು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಪಾರ್ಕ್‌ವೇಗಳು, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾದ, ಎರಡು ಪಥದ ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ 80-100 ಕಿಮೀ/ಗಂಟೆ ವೇಗ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್ ಪಾರ್ಕ್‌ವೇ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ CBD ಯನ್ನು ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟನ್ ಕ್ರೀಕ್ ''ಬೈಪಾಸ್'' . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರಸ್ತೆ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಫೆಡರಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಬಾರ್ಟನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ ಮೂಲಕ ಏಳು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಯಾಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹ್ಯೂಮ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕೊಸ್ಸಿಯುಸ್ಕೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಸ್ನೋಯಿ ಪರ್ವತಗಳು ಮೊನಾರೊ ಫ್ರೀವೇ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಜನಪ್ರಿಯ ರಜಾ ತಾಣವಾದ ಬೇಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಬೇ ಕೂಡ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಫ್ರೀವೇ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://www.wikimapia.org/#y=-35310000&x=149130000&z=11&l=1&m=a WikiSatellite view of Canberra at WikiMapia] *[http://www.visitcanberra.com.au/ Official Tourism Website] *[http://www.act.gov.au/ The ACT Government webpage] **[http://www.actmapi.act.gov.au/ Canberra region map] – all districts *[https://web.archive.org/web/20121219012913/http://www.australia.com/explore/cities/canberra.aspx Canberra] – Tourism Australia *[https://web.archive.org/web/20130218210206/http://www.canberra100.com.au/ Canberra 100 – Celebrating Canberra's 100th anniversary] *[https://www.arts.act.gov.au/public-art/list List of public art in Australian Capital Territory] *{{OSM relation|5342034}} *[https://www.youtube.com/watch?v=lfyfQD-p4B8 Canberra in the 1920s] - A compilation of footage from [[National Film and Sound Archive]] (NFSA) *[https://www.youtube.com/watch?v=42cw_9Fyvqw A Guide to Canberra (1958)] - Film from NFSA ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== heicbfohcphs6k7gbx4kfyxkcno9om1 1374097 1374096 2026-05-25T08:46:29Z VASANTH S.N. 728 /* ಹವಾಮಾನ */ 1374097 wikitext text/x-wiki {{Infobox Australian place | type = city | name = Canberra | native_name = {{nativename|xul|Kanbarra}} | state = act | image = {{multiple image |total_width = 280 |border = infobox |perrow = 1/3/2/1 |caption_align = center |image1 = Canberra panorama from Mount Ainslie.jpg |alt1 = Canberra viewed from Mount Ainslie |caption1 = Canberra viewed from [[Mount Ainslie]] |image2 = National Carillon, Canberra ACT (2).jpg |alt2 = National Carillon |caption2 = [[National Carillon]] |image3 = Australian War Memorial Canberra, ACT (2).jpg |alt3 = Australian War Memorial |caption3 = [[Australian War Memorial]] |image4 = Torre Telstra, Canberra - panoramio (cropped).jpg |alt4 = Black Mountain Tower |caption4 = [[Telstra Tower]] |image5 = Parliament House, National Library of Australia, Canberra, 2023 (2).jpg |alt5 = National Library of Australia |caption5 = [[National Library of Australia]] |image6 = Entrance to the National Gallery of Australia February 2013.jpg |alt6 = National Gallery of Australia |caption6 = [[National Gallery of Australia]] |image7 = Old and new Parliament Houses; Canberra Australia.jpg |alt7 = Old Parliament House & New Parliament House |caption7 = [[Parliament House, Canberra|Capital Hill]] and [[Old Parliament House, Canberra|Old Parliament House]] }} | caption = | coordinates = {{Coord|35|17|35|S|149|07|37|E|display=inline,title}} | relief = yes | force_national_map = | alternative_location_map = Australia#Australian Capital Territory#Oceania | pushpin_label_position = left | pop = 484,630 | pop_year = June 2025 | pop_footnotes = <ref name=ABSGCCSA>{{cite web |title=Regional population, 2024-25 |date=31 March 2026 |url=https://www.abs.gov.au/statistics/people/population/regional-population/2024-25 |publisher=Australian Bureau of Statistics |access-date=1 April 2026}}</ref> | poprank = 8th | density = | density_footnotes = | est = {{start date and age|1912|03|12|df=yes}} | elevation = 578 | elevation_footnotes = <ref>{{cite web |title=GFS / BOM data for CANBERRA AIRPORT |url=http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |access-date=16 June 2018 |archive-date=9 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150709190756/http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |url-status=live}}</ref> | area = 2,358 | area_footnotes = | timezone = AEST | utc = +10:00 | timezone-dst = AEDT | utc-dst = +11:00 | dist1 = 285 | dir1 = SW | location1 = [[Sydney]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=87421&placename=sydney&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and SYDNEY |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044625/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=87421&placename=sydney&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist2 = 669 | dir2 = NE | location2 = [[Melbourne]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=248650&placename=melbourne&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and MELBOURNE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044626/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=248650&placename=melbourne&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist3 = 1160 | dir3 = E | location3 = [[Adelaide]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=163285&placename=ADELAIDE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and ADELAIDE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044620/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=163285&placename=ADELAIDE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist4 = 1232 | dir4 = SSW | location4 = [[Brisbane]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=126867&placename=BRISBANE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and BRISBANE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044623/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=126867&placename=BRISBANE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist5 = 3632 | dir5 = ESE | location5 = [[Perth]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=304529&placename=perth&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and PERTH |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044628/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=304529&placename=perth&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | local_map = <!--needs to be fixed, it displays Africa--> | local_map_caption = Interactive city map | zoom = 10 | region = | county = | stategov = [[Brindabella electorate|Brindabella]] | stategov2 = [[Ginninderra electorate|Ginninderra]] | stategov3 = [[Kurrajong electorate|Kurrajong]] | stategov4 = [[Murrumbidgee electorate|Murrumbidgee]] | stategov5 = [[Yerrabi electorate|Yerrabi]] | fedgov = [[Division of Canberra|Canberra]] | fedgov2 = [[Division of Fenner|Fenner]] | fedgov3 = [[Division of Bean|Bean]]<ref>{{cite web |url=https://www.aec.gov.au/Electorates/Redistributions/2017/act/final-report/files/act-2018-final-report.pdf |title=Redistribution of the Australian Capital Territory into electoral divisions |author=Augmented Electoral Commission for the Australian Capital Territory |date=July 2018 |quote=The electoral divisions described in this report came into effect from Friday 13 July 2018 ... However, members of the House of Representatives will not represent or contest these electoral divisions until ... a general election. |access-date=16 September 2018 |archive-date=16 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180916130414/https://www.aec.gov.au/Electorates/Redistributions/2017/act/final-report/files/act-2018-final-report.pdf |url-status=live}}</ref> | logo = | url = | maxtemp = 20.4 | mintemp = 7.0 | rainfall = 579.5 }} '''ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ''' [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿನ ರಾಜಧಾನಿ. [[ಸಿಡ್ನಿ]]ಯಿಂದ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ 190 ಮೈ. [[ಮೆಲ್ಬರ್ನ್|ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿ]]ನಿಂದ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ 418 ಮೈ. ಆಡ್‍ಲೇಡ್‍ನಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 760 ಮೈ. ಮತ್ತು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಪೆಸಿಫಿಕ್]] ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಸು.70 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೪,೮೪,೩೬೦ (೨೦೨೫) ==ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ== [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.]] ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರರಾಜಧಾನಿಗಳಂತೆ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಲು ಆರಿಸಿ ಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನವಸತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಅದನ್ನು ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಬಿಳಿಯರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದು 1820ರಲ್ಲಿ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಫಲವತ್ತಾದ ಮೈದಾನವೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡ ಸಾಮಗ್ರಿಯೂ ಇರುವುವೆಂಬುದು ಅವರು ನೀಡಿದ ವರದಿ. 1824ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪೊಂದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಖಾಯಂ ಆಗಿ ನೆಲಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಚರ್ಚ್ ಭಾಗಶಃ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ್ದು 1845ರಲ್ಲಿ. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಂತ ಕಷ್ಟಸಹಿಷ್ಣು ತೃಪ್ತಜೀವಿಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಸಂಯುಕ್ತರಾಷ್ಟ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದೊಡನೆಯೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವುದಿರಬೇಕೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾದ್ದು 1901ರಲ್ಲಿ, 1900 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿತವಾದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಸಂವಿಧಾನ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತಾದರೂ ಅದನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ 100 ಮೈ. ಒಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎರಡು ರಾಯಲ್ ಆಯೋಗಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದುವು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟು ಯಾಸ್ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಆರಿಸಿತು. ಅನಂತರ ನಗರದ ನಿವೇಶನದ ಆಯ್ಕೆ ನಡೆಯಿತಲ್ಲದೆ ಸುಮಾರು 900 ಚ.ಮೈ. ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನಿಂದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ==ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ== ರಾಜಧಾನಿಯ ಆಲೇಖ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಂದನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನ ಗಳಿಸಿದಾತ ಷಿಕಾಗೋವಿನ ವಾಲ್ಟರ್ ಬಿ.ಗ್ರಿಫಿನ್ (1876-1937). ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ 1913ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತಾದರೂ ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಿ ಅದು ನಿಧಾನವಾಯಿತು. ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು 1915ರಿಂದ 1920ರ 1920ರ ವರೆಗೆ ಗ್ರಿಫಿನನೇ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.ಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಫೆಡರಲ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ತ್ವರೆಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಕಲಾಪಗಳೆಲ್ಲ ಅದರ ವಶಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು 1925ರಲ್ಲಿ. ಯಾರ್ಕಿನ ಡ್ಯೂಕ್ (ಅನಂತರ 6ನೆಯ ಜಾರ್ಜ್) ನೂತನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಭವನವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ (1927). ಅನಂತರ ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿನಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ನೌಕರರ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಮನೆಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕ್ಯಾನ್‍ಬರದ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿದುವು. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ದು 1930ರಲ್ಲಿ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು|ಗ್ರಂಥಾಲಯ]]ದ ಶಾಖೆಯೊಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ್ದು 1936ರಲ್ಲಿ. ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದಿಂದಾಗಿ ನಗರದ ಪ್ರಗತಿ ನಿಧಾನವಾಯಿತು. ಆದರೂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಯುದ್ಧಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ಏಕಸ್ವ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳು ಅಲ್ಲಿ 1941ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ವಿಶಾಲವಾದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ 1943ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನಗರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರವೇ. 8,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆಗಳೂ ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳ ಭವನಗಳೂ 1946ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಶಾಲಕಟ್ಟಡಗಳೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾದುವು. ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳೂ ಅಂಗಡಿಗಳೂ ತಲೆ ಎತ್ತಿದುವು. ರಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನೂರಾರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿನಿಂದ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರಕ್ಕೆ ವರ್ಗವಾಗಿ ಬಂದರು. ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿನ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ನೌಕರರನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜಧಾನಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು 1958ರಲ್ಲಿ. ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಈ ಆಯೋಗ ನೀಡಿದ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ತತ್ತ್ವಶಃ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ರಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನೂ ನಗರದ ಸೌಂದರ್ಯಾಭಿವರ್ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಅದರ ಹೃದಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಣ ತಟಾಕಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಈ ಆಯೋಗದ ಮುಖ್ಯ ಸಲಹೆಗಳು. ==ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ== ಕ್ಯಾನ್‍ಬರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೆ ಅಲ್ಲದೆ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ, ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನ, ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ-ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಚೌಬೀನೆ ವಿಭಾಗ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಅಂಗರಚನಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮೌಂಟ್‍ಸ್ಟ್ರಾಮ್ಲೊ ಖಗೋಳವೀಕ್ಷಣಾಲಯ, ಕೃಷಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮೊದಲಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಒಳನಾಡಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳುಂಟು. ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರದಿಂದ ಸಿಡ್ನಿ ಮತ್ತು ಮೆಲ್‍ಬರ್ನ್‍ಗಳಿಗೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗೂ ಹೋಗಿ ಬರಲು ವಿಮಾನ ಸೌಲಭ್ಯವುಂಟು. === ಹವಾಮಾನ === [[//es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Climate_chart_of_Canberra.svg|link=https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Climate_chart_of_Canberra.svg|thumb|200x200px|ಕ್ಯಾನ್ಬೆರಾ ಹವಾಮಾನ ನಕ್ಷೆ.]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಶುಷ್ಕ ಸಾಗರ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು , ಅದರ ಅಕ್ಷಾಂಶ, ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ದೂರದಿಂದಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಋತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕರಾವಳಿ ನಗರಗಳ ಹವಾಮಾನವು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಮಧ್ಯಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ಬಿಸಿ, ಶುಷ್ಕ ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಶೀತ, ಮೋಡ ಕವಿದ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಹಿಮಪಾತದೊಂದಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಅತ್ಯಧಿಕ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1968 ರಂದು 42.2 °C ಆಗಿತ್ತು, <ref name="bom" /> ಆದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಜುಲೈ 11, 1971 ರಂದು −10.0 °C ಆಗಿತ್ತು. <ref name="bom" /> ಜನವರಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾದ ತಿಂಗಳು, &nbsp;ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ 27.7 °C, ಹತ್ತು ದಿನಗಳು 30 &nbsp;°C ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 35 &nbsp;°C ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಒಳನಾಡಿನ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನಗರದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯ ತಾಪಮಾನವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜನವರಿಯ ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ 13 &nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳು ಜುಲೈ ಆಗಿದೆ, ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ 11.2 &nbsp;°C ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ −0.2 &nbsp;°C. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 99 ದಿನಗಳ ಹಿಮಪಾತವಿರುತ್ತದೆ , ಅದರಲ್ಲಿ 95 ದಿನಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. <ref name="bom" /> ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಮಳೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಸಂತ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ 108 ಮಳೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 629 ಮಿಮೀ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ . [24] ಮಾರ್ಚ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 23 ಬಿರುಗಾಳಿ ದಿನಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 19 ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಹಿಮಪಾತವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಪರೂಪ, ಮತ್ತು ಅದು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಕೇವಲ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. {{Weather box|location=Aeropuerto de Canberra|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=42.0|Feb record high C=42.2|Mar record high C=37.5|Apr record high C=32.6|May record high C=24.5|Jun record high C=20.1|Jul record high C=19.7|Aug record high C=24.0|Sep record high C=28.6|Oct record high C=32.7|Nov record high C=39.9|Dec record high C=39.2|year record high C=42.2|Jan high C=28.0|Feb high C=27.1|Mar high C=24.5|Apr high C=20.0|May high C=15.6|Jun high C=12.3|Jul high C=11.4|Aug high C=13.0|Sep high C=16.2|Oct high C=19.4|Nov high C=22.7|Dec high C=26.1|year high C=|Jan mean C=20.6|Feb mean C=20.1|Mar mean C=17.6|Apr mean C=13.4|May mean C=9.4|Jun mean C=6.7|Jul mean C=5.7|Aug mean C=7.0|Sep mean C=9.8|Oct mean C=12.8|Nov mean C=15.8|Dec mean C=18.8|year mean C=|Jan low C=13.2|Feb low C=13.1|Mar low C=10.7|Apr low C=6.7|May low C=3.2|Jun low C=1.0|Jul low C=-0.1|Aug low C=1.0|Sep low C=3.3|Oct low C=6.1|Nov low C=8.8|Dec low C=11.4|year low C=|Jan record low C=1.6|Feb record low C=3.0|Mar record low C=-1.1|Apr record low C=-3.7|May record low C=-7.5|Jun record low C=-8.5|Jul record low C=-10.0|Aug record low C=-8.5|Sep record low C=-6.9|Oct record low C=-3.4|Nov record low C=-1.8|Dec record low C=0.3|year record low C=-10.0|Jan precipitation mm=58.5|Feb precipitation mm=56.4|Mar precipitation mm=50.7|Apr precipitation mm=46.0|May precipitation mm=44.4|Jun precipitation mm=40.4|Jul precipitation mm=41.4|Aug precipitation mm=46.2|Sep precipitation mm=52.0|Oct precipitation mm=62.4|Nov precipitation mm=64.4|Dec precipitation mm=53.8|year precipitation mm=616.4|Jan precipitation days=7.3|Feb precipitation days=6.7|Mar precipitation days=6.9|Apr precipitation days=7.3|May precipitation days=8.4|Jun precipitation days=9.8|Jul precipitation days=10.5|Aug precipitation days=11.1|Sep precipitation days=10.2|Oct precipitation days=10.4|Nov precipitation days=9.8|Dec precipitation days=7.8|year precipitation days=106.2|Jan sun=294.5|Feb sun=254.3|Mar sun=251.1|Apr sun=219|May sun=186|Jun sun=156|Jul sun=179.8|Aug sun=217|Sep sun=231|Oct sun=266.6|Nov sun=267|Dec sun=291.4|year sun=2813.7|source 1=Climate averages for Canberra Airport Comparison (1939–2010)<ref>{{Cita web |url= https://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |título= Climate statistics for Australian locations: Canberra Airport Comparison |editorial=[[Bureau of Meteorology]] |fechaacceso=3 de septiembre de 2011 }}</ref>|date=Septiembre de 2011|source 2=Special climate statements and climate summaries for more recent extremes<ref> *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs36b.pdf |título=Special climate statement 36 – Unseasonal cold in southeast Australia |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=13 de enero de 2012 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201209.summary.shtml |título=ACT in September 2012 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=2 de octubre de 2012 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201212.summary.shtml |título=ACT in December 2012 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=2 de enero de 2013 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |título=Special Climate Statement 43 – extreme heat in January 2013 |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs43e.pdf |editorial=Bureau of Meteorology |formato=PDF |fechaacceso=2 de febrero de 2013 |fecha=1 de febrero de 2013}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201310.summary.shtml |título=ACT in October 2013 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=1 de noviembre de 2013 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} </ref><ref>{{cita web |url=https://ogimet.com/cgi-bin/gsynres?ind=94926&ano=2024&mes=9&day=16&hora=23&min=0&ndays=30|título=94926: Canberra (Australia)|fechaacceso=17 de septiembre de 2024|apellido= |nombre= |enlaceautor= |fecha=16 de septiembre de 2024 |formato= |obra= |editor= |editorial= OGIMET|ubicación= |idioma= |cita=}}</ref>}} === ನಗರ ರಚನೆ === [[File:Canberra Government House.jpg|thumb|Canberra's [[Government House, Canberra|Government House]], the official residence of the [[Governor-General of Australia]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎಂಬುದು ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಆಧುನಿಕ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ನಗರ ಯೋಜನೆಯು 1912 ರ ಹಿಂದಿನದು. ನಗರವನ್ನು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಗಳಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ . ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ '','' ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರದೇಶ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರದೇಶ, ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. [[File:Parliament House, National Library of Australia, Canberra, 2023.jpg|thumb|Various civic landmarks line [[Lake Burley Griffin]]. Pictured is the [[National Library of Australia|National Library]] and [[Parliament House, Canberra|Parliament House]] (background)]] ನಗರವು 1963 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಕೃತಕ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ . [[ಸರೋವರ]]ದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ, ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು ಭವನವಿದೆ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಬೀದಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಮ್ಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂಸತ್ತು ಭವನ ಸುತ್ತಲೂ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗಳು, ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳು, [[ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ|ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು, ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಮತ್ತು [[ಉದ್ಯಾನವನ]]ಗಳಿವೆ. ಸಂಸತ್ತು ಭವನವು ದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಸರೋವರದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರದೇಶ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ನಗರ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ), ವಸತಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ನಗರವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇವು ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಉಚಿತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಒಂದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಚೌಕಗಳು, ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಳು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಉಪನಗರಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಆದ ಚೌಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * '''1920 ಮತ್ತು 30 ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮತ್ತು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು 1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ''' , ಈಗ 15 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. * 1920 ರಿಂದ 1960 ರವರೆಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ '''ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ , 12 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು''' * '''1963 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಜನವಸತಿಯಾದ ವೊಡೆನ್ ಕಣಿವೆ''' , 13 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''ಬೆಲ್ಕೊನ್ನೆನ್''' , 1967 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ, 25 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''ವೆಸ್ಟನ್ ಕ್ರೀಕ್''' , ಮೊದಲ ವಸಾಹತುಗಳು 1969 ರಲ್ಲಿ, 8 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''1974 ರಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್''' , 19 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಕೊನೆಯ '''ಗುಂಗಾಹ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು 7 ನೆರೆಹೊರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.''' ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಅವರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. 1967 ರಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಂಡವಾಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯೋಗವು "ಯೋಜನೆ Y" ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭವಿಷ್ಯದ ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು "ಪಟ್ಟಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇವು ಚೌಕಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಬೀದಿಗಳಾಗಿವೆ, ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ , Y ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ನಿಕಟವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಬಳಿ ಇವೆ. ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮುದಾಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ಅನೇಕ ನೆರೆಹೊರೆಗಳಿಗೆ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು , ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರು , ಆರಂಭಿಕ ವಸಾಹತುಗಾರರು ಅಥವಾ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ . ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಡಫಿಯಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪೇಜ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದಿಗಳ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಯರ್ರಲುಮ್ಲಾ, ಡೀಕಿನ್ ಮತ್ತು ಓ'ಮ್ಯಾಲಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಫಿಶ್ವಿಕ್, ಮಿಚೆಲ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಮ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ತ್ರಿಕೋನ ವಿನ್ಯಾಸ. ಈ ತ್ರಿಕೋನವು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ, ಕಿಂಗ್ಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಂಸತ್ತು ಭವನ, ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಸರೋವರ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಂತಹ ನಗರದ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಅನೇಕ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಈ ನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗ್ರಿಫಿನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಸ್ಮರಣಾರ್ಥಗಳು, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ . ನಗರದ ಅಲ್ಪ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಲವಾರು ಗಮನಾರ್ಹ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು 1920 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ ಭವನ ಮತ್ತು ಅದರ ಉದ್ಯಾನಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ. ಎರಡನೆಯದು, 1950 ರಿಂದ 1970 ರವರೆಗೆ, ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ತೆರೆದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವಿವಿಧ ಮರಗಳ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ನೆಡಲಾಯಿತು . 1980 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ಸೇರ್ಪಡೆಯೆಂದರೆ 1988 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಸಂಸತ್ ಭವನ. === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ತನ್ನ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಲಾದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ . ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ACT) ಒಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಅಂಶಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸರಾಗವಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[File:Inner-canberra 01MJC.png|right|thumb|Inner Canberra demonstrates some aspects of the Griffin plan, in particular the [[Parliamentary Triangle, Canberra|Parliamentary Triangle]].]] [[File:Canberra Civic Centre-1.jpg|thumb|An aerial view of the [[Civic, Australian Capital Territory|Civic Centre]] from [[Mount Ainslie]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖೆಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್, ಮೌಂಟ್ ಐನ್ಸ್ಲೀ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಹಿಲ್‌ಗಳು ಸ್ಕೈಲೈನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಬಲ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಎತ್ತರಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ರೋಲಿಂಗ್ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವಿದೆ, ಇದು ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುವ ಕೃತಕ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ . ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿ ರಚಿಸಲಾದ ಈ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವು ಮನರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಸುಂದರವಾದ ಬೋರ್ಡ್‌ವಾಕ್‌ಗಳು, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವೆಂದರೆ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು . ನಗರವನ್ನು ಉದ್ಯಾನ ನಗರ ಚಳವಳಿಯ ತತ್ವಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಗರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಂಶಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ವಾಕಿಂಗ್ ಟ್ರೇಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಅವರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ, ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಜ್ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿಯು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸುತ್ತುವರೆದು, ಸುಂದರವಾದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಜ್ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಹೊರಾಂಗಣ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಪಾದಯಾತ್ರೆ , ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಮತ್ತೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ 250 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮರಗಳ ವಿಶಾಲ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅರ್ಬೊರೇಟಂನ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಅದ್ಭುತ ನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಆನಂದಿಸಲು ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪೊದೆಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದು , ಇದು ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಮದ್ಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಟಿಡ್ಬಿನ್‌ಬಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದಂತಹ ಈ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಗರಕ್ಕೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪೊದೆಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ಒರಟಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಕಲ್ಲಿನ ಹೊರಹರಿವುಗಳು, ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯು ಅದರ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸವು ತ್ರಿಜ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಹಿಲ್ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವಾಗ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ನಗರ ಯೋಜನಾ ತತ್ವಗಳು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೆ. [[File:Canberra Map-MJC.png|thumb|right|The location of Canberra within the [[Australian Capital Territory|ACT]]. Canberra's main districts are shown in yellow: [[Canberra Central]] (marked as North Canberra and South Canberra), [[Woden Valley]], [[Belconnen]], [[Weston Creek]], [[Tuggeranong]], and [[Gungahlin]].]] {{wide image|Canberra From Black Mountain Tower.jpg|800px|Panorama of Canberra and Lake Burley Griffin set against the backdrop of distant New South Wales, taken from the [[Telstra Tower]]}} {{overlay |image = Canberra viewed from Mount Ainslie.jpg |width = 870 |height = 582 |columns = 4 |legend1title = Points of Interest Looking South from [[Mount Ainslie]] |overlay1 = War Memorial |overlay1left = 500 |overlay1top = 530 |overlay1link = Australian War Memorial |overlay2 = Anzac Parade |overlay2left = 430 |overlay2top = 470 |overlay2link = Anzac Parade, Canberra |overlay3 = Old Parliament House |overlay3left = 375 |overlay3top = 245 |overlay3link = Old Parliament House, Canberra |overlay4 = New Parliament House |overlay4left = 375 |overlay4top = 195 |overlay4link = Parliament House, Canberra |overlay5 = National Gallery |overlay5left = 110 |overlay5top = 260 |overlay5link = National Gallery of Australia |overlay6 = High Court |overlay6left = 230 |overlay6top = 275 |overlay6link = High Court of Australia |overlay7 = Questacon |overlay7left = 540 |overlay7top = 250 |overlay7link = Questacon |overlay8 = National Library |overlay8left = 735 |overlay8top = 248 |overlay8link = National Library of Australia |overlay9 = Edmund Barton Building |overlay9left = 30 |overlay9top = 270 |overlay9link = Edmund Barton Building |overlay10 = Brindabella Ranges |overlay10colour = green |overlay10left = 210 |overlay10top = 55 |overlay10link = Brindabella Range |overlay11 = Lovett Tower |overlay11colour = red |overlay11left = 530 |overlay11top = 125 |overlay11link = Lovett Tower |overlay12 = Ben Chifley Building |overlay12left = 75 |overlay12top = 330 |overlay12link = Australian Security Intelligence Organisation |overlay13 = Lake Burley Griffin |overlay13colour = blue |overlay13left = 810 |overlay13top = 310 |overlay13link = Lake Burley Griffin |overlay14 = Limestone Avenue |overlay14colour = red |overlay14left = 650 |overlay14top = 525 |overlay14link = Limestone Avenue, Canberra |overlay15 = Fairbairn Avenue |overlay15left = 205 |overlay15top = 525 |overlay15link = Fairbairn Avenue |overlay16 = Parkes Way |overlay16left = 420 |overlay16top = 350 |overlay16link = Parkes Way |overlay17 = R G Casey Building |overlay17left = 125 |overlay17top = 202 |overlay17link = Department of Foreign Affairs and Trade (Australia) |overlay18 = John Gorton Building |overlay18left = 220 |overlay18top = 240 |overlay18link = John Gorton Building |overlay19 = King Edward Terrace |overlay19left = 420 |overlay19top = 275 |overlay20 = Presbyterian Church of Saint Andrew |overlay20left = 175 |overlay20top = 200 |overlay21 = St John's Anglican Church |overlay21left = 635 |overlay21top = 375 |overlay21link = St John the Baptist Church, Reid }} === ಭೂವಿಜ್ಞಾನ === [[File:Canberra SPOT 1088.jpg|thumb|The Canberra region seen from space]] ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ನೂರಾರು ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಳಪಾಯವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಿಲೂರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಡೆವೋನಿಯನ್ ಅವಧಿಗಳ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ತೀವ್ರವಾದ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಬಂಡೆಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದು ನಾವು ನೋಡುವ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಶಿಲಾ ಪ್ರಕಾರವೆಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಚನೆ, ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಳುಗಲ್ಲು, ಹೂಳುಗಲ್ಲು ಮತ್ತು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಸಂಚಿತ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿದೆ . ಈ ಕೆಸರುಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 430 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಿಲೂರಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಈ ಕೆಸರುಗಳನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಈಗ ನಗರದ ಬಹುಭಾಗದ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಈ ಬಂಡೆಗಳು ರಸ್ತೆ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೊರಹರಿವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಚನೆಯ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳು , ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಗ್ರಾನೈಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಶಿಲೆಗಳು ಇವೆ. ಈ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳು ಡೆವೊನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸರಿಸುಮಾರು 380 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಂಭವಿಸಿದವು, ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದ ಆಳದಿಂದ ಕರಗಿದ ಬಂಡೆಗಳು ಮೇಲೇರಲು ಕಾರಣವಾದ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಚಲನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ . ಈ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಹಿಲ್‌ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಭೂದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಸೆಡಿಮೆಂಟರಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಬಸಾಲ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಹಲವಾರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ , ಇದು ಪ್ರದೇಶದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಿಲಾ ರಚನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅವಧಿಗಳ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಸವೆತದ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು . ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು, ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು 2.6 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ 11,700 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪ್ಲೆಸ್ಟೊಸೀನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ , ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಹಲವಾರು ಹಿಮಯುಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಹಿಮನದಿಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಷ್ಟು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ತಲುಪದಿದ್ದರೂ, ಈ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನವು ಹೆಚ್ಚು ತಂಪಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಫ್ರೀಜ್-ಥಾ ಚಕ್ರಗಳಂತಹ ಪೆರಿಗ್ಲೇಶಿಯಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಮಣ್ಣು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಶಿಲೆಯ ಹವಾಮಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ . ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರವು ಮೂಲ ಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮಣ್ಣು ಮಧ್ಯಮ ಫಲವತ್ತಾಗಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಕಳಪೆಯಾಗಿ ನೀರು ಬಸಿದು ಹೋಗುವ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಬಹುದು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಂತಹ ನಗರ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಕುಸಿತಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪಗಳಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರದೇಶದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವು ಹಿಂದಿನ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ . === ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ -ಪರಿವರ್ತಿತ ಪರಿಸರಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಸರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ . ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಗಗಳು ಉಳಿದಿವೆ, ಇದು ನಗರದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಬಲ ಸಸ್ಯ ಸಮುದಾಯವೆಂದರೆ ತೆರೆದ ನೀಲಗಿರಿ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶ, ಇದನ್ನು ಬಾಕ್ಸ್‌ವುಡ್ ಅರಣ್ಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶವು ನೀಲಗಿರಿ ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬ್ಲೇಕ್ಲಿಯ ಕೆಂಪು ಗಮ್ ( ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಬ್ಲೇಕ್ಲಿ ) ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಗಮ್ (ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಮೆಲ್ಲಿಯೊಡೋರಾ), ಇದು ಮೇಲಾವರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅರಣ್ಯದ ಕೆಳಭಾಗವು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಹುಲ್ಲುಗಳು, ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶಗಳು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಮೂಲ [[ನೀಲಗಿರಿ]] ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳು ಪ್ರಮುಖ ವನ್ಯಜೀವಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನಗರದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ನೆಡುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ನಿರ್ಮಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವೂ ಸೇರಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಕಾಂಗರೂ]]ಗಳು, ವಾಲಬೀಸ್, ಪೊಸಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎಕಿಡ್ನಾಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಗರದ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಂಜಾನೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಛಿದ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ನಗರೀಕರಣದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ [[ಪಕ್ಷಿ]]ಗಳಿಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾಗ್ಪೀಸ್, ಕೂಕಬುರಾಸ್, ರೊಸೆಲ್ಲಾಗಳು ಮತ್ತು ಹನಿಕ್ರೀಪರ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ನಗರದ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು, ಹಂಸಗಳು ಮತ್ತು ಪೆಲಿಕನ್‌ಗಳಂತಹ ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆಯು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣಗಳಿವೆ. [[ಸರೀಸೃಪ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಉಭಯಚರಗಳು|ಉಭಯಚರ]]ಗಳು ಸಹ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೂ ಅವು [[ಸಸ್ತನಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ . [[ಹಲ್ಲಿ]]ಗಳು, [[ಹಾವು]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಕಪ್ಪೆ]]ಗಳು ಕಾಡುಗಳು, [[ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು]]ಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ, [[ಕೀಟ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಕೀಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಂಬಲಾಗದಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಆದರೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಅವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಜೇನುನೊಣಗಳು, [[ಚಿಟ್ಟೆ]]ಗಳು, [[ಇರುವೆ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಜೀರುಂಡೆ]]ಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅನೇಕ ಕೀಟ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಕೀಟಗಳು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ , ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪರಿಸರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ, ಕಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೇರಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶ್ರೀಮಂತ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ == === ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ === [[File:Entrance to the ACT Legislative Assembly building July 2022.jpg|thumb|ACT Legislative Assembly<br />and the statue ''Ethos'' (Tom Bass, 1961)]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತು ಅಥವಾ ಪುರಸಭೆ ಸರ್ಕಾರವಿಲ್ಲ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯು ನಗರಕ್ಕೆ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರ ಎರಡರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುಪಾಲು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ನಗರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ವಿಧಾನಸಭೆಯು ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಅನುಪಾತದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆಯಾದ 25 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಬೃಂದಾಬೆಲ್ಲಾ, ಗಿನ್ನಿಂಡೆರಾ, ಕುರ್ರಾಜೋಂಗ್, ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಗಿ ಮತ್ತು ಯೆರಾಬಿ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಐದು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯ (ಎಂಎಲ್‌ಎ) ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ತಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಫೆಡರಲ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ACT ಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಲಿಬರಲ್‌ಗಳು ACT ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 1995 ಮತ್ತು 2001 ರ ನಡುವೆ 6.5 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರು . 2001 ರಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿತು. 2004 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹೋಪ್ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು 17 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 9 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಮೊದಲ ಬಹುಮತದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 2008 ರಿಂದ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಲೇಬರ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಆಳುತ್ತಿದೆ . 2022 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಬಾರ್ ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಅಥಾರಿಟಿಯ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಅಥವಾ ನಗರಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್, ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್, ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳು, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಭೂ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗದ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖೆಗಳು (ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ). [205] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ಸ್ವ-ಸರ್ಕಾರ) ಕಾಯ್ದೆ 1988, ನ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಟೆರಿಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. === ಫೆಡರಲ್ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ 1949 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಫೆಡರಲ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು , ಅದು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಡಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1966 ರವರೆಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಬಹುದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಗೆ ಲೆಕ್ಕಿಸಲಿಲ್ಲ. 1974 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹಂಚಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು.[208] 1996 ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ 1998 ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು 2019 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬೀನ್ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಹೊಂದಿತ್ತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರಾಮದಾಯಕ ಅಂತರದಿಂದ. 1990 ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಫೆಡರಲ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲೂ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಏಳು ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗೆದ್ದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಅದರ ಸರಾಸರಿ ಲಾಭವು 15 ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳಾಗಿದೆ. 2022 ರ ಚುನಾವಣೆಯವರೆಗೆ ALP ಮತ್ತು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷವು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲಾ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಡೇವಿಡ್ ಪೊಕಾಕ್ ಲಿಬರಲ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಜೆಡ್ ಸೆಸೆಲ್ಜಾ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. === ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫೆಡರಲ್ ಪೊಲೀಸ್ (AFP) ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದದ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳಂತೆಯೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ . AFP ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಸಮುದಾಯ ಪೊಲೀಸ್ ವಿಭಾಗವಾದ ACT ಪೊಲೀಸ್ ಮೂಲಕ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಧಗಳ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತಿರುವ ಜನರನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2009 ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚುವ ಮೊದಲು, ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೆಲ್ಕಾನೆನ್ ಧಾರಣ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಮ್ಯಾಕೊನೊಚಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11, 2008 ರಂದು ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹೋಪ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ನಿರ್ಮಾಣದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ US$130 ಮಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಣ್ಣ ನಾಗರಿಕ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿವಿಧ ಕಾನೂನು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ . 2019 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳು, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನ. ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ 2,304 ಮತ್ತು 966 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ (100,000 ಜನರಿಗೆ 580 ಮತ್ತು 243). ನರಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪರಾಧಗಳು - ಕೊಲೆ, ಕೊಲೆ ಯತ್ನ ಮತ್ತು ನರಹತ್ಯೆ, ಆದರೆ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಕೊಲೆಗೆ ಪಿತೂರಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ - 100,000 ಜನರಿಗೆ 1.0 ರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 100,000 ಜನರಿಗೆ 1.9 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ದರಗಳು (100,000 ಜನರಿಗೆ 64.4) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (100,000 ಜನರಿಗೆ 98.5) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2017 ರ ಅಪರಾಧ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದರೋಡೆಗಳು, ಕಳ್ಳತನಗಳು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == [[File:Belconnen Apartments - DSC07473-HDR.jpg|thumb|High-density residential apartments in [[Belconnen]]; Canberra has one of the fastest growing populations in the nation]] ೨೦೨೫ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ೪,೮೪,೩೬೦ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ &nbsp;ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರಿಗೆ 560 ನಿವಾಸಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 2.0% ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂಲದವರು ಮತ್ತು 32.5 % ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 3.8 % ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ಮತ್ತು 2.9 % ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು . ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಪಾಲು (71.2 %) ಜನರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯುವ, ಚಲನಶೀಲ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾವಂತ. ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು 35 ವರ್ಷಗಳು, ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 17.9% ರಷ್ಟು ಜನರು 65 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು. 15 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರದ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ 43% ರಷ್ಟು ಜನರು ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಡಿಪ್ಲೊಮಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 26.3 % ಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಿ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. 27.5 % ನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ , ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ . 9.7 % ಜನರು ಕ್ರೈಸ್ತೇತರರು ಮತ್ತು 43.5 % ಜನರು ತಮ್ಮನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಮೋಟಾರ್ ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನಗಳು. ಇವು &nbsp;ಕ್ರಮವಾಗಿ 1,961 ಜನರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು 100,000 ಕ್ಕೆ 630 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನರಹತ್ಯೆಗಳು 100,000 ಕ್ಕೆ 1.5 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 4.9 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದ&nbsp; ಸರಾಸರಿ ದರಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದವು. === ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ === [[File:ANU School of Art, Canberra.jpg|thumb|right|[[Australian National University|ANU]] School of Art (formerly the Canberra High School)]] ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೆಂದರೆ ಆಕ್ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (ANU) ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (UC). ANU ಅನ್ನು 1946 ರಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿಗೂ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ, ಲಂಡನ್ ಮೂಲದ ''ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ಮತ್ತು ''ಶಾಂಘೈ ಜಿಯಾವೊ ಟಾಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಿಂದ'' ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ . ANU ಮತ್ತು UC ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಿಯೋಲೋವಾ, ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ವಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಎರಡು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಿವೆ: ನಗರದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿಗ್ನಾಡೌ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಥಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಟರ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳೆಂದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಫೋರ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ (ADFA) ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾಲೇಜು, ಇದು ನಗರದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕೂಡ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. === ಆರೋಗ್ಯ === [[File:Canberra Hospital February 2018.jpg|thumb|The [[Canberra Hospital]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಹಿಂದೆ ವೊಡೆನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಗ್ಯಾರನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು 500 ಹಾಸಿಗೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಲ್ವರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು 174 ಹಾಸಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಡೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಬೋಧನಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಜಾನ್ ಕರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಡೀಕಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಾನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ. ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಆಕ್ಟನ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಗಣನೀಯ ವಿವಾದದ ನಂತರ 1997 ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2021 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು 3.8 % ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರವಾದ 5.1 % ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಕಡಿಮೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ , ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[File:ACT Government, Canberra.jpg|thumb|Just under a third of Canberrans are employed in the public sector, working in government departments such as the [[Government of the Australian Capital Territory|ACT Government]]]] ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸರಾಸರಿ ವಾರದ ಆದಾಯ 1,204 &nbsp;ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $805 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ 2005 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಮನೆ ಬೆಲೆ $352,500 ಆಗಿತ್ತು , ಇದು ಸಿಡ್ನಿ , ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಮತ್ತು [[ಪರ್ತ್, ಪಶ್ಚಿಮದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|ಪರ್ತ್‌]]ಗಿಂತ&nbsp; ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ , ಆದರೆ ಇತರ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ತರುವಾಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ $375,000 ತಲುಪಿದವು ನವೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ $411,305. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ವಾರದ ಬಾಡಿಗೆ ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ .ಸರಾಸರಿ ವಾರದ ಬಾಡಿಗೆ $450 ಆಗಿದ್ದು , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $375 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. [[File:50 Marcus Clarke Street Feb 2016.jpg|left|thumb|The [[Civic, Australian Capital Territory|Civic]] is home to various administrative departments, such as the [[Department of Education, Skills and Employment]]]] [[File:Bunda Street July 2021.jpg|left|thumb|[[Bunda Street]] in Canberra's shopping district; tourism, retail and hospitality are also major employers.]] ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮವೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ, ಇದು &nbsp;2003/04 ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ 26.1% ರಷ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು &nbsp;ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾನ್‌ನ 40% ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. <ref>{{cite web |url=https://apps.treasury.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0010/399979/GSP.pdf/_recache |publisher=ACT Government |title=CMTED Brief |access-date=29 March 2020 |archive-date=12 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200312155536/https://apps.treasury.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0010/399979/GSP.pdf/_recache |url-status=live}}</ref><ref name="EDA ACT Economic Indicators">{{cite web |url=https://app.remplan.com.au/eda-australiancapitalterritory/economy/industries/employment?state=pBPJF7!zqpdU432PIpMAxgHbd5omIpFefArbs1rWD4UyEABnslfkI00mvCxMa |publisher=EDA Australia |title=EDA ACT Economic Indicators |access-date=29 March 2020 |archive-date=29 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329020321/https://app.remplan.com.au/eda-australiancapitalterritory/economy/industries/employment%3Fstate%3DpBPJF7!zqpdU432PIpMAxgHbd5omIpFefArbs1rWD4UyEABnslfkI00mvCxMa |url-status=live}}</ref>2021 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಶೇಕಡಾವಾರು 25.6% ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ . ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ , ಹಣಕಾಸು , ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಖಜಾನೆ ಮುಂತಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ನೌಕರರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ . ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆ ನೆಲೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಸಂವಹನ ಕೇಂದ್ರವಾದ HMAS ಹರ್ಮನ್. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದಿನ RAAF ಫೇರ್‌ಬೈರ್ನ್ ವಾಯುನೆಲೆಯನ್ನು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಂದ VIP ವಿಮಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ''ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್'' ವಿತರಕರು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ QSP, ಟವರ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್, ರೂಲ್‌ಬರ್ಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ದಿ ಡಿಸ್ಟಿಲರಿ ಸೇರಿವೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಸೇವೆಗಳು, ನಿರ್ಮಾಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರವೆಂದರೆ ವೆಸ್ಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಬೆಲ್ಕೊನೆನ್, ಇದು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮನುಕಾ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ . ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಿಟಿ ವಾಕ್, ಗರೆಮಾ ಪ್ಲೇಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳು == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿ ಐಕಾನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೀರು ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕ್ಟೆವ್‌ಎಜಿಎಲ್ ಎಸಿಟಿಇಡಬ್ಲ್ಯೂ ಮತ್ತು ಎಜಿಎಲ್ ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪೂರೈಕೆದಾರವಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನೀರು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಎಸಿಟಿ ಎಂಬ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೀರನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ: ಕಾಟರ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಕೋರಿನ್, ಬೆಂಡೋರಾ ಮತ್ತು ಕಾಟರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್‌ಬೆಯಾನ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಗೂಗಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು . ಗೂಗಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಐಕಾನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಎರಡು ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಫಿಶ್ವಿಕ್ ಮತ್ತು ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಿಡ್‌ನಿಂದ ಹೋಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಫಿಶ್ವಿಕ್ ಸಬ್‌ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ (ಕ್ವೀನ್‌ಬೆಯಾನ್ ಮೂಲಕ) ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವಾದ ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯ ಬಳಿಯ ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಪವರ್‌ಹೌಸ್‌ನಿಂದ ಮೊದಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ 1957 ರಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ನಾಲ್ಕು ಸೌರ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು 2014 ಮತ್ತು 2017 ರ ನಡುವೆ ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ: ರಾಯಲ್ಲಾ (20 MW ನಾಮಮಾತ್ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, 2014), ಮೌಂಟ್ ಮಜುರಾ (2.3 MW, 2016), ಮುಗ್ಗಾ ಲೇನ್ (13 MW, 2017) ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ಡೇಲ್ (11 MW, 2017) ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳು ದ್ಯುತಿವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ ಫಲಕಗಳು ಅಥವಾ ಸೌರ ಬಿಸಿನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. 2015 ಮತ್ತು 2016 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಸೌರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 26.3 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು 34,910 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದವು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 25.2 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು 28,815 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಅನ್ನು ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಿದವು (ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ). ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪವನ ಟರ್ಬೈನ್‌ಗಳಿಲ್ಲ , ಆದರೆ ಹತ್ತಿರದ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಅಥವಾ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ 140.7-ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ವಿಂಡ್ ಫಾರ್ಮ್. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವು 2013 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುವ 90% ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ಗುರಿಯನ್ನು 210 ರಿಂದ 550 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2015 ರಲ್ಲಿ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು 200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು; ಇವು 2017 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015 ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2016 ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಿಂದ ಇನ್ನೂ 200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು . 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುಡಲು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಅಥವಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು 23 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕದ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವು 2014 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ACT ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರವೇಶ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (2014-15 ರಲ್ಲಿ 94% ಮನೆಗಳು). == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[File:National Film and Sound Archive, Canberra, 2022, 03 (2).jpg|thumb|[[National Film and Sound Archive]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು , ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು , ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು , ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಶಾಪಿಂಗ್, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . === ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು === [[File:National Museum of Australia 03.jpg|left|thumb|The [[National Museum of Australia]] established in 2001 records Australia's social history and is one of Canberra's more architecturally daring buildings.]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ, ನೀವು ನಗರ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಸೇರಿದೆ , ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಡೆಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಯುದ್ಧಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದವರಿಗೆ ಗೌರವವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ANZAC ಪೆರೇಡ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು, ಇದು ವಿಶಾಲವಾದ ಬೀದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದ '''ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್''' ಮತ್ತು '''ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್''' ಆರ್ಮಿ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ''' ಗ್ಯಾಲರಿಯು '''ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು''' , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹವು ಪೊಲಾಕ್ ಮತ್ತು ರೂಬೆನ್ಸ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ ಭವನವು ಹೆಚ್ಚು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ , ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ''' ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೂ ಸಹ . ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 220 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕಪಾಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು 2005 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆದಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್, ನಂತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮಿಂಟ್. ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕುಕ್ ಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾರಿಲ್ಲನ್‌ಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇತರ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಲ್‌ಸ್ಟ್ರಾ ಟವರ್ , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೃಗಾಲಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೈನೋಸಾರ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಸೇರಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಪೌರಾಣಿಕ ಟೈರನ್ನೊಸಾರಸ್ ರೆಕ್ಸ್‌ನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಹ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಕೂಡ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಥಿಯೇಟರ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಹೌಸ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವಗಳು, ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ ಲೆವೆಲಿನ್ ಹಾಲ್ (ANU ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಲ್ಲಿದೆ). ಚೈಲ್ಡರ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಥಿಯೇಟರ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಹಾಲ್ 1928 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರೆಪರ್ಟರಿ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ಟೋನ್‌ಫೆಸ್ಟ್ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಜೋಡಿ ಕೂಲಿಸಂನ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಿಕ್ಸನ್, ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಹಲವಾರು ಬಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿವೆ. ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ಉತ್ಸವ, ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದರ್ಶನ (ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕೃಷಿ ಮೇಳ), ಸಮ್ಮರ್‌ನಾಟ್ಸ್ ಮೋಟಾರ್ ಶೋ, ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಸೆಲೆಬ್ರೇಟ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಉತ್ಸವ ಸೇರಿವೆ, ಇದು ನಗರದ ಅಧಿಕೃತ ರಜಾದಿನವಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದಿನದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾನ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಉತ್ಸವವೆಂದರೆ ''ಫ್ಲೋರಿಯಾಡ್'' , ಇದು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಆಚರಣೆ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಡುವೆ), ಇದರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ನಗರವು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಉತ್ಸವವು ಸಂಗೀತ, ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಭೂದೃಶ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು 1998 ರಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ 75 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ದ್ವಿಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ವರ್ಷವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಇದನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. === ಮಾಧ್ಯಮ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ವಾಣಿಜ್ಯ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾನಗರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ಯೂರೋಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪತ್ರಿಕಾ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,.<ref>{{cite web|url=https://pressgallery.net.au/|archive-url=https://web.archive.org/web/20251219215056/https://pressgallery.net.au/|archive-date=19 December 2025|url-status=live|title=Federal Parliamentary Press Gallery|access-date=11 February 2026}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಗುಂಪು. ಬಾರ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಕಾರಣಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ 1926 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ದಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಟೈಮ್ಸ್ ಎಂಬ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಇದೆ . ಸಿಟಿನ್ಯೂಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವೀಕ್ಲಿ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮನರಂಜನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಬಿಎಂಎ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಂತಹ ಹಲವಾರು ಉಚಿತ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಸಹ ಇವೆ. ಬಿಎಂಎ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು 1992 ರಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಯಿತು; ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಂಚಿಕೆಯು ನಿರ್ವಾಣದ ನೆವರ್‌ಮೈಂಡ್ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು AM ಮತ್ತು FM ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು (AM/FM ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೇಡಿಯೋ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ (2CA ಮತ್ತು 2CC) ಮತ್ತು ಆಸ್ಟೆರಿಯೊ/ARN (104.7 ಮತ್ತು ಮಿಕ್ಸ್ 106.3). ಹಲವಾರು ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಇವೆ. DAB+ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಯೋಗವು ಸಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ , ಕೆಲವು AM/FM ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಡಿಜಿಟಲ್-ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು (DAB+ ಟ್ರಯಲ್ ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್) ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಐದು ಉಚಿತ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು: * ಎಬಿಸಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ (ಎಬಿಸಿ) * ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ (ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್) * ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 10 ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (CTC) - ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 10 ಒಡೆತನದ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿಲ್ದಾಣ. * ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (CBN) - ಸ್ಟೇಷನ್ ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * WIN ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (WIN) - ನೈನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾಲವು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಚಾನೆಲ್ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಬಹು-ಚಾನೆಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ WIN ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ WIN News ಅನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ನಗರದ ಸುದ್ದಿ ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ ವೊಲೊಂಗೊಂಗ್‌ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ 10 ದಿನವಿಡೀ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಅದರ ಹೋಬಾರ್ಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಇದು ನೈನ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ವಾರದ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ ನೈನ್ ನ್ಯೂಸ್‌ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸೆವೆನ್ ಪ್ರಸಾರಗಳು ದಿನವಿಡೀ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ನವೀಕರಣಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ೧೯೮೯ ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಎಬಿಸಿ, ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಸಿಟಿಸಿ) ಮಾತ್ರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ನಂತರ ಅದು ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಟೆನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಆಗಿ, ನಂತರ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಟೆನ್ ಆಗಿ, ನಂತರ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ೯/ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ನೈನ್ ಆಗಿ, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ೧೦ ಆಗಿ, ಆ ವರ್ಷ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರೈಮ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಈಗ ಪ್ರೈಮ್ ೭) ಮತ್ತು ವಿನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ . ಫಾಕ್ಸ್‌ಟೆಲ್ ( ಉಪಗ್ರಹದ ಮೂಲಕ ) ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಂಪನಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಎಸಿಟಿ (ಕೇಬಲ್ ಮೂಲಕ) ಪೇ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ . == ಕ್ರೀಡೆ == [[File:BruceStadium19032005.JPG|right|thumb|A rugby league match at [[Canberra Stadium]]]] ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಂಡಗಳೆಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರೈಡರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಸಿಟಿ ಬ್ರಂಬೀಸ್ , ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್ ಮತ್ತು ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್ ಆಡುತ್ತವೆ ; ಎರಡೂ ತಮ್ಮ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ತಮ್ಮ ತವರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತವೆ , ಇದು ನಗರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2000 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 2003 ರ ರಗ್ಬಿ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಾಗಿ ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಆದ ಎ-ಲೀಗ್ ಮಹಿಳಾ (ಹಿಂದೆ ಡಬ್ಲ್ಯೂ-ಲೀಗ್) ನಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2011–12 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. 2024–25 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ತಂಡವು ಎ-ಲೀಗ್ ಪುರುಷರ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ . ನಗರವು ಯಶಸ್ವಿ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡವಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವರು ಕಳೆದ ಹನ್ನೊಂದು ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವೈಕಿಂಗ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಗ್ಬಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2015 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. [[File:PM's 11 Cricket at Manuka Oval.jpg|thumb|The annual Prime Minister's XI cricket match at [[Manuka Oval]]]] ನೆಟ್‌ಬಾಲ್ , ಫೀಲ್ಡ್ ಹಾಕಿ, ಐಸ್ ಹಾಕಿ , ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳಿವೆ . ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ XI ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಮನುಕಾ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸಿಟಿ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಫ್ ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನಿಯಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ 1981 ರಿಂದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಾಗಿ ಬಿಡ್ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ . ಲೀಗ್ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರೂ, AFL ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಗ್ರೇಟರ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಸಿಡ್ನಿ ಜೈಂಟ್ಸ್‌ನ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು ಪ್ರತಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮನುಕಾ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹೋಮ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸಿಟಿ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಫ್ ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ (AIS) ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಬ್ರೂಸ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯ ಜೂನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. AIS 1981 ರಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಗಣ್ಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. 2000 ಸಿಡ್ನಿ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಪದಕ ವಿಜೇತರು AIS ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದರು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ಅಂಡಾಕಾರಗಳು, ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು, ಸ್ಕೇಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಈಜುಕೊಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮಹಿಳಾ ಟೆನಿಸ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ನೆಲೆಯಾದ ಲೈನೆಹ್ಯಾಮ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆನಿಸ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮನರಂಜನಾ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸೈಕ್ಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಾದ್ಯಂತ ಸೈಕಲ್‌ವೇಗಳ ಜಾಲ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ವಾಕಿಂಗ್, ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಬೈಕಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನೌಕಾಯಾನ, ರೋಯಿಂಗ್, ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಬೋಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಾಟರ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರ್ಯಾಲಿಯು ವಾರ್ಷಿಕ ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, 2000 ರಿಂದ 2002 ರವರೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ 400 ಫಾರ್ ವಿ 8 ಸೂಪರ್‌ಕಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಬಳಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಜನರಿಗೆ ವ್ಯಾಯಾಮದ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ರೂಪವೆಂದರೆ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುಮಾರು 5 ಕಿಮೀ "ಸೇತುವೆಯಿಂದ ಸೇತುವೆಯವರೆಗೆ ನಡಿಗೆ/ಓಟ", ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಸರೋವರದ ಪಕ್ಕದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು. ನಡಿಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. 2020 ರಲ್ಲಿ COVID-19 ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ವಾಕರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಓಟಗಾರರಿಗೆ 'ಕ್ಲಾಕ್‌ವೈಸ್ COVID- ವೈಸ್' ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. == ಸಾರಿಗೆ == ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ನಗರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು , ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ 8 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಮಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಿಡ್ನಿ , ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ , ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್ , ಅಡಿಲೇಡ್ ಮತ್ತು ಪರ್ತ್‌ಗೆ ದೇಶೀಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ . ಇದು ಒಂದು ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದವು, ಆದ್ದರಿಂದ ಲೇಓವರ್ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. [[File:Highways into Canberra (6768361501).jpg|thumb|The [[Glenloch Interchange]] connects the [[Tuggeranong Parkway]] with [[Parkes Way]]]] [[File:ACTION (BUS 680) Volgren Optimus bodied Scania K360UA 6x2-2 (Euro VI) at the intersection of Alinga St and Northbourne Ave (1).jpg|thumb|[[ACTION]] [[Volgren]] bodied [[Scania K-series|Scania K360UA]]]] ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ACTION ''('' ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ''ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಆಮ್ನಿಬಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ) ನಿಂದ'' ಬಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಸ್ ಜಾಲವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಆಧುನಿಕ ಇಂಟರ್‌ಚೇಂಜ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಏಳು ಇಂಟರ್‌ಟೌನ್ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಹದಿಮೂರು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸೊ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ನಗರವನ್ನು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಬಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು, ಖಾಸಗಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಬೋರ್ಡರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್'' ಮತ್ತು ''ಡೀನ್ಸ್ ಬಸ್‌ಲೈನ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು'' ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ . ''ಏರಿಯಲ್ ಕನ್ಸಾಲಿಡೇಟೆಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್'' ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಕಾರು ಬಾಡಿಗೆ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಏರಿಯಲ್‌ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾಕ್ಯಾಬ್ಸ್ ''ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ'' ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು , 1959 ರಿಂದ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆಯ ಕುರಿತಾದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೇವಲ 4.6% ಜನರು ಮಾತ್ರ ಬಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ , ಆದರೆ 5.5 % ಜನರು ನಡೆದುಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಸೈಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಯಾವುದೇ ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ ''ಕಂಟ್ರಿಲಿಂಕ್'' ಎಂಬುದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣವು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಯಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಂಟ್ರಿಲಿಂಕ್ ಬಸ್ ಸೇವೆಯು ಪ್ರಯಾಣದ ಈ ಹಂತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಸಿಡ್ನಿಯ ನಡುವೆ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ 2000 ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವ ಜಾನ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಅವರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗುಂಗಾಹ್ಲಿನ್‌ನ ಉತ್ತರ ಬರೋಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಲಘು ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ( ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮೆಟ್ರೋ ) 20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಾರಿಗೆ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಕಾರು, ಆಧುನಿಕ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಜಾಲವು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಪಾರ್ಕ್‌ವೇಗಳು, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾದ, ಎರಡು ಪಥದ ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ 80-100 ಕಿಮೀ/ಗಂಟೆ ವೇಗ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್ ಪಾರ್ಕ್‌ವೇ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ CBD ಯನ್ನು ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟನ್ ಕ್ರೀಕ್ ''ಬೈಪಾಸ್'' . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರಸ್ತೆ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಫೆಡರಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಬಾರ್ಟನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ ಮೂಲಕ ಏಳು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಯಾಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹ್ಯೂಮ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕೊಸ್ಸಿಯುಸ್ಕೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಸ್ನೋಯಿ ಪರ್ವತಗಳು ಮೊನಾರೊ ಫ್ರೀವೇ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಜನಪ್ರಿಯ ರಜಾ ತಾಣವಾದ ಬೇಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಬೇ ಕೂಡ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಫ್ರೀವೇ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://www.wikimapia.org/#y=-35310000&x=149130000&z=11&l=1&m=a WikiSatellite view of Canberra at WikiMapia] *[http://www.visitcanberra.com.au/ Official Tourism Website] *[http://www.act.gov.au/ The ACT Government webpage] **[http://www.actmapi.act.gov.au/ Canberra region map] – all districts *[https://web.archive.org/web/20121219012913/http://www.australia.com/explore/cities/canberra.aspx Canberra] – Tourism Australia *[https://web.archive.org/web/20130218210206/http://www.canberra100.com.au/ Canberra 100 – Celebrating Canberra's 100th anniversary] *[https://www.arts.act.gov.au/public-art/list List of public art in Australian Capital Territory] *{{OSM relation|5342034}} *[https://www.youtube.com/watch?v=lfyfQD-p4B8 Canberra in the 1920s] - A compilation of footage from [[National Film and Sound Archive]] (NFSA) *[https://www.youtube.com/watch?v=42cw_9Fyvqw A Guide to Canberra (1958)] - Film from NFSA ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== cyd1d48yzhlhfq3qz4as2utz9h4fx1m 1374098 1374097 2026-05-25T08:47:28Z VASANTH S.N. 728 /* ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ */ 1374098 wikitext text/x-wiki {{Infobox Australian place | type = city | name = Canberra | native_name = {{nativename|xul|Kanbarra}} | state = act | image = {{multiple image |total_width = 280 |border = infobox |perrow = 1/3/2/1 |caption_align = center |image1 = Canberra panorama from Mount Ainslie.jpg |alt1 = Canberra viewed from Mount Ainslie |caption1 = Canberra viewed from [[Mount Ainslie]] |image2 = National Carillon, Canberra ACT (2).jpg |alt2 = National Carillon |caption2 = [[National Carillon]] |image3 = Australian War Memorial Canberra, ACT (2).jpg |alt3 = Australian War Memorial |caption3 = [[Australian War Memorial]] |image4 = Torre Telstra, Canberra - panoramio (cropped).jpg |alt4 = Black Mountain Tower |caption4 = [[Telstra Tower]] |image5 = Parliament House, National Library of Australia, Canberra, 2023 (2).jpg |alt5 = National Library of Australia |caption5 = [[National Library of Australia]] |image6 = Entrance to the National Gallery of Australia February 2013.jpg |alt6 = National Gallery of Australia |caption6 = [[National Gallery of Australia]] |image7 = Old and new Parliament Houses; Canberra Australia.jpg |alt7 = Old Parliament House & New Parliament House |caption7 = [[Parliament House, Canberra|Capital Hill]] and [[Old Parliament House, Canberra|Old Parliament House]] }} | caption = | coordinates = {{Coord|35|17|35|S|149|07|37|E|display=inline,title}} | relief = yes | force_national_map = | alternative_location_map = Australia#Australian Capital Territory#Oceania | pushpin_label_position = left | pop = 484,630 | pop_year = June 2025 | pop_footnotes = <ref name=ABSGCCSA>{{cite web |title=Regional population, 2024-25 |date=31 March 2026 |url=https://www.abs.gov.au/statistics/people/population/regional-population/2024-25 |publisher=Australian Bureau of Statistics |access-date=1 April 2026}}</ref> | poprank = 8th | density = | density_footnotes = | est = {{start date and age|1912|03|12|df=yes}} | elevation = 578 | elevation_footnotes = <ref>{{cite web |title=GFS / BOM data for CANBERRA AIRPORT |url=http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |access-date=16 June 2018 |archive-date=9 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150709190756/http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |url-status=live}}</ref> | area = 2,358 | area_footnotes = | timezone = AEST | utc = +10:00 | timezone-dst = AEDT | utc-dst = +11:00 | dist1 = 285 | dir1 = SW | location1 = [[Sydney]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=87421&placename=sydney&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and SYDNEY |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044625/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=87421&placename=sydney&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist2 = 669 | dir2 = NE | location2 = [[Melbourne]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=248650&placename=melbourne&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and MELBOURNE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044626/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=248650&placename=melbourne&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist3 = 1160 | dir3 = E | location3 = [[Adelaide]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=163285&placename=ADELAIDE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and ADELAIDE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044620/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=163285&placename=ADELAIDE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist4 = 1232 | dir4 = SSW | location4 = [[Brisbane]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=126867&placename=BRISBANE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and BRISBANE |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044623/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=126867&placename=BRISBANE&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | dist5 = 3632 | dir5 = ESE | location5 = [[Perth]]<ref>{{cite web |url=http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=304529&placename=perth&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |title=Great Circle Distance between CANBERRA and PERTH |publisher=Geoscience Australia |date=March 2004 |access-date=2 May 2016 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107044628/http://www.ga.gov.au/cocky/cgi/run/distancedraw2?rec1=304529&placename=perth&placetype=0&state=0&place1=CANBERRA&place1long=149.133331&place1lat=-35.299999 |url-status=live}}</ref> | local_map = <!--needs to be fixed, it displays Africa--> | local_map_caption = Interactive city map | zoom = 10 | region = | county = | stategov = [[Brindabella electorate|Brindabella]] | stategov2 = [[Ginninderra electorate|Ginninderra]] | stategov3 = [[Kurrajong electorate|Kurrajong]] | stategov4 = [[Murrumbidgee electorate|Murrumbidgee]] | stategov5 = [[Yerrabi electorate|Yerrabi]] | fedgov = [[Division of Canberra|Canberra]] | fedgov2 = [[Division of Fenner|Fenner]] | fedgov3 = [[Division of Bean|Bean]]<ref>{{cite web |url=https://www.aec.gov.au/Electorates/Redistributions/2017/act/final-report/files/act-2018-final-report.pdf |title=Redistribution of the Australian Capital Territory into electoral divisions |author=Augmented Electoral Commission for the Australian Capital Territory |date=July 2018 |quote=The electoral divisions described in this report came into effect from Friday 13 July 2018 ... However, members of the House of Representatives will not represent or contest these electoral divisions until ... a general election. |access-date=16 September 2018 |archive-date=16 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180916130414/https://www.aec.gov.au/Electorates/Redistributions/2017/act/final-report/files/act-2018-final-report.pdf |url-status=live}}</ref> | logo = | url = | maxtemp = 20.4 | mintemp = 7.0 | rainfall = 579.5 }} '''ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ''' [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿನ ರಾಜಧಾನಿ. [[ಸಿಡ್ನಿ]]ಯಿಂದ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ 190 ಮೈ. [[ಮೆಲ್ಬರ್ನ್|ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿ]]ನಿಂದ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ 418 ಮೈ. ಆಡ್‍ಲೇಡ್‍ನಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 760 ಮೈ. ಮತ್ತು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಪೆಸಿಫಿಕ್]] ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಸು.70 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೪,೮೪,೩೬೦ (೨೦೨೫) ==ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ== [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.]] ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರರಾಜಧಾನಿಗಳಂತೆ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಲು ಆರಿಸಿ ಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನವಸತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಅದನ್ನು ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಬಿಳಿಯರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದು 1820ರಲ್ಲಿ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಫಲವತ್ತಾದ ಮೈದಾನವೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡ ಸಾಮಗ್ರಿಯೂ ಇರುವುವೆಂಬುದು ಅವರು ನೀಡಿದ ವರದಿ. 1824ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪೊಂದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಖಾಯಂ ಆಗಿ ನೆಲಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಚರ್ಚ್ ಭಾಗಶಃ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ್ದು 1845ರಲ್ಲಿ. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಂತ ಕಷ್ಟಸಹಿಷ್ಣು ತೃಪ್ತಜೀವಿಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಸಂಯುಕ್ತರಾಷ್ಟ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದೊಡನೆಯೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವುದಿರಬೇಕೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾದ್ದು 1901ರಲ್ಲಿ, 1900 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿತವಾದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಸಂವಿಧಾನ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತಾದರೂ ಅದನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ 100 ಮೈ. ಒಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎರಡು ರಾಯಲ್ ಆಯೋಗಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದುವು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟು ಯಾಸ್ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಆರಿಸಿತು. ಅನಂತರ ನಗರದ ನಿವೇಶನದ ಆಯ್ಕೆ ನಡೆಯಿತಲ್ಲದೆ ಸುಮಾರು 900 ಚ.ಮೈ. ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನಿಂದ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ==ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ== ರಾಜಧಾನಿಯ ಆಲೇಖ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಂದನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನ ಗಳಿಸಿದಾತ ಷಿಕಾಗೋವಿನ ವಾಲ್ಟರ್ ಬಿ.ಗ್ರಿಫಿನ್ (1876-1937). ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ 1913ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತಾದರೂ ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಿ ಅದು ನಿಧಾನವಾಯಿತು. ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು 1915ರಿಂದ 1920ರ 1920ರ ವರೆಗೆ ಗ್ರಿಫಿನನೇ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.ಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಫೆಡರಲ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ತ್ವರೆಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಕಲಾಪಗಳೆಲ್ಲ ಅದರ ವಶಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು 1925ರಲ್ಲಿ. ಯಾರ್ಕಿನ ಡ್ಯೂಕ್ (ಅನಂತರ 6ನೆಯ ಜಾರ್ಜ್) ನೂತನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಭವನವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ (1927). ಅನಂತರ ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿನಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ನೌಕರರ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಮನೆಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕ್ಯಾನ್‍ಬರದ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿದುವು. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ್ದು 1930ರಲ್ಲಿ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು|ಗ್ರಂಥಾಲಯ]]ದ ಶಾಖೆಯೊಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ್ದು 1936ರಲ್ಲಿ. ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದಿಂದಾಗಿ ನಗರದ ಪ್ರಗತಿ ನಿಧಾನವಾಯಿತು. ಆದರೂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಯುದ್ಧಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ಏಕಸ್ವ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳು ಅಲ್ಲಿ 1941ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ವಿಶಾಲವಾದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ 1943ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನಗರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರವೇ. 8,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆಗಳೂ ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳ ಭವನಗಳೂ 1946ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಶಾಲಕಟ್ಟಡಗಳೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾದುವು. ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳೂ ಅಂಗಡಿಗಳೂ ತಲೆ ಎತ್ತಿದುವು. ರಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನೂರಾರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೆಲ್‍ಬರ್ನಿನಿಂದ ಕ್ಯಾನ್‍ಬರಕ್ಕೆ ವರ್ಗವಾಗಿ ಬಂದರು. ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತಿನ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ನೌಕರರನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜಧಾನಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು 1958ರಲ್ಲಿ. ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಈ ಆಯೋಗ ನೀಡಿದ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ತತ್ತ್ವಶಃ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ರಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನೂ ನಗರದ ಸೌಂದರ್ಯಾಭಿವರ್ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಅದರ ಹೃದಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಣ ತಟಾಕಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಈ ಆಯೋಗದ ಮುಖ್ಯ ಸಲಹೆಗಳು. ==ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ== ಕ್ಯಾನ್‍ಬರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೆ ಅಲ್ಲದೆ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನ, ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನ, ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ-ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಚೌಬೀನೆ ವಿಭಾಗ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಅಂಗರಚನಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮೌಂಟ್‍ಸ್ಟ್ರಾಮ್ಲೊ ಖಗೋಳವೀಕ್ಷಣಾಲಯ, ಕೃಷಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮೊದಲಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಒಳನಾಡಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳುಂಟು. ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬರದಿಂದ ಸಿಡ್ನಿ ಮತ್ತು ಮೆಲ್‍ಬರ್ನ್‍ಗಳಿಗೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗೂ ಹೋಗಿ ಬರಲು ವಿಮಾನ ಸೌಲಭ್ಯವುಂಟು. === ಹವಾಮಾನ === [[//es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Climate_chart_of_Canberra.svg|link=https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Climate_chart_of_Canberra.svg|thumb|200x200px|ಕ್ಯಾನ್ಬೆರಾ ಹವಾಮಾನ ನಕ್ಷೆ.]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಶುಷ್ಕ ಸಾಗರ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು , ಅದರ ಅಕ್ಷಾಂಶ, ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ದೂರದಿಂದಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಋತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕರಾವಳಿ ನಗರಗಳ ಹವಾಮಾನವು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಮಧ್ಯಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ಬಿಸಿ, ಶುಷ್ಕ ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಶೀತ, ಮೋಡ ಕವಿದ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಹಿಮಪಾತದೊಂದಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಅತ್ಯಧಿಕ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1968 ರಂದು 42.2 °C ಆಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಜುಲೈ 11, 1971 ರಂದು −10.0 °C ಆಗಿತ್ತು. ಜನವರಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾದ ತಿಂಗಳು, &nbsp;ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ 27.7 °C, ಹತ್ತು ದಿನಗಳು 30 &nbsp;°C ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 35 &nbsp;°C ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಒಳನಾಡಿನ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನಗರದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯ ತಾಪಮಾನವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜನವರಿಯ ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ 13 &nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳು ಜುಲೈ ಆಗಿದೆ, ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ 11.2 &nbsp;°C ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ −0.2 &nbsp;°C. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 99 ದಿನಗಳ ಹಿಮಪಾತವಿರುತ್ತದೆ , ಅದರಲ್ಲಿ 95 ದಿನಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಮಳೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಸಂತ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ 108 ಮಳೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 629 ಮಿಮೀ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ . [24] ಮಾರ್ಚ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 23 ಬಿರುಗಾಳಿ ದಿನಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 19 ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಹಿಮಪಾತವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಪರೂಪ, ಮತ್ತು ಅದು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಕೇವಲ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. {{Weather box|location=Aeropuerto de Canberra|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=42.0|Feb record high C=42.2|Mar record high C=37.5|Apr record high C=32.6|May record high C=24.5|Jun record high C=20.1|Jul record high C=19.7|Aug record high C=24.0|Sep record high C=28.6|Oct record high C=32.7|Nov record high C=39.9|Dec record high C=39.2|year record high C=42.2|Jan high C=28.0|Feb high C=27.1|Mar high C=24.5|Apr high C=20.0|May high C=15.6|Jun high C=12.3|Jul high C=11.4|Aug high C=13.0|Sep high C=16.2|Oct high C=19.4|Nov high C=22.7|Dec high C=26.1|year high C=|Jan mean C=20.6|Feb mean C=20.1|Mar mean C=17.6|Apr mean C=13.4|May mean C=9.4|Jun mean C=6.7|Jul mean C=5.7|Aug mean C=7.0|Sep mean C=9.8|Oct mean C=12.8|Nov mean C=15.8|Dec mean C=18.8|year mean C=|Jan low C=13.2|Feb low C=13.1|Mar low C=10.7|Apr low C=6.7|May low C=3.2|Jun low C=1.0|Jul low C=-0.1|Aug low C=1.0|Sep low C=3.3|Oct low C=6.1|Nov low C=8.8|Dec low C=11.4|year low C=|Jan record low C=1.6|Feb record low C=3.0|Mar record low C=-1.1|Apr record low C=-3.7|May record low C=-7.5|Jun record low C=-8.5|Jul record low C=-10.0|Aug record low C=-8.5|Sep record low C=-6.9|Oct record low C=-3.4|Nov record low C=-1.8|Dec record low C=0.3|year record low C=-10.0|Jan precipitation mm=58.5|Feb precipitation mm=56.4|Mar precipitation mm=50.7|Apr precipitation mm=46.0|May precipitation mm=44.4|Jun precipitation mm=40.4|Jul precipitation mm=41.4|Aug precipitation mm=46.2|Sep precipitation mm=52.0|Oct precipitation mm=62.4|Nov precipitation mm=64.4|Dec precipitation mm=53.8|year precipitation mm=616.4|Jan precipitation days=7.3|Feb precipitation days=6.7|Mar precipitation days=6.9|Apr precipitation days=7.3|May precipitation days=8.4|Jun precipitation days=9.8|Jul precipitation days=10.5|Aug precipitation days=11.1|Sep precipitation days=10.2|Oct precipitation days=10.4|Nov precipitation days=9.8|Dec precipitation days=7.8|year precipitation days=106.2|Jan sun=294.5|Feb sun=254.3|Mar sun=251.1|Apr sun=219|May sun=186|Jun sun=156|Jul sun=179.8|Aug sun=217|Sep sun=231|Oct sun=266.6|Nov sun=267|Dec sun=291.4|year sun=2813.7|source 1=Climate averages for Canberra Airport Comparison (1939–2010)<ref>{{Cita web |url= https://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_070014_All.shtml |título= Climate statistics for Australian locations: Canberra Airport Comparison |editorial=[[Bureau of Meteorology]] |fechaacceso=3 de septiembre de 2011 }}</ref>|date=Septiembre de 2011|source 2=Special climate statements and climate summaries for more recent extremes<ref> *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs36b.pdf |título=Special climate statement 36 – Unseasonal cold in southeast Australia |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=13 de enero de 2012 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201209.summary.shtml |título=ACT in September 2012 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=2 de octubre de 2012 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201212.summary.shtml |título=ACT in December 2012 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=2 de enero de 2013 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} *{{Cita web |título=Special Climate Statement 43 – extreme heat in January 2013 |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/statements/scs43e.pdf |editorial=Bureau of Meteorology |formato=PDF |fechaacceso=2 de febrero de 2013 |fecha=1 de febrero de 2013}} *{{Cita web |url=https://www.bom.gov.au/climate/current/month/act/archive/201310.summary.shtml |título=ACT in October 2013 |editorial=Bureau of Meteorology |fecha=1 de noviembre de 2013 |fechaacceso=4 de septiembre de 2014}} </ref><ref>{{cita web |url=https://ogimet.com/cgi-bin/gsynres?ind=94926&ano=2024&mes=9&day=16&hora=23&min=0&ndays=30|título=94926: Canberra (Australia)|fechaacceso=17 de septiembre de 2024|apellido= |nombre= |enlaceautor= |fecha=16 de septiembre de 2024 |formato= |obra= |editor= |editorial= OGIMET|ubicación= |idioma= |cita=}}</ref>}} === ನಗರ ರಚನೆ === [[File:Canberra Government House.jpg|thumb|Canberra's [[Government House, Canberra|Government House]], the official residence of the [[Governor-General of Australia]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎಂಬುದು ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಆಧುನಿಕ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ನಗರ ಯೋಜನೆಯು 1912 ರ ಹಿಂದಿನದು. ನಗರವನ್ನು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಗಳಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ . ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ '','' ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರದೇಶ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರದೇಶ, ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. [[File:Parliament House, National Library of Australia, Canberra, 2023.jpg|thumb|Various civic landmarks line [[Lake Burley Griffin]]. Pictured is the [[National Library of Australia|National Library]] and [[Parliament House, Canberra|Parliament House]] (background)]] ನಗರವು 1963 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಕೃತಕ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ . [[ಸರೋವರ]]ದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ, ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು ಭವನವಿದೆ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಬೀದಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಮ್ಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂಸತ್ತು ಭವನ ಸುತ್ತಲೂ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗಳು, ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳು, [[ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ|ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು, ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಮತ್ತು [[ಉದ್ಯಾನವನ]]ಗಳಿವೆ. ಸಂಸತ್ತು ಭವನವು ದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಸರೋವರದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರದೇಶ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ನಗರ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ), ವಸತಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ನಗರವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇವು ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಉಚಿತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಒಂದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಚೌಕಗಳು, ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಳು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಉಪನಗರಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಆದ ಚೌಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * '''1920 ಮತ್ತು 30 ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮತ್ತು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು 1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ''' , ಈಗ 15 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. * 1920 ರಿಂದ 1960 ರವರೆಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ '''ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ , 12 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು''' * '''1963 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಜನವಸತಿಯಾದ ವೊಡೆನ್ ಕಣಿವೆ''' , 13 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''ಬೆಲ್ಕೊನ್ನೆನ್''' , 1967 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ, 25 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''ವೆಸ್ಟನ್ ಕ್ರೀಕ್''' , ಮೊದಲ ವಸಾಹತುಗಳು 1969 ರಲ್ಲಿ, 8 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * '''1974 ರಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್''' , 19 ನೆರೆಹೊರೆಗಳು * 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಕೊನೆಯ '''ಗುಂಗಾಹ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು 7 ನೆರೆಹೊರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.''' ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಅವರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. 1967 ರಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಂಡವಾಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಯೋಗವು "ಯೋಜನೆ Y" ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭವಿಷ್ಯದ ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು "ಪಟ್ಟಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇವು ಚೌಕಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಬೀದಿಗಳಾಗಿವೆ, ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ , Y ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ನಿಕಟವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಬಳಿ ಇವೆ. ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮುದಾಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ಅನೇಕ ನೆರೆಹೊರೆಗಳಿಗೆ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು , ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರು , ಆರಂಭಿಕ ವಸಾಹತುಗಾರರು ಅಥವಾ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ . ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಡಫಿಯಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪೇಜ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದಿಗಳ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಯರ್ರಲುಮ್ಲಾ, ಡೀಕಿನ್ ಮತ್ತು ಓ'ಮ್ಯಾಲಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಫಿಶ್ವಿಕ್, ಮಿಚೆಲ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಮ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ತ್ರಿಕೋನ ವಿನ್ಯಾಸ. ಈ ತ್ರಿಕೋನವು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ, ಕಿಂಗ್ಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಂಸತ್ತು ಭವನ, ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಸರೋವರ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಂತಹ ನಗರದ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಅನೇಕ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಈ ನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗ್ರಿಫಿನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಸ್ಮರಣಾರ್ಥಗಳು, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ . ನಗರದ ಅಲ್ಪ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಲವಾರು ಗಮನಾರ್ಹ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು 1920 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ ಭವನ ಮತ್ತು ಅದರ ಉದ್ಯಾನಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ. ಎರಡನೆಯದು, 1950 ರಿಂದ 1970 ರವರೆಗೆ, ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ತೆರೆದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವಿವಿಧ ಮರಗಳ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ನೆಡಲಾಯಿತು . 1980 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ಸೇರ್ಪಡೆಯೆಂದರೆ 1988 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಸಂಸತ್ ಭವನ. === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ತನ್ನ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಲಾದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ . ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ACT) ಒಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಅಂಶಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸರಾಗವಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[File:Inner-canberra 01MJC.png|right|thumb|Inner Canberra demonstrates some aspects of the Griffin plan, in particular the [[Parliamentary Triangle, Canberra|Parliamentary Triangle]].]] [[File:Canberra Civic Centre-1.jpg|thumb|An aerial view of the [[Civic, Australian Capital Territory|Civic Centre]] from [[Mount Ainslie]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖೆಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್, ಮೌಂಟ್ ಐನ್ಸ್ಲೀ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಹಿಲ್‌ಗಳು ಸ್ಕೈಲೈನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಬಲ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಎತ್ತರಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ರೋಲಿಂಗ್ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವಿದೆ, ಇದು ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುವ ಕೃತಕ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ . ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿ ರಚಿಸಲಾದ ಈ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರವು ಮನರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಸುಂದರವಾದ ಬೋರ್ಡ್‌ವಾಕ್‌ಗಳು, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವೆಂದರೆ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು . ನಗರವನ್ನು ಉದ್ಯಾನ ನಗರ ಚಳವಳಿಯ ತತ್ವಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಗರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಂಶಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ವಾಕಿಂಗ್ ಟ್ರೇಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಅವರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ, ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಜ್ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನಗರದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿಯು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸುತ್ತುವರೆದು, ಸುಂದರವಾದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಜ್ ನದಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಹೊರಾಂಗಣ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಪಾದಯಾತ್ರೆ , ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಮತ್ತೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ 250 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮರಗಳ ವಿಶಾಲ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅರ್ಬೊರೇಟಂನ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಅದ್ಭುತ ನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಆನಂದಿಸಲು ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪೊದೆಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದು , ಇದು ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಮದ್ಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಟಿಡ್ಬಿನ್‌ಬಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದಂತಹ ಈ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಗರಕ್ಕೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪೊದೆಗಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ಒರಟಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಕಲ್ಲಿನ ಹೊರಹರಿವುಗಳು, ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯು ಅದರ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸವು ತ್ರಿಜ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಹಿಲ್ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವಾಗ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ನಗರ ಯೋಜನಾ ತತ್ವಗಳು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೆ. [[File:Canberra Map-MJC.png|thumb|right|The location of Canberra within the [[Australian Capital Territory|ACT]]. Canberra's main districts are shown in yellow: [[Canberra Central]] (marked as North Canberra and South Canberra), [[Woden Valley]], [[Belconnen]], [[Weston Creek]], [[Tuggeranong]], and [[Gungahlin]].]] {{wide image|Canberra From Black Mountain Tower.jpg|800px|Panorama of Canberra and Lake Burley Griffin set against the backdrop of distant New South Wales, taken from the [[Telstra Tower]]}} {{overlay |image = Canberra viewed from Mount Ainslie.jpg |width = 870 |height = 582 |columns = 4 |legend1title = Points of Interest Looking South from [[Mount Ainslie]] |overlay1 = War Memorial |overlay1left = 500 |overlay1top = 530 |overlay1link = Australian War Memorial |overlay2 = Anzac Parade |overlay2left = 430 |overlay2top = 470 |overlay2link = Anzac Parade, Canberra |overlay3 = Old Parliament House |overlay3left = 375 |overlay3top = 245 |overlay3link = Old Parliament House, Canberra |overlay4 = New Parliament House |overlay4left = 375 |overlay4top = 195 |overlay4link = Parliament House, Canberra |overlay5 = National Gallery |overlay5left = 110 |overlay5top = 260 |overlay5link = National Gallery of Australia |overlay6 = High Court |overlay6left = 230 |overlay6top = 275 |overlay6link = High Court of Australia |overlay7 = Questacon |overlay7left = 540 |overlay7top = 250 |overlay7link = Questacon |overlay8 = National Library |overlay8left = 735 |overlay8top = 248 |overlay8link = National Library of Australia |overlay9 = Edmund Barton Building |overlay9left = 30 |overlay9top = 270 |overlay9link = Edmund Barton Building |overlay10 = Brindabella Ranges |overlay10colour = green |overlay10left = 210 |overlay10top = 55 |overlay10link = Brindabella Range |overlay11 = Lovett Tower |overlay11colour = red |overlay11left = 530 |overlay11top = 125 |overlay11link = Lovett Tower |overlay12 = Ben Chifley Building |overlay12left = 75 |overlay12top = 330 |overlay12link = Australian Security Intelligence Organisation |overlay13 = Lake Burley Griffin |overlay13colour = blue |overlay13left = 810 |overlay13top = 310 |overlay13link = Lake Burley Griffin |overlay14 = Limestone Avenue |overlay14colour = red |overlay14left = 650 |overlay14top = 525 |overlay14link = Limestone Avenue, Canberra |overlay15 = Fairbairn Avenue |overlay15left = 205 |overlay15top = 525 |overlay15link = Fairbairn Avenue |overlay16 = Parkes Way |overlay16left = 420 |overlay16top = 350 |overlay16link = Parkes Way |overlay17 = R G Casey Building |overlay17left = 125 |overlay17top = 202 |overlay17link = Department of Foreign Affairs and Trade (Australia) |overlay18 = John Gorton Building |overlay18left = 220 |overlay18top = 240 |overlay18link = John Gorton Building |overlay19 = King Edward Terrace |overlay19left = 420 |overlay19top = 275 |overlay20 = Presbyterian Church of Saint Andrew |overlay20left = 175 |overlay20top = 200 |overlay21 = St John's Anglican Church |overlay21left = 635 |overlay21top = 375 |overlay21link = St John the Baptist Church, Reid }} === ಭೂವಿಜ್ಞಾನ === [[File:Canberra SPOT 1088.jpg|thumb|The Canberra region seen from space]] ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ನೂರಾರು ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಳಪಾಯವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಿಲೂರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಡೆವೋನಿಯನ್ ಅವಧಿಗಳ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ತೀವ್ರವಾದ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಬಂಡೆಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದು ನಾವು ನೋಡುವ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಶಿಲಾ ಪ್ರಕಾರವೆಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಚನೆ, ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಳುಗಲ್ಲು, ಹೂಳುಗಲ್ಲು ಮತ್ತು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಸಂಚಿತ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿದೆ . ಈ ಕೆಸರುಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 430 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಿಲೂರಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಈ ಕೆಸರುಗಳನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಈಗ ನಗರದ ಬಹುಭಾಗದ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಈ ಬಂಡೆಗಳು ರಸ್ತೆ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೊರಹರಿವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರಚನೆಯ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳು , ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಗ್ರಾನೈಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಶಿಲೆಗಳು ಇವೆ. ಈ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳು ಡೆವೊನಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸರಿಸುಮಾರು 380 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಂಭವಿಸಿದವು, ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದ ಆಳದಿಂದ ಕರಗಿದ ಬಂಡೆಗಳು ಮೇಲೇರಲು ಕಾರಣವಾದ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ ಚಲನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ . ಈ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್ ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಹಿಲ್‌ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಭೂದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಸೆಡಿಮೆಂಟರಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಬಸಾಲ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳು ಹಲವಾರು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ , ಇದು ಪ್ರದೇಶದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಿಲಾ ರಚನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅವಧಿಗಳ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಉನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಸವೆತದ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು . ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು, ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು 2.6 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ 11,700 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪ್ಲೆಸ್ಟೊಸೀನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ , ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಹಲವಾರು ಹಿಮಯುಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಹಿಮನದಿಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಷ್ಟು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ತಲುಪದಿದ್ದರೂ, ಈ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನವು ಹೆಚ್ಚು ತಂಪಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಫ್ರೀಜ್-ಥಾ ಚಕ್ರಗಳಂತಹ ಪೆರಿಗ್ಲೇಶಿಯಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಮಣ್ಣು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಶಿಲೆಯ ಹವಾಮಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ . ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರವು ಮೂಲ ಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮಣ್ಣು ಮಧ್ಯಮ ಫಲವತ್ತಾಗಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಕಳಪೆಯಾಗಿ ನೀರು ಬಸಿದು ಹೋಗುವ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಬಹುದು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಂತಹ ನಗರ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಕುಸಿತಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪಗಳಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರದೇಶದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವು ಹಿಂದಿನ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ . === ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ -ಪರಿವರ್ತಿತ ಪರಿಸರಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಸರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ . ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಗಗಳು ಉಳಿದಿವೆ, ಇದು ನಗರದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಬಲ ಸಸ್ಯ ಸಮುದಾಯವೆಂದರೆ ತೆರೆದ ನೀಲಗಿರಿ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶ, ಇದನ್ನು ಬಾಕ್ಸ್‌ವುಡ್ ಅರಣ್ಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶವು ನೀಲಗಿರಿ ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬ್ಲೇಕ್ಲಿಯ ಕೆಂಪು ಗಮ್ ( ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಬ್ಲೇಕ್ಲಿ ) ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಗಮ್ (ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಮೆಲ್ಲಿಯೊಡೋರಾ), ಇದು ಮೇಲಾವರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅರಣ್ಯದ ಕೆಳಭಾಗವು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಹುಲ್ಲುಗಳು, ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶಗಳು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಮೂಲ [[ನೀಲಗಿರಿ]] ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳಗಳು ಪ್ರಮುಖ ವನ್ಯಜೀವಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನಗರದ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ನೆಡುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ನಿರ್ಮಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಜಾತಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವೂ ಸೇರಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಕಾಂಗರೂ]]ಗಳು, ವಾಲಬೀಸ್, ಪೊಸಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎಕಿಡ್ನಾಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಗರದ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಂಜಾನೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಛಿದ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ನಗರೀಕರಣದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ [[ಪಕ್ಷಿ]]ಗಳಿಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾಗ್ಪೀಸ್, ಕೂಕಬುರಾಸ್, ರೊಸೆಲ್ಲಾಗಳು ಮತ್ತು ಹನಿಕ್ರೀಪರ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ನಗರದ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು, ಹಂಸಗಳು ಮತ್ತು ಪೆಲಿಕನ್‌ಗಳಂತಹ ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆಯು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಾಣಗಳಿವೆ. [[ಸರೀಸೃಪ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಉಭಯಚರಗಳು|ಉಭಯಚರ]]ಗಳು ಸಹ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೂ ಅವು [[ಸಸ್ತನಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ . [[ಹಲ್ಲಿ]]ಗಳು, [[ಹಾವು]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಕಪ್ಪೆ]]ಗಳು ಕಾಡುಗಳು, [[ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು]]ಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ, [[ಕೀಟ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಕೀಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಂಬಲಾಗದಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ, ಆದರೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಅವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಜೇನುನೊಣಗಳು, [[ಚಿಟ್ಟೆ]]ಗಳು, [[ಇರುವೆ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಜೀರುಂಡೆ]]ಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅನೇಕ ಕೀಟ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಕೀಟಗಳು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ , ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪರಿಸರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ, ಕಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೇರಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶ್ರೀಮಂತ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ == === ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ === [[File:Entrance to the ACT Legislative Assembly building July 2022.jpg|thumb|ACT Legislative Assembly<br />and the statue ''Ethos'' (Tom Bass, 1961)]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತು ಅಥವಾ ಪುರಸಭೆ ಸರ್ಕಾರವಿಲ್ಲ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯು ನಗರಕ್ಕೆ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರ ಎರಡರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುಪಾಲು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ನಗರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ವಿಧಾನಸಭೆಯು ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಅನುಪಾತದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆಯಾದ 25 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಬೃಂದಾಬೆಲ್ಲಾ, ಗಿನ್ನಿಂಡೆರಾ, ಕುರ್ರಾಜೋಂಗ್, ಮುರ್ರುಂಬಿಡ್ಗಿ ಮತ್ತು ಯೆರಾಬಿ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಐದು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯ (ಎಂಎಲ್‌ಎ) ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ತಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಫೆಡರಲ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ACT ಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಲಿಬರಲ್‌ಗಳು ACT ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 1995 ಮತ್ತು 2001 ರ ನಡುವೆ 6.5 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರು . 2001 ರಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿತು. 2004 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹೋಪ್ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು 17 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 9 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯ ಮೊದಲ ಬಹುಮತದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 2008 ರಿಂದ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಲೇಬರ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಆಳುತ್ತಿದೆ . 2022 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಬಾರ್ ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಅಥಾರಿಟಿಯ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಅಥವಾ ನಗರಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್, ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್, ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳು, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಭೂ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗದ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೇಖೆಗಳು (ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ). [205] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ (ಸ್ವ-ಸರ್ಕಾರ) ಕಾಯ್ದೆ 1988, ನ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಟೆರಿಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. === ಫೆಡರಲ್ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ 1949 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಫೆಡರಲ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು , ಅದು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಡಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1966 ರವರೆಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಬಹುದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಗೆ ಲೆಕ್ಕಿಸಲಿಲ್ಲ. 1974 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹಂಚಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು.[208] 1996 ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ 1998 ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು 2019 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬೀನ್ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಹೊಂದಿತ್ತು , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರಾಮದಾಯಕ ಅಂತರದಿಂದ. 1990 ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಫೆಡರಲ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲೂ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಏಳು ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗೆದ್ದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಅದರ ಸರಾಸರಿ ಲಾಭವು 15 ಶೇಕಡಾ ಅಂಕಗಳಾಗಿದೆ. 2022 ರ ಚುನಾವಣೆಯವರೆಗೆ ALP ಮತ್ತು ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷವು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲಾ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಡೇವಿಡ್ ಪೊಕಾಕ್ ಲಿಬರಲ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಜೆಡ್ ಸೆಸೆಲ್ಜಾ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. === ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫೆಡರಲ್ ಪೊಲೀಸ್ (AFP) ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದದ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳಂತೆಯೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ . AFP ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಸಮುದಾಯ ಪೊಲೀಸ್ ವಿಭಾಗವಾದ ACT ಪೊಲೀಸ್ ಮೂಲಕ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಧಗಳ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತಿರುವ ಜನರನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2009 ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚುವ ಮೊದಲು, ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೆಲ್ಕಾನೆನ್ ಧಾರಣ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಮ್ಯಾಕೊನೊಚಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11, 2008 ರಂದು ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹೋಪ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ನಿರ್ಮಾಣದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ US$130 ಮಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಣ್ಣ ನಾಗರಿಕ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿವಿಧ ಕಾನೂನು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ . 2019 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳು, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನ. ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ 2,304 ಮತ್ತು 966 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ (100,000 ಜನರಿಗೆ 580 ಮತ್ತು 243). ನರಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪರಾಧಗಳು - ಕೊಲೆ, ಕೊಲೆ ಯತ್ನ ಮತ್ತು ನರಹತ್ಯೆ, ಆದರೆ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಕೊಲೆಗೆ ಪಿತೂರಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ - 100,000 ಜನರಿಗೆ 1.0 ರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 100,000 ಜನರಿಗೆ 1.9 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ದರಗಳು (100,000 ಜನರಿಗೆ 64.4) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (100,000 ಜನರಿಗೆ 98.5) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2017 ರ ಅಪರಾಧ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದರೋಡೆಗಳು, ಕಳ್ಳತನಗಳು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == [[File:Belconnen Apartments - DSC07473-HDR.jpg|thumb|High-density residential apartments in [[Belconnen]]; Canberra has one of the fastest growing populations in the nation]] ೨೦೨೫ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ೪,೮೪,೩೬೦ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ &nbsp;ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರಿಗೆ 560 ನಿವಾಸಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 2.0% ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂಲದವರು ಮತ್ತು 32.5 % ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 3.8 % ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ಮತ್ತು 2.9 % ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು . ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಪಾಲು (71.2 %) ಜನರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯುವ, ಚಲನಶೀಲ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾವಂತ. ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು 35 ವರ್ಷಗಳು, ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 17.9% ರಷ್ಟು ಜನರು 65 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು. 15 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರದ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ 43% ರಷ್ಟು ಜನರು ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಡಿಪ್ಲೊಮಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 26.3 % ಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಿ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. 27.5 % ನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ , ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ . 9.7 % ಜನರು ಕ್ರೈಸ್ತೇತರರು ಮತ್ತು 43.5 % ಜನರು ತಮ್ಮನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪರಾಧಗಳು ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಮೋಟಾರ್ ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನಗಳು. ಇವು &nbsp;ಕ್ರಮವಾಗಿ 1,961 ಜನರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು 100,000 ಕ್ಕೆ 630 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನರಹತ್ಯೆಗಳು 100,000 ಕ್ಕೆ 1.5 ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 4.9 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದ&nbsp; ಸರಾಸರಿ ದರಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದವು. === ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ === [[File:ANU School of Art, Canberra.jpg|thumb|right|[[Australian National University|ANU]] School of Art (formerly the Canberra High School)]] ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೆಂದರೆ ಆಕ್ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (ANU) ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (UC). ANU ಅನ್ನು 1946 ರಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇಂದಿಗೂ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ, ಲಂಡನ್ ಮೂಲದ ''ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ಮತ್ತು ''ಶಾಂಘೈ ಜಿಯಾವೊ ಟಾಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಿಂದ'' ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ . ANU ಮತ್ತು UC ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಿಯೋಲೋವಾ, ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ವಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಎರಡು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಿವೆ: ನಗರದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿಗ್ನಾಡೌ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಥಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಟರ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳೆಂದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಫೋರ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ (ADFA) ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾಲೇಜು, ಇದು ನಗರದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕೂಡ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. === ಆರೋಗ್ಯ === [[File:Canberra Hospital February 2018.jpg|thumb|The [[Canberra Hospital]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಹಿಂದೆ ವೊಡೆನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಗ್ಯಾರನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು 500 ಹಾಸಿಗೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಲ್ವರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು 174 ಹಾಸಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಡೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಬೋಧನಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಜಾನ್ ಕರ್ಟಿನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಡೀಕಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಾನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ. ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಆಕ್ಟನ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿತ್ತು , ಆದರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಗಣನೀಯ ವಿವಾದದ ನಂತರ 1997 ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 2021 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು 3.8 % ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರವಾದ 5.1 % ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಕಡಿಮೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ , ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[File:ACT Government, Canberra.jpg|thumb|Just under a third of Canberrans are employed in the public sector, working in government departments such as the [[Government of the Australian Capital Territory|ACT Government]]]] ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸರಾಸರಿ ವಾರದ ಆದಾಯ 1,204 &nbsp;ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $805 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ 2005 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಮನೆ ಬೆಲೆ $352,500 ಆಗಿತ್ತು , ಇದು ಸಿಡ್ನಿ , ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಮತ್ತು [[ಪರ್ತ್, ಪಶ್ಚಿಮದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|ಪರ್ತ್‌]]ಗಿಂತ&nbsp; ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ , ಆದರೆ ಇತರ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ತರುವಾಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ $375,000 ತಲುಪಿದವು ನವೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ $411,305. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ವಾರದ ಬಾಡಿಗೆ ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ .ಸರಾಸರಿ ವಾರದ ಬಾಡಿಗೆ $450 ಆಗಿದ್ದು , ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $375 ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. [[File:50 Marcus Clarke Street Feb 2016.jpg|left|thumb|The [[Civic, Australian Capital Territory|Civic]] is home to various administrative departments, such as the [[Department of Education, Skills and Employment]]]] [[File:Bunda Street July 2021.jpg|left|thumb|[[Bunda Street]] in Canberra's shopping district; tourism, retail and hospitality are also major employers.]] ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮವೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ, ಇದು &nbsp;2003/04 ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ 26.1% ರಷ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು &nbsp;ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾನ್‌ನ 40% ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. <ref>{{cite web |url=https://apps.treasury.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0010/399979/GSP.pdf/_recache |publisher=ACT Government |title=CMTED Brief |access-date=29 March 2020 |archive-date=12 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200312155536/https://apps.treasury.act.gov.au/__data/assets/pdf_file/0010/399979/GSP.pdf/_recache |url-status=live}}</ref><ref name="EDA ACT Economic Indicators">{{cite web |url=https://app.remplan.com.au/eda-australiancapitalterritory/economy/industries/employment?state=pBPJF7!zqpdU432PIpMAxgHbd5omIpFefArbs1rWD4UyEABnslfkI00mvCxMa |publisher=EDA Australia |title=EDA ACT Economic Indicators |access-date=29 March 2020 |archive-date=29 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329020321/https://app.remplan.com.au/eda-australiancapitalterritory/economy/industries/employment%3Fstate%3DpBPJF7!zqpdU432PIpMAxgHbd5omIpFefArbs1rWD4UyEABnslfkI00mvCxMa |url-status=live}}</ref>2021 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಶೇಕಡಾವಾರು 25.6% ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ . ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ , ಹಣಕಾಸು , ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಖಜಾನೆ ಮುಂತಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ನೌಕರರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ . ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆ ನೆಲೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಸಂವಹನ ಕೇಂದ್ರವಾದ HMAS ಹರ್ಮನ್. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದಿನ RAAF ಫೇರ್‌ಬೈರ್ನ್ ವಾಯುನೆಲೆಯನ್ನು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಂದ VIP ವಿಮಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ''ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್'' ವಿತರಕರು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ QSP, ಟವರ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್, ರೂಲ್‌ಬರ್ಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ದಿ ಡಿಸ್ಟಿಲರಿ ಸೇರಿವೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಸೇವೆಗಳು, ನಿರ್ಮಾಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರವೆಂದರೆ ವೆಸ್ಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಬೆಲ್ಕೊನೆನ್, ಇದು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮನುಕಾ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ . ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಿಟಿ ವಾಕ್, ಗರೆಮಾ ಪ್ಲೇಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳು == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿ ಐಕಾನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೀರು ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕ್ಟೆವ್‌ಎಜಿಎಲ್ ಎಸಿಟಿಇಡಬ್ಲ್ಯೂ ಮತ್ತು ಎಜಿಎಲ್ ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪೂರೈಕೆದಾರವಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನೀರು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಎಸಿಟಿ ಎಂಬ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೀರನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ: ಕಾಟರ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಕೋರಿನ್, ಬೆಂಡೋರಾ ಮತ್ತು ಕಾಟರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್‌ಬೆಯಾನ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಗೂಗಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು . ಗೂಗಾಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಐಕಾನ್ ವಾಟರ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಎರಡು ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಫಿಶ್ವಿಕ್ ಮತ್ತು ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಿಡ್‌ನಿಂದ ಹೋಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಫಿಶ್ವಿಕ್ ಸಬ್‌ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ (ಕ್ವೀನ್‌ಬೆಯಾನ್ ಮೂಲಕ) ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವಾದ ಮೊಲೊಂಗ್ಲೊ ನದಿಯ ಬಳಿಯ ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಪವರ್‌ಹೌಸ್‌ನಿಂದ ಮೊದಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ 1957 ರಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶವು ನಾಲ್ಕು ಸೌರ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು 2014 ಮತ್ತು 2017 ರ ನಡುವೆ ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ: ರಾಯಲ್ಲಾ (20 MW ನಾಮಮಾತ್ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, 2014), ಮೌಂಟ್ ಮಜುರಾ (2.3 MW, 2016), ಮುಗ್ಗಾ ಲೇನ್ (13 MW, 2017) ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ಡೇಲ್ (11 MW, 2017) ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳು ದ್ಯುತಿವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ ಫಲಕಗಳು ಅಥವಾ ಸೌರ ಬಿಸಿನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. 2015 ಮತ್ತು 2016 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಸೌರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 26.3 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು 34,910 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದವು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು 25.2 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು 28,815 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಅನ್ನು ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಿದವು (ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ). ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪವನ ಟರ್ಬೈನ್‌ಗಳಿಲ್ಲ , ಆದರೆ ಹತ್ತಿರದ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಅಥವಾ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ 140.7-ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ವಿಂಡ್ ಫಾರ್ಮ್. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವು 2013 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುವ 90% ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ಗುರಿಯನ್ನು 210 ರಿಂದ 550 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2015 ರಲ್ಲಿ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು 200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು; ಇವು 2017 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015 ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2016 ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಿಂದ ಇನ್ನೂ 200 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು . 2020 ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುಡಲು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಅಥವಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು 23 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಫೀಡ್-ಇನ್ ಸುಂಕದ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವು 2014 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ACT ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರವೇಶ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (2014-15 ರಲ್ಲಿ 94% ಮನೆಗಳು). == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[File:National Film and Sound Archive, Canberra, 2022, 03 (2).jpg|thumb|[[National Film and Sound Archive]]]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು , ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು , ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು , ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಶಾಪಿಂಗ್, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . === ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು === [[File:National Museum of Australia 03.jpg|left|thumb|The [[National Museum of Australia]] established in 2001 records Australia's social history and is one of Canberra's more architecturally daring buildings.]] ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ, ನೀವು ನಗರ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವೂ ಸೇರಿದೆ , ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಡೆಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಯುದ್ಧಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದವರಿಗೆ ಗೌರವವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ANZAC ಪೆರೇಡ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು, ಇದು ವಿಶಾಲವಾದ ಬೀದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದ '''ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್''' ಮತ್ತು '''ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್''' ಆರ್ಮಿ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ''' ಗ್ಯಾಲರಿಯು '''ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು''' , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹವು ಪೊಲಾಕ್ ಮತ್ತು ರೂಬೆನ್ಸ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಹಳೆಯ ಸಂಸತ್ ಭವನವು ಹೆಚ್ಚು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ , ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು '''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ''' ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೂ ಸಹ . ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 220 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕಪಾಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು 2005 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆದಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್, ನಂತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮಿಂಟ್. ಲೇಕ್ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕುಕ್ ಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾರಿಲ್ಲನ್‌ಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇತರ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಲ್‌ಸ್ಟ್ರಾ ಟವರ್ , ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೃಗಾಲಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೈನೋಸಾರ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಸೇರಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಪೌರಾಣಿಕ ಟೈರನ್ನೊಸಾರಸ್ ರೆಕ್ಸ್‌ನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಹ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಕೂಡ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಥಿಯೇಟರ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಹೌಸ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವಗಳು, ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ ಲೆವೆಲಿನ್ ಹಾಲ್ (ANU ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಲ್ಲಿದೆ). ಚೈಲ್ಡರ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಥಿಯೇಟರ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಹಾಲ್ 1928 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರೆಪರ್ಟರಿ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ಟೋನ್‌ಫೆಸ್ಟ್ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಜೋಡಿ ಕೂಲಿಸಂನ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಿಕ್ಸನ್, ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಹಲವಾರು ಬಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿವೆ. ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ಉತ್ಸವ, ರಾಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪ್ರದರ್ಶನ (ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕೃಷಿ ಮೇಳ), ಸಮ್ಮರ್‌ನಾಟ್ಸ್ ಮೋಟಾರ್ ಶೋ, ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಸೆಲೆಬ್ರೇಟ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಉತ್ಸವ ಸೇರಿವೆ, ಇದು ನಗರದ ಅಧಿಕೃತ ರಜಾದಿನವಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದಿನದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾನ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಉತ್ಸವವೆಂದರೆ ''ಫ್ಲೋರಿಯಾಡ್'' , ಇದು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಆಚರಣೆ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಡುವೆ), ಇದರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ನಗರವು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಉತ್ಸವವು ಸಂಗೀತ, ವಿರಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಭೂದೃಶ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು 1998 ರಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ 75 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ದ್ವಿಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ವರ್ಷವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಇದನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. === ಮಾಧ್ಯಮ === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ವಾಣಿಜ್ಯ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾನಗರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ಯೂರೋಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪತ್ರಿಕಾ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,.<ref>{{cite web|url=https://pressgallery.net.au/|archive-url=https://web.archive.org/web/20251219215056/https://pressgallery.net.au/|archive-date=19 December 2025|url-status=live|title=Federal Parliamentary Press Gallery|access-date=11 February 2026}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಗುಂಪು. ಬಾರ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಕಾರಣಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ 1926 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ದಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಟೈಮ್ಸ್ ಎಂಬ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಇದೆ . ಸಿಟಿನ್ಯೂಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವೀಕ್ಲಿ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮನರಂಜನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಬಿಎಂಎ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಂತಹ ಹಲವಾರು ಉಚಿತ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಸಹ ಇವೆ. ಬಿಎಂಎ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು 1992 ರಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಯಿತು; ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಂಚಿಕೆಯು ನಿರ್ವಾಣದ ನೆವರ್‌ಮೈಂಡ್ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು AM ಮತ್ತು FM ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು (AM/FM ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೇಡಿಯೋ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ (2CA ಮತ್ತು 2CC) ಮತ್ತು ಆಸ್ಟೆರಿಯೊ/ARN (104.7 ಮತ್ತು ಮಿಕ್ಸ್ 106.3). ಹಲವಾರು ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಇವೆ. DAB+ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಯೋಗವು ಸಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ , ಕೆಲವು AM/FM ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಡಿಜಿಟಲ್-ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು (DAB+ ಟ್ರಯಲ್ ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್) ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಐದು ಉಚಿತ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು: * ಎಬಿಸಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ (ಎಬಿಸಿ) * ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ (ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್) * ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 10 ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (CTC) - ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 10 ಒಡೆತನದ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿಲ್ದಾಣ. * ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (CBN) - ಸ್ಟೇಷನ್ ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * WIN ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸದರ್ನ್ NSW & ACT (WIN) - ನೈನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾಲವು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಚಾನೆಲ್ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಬಹು-ಚಾನೆಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ WIN ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ WIN News ಅನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ನಗರದ ಸುದ್ದಿ ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ ವೊಲೊಂಗೊಂಗ್‌ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ 10 ದಿನವಿಡೀ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಅದರ ಹೋಬಾರ್ಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಇದು ನೈನ್ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ವಾರದ ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ ನೈನ್ ನ್ಯೂಸ್‌ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಸೆವೆನ್ ಪ್ರಸಾರಗಳು ದಿನವಿಡೀ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ನವೀಕರಣಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ೧೯೮೯ ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಎಬಿಸಿ, ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಸಿಟಿಸಿ) ಮಾತ್ರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ನಂತರ ಅದು ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಟೆನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಆಗಿ, ನಂತರ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಟೆನ್ ಆಗಿ, ನಂತರ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ೯/ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ನೈನ್ ಆಗಿ, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ೧೦ ಆಗಿ, ಆ ವರ್ಷ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರೈಮ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ (ಈಗ ಪ್ರೈಮ್ ೭) ಮತ್ತು ವಿನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ . ಫಾಕ್ಸ್‌ಟೆಲ್ ( ಉಪಗ್ರಹದ ಮೂಲಕ ) ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಂಪನಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಎಸಿಟಿ (ಕೇಬಲ್ ಮೂಲಕ) ಪೇ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ . == ಕ್ರೀಡೆ == [[File:BruceStadium19032005.JPG|right|thumb|A rugby league match at [[Canberra Stadium]]]] ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಂಡಗಳೆಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರೈಡರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಸಿಟಿ ಬ್ರಂಬೀಸ್ , ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್ ಮತ್ತು ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್ ಆಡುತ್ತವೆ ; ಎರಡೂ ತಮ್ಮ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ತಮ್ಮ ತವರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತವೆ , ಇದು ನಗರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2000 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 2003 ರ ರಗ್ಬಿ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಾಗಿ ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಆದ ಎ-ಲೀಗ್ ಮಹಿಳಾ (ಹಿಂದೆ ಡಬ್ಲ್ಯೂ-ಲೀಗ್) ನಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2011–12 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. 2024–25 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ತಂಡವು ಎ-ಲೀಗ್ ಪುರುಷರ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ . ನಗರವು ಯಶಸ್ವಿ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡವಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವರು ಕಳೆದ ಹನ್ನೊಂದು ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ವೈಕಿಂಗ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಗ್ಬಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2015 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. [[File:PM's 11 Cricket at Manuka Oval.jpg|thumb|The annual Prime Minister's XI cricket match at [[Manuka Oval]]]] ನೆಟ್‌ಬಾಲ್ , ಫೀಲ್ಡ್ ಹಾಕಿ, ಐಸ್ ಹಾಕಿ , ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳಿವೆ . ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ XI ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಮನುಕಾ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸಿಟಿ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಫ್ ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನಿಯಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ 1981 ರಿಂದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಾಗಿ ಬಿಡ್ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ . ಲೀಗ್ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರೂ, AFL ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಗ್ರೇಟರ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಸಿಡ್ನಿ ಜೈಂಟ್ಸ್‌ನ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು ಪ್ರತಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮನುಕಾ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹೋಮ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸಿಟಿ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಫ್ ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ (AIS) ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಬ್ರೂಸ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯ ಜೂನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. AIS 1981 ರಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಗಣ್ಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. 2000 ಸಿಡ್ನಿ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಪದಕ ವಿಜೇತರು AIS ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದರು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ಅಂಡಾಕಾರಗಳು, ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು, ಸ್ಕೇಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಈಜುಕೊಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮಹಿಳಾ ಟೆನಿಸ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ನೆಲೆಯಾದ ಲೈನೆಹ್ಯಾಮ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆನಿಸ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮನರಂಜನಾ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸೈಕ್ಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಾದ್ಯಂತ ಸೈಕಲ್‌ವೇಗಳ ಜಾಲ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ನೇಚರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ವಾಕಿಂಗ್, ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಬೈಕಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನೌಕಾಯಾನ, ರೋಯಿಂಗ್, ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಬೋಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಾಟರ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ರ್ಯಾಲಿಯು ವಾರ್ಷಿಕ ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, 2000 ರಿಂದ 2002 ರವರೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ 400 ಫಾರ್ ವಿ 8 ಸೂಪರ್‌ಕಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಬಳಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಜನರಿಗೆ ವ್ಯಾಯಾಮದ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ರೂಪವೆಂದರೆ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುಮಾರು 5 ಕಿಮೀ "ಸೇತುವೆಯಿಂದ ಸೇತುವೆಯವರೆಗೆ ನಡಿಗೆ/ಓಟ", ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಸರೋವರದ ಪಕ್ಕದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು. ನಡಿಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. 2020 ರಲ್ಲಿ COVID-19 ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ವಾಕರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಓಟಗಾರರಿಗೆ 'ಕ್ಲಾಕ್‌ವೈಸ್ COVID- ವೈಸ್' ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. == ಸಾರಿಗೆ == ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ನಗರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು , ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ 8 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಮಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಿಡ್ನಿ , ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ , ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್ , ಅಡಿಲೇಡ್ ಮತ್ತು ಪರ್ತ್‌ಗೆ ದೇಶೀಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ . ಇದು ಒಂದು ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೇರವಲ್ಲದವು, ಆದ್ದರಿಂದ ಲೇಓವರ್ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. [[File:Highways into Canberra (6768361501).jpg|thumb|The [[Glenloch Interchange]] connects the [[Tuggeranong Parkway]] with [[Parkes Way]]]] [[File:ACTION (BUS 680) Volgren Optimus bodied Scania K360UA 6x2-2 (Euro VI) at the intersection of Alinga St and Northbourne Ave (1).jpg|thumb|[[ACTION]] [[Volgren]] bodied [[Scania K-series|Scania K360UA]]]] ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ACTION ''('' ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ''ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಆಮ್ನಿಬಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ) ನಿಂದ'' ಬಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಸ್ ಜಾಲವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಆಧುನಿಕ ಇಂಟರ್‌ಚೇಂಜ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಏಳು ಇಂಟರ್‌ಟೌನ್ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಹದಿಮೂರು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸೊ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ನಗರವನ್ನು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಬಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು, ಖಾಸಗಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಬೋರ್ಡರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್'' ಮತ್ತು ''ಡೀನ್ಸ್ ಬಸ್‌ಲೈನ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇವು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು'' ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ . ''ಏರಿಯಲ್ ಕನ್ಸಾಲಿಡೇಟೆಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್'' ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಕಾರು ಬಾಡಿಗೆ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಏರಿಯಲ್‌ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾಕ್ಯಾಬ್ಸ್ ''ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ'' ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು , 1959 ರಿಂದ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆಯ ಕುರಿತಾದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೇವಲ 4.6% ಜನರು ಮಾತ್ರ ಬಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ , ಆದರೆ 5.5 % ಜನರು ನಡೆದುಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಸೈಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಯಾವುದೇ ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ ''ಕಂಟ್ರಿಲಿಂಕ್'' ಎಂಬುದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣವು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಯಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಂಟ್ರಿಲಿಂಕ್ ಬಸ್ ಸೇವೆಯು ಪ್ರಯಾಣದ ಈ ಹಂತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮತ್ತು ಸಿಡ್ನಿಯ ನಡುವೆ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ 2000 ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವ ಜಾನ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಅವರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗುಂಗಾಹ್ಲಿನ್‌ನ ಉತ್ತರ ಬರೋಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಲಘು ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ( ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ಮೆಟ್ರೋ ) 20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಾರಿಗೆ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಕಾರು, ಆಧುನಿಕ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಜಾಲವು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಪಾರ್ಕ್‌ವೇಗಳು, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾದ, ಎರಡು ಪಥದ ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ 80-100 ಕಿಮೀ/ಗಂಟೆ ವೇಗ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್ ಪಾರ್ಕ್‌ವೇ, ಇದು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ CBD ಯನ್ನು ಟಗ್ಗರನಾಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟನ್ ಕ್ರೀಕ್ ''ಬೈಪಾಸ್'' . ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾವನ್ನು ಇತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರಸ್ತೆ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಫೆಡರಲ್ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸಿಡ್ನಿಗೆ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಬಾರ್ಟನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ ಮೂಲಕ ಏಳು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಯಾಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹ್ಯೂಮ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕೊಸ್ಸಿಯುಸ್ಕೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಸ್ನೋಯಿ ಪರ್ವತಗಳು ಮೊನಾರೊ ಫ್ರೀವೇ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಜನಪ್ರಿಯ ರಜಾ ತಾಣವಾದ ಬೇಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಬೇ ಕೂಡ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಫ್ರೀವೇ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://www.wikimapia.org/#y=-35310000&x=149130000&z=11&l=1&m=a WikiSatellite view of Canberra at WikiMapia] *[http://www.visitcanberra.com.au/ Official Tourism Website] *[http://www.act.gov.au/ The ACT Government webpage] **[http://www.actmapi.act.gov.au/ Canberra region map] – all districts *[https://web.archive.org/web/20121219012913/http://www.australia.com/explore/cities/canberra.aspx Canberra] – Tourism Australia *[https://web.archive.org/web/20130218210206/http://www.canberra100.com.au/ Canberra 100 – Celebrating Canberra's 100th anniversary] *[https://www.arts.act.gov.au/public-art/list List of public art in Australian Capital Territory] *{{OSM relation|5342034}} *[https://www.youtube.com/watch?v=lfyfQD-p4B8 Canberra in the 1920s] - A compilation of footage from [[National Film and Sound Archive]] (NFSA) *[https://www.youtube.com/watch?v=42cw_9Fyvqw A Guide to Canberra (1958)] - Film from NFSA ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 9yyt60hi8uvw9pc4ndcp3whqm8olni7 0 179200 1374101 2026-05-25T09:16:47Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1374101 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- Basic info --> |name = Kansas City, Kansas |settlement_type = [[Consolidated city-county]] |nickname = "KCK" <!-- Images --> |image_skyline = Quality-i70.jpg |image_caption = Cityscape of Kansas City, Kansas |image_flag = Flag of Wyandotte County, Kansas.svg |flag_size = ೫೦ |image_seal = KCKS-UG-LOGO.png |seal_size = 90 <!-- Location --> |coordinates_footnotes = <ref name="GNIS"/> |coordinates = {{coord|39|6|24|N|94|40|35|W|region:US-KS_type:city_source:GNIS|display=inline,title}} |subdivision_type = Country |subdivision_name = United States |subdivision_type1 = [[U.S. state|State]] |subdivision_name1 = [[Kansas]] |subdivision_type2 = [[List of counties in Kansas|County]] |subdivision_name2 = [[Wyandotte County, Kansas|Wyandotte]] |subdivision_type3 = [[List of townships in Kansas|Township]] |subdivision_name3 = <!-- Established --> |established_title = Founded |established_date = |established_title1 = [[Platted]] |established_date1 = |established_title2 = [[Municipal corporation|Incorporated]] |established_date2 = 1872, 1886 |named_for = [[Kansas City, Missouri]] <!-- Government --> |government_footnotes = |government_type = [[Mayor–council government|Mayor–Council]] |leader_title = [[Mayor of Kansas City, Kansas|Mayor]] |leader_name = Christal E. Watson<ref name="KCK-Mayor-History">{{cite web |title=History of Mayors |url=https://www.wycokck.org/Departments/Mayors-Office/History-of-Mayors |website=Unified Government of Wyandotte County and Kansas City, Kansas |archive-url=https://web.archive.org/web/20260317013426/https://www.wycokck.org/Departments/Mayors-Office/History-of-Mayors |archive-date=March 17, 2026 |url-status=live}}</ref> |leader_title1 = <!-- City Manager --> |leader_name1 = <!-- Area --> |area_footnotes = <ref name="CenPopGazetteer2019">{{cite web|title=2019 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2019_Gazetteer/2019_gaz_place_20.txt|publisher=United States Census Bureau|access-date=July 24, 2020}}</ref> |area_total_sq_mi = 128.30 |area_land_sq_mi = 124.74 |area_water_sq_mi = 3.57 |area_urban_sq_mi = |area_total_km2 = 332.31 |area_land_km2 = 323.07 |area_water_km2 = 9.24 |area_urban_km2 = |unit_pref = Imperial <!-- Elevation --> |elevation_footnotes = <ref name="GNIS"/> |elevation_ft = 869 <!-- Population --> |population_footnotes = <ref name="Census-2020-Profile"/><ref name="Census-2020-QF"/> |population_as_of = [[2020 United States census|2020]] |population_total = 156607 |pop_est_footnotes = <ref name="USCensusEst2024"/> |pop_est_as_of = 2024 |population_est = 156752 {{gain}} |population_density_sq_mi = auto |population_density_km2 = auto <!-- General information --> |timezone = [[Central Time Zone|CST]] |utc_offset = -6 |timezone_DST = CDT |utc_offset_DST = -5 |postal_code_type = [[ZIP Code]]s |postal_code = 66101–66113, 66115, 66117–66119, 66160 |area_code_type = [[North American Numbering Plan|Area code]] |area_code = [[Area code 913|913]] |blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]] |blank_info = 20-36000<ref name="GNIS"/> |blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS ID]] |blank1_info = 478635<ref name="GNIS">{{cite gnis2|478635|Kansas City, Kansas}}</ref> |website = {{URL|https://www.wycokck.org/|wycokck.org}} }} '''ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ''' [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನ]]ದ [[ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್|ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ನಗರ. ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್ ಕೌಂಟಿಯ ಕೇಂದ್ರ, ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ಮತ್ತು [[ಮಿಸೌರಿ|ಮಿಸೂರಿ]] ನದಿಗಳ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ. ಇದೂ [[ಮಿಸೌರಿ|ಮಿಸ್ಸೊರಿ]] ರಾಜ್ಯದ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರವೂ ಕೂಡಿದಂತಿದ್ದು, ಎರಡಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಈ ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿರೇಖೆ ಹಾಯ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳ ಮೇಲೆ ಹಬ್ಬಿರುವ ನಗರವಿದು. ==ನಿರ್ಮಾಣ== ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ಯೋಜನಾಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ನಗರವಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದಮೇಲೆ ಪಶುಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಮಾಂಸ ರಫ್ತಿನ ಉದ್ಯಮ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದಾಗ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ನಗರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರವಾಯಿತು. 1843ರಲ್ಲಿ ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಜನ ಈ [[ನಗರ]]ವಿರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಡೆಲವೇರ್ ಇಂಡಿಯನರಿಂದ ಕೊಂಡು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಆದರೆ, ಬಿಳಿಯರು ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದಾಗ ಅವರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಮಾರಿ ಹೊರಟುಹೋದರು. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಗರನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್ ನಗರಕ್ಕಾಗಿ ನಿವೇಶನ ರಚಿಸಿತು. ಮಿಸೌರಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಮಾರ್ಗ ಏರ್ಪಟ್ಟಮೇಲೆ ನದಿತೀರದ ಈ ಸಣ್ಣ ನಗರ ಬೃಹತ್ತಾಗಿ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿತು. ಈ ನಗರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ 1856ರಲ್ಲಿ ಮಿಸೌರಿನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಕ್ವಿನ್‍ಡಾರೋ ನಗರ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿಯ ಜನ ಆ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ==ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆ== 1859ರ ಜೂನ್ 29ರಂದು ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್ ಸಂಘಟಿತ ನಗರವೆಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿತವಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯದ ಸಂವಿಧಾನ ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗಿ, 1861ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯ ಅಮೆರಿಕ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. 1863ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ ಯೂನಿಯನ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವದ ಕೊನೆಯ ನಿಲ್ದಾಣವಾಯಿತು. ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಹಾಕಿದ ಮೇಲೆ ಲೆವೆನ್‍ವರ್ತ್ (ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ (ಮಿಸೂರಿ)ಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದೆಂದು ಜನ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ಕಡೆ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರನ್ (ಮಿಸೂóರಿ) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ (ಮಿಸೂóರಿ) ನಗರಗಳ ನಡುವೆ ಶಾಖಾ ಮಾರ್ಗವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದಾಗ ಇದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ==ವ್ಯಾಪಾರ-ವಹಿವಾಟು== [[ಜಾನುವಾರು]]ಗಳ ವಿಕ್ರಯ ಮತ್ತು [[ಮಾಂಸ]]ರಫ್ತಿನ ಉದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದಿದ ಮೇಲೆ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ (ಮಿಸೂóರಿ) ಪ್ರಮುಖಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. 1869ರಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನದಿ]] ಮತ್ತು ಮಿಸೌರಿರಾಜ್ಯದ ನಡುವಣ ಭಾಗ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರಕ್ಕೆಂದು (ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್) ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲಾನಂತರ ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್, ಆರ್ಮರ್‍ಡೇಲ್, ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ ಮತ್ತು ಆರ್ಮ್‍ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ನಗರಗಳು ಸಂಘಟಿತವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮಾವಕಾಶಗಳಿದ್ದುದರಿಂದ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯ ವಲಸೆಗಾರರು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್(ಮಿಸೂóರಿ) ಮಹಾನಗರಕ್ಕಿಂತ ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೊರ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಬಿಳಿಯರು ಹೆಚ್ಚು. ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀಗ್ರೋಜನ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಶೇ.20ರಷ್ಟು ಇದ್ದಾರೆ. ಈ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧,೫೬,೬೦೭ (೨೦೨೦)<ref name="Census-2020-Profile">{{cite web |title=Profile of Kansas City, Kansas in 2020 |url=https://data.census.gov/profile/Kansas_City_city,_Kansas?g=1600000US2036000 |publisher=United States Census Bureau |access-date=November 18, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221118082221/https://data.census.gov/profile/Kansas_City_city,_Kansas?g=1600000US2036000 |archive-date=November 18, 2022 |url-status=live}}</ref><ref name="Census-2020-QF">{{cite web |title=QuickFacts; Kansas City, Kansas; Population, Census, 2020 & 2010 |url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/kansascitycitykansas/POP010220 |publisher=United States Census Bureau |access-date=August 23, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210824044352/https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/kansascitycitykansas/POP010220 |archive-date=August 24, 2021 |url-status=live}}</ref> ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯ ಮುಖ್ಯ ಕೈಗಾರಿಕೆ ನಗರ. ಇಲ್ಲಿ ಐದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಡಾವಣೆಗಳಿವೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳು, ಕಾಗದದ ಸಾಮಾನುಗಳು, ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳು, ರೈಲುಗಾಡಿಗಳು, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು, ವ್ಯವಸಾಯದ ಮುಟ್ಟುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಹಿಟ್ಟಿನ ಗಿರಣಿಗಳಿವೆ, ಸಾಬೂನು ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿವೆ. ಮಾಂಸಸಂವೇಷ್ಟನ ಕೈಗಾರಿಕೆಯೂ ಬೆಳೆದಿದೆ. ==ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು== ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉದ್ಯಾನಗಳೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭಾಂಗಣಗಳೂ ಭವನಗಳೂ ಉಂಟು. ನಗರದ ಯೋಧ ಸ್ಮಾರಕ ಭವನದಲ್ಲಿ 4,000 ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವುಂಟು. ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜುಗಳೂ ವೈದ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಲೆಯೂ ಇವೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{Wikivoyage|Kansas City (Kansas)|Kansas City, Kansas}} * [https://www.wycokck.org/ Unified Government of Wyandotte County/Kansas City, Kansas] * {{Wikisource-inline|list= ** {{Cite Collier's|wstitle=Kansas City (Kansas)|display=Kansas City, a city and county-seat of Wyandotte co., Kan.|short=x |noicon=x}} ** {{Cite EB1911|wstitle=Kansas City (Kansas)|display=Kansas City, a city and the county-seat of Wyandotte county, Kansas, U.S.A.|short=x |noicon=x}} ** {{Cite NIE|wstitle=Kansas City (Kansas)|display=Kansas City. The largest and most important city of Kansas|short=x |noicon=x}} }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== iesx1yw6dqhr1cxvohy1tw9iq16krhk 1374102 1374101 2026-05-25T09:18:39Z VASANTH S.N. 728 1374102 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- Basic info --> |name = Kansas City, Kansas |settlement_type = [[Consolidated city-county]] |nickname = "KCK" <!-- Images --> |image_skyline = Quality-i70.jpg |image_caption = Cityscape of Kansas City, Kansas |image_flag = Flag of Wyandotte County, Kansas.svg |flag_size = ೫೦ |image_seal = KCKS-UG-LOGO.png |seal_size = ೧೦ <!-- Location --> |coordinates_footnotes = <ref name="GNIS"/> |coordinates = {{coord|39|6|24|N|94|40|35|W|region:US-KS_type:city_source:GNIS|display=inline,title}} |subdivision_type = Country |subdivision_name = United States |subdivision_type1 = [[U.S. state|State]] |subdivision_name1 = [[Kansas]] |subdivision_type2 = [[List of counties in Kansas|County]] |subdivision_name2 = [[Wyandotte County, Kansas|Wyandotte]] |subdivision_type3 = [[List of townships in Kansas|Township]] |subdivision_name3 = <!-- Established --> |established_title = Founded |established_date = |established_title1 = [[Platted]] |established_date1 = |established_title2 = [[Municipal corporation|Incorporated]] |established_date2 = 1872, 1886 |named_for = [[Kansas City, Missouri]] <!-- Government --> |government_footnotes = |government_type = [[Mayor–council government|Mayor–Council]] |leader_title = [[Mayor of Kansas City, Kansas|Mayor]] |leader_name = Christal E. Watson<ref name="KCK-Mayor-History">{{cite web |title=History of Mayors |url=https://www.wycokck.org/Departments/Mayors-Office/History-of-Mayors |website=Unified Government of Wyandotte County and Kansas City, Kansas |archive-url=https://web.archive.org/web/20260317013426/https://www.wycokck.org/Departments/Mayors-Office/History-of-Mayors |archive-date=March 17, 2026 |url-status=live}}</ref> |leader_title1 = <!-- City Manager --> |leader_name1 = <!-- Area --> |area_footnotes = <ref name="CenPopGazetteer2019">{{cite web|title=2019 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2019_Gazetteer/2019_gaz_place_20.txt|publisher=United States Census Bureau|access-date=July 24, 2020}}</ref> |area_total_sq_mi = 128.30 |area_land_sq_mi = 124.74 |area_water_sq_mi = 3.57 |area_urban_sq_mi = |area_total_km2 = 332.31 |area_land_km2 = 323.07 |area_water_km2 = 9.24 |area_urban_km2 = |unit_pref = Imperial <!-- Elevation --> |elevation_footnotes = <ref name="GNIS"/> |elevation_ft = 869 <!-- Population --> |population_footnotes = <ref name="Census-2020-Profile"/><ref name="Census-2020-QF"/> |population_as_of = [[2020 United States census|2020]] |population_total = 156607 |pop_est_footnotes = |pop_est_as_of = 2024 |population_est = 156752 {{gain}} |population_density_sq_mi = auto |population_density_km2 = auto <!-- General information --> |timezone = [[Central Time Zone|CST]] |utc_offset = -6 |timezone_DST = CDT |utc_offset_DST = -5 |postal_code_type = [[ZIP Code]]s |postal_code = 66101–66113, 66115, 66117–66119, 66160 |area_code_type = [[North American Numbering Plan|Area code]] |area_code = [[Area code 913|913]] |blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]] |blank_info = 20-36000<ref name="GNIS"/> |blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS ID]] |blank1_info = 478635<ref name="GNIS">{{cite gnis2|478635|Kansas City, Kansas}}</ref> |website = {{URL|https://www.wycokck.org/|wycokck.org}} }} '''ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ''' [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನ]]ದ [[ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್|ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ನಗರ. ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್ ಕೌಂಟಿಯ ಕೇಂದ್ರ, ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ಮತ್ತು [[ಮಿಸೌರಿ|ಮಿಸೂರಿ]] ನದಿಗಳ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ. ಇದೂ [[ಮಿಸೌರಿ|ಮಿಸ್ಸೊರಿ]] ರಾಜ್ಯದ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರವೂ ಕೂಡಿದಂತಿದ್ದು, ಎರಡಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಈ ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿರೇಖೆ ಹಾಯ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳ ಮೇಲೆ ಹಬ್ಬಿರುವ ನಗರವಿದು. ==ನಿರ್ಮಾಣ== ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ಯೋಜನಾಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ನಗರವಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದಮೇಲೆ ಪಶುಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಮಾಂಸ ರಫ್ತಿನ ಉದ್ಯಮ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದಾಗ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ನಗರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರವಾಯಿತು. 1843ರಲ್ಲಿ ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಜನ ಈ [[ನಗರ]]ವಿರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಡೆಲವೇರ್ ಇಂಡಿಯನರಿಂದ ಕೊಂಡು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಆದರೆ, ಬಿಳಿಯರು ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದಾಗ ಅವರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಮಾರಿ ಹೊರಟುಹೋದರು. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಗರನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್ ನಗರಕ್ಕಾಗಿ ನಿವೇಶನ ರಚಿಸಿತು. ಮಿಸೌರಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಮಾರ್ಗ ಏರ್ಪಟ್ಟಮೇಲೆ ನದಿತೀರದ ಈ ಸಣ್ಣ ನಗರ ಬೃಹತ್ತಾಗಿ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿತು. ಈ ನಗರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ 1856ರಲ್ಲಿ ಮಿಸೌರಿನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಕ್ವಿನ್‍ಡಾರೋ ನಗರ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿಯ ಜನ ಆ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ==ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆ== 1859ರ ಜೂನ್ 29ರಂದು ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್ ಸಂಘಟಿತ ನಗರವೆಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿತವಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯದ ಸಂವಿಧಾನ ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗಿ, 1861ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯ ಅಮೆರಿಕ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. 1863ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ ಯೂನಿಯನ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವದ ಕೊನೆಯ ನಿಲ್ದಾಣವಾಯಿತು. ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಹಾಕಿದ ಮೇಲೆ ಲೆವೆನ್‍ವರ್ತ್ (ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ (ಮಿಸೂರಿ)ಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದೆಂದು ಜನ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ಕಡೆ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರನ್ (ಮಿಸೂóರಿ) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ (ಮಿಸೂóರಿ) ನಗರಗಳ ನಡುವೆ ಶಾಖಾ ಮಾರ್ಗವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದಾಗ ಇದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ==ವ್ಯಾಪಾರ-ವಹಿವಾಟು== [[ಜಾನುವಾರು]]ಗಳ ವಿಕ್ರಯ ಮತ್ತು [[ಮಾಂಸ]]ರಫ್ತಿನ ಉದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದಿದ ಮೇಲೆ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ (ಮಿಸೂóರಿ) ಪ್ರಮುಖಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. 1869ರಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನದಿ]] ಮತ್ತು ಮಿಸೌರಿರಾಜ್ಯದ ನಡುವಣ ಭಾಗ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರಕ್ಕೆಂದು (ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್) ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲಾನಂತರ ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್, ಆರ್ಮರ್‍ಡೇಲ್, ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ ಮತ್ತು ಆರ್ಮ್‍ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ನಗರಗಳು ಸಂಘಟಿತವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮಾವಕಾಶಗಳಿದ್ದುದರಿಂದ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯ ವಲಸೆಗಾರರು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್(ಮಿಸೂóರಿ) ಮಹಾನಗರಕ್ಕಿಂತ ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೊರ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಬಿಳಿಯರು ಹೆಚ್ಚು. ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀಗ್ರೋಜನ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಶೇ.20ರಷ್ಟು ಇದ್ದಾರೆ. ಈ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧,೫೬,೬೦೭ (೨೦೨೦)<ref name="Census-2020-Profile">{{cite web |title=Profile of Kansas City, Kansas in 2020 |url=https://data.census.gov/profile/Kansas_City_city,_Kansas?g=1600000US2036000 |publisher=United States Census Bureau |access-date=November 18, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221118082221/https://data.census.gov/profile/Kansas_City_city,_Kansas?g=1600000US2036000 |archive-date=November 18, 2022 |url-status=live}}</ref><ref name="Census-2020-QF">{{cite web |title=QuickFacts; Kansas City, Kansas; Population, Census, 2020 & 2010 |url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/kansascitycitykansas/POP010220 |publisher=United States Census Bureau |access-date=August 23, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210824044352/https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/kansascitycitykansas/POP010220 |archive-date=August 24, 2021 |url-status=live}}</ref> ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯ ಮುಖ್ಯ ಕೈಗಾರಿಕೆ ನಗರ. ಇಲ್ಲಿ ಐದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಡಾವಣೆಗಳಿವೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳು, ಕಾಗದದ ಸಾಮಾನುಗಳು, ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳು, ರೈಲುಗಾಡಿಗಳು, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು, ವ್ಯವಸಾಯದ ಮುಟ್ಟುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಹಿಟ್ಟಿನ ಗಿರಣಿಗಳಿವೆ, ಸಾಬೂನು ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿವೆ. ಮಾಂಸಸಂವೇಷ್ಟನ ಕೈಗಾರಿಕೆಯೂ ಬೆಳೆದಿದೆ. ==ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು== ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉದ್ಯಾನಗಳೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭಾಂಗಣಗಳೂ ಭವನಗಳೂ ಉಂಟು. ನಗರದ ಯೋಧ ಸ್ಮಾರಕ ಭವನದಲ್ಲಿ 4,000 ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವುಂಟು. ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜುಗಳೂ ವೈದ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಲೆಯೂ ಇವೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{Wikivoyage|Kansas City (Kansas)|Kansas City, Kansas}} * [https://www.wycokck.org/ Unified Government of Wyandotte County/Kansas City, Kansas] * {{Wikisource-inline|list= ** {{Cite Collier's|wstitle=Kansas City (Kansas)|display=Kansas City, a city and county-seat of Wyandotte co., Kan.|short=x |noicon=x}} ** {{Cite EB1911|wstitle=Kansas City (Kansas)|display=Kansas City, a city and the county-seat of Wyandotte county, Kansas, U.S.A.|short=x |noicon=x}} ** {{Cite NIE|wstitle=Kansas City (Kansas)|display=Kansas City. The largest and most important city of Kansas|short=x |noicon=x}} }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== siuvoclz6965deusn8yuig6ybm19aqu 1374103 1374102 2026-05-25T09:20:35Z VASANTH S.N. 728 1374103 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Kansas City, Kansas |settlement_type = [[Consolidated city-county]] |nickname = "KCK" |image_skyline = Quality-i70.jpg |image_caption = Cityscape of Kansas City, Kansas |image_flag = Flag of Wyandotte County, Kansas.svg |flag_size = ೫೦ |image_seal = KCKS-UG-LOGO.png |seal_size = ೧೦ |coordinates_footnotes = <ref name="GNIS"/> |coordinates = {{coord|39|6|24|N|94|40|35|W|region:US-KS_type:city_source:GNIS|display=inline,title}} |subdivision_type = Country |subdivision_name = United States |subdivision_type1 = [[U.S. state|State]] |subdivision_name1 = [[Kansas]] |subdivision_type2 = [[List of counties in Kansas|County]] |subdivision_name2 = [[Wyandotte County, Kansas|Wyandotte]] |subdivision_type3 = [[List of townships in Kansas|Township]] |subdivision_name3 = |established_title = Founded |established_date = |established_title1 = [[Platted]] |established_date1 = |established_title2 = [[Municipal corporation|Incorporated]] |established_date2 = 1872, 1886 |named_for = [[Kansas City, Missouri]] |government_footnotes = |government_type = [[Mayor–council government|Mayor–Council]] |leader_title = [[Mayor of Kansas City, Kansas|Mayor]] |leader_name = Christal E. Watson<ref name="KCK-Mayor-History">{{cite web |title=History of Mayors |url=https://www.wycokck.org/Departments/Mayors-Office/History-of-Mayors |website=Unified Government of Wyandotte County and Kansas City, Kansas |archive-url=https://web.archive.org/web/20260317013426/https://www.wycokck.org/Departments/Mayors-Office/History-of-Mayors |archive-date=March 17, 2026 |url-status=live}}</ref> |leader_title1 = <!-- City Manager --> |leader_name1 = |area_footnotes = <ref name="CenPopGazetteer2019">{{cite web|title=2019 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2019_Gazetteer/2019_gaz_place_20.txt|publisher=United States Census Bureau|access-date=July 24, 2020}}</ref> |area_total_sq_mi = 128.30 |area_land_sq_mi = 124.74 |area_water_sq_mi = 3.57 |area_urban_sq_mi = |area_total_km2 = 332.31 |area_land_km2 = 323.07 |area_water_km2 = 9.24 |area_urban_km2 = |unit_pref = Imperial |elevation_footnotes = <ref name="GNIS"/> |elevation_ft = 869 |population_footnotes = <ref name="Census-2020-Profile"/><ref name="Census-2020-QF"/> |population_as_of = [[2020 United States census|2020]] |population_total = 156607 |pop_est_footnotes = |pop_est_as_of = 2024 |population_est = 156752 {{gain}} |population_density_sq_mi = auto |population_density_km2 = auto |timezone = [[Central Time Zone|CST]] |utc_offset = -6 |timezone_DST = CDT |utc_offset_DST = -5 |postal_code_type = [[ZIP Code]]s |postal_code = 66101–66113, 66115, 66117–66119, 66160 |area_code_type = [[North American Numbering Plan|Area code]] |area_code = [[Area code 913|913]] |blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]] |blank_info = 20-36000<ref name="GNIS"/> |blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS ID]] |blank1_info = 478635<ref name="GNIS">{{cite gnis2|478635|Kansas City, Kansas}}</ref> |website = {{URL|https://www.wycokck.org/|wycokck.org}} }} '''ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ''' [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನ]]ದ [[ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್|ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ನಗರ. ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್ ಕೌಂಟಿಯ ಕೇಂದ್ರ, ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ಮತ್ತು [[ಮಿಸೌರಿ|ಮಿಸೂರಿ]] ನದಿಗಳ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ. ಇದೂ [[ಮಿಸೌರಿ|ಮಿಸ್ಸೊರಿ]] ರಾಜ್ಯದ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರವೂ ಕೂಡಿದಂತಿದ್ದು, ಎರಡಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಈ ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿರೇಖೆ ಹಾಯ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳ ಮೇಲೆ ಹಬ್ಬಿರುವ ನಗರವಿದು. ==ನಿರ್ಮಾಣ== ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ಯೋಜನಾಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ನಗರವಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದಮೇಲೆ ಪಶುಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಮಾಂಸ ರಫ್ತಿನ ಉದ್ಯಮ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದಾಗ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ನಗರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರವಾಯಿತು. 1843ರಲ್ಲಿ ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಜನ ಈ [[ನಗರ]]ವಿರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಡೆಲವೇರ್ ಇಂಡಿಯನರಿಂದ ಕೊಂಡು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಆದರೆ, ಬಿಳಿಯರು ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದಾಗ ಅವರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಮಾರಿ ಹೊರಟುಹೋದರು. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಗರನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್ ನಗರಕ್ಕಾಗಿ ನಿವೇಶನ ರಚಿಸಿತು. ಮಿಸೌರಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಮಾರ್ಗ ಏರ್ಪಟ್ಟಮೇಲೆ ನದಿತೀರದ ಈ ಸಣ್ಣ ನಗರ ಬೃಹತ್ತಾಗಿ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿತು. ಈ ನಗರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ 1856ರಲ್ಲಿ ಮಿಸೌರಿನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಕ್ವಿನ್‍ಡಾರೋ ನಗರ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿಯ ಜನ ಆ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ==ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆ== 1859ರ ಜೂನ್ 29ರಂದು ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್ ಸಂಘಟಿತ ನಗರವೆಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿತವಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯದ ಸಂವಿಧಾನ ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗಿ, 1861ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯ ಅಮೆರಿಕ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. 1863ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ ಯೂನಿಯನ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವದ ಕೊನೆಯ ನಿಲ್ದಾಣವಾಯಿತು. ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಹಾಕಿದ ಮೇಲೆ ಲೆವೆನ್‍ವರ್ತ್ (ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ (ಮಿಸೂರಿ)ಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದೆಂದು ಜನ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ಕಡೆ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರನ್ (ಮಿಸೂóರಿ) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ (ಮಿಸೂóರಿ) ನಗರಗಳ ನಡುವೆ ಶಾಖಾ ಮಾರ್ಗವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದಾಗ ಇದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ==ವ್ಯಾಪಾರ-ವಹಿವಾಟು== [[ಜಾನುವಾರು]]ಗಳ ವಿಕ್ರಯ ಮತ್ತು [[ಮಾಂಸ]]ರಫ್ತಿನ ಉದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದಿದ ಮೇಲೆ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ (ಮಿಸೂóರಿ) ಪ್ರಮುಖಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. 1869ರಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನದಿ]] ಮತ್ತು ಮಿಸೌರಿರಾಜ್ಯದ ನಡುವಣ ಭಾಗ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರಕ್ಕೆಂದು (ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್) ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲಾನಂತರ ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್, ಆರ್ಮರ್‍ಡೇಲ್, ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ ಮತ್ತು ಆರ್ಮ್‍ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ನಗರಗಳು ಸಂಘಟಿತವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮಾವಕಾಶಗಳಿದ್ದುದರಿಂದ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯ ವಲಸೆಗಾರರು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್(ಮಿಸೂóರಿ) ಮಹಾನಗರಕ್ಕಿಂತ ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೊರ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಬಿಳಿಯರು ಹೆಚ್ಚು. ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀಗ್ರೋಜನ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಶೇ.20ರಷ್ಟು ಇದ್ದಾರೆ. ಈ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧,೫೬,೬೦೭ (೨೦೨೦)<ref name="Census-2020-Profile">{{cite web |title=Profile of Kansas City, Kansas in 2020 |url=https://data.census.gov/profile/Kansas_City_city,_Kansas?g=1600000US2036000 |publisher=United States Census Bureau |access-date=November 18, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221118082221/https://data.census.gov/profile/Kansas_City_city,_Kansas?g=1600000US2036000 |archive-date=November 18, 2022 |url-status=live}}</ref><ref name="Census-2020-QF">{{cite web |title=QuickFacts; Kansas City, Kansas; Population, Census, 2020 & 2010 |url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/kansascitycitykansas/POP010220 |publisher=United States Census Bureau |access-date=August 23, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210824044352/https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/kansascitycitykansas/POP010220 |archive-date=August 24, 2021 |url-status=live}}</ref> ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯ ಮುಖ್ಯ ಕೈಗಾರಿಕೆ ನಗರ. ಇಲ್ಲಿ ಐದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಡಾವಣೆಗಳಿವೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳು, ಕಾಗದದ ಸಾಮಾನುಗಳು, ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳು, ರೈಲುಗಾಡಿಗಳು, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು, ವ್ಯವಸಾಯದ ಮುಟ್ಟುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಹಿಟ್ಟಿನ ಗಿರಣಿಗಳಿವೆ, ಸಾಬೂನು ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿವೆ. ಮಾಂಸಸಂವೇಷ್ಟನ ಕೈಗಾರಿಕೆಯೂ ಬೆಳೆದಿದೆ. ==ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು== ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉದ್ಯಾನಗಳೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭಾಂಗಣಗಳೂ ಭವನಗಳೂ ಉಂಟು. ನಗರದ ಯೋಧ ಸ್ಮಾರಕ ಭವನದಲ್ಲಿ 4,000 ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವುಂಟು. ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜುಗಳೂ ವೈದ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಲೆಯೂ ಇವೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{Wikivoyage|Kansas City (Kansas)|Kansas City, Kansas}} * [https://www.wycokck.org/ Unified Government of Wyandotte County/Kansas City, Kansas] * {{Wikisource-inline|list= ** {{Cite Collier's|wstitle=Kansas City (Kansas)|display=Kansas City, a city and county-seat of Wyandotte co., Kan.|short=x |noicon=x}} ** {{Cite EB1911|wstitle=Kansas City (Kansas)|display=Kansas City, a city and the county-seat of Wyandotte county, Kansas, U.S.A.|short=x |noicon=x}} ** {{Cite NIE|wstitle=Kansas City (Kansas)|display=Kansas City. The largest and most important city of Kansas|short=x |noicon=x}} }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== ago5um7uar0651x3u6f5zd4mrmhvx03 1374104 1374103 2026-05-25T09:21:05Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374104 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Kansas City, Kansas |settlement_type = [[Consolidated city-county]] |nickname = "KCK" |image_skyline = Quality-i70.jpg |image_caption = Cityscape of Kansas City, Kansas |image_flag = Flag of Wyandotte County, Kansas.svg |flag_size = ೫೦ |image_seal = KCKS-UG-LOGO.png |seal_size = ೧೦ |coordinates_footnotes = <ref name="GNIS"/> |coordinates = {{coord|39|6|24|N|94|40|35|W|region:US-KS_type:city_source:GNIS|display=inline,title}} |subdivision_type = Country |subdivision_name = United States |subdivision_type1 = [[U.S. state|State]] |subdivision_name1 = [[Kansas]] |subdivision_type2 = [[List of counties in Kansas|County]] |subdivision_name2 = [[Wyandotte County, Kansas|Wyandotte]] |subdivision_type3 = [[List of townships in Kansas|Township]] |subdivision_name3 = |established_title = Founded |established_date = |established_title1 = [[Platted]] |established_date1 = |established_title2 = [[Municipal corporation|Incorporated]] |established_date2 = 1872, 1886 |named_for = [[Kansas City, Missouri]] |government_footnotes = |government_type = [[Mayor–council government|Mayor–Council]] |leader_title = [[Mayor of Kansas City, Kansas|Mayor]] |leader_name = Christal E. Watson<ref name="KCK-Mayor-History">{{cite web |title=History of Mayors |url=https://www.wycokck.org/Departments/Mayors-Office/History-of-Mayors |website=Unified Government of Wyandotte County and Kansas City, Kansas |archive-url=https://web.archive.org/web/20260317013426/https://www.wycokck.org/Departments/Mayors-Office/History-of-Mayors |archive-date=March 17, 2026 |url-status=live}}</ref> |leader_title1 = <!-- City Manager --> |leader_name1 = |area_footnotes = <ref name="CenPopGazetteer2019">{{cite web|title=2019 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2019_Gazetteer/2019_gaz_place_20.txt|publisher=United States Census Bureau|access-date=July 24, 2020}}</ref> |area_total_sq_mi = 128.30 |area_land_sq_mi = 124.74 |area_water_sq_mi = 3.57 |area_urban_sq_mi = |area_total_km2 = 332.31 |area_land_km2 = 323.07 |area_water_km2 = 9.24 |area_urban_km2 = |unit_pref = Imperial |elevation_footnotes = <ref name="GNIS"/> |elevation_ft = 869 |population_footnotes = <ref name="Census-2020-Profile"/><ref name="Census-2020-QF"/> |population_as_of = [[2020 United States census|2020]] |population_total = 156607 |pop_est_footnotes = |pop_est_as_of = 2024 |population_est = 156752 {{gain}} |population_density_sq_mi = auto |population_density_km2 = auto |timezone = [[Central Time Zone|CST]] |utc_offset = -6 |timezone_DST = CDT |utc_offset_DST = -5 |postal_code_type = [[ZIP Code]]s |postal_code = 66101–66113, 66115, 66117–66119, 66160 |area_code_type = [[North American Numbering Plan|Area code]] |area_code = [[Area code 913|913]] |blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]] |blank_info = 20-36000<ref name="GNIS"/> |blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS ID]] |blank1_info = 478635<ref name="GNIS">{{cite gnis2|478635|Kansas City, Kansas}}</ref> |website = {{URL|https://www.wycokck.org/|wycokck.org}} }} '''ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ''' [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನ]]ದ [[ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್|ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ನಗರ. ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್ ಕೌಂಟಿಯ ಕೇಂದ್ರ, ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ಮತ್ತು [[ಮಿಸೌರಿ|ಮಿಸೂರಿ]] ನದಿಗಳ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ. ಇದೂ [[ಮಿಸೌರಿ|ಮಿಸ್ಸೊರಿ]] ರಾಜ್ಯದ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರವೂ ಕೂಡಿದಂತಿದ್ದು, ಎರಡಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಈ ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿರೇಖೆ ಹಾಯ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳ ಮೇಲೆ ಹಬ್ಬಿರುವ ನಗರವಿದು. ==ನಿರ್ಮಾಣ== ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ಯೋಜನಾಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ನಗರವಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದಮೇಲೆ ಪಶುಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಮಾಂಸ ರಫ್ತಿನ ಉದ್ಯಮ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದಾಗ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ನಗರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರವಾಯಿತು. 1843ರಲ್ಲಿ ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಜನ ಈ [[ನಗರ]]ವಿರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಡೆಲವೇರ್ ಇಂಡಿಯನರಿಂದ ಕೊಂಡು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಆದರೆ, ಬಿಳಿಯರು ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದಾಗ ಅವರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಮಾರಿ ಹೊರಟುಹೋದರು. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಗರನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್ ನಗರಕ್ಕಾಗಿ ನಿವೇಶನ ರಚಿಸಿತು. ಮಿಸೌರಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಮಾರ್ಗ ಏರ್ಪಟ್ಟಮೇಲೆ ನದಿತೀರದ ಈ ಸಣ್ಣ ನಗರ ಬೃಹತ್ತಾಗಿ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿತು. ಈ ನಗರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ 1856ರಲ್ಲಿ ಮಿಸೌರಿನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಕ್ವಿನ್‍ಡಾರೋ ನಗರ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿಯ ಜನ ಆ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ==ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆ== 1859ರ ಜೂನ್ 29ರಂದು ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್ ಸಂಘಟಿತ ನಗರವೆಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿತವಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯದ ಸಂವಿಧಾನ ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗಿ, 1861ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯ ಅಮೆರಿಕ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. 1863ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ ಯೂನಿಯನ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವದ ಕೊನೆಯ ನಿಲ್ದಾಣವಾಯಿತು. ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಹಾಕಿದ ಮೇಲೆ ಲೆವೆನ್‍ವರ್ತ್ (ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ (ಮಿಸೂರಿ)ಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದೆಂದು ಜನ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ಕಡೆ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರನ್ (ಮಿಸೂóರಿ) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ (ಮಿಸೂóರಿ) ನಗರಗಳ ನಡುವೆ ಶಾಖಾ ಮಾರ್ಗವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದಾಗ ಇದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ==ವ್ಯಾಪಾರ-ವಹಿವಾಟು== [[ಜಾನುವಾರು]]ಗಳ ವಿಕ್ರಯ ಮತ್ತು [[ಮಾಂಸ]]ರಫ್ತಿನ ಉದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದಿದ ಮೇಲೆ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ (ಮಿಸೂóರಿ) ಪ್ರಮುಖಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. 1869ರಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನದಿ]] ಮತ್ತು ಮಿಸೌರಿರಾಜ್ಯದ ನಡುವಣ ಭಾಗ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರಕ್ಕೆಂದು (ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್) ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲಾನಂತರ ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್, ಆರ್ಮರ್‍ಡೇಲ್, ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ ಮತ್ತು ಆರ್ಮ್‍ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ನಗರಗಳು ಸಂಘಟಿತವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮಾವಕಾಶಗಳಿದ್ದುದರಿಂದ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯ ವಲಸೆಗಾರರು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್(ಮಿಸೂóರಿ) ಮಹಾನಗರಕ್ಕಿಂತ ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೊರ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಬಿಳಿಯರು ಹೆಚ್ಚು. ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀಗ್ರೋಜನ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಶೇ.20ರಷ್ಟು ಇದ್ದಾರೆ. ಈ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧,೫೬,೬೦೭ (೨೦೨೦)<ref name="Census-2020-Profile">{{cite web |title=Profile of Kansas City, Kansas in 2020 |url=https://data.census.gov/profile/Kansas_City_city,_Kansas?g=1600000US2036000 |publisher=United States Census Bureau |access-date=November 18, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221118082221/https://data.census.gov/profile/Kansas_City_city,_Kansas?g=1600000US2036000 |archive-date=November 18, 2022 |url-status=live}}</ref><ref name="Census-2020-QF">{{cite web |title=QuickFacts; Kansas City, Kansas; Population, Census, 2020 & 2010 |url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/kansascitycitykansas/POP010220 |publisher=United States Census Bureau |access-date=August 23, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210824044352/https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/kansascitycitykansas/POP010220 |archive-date=August 24, 2021 |url-status=live}}</ref> ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯ ಮುಖ್ಯ ಕೈಗಾರಿಕೆ ನಗರ. ಇಲ್ಲಿ ಐದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಡಾವಣೆಗಳಿವೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳು, ಕಾಗದದ ಸಾಮಾನುಗಳು, ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳು, ರೈಲುಗಾಡಿಗಳು, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು, ವ್ಯವಸಾಯದ ಮುಟ್ಟುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಹಿಟ್ಟಿನ ಗಿರಣಿಗಳಿವೆ, ಸಾಬೂನು ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿವೆ. ಮಾಂಸಸಂವೇಷ್ಟನ ಕೈಗಾರಿಕೆಯೂ ಬೆಳೆದಿದೆ. ==ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು== ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉದ್ಯಾನಗಳೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭಾಂಗಣಗಳೂ ಭವನಗಳೂ ಉಂಟು. ನಗರದ ಯೋಧ ಸ್ಮಾರಕ ಭವನದಲ್ಲಿ 4,000 ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವುಂಟು. ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜುಗಳೂ ವೈದ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಲೆಯೂ ಇವೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{Wikivoyage|Kansas City (Kansas)|Kansas City, Kansas}} * [https://www.wycokck.org/ Unified Government of Wyandotte County/Kansas City, Kansas] * {{Wikisource-inline|list= ** {{Cite Collier's|wstitle=Kansas City (Kansas)|display=Kansas City, a city and county-seat of Wyandotte co., Kan.|short=x |noicon=x}} ** {{Cite EB1911|wstitle=Kansas City (Kansas)|display=Kansas City, a city and the county-seat of Wyandotte county, Kansas, U.S.A.|short=x |noicon=x}} ** {{Cite NIE|wstitle=Kansas City (Kansas)|display=Kansas City. The largest and most important city of Kansas|short=x |noicon=x}} }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] gg1mwv0i54londqzp40f83eiznqucsr 1374105 1374104 2026-05-25T09:21:31Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪಟ್ಟಣಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374105 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Kansas City, Kansas |settlement_type = [[Consolidated city-county]] |nickname = "KCK" |image_skyline = Quality-i70.jpg |image_caption = Cityscape of Kansas City, Kansas |image_flag = Flag of Wyandotte County, Kansas.svg |flag_size = ೫೦ |image_seal = KCKS-UG-LOGO.png |seal_size = ೧೦ |coordinates_footnotes = <ref name="GNIS"/> |coordinates = {{coord|39|6|24|N|94|40|35|W|region:US-KS_type:city_source:GNIS|display=inline,title}} |subdivision_type = Country |subdivision_name = United States |subdivision_type1 = [[U.S. state|State]] |subdivision_name1 = [[Kansas]] |subdivision_type2 = [[List of counties in Kansas|County]] |subdivision_name2 = [[Wyandotte County, Kansas|Wyandotte]] |subdivision_type3 = [[List of townships in Kansas|Township]] |subdivision_name3 = |established_title = Founded |established_date = |established_title1 = [[Platted]] |established_date1 = |established_title2 = [[Municipal corporation|Incorporated]] |established_date2 = 1872, 1886 |named_for = [[Kansas City, Missouri]] |government_footnotes = |government_type = [[Mayor–council government|Mayor–Council]] |leader_title = [[Mayor of Kansas City, Kansas|Mayor]] |leader_name = Christal E. Watson<ref name="KCK-Mayor-History">{{cite web |title=History of Mayors |url=https://www.wycokck.org/Departments/Mayors-Office/History-of-Mayors |website=Unified Government of Wyandotte County and Kansas City, Kansas |archive-url=https://web.archive.org/web/20260317013426/https://www.wycokck.org/Departments/Mayors-Office/History-of-Mayors |archive-date=March 17, 2026 |url-status=live}}</ref> |leader_title1 = <!-- City Manager --> |leader_name1 = |area_footnotes = <ref name="CenPopGazetteer2019">{{cite web|title=2019 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2019_Gazetteer/2019_gaz_place_20.txt|publisher=United States Census Bureau|access-date=July 24, 2020}}</ref> |area_total_sq_mi = 128.30 |area_land_sq_mi = 124.74 |area_water_sq_mi = 3.57 |area_urban_sq_mi = |area_total_km2 = 332.31 |area_land_km2 = 323.07 |area_water_km2 = 9.24 |area_urban_km2 = |unit_pref = Imperial |elevation_footnotes = <ref name="GNIS"/> |elevation_ft = 869 |population_footnotes = <ref name="Census-2020-Profile"/><ref name="Census-2020-QF"/> |population_as_of = [[2020 United States census|2020]] |population_total = 156607 |pop_est_footnotes = |pop_est_as_of = 2024 |population_est = 156752 {{gain}} |population_density_sq_mi = auto |population_density_km2 = auto |timezone = [[Central Time Zone|CST]] |utc_offset = -6 |timezone_DST = CDT |utc_offset_DST = -5 |postal_code_type = [[ZIP Code]]s |postal_code = 66101–66113, 66115, 66117–66119, 66160 |area_code_type = [[North American Numbering Plan|Area code]] |area_code = [[Area code 913|913]] |blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]] |blank_info = 20-36000<ref name="GNIS"/> |blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS ID]] |blank1_info = 478635<ref name="GNIS">{{cite gnis2|478635|Kansas City, Kansas}}</ref> |website = {{URL|https://www.wycokck.org/|wycokck.org}} }} '''ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ''' [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನ]]ದ [[ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್|ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ನಗರ. ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್ ಕೌಂಟಿಯ ಕೇಂದ್ರ, ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ಮತ್ತು [[ಮಿಸೌರಿ|ಮಿಸೂರಿ]] ನದಿಗಳ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ. ಇದೂ [[ಮಿಸೌರಿ|ಮಿಸ್ಸೊರಿ]] ರಾಜ್ಯದ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರವೂ ಕೂಡಿದಂತಿದ್ದು, ಎರಡಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಈ ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿರೇಖೆ ಹಾಯ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳ ಮೇಲೆ ಹಬ್ಬಿರುವ ನಗರವಿದು. ==ನಿರ್ಮಾಣ== ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ಯೋಜನಾಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ನಗರವಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದಮೇಲೆ ಪಶುಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಮಾಂಸ ರಫ್ತಿನ ಉದ್ಯಮ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದಾಗ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ನಗರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರವಾಯಿತು. 1843ರಲ್ಲಿ ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಜನ ಈ [[ನಗರ]]ವಿರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಡೆಲವೇರ್ ಇಂಡಿಯನರಿಂದ ಕೊಂಡು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಆದರೆ, ಬಿಳಿಯರು ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದಾಗ ಅವರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಮಾರಿ ಹೊರಟುಹೋದರು. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಗರನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್ ನಗರಕ್ಕಾಗಿ ನಿವೇಶನ ರಚಿಸಿತು. ಮಿಸೌರಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಮಾರ್ಗ ಏರ್ಪಟ್ಟಮೇಲೆ ನದಿತೀರದ ಈ ಸಣ್ಣ ನಗರ ಬೃಹತ್ತಾಗಿ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿತು. ಈ ನಗರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ 1856ರಲ್ಲಿ ಮಿಸೌರಿನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಕ್ವಿನ್‍ಡಾರೋ ನಗರ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿಯ ಜನ ಆ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ==ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆ== 1859ರ ಜೂನ್ 29ರಂದು ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್ ಸಂಘಟಿತ ನಗರವೆಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿತವಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯದ ಸಂವಿಧಾನ ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗಿ, 1861ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯ ಅಮೆರಿಕ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. 1863ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ ಯೂನಿಯನ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವದ ಕೊನೆಯ ನಿಲ್ದಾಣವಾಯಿತು. ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಹಾಕಿದ ಮೇಲೆ ಲೆವೆನ್‍ವರ್ತ್ (ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ (ಮಿಸೂರಿ)ಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದೆಂದು ಜನ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ಕಡೆ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರನ್ (ಮಿಸೂóರಿ) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ (ಮಿಸೂóರಿ) ನಗರಗಳ ನಡುವೆ ಶಾಖಾ ಮಾರ್ಗವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದಾಗ ಇದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ==ವ್ಯಾಪಾರ-ವಹಿವಾಟು== [[ಜಾನುವಾರು]]ಗಳ ವಿಕ್ರಯ ಮತ್ತು [[ಮಾಂಸ]]ರಫ್ತಿನ ಉದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದಿದ ಮೇಲೆ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ (ಮಿಸೂóರಿ) ಪ್ರಮುಖಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. 1869ರಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನದಿ]] ಮತ್ತು ಮಿಸೌರಿರಾಜ್ಯದ ನಡುವಣ ಭಾಗ ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರಕ್ಕೆಂದು (ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್) ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲಾನಂತರ ವಿಯಾನ್‍ಡಾಟ್, ಆರ್ಮರ್‍ಡೇಲ್, ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರ ಮತ್ತು ಆರ್ಮ್‍ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ನಗರಗಳು ಸಂಘಟಿತವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮಾವಕಾಶಗಳಿದ್ದುದರಿಂದ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯ ವಲಸೆಗಾರರು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ, ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್(ಮಿಸೂóರಿ) ಮಹಾನಗರಕ್ಕಿಂತ ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೊರ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಬಿಳಿಯರು ಹೆಚ್ಚು. ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀಗ್ರೋಜನ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಶೇ.20ರಷ್ಟು ಇದ್ದಾರೆ. ಈ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧,೫೬,೬೦೭ (೨೦೨೦)<ref name="Census-2020-Profile">{{cite web |title=Profile of Kansas City, Kansas in 2020 |url=https://data.census.gov/profile/Kansas_City_city,_Kansas?g=1600000US2036000 |publisher=United States Census Bureau |access-date=November 18, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221118082221/https://data.census.gov/profile/Kansas_City_city,_Kansas?g=1600000US2036000 |archive-date=November 18, 2022 |url-status=live}}</ref><ref name="Census-2020-QF">{{cite web |title=QuickFacts; Kansas City, Kansas; Population, Census, 2020 & 2010 |url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/kansascitycitykansas/POP010220 |publisher=United States Census Bureau |access-date=August 23, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210824044352/https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/kansascitycitykansas/POP010220 |archive-date=August 24, 2021 |url-status=live}}</ref> ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ರಾಜ್ಯ ಮುಖ್ಯ ಕೈಗಾರಿಕೆ ನಗರ. ಇಲ್ಲಿ ಐದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಡಾವಣೆಗಳಿವೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳು, ಕಾಗದದ ಸಾಮಾನುಗಳು, ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳು, ರೈಲುಗಾಡಿಗಳು, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು, ವ್ಯವಸಾಯದ ಮುಟ್ಟುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಹಿಟ್ಟಿನ ಗಿರಣಿಗಳಿವೆ, ಸಾಬೂನು ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿವೆ. ಮಾಂಸಸಂವೇಷ್ಟನ ಕೈಗಾರಿಕೆಯೂ ಬೆಳೆದಿದೆ. ==ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು== ಕ್ಯಾನ್ಸಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉದ್ಯಾನಗಳೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭಾಂಗಣಗಳೂ ಭವನಗಳೂ ಉಂಟು. ನಗರದ ಯೋಧ ಸ್ಮಾರಕ ಭವನದಲ್ಲಿ 4,000 ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವುಂಟು. ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜುಗಳೂ ವೈದ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಲೆಯೂ ಇವೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{Wikivoyage|Kansas City (Kansas)|Kansas City, Kansas}} * [https://www.wycokck.org/ Unified Government of Wyandotte County/Kansas City, Kansas] * {{Wikisource-inline|list= ** {{Cite Collier's|wstitle=Kansas City (Kansas)|display=Kansas City, a city and county-seat of Wyandotte co., Kan.|short=x |noicon=x}} ** {{Cite EB1911|wstitle=Kansas City (Kansas)|display=Kansas City, a city and the county-seat of Wyandotte county, Kansas, U.S.A.|short=x |noicon=x}} ** {{Cite NIE|wstitle=Kansas City (Kansas)|display=Kansas City. The largest and most important city of Kansas|short=x |noicon=x}} }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪಟ್ಟಣಗಳು]] ogmpzwihnlwysuh9u62b5rzymm66aj3