ಅಕ್ಟೋಬರ್

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="kn">
  <siteinfo>
    <sitename>ವಿಕಿಪೀಡಿಯ</sitename>
    <dbname>knwiki</dbname>
    <base>https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.3</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ಮೀಡಿಯ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ವಿಶೇಷ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ಸದಸ್ಯ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ಚಿತ್ರ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ಮೀಡಿಯವಿಕಿ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ಟೆಂಪ್ಲೇಟು</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ಸಹಾಯ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ವರ್ಗ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ಸಂಪುಟ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">ಕರಡು</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ಮಾಡ್ಯೂಲ್</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ಅಕ್ಟೋಬರ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1185</id>
    <revision>
      <id>1374109</id>
      <parentid>1370659</parentid>
      <timestamp>2026-05-25T12:31:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1374109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39312" sha1="9ow03wlbczvyu8vpqeeueturdau71fm" xml:space="preserve">[[ಚಿತ್ರ:Maple_leaf_in_fall.jpg|thumb|ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಪಲ್ ಎಲೆ (ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧ).]]
'''ಅಕ್ಟೋಬರ್''' ಜೂಲಿಯನ್ ಮತ್ತು [[ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ]] ವರ್ಷದ ಹತ್ತನೇ ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು ೩೧ ದಿನಗಳ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಏಳು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಆರನೇ ತಿಂಗಳು. ರೊಮುಲಸ್‌ನ ಹಳೆಯ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಂಟನೇ ತಿಂಗಳು {{Circa|750 BC}}, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ ( [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಮತ್ತು [[ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ|ಗ್ರೀಕ್ನಿಂದ]] ''ôctō'' ಅಂದರೆ &quot;ಎಂಟು&quot;). [[ಜನವರಿ]] ಮತ್ತು [[ಫೆಬ್ರವರಿ]] ನಂತರ ಮೂಲತಃ ರೋಮನ್ನರು ರಚಿಸಿದ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ, ಮೂರು ಮುಂಡಸ್ ಪ್ಯಾಟೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೫ ರಂದು, ಮೆಡಿಟ್ರಿನಾಲಿಯಾ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೧, ಅಗಸ್ಟಾಲಿಯಾ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೨ ರಂದು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಹಾರ್ಸ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೫ ರಂದು ಮತ್ತು ಆರ್ಮಿಲುಸ್ಟ್ರಿಯಮ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯ ರಂದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನಾಂಕಗಳು ಆಧುನಿಕ ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆಂಗ್ಲೋ-ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ವಿಂಟರ್‌ಫೈಲ್ಲೆತ್  ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಬೇಕಿತ್ತು.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಲಾರ್ಧ|ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದ]] ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಸಂತ ಋತುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಗೋಲಾರ್ಧ|ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದ]] ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ [[ಶರತ್ಕಾಲ|ಶರತ್ಕಾಲದ]] ಋತುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.  ಅಲ್ಲಿ ಇದು [[ದಕ್ಷಿಣ]] ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ [[ಏಪ್ರಿಲ್|ಏಪ್ರಿಲ್‌ಗೆ]] ಸಮನಾದ ಋತುಮಾನವಾಗಿದೆ.

== ಚಿಹ್ನೆಗಳು ==
[[ಚಿತ್ರ:Calendula_January_2008-1_filtered.jpg|thumb|ಕ್ಯಾಲೆಡುಲ.]]
[[ಚಿತ್ರ:Opal_Armband_800pix.jpg|alt=An opal armband. Opal is the birthstone for October.|thumb| ಓಪಲ್ ತೋಳುಪಟ್ಟಿ. ಓಪಲ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.]]
[[ಚಿತ್ರ:Tourmaline_cut.JPG|alt=Cut tourmaline|thumb| ಟೂರ್‌ಮ್ಯಾಲಿನ್ ಅನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ.]]
ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನ ಜನ್ಮಗಲ್ಲುಗಳು ಟೂರ್‌ಮ್ಯಾಲಿನ್ ಮತ್ತು ಓಪಲ್.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Gemstone Leaflet |url=http://www.jewelers.org/pdf/ConsEdcn/Gemstone%20Leaflets.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120222185020/http://www.jewelers.org/pdf/ConsEdcn/Gemstone%20Leaflets.pdf |archive-date=2012-02-22 |access-date=Jan 22, 2012 |publisher=[[Jewelers of America]]}}&lt;/ref&gt; ಇದರ ಜನ್ಮ ಹೂವು ಕ್ಯಾಲೆಡುಲ.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=SHG Resources |title=Birth Months, Flowers, and Gemstones |url=http://www.shgresources.com/gems/birthflowers/ |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120911093344/http://www.shgresources.com/gems/birthflowers/ |archive-date=2012-09-11 |access-date=2011-11-01 |publisher=SHG Resources}}&lt;/ref&gt; ರಾಶಿಚಕ್ರ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ತುಲಾ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೨ ರವರೆಗೆ) ಮತ್ತು ಸ್ಕಾರ್ಪಿಯೋ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೩ ರಿಂದ).&lt;ref&gt;The Earth passes the junction of the signs at 22:59 UT/GMT October 22, 2020, and will pass it again at 04:51 UT/GMT October 23, 2021.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title=Astrology Calendar|url=https://www.yourzodiacsign.com/calendar/|journal=yourzodiacsign}}. Signs in UT/GMT for 1950–2030.&lt;/ref&gt;

ಅಕ್ಟೋಬ್ರೆ ಎಂಬ ಫ್ರೆಂಚ್ ಪದವನ್ನು ೮ಬ್ರೆ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=To Benjamin Franklin from Alexandre Pochard, 11 October 1776 |url=https://founders.archives.gov/documents/Franklin/01-22-02-0385 |quote=Montreal Le 11 8bre. 1776.}}&lt;/ref&gt;

== ಆಚರಣೆಗಳು ==
''ಈ ಪಟ್ಟಿಯು ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ.''
[[ಚಿತ್ರ:Beata_Vergine_Maria,_Madonna_del_Rosario.jpg|thumb|ಅವರ್ ಲೇಡಿ ಆಫ್ ದಿ ಮೋಸ್ಟ್ ಹೋಲಿ ರೋಸರಿ, ಅವರ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬವನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.]]

=== ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಅಲ್ಲದ: ೨೦೨೩ ದಿನಾಂಕಗಳು ===
(ಎಲ್ಲಾ [[ಬಹಾ'ಇ ಧರ್ಮ|ಬಹಾಯಿ]], ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮತ್ತು [[ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ|ಯಹೂದಿ]] ಆಚರಣೆಗಳು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ದಿನಾಂಕದ ಮೊದಲು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಗಮನಿಸದ ಹೊರತು ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹ ದಿನಾಂಕದ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. )

* ಬಹಾಯಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಿಂದ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಆಚರಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ.
* ಚೀನೀ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಿಂದ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಆಚರಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ.
* [[ಇವ್ರಿತ್|ಹೀಬ್ರೂ]] ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಿಂದ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಆಚರಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ.
* ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಆಚರಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ.
* [[ಸೌರ]] ಹಿಜ್ರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಿಂದ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಆಚರಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ.

=== ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯ ===

* [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿ]] ಕಪ್ಪು ಇತಿಹಾಸದ ತಿಂಗಳು.
* [[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್]] ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಪವಿತ್ರ ರೋಸರಿಯ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: Special Devotions For Months |url=http://www.newadvent.org/cathen/10542a.htm |access-date=2012-10-24 |publisher=Newadvent.org}}&lt;/ref&gt;
* ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಜಾಗೃತಿ ತಿಂಗಳು.
* ಆರೋಗ್ಯ ಸಾಕ್ಷರತಾ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Health Literacy Month – Finding the Right Words for Better Health |url=http://www.healthliteracymonth.org/ |website=www.healthliteracymonth.org |access-date=2023-08-20 |archive-date=2021-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210622041111/https://healthliteracymonth.org/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ವಾಕ್ ಟು ಸ್ಕೂಲ್ ತಿಂಗಳು.
* ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಲ್ಟ್ರಾಸೌಂಡ್ ಜಾಗೃತಿ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=SDMS Medical Ultrasound Awareness Month |url=http://www.sdms.org/resources/muam |website=www.sdms.org}}&lt;/ref&gt;
* ರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಜಾಗೃತಿ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Home - Rettsyndrome.org |url=http://www.rettsyndrome.org/get-involved/october-awareness-month |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010053152/http://www.rettsyndrome.org/get-involved/october-awareness-month |archive-date=2016-10-10 |access-date=2016-10-07 |website=www.rettsyndrome.org}}&lt;/ref&gt;
* ವಿಶ್ವ ಅಂಧತ್ವ ಜಾಗೃತಿ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;[http://www.aao.org/aao/patients/eyemd/world_blindness.cfm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070208072923/http://www.aao.org/aao/patients/eyemd/world_blindness.cfm |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 8, 2007 }}&lt;/ref&gt;
* ವಿಶ್ವ ಋತುಬಂಧ ತಿಂಗಳು.
* ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಜಾಗೃತಿ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=13 October 2021 |title=Hultin G. Why Celebrate Vegetarian Awareness Month? Food &amp; Nutrition, October 7, 2014, Accessed November 14, 2018 |url=https://foodandnutrition.org/blogs/stone-soup/celebrate-vegetarian-awareness-month/ |access-date=ಆಗಸ್ಟ್ 20, 2023 |archive-date=ಜುಲೈ 16, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230716113117/https://foodandnutrition.org/blogs/stone-soup/celebrate-vegetarian-awareness-month/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Vegetarian Awareness Month: Celebrating Meatless Mindfulness, Oldways website, September 28, 2017, Accessed November 14, 2018 |url=https://oldwayspt.org/blog/vegetarian-awareness-month-celebrating-meatless-mindfulness}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=World Vegetarian Day, October 1. North American Vegetarian Society (the North American WVD sponsor explains that &quot;World Vegetarian Day &amp;#91;on&amp;#93; October 1st is the annual kick-off of Vegetarian Awareness Month&quot;, accessed November 14, 2018 |url=https://worldvegetarianday.navs-online.org/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=3 October 2017 |title=Palmer S. World Vegetarian Awareness Month. Vegan Outreach website, October 2, 2017, Accessed November 14, 2018 |url=https://veganoutreach.org/world-vegetarian-awareness-month/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=October is National Vegetarian Awareness Month. Fix.com. October 1, 2014, Accessed November 14, 2018 |url=https://www.fix.com/blog/national-vegetarian-awareness-month/ }}{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Celebrate Vegetarian Awareness Month. Fruits &amp; Veggies: More Matters. Monday, October 14, 2013, at 4:00 am. Accessed November 14, 2018 |url=https://www.fruitsandveggiesmorematters.org/celebrate-vegetarian-awareness-month}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Gerber J. 9 Easy Wasys to Celebrate Vegetarian Awareness Month. Care2. October 1, 2012. Accessed November 14, 2018 |url=https://www.care2.com/greenliving/easy-ways-to-celebrate-vegetarian-awareness-month.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181115112739/https://www.care2.com/greenliving/easy-ways-to-celebrate-vegetarian-awareness-month.html |archive-date=November 15, 2018 |access-date=November 15, 2018}}&lt;/ref&gt;

==== [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ====
ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ವಾರಗಳು (ಮತ್ತು, ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ, ನವೆಂಬರ್‌ನ ಮೊದಲ ವಾರ) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ &quot;ಬಿಗ್ ಫೋರ್&quot; ಪ್ರಮುಖ ವೃತ್ತಿಪರ ಕ್ರೀಡಾ ಲೀಗ್‌ಗಳು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ವರ್ಷದ ಏಕೈಕ ಸಮಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.  ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ತನ್ನ ಪೂರ್ವ ಋತುವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಎರಡು ವಾರಗಳ ನಂತರ ನಿಯಮಿತ ಋತುವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.  ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹಾಕಿ ಲೀಗ್ ಅದರ ನಿಯಮಿತ ಋತುವಿಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ತಿಂಗಳು. [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್|ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್]] ಅದರ ನಿಯಮಿತ ಋತುವಿನ ಅರ್ಧದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಇದೆ ಮತ್ತು ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್ ಅದರ ನಂತರದ ಋತುವಿನಲ್ಲಿದೆ ಲೀಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಸರಣಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಸರಣಿಯೊಂದಿಗೆ. ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್-೧೯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಲೀಗ್‌ಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.  ಎಲ್ಲಾ [[ನಾಲ್ಕು]] ಲೀಗ್‌ಗಳು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡಿದ ೧೯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ (ಒಂದು ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ '''ಕ್ರೀಡಾ ವಿಷುವತ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೭, ೨೦೧೯ ರಂದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=October 27, 2019 |title=Which games to pick for Sunday's 'Sports Equinox' |work=ESPN.com |url=https://www.espn.com/chalk/story/_/id/27938231/which-games-pick-sunday-sports-equinox |access-date=October 27, 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Busbee |first=Jay |date=September 9, 2020 |title=One day, four sports: The sports equinox is upon us |url=https://www.yahoo.com/now/one-day-four-sports-the-sports-equinox-is-upon-us-113036292.html |publisher=Yahoo! Sports |access-date=ಆಗಸ್ಟ್ 20, 2023 |archive-date=ಜುಲೈ 16, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230716113116/https://www.yahoo.com/now/one-day-four-sports-the-sports-equinox-is-upon-us-113036292.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೆನಡಿಯನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅದರ ನಿಯಮಿತ ಋತುವಿನ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಸಾಕರ್ ಎಮ್‌ಎಲ್‌ಎಸ್ ಕಪ್ ಪ್ಲೇಆಫ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದೆ.

* ಅಮೇರಿಕನ್ ಆರ್ಕೈವ್ಸ್ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2017-06-22 |title=American Archives Month |language=en |work=National Archives |url=https://www.archives.gov/news/topics/american-archives-month |access-date=2018-09-25}}&lt;/ref&gt;
* ನ್ಯಾಶನಲ್ ಅಡಾಪ್ಟ್ ಎ ಶೆಲ್ಟರ್ ಡಾಗ್ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=October is Adopt a Shelter Dog Month |url=http://www.aspca.org/adopt/adopt-a-shelter-dog-month |access-date=2014-10-17 |publisher=ASPCA}}&lt;/ref&gt;
* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಮಾನವಿಕ ತಿಂಗಳು.
* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೆದರಿಸುವ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ತಿಂಗಳು.
* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಜಾಗೃತಿ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=About NCSAM |url=http://www.staysafeonline.info/content/about-ncsam |archive-url=https://web.archive.org/web/20091005011514/http://www.staysafeonline.info/content/about-ncsam |archive-date=October 5, 2009 |website=www.staysafeonline.info}}&lt;/ref&gt;
* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಜಾಗೃತಿ ತಿಂಗಳು.
* ಫಿಲಿಪಿನೋ ಅಮೇರಿಕನ್ ಇತಿಹಾಸ ತಿಂಗಳು.
* ಇಟಾಲಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ತಿಂಗಳು.
* ಪೋಲಿಷ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ತಿಂಗಳು.
* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ತಿಂಗಳು.

===== ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧಿತ =====

* ಅಮೇರಿಕನ್ ಫಾರ್ಮಾಸಿಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=American Pharmacists Month 2011 |url=http://www.pharmacist.com/aphm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20071011161022/http://www.pharmacist.com/aphm |archive-date=October 11, 2007 |access-date=2011-11-01 |publisher=Pharmacist.com}}&lt;/ref&gt;
* ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಕುಬ್ಜತೆ/ಚಿಕ್ಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು/ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರ/ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದ ಡಿಸ್ಪ್ಲಾಸಿಯಾ ಜಾಗೃತಿ.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Little People of the World |url=https://www.littlepeopleoftheworld.org/dwarfism-awareness }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ಮಡಿದ ಕೊಂಡಿ|date=October 2021}}&lt;/ref&gt;
* ಕುಬ್ಜತೆ/ಪುಟ್ಟ ಜನರ ಜಾಗೃತಿ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Little People of America |url=http://www.lpaonline.org/dwarfism-awareness-month-press-release |access-date=2023-08-20 |archive-date=2014-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006074930/http://www.lpaonline.org/dwarfism-awareness-month-press-release |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* ಎಸ್ಜಿಮಾ ಜಾಗೃತಿ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Eczema Awareness Month – National Eczema Association |url=http://nationaleczema.org/get-involved/eczema-awareness-month/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150520184429/http://nationaleczema.org/get-involved/eczema-awareness-month/ |archive-date=2015-05-20 |access-date=2015-05-19 |website=National Eczema Association}}&lt;/ref&gt;
* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಂತ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ADHA – October is National Dental Hygiene Month |url=http://www.adha.org/ndhm/ |access-date=2011-11-01 |publisher=Adha.org}}&lt;/ref&gt;
* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 October 2012 |title=Healthy Lung Month – Lung problems |url=https://www.healthstatus.com/health_blog/copd/healthy-lung-month/}}&lt;/ref&gt;
* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಬಂಜೆತನ]] ಜಾಗೃತಿ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Observing Infertility Awareness Month |url=http://library.adoption.com/resources-and-information/observing-infertility-awareness-month/article/574/1.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080828125101/http://library.adoption.com/resources-and-information/observing-infertility-awareness-month/article/574/1.html |archive-date=2008-08-28 |access-date=2011-11-01 |publisher=Library.adoption.com}}&lt;/ref&gt;
* ಯಕೃತ್ತಿನ ಜಾಗೃತಿ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 August 2017 |title=Liver Awareness Month |url=http://www.liverfoundation.org/education/liverlowdown/ll1013/lam/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160929024939/http://www.liverfoundation.org/education/liverlowdown/ll1013/lam |archive-date=29 September 2016 |access-date=6 October 2016 |website=www.liverfoundation.org}}&lt;/ref&gt;
* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲೂಪಸ್ ಎರಿಥೆಮಾಟೋಸಸ್ ಜಾಗೃತಿ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;[http://www.lupus.org/education/LAM_main.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071121102210/http://www.lupus.org/education/LAM_main.html |date=ನವೆಂಬರ್ 21, 2007 }}&lt;/ref&gt;
* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೌತಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;[http://www.apta.org/AM/Template.cfm?Section=National_PT_Month&amp;Template=/TaggedPage/TaggedPageDisplay.cfm&amp;TPLID=155&amp;ContentID=28220 APTA | National Physical Therapy Month] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090105123101/http://www.apta.org/AM/Template.cfm?Section=National_PT_Month&amp;Template=/TaggedPage/TaggedPageDisplay.cfm&amp;TPLID=155&amp;ContentID=28220 |date=ಜನವರಿ 5, 2009 }}&lt;/ref&gt;
* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪೈನಾ ಬಿಫಿಡಾ ಜಾಗೃತಿ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Spina Bifida Association – Spina Bifida Association |url=http://www.sbaa.org/site/c.gpILKXOEJqG/b.2016945/k.2321/Spina_Bifida_Association_Web_site.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071014011920/http://www.sbaa.org/site/c.gpILKXOEJqG/b.2016945/k.2321/Spina_Bifida_Association_Web_site.htm |archive-date=2007-10-14 |access-date=2011-11-01 |publisher=Sbaa.org}}&lt;/ref&gt;
* [[ಹಠಾತ್ ಶಿಶು ಮರಣ ರೋಗಲಕ್ಷಣ|ಹಠಾತ್ ಶಿಶು ಮರಣ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್]] ಜಾಗೃತಿ ತಿಂಗಳು &lt;ref&gt;{{Cite web |title=October is SIDS Awareness Month |url=https://www.nichd.nih.gov/news/resources/spotlight/Pages/102014-october-SIDS.aspx |website=www.nichd.nih.gov}}&lt;/ref&gt; (ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್).

===== ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ಪಾಕಶಾಲೆ =====

* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಿಜ್ಜಾ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=National Pizza Month |url=http://pizza.com/news/national-pizza-month/ |access-date=2012-10-24 |publisher=Pizza.com |archive-date=2014-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141221150304/http://pizza.com/news/national-pizza-month |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಪಾಪ್‌ಕಾರ್ನ್]] ಪಾಪಿನ್ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Popcorn Poppin' Month |url=http://www.popcorn.org/AboutUs/PopcornPoppinMonth/tabid/72/Default.aspx |access-date=2012-10-24 |publisher=Popcorn.org |archive-date=2012-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120801012613/http://www.popcorn.org/AboutUs/PopcornPoppinMonth/tabid/72/Default.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಂದಿಮಾಂಸ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2007-10-02 |title=October is National Pork Month |url=http://www.thepigsite.com/swinenews/15806/octobers-national-pork-month |publisher=ThePigSite}}&lt;/ref&gt;
* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದ್ರಾಹಾರ ತಿಂಗಳು.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2017-10-01 |title=NOAA Fisheries Celebrates National Seafood Month |url=http://www.nmfs.noaa.gov/stories/2017/10/national-seafood-month-2017.html |access-date=2017-10-09 |publisher=NOAA.gov}}&lt;/ref&gt;

=== ಚಲಿಸಬಲ್ಲ, ೨೦೨೨ ದಿನಾಂಕಗಳು ===

* ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ಫೆಸ್ಟ್ ಆಚರಣೆಗಳು (ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ).
* ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ದಿನ : ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧
* ವಿಶ್ವ ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ಪಾಲ್ಸಿ ದಿನ : ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೬
* ವಿಶ್ವ ಕಾಲೇಜು ರೇಡಿಯೋ ದಿನ : ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೭
* ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ವಾರ : ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೯–೧೫.
* ಚಲಿಸಬಲ್ಲ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ.
* ಚಲಿಸಬಲ್ಲ ಪೂರ್ವ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ.

==== ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨ ====

* ವಿಪರೀತವಾದ ([[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]).

==== ಮೊದಲ ಭಾನುವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨ ====

* ಹಗಲು ಉಳಿಸುವ ಸಮಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ([[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]).
* [[ತಂದೆಯ ದಿನಾಚರಣೆ|ತಂದೆಯ ದಿನ]] ([[ಲಕ್ಸೆಂಬೊರ್ಗ್|ಲಕ್ಸೆಂಬರ್ಗ್]]).
* ಅಜ್ಜಿಯರ ದಿನ ([[ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌|ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್]]).
* ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನ ([[ಬೆಲಾರುಸ್|ಬೆಲಾರಸ್]], [[ಲಾಟ್ವಿಯ|ಲಾಟ್ವಿಯಾ]], [[ಯುಕ್ರೇನ್|ಉಕ್ರೇನ್]]).

==== ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨–೮ ====

* ಅಲ್ಬುಕರ್ಕ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಲೂನ್ ಫಿಯೆಸ್ಟಾ ([[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]).
* ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಜಾಗೃತಿ ವಾರ ([[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]).

==== ಮೊದಲ ಸೋಮವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩ ====

* ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ ದಿನ ([[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]).
* [[ಮಕ್ಕಳ ದಿನಾಚರಣೆ|ಮಕ್ಕಳ ದಿನ]] ([[ಚಿಲಿ]], [[ಸಿಂಗಾಪುರ]]).
* ಕಾರ್ಮಿಕರ ದಿನ (ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ, ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್, [[ದಕ್ಷಿಣ]] [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]], [[ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌|ಕ್ವೀನ್ಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]).
* ಪೀಟ್ ಕಟಿಂಗ್ ಸೋಮವಾರ (ಫಾಕ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ್ವೀಪಗಳು).
* ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್ಗಿವಿಂಗ್ ([[ಸೇಂಟ್ ಲೂಷಿಯ|ಸೇಂಟ್ ಲೂಸಿಯಾ]]).
* ವಿಶ್ವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ದಿನ.
* ವಿಶ್ವ ಆವಾಸ ದಿನ.

==== ಮೊದಲ ಮಂಗಳವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೪ ====

* ನ್ಯಾಷನಲ್ ನೈಟ್ ಔಟ್ ([[ಫ್ಲಾರಿಡ|ಫ್ಲೋರಿಡಾ]] ಮತ್ತು [[ಟೆಕ್ಸಸ್|ಟೆಕ್ಸಾಸ್]], [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]).

==== ಮೊದಲ ಬುಧವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೫ ====

* [[ಮಕ್ಕಳ ದಿನಾಚರಣೆ|ಮಕ್ಕಳ ದಿನ]] ([[ಚಿಲಿ]]).

==== ಮೊದಲ ಗುರುವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೬ ====

* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾವ್ಯ ದಿನ ([[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುಕೆ]], [[ಐರ್ಲೆಂಡ್]]).

==== ಮೊದಲ ಶುಕ್ರವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೭ ====

* [[ಮಕ್ಕಳ ದಿನಾಚರಣೆ|ಮಕ್ಕಳ ದಿನ]] ([[ಸಿಂಗಾಪುರ|ಸಿಂಗಾಪೂರ್]]).
* ಲೀ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡೆನಿಮ್ ಡೇ ([[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]).
* ವಿಶ್ವ ಸ್ಮೈಲ್ ಡೇ.

==== ಎರಡನೇ ಶನಿವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೮ ====

* ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿ ದಿನ ([[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]], [[ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕ|ಮಧ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ|ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ]], ಮತ್ತು ಕೆರಿಬಿಯನ್ ).
* ಮನೆ ಚಲನಚಿತ್ರ ದಿನ (ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಚರಣೆ).
* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮರ ನೆಡುವ ದಿನ ([[ಮಂಗೋಲಿಯ|ಮಂಗೋಲಿಯಾ]]).

==== ಎರಡನೇ ಭಾನುವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೯ ====

* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಜ್ಜಿಯರ ದಿನ ([[ಜರ್ಮನಿ]], [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್]]).

==== ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೯ ರ ವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೯–೧೫ ====

* ಫೈರ್ ಪ್ರಿವೆನ್ಶನ್ ವೀಕ್ ([[ಕೆನಡಾ]], [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]])
** ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಸೇವೆ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ದಿನ ([[ಕೆನಡಾ]]). ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ವಾರದ ಕೊನೆಯ ದಿನ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೦.

==== ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೦ ರ ವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೯–೧೫ ====

* ಫಿಜಿ ವೀಕ್ ([[ಫಿಜಿ]]).

==== ಎರಡನೇ ಸೋಮವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೦ ====

* ಕೊಲಂಬಸ್ ಡೇ ([[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]).
** ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ದಿನ (ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಭಾಗಗಳು).
** ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ದಿನ (ದಕ್ಷಿಣ ಡಕೋಟಾ, [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]).
* ಭ್ರಾತೃತ್ವ ದಿನ ([[ಅಲಬಾಮ|ಅಲಬಾಮಾ]], [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]).
* ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ದಿನ ([[ಜಪಾನ್]]).
* ತಾಯಂದಿರ ದಿನ ([[ಮಲಾವಿ]]).
* ನಾರ್ಫೋಕ್ ದ್ವೀಪ ಕೃಷಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ದಿನ (ನಾರ್ಫೋಕ್ ದ್ವೀಪ).
* ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್ಗಿವಿಂಗ್ ([[ಕೆನಡಾ]]).
* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನ ([[ತೈವಾನ್|ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ]]).

==== ಎರಡನೇ ಮಂಗಳವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೧ ====

* ಅದಾ ಲವ್ಲೇಸ್ ದಿನ

==== ಎರಡನೇ ಬುಧವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೨ ====

* ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಸಂಸತ್ತಿನ ನೀತಿ ಹೇಳಿಕೆ ([[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ]]).

==== ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಪೂರ್ಣ ವಾರದ ಬುಧವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೨ ====

* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ದಿನ ([[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]).

==== ಎರಡನೇ ಗುರುವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೩ ====

* ವಿಶ್ವ [[ದೃಶ್ಯ ಗ್ರಹಿಕೆ|ದೃಷ್ಟಿ]] ದಿನ

==== ಎರಡನೇ ಶುಕ್ರವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೪ ====

* ಆರ್ಬರ್ ಡೇ ([[ನಮೀಬಿಯ|ನಮೀಬಿಯಾ]]).
* ವಿಶ್ವ [[ಅಂಡ|ಮೊಟ್ಟೆ]] ದಿನ

==== ಮೂರನೇ ಶನಿವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೫ ====

* ಸ್ವೀಟೆಸ್ಟ್ ಡೇ ([[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]).

==== ಮೂರನೇ ಭಾನುವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೬ ====

* ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನ ([[ಬ್ರೆಜಿಲ್]]).
* [[ತಾಯಿ ದಿನ|ತಾಯಿಯ ದಿನ]] ([[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ]]).

==== ಮೂರನೇ ಸೋಮವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೭ ====

* ವೀರರ ದಿನ ([[ಜಮೈಕ|ಜಮೈಕಾ]]).
* [[ತಾಯಿ ದಿನ|ತಾಯಿಯ ದಿನ]] ([[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ]]).
* ನ್ಯಾನೊಮೊನೆಸ್ಟೊಟ್ಸೆ (ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಮುದಾಯಗಳು).
* ಬಾಸ್ ಡೇ (ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ಕೆನಡಾ, ಲಿಥುವೇನಿಯಾ ಮತ್ತು ರೊಮೇನಿಯಾ).

==== ಮೂರನೇ ಗುರುವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦ ====

* ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಯೂನಿಯನ್ ದಿನ.

==== ನಾಲ್ಕನೇ ಶನಿವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೨ ====

* [[ಮಕ್ಕಳ ದಿನಾಚರಣೆ|ಮಕ್ಕಳ ದಿನ]] ([[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೇಷ್ಯಾ]]).
* ಮೇಕ್ ಎ ಡಿಫರೆನ್ಸ್ ಡೇ ([[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]).

==== ನಾಲ್ಕನೇ ಬುಧವಾರದ ವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೩–೨೯ ====

* [[ಮಕ್ಕಳ ದಿನಾಚರಣೆ|ಮಕ್ಕಳ ವಾರ]] ([[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]).

==== ನಾಲ್ಕನೇ ಸೋಮವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೪ ====

* [[ವಿಶ್ವ ಕಾರ್ಮಿಕರ ದಿನಾಚರಣೆ|ಕಾರ್ಮಿಕ ದಿನ]] ([[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]]).

==== ನಾಲ್ಕನೇ ಬುಧವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೬ ====

* [[ಮಕ್ಕಳ ದಿನಾಚರಣೆ|ಮಕ್ಕಳ ದಿನ]] ([[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]).

==== ಕೊನೆಯ ಶುಕ್ರವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೮ ====

* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಂದನ್ನ ದಿನ ([[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]).
* ನೆವಾಡಾ ಡೇ ([[ನೆವಾಡಾ]], [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]) (ಆದರೂ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೧, ೧೮೬೪ ರಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು).
* ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನ ([[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]) (ಕೊನೆಯ ಶುಕ್ರವಾರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೧ ರಂದು ಇದ್ದರೆ, ಈ ರಜಾದಿನವನ್ನು ನವೆಂಬರ್ ೭ ಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ).

==== ಕೊನೆಯ ಭಾನುವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೦ ====

* ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬೇಸಿಗೆ ಸಮಯ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
* ಅಜ್ಜಿಯರ ದಿನ (ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್, [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]).
* ಸ್ಜೆಕ್ಲಿ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ದಿನ ( [[ರೊಮಾನಿಯ|ರೊಮೇನಿಯಾ]] ).&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Szoó |first=Attila |date=26 October 2020 |title=&quot;Brussels should pay attention to the Szeklers&quot; – Day of Szekler Autonomy |work=Transylvania Now |url=https://transylvanianow.com/brussels-should-pay-attention-to-the-szeklers-day-of-szekler-autonomy/}}&lt;/ref&gt;

==== ಕೊನೆಯ ಸೋಮವಾರ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೧ ====

* ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಹಾಲಿಡೇ ([[ಐರ್ಲೆಂಡ್]]).

=== ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ. ===
[[ಚಿತ್ರ:Les_Très_Riches_Heures_du_duc_de_Berry_octobre.jpg|right|thumb| ಅಕ್ಟೋಬರ್, ''ಟ್ರೆಸ್ ರಿಚಸ್ ಹ್ಯೂರೆಸ್ ಡು ಡಕ್ ಡಿ ಬೆರ್ರಿ'' ಅವರಿಂದ.]]
[[ಚಿತ್ರ:Halloween_Derry_2005.jpg|right|thumb| [[ಹ್ಯಾಲೋವೀನ್‌|ಹ್ಯಾಲೋವೀನ್‌ಗಾಗಿ]] ಡೆರ್ರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.]]
[[ಚಿತ್ರ:Pumpkins-2009.jpg|right|thumb| [[ಹ್ಯಾಲೋವೀನ್‌|ಹ್ಯಾಲೋವೀನ್]] ಕುಂಬಳಕಾಯಿಗಳು.]]

== ವಿವಿಧ ==

* ಎರಿಕ್ ವಿಟಾಕ್ರೆ ಈ ತಿಂಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ''ಅಕ್ಟೋಬರ್'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ನೀಲ್ ಗೈಮನ್ ತನ್ನ ೨೦೦೬ ರ ''ಫ್ರಾಗಿಲ್ ಥಿಂಗ್ಸ್'' ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ &quot;ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಇನ್ ದಿ ಚೇರ್&quot; ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ತಿಂಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆದರು.
* ರೇ ಬ್ರಾಡ್ಬರಿ ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ''ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಕಂಟ್ರಿ'' ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
* ''ನಮಗೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಡೋತ್'' ಹಾಡು ವಸಂತಕಾಲದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ (ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=October doth before us go (feat. Leisha Stevens) |url=https://www.youtube.com/watch?v=Ic78D0yLNUw |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20210930093617/https://www.youtube.com/watch?v=Ic78D0yLNUw |archive-date=2021-09-30 |access-date=30 September 2021 |website=[[YouTube]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=October doth before us go (feat. Leisha Stevens) |url=https://www.amazon.com/October-Before-feat-Leisha-Stevens/dp/B08MCLKQVH |access-date=30 September 2021 |website=Amazon}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}
{{Interwikineeded}}</text>
      <sha1>9ow03wlbczvyu8vpqeeueturdau71fm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಎಚ್.ಎಸ್.ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9447</id>
    <revision>
      <id>1374138</id>
      <parentid>1338949</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T04:43:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1374138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10292" sha1="rims4gpsrs2xadbesjxbp1nwtuezy8f" xml:space="preserve">{{Infobox Writer 
|name               =ಎಚ್.ಎಸ್.ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್ 
|image              = Prof Shivaprakash.JPG
|birth              = 1954
|nationality        = ಭಾರತೀಯ
|occupation         = [[ಲೇಖಕ]],ಸಂಪಾದಕ,ಭಾಷಾಂತರಕಾರ, [[ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ]], Director-Tagore Centre, Berlin
|genre              = [[ಕವಿತೆ]], [[ನಾಟಕ]], [[ವಿಮರ್ಶೆ]]
|main_interests     = [[Indian theatre]], [[Kannada literature]], [[Vachanas]], [[Oral traditions]], [[Mythology]]
|influenced by      = [[Allama Prabhu]], [[Akka Mahadevi]], [[Abhinavagupta]], [[Karl Marx]], [[Carl Jung]], [[Octavio Paz]], [[Wole Soyinka]], [[Gopalakrishna Adiga]]
}}
 
'''ಎಚ್.ಎಸ್. ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್''' (ಹುಲ್ಕುಂಟೆಮಠ ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್, ಜನನ :೧೯೫೪ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ) ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕವಿ ಮತ್ತು ನಾಟಕ ರಚನಕಾರ.&lt;ref&gt;https://www.hachetteindia.com/Author_Details.aspx?AuthorId=17080{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ಇವರು [[ನವದೆಹಲಿ]]ಯ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಎಸ್ಥೆಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಸೆಂಟರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬರ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುವ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಫಾರ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ರಿಲೇಶನ್ಸ್ (ಐಸಿಸಿಆರ್) ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಏಳು ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು, ಹನ್ನೆರಡು ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಫ್ರೆಂಚ್, ಇಟಾಲಿಯನ್, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್, ಜರ್ಮನ್, ಪೋಲಿಷ್, ಹಿಂದಿ, ಮಲಯಾಳಂ, [[ಮರಾಠಿ]], [[ತಮಿಳು]] ಮತ್ತು [[ತೆಲುಗು]] ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ಮೀಟೈ, ರಭಾ, ಅಸ್ಸಾಮೀಸ್, ಬೋಡೋ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್ ವಚನಾ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಭಾರತದ ಭಕ್ತಿ ಚಳುವಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಫಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಿದೆ.ವಿವಾದಿತ ನಾಟಕ ಮಹಾಚೈತ್ರ ರಚನೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ  ಇವರು ವಿರೋಧವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;https://www.jnu.ac.in/Faculty/hsprakash/&lt;/ref&gt;

==ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ==
ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್ ಜೂನ್ ೧೯೫೪ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;https://kitaab.org/2018/08/24/writing-matters-in-conversation-with-h-s-shiva-prakash/&lt;/ref&gt; ಅವರ ತಂದೆ ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವೀರಶೈವ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ತುಮಕೂರಿನ ವಿವಿಧ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಬೋಧಿಸಿದರು. ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ, ಅವರನ್ನು ನವದೆಹಲಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ದ್ವಿಭಾಷಾ ಪತ್ರಿಕೆಯಾದ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಎಸ್ಥೆಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 2000 ರಲ್ಲಿ, ಅಯೋವಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಲೆಟರ್ಸ್‌ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬರವಣಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
===ನಾಟಕಕಾರನಾಗಿ===
ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್ 1986 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ನಾಟಕ ಮಹಾಚೈತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಸಮುದಯ ಸೈನ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಿ.ಜಿ.ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ನಾಟಕದ ಹಂತ-ರೂಪಾಂತರವು ಪ್ರಮುಖ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಈ ನಾಟಕವು 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ವೀರಶೈವ ಸಂತ ಬಸವಣ್ಣನ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ನಗರದ (ಈಗ ಬಸವಕಲ್ಯಾನ್) ಕುಶಲಕರ್ಮಿ ಸಂತರ ಹೋರಾಟಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ಈ ನಾಟಕವು ತೀವ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿದೆ. [4] ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಬಸವಣ್ಣ ಅವರ 25-ಬೆಸ [[ನಾಟಕ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮಹಾನ್ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಚೈತ್ರವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉಳಿದ ಎರಡು ನಾಟಕಗಳು ಪಿ.ಲಂಕೇಶ್ ಅವರ [[ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]] ಮತ್ತು ಗಿರೀಶ್ ಕರ್ನಾಡ್ ಅವರ ತಲೆದಂಡ.

===ಕವಿಯಾಗಿ===
ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್ ಅವರ ಕವನಗಳು ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಜೀವನದ ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಿಂದ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಸಂಕೇತ, ಕನಸು-ಚಿತ್ರಗಳು, ಮೂಲರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

==ಕೃತಿಗಳು==
===ನಾಟಕ===
ಮಹಾಚೈತ್ರ&lt;br /&gt;
ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ ಸ್ವಪ್ನನೌಕೆ&lt;ref&gt;http://www.mangaloretoday.com/gulfnews/Prof-H-S-Shivaprakash-to-be-honoured-with-Dhwani-International-Kannada-theatre-award.html&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
ಸುಲ್ತಾನ್ ಟಿಪ್ಪು&lt;ref&gt;{{cite news |title=Ballads project Tipu as a hero |url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/Ballads-project-Tipu-as-a-hero/article16292258.ece |accessdate=12 January 2020 |work=The Hindu |date=10 November 2016 |language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
[[ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ]]&lt;ref&gt;http://happylibnet.com/doc/1524052/karnataka-examinations-authority{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt; 
ಮಾದರಿ ಮಾದಯ್ಯ&lt;br /&gt;
ಮದುವೆ ಹೆಣ್ಣು&lt;ref&gt;https://www.bookbrahma.com/book/h-s-shivaprakash-avara-aayda-kavitegalu&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Maduveya Atagalu - Maduve Hennu, Kasandra, Sati, Makara Chandra by Hs Shivaprakash |url=https://www.sapnaonline.com/books/maduveya-atagalu-maduve-hennu-kasandra-hs-shivaprakash-1234567106048 |accessdate=12 January 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
ನಾಟಕ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ೨೦೧೧

===ಕವನ ಸಂಕಲನ===
ಮಳೆ ಬಿದ್ದ ನೆಲದಲ್ಲಿ&lt;br /&gt;
ಮಿಲರೇಪ&lt;br /&gt;
ಅಣುಕ್ಷಣ ಚರಿತೆ&lt;br /&gt;
ಸೂರ್ಯಜಲ&lt;br /&gt;
ಮಳೆಯೇ ಮಂಟಪ

===ಅನುವಾದ===
ಕಿಂಗ ಲಿಯರ್

===ಸಂಪಾದನೆ===
ಕವಿತೆಗಳು ೧೯೮೪

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]]
[[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಎಚ್.ಎಸ್.ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್]]
[[ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೫-೧೬‎]]
[[ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ]]
[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಕ್ಲಬ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ರಚಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು]]

[[en:H. S. Shivaprakash]]</text>
      <sha1>rims4gpsrs2xadbesjxbp1nwtuezy8f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಕ್ಯಾಮರೂನ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9813</id>
    <revision>
      <id>1374144</id>
      <parentid>1343896</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T06:00:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ಭೌತಲಕ್ಷಣ */</comment>
      <origin>1374144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16030" sha1="5q9xvjzmdhh5vqjf8gub32zdmqgjb1a" xml:space="preserve">{{Infobox_ದೇಶ
|native_name = {{lang|fr|''République du Cameroun''}} - {{lang|en|''Republik of Cameroon''}}&lt;br /&gt; ''ರೆಪಬ್ಲಿಕ್ ದ್ಯು ಕ್ಯಾಮೆರೂನ್''
|conventional_long_name = ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಗಣರಾಜ್ಯ
|common_name = ಕ್ಯಾಮರೂನ್ 
|image_flag = Flag of Cameroon.svg
|image_coat = Coat of arms of Cameroon.svg
|symbol_type = ರಾಷ್ಟ್ರಚಿಹ್ನೆ
|image_map = LocationCameroon.png
|national_motto = {{lang|fr|Paix, Travail, Patrie}}&lt;br /&gt;([[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ]]ಯಲ್ಲ : ಶಾಂತಿ, ದುಡಿಮೆ, ಪಿತೃಭೂಮಿ)
|national_anthem = {{lang|fr|''[[Chant de Ralliement]]''}}
|official_languages = [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ|ಫ್ರೆಂಚ್]] ಮತ್ತು [[ಆಂಗ್ಲ]]
|common_languages =
|capital = [[ಯೋಂದೇ]]
|latd= 3|latm=52 |latNS= ಉ|longd=11 |longm=31|longEW=ಪೂ
|largest_city = [[Douala]]
|government_type = 
|leader_title1 = [[ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]]
|leader_name1 = [[ಪಾಲ್ ಬಿಯಾ]]
|leader_title2 = [[ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ]]
|leader_name2 = [[ಎಫ್ರೇಮ್ ಇನೋನಿ]]
|area_rank = ೫೨ನೇ ಸ್ಥಾನ
|area_magnitude = 1 E11
|area= 475,440 
|areami²= 183,568 &lt;!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --&gt;
|percent_water = 1.3
|population_estimate = 16,380,005 
|population_estimate_rank = ೫೯ನೇ ಸ್ಥಾನ 
|population_estimate_year = [[ಜುಲೈ]] [[೨೦೦೫]] 
|population_census = 15,746,179
|population_census_year = [[೨೦೦೩]]
|population_density = 34
|population_densitymi² = 88 &lt;!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --&gt;
|population_density_rank = ೧೩೮ನೇ ಸ್ಥಾನ
|GDP_PPP = $32.35 billion &lt;!-- cia.gov --&gt;
|GDP_PPP_rank = ೯೧ನೇ ಸ್ಥಾನ 
|GDP_PPP_year= 2005
|GDP_PPP_per_capita = $2,176
|GDP_PPP_per_capita_rank = 140th
|sovereignty_type = [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]]
|sovereignty_note = [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] &amp; [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್]]ಗಳಿಂದ
|established_event1 = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದಿನ
|established_date1 = [[ಜನವರಿ ೧]], [[೧೯೬೦]]
|HDI = 0.497
|HDI_rank = ೧೪೮ನೇ ಸ್ಥಾನ
|HDI_year = 2003
|HDI_category = &lt;span style=&quot;color:#E0584E;&quot;&gt;low&lt;/span&gt;
|currency = [[CFA franc]]
|currency_code = XAF
|country_code = 
|time_zone = 
|utc_offset = +1
|time_zone_DST = 
|utc_offset_DST = 
|cctld = [[.cm]]
|calling_code = 237
|footnotes = 
}}

'''ಕ್ಯಾಮರೂನ್''' - [[ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಖಂಡದಲ್ಲಿನ [[:ವರ್ಗ:ದೇಶಗಳು|ದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದು]].ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕದ ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತರಾಜ್ಯ. ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಯಾಮರೂನ್‍ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ.
&quot;ಶಾಂತಿ, ದುಡಿಮೆ, ಪಿತೃಭೂಮಿ&quot; ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ದೇಶದ [[ರಾಜಧಾನಿ]] [[ಯೋಂದೇ]].
==ಭೌಗೋಳಿಕ==
ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರ, ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ [[ನೈಜೀರಿಯ]], ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಚಾಡ್]] ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗೋ ಗಣರಾಜ್ಯ, ಗ್ಯಾಬಾನ್ ಮತ್ತು ರೀಯೊ ಮೂನಿ-ಇವು ಇದರ ಮೇರೆಗಳು. ಇದರ ಸಮುದ್ರತೀರದ ಉದ್ದ 220 ಮೈ. ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಸಂಯುಕ್ತರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 2,00,876 ಚ.ಮೈ.
==ಜನಸಂಖ್ಯೆ==
ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೨,೫೩೪,೫೩೨ (೨೦೧೩ರ ಅಂದಾಜು)&lt;!--CIA World Factbook--&gt;. ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವೂಂಡೇ.
== ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ==
[[File:Ahmadou Ahidjo.jpg|thumb|Former president [[Ahmadou Ahidjo]] ruled from 1960 until 1982.]]
ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ದೇಶವು [[೧೯೬೦]]ರ [[ಜನವರಿ ೧]]ರಂದು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್]] ದೇಶಗಳಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿತು.

  
==ಭೌತಲಕ್ಷಣ==
ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಮಧ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗಗಳು [[ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ]] ಪ್ರದೇಶ. ಇದರ ಎತ್ತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 2,000'. ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗ ಪರ್ವತಮಯ. ಬೇನ್ವಾ ನದಿಗೆ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಮ್ಯಾಂಡರ ಪರ್ವತ ಸುಮಾರು 5,000' ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಬಂದಂತೆ ಇದರ ಎತ್ತರ ಏರುತ್ತದೆ. ವೋಗೆಲ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಗಿಲ ಪರ್ವತಗ್ರಂಥಿಗಳು 6,000' ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಬಮೆಂಡ 8,000' ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಉಂಟು.

ಬಮೆಂಡದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಪರ್ವತಶ್ರೀಣಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಕವಲೊಡೆದು ಪೂರ್ವದ ಗಡಿಯ ಬಳಿ ಯೇಡ್ ಗ್ರಂಥಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲೂ 6,000' ಗಿಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಶಿಖರಗಳುಂಟು. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಬಳಿ ಇರುವ ಶ್ರೇಣಿ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಪರ್ವತ. [[ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾ|ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕ]]ದ ಜೀವಂತ [[ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ]] ಇದೊಂದೇ. [[ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಥಟ್ಟನೆ ಮೇಲೇರುವ ಈ ಪರ್ವತ 13,350'ನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪಶ್ಚಿಮಭಾಗ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇದರ [[ನೈಋತ್ಯ]]ಕ್ಕಿರುವ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ದ್ವೀಪಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವುದು ಫರ್ನಾಂಡೊ ಪೊ. ಈ ಪರ್ವತದ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ಸ್ ಅಳಿವೆಯಿದೆ. ಇದರ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲ 20 ಮೈ.ಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು.

ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಪರ್ವತಪಂಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಬೇನ್ವಾ ನದಿಯೂ ಲೋಗೋನ್ ನದಿಯ ಕೆಲವು ಉಪನದಿಗಳೂ ಉಗಮಿಸುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹರಿದು [[ಚಾಡ್ ಸರೋವರ]]ವನ್ನು ಸೇರುವ ಲೋಗೋನ್ ನದಿ ಸ್ವಲ್ಪದೂರ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಪೂರ್ವದ ಎಲ್ಲೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಬೇನ್ವಾದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಉಪನದಿ ಮೇಯೊ ಕೆಬ್ಬಿ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ನದಿಗಳ ಪೈಕಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ನಿಯಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಾನಗ, ಆಗ್ನೇಯದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಸಾಂಗ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

==ವಾಯುಗುಣ==
ಕ್ಯಾಮರೂನಿನದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ವಾಯುಗುಣ. ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣತೆ ಕಡಿಮೆ. ಮಧ್ಯಕ ವಾರ್ಷಿಕ ಉಷ್ಣತೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ 750-800 ಫ್ಯಾ., ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ 900 ಫ್ಯಾ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರಿನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್‍ನವರೆಗೆ ಬೀಸುವ ಈಶಾನ್ಯ ಮಾರುತ ಶುಷ್ಕವಾಗಿಯೂ ತಂಪಾಗಿಯೂ ಧೂಳಿನಿಂದ ಕೂಡಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರುತದ ಅವಧಿ ಕಡಿಮೆ. ವರ್ಷದ ಉಳಿದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೈಋತ್ಯದಿಂದ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದಿಂದ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದು ಮಳೆ ಸುರಿಸುತ್ತದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ವಿಕ್ಟೋರಿಯದಲ್ಲಿ 163&quot;, ಚಾಡ್ ಸರೋವರದ ಬಳಿ 15&quot;. ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಪರ್ವತದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ ಡಿಬುಂಡ್ಷದಲ್ಲಿ 400&quot; ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

==ಸಸ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು==
ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ 40-60 ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮೈದಾನಗಳು ಮಳೆಗಾಡುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಕೆಲವು ಮರಗಳು 200' ವರೆಗೂ ಎತ್ತರವಾಗಿರುವುದುಂಟು. ಜವುಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಾಳೆ ಜೊಂಡುಗಳೂ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಗುಲ್ಮ ವೃಕ್ಷಗಳೂ ಉಂಟು. 4,000'-8,000' ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿತ್ಯ ಹಸಿರು ವೃಕ್ಷಗಳು ಮೈದಾನದವಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದವು. ಅವುಗಳ ಎತ್ತರ ಕಡಿಮೆ. ಇನ್ನೂ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇತರ ಬಗೆಯ ಮರಗಳೂ ಹುಲ್ಲೂ ಬಿದಿರೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಮಳೆಗಾಡುಗಳ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸವಾನ ಕಾಡುಗಳುಂಟು.

ದಟ್ಟವಾದ ಮಳೆಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಗೊರಿಲ್ಲ, ಚಿಂಪಾಂಜಿ, ಬಗೆಬಗೆಯ ಕೋತಿಗಳು ಇವೆ. ಹುಲ್ಲುಬೆರೆತ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆ, ಬಬೂನ್, ಜಿಂಕೆಗಳುಂಟು. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಜಿರಾಫೆಗಳನ್ನೂ ಖಡ್ಗಮೃಗಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಬಾವಲಿ, ಸಣ್ಣ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಗೆ ಬಗೆಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಇವೆ. ಹಾವು, ಹಲ್ಲಿ, ಕಪ್ಪೆಗಳೂ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲ. ಅಪಾಯಕಾರಿಗಳಾದ ಟ್ಸೆಟ್ಸಿ ನೊಣಗಳು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲೂ ಹುಲ್ಲುಗಾಡುಗಳಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ದನಗಳನ್ನು ಸಾಕುತ್ತಾರೆ. ಕುದುರೆ, ಕತ್ತೆ, ಒಂಟೆಗಳು ಹೇರುಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹುಲ್ಲುಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಜೇನು ಒಂದು ವಿಶೇಷ.
==ಕೃಷಿ, ಕೈಗಾರಿಕೆ==
ಆಫ್ರಿಕದ ಉಷ್ಣವಲಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಕ್ಯಾಮ ರೂನಿನಲ್ಲಿಯ ತಲಾ ವರಮಾನ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ಅದರ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಈಗಲೂ ಕೃಷಿಯೇ ತಳಹದಿ. ಮುಖ್ಯವಾದ ನಗದು ಬೆಳೆಗಳು ಕೋಕೋ, ಕಾಫಿ, ರಬ್ಬರ್ ಮತ್ತು ತಾಳೆ ಎಣ್ಣೆ. ಬನಾವವೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಹತ್ತಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯೂ ಈಚೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾರ್ಗಂ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಬತ್ತ, ಕಬ್ಬು, ನೆಲಗಡಲೆ, ಹುರುಳಿ, ಎಳ್ಳು, ತರಕಾರಿ ಇವು ಇತರ ಬೆಳೆಗಳು. ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್ ಬೇಸಾಯ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಪೂರ್ವ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಈಡೀಯಿ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರ. ಡೌಲ ಮುಖ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ.

==ಆಡಳಿತ==
ಈಗ ಪೂರ್ವ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಭಾಗ ಹಿಂದೆ ಫ್ರೆಂಚರಿಗೆ ಸೇರಿತ್ತು. 1958ರಲ್ಲಿ ಅದು ಸ್ವಾಯತ್ತೆಯನ್ನೂ 1960ರ ಜನವರಿ 1ರಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನೂ ಪಡೆದು, 1960ರ ಮಾರ್ಚ್ 1ರಂದು ಗಣರಾಜ್ಯವಾಯಿತು. 1961ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1ರಂದು ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಗಣರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷರ ನ್ಯಾಸಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದ ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ಸ್ ಇವು ಸೇರಿ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಗಣರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷನೂ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷನೂ ಸಂಯುಕ್ತ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರೂ ನೇರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕೇಂದ್ರ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲವನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನೇಮಕಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಪೂರ್ವಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಪ್ರಧಾನಿಗಳೂ ಸಂಪುಟಗಳೂ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ.

==ಸಾರಿಗೆ==

ಪೂರ್ವ ಕ್ಯಾಮರೂನಿಗೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತೀಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೂ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವುಂಟು. ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಮಾರ್ಗಗಳು ನೈಜೀರಿಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಿವೆ. ಡೌಲ-ಯಾವೂಂಡೇ ಮತ್ತು ಯಾವೂಂಡೇ-ಬೆಲಾಬೊ ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಬೆಲಾಬೊದಿಂದ ನ್ಗಾವೂಂಡೇರೆಗೆ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯೊಂದುಂಟು. ಡೌಲ (2,00,000) ಮತ್ತು ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಮುಖ್ಯ ರೇವುಪಟ್ಟಣಗಳು. ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಹಲವು ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೂ ಇತರ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೂ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ವಿಮಾನ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಉಂಟು.
ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಪೂರ್ವ ಕ್ಯಾಮರೂನಿಗೂ ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವೂಂಡೇ (1,10,000). ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ರಾಜಧಾನಿ ಬೂಯೇಯ.
{{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಮರೂನ್}}

{{Unreferenced}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು]]</text>
      <sha1>5q9xvjzmdhh5vqjf8gub32zdmqgjb1a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1374146</id>
      <parentid>1374144</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T06:18:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <comment>ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆ</comment>
      <origin>1374146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26284" sha1="3lb5wodatpwuql9gx3nxernflbdgxpg" xml:space="preserve">{{Infobox_ದೇಶ
|native_name = {{lang|fr|''République du Cameroun''}} - {{lang|en|''Republik of Cameroon''}}&lt;br /&gt; ''ರೆಪಬ್ಲಿಕ್ ದ್ಯು ಕ್ಯಾಮೆರೂನ್''
|conventional_long_name = ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಗಣರಾಜ್ಯ
|common_name = ಕ್ಯಾಮರೂನ್ 
|image_flag = Flag of Cameroon.svg
|image_coat = Coat of arms of Cameroon.svg
|symbol_type = ರಾಷ್ಟ್ರಚಿಹ್ನೆ
|image_map = LocationCameroon.png
|national_motto = {{lang|fr|Paix, Travail, Patrie}}&lt;br /&gt;([[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ]]ಯಲ್ಲ : ಶಾಂತಿ, ದುಡಿಮೆ, ಪಿತೃಭೂಮಿ)
|national_anthem = {{lang|fr|''[[Chant de Ralliement]]''}}
|official_languages = [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ|ಫ್ರೆಂಚ್]] ಮತ್ತು [[ಆಂಗ್ಲ]]
|common_languages =
|capital = [[ಯೋಂದೇ]]
|latd= 3|latm=52 |latNS= ಉ|longd=11 |longm=31|longEW=ಪೂ
|largest_city = [[Douala]]
|government_type = 
|leader_title1 = [[ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]]
|leader_name1 = [[ಪಾಲ್ ಬಿಯಾ]]
|leader_title2 = [[ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ]]
|leader_name2 = [[ಎಫ್ರೇಮ್ ಇನೋನಿ]]
|area_rank = ೫೨ನೇ ಸ್ಥಾನ
|area_magnitude = 1 E11
|area= 475,440 
|areami²= 183,568 &lt;!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --&gt;
|percent_water = 1.3
|population_estimate = 16,380,005 
|population_estimate_rank = ೫೯ನೇ ಸ್ಥಾನ 
|population_estimate_year = [[ಜುಲೈ]] [[೨೦೦೫]] 
|population_census = 15,746,179
|population_census_year = [[೨೦೦೩]]
|population_density = 34
|population_densitymi² = 88 &lt;!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --&gt;
|population_density_rank = ೧೩೮ನೇ ಸ್ಥಾನ
|GDP_PPP = $32.35 billion &lt;!-- cia.gov --&gt;
|GDP_PPP_rank = ೯೧ನೇ ಸ್ಥಾನ 
|GDP_PPP_year= 2005
|GDP_PPP_per_capita = $2,176
|GDP_PPP_per_capita_rank = 140th
|sovereignty_type = [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]]
|sovereignty_note = [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] &amp; [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್]]ಗಳಿಂದ
|established_event1 = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದಿನ
|established_date1 = [[ಜನವರಿ ೧]], [[೧೯೬೦]]
|HDI = 0.497
|HDI_rank = ೧೪೮ನೇ ಸ್ಥಾನ
|HDI_year = 2003
|HDI_category = &lt;span style=&quot;color:#E0584E;&quot;&gt;low&lt;/span&gt;
|currency = [[CFA franc]]
|currency_code = XAF
|country_code = 
|time_zone = 
|utc_offset = +1
|time_zone_DST = 
|utc_offset_DST = 
|cctld = [[.cm]]
|calling_code = 237
|footnotes = 
}}

'''ಕ್ಯಾಮರೂನ್''' - [[ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಖಂಡದಲ್ಲಿನ [[:ವರ್ಗ:ದೇಶಗಳು|ದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದು]].ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕದ ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತರಾಜ್ಯ. ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಯಾಮರೂನ್‍ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ.
&quot;ಶಾಂತಿ, ದುಡಿಮೆ, ಪಿತೃಭೂಮಿ&quot; ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ದೇಶದ [[ರಾಜಧಾನಿ]] [[ಯೋಂದೇ]].
==ಭೌಗೋಳಿಕ==
ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರ, ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ [[ನೈಜೀರಿಯ]], ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಚಾಡ್]] ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗೋ ಗಣರಾಜ್ಯ, ಗ್ಯಾಬಾನ್ ಮತ್ತು ರೀಯೊ ಮೂನಿ-ಇವು ಇದರ ಮೇರೆಗಳು. ಇದರ ಸಮುದ್ರತೀರದ ಉದ್ದ 220 ಮೈ. ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಸಂಯುಕ್ತರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 2,00,876 ಚ.ಮೈ.
==ಜನಸಂಖ್ಯೆ==
ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೨,೫೩೪,೫೩೨ (೨೦೧೩ರ ಅಂದಾಜು)&lt;!--CIA World Factbook--&gt;. ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವೂಂಡೇ.
== ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ==
[[File:Ahmadou Ahidjo.jpg|thumb|Former president [[Ahmadou Ahidjo]] ruled from 1960 until 1982.]]
ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ದೇಶವು [[೧೯೬೦]]ರ [[ಜನವರಿ ೧]]ರಂದು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್]] ದೇಶಗಳಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿತು.

  
==ಭೌತಲಕ್ಷಣ==
ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಮಧ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗಗಳು [[ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ]] ಪ್ರದೇಶ. ಇದರ ಎತ್ತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 2,000'. ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗ ಪರ್ವತಮಯ. ಬೇನ್ವಾ ನದಿಗೆ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಮ್ಯಾಂಡರ ಪರ್ವತ ಸುಮಾರು 5,000' ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಬಂದಂತೆ ಇದರ ಎತ್ತರ ಏರುತ್ತದೆ. ವೋಗೆಲ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಗಿಲ ಪರ್ವತಗ್ರಂಥಿಗಳು 6,000' ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಬಮೆಂಡ 8,000' ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಉಂಟು.

ಬಮೆಂಡದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಪರ್ವತಶ್ರೀಣಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಕವಲೊಡೆದು ಪೂರ್ವದ ಗಡಿಯ ಬಳಿ ಯೇಡ್ ಗ್ರಂಥಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲೂ 6,000' ಗಿಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಶಿಖರಗಳುಂಟು. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಬಳಿ ಇರುವ ಶ್ರೇಣಿ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಪರ್ವತ. [[ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾ|ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕ]]ದ ಜೀವಂತ [[ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ]] ಇದೊಂದೇ. [[ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಥಟ್ಟನೆ ಮೇಲೇರುವ ಈ ಪರ್ವತ 13,350'ನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪಶ್ಚಿಮಭಾಗ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇದರ [[ನೈಋತ್ಯ]]ಕ್ಕಿರುವ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ದ್ವೀಪಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವುದು ಫರ್ನಾಂಡೊ ಪೊ. ಈ ಪರ್ವತದ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ಸ್ ಅಳಿವೆಯಿದೆ. ಇದರ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲ 20 ಮೈ.ಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು.

ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಪರ್ವತಪಂಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಬೇನ್ವಾ ನದಿಯೂ ಲೋಗೋನ್ ನದಿಯ ಕೆಲವು ಉಪನದಿಗಳೂ ಉಗಮಿಸುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹರಿದು [[ಚಾಡ್ ಸರೋವರ]]ವನ್ನು ಸೇರುವ ಲೋಗೋನ್ ನದಿ ಸ್ವಲ್ಪದೂರ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಪೂರ್ವದ ಎಲ್ಲೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಬೇನ್ವಾದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಉಪನದಿ ಮೇಯೊ ಕೆಬ್ಬಿ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ನದಿಗಳ ಪೈಕಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ನಿಯಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಾನಗ, ಆಗ್ನೇಯದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಸಾಂಗ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

==ವಾಯುಗುಣ==
ಕ್ಯಾಮರೂನಿನದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ವಾಯುಗುಣ. ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣತೆ ಕಡಿಮೆ. ಮಧ್ಯಕ ವಾರ್ಷಿಕ ಉಷ್ಣತೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ 750-800 ಫ್ಯಾ., ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ 900 ಫ್ಯಾ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರಿನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್‍ನವರೆಗೆ ಬೀಸುವ ಈಶಾನ್ಯ ಮಾರುತ ಶುಷ್ಕವಾಗಿಯೂ ತಂಪಾಗಿಯೂ ಧೂಳಿನಿಂದ ಕೂಡಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರುತದ ಅವಧಿ ಕಡಿಮೆ. ವರ್ಷದ ಉಳಿದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೈಋತ್ಯದಿಂದ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿ [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರ]]ದಿಂದ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದು ಮಳೆ ಸುರಿಸುತ್ತದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ವಿಕ್ಟೋರಿಯದಲ್ಲಿ 163&quot;, [[ಚಾಡ್ ಸರೋವರ]]ದ ಬಳಿ 15&quot;. ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಪರ್ವತದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ ಡಿಬುಂಡ್ಷದಲ್ಲಿ 400&quot; ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

==ಸಸ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು==
ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ 40-60 ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮೈದಾನಗಳು ಮಳೆಗಾಡುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಕೆಲವು ಮರಗಳು 200' ವರೆಗೂ ಎತ್ತರವಾಗಿರುವುದುಂಟು. ಜವುಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಾಳೆ ಜೊಂಡುಗಳೂ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಗುಲ್ಮ ವೃಕ್ಷಗಳೂ ಉಂಟು. 4,000'-8,000' ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿತ್ಯ ಹಸಿರು ವೃಕ್ಷಗಳು ಮೈದಾನದವಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದವು. ಅವುಗಳ ಎತ್ತರ ಕಡಿಮೆ. ಇನ್ನೂ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇತರ ಬಗೆಯ ಮರಗಳೂ ಹುಲ್ಲೂ ಬಿದಿರೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಮಳೆಗಾಡುಗಳ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸವಾನ ಕಾಡುಗಳುಂಟು.

ದಟ್ಟವಾದ ಮಳೆಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ [[ಗೊರಿಲ್ಲ]], [[ಚಿಂಪಾಂಜಿ಼|ಚಿಂಪಾಂಜಿ]], ಬಗೆಬಗೆಯ [[ಕೋತಿ]]ಗಳು ಇವೆ. ಹುಲ್ಲುಬೆರೆತ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ [[ಆನೆ]], ಬಬೂನ್, [[ಜಿಂಕೆ]]ಗಳುಂಟು. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ಜಿರಾಫೆ]]ಗಳನ್ನೂ [[ಖಡ್ಗಮೃಗ]]ಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. [[ಬಾವಲಿ]], ಸಣ್ಣ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಗೆ ಬಗೆಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಇವೆ. ಹಾವು, ಹಲ್ಲಿ, ಕಪ್ಪೆಗಳೂ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲ. ಅಪಾಯಕಾರಿಗಳಾದ ಟ್ಸೆಟ್ಸಿ [[ನೊಣ]]ಗಳು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲೂ ಹುಲ್ಲುಗಾಡುಗಳಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ದನ]]ಗಳನ್ನು ಸಾಕುತ್ತಾರೆ. [[ಕುದುರೆ]], [[ಕತ್ತೆ]], [[ಒಂಟೆ]]ಗಳು ಹೇರುಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹುಲ್ಲುಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ [[ಜೇನು]] ಒಂದು ವಿಶೇಷ.
==ಕೃಷಿ, ಕೈಗಾರಿಕೆ==
ಆಫ್ರಿಕದ ಉಷ್ಣವಲಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಕ್ಯಾಮ ರೂನಿನಲ್ಲಿಯ ತಲಾ ವರಮಾನ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ಅದರ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಈಗಲೂ ಕೃಷಿಯೇ ತಳಹದಿ. ಮುಖ್ಯವಾದ ನಗದು ಬೆಳೆಗಳು ಕೋಕೋ, ಕಾಫಿ, ರಬ್ಬರ್ ಮತ್ತು ತಾಳೆ ಎಣ್ಣೆ. ಬನಾವವೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. [[ಹತ್ತಿ]]ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯೂ ಈಚೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾರ್ಗಂ, [[ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ|ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ]], [[ಭತ್ತ|ಬತ್ತ]], [[ಕಬ್ಬು]], [[ಕಡಲೇಕಾಯಿ|ನೆಲಗಡಲೆ,]] [[ಹುರುಳಿ]], [[ಎಳ್ಳು]], ತರಕಾರಿ ಇವು ಇತರ ಬೆಳೆಗಳು. ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್ ಬೇಸಾಯ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಪೂರ್ವ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನಲ್ಲಿ [[ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು|ಕೈಗಾರಿಕೆ]] ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. [[ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್|ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ]] ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಈಡೀಯಿ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರ. ಡೌಲ ಮುಖ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ.
==ಇತಿಹಾಸ==
ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಇತಿಹಾಸ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್|ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್]] ನಾವಿಕ ಫರ್ನಾವೊ ಡೋಪೋ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವವರೆಗೂ ಅದರ ಇತಿಹಾಸವೇನೂ ತಿಳಿದುಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೋಠಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿಯ [[ಆದಿವಾಸಿಗಳು|ಆದಿವಾಸಿ]]ಗಳು ಪರಕೀಯರನ್ನು ದೇಶದ ಒಳಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹೋಗದಂತೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದುದ್ದರಿಂದ ಬಿಳಿಯರು ದೇಶೀಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಒಳಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿಯ [[ದಂತಗಳು|ದಂತ,]] [[ರಬ್ಬರು]] ಮತ್ತು [[ಗುಲಾಮಗಿರಿ|ಗುಲಾಮರ]]ನ್ನು ತಂದು ಇವರಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಡೂಆಲ ಜನಾಂಗದ ಅಕ್ವ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ ಪಂಗಡಗಳ ರಾಜರು ಈ ವಿಧದ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಸಿರಿವಂತರಾದರು. 1800ರ ವೇಳೆಗೆ ತೀರಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪ್ರಭಾವ ಹರಡಿದುದಲ್ಲದೆ 1837ರಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಯಾದ ರಾಜ ತನ್ನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟನಿ]]ಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಂಡುವಂತಾಯಿತು. [[ಆಫ್ರಿಕಾ|ಆಫ್ರಿಕ]] ಮತ್ತು [[ಅಮೆರಿಕ]]ಗಳ ನಡುವೆ ಗುಲಾಮರ ವ್ಯಾಪಾರ ಭರದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ 1845ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಮಿಷನ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಸೇಕರ್ (1814-80) ಕ್ಯಾಮರೂನಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಆಕ್ವ ರಾಜನಿಂದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದ. 1848ರಲ್ಲಿ ಈತ ಬಿಂಬಿಯದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. 1858ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರನ್ನು ಫರ್ನಾಂಡೊ ಪೋದಿಂದ ಓಡಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗ ಸೇಕರ್ ಅಂಬಾಸ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಾಖೆಯನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದ. 1868ರಲ್ಲಿ [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ವ್ಯೋರ್‍ಮನ್ ಮೊದಲ ಜರ್ಮನ್ ಕೋಠಿಯನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. 1876ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಮುನ್ನ ಸೇಕರ್ ಡೂಆಲ ಭಾಷೆಗೆ ಬರೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದನಲ್ಲದೆ, ಅಲ್ಲಿಯ ಗುಲಾಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ.
1832ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಡೂಆಲದ ನಾಯಕರು ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬ್ರಿಟನಿಗೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಮಾಡಿದ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬ್ರಿಟನಿನಿಂದ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ಅದರಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿತರಾದ ಜರ್ಮನರು 1884ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಒಡನೆ ಬ್ರಿಟಿಷರೂ [[ಫ್ರೆಂಚ್|ಫ್ರೆಂಚ]]ರೂ ಧಾವಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಏನೂ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಮೇಲೆ ಜರ್ಮನರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ವಿಕ್ಟೋರಿಯದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಮಿಷನ್ ಸಹ ಜರ್ಮನರ ವಶವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ [[ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್|ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್ನಿ]]ನವರು ನೆಲಸಿದರು. ಜರ್ಮನರ ಅಧಿಕಾರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಒಳಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ಹರಡಿ, ಜರ್ಮನರ ನೇರ ಆಡಳಿತ ಕ್ರಮೇಣ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.
ವಸಾಹತಿನ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಿರಿಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಜರ್ಮನರಿಗೆ ಸುಲಭ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ವ್ಯಾಪಾರ ಮೊದಲ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು. [[ಕಾಡು]]ಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಬ್ಬರು ಮತ್ತು [[ತಾಳೆ ಎಣ್ಣೆ]]ಗಳೂ ದಂತವೂ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾದುವು. ಆದ್ದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ತೋಟಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ, ರಬ್ಬರ್, ಕೋಕೋ [[ತಾಳೆಮರ|ತಾಳೆ]] ಮುಂತಾದವನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು. 1909-1913ರಲ್ಲಿ 195 ಮೈಲಿಗಳ [[ರೈಲು]]ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಸಾರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿದರೂ ನದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದುದರಿಂದ ಜನರ ತಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಹೊರಿಸಿ ಸಾಗಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1912ರ ವೇಳೆಗೆ 54,000 ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ತೋಟಗಳಿದ್ದರೂ ಅವು ವ್ಯಾಪಾರದ ಐದನೆಯ ಒಂದರಷ್ಟು ಸರಕುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದುವು. 1911ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ [[ಮೊರಾಕೊ|ಮೊರಾಕೋ]] ಮೇಲೆ ಫ್ರೆಂಚರ ರಕ್ಷಣೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡದ್ದರ ಫಲವಾಗಿ ಭೂಮಧ್ಯರೇಖೆಯ ಬಳಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದ 1,07,000 ಚ.ಮೈ. ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ 1919ರ ವರ್ಸೇಲ್ಸ್ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದದ ರೀತ್ಯ ಆ ಭಾಗವನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಕೊಡಬೇಕಾಯಿತು.
[[ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯಗಳು ಕ್ಯಾಮರೂನನ್ನು ಗೆದ್ದುವು. ಅದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸೂ [[ನೈಜೀರಿಯ]]ದ ಪಕ್ಕದ ಅಲ್ಪಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್ನೂ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡುವು. ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು [[ಲೀಗ್ ಆಫ್ ನೇಷನ್ಸ್]] ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‍ಗಳಿಗೆ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಸಿತು. [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ದ್ವಿತೀಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದ ಅನಂತರ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವಂತೆ [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ]] ಆದೇಶ ನೀಡಿತು.
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ವಿಭಾಗ ಒಬ್ಬ ಕಮಿಷನರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಆತ ನೈಜೀರಿಯದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‍ನ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದ್ದ. ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ದೇಶೀಯ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1954ರಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಯಿತು. ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಉತ್ತರ ನೈಜೀರಿಯ ಪ್ರದೇಶದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ನೈಜರೀಯಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರಕುವ ಮುನ್ನ 1959ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜನಮತಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ನೈಜೀರಿಯದೊಂದಿಗೆ ಸೇರುವ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಮತ್ತೆ 1961ರ ಜನಮತಗಣನೆಯಲ್ಲೂ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಅದೇ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ನೈಜೀರಿಯದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಈ ಎರಡು ಜನಮತಗಣನೆಗಳಲ್ಲೂ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಗಣರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಐಕ್ಯವಾಗುವ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ 1961ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1ರಂದು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಲೀನವಾಯಿತು.
ಫ್ರೆಂಚರು ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ದ್ವಿತೀಯ ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಳವಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಜನರಲ್ ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಡ ಗಾಲನ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. 1960ರ ಜನವರಿ 1ರಂದು ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಯಿತು. 

==ಆಡಳಿತ==
ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷನೂ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷನೂ ಸಂಯುಕ್ತ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರೂ ನೇರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕೇಂದ್ರ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲವನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನೇಮಕಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಪೂರ್ವಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಪ್ರಧಾನಿಗಳೂ ಸಂಪುಟಗಳೂ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ.

==ಸಾರಿಗೆ==

ಪೂರ್ವ ಕ್ಯಾಮರೂನಿಗೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತೀಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೂ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವುಂಟು. ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಮಾರ್ಗಗಳು ನೈಜೀರಿಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಿವೆ. ಡೌಲ-ಯಾವೂಂಡೇ ಮತ್ತು ಯಾವೂಂಡೇ-ಬೆಲಾಬೊ ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಬೆಲಾಬೊದಿಂದ ನ್ಗಾವೂಂಡೇರೆಗೆ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯೊಂದುಂಟು. ಡೌಲ (2,00,000) ಮತ್ತು ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಮುಖ್ಯ ರೇವುಪಟ್ಟಣಗಳು. ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಹಲವು ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೂ ಇತರ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೂ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ವಿಮಾನ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಉಂಟು.
ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಪೂರ್ವ ಕ್ಯಾಮರೂನಿಗೂ ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವೂಂಡೇ (1,10,000). ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ರಾಜಧಾನಿ ಬೂಯೇಯ.


==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==

{{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಮರೂನ್}}

{{Unreferenced}}

[[ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು]]</text>
      <sha1>3lb5wodatpwuql9gx3nxernflbdgxpg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1374147</id>
      <parentid>1374146</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T06:30:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ಇತಿಹಾಸ */</comment>
      <origin>1374147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27298" sha1="9swpa8nvb2z5g842mjv32phoagfp5rn" xml:space="preserve">{{Infobox_ದೇಶ
|native_name = {{lang|fr|''République du Cameroun''}} - {{lang|en|''Republik of Cameroon''}}&lt;br /&gt; ''ರೆಪಬ್ಲಿಕ್ ದ್ಯು ಕ್ಯಾಮೆರೂನ್''
|conventional_long_name = ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಗಣರಾಜ್ಯ
|common_name = ಕ್ಯಾಮರೂನ್ 
|image_flag = Flag of Cameroon.svg
|image_coat = Coat of arms of Cameroon.svg
|symbol_type = ರಾಷ್ಟ್ರಚಿಹ್ನೆ
|image_map = LocationCameroon.png
|national_motto = {{lang|fr|Paix, Travail, Patrie}}&lt;br /&gt;([[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ]]ಯಲ್ಲ : ಶಾಂತಿ, ದುಡಿಮೆ, ಪಿತೃಭೂಮಿ)
|national_anthem = {{lang|fr|''[[Chant de Ralliement]]''}}
|official_languages = [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ|ಫ್ರೆಂಚ್]] ಮತ್ತು [[ಆಂಗ್ಲ]]
|common_languages =
|capital = [[ಯೋಂದೇ]]
|latd= 3|latm=52 |latNS= ಉ|longd=11 |longm=31|longEW=ಪೂ
|largest_city = [[Douala]]
|government_type = 
|leader_title1 = [[ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]]
|leader_name1 = [[ಪಾಲ್ ಬಿಯಾ]]
|leader_title2 = [[ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ]]
|leader_name2 = [[ಎಫ್ರೇಮ್ ಇನೋನಿ]]
|area_rank = ೫೨ನೇ ಸ್ಥಾನ
|area_magnitude = 1 E11
|area= 475,440 
|areami²= 183,568 &lt;!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --&gt;
|percent_water = 1.3
|population_estimate = 16,380,005 
|population_estimate_rank = ೫೯ನೇ ಸ್ಥಾನ 
|population_estimate_year = [[ಜುಲೈ]] [[೨೦೦೫]] 
|population_census = 15,746,179
|population_census_year = [[೨೦೦೩]]
|population_density = 34
|population_densitymi² = 88 &lt;!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --&gt;
|population_density_rank = ೧೩೮ನೇ ಸ್ಥಾನ
|GDP_PPP = $32.35 billion &lt;!-- cia.gov --&gt;
|GDP_PPP_rank = ೯೧ನೇ ಸ್ಥಾನ 
|GDP_PPP_year= 2005
|GDP_PPP_per_capita = $2,176
|GDP_PPP_per_capita_rank = 140th
|sovereignty_type = [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]]
|sovereignty_note = [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] &amp; [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್]]ಗಳಿಂದ
|established_event1 = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದಿನ
|established_date1 = [[ಜನವರಿ ೧]], [[೧೯೬೦]]
|HDI = 0.497
|HDI_rank = ೧೪೮ನೇ ಸ್ಥಾನ
|HDI_year = 2003
|HDI_category = &lt;span style=&quot;color:#E0584E;&quot;&gt;low&lt;/span&gt;
|currency = [[CFA franc]]
|currency_code = XAF
|country_code = 
|time_zone = 
|utc_offset = +1
|time_zone_DST = 
|utc_offset_DST = 
|cctld = [[.cm]]
|calling_code = 237
|footnotes = 
}}

'''ಕ್ಯಾಮರೂನ್''' - [[ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಖಂಡದಲ್ಲಿನ [[:ವರ್ಗ:ದೇಶಗಳು|ದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದು]].ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕದ ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತರಾಜ್ಯ. ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಯಾಮರೂನ್‍ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ.
&quot;ಶಾಂತಿ, ದುಡಿಮೆ, ಪಿತೃಭೂಮಿ&quot; ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ದೇಶದ [[ರಾಜಧಾನಿ]] [[ಯೋಂದೇ]].
==ಭೌಗೋಳಿಕ==
ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರ, ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ [[ನೈಜೀರಿಯ]], ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಚಾಡ್]] ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗೋ ಗಣರಾಜ್ಯ, ಗ್ಯಾಬಾನ್ ಮತ್ತು ರೀಯೊ ಮೂನಿ-ಇವು ಇದರ ಮೇರೆಗಳು. ಇದರ ಸಮುದ್ರತೀರದ ಉದ್ದ 220 ಮೈ. ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಸಂಯುಕ್ತರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 2,00,876 ಚ.ಮೈ.
==ಜನಸಂಖ್ಯೆ==
ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೨,೫೩೪,೫೩೨ (೨೦೧೩ರ ಅಂದಾಜು)&lt;!--CIA World Factbook--&gt;. ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವೂಂಡೇ.
== ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ==
[[File:Ahmadou Ahidjo.jpg|thumb|Former president [[Ahmadou Ahidjo]] ruled from 1960 until 1982.]]
ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ದೇಶವು [[೧೯೬೦]]ರ [[ಜನವರಿ ೧]]ರಂದು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್]] ದೇಶಗಳಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿತು.

  
==ಭೌತಲಕ್ಷಣ==
ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಮಧ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗಗಳು [[ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ]] ಪ್ರದೇಶ. ಇದರ ಎತ್ತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 2,000'. ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗ ಪರ್ವತಮಯ. ಬೇನ್ವಾ ನದಿಗೆ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಮ್ಯಾಂಡರ ಪರ್ವತ ಸುಮಾರು 5,000' ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಬಂದಂತೆ ಇದರ ಎತ್ತರ ಏರುತ್ತದೆ. ವೋಗೆಲ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಗಿಲ ಪರ್ವತಗ್ರಂಥಿಗಳು 6,000' ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಬಮೆಂಡ 8,000' ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಉಂಟು.

ಬಮೆಂಡದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಪರ್ವತಶ್ರೀಣಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಕವಲೊಡೆದು ಪೂರ್ವದ ಗಡಿಯ ಬಳಿ ಯೇಡ್ ಗ್ರಂಥಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲೂ 6,000' ಗಿಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಶಿಖರಗಳುಂಟು. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಬಳಿ ಇರುವ ಶ್ರೇಣಿ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಪರ್ವತ. [[ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾ|ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕ]]ದ ಜೀವಂತ [[ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ]] ಇದೊಂದೇ. [[ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಥಟ್ಟನೆ ಮೇಲೇರುವ ಈ ಪರ್ವತ 13,350'ನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪಶ್ಚಿಮಭಾಗ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇದರ [[ನೈಋತ್ಯ]]ಕ್ಕಿರುವ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ದ್ವೀಪಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವುದು ಫರ್ನಾಂಡೊ ಪೊ. ಈ ಪರ್ವತದ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ಸ್ ಅಳಿವೆಯಿದೆ. ಇದರ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲ 20 ಮೈ.ಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು.

ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಪರ್ವತಪಂಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಬೇನ್ವಾ ನದಿಯೂ ಲೋಗೋನ್ ನದಿಯ ಕೆಲವು ಉಪನದಿಗಳೂ ಉಗಮಿಸುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹರಿದು [[ಚಾಡ್ ಸರೋವರ]]ವನ್ನು ಸೇರುವ ಲೋಗೋನ್ ನದಿ ಸ್ವಲ್ಪದೂರ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಪೂರ್ವದ ಎಲ್ಲೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಬೇನ್ವಾದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಉಪನದಿ ಮೇಯೊ ಕೆಬ್ಬಿ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ನದಿಗಳ ಪೈಕಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ನಿಯಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಾನಗ, ಆಗ್ನೇಯದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಸಾಂಗ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

==ವಾಯುಗುಣ==
ಕ್ಯಾಮರೂನಿನದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ವಾಯುಗುಣ. ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣತೆ ಕಡಿಮೆ. ಮಧ್ಯಕ ವಾರ್ಷಿಕ ಉಷ್ಣತೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ 750-800 ಫ್ಯಾ., ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ 900 ಫ್ಯಾ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರಿನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್‍ನವರೆಗೆ ಬೀಸುವ ಈಶಾನ್ಯ ಮಾರುತ ಶುಷ್ಕವಾಗಿಯೂ ತಂಪಾಗಿಯೂ ಧೂಳಿನಿಂದ ಕೂಡಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರುತದ ಅವಧಿ ಕಡಿಮೆ. ವರ್ಷದ ಉಳಿದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೈಋತ್ಯದಿಂದ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿ [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರ]]ದಿಂದ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದು ಮಳೆ ಸುರಿಸುತ್ತದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ವಿಕ್ಟೋರಿಯದಲ್ಲಿ 163&quot;, [[ಚಾಡ್ ಸರೋವರ]]ದ ಬಳಿ 15&quot;. ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಪರ್ವತದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ ಡಿಬುಂಡ್ಷದಲ್ಲಿ 400&quot; ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

==ಸಸ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು==
ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ 40-60 ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮೈದಾನಗಳು ಮಳೆಗಾಡುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಕೆಲವು ಮರಗಳು 200' ವರೆಗೂ ಎತ್ತರವಾಗಿರುವುದುಂಟು. ಜವುಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಾಳೆ ಜೊಂಡುಗಳೂ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಗುಲ್ಮ ವೃಕ್ಷಗಳೂ ಉಂಟು. 4,000'-8,000' ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿತ್ಯ ಹಸಿರು ವೃಕ್ಷಗಳು ಮೈದಾನದವಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದವು. ಅವುಗಳ ಎತ್ತರ ಕಡಿಮೆ. ಇನ್ನೂ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇತರ ಬಗೆಯ ಮರಗಳೂ ಹುಲ್ಲೂ ಬಿದಿರೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಮಳೆಗಾಡುಗಳ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸವಾನ ಕಾಡುಗಳುಂಟು.

ದಟ್ಟವಾದ ಮಳೆಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ [[ಗೊರಿಲ್ಲ]], [[ಚಿಂಪಾಂಜಿ಼|ಚಿಂಪಾಂಜಿ]], ಬಗೆಬಗೆಯ [[ಕೋತಿ]]ಗಳು ಇವೆ. ಹುಲ್ಲುಬೆರೆತ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ [[ಆನೆ]], ಬಬೂನ್, [[ಜಿಂಕೆ]]ಗಳುಂಟು. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ಜಿರಾಫೆ]]ಗಳನ್ನೂ [[ಖಡ್ಗಮೃಗ]]ಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. [[ಬಾವಲಿ]], ಸಣ್ಣ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಗೆ ಬಗೆಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಇವೆ. ಹಾವು, ಹಲ್ಲಿ, ಕಪ್ಪೆಗಳೂ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲ. ಅಪಾಯಕಾರಿಗಳಾದ ಟ್ಸೆಟ್ಸಿ [[ನೊಣ]]ಗಳು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲೂ ಹುಲ್ಲುಗಾಡುಗಳಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ದನ]]ಗಳನ್ನು ಸಾಕುತ್ತಾರೆ. [[ಕುದುರೆ]], [[ಕತ್ತೆ]], [[ಒಂಟೆ]]ಗಳು ಹೇರುಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹುಲ್ಲುಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ [[ಜೇನು]] ಒಂದು ವಿಶೇಷ.
==ಕೃಷಿ, ಕೈಗಾರಿಕೆ==
ಆಫ್ರಿಕದ ಉಷ್ಣವಲಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಕ್ಯಾಮ ರೂನಿನಲ್ಲಿಯ ತಲಾ ವರಮಾನ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ಅದರ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಈಗಲೂ ಕೃಷಿಯೇ ತಳಹದಿ. ಮುಖ್ಯವಾದ ನಗದು ಬೆಳೆಗಳು ಕೋಕೋ, ಕಾಫಿ, ರಬ್ಬರ್ ಮತ್ತು ತಾಳೆ ಎಣ್ಣೆ. ಬನಾವವೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. [[ಹತ್ತಿ]]ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯೂ ಈಚೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾರ್ಗಂ, [[ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ|ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ]], [[ಭತ್ತ|ಬತ್ತ]], [[ಕಬ್ಬು]], [[ಕಡಲೇಕಾಯಿ|ನೆಲಗಡಲೆ,]] [[ಹುರುಳಿ]], [[ಎಳ್ಳು]], ತರಕಾರಿ ಇವು ಇತರ ಬೆಳೆಗಳು. ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್ ಬೇಸಾಯ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಪೂರ್ವ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನಲ್ಲಿ [[ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು|ಕೈಗಾರಿಕೆ]] ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. [[ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್|ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ]] ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಈಡೀಯಿ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರ. ಡೌಲ ಮುಖ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ.
==ಇತಿಹಾಸ==
[[File:Shumom-text.jpg|thumb|upright|[[Bamum script]] is a writing system developed by King Njoya in the late 19th century.]]
ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಇತಿಹಾಸ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್|ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್]] ನಾವಿಕ ಫರ್ನಾವೊ ಡೋಪೋ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವವರೆಗೂ ಅದರ ಇತಿಹಾಸವೇನೂ ತಿಳಿದುಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೋಠಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿಯ [[ಆದಿವಾಸಿಗಳು|ಆದಿವಾಸಿ]]ಗಳು ಪರಕೀಯರನ್ನು ದೇಶದ ಒಳಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹೋಗದಂತೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದುದ್ದರಿಂದ ಬಿಳಿಯರು ದೇಶೀಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು&lt;ref name=Fanso/&gt;. ಅವರು ಒಳಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿಯ [[ದಂತಗಳು|ದಂತ,]] [[ರಬ್ಬರು]] ಮತ್ತು [[ಗುಲಾಮಗಿರಿ|ಗುಲಾಮರ]]ನ್ನು ತಂದು ಇವರಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಡೂಆಲ ಜನಾಂಗದ ಅಕ್ವ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ ಪಂಗಡಗಳ ರಾಜರು ಈ ವಿಧದ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಸಿರಿವಂತರಾದರು. 1800ರ ವೇಳೆಗೆ ತೀರಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪ್ರಭಾವ ಹರಡಿದುದಲ್ಲದೆ 1837ರಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಯಾದ ರಾಜ ತನ್ನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟನಿ]]ಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಂಡುವಂತಾಯಿತು. [[ಆಫ್ರಿಕಾ|ಆಫ್ರಿಕ]] ಮತ್ತು [[ಅಮೆರಿಕ]]ಗಳ ನಡುವೆ ಗುಲಾಮರ ವ್ಯಾಪಾರ ಭರದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ 1845ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಮಿಷನ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಸೇಕರ್ (1814-80) ಕ್ಯಾಮರೂನಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಆಕ್ವ ರಾಜನಿಂದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದ. 1848ರಲ್ಲಿ ಈತ ಬಿಂಬಿಯದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. 1858ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರನ್ನು ಫರ್ನಾಂಡೊ ಪೋದಿಂದ ಓಡಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗ ಸೇಕರ್ ಅಂಬಾಸ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಾಖೆಯನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದ. 1868ರಲ್ಲಿ [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ವ್ಯೋರ್‍ಮನ್ ಮೊದಲ ಜರ್ಮನ್ ಕೋಠಿಯನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ.&lt;ref name=historyworld&gt;{{cite web |url=http://historyworld.net |title=historyworld |access-date=17 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190407073336/http://historyworld.net/ |archive-date=7 April 2019 }}&lt;/ref&gt;  1876ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಮುನ್ನ ಸೇಕರ್ ಡೂಆಲ ಭಾಷೆಗೆ ಬರೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದನಲ್ಲದೆ, ಅಲ್ಲಿಯ ಗುಲಾಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ.
[[File:UPC-LEADERS.jpg|thumb|right|Leaders of the pro-independence [[Union of the Peoples of Cameroon|UPC]]]]
1832ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಡೂಆಲದ ನಾಯಕರು ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬ್ರಿಟನಿಗೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಮಾಡಿದ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬ್ರಿಟನಿನಿಂದ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ಅದರಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿತರಾದ ಜರ್ಮನರು 1884ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಒಡನೆ ಬ್ರಿಟಿಷರೂ [[ಫ್ರೆಂಚ್|ಫ್ರೆಂಚ]]ರೂ ಧಾವಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಏನೂ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಮೇಲೆ ಜರ್ಮನರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ವಿಕ್ಟೋರಿಯದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಮಿಷನ್ ಸಹ ಜರ್ಮನರ ವಶವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ [[ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್|ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್ನಿ]]ನವರು ನೆಲಸಿದರು. ಜರ್ಮನರ ಅಧಿಕಾರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಒಳಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ಹರಡಿ, ಜರ್ಮನರ ನೇರ ಆಡಳಿತ ಕ್ರಮೇಣ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.
ವಸಾಹತಿನ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಿರಿಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಜರ್ಮನರಿಗೆ ಸುಲಭ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ವ್ಯಾಪಾರ ಮೊದಲ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು. [[ಕಾಡು]]ಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಬ್ಬರು ಮತ್ತು [[ತಾಳೆ ಎಣ್ಣೆ]]ಗಳೂ ದಂತವೂ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾದುವು. ಆದ್ದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ತೋಟಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ, ರಬ್ಬರ್, ಕೋಕೋ [[ತಾಳೆಮರ|ತಾಳೆ]] ಮುಂತಾದವನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು. 1909-1913ರಲ್ಲಿ 195 ಮೈಲಿಗಳ [[ರೈಲು]]ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಸಾರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿದರೂ ನದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದುದರಿಂದ ಜನರ ತಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಹೊರಿಸಿ ಸಾಗಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1912ರ ವೇಳೆಗೆ 54,000 ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ತೋಟಗಳಿದ್ದರೂ ಅವು ವ್ಯಾಪಾರದ ಐದನೆಯ ಒಂದರಷ್ಟು ಸರಕುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದುವು. 1911ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ [[ಮೊರಾಕೊ|ಮೊರಾಕೋ]] ಮೇಲೆ ಫ್ರೆಂಚರ ರಕ್ಷಣೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡದ್ದರ ಫಲವಾಗಿ ಭೂಮಧ್ಯರೇಖೆಯ ಬಳಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದ 1,07,000 ಚ.ಮೈ. ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ 1919ರ ವರ್ಸೇಲ್ಸ್ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದದ ರೀತ್ಯ ಆ ಭಾಗವನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಕೊಡಬೇಕಾಯಿತು.
[[ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯಗಳು ಕ್ಯಾಮರೂನನ್ನು ಗೆದ್ದುವು. ಅದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸೂ [[ನೈಜೀರಿಯ]]ದ ಪಕ್ಕದ ಅಲ್ಪಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್ನೂ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡುವು. ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು [[ಲೀಗ್ ಆಫ್ ನೇಷನ್ಸ್]] ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‍ಗಳಿಗೆ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಸಿತು. [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ದ್ವಿತೀಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದ ಅನಂತರ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವಂತೆ [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ]] ಆದೇಶ ನೀಡಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Dupraz |first=Yannick |date=September 2019 |title=French and British Colonial Legacies in Education: Evidence from the Partition of Cameroon |url=https://wrap.warwick.ac.uk/119359/1/WRAP-French-British-colonial-Cameroon-Dupraz-2019.pdf |journal=The Journal of Economic History |language=en |volume=79 |issue=3 |pages=628–668 |doi=10.1017/S0022050719000299 |issn=0022-0507 }}&lt;/ref&gt; 
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ವಿಭಾಗ ಒಬ್ಬ ಕಮಿಷನರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಆತ ನೈಜೀರಿಯದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‍ನ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದ್ದ. ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ದೇಶೀಯ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1954ರಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಯಿತು. ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಉತ್ತರ ನೈಜೀರಿಯ ಪ್ರದೇಶದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ನೈಜರೀಯಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರಕುವ ಮುನ್ನ 1959ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜನಮತಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ನೈಜೀರಿಯದೊಂದಿಗೆ ಸೇರುವ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಮತ್ತೆ 1961ರ ಜನಮತಗಣನೆಯಲ್ಲೂ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಅದೇ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ನೈಜೀರಿಯದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಈ ಎರಡು ಜನಮತಗಣನೆಗಳಲ್ಲೂ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಗಣರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಐಕ್ಯವಾಗುವ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ 1961ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1ರಂದು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಲೀನವಾಯಿತು.
ಫ್ರೆಂಚರು ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ದ್ವಿತೀಯ ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಳವಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಜನರಲ್ ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಡ ಗಾಲನ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. 1960ರ ಜನವರಿ 1ರಂದು ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಯಿತು&lt;ref&gt;Ngoh, Victor Julius, &quot;The political evolution of Cameroon, 1884-1961&quot; (1979). Dissertations and Theses. Paper 2929.&lt;/ref&gt;.

==ಆಡಳಿತ==
ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷನೂ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷನೂ ಸಂಯುಕ್ತ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರೂ ನೇರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕೇಂದ್ರ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲವನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನೇಮಕಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಪೂರ್ವಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಪ್ರಧಾನಿಗಳೂ ಸಂಪುಟಗಳೂ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ.

==ಸಾರಿಗೆ==

ಪೂರ್ವ ಕ್ಯಾಮರೂನಿಗೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತೀಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೂ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವುಂಟು. ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಮಾರ್ಗಗಳು ನೈಜೀರಿಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಿವೆ. ಡೌಲ-ಯಾವೂಂಡೇ ಮತ್ತು ಯಾವೂಂಡೇ-ಬೆಲಾಬೊ ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಬೆಲಾಬೊದಿಂದ ನ್ಗಾವೂಂಡೇರೆಗೆ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯೊಂದುಂಟು. ಡೌಲ (2,00,000) ಮತ್ತು ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಮುಖ್ಯ ರೇವುಪಟ್ಟಣಗಳು. ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಹಲವು ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೂ ಇತರ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೂ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ವಿಮಾನ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಉಂಟು.
ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಪೂರ್ವ ಕ್ಯಾಮರೂನಿಗೂ ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವೂಂಡೇ (1,10,000). ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ರಾಜಧಾನಿ ಬೂಯೇಯ.


==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==

{{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಮರೂನ್}}

{{Unreferenced}}

[[ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು]]</text>
      <sha1>9swpa8nvb2z5g842mjv32phoagfp5rn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1374149</id>
      <parentid>1374147</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T06:32:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ಇತಿಹಾಸ */</comment>
      <origin>1374149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27504" sha1="kflytv6aaquu001ni8rowie6vbmxs6g" xml:space="preserve">{{Infobox_ದೇಶ
|native_name = {{lang|fr|''République du Cameroun''}} - {{lang|en|''Republik of Cameroon''}}&lt;br /&gt; ''ರೆಪಬ್ಲಿಕ್ ದ್ಯು ಕ್ಯಾಮೆರೂನ್''
|conventional_long_name = ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಗಣರಾಜ್ಯ
|common_name = ಕ್ಯಾಮರೂನ್ 
|image_flag = Flag of Cameroon.svg
|image_coat = Coat of arms of Cameroon.svg
|symbol_type = ರಾಷ್ಟ್ರಚಿಹ್ನೆ
|image_map = LocationCameroon.png
|national_motto = {{lang|fr|Paix, Travail, Patrie}}&lt;br /&gt;([[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ]]ಯಲ್ಲ : ಶಾಂತಿ, ದುಡಿಮೆ, ಪಿತೃಭೂಮಿ)
|national_anthem = {{lang|fr|''[[Chant de Ralliement]]''}}
|official_languages = [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ|ಫ್ರೆಂಚ್]] ಮತ್ತು [[ಆಂಗ್ಲ]]
|common_languages =
|capital = [[ಯೋಂದೇ]]
|latd= 3|latm=52 |latNS= ಉ|longd=11 |longm=31|longEW=ಪೂ
|largest_city = [[Douala]]
|government_type = 
|leader_title1 = [[ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]]
|leader_name1 = [[ಪಾಲ್ ಬಿಯಾ]]
|leader_title2 = [[ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ]]
|leader_name2 = [[ಎಫ್ರೇಮ್ ಇನೋನಿ]]
|area_rank = ೫೨ನೇ ಸ್ಥಾನ
|area_magnitude = 1 E11
|area= 475,440 
|areami²= 183,568 &lt;!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --&gt;
|percent_water = 1.3
|population_estimate = 16,380,005 
|population_estimate_rank = ೫೯ನೇ ಸ್ಥಾನ 
|population_estimate_year = [[ಜುಲೈ]] [[೨೦೦೫]] 
|population_census = 15,746,179
|population_census_year = [[೨೦೦೩]]
|population_density = 34
|population_densitymi² = 88 &lt;!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --&gt;
|population_density_rank = ೧೩೮ನೇ ಸ್ಥಾನ
|GDP_PPP = $32.35 billion &lt;!-- cia.gov --&gt;
|GDP_PPP_rank = ೯೧ನೇ ಸ್ಥಾನ 
|GDP_PPP_year= 2005
|GDP_PPP_per_capita = $2,176
|GDP_PPP_per_capita_rank = 140th
|sovereignty_type = [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]]
|sovereignty_note = [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] &amp; [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್]]ಗಳಿಂದ
|established_event1 = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದಿನ
|established_date1 = [[ಜನವರಿ ೧]], [[೧೯೬೦]]
|HDI = 0.497
|HDI_rank = ೧೪೮ನೇ ಸ್ಥಾನ
|HDI_year = 2003
|HDI_category = &lt;span style=&quot;color:#E0584E;&quot;&gt;low&lt;/span&gt;
|currency = [[CFA franc]]
|currency_code = XAF
|country_code = 
|time_zone = 
|utc_offset = +1
|time_zone_DST = 
|utc_offset_DST = 
|cctld = [[.cm]]
|calling_code = 237
|footnotes = 
}}

'''ಕ್ಯಾಮರೂನ್''' - [[ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಖಂಡದಲ್ಲಿನ [[:ವರ್ಗ:ದೇಶಗಳು|ದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದು]].ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕದ ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತರಾಜ್ಯ. ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಯಾಮರೂನ್‍ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ.
&quot;ಶಾಂತಿ, ದುಡಿಮೆ, ಪಿತೃಭೂಮಿ&quot; ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ದೇಶದ [[ರಾಜಧಾನಿ]] [[ಯೋಂದೇ]].
==ಭೌಗೋಳಿಕ==
ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರ, ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ [[ನೈಜೀರಿಯ]], ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಚಾಡ್]] ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗೋ ಗಣರಾಜ್ಯ, ಗ್ಯಾಬಾನ್ ಮತ್ತು ರೀಯೊ ಮೂನಿ-ಇವು ಇದರ ಮೇರೆಗಳು. ಇದರ ಸಮುದ್ರತೀರದ ಉದ್ದ 220 ಮೈ. ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಸಂಯುಕ್ತರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 2,00,876 ಚ.ಮೈ.
==ಜನಸಂಖ್ಯೆ==
ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೨,೫೩೪,೫೩೨ (೨೦೧೩ರ ಅಂದಾಜು)&lt;!--CIA World Factbook--&gt;. ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವೂಂಡೇ.
== ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ==
[[File:Ahmadou Ahidjo.jpg|thumb|Former president [[Ahmadou Ahidjo]] ruled from 1960 until 1982.]]
ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ದೇಶವು [[೧೯೬೦]]ರ [[ಜನವರಿ ೧]]ರಂದು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್]] ದೇಶಗಳಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿತು.

  
==ಭೌತಲಕ್ಷಣ==
ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಮಧ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗಗಳು [[ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ]] ಪ್ರದೇಶ. ಇದರ ಎತ್ತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 2,000'. ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗ ಪರ್ವತಮಯ. ಬೇನ್ವಾ ನದಿಗೆ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಮ್ಯಾಂಡರ ಪರ್ವತ ಸುಮಾರು 5,000' ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಬಂದಂತೆ ಇದರ ಎತ್ತರ ಏರುತ್ತದೆ. ವೋಗೆಲ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಗಿಲ ಪರ್ವತಗ್ರಂಥಿಗಳು 6,000' ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಬಮೆಂಡ 8,000' ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಉಂಟು.

ಬಮೆಂಡದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಪರ್ವತಶ್ರೀಣಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಕವಲೊಡೆದು ಪೂರ್ವದ ಗಡಿಯ ಬಳಿ ಯೇಡ್ ಗ್ರಂಥಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲೂ 6,000' ಗಿಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಶಿಖರಗಳುಂಟು. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಬಳಿ ಇರುವ ಶ್ರೇಣಿ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಪರ್ವತ. [[ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾ|ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕ]]ದ ಜೀವಂತ [[ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ]] ಇದೊಂದೇ. [[ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಥಟ್ಟನೆ ಮೇಲೇರುವ ಈ ಪರ್ವತ 13,350'ನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪಶ್ಚಿಮಭಾಗ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇದರ [[ನೈಋತ್ಯ]]ಕ್ಕಿರುವ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ದ್ವೀಪಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವುದು ಫರ್ನಾಂಡೊ ಪೊ. ಈ ಪರ್ವತದ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ಸ್ ಅಳಿವೆಯಿದೆ. ಇದರ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲ 20 ಮೈ.ಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು.

ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಪರ್ವತಪಂಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಬೇನ್ವಾ ನದಿಯೂ ಲೋಗೋನ್ ನದಿಯ ಕೆಲವು ಉಪನದಿಗಳೂ ಉಗಮಿಸುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹರಿದು [[ಚಾಡ್ ಸರೋವರ]]ವನ್ನು ಸೇರುವ ಲೋಗೋನ್ ನದಿ ಸ್ವಲ್ಪದೂರ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಪೂರ್ವದ ಎಲ್ಲೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಬೇನ್ವಾದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಉಪನದಿ ಮೇಯೊ ಕೆಬ್ಬಿ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ನದಿಗಳ ಪೈಕಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ನಿಯಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಾನಗ, ಆಗ್ನೇಯದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಸಾಂಗ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

==ವಾಯುಗುಣ==
ಕ್ಯಾಮರೂನಿನದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ವಾಯುಗುಣ. ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣತೆ ಕಡಿಮೆ. ಮಧ್ಯಕ ವಾರ್ಷಿಕ ಉಷ್ಣತೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ 750-800 ಫ್ಯಾ., ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ 900 ಫ್ಯಾ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರಿನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್‍ನವರೆಗೆ ಬೀಸುವ ಈಶಾನ್ಯ ಮಾರುತ ಶುಷ್ಕವಾಗಿಯೂ ತಂಪಾಗಿಯೂ ಧೂಳಿನಿಂದ ಕೂಡಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರುತದ ಅವಧಿ ಕಡಿಮೆ. ವರ್ಷದ ಉಳಿದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೈಋತ್ಯದಿಂದ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿ [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರ]]ದಿಂದ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದು ಮಳೆ ಸುರಿಸುತ್ತದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ವಿಕ್ಟೋರಿಯದಲ್ಲಿ 163&quot;, [[ಚಾಡ್ ಸರೋವರ]]ದ ಬಳಿ 15&quot;. ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಪರ್ವತದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ ಡಿಬುಂಡ್ಷದಲ್ಲಿ 400&quot; ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

==ಸಸ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು==
ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ 40-60 ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮೈದಾನಗಳು ಮಳೆಗಾಡುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಕೆಲವು ಮರಗಳು 200' ವರೆಗೂ ಎತ್ತರವಾಗಿರುವುದುಂಟು. ಜವುಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಾಳೆ ಜೊಂಡುಗಳೂ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಗುಲ್ಮ ವೃಕ್ಷಗಳೂ ಉಂಟು. 4,000'-8,000' ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿತ್ಯ ಹಸಿರು ವೃಕ್ಷಗಳು ಮೈದಾನದವಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದವು. ಅವುಗಳ ಎತ್ತರ ಕಡಿಮೆ. ಇನ್ನೂ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇತರ ಬಗೆಯ ಮರಗಳೂ ಹುಲ್ಲೂ ಬಿದಿರೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಮಳೆಗಾಡುಗಳ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸವಾನ ಕಾಡುಗಳುಂಟು.

ದಟ್ಟವಾದ ಮಳೆಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ [[ಗೊರಿಲ್ಲ]], [[ಚಿಂಪಾಂಜಿ಼|ಚಿಂಪಾಂಜಿ]], ಬಗೆಬಗೆಯ [[ಕೋತಿ]]ಗಳು ಇವೆ. ಹುಲ್ಲುಬೆರೆತ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ [[ಆನೆ]], ಬಬೂನ್, [[ಜಿಂಕೆ]]ಗಳುಂಟು. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ಜಿರಾಫೆ]]ಗಳನ್ನೂ [[ಖಡ್ಗಮೃಗ]]ಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. [[ಬಾವಲಿ]], ಸಣ್ಣ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಗೆ ಬಗೆಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಇವೆ. ಹಾವು, ಹಲ್ಲಿ, ಕಪ್ಪೆಗಳೂ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲ. ಅಪಾಯಕಾರಿಗಳಾದ ಟ್ಸೆಟ್ಸಿ [[ನೊಣ]]ಗಳು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲೂ ಹುಲ್ಲುಗಾಡುಗಳಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ದನ]]ಗಳನ್ನು ಸಾಕುತ್ತಾರೆ. [[ಕುದುರೆ]], [[ಕತ್ತೆ]], [[ಒಂಟೆ]]ಗಳು ಹೇರುಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹುಲ್ಲುಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ [[ಜೇನು]] ಒಂದು ವಿಶೇಷ.
==ಕೃಷಿ, ಕೈಗಾರಿಕೆ==
ಆಫ್ರಿಕದ ಉಷ್ಣವಲಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಕ್ಯಾಮ ರೂನಿನಲ್ಲಿಯ ತಲಾ ವರಮಾನ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ಅದರ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಈಗಲೂ ಕೃಷಿಯೇ ತಳಹದಿ. ಮುಖ್ಯವಾದ ನಗದು ಬೆಳೆಗಳು ಕೋಕೋ, ಕಾಫಿ, ರಬ್ಬರ್ ಮತ್ತು ತಾಳೆ ಎಣ್ಣೆ. ಬನಾವವೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. [[ಹತ್ತಿ]]ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯೂ ಈಚೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾರ್ಗಂ, [[ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ|ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ]], [[ಭತ್ತ|ಬತ್ತ]], [[ಕಬ್ಬು]], [[ಕಡಲೇಕಾಯಿ|ನೆಲಗಡಲೆ,]] [[ಹುರುಳಿ]], [[ಎಳ್ಳು]], ತರಕಾರಿ ಇವು ಇತರ ಬೆಳೆಗಳು. ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್ ಬೇಸಾಯ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಪೂರ್ವ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನಲ್ಲಿ [[ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು|ಕೈಗಾರಿಕೆ]] ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. [[ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್|ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ]] ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಈಡೀಯಿ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರ. ಡೌಲ ಮುಖ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ.
==ಇತಿಹಾಸ==
[[File:Shumom-text.jpg|thumb|upright|[[Bamum script]] is a writing system developed by King Njoya in the late 19th century.]]
ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಇತಿಹಾಸ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್|ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್]] ನಾವಿಕ ಫರ್ನಾವೊ ಡೋಪೋ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವವರೆಗೂ ಅದರ ಇತಿಹಾಸವೇನೂ ತಿಳಿದುಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೋಠಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿಯ [[ಆದಿವಾಸಿಗಳು|ಆದಿವಾಸಿ]]ಗಳು ಪರಕೀಯರನ್ನು ದೇಶದ ಒಳಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹೋಗದಂತೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದುದ್ದರಿಂದ ಬಿಳಿಯರು ದೇಶೀಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು&lt;ref name=Fanso&gt;Fanso, V. G. (1989). ''Cameroon History for Secondary Schools and Colleges, Vol. 1: From Prehistoric Times to the Nineteenth Century.'' Hong Kong: Macmillan Education Ltd., p. 84, {{ISBN|0333471210}}.&lt;/ref&gt;
. ಅವರು ಒಳಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿಯ [[ದಂತಗಳು|ದಂತ,]] [[ರಬ್ಬರು]] ಮತ್ತು [[ಗುಲಾಮಗಿರಿ|ಗುಲಾಮರ]]ನ್ನು ತಂದು ಇವರಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಡೂಆಲ ಜನಾಂಗದ ಅಕ್ವ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ ಪಂಗಡಗಳ ರಾಜರು ಈ ವಿಧದ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಸಿರಿವಂತರಾದರು. 1800ರ ವೇಳೆಗೆ ತೀರಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪ್ರಭಾವ ಹರಡಿದುದಲ್ಲದೆ 1837ರಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಯಾದ ರಾಜ ತನ್ನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟನಿ]]ಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಂಡುವಂತಾಯಿತು. [[ಆಫ್ರಿಕಾ|ಆಫ್ರಿಕ]] ಮತ್ತು [[ಅಮೆರಿಕ]]ಗಳ ನಡುವೆ ಗುಲಾಮರ ವ್ಯಾಪಾರ ಭರದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ 1845ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಮಿಷನ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಸೇಕರ್ (1814-80) ಕ್ಯಾಮರೂನಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಆಕ್ವ ರಾಜನಿಂದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದ. 1848ರಲ್ಲಿ ಈತ ಬಿಂಬಿಯದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. 1858ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರನ್ನು ಫರ್ನಾಂಡೊ ಪೋದಿಂದ ಓಡಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗ ಸೇಕರ್ ಅಂಬಾಸ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಾಖೆಯನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದ. 1868ರಲ್ಲಿ [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ವ್ಯೋರ್‍ಮನ್ ಮೊದಲ ಜರ್ಮನ್ ಕೋಠಿಯನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ.&lt;ref name=historyworld&gt;{{cite web |url=http://historyworld.net |title=historyworld |access-date=17 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190407073336/http://historyworld.net/ |archive-date=7 April 2019 }}&lt;/ref&gt;  1876ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಮುನ್ನ ಸೇಕರ್ ಡೂಆಲ ಭಾಷೆಗೆ ಬರೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದನಲ್ಲದೆ, ಅಲ್ಲಿಯ ಗುಲಾಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ.
[[File:UPC-LEADERS.jpg|thumb|right|Leaders of the pro-independence [[Union of the Peoples of Cameroon|UPC]]]]
1832ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಡೂಆಲದ ನಾಯಕರು ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬ್ರಿಟನಿಗೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಮಾಡಿದ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬ್ರಿಟನಿನಿಂದ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ಅದರಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿತರಾದ ಜರ್ಮನರು 1884ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಒಡನೆ ಬ್ರಿಟಿಷರೂ [[ಫ್ರೆಂಚ್|ಫ್ರೆಂಚ]]ರೂ ಧಾವಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಏನೂ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಮೇಲೆ ಜರ್ಮನರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ವಿಕ್ಟೋರಿಯದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಮಿಷನ್ ಸಹ ಜರ್ಮನರ ವಶವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ [[ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್|ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್ನಿ]]ನವರು ನೆಲಸಿದರು. ಜರ್ಮನರ ಅಧಿಕಾರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಒಳಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ಹರಡಿ, ಜರ್ಮನರ ನೇರ ಆಡಳಿತ ಕ್ರಮೇಣ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.
ವಸಾಹತಿನ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಿರಿಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಜರ್ಮನರಿಗೆ ಸುಲಭ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ವ್ಯಾಪಾರ ಮೊದಲ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು. [[ಕಾಡು]]ಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಬ್ಬರು ಮತ್ತು [[ತಾಳೆ ಎಣ್ಣೆ]]ಗಳೂ ದಂತವೂ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾದುವು. ಆದ್ದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ತೋಟಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ, ರಬ್ಬರ್, ಕೋಕೋ [[ತಾಳೆಮರ|ತಾಳೆ]] ಮುಂತಾದವನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು. 1909-1913ರಲ್ಲಿ 195 ಮೈಲಿಗಳ [[ರೈಲು]]ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಸಾರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿದರೂ ನದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದುದರಿಂದ ಜನರ ತಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಹೊರಿಸಿ ಸಾಗಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1912ರ ವೇಳೆಗೆ 54,000 ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ತೋಟಗಳಿದ್ದರೂ ಅವು ವ್ಯಾಪಾರದ ಐದನೆಯ ಒಂದರಷ್ಟು ಸರಕುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದುವು. 1911ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ [[ಮೊರಾಕೊ|ಮೊರಾಕೋ]] ಮೇಲೆ ಫ್ರೆಂಚರ ರಕ್ಷಣೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡದ್ದರ ಫಲವಾಗಿ ಭೂಮಧ್ಯರೇಖೆಯ ಬಳಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದ 1,07,000 ಚ.ಮೈ. ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ 1919ರ ವರ್ಸೇಲ್ಸ್ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದದ ರೀತ್ಯ ಆ ಭಾಗವನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಕೊಡಬೇಕಾಯಿತು.
[[ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯಗಳು ಕ್ಯಾಮರೂನನ್ನು ಗೆದ್ದುವು. ಅದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸೂ [[ನೈಜೀರಿಯ]]ದ ಪಕ್ಕದ ಅಲ್ಪಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್ನೂ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡುವು. ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು [[ಲೀಗ್ ಆಫ್ ನೇಷನ್ಸ್]] ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‍ಗಳಿಗೆ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಸಿತು. [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ದ್ವಿತೀಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದ ಅನಂತರ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವಂತೆ [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ]] ಆದೇಶ ನೀಡಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Dupraz |first=Yannick |date=September 2019 |title=French and British Colonial Legacies in Education: Evidence from the Partition of Cameroon |url=https://wrap.warwick.ac.uk/119359/1/WRAP-French-British-colonial-Cameroon-Dupraz-2019.pdf |journal=The Journal of Economic History |language=en |volume=79 |issue=3 |pages=628–668 |doi=10.1017/S0022050719000299 |issn=0022-0507 }}&lt;/ref&gt; 
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ವಿಭಾಗ ಒಬ್ಬ ಕಮಿಷನರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಆತ ನೈಜೀರಿಯದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‍ನ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದ್ದ. ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ದೇಶೀಯ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1954ರಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಯಿತು. ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಉತ್ತರ ನೈಜೀರಿಯ ಪ್ರದೇಶದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ನೈಜರೀಯಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರಕುವ ಮುನ್ನ 1959ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜನಮತಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ನೈಜೀರಿಯದೊಂದಿಗೆ ಸೇರುವ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಮತ್ತೆ 1961ರ ಜನಮತಗಣನೆಯಲ್ಲೂ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಅದೇ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ನೈಜೀರಿಯದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಈ ಎರಡು ಜನಮತಗಣನೆಗಳಲ್ಲೂ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಗಣರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಐಕ್ಯವಾಗುವ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ 1961ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1ರಂದು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಲೀನವಾಯಿತು.
ಫ್ರೆಂಚರು ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ದ್ವಿತೀಯ ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಳವಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಜನರಲ್ ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಡ ಗಾಲನ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. 1960ರ ಜನವರಿ 1ರಂದು ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಯಿತು&lt;ref&gt;Ngoh, Victor Julius, &quot;The political evolution of Cameroon, 1884-1961&quot; (1979). Dissertations and Theses. Paper 2929.&lt;/ref&gt;.

==ಆಡಳಿತ==
ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷನೂ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷನೂ ಸಂಯುಕ್ತ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರೂ ನೇರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕೇಂದ್ರ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲವನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನೇಮಕಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಪೂರ್ವಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಪ್ರಧಾನಿಗಳೂ ಸಂಪುಟಗಳೂ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ.

==ಸಾರಿಗೆ==

ಪೂರ್ವ ಕ್ಯಾಮರೂನಿಗೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತೀಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೂ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವುಂಟು. ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಮಾರ್ಗಗಳು ನೈಜೀರಿಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಿವೆ. ಡೌಲ-ಯಾವೂಂಡೇ ಮತ್ತು ಯಾವೂಂಡೇ-ಬೆಲಾಬೊ ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಬೆಲಾಬೊದಿಂದ ನ್ಗಾವೂಂಡೇರೆಗೆ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯೊಂದುಂಟು. ಡೌಲ (2,00,000) ಮತ್ತು ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಮುಖ್ಯ ರೇವುಪಟ್ಟಣಗಳು. ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಹಲವು ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೂ ಇತರ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೂ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ವಿಮಾನ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಉಂಟು.
ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಪೂರ್ವ ಕ್ಯಾಮರೂನಿಗೂ ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವೂಂಡೇ (1,10,000). ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ರಾಜಧಾನಿ ಬೂಯೇಯ.


==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==

{{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಮರೂನ್}}

{{Unreferenced}}

[[ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು]]</text>
      <sha1>kflytv6aaquu001ni8rowie6vbmxs6g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1374150</id>
      <parentid>1374149</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T06:32:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */</comment>
      <origin>1374150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27488" sha1="bp7fq3euiry3phbwa1ybtopi5nyg8c0" xml:space="preserve">{{Infobox_ದೇಶ
|native_name = {{lang|fr|''République du Cameroun''}} - {{lang|en|''Republik of Cameroon''}}&lt;br /&gt; ''ರೆಪಬ್ಲಿಕ್ ದ್ಯು ಕ್ಯಾಮೆರೂನ್''
|conventional_long_name = ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಗಣರಾಜ್ಯ
|common_name = ಕ್ಯಾಮರೂನ್ 
|image_flag = Flag of Cameroon.svg
|image_coat = Coat of arms of Cameroon.svg
|symbol_type = ರಾಷ್ಟ್ರಚಿಹ್ನೆ
|image_map = LocationCameroon.png
|national_motto = {{lang|fr|Paix, Travail, Patrie}}&lt;br /&gt;([[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ]]ಯಲ್ಲ : ಶಾಂತಿ, ದುಡಿಮೆ, ಪಿತೃಭೂಮಿ)
|national_anthem = {{lang|fr|''[[Chant de Ralliement]]''}}
|official_languages = [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ|ಫ್ರೆಂಚ್]] ಮತ್ತು [[ಆಂಗ್ಲ]]
|common_languages =
|capital = [[ಯೋಂದೇ]]
|latd= 3|latm=52 |latNS= ಉ|longd=11 |longm=31|longEW=ಪೂ
|largest_city = [[Douala]]
|government_type = 
|leader_title1 = [[ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]]
|leader_name1 = [[ಪಾಲ್ ಬಿಯಾ]]
|leader_title2 = [[ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ]]
|leader_name2 = [[ಎಫ್ರೇಮ್ ಇನೋನಿ]]
|area_rank = ೫೨ನೇ ಸ್ಥಾನ
|area_magnitude = 1 E11
|area= 475,440 
|areami²= 183,568 &lt;!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --&gt;
|percent_water = 1.3
|population_estimate = 16,380,005 
|population_estimate_rank = ೫೯ನೇ ಸ್ಥಾನ 
|population_estimate_year = [[ಜುಲೈ]] [[೨೦೦೫]] 
|population_census = 15,746,179
|population_census_year = [[೨೦೦೩]]
|population_density = 34
|population_densitymi² = 88 &lt;!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --&gt;
|population_density_rank = ೧೩೮ನೇ ಸ್ಥಾನ
|GDP_PPP = $32.35 billion &lt;!-- cia.gov --&gt;
|GDP_PPP_rank = ೯೧ನೇ ಸ್ಥಾನ 
|GDP_PPP_year= 2005
|GDP_PPP_per_capita = $2,176
|GDP_PPP_per_capita_rank = 140th
|sovereignty_type = [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]]
|sovereignty_note = [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] &amp; [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್]]ಗಳಿಂದ
|established_event1 = ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದಿನ
|established_date1 = [[ಜನವರಿ ೧]], [[೧೯೬೦]]
|HDI = 0.497
|HDI_rank = ೧೪೮ನೇ ಸ್ಥಾನ
|HDI_year = 2003
|HDI_category = &lt;span style=&quot;color:#E0584E;&quot;&gt;low&lt;/span&gt;
|currency = [[CFA franc]]
|currency_code = XAF
|country_code = 
|time_zone = 
|utc_offset = +1
|time_zone_DST = 
|utc_offset_DST = 
|cctld = [[.cm]]
|calling_code = 237
|footnotes = 
}}

'''ಕ್ಯಾಮರೂನ್''' - [[ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಖಂಡದಲ್ಲಿನ [[:ವರ್ಗ:ದೇಶಗಳು|ದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದು]].ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕದ ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತರಾಜ್ಯ. ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಯಾಮರೂನ್‍ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ.
&quot;ಶಾಂತಿ, ದುಡಿಮೆ, ಪಿತೃಭೂಮಿ&quot; ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ದೇಶದ [[ರಾಜಧಾನಿ]] [[ಯೋಂದೇ]].
==ಭೌಗೋಳಿಕ==
ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರ, ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ [[ನೈಜೀರಿಯ]], ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಚಾಡ್]] ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗೋ ಗಣರಾಜ್ಯ, ಗ್ಯಾಬಾನ್ ಮತ್ತು ರೀಯೊ ಮೂನಿ-ಇವು ಇದರ ಮೇರೆಗಳು. ಇದರ ಸಮುದ್ರತೀರದ ಉದ್ದ 220 ಮೈ. ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಸಂಯುಕ್ತರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 2,00,876 ಚ.ಮೈ.
==ಜನಸಂಖ್ಯೆ==
ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೨,೫೩೪,೫೩೨ (೨೦೧೩ರ ಅಂದಾಜು)&lt;!--CIA World Factbook--&gt;. ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವೂಂಡೇ.
== ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ==
[[File:Ahmadou Ahidjo.jpg|thumb|Former president [[Ahmadou Ahidjo]] ruled from 1960 until 1982.]]
ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ದೇಶವು [[೧೯೬೦]]ರ [[ಜನವರಿ ೧]]ರಂದು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್]] ದೇಶಗಳಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿತು.

  
==ಭೌತಲಕ್ಷಣ==
ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಮಧ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗಗಳು [[ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ]] ಪ್ರದೇಶ. ಇದರ ಎತ್ತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 2,000'. ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗ ಪರ್ವತಮಯ. ಬೇನ್ವಾ ನದಿಗೆ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಮ್ಯಾಂಡರ ಪರ್ವತ ಸುಮಾರು 5,000' ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಬಂದಂತೆ ಇದರ ಎತ್ತರ ಏರುತ್ತದೆ. ವೋಗೆಲ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಗಿಲ ಪರ್ವತಗ್ರಂಥಿಗಳು 6,000' ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಬಮೆಂಡ 8,000' ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಉಂಟು.

ಬಮೆಂಡದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಪರ್ವತಶ್ರೀಣಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಕವಲೊಡೆದು ಪೂರ್ವದ ಗಡಿಯ ಬಳಿ ಯೇಡ್ ಗ್ರಂಥಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲೂ 6,000' ಗಿಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಶಿಖರಗಳುಂಟು. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಬಳಿ ಇರುವ ಶ್ರೇಣಿ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಪರ್ವತ. [[ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾ|ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕ]]ದ ಜೀವಂತ [[ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ]] ಇದೊಂದೇ. [[ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ ಥಟ್ಟನೆ ಮೇಲೇರುವ ಈ ಪರ್ವತ 13,350'ನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪಶ್ಚಿಮಭಾಗ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇದರ [[ನೈಋತ್ಯ]]ಕ್ಕಿರುವ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ದ್ವೀಪಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವುದು ಫರ್ನಾಂಡೊ ಪೊ. ಈ ಪರ್ವತದ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ಸ್ ಅಳಿವೆಯಿದೆ. ಇದರ ಗರಿಷ್ಠ ಅಗಲ 20 ಮೈ.ಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು.

ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಪರ್ವತಪಂಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಬೇನ್ವಾ ನದಿಯೂ ಲೋಗೋನ್ ನದಿಯ ಕೆಲವು ಉಪನದಿಗಳೂ ಉಗಮಿಸುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹರಿದು [[ಚಾಡ್ ಸರೋವರ]]ವನ್ನು ಸೇರುವ ಲೋಗೋನ್ ನದಿ ಸ್ವಲ್ಪದೂರ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಪೂರ್ವದ ಎಲ್ಲೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಬೇನ್ವಾದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಉಪನದಿ ಮೇಯೊ ಕೆಬ್ಬಿ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ನದಿಗಳ ಪೈಕಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ನಿಯಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಾನಗ, ಆಗ್ನೇಯದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಸಾಂಗ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

==ವಾಯುಗುಣ==
ಕ್ಯಾಮರೂನಿನದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ವಾಯುಗುಣ. ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣತೆ ಕಡಿಮೆ. ಮಧ್ಯಕ ವಾರ್ಷಿಕ ಉಷ್ಣತೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ 750-800 ಫ್ಯಾ., ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ 900 ಫ್ಯಾ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರಿನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್‍ನವರೆಗೆ ಬೀಸುವ ಈಶಾನ್ಯ ಮಾರುತ ಶುಷ್ಕವಾಗಿಯೂ ತಂಪಾಗಿಯೂ ಧೂಳಿನಿಂದ ಕೂಡಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರುತದ ಅವಧಿ ಕಡಿಮೆ. ವರ್ಷದ ಉಳಿದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೈಋತ್ಯದಿಂದ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿ [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರ]]ದಿಂದ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದು ಮಳೆ ಸುರಿಸುತ್ತದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ವಿಕ್ಟೋರಿಯದಲ್ಲಿ 163&quot;, [[ಚಾಡ್ ಸರೋವರ]]ದ ಬಳಿ 15&quot;. ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಪರ್ವತದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ ಡಿಬುಂಡ್ಷದಲ್ಲಿ 400&quot; ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

==ಸಸ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು==
ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ 40-60 ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮೈದಾನಗಳು ಮಳೆಗಾಡುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಕೆಲವು ಮರಗಳು 200' ವರೆಗೂ ಎತ್ತರವಾಗಿರುವುದುಂಟು. ಜವುಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಾಳೆ ಜೊಂಡುಗಳೂ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಗುಲ್ಮ ವೃಕ್ಷಗಳೂ ಉಂಟು. 4,000'-8,000' ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿತ್ಯ ಹಸಿರು ವೃಕ್ಷಗಳು ಮೈದಾನದವಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದವು. ಅವುಗಳ ಎತ್ತರ ಕಡಿಮೆ. ಇನ್ನೂ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇತರ ಬಗೆಯ ಮರಗಳೂ ಹುಲ್ಲೂ ಬಿದಿರೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಮಳೆಗಾಡುಗಳ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸವಾನ ಕಾಡುಗಳುಂಟು.

ದಟ್ಟವಾದ ಮಳೆಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ [[ಗೊರಿಲ್ಲ]], [[ಚಿಂಪಾಂಜಿ಼|ಚಿಂಪಾಂಜಿ]], ಬಗೆಬಗೆಯ [[ಕೋತಿ]]ಗಳು ಇವೆ. ಹುಲ್ಲುಬೆರೆತ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ [[ಆನೆ]], ಬಬೂನ್, [[ಜಿಂಕೆ]]ಗಳುಂಟು. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ಜಿರಾಫೆ]]ಗಳನ್ನೂ [[ಖಡ್ಗಮೃಗ]]ಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. [[ಬಾವಲಿ]], ಸಣ್ಣ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಗೆ ಬಗೆಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಇವೆ. ಹಾವು, ಹಲ್ಲಿ, ಕಪ್ಪೆಗಳೂ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲ. ಅಪಾಯಕಾರಿಗಳಾದ ಟ್ಸೆಟ್ಸಿ [[ನೊಣ]]ಗಳು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲೂ ಹುಲ್ಲುಗಾಡುಗಳಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ದನ]]ಗಳನ್ನು ಸಾಕುತ್ತಾರೆ. [[ಕುದುರೆ]], [[ಕತ್ತೆ]], [[ಒಂಟೆ]]ಗಳು ಹೇರುಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹುಲ್ಲುಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ [[ಜೇನು]] ಒಂದು ವಿಶೇಷ.
==ಕೃಷಿ, ಕೈಗಾರಿಕೆ==
ಆಫ್ರಿಕದ ಉಷ್ಣವಲಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಕ್ಯಾಮ ರೂನಿನಲ್ಲಿಯ ತಲಾ ವರಮಾನ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ಅದರ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಈಗಲೂ ಕೃಷಿಯೇ ತಳಹದಿ. ಮುಖ್ಯವಾದ ನಗದು ಬೆಳೆಗಳು ಕೋಕೋ, ಕಾಫಿ, ರಬ್ಬರ್ ಮತ್ತು ತಾಳೆ ಎಣ್ಣೆ. ಬನಾವವೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. [[ಹತ್ತಿ]]ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯೂ ಈಚೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾರ್ಗಂ, [[ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ|ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ]], [[ಭತ್ತ|ಬತ್ತ]], [[ಕಬ್ಬು]], [[ಕಡಲೇಕಾಯಿ|ನೆಲಗಡಲೆ,]] [[ಹುರುಳಿ]], [[ಎಳ್ಳು]], ತರಕಾರಿ ಇವು ಇತರ ಬೆಳೆಗಳು. ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್ ಬೇಸಾಯ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಪೂರ್ವ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನಲ್ಲಿ [[ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು|ಕೈಗಾರಿಕೆ]] ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. [[ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್|ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ]] ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಈಡೀಯಿ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರ. ಡೌಲ ಮುಖ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ.
==ಇತಿಹಾಸ==
[[File:Shumom-text.jpg|thumb|upright|[[Bamum script]] is a writing system developed by King Njoya in the late 19th century.]]
ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಇತಿಹಾಸ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್|ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್]] ನಾವಿಕ ಫರ್ನಾವೊ ಡೋಪೋ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವವರೆಗೂ ಅದರ ಇತಿಹಾಸವೇನೂ ತಿಳಿದುಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೋಠಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿಯ [[ಆದಿವಾಸಿಗಳು|ಆದಿವಾಸಿ]]ಗಳು ಪರಕೀಯರನ್ನು ದೇಶದ ಒಳಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹೋಗದಂತೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದುದ್ದರಿಂದ ಬಿಳಿಯರು ದೇಶೀಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು&lt;ref name=Fanso&gt;Fanso, V. G. (1989). ''Cameroon History for Secondary Schools and Colleges, Vol. 1: From Prehistoric Times to the Nineteenth Century.'' Hong Kong: Macmillan Education Ltd., p. 84, {{ISBN|0333471210}}.&lt;/ref&gt;
. ಅವರು ಒಳಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿಯ [[ದಂತಗಳು|ದಂತ,]] [[ರಬ್ಬರು]] ಮತ್ತು [[ಗುಲಾಮಗಿರಿ|ಗುಲಾಮರ]]ನ್ನು ತಂದು ಇವರಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಡೂಆಲ ಜನಾಂಗದ ಅಕ್ವ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ ಪಂಗಡಗಳ ರಾಜರು ಈ ವಿಧದ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಸಿರಿವಂತರಾದರು. 1800ರ ವೇಳೆಗೆ ತೀರಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪ್ರಭಾವ ಹರಡಿದುದಲ್ಲದೆ 1837ರಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಯಾದ ರಾಜ ತನ್ನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟನಿ]]ಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಂಡುವಂತಾಯಿತು. [[ಆಫ್ರಿಕಾ|ಆಫ್ರಿಕ]] ಮತ್ತು [[ಅಮೆರಿಕ]]ಗಳ ನಡುವೆ ಗುಲಾಮರ ವ್ಯಾಪಾರ ಭರದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ 1845ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಮಿಷನ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಸೇಕರ್ (1814-80) ಕ್ಯಾಮರೂನಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಆಕ್ವ ರಾಜನಿಂದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದ. 1848ರಲ್ಲಿ ಈತ ಬಿಂಬಿಯದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. 1858ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರನ್ನು ಫರ್ನಾಂಡೊ ಪೋದಿಂದ ಓಡಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗ ಸೇಕರ್ ಅಂಬಾಸ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಾಖೆಯನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದ. 1868ರಲ್ಲಿ [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ವ್ಯೋರ್‍ಮನ್ ಮೊದಲ ಜರ್ಮನ್ ಕೋಠಿಯನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ.&lt;ref name=historyworld&gt;{{cite web |url=http://historyworld.net |title=historyworld |access-date=17 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190407073336/http://historyworld.net/ |archive-date=7 April 2019 }}&lt;/ref&gt;  1876ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಮುನ್ನ ಸೇಕರ್ ಡೂಆಲ ಭಾಷೆಗೆ ಬರೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದನಲ್ಲದೆ, ಅಲ್ಲಿಯ ಗುಲಾಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ.
[[File:UPC-LEADERS.jpg|thumb|right|Leaders of the pro-independence [[Union of the Peoples of Cameroon|UPC]]]]
1832ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಡೂಆಲದ ನಾಯಕರು ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬ್ರಿಟನಿಗೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಮಾಡಿದ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬ್ರಿಟನಿನಿಂದ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ಅದರಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿತರಾದ ಜರ್ಮನರು 1884ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಒಡನೆ ಬ್ರಿಟಿಷರೂ [[ಫ್ರೆಂಚ್|ಫ್ರೆಂಚ]]ರೂ ಧಾವಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಏನೂ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಮೇಲೆ ಜರ್ಮನರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ವಿಕ್ಟೋರಿಯದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಮಿಷನ್ ಸಹ ಜರ್ಮನರ ವಶವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ [[ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್|ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್ನಿ]]ನವರು ನೆಲಸಿದರು. ಜರ್ಮನರ ಅಧಿಕಾರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಒಳಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ಹರಡಿ, ಜರ್ಮನರ ನೇರ ಆಡಳಿತ ಕ್ರಮೇಣ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.
ವಸಾಹತಿನ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಿರಿಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಜರ್ಮನರಿಗೆ ಸುಲಭ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ವ್ಯಾಪಾರ ಮೊದಲ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು. [[ಕಾಡು]]ಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಬ್ಬರು ಮತ್ತು [[ತಾಳೆ ಎಣ್ಣೆ]]ಗಳೂ ದಂತವೂ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾದುವು. ಆದ್ದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ತೋಟಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ, ರಬ್ಬರ್, ಕೋಕೋ [[ತಾಳೆಮರ|ತಾಳೆ]] ಮುಂತಾದವನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು. 1909-1913ರಲ್ಲಿ 195 ಮೈಲಿಗಳ [[ರೈಲು]]ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಸಾರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿದರೂ ನದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದುದರಿಂದ ಜನರ ತಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಹೊರಿಸಿ ಸಾಗಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1912ರ ವೇಳೆಗೆ 54,000 ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ತೋಟಗಳಿದ್ದರೂ ಅವು ವ್ಯಾಪಾರದ ಐದನೆಯ ಒಂದರಷ್ಟು ಸರಕುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದುವು. 1911ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ [[ಮೊರಾಕೊ|ಮೊರಾಕೋ]] ಮೇಲೆ ಫ್ರೆಂಚರ ರಕ್ಷಣೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡದ್ದರ ಫಲವಾಗಿ ಭೂಮಧ್ಯರೇಖೆಯ ಬಳಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದ 1,07,000 ಚ.ಮೈ. ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ 1919ರ ವರ್ಸೇಲ್ಸ್ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದದ ರೀತ್ಯ ಆ ಭಾಗವನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಕೊಡಬೇಕಾಯಿತು.
[[ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯಗಳು ಕ್ಯಾಮರೂನನ್ನು ಗೆದ್ದುವು. ಅದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸೂ [[ನೈಜೀರಿಯ]]ದ ಪಕ್ಕದ ಅಲ್ಪಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್ನೂ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡುವು. ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು [[ಲೀಗ್ ಆಫ್ ನೇಷನ್ಸ್]] ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‍ಗಳಿಗೆ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಸಿತು. [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ದ್ವಿತೀಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದ ಅನಂತರ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವಂತೆ [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ]] ಆದೇಶ ನೀಡಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Dupraz |first=Yannick |date=September 2019 |title=French and British Colonial Legacies in Education: Evidence from the Partition of Cameroon |url=https://wrap.warwick.ac.uk/119359/1/WRAP-French-British-colonial-Cameroon-Dupraz-2019.pdf |journal=The Journal of Economic History |language=en |volume=79 |issue=3 |pages=628–668 |doi=10.1017/S0022050719000299 |issn=0022-0507 }}&lt;/ref&gt; 
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ವಿಭಾಗ ಒಬ್ಬ ಕಮಿಷನರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಆತ ನೈಜೀರಿಯದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‍ನ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದ್ದ. ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ದೇಶೀಯ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1954ರಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಯಿತು. ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಉತ್ತರ ನೈಜೀರಿಯ ಪ್ರದೇಶದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ನೈಜರೀಯಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರಕುವ ಮುನ್ನ 1959ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜನಮತಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ನೈಜೀರಿಯದೊಂದಿಗೆ ಸೇರುವ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಮತ್ತೆ 1961ರ ಜನಮತಗಣನೆಯಲ್ಲೂ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಅದೇ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ನೈಜೀರಿಯದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಈ ಎರಡು ಜನಮತಗಣನೆಗಳಲ್ಲೂ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಗಣರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಐಕ್ಯವಾಗುವ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ 1961ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1ರಂದು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಲೀನವಾಯಿತು.
ಫ್ರೆಂಚರು ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ದ್ವಿತೀಯ ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಚಳವಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಜನರಲ್ ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಡ ಗಾಲನ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. 1960ರ ಜನವರಿ 1ರಂದು ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಯಿತು&lt;ref&gt;Ngoh, Victor Julius, &quot;The political evolution of Cameroon, 1884-1961&quot; (1979). Dissertations and Theses. Paper 2929.&lt;/ref&gt;.

==ಆಡಳಿತ==
ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷನೂ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷನೂ ಸಂಯುಕ್ತ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರೂ ನೇರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕೇಂದ್ರ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲವನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನೇಮಕಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಪೂರ್ವಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಪ್ರಧಾನಿಗಳೂ ಸಂಪುಟಗಳೂ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ.

==ಸಾರಿಗೆ==

ಪೂರ್ವ ಕ್ಯಾಮರೂನಿಗೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತೀಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೂ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವುಂಟು. ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಮಾರ್ಗಗಳು ನೈಜೀರಿಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಿವೆ. ಡೌಲ-ಯಾವೂಂಡೇ ಮತ್ತು ಯಾವೂಂಡೇ-ಬೆಲಾಬೊ ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಬೆಲಾಬೊದಿಂದ ನ್ಗಾವೂಂಡೇರೆಗೆ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯೊಂದುಂಟು. ಡೌಲ (2,00,000) ಮತ್ತು ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಮುಖ್ಯ ರೇವುಪಟ್ಟಣಗಳು. ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ಹಲವು ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೂ ಇತರ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೂ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ವಿಮಾನ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಉಂಟು.
ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಪೂರ್ವ ಕ್ಯಾಮರೂನಿಗೂ ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವೂಂಡೇ (1,10,000). ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಯಾಮರೂನಿನ ರಾಜಧಾನಿ ಬೂಯೇಯ.


==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==

{{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಮರೂನ್}}


[[ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು]]</text>
      <sha1>bp7fq3euiry3phbwa1ybtopi5nyg8c0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಒಗಾನೆಸ್ಸನ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15282</id>
    <revision>
      <id>1374151</id>
      <parentid>1339971</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T08:35:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1374151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4479" sha1="3bera7lrwbrzq1zioib7h77f65ouxra" xml:space="preserve">{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Databox}}
ಓಗನೆಸ್ಸನ್   (ಅನನಾಕ್ಟಿಯಮ್) [[ಮೂಲಧಾತು]] ಸಂಖ್ಯೆ -೧೧೮ಕ್ಕೆ &quot;[[ಶುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಅನ್ವಯಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ]]&quot; ಅಥವಾ IUPAC (International Union of Pure and Applied Chemistry)ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನೀಡಿರುವ ಹೆಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 118 ಹೊಂದಿರುವ ಮೂಲಧಾತುಗೆ '''ಒಗನೆಸ್ಸನ್''' IUPAC ಹೆಸರು . ಇದರ ಚಿಹ್ನೆ Og. ಇದರ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ IUPAC ಹೆಸರು ಯುನುನೋಕ್ಟಿಯಮ್. ಇದನ್ನು ಎಕ್ ರೇಡಾನ್ ಮತ್ತು ಮೂಲಧಾತು 118 ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಟಿನೈಡ್ ಮೂಲಧಾತುಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಚಿಹ್ನೆ ಯುಒಒ. ಇದು ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕದ p ಬ್ಲಾಕ್, ಅವಧಿ 7 ಮತ್ತು ಗುಂಪು 18 ರಲ್ಲಿದೆ . ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು 7 ನೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗುಂಪು 18 ರಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ಕೃತಕ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಪತ್ತೆಯಾದ ಯಾವುದೇ ಅಂಶಕ್ಕಿಂತ ಓಗನೆಸ್ಸನ್ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಈ ಮೂಲಧಾತುವನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015 ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಒಕ್ಕೂಟ (IUPAC) ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಒಕ್ಕೂಟ (IUPAP) ಗುರುತಿಸಿದವು. ಜೂನ್ 2016 ರಲ್ಲಿ IUPAC ಒಗಾನೆಸ್ಸನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಮತ್ತು Og ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು '''.''' ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 28 '''ನವೆಂಬರ್ 2016''' ರಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು .ಸರಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು [[೨೦೦೨]]ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.ಇಷ್ಟರವರೇಗೆ ಇದರ ಕೇವಲ ೩ ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು==
* [https://www.sciencenews.org/article/5-ways-heaviest-element-periodic-table-really-bizarre 5 ways the heaviest element on the periodic table is really bizarre], [[Science News|ScienceNews.org]]
* [https://web.archive.org/web/20061129112314/https://flerovlab.jinr.ru/flnr/elm118.html Element 118: Experiments on discovery], archive of discoverers' official web page
* [https://www.nytimes.com/2006/10/17/science/17heavy.html Element 118, Heaviest Ever, Reported for 1,000th of a Second], ''[[The New York Times]]''.
* [https://education.jlab.org/itselemental/ele118.html It's Elemental: Oganesson] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181227194554/https://education.jlab.org/itselemental/ele118.html |date=27 December 2018 }}
* [https://www.periodicvideos.com/videos/118.htm Oganesson] at ''[[The Periodic Table of Videos]]'' (University of Nottingham)
* [https://iupac.org/publications/pac/75/10/1601/ On the Claims for Discovery of Elements 110, 111, 112, 114, 116, and 118 (IUPAC Technical Report)]
* [https://www.webelements.com/oganesson/ WebElements: Oganesson] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161201022758/https://www.webelements.com/oganesson/ |date=2016-12-01 }}

{{ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕ}}
{{Unreferenced}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು]]

[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಮೂಲಧಾತುಗಳು]]</text>
      <sha1>3bera7lrwbrzq1zioib7h77f65ouxra</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಕಮಂಡಲ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21284</id>
    <revision>
      <id>1374132</id>
      <parentid>1340866</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T03:38:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31224-75</username>
        <id>99656</id>
      </contributor>
      <origin>1374132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3625" sha1="tq1xxux3xmtkqloacgns1yprx6yqek8" xml:space="preserve">{{ಚುಟುಕು}}
[[ಚಿತ್ರ:ಕಮಂಡಲ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ.jpg|thumb|right|250px|ಕಮಂಡಲ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ]]

ಕಮಂಡಲ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆ [[ಕೊಪ್ಪ]] ತಾಲುಕಿನ ಕೆಸವೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ.
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ &quot;ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದವರನ್ನು ಕೊಪ್ಪಕ್ಕೆ ಹಾಕು&quot; ಎಂಬ ಮಾತು ಇತ್ತು. ಅಂದರೆ ಇಲ್ಲಿಯ ದಟ್ಟ ಕಾಡಿಗೆ ಜನರು ಹೆದರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂತಹ ದಟ್ಟ ಕಾನನದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕಮಂಡಲ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷವೇನೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿ ವಿಗ್ರಹದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಒಳಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ನೀರು ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಈ ನೀರು ವರ್ಷದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ನೀರನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೆ ಹಲವಾರು ರೋಗಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

[[ಕೊಪ್ಪ]]ದಿಂದ [[ಮೃಗವಧೆ]] ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವ ಟಾರು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩ ಕಿ.ಮೀ ಕ್ರಮಿಸಿ, ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಸುಮಾರು ೧ ಕಿ.ಮೀ ಚಲಿಸಿದರೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು.
ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಇತರೆ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಳೆಂದರೆ [[ಮುಸುರೆ ಹಳ್ಳ]], [[ಕೆಸವೆ ಜಲಪಾತ]] ಮತ್ತು [[ಮೃಗವಧೆ]]. 
ಸ್ಥಳೀಯರ ಪ್ರಕಾರ ಮುಸುರೆ ಹಳ್ಳದಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯು ವನವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಹಳ್ಳದಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿದ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ತೊಳೆದಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.

ಇದು [[ಕೊಪ್ಪ]]ದಿಂದ [[ಮೃಗವಧೆ]] ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ೨ ಕಿ.ಮೀ ನಂತರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. 
[[ಕೆಸವೆ ಜಲಪಾತ]]ವು ಸುಮಾರು ೩೦ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿದೆ. ಕೆಸವೆ ಗ್ರಾಮದ ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆಯ ನಂತರ ಬರುವ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಅವರ ಮನೆ ಬಲಭಾಗದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫ ನಿಮಿಷ ನಡೆದರೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸ್ಥಳೀಯರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಬೇಕು. 
[[ಮೃಗವಧೆ]]ಯು [[ಕೊಪ್ಪ]]ದಿಂದ ೧೪ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ ರಾಮನು ಮಾಯ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿಯೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಗಬಹುದು.

{{Unreferenced}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು]]</text>
      <sha1>tq1xxux3xmtkqloacgns1yprx6yqek8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿ (ಟಿವಿ ಸರಣಿ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22022</id>
    <revision>
      <id>1374111</id>
      <parentid>1371852</parentid>
      <timestamp>2026-05-25T14:02:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1374111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="203222" sha1="gocit1cuspmxrod0wpp4awgjx698xtk" xml:space="preserve">{{Otheruses4|the US TV series|the UK TV drama of the same name|Supernatural (1977 TV series)|the UK nature show of the same name|Supernatural (1999 TV series)}}
{{Infobox Television
|show_name     =Supernatural
|image       =
|caption      = Season 5 title card
|genre=[[melodrama|Drama]], [[Paranormal]], [[Horror film|Horror]], [[Action genre|Action]], [[Adventure genre|Adventure]], [[Thriller (genre)|Thriller]]
|camera       =[[Single-camera setup]]
|picture_format   =[[1080i]] ([[High-definition television|HDTV]])
|audio_format    =
|runtime      =38-45 minutes (without commercials)
|creator      =[[Eric Kripke]]
|developer     =
|executive_producer=[[Eric Kripke]]&lt;br /&gt;[[McG]]&lt;br /&gt;[[David Nutter]]&lt;br /&gt;Robert Singer&lt;br /&gt;[[Kim Manners]]
|starring      =[[Jared Padalecki]]&lt;br /&gt;[[Jensen Ackles]]
|country      = United States
|language      =English
|network      =[[The WB Television Network|The WB]] (2005–2006)&lt;br /&gt;[[The CW Television Network|The CW]] (2006–present)
|first_aired    =September 13, 2005
|last_aired     =present
|num_seasons    =5
|num_episodes    =92 &lt;!--(as of November 19, 2009)--&gt; 
|list_episodes   =List of Supernatural episodes
|location      = [[British Columbia]]
|website      =http://www.cwtv.com/shows/supernatural
}}
ಜೆರಡ್ ಪಡೆಲಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಜೆನ್ಸನ್ ಅಕ್ಲೆನ್ಸ್, ಸ್ಯಾಮ್ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಡೀನ್ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಆಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿರುವ '''''ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿ '' ''' ಅಮೆರಿಕದ ಒಂದು [[ನಾಟಕ/]][[ಭಯಾನಕ ಕಥಾವಸ್ತುವಿನ]] [[ಟೆಲಿವಿಜನ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ]] ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು ಪಿಶಾಚಿಗಳ ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅತೀತವಾದ ಶಕ್ತಿಗಳ ಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾರೆ. [[ವ್ಯಾಂಕೋವರ್]] ಮತ್ತು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ]] ದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಕರಿಸಲಾಗಿರುವ ಸರಣಿಯ ಪ್ರಸಾರ [[ಡಬ್ಲ್ಯೂಬಿ]] ನಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 13, 2005ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮತ್ತು ಇದೀಗ [[ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂ]] ನೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ ಹೊಂದಿದೆ. [[ವಂಡರಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಂಡ್ ವೀಜನ್]] ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಇದನ್ನು [[ಎರಿಕ್ ಕ್ರಿಪ್ಕೆ]] ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಲೆನ್ರೆರ್ಟಜ್ ಮತ್ತು ಜಾಯ್ ಗ್ರುಸ್ಕಾ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಕಂತಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಾರಣ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಕಿಮ್ ಮ್ಯಾನರ್ಸ್]] ನಿಧನರಾದ ಸದ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಎರಿಕ್ ಕ್ರಿಪ್ಕೆ. [[ಮ್ಯಾಕ್ ಜಿ]] ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್ ಸಿಂಗರ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.zap2it.com/celebrities/news/zap-kimmannersobit,0,6396518.story |title='Supernatural,' 'X-Files' Director-Producer Kim Manners Dies |publisher=Zap2it |accessdate=2009-02-28 |date=2009-01-27 |archive-date=2009-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090130093831/http://www.zap2it.com/celebrities/news/zap-kimmannersobit%2C0%2C6396518.story |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
ಐದನೇ ಕಂತಿನ ಅವಧಿಯ ಪ್ರಸಾರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10, 2009ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಸರಣಿಯ ಮುಖ್ಯ ಕಥಾವಸ್ತು 22 ಉಪಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.0/}
== ನಿರ್ಮಾಣ ==
=== ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ರಚನೆ ===
[[ಚಿತ್ರ:Eric Kripke.jpg|thumb|alt= |ಅಮೇರಿಕಾದ ನಿರ್ಮಾತೃ ಎಂದು ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿರುವ ಎರಿಕ್ ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಅವರು ಪ್ರಪಂಚದ ವಿವಿಧ ಪುರಾಣ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಸ್ಪರ್ಶಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;scarierfiction&quot;/&gt;]]
ನಗರದ ಖ್ಯಾತಿವೆತ್ತರ ಕುರಿತು ಚಿಕ್ಕವರಿದ್ದಾಗಲೇ ಕುತೂಹಲ ಬೆಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ರಚನೆಕಾರ ಎರಿಕ್ ಕ್ರಿಪ್ಕೆ,&lt;ref name=&quot;theage2&quot;&gt;{{cite web
| url=http://www.theage.com.au/news/tv--radio/on-the-road-trip-from-hell/2006/01/03/1136050443994.html?page=2 | title=On the road trip from hell |accessdate=2009-09-30 |publisher=The Age |author=Maria Elena Fernandez |date=January 5, 2006}}&lt;/ref&gt; ''ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿ'' ಅನ್ನು ಟೆಲಿವಿಜನ್ ಗೆ ತರುವ ಮುನ್ನಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸರಣಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite web
| url=http://www.usatoday.com/life/television/news/2005-08-17-supernatural_x.htm | title='Supernatural' is an eerie natural for WB |accessdate=2009-09-30 |publisher=USA TODAY |author=Bill Keveney |date=August 17, 2005}}&lt;/ref&gt; ''ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿ'' ಅನ್ನು ಸೀನಿಮಾ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಅವರದಾಗಿತ್ತು &lt;ref name=&quot;chills&quot;&gt;{{cite web
| url=http://www.toledofreepress.com/2005/09/07/kripke-goes-for-supernatural-chills/ | title=Kripke goes for ‘Supernatural’ chills |accessdate=2009-09-30 |publisher=Toledo Free Press |author=Lauri Donahue |date=September 7, 2005}}&lt;/ref&gt; ಆದರೂ ಸರಣಿಯನ್ನಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಅಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಳೆದರು.&lt;ref name=&quot;children&quot;&gt;{{cite web
| url=http://www.smh.com.au/news/tv--radio/children-of-the-damned/2006/01/15/1137259939649.html | title=Children of the damned |accessdate=2009-09-30 |publisher=The Sydney Morning Herald |date=January 16, 2006}}&lt;/ref&gt; &quot;ಸತ್ಯದ ಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಪಿಶಾಚಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುವ&quot; ವಾಹನದಲ್ಲಿ ದೇಶ ಸಂಚರಿಸುವ ಟ್ಯಾಬ್ಲಾಯಿಡ್ ವರದಿಗಾರನ ಕಥಾಗುಚ್ಛದ ಮೂಲ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಕೈಬಿಟ್ಟ ನಂತರ ಸರಣಿಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹಲವಾರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡಿತು.&lt;ref name=&quot;theage2&quot;/&gt;&lt;ref&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.8&lt;/ref&gt; ಅಮೆರಿಕದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ, ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಬಲ್ಲ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ರಸ್ತೆ ಪಯಣದ ಸರಣಿ ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಈ ರೀತಿಯ ಕಥೆಗಳು ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣ, ಈ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಹೊರಬರಬಹುದಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;theage2&quot;/&gt; ಈ ಹಿಂದೆ [[ಡಬ್ಲೂಬಿ]] ಸರಣಿಗೆ ''[[ಟಾರ್ಜನ್]]'' ರಚಿಸಿದ ಕಾರಣ ಕ್ರಿಪ್ಕೆಗೆ ಹೊಸ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ನೆಟವರ್ಕ್ ಗಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಲಾಯಿತು.ಮತ್ತು ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಅವರು ''ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿ'' ಗೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡರು.&lt;ref name=&quot;chills&quot;/&gt; ಆದರೆ, ನೆಟವರ್ಕ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲಾಯಿಡ್ ವರದಿಗಾರನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡಲಿಲ್ಲ, ಹೀಗಾಗಿ ಕೊನೆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಹೋದರರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್,, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.6&lt;/ref&gt; ನಗರದ ಖ್ಯಾತಿವೆತ್ತವರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ [[ಸ್ಟಲ್ ಸೆಮಿಟ್ರಿಗೆ]] ಹತ್ತಿರ ಇರುವ [[ಕನ್ಸಾಸ್ ನ ಲಾರೆನ್ಸ್]] ನಿಂದ ಸಹೋದರರು ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.tvguide.com/news/supernatural-burning-questions-38374.aspx | title=Supernatural: Your Burning Questions Answered! | accessdate=2009-09-30 | publisher=TV Guide | date=October 12, 2006 | archive-date=2009-09-30 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090930220545/http://www.tvguide.com/news/Supernatural-Burning-Questions-38374.aspx | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳ ಹೆಸರಿನ ವಿಚಾರ ಬಂದ ನಂತರ ಕ್ರಿಪ್ಕೆ, [[ಜಾಕ್ ಕುರುವೋಕ್]] ಅವರ ರಸ್ತೆ ಪಯಣದ ಕಾದಂಬರಿ ಆನ್ ''[[ದಿ ರೋಡ್]]'' ಸವಿನೆನಪಿಗಾಗಿ &quot;ಸ್ಯಾಲ್&quot; ಮತ್ತು &quot;ಡೀನ್&quot; ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ &quot;ಸ್ಯಾಲ್&quot; ಹೆಸರು ಸರಿಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು &quot;ಸ್ಯಾಮ್&quot; ಎಂದು ಬದಲಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;scarierfiction&quot;&gt;{{cite web
| url=http://www.dailytelegraph.com.au/entertainment/tv/fact-scarier-than-fiction/story-e6frexlr-1111113119827 | title=Fact scarier than fiction |accessdate=2009-09-30 |publisher=The Daily Telegraph |date=March 8, 2007}}&lt;/ref&gt; ನಟ ಹ್ಯಾರಿಸನ್ ಫೋರ್ಡ್ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಸೂಚಕವಾಗಿ ಸಹೋದರರ ಕೊನೆಯ ಹೆಸರನ್ನು &quot;ಹ್ಯಾರಿಸನ್&quot; ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಡೀನ್ ಅನ್ನು ಹ್ಯಾನ್ ಸೋಲೊದ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಸರಂಜಾಮು ಹೊತ್ತು ಅಲೆಯುವವ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಆಶಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಕನ್ಸಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ ಹ್ಯಾರಿಸನ್ ಎನ್ನುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಕಾನೂನಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕಾಯಿತು.  [[ವಿಂಚೇಸ್ಟರ್ ರಹಸ್ಯ ಗೃಹದತ್ತ]] ಇರುವ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸರಣಿಗೆ &quot;ಆಧುನಿಕ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಭಾವನೆ&quot; ನೀಡುವ ಇಚ್ಛೆಯ ಕಾರಣ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರು &quot;ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್&quot; ಎಂದು ಇಡುವುದಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಇದು ಕೂಡ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತಂದಿಟ್ಟಿತು. ಮೊದಲು ಸ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಡೀನ್ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು &quot;ಜಾಕ್&quot; ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಕನ್ಸಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ಜಾಕ್ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇದ್ದ ಕಾರಣ ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಪಾತ್ರದ ಹೆಸರನ್ನು &quot;ಜಾನ್&quot; ಎಂದು ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;lastname&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.starpulse.com/news/index.php/2008/02/14/a_supernatural_spin_off_death_by_bad_tac |title=A 'Supernatural' Spin-Off? Death By Bad Taco? Series Creator Eric Kripke Explains |accessdate=2009-09-30 |publisher=Starpulse |author=Angie Rentmeester &amp; Noelle Talmon |date=February 14, 2008 |archive-date=2011-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110606234935/http://www.starpulse.com/news/index.php/2008/02/14/a_supernatural_spin_off_death_by_bad_tac |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
{{rquote|left|&quot;''We say it’s a modern American Western - two gunslingers who ride into town, fight the bad guys, kiss the girl and ride out into the sunset again. And we were always talking from the very beginning that if you’re going to have cowboys, they need a trusty horse.''&quot;|—Eric Kripke on the decision to add the Impala.&lt;ref name=&quot;impala&quot;/&gt;}}ಮುಂದುವರಿದಂತೆ, ''[[ಡ್ಯೂಕ್ ಆಫ್ ಹೆಜಾರ್ಡ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ನೈಟ್ ರೈಡರ್]]'' ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿರುವ ಟೆಲಿವಿಜನ್ ಶೋದೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ''ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿ'' ಯಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನಾದರೂ ಸೇರಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯ ಅವರಿಗೆ ಎದುರಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;impala&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.appeal-democrat.com/articles/car-58823-impala-kripke.html?orderby=TimeStampDescending&amp;oncommentsPage=1&amp;showRecommendedOnly=0 | title=Supernatural Impala | accessdate=2009-09-30 | publisher=Appeal-Democrat | date=January 10, 2008 | archive-date=2010-09-14 | archive-url=https://www.webcitation.org/5skI3l5DK?url=http://www.appeal-democrat.com/articles/car-58823-impala-kripke.html?orderby=TimeStampDescending | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಮೂಲತಃ ಅವರು [[೬೫ ಮಸ್ಟಾಂಗ್]] ಕಾರು ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಇಚ್ಛಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರ ನೆರೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿ, [[೬೭ ಇಂಪಾಲಾ]] ಆದರೆ ಸೂಕ್ತ ಎಕೆಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೇ ಅದರ ದೀಪಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಲೆ ಜನರು ಸ್ಥಬ್ಧರಾಗಿ ಅವರ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲು ಹಾಕುವಂತಹ ಕಾರು ನಿಮಗೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;scarierfiction&quot;/&gt; ಬದಲಿಗೆ ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ರಾಟ್ವಿಲ್ಲಿಯರ್ ಕಾರು ಆದರೆ ಸೂಕ್ತ, ಇದು ಅಟೊಮೋಬೈಲ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಕ್ರಮಣಕ, ಗಟ್ಟಮುಟ್ಟಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಜನರು ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಶೋಗೆ ಅದು ಸರಿಯಾದುದು ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;impala&quot;/&gt;
ಫಾಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಪೀಟರ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಅವರಿಗಾಗಿ ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಸರಣಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಜಾನ್ಸನ್ [[ವಂಡರಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೌಂಡ ವೀಜನ್]] ಟಿವಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ಕ್ರಿಪ್ಕೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web
| url=http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-13565220_ITM | title=Chasing new haunts: McG drives spooky road series to the WB.(Brief Article) |accessdate=2009-09-30 |publisher=Daily Variety |author=Michael Schneider |date=September 13, 2004}}&lt;/ref&gt; ತಕ್ಷಣವೇ ಜಾನ್ಸನ್ ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಎಂದು ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ ವಂಡರಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಲೀಕ [[ಮ್ಯಾಕ್ ಜಿ]] ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಸಹಿ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಾಣ ತಂಡ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಉಪಕಥೆ ತಯಾರಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪ್ರಾರಂಭಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಕಥಾಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಮೂಲತಃ ಸಹೋದರರು ತಂದೆಯ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯದೆ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮನ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಡೀನ್ ಆಗಮಿಸಿದ ವೇಳೆ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಇದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಓಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮನಗಂಡು ಪೀಟರ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಪುನಃ ಕಥೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ, ಅವರಿಬ್ಬರ ಅವರ ತಂದೆ ಬೇಟೆಗಾರರಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿದಂತೆ ಕಥೆ ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಥೆ, ಹಲವಾರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿತು. ಸ್ಯಾಮ್ ಗೆಳತಿ ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಪಿಶಾಚಿ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದು ಆಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಚಾರ ತಿಳಿದ ನಂತರವೇ ಅವನು ಡೀನ್ ಅನ್ನು ರಸ್ತೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಸಂದಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಆಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಸ್ಯಾಮ್ ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದ ಹಾಗೆ ಅವಳು ಕೂಡ ಸಾಯಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಯಾಮ್ ನ ಉದ್ದೇಶವಾದರೆ ಸರಿ ಎಂದು ಕ್ರಿಪ್ಕೆಗೆ ಅನಿಸಿತು.ಈ ಮೂಲಕ ಸರಿಯಾದ ಅಂತ್ಯವಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಆತನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.13&lt;/ref&gt; ಡೀನ್ ಒಬ್ಬ ಸರಣಿ ಕೊಲೆಗಾರ, ಅವನೇ &lt;ref name=&quot;Knight, Nicholas p.14&quot;&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.14
&lt;/ref&gt; ತಂದೆಯನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಸ್ಯಾಮ್ ನಂಬುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು &lt;ref&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.11&lt;/ref&gt; ಇತರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಆಗಿದ್ದವು. ಕ್ರಿಪ್ಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಹಿಂದೆ ''ಟಾರ್ಜನ್'' ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಡೆವಿಡ್ ನಟ್ಟರ್ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ನಂತರ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಕಂತಿನ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸುಲಭವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.10&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.21&lt;/ref&gt; ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅನುಭವ ಇರುವವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಬಯಸಿದ್ದರಿಂದ ಸರಣಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತಯೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ರಾಬರ್ಟ್ ಸಿಂಗರ್ ಅವರನ್ನು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಎಂದು ಕರೆತಂದಿತು. ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸರಣಿಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಹಿಂದೆ ''ಎಕ್ಸ್-ಫೈಲ್ಸ್'' ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದ ಸಹಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಜಾನ್ ಶಿಬಾನ್ ಅವರನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.12&lt;/ref&gt;
ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಮೊದಲು ಸರಣಿಯನ್ನು ಮೂರು ಕಂತು ಆಗಿ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ನಂತರ ಇದು ಐದಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿತು.&lt;ref name=&quot;threeseason&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.tvguide.com/news/eric-kripke-fields-35627.aspx | title=Eric Kripke Fields Your Questions About Supernatural | accessdate=2009-09-30 | publisher=TV Guide | date=February 15, 2007 | archive-date=2010-02-13 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100213182349/http://www.tvguide.com/news/eric-kripke-fields-35627.aspx | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಶಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;highnote&quot;&gt;{{cite web
| url=http://eclipsemagazine.com/hollywood-insider/supernatural-creator-eric-kripke-answers-fan%E2%80%99s-questions-%E2%80%93-part-iii/5639 | title=Supernatural Creator Eric Kripke Answers Fan’s Questions – Part III |accessdate=2008-05-25 |work=Eclipse Magazine}}&lt;/ref&gt;
=== ಬರವಣಿಗೆ ===
ನಗರದ ಖ್ಯಾತಿವೆತ್ತರ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಸಹಾಯಕರು ಜೊತೆಗೆ ಮೊದಲ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಐವರು ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;chills&quot;/&gt; ಕೆಲ ಬಾರಿ ಬರಹಗಾರರು ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡನೆಯಾಗುತ್ತ, ಬಹುತೇಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಂತಿನ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಒಂದಡೆ ಸೇರಿಸಿ ತಮ್ಮ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ಆಯಾ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ವಹಿಸಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಮತ್ತು ಬಾಬ್ ಸಿಂಗರ್ ಅಗತ್ಯ ಕಂಡಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಥೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರವೇ, ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.&lt;ref&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.150&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಸರಣಿಯ ಇತರ ಕಥೆಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ಖಚಿತ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಕುಲಂಕೂಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;chills&quot;/&gt; ಮೊದಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಪ್ಕೆಗೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರದ ಸಂಗತಿ ಎಂದು ಭಾಸವಾಗತೊಡಗಿತು.&lt;ref name=&quot;burningquestions&quot;&gt;{{cite web
| url=http://www.tvguide.com/news/supernatural-eric-kripke-38662.aspx | title=As Supernatural Returns, Your Burning Questions Are Answered! |accessdate=2009-09-30 |publisher=TV Guide |author= |date=October 4, 2007}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ, ಮೂರನೇ ಅವಧಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸರಣಿಯ styleಯ ಕುರಿತು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ಕಾರಣ ಕ್ರಿಪ್ಕೆಗೆ ಇದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಲಭ ಎನಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;burningquestions&quot;/&gt;
ದೂರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಯಾನಕ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಭಯಾನಕ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸುವಂತಹ ''[[ಪೋಲ್ಟೆರಗಿಸ್ಟ್]]'' ನಂತಹ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪ್ರಭಾವ ''ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಯ'' ಕಥಾವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ಗಾಢವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ.-ಮತ್ತು ''[[ಎವಿಲ್ ಡೆಡ್ 2]]'' ಮತ್ತು ''[[ಆನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ವೇರವೂಲ್ಫ್ ಇನ್ ಲಂಡನ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಸಮ್ಮಿಳಿತವಾಗಿದೆ. ಪೊಲ್ಟರಗಿಸ್ಟ್ ಕುರಿತು ಕ್ರಿಪ್ಕೆ, ನಿಮ್ಮ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲೇ ಭಯಾನಕ ಘಟನೆ ನಡೆಯಬಲ್ಲುದು ಎನ್ನುವುದು ಅದರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾರೆ. '''' ಗೊಥಿಕ್ ಕ್ಯಾಸಲ್ ನಲ್ಲಿ ಇರುವ ರಕ್ತ ಪಿಶಾಚಿಯ ಕುರಿತು ಎಷ್ಟು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಚಿಂತಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ?&lt;ref name=&quot;scarierfiction&quot;/&gt; ಇತರ ಪ್ರಭಾವದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ''[[ದಿ ಟು ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್]]'' ಮತ್ತು ಏಷಿಯಾ ಮೂಲದ ಭಯಾನಕ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ''[[ದಿ ಐ]]'' ಮತ್ತು ಜು-ಆನ್ ಮತ್ತು ''[[ರಿಂಗ್]]'' &lt;ref name=&quot;ccreport&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.tvsquad.com/2008/07/29/the-supernatural-panel-comic-con-report/ |title=The Supernatural Panel - Comic-Con Report |date=July 29, 2008 |work=TV Squad |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 4, 2012 |archive-url=https://www.webcitation.org/69ehsFfB3?url=http://www.aoltv.com/2008/07/29/the-supernatural-panel-comic-con-report/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
{{rquote|right|&quot;''It's always been a show about family, much more than it is about anything else. The mythology is only an engine to raise issues about family. A big brother watching out for a little brother, wondering if you have to kill the person you love most, family loyalty versus the greater good, family obligation versus personal happiness...''&quot;|—Eric Kripke&lt;ref name=&quot;threeseason&quot;/&gt;}}
ಎರಿಕ್ ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಪ್ರಕಾರ ವಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾರಿ ವಿಕಾರ ರೂಪಿಗಳ ಕುರಿತು ಸರಣಿ ನೀಡುವುದು ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿವಾರ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಭಯಾನಕ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತೆ ಸ್ಯಾಮ್ ವ ಮತ್ತು ಡೀನ್ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;funapoc&quot;/&gt; &quot;ಜನರಲ್ಲಿ ಭಯವನ್ನು ಹರಡುವುದೇ&quot; ಮಾತ್ರ ಅವರ ಏಕೈಕ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;teamspirit&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.star-ecentral.com/news/story.asp?file=/2007/5/27/tvnradio/17780155&amp;sec=tvnradio | title=Team spirit | accessdate=2009-09-30 | publisher=The Star Online | author=Mumtaj Begum | date= | archive-date=2007-07-14 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070714172338/http://www.star-ecentral.com/news/story.asp?file=/2007/5/27/tvnradio/17780155&amp;sec=tvnradio | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ, ಕೆಲ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಜೆರಡ್ ಪಡೆಲಕ್ಕಿ]] ಮತ್ತು [[ಜೆನ್ಸನ್ ಅಕಿಲ್ಸ್]] ನಡುವೆ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ತೇರನಾದ ಸಂಯೋಜನೆ ಇರುವುದನ್ನು ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಬಾಬ್ ಸಿಂಗರ್ ಗಮನಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಬಹಿರಂಗವಾದ ನಂತರ ವಿಕಾರರೂಪಿಗಳತ್ತ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸದೇ ಸಹೋದರರತ್ತ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ವಿಕಾರ ರೂಪಿಗಳನ್ನು ಕಥಾವಸ್ತುವಿನ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಪ್ರಕಾರ...&quot;ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ವಿಕಾರರೂಪಿಗಳನ್ನು ವಿರಾಮದವರೆಗೆ ದೊರೆಯಲಾರದಂತಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಒಂದು ಬಾರಿ ಆ ಪಾತ್ರ ಬಂದ ನಂತರ ಮೊದಲು ನಾಟಕ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿತ್ತು&quot;&lt;ref name=&quot;funapoc&quot;&gt;{{cite web | url=http://featuresblogs.chicagotribune.com/entertainment_tv/2009/08/supernatural-season-5-eric-kripke-cw.html | title='It's the fun Apocalypse': Creator Eric Kripke talks 'Supernatural' | accessdate=2009-09-30 | publisher=Chicago Tribune | author=Maureen Ryan | date=August 26, 2009 | archive-date=2009-10-08 | archive-url=https://web.archive.org/web/20091008122020/http://featuresblogs.chicagotribune.com/entertainment_tv/2009/08/supernatural-season-5-eric-kripke-cw.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
''[[ಲಾಸ್ಟ್]]'' ನಂತಹ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸರಣಿಗಳ ಬದಲಾಗಿ ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ''ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಯ ಕಾಲ್ಪನಿಕ'' ವನ್ನು ಸರಳವಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, &quot;'''ಕಂತಿನ ನಂತರ ಕಂತಿಗೆ ರಹಸ್ಯದೊಂದಿಗೆ ತೆರಳುವುದು ಕಷ್ಟಕರ ಸಂಗತಿ, ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿದಾಯಕ ಉತ್ತರ ನೀಡುವುದು ಒಂದು ಆಗಿತ್ತು&quot;''' &quot;'''''ಸರಣಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ style ಈ ಮೊದಲಿನ {{1}2}ಎಕ್ಸ್-ಫೈಲ್ಸ್ ಸರಣಿ ''ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಬಯಸಿದ್ದರು''. ಹಲವಾರು ಸರಣಿಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಹರಡಿರುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಆಧಾರಿತ ''ಸ್ವಸರಣಿಗಳನ್ನು'' ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿ ಸರಣಿಯು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸರಣಿಯ ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆಯೇ ಮೂರು ಸ್ವಸರಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ''' '' '''''ಈ ತೆರನಾದ ಪದ್ಥತಿಯಿಂದಾಗಿ ಸರಣಿಯನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನ ಸರಣಿಯ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಇರಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಮೂಲಕ ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಸರಣಿ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ಆಗಮಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;onfuton&quot;&gt;{{cite web
| url=http://www.thefutoncritic.com/rant.aspx?id=20071004 | title=On the Futon with... &quot;Supernatural&quot; Creator Eric Kripke |accessdate=2009-09-30 |publisher=The Futon Critic |author= Brian Ford Sullivan |date= October 4, 2007}}&lt;/ref&gt;'' 
=== ಪರಿಣಾಮಗಳು ===
ಎಂಟಿಟಿ ಎಫ್ಎಕ್ಸ್ ನಂತಹುಗಳನ್ನು ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕಾಗಿ&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://www.entityfx.com/who.html |title=Who |publisher=EntityFX | accessdate=2009-09-28}}&lt;/ref&gt; ಕಂಪನಿಗಳು ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಸರಣಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಎಂದು ಗುತ್ತಿಗೆ ಪಡೆದವು. ಸರಣಿಗಾಗಿ ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮ ವಿಭಾಗ ಈಗ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದೆ.&lt;ref name=&quot;effectsdvd&quot;&gt;{{cite video | people=|year=|title=Supernatural season 3 DVD featurette &quot;From Legends to Reality&quot;| medium=DVD|publisher=}}&lt;/ref&gt; ವಿಜ್ಯುವಲ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ ಎಂದು ಇವಾನ್ ಹೇಡನ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅವರು ಇತರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹೇಡನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅವರು ಬರಹಗಾರರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದಾದ ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ನಂತರ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟಂಟ್ ವಿಭಾಗದವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನಂತರ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ನಟರು ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೋಡುವುದನ್ನು ಖಚಿತ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಡನ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದು, ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಚಿತ್ರೀಕರಣವಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹೇಡನ್ ಕೂಡ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ವೇಳೆ ನಿರ್ದೇಶಕರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದು ಸಹಾಯ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ ಸಂಪಾದಕರನ್ನು ಅವರು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;p144&quot;&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.144&lt;/ref&gt; ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮ ವಿಭಾಗದ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ ಎಂದರೆ, ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಗೆ ಭೌತಿಕ ಆಕಾರ ನೀಡುವುದು,&lt;ref name=&quot;p144&quot;/&gt; ಕಥೆಗೆ ಲಾಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವಂತಿದ್ದರೆ ಆಗಾಗ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;effectsdvd&quot;/&gt;
=== ಸಂಗೀತ ===
''ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ'' ಕೃತ್ರಿಮ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಸಮಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಿಜವಾದ ಸಂಗೀತೋಪಕರಣಗಳಾದ ಗೀಟಾರ್ ಮತ್ತು ಸೆಲ್ಲೊಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ವಿಶೇಷ ಸಂಗೀತೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾದ ಕಂತುಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಕಂತು &quot; ಪೇಥ್&quot; ನಲ್ಲಿ &quot;ಬ್ಲಸ್ಸಿ ಗಾಸ್ಪೆಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್&quot; ಅನ್ನು ಮುರಿದ ಪಿಯಾನೋದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತರ ಟೆಲಿವಿಜನ್ ಸರಣಿಗಳಂತೆ ಅಲ್ಲದೇ, ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ಪೋಫರ್ ಲೆನ್ನೆರ್ಟಜ್ ಮತ್ತು ಜಾಯ್ ಗ್ರುಸ್ಕಾ, ಇಬ್ಬರು ಸಂಗೀತ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;music&quot;/&gt; ಸಂಗೀತ ರಚಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರಚನೆಕಾರು ಒಂದು ಪ್ರದರ್ಶನ ಬಿಟ್ಟು ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ನೀಡುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಲಾ 30 ನಿಮಿಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಸರಣಿಗೆ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಸರಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವಿಕೆ ಆಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸರಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ದೃಶ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಗೀತವಿರಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂದರೆ, &quot;ಡೆಡ್ ಇನ್ ವಾಟರ್ ದಿ ವಾಟರ್&quot; ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಆಫ್ ಆಂಗಲ್ ಶಾಟ್ ಗಳು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು &quot;ವಾಟರ್&quot; ಮತ್ತು &quot;ಡೈ&quot; ಶಬ್ಗಗಳನ್ನು ಮೆಲ್ಲಗೆ ಉಚ್ಚರಿಸಿ ವಿಕಾರ ಶಬ್ದ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.147&lt;/ref&gt; ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಅವರ ತಂದೆಯಿರುವ ಸಂದರ್ಬದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನಲೆ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ಯತೆ ಇದೆ. ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಯ ಖ್ಯಾತಿವೆತ್ತವರಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಾರಿ ಕಂತಿನ ಶೇ.75ರಷ್ಟು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಹೊಸತಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;music&quot;&gt;{{cite web | title = The Supernatural Music of Christopher Lennertz | work = Mania | publisher = Demand Media | date = July 27, 2006 | url = http://www.mania.com/supernatural-music-christopher-lennertz_article_51827.html | accessdate = 2009-09-27 | archive-date = 2008-03-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080306183119/http://www.mania.com/supernatural-music-christopher-lennertz_article_51827.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;
ಉಪಕಥೆಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಮೂಲ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಆದರೂ,,ಸರಣಿಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ ಎಂದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಕ್ ಸಂಗೀತ, ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ನೆಟವರ್ಕ್ ತೊರೆಯುವ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಹಾಕಿದ್ದರು. ಬಹುತೇಕ ಹಾಡುಗಳು ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಅವರ ಖಾಸಗಿ ಸಂಗ್ರಹದ್ದು, ಅವರ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ [[ಲೆಡ್ ಜೆಪ್ಪಲಿನ್]] ಅನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ವೆಚ್ಚದಾಯಕವಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{cite web
| url=http://eclipsemagazine.com/hollywood-insider/5626/ | title=Supernatural Creator Eric Kripke Answers Fan Questions – Part I |accessdate=September 30, 2009 |publisher=Eclipse Magazine |author= |date= April 23, 2008}}&lt;/ref&gt; ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ [[ಬ್ಲ್ಯೂಆಯಿಸ್ಟರ್ ಕಲ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಎಸಿ/ಡಿಸಿ]] ಬ್ಯಾಂಡ್ ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರಣಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಪಕಥೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಆಯ್ದ ಸರಣಿಯ ಹಿಂದಿನ ಘಟನಾವಳಿಗಳ ಮುಖ್ಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[&quot;ದಿ ರೋಡ್ ಸೊ ಫಾರ್&quot;]] ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳ ನಡುವೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಮ್ಮಿಳಿತ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರಾದರೂ ಕೆಲ ಬಾರಿ ಲೆನ್ನೆರ್ಟಜ್ ಮತ್ತು ಗ್ರುಸ್ಕಾ, ಹದಿನೈದರಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತು ಸೆಕೆಂಡ್ ಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ರಾಕ್ ಮಾದರಿಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಎಕೆಂದರೆ ಹಾಡಿನ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಪಡೆಯುವುದು ವೆಚ್ಚದಾಯಕ ವಿಚಾರವಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.148&lt;/ref&gt;
=== ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸ್ಥಳ ===
[[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲಿಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಪರಿಕ್ಷಾರ್ಥ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯಿತಾದರೂ ಮುಖ್ಯ ಚಿತ್ರೀಕರಣ [[ವ್ಯಾಂಕೋವರ್,]] [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ]] ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Knight, Nicholas p.14&quot;/&gt; ಈ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. [[ಬಂಟ್ಜೆನ್ ಸರೋವರ]]ದಲ್ಲಿ &quot;ಡೆಡ್ ಇನ್ ವಾಟರ್&quot; ಅನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.28&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು &quot;ಸಿಮೋನ್ ಸೇಡ್&quot;ನ ಕೊನೆಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು [[ಕ್ಲೆವಲ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ಯಾಂ]]ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ..40&lt;/ref&gt; ಶೋದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಸ್ಥಳಗಳ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಬಾರಿ ಮರುಬಳಕೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಲಾ ವಿಭಾಗದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮಾಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.134&lt;/ref&gt; [[ಬರ್ನ್ ಬೆ]]ಯ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಪಾರ್ಕ್, [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ]]ವನ್ನು &quot;ರೆಡ್ ಸ್ಕೈ ಆಟ್ ಮಾರ್ನಿಂಗ್&quot;ನಲ್ಲಿ ಸ್ಮಶಾನವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ &quot;ಬೆಡ್ ಟೈಮ್ ಸ್ಟೋರಿಸ್&quot; ನಲ್ಲಿ ಜಿಂಜರ್ ಬ್ರೆಡ್ ಹೌಸ್ ಕಾಟೆಜ್ ಆಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.44&lt;/ref&gt; ಹಾಗೆಯೇ [[ರಿವರ್ ವ್ಯೂ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್]] ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ &quot;ಅಸಿಲಂ&quot;&lt;ref name=&quot;p60&quot;&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ..60&lt;/ref&gt; ನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯತಾಣವಾಗಿ &lt;ref name=&quot;p101&quot;/&gt;&quot;ಮೈ ಟೈಮ್ ಆಫ್ ಡೈಯಿಂಗ್&quot;&lt;ref name=&quot;p101&quot;&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.101&lt;/ref&gt; ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿ, ಮತ್ತು &quot;ಫಾಲ್ಸಮ್ ಪ್ರಿಸನ್ ಬ್ಲ್ಯೂಸ್&quot;&lt;ref name=&quot;p101&quot;/&gt; ನಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಕೆಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಪಕಥೆಗಳು ಎಲ್ಲಿಯೋ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಹಳೆ ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಕೇವಲ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿನ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಸೆಟ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.133&lt;/ref&gt;
=== ಆಂತರ್ಜಾಲ ವಿತರಣೆ ===
ಉತ್ತೇಜನಾರ್ಥ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ನೆಟವರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಾರ ಮುಂಚೆ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನಲ್ಲಿ ಸರಣಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಡಬ್ಲ್ಯೂಬಿ ಪರಿಕ್ಷಾರ್ಥ ಉಪಕಥೆಯನ್ನು [[ಯಾಹೂ!]] ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.&lt;ref name=&quot;promotion&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usatoday.com/life/television/news/2005-09-06-supernatural_x.htm |title=New drama 'Supernatural' gets online jump |date=September 6, 2005 |work=USA Today|accessdate=September 22, 2009}}&lt;/ref&gt; ಇದರ ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆಯೇ ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂನ ಪರ್ವಕಾಲ ಎಂದರೆ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006ರಿಂದ ಹಿಡಿದು ''ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿ'' ಯ ಉಪಕಥೆಗಳನ್ನು [[ಆ್ಯಪಲ್|ಆಪಲ್]] [[ಐಟ್ಯೂನ್ ಸಂಗ್ರಹ]]ದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಮೂಲಕ ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂದ ಸರಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.variety.com/article/VR1117955946.html?categoryid=1009&amp;cs=1 |title=CW goes digital with iTunes |date=December 17, 2006 |work=Variety |accessdate=September 22, 2009}}&lt;/ref&gt; ತಿಂಗಳು ಕಳೆದ ನಂತರ, ಸೀಮಿತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಧ್ಯಂತರಗಳೊಂದಿಗೆ ನೆಟವರ್ಕ್ ತನ್ನ ವೆಬಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಪ್ರಸಾರದ ನಂತರದ ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಸೇರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thefutoncritic.com/news.aspx?id=20070119cw02 |title=The CW Expands Its Online Offerings by Streaming Several Primetime Series for Free on CWTV.Com |date=January 19, 2007 |work=The Futon Critic |accessdate=September 22, 2009}}&lt;/ref&gt; ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಆಸ್ಚ್ರೇಲಿಯದ [[ನೆಟವರ್ಕ್ ಟೆನ್]] ಕೂಡ ಜನವರಿ 11, 2007ರ ಪ್ರಾರಂಭದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇಡೀ ಉಪಕಥೆಗಳನ್ನು ಅದರ ವೆಬಸೈಟ್ ಮುಖಾಂತರ ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.zeropaid.com/news/8228/australias_network_ten_offers_supernatural_episodes_for_free_download/ |title=Australia’s Network TEN offers “Supernatural” episodes for free download |date=January 11, 2007 |work=Zero Paid |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091008125601/http://www.zeropaid.com/news/8228/australias_network_ten_offers_supernatural_episodes_for_free_download |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಪೈರಸಿ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವುದಕ್ಕೆ ದ್ವಿತೀಯ ಕಂತಿನ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಟೆನ್, ಆ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಐದು ದಿನ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ ಉಚಿತ ಡೌನಲೋಡ್ ಗೆ ಲಭ್ಯವಾದ ನೆಟವರ್ಕ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ಶೋ ಎನ್ನುವ ಖ್ಯಾತಿ ''ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿ'' ಸರಣಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು. ನಂತರದ ಉಪಕಥೆಗಳು ಟೆಲಿವಿಜನ್ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳ ಆನ್ ಲೈನ್ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dailytelegraph.com.au/entertainment/sydney-confidential/supernatural-is-first-online/story-e6frewz0-1111112810068|title=Supernatural is first online|date=January 10, 2007|work=Daily Telegraph|accessdate=September 22, 2009}}&lt;/ref&gt; ಸರಿಸುಮಾರು ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಪಕಥೆಗಳು ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟನ್ [[ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್]] ನಲ್ಲಿ ಡೌನಲೋಡ್ ಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://hamptonroads.com/node/292651 |title=Gamers turn to XBox Live for movies |publisher=The New York Times |author=Joanne Kaufman |accessdate=October 8, 2009 |date=July 9, 2007 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 3, 2010 |archive-url=https://www.webcitation.org/5sTYZhsX0?url=http://hamptonroads.com/node/292651 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಹಲವಾರು ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಟಿವಿ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೈಕಿ ''ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿ'' ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ [[ಅಮೆಜಾನ್.ಕಾಮ್]] ಹೊಸತಾದ ಅನ್-ಡಿಮಾಂಡ್ ಟಿವಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.boston.com/ae/tv/articles/2008/09/17/amazoncom_launches_new_tv_store/ |title=Amazon.com launches new TV store |date=September 17, 2008 |work=AP |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಜುಲೈ 25, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120725130153/http://www.boston.com/ae/tv/articles/2008/09/17/amazoncom_launches_new_tv_store/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
=== ಡಿವಿಡಿ ಮತ್ತು ಬ್ಲೂ-ರೇ ಡಿಸ್ಕ್‌ನ ಬಿಡುಗಡೆ ===
ಎರಡನೇ ಕಂತಿನ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಮೂರು ವಾರ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮೊದಲ ಕಂತಿನ ''ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿ'' ಯ ಸಿಕ್ಸ್ ಡಿಸ್ಕ್ ರೀಜನ್ 1 ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 5, 2006ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಕಂತಿನ ಎಲ್ಲ 22ಕಂತುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಡಿವಿಡಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ &quot;ಪೈಲಟ್&quot; ಮತ್ತು &quot;ಫ್ಯಾಂಟಮ್ ಟ್ರಾವೆಲ್ಲರ್&quot; ಕುರಿತು ಮಾಡಲಾಗಿರುವ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು, ಅಳಿಸಲಾಗದ ದೃಶ್ಯಗಳು, ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯ ಅವಧಿಯ ಸ್ನೀಕ್ ಪೀಕ್ ಡಿವಿಡಿ ರೋಮ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.tvshowsondvd.com/news/Supernatural/5598 |title=Supernatural - ''Supernatural'' date and extras for season 1 |date=May 4, 2006 |work=TVShowsOnDVD.com |author=Gord Lacey |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 29, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101229102342/http://www.tvshowsondvd.com/news/Supernatural/5598 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಮೊದಲ ಕಂತಿನ ''[[ಸ್ಮಾಲ್ ವಿಲ್ಲೆ]]'' ಯನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿ &quot;ಸೀಜನ್ ಒನ್ ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ ಪ್ಯಾಕ್&quot; ಎಂದು ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 18, 2007ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amazon.com/Smallville-Supernatural-Season-Starter-Pack/dp/B000UX6TC0/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;s=dvd&amp;qid=1252866630&amp;sr=8-1|title=Smallville/Supernatural: Season One Starter Pack |publisher=Amazon.com|accessdate=September 23, 2009}}&lt;/ref&gt; ರೀಜನ್ 2ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಮೇ &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amazon.co.uk/Supernatural-Season-Part-Jared-Padalecki/dp/B000BYCJ36/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;s=dvd&amp;qid=1252852422&amp;sr=1-1|title=Supernatural - Season 1 Part 1 (DVD) (2005)|publisher=Amazon.co.uk|accessdate=September 23, 2009}}&lt;/ref&gt; 22, 2006, ಮತ್ತು &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amazon.co.uk/Supernatural-Season-Part-Jared-Padalecki/dp/B000FKNPXY/ref=sr_1_3?ie=UTF8&amp;s=dvd&amp;qid=1252852422&amp;sr=1-3|title=Supernatural - Season 1 Part 2 (DVD) (2006)|publisher=Amazon.co.uk|accessdate=September 23, 2009}}&lt;/ref&gt; ಆಗಸ್ಟ್ 21, 2006ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಪೂರ್ಣ ಸೆಟ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ &lt;ref name=&quot;region2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.amazon.co.uk/Supernatural-Complete-First-Season-DVD/dp/B000IOMVS2|title=Supernatural - The Complete First Season [DVD]|publisher=Amazon.co.uk|accessdate=September 23, 2009}}&lt;/ref&gt; 2, 2006ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. 
ಮೂರನೇ ಕಂತಿನ ಸರಣಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಎರಡು ವಾರ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಅಂದರೆ, ಸೆಪ್ಚಂಬರ್ 11, 2007ರಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ಕಂತಿನ ಡಿವಿಡಿ ಬಾಕ್ಸ್ ಸೆಟ್ ಅನ್ನು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಸ್-ಡಿಸ್ಕ್ ರೀಜನ್ 1 ಎಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.tvshowsondvd.com/news/Supernatural/7367 |title=2nd Season Set For September: Date, Extras, More |date=May 23, 2007 |work=TVShowsOnDVD.com |author=David Lambert |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 4, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090804120051/http://www.tvshowsondvd.com/news/Supernatural/7367 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯ ಎಲ್ಲ 22 ಉಪಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಡಿವಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಕಥೆಯ ಕುರಿತ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು, ಅಳಿಸಲಾಗಿರುವ ದೃಶ್ಯಗಳು, ಬ್ಲೂಪರ್ಸ್, ಜೇರಡ್ ಪಡೆಲಕ್ಕಿಯ ಮೂಲ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕಂತಿನ ತಯಾರಿಕೆಯ ಅಂತಿಮ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.tvshowsondvd.com/news/Supernatural/7644 |title=Back of the Box Shows Season 2 Special Features |date=July 11, 2007 |work=TVShowsOnDVD.com |author=David Lambert |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 4, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090804120348/http://www.tvshowsondvd.com/news/Supernatural/7644 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ರೀಜನ್ 2ರಲ್ಲಿ ವೇಳೆ ಪುನಃ ಎರಡು ಭಾಗವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಮೇ 14, 2007,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amazon.co.uk/Supernatural-Season-Part-Jared-Padalecki/dp/B000NDETRE/ref=sr_1_3?ie=UTF8&amp;s=dvd&amp;qid=1252856761&amp;sr=8-3 |title=Supernatural - Season 2 Part 1 (DVD) |publisher=Amazon.co.uk|accessdate=September 23, 2009}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10, 2007&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amazon.co.uk/Supernatural-Season-Part-Jared-Padalecki/dp/B000QUCS2W/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;s=dvd&amp;qid=1252856761&amp;sr=8-1 |title=Supernatural - Season 2 Part 2 (DVD) |publisher=Amazon.co.uk|accessdate=September 23, 2009}}&lt;/ref&gt; ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಪೂರ್ಣ ಸೆಟ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29, 2007&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amazon.co.uk/Supernatural-Complete-Second-Season-DVD/dp/B000VDA1NC/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;s=dvd&amp;qid=1252856857&amp;sr=8-1 |title=Supernatural - The Complete Second Season (DVD) |publisher=Amazon.co.uk|accessdate=September 23, 2009}}&lt;/ref&gt; ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. 
ನಾಲ್ಕನೇ ಕಂತಿನ ಪ್ರಸಾರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಎರಡು ವಾರ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಕಂತಿನ ಡಿವಿಡಿ ಸೆಟ್ ಅನ್ನು ಫೈವ್ ಡಿಸ್ಕ್ ರೀಜನ್ 1 ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2, 2008&lt;ref name=&quot;dvd3&quot;/&gt; ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮತ್ತು ಅದನ್ನು [[ಬ್ಲೂ-ರೇ]] ನವಂಬರ್ 11, 2008ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.tvshowsondvd.com/news/Supernatural-Season-3-Bluray/10126 |title=Warner Announces 3rd Season Hi-Def Blu-ray Release: Date, Cost, Box Art &amp; More! |date=July 23, 2008 |work=TVShowsOnDVD.com |author=David Lambert |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಮೇ 29, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090529181410/http://www.tvshowsondvd.com/news/Supernatural-Season-3-Bluray/10126 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಕಂತಿನ ಎಲ್ಲ 16 ಉಪಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೂಪರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫಿಚರೇಟ್ಸ್ ಗಳಂತಹ ಸೀಮಿತ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯನ್ನು ಡಿವಿಡಿ ಹೊಂದಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;dvd3&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.tvshowsondvd.com/news/Supernatural-Season-3-Press-Release/9765 |title=Supernatural - A ''Supernatural'' Press Release for the 3rd Season DVD Package |date=June 3, 2008 |work=TVShowsOnDVD.com |author=David Lambert |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಜೂನ್ 6, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090606123036/http://www.tvshowsondvd.com/news/Supernatural-Season-3-Press-Release/9765 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಕಂತಿನ [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರತಿ]]ಯನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;dvd3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;dvd3&quot;/&gt; [[ಗ್ರೀನ್ ಲೈಟ್ ಸಂಗ್ರಹ]] ಬಾಕ್ಸ್ ಸೆಟ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ [[ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಖರೀದಿ]] ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅದು 26,500ಗಳು ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿದ್ದವು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸರಣಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ವಿಂಚೆಸ್ಚರ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ 1:64 ಅಳತೆಯ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ 1967 ಶೇವರ್ಲಾಟ್ ಇಂಪಾಲಾ ಸೇರಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.greenlightcollectibles.com/supernatural_diecast.html |title=GreenLight Produces Supernatural ’67 Impala for Third Season DVD Box Set |publisher=GreenLight Collectibles |accessdate=September 23, 2009 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090930030018/http://www.greenlightcollectibles.com/supernatural_diecast.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಆಗಸ್ಟ್ 25, 2008ರಂದು ಪೂರ್ಣ ಸೆಟ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರೀಜನ್ 2 ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amazon.co.uk/Supernatural-Complete-Third-Season-DVD/dp/B0016P2E48/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;s=dvd&amp;qid=1252861083&amp;sr=8-1 |title=Supernatural - The Complete Third Season (DVD) |publisher=Amazon.co.uk|accessdate=September 23, 2009}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಇದರ ಬ್ಲ್ಯೂ-ರೇ ನವಂಬರ್ 10, 200ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amazon.co.uk/Supernatural-Complete-Third-Season-Blu-ray/dp/B001CP4VMA/ref=sr_1_3?ie=UTF8&amp;s=dvd&amp;qid=1252861966&amp;sr=8-3 |title=Supernatural - Complete Third Season (Blu-ray) |publisher=Amazon.co.uk|accessdate=September 23, 2009}}&lt;/ref&gt;
ಐದನೇ ಕಂತು ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಒಂದು ವಾರಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಅಂದರೆ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1, 2009ರಂದು ನಾಲ್ಕನೇ ಕಂತಿನ ರೀಜನ್ 1, ಆರು ಡಿಸ್ಕ್ ಡಿವಿಡಿ ಬಾಕ್ಸ್ ಸೆಟ್ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಡಿಸ್ಕ್ ಬ್ಲೂ-ರೇ ಬಾಕ್ಸ್ ಸೆಟ್ ನೊಂದಿಗೆ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ನಾಲ್ಕನೇ ಅವಧಿಯ ಎಲ್ಲ 22 ಉಪಕಥೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು, ಬ್ಲೂಪರ್ಸ್, ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಮತ್ತು ಅಳಿಸಲಾದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ''ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಯ '''ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆ''' '' ಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.tvshowsondvd.com/news/Supernatural-Season-4/12026 |title=Supernatural - Official Announcement of ''Season 4'' DVDs &amp; Blu-rays Brings Date, Specs &amp; Bonus Material |date=June 3, 2009 |work=TVShowsOnDVD.com |author=David Lambert |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090920215612/http://www.tvshowsondvd.com/news/Supernatural-Season-4/12026 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sfuniverse.com/2009/08/31/supernatural-s4-dvd-bonus-and-free-preview/ |title=Supernatural S4 DVD, Bonus and Free Preview |publisher= SF Universe | date=August 31, 2009 |accessdate=September 23, 2009}}&lt;/ref&gt;'''''[[ಗುರಿ]] ಕೇಂದ್ರಿತ '''ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿ''' ಯ ಬೋನಸ್ ಡಿವಿಡಿ''' '' ''ಪ್ಯಾನೆಲ್ ಕಾಮಿಕ್-ಕಾನ್.'' ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. '''''ರೀಜನ್ 2ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಎರಡು ಕಂತುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಕಂತನ್ನು ಕೂಡ ಎರಡು ಭಾಗವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ, ಏಪ್ರಿಲ್ 27, 2009&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amazon.co.uk/Supernatural-Fourth-Season-Part-DVD/dp/B001PGWL14/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;s=dvd&amp;qid=1253187020&amp;sr=8-1 |title=Supernatural - Fourth Season Part 1 (DVD) |publisher=Amazon.co.uk|accessdate=September 23, 2009}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amazon.co.uk/Supernatural-Fourth-Season-Part-DVD/dp/B001SEQKK6/ref=sr_1_2?ie=UTF8&amp;s=dvd&amp;qid=1253187020&amp;sr=8-2 |title=Supernatural - Fourth Season Part 2 (DVD) |publisher=Amazon.co.uk|accessdate=September 23, 2009}}&lt;/ref&gt; 2009ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದರ ಪೂರ್ಣ ಸೆಟ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಬ್ಲೂ-ರೇ ನವಂಬರ್ 2, 2009ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amazon.co.uk/Supernatural-Complete-Fourth-Season-DVD/dp/B0028BAWUW/ref=sr_1_2?ie=UTF8&amp;s=dvd&amp;qid=1253187038&amp;sr=8-2 |title=Supernatural - Complete Fourth Season (DVD) |publisher=Amazon.co.uk|accessdate=September 23, 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amazon.co.uk/Supernatural-Complete-Fourth-Season-Blu-ray/dp/B0028BAWV6/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;s=dvd&amp;qid=1255015699&amp;sr=1-1 |title=Supernatural - Complete Fourth Season (Blu-ray) |publisher=Amazon.co.uk|accessdate=September 23, 2009}}&lt;/ref&gt;'' ''' 
== ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು ==
{{Main|Characters of Supernatural}}
{{rquote|right|''When I read the script, Dean just jumped out at me. With that character there was always a bit more comedy, and a bit more recklessness, and it just appealed to me more. So when I asked to read for that, they were like, ‘That’s what we’re looking for.’ So it was great. I found a character that I really enjoy playing.''|—Jensen Ackles on what drew him to the character of Dean Winchester.&lt;ref name=&quot;starc&quot;/&gt;}}
[[ಜೆರಡ್ ಪಡೆಲಕಿ]] ಮತ್ತು [[ಜೆನ್ಸನ್ ಅಕೆಲ್ಸ್]] ಅಭಿನಯಿಸಿರುವ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ, ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಯ ಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದೇಶದುದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವ ಸಹೋದರರಾದ [[ಸ್ಯಾಮ್]] ಮತ್ತು [[ಡೀನ್ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್]] ಅವರ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸರಣಿ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ''[[ಎಕ್ಸ್-ಫೈಲ್ಸ್]]'' ಮತ್ತು ''ಟ್ವಿಲ್ಟ್ ಝೋನ್'' ನಂತಹ ಭಯಾನಕ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಜೆರಡ್ ಪಡೆಲಕಿ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಅದೇ ರೀತಿಯ ಪಾತ್ರ ''ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿ'' ಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಕಾರಣ ಅವರು ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿದರು. ''[[ದಿ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್]] ನ '''[[ನಿಯೋ]]''' ಮತ್ತು '''ಸ್ಟಾರ್ ವಾರ್ಸ್''' ನ ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಕೈವಾಕರ್ ಗೆ ಸ್ಯಾಮ್ ನನ್ನು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತ &quot;ತಟಸ್ಥ ನಾಯಕ&quot;ನ ಪಾತ್ರ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಅವರು ಉತ್ಸುಕತೆ ತೋರಿದರು.|ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಕೈವಾಕರ್ ಗೆ ಸ್ಯಾಮ್ ನನ್ನು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತ &quot;ತಟಸ್ಥ ನಾಯಕ&quot;ನ ಪಾತ್ರ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಅವರು ಉತ್ಸುಕತೆ ತೋರಿದರು.}'''']] '' '''''ಅದೇ ರೀತಿ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದ [[ಮ್ಯಾಕ್ ಜಿ]] ಮತ್ತು ಡೆವಿಡ್ ನಟ್ಟರ್ &lt;ref name=&quot;newz&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.newzline.com/2007/02/07/supernatural-interview-with-jared-padalecki-sam-winchester/ |title=Supernatural interview with Jared Padalecki (Sam Winchester) |date=February 7, 2007 |work=Newzline |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080214205150/http://www.newzline.com/2007/02/07/supernatural-interview-with-jared-padalecki-sam-winchester/ |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; ಅವರೊಂದಿಗೆ ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಅನುಭವ ಇದ್ದ ಪಡೆಲಕಿ ಅವರಿಗೆ ಪಾತ್ರ ಅಡಿಷನ್ ಗೆ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.126&lt;/ref&gt; '' ''' '''''ಮೂಲತಃ ಅಕೆಲ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ನಟ್ಟರ್ ಸ್ಯಾಮ್ ಪಾತ್ರದ ಅಡಿಷನ್ ಗೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.130&lt;/ref&gt; ಆದರೆ,ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಓದಿದ ನಂತರ ಅವರು ಡೀನ್ ಪಾತ್ರ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರು.&lt;ref name=&quot;starc&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.star-ecentral.com/news/story.asp?file=/2008/9/12/tvnradio/1985443&amp;sec=tvnradio |title=Jensen Ackles enjoys doing Supernatural |date=September 12, 2008 |work=The Star Online |author=Mumtaj Begum |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 28, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081028170727/http://www.star-ecentral.com/news/story.asp?file=%2F2008%2F9%2F12%2Ftvnradio%2F1985443&amp;sec=tvnradio |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; '' ''' ''''''' ಅಡಿಷನ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಡಬ್ಲೂಬಿಯ [[ಸ್ಮಾಲ್ ವಿಲ್ಲೆ]] ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪಾತ್ರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.'''' ''' '''''ಡೀನ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ'' ಸ್ಮಾಲ್ ವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ''ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕಡಿತ'' ಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;tvguideackles&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.tvguide.com/news/supernatural-jensen-ackles-40196.aspx |title=Up Close with Supernatural's Jensen Ackles: Part 1 |date=October 25, 2007 |work=TV Guide |author=Ileane Rudolph |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090923235956/http://www.tvguide.com/news/supernatural-jensen-ackles-40196.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;''' 
ಸರಣಿಯು ಹಲವಾರು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದಿದ್ದರೂ, ಹಲವು ಪಾತ್ರಗಳು ಮರಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಸ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಡೀನ್ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ನ ತಂದೆ [[ಜಾನ್ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್]] ಆಗಿ [[ಜೆಫ್ರಿ ಡೀನ್ ಮಾರ್ಗನ್]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಜಾನ್, ಸರಿಸುಮಾರು ಮೊದಲ ಕಂತಿನ ಅರ್ಧಭಾಗ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಮರಳುವುದಿಲ್ಲ. ಎರಡನೇ ಕಂತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಯುವವರೆಗೆ ಅವರ ಪಾತ್ರ ಆಗಾಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಕಂತಿನ ಕೊನೆಯ ಉಪಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಗನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಅವರ ಆತ್ಮ ಮರಳುತ್ತದೆ. ಲೇಖಕ ಜಾನ್ ಶಿಬಾನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಜಾನ್ ಮೊದಲೇ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು &quot;ಸ್ಪ್ಲಿಟ್ ದಿ ಶೋ&quot; ತಂದೆಯಿಂದ ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಲೇಖಕ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಏನೆ ಇರಲಿ, ಏನೆ ಆಗಲಿ, ತಮ್ಮ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಏನೆ ಅಡ್ಡ ಬಂದರೂ ಸರಿ ಮಕ್ಕಳು, ತಂದೆ ಮತ್ತು ವಿಕಾರರೂಪಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸಿಬಾನ್ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟಕರ. ಯಾಕೆಂದರೆ ತಂದೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದಾದರೂ ಏನು? ಎನ್ನುವಂತಿತ್ತು. ಮಕ್ಕಳು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಆತ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವೇ ಅಥವಾ ಏನು?&lt;ref name=&quot;shiban&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.digitalspy.co.uk/cult/a42692/supernatural-writer-john-shiban.html |title='Supernatural' writer John Shiban |date=February 15, 2007 |work=Digital Spy |author=Neil Wilkes |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081006191354/http://www.digitalspy.co.uk/cult/a42692/supernatural-writer-john-shiban.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗನ್ ''ಅತಿಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿ'' ಯ ಎರಡನೇ ಕಂತಿಗೆ ಮರಳುವುದಕ್ಕೆ ನಿರಾಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದ. ಏಕೆಂದರೆ, ''[[ಗ್ರೇಸ್ ಅನಾಟಮಿ]] ಯಲ್ಲಿ ಆತನ ಪಾತ್ರ ಮರಳುತ್ತಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;morganfate&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usatoday.com/life/people/2006-04-20-morgan_x.htm?POE=LIFISVA |title=Jeffrey Dean Morgan awaits his fate |date=April 20, 2006 |work=USA Today | author= William Keck |accessdate=September 22, 2009}}&lt;/ref&gt; ಮಾರ್ಗನ್ ತನ್ನ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಆ ಪಾತ್ರ ನಿಭಾಯಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಪಾತ್ರದ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗೆ ಅಡೆತಡೆಯಾದಂತಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;askaus&quot;&gt;{{cite web |url=http://ausiellofiles.ew.com/2009/08/19/ask-ausiello-spoilers-on-greys-house-ncis-more |title=Ask Ausiello: Spoilers on 'Grey's,' 'House,' 'NCIS,' 'Bones,' 'Gossip Girl,' 'Supernatural,' and more! |date=August 19, 2009 |work=EW.com |author=Michael Ausiello |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 26, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090826221333/http://ausiellofiles.ew.com/2009/08/19/ask-ausiello-spoilers-on-greys-house-ncis-more/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
ಮೊದಲ ಕಂತಿನ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಪಿಶಾಚಿ [[ಅಜಾಜೆಲ್]] ಮತ್ತು [[ಹೆಸರಿಡದ ಆತನ ಮಗಳನ್ನೂ]] ಕೂಡ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಕಂತಿನ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅಜೆಜಲ್ ಬರೀ ತನ್ನ ನೆರಳಿನ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಜಾನ್ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಭೌತಿಕ ರೂಪ ತಾಳುತ್ತಾನೆ. ಅಜೆಜನ್ ನ ಮಗಳು, [[ನಿಕ್ಕಿ ಲೇನ್ ಐಕೊಕ್ಸ್]] ಬರೆದ ಭಾವಚಿತ್ರದಂತಿದ್ದ [[ಮೆಗ್ ಮಾಸ್ಟರ್]] ಎಂಬ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾಳೆ. ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಕಿಮ್ ಮ್ಯಾನ್ನರ್ಸ್ ಅವರು ಐಕೊಕ್ಸ್ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಓರ್ವನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.140&lt;/ref&gt; ಎರಡನೇ ಕಂತಿನ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉಪಕಥೆಗಾಗಿ [[ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಲೇನೆ]] ಅವರಿಂದ ಅಜೆಜಲ್ ಪಾತ್ರ ಬಿಂಬಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಆ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಕರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಕಾರಣ [[ಎರಡನೇ ಕಂತಿನ ಅಂತಿಮ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ]] ಬರುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;allhellDVD&quot;&gt;{{cite video | people=Eric Kripke, Sera Gamble, and Bob Singer |year=|title=Supernatural season 2 DVD commentary for the episode &quot;All Hell Breaks Loose&quot;| medium=DVD|publisher=}}&lt;/ref&gt; ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಬಿ. ಚಿತ್ರಿಸಿದ ನಾಲ್ಕನೇ ಕಂತಿನ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅಜೆಜಲ್ ಸಾವಿನ ನಂತರವೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. &quot;ಇನ್ ದಿ ಬಿಗಿನಿಂಗ್&quot; ಪ್ರವಾಸದ ಉಪಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಕೆಬೆ ಮತ್ತು [[ಮಿಚ್ ಪಿಲೆಗ್ಗಿ]] ಮತ್ತು ಕಂತಿನ ಅಂತಿಮ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ [[ರಾಬ್ ಲಾಬೆಲ್ಲೆ]] ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲ ಕಂತಿನ ಅಂತ್ಯದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮೆಗ್ ನಿಂದ ದೆವ್ವ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡ ಅಜೆಜಲ್ ನ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಶಾಚಿ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಪಿಶಾಚಿಯು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಯಾಮ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಕನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಐದನೇ ಕಂತಿನ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪುನಃ [[ರಾಚೆಲ್ ಮೈನರ್]] ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ವಿಂಚೆಸ್ಚರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೋಪಾತ್ಮ ಮೆಗ್ ಕೊಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿರುವಾಗಲೇ ನಾಲ್ಕನೇ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಐಕೊಕ್ಸ್ ಪಾತ್ರ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.
[[ಚಿತ್ರ:Jim Beaver 1.jpg|thumb|alt= |ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯದ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಟ ಜಿಮ್ ಬೀವರ್ ಅವರು ಖಂಡಿತ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಕಾಲದ ಜೊತೆಗಾರ 2),ಪುಟ.136&lt;/ref&gt;]]ಹೊಸ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಲೇಖಕರು ಬೇಟೆಗಾರರ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಇಚ್ಚಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;hunterflesh&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.tvguide.com/news/supernaturals-creator-shares-38379.aspx |title=Supernatural's Creator Shares More Season 2 Secrets |date=October 19, 2006 |work=TV Guide |author=Angel Cohn |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 3, 2010 |archive-url=https://www.webcitation.org/5sThEPsS5?url=http://www.tvguide.com/news/supernaturals-creator-shares-38379.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಮೊದಲ ಕಂತಿನ ಪ್ರಸಾರದ ವೇಳೆ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಕುಟುಂಬದ ಹಳೇ ಸ್ನೇಹಿತನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಟ [[ಜಿಮ್ ಬೇವರ್]] ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ಬಾಬಿ ಸಿಂಗರ್]] ಆಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಡೀನ್ ತಂದೆಯ ಸಾವಿನ ನಂತರ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tvguide.com/news/supernatural-eric-kripke-38662.aspx |title=As Supernatural Returns, Your Burning Questions Are Answered! |date=October 4, 2007 |work=TV Guide | author= |accessdate=September 22, 2009}}&lt;/ref&gt; ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಲ ತಂದೆಯಾಗಿ ಪಾತ್ರ ಸರಣಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬೇಟೆಗಾರರು ಪದೇ ಪದೇ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಹರ್ವೆಲಿಯ ರೋಡ್ ಹೌಸ್ ನ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ ಇತರ ಬೇಟೆಗಾರರು ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯ ಕಂತಿನ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜಾನ್ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ದಿವಂಗತ ಸ್ನೇಹಿತನ ಪತ್ನಿ [[ಎಲೆನ್ ಹಾರ್ವೆಲ್ಲೆ]] ಇದರ ಮಾಲೀಕಳಾಗಿದ್ದು, [[ಸಮಂತಾ ಫೇರಿಸ್]] ಳಿಂದ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ [[ಜೊ ಹಾರ್ವೆಲ್ಲೆ]] ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಆ[[ಲೋನಾ ಟಾಲ್]] ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. [[ಚಾಂಡ್ ಲಿಂಡಬರ್ಗ್]] ನಟಿಸಿರುವ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಮತಿ [[ಆಶ್]] ಇದ್ದು, ಅವಳು ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಆತೀತವಾದ ಶಕ್ತಿಗಳ ಜಾಡನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಅಪಾರವಾದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಸ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಡೀನ್ ನ &quot;14 ವರ್ಷದ ಸಹೋದರಿ&quot;ಯ ಹಾಗೆ ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ನಿರ್ಮಾಪಕ ಭಾವಿಸಿದ ಕಾರಣ ಟಾಲ್ ಳನ್ನು ಸರಣಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web
| url=http://blogs.trb.com/network/cwsource/2007/08/supernatural_wheres_jo_plus_pl.html | title=Supernatural: Where's Jo? Plus, Plot Rumors! |accessdate=2008-01-15 |work=The CW Source}}&lt;/ref&gt; ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು ಎಂದು ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.buddytv.com/articles/supernatural/supernatural-1-16234.aspx |title='Supernatural' Creator Talks about Going Up Against 'Lost' |date=January 30, 2008 |work=BuddyTV |author=Don Williams |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 11, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081211203536/http://www.buddytv.com/articles/supernatural/supernatural-1-16234.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅದೇ ರೀತಿ, ಎರಡನೇ ಕಂತಿನ ಅಂತಿಮ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುವ ವೇಳೆ ಆಶ್ ಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ಮೂರನೇ ಕಂತಿನ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಎಲೆನ್ ಮರಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ [[ಲೇಖಕರು ಮುಷ್ಕರ]] ಹೂಡಿದ ಕಾರಣ ಆ ಉಪಕಥೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಬೇಕಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.tvguide.com/news/supernatural-burning-questions-39261.aspx |title=Supernatural Burning Questions Answered! |date=February 7, 2008 |work=TV Guide |author= |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 4, 2012 |archive-url=https://www.webcitation.org/69egSP0FQ?url=http://www.tvguide.com/news/supernatural-burning-questions-39261.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಮೂರನೇ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಅಂತಿಮ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದರು.[173] ಆದರೆ, ಅವಳಿಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾದ ಒಪ್ಪಂದ ಸ್ವೀಕಾರ್ಹವಾಗದ ಕಾರಣ ಫೇರಿಸ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದಳು. ಎಕೆಂದರೆ ಅದು. (ಅವಳಿಗೆ) ಹಣ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ವೆಚ್ಚದಾಯಕವಾಗಿತ್ತು.[175] ಆದರೆ, ನಂತರ ಜೋ ಮತ್ತು ಎಲೆನ್ ಐದನೇ ಕಂತಿನ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು.
ಮೂರನೇ ಲೇಖಕರು ಪರಿಚಯಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ರಾಕ್ಷಸವಾಗಿರುವ ಹಳೇ ಮಾಟಗಾರ್ತಿ [[ರೂಬಿ]], ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಗಳು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ, ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂ ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರ ಬೇಕು ಎಂದು ವಿನಂತಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾರಣ, ಶ್ರೀಮಂತ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನಿಗೂಢ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರುವ ತನಗೆ ತಾನೇ ಕಳ್ಳಿ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುವ [[ಬೆಲಾ ಟಾಲ್ಬೊಟ್]] ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತು. ಈ ಮೊದಲು ಹಲವಾರು ಉಪಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವಳನ್ನು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.tvguide.com/news/supernatural-exec-we-8522.aspx |title=Supernatural Exec: &quot;We Won't Be One Tree Hill with Monsters!&quot; |date=July 21, 2007 |work=TV Guide |author=Michael Ausiello |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 4, 2012 |archive-url=https://www.webcitation.org/69efzoeVf?url=http://www.tvguide.com/news/supernatural-exec-we-8522.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[ಕ್ಯಾಟ್ ಕ್ಯಾಸಿಡಿ]] ಮತ್ತು [[ಲೌರೆನ್ ಕೋಹನ್]] ಕ್ರಮವಾಗಿ ರೂಬಿ ಮತ್ತು ಬೇಲಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಈ ಮೊದಲು ಅವರು ಬೇರೆ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅಡಿಷನ್ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.scifi.com/scifiwire/index.php?category=1&amp;id=42554 |title=''Supernatural'' Welcomes New Girls |date=July 23, 2007 |work=SCI FI Wire |author=Cindy White |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಜನವರಿ 14, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080114073550/http://www.scifi.com/scifiwire/index.php?category=1&amp;id=42554 |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; ಮೂರನೇ ಕಂತಿನ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಆರು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ನಟಿಯರಿಬ್ಬರನ್ನು ಆ ಉಪಕಥೆಗಳ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂದು ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಂದ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಕಾರಣ, ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಲಾಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.buddytv.com/articles/supernatural/supernatural-convention-brings-18107.aspx|title=Creator Eric Kripke Talks 'Supernatural' Season 4|last=Williams|first=Don|date=September 8, 2008|publisher=BuddyTV|accessdate=2009-04-11|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://www.webcitation.org/69eg9BqaE?url=http://www.buddytv.com/articles/supernatural/supernatural-convention-brings-18107.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸಿಡಿಯನ್ನು ಬಜೆಟ್ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಕೈಬಿಡಬೇಕಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tvguide.com/news/Supernatural-Lets-Katie-15874.aspx|title=Supernatural Lets Katie Cassidy Go|date=June 23, 2008|work=[[TV Guide]]|accessdate=2009-01-26|archive-date=2013-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016004232/http://www.tvguide.com/news/supernatural-lets-katie-15874.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ನಾಲ್ಕನೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲೂ ರೂಬಿ ಪಾತ್ರ ಪುನರ್ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯಾಯಿತು. ಆಡಿಷನ್ ನಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೇವಲ &quot;ಪ್ರೇಮಾಸಕ್ತಿ&quot; ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು. ಕಂತಿನ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಸಾಯುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು [[ಜಿನಿವಿವ್ ಕಾರ್ಟಿಸ್]] ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;tvruby&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tvguide.com/News/Genevieve-Cortese-Supernatural-3.aspx|title=Supernatural's Ruby: &quot;I Feel Like, Deep Down, She's In Love with Sam&quot;|last=Mitovich|first=Matt|date=November 19, 2008|publisher=[[TV Guide]]|accessdate=2009-01-26|archive-date=2009-02-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20090201054130/http://www.tvguide.com/News/Genevieve-Cortese-Supernatural-3.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ಸರಣಿಗೆ [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಾಲ್ಪನಿಕತೆ]] ತರಬೇಕಾದ ಕಾರಣ ಲೇಖಕರು ಎಂಜೆಲ್ [[ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಯಲ್]] ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ರಚಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://blog.zap2it.com/frominsidethebox/2008/11/misha-collins-i.html|title=Misha Collins Is 'Supernatural's' Dark Angel|last=O'Hare|first=Kate|date=November 18, 2008|publisher=[[Zap2it]]|accessdate=2009-04-08|archive-date=2009-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20090708041658/http://blog.zap2it.com/frominsidethebox/2008/11/misha-collins-i.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಎಂಜೆಲ್ಸ್ ಗಳ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಇಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಅಡಿಷನ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ರಾಕ್ಷಸ ಎಂದು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;buddy&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.buddytv.com/articles/supernatural/exclusive-interview-misha-coll-23092.aspx|first=Don|title=Exclusive Interview: Misha Collins of 'Supernatural'|date=September 25, 2008|publisher=[[BuddyTV]]|accessdate=2009-04-08|archive-date=2014-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129124739/http://www.buddytv.com/articles/supernatural/exclusive-interview-misha-coll-23092.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ನಟನಾಗಿ [[ಮಿಶಾ ಕಾಲಿನ್ಸ್]] ನಟನಾಗಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಕಂತಿನ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮೂರನೇ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಿನ ನಂತರ ನರಕದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಡೀನ್ ಅನ್ನು ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಯಲ್ ಸಚೇತನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಸಹಯೋಗಿಯಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಮೂಲತಃ ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೇವಲ ಆರು ಉಪಕಥೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಂತರ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://tvblog.ugo.com/tv/three-questions-with-supernaturals-misha-collins |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2009-08-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090816103416/http://tvblog.ugo.com/tv/three-questions-with-supernaturals-misha-collins |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಐದನೇ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲಿನ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಬೆಂಬಲದ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಎನ್ನುವುದು ಕಾಲಿನ್ಸ್ ನಂಬಿಕೆ.&lt;ref name=&quot;eagle&quot;&gt;{{cite web|url=http://readingeagle.com/article.aspx?id=117537|title='Supernatural' actor Misha Collins is the new angel on the block|last=Spelling|first=Ian|date=December 14, 2008|publisher=ReadingEagle.com|accessdate=2009-04-08|archive-date=2013-10-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20131015234205/http://readingeagle.com/article.aspx?id=117537|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ಕಾಸ್ಟಿಯಲ್ ಪಾತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಇತರ ದೇವದೂತರ ಪಾತ್ರಗಳು &quot;ದಿ ಮಿಲಿಟಂಟ್ &quot; ಮತ್ತು &quot;ಡೊಗ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್&quot;&lt;ref name=&quot;Ian Spelling&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.readingeagle.com/article.aspx?id=117537 |title='Supernatural' actor Misha Collins is the new angel on the block |date=December 14, 2008 |work=The New York Times Syndicate |author=Ian Spelling |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 18, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150318215507/http://www2.readingeagle.com/article.aspx?id=117537 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ನಲ್ಲಿ [[ರಾಬರ್ಟ್ ವಿಸಡಮ್]] ಅವರನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಆಗಮಿಸುತ್ತವೆ.ಲೂಸಿಫರ್, ಜ್ಯೂಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ ನಿವೆನ್ ಅವರಿಗೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ [[ಉರಿಯಲ್]], ಶಾಪಗ್ರಸ್ತ ದೇವದೂತೆ &lt;ref name=&quot;Ian Spelling&quot;/&gt;[[ಅನ್ನಾ ಮಿಲ್ಟನ್]] ಆಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ಅವಳು ಪುನಃ ತನ್ನ ದೇವದೂತೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗೊಂಡರೂ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಯಲ್ ಹಿರಿಯ [[ಜಕಾರಿಯಾ]]ನಾಗಿ [[ಕರ್ಟ್ ಫುಲ್ಲರ್]] ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ತರುವುದಕ್ಕೆ ಅವನು ದುಷ್ಠ ಶಕ್ತಿಗಳ ಸಂಹಾರಕ್ಕೆ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೂ ವಿಸಡಮ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ಮ್ಯಾಕ್ ನಿವೆನ್ ಮತ್ತು ಫುಲ್ಲರ್ ಮಾತ್ರ ಅವರ ಪಾತ್ರಗಳು ಐದನೇ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದವು. ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ [[ಲೂಸಿಫರ್]] ಆಗಿ [[ಮಾರ್ಕ್ ಪೆಲ್ಲೆಗ್ರಿನೊ]] ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಯಲ್ &lt;ref name=&quot;Tamara Brooks&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.hitfix.com/articles/2009-7-26-supernatural-returns-to-haunt-comic-con |title='Supernatural' returns to haunt Comic-Con |date=July 26, 2009 |work=HitFix |author=Tamara Brooks |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 8, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090908120421/http://www.hitfix.com/articles/2009-7-26-supernatural-returns-to-haunt-comic-con |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪೆಲ್ಲೆಗ್ರಿನೊ ದ್ವಿತೀಯ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅವರಿಗೆ ಅಡಿಷನ್ ಇಲ್ಲದೇ ಲೂಸಿಫೆರ್ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Tamara Brooks&quot;/&gt;
ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಸಹೋದರರ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಭಾವಿಸಿರುವುದನ್ನು ಲೇಖಕರು ಅರಿತುಕೊಂಡರು. ಇದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದಕ್ಕೆ, ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು ಕೆಲ ಬಾರಿ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಕೆಲ ಬಾರಿ ಅವು ಸತ್ತಿರುವಂತೆಯೂ ಬರೆಯುವ ಮೂಲಕ ಉಪಕಥೆಗೆ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C0DE0DF153FF931A15752C0A9609C8B63&amp;sec=&amp;spon=&amp;pagewanted=2 |title=TELEVISION; Things That Go Bump in Prime Time |date= January 22, 2006 |work=The New York Times | author= Kate Aurthur |accessdate=September 22, 2009}}&lt;/ref&gt;
== ಸಾರಾಂಶ ==
{{Main|List of Supernatural episodes}}
=== ಪ್ರಥಮ ಕಂತು ===
{{Main|Supernatural (season 1)}}
22 ಉಪಕಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ '''ಪ್ರಥಮ ಕಂತಿನ''' ಪ್ರಸಾರವು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 13, 2005ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಮೇ 4, 2006ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಹದಿನಾರು ಉಪಕಥೆಗಳನ್ನು ಮಂಗಳವಾರ ರಾತ್ರಿ 9 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅದರ ಸರಣಿಯನ್ನು ಗುರುವಾರ ಪುನರ್ ನಿಗದಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tv.ign.com/objects/828/828507.html |title=Supernatural: Season 1 |date= |work=IGN | author= |accessdate=September 22, 2009}}&lt;/ref&gt; ಬೇಟೆಗೆ ಎಂದು ತೆರಳಿ ಕಳೆದುಹೊಗಿದ್ದ ತಂದೆ ಜಾನ್ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಅವರನ್ನು ಶೋಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಡೀನ್ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಸಹೋದರರಿಬ್ಬರು ಒಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ತಂದೆ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೇಟೆಗಾರನಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಆವನು ಅತಿಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿಯ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಾದ [[ದೆವ್ವ]], [[ಪಿಶಾಚಿ]] ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ [[ರಾಕ್ಷಸ]]ರನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೂಡ ಅದನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಡೀನ್ ಮುಗ್ಧ ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೆವ್ವಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಂದೆ ಇರುವ ಸ್ಥಳದ ಕುರಿತು ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಯಣ ಮುಂದುವರಿದಂತೆ ಸ್ಯಾಮ್ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ತಂದೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ. ಆತನು ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಡೀನ್ ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕೊಂದಿರುವ ಹಳದಿ ಕಣ್ಣಿನ ರಾಕ್ಷಸನ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಅಲ್ಲದೇ. ಅವನನ್ನು [[ಸ್ಯಾಮುಯೆಲ್ ಕೊಲ್ಟ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ [[ಕಲ್ಪಿತ ಗನ್]] ನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕೊಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
=== ಎರಡನೇ ಕಂತು ===
{{Main|Supernatural (season 2)}}
22 ಕಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ '''ಎರಡನೇ ಕಂತಿನ''' ಪ್ರಸಾರವು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಗುರುವಾರ ರಾತ್ರಿ 9 ಗಂಟೆಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, 28, 2006ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಮೇ 17, 2007ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tv.ign.com/objects/828/828508.html |title=Supernatural: Season 2 |date= |work=IGN | author= |accessdate=September 22, 2009}}&lt;/ref&gt; ಇದರಲ್ಲಿ ತಂದೆಯ ಸಾವಿಗೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಡೀನ್ ರಾಕ್ಷಸರ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಸಹಯೋಗಿಗಳಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಎಲ್ಲೆನ್, ಜೊ ಮತ್ತು ಆಶ್ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಬಾಗವಾಗಿ, ರಾಕ್ಷಸರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಯೋಜನೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಅವನು ಸ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಅವನಂತಿರುವ ಇತರರನ್ನು ಹೋರಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಕೂಡಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.
=== ಮೂರನೇ ಕಂತು ===
{{Main|Supernatural (season 3)}}
16 ಕಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ '''ಮೂರನೇ ಕಂತಿನ''' ಪ್ರಸಾರವು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಗುರುವಾರ ರಾತ್ರಿ 9 ಗಂಟೆಗೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4, 2007ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಮೇ 15, 2008ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://tv.ign.com/objects/906/906738.html |title=Supernatural: Season 3 |date= |work=IGN |author= |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 18, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100418202328/http://tv.ign.com/objects/906/906738.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಮೂರನೇ ಅವಧಿಗೆ 22 ಉಪಕಥೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, 25ನೇ ಉಪಕಥೆಯ ಡಿಸೆಂಬರ್ 5, 2007ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯವಾದ ಕೂಡಲೇ ನಿರ್ಮಾಣ ಕೆಲಸವನ್ನು 2007-2008ರಲ್ಲಿ [[ರೈಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕ]] ಮುಷ್ಕರ ಹೂಡಿದ ಕಾರಣ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ ಮತ್ತು ಮೇ 2008ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಹೊಸ ಉಪಕಥೆಗಳ ಪ್ರಸಾರದ ಬಾಕಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಂತಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹದಿನಾರಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;EW4&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,20185232_13,00.html |title=Spring TV preview: Inside 26 shows |publisher=[[Entertainment Weekly]] |accessdate=2008-03-27 |last=Stack |first=Tim |archive-date=2008-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080324215931/http://www.ew.com/ew/article/0,,20185232_13,00.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಡೀನ್ ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ಮೇಲೆ ತಂತ್ರ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ವೇಳೆ ಸಹೋದರರಿಬ್ಬರು [[ರೂಬಿ]] ಹೆಸರಿನ ರಾಕ್ಷಸವನ್ನು ಬೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಸ್ಯಾಮ್ ನತ್ತ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲದೇ, ಡೀನ್ ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ತನ್ನಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ನಿಗೂಢ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರುವವ ಮತ್ತು &quot;ಸಂಗ್ರಾಹಕ&quot; [[ಬೆಲಾ ಟಾಲ್ಬೊಟ್]] ನನ್ನು ಕೂಡ ಅವರು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಆವನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮುಳ್ಳಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಡೀನ್ ನ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಪತ್ರವನ್ನು ವಶದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಲಿಲಿಥ್]] ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಸಹೋದರರಿಬ್ಬರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
=== ನಾಲ್ಕನೇ ಕಂತು ===
{{Main|Supernatural (season 4)}}
22 ಉಪಕಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ '''ನಾಲ್ಕನೇ ಕಂತಿನ''' ಪ್ರಸಾರವು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಗುರುವಾರ ರಾತ್ರಿ 9 ಗಂಟೆಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 18, 2008ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಮೇ 14, 2009ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://tv.ign.com/objects/142/14238677.html |title=Supernatural: Season 4 |date= |work=IGN |author= |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 8, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100308024045/http://tv.ign.com/objects/142/14238677.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಯಲ್]] ನ ದೇವದೂತರೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಗೂಡಿ 66 [[ಮುದ್ರೆ]]ಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುವ ಲಿಲಿಥ್ ನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಹೋದರರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಲೂಸಿಫೆರ್ ಪುನಃ ಮುಕ್ತವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ರೂಬಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಯಾಮ್ ತೋರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಡೀನ್ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಕಾಣತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಲಿಲಿಥ್ ನನ್ನು ಸೋಲಿಸುವಷ್ಟು ಸಮರ್ಥನಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಅವನು ತನ್ನ ರಾಕ್ಷಸಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ.
=== ಐದನೇ ಕಂತು ===
{{Main|Supernatural (season 5)}}
'''ಐದನೇ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ''' 22 ಉಪಕಥೆಗಳು ಇದ್ದು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10, 2009ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಗುರುವಾರ ರಾತ್ರಿ 9 ಗಂಟೆಗೆ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://tv.ign.com/objects/143/14324918.html |title=Supernatural: Season 5 |date= |work=IGN |author= |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 6, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100306071421/http://tv.ign.com/objects/143/14324918.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೇವಲ 5 ಕಂತುಗಳಾಗಿದ್ದು ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಎರಿಕ್ ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ ಐದನೇ ಕಂತು ಕೊನೆಯ ಕಂತು ಎಂಬ ವದಂತಿ ಇದೆ.&lt;ref name=&quot;highnote&quot;/&gt; ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೂಡ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂ, ಪುನಃ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಲ್ಲಿ, ಜೇರಡ್ ಪಡೆಲಕಿ ಮತ್ತು, ಜೆನ್ಸನ್ ಅಕೆಲ್ಸ್ ಆರನೇ ಕಂತಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://blogs.coventrytelegraph.net/thegeekfiles/2009/06/supernatural-stars-sensational.html |title=Supernatural stars sensationally reveal: We WILL be back for Season 6 |date=June 1, 2009 |work=The Coventry Telegraph |author=David Bentley |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಜೂನ್ 19, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090619033603/http://blogs.coventrytelegraph.net/thegeekfiles/2009/06/supernatural-stars-sensational.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಲೂಸಿಫೆರ್ ನನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ನಡೆಯುವ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತನ್ನು ಪ್ರಳಯದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ಕಥೆಯನ್ನು ಐದನೇ ಕಂತು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
== ಮರುಕಳಿಸುವ ಸಂಗತಿಗಳು ==
ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಕಥಾವಸ್ತು ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೂ, ಕೆಲ ವಿಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.
=== ಕಾಲ್ಟ್ ===
[[ಚಿತ್ರ:Supernatural TheColt.png|thumb|right|ಬಂದೂಕಿನಲ್ಲಿ ಹದಿಮೂರು ನಿಜವಾದ ಗುಂಡುಗಳಿವೆ]]
1836ರಲ್ಲಿ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನ [[ಕಾಲ್ಟ್ ಪ್ಯಾಟೆರ್ಸನ್]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾದಿ &quot;ದಿ ಕಾಲ್ಟ್&quot; ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಲಾಗುವ ಆಯುಧವನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಆತೀತವಾದ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬೇಟೆಗೆ ಎಂದು [[ಸ್ಯಾಮುಯೆಲ್ ಕಾಲ್ಟ್]] ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;p137&quot;/&gt; ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇದರಲ್ಲಿ ಹದಿಮೂರು ಅಸಲಿ ಬುಲೆಟ್ ಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದರಿಂದ ಶೂಟ್ ಮಾಡಿದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಆಯುಧಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆತೀತ ಶಕ್ತಿಗಳು ಕೂಡ ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಎರಡನೇ ಕಂತಿನ ಮುಕ್ತಾಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಕಾರು ಸ್ಫೋಟದಲ್ಲಿ ಡೀನ್ ನ ಜೀವವನ್ನು ಬಿಡುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ರಾಕ್ಷಸ ಅಜೆಜಲ್ ಗೆ ಈ ಆಯುಧವನ್ನು ಸ್ಯಾಮ್ ನೀಡಿರುತ್ತಾನೆ.ಸ್ಯಾಮುಯೆಲ್ ಕಾಲ್ಟನಿಂದ ಬೀಗಮುದ್ರೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದ ನರಕದ ಮಹಾದ್ವಾರವನ್ನು ತೆರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಅಜೆಜಲ್ ಇದನ್ನು ಬೀಗದ ಕೈ ಆಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯ ಬುಲೆಟ್ ನ್ನು ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತದೆ. ನಂತರ, ಇದನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬುಲೆಟ್ ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಹಾಗೆ ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂರನೇ ಕಂತಿನ ಮುಕ್ತಾಯದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇದನ್ನು ಲಿಲಿಥ್ ಬಲಗೈ ಬಂಟ ರಾಕ್ಷಸ ಕ್ರೌಲೆ ಇದನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಅಡಗಿಸಿ ಇಡುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ನಂತರ ಎರಡು ಪಯಣದ ಉಪಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಇದನ್ನು ಲೂಸಿಫೆರ್ ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎಂದು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎಂದು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ನಂತರ ಲೂಸಿಫೆರ್, ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವ ಐದು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಈ ಗನ್ ಕೊಲ್ಲಲಾರದು, ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ನಾನೂ ಒಬ್ಬ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. 
ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿರುವ ಗನ್ ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿವ [[ಕಾಲ್ಟ್ ಬಾಲ್]] ಅಚ್ಚುಪಡಿಯಾಗಿದ್ದು, ಮತ್ತು [[ಲೋಹದ ಕಾರ್ಟಿಡ್ಜ್]] ಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಗನ್ ನ ಮುಚ್ಚಳಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;p137&quot;&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.137&lt;/ref&gt; ಗನ್ ನ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಮೇಲೆ &quot;ನಾನ್ ಟೈಮ್ ಬೊ ಮಾಲಾ&quot; ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದ್ದು, &quot;ನಾನು ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲ&quot;&lt;ref&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.110&lt;/ref&gt; ಎನ್ನುವುದು ಇದರರ್ಥ. ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ಮೇಲೆ ಪೆಂಟಾಗ್ರಾಮ್ ಕೆತ್ತಿ, ನಾಜೂಕುತನವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೆಗೆಯುವ ಮೂಲಕ ಹಳೆಯದಂತೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;p137&quot;/&gt; [[ಪಿಸ್ಟಲ್ ವ್ಹಿಪ್ಪಿಂಗ್]] ಹೋರಾಟದ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ರಬ್ಬರ್ ಮಾದರಿಯ ಕಾಲ್ಟ್, ಪ್ರಾಪ್ಸ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ.&lt;ref name=&quot;impaladvd&quot;/&gt;
ಸ್ಯಾಮುಯೆಲ್ ಕಾಲ್ಟ್ ನ್ನು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಶೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು [[ಓಲ್ಡ್ ವೆಸ್ಟ್]] ನಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಗಾರರ ಗುಂಪು ಇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಕುರಿತು ಲೇಖಕರು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;lastname&quot;/&gt;
=== ಇಂಪಾಲಾ ===
[[ಚಿತ್ರ:Metallicar-Supernatural.jpg|thumb|right|ಡೀನ್ಸ್‌ನ 1967ರ ಶೇವರ್ಲೆಟ್ ಇಂಪಾಲಾ ಫ್ಯೂಚರ್ಸ್‌ನ ಸರಣಿಯು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯಲ್ಲೂ ಜಡವಾಗಿದೆ.]]
ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಂದ ಮೆಟಾಲಿಕ್ ಕಾರ್ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡ 1967 [[ಶೆವರ್ಲೆ ಇಂಪಾಲಾ,]] ಮೂರನೇ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ಎಂದು ಲೇಖಕರಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇದು ಡೀನ್ ನ ಹೆಗ್ಗುರುತು.[228] ತಂದೆಯಿಂದ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಡೀನ್ ಗೆ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಇದು, ಆತನ ವಶದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಸ್ತು. ನಟ ಜೆನ್ಸನ್ ಆಕೆಲ್ಸ್ ಇದು ಡೀನ್ ನ ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರವಾದದು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;p142&quot;/&gt; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಹೋದರರಿಬ್ಬರು ಅತಿಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುವುದಕ್ಕೆ ದೇಶ ಸುತ್ತುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಇದರ ಒಳಭಾಗವು ವಿವಿಧ ಮಾದರಿಯ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಮನೆ ಇರುವ ಕನ್ಸಾಸ್ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗುವಂತೆ, ಮೊದಲಿನ ಎರಡು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಕನ್ಸಾಸ್ ಪರವಾನಗಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೆಎಝಡ್ 2ವೈ5ಅನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಸರಣಿಯ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಎಂದು 2005ನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;p142&quot;/&gt; ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯ ಮುಕ್ತಾಯದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಾರಿಗೆ ಹೊಸತಾದ [[ಓಹಿಯೋ]]ದ ಪರವಾನಗಿ ಸಂಖ್ಯೆ (ಸಿಎನ್ ಕೆ80ಕ್ಯೂ3)ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕ ಎನ್ನುವಂತೆ ಸಹೋದರರಿಬ್ಬರು [[ಎಫ್ ಬಿಐ]]ನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.105&lt;/ref&gt;
ಇಂಪಾಲಾದ ಮೂಲವನ್ನು ಅತಿಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿಯ ಕಾಮಿಕ್ ನ ಸಣ್ಣ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ''ಅತಿಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲ'' ದಲ್ಲಿ, ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಬೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಮೆರಿ ಅಂಕಲ್ ಅವರನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದ ಜಾನ್ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಈ ಕಾರಿನ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕ ಉಪಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಅನ್ನು ಇಂಪಾಲಾ ಜೊತೆಗೆ ತೋರಿಸಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಕಾಮಿಕ್ ಸರಣಿಗೆ ಮುನ್ನ ಅದನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಕಾಮಿಕ್ ಅನ್ನು ಪೇಪರ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಮಾದರಿಯ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಇಂಪಾಲಾದ,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://tvoftheabsurd.com/2007/12/07/supernatural-revelations-an-exclusive-interview-with-peter-johnson/ |title=Supernatural Revelations: An Exclusive Interview with Peter Johnson |date=December 7th, 2007 |work=TV of the Absurd |author=Cynthia Boris |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 2, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202141553/http://tvoftheabsurd.com/2007/12/07/supernatural-revelations-an-exclusive-interview-with-peter-johnson/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ನಿಜವಾದ ಮೂಲವನ್ನು ನಾಲ್ಕನೇ ಕಂತಿನ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಣೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ದೇವದೂತ [[ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಯಲ್]] ನಿಂದ 1973ಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಡೀನ್, 1964ರ ವಿಡಬ್ಯ್ಲೂ ವ್ಯಾನ್ ಬದಲಾಗಿ ಇಂಪಾಲಾ ಖರೀದಿಸುವಂತೆ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರದರ್ಶನಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲ ಕಾರುಗಳು ನಾಲ್ಕು ಬಾಗಿಲು ಮತ್ತು [[ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ಛಾವಣಿಯ]] 1967ರ ಶೆವರ್ಲೆಟ್ ಇಂಪಾಲಾ ಆಗಿದ್ದವು. ಶೆವರ್ಲೆಟ್ ನ ಸಣ್ಣ ಎಂಜಿನ್ ಗಳು, ಮರುಬಣ್ಣ ಮಾಡಿದ ಒಳಭಾಗ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದ ರೇಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಅವುಗಳು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಓರಿಜಿನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದ್ದವುಗಳಿಗಿಂತ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಇಂಪಾಲಾಗಳಿಗೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ಬಳಿಯಲಾಗಿತ್ತು. ಬಳಸಲಾಗಿರುವ ಇಂಪಾಲಾದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು ಎಂದರೆ, ತೆಗೆದಿಡಬಹುದಾದ ಛಾವಣಿ ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ, ಸಮೀಪದ ಶಾಟ್ ಗಳಿಗಾಗಿ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಆಗಿವೆ. ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ತೆಗೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇತ್ತು.&lt;ref name=&quot;impaladvd&quot;&gt;{{cite video | people=Jeff Budnick, John Lange, and Darren Allan |year=|title=Supernatural season 3 DVD featurette on the Impala| medium=DVD|publisher=}}&lt;/ref&gt;
=== ರೂಬಿಯ ಚಾಕು ===
ರೂಬಿಯ ಬಳಿ ರಹಸ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ಈ ಮೊದಲೇ ಊಹಿಸಲಾಗಿರುವ ಮಂತ್ರದ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಚಾಕುವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಳು. ಅದನ್ನು ಕ್ರಿಪ್ಕೆ, ಕಾಲ್ಟ್ ಗೆ ಸಮನಾದದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;p22&quot;&gt;ನೈಟ್, ನಿಕೋಲಸ್, (ಸೂಕ್ತ ಜೊತೆಗಾರ 1), ಪುಟ.22&lt;/ref&gt; ಇದರ ಹಿಡಿಕೆಯನ್ನು ಎಲ್ಕ್ ನ ಕೊಂಬಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಚಾಕುವಿನ ಎರಡು ಅಲಗಿನ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅದರೂ ಅದರ ಮೇಲಿನ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದವು.&lt;ref name=&quot;p22&quot;/&gt; ಮೂರನೇ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ನಂತರ, ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಇದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮುಖ್ಯವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇದರಿಂದ ಇರಿದ ನಂತರ ರಾಕ್ಷಸ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ. ಇತರ ಅತಿಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಇದು ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೊ ಇಲ್ಲವೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ದೇವದೂತರ ವಿರುದ್ಧ ಇದು ನಿರುಪಯೋಗಿ. ಇದು ಅಲ್ಲದೆ, [[ಅಲೈಸ್ಟರ್]] ರಾಕ್ಷಸ ಈ ಚಾಕುವಿನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧ ತೋರಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದ ಚಾಕು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ವಿಚಾರ ಬಹಿರಂಗವಾಗಬೇಕಿದ್ದು, ಮತ್ತು ರಚನೆಕಾರ ಎರಿಕ್ ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಇದು ಬಹಿರಂಗವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಸಂಶಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಕೆಂದರೆ, &quot;ಕೆಲ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ನಾನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಡಲು ಇಚ್ಚಿಸುತ್ತೇನೆ&quot; ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆ, ಇದು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಉಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.&lt;ref name=&quot;askaus&quot;/&gt;
=== 66 ಮುದ್ರೆಗಳು ===
600ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮುದ್ರೆಗಳು ಲೂಸಿಫೇರ್ ನನ್ನು ದೂರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಇಟ್ಟಿವೆ. ಮುಕ್ತಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಆತ ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ 66 ಮುದ್ರೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮುರಿಯಬೇಕಿದೆ. ಮೊದಲನೇ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು &quot;ಸೂಕ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿ&quot;ಯಿಂದ ನರದಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಚೆಲ್ಲುತ್ತ ಮುರಿಯಬೇಕಿದೆ. ಮೂರನೇ ಕಂತಿನ ಮುಕ್ತಾಯದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಡೀನ್ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ನನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸ ಲಿಲಿಥ್ ಸಫಲನಾಗುತ್ತಾನೆ. ನರಕದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಗಳನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುವ ಡೀನ್ ನ ತೀರ್ಮಾನವು ಮೊದಲನೇ ಮುದ್ರೆ ಮುರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಲಿಲಿಥ್ ನಿಗೆ ಉಳಿದ ಮುದ್ರೆಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಇದು ಅವಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ದೇವದೂತ ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಯಲ್, ಡೀನ್ ನನ್ನು ನರಕದಿಂದ ಹೊರಗೆ ತರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಂತಿನ ಉಳಿದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಇತರ ಮುದ್ರೆಗಳನ್ನು ಮುರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. &quot;ಲೂಸಿಫೆರ್ ರೈಸಿಂಗ್&quot;ನ ಅಂತಿಮ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಲಿಲಿಥ್ ನನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಿದ ಸ್ಯಾಮ್ ನಿಂದ ಕೊನೆಯ ಮುದ್ರೆ ಮುರಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
=== ಕಾನೂನಿನೊಂದಿಗೆ ತೊಂದರೆ ===
ಎಕೆಂದರೆ, ಬೇಟೆಗಾಗಿ ಸ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಡೀನ್ ಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸಂಭಾವನೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಹೋದರರು ತಮ್ಮ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಬೇಟೆಯ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಹಣವನ್ನು [[ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್]] ಮೋಸ, ಪೋಕರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಜಯ ಸಾಧಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪೂಲ್ ಹಸ್ಲಿಂಗ್ ಮುಖಾಂತರ ಪಾವತಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅವರ ತನಿಖೆಗಳು ಕೂಡ ಅವರನ್ನು ಕಾನೂನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧ ಬದಿಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರಿಂದ ಸ್ಮಶಾನಗಳ ಹಾಳುಗೆಡವಿಕೆ, ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ ನಕಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗುವುದು, [[ಕಾನೂನು ಮುರಿಯುವುದು, ನಿಷೇದ ಪ್ರದೇಶ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಶೇರಿಫ್ ಗಳಿಂದ ಕೊಲೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ದರೋಡೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಡೀನ್ ಅತ್ಯಂತ ಬೇಕಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಕಾನೂನು ಪಾಲನಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಅದರಲ್ಲೂ ಎಫ್ ಬಿಐ ಏಜೆಂಟ್ ವಿಕ್ಟರ್ ಹೆನ್ರಿಕ್ಸನ್ ಗೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತಾರೆ. ಬೇಕಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಹೋದರರು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾರಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾರ್ಡ್ ರಾಕ್ ಸಂಗೀತಗಾರರ ಹೆಸರು ಇರುವ ಉಪನಾಮಗಳನ್ನು ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ. ಮೂರನೇ ಕಂತಿನ &quot;ಜಸ್ ಇನ್ ಬೆಲೊ&quot; ಉಪಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಲಾರೋಡದ ಮ್ಯಾನ್ಯುಮೆಂಟ್ ಕೌಂಟಿಯ ಶೇರಿಫ್ ನ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸ್ಫೋಟದಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ಪಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಹಿಡಿಯಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಎಫ್ ಬಿಐಗಳ ಪ್ರಯತ್ನ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
== ಇತರೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ==
=== ಉತ್ತೇಜನ ಮತ್ತು ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳು ===
ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಡಬ್ಲ್ಯೂಬಿಯ ಜಾಹೀರಾತು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳ ಆಚೆ ಹೋಯಿತು. ಸರಣಿಯ ಪ್ರಾರಂಭಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ನೆಟವರ್ಕ್, ಗ್ಸಾಸ್ ಸ್ಟೆಷನ್ ಪಂಪ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಸರಣಿಯ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿಯ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಲಾಸ್ ಎಂಜಲಿಸ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ ಥಿಯೇಟರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ರಬ್ಬರ್ ಇರುವ ದಟ್ಟವಾದ ಬ್ರೆಸ್ ಲೆಟ್ ಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು.&lt;ref name=&quot;promotion&quot;/&gt; ಅದೇ ರೀತಿ, ಪ್ರಚಾರದ ಬಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ,&lt;ref name=&quot;promotion2&quot;&gt;{{cite web|url=http://articles.latimes.com/2005/sep/19/business/fi-tvbuzz19 |title= TV Networks Pursue the 'Super Fan' |date= September 19, 2005 |work=Los Angeles Times | author= Meg James |accessdate=September 22, 2009}}&lt;/ref&gt; &quot;ಭಯಪಟ್ಟ ಮಹಿಳೆ ಸೀಲಿಂಗ್ ಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ&quot; ಚಿತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕಾಫಿ ಸ್ಲೀವ್ ಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;promotion&quot;/&gt; ಭಯಾನಕ ದೃಶ್ಯಗಳ ಯುವ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಹುತೇಕ ೨೦೦ ನೈಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಗಳಲ್ಲಿ ನೆಟವರ್ಕ್ ನಿಂದ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;promotion2&quot;/&gt; ನೂರಾರು ಬಾರ್ ಗಳನ್ನು ''ಅತಿಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿ'' ಯ ನ್ಯಾಪ್ ಕಿನ್ ಮತ್ತು ಕೋಸ್ಟರ್ ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಬಾರ್ ಗಳಲ್ಲಿ, ಸಿನಿಮಾ ಥಿಯೇಟರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ಸೆಂಟರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;promotion&quot;/&gt;
ಇದಲ್ಲದೆ, ಸರಣಿಯ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹಲವಾರು ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಮೊದಲ ಕಂತಿನ &quot;ಹೆಲ್ ಹೌಸ್&quot;ನ ಉಪಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದ್ದ ನಗರದ ಖ್ಯಾತಿವೆತ್ತರ ವೆಬಸೈಟ್ [http://www.hellhoundslair.com ''ಹೆಲ್ ಹೌಂಡ್ಸ್ ಲೈಯರ್'' ] ನ್ನು ನಿಜವಾದುದು ಎಂದು ತೋರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://tveastereggs.com/2009/05/16/supernatural-the-hell-hounds-lair/#more-50 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2009-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090522053720/http://tveastereggs.com/2009/05/16/supernatural-the-hell-hounds-lair/#more-50 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಂತೆ, ನಂತರದ ಉಪಕಥೆ &quot;ಘೋಸ್ಟ್ ಫೆಸರ್ಸ್&quot;ನಲ್ಲಿ ''ಹಲ್ ಹೌಂಡ್ಸ್ ಲೈಯರ್'' ಮಾಲೀಕರು ತಮ್ಮದೇ styleಯಲ್ಲಿ ''[[ಭೂತ ಬೇಟೆಗಾರರ]]'' ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂ [http://www.ghostfacers.com/ ಘೋಸ್ಟ್ ಫೆಸರ್ಸ್.ಕಾಮ್] ನಿರ್ಮಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.buddytv.com/articles/supernatural/supernaturals-ghostfacers-get-18759.aspx |title=Supernatural: The Ghostfacers Get Their Own Website |date=April 21, 2008 |work=BuddyTV |author=Don Williams |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 2, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202122515/http://www.buddytv.com/articles/supernatural/supernaturals-ghostfacers-get-18759.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ನಾಲ್ಕನೇ ಕಂತಿನ ಉಪಕಥೆ &quot;ಇಟ್ಸ್ ಎ ಟೆರ್ರಿಬಲ್ ಲೈಫ್&quot;ನಲ್ಲಿ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಗಳು ವೆಬಸೈಟ್ ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಸರಣಿಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ಆಚೆಗೂ ಸಾಗಿತು. ಕೆಲ ಅವಧಿಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಕಂತಿನ ಉಪಕಥೆ &quot;ಪ್ಯಾಂಟಮ್ ಟ್ರಾವೆಲರ್&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.latimes.com/news/nationworld/nation/stv-supernatural-phantom-episode,1,4099399.story |title= Phantom Traveler |date= October 4, 2005 |work= Los Angeles Times |author=  |accessdate= September 22, 2009 |archive-date= ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15, 2009 |archive-url= https://web.archive.org/web/20091015150851/http://www.latimes.com/news/nationworld/nation/stv-supernatural-phantom-episode,1,4099399.story |url-status= dead }}&lt;/ref&gt; ನಲ್ಲಿ ಡೀನ್ ನ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು 1866-907-3235 ಆಗಿತ್ತು. [[ಜೆನ್ಸನ್ ಅಕೆಲ್ಸ್]] ಇದು ಡೀನ್ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಎಂಬ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ತುರ್ತು ಆಗಿದ್ದರೆ, ಸಂದೇಶವನ್ನು ಇಡಿ. 11-2-83ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಸಹಚರರೊಂದಿಗೆ ಪೇಜ್ ಮಾಡಿ&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.mania.com/49798.html |title=A Supernatural Number |accessdate=2006-10-10 |last= |first= |date=2005-10-08 |work=Cinescape |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927021513/http://www.mania.com/49798.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಎರಡನೇ ಕಂತಿನ &quot;ಟಾಲ್ ಟೇಲ್ಸ್&quot; ಕುರಿತು ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಟ್ಯಾಬ್ಲೋಯಿಡ್ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆ ''[[ವೀಕ್ಲಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ನ್ಯೂಸ್]] '' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಫೆಬ್ರವರರಿ 19 ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 19, 2007, ಪತ್ರಿಕೆಯ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಡೀನ್ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಅವರ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಶನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು. [[ಪಾಲ್ ಕುಪ್ಪೆರಬರ್ಗ್]] ಅವರಿಂದ ಲೇಖನಗಳು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=0_QDAAAAMBAJ&amp;pg=PA7&amp;lpg=PA7&amp;dq=weekly+world+news+winchesters&amp;source=bl&amp;ots=VCpZHGYPKG&amp;sig=47rl_S6SgCh1oYq3z9oWEweVxjQ&amp;hl=en&amp;ei=rqeuStLdB4fY-QbLtLzYBg&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=3#v=onepage&amp;q=weekly%20world%20news%20winchesters&amp;f=false |title= Supernatural Menace Inspiration in Weekly |date= February 19, 2007 |work= Weekly World News | author= [[Paul Kupperberg]] |accessdate=September 22, 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=ZPQDAAAAMBAJ&amp;pg=PA12&amp;lpg=PA12&amp;dq=Weekly+World+News+supernatural+February+19,+2007&amp;source=bl&amp;ots=6Nd4sXBq0q&amp;sig=YjAZ7heVJYfN5XEfBdPL3cS2gyw&amp;hl=en&amp;ei=OqeuStbJLYPb-QbNuKW1Bg&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=2#v=onepage&amp;q=&amp;f=false |title= Talking with the Winchesters! |date= March 19, 2007 |work= Weekly World News | author= [[Paul Kupperberg]] |accessdate=September 22, 2009}}&lt;/ref&gt;
=== ವ್ಯಾಪಾರಿಕರಣ ===
ಅತಿಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿಯು, ಕ್ಯಾಲೇಂಡರ್, ಟಿ-ಶರ್ಟ್ ಗಳು, ಶಾಟ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಪೋಸ್ಟರ್ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ವ್ಯಾಪಾರಿಕರಣವನ್ನು ''ಅತಿಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿಯು'' ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.'''' ಸ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಡೀನ್ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್, &quot;ಸ್ಕೇರ್ ಕ್ರೌ&quot; ಉಪಕಥೆಯಲ್ಲಿ ನ ನಾಮಪಾತ್ರ ಖಳನಾಯಕ,ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಉಪಕಥೆಯಲ್ಲಿನ ಬಿಳಿ ಹೆಂಗಸಿನ ಪಾತ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ಪಾತ್ರಗಳ ರೇಸಿನ್ ಮೇಲೆ ಕೈಯಿಂದ ಬಿಡಿಸಲಾದ ಚಿತ್ರಗಳ ಮಿನಿ ಬಸ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ಸಿನೆಕ್ವೆಸ್ಟ್.ಕಾಮ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಕಂಪನಿಯು 12 ಇಂಚಿನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಂಪನಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನೂ ಕೂಡ ರೂಪಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;cine&quot;/&gt; ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಇಂಕ್ ವರ್ಕ್ ನ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಬಿಡಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕೆಲ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳು ನಟರ ಅಟೋಗ್ರಾಫ್ ಮತ್ತು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳ ಎತ್ತುಗೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.inkworks.com/products/supernatural/season1/supernat1newprod1.html |title=Supernatural: Season One Premium Trading Cards |date= |work= |author= |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 2, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090802045815/http://www.inkworks.com/products/supernatural/season1/supernat1newprod1.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.inkworks.com/products/supernatural/season2/supernat2newprod1.html |title=Supernatural: Season Two Premium Trading Cards |date= |work= |author= |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 5, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211005160604/http://www.inkworks.com/products/supernatural/season2/supernat2newprod1.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.inkworkscards.com/products/supernatural/season3/supernat3prod1.html |title=Supernatural: Season Three Premium Trading Cards |date= |work= |author= |accessdate=September 22, 2009 |archive-date=ಜೂನ್ 27, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090627094530/http://www.inkworkscards.com/products/supernatural/season3/supernat3prod1.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅದೇ ರೀತಿ, ''ಅತಿಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿಯ'' [[ಪೆನ್ ಮತ್ತು ಪೇಪರ್]], [[ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಭಿನಯಿಸುವ ಗೇಮ್]] ಗಳನ್ನು [[ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ವೈಸ್ ಪ್ರೋಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್]] ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವುಗಳನ್ನು&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.icv2.com/articles/news/10438.html|title='Supernatural RPG' from Margaret Weis Productions|date=April 20, 2007|accessdate=2007-06-26}}&lt;/ref&gt; ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ&lt;ref name=&quot;WB1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.winchesterbros.com/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=483&amp;Itemid=2|title=WinchesterBros.com Exclusive - Q&amp;A with RPG Guru &amp; Developer, Jamie Chambers|date=[[June 10]], [[2007]]|accessdate=2007-06-26|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930081557/http://www.winchesterbros.com/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=483&amp;Itemid=2|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆಗಸ್ಟ್ 2009ರವರೆಗೆ ಅದು ವಿಳಂಬವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.margaretweis.com/wp/2009/08/supernatural-rpg-available-august-19th/comment-page-1/ |title= Supernatural RPG Available August 19th |date= August 1, 2009 |work= Margaret Weis Productions |author=  |accessdate= September 22, 2009 |archive-date= ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29, 2009 |archive-url= https://web.archive.org/web/20091029212443/http://www.margaretweis.com/wp/2009/08/supernatural-rpg-available-august-19th/comment-page-1/ |url-status= dead }}&lt;/ref&gt; ಸರಣಿಗಳು, ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಮಿಕ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷಯವನ್ನು ಗೇಮ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿದೆ.&lt;ref name=&quot;WB1&quot;/&gt;
ಸರಣಿಯ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಕಾಲ್ಪನಿಕತೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣದ ಕುರಿತು ಸವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಮುದ್ರಣದಿಂದ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಚಾರ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಮೂರು ಕಂತಿಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. (ISBN 1-84576-535-4, ISBN 1-84576-657-1, and ISBN 1-84856-103-2), ಎಲ್ಲವುಗಳನ್ನು ನಿಕೋಲಸ್ ನೈಟ್ ಬರೆದಿದ್ದು, [[ಟೈಟನ್ ಬುಕ್ಸ್]] ನಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. [[ಅಲೆಕ್ಸ್ ಇರ್ವಿನ್]] ರಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ''ಅತಿಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿಯ ವಿಕಾರರೂಪಿಗಳು, ಆತ್ಮಗಳು ರಾಕ್ಷಸರು (ISBN 0-06-136703-6) ಮತ್ತು ಶವಭಕ್ಷಕ ಪಿಶಾಚಿಗಳ'' ಮತ್ತು ''ಜಾನ್ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಜರ್ನಲ್ '' ISBN 0-06-170662-0) ಕುರಿತು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಕೈಪಿಡಿಯನ್ನು ಇಟ್ ಬುಕ್ಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಕುಟುಂಬ ಎದುರಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಅತಿಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿಗಳ ಕುರಿತು ವಿವರ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಇರ್ವಿನ್ ರ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ನಿರ್ಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕತೆಯ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಒದಗಿಸಿದವು. ''ಇನ್ ದಿ ಹಂಟ್ ಹೆಸರಿನ ಅಧಿಕೃತ ಪುಷ್ಪಾಂಜಲಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿ'' ಯ ಕುರಿತ ಅನಧಿಕೃತ ನಿಬಂಧಗಳನ್ನು (ISBN 1-933771-63-1) ಕೂಡ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸರಣಿಯ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಕುರಿತ ವಿಷಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ನವಂಬರ್ 27, 2007ರಂದು ''ಅತಿಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿ '' ಅಧಿಕೃತ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್,&lt;ref name=&quot;supmag&quot;&gt;{{cite web |url= http://www.buddytv.com/articles/supernatural/official-supernatural-magazine-14150.aspx |title= Official 'Supernatural' Magazine Now Available |date= November 27, 2007 |work= BuddyTV |author= Lisa Claustro |accessdate= September 22, 2009 |archive-date= ಫೆಬ್ರವರಿ 7, 2009 |archive-url= https://web.archive.org/web/20090207083732/http://www.buddytv.com/articles/supernatural/official-supernatural-magazine-14150.aspx |url-status= dead }}&lt;/ref&gt; ಟೈಟಾನ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ಸ್ &lt;ref&gt;{{cite web |url= http://titanmagazines.com/app?service=external/Product&amp;sp=l1079&amp;sp=Sen&amp;sp=SUS |title= Supernatural Magazine |date=  |work= Titan Magazines |author=  |accessdate= September 22, 2009 |archive-date= ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5, 2009 |archive-url= https://web.archive.org/web/20090905040551/http://titanmagazines.com/app?service=external/Product&amp;sp=l1079&amp;sp=Sen&amp;sp=SUS |url-status= dead }}&lt;/ref&gt; ಅವರಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇದು ಸರಣಿಯ ಕುರಿತ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;supmag&quot;/&gt;
ಸರಣಿಯನ್ನು ಎಕ್ಸಪ್ಯಾಂಡೆಡ್ ಯುನಿವರ್ಸ್ ಎಂದು ಕೂಡ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾನ್, ಸ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಡೀನ್ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಅವರ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ &lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.comicbookresources.com/?page=article&amp;id=15485 |title= Lying In The Gutters |date= February 5, 2007 |work= Comic Book Resources |author= Rich Johnston |accessdate= September 22, 2009 |archive-date= ಜೂನ್ 16, 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130616213310/http://www.comicbookresources.com/?page=article&amp;id=15485 |url-status= dead }}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಬೇಟೆಗಾರನಾಗುವುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಎರಡು [[ಕಾಮಿಕ್ ಪುಸ್ತಕ]]ಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣ ಸರಣಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ [[ವಿಲ್ಡ್ ಸ್ಟಾರ್ಮ್]] ಕಂಪನಿಯು [[ಡಿಸಿ ಕಾಮಿಕ್ಸ್]] &lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.comicbookresources.com/?page=article&amp;id=12458 |title= Previews: &quot;Supernatural: Rising Son,&quot; &quot;Supernatural: Origins,&quot; &quot;Team Zero&quot; |date= February 6, 2008 |work= Comic Book Resources |author=  |accessdate= September 22, 2009 |archive-date= ಮೇ 14, 2008 |archive-url= https://web.archive.org/web/20080514034235/http://www.comicbookresources.com/?page=article&amp;id=12458 |url-status= dead }}&lt;/ref&gt;''[[Supernatural: Origins]]'' ಅಂಬ್ರೆಲ್ಲಾದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ''ಅತಿಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿ: ರೈಸಿಂಗ್ ಸನ್'' ನಲ್ಲಿ &quot;ನಿಷ್ಕ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬ&quot;ದ ವಿವರವು ತಂದೆ ಅನುಸರಿಸಿದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಡೀನ್ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;dysfunc&quot;&gt;{{cite web |url= http://www.buddytv.com/articles/supernatural/new-supernatural-comic-book-se-15722.aspx |title= New 'Supernatural' Comic Book Series Starting in April |date= January 16, 2008 |work= BuddyTV |author= Don Williams |accessdate= September 22, 2009 |archive-date= ಆಗಸ್ಟ್ 18, 2009 |archive-url= https://web.archive.org/web/20090818005914/http://www.buddytv.com/articles/supernatural/new-supernatural-comic-book-se-15722.aspx |url-status= dead }}&lt;/ref&gt; ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ಮೊದಲ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಲೇಖಕರ ಮುಷ್ಕರ, ''ರೈಸಿಂಗ್ ಸನ್'' ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಅದೇ ರೀತಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿತು. ಸರಣಿಯ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಉಪಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಣೆ ಹೊಂದಬಹುದಾದ ಮೂರನೇ ಸಣ್ಣ ಸರಣಿಯ ಕಾಮಿಕ್ಸ್ ಸದ್ಯ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿವೆ.&lt;ref name=&quot;dysfunc&quot;/&gt; ಸರಣಿ ಆಧಾರಿತ ಹಲವಾರು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಕೂಡ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಹಾರ್ಪರ್ ಎಂಟರಟೈನ್ಮೆಂಟ್ [[ಕೇಥ್ ಆರ್. ಡೆಕ್ಯಾಂಡಿಡೊ]] ಅವರ ಸೂಪರ್ ''ನ್ಯಾಚುರಲ್: ನೆವರ್ ಮೋರ್'', (ISBN 0-06-137090-8) ಮತ್ತು ''ಸೂಪರ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್: ಬೋನ್ ಕಿ'' (ISBN 0-06-143503-1) ಅದೇ ರೀತಿ [[ಜೆಫ್ ಮಾರಿಯೋಟ್]] ರ ''ಸೂಪರ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ವಿಚ್'ಸ್ ಕೆನ್ಯಾನ್'' (ISBN 0-06-137091-6) ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಡೆ ಕ್ಯಾಂಡಿಡೊರ'' ಸೂಪರ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಾರ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್'' (ISBN 1-84856-600-X) ಅನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 16, 2010&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amazon.com/Supernatural-Dragon-Keith-R-DeCandido/dp/184856600X/ref=pd_sim_b_1 |title= Supernatural: Heart of the Dragon (Mass Market Paperback) |date= |work= Amazon.com | author= |accessdate=September 22, 2009}}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ''ಸೂಪರ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್: ದಿ ಅನಹೊಲಿ ಕಾಸ್'' (ISBN 1-84856-528-3) ಅನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 20, 2010&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amazon.com/Supernatural-Unholy-Cause-Titan-Books/dp/1848565283/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;s=books&amp;qid=1253055489&amp;sr=1-1 |title= Supernatural: The Unholy Cause (Mass Market Paperback) |date= |work= Amazon.com | author= |accessdate=September 22, 2009}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ''ಸೂಪರ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್: ದಿ ವಾರ್ ಆಫ್ ಸನ್ಸ್ (ISBN 1-84856-601-8) ಅನ್ನು ಜೂನ್ 1, 2010.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amazon.com/Supernatural-War-Sons-Rebecca-Dessertine/dp/1848566018 |title= Supernatural: The War of the Sons (Mass Market Paperback) |date= |work= Amazon.com | author= |accessdate=November 10, 2009}}&lt;/ref&gt; ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಟೈಟನ್ ಬುಕ್ಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ.
== ಪ್ರಭಾವ ==
=== ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಅಂದಾಜು (ರೇಟಿಂಗ್ಸ್‌‌) ===
[[ಡಬ್ಲ್ಯೂಬಿ]] ಮತ್ತು [[ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂ]]ನಲ್ಲಿ ಅತಿಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿಯ ಮರುಪ್ರಸಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿ ಉಪಕಥೆಯ ಸರಾಸರಿ ವೀಕ್ಷಕರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಂತಿನ ರಾಂಕಿಂಗ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
{| class=&quot;wikitable sortable &quot; |- ! ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಪಂದ್ಯ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್ ಟೈಮ್ಸ್‌ಲಾಟ್‌! ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ&lt;ref name=&quot;premierefinale&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tvguide.com/tvshows/supernatural/episodes-season-5/192272|ಶೀರ್ಷಿಕೆ=ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಯ ಕಂತುಗಳು|ಪ್ರಕಾಶಕ=ಟಿವಿ ಗೈಡ್‌ |accessdate=2009-09-13}}&lt;/ref&gt; ! ಅಂತಿಮ ಪ್ರದರ್ಶನ&lt;ref name=&quot;premierefinale&quot;/&gt; ! ಟಿವಿ ಸೀಸನ್ ಶ್ರೇಣಿ&lt;ref group=&quot;note&quot;&gt;ಶ್ರೇಣಿಯು ಟಿಲಿವಿಷನ್‌ ಸರಣಿಯ [[ಶ್ರೇಣಿಯ|ಸಂಬಂಧ]]ವನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂ,ಫಾಕ್ಸ್‌, ಎನ್‌ಬಿಸಿ, ಸಿಬಿಎಸ್‌ ಮತ್ತು ಎಬಿಸಿಗಳಲ್ಲಿನ ಇತರೆ [[ಮುಖ್ಯ ಸಮಯ]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.&lt;/ref&gt; ! ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ವೀಕ್ಷಕರು ! Rating&lt;ref group=&quot;note&quot;&gt;ಶ್ರೇಣಿಯು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ರಾಗವನ್ನು ಕೇಳುವ ಎಲ್ಲಾ ಕುಟುಂಬಗಳ ಶೇಕಡವಾರು ಲೆಕ್ಕವಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt; |- ! rowspan‌=2| [[ಅತೀಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿಯ ಪಟ್ಟಿ#ಭಾಗ 1: 2005-2006|1]] ! rowspan‌=2| ದ ಡಬ್ಲ್ಯೂಬಿ !! style=&quot;background:#F9F9F9;font-size:11px;font-weight:normal;text-align:left;line-height:110%&quot; | | Tuesday 9/8c
| rowspan‌=2| ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 13, 2005
| rowspan‌=2| ಮೇ 4, 2006
| rowspan‌=2| 2005–2006
! rowspan‌=2| #165&lt;ref name=&quot;s1ratings&quot;&gt;{{cite web|url=http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=050906_04|title=Season program ranking|date=May 9, 2006|publisher=ABC Medianet|accessdate=2009-09-14}}&lt;/ref&gt;
! rowspan‌=2| 3.81&lt;ref name=&quot;s1ratings&quot;/&gt;
! rowspan‌=2| 1.4&lt;ref name=&quot;s1ratings&quot;/&gt;&lt;ref group=&quot;note&quot;&gt;ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಹೊರತಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 19, 2005 ರಿಂದ ಮೇ 7, 2006ರ ವರೆಗಿನ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು.&lt;/ref&gt;
|-
|-
! style=&quot;background:#F9F9F9;font-size:11px;font-weight:normal;text-align:left;line-height:110%&quot; | Thursday 9/8c
|-
! [[ಎರಡು|2]]
! rowspan‌=&quot;4&quot;|ದ ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂ 
| rowspan‌=&quot;4&quot;|ಗುರುವಾರ 9/8c
ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 28, 2006
ಮೇ 17, 2007
| 2006–2007
! style=&quot;text-align:center&quot; | #216&lt;ref name=&quot;s2ratings&quot;/&gt;
! style=&quot;text-align:center&quot; | 3.14&lt;ref name=&quot;s2ratings&quot;&gt;{{cite web|url=http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=052207_07|title=Season Program Rankings|date=May 22, 2007|publisher=ABC Medianet|accessdate=2009-09-14}}&lt;/ref&gt;
! style=&quot;text-align:center&quot; | 1.1&lt;ref name=&quot;s2ratings&quot;/&gt;
|-
! [[ಮೂರು|3]] 
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4, 2007
ಮೇ 15, 2008
| 2007–2008
! style=&quot;text-align:center&quot; | #187&lt;ref name=&quot;s3ratings&quot;/&gt;
! style=&quot;text-align:center | 2.74&lt;ref name=&quot;s3ratings&quot;&gt;{{cite web|url=http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=052008_06|date=May 20, 2008|publisher=ABC Medianet|accessdate=2009-09-13|title=Season rankings}}&lt;/ref&gt;
! style=&quot;text-align:center&quot; |1&lt;ref name=&quot;s3ratings&quot;/&gt;
|-
! [[ನಾಲ್ಕು|4]] 
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 18, 2008.
ಮೇ 14, 2009
| 2008–2009
! style=&quot;text-align:center&quot; | #161&lt;ref&gt;[http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=051909_05 2009ರ ಶ್ರೇಣಿಯ ವರದಿ]&lt;/ref&gt;
! style=&quot;text-align:center&quot;| 3.14&lt;ref name=&quot;s4ratings&quot;/&gt;
! style=&quot;text-align:center&quot; | 1.1&lt;ref name=&quot;s4ratings&quot;&gt;{{cite web|url=http://abcmedianet.com/web/dnr/dispDNR.aspx?id=051909_05|date=May 19, 2009|publisher=ABC Medianet|accessdate=2009-09-13|title=Season rankings}}&lt;/ref&gt;&lt;ref group=&quot;note&quot;&gt;ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಹೊರತಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22, 2008 ರಿಂದ ಮೇ 17, 2009ರ ವರೆಗಿನ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು.&lt;/ref&gt;
|-
! [[ಐದು|5]] 
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 10, 2009
ಮೇ, 2010
| 2009–2010
! style=&quot;text-align:center&quot; | TBD
! style=&quot;text-align:center&quot; | TBD
! style=&quot;text-align:center&quot; | TBD
|}
2005ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ''ಅತಿಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿ'' ನಾಲ್ಕು ಉಪಕಥೆಗಳಲ ನಂತರ ಡಬ್ಲ್ಯೂಬಿ ಕಂತಿನ ಪೂರ್ಣ 22 ಉಪಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ಆ ಮೊದಲಿನ ಉಪಕಥೆಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸರಣಿಯು 18-34 ಮತ್ತು 12-34ರ ವಯೋಮಾನದ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ರಾಂಕಿಂಗ್ ಪಡೆದಿತ್ತು. ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ 18-49 ವಯೋಮಾನದ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶೇ.73ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತು. ಆದರೂ ಇದು ಒಟ್ಟು ವೀಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಶೇ. 4ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಲಾಭಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಶೇ. 91ರಷ್ಟು ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು [[ಗೀಲಿಮೋರ್ ಗರ್ಲ್ಸ್]] ನಿಂದ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thefutoncritic.com/news.aspx?id=20051006wb01|title=&quot;Supernatural&quot; given full-season pick-up by the WB (press release) |date=October 6, 2005|publisher=TheFutonCritic.com|accessdate=2009-09-14}}&lt;/ref&gt; ಎರಡನೇ ಕಂತಿನ ಅವಧಿಯ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಾಲಕಿಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ''ಅತಿಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿ'' ಹೊಂದುವ ಮೂಲಕ ಕಡಿಮೆ ರೇಟಿಂಗ್ ದಾಖಲಿಸಿತು. ಮತ್ತು ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂ ಪುರುಷ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.post-gazette.com/pg/07074/769489-237.stm|title=TV Preview: 'Supernatural' tries to come out of the shadows Read more: http://www.post-gazette.com/pg/07074/769489-237.stm#ixzz0R7qMUYQz|last=Owen|first=Rob|date=March 15, 2007|publisher=Pittsburgh Post-Gazette|accessdate=2009-09-14|archive-date=2009-09-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090925022342/http://www.post-gazette.com/pg/07074/769489-237.stm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಹೀಗಾಗಿ ಎರಡನೇ ಕಂತಿನ ಪ್ರಸಾರದ ಮುಕ್ತಾಯದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಭವಿಷ್ಯ ಸಂಶಯ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.startribune.com/entertainment/tv/11918311.html|title=Supernatural ratings less than super|last=McFarland|first=Melanie|date=November 23, 2007|work=Seattle Post-Intelligencer|accessdate=2009-09-14|archive-date=2008-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20080308165151/http://www.startribune.com/entertainment/tv/11918311.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣ ರಾಂಕಿಂಗ್ ಹೊಂದಿದ್ದ ಇದು. ಮೂರನೇ ಕಂತಿನ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಪುನಃ ಮರಳಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.medialifemagazine.com/artman2/publish/Television_44/This_time_the_CW_network_gets_it_right.asp|title=This time, the CW network gets it right|last=Downey|first=Kevin |date=September 28, 2007|publisher=Media Life Magazine|accessdate=2009-09-14}}&lt;/ref&gt; ಮೂರನೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ರೇಟಿಂಗ್ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೂ, 18-49 ವಯೋಮಾನದ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖ ನೆಟವರ್ಕ್ ನಿಂದ ಮರು ಪ್ರಸಾರ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲ ಸರಣಿಗಳ ಪೈಕಿ ಎಂಟನೇ ರಾಂಕಿಂಗ್ ಪಡೆಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/09/18/AR2008091803997_pf.html|title=So, America's Going Steady With 'Survivor'|last=de Moraes|first=Lisa|date=September 19, 2008|work=Washington Post|accessdate=2009-09-14}}&lt;/ref&gt; ನಾಲ್ಕನೇ ಕಂತಿನ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.eonline.com/uberblog/b57639_CW_Wants_More_Model_Gossip_Chris.html|title=CW Wants More Model, Gossip, Chris|last=Serpe|first=Gina|date=March 3, 200|publisher=E! Online|accessdate=2009-09-14}}&lt;/ref&gt; ನಾಲ್ಕನೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ರೇಟಿಂಗ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.readingeagle.com/article.aspx?id=117537|title='Supernatural' actor Misha Collins is the new angel on the block|last=Spelling|first=Ian|date=December 14, 2008|publisher=ReadingEagle.com|accessdate=2009-09-14|archive-date=2015-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20150318215507/http://www2.readingeagle.com/article.aspx?id=117537|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 18, 2008ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಕಂತಿನ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಸಾರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಸಿಡಬ್ಲ್ಯೂ ನೆಟವರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಂತರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸರಾಸರಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು 3.96 ಮಿಲಿಯನ್ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮೂಲಕ ರೇಟಿಂಗ್ ದಾಖಲಿಸಿತು. ಹಿಂದಿನ ಮೂರು ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಲ್ಲಿ ಶೇ. 33ರಷ್ಟು ಎರಿಕೆಯಾಯಿತು. ಮತ್ತು ಯುವಕರಲ್ಲಿ 1.7/5, 18-49 ವಯೋಮಾನದವರಲ್ಲಿ ಶೇ. 42ರಷ್ಟು ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮುನ್ನವೇ ಎರಿಕೆಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://tvbythenumbers.com/2008/09/19/thursday-september-18-flashpoint-nightmares-and-supernatural-score/5193 | title=Flashpoint Shines for CBS, Supernatural’s Strong Debut | accessdate=2008-09-19 | work=TV by the Numbers | archive-date=2008-09-22 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080922071218/http://tvbythenumbers.com/2008/09/19/thursday-september-18-flashpoint-nightmares-and-supernatural-score/5193 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16, 2008ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ, 3.06 ಮಿಲಿಯನ್ ವೀಕ್ಷಕರಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಕಂತಿನ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ರೇಟಿಂಗ್ ಮಾಡಿತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30, 2008ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ 18-34 ವಯೋಮಾನದವರಲ್ಲಿ (1.4/4) 18-49 ವಯೋಮಾನದ ಯುವಕರಲ್ಲಿ (1.5/4) ಮತ್ತು (3.6 ಮಿಲಿಯನ್) ಒಟ್ಟು ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://tvbythenumbers.com/2008/10/31/smallville-and-supernatural-on-the-rise/7337 |title=&quot;Smallville&quot; and &quot;Supernatural&quot; on the Rise... |date=October 31, 2008 |publisher=TV by the Numbers |author=Robert Seidman |accessdate=2009-09-20 |archive-date=2009-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416205948/http://tvbythenumbers.com/2008/10/31/smallville-and-supernatural-on-the-rise/7337 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ನಾಲ್ಕನೇ ಕಂತಿನ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಕಂತಿನ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ 18-34 ವಯೋಮಾನದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಶೇ. 6ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thefutoncritic.com/news.aspx?id=20090911cw01|title=Chicks Dig the Vampires! Vampire Diaries Sets Record as the CW's Most Watched Series Premiere Ever |date=September 11, 2009|publisher=TheFutonCritic.com|accessdate=2009-09-20}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ, ಡಿವಿಆರ್ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನ್ಯೂ ಲೈವ್ ಪ್ಲಸ್ 7 ಡಾಟಾದೊಂದಿಗೆ ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಒಟ್ಟು ವೀಕ್ಷಣೆ ಶೇ.38 ಆಯಿತು. 18-34 ವಯೋಮಾನದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಶೇ. 35ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಶೇ. 47ರಷ್ಟು ಯುವಕರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ದಾಖಲಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thefutoncritic.com/news.aspx?id=20091001cw01 |title=DVR Spells OMG Ratings for CW |date=October 1, 2009|publisher=TheFutonCritic.com|accessdate=2009-09-20}}&lt;/ref&gt;
=== ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ===
ಬರಹಗಾರ ರೇಲ್‌ ಟುಕರ್‌ ಅಪವಾದದ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು &quot;ವಾಟ್‌ ಈಸ್‌ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ವಾಟ್‌ ಶುಡ್‌ ನೆವರ್‌ ಬಿ&quot; ನ ಎರಡನೇ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಕಂತು &quot;ಬೆಸ್ಟ್‌ ಓವರ್ಆಲ್‌ 2007 ಸೈನ್ಸ್‌ ಫಿಕ್ಷನ್‌ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಆರ್‌ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ ಸ್ಕ್ರೀಪ್ಟ್‌&quot;ಗೆ ಕನ್ಸ್‌ಟೆಲ್ಲೇಷನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು,&lt;ref name=&quot;emmy1&quot;/&gt;''ಅತೀಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿ'' ಯು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಸರಣಿ, ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ತಂಡಗಳು ಅನೇಕ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಪೈಲಟ್‌ ಕಂತಿನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು 2006ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಎಮ್ಮಿ ಅವಾರ್ಡ್‌ಗೆ ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು, ಸಂಯೋಜಕ ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫರ್‌ ಲೆನ್ನೆರ್ಟ್ಜ್‌ &quot;ಔಟ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‌ ಫಾರ್‌ ಎ ಸಿರೀಸ್‌ (ಡ್ರಾಮಾಟಿಕ್‌ ಅಂಡರ್‌ಸ್ಕೋರ್‌)&quot; &lt;ref name=&quot;emmy1&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.emmys.tv/downloads/images/2006emmys/PrimetimeNoms.php |title=58th Primetime Emmy Awards |date= |publisher=Academy of Television Arts &amp; Sciences |author= |accessdate=2009-09-20 |archive-date=2006-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061109045319/http://www.emmys.tv/downloads/images/2006emmys/PrimetimeNoms.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಧ್ವನಿ ಸಂಪಾದಕರು&lt;ref group=&quot;note&quot;&gt;ಮೈಕೆಲ್‌ ಲಾಶಿ (ಧ್ವನಿ ಸಂಪಾದನಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ), ಟಿಮೊಥಿ ಕ್ಲೆವೆಲ್ಯಾಂಡ್‌ (ಧ್ವನಿ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್‌ ಸಂಪಾದಕ), ಪಾಲ್‌ ಡಿಲ್ಲರ್‌ (ಧ್ವನಿ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್‌ ಸಂಪಾದಕ), ಮಾರ್ಕ್‍ ಮೇಯರ್‌ (ಧ್ವನಿ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್‌ ಸಂಪಾದಕ), ಡೇವಿಡ್‌ ಲಿಂಚ್‌ (ಧ್ವನಿ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್‌ ಸಂಪಾದಕ), ಜೆಸ್ಸಿಕ ಡಿಕನ್ಸನ್‌(ಸಂಭಾಷಣ ಸಂಪಾದಕ), ಕರ್ಯಾನ್‌ ಫೊಸ್ಟರ್‌ (ಸಂಭಾಷಣೆ/ ಎಡಿಆರ್‌ ಸಂಪಾದಕ), ಕ್ರೈಸ್‌ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರೇ(ಸಂಗೀತ ಸಂಪಾದಕ), ಡೇವಿಡ್‌ ಲೀ ಫೈನ್‌ (ಫೊಲೇ ಕಲಾವಿದ), ಮತ್ತು ಜೊಡಿ ಥಾಮಸ್‌ (ಫೊಲೇ ಕಲಾವಿದ)
&lt;/ref&gt; &quot;ಔಟ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‌ ಸೌಂಡ್‌ ಎಡಿಟಿಂಗ್‌ ಫಾರ್‌ ಎ ಸಿರೀಸ್‌&quot; ಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://cdn.emmys.tv/awards/2006pt/awards/soundedit.php |title=58th Primetime Emmy Awards |date= |publisher=Academy of Television Arts &amp; Sciences |author= |accessdate=2009-09-20 |archive-date=2009-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213025620/http://cdn.emmys.tv/awards/2006pt/awards/soundedit.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಧ್ವನಿ ಸಂಪಾದಕರು&lt;ref group=&quot;note&quot;&gt;ಮೈಕೆಲ್‌ ಇ.ಲಾಶಿ (ಧ್ವನಿ ಸಂಪಾದನಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ), ನಾರ್ವಲ್‌ &quot;ಚಾರ್ಲೀ&quot; ಕ್ರಚರ್‌, III (ಎಡಿಆರ‍್ ಸಂಪಾದನಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ), ಕರ್ಯಾನ್‍ ಫೊಸ್ಟಾರ್‌ (ಸಂಭಾಷಣಾ ಸಂಪಾದಕ), ಮಾರ್ಕ್‌ ಮೇಯರ್‌ (ಧ್ವನಿ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್‌ ಸಂಪಾದನಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ), ಟಿಮೊಥಿ ಕ್ಲೆವೆಲ್ಯಾಂಡ್‌(ಧ್ವನಿ ಸಂಪಾದನಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ), ಪಾಲ್‌ ಡಿಲ್ಲರ್‌ (ಧ್ವನಿ ಸಂಪಾದನಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ), ಅಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಗೊಮೆಜ್‌ (ಧ್ವನಿ ಸಂಪಾದನಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ), ಕ್ಯಾಸೇ ಕ್ರಾಬ್‌ಟ್ರೀ (ಫೋಲ್ರ‍್ ಕಲಾವಿದ), ಮೈಕೆಲ್‌ ಕ್ರಾಬ್‌ಟ್ರೀ (ಫೋಲೇ ಕಲಾವಿದ), ಮತ್ತು ಡಿನೊ ಮೊರಿಯಾನ(ಸಂಗೀತ ಸಂಪಾದಕ)&lt;/ref&gt; &quot;ಜಸ್‌ ಇನ್‌ ಬೆಲ್ಲೊ&quot;ದ ಮೂರನೇ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಕಂತಿಗಾಗಿ 2008ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.&lt;ref name=&quot;emmy1&quot;&gt;{{cite web |url=http://firefox.org/news/articles/1657/1/Supernatural-News-Round-Up-Premiere-Date-Emmy-Nomination-and-More/Page1.html |title=http://firefox.org/news/articles/1657/1/Supernatural-News-Round-Up-Premiere-Date-Emmy-Nomination-and-More/Page1.html |date=July 18, 2008 |publisher=Firefox News |author=Gillian Carr |accessdate=2009-09-20 |archive-date=2014-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140417051038/http://firefox.org/news/articles/1657/1/Supernatural-News-Round-Up-Premiere-Date-Emmy-Nomination-and-More/Page1.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಪೈಲಟ್‌ ಕಂತು &quot;ಬೆಸ್ಟ್‌ ಸೌಂಡ್‌ ಎಡಿಟಿಂಗ್‌ ಇನ್‌ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌: ಶಾರ್ಟ್‌ ಫಾರ್ಮ್‌-ಸೌಂಡ್‌ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್‌ ಅ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ಫೊಲೇ&quot; ಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗೊಲ್ಡನ್‌ ರೀಲ್‌ ಅವಾರ್ಡ್‌ಗೂ ಸಹ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಯಿತು,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.mpse.org/goldenreels/2006awards/2006tvnominees.html |title=2006 Golden Reel Award Nominees &amp; Recipients: Television |date= |publisher=Motion Picture Sound Editors |author= |accessdate=2009-09-20 |archive-date=2012-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120223210049/http://www.mpse.org/goldenreels/2006awards/2006tvnominees.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಕಂತು &quot;ಸ್ಯಾಲ್ವೇಷನ್‌‍&quot; ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಕಂತು &quot;ಆಲ್‌ ಹೆಲ್‌ ಬ್ರೆಕ್ಸ್‌ ಲೂಸ್‌, ಪಾರ್ಟ್ 2‌&quot;ನ ಕೆಲಸಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ 2007&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.mpse.org/goldenreels/2007awards/2007tvnominees.html |title=2007 Golden Reel Award Nominees: Television |date= |publisher=Motion Picture Sound Editors |author= |accessdate=2009-09-20 |archive-date=2010-08-15 |archive-url=https://www.webcitation.org/5rzOrFdmU?url=http://www.mpse.org/goldenreels/2007awards/2007tvnominees.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು 2008ರಲ್ಲಿ &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.mpse.org/goldenreels/2008awards/2008tvnominees.html |title=2008 Golden Reel Award Nominees: Television |date= |publisher=Motion Picture Sound Editors |author= |accessdate=2009-09-20 |archive-date=2013-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130607160139/http://www.mpse.org/goldenreels/2008awards/2008tvnominees.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದವು. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಸರಣಿಯು 2006,&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.huntingtonnews.net/entertainment/060707-rutheford-mcg.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2007-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070827201401/http://www.huntingtonnews.net/entertainment/060707-rutheford-mcg.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 2008&lt;ref&gt;http://www.sfuniverse.com/2008/02/21/the-2008-saturn-awards-are-announced/&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು 2009&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://scifiwire.com/2009/03/the-dark-knight-leads-as.php |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2009-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091213150442/http://scifiwire.com/2009/03/the-dark-knight-leads-as.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ರಲ್ಲಿ &quot;ಬೆಸ್ಟ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ ಸಿರೀಸ್‌&quot; ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಟರ್ನ್‌ ಅವಾರ್ಡ್‌ಗೆ ನೇಮಕವಾಯಿತು. ಟೀನ್‌ ಚಾಯ್ಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅನೇಕ ನೇಮಕಗಳಾದವು, ಸರಣಿಯು &quot;ಟಿವಿ- ಚಾಯ್ಸ್‌ ಬ್ರೇಕೌಟ್‌ ಶೋ&quot;ಗೆ&lt;ref name=&quot;teen2006&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.imdb.com/Sections/Awards/Teen_Choice_Awards/2006 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2012-09-15 |archive-url=https://archive.today/20120915/http://www.imdb.com/Sections/Awards/Teen_Choice_Awards/2006 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ನೇಮಕವಾಯಿತು ಮತ್ತು 2006 ರಲ್ಲಿ &quot;ಟಿವಿ-ಚಾಯ್ಸ್‌ ಬ್ರೇಕೌಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್‌&quot;ಗಾಗಿ ಜಾನ್ಸೆನ್‌ ಎಕ್ಲಸ್‌ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.&lt;ref name=&quot;teen2006&quot;/&gt; ಜೆರಡ್‌ ಪಡೆಲಕ್ಕಿ 2007ರಲ್ಲಿ &quot;ಚಾಯ್ಸ್‌ ಟಿವಿ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟರ್‌: ಡ್ರಾಮಾ&quot; ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ನೇಮಕವನ್ನು ಪಡೆದರು.&lt;ref&gt;http://www.duckydoestv.com/2007/08/26/teen-choice-awards-tonight-on-fox/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090630002643/http://www.duckydoestv.com/2007/08/26/teen-choice-awards-tonight-on-fox/ |date=2009-06-30 }}&lt;/ref&gt; 2009ರಲ್ಲಿ, ಸರಣಿಯು &quot;ಫೇವರಿಟ್‌ ಸೈ-ಫಿ/ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಶೋ&quot; ಗಾಗಿ ಪೀಪಲ್‌ಸ್‌ ಚಾಯ್ಸ್‌ ಅವಾರ್ಡ್‌ಗೆ ನೇಮಕವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hollyscoop.com/tv/award-show/2009-peoples-choice-award-nominees-announced_1375.aspx |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2009-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090607205109/http://www.hollyscoop.com/tv/award-show/2009-peoples-choice-award-nominees-announced_1375.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಹಾಗೆಯೇ, ಅದು ನಾಲ್ಕನೇ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಕಂತು &quot;ಗೋಸ್ಟ್‌ಫೇಸರ್ಸ್‌&quot; ಗಾಗಿ &quot;ಔಟ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‌ ಇಂಡ್ಯುವಿಷಿಯಲ್‌ ಎಪಿಸೋಡ್‌ (ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ LGBT ಪಾತ್ರವಿಲ್ಲದ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ)&quot; ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಡ್‌ ಮೀಡಿಯಾ ಅವಾರ್ಡ್‌ಗೂ ನೇಮಕವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;http://www.duckydoestv.com/2009/01/27/20th-annual-glaad-media-awards-nominees-list/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100507202046/http://www.duckydoestv.com/2009/01/27/20th-annual-glaad-media-awards-nominees-list/ |date=2010-05-07 }}&lt;/ref&gt; ಸರಣಿಯ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರವು ಸಹ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ನೇಮಕವಾಗಿತ್ತು. 2007ರಲ್ಲಿ [[ಕೋಲ್ಬಿ ಪಾಲ್‌]] &quot;ಬೆಸ್ಟ್‌ ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ಎ ಟಿವಿ ಸಿರೀಸ್‌ (ಹಾಸ್ಯ ಅಥವಾ ನಾಟಕ)- ಗೆಸ್ಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್ರಿಂಗ್‌ ಯಂಗ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟರ್‌&quot; ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಂಗ್‌ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್‌ ಅವಾರ್ಡ್‌ಗೆ ನೇಮಕವಾದರು.&lt;ref name=&quot;youngart2&quot;&gt;http://www.youngartistawards.org/noms28.htm&lt;/ref&gt; 2008ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಕಂತು &quot;ದ ಕಿಡ್ಸ್‌ ಆರ್‌ ಆಲ್‌ರೈಟ್‌&quot; ಗಾಗಿ &quot;ಬೆಸ್ಟ್‌ ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ಎ ಟಿವಿ ಸಿರೀಸ್‌-ಗೆಸ್ಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್ರಿಂಗ್‌ ಯಂಗ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟರ್‌&quot;ಗೆ ನಿಕೊಲಸ್‌ ಎಲಿಯಾ ನೇಮಕವಾದರು. ಕಾಂಚಿಟ ಕ್ಯಾಂಪೆಲ್‌ ಎರಡನೇ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಕಂತು &quot;ಪ್ಲೇಥಿಂಗ್ಸ್‌&quot; ಗಾಗಿ &quot;ಬೆಸ್ಟ್‌ ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ಎ ಟಿವಿ ಸಿರೀಸ್-ಗೆಸ್ಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್ರಿಂಗ್‌ ಯಂಗ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟರ್‌&quot;ಗೆ ನೇಮಕವಾದರು.&lt;ref name=&quot;youngart1&quot;&gt;http://www.youngartistawards.org/noms29.html&lt;/ref&gt; ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಹಾರ್ಮನ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಕಂತು &quot;ಆಲ್‌ ಹೆಲ್‌ ಬ್ರೇಕ್ಸ್‌ ಲೂಸ್‌, ಪಾರ್ಟ್‌ 1&quot; ಗಾಗಿ &quot;ಬೆಸ್ಟ್‌ ಗೆಸ್ಟ್‌ ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್‌ ಬೈ ಎ ಫೀಮೇಲ್‌ ಇನ್‌ ಎ ಡ್ರಾಮಾಟಿಕ್‌ ಸೀರೀಸ್‌&quot; ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಲಿಯೊ ಅವಾರ್ಡ್‌ ಅನ್ನು ಪಡೆದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.leoawards.com/nominees_2008.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2010-07-28 |archive-url=https://www.webcitation.org/5rZ7lAKe3?url=http://www.leoawards.com/nominees_2008.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಕಂತು &quot;ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ರಿಮೈನ್ಸ್‌&quot;ನಲ್ಲಿ ಮಾಂಡೇ ಪ್ಲೇಡನ್‌ ನಟಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.leoawards.com/nominees_2009.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2011-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110201214126/http://www.leoawards.com/nominees_2009.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
=== ಪುರಸ್ಕಾರ ===
''[[ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್ಮೆಂಟ್‌ ವೀಕ್ಲೀ]]'' ಯ ಟ್ಯಾನ್ನರ್ ಸ್ಟ್ರಾನ್ಸ್ಕಿ ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ಸೀಸನ್‌ ಬಿಯು, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು &quot;ಭಯಾನಕ ಸಿನಿಮಾ ಸರಣಿಗಳುಳ್ಳ ವಾರದ ಕಂತುಗಳಾಗಿ ಬರಲಿದೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿತು, ಆದರೆ ಅದು &quot;ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಗುಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ '67 ಚೆವ್ವಿ ಇಂಪಾಲಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹುಡುಗರು ತಮ್ಮ ಕಿಕ್‌-ಆ‍ಯ್‌ಸ್‌ ದ್ವನಿಸುರುಳಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದರು&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ew.com/ew/article/0,,1531991,00.html|title=Supernatural: The Complete First Season (2006)|last=Stransky|first=Tanner|date=September 6, 2006|work=Entertainment Weekly|accessdate=2009-09-24|archive-date=2009-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090427145744/http://www.ew.com/ew/article/0,,1531991,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಜೆಫ್‌ ಸ್ವಿನ್‌ಡಾಲ್‌ನ ''[[ಮಾನ್ಸ್‌ಟರ್ಸ್‌ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್‌]]'' ನ ಮೊದಲ ಭಾಗ &quot;ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಇಷ್ಟವಾಗಿದೆ&quot;,&lt;ref name=&quot;mac2&quot;/&gt; ಅದರಲ್ಲಿರುವ &quot;ಭಯಂಕರ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ನಟರ ನಡುವಿನ ಸಹೋದರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ&quot; ಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು ಆ ಭಾಗವನ್ನು &quot;ಕ್ಲಿಫ್‌ಹ್ಯಾಂಗರ್‌ನ ಒಂದು ಹೊಡೆತದೊಂದಿಗೆ&quot; ಮುಗಿಸಿದ ಎಂದು ಸಹ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.monstersandcritics.com/dvd/reviews/article_1198720.php|title=DVD Review: Supernatural - The Complete First Season|last=Swindoll|first=Jeff|date=September 6, 2006|publisher=[[Monsters and Critics]]|accessdate=2009-09-24|archive-date=2010-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20101008003414/http://www.monstersandcritics.com/dvd/reviews/article_1198720.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಸ್ವಿನ್‌ಡಾಲ್‌ ಎರಡನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಬಹಳ ಆನಂದಿಸಿದರು, ಅದು &quot;ಈಗ ಪಡಲೆಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಎಕ್ಲೆಸ್‌‍ ನಡುವಿನ ಸಹೋದರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಎರಡನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪೌರಾಣಿಕ ಸಂಗ್ರಹದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;mac2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.monstersandcritics.com/dvd/reviews/article_1354007.php/DVD_Review_Supernatural_-_The_Complete_Second_Season|title=DVD Review: Supernatural - The Complete Second Season|last=Swindoll|first=Jeff|date=September 10, 2007|publisher=[[Monsters and Critics]]|accessdate=2009-09-24|archive-date=2012-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20121002142629/http://www.monstersandcritics.com/dvd/reviews/article_1354007.php/DVD_Review_Supernatural_-_The_Complete_Second_Season|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ವಿಶೇಷ ಪಡೆಯ ಸೈನಿಕ ಮಾಸ್ಟರ್ ಸಾರ್ಜೆಂಟ್‌ ಕೆವಿನ್‌ ವೈಸ್‌ರ ಪ್ರಕಾರ, 2007ರ ''ಅತೀಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿ'' ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಡಿವಿಡಿಗಳ ಮೊದಲ ಎರಡು ಭಾಗದ ಸರಣಿಗಳು ಇರಾಕ್‌ ಮತ್ತು ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ವಿನಂತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.buddytv.com/articles/supernatural/supernatural-stars-presented-w-13869.aspx |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2010-08-15 |archive-url=https://www.webcitation.org/5rzOIfmDE?url=http://www.buddytv.com/articles/supernatural/supernatural-stars-presented-w-13869.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
ಸ್ಚಿನ್‌ಡಾಲ್‌ ಮೂರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಸಹ ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರು, ಅವರು &quot;ಎರಿಕ್‌ ಕ್ರಿಪ್ಕೆ ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ದೆವ್ವಕ್ಕೆ ಮಾರಿರಲೇಬೇಕು, ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಮೂರನೇ ಭಾಗದ ಬೆಲೆತಗ್ಗುವಿಕೆ ಅನುಭವಿಸಲಿಲ್ಲ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ಬಾಬ್ಬಿ ಸಿಂಗರ್‌ನ ([[ಜಿಮ್‌ ಬೀವರ್]]‌) ವೈಶಿಷ್ಯಗಳಿರುವ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸಹ ಆನಂದಿಸಿದರು, ''[[ಡ್ಯೂಕ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಹಜಾರ್ಡ್‌]]'' ನ ಕೂಟರ್ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅವನನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.monstersandcritics.com/dvd/reviews/article_1429895.php/Supernatural_-_The_Complete_Third_Season_%E2%80%93_DVD_Review|title=Supernatural: The Complete Third Season – DVD Review|last=Swindoll|first=Jeff|date=September 10, 2008|publisher=Monsters and Critics|accessdate=2009-09-26|archive-date=2013-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20130625024646/http://www.monstersandcritics.com/dvd/reviews/article_1429895.php/Supernatural_-_The_Complete_Third_Season_%E2%80%93_DVD_Review|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಹಾಗಾಗಿ,ಅದು ಡೆನ್‌ ಆಫ್‌ ಗ್ರೀಕ್‌ನ ಡೆನಿಯಲ್‌ ಬೆಟ್ಟ್ರಿಡ್ಜ್‌!'''' ಲೇಖಕರ ಮುಷ್ಕರದ ಕಾರಣ ಕಂತಿಗೆ ಅಡೆತಡೆ ಉಂಟಾಯಿತು ಎನ್ನುವುದು ನಂಬಿಕೆ. ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಪರಿಹಾರವಾಗದೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಕಾರಣ ಅಂತಿಮ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಬೇಗನೆ ಮುಗಿಸಲಾಯಿತು. ಹೊಸ ಪಾತ್ರಗಳಾದ ರೂಬಿ ಕ್ಯಾಟಿ ಕ್ಯಾಸಿಡಿ ಮತ್ತು ಬೇಲಾ [[ಲೌರೆನ್ ಕೋಹನ್]] ಅವರನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗದ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಅವರ ವಿಷಾದದ ಭಾವನೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.denofgeek.com/Reviews/105198/supernatural_season_3_dvd_review.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2008-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081118135941/http://www.denofgeek.com/Reviews/105198/supernatural_season_3_dvd_review.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ''ಐಜಿಎನ್'' ನ ಡಯಾನಾ ಸ್ಟೀಂಗ್ ಬೆರ್ಗೆನ್ ಅವರು ಡೀನ್ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸನ ನಡುವಿನ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಕಂತಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಥೆ ಪೂರೈಸಬಲ್ಲುದು. ಅಂತಿಮ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗುವವರೆಗೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ತಿಳಿದ ವಿಚಾರ ಎಂದು ಎನ್ನುವುದು ಅವಳ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸೇರಿದ ಉಪಕಥೆಗಳಿಂದಾಗಿ &quot;ಮುಗಿಯದ ದಾರಿ, ಹೊಸತಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಥೆಗೆ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ&quot; ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವಂತಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;http://tv.ign.com/articles/876/876511p1.html&lt;/ref&gt;
ಇನ್ನೋರ್ವ'' ವಿಕಾರ ರೂಪಿ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕ'' ಪರೀಕ್ಷಕ ಜೂನ್ ಎಲ್. ನಾಲ್ಕನೇ ಕಂತಿಗಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಮತ್ತು ಮನರಂಜಿಸುತ್ತಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ವೀಕ್ಷಕರು ಒಳ್ಳೆಯದ್ದು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟದರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಆದ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡುವಂತಿದೆ ಎಂದು ಧನಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.monstersandcritics.com/dvd/reviews/article_1498683.php/Supernatural-The-Complete-Fourth-Season-%E2%80%93-DVD-Review|title=Supernatural: The Complete Fourth Season – DVD Review|last=L.|first=June|date=September 2, 2009|publisher=Monsters and Critics|accessdate=2009-09-26|archive-date=2010-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20100108022307/http://www.monstersandcritics.com/dvd/reviews/article_1498683.php/Supernatural-The-Complete-Fourth-Season-%E2%80%93-DVD-Review|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಸರಣಿಯು &quot;ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ&quot;ದಿಂದ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಿತು ಎಂದು ಸ್ಟೀನ್ ಬೆರ್ಗೆನ್ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಡೀನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಯಲ್ ನಡುವಿನ ಸಂವಾದವು ಕಂತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಮತ್ತು ದೇವದೂತ ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಯಲ್ ಆಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಮಿಶಾ ಕಾಲಿನ್ಸ್ ರನ್ನು ಸ್ಟೀನ್ ಬೆರ್ಗೆನ್ ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;http://tv.ign.com/articles/985/985366p1.html&lt;/ref&gt; ಐದನೇ ಕಂತಿನ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ''[[ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್]] ಸರಣಿಯು ಟಿವಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಇರುವ 50 ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಯಿತು. ಸ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಡೀನ್ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ರನ್ನು &quot;ಬೋ ಮತ್ತು ಲ್ಯೂಕ್ ಡ್ಯೂಕ್ ಆಫ್ ಡೆಮಾನ್ ಹಂಟಿಂಗ್&quot; ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;http://www.charlotteobserver.com/637/story/934114.html{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
=== ಅಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ===
ನಿಗೂಢ ಸರಣಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ತನ್ನದೆ ಆದ ಅಭಿಮಾನಿ ವರ್ಗವನ್ನು ''ಅತಿಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿ'' ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,20270843_3,00.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2010-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100218135056/http://www.ew.com/ew/article/0,,20270843_3,00.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.theinsider.com/news/776792_Jensen_Jared_and_Supernatural_bringing_people_together_since_2005 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2009-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091013120323/http://www.theinsider.com/news/776792_Jensen_Jared_and_Supernatural_bringing_people_together_since_2005 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ವಿನ್ಸೆಸ್ಟ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾದ, ಸ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಡೀನ್ ನಡುವಿನ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಕೆಲ ಲೇಖಕರ ಜೊತೆಗೆ ಆನ್ ಲೈನ್ ನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ&lt;ref&gt;http://tv.ign.com/articles/781/781304p2.html&lt;/ref&gt; ಹಲವರು ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿನ ಕಥೆಗಳ ಕುರಿತು [[ಫ್ಯಾನ್ ಫಿಕ್ಷನ್]] ಬರೆದರು. ಲೇಖಕರು ಕೂಡ ಹಾಸ್ಯವಾಗಿ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.buddytv.com/articles/supernatural/supernatural-slash-this-is-wro-31170.aspx |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2010-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100210165854/http://www.buddytv.com/articles/supernatural/supernatural-slash-this-is-wro-31170.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ''ಅತಿಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿ'' ಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದ್ದ ಮೊದಲ ಅಬಿಮಾನಿ ಸಮ್ಮೇಳನ 2007ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.buddytv.com/articles/supernatural/jensen-ackles-headed-to-firste-6330.aspx |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2010-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101004052750/http://www.buddytv.com/articles/supernatural/jensen-ackles-headed-to-firste-6330.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ನಂತರ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡವು. ಅಮೆರಿಕ, ಯುರೋಪ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಸರಣಿಯ ತಾರೆಗಳು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.buddytv.com/articles/supernatural/supernatural-stars-to-attend-c-10199.aspx |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2016-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160314191702/http://www.buddytv.com/articles/supernatural/supernatural-stars-to-attend-c-10199.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.gailoverholt.com/testscifi/2009/03/creation-entertainment-salute-to-supernatural-vancouver-canada/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2011-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110711063012/http://www.gailoverholt.com/testscifi/2009/03/creation-entertainment-salute-to-supernatural-vancouver-canada/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.gilmoregirlsnews.com/2009/03/30/jared-padalecki-at-supernatural-event/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2009-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090813194648/http://www.gilmoregirlsnews.com/2009/03/30/jared-padalecki-at-supernatural-event/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.rogueevent.co.uk/spn/index.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2009-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090831050244/http://www.rogueevent.co.uk/spn/index.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
ಜೈಲಿನಿಂದ ಲೂಸಿಫೆರ್ ಮುಕ್ತವಾಗುವ ಐದನೇ ಕಂತಿನ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಮತ್ತು ''[[ಟ್ವಿಟ್ಟರ್]]'' ಮೂಲಕ ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಸಾಕಷ್ಟು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು [[hash tag]] &quot;#ಲೂಸಿಫೇರ್ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ&quot; ಎಂದು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದರು ಅಲ್ಲದೆ, ಇದು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯವನ್ನಾಗಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;twitter1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;twitter2&quot;/&gt; ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುವ ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://blog.twitter.com/2009/04/twitter-search-for-everyone.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2013-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130429171643/http://blog.twitter.com/2009/04/twitter-search-for-everyone.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅರಿಯದ ''ಟ್ವಿಟ್ಟರ್'' ಬಳಕೆದಾರರು &quot;#ದೇವರುಇಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ &quot; ಎಂದು ಹಲವಾರು ಪೋಸ್ಟ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು. ದೂರುಗಳು ಬಂದ ಕಾರಣ ಎಲ್ಲ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ನಂತರ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಯಲ್]] ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿರುವ ನಟ [[ಮಿಶಾ ಕಾಲಿನ್ಸ್]] ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ &quot;#ಪಿ ಡಿಡ್ಡಿ ತನ್ನ ಟಿವಿಯಿಂದ ಹೆದರಿದ್ದಾನೆ&quot; ಎಂದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ವಿನಂತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದವರಲ್ಲಿ [[ಪಿ.ಡಿಡ್ಡಿ]] ಕೂಡ ಒಬ್ಬ ಎನ್ನುವುದು ಹಲವಾರು ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ನಂಬಿಕೆ.&lt;ref name=&quot;twitter1&quot;&gt;http://www.buddytv.com/articles/supernatural/lucifer-is-coming-how-supernat-31138.aspx&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;twitter2&quot;&gt;http://www.buddytv.com/articles/supernatural/misha-collins-supernatural-fan-31194.aspx?pollid=600001057&amp;amp;answer=600003597#poll600001057&lt;/ref&gt; ಆದರೆ, ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ ಈ ಸಂದಶಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ತಡೆ ಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.buddytv.com/articles/supernatural/is-twitter-silencing-supernatu-31275.aspx |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2010-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100302163509/http://www.buddytv.com/articles/supernatural/is-twitter-silencing-supernatu-31275.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
== ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ==
{{Reflist|group=note}}
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{reflist|2}}
== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
{{wikiquote|Supernatural (TV series)}}

* [http://www.cwtv.com/shows/supernatural ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ]
* [http://www.itv.com/supernatural ''Supernatural'' ] at [[itv.com]]
* {{imdb title|id=0460681|title=Supernatural}}
{{Supernaturalnav}}

{{DEFAULTSORT:Supernatural (Tv Series)}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಭೀತಿಯ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿ]]
[[ವರ್ಗ:ವನ್ಚೌವೆರ್‌ನಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನದ ಸರಣಿ ಸಿನಿಮಾಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:2005ರ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:WB ಗಣಕಯಂತ್ರ ಜಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:CW ಗಣಕಯಂತ್ರ ಜಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:2000s ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಕಿರುತೆರೆ ಸರಣಿ]]
[[ವರ್ಗ:ವಾರ್ನರ್‌ ಬ್ರದರ್ಸ್‌ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ರವರ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿ]]
[[ವರ್ಗ:ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿವೆ]]
[[ವರ್ಗ:ಪ್ಯಾರಾನಾರ್ಮಲ್ ದೂರದರ್ಶನ]]
[[ವರ್ಗ:ವಂಡರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೌಂಡ್ ಮತ್ತು ವಿಷನ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಹಾಸ್ಯ-ನಾಟಕ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿಗಳು]]</text>
      <sha1>gocit1cuspmxrod0wpp4awgjx698xtk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22415</id>
    <revision>
      <id>1374114</id>
      <parentid>1334929</parentid>
      <timestamp>2026-05-25T15:34:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1374114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="106658" sha1="cp8alj8mpj3l9the7wxugm1qc65tipk" xml:space="preserve">'''ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌''' ({{pron-en|ˌæp.ə.ˈtoʊ.sɪs}}&lt;ref name=&quot;NIH&quot;&gt;{{cite web |url= http://www.nih.gov/sigs/aig/Aboutapo.html |title= About Apoptosis |quote= Apoptosis Interest Group, prefered pronunciation of '''National Institute of Health''' |accessdate= November 2009 |archive-date= 2006-12-28 |archive-url= https://web.archive.org/web/20061228100402/http://www.nih.gov/sigs/aig/Aboutapo.html |url-status= dead }}&lt;/ref&gt; ăpˈə-tō'sĭs&lt;ref name=&quot;bartleby.com&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.bartleby.com/61/13/A0371350.html |title=ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಹೆರಿಟೇಜ್‌ ಡಿಕ್ಷ್‌ನರಿ ನಮೂದು |access-date=2010-01-29 |archive-date=2008-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080630030923/http://www.bartleby.com/61/13/A0371350.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ˌæpəpˈtoʊsɨs,&lt;ref name=&quot;webster.com&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.webster.com/dictionary/apoptosis |title=Webster.com ಡಿಕ್ಷ್‌ನರಿ ನಮೂದು |access-date=2010-01-29 |archive-date=2007-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070703020311/http://webster.com/dictionary/apoptosis |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ăpˈəp-tō'sĭs) ಎಂಬುದು ಬಹುಕೋಶೀಯ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ [[ಜೀವಕೋಶದ ಯೋಜಿತ ಸಾವಿನ]] (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ಡ್‌ ಸೆಲ್‌ ಡೆತ್‌-PCD) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಜೀವಕೋಶ [[ಸ್ವರೂಪ]] ಮತ್ತು ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯನ್ನು [[ಜೀವಕೋಶ]]ದ ಯೋಜಿತ ಸಾವು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, [[ಹೊಪ್ಪಳೆಯೇಳುವಿಕೆ]]ಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಒಂದು ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು, ಪೊರೆಯ ಅಸಮ ಪಾರ್ಶ್ವತೆ ಮತ್ತು ಜೋಡಣೆಯ ನಷ್ಟ, ಜೀವಕೋಶ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆ, ಪರಮಾಣು ವಿಘಟನೆ, ವರ್ಣಗ್ರಾಹಿ ಸಾಂದ್ರೀಕರಣ, ಮತ್ತು ಕ್ರೋಮೋಸೋಮಿನ DNA ವಿಘಟನೆಯಂಥ (1-4) [[ಕೋಶಪೊರೆ]]ಗಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯನ್ನೇ ಜೀವಕೋಶದ ಯೋಜಿತ ಸಾವು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಜೀವಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜೀವಕೋಶೀಯ ಅವಶೇಷಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು [[ಊತಕದ ಸಾವಿನಿಂದ]] ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ಭಿನ್ನವಾಗಿಸುತ್ತವೆ. 
[[ಚಿತ್ರ:Embryonic foot of mouse.jpg|right|thumb|ಇಲಿಯ ಭ್ರೂಣೀಯ ಅಥವಾ ಮೂಲಾವಸ್ಥೆಯ ಪಾದದ (ಮ್ಯೂಸ್‌ ಮಸ್ಕ್ಯುಲಸ್‌) ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ 15.5 ದಿನದ ಊತಕಸ್ಥಿತಿಯ ಅಡ್ಡಛೇದ. ಬೆರಳುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಇನ್ನೂ ಇವೆ.(ಇಲಿಯ ಸಂಫೂರ್ಣ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ 27 ದಿನಗಳು ತಗಲುತ್ತವೆ.) (ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಇಲಿಯ ಕಾಲಿನ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ.)]]
ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡ ಜೀವಕೋಶೀಯ ಹಾನಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಜೀವಕೋಶದ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸಾವಿನ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪವಾದ [[ಊತಕದ ಸಾವಿಗೆ]] ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಜೀವಿಯೊಂದರ ಜೀವನಚಕ್ರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ‌ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಾನವ [[ಭ್ರೂಣ]]ವೊಂದರಲ್ಲಿನ ಕೈಬೆರಳುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ ಪ್ರಭೇದ ಕಲ್ಪಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷಿಸುವಿಕೆಯು ಬೆರಳುಗಳ ನಡುವಿನ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ಗೆ ಈಡಾಗುವುದರಿಂದ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬೆರಳುಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಾಧಾರಣ ಮಾನವ ವಯಸ್ಕನಲ್ಲಿ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನವೂ 50ರಿಂದ 70 [[ಶತಕೋಟಿ]]ಯಷ್ಟರ ನಡುವಿನ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಸಾಯುತ್ತವೆ. 8 ಮತ್ತು 14 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸುಗಳ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಸಾಧಾರಣ ಮಗುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಸುಮಾರು 20 ಶತಕೋಟಿಯಿಂದ 30 ಶತಕೋಟಿಯವರೆಗಿನ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಸಾಯುತ್ತವೆ. ವರ್ಷವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೇಹದ ತೂಕಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗುವ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಒಂದು ರಾಶಿಯ ತ್ವರಿತ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತದನಂತರದ ನಾಶವಾಗುವಿಕೆಗೆ ಇದು ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಯು 1990ರ ಆರಂಭಿಕ ದಶಕದಿಂದ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಳಗೊಂಡಿದೆ. ಒಂದು ಜೈವಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿರುವ ಇದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ದೋಷಯುಕ್ತ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು [[ರಕ್ತಕೊರತೆಯ]] ಹಾನಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ [[ಹೈಪೊಟ್ರೋಫಿ]]ಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದರೆ, ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಇದು [[ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌]]ನಂಥ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಜೀವಕೋಶ ತ್ವರಿತ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
== ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ==
ಜೀವಕೋಶದ ಸಾವೆಂಬುದು ಜೀವಂತ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, 100 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಇದು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. [[ಕಾರ್ಲ್‌ ವೋಗ್ಟ್‌]] ಎಂಬ ಓರ್ವ ಜರ್ಮನ್‌ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಮೂಲತತ್ವವನ್ನು 1842ರಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದ. 1885ರಲ್ಲಿ, [[ವಾಲ್ಥರ್‌ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್‌]] ಎಂಬ ಓರ್ವ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೀವಕೋಶದ ಯೋಜಿತ ಸಾವಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1965ರವರೆಗೆ ಈ ವಿಷಯವು ಜಾಗೃತಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶನ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಂಗಾಂಶಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜಾನ್‌ ಫಾಕ್ಸ್‌ಟನ್‌ ರಾಸ್‌ ಕೆರ್‌ ಎಂಬಾತ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ([[ಗ್ರೀಕ್‌]]: ''ಅಪೊ‌'' - ಇಂದ, ''ಪ್ಟೋಸಿಸ್‌'' - ಬೀಳುವಿಕೆ) ಆಘಾತಕಾರಿಯಾದ ಜೀವಕೋಶ ಸಾವು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥನಾದ.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Kerr|first=JF.|year=1965|title=A histochemical study of hypertrophy and ischaemic injury of rat liver with special reference to changes in lysosomes|journal=[[Journal of Pathology and Bacteriology]]|issue=90|pages=419–35|doi=10.1002/path.1700900210|volume=90}}&lt;/ref&gt; ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಲೇಖನದ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ನಂತರ, ಅಲಾಸ್ಟೇರ್‌ ರ. ಕ್ಯೂರಿ ಹಾಗೂ ಅಬರ್‌ದೀನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂರಿಯ ಪದವೀಧರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ&lt;ref name=&quot;AHW 1972&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.a-star.edu.sg/astar/biomed/action/biomed_dvp_abstract.do?id=2901ddeb02dH |title=Prof Andrew H. Wyllie - Lecture Abstract|accessdate=2007-03-30|author=Agency for Science, Technology and Research}}&lt;/ref&gt; [[ಆಂಡ್ರೂ ವೈಲ್‌‌]]ರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೆರ್‌ಗೆ ಆಹ್ವಾನ ಬಂದಿತು. 1972ರಲ್ಲಿ, [[ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌]] ನಿಯತಕಾಲಿಕದಲ್ಲಿ ಈ ಮೂವರೂ ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite journal |author=Kerr JF, Wyllie AH, Currie AR |title=Apoptosis: a basic biological phenomenon with wide-ranging implications in tissue kinetics |journal=Br. J. Cancer |volume=26 |issue=4 |pages=239–57 |year=1972 |month=August |pmid=4561027 |doi= |url= |pmc=2008650}}&lt;/ref&gt; ಕೆರ್‌ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಯೋಜಿತ ಜೀವಕೋಶ ಊತಕದ ಸಾವು ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದ, ಆದರೆ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಜೀವಕೋಶದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಾವಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ''ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. [[ಅಬರ್‌ದೀನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜೇಮ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಮಾಕ್ ಎಂಬ ಗ್ರೀಕ್‌ ಭಾಷೆಯ ಓರ್ವ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಿಗೆ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರ್‌, ವೈಲಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯೂರಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ತಾನು ನೀಡಿದ ವಿವರಣೆಗಾಗಿ 2000ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 14ರಂದು ಪಾಲ್‌ ಎರ್ಲಿಚ್‌ ಮತ್ತು ಲುಡ್‌ವಿಗ್‌ ಡರ್ಮ್‌‌ಸ್ಟೀಡ್‌ಟರ್‌ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಕೆರ್‌ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ. ಬಾಸ್ಟನ್‌ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನಿಯಾದ [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಹೋರ್ವಿಟ್ಜ್‌]] ಎಂಬಾತನೊಂದಿಗೆ ಆತ ತನ್ನ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡ.&lt;ref&gt;{{cite journal |author=O'Rourke MG, Ellem KA |title=John Kerr and apoptosis |journal=Med. J. Aust. |volume=173 |issue=11-12 |pages=616–7 |year=2000 |pmid=11379508 |doi= |url=http://www.mja.com.au/public/issues/173_11_041200/orourke/orourke.html}}&lt;/ref&gt;
ಗ್ರೀಕ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದರೆ ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಮರಗಳಿಂದ ಹೂವಿನ ದಳಗಳು ಅಥವಾ ಎಲೆಗಳ &quot;ಬೀಳುವಿಕೆ&quot; ಎಂಬ ಅರ್ಥಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಪದವು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಮುಂಚಿನಿಂದಲೂ ಗ್ರೀಕರಿಗಾಗಿ ಒಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅರ್ಥವನ್ನೇ ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ, ಗ್ರೀಕ್‌ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ ಕಾರ್ಮಾಕ್‌ ಸದರಿ ಪದವನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಮರುಪರಿಚಯಿಸಿದ. 
&quot;ಮೂಳೆಗಳ ಕ್ಷಯಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು&quot; ಅರ್ಥೈಸಲು [[ಹಿಪೋಕ್ರೇಟ್ಸ್‌]] ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ. [[ಗೇಲನ್‌]] ಎಂಬಾತ ಇದರ ಅರ್ಥವನ್ನು &quot;ಹಕ್ಕಳೆಗಳ ಬೀಳುವಿಕೆಗೆ&quot; ವಿಸ್ತರಿಸಿದ. ಕಾರ್ಮಾಕ್‌ ತಾನು ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದಾಗ ಈ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ಅವನಿಗೆ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಅರಿವಿತ್ತು. ಸರಿಯಾದ ಉಚ್ಚರಣೆಯ ಕುರಿತಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ಎರಡನೇ ''p'' ಯ ಉಚ್ಚರಣೆಯು ಉಚ್ಚಾರಣಾರಹಿತವಾಗಿರಬೇಕು ({{pronEng|æpəˈtoʊsɨs}} &quot;ap-a-tow'-sis&quot;&lt;ref name=&quot;bartleby.com&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;aboutapop&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.nih.gov/sigs/aig/Aboutapo.html|title=About apoptosis|accessdate=2006-12-15|year=1999|author=Apoptosis Interest Group|archive-date=2006-12-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20061228100402/http://www.nih.gov/sigs/aig/Aboutapo.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;) ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ''p'' ಯನ್ನು ಮೂಲ ಗ್ರೀಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು ({{pronEng|æpəpˈtoʊsɨs}}),&lt;ref name=&quot;bartleby.com&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;webster.com&quot; /&gt; ಎಂಬುದರ ನಡುವೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಭೇದಗಳಿವೆ.{{Citation needed|date=May 2009}} ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ, ಗ್ರೀಕ್‌ ''-pt-'' [[ವ್ಯಂಜನ ಗುಚ್ಛ]]ದ ''p'' ಎಂಬುದು ಪದವೊಂದರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚಾರಣಾರಹಿತವಾಗಿದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಪ್ಟೆರೋಡಾಕ್ಟಿl]], [[ಪ್ಟೊಲೆಮಿ]]), ಆದರೆ, [[ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌]] ಅಥವಾ ಕೀಟಗಳ ಗಣಗಳಾದ: [[ಡಿಪ್ಟೆರಾ]], [[ಲೆಪಿಡೊಪ್ಟೆರಾ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಪದಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಸ್ವರವೊಂದು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಬರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂಯೋಜಿತ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಾಗ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡು ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ 1972ರ ಆಗಸ್ಟ್‌;26(4):239-57 ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ಕೆರ್‌ ವೈಲಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯೂರಿಯವರ ಮೂಲಸ್ವರೂಪದ ಅಧ್ಯಯನ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಣೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಒಂದು ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.
&quot;ಈ ಪದವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅಬರ್‌ದೀನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗ್ರೀಕ್‌ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಜೇಮ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಮಾಕ್‌ಗೆ ನಾವು ಅತ್ಯಂತ ಕೃತಜ್ಞರಾಗಿರಬೇಕು. ಹೂವುಗಳಿಂದ ದಳಗಳು, ಅಥವಾ ಮರಗಳಿಂದ ಎಲೆಗಳು &quot;ಉದುರಿಹೋಗುವುದು&quot; ಅಥವಾ &quot;ಬಿದ್ದು ಹೋಗುವುದನ್ನು&quot; ವಿವರಿಸಲು, &quot;ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌&quot; ಎಂಬ ಪದವನ್ನು (ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಗ್ರೀಕ್‌ ಕಾಗುಣಿತ‌) ಗ್ರೀಕ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪದದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸಲು, ಉಪಾಂತವಾದ ಅಕ್ಷರದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತನ್ನು ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಸಲಹೆ. &quot;ಪ್ಟೋಸಿಸ್‌&quot;ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ (&quot;p&quot; ಉಚ್ಚಾರಣಾರಹಿತವಾಗಿರುವಂತೆ) ಪದದ ಎರಡನೇ ಅರ್ಧಭಾಗವು &quot;ಬೀಳುವುದು&quot; ಎಂಬ ಅದೇ ಮೂಲದಿಂದ ಬರುವಂಥಾದ್ದಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಕಣ್ಣಿನ ರೆಪ್ಪೆಯ ಇಳಿಬೀಳುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಈಗಾಗಲೇ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.&quot;
== ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ==
=== ಜೀವಕೋಶದ ಅಂತ್ಯ ===
ಜೀವಕೋಶವೊಂದು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗದಷ್ಟು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದ್ದಾಗ, [[ವೈರಾಣು]]ವೊಂದರಿಂದ ಸೋಂಕಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅಥವಾ ಬಳಲಿಕೆಯಂಥ ಒತ್ತಡಯುಕ್ತ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಈಡಾದಾಗ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
[[ಅಯಾನುಕಾರಿ ವಿಕಿರಣ]] ಅಥವಾ ವಿಷಯುಕ್ತ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಿಂದ [[DNA]]ಗೆ ಆಗುವ ಹಾನಿಯೂ ಸಹ ಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ದಮನಮಾಡುವ ''[[p53]]'' ಎಂಬ ಜೀನಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ಗಾಗಿರುವ &quot;ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ&quot;ಯು ಸ್ವತಝ ಜೀವಕೋಶದಿಂದ, ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಅಂಗಾಂಶದಿಂದ, ಅಥವಾ [[ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಜೀವಕೋಶದಿಂದ ಬರಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯ ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಜೀವಕೋಶವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಕಾರ್ಯವೆಸಗುತ್ತದೆ. ತನ್ಮೂಲಕ ಜೀವಿಯಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಬತ್ತಿಹೋಗದಂತೆ, ಅಥವಾ ವೈರಾಣುವಿನ ಸೋಂಕು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹರಡದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
[[ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌]] ತಡೆಗಟ್ಟುವಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ನವವಿಕೃತಿ]] ಅಥವಾ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಬಂಧದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಜೀವಕೋಶವೊಂದು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ಗೆ ಒಳಗಾಗಲು ಅಸಮರ್ಥವಾದಾಗ, ಅದು ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ, ಒಂದು [[ಗಡ್ಡೆ]]ಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಪ್ಯಾಪಿಲ್ಲೋಮಾ ವೈರಾಣು]]ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸೋಂಕು, ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯನಾದ ಜೀವಕೋಶದ [[p53]] ಪ್ರೊಟೀನಿನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಲು ಒಂದು ವೈರಲ್‌ ಜೀನನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜೀವಕೋಶದ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಈ ತೆರನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶವು [[ಗರ್ಭಕೊರಳಿನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌‌]]ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
=== ಸಂತುಲನ ===
ಪ್ರಾಪ್ತವಯಸ್ಸಿನ ಜೀವಿಯಲ್ಲಿ, ಜೀವಕೋಶಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಜೀವಕೋಶದ ಸಾವು ಮತ್ತು ವಿಭಜನೆಯ ಮೂಲಕ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಜೀವಕೋಶಗಳು ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಜೀವಕೋಶದ ಸಾವಿನಿಂದ ತ್ವರಿತ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;pathogenesis&quot;&gt;{{cite journal| author=Thompson, CB| title=Apoptosis in the pathogenesis and treatment of disease| journal=Science| year=1995| volume=267| issue=5203| url=http://www.sciencemag.org/cgi/pmidlookup?view=long&amp;pmid=7878464| pages=1456–62| doi=10.1126/science.7878464| pmid=7878464| access-date=2010-01-29| archive-date=2020-05-29| archive-url=https://web.archive.org/web/20200529194315/https://science.sciencemag.org/content/267/5203/1456.long| url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಈ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ವಿಧಾನವು [[ಸಂತುಲನ]]ದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಬದುಕಿರುವ ಜೀವಿಗಳು ಕೆಲವೊಂದು ಮಿತಿಗಳೊಳಗೆ ತಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಅವುಗಳಿಗೆ ಆ ಸಂತುಲನವು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು [[ಹೀಮೋಡೈನಮಿಕ್ಸ್]] ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ಪದವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;damasio&quot;&gt;{{cite book | title=The Feeling of What Happens| last=Damasio| first=Antonio| coauthors=(1999)| publisher=Harcourt Brace &amp; Co.| location=New York}}&lt;/ref&gt; ''[[ಅಲ್ಲೊಸ್ಟಾಸಿಸ್]]'' ಎಂಬ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪದವು ದೇಹವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣ ಸ್ವಭಾವದ ಸಮತೋಲನವೊಂದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಂಗಾಂಶದಲ್ಲಿನ [[ಕೋಶ ವಿಭಜನೆ]]ಯ (ಜೀವಕೋಶದ ಸಂಖ್ಯಾ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಜೀವಕೋಶ ವಿಭಜನೆ) ಪ್ರಮಾಣವು ಜೀವಕೋಶಗಳ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಸಂತುಲನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಸಮತೋಲನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾದಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಮಾರಕವಾಗಿರುವ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಲ್ಲೊಂದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ:
* ಜೀವಕೋಶಗಳು ತಾವು ಸಾಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಭಜನೆಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ [[ಗಡ್ಡೆ]]ಯೊಂದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.
* ಜೀವಕೋಶಗಳು ತಾವು ಸಾಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ನಿಧಾನವಾಗಿ ವಿಭಜನೆಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಜೀವಕೋಶದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಸಂತುಲನವು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಸರಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಜೀವಕೋಶದ ಸನ್ನೆಮಾಡುವಿಕೆ]]ಯ ವಿವಿಧ ಬಗೆಗಳನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವ ಜೀವಿಯೊಂದರೊಳಗಿನ ಒಂದು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ತೆರನಾದ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯು ಕಾಯಿಲೆಯೊಂದನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಸನ್ನೆಮಾಡುವಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿ]]ಯ ಅಪಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಹಲವಾರು ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌-ನಿರೋಧಕ ಸನ್ನೆಯೊಂದನ್ನು ರವಾನಿಸುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯು, [[ಮೇದೋಜೀರಕ ಗ್ರಂಥಿಯ]] [[ಅಡಿನೋಕಾರ್ಸಿನೋಮಾ]] ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯಕೃತ ಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
=== ಬೆಳವಣಿಗೆ ===
[[ಚಿತ್ರ:Celldeath.jpg|thumb|200px|ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಕೊರತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಎರಡು ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿನ ಅಪೂರ್ಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸಾತ್ಮಕತೆ (ಸಿಂಡ್ಯಾಕ್ಟೈಲಿ)]]
ಜೀವಕೋಶದ ಯೋಜಿತ ಸಾವು ಎಂಬುದು ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳೆರಡರ [[ಅಂಗಾಂಶ]] [[ಬೆಳವಣಿಗೆ]]ಯ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ವೇಳೆ, ಒಂದು ಅಂಗ ಅಥವಾ ಅಂಗಾಂಶದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜೀವಕೋಶವೊಂದರ ವ್ಯಾಪಕ ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗುವಿಕೆಯು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ರಾಶಿಯು ಆಗ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನಿಂದಾಗಿ &quot;ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು&quot; ಸರಿಯಾದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಳೆಯುತ್ತದೆ.
[[ಊತಕದ ಸಾವಿಗಿಂತ]] ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಗಾಯ, ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ ಜೀವಕೋಶೀಯ ಸಾವು ಜೀವಕೋಶ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಘಟನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೀವಕೋಶಗಳು [[ಭಕ್ಷಿಸಿ ನಾಶಪಡಿಸುವಿಕೆ]]ಗೀಡಾಗಿರಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಘಟಕಗಳು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಹಾನಿಕಾರಕವಾಗಿರುವ ಜಲವಿಚ್ಛೇದನಾ ಕಿಣ್ವಗಳಂಥ ಅಂತರಕೋಶೀಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಲಿನ ಅಂಗಾಂಶಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡದೆಯೇ ಮರುಬಳಕೆಗೆ ಈಡಾಗಲು ಇಂಥ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಘಟನೆಯು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಆಯ್ಕೆಸಾಧ್ಯ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜೀವಕೋಶದ ಆಯ್ಕೆಸಾಧ್ಯ ತ್ವರಿತ ವೃದ್ಧಿಯು ಕಶೇರುಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗುವುದನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೋಳಿಮರಿಯ ಭ್ರೂಣಗಳ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಕಶೇರುಕದ ಭ್ರೂಣ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಬೆನ್ನುಹುರಿಯ ಪೂರ್ವರೂಪ]] ಮತ್ತು [[ತಳದ ಬಿಲ್ಲೆ]]ಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಸಂರಚನೆಗಳು ಸನ್ನೆಮಾಡುವಿಕೆಯ ಕಣದ ([[Shh]]) ಒಂದು ವಾಟವನ್ನು ಸೂಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಇದೇ ವಾಟವು ಭ್ರೂಣೀಯ ನರಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ಯಾಚ್‌ಡ್‌1 (Ptc1) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ತಮ್ಮ ಪೊರೆಗಳಲ್ಲಿನ ಗ್ರಾಹಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ Shhನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಬದುಕುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತವೆ. Shhನ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಇದೇ Ptc1 ಗ್ರಾಹಿಯ ತುದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು (ಪೊರೆಯೊಳಗಿನ ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲ್‌-ತುದಿ) [[ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌-3]]ನಿಂದ ಬಿರಿಯುವಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌-ಉಂಟುಮಾಡುವ ತಾಣವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;guerrero&quot;&gt;{{cite journal |author=Guerrero I, Ruiz i Altaba A |title=Development. Longing for ligand: hedgehog, patched, and cell death |journal=Science (journal) |volume=301 |issue=5634 |pages=774–6 |year=2003 |month=August |pmid=12907783 |doi=10.1126/science.1088625 |url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;thibert&quot;&gt;{{cite journal |author=Thibert C, Teillet MA, Lapointe F, Mazelin L, Le Douarin NM, Mehlen P |title=Inhibition of neuroepithelial patched-induced apoptosis by sonic hedgehog |journal=Science (journal) |volume=301 |issue=5634 |pages=843–6 |year=2003 |month=August |pmid=12907805 |doi=10.1126/science.1085405 |url=}}&lt;/ref&gt;
ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆರಳುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂಗಾಂಶದಲ್ಲಿ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು, [[ಮೂಳೆಯ ರೂಪೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಪ್ರೊಟೀನು]]ಗಳ (ಬೋನ್‌ ಮಾರ್ಫೋಜೆನೆಟಿಕ್‌ ಪ್ರೊಟೀನು-BMP) ಸನ್ನೆಮಾಡುವಿಕೆಯು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ''[[ಡ್ರಸಾಫಿಲ]]'' ನೊಣಗಳಲ್ಲಿ, [[ಸ್ಟೆರಾಯ್ಡ್‌ ಹಾರ್ಮೋನು]]ಗಳು ಜೀವಕೋಶದ ಸಾವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಆರಂಭ-ಸಂಕೇತಗಳೂ ಸಹ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಬಲ್ಲವು‌. ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ''TRA-1'' ನಕಲು ಅಂಶದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯ ಮೂಲಕ (ಜೀವಕೋಶದ ಸಾವನ್ನು ''TRA-1'' ತಡೆಯುತ್ತದೆ) ''[[C. ಎಲಿಗನ್ಸ್‌]]'' ಗಂಡು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿನ [[ಉಭಯಲಿಂಗಿ]] ಉದ್ದೇಶಿತ [[ನರಕೋಶಗಳ]] ಲಿಂಗ-ನಿಶ್ಚಿತ ಜೀವಕೋಶದ ಸಾವು ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ.
=== ದುಗ್ಧಕೋಶ ಪ್ರಭಾವಗಳು ===
ಮಾನವ ಶರೀರವೊಂದರಲ್ಲಿನ [[T ದುಗ್ಧಕೋಶಗಳು]] ಮತ್ತು [[B ದುಗ್ಧಕೋಶಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ]]ಯು ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ರಾಶಿಯನ್ನೇ ಅದು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡುವಂಥವುಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ. ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಮೂಲಕ ಶರೀರವು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ಬೆಳೆದಿಲ್ಲದ ಜೀವಕೋಶಗಳೆರಡನ್ನೂ ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ. T ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ, ಉಳಿಯುವಿಕೆಯ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ (ಕೆಳಗೆ ನೀಡಿರುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ನೋಡಿ).&lt;ref name=&quot;tcell&quot;&gt;{{cite journal | author=Werlen G| title=Signaling life and death in the thymus: timing is everything| journal=Science| year=2003| volume=299| issue=5614| pages=1859–63| doi=10.1126/science.1067833| pmid=12649474 | last2=Hausmann | first2=B | last3=Naeher | first3=D | last4=Palmer | first4=E}}&lt;/ref&gt;
[[ಸೈಟೋಟಾಕ್ಸಿಕ್‌ T ಜೀವಕೋಶ]]ಗಳು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಉದ್ದೇಶಿತ ತಾಣದ ಪೊರೆಯಲ್ಲಿನ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಎಂದಿನ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯನ್ನು ದಾಟಿಕೊಂಡು ಅಥವಾ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅವು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸ್ರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ಪರ್ಫೊರಿನ್‌]]ನ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಸದರಿ ರಂಧ್ರಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಸಣ್ಣಕಣಗಳು [[ಗ್ರಾನ್‌ಝೈಮ್‌ B]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಒಂದು [[ಸೆರೈನ್‌ ಪ್ರೊಟಿಯೇಸ್‌]] ಆಗಿದ್ದು [[ಆಸ್ಪಾರ್ಟೇಟ್‌]] ಉಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಕ್ಯಾಸ್ಟೇಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;robspath&quot;&gt;{{cite book | title=Robbins Pathologic Basis of Disease| last=Cotran| coauthors=Kumar, Collins| publisher=W.B Saunders Company| location=Philadelphia| isbn=0-7216-7335-X | year=1998 | author=edited by}}&lt;/ref&gt;
== ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ==
[[ಚಿತ್ರ:Apoptosis.png|right]]
ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು [[ಜೀವಕೋಶದ ಸಂಕೇತಗಳ]] ಒಂದು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಶ್ರೇಣಿಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಕೇತಗಳು ಜೀವಕೋಶದ ಹೊರಗಿನಿಂದ (''ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರೇರಕಗಳು'' ) ಅಥವಾ ಜೀವಕೋಶದ ಒಳಗಡೆಯಿಂದ (''ಆಂತರಿಕ ಪ್ರೇರಕಗಳು'' ) ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಬಾಹ್ಯಕೋಶೀಯ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ [[ಜೀವಾಣು ವಿಷ]]ಗಳು&lt;ref&gt;{{cite journal |author=Popov SG, Villasmil R, Bernardi J |title=Lethal toxin of Bacillus anthracis causes apoptosis of macrophages |journal=Biochem. Biophys. Res. Commun. |volume=293 |issue=1 |pages=349–55 |year=2002 |month=April |pmid=12054607 |doi=10.1016/S0006-291X(02)00227-9 |url=}}&lt;/ref&gt;, [[ಹಾರ್ಮೋನು]]ಗಳು, [[ವರ್ಧಕ ಅಂಶ]]ಗಳು, [[ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಕ್ಸೈಡು]]&lt;ref name=&quot;NO&quot;&gt;{{cite journal |author=Brüne B |title=Nitric oxide: NO apoptosis or turning it ON? |journal=Cell Death Differ. |volume=10 |issue=8 |pages=864–9 |year=2003 |month=August |pmid=12867993 |doi=10.1038/sj.cdd.4401261 |url=}}&lt;/ref&gt; ಅಥವಾ [[ಸೈಟೋಕೈನ್‌‌]]ಗಳು ಸೇರಿರಬಹುದು, ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಒಂದು ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಅವು ಪ್ಲಾಸ್ಮ ಒಳಪೊರೆಯನ್ನು ಹಾದುಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಇಲ್ಲವೇ [[ಅಡ್ಡಹಾಯ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆ]]ಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಕೇತಗಳು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಮೇಲೆ ಧನಾತ್ಮಕ (ಅಂದರೆ, ಪ್ರಚೋದಿಸಬಹುದು) ಅಥವಾ ಋಣಾತ್ಮಕ (ಅಂದರೆ, ದಮನಮಾಡಬಹುದು, ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ನಿಲ್ಲಿಸಬಹುದು) ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಬಹುದು. (ಕಣವೊಂದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಬಂಧಕತೆ ಮತ್ತು ತದನಂತರದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವಿಕೆಯು ''ಧನಾತ್ಮಕ ಚೋದನೆ'' ಎನಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಕಣವೊಂದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಸಕ್ರಿಯ ದಮನ ಮಾಡುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಬಂಧವು ''ಋಣಾತ್ಮಕ ಚೋದನೆ'' ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.)
ಒತ್ತಡವೊಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನೆಯಾಗಿ ಅಂತರ್ಜೀವಕೋಶದ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಸಂಕೇತಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಜೀವಕೋಶವೊಂದು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಇದು ಜೀವಕೋಶದ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. [[ಗ್ಲೂಕೋಕಾರ್ಟಿಕಾಯ್ಡ್‌]]ಗಳು&lt;ref name=&quot;robspath&quot; /&gt;, ಬಿಸಿ&lt;ref name=&quot;robspath&quot; /&gt;, ವಿಕಿರಣ&lt;ref name=&quot;robspath&quot; /&gt;, ಪೋಷಕಾಂಶ ಕೊರತೆ&lt;ref name=&quot;robspath&quot; /&gt;, ವೈರಾಣುವಿನ ಸೋಂಕು&lt;ref name=&quot;robspath&quot; /&gt;, [[ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆ]]&lt;ref name=&quot;robspath&quot; /&gt; ಯಿಂದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಳಗೊಂಡ ಅಂತರ್ಜೀವಕೋಶದ [[ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ]] ಸಾಂದ್ರತೆ&lt;ref&gt;[http://www.nature.com/ncb/journal/v5/n12/full/ncb1203-1041.html ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ ಆರ್ಕೇಸ್ಟ್ರೇಟ್ಸ್‌ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌]. ಮಾರ್ಕ್‌ P. ಮ್ಯಾಟ್ಸನ್‌ &amp;amp; ಸಿಕ್‌ L. ಚಾನ್‌. ನೇಚರ‍್ ಸೆಲ್ ಬಯಾಲಜಿ 5, 1041 - 1043 (2003). doi:10.1038/ncb1203-1041&lt;/ref&gt; ಯಿಂದ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಳಪೊರೆಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಯಿಂದ) ಉಂಟಾಗುವ ಪರಮಾಣು ಗ್ರಾಹಿಗಳ ಬಂಧಕತೆ ಇವೇ ಮೊದಲಾದವು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಜೀವಕೋಶವೊಂದರಿಂದ ಅಂತರ್ಜೀವಕೋಶದ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಸಂಕೇತಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಬಲ್ಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. [[ಪಾಲಿ ADP ರೈಬೋಸ್‌ ಪಾಲಿಮರೇಸ್‌]]ನಂಥ ಅನೇಕ ಜೀವಕೋಶೀಯ ಘಟಕಗಳು, ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;parp1&quot;&gt;{{cite journal | author=Chiarugi A, Moskowitz MA| title=PARP-1—a perpetrator of apoptotic cell death?| journal=Science| year=2002| volume=297| issue=5579| pages=259–63| doi=10.1126/science.1074592| pmid=12114611}}&lt;/ref&gt;
ಜೀವಕೋಶದ ಸಾವಿನ ವಾಸ್ತವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕಿಣ್ವಗಳಿಂದ ತ್ವರಿತಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ, ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯನ್ನು ಶುರುಮಾಡಲು ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಸಂಕೇತಗಳು ನಿಯಂತ್ರಕ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತವು ಜೀವಕೋಶದ ಸಾವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಸಂಕೇತಗಳಿಗೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಸದರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನಿಲ್ಲುವಂತಾಗಲು, ಜೀವಕೋಶವು ಸಾಯವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರೊಟೀನುಗಳ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಕಂಡುಬಂದಿದೆಯಾದರೂ, ನಿಯಂತ್ರಣದ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಲಾಗಿದೆ [[ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾ]]ದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯೋದ್ದೇಶವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು, ಅಥವಾ ಸಂಕೇತವನ್ನು [[ಸಂಯೋಜಕ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳ]] ಮೂಲಕ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಅಡ್ಡಹಾಯ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆಯುಂಟುಮಾಡುವುದು. ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಶುರುಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯನ್ನು ಹಲವಾರು ಜೀವಾಣು ವಿಷ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ಔಷಧವಸ್ತುವಿನ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಒಂದು ಜೀವಕೋಶದೊಳಗಡೆಯೇ ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಳವು ಉಂಟಾಗುವುದು ಇಂಥ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ ಬಂಧಕವಾದ ಪ್ರೋಟಿಯೇಸ್‌ ಕ್ಯಾಲ್ಪೈನ್‌ ಓಂದರ ಮೂಲಕ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲುದಾಗಿದೆ.
=== ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣ ===
ಬಹುಕೋಶೀಯ ಜೀವಕ್ಕೆ ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಅವುಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, [[ಆಮ್ಲಜನಕದ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಉಸಿರಾಡುವುದನ್ನು]] ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಗಳು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಒಳಪೊರೆಯ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವು ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾದ ಊತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಅಥವಾ ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾದ ಒಳಪೊರೆಯ ಅಂತಃಪ್ರವೇಶ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಪ್ರಭಾವಕಾರಕಗಳು ಹೊರಗಡೆ ಸೋರಿಹೋಗುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;robspath&quot; /&gt;
ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾದ [[ಒಳಪೊರೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ]]ವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯಮಾಡುವ ಮೂಲಕ [[ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಕ್ಸೈಡು]] ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾಕ್ಷ್ಯವೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ.&lt;ref name=&quot;NO&quot; /&gt;
ಅಂತಃಪ್ರವೇಶ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದಾಗಿ SMACಗಳು (ಸೆಕಂಡ್‌ ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾ-ಡಿರೈವ್ಡ್‌ ಆಕ್ಟಿವೇಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸಸ್‌) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾದ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳು [[ಸೈಟೋಸಾಲ್‌]]ನೊಳಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ. SMAC ''[[ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ]]'' ಗಳಿಗೆ (IAPಗಳಿಗೆ) ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು IAPಗಳು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸದಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತತ್ಫಲವಾಗಿ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಮುಂದುವರಿಯಲು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಂತಾಗುತ್ತದೆ. 
[[ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌‌]]ಗಳೆಂದು&lt;ref name=&quot;caspcontrol&quot;&gt;{{cite journal | author=Fesik SW, Shi Y.| title=Controlling the caspases| journal=Science| year=2001| volume=294| issue=5546| pages=1477–8| doi=10.1126/science.1062236| pmid=11711663}}&lt;/ref&gt; ಕರೆಯಲಾಗುವ ಮತ್ತು ಜೀವಕೋಶದ ಅವನತಿಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ [[ಸಿಸ್ಟೀನ್‌ ಪ್ರೋಟಿಯೇಸ್‌]]ಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ IAPಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಅವನತಿಕಾರಕ ಕಿಣ್ವಗಳು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾದ ಅಂತಃಪ್ರವೇಶ್ಯತೆಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. 
ಹೊರಭಾಗದ ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾದ ಪೊರೆಯಲ್ಲಿ&lt;ref name=&quot;knife&quot;&gt;{{cite journal | author=Laurent M. Dejean, Sonia Martinez-Caballero, Kathleen W. Kinnally| title=Is MAC the knife that cuts cytochrome c from mitochondria during apoptosis? | journal=Cell Death and Differentiation| year=2006| volume=13| url=http://www.nature.com/cdd/journal/v13/n8/full/4401949a.html
 | doi = 10.1038/sj.cdd.4401949| pages=1387–5}}&lt;/ref&gt; [[MAC]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು ಸಂಪರ್ಕವಾಹಕದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, [[ಸೈಟೋಕ್ರೋಮ್‌ c]] ಕೂಡಾ ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಇದು ಬರುವುದರಿಂದ, ಒಂದು ನಿಯಂತ್ರಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಾಗಿ ಇದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;robspath&quot; /&gt;
ಸೈಟೋಕ್ರೋಮ್‌ c ಒಮ್ಮೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತೆಂದರೆ, ಅದು ''[[ಅಪಾಫ್‌-1]]'' ಮತ್ತು [[ATP]]ಯೊಂದಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಅದು ''ಪ್ರೋ-ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌-9'' ನೊಂದಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡು [[ಅಪೊಪ್ಟೋಸೋಮ್‌]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರೊಟೀನು ಸಂಕೀರ್ಣವೊಂದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಅಪೊಪ್ಟೋಸೋಮ್‌ ಪ್ರೋ-ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌ನ್ನು ಅದರ [[ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌-9]]ರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಒಡೆಯುತ್ತದೆ, ಅದು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ''ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌-3'' ಪ್ರಭಾವಕಾರಕವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
[[MAC]]ಯು ಸ್ವತಃ ಹಲವಾರು ಪ್ರೊಟೀನುಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಅಪೊಪ್ಟೋಪಿಕ್‌-ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಜೀನುಗಳ ಸಸ್ತಿನಿ ಜಾತಿಯ ''[[Bcl-2]]'' ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಸಂಕೇತಭಾಷೆಗೆ ಪರಿರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳು, ''[[C. ಎಲಿಗನ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ''[[ced-9]]'' ಜೀನಿನ ಸಮಾನರೂಪಿಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.&lt;ref name=&quot;knife2&quot;&gt;{{cite journal |author=Dejean LM, Martinez-Caballero S, Manon S, Kinnally KW |title=Regulation of the mitochondrial apoptosis-induced channel, MAC, by BCL-2 family proteins |journal=Biochim. Biophys. Acta |volume=1762 |issue=2 |pages=191–201 |year=2006 |month=February |pmid=16055309 |doi=10.1016/j.bbadis.2005.07.002 |url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lodish&quot;&gt;{{cite book | title=Molecular Cell Biology| last=Lodish| first=Harvey| coauthors=''et al.''| year=2004| publisher=W.H. Freedman and Company| location=New York| isbn=0-7167-4366-3}}&lt;/ref&gt; ''Bcl-2'' ಪ್ರೊಟೀನುಗಳು, MACನ ಮೇಲಿನ ನೇರ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಇಲ್ಲವೇ ಇತರ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳ ಮೂಲಕ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ, ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾದಿಂದ ಸೈಟೋಕ್ರೋಮ್‌ c ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಕೆಲವೊಂದು ''Bcl-2'' ಪ್ರೊಟೀನುಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸುವಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತವೆ.&lt;ref name=&quot;robspath&quot; /&gt;
=== ನೇರ ಸಂಕೇತದ ಅಡ್ಡಹಾಯ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ===
[[ಚಿತ್ರ:signal transduction pathways.png|thumb|500px|right|ಸಂಕೇತ ಅಡ್ಡಸಾಗಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಗಳ ಸ್ಥೂಲನೋಟ.]]
[[ಚಿತ್ರ:TFN-signalling.svg|thumb|right|250px|ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನಲ್ಲಿನ TNF ಸಂಕೇತಿಸುವಿಕೆಯ ಒಂದು ಸ್ಥೂಲನೋಟ; ನೇರ ಸಂಕೇತ ಅಡ್ಡಸಾಗಿಸುವಿಕೆಯ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ.]]
[[ಚಿತ್ರ:Fas-signalling.svg|thumb|right|250px|ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಫಾಸ್‌ ಸಂಕೇತಿಸುವಿಕೆಯ ಒಂದು ಸ್ಥೂಲನೋಟ; ನೇರ ಸಂಕೇತ ಅಡ್ಡಸಾಗಿಸುವಿಕೆಯ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ]]
ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿನ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ನೇರ ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವಿಕೆಯ ಎರಡು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ: ''TNF-ಪ್ರಚೋದಿತ'' ([[ಗಡ್ಡೆಯ ಊತಕದ ಸಾವಿನ ಅಂಶ]]) ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ''Fas-Fas [[ಲಿಗಂಡ್‌]]-ಮಧ್ಯಸ್ತಿಕೆಯ'' ಮಾದರಿ. ಬಾಹ್ಯ ಸಂಕೇತಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ''TNF ಗ್ರಾಹಿ'' (TNFR) ಕುಟುಂಬದ&lt;ref name=&quot;fas&quot;&gt;{{cite journal | author=Wajant H| title=The Fas signaling pathway: more than a paradigm| journal=Science| year=2002| volume=296| issue=5573| pages=1635–6| doi=10.1126/science.1071553| pmid=12040174}}&lt;/ref&gt; ಗ್ರಾಹಿಗಳನ್ನು ಎರಡೂ ಮಾದರಿಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
TNF ಎಂಬುದು ಒಂದು [[ಸೈಟೋಕೈನ್‌]] ಆಗಿದ್ದು, ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ [[ಬೃಹತ್ಕಣ]]ಗಳಿಂದ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಜೋಡಿ ಹಿಪಲೋಪ್ಟಿಕ್‌ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಬಾಹ್ಯ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಮಾನವ ಶರೀರದಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಜೀವಕೋಶಗಳು TNFಗಾಗಿ ಎರಡು ಗ್ರಾಹಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ: ಅವೆಂದರೆ, ''TNF-R1'' ಮತ್ತು ''TNF-R2''. ''TNF-R1'' ನೊಂದಿಗಿನ TNFನ ಬಂಧಕತೆಯು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಸ್ವರೂಪದ ಒಳಪೊರೆ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳಾದ ''TNF ರಿಸೆಪ್ಟಾರ‍್-ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್‌ ಡೆತ್‌ ಡೊಮೈನ್‌'' (TRADD) ಮತ್ತು ''Fas-ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್‌ ಡೆತ್ ಡೊಮೈನ್‌ ಪ್ರೊಟೀನಿನ'' (FADD) ಮೂಲಕ ಸದರಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯು ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌ ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;tnfr1&quot;&gt;{{cite journal | author=Chen G, Goeddel DV| title=TNF-R1 signaling: a beautiful pathway| journal=Science| year=2002| volume=296| issue=5573| pages=1634–5| doi=10.1126/science.1071924| pmid=12040173}}&lt;/ref&gt; ಈ ಗ್ರಾಹಿಯ ಬಂಧಕತೆಯು ಜೀವಕೋಶದ ಉಳಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಉರಿಯೂತಕಾರಕ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ [[ನಕಲು ಅಂಶ]]ಗಳ ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗೂ ಇದು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;tfnpathway&quot;&gt;{{cite journal| author=Goeddel, DV| title=Connection Map for Tumor Necrosis Factor Pathway| journal=Science| url=http://stke.sciencemag.org/cgi/cm/CMP_7107| doi=10.1126/stke.3822007tw132]| doi_brokendate=2009-11-14| access-date=2010-01-29| archive-date=2009-07-10| archive-url=https://web.archive.org/web/20090710024231/http://stke.sciencemag.org/cgi/cm/CMP_7107| url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹಲವಾರು ಕಾಯಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಸ್ವರಕ್ಷಿತ ಕಾಯಿಲೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ TNFನ ಒಂದು ಅಪಸಾಮಾನ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಏಕೆ ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು TNF ಮತ್ತು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ನಡುವಿನ ಕೊಂಡಿಯು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
[[Fas ಗ್ರಾಹಿ]]ಯು (''ಗ್ರೀಕ್‌-1'' ಅಥವಾ ''CD95'' ಎಂದೂ ಸಹ ಇದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ), TNF ಕುಟುಂಬದ ಒಂದು [[ಅಂತರಪೊರೆಯ ಪ್ರೊಟೀನು]] ಭಾಗವಾದ [[Fas ಲಿಗಂಡ್‌‌‌]]ನ್ನು (FasL) ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;fas&quot; /&gt; Fas ಮತ್ತು FasL ನಡುವಿನ ಪ್ರಭಾವವು ''ಸಾವನ್ನು-ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಸನ್ನೆಮಾಡುವಿಕೆಯ ಸಂಕೀರ್ಣ'' ದ (ಡೆತ್‌ ಇಂಡ್ಯೂಸಿಂಗ್‌ ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌-DISC) ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು FADD, ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌-8 ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌-10ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಜೀವಕೋಶಗಳ ಕೆಲವೊಂದು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ (Iನೇ ವಿಧ), ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿತ ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌-8 ಅಂಶವು ನೇರವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಜೀವಕೋಶದ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ.
ಜೀವಕೋಶಗಳ ಇತರ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ (IIನೇ ಬಗೆ), ಒಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಕುಣಿಕೆಯನ್ನು ''Fas'' -DISC ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕುಣಿಕೆಯು ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌-ಪರವಾದ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌-8ರ ವರ್ಧಿತ ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;fassignal&quot;&gt;{{cite journal| author=Wajant, H.| title=Connection Map for Fas Signaling Pathway| journal=Science| url=http://stke.sciencemag.org/cgi/cm/CMP_7966| doi=10.1126/stke.3802007tr1]| doi_brokendate=2009-11-14| access-date=2010-01-29| archive-date=2009-05-03| archive-url=https://web.archive.org/web/20090503010824/http://stke.sciencemag.org/cgi/cm/CMP_7966| url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ಸಸ್ತನಿ ಜಾತಿಯ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿನ ''TNF-R1'' ಮತ್ತು ''Fas'' ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ''Bcl-2'' ಕುಟುಂಬದ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌-ಪರವಾದ ([[BAX]],&lt;ref name=&quot;bax&quot;&gt;{{cite journal |author=Murphy KM, Ranganathan V, Farnsworth ML, Kavallaris M, Lock RB |title=Bcl-2 inhibits Bax translocation from cytosol to mitochondria during drug-induced apoptosis of human tumor cells |journal=Cell Death Differ. |volume=7 |issue=1 |pages=102–11 |year=2000 |month=January |pmid=10713725 |doi=10.1038/sj.cdd.4400597 |url=}}&lt;/ref&gt; [[BID]], [[BAK]], ಅಥವಾ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌-ವಿರೋಧಿ (''[[Bcl-Xl]]'' ಮತ್ತು ''[[Bcl-2]]'' ) ಸದಸ್ಯರ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಸಮತೋಲನವು ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮತೋಲನವು ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌-ಪರವಾದ [[ಹೋಮೋಡೈಮರ್‌]]ಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಅಥವಾ ಅನುಪಾತವಾಗಿದ್ದು, ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾದ ಹೊರ-ಪೊರೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸೈಟೋಕ್ರೋಮ್‌ c ಮತ್ತು SMACನಂಥ ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌ ಸಕ್ರಿಯಕಾರಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾದ ಪೊರೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯವನ್ನಾಗಿಸುವುದು ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌-ಪರವಾದ ಹೋಮೋಡೈಮರ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಸ್ವರೂಪದ್ದಲ್ಲದ್ದ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌-ಪರವಾದ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ, VDAC2 ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾದ ಹೊರ-ಪೊರೆಯ ಒಂದು ಪ್ರೊಟೀನು BAKಯೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಿ, ಮಾರಕವಾಗಬಲ್ಲ-ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.&lt;ref name=&quot;VDAC2&quot;&gt;{{cite journal | author=Cheng EH| title=VDAC2 inhibits BAK activation and mitochondrial apoptosis| journal=Science| year=2003| volume=301| issue=5632| pages=513–7| doi=10.1126/science.1083995| pmid=12881569 | last2=Sheiko | first2=TV | last3=Fisher | first3=JK | last4=Craigen | first4=WJ | last5=Korsmeyer | first5=SJ}}&lt;/ref&gt; ಸಾವಿನ ಸಂಕೇತವು ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಸರಣಿಕ್ರಮದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು VDAC2ಯನ್ನು ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು BAKಯು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌-ಅಧೀನವಲ್ಲದ ಒಂದು ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕೆ AIFನ ([[ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌-ಪ್ರಚೋದಕ ಅಂಶ]]ದ) ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid9989411&quot;&gt;{{cite journal |author=Susin SA, Lorenzo HK, Zamzami N |title=Molecular characterization of mitochondrial apoptosis-inducing factor |journal=Nature |volume=397 |issue=6718 |pages=441–6 |year=1999 |month=February |pmid=9989411 |doi=10.1038/17135}}&lt;/ref&gt;
=== ನಿರ್ವಹಣೆ ===
ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಕೇತಗಳು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆಯಾದರೂ‌, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಜೀವಕೋಶವೊಂದರ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ.{{Citation needed|date=November 2009}} ಜೀವಕೋಶವೊಂದು ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ [[ಪ್ರೊಟೀನ್‌ ವಿಭಜಕ]] [[ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌‌]]ಗಳಿಂದ ಅದರ ಜೀವಕೋಶೀಯ ಅಂಗಕಗಳ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಅವನತಿಯು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿದ್‌ಗೆ ಈಡಾಗುತ್ತಿರುವ ಜೀವಕೋಶವೊಂದು ಈ ಮುಂದೆ ವಿವರಿಸಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ:
# ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌ಗಳಿಂದ ಪ್ರೊಟೀನಿನ ಗುಣದ ಸೈಟೋಸ್ಕೆಲಿಟನ್‌ನ ವಿಘಟನೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಜೀವಕೋಶ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ದುಂಡಗಾಗುವಿಕೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
# ಕೋಶದ್ರವ್ಯವು ದಟ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಂಗಕಗಳು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
# [[ಪೈಕ್ನೋಸಿಸ್‌]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ, ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಒಂದು ಹೆಗ್ಗುರುತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ [[ಪರಮಾಣು ಹೊದಿಕೆ]]ಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ವರ್ಣಗ್ರಾಹಿಯು ದಟ್ಟವಾದ ಪಟ್ಟೆಯಂತೆ ಸಾಂದ್ರೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;nuclearapopt&quot;&gt;{{cite journal | author=Santos A. Susin| title=Two Distinct Pathways Leading to Nuclear Apoptosis| journal=Journal of Experimental Medicine| year=2000| volume=192| issue=4| url=http://www.jem.org/cgi/content/abstract/192/4/571
 | doi = 10.1073/pnas.191208598v1| pages=571–80| pmid=10952727 | last2=Daugas | first2=E | last3=Ravagnan | first3=L | last4=Samejima | first4=K | last5=Zamzami | first5=N | last6=Loeffler | first6=M | last7=Costantini | first7=P | last8=Ferri | first8=KF | last9=Irinopoulou | first9=T | pmc=2193229 | doi_brokendate=2009-11-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;chromatindegrad&quot;&gt;{{cite journal | author=Madeleine Kihlmark| title=Sequential degradation of proteins from the nuclear envelope during apoptosis| journal=Journal of Cell Science| date=15 October 2001| url=https://journals.biologists.com/jcs/article/114/20/3643/35544/Sequential-degradation-of-proteins-from-the| pages=3643–53| pmid=11707516 | volume=114 | issue=20 | last2=Imreh | first2=G | last3=Hallberg | first3=E}}&lt;/ref&gt;
# ಪರಮಾಣು ಹೊದಿಕೆಯ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನತೆ ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರೊಳಗಿನ DNAಯು [[ಕ್ಯಾರಿಯೋರೆಕ್ಸಿಸ್‌]] ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಚೂರುಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯುತ್ತದೆ. DNAಯ ಅವನತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಕೋಶಕೇಂದ್ರವು ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾದ ಹಲವಾರು ''ವರ್ಣಗ್ರಾಹಿ ಘಟಕಗಳಾಗಿ'' ಅಥವಾ ''ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಸೋಮಿನ ಘಟಕಗಳಾಗಿ'' ಒಡೆಯುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;nuclearfrag&quot;&gt;{{cite journal |author=Nagata S |title=Apoptotic DNA fragmentation |journal=Exp. Cell Res. |volume=256 |issue=1 |pages=12–8 |year=2000 |month=April |pmid=10739646 |doi=10.1006/excr.2000.4834 |url=}}&lt;/ref&gt;
# [[ಬೊಬ್ಬೆ]]ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಅಸಹಜ ಉಬ್ಬಿಕೆ ಅಥವಾ ಮೊಳಕೆಗಳನ್ನು ಕೋಶಪೊರೆಯು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
# ''ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಘಟಕಗಳು'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಹಲವಾರು [[ಚಿಕ್ಕ ಕುಹರಗಳಾಗಿ]] ಜೀವಕೋಶವು ಒಡೆಯುತ್ತದೆ, ಇವೇ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಭಕ್ಷಿಸಿ ನಾಶಪಡಿಸುವಿಕೆಗೆ ಈಡಾಗುತ್ತವೆ.
ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಅಥವಾ ದೃಶ್ಯೀಕರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾರಿಯೋರೆಕ್ಸಿಸ್‌ನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, [[ಎಂಡೋನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೇಸ್‌]] ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯು ಪುಟ್ಟದಾದ, ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಂತರವಿರುವ ಕ್ರಮಬದ್ಧ DNA ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು [[ವಿದ್ಯುತ್ಸರಣ]]ದ ನಂತರ [[ಅಗರ್‌]] ಲೋಳೆದ್ರವ್ಯದ ಮೇಲೆ &quot;ಏಣಿತೆರಪಿನಂಥ&quot; ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. [[DNA ಏಣಿತೆರಪಿಗೆ]] ಮೀಸಲಾದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು [[ರಕ್ತಕೊರತೆಯ]] ಅಥವಾ ವಿಷಕಾರಿ ಜೀವಕೋಶ ಸಾವಿನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತವೆ.&lt;ref name=&quot;Iwata&quot;&gt;{{cite web|title= An evaluation of renal tubular DNA laddering in response to oxygen deprivation and oxidant injury|author=M Iwata, D Myerson, B Torok-Storb and RA Zager |url=http://jasn.asnjournals.org/cgi/content/abstract/5/6/1307|year=1996| accessdate = 2006-04-17}}&lt;/ref&gt;
=== ಸತ್ತ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ===
ಸತ್ತ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಭಕ್ಷಿಸಿ ನಾಶಪಡಿಸುವ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು [[ಎಫೆರೋಸೈಟೋಸಿಸ್‌]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid16778289&quot;&gt;{{cite journal |author=Vandivier RW, Henson PM, Douglas IS |title=Burying the dead: the impact of failed apoptotic cell removal (efferocytosis) on chronic inflammatory lung disease |journal=Chest |volume=129 |issue=6 |pages=1673–82 |year=2006 |month=June |pmid=16778289 |doi=10.1378/chest.129.6.1673 |url=}}&lt;/ref&gt;
ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಅಂತಿಮ ಹಂತಕ್ಕೆ ಈಡಾಗುವ ಸಾಯುತ್ತಿರುವ ಜೀವಕೋಶಗಳು, ಭಕ್ಷಿಸಿ ನಾಶಪಡಿಸುವ ಲಕ್ಷಣ ಹೊಂದಿರುವ [[ಫಾಸ್ಫಾಟಿಡೈಲ್‌ಸೆರೀನ್‌‌]]ನಂಥ ಕಣಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವಕೋಶದ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ.&lt;ref name=&quot;Phosphatidylserine&quot;&gt;{{cite journal | author=Li MO| title=Phosphatidylserine receptor is required for clearance of apoptotic cells| journal=Science| year=2003| volume=302| issue=5650| pages=1560–3| doi=10.1126/science.1087621| pmid=14645847 | last2=Sarkisian | first2=MR | last3=Mehal | first3=WZ | last4=Rakic | first4=P | last5=Flavell | first5=RA}}&lt;/ref&gt; ಫಾಸ್ಫಾಟಿಡೈಲ್‌ಸೆರೀನ್‌ ಕಣವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮ ಒಳಪೊರೆಯ ಸೈಟೋಸಾಲಿಕ್‌ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಸ್ಕ್ರಾಂಬ್ಲೇಸ್‌]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪ್ರೊಟೀನಿನಿಂದ ಇದು ಬಾಹ್ಯಕೋಶೀಯ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಪುನರ್ವಿತರಣೆ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;phago2&quot;&gt;{{cite journal | author=Wang X| title=Cell corpse engulfment mediated by C. elegans phosphatidylserine receptor through CED-5 and CED-12| journal=Science| year=2003| volume=302| issue=5650| pages=1563–1566| doi=10.1126/science.1087641| pmid=14645848 | last2=Wu | first2=YC | last3=Fadok | first3=VA | last4=Lee | first4=MC | last5=Gengyo-Ando | first5=K | last6=Cheng | first6=LC | last7=Ledwich | first7=D | last8=Hsu | first8=PK | last9=Chen | first9=JY}}&lt;/ref&gt; ಬೃಹತ್ಕಣಗಳಂಥ ಸೂಕ್ತ ಗ್ರಾಹಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಂದ [[ಭಕ್ಷಕೋಶೀಯ ಭಕ್ಷಣ]]ಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಲು ಈ ಕಣಗಳು ಜೀವಕೋಶವನ್ನು ಗುರುತುಮಾಡುತ್ತವೆ.&lt;ref name=&quot;phago1&quot;&gt;{{cite journal | author=Savill J, Gregory C, Haslett C.| title=Eat me or die| journal=Science| year=2003| volume=302| issue=5650| pages=1516–7| doi=10.1126/science.1092533| pmid=14645835}}&lt;/ref&gt; ಗುರುತು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ, ಜೀವಕೋಶದ ನುಂಗುವಿಕೆಗಾಗಿ ತನ್ನ ಸೈಟೋಸ್ಕೆಲಿಟನ್‌ನ್ನು ಭಕ್ಷಕ ಕೋಶವು ಮರುಸಂಘಟನೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. 
ಭಕ್ಷಕ ಕೋಶಗಳಿಂದಾಗುವ ಸಾಯುತ್ತಿರುವ ಜೀವಕೋಶಗಳ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆಯು [[ಉರಿಯೂತಕಾರಕ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನೆ]]ಯೊಂದನ್ನು ಹೊರಸೆಳೆಯದೆಯೇ ಒಂದು ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
== ಕಾಯಿಲೆಯಲ್ಲಿನ ಸೂಚ್ಯಾರ್ಥ ==
[[ಚಿತ್ರ:Apoptosis multi mouseliver.jpg|thumb|right|220px|ಹಲವಾರು ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ, ಬಾಣಗಳ ಗುರುತಿನಿಂದ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಇಲಿಯ ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗದ ಒಂದು ಛೇದನ.]]
[[ಚಿತ್ರ:Apoptosis stained.jpg|thumb|right|220px|ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿರುವ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಇಲಿಯ ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗದ ಒಂದು ಛೇದನಕ್ಕೆ (ಕಿತ್ತಳೆ) ಬಣ್ಣ ಹಾಕಿರುವುದು]]
=== ದೋಷಯುಕ್ತ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಗಳು ===
ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಗಳ ಅನೇಕ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಬಗೆಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಘಟಕಗಳ ಒಂದು ಬಾಹುಳ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಅನೇಕವು ಇನ್ನೂ ಅರ್ಥದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;pathogenesis&quot;/&gt; ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯೊಂದು ಹೆಚ್ಚೂ ಕಮ್ಮಿ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಅದು ಕಾರ್ಯಕಾರಣ ಸಂಬಂಧದ ಒಂದು ಬಲಿಪಶುವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಒಂದು ಘಟಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಇಲ್ಲವೇ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತೊಂದರ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೀವಂತ ಜೀವಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಇದು ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಇದು ಕಾಯಿಲೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ನಾನಾಬಗೆಯ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಗಳ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರತಿ ಕಾಯಿಲೆಯ ಒಂದು ಚರ್ಚೆಯು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಲ್ಲದ್ದಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಆವರಿಸಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ: ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯ ಎಂದಿನ ಶೈಲಿಯ ಕಾರ್ಯಶೈಲಿಯು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ಗೆ ಈಡಾಗುವ ಜೀವಕೋಶದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ &quot;ನಿಶ್ಚಿತ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ&quot; ಬಳಸಬೇಕೆನ್ನುವ ತನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಜೀವಕೋಶವು ತಲುಪುವಂತಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಕಲಿಸಲು ಹಾಗೂ ಯಾವುದೇ ದೋಷಯುಕ್ತ ಘಟಕವನ್ನು ತನ್ನ ಸಂತತಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ಮೂಲಕ ಜೀವಕೋಶವು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಯುಕ್ತ ಅಥವಾ ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು NCI-H460 ಎಂಬ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ ಒಂದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;h460&quot;&gt;{{cite journal |author=Yang L, Mashima T, Sato S |title=Predominant suppression of apoptosome by inhibitor of apoptosis protein in non-small cell lung cancer H460 cells: therapeutic effect of a novel polyarginine-conjugated Smac peptide |journal=Cancer Res. |volume=63 |issue=4 |pages=831–7 |year=2003 |month=February |pmid=12591734 |doi= |url=http://cancerres.aacrjournals.org/cgi/pmidlookup?view=long&amp;pmid=12591734}}&lt;/ref&gt; ''ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಪ್ರೊಟೀನಿನ X-ಸಂಪರ್ಕಿತ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ'' ವು ([[X-ಲಿಂಕ್ಡ್‌ ಇನ್ಹಿಬಿಟರ‍್ ಆಫ್ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಪ್ರೊಟೀನ್‌-XIAP‌]]), H460 [[ಜೀವಕೋಶ ಸರಣಿ]]ಯ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ [[ಅತಿಯಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ]]. XIAPಗಳು ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌-9ನ ಸಂಸ್ಕರಿತ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಸಕ್ರಿಯಕಾರಿ [[ಸೈಟೋಕ್ರೋಮ್‌ c]]ಯ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಅತಿಯಾದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌-ಪರವಾದ ಸಂಘರ್ಷಕದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಇಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌-ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌-ಪರವಾದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕಗಳ ಸಮತೋಲನವು ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌-ವಿರೋಧಿಯ ಪರವಾಗಿ ಪಲ್ಲಟಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಸಾವಿನೆಡೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಸಹ ನಕಲುಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತವೆ.
'''p53ಯ ಅಪಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ''' 
ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂಶಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ DNAಯು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದಾಗ ಗಡ್ಡೆ-ದಮನಕಾರ ಪ್ರೊಟೀನಾಗಿರುವ [[p53]] ಸಂಗ್ರಹಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವು ಆಲ್ಫಾ-[[ಇಂಟರ್‌ಫೆರಾನ್‌]] ಮತ್ತು ಬೀಟಾ-ಇಂಟರ್‌ಫೆರಾನ್‌ನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇವು ''p53'' ಜೀನಿನ ಪ್ರತಿಲಿಪಿಯನ್ನು ಚೋದಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು p53 ಪ್ರೊಟೀನು ಮಟ್ಟದ ಹೆಚ್ಚಳ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ ಜೀವಕೋಶದ-ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.&lt;ref name=&quot;takaoka&quot;&gt;{{cite journal | author=Takaoka A| title=Integration of interferon-alpha/beta signalling to p53 responses in tumour suppression and antiviral defence| journal=Nature| year=2003| volume=424| issue=6948| pmid=12872134| pages=516–23| doi=10.1038/nature01850 | last2=Hayakawa | first2=S | last3=Yanai | first3=H | last4=Stoiber | first4=D | last5=Negishi | first5=H | last6=Kikuchi | first6=H | last7=Sasaki | first7=S | last8=Imai | first8=K | last9=Shibue | first9=T}}&lt;/ref&gt; G1ನಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಜೀವಕೋಶದ ಚಕ್ರ]]ವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಜೀವಕೋಶವು ನಕಲಿಸಲ್ಪಡದಂತೆ p53ಯು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಇದು ದುರಸ್ತಿಗೊಳಗಾಗಲು ಜೀವಕೋಶಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಸಮಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಾನಿಯು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ದುರಸ್ತಿಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವಿಫಲಗೊಂಡರೆ, ಇದು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ಚೋದಿಸುತ್ತದೆ. ''p53'' ಅಥವಾ ಇಂಟರ್‌ಫೆರಾನ್‌ ಜೀನುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಮಾಡಲಾದ ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಯು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಮತ್ತು ಗಡ್ಡೆಗಳ ಸಂಭವನೀಯ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
=== HIVಯ ಮುಂದುವರಿಯುವಿಕೆ ===
[[AIDS]]ಗೆ [[ಹ್ಯೂಮನ್‌ ಇಮ್ಯುನೋಡಿಫಿಷಿಯೆನ್ಸಿ ವೈರಸ್‌]] ಸೋಂಕಿನ ಮುಂದುವರಿಕೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[CD4+ T-ಸಹಾಯಕ ದುಗ್ಧಕೋಶಗಳ]] ಖಾಲಿಯಾಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ; ಇದು ಒಂದು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. T-ಸಹಾಯಕ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಖಾಲಿಯಾಗುವಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲೊಂದು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ:&lt;ref name=&quot;Judie&quot;&gt;{{cite journal | author=Judie B. Alimonti, T. Blake Ball, Keith R. Fowke| title=Mechanisms of CD4+ T lymphocyte cell death in human immunodeficiency virus infection and AIDS| journal=J Gen Virology| year=2003| issue=84| url=http://vir.sgmjournals.org/cgi/content/full/84/7/1649
 | doi = 10.1099/vir.0.19110-0| pages=1649–61| pmid=12810858 | volume=84}}&lt;/ref&gt;
# HIV ಕಿಣ್ವಗಳು ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌-ವಿರೋಧಿ ''Bcl-2'' ನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಜೀವಕೋಶದ ಸಾವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ಗಾಗಿರುವ ಸೂಕ್ತ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಅನುವಾಗುವಂತೆ ಜೀವಕೋಶವನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಈ ಕಿಣ್ವಗಳು ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌-ಪರವಾದ ''ಪ್ರೋಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌-8'' ನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. 
# Fas-ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಜೀವಕೋಶೀಯ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳ ಮಟ್ಟವನ್ನು HIVಯು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.
# ಕೋಶಪೊರೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾಜರಿರುವ [[CD4]] ಗ್ಲೈಕೋಪ್ರೊಟೀನು ಗುರುತುಕಾರಕದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು HIV ಪ್ರೊಟೀನುಗಳು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ.
# ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ವೈರಾಣುವಿನ ಕಣಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಕೋಶೀಯ ದ್ರವಪದಾರ್ಥದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳು ಹತ್ತಿರವಿರುವ &quot;ಬರಿಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ&quot; T ಸಹಾಯಕ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಬಲ್ಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
# ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ಗಾಗಿರುವ ಜೀವಕೋಶವನ್ನು ಗುರುತುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಣಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು HIVಯು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವೈರಾಣುವಿಗೆ ನಕಲುಗೊಳ್ಳಲು ಸಮಯ ಸಿಕ್ಕಂತಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅಂಗಾಂಶಕ್ಕೆ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವಿರಿಯಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವುದಕ್ಕೂ ಅದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಂತಾಗುತ್ತದೆ.
# ಸೋಂಕು ತಗುಲಿದ CD4+ ಜೀವಕೋಶವು ಸೈಟೋಟಾಕ್ಸಿಕ್‌ T ಜೀವಕೋಶವೊಂದರಿಂದ ಸಾವಿನ ಸಂಕೇತವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು.
ವೈರಾಣುವಿನ ಸೋಂಕಿನ ಒಂದು ನೇರ ಪರಿಣಾಮದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಸಾಯಲೂಬಹುದು.
=== ವೈರಾಣುವಿನ ಸೋಂಕು ===
ಸೋಂಕು ತಗುಲಿದ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ವೈರಾಣುಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಚೋದಿಸಬಲ್ಲವು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹಂತಗಳು ಸೇರಿವೆ:
* ಗ್ರಾಹಿಯ ಬಂಧಕತೆ.
* [[ಕೈನೇಸ್‌ R ಪ್ರೊಟೀನಿನ]] (PKR) ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವಿಕೆ. 
* p53ಯೊಂದಿಗಿನ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಭಾವ.
* ಸೋಂಕು ತಗುಲಿದ ಜೀವಕೋಶದ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲಿನ MHC ಪ್ರೊಟೀನುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ ವೈರಾಣುವಿನ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ. ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ಗೆ ಒಳಗಾಗಲು ಸೋಂಕುತಗುಲಿದ ಜೀವಕೋಶವನ್ನು ಆಗ ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ (ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಂತಕ ಮತ್ತು ಸೈಟೋಟಾಕ್ಸಿಕ್ T ಜೀವಕೋಶಗಳು) ಜೀವಕೋಶಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಾಗಲು ಇದು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Everett&quot;&gt;{{cite journal | author=Everett, H. and McFadden, G. | title=Apoptosis: an innate immune response to virus infection | journal=Trends Microbiol | year=1999 | pages=160–5 | volume=7 | issue=4 | pmid= 10217831 | doi=10.1016/S0966-842X(99)01487-0}}&lt;/ref&gt; 
ಬಹುತೇಕ ವೈರಾಣುಗಳು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸಬಲ್ಲ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತವೆ.&lt;ref name=&quot;Teodora&quot;&gt;{{cite journal | author=Teodoro, J.G. Branton, P.E. | title=Regulation of apoptosis by viral gene products | journal=J Virol | year=1997 | pages=1739–46 | volume=71 | issue=3 | pmid= 9032302 | pmc=191242}}&lt;/ref&gt; Bcl-2ನ ಸಮಾನರೂಪಿಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ವೈರಾಣುಗಳು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸಮಾನರೂಪಿಗಳು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುವ BAX ಮತ್ತು BAKನಂಥ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌-ಪರವಾದ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸಬಲ್ಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವೈರಾಣುವಿನ Bcl-2 ಪ್ರೊಟೀನುಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಎಪ್‌ಸ್ಟೀನ್‌-ಬಾರ್‌ ವೈರಾಣು]] BHRF1 ಪ್ರೊಟೀನು ಮತ್ತು [[ಅಡಿನೋವೈರಸ್‌]] E1B 19K ಪ್ರೊಟೀನು ಸೇರಿವೆ.&lt;ref name=&quot;Polster&quot;&gt;{{cite journal | author=Polster, B.M. Pevsner, J. and Hardwick, J.M. | title=Viral Bcl-2 homologs and their role in virus replication and associated diseases | journal=Biochim Biophys Acta | year=2004 | pages=211–27 | volume=1644 | issue=2–3 | pmid= 14996505 | doi=10.1016/j.bbamcr.2003.11.001}}&lt;/ref&gt; ಕೆಲವೊಂದು ವೈರಾಣುಗಳು ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುವ ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌ ಪ್ರತಿಬಂಧಕಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ದನದ ಸಿಡುಬಿನ ವೈರಾಣುಗಳ CrmA ಪ್ರೊಟೀನು ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವೈರಾಣುಗಳು TNF ಮತ್ತು Fasನ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಲ್ಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಲೋಳೆಗಡ್ಡೆ (ಮಿಕ್ಸೋಮಾ) ವೈರಾಣುಗಳ M-T2 ಪ್ರೊಟೀನು, TNF ಗ್ರಾಹಿಗೆ ಬಂಧಕತೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕದಂತೆ TNFನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Hay&quot;&gt;{{cite journal
 | author=Hay, S. and Kannourakis, G. | title=A time to kill: viral manipulation of the cell death program | journal=J Gen Virol | year=2002 | pages=1547–64 | volume=83 | issue= Pt 7| pmid= 12075073}}&lt;/ref&gt; ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಅನೇಕ ವೈರಾಣುಗಳು p53ಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಬಲ್ಲ p53 ಪ್ರತಿಬಂಧಕಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಪ್ರತಿಲಿಪಿ ಮಾಡುವ ಅಡ್ಡಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು p53ಯು ಚೋದಿಸದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌-ಪರವಾದ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಚೋದಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಡಿನೋವೈರಾಣು E1B-55K ಪ್ರೊಟೀನು ಮತ್ತು [[ಹೆಪಟೈಟಿಸ್‌ B ವೈರಾಣು]] HBx ಪ್ರೊಟೀನು- ಇವು ಇಂಥದೊಂದು ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲ ವೈರಾಣುವಿನ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.&lt;ref name=&quot;Wang&quot;&gt;{{cite journal | author=Wang, X.W. Gibson, M.K. Vermeulen, W. Yeh, H. Forrester, K. Sturzbecher, H.W. Hoeijmakers, J.H. and Harris, C.C. | title=Abrogation of p53-induced Apoptosis by the Hepatitis B Virus X Gene | journal=Cancer Res | year=1995 | pages=6012–6 | volume=55 | issue=24 | pmid= 8521383}}&lt;/ref&gt; 
ಕುತೂಹಲಕರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸೋಂಕಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಾಣುಗಳು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನಿಂದ ದೂರವುಳಿಯಬಲ್ಲವು. ಸಾಯುತ್ತಿರುವ ಜೀವಕೋಶದ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಹೊರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ''ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಕಾಯಗಳಲ್ಲಿ'' ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊರಸಾಗಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಭಕ್ಷಕ ಕೋಶಗಳಿಂದ ಅವು ತಿನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಅಂಶವು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಒಂದು ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನೆಯ ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ವೈರಾಣುವಿನ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Hay&quot;/&gt;
== ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ==
ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ [[ಜೀವಕೋಶದ ಯೋಜಿತ ಸಾವು]] ಎಂಬುದು ಪ್ರಾಣಿಯ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರಿ ಆಣ್ವಿಕ ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ, [[ಜೀವಕೋಶ ಗೋಡೆ]]ಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ತ ಜೀವಕೋಶದ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ [[ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯೊಂದರ ಕೊರತೆ ಇವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಪ್ರತಿರಕ್ಷಿತ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನೆಯೊಂದರ ಬದಲಿಗೆ, ಸಾಯುತ್ತಿರುವ ಜೀವಕೋಶವು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಒಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವಾಗುವಂತೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಒಂದು [[ಕುಹರ]]ದೊಳಗೆ ಇರಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಜೀವಕೋಶವು ಸಾಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಈ ಕುಹರವು ಒಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿನ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆಯೇ ಮತ್ತು ''ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌'' (''ಜೀವಕೋಶದ ಯೋಜಿತ ಸಾವು'' ಎಂಬ ಹೆಚ್ಚು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದ ಹೆಸರಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿರುವಂತೆ) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವಷ್ಟು ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆಯೇ ಎಂಬುದಿನ್ನೂ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal | url = http://elfosscientiae.cigb.edu.cu/PDFs/BA/2006/23/1/BA002301RV001-010.pdf | title = Programmed cell death in plants resembles apoptosis of animals | author = Cyrelys Collazo, Osmani Chacón, Orlando Borrás | journal = Biotecnología Aplicada | year = 2006 | volume = 23 | pages = 1–10 | access-date = 2010-01-29 | archive-date = 2012-03-14 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120314132513/http://elfosscientiae.cigb.edu.cu/PDFs/BA/2006/23/1/BA002301RV001-010.pdf | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;
ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌ ಅಧೀನವಲ್ಲದ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌
ವಿಷಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ವಿಷಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯೊಂದು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದು, ಔಷಧವಸ್ತುವೊಂದರ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಜೀವಕೋಶದೊಳಗಡೆ ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಳವು ಕೂಡಾ ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ ಬಂಧಿಸುವ ಪ್ರೋಟಿಯೇಸ್‌ ಕ್ಯಾಲ್ಪೇನ್‌ ಒಂದರ ಮೂಲಕ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
== ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ ==
* [[ಅನಾಯ್ಕಿಸ್‌]]
* [[ಅಪಾಫ್‌-1]]
* [[ಅಪೋ‌2.7]]
* [[ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ DNA ವಿಘಟನೆ]]
* [[ಸ್ವಯಂಜೀರ್ಣಿಕೆ]]
* [[ಸ್ವಯಂಭಕ್ಷಣ]]
* [[ಸ್ವಯಂಭಕ್ಷಣ ಜಾಲ]]
* [[ಸಿಸ್‌‌ಪ್ಲ್ಯಾಟಿನ್‌‌]]
* [[ಎಂಟೋಸಿಸ್‌]]
* [[ರೋಗರಕ್ಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರ]]
* [[ಊತಕದ ಸಾವು]]
== ಆಕರಗಳು ==
{{Reflist|2}}
== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=l4D0YxGi5Ec ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌ 3], [[ದಿ ಪ್ರೋಟಿಯೋಲೈಸಿಸ್‌ ಮ್ಯಾಪ್‌]]-ಅನಿಮೇಷನ್‌
* [https://www.youtube.com/watch?v=29AMumxsEo0 ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌ 8], [[ದಿ ಪ್ರೋಟಿಯೋಲೈಸಿಸ್‌ ಮ್ಯಾಪ್‌]]-ಅನಿಮೇಷನ್‌
* [https://www.youtube.com/watch?v=4YYboqiol_w ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌ 7], [[ದಿ ಪ್ರೋಟಿಯೋಲೈಸಿಸ್‌ ಮ್ಯಾಪ್‌]]-ಅನಿಮೇಷನ್‌
* [http://www.biochemweb.org/apoptosis.shtml ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ಡ್‌ ಸೆಲ್‌ ಡೆತ್‌) - ದಿ ವರ್ಚುಯಲ್‌ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಬಯೋಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಅಂಡ್‌ ಸೆಲ್‌ ಬಯಾಲಜಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081207190928/http://www.biochemweb.org/apoptosis.shtml |date=2008-12-07 }}
* [http://www.caspases.org ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಪೋರ್ಟಲ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140825065034/http://www.caspases.org/ |date=2014-08-25 }}
* [http://www.apoptosisinfo.com ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಇನ್ಫೋ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180809121135/http://apoptosisinfo.com/ |date=2018-08-09 }} ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ನಿರೂಪಣೆಗಳು, ಲೇಖನಗಳು, ಸುದ್ದಿಗಳು, ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು.
* [http://www.cellsignal.com/pathways/apoptosis-signaling.jsp ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಸನ್ನೆಮಾಡುವಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100324070609/http://www.cellsignal.com/pathways/apoptosis-signaling.jsp |date=2010-03-24 }}
* [http://www.apoptosis-db.org/welcome.html ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070111190837/http://www.apoptosis-db.org/welcome.html |date=2007-01-11 }}
* [http://stke.sciencemag.org/content/vol2007/issue380/images/data/tr1/DC1/Apoptosis_WEHI.mov ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ವಿಡಿಯೊ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070630103651/http://stke.sciencemag.org/content/vol2007/issue380/images/data/tr1/DC1/Apoptosis_WEHI.mov |date=2007-06-30 }}
* [http://users.rcn.com/jkimball.ma.ultranet/BiologyPages/A/Apoptosis.html#The_Mechanisms_of_Apoptosis ದಿ ಮೆಕಾನಿಸಮ್ಸ್‌ ಆಫ್ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180309073759/http://users.rcn.com/jkimball.ma.ultranet/BiologyPages/A/Apoptosis.html#The_Mechanisms_of_Apoptosis |date=2018-03-09 }} ಕಿಂಬಲ್‌ನ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಪುಟಗಳು. ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌-9, ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌-3 and ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌-7 ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಆಂತರಿಕ ಸನ್ನೆಗಳಿಂದ (bcl-2); ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌ 8 ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಬಾಹ್ಯ ಸನ್ನೆಗಳಿಂದ (FAS and TNF) ಪ್ರಚೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಸರಳ ವಿವರಣೆ. 2007ರ ಮಾರ್ಚ್‌ ರಂದು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದು. 
* Wikiಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಗಳು - [http://www.wikipathways.org/index.php/Pathway:Homo_sapiens:Apoptosis ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080916135457/http://www.wikipathways.org/index.php/Pathway:Homo_sapiens:Apoptosis |date=2008-09-16 }} 
* [http://www.crmagazine.org/home/magazine/spring-2007.aspx?d=746 ಫೈಂಡಿಂಗ್‌ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌’ಸ್‌ ಸೆಲ್ಫ್‌-ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಟ್‌ ಬಟನ್‌] CR ನಿಯತಕಾಲಿಕ (2007ರ ವಸಂತ ಋತುವಿನ ಸಂಚಿಕೆ). ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ ಕುರಿತಾದ ಲೇಖನ.
* [http://ascb.org/ibioseminars/Wang/Wang1.cfm ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090227070059/http://ascb.org/ibioseminars/Wang/Wang1.cfm |date=2009-02-27 }} [[ವ್ಯಾಂಗ್‌ ಕ್ಸಿಯೋಡಾಂಗ್‌]]ನಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಆನ್‌-ಲೈನ್‌ ಉಪನ್ಯಾಸ
* [http://bcl2db.ibcp.fr ದಿ Bcl-2 ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090221095434/http://bcl2db.ibcp.fr/ |date=2009-02-21 }}
{{Cell cycle}}
{{Cell_signaling}}
{{Fas apoptosis signaling pathway}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಜೀವಕೋಶದ ಸನ್ನೆಮಾಡುವಿಕೆ]]
[[ವರ್ಗ:ಮರಣ]]
[[ವರ್ಗ:ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]
[[ವರ್ಗ:ಜೀವಕೋಶದ ಯೋಜಿತ ಸಾವು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್]]
[[ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ]]
[[ವರ್ಗ:ಜೀವಕಣಶಾಸ್ತ್ರ]]</text>
      <sha1>cp8alj8mpj3l9the7wxugm1qc65tipk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಇಂದೋರ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22622</id>
    <revision>
      <id>1374129</id>
      <parentid>1337660</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T00:33:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1374129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74663" sha1="lgn424ezg61pukhbivf4rpzvip6993y" xml:space="preserve">{{About|'''Indore''' city|other uses|Indore (disambiguation)}}
{{Article issues|article=January 2010|cleanup=August 2009|advert=September 2009|trivia=September 2009|date=January 2010}}
{{Infobox Indian Jurisdiction
|native_name = Indore &lt;br&gt; इंदौर / इंदूर
|other_name =
The City of The Holkars
[[File:Indore Rajwada.jpg|thumb|Rajbada Palace - The Lightning Palace of Holkar Dynasty in the city of Indore]]
|locator_position = right
|latd = 22.42|longd = 75.54
|state_name = [[Madhya Pradesh]]
|district = [[Indore District|Indore]]
|leader_title = Member of Parliament
|leader_name = Mrs. Sumitra Mahajan (BJP)
|Languages = [[Hindi]],[[Marathi]] [[Malwi]]
|altitude = ೫೫೩
|population_as_of = ೨೦೦೯
|population_total = ೧,೯೧೬,೯೧೮
|population_total_cite =&lt;ref name=censusofindia&gt;[http://censusindia.gov.in/towns/mp_towns.pdf Indore Population]. Census of India. Retrieved ೧೬ August ೨೦೦೯.&lt;/ref&gt;
|population_density = ೯೭೧೮
|population_metro = ೧೯೧೧೫೧೩
|population_metro_as_of = ೨೦೦೯
|population_metro_cite =&lt;ref&gt;[https://archive.is/20130105083003/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&amp;men=gpro&amp;lng=en&amp;des=wg&amp;geo=-104&amp;srt=pnan&amp;col=adhoq&amp;msz=1500&amp;pt=c&amp;va=&amp;geo=405817586] World Gazetteer. Retrieved ೨೧ September ೨೦೦೯&lt;/ref&gt;
|area_magnitude =
|area_total = ೨೩೯೮
|area_telephone = ೦೭೩
|postal_code = ೪೫೨೦xx, ೪೫೨೧xx, ೪೫೩xxx
|vehicle_code_range = MP-೦೯
|website = www.indore.nic.in
|footnotes =
}}
'''ಇಂದೋರ್''' ([[ಹಿಂದಿ]]: [[:hi:इंदौर|इंदौर/]],[[ಮರಾಠಿ ]]:[[इंदूर]] {{audio|Indore.ogg|pronunciation}} ಉರ್ದು:اندر)ವು [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ|ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯವಾದ]] [[ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ|ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ]] ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೋಳ್ಕರರ ನಗರ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ನಗರವನ್ನು ಭಾರತದ ವೀರ ರಾಣಿ [[ಅಹಲ್ಯಾಬಾಯಿ ಹೋಳ್ಕರ]] ನಿರ್ಮಿಸಿದಳು. ಹಿಂದೆ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಇಂದೋರ್, [[ಪಿತಾಂಪುರ್‌]], [[ಮೊವ್‌]], [[ದೇವಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಧಾರ್|ಧಾರ್ ನಂತಹ]] ಉಪನಗರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುದೃಡ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಉದಾರೀಕರಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್ ಖಾಸಗಿಕರಣದ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ದೇಶದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ ದೂರವಾಣಿ ಜಾಲ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನೂತನ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಹ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಭರದ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ನಡುವೆಯೂ, ನಗರವು ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ವೈಭವಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇಂದೋರ್ ಜನರ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯು ಮುಂಬಯಿ ಜನರ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೋಲುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು 'ಮಿನಿ ಮುಂಬಯಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://ibnlive.in.com/news/mp-elections-citizens-of-bhopal-want-an-indore/78832-3.html|title=MP elections: Citizens of Bhopal want an Indore|date=2009-11-23|publisher=[[CNN IBN]]|accessdate=೨೦೦೯-೦೯-೧೩|archive-date=2009-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20090731012715/http://ibnlive.in.com/news/mp-elections-citizens-of-bhopal-want-an-indore/78832-3.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
==ಶಬ್ದವುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ==
ಇಂದೋರ್ ಹೆಸರಿನ ಉಗಮ ಮತ್ತು [[ಶಬ್ದವುತ್ಪತ್ತಿಯ]] ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ಇಂದೋರನ್ನು ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ [[ಇಂದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ|ಇಂದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವಿರುವುದರಿಂದ]] ಇದನ್ನು '''ಇಂದ್ರೇಶ್ವರ''' ಎಂದು ಮೊದಲು ಕರೆದಿರಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ನಗರವನ್ನು '''ಅಹಲ್ಯಾನಗರಿ''' (ರಾಣಿ [[ಅಹಲ್ಯಾಬಾಯಿ ಹೋಳ್ಕರ|ಅಹಲ್ಯಾಬಾಯಿ ಹೋಳ್ಕರರ]] ನಗರ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.
* ೧೬೦೭ರಿಂದ ೧೭೯೪ವರೆಗೆ [[ಅಹಲ್ಯಾನಗರಿ]]
* ೧೮೦೦ರಿಂದ ೧೯೫೦ವರೆಗೆ [[ಇಂಧುರ್]]
* ೧೯೫೮ರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಇಂದೋರ್
೧೭೪೧ರಲ್ಲಿ ವೆದ್‌ ಮನುಜ್‌ ಕಟ್ಟಿದ ''ಇಂದ್ರೇಶ್ವರ'' ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಈಗಿನ ''ಇಂದೋರ್'' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ.&lt;ref name=&quot;kinder&quot;&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/828162.cms|work=Online Edition of The Times of India, dated 2006-12-18|title=Now, Indore to become Indur|accessdate=2009-09-21}}&lt;/ref&gt;
==ಇತಿಹಾಸ==
ಇಂದೋರಿನ ಸ್ಥಾಪಕರ ಪೂರ್ವಿಕರು [[ರಾಜಪೂತನ|ರಾಜಪೂತನದ]] ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ನರ್ಮದಾ]] ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ [[ಜಮೀನುದಾರರಾಗಿದ್ದರು]]. [[ಮೊಘಲ್‌|ಮೊಘಲರ]] ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮೂಲಸ್ಥಾಪಕರು ''ಚೌಧರಿ'' ಎಂಬ ಗೌರವ ಪದವಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಕಳೆದ ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಮಾಲ್ವಾ]] ಮನೆತನದ ಅಧಿಕಾರವು ಪೆಷ್ವಾ ವಂಶಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ನಂತರ ಚೌಧರಿಗಳು ತಾವು ಬಳಸುವ ಆಡುಭಾಷೆಯಿಂದಾಗಿ &quot;ಮಂಡ್ಲೊಯಿ&quot;ಗಳಾದರು ([[ಮಂಡಲ|ಮಂಡಲಗಳಿಂದ]] ಜನ್ಮ ಪಡೆದ). ಕ್ರಮೇಣ ಕುಟುಂಬದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ [[ಹೋಳ್ಕರರ]] ''ರಾವ್‌ ರಾಜಾ'' ಎಂಬ ಆಸ್ಥಾನ ಗೌರವ ಪಡೆದರು.&lt;ref&gt;ಮೇಜರ್‌ ಜನರಲ್ ಸರ್ ಜಾನ್‌ ಮಾಲ್ಕೊಲ್ಮ್‌, ''ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಭಾಗ I'', ಪುಟಗಳು ೬೮-೭೦&lt;/ref&gt; ಹೋಳ್ಕರರು ಮತ್ತೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರವೂ ಕುಟುಂಬ ತನ್ನ ಆನೆ, ''ನಿಶಾನ್‌'' (ಲಾಂಛನ), ''ಡಂಕಾ'' ಮತ್ತು ''ಗಾದಿ''(ಗದ್ದುಗೆ)ಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ರಾಜಾಧಿಕಾರ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಹೋಳ್ಕರ ರಾಜರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ದಸರಾ ಪೂಜೆ (''ಶಾಮಿ ಪೂಜನ್'' )(ಶಮಿ ಅಥವಾ ಬನ್ನಿ ಪೂಜೆ) ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಹ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಮೊಘಲ್‌ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ಕುಟುಂಬವು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರ ಅನುಭವಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ; ರಾಜರಾಗಿದ್ದ [[ಔರಂಗಜೇಬ್‌]], [[ಅಲಮ್ಗಿರ್‌]], ಮತ್ತು [[ಫಾರುಕ್‌ಷಾಯರ್‌]] ಸಮರ್ಥನೀಯ [[ಸನದ್‌|ಸನದ್‌ಗಳನ್ನು]] ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಈ ಕುಟುಂಬದ 'ಜಾಗಿರ್‌' ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ರಾವ್‌ ನಂದಲಾಲ್‌ ಚೌಧರಿ ಜಮೀನ್ದಾರ್‌ರು ದೆಹಲಿಯ ರಾಜನ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ರಾಜನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆಭರಣಖಚಿತ ಖಡ್ಗಗಳು (ಈಗ ಕುಟುಂಬದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್‌ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ) ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥನೀಯ ಸನದ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಜೈಪುರದ ರಾಜಾ ಸವೈ ಜೈ ಸಿಂಗ್‌ ರಾವ್‌ ನಂದಲಾಲ್‌ ಚೌಧರಿ ಜಮೀನ್ದಾರ್‌ರ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದು, ಆತ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ದರ್ಬಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಒದಗಿಸುವ &quot;ಚಿನ್ನದ ಲಂಗರ್‌&quot; ಅನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದನು. ಪೆಷ್ವೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೋಳ್ಕರರ ವಂಶಸ್ಥರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ವಾದ ಈ ಕುಟುಂಬದ ಬಗೆಗಿನ ಗೌರವಾರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು.
ಇಂದೋರ್‌ನ ಸ್ಥಾಪಕ [[ರಾವ್‌ ನಂದಲಾಲ್‌ ಚೌಧರಿ]] ಪ್ರಮುಖ ಜಮೀನುದಾರನಾಗಿದ್ದು, ೨೦೦೦ ಸೈನಿಕರ ಸೈನ್ಯಪಡೆ ಹೊಂದಿದ್ದನು. ೧೭೧೩ರಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ನಿಜಾಮ್‌ ಡೆಕ್ಕನ್‌ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶದ ನಿಯಂತ್ರಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು. ಇದು ಮರಾಠರ ಮತ್ತು ಮೊಘಲ್‌ರ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.
ಸರಸ್ವತಿ ನದಿ ದಡದ ಹತ್ತಿರವಿರುವ [[ಇಂದ್ರೇಶ್ವರ]] ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ, [[ನಂದ್‌ಲಾಲ್‌ಸಿಂಗ್‌]] ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ನದಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಮೊಘಲ್‌ರ ಕಿರುಕುಳದಿಂದ ತನ್ನ ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು, ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಜನರನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿ, ಸುತ್ತಲೂ ಶ್ರೀ ಸಂಸ್ಥಾನ್‌ ಬಡಾ ರವಾಲ ಎಂಬ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟಿದನು. ಆ ನಗರಕ್ಕೆ ಇಂದ್ರಪುರ (ಇಂದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವರ ಹೆಸರಾದ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟನು. ಅದು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಇಂದೋರ್ ಆಯಿತು.
ಕ್ರಿ.ಶ ೧೭೩೩ರಲ್ಲಿ [[ಬಾಜಿ ರಾವ್‌ ಪೆಷ್ವಾ]] ಮಾಲ್ವಾಯನ್ನು ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. ಅವನ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪೂರೈಸಲು, ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ನಾಲ್ವರಲ್ಲಿ [[ಮಲ್ಹಾರ್ ರಾವ್‌ ಹೋಳ್ಕರ|ಮಲ್ಹಾರ್ ರಾವ್‌ ಹೋಳ್ಕರನು]] ಒಬ್ಬ.&lt;ref&gt;ಮೇಜರ್‌ ಜನರಲ್ ಸರ್ ಜಾನ್‌ ಮಾಲ್ಕೊಲ್ಮ್‌, ''ಮೆಮೊರಿಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಸಂ. I.'' ಪುಟಗಳು ೯೪-೯೫&lt;/ref&gt; ಪೆಷ್ವೆಗಳ ವಿಜಯದ ನಂತರ, ಅವರು ಮಲ್ಹಾರ್‌ ರಾವ್‌ ಹೋಳ್ಕರನನ್ನು “ಸುಭೆದಾರ್‌” ಆಗಿ ನೇಮಕಮಾಡಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮಾಲ್ವಾದಲ್ಲಿ ಹೋಳ್ಕರರು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರು.&lt;ref name=&quot;malcolm-memoirs&quot;&gt;ಮೇಜರ್‌ ಜನರಲ್ ಸರ್ ಜಾನ್‌ ಮಾಲ್ಕೊಲ್ಮ್‌, ''ಮೆಮೊರಿಸ್‌ ಆಫ್‌ ಮಾಲ್ವಾ'' (೧೯೧೨)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್‌ ಗೆಡ್ಡಸ್‌, ''ಎ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ ಟು ದಿ ದರ್ಬಾರ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂದೋರ್ ನ ಭಾಗ ೧'' ಇಂದೋರ್‌:ಹಿಸ್ಟೊರಿಕ್‌ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌&quot; (೧೯೧೮)ನಲ್ಲಿ '' &quot;ಸಿಟಿ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌&quot;.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಸುಖ ಸಂಪತ್ತಿ ರಾಯ್‌ ಭಂಡಾರಿ, ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌, '' ರಾಜ್ಯ ಮಂಡಲ್ ಬುಕ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಹೌಸ್‌‌ (೧೯೨೭)''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;ಮಾಲ್ವಾ ಇನ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸಿಷನ್‌ ಎ ಸೆಂಚುರಿ ಆಫ್ ಅನಾರ್ಕಿ&quot;, ದಿ ಪಸ್ಟ್‌ ಫೇಸ್‌ ೧೬೯೮-೧೭೬೫ ಬೈ ರಘುಬಿರ್ ಸಿಂಗ್ ಆಫ್ ಸಿತಮೌ. ವರ್ಷ ೧೯೩೬.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;ದಿ ಇಂದೋರ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಗೆಜಿಟಿಯರ್‌&quot;. ಸಂಪುಟ ೧-ಮಹಾರಾಜ ಹೋಳ್ಕರರ ಸರಕಾರದ ಅಧಿಕಾರದಡಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಪರಿಂಟೆಂಡೆಂಟ್‌ ಹೋಳ್ಕರ ಸರಕಾರಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಇಂದೋರ್ ೧೯೩೧.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಮೇಜರ್‌ ಜನರಲ್ ಸರ್ ಜಾನ್‌ ಮಾಲ್ಕೊಲ್ಮ್‌ರವರು ಬರೆದ &quot;ಮೆಮೊರಿಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಇಂಡಿಯಾ&quot;, ಸಂಪುಟ I. ವರ್ಷ ೧೮೨೩.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;ಇಂದೋರ್ ಹೋಳ್ಕರ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಗೆಜಿಟಿಯರ್‌&quot;. ಸಂ.೨೩, ೧೮೭೫.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;ಮಾಲ್ವಾ ಸಾಹಿತ್ಯ&quot;. ೫ನೇ ವರ್ಷದ ಸಂಚಿಕೆ ಸಂ.೧. ವರ್ಷ ೧೮೫೫.ಇಂದೋರ್‌&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಸರ್ದಾರ್‌ M.V.ಕೈಬ್‌ರವರ &quot;ದಿ ಮಂಡ್ಲಿಕ್ ಪೇಪರ್ಸ್‌ ಆಂಡ್ ದಿ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ&quot;. ೧೯೪೬.&lt;/ref&gt;
ಹಾಗಾಗಿ, [[ಹೋಳ್ಕರ]] ರಾಜವಂಶ ಪಾರಂಪರೆಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಇಂದೋರ್‌ನ್ನು [[ಮರಾಠಾ]] [[ಮಹಾರಾಜ|ಮಹಾರಾಜರು]] ಆಳಿದರು. ಸುಮಾರು ೧೭೨೪ರಲ್ಲಿ ಈ ವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕ [[ಮಲ್ಹಾರ್ ರಾವ್‌ ಹೋಳ್ಕರ|ಮಲ್ಹಾರ್ ರಾವ್‌ ಹೋಳ್ಕರನಿಗೆ]] (೧೬೯೪-೧೭೬೬) ಮಾಲ್ವಾ ಮರಾಠಾ ಸೇನೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ೧೭೩೩ರಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಮರಾಠಾ ಪ್ರಾಂತಾಧಿಕಾರಿಯಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅವನ ಅಧಿಕಾರದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಹೋಳ್ಕರ ರಾಜ್ಯಯು ''ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ'' ರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಹಕ್ಕು ಇರಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸುವ ಸ್ವಯಂ ರಾಜ್ಯವೆನಿಸಿತ್ತು ಈ ಹೋಳ್ಕರ್ ಸಂಸ್ಥಾನ. ಮಲ್ಹಾರ್ ರಾವ್‌ ಹೋಳ್ಕರ ನಂತರ ಆತನ ಪುತ್ರಿ [[ಅಹಲ್ಯಾಬಾಯಿ ಹೋಳ್ಕರ]] ೧೭೬೭ಯಿಂದ ೧೭೯೫ವರೆಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದಳು. ಆಕೆಯ ಆಡಳಿತದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು [[ಮಹೇಶ್ವರ|ಮಹೇಶ್ವರದಲ್ಲಿರುವ]] ಅರಮನೆ ಕೋಟೆಯಿಂದ [[ನರ್ಮದಾ ನದಿ|ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ]] ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದವರೆಗಿನ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು. ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ [[ಹಿಂದೂ]] ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಧನ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಅಹಲ್ಯಾಬಾಯಿ ಹೋಳ್ಕರ ವಾಸ್ತುಕಲಾ ಪೋಷಕಳಾಗಿದ್ದಳು. ೧೮೧೮ರಲ್ಲಿ [[ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೊ-ಮರಾಠಾ ಯುದ್ಧ|ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೊ-ಮರಾಠಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ]] [[ಬ್ರಿಟಿಷ್‌]] ವಿರುದ್ಧ ಹೋಳ್ಕರರು ಸೋತರು. ಅವರ ರಾಜಧಾನಿಯು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ರಾಜ್‌]] ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಯಿತು. [[ಮಹಿದ್‌ಪುರ್ ಕಾಳಗ|ಮಹಿದ್‌ಪುರ್ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ]] ಸೋತಿದ್ದರಿಂದ, [[ಮಂದ್ಸೌರ್‌]] ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಹೋಳ್ಕರರು ಸಹಿ ಹಾಕಬೇಕಾಯಿತು. ಅದರಂತೆ [[ಮೊವ್‌|ಮೊವ್‌ನ]] [[ಸೇನಾವಸತಿ]] ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಹೋಳ್ಕರ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಮಹೇಶ್ವರದಿಂದ ಇಂದೋರ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವಂತೆ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದ ವೇಳೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೆಣಬಿನ ಗಿರಣಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯನಾದ [[ಸೇಥ್‌ ಹುಕುಂಚಂದ್‌]] ಜೈನ್‌ರ ಮನೆ ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮದ ಮೂಲಪ್ರವರ್ತಕರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಇಂದೋರ್ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರೆತ ನಂತರ, ನೆರೆಹೊರೆಯ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಂದೋರ್ ಭಾರತೀಯ [[ರಾಜ್ಯ|ರಾಜ್ಯವಾದ]] [[ಮಧ್ಯ ಭಾರತ್‌|ಮಧ್ಯ ಭಾರತ್‌ದ]] ಒಂದು ಭಾಗವಾಯಿತು. ಇಂದೋರ್‌ನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ರಚನೆಗೊಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಬೇಸಿಗೆ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು. ಕಳೆದ ೧೯೫೬ರ ನವೆಂಬರ್‌ ೧ರಂದು ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯವಾದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡು, [[ಭೋಪಾಲ್‌|ಭೋಪಾಲ್‌ನ್ನು]] ಅದರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ನಗರ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ವಾ ಪ್ರದೇಶದ ಆಡಳಿತ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಹೋಳ್ಕರರು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು (೧೭೨೮ರ ಮೇ ೨೬ರಿಂದ ೧೯೪೮ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೨೦ರವರೆಗೆ). ಕಳೆದ ೧೯೮೪ರ ಗಲಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್‌ಬಡಾ(ವಾಡಾ) ವನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತು. ಇದಾದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಉದ್ಯಾನವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಸದ್ಯ ಇರುವ ಮಹಾರಾಣಿ H.H. ಉಷಾದೇವಿ ಹೋಳ್ಕರ ವಾಡಾವನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಭವ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಈ ಸವಾಲಿನ ಯೋಜನೆಯ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ H.H. ಉಷಾದೇವಿ ಹೋಳ್ಕರರು, ವಾಸ್ತುವಿನ್ಯಾಸಕರಾದ ಹಿಮಾಂಶು ದುಡ್ವಾಕರ್‌ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಯಾ ಭಾರ್ಗವರನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿದರು. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್‌ವಾಡಾದ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಪೂರ್ಣಗೊಂಡು, ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಾನಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಸುಮಾರು ೨೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರಾಜ್‌ವಾಡ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಳಸಿದ ಶೈಲಿ, ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಾನವನ್ನು, ಅದರ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರಾರುವಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ.
{{See also|Malwa}}
== ಭೌಗೋಳಿಕತೆ ==
ಇಂದೋರ್ ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಇಂದೋರ್ ಸರಾಸರಿ ೧ ಮೀಟರ್‌ನಷ್ಟು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೇಣಿಯೊಂದಿಗೆ, ಎತ್ತರದ ಸಮಾನಂತರ ಮೇಲ್ಮೈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಂದೋರ್ ಒಂದು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಸ್‌ನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಮೊವ್‌ವರೆಗೆ, ಒಟ್ಟು ೬೫&amp;nbsp;ಕಿಮೀನಷ್ಟು ಗರಿಷ್ಠ ವಿಸ್ತಾರದ ಹರವು ಹೊಂದಿದೆ.
==ಹವಾಗುಣ==
{{climate chart
|Indore
|9|26|9
|11|29|1
|16|34|2
|21|38|2
|24|39|9
|24|35|134
|22|30|284
|21|28|287
|20|29|211
|17|32|36
|13|29|20
|10|26|9
|source=[http://www.mausam.gov.in/WEBIMD/ClimatologicalAction.do?function=getStationDetails&amp;actionParam=1&amp;param=2&amp;station=Indore IMD]
|float=right
|clear=none
}}
ಇಂದೋರ್ [[ಉಷ್ಣವಲಯದ ತೇವ ಮತ್ತು ಒಣ ಹವಾಮಾನ]] ಮತ್ತು [[ತೇವವಾದ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನ|ತೇವವಾದ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನದ]] ನಡುವಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹವಾಗುಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆ,ಮಳೆಗಾಲ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲ ಹೀಗೆ ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಲಮಾನಗಳಿವೆ. ಮಾರ್ಚ್‌ನ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದು. ಏಪ್ರಿಲ್ ಮತ್ತು ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತ ಬಿಸಿಲಿನ ಹವಾಮಾನವಿರುತ್ತದೆ. ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ೪೮ °Cಯಷ್ಟು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಸರಾಸರಿ ಬೇಸಿಗೆ ಉಷ್ಣತೆಯು ೪೨-೪೪.cರಷ್ಟು (೧೦೦.೪ °F) ಇರುವುದು. ಆದರೆ ತೇವಾಂಶ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದು. ಇಂದೋರ್ ಮಾಲ್ವಾ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ಸಂಜೆ ತಂಗಾಳಿ ([[ಶಬ್‌‍-ಈ-ಮಾಲ್ವಾ]] ಎಂದು ಕರೆಯುವ) ಬೀಸಿ, ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆ ವಾತಾವರಣ ತಣ್ಣಗಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು. ಜೂನ್‌ನ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಳೆಗಾಲವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣತೆಯು {{convert|26|°C|°F|abbr=on}}ರಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಆಗ ಎಡಬಿಡದೆ ಧಾರಾಕಾರ ಮಳೆ ಸುರಿಯುವ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ತೇವಾಂಶವಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ೩೬ ಇಂಚುಗಳಷ್ಟು ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನವೆಂಬರ್‌ನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಣ ಹವೆಯಿದ್ದು, ಹವಾಮಾನವು ಹಿತಕರ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣತೆಯು {{convert|4|-|15|C|F}}, ಅದರೆ ಕೆಲವು ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಬೀಳುವುದು. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣತೆ {{convert|48|-|50|C|F}}ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯೆಂದರೆ {{convert|2|°C|°F|abbr=on}}ರಷ್ಟಿರುವುದು.
ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಆಗ್ನೇಯ ಮಾರುತ|ಆಗ್ನೇಯ ಮಾರುತದಿಂದಾಗಿ]] ಜುಲೈ-ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ {{convert|35|to|38|in|mm|abbr=off}}ರಷ್ಟು ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುವುದು.&lt;ref&gt;[http://www.fallingrain.com/world/IN/35/Indore.html ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರಮಾಣದ ನಕ್ಷೆ - ಎಲಿವೇಷನ್‌ = 545ಮೀ]&lt;/ref&gt;
==ಸಾರಿಗೆ==
ನಗರವು ರೈಲು, ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ವಾಯುಯಾನ ಸೇವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇಂದೋರ್ ಬಹು ಕಾಲದಿಂದಲೂ ರೈಲು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸುಸಜ್ಜಿತ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
ಸರ್ವಾಟೆ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ, ಗಂಗ್ವಾಲ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ, ನವ್ಲಕಾ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಜಿನ್ಸಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
=== ರೈಲುಮಾರ್ಗ ===
[[File:Indore Junction BG.jpg|thumb|ಇಂದೋರ್ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ]]
ನಗರ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗವು [[ರತ್ಲಾಮ್‌ ವಿಭಾಗ|ರತ್ಲಾಮ್‌ ವಿಭಾಗದ]] [[ಪಶ್ಚಿಮ ರೈಲ್ವೇಸ್‌|ಪಶ್ಚಿಮ ರೈಲ್ವೇಸ್‌ನ]] ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವುದು. ಇಂದೋರ್ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಇಂದೋರ್ ಜಂಕ್ಷನ್‌ BG]] ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ದೇಶದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಬ್ರಾಡ್‌ ಗೇಜ್‌ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉತ್ತರ ಇಂದೋರ್‌ಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಇಂದೋರ್ ಜಂಕ್ಷನ್‌ BG ಅನ್ನು ಈ ಮೊದಲೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಕಳೆದ ೨೦೦೯ರ ರೈಲ್ವೆ ಮುಂಗಡಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಇತರ ೩೦೦ ನಿಲ್ದಾಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಂದೋರ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಆಧುನಿಕ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಇಂದೋರ್, ಮೀಟರ್‌ ಗೇಜ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಡ್‌ ಗೇಜ್ ರೈಲ್ವೇಸ್‌ ಹೀಗೆ ಎರಡೂ ತೆರನಾದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತದ ಹಲವು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇಂದೋರ್‌ನಿಂದ ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರ ರೈಲು ಸೇವೆಗಳಿವೆ. ಹತ್ತಿರದ [[ರಾತ್ಲಾಮ್‌ ಜಂಕ್ಷನ್‌]], [[ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಜಂಕ್ಷನ್‌]], [[ಖಂಡ್ವಾ]], ಮತ್ತು [[ಭೋಪಾಲ್‌ ಜಂಕ್ಷನ್‌]] ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಂದಲೂ ಸಹ ರೈಲುಗಳ ಸೌಲಭ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ರೈಲು ಅಥವಾ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ೨-೫ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ತಲುಪಬಹುದು.
ಇಂದೋರ್‌ನ [[ರಾತ್ಲಾಮ್‌]] ಮತ್ತು [[ಅಕೋಲಾ]] ನಡುವಿನ ಮಾರ್ಗವು ಭಾರತದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಮೀಟರ್‌ ಗೇಜ್ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಮೀಟರ್‌ ಗೇಜ್‌ ವಲಯವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೇಸ್‌,ಉದ್ದೇಶಿತ ಯುನಿಗೇಜು ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಬ್ರಾಡ್‌ ಗೇಜ್‌ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದೆ.
===ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗಗಳು===
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಇಂದೋರ್ ಭಾರತದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಇಂದೋರ್‌ನ್ನು ಹಾದು ಹೋಗುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿದ್ದು, ಇದು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ನಗರದ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳೆಂದರೆ:
* [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಂ. 3]] (NH೩ - ಆಗ್ರಾ ಬಾಂಬೆ)
* [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಂ. 59]] (NH ೫೯ - ಇಂದೋರ್ ಅಹಮದಾಬಾದ್‌)
* [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಂ. 59A]] (ಇಂದೋರ್ - [[ಬೆಟುಲ್‌]])
* ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಂ. ೧೭ (ಭೋಪಾಲ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ)
* ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಂ. ೨೭ (ಇಂದೋರ್‌ಯಿಂದ ಖಂಡ್ವಾಗೆ)
* ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಂ. ೩೪ (ಇಂದೋರ್‌ಯಿಂದ ಜಾನ್ಸಿಗೆ)
ಇಂದೋರ್‌ನ್ನು ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗುಜರಾತ್‌ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನ್‌ ಸರಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಖಾಸಗಿ ನಿರ್ವಾಹಕರು ದಿನಂಪ್ರತಿ ಬಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
==== ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರಿಗೆ ====
ನಗರದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ನಿತ್ಯಪ್ರಯಾಣಿಸುವವರಿಗೆ ಬಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ '''೮''' ಆಯ್ಕೆಗಳಿದ್ದು, ಆಟೋ-ರಿಕ್ಷಾ, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನ್‌ಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ.
ಖಾಸಗಿ ನಿರ್ವಾಹಕರು ನಗರ(ಸಿಟಿ) ಬಸ್, ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌, ವ್ಯಾನ್‌, ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾ, ನಗರ ಸೇವಾ ಬಸ್, ಮೆಟ್ರೊ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ, ಸ್ಟಾರ್ ಕ್ಯಾಬ್‌ ಸರ್ವಿಸ್‌ ಮತ್ತಿತರ ಸ್ಥಳೀಯ ನಗರ ಸಂಚಾರಿ ಬಸ್ ಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕಳೆದ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್‌ನ I.C.T.S.C.L ಹೊಸದಾಗಿ ಬಸ್ ಸೇವೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಸಿಟಿ ಬಸ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಬಸ್ ಗಳು ಇಂದು ೧೩೦ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ೩೦ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ನೂತನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ೧೨೫ ಜನರಲ್‌ ಲೋ ಫ್ಲೋರ್‌, ೧೨೦ ನ್ಯೂ ಸೆಮಿ-ಲೋ ಫ್ಲೋರ್‌ ಮತ್ತು ೫೦ AC ವಿಶೇಷ ನಗರ ಸಾರಿಗೆ ಬಸ್ ಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿವೆ. ಈ ಸೇವೆಗಳು ತಮ್ಮ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬಣ್ಣದ ಕೋಡ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬಸ್ ಗಳು ಅಗತ್ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಬಳಸುವ GPS ಮತ್ತು IVR (ಸುಮಾರು ೨೦೦) ಆಧುನೀಕೃತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಬಸ್ ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯು ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ LED ಪರದೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಡುವುದು.
ನಗರದಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೊ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್‌ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಎಂಬ ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳು ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ.
{|
| 
| [[File:Metro Taxi Indore.jpg|thumb|178px|ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೊ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ]]
|}
=== ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ===
[[File:IndoreAirportArrivals.JPG|thumb|right|150px|ದೇವಿ ಅಹಲ್ಯಾಬಾಯಿ ಹೋಳ್ಕರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ಇಂದೋರ್‌ದಲ್ಲಿ '''[[ದೇವಿ ಅಹಲ್ಯಾಬಾಯಿ ಹೋಳ್ಕರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]''' ವು ವಾಯುಯಾನ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುವುದು. ಇಂದೋರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ನಗರದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಿಂದ ಸುಮಾರು ೫&amp;nbsp;ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಅದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಲ್ಲಿನ ದೇಶಿಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದೆ. ಈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಲ್ದಾಣವು ಈಗ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದು, ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ, ಗೋಪುರ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡದ ಕಾಮಗಾರಿ ೨೦೧೦ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
==ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಸಂಖ್ಯೆ==
೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧, ೫೧೬, ೯೧೮ರಷ್ಟಿದೆ.&lt;ref name=&quot;indore1&quot;&gt;[http://www.indore.nic.in/statistics.htm ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ ಆಫ್ ಇಂದೋರ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120513061141/http://indore.nic.in/statistics.htm |date=2012-05-13 }}. ಇಂದೋರ್‌ನ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ. ೧೬ ಆಗಷ್ಟ್‌ ೨೦೦೯ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt; ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೫೩% ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೪೭% ಮಹಿಳೆಯರಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೧ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂದೋರ್ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಪ್ರಮಾಣವು ೭೫%ರಷ್ಟು ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ೫೯.೫%ರಷ್ಟಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಪ್ರಮಾಣವು ೭೫%ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಮಹಿಳೆಯರದ್ದು ೬೪%ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಇತ್ತೀಚಿನ, ಅಂದರೆ ೨೦೦೯ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ ದರವು ೮೯%ರಷ್ಟಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತೆ ದರವು ೯೫% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರದ್ದು ೮೪%ರಷ್ಟಿದೆ&lt;ref name=&quot;indore1&quot; /&gt;. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೧೮%ದಷ್ಟು ೬ ವರ್ಷಗಳ ಒಳಗಿನವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೧ರ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಏರಿಕೆ ದರವು ಸುಮಾರು ೨.೮೫%ರಷ್ಟಿದೆ. ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಹಿಂದಿ|ಹಿಂದಿಯು]] ಪ್ರಮುಖ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮರಾಠರು (ಹೋಳ್ಕರರು) ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ್ದರಿಂದ, ಹೆಚ್ಚಿನವರು [[ಮರಾಠಿ|ಮರಾಠಿಯನ್ನು]] ಮಾತನಾಡುವರಲ್ಲದೇ ಅದನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲರು. [[ಮಾಲ್ವಿ|ಮಾಲ್ವಿಯು]] ಇಂದೋರ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡುಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.
==ಆರ್ಥಿಕತೆ==
ಇತರ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಇಂದೋರ್ ಸಹ ಹಲವು ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್‌, ಮೂವೀ ಸಿನೆಮಾಸ್‌, ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್‌ ಮತ್ತು ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೀಪಾವಳಿ ಮತ್ತು ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ಹೆಚ್ಚಳ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ-ವಹಿವಾಟು ಸಮಾನವಾಗಿರುವುದು. ಬಟ್ಟೆ, ಔಷಧ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸೇವಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಇಂದೋರ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಸರಕುಗಳೆನ್ನಬಹುದು. ಇಂದೋರ್‌ನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಪಿತಾಂಪುರ್‌, ಸನ್ವೆರ್‌, ಮೊವ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ನಗರದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ{{Citation needed|date=August 2009}}. ಪಿತಾಂಪುರ್‌ ನಗರವು ಭಾರತದ ಡೆಟ್ರಾಯ್ಟ್‌ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.expressindia.com/news/fe/daily/19980104/00455324.html|title=Pithampur small enterprises tell a tale of untapped potential|last=Tiwary|first=Santosh|date=1998 -04-01|publisher=[[Indian Express]]|accessdate=೨೦೦೯-೦೯-೦೧|archive-date=2012-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20120121062439/http://www.expressindia.com/news/fe/daily/19980104/00455324.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.business-standard.com/india/storypage.php?autono=153051|title=Pithampur units face bleak future|last=Trivedi |first=Shashikant |date=2004-07-09|publisher=[[Business Standard]]|accessdate=೨೦೦೯-೦೯-೦೧}}&lt;/ref&gt;(ಡೆಟ್ರಾಯ್ಟ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಡೆಟ್ರೊಯಿಟ್ ನದಿ ತೀರದ ಸರೋವರಗಳ ಬಂದರು ತಾಣ)
==ಶಿಕ್ಷಣ==
{{Main|Education in Indore}}
[[File:Daly College, Indore.jpg|thumb|ಡಾಲಿ ಕಾಲೇಜ್‌, ಇಂದೋರ್‌]]
ಇಂದೋರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಂದೋರ್‌ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಾಲೆಗಳು [[ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಬೋರ್ಡ್‌ ಆಫ್ ಸೆಕಂಡರಿ ಎಜ್ಯುಕೇಷನ್‌]] (CBSE) ಮಂಡಳಿ ಹಾಗೆಯೇ [[ICSE]] ಮಂಡಳಿ ಅಥವಾ [[NIOS]] ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. 
ಇಂದೋರ್ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.
[[ಇಂದೋರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಇಂದೋರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದ್ದ]] ಈಗಿನ ದೇವಿ ಅಹಲ್ಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು (DAVV) ಇಂದೋರ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ. 
ಇಂದೋರ್ [[ಇಂಡಿಯನ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್‌ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಇಂದೋರ್‌]] ಮತ್ತು [[ಇಂಡಿಯನ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್‌ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಇಂದೋರ್‌]] ಎರಡನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತದ ಏಕೈಕ ನಗರವಾಗಿದೆ.
==ಮಾಧ್ಯಮ==
ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಧ್ಯಮವು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದು, ಅಭ್ಯುದಯ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ. ಇಂದೋರ್ ಬಹಳ ಸಮಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ರಂಗಮಂದಿರ, ದಿನಪತ್ರಿಕೆ, ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ರೇಡಿಯೊ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ.
===ಕಲೆ ಮತ್ತು ರಂಗಮಂದಿರ===
ನಗರದ [[ರವೀಂದ್ರ ನಾಟ್ಯ ಗೃಹ|ರವೀಂದ್ರ ನಾಟ್ಯ ಗೃಹವು]] ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ, ಹೆಸರುವಾಸಿ ರಂಗಮಂದಿರವಾಗಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಹಲವಾರು ಕಲಾವಿದರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೀಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್‌, [[ಡಿಯೊಲಲಿಕರ್‌ ಕಲಾ ವಿಥಿಕಾ|ಡಿಯೊಲಲಿಕರ್‌ ಕಲಾ ವಿಥಿಕಾವು]](ವೇದಿಕೆ) ಸಹ ಅಂತಹ ಕಲೆ ಮತ್ತು ರಂಗಮಂದಿರದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.shiksha.com/getListingDetail/2296/institute/college-Abhivyakti-Centre-Of-Fine-Arts-Performing-Arts-Bhopal-India/|title=Abhivyakti,|access-date=2010-02-23|archive-date=2009-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090526084416/http://www.shiksha.com/getListingDetail/2296/institute/college-Abhivyakti-Centre-Of-Fine-Arts-Performing-Arts-Bhopal-India|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
===ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮಾಧ್ಯಮ===
ರೇಡಿಯೋ ಉದ್ಯಮ ಕೂಡ ಹಲವಾರು ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಒಡೆತನದ ಎಫ್ಎಂ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳ ಪ್ರವೇಶದಿಂದಾಗಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ ಎಫ್ಎಂ ರೇಡಿಯೋ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎಐಆರ್, ವಿವಿಧ್‌ ಭಾರತಿ, ಎಫ್ಎಂ (೧೦೨.೮ MHz), ಏರ್ ರೈನ್ ಬೋ ಎಫ್ಎಂ (೧೦೧.೯ MHz), ರೇಡಿಯೋ ಮಿರ್ಚಿ ಎಫ್ಎಂ (೯೮.೩ MHz), ರೇಡಿಯೋ ಸಿಟಿ ಎಫ್ಎಂ (೯೧.೧ MHz), ಬಿಗ್ ಎಫ್ಎಂ (೯೨.೭ MHz), ರೆಡ್ ಎಫ್ಎಂ(೯೩.೫ MHz) ಮತ್ತು ಏರ್ ಜ್ಞಾನ ವಾಣಿ (೧೦೭.೬ MHz) ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ರಾಜ್ಯ ಒಡೆತನದ [[ದೂರದರ್ಶನ|ದೂರದರ್ಶನವು]] ಎರಡು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚ್ಯಾನೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವುದು. ಇದಲ್ಲದೆ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.
===ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮ===
ಸುಮಾರು ೧೯ ಹಿಂದಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಎರಡು ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ೨೬ ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಸಿಕಗಳು, ೩ ತ್ರೈಮಾಸಿಕಗಳು, ೧ ಪಾಕ್ಷಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ಪತ್ರಿಕೆ ಇಂದೋರ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುವವು.&lt;ref&gt;ಇಂಡಿಯನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಪ್‌ ಸೈಯನ್ಸ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್‌ (ಸಂಪುಟ ೨/ ಸಂಖ್ಯೆ ೧/ ಜನವರಿ – ಜೂನ್‌ ೨೦೦೩) http://www.iscos.org/vol೩/rp೧.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250220003244/http://www.iscos.org/vol%E0%B3%A9/rp%E0%B3%A7.htm |date=2025-02-20 }}&lt;/ref&gt;
''[[ನಯಿ ದುನಿಯಾ]]'', ''[[ದೈನಿಕ್‌ ಭಾಸ್ಕರ್‌]]'', ''[[ದೈನಿಕ್ ಜಾಗರಣ್‌]]'', ''[[ಪತ್ರಿಕಾ]]'', ''[[ಅಗ್ನಿಬಾನ್‌]]'', ಮತ್ತು ''[[ಪ್ರಭಾತ್‌ಕಿರಣ್‌]]'' ಇತ್ಯಾದಿ ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮುಖ ಹಿಂದಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ]]'', ''[[ಹಿಂದುಸ್ತಾನ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]]'', ''[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]'', ''[[ಫ್ರೀ ಪ್ರೆಸ್‌]]'', ''[[ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌]]'' ಮತ್ತು ''[[ದಿ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]]'' ಪ್ರಮುಖ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ.
===ಸಂಪರ್ಕ-ಸಂವಹನ ಸೇವೆಗಳು===
ಇಂದೋರ್ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್‌ ಜಾಲದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಚಿದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಮೂರು [[ಸ್ಥಿರ ದೂರವಾಣಿ ಲೈನು|ಸ್ಥಿರ ದೂರವಾಣಿ ಲೈನುಗಳ]] ಸಂಪರ್ಕ ನಿರ್ವಾಹಕರು: [[BSNL]], [[ರಿಲಯನ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಏರ್‌ಟೆಲ್‌]]. ನಗರದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಆರು [[ಮೊಬೈಲ್ ಪೋನ್‌]] ಕಂಪನಿಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[BSNL]], [[ರಿಲಯನ್ಸ್‌]], [[ವೊಡಾಫೋನ್‌]], [[ಐಡಿಯಾ]], [[ಏರ್‌ಟೆಲ್‌]], [[ಟಾಟಾ ಡೊಕೊಮೊ]] ಕಂಪನಿಗಳು [[GSM]] ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದು; [[BSNL]], [[ವರ್ಜಿನ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌]], [[ಟಾಟಾ ಇಂಡಿಕಾಮ್‌]] ಮತ್ತು [[ರಿಲಯನ್ಸ್‌]] ಗಳು [[CDMA]] ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ.
==ಕ್ರೀಡೆ==
[[File:Indore Stadium.jpg|thumb|ಇಂದೋರ್‌ನ ಉಷಾ ರಾಜೆ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]
ಇಂದೋರ್ ನೆಹರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಉಷಾ ರಾಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಎಂದು ಎರಡು ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಹಾಸಿನ ಟೆನ್ನಿಸ್‌ ಮತ್ತು ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್‌ಗಾಗಿ ಹಲವು ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿವೆ. ಇಂದೋರ್ ಹಲವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದೆ. ಉಷಾ ರಾಜೆ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ೪೫,೦೦೦ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಆಸನದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಉಷಾ ರಾಜೆ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ನಡುವೆ ಎರಡು [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕದಿನ]] ಪಂದ್ಯಗಳು ನಡೆದಿವೆ.
ಇಂದೋರ್ ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಆಟಕ್ಕೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ೩-೪ ದಶಕಗಳಿಂದ ಈ ಆಟವು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಅಕಾಡಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ವಿಶ್ವ ದರ್ಜೆಯ ಒಳಾಂಗಣ ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಇಂದೋರ್ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಂಘಟಿಸಿದೆ.
[[C. K. ನಾಯ್ಡು]], [[ಜೇಮ್‌ಶೇಡ್ ನಸರ್ವಾಂಜಿ ಭಾಯ]], [[ಮುಸ್ತಾಕ್ ಅಲಿ]], [[ಹಿರಲಾಲ್ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್‌]], [[ನರೇಂದ್ರ ಹಿರ್ವಾನಿ]], [[ಅಮೇ ಖುರೇಷಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಸಂಜಯ್ ಜಗ್ದಾಲೆ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ಇಂದೋರ್‌ನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ದಿವಂಗತ ಡಾ. ಶರ್ಮಾ (ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌) ಮತ್ತು ಮಾನಸ್ ಮಿಶ್ರಾ (ಪವರ್‌ಲಿಫ್ಟಿಂಗ್‌), ಕಿಶನ್ ಚಂದ್‌, [[ಶಂಕರ್ ಲಕ್ಷ್ಮಣ]] ಮತ್ತು ಸಲೀಮ್ ಶೆರ್ವಾನಿಯವರು (ಹಾಕಿ) ಇಂದೋರ್‌ನ ಇತರ ಖ್ಯಾತ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.
==ಸಂಸ್ಕೃತಿ==
ಇಂದೋರ್ ವಿವಿಧ-ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಇಂದೋರ್ ನಗರವು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಜಾತಿ, ಮತ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ, ವರ್ಣದ ಜನರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಿದೆ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಹೃದಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಇಂದೋರ್‌ಗೆ ದೇಶದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಜನರು ವಲಸೆಬಂದು, ತಮ್ಮ ಜೀವನೋಪಾಯ, ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಶಾಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪರಿಸರದಿಂದಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಯೂರಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಜನರು ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು, ಸುಖದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
[[File:Gurdwara AB Road Indore.jpg|thumb|ಗರುಡವಾಡ LIG ವೃತ್ತ]]
===ಆಹಾರ===
ಇಂದೋರ್‌ನ ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರ ಪದ್ಧತಿಯು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದು, ನಮ್ಕೀನ್‌ಗಳು,(ಉಪ್ಪು ಕರಿದ ತಿಂಡಿಗಳು) ಪೋಹಾ ಮತ್ತು ಜಲೆಬಿ, ಚಾಟ್ಸ್‌ (ಉಪಹಾರಗಳು), ಕಚೊರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮೋಸಾಗಳ ಬಗೆಬಗೆಯ ತಿನಿಸುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರದ ಅಡುಗೆ ಪದ್ಧತಿಗಳ ತಿನಿಸುಗಳು ದೊರೆಯುವವು. ಅಲ್ಲದೇ ಇಂದೋರ್ ಮತ್ತು ಮಾಲ್ವಾ ಪ್ರದೇಶದ ರುಚಿ ತಿನಿಸುಗಳಾದ ದಾಲ್‌-ಬಫ್ಲಾ, ನಿಹಾರಿ ಗೋಷ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಬಫಾ-ಗೋಷ್ಟ್‌ನಂತಹ ನವೀನ ತಿನಿಸುಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಬೆಂಗಾಲಿ, ಮುಸ್ಲಿಮ್‌‌, ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಮಾದರಿಯ ಲಘು ಮತ್ತು ಸಿಹಿತಿನಿಸುಗಳು ದೊರೆಯುವುದು.
[[ದೈನಿಕ್‌ ಭಾಸ್ಕರ್‌]] ಸಂಘಟಿಸಿದ ಸುಮಾರು ೩೦,೦೦೦ ಜನರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಚಹಾ ಕೂಟದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇಂದೋರ್ ಹೊಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://sify.com/news/fullstory.php?id=14610077|title=A record tea party at Indore|date=2008-02-25|publisher=[[Sify]]|accessdate=೨೦೦೯-೦೯-೧೩}}&lt;/ref&gt;
===ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು===
ಎಲ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲದೆ ಹೋಳಿ, ಬೈಸಾಕಿ, ರಕ್ಷಾಬಂಧನ, ನವರಾತ್ರಿ, ದಸರಾ, [[ಗಣೇಶೋತ್ಸವ]], [[ದೀಪಾವಳಿ]], [[ರಮ್ಜಾನ್‌]], [[ಗುಡಿ ಪಾಡ್ವಾ]], [[ಭೌಬೀಜ್‌]], [[ಈದ್‌]] ನಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ಹಬ್ಬಗಳು; ನಾಗರಪಂಚಮಿ, ಅಹಲ್ಯಾ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಅದೇ ಸಂಭ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸುವರು.
==ಸರಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣ==
ಒಟ್ಟು ಸಂಸತ್‌ ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ: ೧
* [[ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯೆ ]]: [[ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಹಾಜನ್‌]]
* '''ನಗರದ ಮಹಾಪೌರ:''' ಕೃಷ್ಣ ಮುರಾರಿ ಮೊಘೆ
* [[ಶಾಸಕ]]: ಅಶ್ವಿನ್ ಜೋಷಿ, ಸುದರ್ಶನ ಗುಪ್ತ, ರಮೇಶ್ ಮೆಂಡೊಲಾ, ಮಾಲಿನಿ ಗೌಡ್‌, ಮಹೇಂದ್ರ ಹರ್ಡಿಯಾ, ಜೀತು ಜೀರಾಟಿ.
*''' ಪ್ರಧಾನ ಪೋಲಿಸ್‌ ವರಿಷ್ಟ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್‌ ಜನರಲ್(ಇಂದೋರ್ ವಲಯ):''' ಸಂಜಯ ರಾಣಾ IPS
*''' DIG/SSP ಇಂದೋರ್‌:''' D. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್‌ ರಾವ್‌ IPS
* '''ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ:''' ರಾಕೇಶ್‌ ಶ್ರೀವಾತ್ಸವ್‌ - IAS ಐಎಎಸ್
*'''ಪೋಲಿಸ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ (ಪೂರ್ವ ಇಂದೋರ್‌):''' ಮಕ್ರಂದ್ ದೆವುಸ್ಕರ್‌- IPS
*'''ಪೋಲಿಸ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ (ಪಶ್ಚಿಮ ಇಂದೋರ್‌):''' D. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ವರ್ಮ IPS
*'''ಇಂದೋರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (I.D.A) ಅಧ್ಯಕ್ಷರು:''' ಮಧು ವರ್ಮ
==ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳಗಳು==
* '''ರಾಜ್‌ವಾಡಾ ''' - ಹೋಳ್ಕರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಏಳು ಅಂತಸ್ತಿನ ಅರಮನೆ. ವಾಸ್ತುವಿನ್ಯಾಸಕರಾದ ಹಿಮಾಂಶು ದುಡ್ವಾಕರ್‌ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಯಾ ಭಾರ್ಗವರವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ವಾಡಾವನ್ನು (ರಾಜನ ನಿವಾಸ) ಅದರ ಮೂಲ ವೈಭವದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಮಹಾರಾಣಿ ಉಷಾದೇವಿ ಹೋಳ್ಕರ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಿದರು.
* '''ಲಾಲ್‌ ಬಾಗ್‌ ಅರಮನೆ''' - ವಿಶಾಲವಾದ ಸುಂದರ ಅರಮನೆಯು{{convert|200|acre|km2}} ಈ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಈಗ ಇದು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇಲ್ಲಿ ಹೋಳ್ಕರ ಕಾಲದ ಹಸ್ತಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
* '''ಸೀತಾಲಮಾತಾ ಜಲಪಾತ''' - ಇದು ಮನ್ಪುರ ಹತ್ತಿರದ ಸುಂದರ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇಂದೋರ್‌ನಿಂದ ‌{{convert|65|km|0|abbr=on}}ನಷ್ಟು ದೂರವಿದೆ. AB ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು {{convert|5|km|0|abbr=on}}ನಷ್ಟು ಕ್ರಮಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
* '''[[ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ ದೇವಸ್ಥಾನ]]''' - ಇದು ಶತಮಾನದ ಹಿಂದೆ [[ಸೇಟ್ ಹುಕುಂಚಂದ್‌]] ನಿರ್ಮಿಸಿದ [[ದಿಗಂಬರ್ ಜೈನ್‌]] ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಗಾಜಿನ ಕುಸರಿಕಲೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
* '''ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಛಾತ್ರಿ ''' - ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಲಿನ್ಯದ ಖಾನ್‌ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್‌ವಾಡಾದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
* '''ದೇವ್ಲಾಲಿಕರ್ ಕಲಾ ವಿಥಿಕಾ''' - ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾಮಂದಿರವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅವಿಸ್ಮರ್ಣೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರ ವಿಷ್ಣು ದೇವ್ಲಾಲಿಕರ್‌ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.
* '''[[ಪಾಟಲ್ ಪಾನಿ]]''' - ಮೊವ್ ಸಮೀಪವಿರುವ ‌ಸುಂದರ ಜಲಪಾತ. ಪಾಟಲ್ ಪಾನಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ - ಖಂಡ್ವಾ ಕಡೆಗೆ ಮೀಟರ್‌-ಗೇಜು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ಮೊವ್‌ ನಂತರ ಸಿಗುವ ಮೊದಲ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ.
* '''ಜನಪಾಯೊ ದೇವಸ್ಥಾನ''' - ಇದು ಮೊವ್‌ದಿಂದ {{convert|16|km|0|abbr=on}}ರಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 3 (ಭಾರತ)]] ರಸ್ತೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕುಟಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದ ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಜಮದಗ್ನಿ ಋಷಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಪರುಶುರಾಮನ ತಂದೆಯಾದ ಈತ ಇಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಮ ಕಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ದೀಪಾವಳಿಯ ನಂತರದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಾದ ಕಾರ್ತಿಕ ದಿನದಂದು ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮೇಳಾ (ಜಾತ್ರೆ) ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
* '''[[ಬಡಾ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ]]''' 
* '''[[ಖಜ್ರಾನಾದ ಗಣೇಶ ದೇವಸ್ಥಾನ]]''' - ಗಣೇಶನ ದೇವಸ್ಥಾನ
* '''[[ರಣಜಿತ್ ಹನುಮಾನ್‌ ದೇವಸ್ಥಾನ]]''' 
* '''[[ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ]]''' - ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆ ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಇಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.
* '''ಕಜ್ಲಿಗಡ್‌''' - ಖಂಡ್ವಾ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಖಂಡ್ವಾ ಕಡೆಗೆ ಸುಮಾರು {{convert|20|km|0|abbr=on}}ರಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಪುರಾತನ ಹಾಳುಬಿದ್ದ ಚಿಕ್ಕ ಕೋಟೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಬಳಿ ಸುಂದರ ಕಣಿವೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಜಲಪಾತ ಇದೆ. ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಮಳೆಗಾಲ ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ಉತ್ತಮ. ಒಂದು ದಿನದ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಈ ಸ್ಥಳವು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹಲವರಿಗೆ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.{{Citation needed|date=January 2010}}
* '''[[ತಿಂಚಾ ಜಲಪಾತಗಳು]]''' - ಇದು ಕಜ್ಲಿಗಡ್‌ನ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಸಿಮ್ರೊಲ್ ಹತ್ತಿರದ ಸುಂದರ ಜಲಪಾತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಉಸಿರು ಬಿಗಿಹಿಡಿಯುವಂತಹ ಮತ್ತು ನಿಬ್ಬೆರಗಾಗಿಸುವ ಸೌಂದರ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮಳೆಗಾಲ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೋಡಲೇ ಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
* '''ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ''' - ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅನನ್ಯ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.
* '''ಟ್ರೇಜರ್‌ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌''' - ಇದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮೊದಲ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಬಹುಮಹಡಿ ಭವ್ಯ ಕಟ್ಟಡ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ಮಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಶೋರೂಮ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಹಲವು ಉಪಾಹಾರ ಗೃಹಗಳು, ಬಾರ್ ಮತ್ತು ಮಲ್ಟೀಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ ಅನ್ನು (PVR ಸಿನಿಮಾಸ್‌) ಹೊಂದಿದೆ.
'''&quot;ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಮಾಲ್‌&quot;''' '''Bold text'''- ಇದು RNT ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಭವ್ಯ ಮಾರಾಟದ (Retail) ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು INOX ಮಲ್ಟೀಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌, ಪಬ್‌, ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ವಿನೋದ ಮತ್ತು ಆಟದ ವಲಯ, ವಿಶಾಲ ವಾಹನನಿಲುಗಡೆ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.''' '' 
==ಕೆಲ ತುಣುಕುಗಳು==
* ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಲಾಲ್‌ಬಾಗ್‌ ಅರಮನೆ ದ್ವಾರವು [[ಲಂಡನ್‌|ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ]] [[ಬಂಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಅರಮನೆ|ಬಂಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಅರಮನೆಯ]] ದ್ವಾರಗಳ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌|ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿ, ನಂತರ ಇಂದೋರ್‌ಗೆ ತರಲಾಯಿತು.
* ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ &quot;ವಿಜಯ್‌ ಬಲ್ಲಾ&quot; ಎನ್ನುವ ಕಾಂಕ್ರಿಟ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ದೊಡ್ಡ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್‌]] ಬ್ಯಾಟ್‌ ಇದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾರಿ ಸೋಬರ್ಸ್‌' ನಾಯಕತ್ವದ ವೆಸ್ಟ್‌ ಇಂಡೀಸ್‌ ತಂಡದ ವಿರುದ್ದ ಗೆದ್ದ ಭಾರತ ತಂಡದ ಆಟಗಾರರ ಹೆಸರನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.
* ಬಡಾ ಗಣಪತಿಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ {{convert|40|ft|m}} ದೊಡ್ಡ ಮೂರ್ತಿಯು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ [[ಗಣೇಶ|ಗಣೇಶನ]] ವಿಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.
* [[ರಾಜಾ ರಾಮಣ್ಣ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಡ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]] (ಮೊದಲು CAT ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರತ ಸರಕಾರದ ಅಣುಶಕ್ತಿ ಇಲಾಖೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವ [[ಲೇಸರ್‌]] ಮತ್ತು [[ವೇಗವರ್ಧಕ]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
* ಪ್ರಖ್ಯಾತ [[ರೇಡಿಯೊ ಮಿರ್ಚಿ]] ೯೮.೩ (ನಂತರ ೯೮.೪) FM ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ನಂತರ ಭಾರತದ ೪ ಮೆಟ್ರೊ ನಗರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಉಳಿದ ಹತ್ತು ನಗರಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು.
* ೧೯೯೦ ದಶಕದ ಪ್ರಾರಂಭದವರೆಗೂ, ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಲಿವುಡ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಗುರುವಾರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ದೇಶದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.
* ಏರ್‌ಟೆಲ್‌ ಕಂಪನಿಯು ಟಚ್‌ಟೆಲ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಖಾಸಗಿ ಸ್ಥಿರ ದೂರವಾಣಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.
* ಬಾಂಬೆ ನಂತರ, ಇಂದೋರ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹತ್ತಿ ಗಿರಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮಿನಿ-ಬಾಂಬೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
* ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತುವಿನ್ಯಾಸಕರಾದ ಹಿಮಾಂಶು ದುಡ್ವಾಕರ್‌ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಯಾ ಭಾರ್ಗವರವರು ೨೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಂದೋರ್‌ನ ರಾಜ್‌ವಾಡ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಳಸಿದ ಶೈಲಿ, ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಾನವನ್ನು, ಅದರ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರಾರುವಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ.
* [[IIM]] ಮತ್ತು [[IIT]] ಎರಡನ್ನು ಹೊಂದಿರು ಭಾರತದ ಏಕಮಾತ್ರ ನಗರ
* ಇಂದೋರ್‌ನ್ನು &quot;ಮಿನಿ ಬಾಂಬೆ&quot; ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ
== ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ ==
&lt;gallery&gt;
File:Indore Rajwada.jpg|ಇಂದೋರ್‌ನ ರಾಜ್‌ವಾಡ‌ ಅರಮನೆ
File:Krishnapura Chhatri.jpg|ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಛತ್ರಿ
File:Sculptures on Krishnapura Chhatri.JPG|ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಛತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು
File:Krishnapura Chhatri from inside.JPG|ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಛತ್ರಿಯ ಒಳನೋಟ
File:Carvings at Krishnapura Chhatri.JPG|ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಛತ್ರಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕೆತ್ತನೆಗಳು
File:Carved Pillars of Krishnapura Chhatri.JPG|ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಛತ್ರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಂಬಗಳು
File:Intricate Sculptures on Krishnapura Chhatri.JPG|ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಛತ್ರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜಟಿಲವಾದ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು
File:Bada Ganpati Indore.jpg|ಬಡಾ ಗಣಪತಿ-ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಗಣೇಶನ ವಿಗ್ರಹ
File:Indore Cricket Bat.JPG|ವಿಜಯ್‌ ಬಲ್ಲಾ
File:Treasure islandindore.jpg|ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಟ್ರಿಸರಿ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಮಾಲ್‌
&lt;/gallery&gt;
== ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ ==
* [[ಬರ್ಹಾನ್‌ಪುರ್‌]]
* [[ಓಂಕಾರೇಶ್ವರ]]
* [[ಮಾಂಡು]]
* [[ಮಹೇಶ್ವರ]]
* [[ಮೊವ್‌]]
* [[ದೇವಸ್‌]]
* [[ಉಜ್ಜಯಿನಿ]]
* [[ಕ್ಷಿಪ್ರ]]
* [[ರಾವು]]
* [[ರಂಗ್ವಾಸ]]
* [[ಮನ್ಪುರ್‌, ಇಂದೋರ್‌]]
== ಆಕರಗಳು ==
{{More footnotes|date=September 2009}}
{{Reflist|2}}
http://timesofindia.indiatimes.com/home/sunday-toi/all-that-matters/Indore-The-sleepy-town-that-woke-up-to-New-India/articleshow/5331851.cms
== ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
* [http://www.indore.nic.in ಭಾರತದ ಸರಕಾರದ ಮಾಹಿತಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಗರದ ಪೋರ್ಟಲ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190724145904/http://www.indore.nic.in/ |date=2019-07-24 }}
* [http://www.imcindore.org/ ಇಂದೋರ್ ಪುರಸಭೆ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180509060652/http://imcindore.org/ |date=2018-05-09 }}
* {{wikivoyage|Indore}}
* [http://www.indorepolice.org/ ಇಂದೋರ್ ಪೋಲಿಸ್‌ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180827083259/http://www.indorepolice.org/ |date=2018-08-27 }}
* [http://indiamapsite.com/madhya_pradesh/indore/ ಇಂದೋರ್‌ನ ಉಪಗ್ರಹ ನಕ್ಷೆ]
* [http://www.indore360.com/community ಇಂದೋರ್ ಸಮುದಾಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091116022406/http://www.indore360.com/community/ |date=2009-11-16 }} ದೊಂದಿಗೆ [http://www.indore360.com ಇಂದೋರ್‌360: ಇಂದೋರ್ ನಗರ ಪೋರ್ಟಲ್‌]
&lt;br&gt;
{{Million-plus cities in India}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ನಗರ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಮಾಲ್ವಾದಲ್ಲಿರುವ ನಗರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಇಂದೋರ್‌]]
[[ವರ್ಗ:ಮಾಲ್ವಾ]]
[[ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ]]
[[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು]]</text>
      <sha1>lgn424ezg61pukhbivf4rpzvip6993y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಇಂಗಾಲದ ಕಣಗಳ ಚಕ್ರ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23652</id>
    <revision>
      <id>1374128</id>
      <parentid>1337530</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T00:03:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1374128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38672" sha1="8rm9nta7gpn40c50msygyoboop8u6tv" xml:space="preserve">[[File:Carbon cycle-cute diagram.svg|thumb|502px|ಇಂಗಾಲ ಚಕ್ರದ ರೇಖಾಚಿತ್ರ. ಕಪ್ಪು ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ವಿವಿಧ ಭಂಡಾರಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಇಂಗಾಲ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಿಲಿಯನ್ ಟನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. (&quot;GtC&quot; ಅಂದರೆ ಗೀಗಾ ಟನ್ಸ್ ಆಫ್ ಕಾರ್ಬನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಮಾಣ 2004ರಲ್ಲಿ) ಗಾಢ ನೀಲಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಭಂಡಾರಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಗಟ್ಟಿಗೊಂಡ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು, ಈ ರೇಖಾಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದಂತೆ,  ~70ದಶಲಕ್ಷ GtC ಯಷ್ಟು ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಬಂಡೆ ಮತ್ತು ಕೆರೊಗೆನ್‍ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.]]
'''ಇಂಗಾಲದ ಚಕ್ರ'''ವೆಂಬುದು ಜೀವಭೂರಾಸಾಯನಿಕ ಚಕ್ರ. ಇದರಿಂದ ಇಂಗಾಲವು ಹಲವು ವಲಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿನಿಮಯ ಹೊಂದುತ್ತದೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ [[ಜೀವ ಮಂಡಳ]], ಭೂಖಂಡ ಗೋಳ, ಮಣ್ಣುಗೋಳ, ಜಲಗೋಳ ಮತ್ತು ವಾಯುಗೋಳ ಇತ್ಯಾದಿ. ಇದು ಭೂಮಿ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಚಕ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಜೀವಗೋಳ ಮತ್ತು ಅದರ ಎಲ್ಲ ಜೀವಾಣುಗಳಾದ್ಯಂತ ಇಂಗಾಲದ ಮರುಬಳಕೆಗೆ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಇಂಗಾಲದ ಚಕ್ರವನ್ನು ಮೊದಲು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದವರು ಜೊಸೆಫ್ ಪ್ರಿಸ್ಟ್ಲಿಯೆ ಮತ್ತು [[ಆಂಟಿನ್ ಲಾರೆಂಟ್ ಲವಾಸಿಯೆ|ಅಂಟೊನಿ ಲ್ಯಾವೊಸಿಯರ್]], ಅಲ್ಲದೇ [[ಹಂಫ್ರಿ ಡೇವಿ|ಹಂಫ್ರೆ ಡೇವಿ]] ಎಂಬಾತ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು&lt;ref name=&quot;AOW&quot;&gt;ಹೊಲ್ಮ್ಸ್, ರಿಚರ್ಡ್ಸ್. &quot;ದಿ ಏಜ್ ಆಫ್ ವಂಡರ್&quot;, ಪ್ಯಾಂಥಾನ್ ಬುಕ್ಸ್, 2008. ISBN 978-0-375-42222-5.&lt;/ref&gt; ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ. ಇದೀಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಂಗಾಲದ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಭಂಡಾರಗಳು ವಿನಿಮಯದ ಹಾದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಭಂಡಾರಗಳೆಂದರೆ:
* ವಾತಾವರಣ
* ಇದು ಭೂ ಜೀವವಲಯವನ್ನು ಅಂದರೆ ಸಿಹಿನೀರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಜೀವ ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳು,ಅಂದರೆ ಮಣ್ಣಲ್ಲಿನ ಇಂಗಾಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
* [[ಸಮುದ್ರ]]ಗಳು ಅಂದರೆ, ವಿಲೀನವಾದ ಅಜೈವಿಕ ಇಂಗಾಲ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಹಾಗೂ ಅಜೈವಿಕ ಸಮುದ್ರ-ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿನ ಸಸ್ಯ-ಪ್ರಾಣಿ ಸಮೂಹ ಜಲಚರಗಳ ವಲಯವೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ.
* [[ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯ ಇಂಧನ]]ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಗಟ್ಟಿಗೊಂಡ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು
* ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಅಂದರೆ ಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಭಾಗಗಳಿಂದ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಜಲಗೋಳಕ್ಕೆ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಮತ್ತು ಭೂಗರ್ಭದ ಶಾಖದ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಇಂಗಾಲ ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ.
ವಾರ್ಷಿಕ ಇಂಗಾಲ ಚಲನೆಗಳು, ಭಂಡಾರಗಳ ನಡುವೆ ಇಂಗಾಲ ವಿನಿಮಯಗಳು ವಿವಿಧ ರಾಸಾಯನಿಕ, ಭೌತಿಕ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾಗರವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಪದರದ ಹತ್ತಿರ ಇಂಗಾಲದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯ ಇಂಗಾಲ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಂಗ್ರಹದ ಆಳವಾದ ಸಮುದ್ರದ ಭಾಗ ವೇಗವಾಗಿ ವಾತಾವರಣದೊಂದಿಗೆ ಇಂಗಾಲ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

'''ಜಾಗತಿಕ ಇಂಗಾಲ ಬಜೆಟ್‍''' ಎಂದರೆ ಇಂಗಾಲದ ಭಂಡಾರಗಳ ನಡುವೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆವರ್ತನೆಯ ನಡುವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ವಾತಾವರಣ -ಜೈವಿಕ ವಲಯ) ಇಂಗಾಲದ ವಿನಿಮಯಗಳ (ಆದಾಯ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚಗಳು) ಸಮತೋಲನ. ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹ ಅಥವಾ ಭಂಡಾರದ ಇಂಗಾಲ ಬಜೆಟ್‍ನ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಸಂಗ್ರಹ ಅಥವಾ ಭಂಡಾರವು ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಗೆ ಮೂಲವಾಗಿ ಅಥವಾ ಗುಂಡಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸಬಲ್ಲದು.

== ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ==
[[File:AIRS Carbon Dioxide.png|thumb|250px|2008ರಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲದ ಸಂಗ್ರಹ]]
ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅನಿಲ ರೂಪದ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ (CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;) ಆಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಶೇಕಡಾವಾರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ (ಸುಮಾರು 0.04% ಅದೂ ಮೋಲಾರ್ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ), ಇದು ಜೀವಕ್ಕೆ ಆಸರೆಯಾಗುವಲ್ಲಿ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ಅನಿಲಗಳೆಂದರೆ ಮೀಥೇನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೊರೊಫ್ಲುರೋಕಾರ್ಬನ್ (ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾನವಜನ್ಯವಾದುದು). ಮರಗಳು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ನ್ನು [[ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ|ದ್ಯುತಿ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟ್‍ಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜೀವರಕ್ಷಕ [[ಆಮ್ಲಜನಕ]] ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮರಗಳಿರುವ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನೂತನವಾದ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪರ್ಣಪಾತಿ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿಣಾಮವು ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳು ಹೊಸ ಚಿಗುರು ಪಡೆಯುವಾಗ ಅತಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಳೆದ CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; ಸಾರೀಕರಣದ ಕೀಲಿಂಗ್ ವಕ್ರರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಜ್ಞೆಯಾಗಿ ಇದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರದ ಗೋಳಾರ್ಧದ ವಸಂತ ಋತುವಿನದು ಮೇಲುಗೈ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿನ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಭಾಗದಲ್ಲಿಗಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು ಭೂಮಿಯಿದೆ.
* ಅರಣ್ಯಗಳು 86%ರಷ್ಟು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲ ಮತ್ತು ಭೂಗ್ರಹದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿನ 73%ರಷ್ಟು ಇಂಗಾಲವನ್ನು&lt;ref&gt;ಸೆಡ್ಜೊ, ರೊಗರ್.1993. ಇಂಗಾಲದ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಅರಣ್ಯ ಪರಿಸರ ಪದ್ದತಿ ಜಲ, ವಾಯು, ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು ಮಲಿನತೆ 70, 295-307. (via [http://www.oregonwild.org/oregon_forests/old_growth_protection/forests-global-warming/oregon-wild-report-on-forests-carbon-and-global-warming ಒರ್ಗಾನ್ ವೈಲ್ಡ್ ರಿಪೊರ್ಟ್ ಆನ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ಸ್, ಕಾರ್ಬನ್, ಅಂಡ್ ಗ್ಲೊಬಲ್ ವಾರ್ಮಿಂಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100628132003/http://www.oregonwild.org/oregon_forests/old_growth_protection/forests-global-warming/oregon-wild-report-on-forests-carbon-and-global-warming |date=2010-06-28 }})&lt;/ref&gt; ಶೇಖರಿಸುತ್ತವೆ.
* ಸಾಗರಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವಗಳ ಕಡೆಗೆ, ಸಮುದ್ರದ ನೀರು ತಂಪಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; ಹೆಚ್ಚು ವಿಲೇಯವಾಗುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಇಂಗಾಲಾಮ್ಲವು ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಗರದ ಉಷ್ಣಲವಣ ಪರಿಚಲನೆಗೆ ಜೋಡಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಾಂದ್ರ ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರು ಸಮುದ್ರದ ಒಳಗಡೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
* ಅಧಿಕ ಜೈವಿಕ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಜೀವಿಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದ ಇಂಗಾಲದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಊತಕಗಳಾಗಿ, ಅಥವಾ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್‍ಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿದೇಹದ ಚಿಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿಹೊದಿಕೆಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಾಗರಗಳ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಸರಾಸರಿ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪುನಃ ಕರಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಇಂಗಾಲ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
* ಸಿಲಿಕೇಟ್ ಬಂಡೆಯ ಶಿಥಿಲಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ. ಇಂಗಾಲಾಮ್ಲವು ಶಿಥಿಲಗೊಂಡ ಬಂಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ ಬಯೊಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಬಯೊಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಅಯಾನುಗಳು ಸಮುದ್ರದೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿ ನಂತರ ಅವು ಕಡಲ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್‍ಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿರುವ ಕರಗಿದ CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; ಅಥವಾ ಕೊಳೆಯುವ ಊತಕಗಳಂತೆ ಆಗದೆ, ಶಿಥಿಲಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಭಂಡಾರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅದು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆರೆತುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
* ಸುಮಾರು 1958ರಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಮೌನಾ ಲೊವಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೆ 320 (ppm),ಕಣಾಂಶವಾಗಿತ್ತು.ಅಲ್ಲದೇ 2010ದಲ್ಲಿ ಇದು 385(ppm),ಆಗಿತ್ತು.
* ಮುಂದಿನ CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಯಾ ಅನನ್ಯತೆಯ ಮೂಲಕ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಬಹುದು.
ಇಂಗಾಲವು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ:
* ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ [[ಉಸಿರಾಟ]]ದ ಮೂಲಕ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಾಖ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಗ್ಲುಕೋಸ್ (ಅಥವಾ ಇನ್ನಿತರ ಸಾವಯವ ಅಣುಗಳು) ವಿಭಜನೆಗೊಂಡು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
* ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳು ಕೊಳೆಯುವುದರಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಫಂಗಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಸತ್ತ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಕಾರ್ಬನ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕವಿದ್ದರೆ ಇಂಗಾಲವು ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಆಗುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಇರದಿದ್ದರೆ ಮಿಥೇನ್ ಆಗಿ ವಾತಾವರಣ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
* ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದಹಿಸುವುದರಿಂದ ಅದರಲ್ಲಿನ ಇಂಗಾಲವು ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಗೊಂಡು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಆಗಿ (ಇನ್ನುಳಿದ ವಸ್ತುಗಳಾದ ನೀರಿನ ಆವಿ) ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. [[ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು]], [[ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್]] ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲಗಳಂತಹ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳ ದಹನದಿಂದ ದಶಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೇ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭೂಖಂಡದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಇಂಗಾಲ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿಇಂಧನಗಳನ್ನು ದಹಿಸುವುದರಿಂದ ಕೂಡಾ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಷ್ಟು ಕೂಡಿಟ್ಟವುಗಳು.
* [[ಸಿಮೆಂಟ್]] ಉತ್ಪಾದನೆ. ಸುಣ್ಣದಕಲ್ಲನ್ನು (ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ )ವನ್ನು ಸಿಮೆಂಟ್‍ನ ಮಿಶ್ರಣಾಂಶವಾದ ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಮ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಆಗಿಸಲು ಶಾಖಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿದಾಗ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಕ್ಸೈಡ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
* ವಾತಾವರಣದ ಶಾಖದಿಂದ ಬೆಚ್ಚಗಾಗುವ ಸಮುದ್ರ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಕರಗಿರುವ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ನಂತರ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ವಾಪಸು ಆಗುತ್ತದೆ.
* ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟನಗಳು, ಮತ್ತು ಶಿಲಾ ರೂಪಾಂತರಗಳು ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಿಂದಾದ ಅನಿಲಗಳೆಂದರೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನೀರಾವಿ, ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಸಲ್ಫರ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್. ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಸುಮಾರಾಗಿ ಸಿಲಿಕೇಟ್ ಶಿಥಿಲಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದಕ್ಕೆ ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿದ್ದು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಶೂನ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‍ನ ಪ್ರಮಾಣ ಅಷ್ಟೇ ಇರುತ್ತದೆ.

== ಜೀವಗೋಳದಲ್ಲಿ ==
ಸುಮಾರು 42,000 ಗಿಗಾಟನ್‍ಗಳಷ್ಟು ಇಂಗಾಲವು ಜೀವಗೋಳದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇಂಗಾಲವು ಭೂಮಿಯ ಜೀವಿಸಂಕುಲಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅದು ಎಲ್ಲ ಜೀವಕೋಶಗಳ ರಚನೆ, ಜೀವರಾಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ.
* ಸ್ವಯಂಪೋಷಕಗಳು ನೀರು ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಬಳಸಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಜೀವಿಗಳು. ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು ಅವುಗಳಿಗೆ ಬಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿಮೂಲ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಸ್ವಯಂಪೋಷಕಗಳು ಇದನ್ನು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ, ಈ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು [[ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ]] ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ಜೀವಿಗಳ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಕ್ತಿಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇಂಗಾಲದ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಬಹು ಮಹತ್ವದ ಸ್ವಯಂಪೋಷಕಗಳೆಂದರೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿನ ಗಿಡಮರಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿನ ತೇಲುಸಸ್ಯಗಳು. ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ: 6CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + 6H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O → C&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;12&lt;/sub&gt;O&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt; + 6O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;
* [[ಪರಾವಲಂಬಿ]]ಗಳು ಇತರ ಜೀವಿಗಳು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಣ್ಣುಗಳು) ಸೇವಿಸಿದಾಗ ಜೀವಗೋಳದೊಳಗೆ ಇಂಗಾಲದ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಿಣ್ವನ ಅಥವಾ ಕೊಳೆಯುವಿಕೆಗೆ ಫಂಗಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳಿಂದ ಸತ್ತ ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುವಿನ (ಕೊಳೆತದ್ದು) ಗ್ರಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
* [[ಉಸಿರಾಟ]]ದ ಮೂಲಕ ಬಹಳಷ್ಟು ಇಂಗಾಲವು ಜೀವಗೋಳಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಆಮ್ಲಜನಕವಿದ್ದಾಗ ಶ್ವಾಸಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗಾಳಿ ಅಥವಾ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. C&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;12&lt;/sub&gt;O&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt; + 6O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; → 6CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + 6H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O. ಅಥವಾ ಆಮ್ಲಜನಕರಹಿತ ಶ್ವಾಸಕ್ರಿಯೆ ಉಂಟಾಗಿ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಮಿಥೇನ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇದು ವಾತಾವರಣ ಅಥವಾ ಜಲಗೋಳವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜವಳು ಅನಿಲ ಅಥವಾ ಅಪಾನವಾಯುವಾಗಿ)
* ಜೀವರಾಶಿಯ ದಹನದಿಂದ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು, ಸೌದೆ ಉರುವಲು ಅಥವಾ ಶಾಖಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುವ ಕಟ್ಟಿಗೆ) ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
* ಸತ್ತ ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುಗಳು (ಸಸ್ಯಾಂಗಾರ) ಭೂಖಂಡದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದಾಗ ಇಂಗಾಲವು ಜೀವಗೋಳದೊಳಗೆ ಪರಿಚಲನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಕಾರ್ಬೊನೆಟ್ ಇರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೋಶಕವಚಗಳು ಬರಬರುತ್ತಾ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಮಡ್ಡೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಸೀಮೆ ಸುಣ್ಣವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
* ಆಳದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲದ ಚಕ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಕಲಿಯುವುದಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಲಾರ್ವೇಸಿಯಾದ ಲೋಳೆಯು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಹೊರಕ್ಕೆ ಆಳದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಎಷ್ಟೆಂದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಕೆಸರು ಕೊಂಕುಗಳಿಂದ ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವಷ್ಟು.&lt;ref&gt;{{cite press release|title=&quot;Sinkers&quot; provide missing piece in deep-sea puzzle|publisher=Monterey Bay Aquarium
Research Institute (MBARI)|date=2005-06-09|url=http://www.mbari.org/news/news_releases/2005/sinkers-release.pdf|accessdate=2007-10-07|archive-date=2007-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927135701/http://www.mbari.org/news/news_releases/2005/sinkers-release.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಅವುಗಳ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಭಂಡಾರಗಳು ಅಂತಹ ಕೊಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ಜೀವಭೂರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಅವನ್ನುತಪ್ಪಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ.
ಜೀವಗೋಳದಲ್ಲಿನ ಇಂಗಾಲದ ಸಂಗ್ರಹವು ವಿಭಿನ್ನ ಕಾಲಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಿವ್ವಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯು ದೈನಿಕ ಮತ್ತು ಕಾಲಿಕ ಚಕ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇಂಗಾಲವು ಹಲವು ನೂರಾರು ವರ್ಷ ಗಿಡಮರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರಬಹುದು. ಈ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಇಂಗಾಲ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಜಾಗತಿಕ ವಾಯುಗುಣ ಬದಲಾವಣೆ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ ಅಥವಾ ಅರಣ್ಯನಾಶದಿಂದ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನ ಶ್ವಾಸಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಸಂಬಂಧಿತ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಮೂಲಕ)

== ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ==
[[File:Annual mean sea surface dissolved inorganic carbon for the 1990s (GLODAP).png|thumb|right|200px|&quot;Present day&quot; (1990s) sea surface dissolved inorganic carbon concentration (from the GLODAP climatology)]]
[[ಸಮುದ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 36,000 ಗೀಗಾಟನ್‍ಗಳಷ್ಟು ಇಂಗಾಲವಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೈಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಅಯಾನುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ (ಸುಮಾರು 90%ರಷ್ಟು, ಉಳಿದದ್ದೆಲ್ಲ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ). ಚಂಡಮಾರುತಗಳಂತಹ ತೀವ್ರ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಒಳಹಾಕುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳು ಬಹಳ ಕೆಸರನ್ನು ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಿದ್ವತ್ಪತ್ರಿಕೆ ಜುವಾಲಜಿಯ ಜುಲೈ 2008ರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ತೈವಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಚಂಡಮಾರುತವು ಕೆಸರಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಒಳಹಾಕುತ್ತದೆ, ಎಷ್ಟೆಂದರೆ ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವರ್ಷವಿಡಿಯ ಮಳೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿಸುವಷ್ಟು.&lt;ref&gt;[http://newswise.com/articles/view/542887/ ಟೈಫೂನ್ಸ್ ಬರಿ ಟನ್ಸ್ ಆಫ್ ಕಾರ್ಬನ್ ಇನ್ ದಿ ಒಸಿಯನ್ಸ್] Newswise, ಮರು ಪಡೆದದ್ದು ಜುಲೈ 27, 2008.&lt;/ref&gt; ಅಜೈವಿಕ ಇಂಗಾಲ, ಅಂದರೆ ಇಂಗಾಲ-ಇಂಗಾಲ ಅಥವಾ ಇಂಗಾಲ-ಜಲಜನಕ ಬಂಧಗಳಿಲ್ಲದ ಇಂಗಾಲದ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಅವುಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ. ಈ ಇಂಗಾಲದ ವಿನಿಮಯವು pH (ಜಲಜನಕದ ಆಮ್ಲಿಯತೆಯನ್ನ)ನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಂಗಾಲದ ಮೂಲ ಅಥವಾ ಗುಂಡಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಇಂಗಾಲವು ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ವಿನಿಮಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಗರದ ಏರಿಕೆಯಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಇಂಗಾಲವು ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಇಳಿಕೆಯಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಇಂಗಾಲ (CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;) ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರಿದಾಗ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅದು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ದ್ರಾವಣ&lt;blockquote&gt;CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;(ವಾತಾವರಣದಿಂದ) {{unicode|⇌}} CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;(ವಿಲೇಯವಾದದ್ದು)&lt;/blockquote&gt;ಇಂಗಾಲಾಮ್ಲವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ:
:
::CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;(ಕರಗಿದ್ದು) + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O {{unicode|⇌}} H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;CO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;
ಮೊದಲ ಅಯಾನೀಕರಣ:
:
::H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;CO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; {{unicode|⇌}} H&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt; + HCO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;−&lt;/sup&gt; (ಬೈಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಅಯಾನು)
ಎರಡನೆಯ ಅಯಾನೀಕರಣ:
:
::HCO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;−&lt;/sup&gt; {{unicode|⇌}} H&lt;sup&gt;+&lt;/sup&gt; + CO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;−−&lt;/sup&gt; (ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಅಯಾನು)
ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಸಮೂಹಗಳು (ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತನ್ನದೇ ಸಮತೋಲನ ಗುಣಾಂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ) ಅಜೈವಿಕ ಇಂಗಾಲವು ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Millero|first=Frank J.|edition=3|title=Chemical Oceanography|publisher=CRC Press|location=|year=2005|isbn=0849322804}}&lt;/ref&gt; ಈ ಗುಣಾಂಕಗಳನ್ನು ಸಾಗರದ ನೀರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇವು ಉಷ್ಣಾಂಶ, ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ಅಯಾನುಗಳ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೊರೇಟ್‍ಗಳು) ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಫಲನಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಥಿತಿಗಳು ಬಯೊಕಾರ್ಬೊನೇಟ್‍‍ನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಅಯಾನು ವಾತಾವರಣದ CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;ಗಿಂತ ಮೂರು ಹಂತ ದೂರವಿರುವುದರಿಂದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿನ ಅಜೈವಿಕ ಇಂಗಾಲದ ಸಂಗ್ರಹದ ಮಟ್ಟವು CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; ವಿನ ವಾತಾವರಣದ ಭಾಗಶಃ ಒತ್ತಡದೊಂದಿಗೆ ಏಕತೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಈ ಅಂಶ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಇರುತ್ತದೆ: ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; ಪ್ರಮಾಣದ 10% ಗೆ ಸಾಗರದ ಸಂಗ್ರಹವು (ಸಮಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ) ಸುಮಾರು 1% ಏರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾದಿಟ್ಟ ಅಂಶವನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ &quot;ರೆವೆಲ್ ಅಂಶ&quot;ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೊಜರ್ ರೆವೆಲ್ ತರುವಾಯ ಆತನ ಹೆಸರನ್ನಿಡಲಾಗಿದೆ.
[[ಚಿತ್ರ:Carbon cycle.jpg|thumb|ಕಾರ್ಬನ್ ಚಕ್ರ]]
ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ, ಕರಗಿದ [[ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್]]‍ನೊಂದಿಗೆ ಕರಗಿದ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಘನ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ CaCO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; ಕೆಳಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಹುತೇಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಾಣುಗಾಳ ಕವಚವಾಗಿ. ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು ಮೃತವಾದಾಗ ಅವುಗಳ ಕವಚಗಳು ಕೆಳಸೇರಿ ಸಮುದ್ರದ ತಳದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ಈ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಕೆಸರು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಾಗಿ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಂಗಾಲದ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಇದು ಇಂಗಾಲದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಭಂಡಾರವಾಗಿದೆ. ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿನ ಕರಗಿದ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಸಿಲಿಕೇಟ್ ಕಲ್ಲುಗಳ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಿಥಿಲಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲದಲ್ಲಿನ ಇಂಗಾಲಾಮ್ಲ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಆಮ್ಲಗಳು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಇರುವ ಖನಿಜಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಅಯಾನುಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಸಮೃದ್ಧ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಖನಿಜಗಳು ಮತ್ತು ಕರಗಲಾರದ ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್‌ಗಳ ಶೇಷವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಬಿಡುತ್ತದೆ.

[[ಇಂಗಾಲ ಚಕ್ರ]]
== ಆಕರಗಳು ==
{{Reflist}}
== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ==
* {{cite journal|last=Appenzeller|first=Tim|coauthors=|year=2004|title=The case of the missing carbon|url=http://environment.nationalgeographic.com/environment/global-warming/missing-carbon.html|journal=National Geographic Magazine|issn=|volume=|issue=|pages=|doi=}} - ಆರ್ಟಿಕಲ್ ಅಬೌಟ್ ದಿ ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಕಾರ್ಬನ್ ಸಿಂಕ್
* {{cite book|last=[[Bert Bolin|Bolin]]|first=Bert|coauthors=Degens, E. T.; Kempe, S.; Ketner, P.|title=The global carbon cycle|edition=|publisher=Published on behalf of the Scientific Committee on Problems of the Environment (SCOPE) of the International Council of Scientific Unions (ICSU) by Wiley|location=Chichester ; New York|year=1979|isbn=0471997102|url=http://www.icsu-scope.org/downloadpubs/scope13/index.html|archive-date=2002-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20021028024731/http://www.icsu-scope.org/downloadpubs/scope13/index.html|url-status=dead}}
* {{cite book|last=Houghton|first=R. A.|chapter=The contemporary carbon cycle|editor=William H Schlesinger (editor)|title=Biogeochemistry|edition=|publisher=Elsevier Science|location=Amsterdam|year=2005|isbn=0080446426|pages=473–513}}
* {{cite journal|last=Janzen|first=H. H.|coauthors=|year=2004|title=Carbon cycling in earth systems—a soil science perspective|url=|journal=Agriculture, ecosystems and environment|volume=104|issue=3|pages=399–417|doi=10.1016/j.agee.2004.01.040}}
* {{cite book|last=Millero|first=Frank J.|edition=3|title=Chemical Oceanography|publisher=CRC Press|location=|year=2005|isbn=0849322804}}
* {{cite book|last=Sundquist|first=Eric|coauthors=[[Wallace S. Broecker|Broecker]], Wallace S.(editors)|title=The Carbon Cycle and Atmospheric CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;: Natural variations Archean to Present|publisher=American Geophysical Union|series=Geophysical Monographs Series|number=32|location=|year=1985|isbn=}}
== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
* [http://www.carboncyclescience.gov/ ಕಾರ್ಬೊನ್ ಸೈಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040602163557/http://www.carboncyclescience.gov/ |date=2004-06-02 }} - ಎನ್ ಇಂಟಾರಾಜೆನ್ಸಿ ಪಾರ್ಟನರ್ ಶಿಪ್.
* [http://www.esrl.noaa.gov/gmd/ccgg/index.html NOAA'ನ ಕಾರ್ಬನ್ ಸೈಕಲ್ ಗ್ರೀನ್ ಹೌಸಸ್ ಗ್ಯಾಸಸ್ ಗ್ರುಪ್]
* [http://www.globalcarbonproject.org/ ಗ್ಲೊಬಲ್ ಕಾರ್ಬನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್- ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ ಆಫ್ ದಿ ಅರ್ಥ್ ಸಿಸ್ಟೆಮ್ ಸೈನ್ಸ್ ಪಾರ್ಟನರ್ಶಿಪ್]
* [http://www.grida.no/climate/vital/13.htm UNEP - ದಿ ಪ್ರಸೆಂಟ್ ಕಾರ್ಬನ್ ಸೈಕಲ್- ಕ್ಲೈಮೇಟ್ ಚೇಂಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080915231431/http://www.grida.no/climate/vital/13.htm |date=2008-09-15 }} ಕಾರ್ಬನ್ ಮಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಹರಿವು 
* [http://oco.jpl.nasa.gov/ ಕಾರ್ಬನ್ ವೀಕ್ಷಣೆಯ NASA'ನಾಸಾದ ಪರಿಭ್ರಮಣ ಉಪಕರಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180909072113/https://oco.jpl.nasa.gov/ |date=2018-09-09 }}
* [http://www.carboscope.eu ಕಾರ್ಬೊಸ್ಕೋಪ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190816121622/http://carboscope.eu/ |date=2019-08-16 }}, ಹಸಿರು ಮನೆಗಳ ಅನಿಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ರೇಖಾಚಿತ್ರ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ವೆಬ್ ಸೈಟ್(CO2 ಮತ್ತು CH4)
* [http://www.carboschools.org ಕಾರ್ಬೊಸ್ಕೂಲ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090415013203/http://www.carboschools.org/ |date=2009-04-15 }}, ಯುರೊಪಿಯನ್ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಕಾರ್ಬನ್ ಚಕ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಿಂದಲೇ ತಿಳಿವಳಿಕೆ* * * * 
* [http://carboncycle.aos.wisc.edu ಕಾರ್ಬನ್ ಅಂಡ್ ಕ್ಲೈಮೇಟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110828154639/http://carboncycle.aos.wisc.edu/ |date=2011-08-28 }},ಕಾರ್ಬನ್ ಚಕ್ರದ ಬಗೆಗಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತದ ಯೋಜನೆ.
{{Biogeochemical cycle}}
{{Global warming}}

{{DEFAULTSORT:Carbon Cycle}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಭೂರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ]]
[[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರ]]
[[ವರ್ಗ:ದ್ಯುತಿ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ (ಫೋಟೋಸಿಂಥಿಸಿಸ್)]]
[[ವರ್ಗ:ಮಣ್ಣಿನ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ]]
[[ವರ್ಗ:ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರ]]
[[ವರ್ಗ:ಇಂಗಾಲ]]
[[ವರ್ಗ:ಸಾಂಖಿಕ ಹವಾಗುಣ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದ ಮಾದರಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಜೈವಿಕ ಭೂಗೋಳ]]
[[ವರ್ಗ:ಪರಿಸರದ ಚಕ್ರಗಳು]]</text>
      <sha1>8rm9nta7gpn40c50msygyoboop8u6tv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಎಚ್ಎಲ್7</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23822</id>
    <revision>
      <id>1374139</id>
      <parentid>1372805</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T04:49:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1374139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61385" sha1="l4po7vzihs0bnlra9yudghoown1nk4n" xml:space="preserve">{{Refimprove|date=December 2009}}
 '''ಹೆಲ್ತ್ ಲೆವೆಲ್ ಸೆವೆನ್‌'''  ('''ಎಚ್ಎಲ್7''' ), ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ, [[ಲಾಭ ರಹಿತವಾದ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಆರೋಗ್ಯಸೇವೆ]]ಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.&lt;ref name=&quot;about&quot;&gt;{{cite web|title=About Health Level Seven|publisher=Health Level Seven|url=http://www.hl7.org/about/index.cfm}}&lt;/ref&gt;   &quot;ಎಚ್ಎಲ್7&quot;ನ್ನು ಇದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಉದಾ. ಎಚ್ಎಲ್7 ವಿ2.x., ವಿ3.0, ಎಚ್ಎಲ್7 [[ಆರ್ಐಎಂ]]).{{Citation needed|date=December 2009}}
ಎಚ್ಎಲ್7 ಮತ್ತು ಅದರ ಸದಸ್ಯರು ಆರೋಗ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯ ವಿನಿಮಯ, ಐಕ್ಯತೆ, ಹಂಚುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಒಂದು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು (ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ) ನೀಡುತ್ತಾರೆ. v2.x ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಮಾಣವು ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದು, ಜಾಗತೀಕವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=May 2007}} 
== ಸಂಘಟನೆ ==
 ಎಚ್ಎಲ್7 ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯ ವಿಷಯದ ದಕ್ಷ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಮಾಹಿತಿಯ ಅದಲು ಬದಲಾವಣೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಐಕ್ಯತೆಗಾಗಿ ಸಹಕಾರ ಹೊಂದಿದ ಒಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವರ್ಗವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;http://www.hl7.org&lt;/ref&gt; 
 ಕೆಲವು ಗುಣಮಟ್ಟವು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಳಗೆ ಹಾಗೂ ಹೊರಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಪಡೆಯುವವರಿಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷತೆ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಎಚ್ಎಲ್7 ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=December 2009}}
 ಎಚ್ಎಲ್7 ವರ್ಗವು ಜಾಗತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. (ಹೆಲ್ತ್ ಲೆವೆಲ್ ಸೆವೆನ್, ಇಂಕ್.) ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇಶವನ್ನು ದತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಸಂಘಟನೆಗಳು: 
* ಹೆಲ್ತ್ ಲೆವೆಲ್ ಸೆವೆನ್‌, ಇಂಕ್. (ಎಚ್‌ಎಲ್‌7''', ಇಂಕ್. ''' )ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ [[ಮಿಚಿಗನ್‌ನ ಆನ್‌ಆರ್ಬರ್]] ನಲ್ಲಿದೆ.&lt;ref name=&quot;contact&quot;&gt;{{cite web|title=Contact Health Level Seven|publisher=Health Level Seven|url=http://www.hl7.org/about/contactus.cfm}}&lt;/ref&gt;
* ಎಚ್ಎಲ್7 ದತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಸಂಘಟನೆಗಳು, [[ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಇರದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಸಂಘಟನೆ]]ಗಳಾಗಿದ್ದು, 40 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿವೆ.   ಮೊದಲ ದತ್ತು ಸ್ವೀಕಾರ ಸಂಘಟನೆಯು 1993 ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.{{Citation needed|date=December 2009}}
ಎಚ್ಎಲ್7 --- ಇದರ ಸಂಘಟನಾ ವಿಧಾನ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:{{Citation needed|date=December 2009}}
* ಸಂಘಟನೆಯು 10 ಚುನಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಥಾನಗಳು ಹಾಗೂ 3 ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಥಾನಗಳ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. 
* ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ (ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಜಾಫ್ಫೆ, ಎಂಡಿ, ಪಿಎಚ್ ಡಿ) ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯನಂತೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಗೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ.   ಮುಖ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿ (ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾನ್ ಕ್ವಿನ್) ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿ (ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರ್ಕ್ ಮಾಕ್ ಡೊಗಾಲ್) ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿಗೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಂಡಳಿಯ ಮಾಜಿ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯನಂತೆಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ. 
* ಎಚ್ಎಲ್7 ನ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮುದಾಯಿಕವಾಗಿ “ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಗುಂಪಿನಂತೆ” ಅರ್ಥೈಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.  ಕಾರ್ಯನಿರತ ಗುಂಪು ಎಚ್ಎಲ್7 ನ ಗುಣಲಕ್ಷಣದ ಮೂಲರೂಪವನ್ನು ಹೇಳಲು ಜವಾಬ್ದಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ  ಮತ್ತು ಇದು ವೃತ್ತಿನಿರತ ಆಡಳಿತ ಸಮಿತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಗುಂಪನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
** ''ವೃತ್ತಿನಿರತ ಆಡಳಿತ ಸಮಿತಿಗಳು''  ಸಂಘಟಿತ ಅಥವಾ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಾಯಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಾದ ಶಿಕ್ಷಣ, ನಿರ್ವಹಣೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ದವಾಖಾನೆ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಮೀರಿ ಹೋದ ಸಮಿತಿ, ಪ್ರಕಾಶನ ಹಾಗೂ ಪದ್ಧತಿ ಸುಧಾರಣೆ ಹಾಗೂ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.  
** ''ಕಾರ್ಯನಿರತ ಗುಂಪು''  ನೇರವಾಗಿ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳು ಹೊಂದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಗಳ ನೈಜ ಭಾಷೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
=== ಹುಟ್ಟು ===
ಎಚ್ಎಲ್7 1987 ರಲ್ಲಿ [[ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮಾಹಿತಿ ಪದ್ಧತಿ]]ಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.  ಎಚ್‌ಎಲ್‌7 ಇಂಕ್., ಒಂದು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, 1994 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆ (ಎಎನ್ಎಸ್ಐ) ಯಿಂದ ನಿಯುಕ್ತಿಗೊಂಡಿತು.
ಎಚ್ಎಲ್7 ಅನೇಕ ಅಮೇರಿಕಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ (ಎಎನ್ಎಸ್ಐ) ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಗುಣಮಟ್ಟ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (ಎಸ್ ಡಿಓ ಗಳು)ಗಳನ್ನು ನಿಯುಕ್ತಿಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.  ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಸ್ ಡಿಓ ಗಳು (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರೊಟೊಕಾಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು) ಔಷಧ ಅಂಗಡಿ, ಔಷಧ ವಸ್ತುಗಳು, ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಅಥವಾ ವಿಮೆ (ಹಕ್ಕು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ) ವ್ಯಾಪಾರದಂತಹ ನಿಗದಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಏಳರ ಅಧಿಕಾರವ್ಯಾಪ್ತಿ ನಿರ್ಲಿಪ್ತವಾದ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತ ದತ್ತಾಂಶವಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=December 2009}}
ಇಂದು ಎಚ್ಎಲ್7 ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಸ್ ಡಿಓ ಗಳಿಂದ ಅಮೇರಿಕಾದ ಹೊರಗಡೆ ದತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆ ಎಸ್ ಡಿಓ ಗಳು ಎಎನ್ಎಸ್ಐ ದಿಂದ ನಿಯುಕ್ತಿಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಏನೇ ಆದರೂ ಎಚ್ಎಲ್7 ಈಗ ಐಎಸ್ಓ ದಿಂದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮಾಣ ಬದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿನ ಗುಂಪಿನ ಕೇಂದ್ರದಂತೆ ದತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪರಸ್ಪರ ಹಂಚುವಿಕೆಗೆ ಪಾಲುದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ನಿಯುಕ್ತಿಗೊಂಡಿದೆ. ಮೊದಲ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಕಾಶನಗೊಂಡ ಗುಣಮಟ್ಟವೆಂದರೆ ಐಎಸ್ಓ/ ಎಚ್ಎಲ್7 21731: 2006 ಆರೋಗ್ಯ ಮಾಹಿತಿ- ಎಚ್ಎಲ್7 ವರದಿ 3- ಪರಾಮರ್ಶಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಮಾದರಿ- ಬಿಡುಗಡೆ 1.{{Citation needed|date=December 2009}}
==== “ಆರೋಗ್ಯ ಮಟ್ಟ-7” ಹೆಸರು ====
“ಆರೋಗ್ಯ ಮಟ್ಟ-7” ಎಂಬ ಹೆಸರು [[ಐಎಸ್ಓ ಪರಾಮರ್ಶಿಕ ಮಾದರಿ]]ಯ ಏಳನೇಯ “ಅನುಲೇಪ” ಪದರ ದ ಪರಾಮರ್ಶೆಯಾಗಿದೆ.  ಹೆಸರು ಹೇಳುವಂತೆ ಎಚ್ಎಲ್7 ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಅನುಲೇಪದ ಪದರದ ಮೂಲ ಪ್ರತಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ, ತಳಮಟ್ಟದ ಪದರವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.  ಎಚ್ಎಲ್7 ಎಲ್ಲ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಪದರಗಳನ್ನು ಬರಿಯ ಸಾಮಗ್ರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;about&quot;/&gt;
=== ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ===
ಎಚ್ಎಲ್7 ಇತರ ಗುಣಮಟ್ಟ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಜೊತೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗೀಕಾರ ಸಮಿತಿಗಳ ಜೊತೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಉದಾ. ಎಎನ್ಎಸ್ಐ ಮತ್ತು [[ಐಎಸ್ಓ]]), ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿಯ ಮೂಲ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಚ್ಎಲ್7 ಗುಣಮಟ್ಟವು ಜಗತ್ತಿನ ನೈಜ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಲು ಆರೋಗ್ಯಸೇವೆ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಉಪಯೋಗಿಸುವವರೊಂದಿಗೆ ಎಚ್ಎಲ್7 ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಅನ್ವರ್ಥಕವಾದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಎಚ್ಎಲ್7 ನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.{{Citation needed|date=December 2009}}

ಜಾಗತಿಕ ಸದಸ್ಯತ್ವದಲ್ಲಿ ಶೇ. 45 ರಷ್ಟು (ಎಚ್ಎಲ್7 --- ನಿಂದಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಎಚ್ಎಲ್7 ಸ್ವೀಕಾರವಾಗಿರಬಹುದು) ಯುರೋಪ್ ನಲ್ಲಿ ಇದೆ, ಶೇ. 35 ರಷ್ಟು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿದೆ, ಶೇ. 15 ರಷ್ಟು ಏಷಿಯಾ-ಓಸೀನಿಯಾ ಮತ್ತು ಶೇ. 5 ರಷ್ಟು ಇತರೆಡೆ ಇವೆ.&lt;ref&gt;[http://lists.hl7.org/read/attachment/117742/1/membership_worldwide.xls ಎಚ್‌ಎಲ್7 ಮೆಂಬರ್‌ಶಿಪ್ ನಂಬರ್ಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220330031728/http://lists.hl7.org/read/attachment/117742/1/membership_worldwide.xls |date=2022-03-30 }}  2007-11-08ರಂದು ಎಚ್‌ಎಲ್7 ನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt;
== ಎಚ್‌ಎಲ್‌7 ಪ್ರಮಾಣಗಳು ==
ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ನೀಡುವ ಸಂಘಟನೆಗಳು ರೋಗಿಗಳ ಜಾಡು ಹಿಡಿಯಲು ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಗಣಕಯಂತ್ರ ಪದ್ಧತಿಯ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ಶುಲ್ಕ ದಾಖಲೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಈ ಎಲ್ಲ ಗಣಕಯಂತ್ರಗಳು ಅವರು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ಒಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಸಂಪರ್ಕಹೊಂದಬೇಕು (ಅಥವಾ ಮುಖತಃ ಭೇಟಿಯಾಗಬೇಕು).  ಎಚ್ಎಲ್7 ನಮ್ಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ವಿಶೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕಗಳು ಮತ್ತು ಪದ್ಧತಿಗಳು ವಿವಿಧ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳಿಂದ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದುತ್ತವೆ.  ಅಂತಹ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕಗಳು ಹಾಗೂ ಅಂಕಿ ಅಂಶ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳು ನಿಮಯಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲು ಹಾಗೂ ಸುಸಂಭದ್ಧ ರೀತಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ.  ಈ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಆರಾಮವಾಗಿ ದವಾಖಾನೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ.  ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ಈ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯವು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುವ ಪೃವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=December 2009}}
ಎಚ್ಎಲ್ 7 ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು (ಉದಾ. ಎಚ್ಎಲ್7 ಆರ್ಐಎಂ), ಕಾಗದಪತ್ರ ಗುಣಮಟ್ಟ (ಉದಾ. ಎಚ್ಎಲ್ಎ7 ಸಿಡಿಎ), ಅರ್ಜಿ ಗುಣಮಟ್ಟ (ಉದಾ. ಎಚ್ಎಲ್7 ಸಿಸಿಓಡಬ್ಲೂ) ಮತ್ತು ಸಂದೇಶದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು (ಉದಾ. ಎಚ್ಎಲ್7 v2.x ಮತ್ತು v3.0) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.  ಸಂದೇಶದ ಗುಣಮಟ್ಟವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಸಂದೇಶ ಹೇಗೆ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.  ಇಂತಹ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳು ಭಾಷೆಯನ್ನು, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಐಕ್ಯತೆಯಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರದ ಅಗತ್ಯ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತವೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.chcf.org/documents/CCDPProjectOverview.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-29 |archive-date=2011-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716104432/http://www.chcf.org/documents/CCDPProjectOverview.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
ಎಚ್ಎಲ್7 ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ದತ್ತು ಸ್ವೀಕಾರ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ಉಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಅನುಕರಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವೈಶಿಷ್ಠ್ಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀವನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. {{Citation needed|date=August 2007}} ಎಚ್ಎಲ್7 ಗುಣಮಟ್ಟವು ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಎಚ್ಎಲ್7 ಇಂಕ್. ನಿಂದ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಅಥವಾ ಅದರ ಭಾಗವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ.
=== ಎಚ್‌ಎಲ್‌7 ಆವೃತ್ತಿ 2.x ===
ಎಚ್ಎಲ್7 ಆವೃತ್ತಿ 2 ಗುಣಮಟ್ಟವು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕೆಲಸ ಕಾಯ೯ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.  ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ 1987 ರಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.{{Citation needed|date=December 2009}}
'''V2.x ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವಿಕೆ''' 
ಎಚ್ಎಲ್7 ಆವೃತ್ತಿ 2 ಆಡಳಿತ, ಲೊಜಿಸ್ಟಿಕ್, ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ದವಾಖಾನೆಯಂತಹ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂದೇಶದ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.  1987 ರಿಂದ ಗುಣಮಟ್ಟವು ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಆಧುನಿಕಗೊಂಡಿದೆ. 2.1, 2.2, 2.3, 2.3.1, 2.4, 2.5, 2.5.1 ಮತ್ತು 2.6 ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದಿದೆ.  ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಈ ಆವೃತ್ತಿಗಳು 2.x. ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.  ವಿ2.x. ಗುಣಮಟ್ಟಗಳು ಹಿಂದುಳಿದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳು. ಅಂದರೆ, 2.3 ರ ಆವೃತ್ತಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂದೇಶವು 2.6 ಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಯಿಂದ ಅರ್ಥೈಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಎಚ್ಎಲ್7 ವಿ2.x  ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ಡೆಲಿಮೀಟರ್ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪಠ್ಯ, ನಾನ್-ಎಕ್ಸ್ಎಂಎಲ್ ವಾಕ್ಯಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಗುಟ್ಟುಬರೆಯುವುದನ್ನು. 
ಎಚ್‌ಎಲ್‌7 v2.x ಯು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ರೋಗಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ(PAS), ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವೃತ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ (EPM) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು(LIS), ಡಯಟರಿ, ಫಾರ್ಮಸಿ, ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ [[ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ದಾಖಲೆ]] (EMR) ಅಥವಾ [[ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಆರೋಗ್ಯ ದಾಖಲೆ]] (EHR) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ [[ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೆ]]ಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ, ಎಚ್‌ಎಲ್‌7’s v2.x ಸಂದೇಶ ಕಳಿಸುವಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣವು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.[http://aspe.hhs.gov/sp/nhii/standards.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051113035952/http://aspe.hhs.gov/sp/nhii/standards.html |date=2005-11-13 }}.
=== ಎಚ್‌ಎಲ್‌7 ಆವೃತ್ತಿ 3 ===
ಎಚ್ಎಲ್7 3 ನೇ ಆವ್ರತ್ತಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಯಾವುದೇ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಆರೋಗ್ಯಸೇವಾ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.  3 ನೇ ಆವ್ರತ್ತಿಯ ತಯಾರಿಕೆಯು 1995 ರ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಇದರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರಕಾಶನವು 2005 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.  ವಿ3 ಗುಣಮಟ್ಟವು ಆವ್ರತ್ತಿ 2ಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ್ಧತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ವಸ್ತು ನೆರವಿನ ತತ್ವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
'''ಆರ್‌ಐಎಮ್ - [[ಐಎಸ್‌ಒ]]/ಎಚ್‌ಎಲ್‌7 21731''' 
ಹೋಲಿಕೆಯ ಮಾಹಿತಿ ಮಾದರಿ (ಆರ್ಐಎಂ) ಇದು ಎಚ್ಎಲ್7 3 ನೇ ಆವ್ರತ್ತಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಎಚ್ಎಲ್7 ವಿ3 ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.  ದವಾಖಾನೆ ಅಥವಾ ಆಡಳಿತ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಆರ್ಐಎಂ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಸುವ ಹಾಗೂ ಎಚ್ಎಲ್7 ಸಂದೇಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ತೆಗೆದ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ [[ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ]] ಮತ್ತು ಒಂದು [[ಅಭಿವ್ಯಕ್ತ]] ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.  ಅಸಂದಿಗ್ಧತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವ್ಯಚ್ಛ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಆರ್ಐಎಂ ಅತ್ಯವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ.  [http://www.hl7.org/Library/data-model/ ಮಾದರಿಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ.]
'''ಎಚ್ಎಲ್7 ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚೌಕಟ್ಟುಕೆಲಸ – [[ಐಎಸ್ಓ]]/ಎಚ್ಎಲ್7 27931''' 
ಎಚ್ಎಲ್7 ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚೌಕಟ್ಟುಕೆಲಸ  (ಎಚ್‌ಡಿಎಫ್) ಒಂದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬರುವ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದೆ. ಅದು   ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಆಗುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಸುಲಭ ಮಾಡುವ ವೈಶಿಷ್ಠ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತದೆ.  ಎಚ್‌ಎಲ್‌7 ಆರ್‌ಐಎಮ್‌, ಶಬ್ದಭಂಡಾರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಗಳು, ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಮಾದರಿ-ನಿರ್ದೇಶಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸವು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಎಚ್‌ಎಲ್‌7 ಆವೃತ್ತಿ 3 ಯನ್ನು ಆರೋಗ್ಯಸುರಕ್ಷೆ ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ [[ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯ]]ಕ್ಕಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಗೆ-ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಒಂದು ವಿಧಾನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
  ಎಚ್‌ಡಿಎಫ್ ಇದು ಎಚ್ಎಲ್7 ವಿ3 ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಈಚಿನ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
ಎಚ್‌ಡಿಎಫ್ ಕಾಗದಪತ್ರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ, ಸಾಮಗ್ರಿ, ನಟನಾಕಾರರು, ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದೇಶವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಎಚ್ಎಲ್7 ಗುಣಮಟ್ಟ ವೈಶಿಷ್ಠ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮನುಷ್ಯನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಎಚ್‌ಡಿಎಫ್ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ.  ಕಾಲಕಳೆದಂತೆ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರೋಗ್ಯ ದಾಖಲೆಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯತೆಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಸಿಗುವ ಹೊಸ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಎಚ್ಎಲ್7 ಗುಣಮಟ್ಟ ವೈಶಿಷ್ಠ್ಯಗಳನ್ನು ಎಚ್‌ಡಿಎಫ್ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಎಚ್ಎಲ್7 ವೈಶಿಷ್ಠ್ಯತೆಗಳು ಗುಪ್ತ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳ ಶಬ್ದಕೋಶಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.  ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಎಚ್ಎಲ್7 ವೈಶಿಷ್ಠ್ಯತೆಗಳು ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಗುಪ್ತ ಮೂಲವನ್ನು ಅರಿಯುವ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತ ಬೆಲೆಯು ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿ3 ಶಬ್ದಕೋಶ ಕೆಲಸವು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ. 
'''V3 ಸಂದೇಶ ಕಳಿಸುವಿಕೆ''' 
ಎಚ್ಎಲ್7 ಆವೃತ್ತಿ 3 ಸಂದೇಶ ನೀಡುವ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಯಾವುದೇ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಒಂದು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂದೇಶಗಳ ಕ್ರಮಾಂಕಗಳನ್ನು (ವಹಿವಾಟು ಎಂದು ಕರೆಯುವ) ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ.  ಎಚ್ಎಲ್7 ವಿ3 ಸಂದೇಶಗಳು ಒಂದು ಎಕ್ಸ್ಎಂಎಲ್ ಗುಪ್ತತೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿರುತ್ತವೆ.
'''ವಿ3 ದವಾಖಾನೆ ದಾಖಲೆಪತ್ರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ – [[ಐಎಸ್ಓ]] 10781''' 
ಎಚ್ಎಲ್7 3 ನೇ ಆವೃತ್ತಿ [[ದವಾಖಾನೆ ದಾಖಲೆಪತ್ರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] (ಸಿಡಿಎ) ಒಂದು ಎಕ್ಸ್ಎಂಎಲ್ ಆಧರಿಸಿದ ಗುಪ್ತತೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಇಚ್ಛಿಸಿದ ಮತ್ತು ದವಾಖಾನೆ ದಾಖಲೆಪತ್ರಗಳನ್ನು ವಹಿವಾಟಿಗಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಸುವ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗುಣಮಟ್ಟವಾಗಿದೆ.
* [[ದವಾಖಾನೆಯ ದಾಖಲೆಪತ್ರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]]ವನ್ನು ವಿವರಣೆಗಾಗಿ ನೋಡಿ.
== ಎಚ್ಎಲ್7 ನಿಂದ ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪದ್ಧತಿಗಳು ==
=== ಚೌಕಟ್ಟುಕೆಲಸ ವಹಿವಾಟಿನ ಸೇವೆಗಳ ಜ್ಞಾನ ===
ಎಚ್ಎಲ್7 ಸರ್ವೀಸಸ್-ಅವೇರ್ ಎಂಟರ್ ಪ್ರೈಸ್ ಅರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಪ್ರೇಮ್ ವರ್ಕ್ (ಎಸ್ಎಐಎಫ್) ಇದು ಎಲ್ಲ ಎಚ್ಎಲ್7 ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸುಸಂಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಎಂಟರ್ ಪ್ರೈಸ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ (ಇಎ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಗುಣಮಟ್ಟದತ್ತ ಸಮೀಪಿಸುವಂತೆ ಶಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಹಾಗೂ  ಸುಸಂಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಗೊಳಿಸುವ ಒಂದು ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಎಸ್ಎಐಎಫ್ ಇದೊಂದು ಸ್ಫುಟವಾಗಿ ಆಡಳಿತ, ಸರಿಹೊಂದಿಸುವಿಕೆ, ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೇಳುವುದು ಮತ್ತು ನಡೆತೆಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುವುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವಂತಹ ವೈಶಿಷ್ಠ್ಯತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕುರಿತು ಯೋಜಿಸುವ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇವು ಲೆಕ್ಕಮಾಡಬಲ್ಲಂತಹ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವಹಿವಾಟಿನ ಕುರಿತು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುವುದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ.  ಉದ್ದೇಶಿತ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಸರಣ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯು ಸಂದೇಶ ನೀಡುವುದನ್ನು, ದಾಖಲೆಪತ್ರ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಅಥವಾ ಸೇವೆಯ ಸಾಮಿಪ್ಯವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.
ಎಸ್ಎಐಎಫ್ ಇದು ಚೌಕಟ್ಟುಕೆಲಸವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಇತರ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳ ವಹಿವಾಟನ್ನು ವೈಚಾರಿಕತೆಯಿಂದ ವಿವರಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.  ಎಸ್ಎಐಎಫ್ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಒಂದು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಪರಿಹಾರಾತ್ಮಕ ಮಾದರಿಯಲ್ಲ.
=== ಆರ್ಡೆನ್ ಪದವಿನ್ಯಾಸ ===
ಆರ್ಡೆನ್ ಪದವಿನ್ಯಾಸವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಒಂದು ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.  ಆರ್ಡೆನ್ ಪದವಿನ್ಯಾಸ 2.0 ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಎಚ್ಎಲ್7 ದತ್ತು ಪಡೆದು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.  ಈ [[ವೈದ್ಯಕೀಯ ತರ್ಕ ಶಕ್ತಿ]]([[ಎಂಎಲ್ಎಂ]])ಗಳು ಒಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಷ್ಟು ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತಹ ದವಾಖಾನೆ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.{{Citation needed|date=August 2007}}  ಅವು ಜಾಗರೂಕತೆಯನ್ನು, ರೋಗನಿಧಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯನ್ನು  ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಭರವಸೆಯ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ.  ಒಂದು [[ಎಂಎಲ್ಎಂ]] ಒಂದು ಗಣಕಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕು, ಇದರಿಂದ ಅವು ಕನಿಷ್ಠ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುತ್ತದೆ.  ನಂತರ ಎಂಎಲ್ಎಂ ಎಂದು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಿ ಇದು ಅಗತ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
=== ಎಂಎಲ್ಎಲ್‌ಪಿ ===
ಎಚ್ಎಲ್7 ಸಂದೇಶ ನೀಡುವುದರ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ತಳಮಟ್ಟದ ಪದರದ ಮೂಲಾಂಶ (ಎಂಎಲ್ಎಲ್‌ಪಿ) ದಿಂದ ರವಾನಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. [http://msdn.microsoft.com/en-us/library/ee409260%28BTS.10%29.aspx ][http://download.oracle.com/docs/cd/B14099_19/integrate.1012/b19370/supp_protos.htm ]
=== ಸಿಸಿಓಡಬ್ಲ್ಯೂ ===
[[ಸಿಸಿಓಡಬ್ಲ್ಯೂ]] ಅಥವಾ ‘ದವಾಖಾನೆ ಸಂದರ್ಭದ ವಸ್ತುವಿನ ಕೆಲಸದಗುಂಪು’ ಒಂದು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೂಲಾಂಶವಾಗಿದೆ, ವಿವಿಧ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಕಾರರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗೂ ನಿಜವಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳ ಸಂದರ್ಭ ಹಾಗೂ ಬಳಕೆದಾರರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯುತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಸಿಸಿಒಡಬ್ಲೂ ಅನ್ವಯಗಳು ಎರಡು ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಬಳಕೆದಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಂದು ಸಿಸಿಒಡಬ್ಲೂ ವಾಲ್ಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
=== ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಇಎಚ್ಆರ್ ಮತ್ತು ಪಿಎಚ್ಆರ್ ವಿವರಗಳು ===
ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ವಿವರಗಳು ಒಂದು [[ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರೋಗ್ಯ ದಾಖಲೆ]]ಗಾಗಿ ಇವೆ. 
== ದೇಶಗಳ ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ನೋಟಗಳು ==
=== ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ===
ಎಚ್ಎಲ್7 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ 1998 ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ದೇಶವು ಎಚ್ಎಲ್7 ವಿ2.x  ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮೊದಲು ದತ್ತು ಪಡೆದ ದೇಶ. ಇಂದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವಾ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಎಚ್ಎಲ್7 ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸ್ಥಳೀಯಕರಣವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಎಚ್ಎಲ್7 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇ-ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರ ಪಾರುಪತ್ಯ (ಎನ್ಇಎಚ್‌ಟಿಎ) ದ ಜೊತೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪದಿಂದ ಸಹಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.
 
* [http://www.HL7.org.au ಎಚ್ಎಲ್7 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100623050334/http://www.hl7.org.au/ |date=2010-06-23 }}
* [http://www.e-Health.Standards.org.au ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ಸ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ (ಐಟಿ-014 “ಹೆಲ್ತ್ ಇನ್ಫೋರ್ಮಾಟಿಕ್ಸ್”)]
* [http://www.NEHTA.gov.au ಎನ್ಇಎಚ್‌ಟಿಎ]
=== ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ===
'''ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐಟಿ ಸೇವೆ''' 
ಫಿನ್ ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇ‌ನಿರೂಪಣೆ 
 ಮತ್ತು ರೋಗಿಯ ದಾಖಲೆಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದಫ್ತರಖಾನೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದು, ಎಚ್ಎಲ್7 ಸಿಡಿಎ ಆರ್2 ಮತ್ತು ವಿ3 ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.  ಹಂತಾಧಾರಿತ
ನಿಯೋಜನೆಯನ್ನು 2008-2011ಗಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆವೃತ್ತಿ 2 ಸಂದೇಶ ಕಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ 
ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಶುಶ್ರೂಶಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಸಿಡಿಎ ಆರ್‌1 ಅನ್ನು ರೋಗಿಗಳ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು 
ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು.
 
* [http://www.hl7.fi ಎಚ್ಎಲ್7 ಫಿನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ]
=== ಜರ್ಮನಿ ===
ಎಚ್ಎಲ್7 ಇದರ ಜರ್ಮನ್ ಅಧ್ಯಾಯವು 1993 ರಲ್ಲಿ ಪಾಯ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿತು.  ಇದೊಂದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ  ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಾಗೂ ಎಚ್ಎಲ್7 ಇ.ವಿ. ಎಂದು ದಾಖಲಾತಿ ಹೊಂದಿದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.   
ಜರ್ಮನಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಆಡಳಿತ ಕಾರ್ಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುವ ಕಾರಣ ಗುಣಮಟ್ಟ ನೀಡುವ ಮಗ್ಗಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಹಿಂದೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಕಾರಣ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯ ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಫಲಶೃತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಎಚ್‌ಎಲ್‌7 ಮಾಹಿತಿ ಗುಚ್ಚವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅದು ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.din.de/sixcms_upload/media/2616/NAMed_Jahresbericht_2007.pdf |title=ಡಿಐಎನ್ ನೇಮ್ಡ್ ಜಹ್ರೆಸ್‌ಬೆರಿಚ್ಟ್ 2007 |access-date=2010-06-29 |archive-date=2011-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110726021735/http://www.din.de/sixcms_upload/media/2616/NAMed_Jahresbericht_2007.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.
ಎಚ್ಎಲ್7 ನಲ್ಲಿನ ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಸದಸ್ಯತ್ವವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ದವಾಖಾನೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಕೆಲಸ ಹೊಂದಿದವರು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ದವಾಖಾನೆ ಸದಸ್ಯರ ಆಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವಿಟ್ಟಿದೆ.  ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಡಳಿತವು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದೆ. ಉದಾ. ರೋಗಿಗಳ ಅಂಕಿ ಅಂಶ ದಾಖಲೆಯು (ಇಪಿಎ= ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಸ್ಚ್ ಪೇಷಂಟಿನಕ್ಟೆ) ಅಂಕಿ ಅಂಶ ಲಭ್ಯತೆ ವಿರುದ್ಧ ಅಂಕಿ ಅಂಶದ ಭದ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ಸರಿದೂಗಿಸುತ್ತಿದೆ.  ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಪಾದನೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಫಲಶೃತಿಯಾಗಿ (ಕೆಐಎಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ =  ಕ್ರಾಂಕೆನ್ಹಾಸ್-ಇನ್ಫೋರ್ಮೇಶನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಇನ್ ಜರ್ಮನ್) ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಎಚ್ಐಎಸ್ ನ ಮಾರ್ಪಾಡುವಿಕೆಯು ಎಚ್ಎಲ್7 ನಿಂದ ಸವಾಲು ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.
ಎಚ್ಎಲ್7 ನ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದತ್ತು ಸ್ವೀಕಾರಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ಹಣ ನೀಡುವುದು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರಲಿ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿಯೇ ಇರಲಿ ಇನ್ನೂ ಬಂದಿಲ್ಲ. 
=== ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ===
'''ಏಓಆರ್ಟಿಎ- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಐಸಿಟಿ ಮೂಲ ಪದ್ಧತಿ''' 
ಎಓಆರ್ ಟಿಎ ಇದು ಡಚ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೂಲಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ನೀಡುವವರ ಮಧ್ಯೆ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಕೈ ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.  ಎಓಆರ್ ಟಿಎ ಎಚ್ಎಲ್7 ಆವೃತ್ತಿ 3 ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಕೈ ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಯಾಂತ್ರಿಕ ರಚನೆಯ ಗುಂಪಿನ  ದಾಖಲೆಪತ್ರ ಮಾಡುತ್ತದೆ.  ಪ್ರಾಸ್ತಾವಿಕ ವಿವರವು 2003 ರಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.  
ಡಚ್ ನ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯವು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ನೀಡುವವರಿಗೆ ರೋಗಿಗಳ ಅಂಕಿ ಅಂಶ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ರೋಗಿಗಳ ದಾಖಲೆಪತ್ರ (ಈಪಿಎ) ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.  ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ನಿಕ್ಚಿಜ್ ಜೊತೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಿಪ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸಿದೆ.  ನಿಕ್ಟಿಜ್ ಇದು ನೆದರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ಎಚ್ಎಲ್7 ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಜೊತೆಗೆ  ಎಚ್ಎಲ್7 ಆವೃತ್ತಿ 3 ರ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರಮ ವಹಿಸುವತ್ತ ಲಕ್ಷ್ಯಕೊಟ್ಟಿದೆ. 
ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಎಚ್ಎಲ್7 ಆವೃತ್ತಿ 2 ನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆ-ಆಂತರಿಕ ಕೆಲಸದಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತವೆ.  ಇಡಿಐಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಚರಣೆಕಾರರ (ಜಿಪಿ ಗಳು/ಪಿಸಿಪಿ ಗಳು) ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.  ಇಡಿಐಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎಚ್ಎಲ್7 ಆವೃತ್ತಿ 3 ರಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಡಲಿದೆ. 
* [http://www.hl7.nl ಎಚ್ಎಲ್7 ದಿ ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]
* [http://www.nictiz.nl ನಿಕ್ಟಿಜ್]
* [http://www.ringholm.de/docs/00980_en.htm ಎಓಆರ್ಟಿಎ ಶ್ವೇತಪತ್ರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618012404/http://www.ringholm.de/docs/00980_en.htm |date=2010-06-18 }}
=== ಯುಎಸ್‌ಎ ===
'''ಲೈಕಾ''' 
[[ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಶನ್ ಕಮಿಷನ್ ಫಾರ್ ಹೆಲ್ತ್ ಕೇರ್ ಇನ್ಫಾಫಾರ್ಮೇಶನ್ ತಾಂತ್ರಿಕತೆ (ಸಿಸಿಎಚ್ಐಟಿ)]] ಇದು ಒಂದು [[ಲೈಕಾ]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಬಹಿರಂಗ-ಮೂಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಸಿಸಿಎಚ್ಐಟಿ ವಹಿವಾಟು ಗುಣಮಟ್ಟವು ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೇಳುವ ಇಎಚ್ಆರ್ ತಂತ್ರಾಂಶ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ.
'''ಎಚ್ಐಪಿಎಎ''' 
ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ಒಯ್ಯುವಂತಹ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ (ಎಚ್ಐಪಿಎಎ) ಜೊತೆ ಎಚ್ಎಲ್7 ಪ್ರಾಸ್ತಾವಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಶಾಸನವು 1996 ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಗುಂಪನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದರರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವಾ ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಇ-ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.  ಈ ಗುಂಪಿನ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಕೊಡುಗೆಯೆಂದರೆ, ಆರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ನಿಯಮ ರೂಪಿಸುವಿಕೆಯ (NPRM) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸೂಚನೆಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಆರು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಹಕ್ಕುಗಳ ಲಗತ್ತುಗಳ ಒಂದು ಗುಚ್ಚ. ಭವಿಷ್ಯದ ಮೆಚ್ಚಿನ ಯೋಚನೆ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಮನೆ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಕೌಶಲ್ಯವುಳ್ಳ ಸೌಲಭ್ಯ, ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಧನ (ಡಿಎಂಇ), ಕೊನೆಯ ಹಂತದ ಕಿಡ್ನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಯಿಲೆ (ಇಎಸ್ಆರ್ ಡಿ) ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ-ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಮಿತಿ ಹೊಂದಿಲ್ಲ.  ಎಚ್‌ಐಪಿಎ‌ಎ‌‍ ಆದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತ ಸರಳೀಕರಣ ಕರಾರುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಈ ಲಗತ್ತು ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಗುಂಪು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ನಿರಂತರ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಎಚ್‌ಎಲ್‌7 ಅನ್ನು [http://aspe.hhs.gov/admnsimp/final/dsmo.htm ಎಚ್‌ಐಪಿಎ‌ಎ‌‍ ನಿಯಮಿತ ಪ್ರಮಾಣಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ(DSMO)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100527162647/http://aspe.hhs.gov/admnsimp/final/dsmo.htm |date=2010-05-27 }} ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯ ಸಮಾನ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಎಚ್ಎಲ್7 ನ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವುದು.  ಈ ಎಸ್ಐಜಿ  ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ಎಚ್ಎಲ್7 ಸಂದೇಶಗಳಿಗೋಸ್ಕರ ನಡೆಸಿಕೊಂಡುಬರುವ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕಗಳಿಗಾಗಿ ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಬಹುದು ಅಥವಾ ಎನ್ಎಸ್ಐ ಎಕ್ಸ್12 ವ್ಯವಹಾರದೊಳಗೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
'''ಕಟ್ರಿನಾ ಚಂಡಮಾರುತ''' 
ಕಟ್ರಿನಾ ಚಂಡಮಾರುತದ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಎಚ್ಎಲ್7 ಗಂಪು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರೋಗ್ಯ ದಾಖಲೆ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಸಂಘ (ಇಎಚ್ಆರ್ ವಿಎ) ವನ್ನು ಸೇರಿತು.  ಎರಡೂ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಸದಸ್ಯರು ಅಲ್ಲಿನ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ, ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.
== ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ ==
* [[ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ (ಸಿಡಿಎ)]]
* [[ಸಿಡಿಐಎಸ್‌ಸಿ]]
* [[ಡಿಐಸಿಒಎಮ್]]
* [[ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ದಾಖಲೆ]]
* [[ಈ ಆರೋಗ್ಯ]]
* [[ಇಎಚ್‌ಅರ್‌ಕಾಮ್]]
* [[ಆರೋಗ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳಿಗೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್]] ([[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ]])
* [[ಆರೋಗ್ಯ ಮಾಹಿತಿ]]
* [[ಆರೋಗ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಸೇವೆ ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಎಚ್‌ಐಎಸ್‌ಎ)
* [[ಹೆಲ್ತ್‌ಕೇರ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ ಸ್ಪೆಸಿಫಿಕೇಶನ್ ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್]] (ಎಚ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಪಿ)
* [[ಐಎಸ್‌ಒ ಟಿಸಿ 215]]
* [[ಐಎಚ್‌ಇ]]
* [[ಎಲ್‌ಒಐಎನ್‌ಸಿ]]
* [[ಒಪನ್ ಎ‌ಎಚ್‌ಆರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್]]
* [[ಎಚ್‌ಎಲ್ 7 ಎಸ್‌ಎ‌ಐ‌ಎಫ್]]
* [[ಸ್ನೋಮೆಡ್]], [[ಸ್ನೋಮೆಡ್ ಸಿಟಿ]] 
* [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಜಾಲಬಂಧ]]
* [[ಗೆಲ್ಲೊ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಭಾಷೆ]]
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{reflist}}
== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
* [http://www.HL7.org/ ಎಚ್‌ಎಲ್‌7.org ತಾಣ]
* [http://www.HL7.com.au/FAQ.htm ಎಚ್‌ಎಲ್7 ಗೆ ಪೀಠಿಕೆ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180904014452/http://www.hl7.com.au/FAQ.htm |date=2018-09-04 }}
* [http://blog.interfaceware.com/hl7/how-does-hl7-work/ ಎಚ್‌ಎಲ್7 ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ? ][http://blog.interfaceware.com/hl7/how-does-hl7-work/ (ವಿಡಿಯೋ ಪೀಠಿಕೆ)]
* [http://www.HL7.org/EHR ಎಚ್‌ಎಲ್7.org ಎ‌ಎಚ್‌ಆರ್ ಪೇಜ್]
* [http://www.ehrmarket.com/blog/2009/10/what-does-hl7-enablement-means/ ವಾಟ್ ಡಸ್ ಎಚ್‌ಎಲ್7 ಎನೆಬಲ್‌ಮೆಂಟ್ ಮೀನ್ಸ್?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100410201746/http://www.ehrmarket.com/blog/2009/10/what-does-hl7-enablement-means/ |date=2010-04-10 }}
* ಎಚ್‌ಎಲ್7 [http://www.global-ehealth-standards.com/ ಜಾಯಿಂಟ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ ಆನ್ ಎಸ್‌ಡಿಒ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಹೆಲ್ತ್ ಇನ್‌ಫಾರ್ಮೆಟಿಕ್ಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡೈಸೇಶನ್ ]{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}ನ ಸದಸ್ಯ.
* [http://www.HL7.com.au/HL7-Tools.htm ಎಚ್‌ಎಲ್7 ಟೂಲ್ ಪೇಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181002180547/http://www.hl7.com.au/HL7-Tools.htm |date=2018-10-02 }}
* [http://www.ehws.net.au/ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಹೆಲ್ತ್‌ಕೇರ್ ಮೆಸೇಜಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ (ಎ‌ಎಚ್‌ಎಮ್‌ಎಲ್) - ಆನ್‌ಲೈನ್ ಎಚ್‌ಎಲ್7 ಮೆಸೇಜ್ ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಶನ್]
* [http://aurora.regenstrief.org/javasig ಜಾವಾದಲ್ಲಿ ಎಚ್‌ಎಲ್‌7 v3 ವಿವವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವುದು.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722053000/http://aurora.regenstrief.org/javasig |date=2011-07-22 }}
* [http://www.saravanansubramanian.com/Saravanan/Articles_On_Software/Entries/2009/2/21_HL7_Programming_using_Java_A_Short_Tutorial.html ಎಚ್‌ಎಲ್7 ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಟ್ಯೂಟೋರಿಯಲ್ ಯೂಸಿಂಗ್ ಜಾವಾ]
* [http://www.fortherecordmag.com/archives/ftr_01082007p22.shtml ಎಚ್‌ಎಲ್7 101: ೊಂದು ಆರಂಭಗಾರರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ]
* [http://www.HL7Experts.com/ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಚ್‌ಎಲ್7 ನಿಪುಣರ ಒಕ್ಕೂಟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100308121452/http://www.hl7experts.com/ |date=2010-03-08 }}
* [http://www.ehrguy.com/ ದ ಹೆಲ್ತ್‌ಕೇರ್ ಐಟಿ ಇಂಟರೋಪೆರೆಬಿಲಿಟಿ ಬ್ಲಾಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130527145527/http://ehrguy.com/ |date=2013-05-27 }}
* [http://www.cs.duke.edu/~jgm/files/nist.2006.ppt ಎನ್‌ಐ‌ಎಸ್‌ಟಿ ಎಚ್‌ಎಲ್7 ಕಾನ್ಫರ್ಮನ್ಸ್ ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110605024051/http://www.cs.duke.edu/~jgm/files/nist.2006.ppt |date=2011-06-05 }}
* [http://globalsubmit.com/home/LearningCenter/HL7RegulatedProductSubmissions/tabid/252/Default.aspx ಐಸಿಎಚ್-ಎಚ್‌ಎಲ್7 ಮಿತಿಗೊಳಿಸಲಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100413213254/http://www.globalsubmit.com/home/LearningCenter/HL7RegulatedProductSubmissions/tabid/252/Default.aspx |date=2010-04-13 }}
=== ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಅವಲೋಕನಗಳು ===
* [http://ontology.buffalo.edu/hl7/doublestandards.pdf ಎಚ್‌ಎಲ್7 ರಿಮ್: ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಇನ್‌ಕೋಹೆರೆಂಟ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‍] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100612005842/http://ontology.buffalo.edu/HL7/doublestandards.pdf |date=2010-06-12 }} ಮತ್ತು [http://aurora.regenstrief.org/~schadow/Schadow-MIE06-r3.pdf ದ ಎಚ್‌ಎಲ್7 ರಿಮ್ ಅಂಡರ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ - ರಿಬುಟಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090914182222/http://aurora.regenstrief.org/~schadow/Schadow-MIE06-r3.pdf |date=2009-09-14 }}
* [http://hl7-watch.blogspot.com/ ಎಚ್‌ಎಲ್7 ವಾಚ್ – ಬ್ಲಾಗ್; ಎಚ್‌ಎಲ್7ದ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಅವಲೋಕನ]. ಮುನ್ನಡೆದ ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರೌಢ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಖಂಡನೆಗೆ ಬಂದ ಪೋಸ್ಟ್‌ ಆದ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ. 
=== ಮುಕ್ತವಾದ ಮೂಲ ಉಪಕರಣಗಳು ===
ಹಲವಾರು [[ಎಫ್‌ಒಎಸ್‌ಎಸ್]] ಆಧಾರಿತ ಉಪಕರಣಗಳು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಎಚ್‌ಎಲ್7 ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಸ್ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಬಹುದು.
* [http://www.openhealthtools.org/index.htm ಮುಕ್ತ ಆರೋಗ್ಯ ಉಪಕರಣಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ]
* [http://aurora.regenstrief.org/javasig ದ ಎಚ್‌ಎಲ್7 ಜಾವಾ ಸ್ಪೇಷಲ್ ಇಂಟರೆಸ್ಟ್ ಗ್ರುಪ್ಸ್ ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟೇಶನ್ ಆಫ್ ಎಚ್‌ಎಲ್7 v3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722053000/http://aurora.regenstrief.org/javasig |date=2011-07-22 }}
* [http://www.eclipse.org/ohf ದ ಎಕ್ಲಿಪ್ಸ್ ಒಎಚ್‌ಎಫ್ ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ಸ್ - v2 ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ v3 ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟೇಶನ್ಸ್ (ಐಡಿಇ ಟೈಪ್ ಟೂಲ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ರನ್-ಟೈಮ್ ಲೈಬ್ರರೀಸ್)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100627145849/http://www.eclipse.org/ohf/ |date=2010-06-27 }}
* [http://hl7api.sourceforge.net/ ಎಚ್‌ಎಪಿಐ,ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಒಪನ್ ‍-ಸೋರ್ಸ್,ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್-ಓರಿಯೆಂಟೆಡ್ ಎಚ್‌ಎಲ್7 2.x ಪಾರ್ಸರ್ ಫಾರ್ ಜಾವಾ]
* [http://hl7toolkit.sourceforge.net/ ದ ಪರ್ಲ್ ಎಚ್‌ಎಲ್7 ಟೂಲ್‌ಕಿಟ್, ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಒಪನ್ ‍-ಸೋರ್ಸ್ ಎಚ್‌ಎಲ್7 ಪರ್ಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್]
* [http://pear.php.net/package/Net_HL7 ಪಿಯರ್(ಪಿಎಚ್‌ಪಿ) ಎಚ್‌ಎಲ್7 ಮೆಸೇಜಿಂಗ್ ಎಪಿಐ ಮಾಡ್ಯೂಲ್]
* [http://aurora.regenstrief.org/xhl7 ದ ಎಕ್ಸ್ೆಸಿವ್‌ಲಿ ಸಿಂಪಲ್ ಎಚ್‌ಏಲ್7 v2 ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಯೂಸಿಂಗ್ ಎಕ್ಸ್‌ಎಮ್‌ಎಲ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಎಕ್ಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಟಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722054008/http://aurora.regenstrief.org/xhl7/ |date=2011-07-22 }}
* [http://rubyforge.org/projects/ruby-hl7 ದ ರೂಬಿ ಎಚ್‌ಎಲ್7 ಗ್ರಂಧಾಲಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110422071725/http://rubyforge.org/projects/ruby-hl7 |date=2011-04-22 }}
* [http://xmlbeans.googlepages.com/ ಎಚ್‌ಎಲ್7 ಜಾವಾ ಬಂಧನಕಾರಕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090411144624/http://xmlbeans.googlepages.com/ |date=2009-04-11 }}
* [http://nule.org/wp/?page_id=55 nule.org ಎಚ್‌ಎಲ್7 ಪ್ರಯೋಜನಗಳು]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://nhapi.sourceforge.net/home.php.ನೆಟ್‌ಗೆ ಎಚ್‌ಎಚ್‌ಪಿಐ ಮುಕ್ತ ಮೂಲ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://everest.marc-hi.ca/.ನೆಟ್‌ಗೆ ಎಚ್‌ಎಲ್7v3 ಮೆಸೇಜಿಂಗ್ ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101003081529/http://everest.marc-hi.ca/ |date=2010-10-03 }}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಷಯ-ವಿಚಾರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಮಲ್ಟಿ-ಏಜೆಂಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಳಜಿ ವಿಷಯ-ವಿಚಾರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಎ‍ಎನ್‌ಎಸ್‌ಐ ದರ್ಜೆಗಳು]]</text>
      <sha1>l4po7vzihs0bnlra9yudghoown1nk4n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ (ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರನಟ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25287</id>
    <revision>
      <id>1374123</id>
      <parentid>1336038</parentid>
      <timestamp>2026-05-25T19:07:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1374123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8407" sha1="4dkffecjpg1h5ga103jwc97vcgdwuu8" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name     = Ashok Kumar
| image    =
| birth_date  = {{Birth date|1911|10|13|df=y}}
| birth_place = [[Bhagalpur]], [[Bengal Presidency]], [[British India]]
| death_date  = {{Death date and age|2001|12|10|1911|10|13|df=y}}
| death_place = [[ಮುಂಬೈ]], [[Maharastra]], India
| death_cause = Heart Failure
| residence  = [[Chembur]], [[ಮುಂಬೈ]], India
| occupation  = Actor, painter
| spouse    = Shobha Devi
| relatives  = [[Anoop Kumar]], [[Kishore Kumar]](Brothers), Sati Devi (Sister)
| imagesize  = 220px
| birth_name  = Kumudlal Kunjilal Ganguly
| other_names = Sanjay&lt;br&gt; Ashok Kumar
| years_active = 1936–1997
}}
’[[ಕುಮುದ್ ಲಾಲ್ ಕುಂಜಿಲಾಲ್ ಗಂಗೂಲಿ]]’ಯೆಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ 'ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್, ಬಂಗಾಳದ 'ಭಾಗಲ್ಪುರ' ದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೧೩, ೧೯೧೧ ರಲ್ಲಿ. ತಂದೆ, 'ಕುಂಜಲಾಲ್ ಗಂಗೂಲಿ', ಲಾಯರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ತಾಯಿ 'ಗೌರಿ ದೇವಿ', ಧನಿಕರ ಮಗಳು. ’[[ಖಾಂಡ್ವ]]’ '(ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ್)'ನಿಂದ ಬಂದವರು. 'ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಿತ್ರರಂಗ'ದ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಹೆಸರುಗಳಾದ 'ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್', 'ಅನೂಪ್ ಕುಮಾರ್', ಇವರ ಸೋದರರು. ಸೋದರಿ '[[ಸತಿದೇವಿ]]', 'ಸಶಧರ್ ಮುಖರ್ಜಿ' ಯವರ ಪತ್ನಿ, ಹತ್ತಿರದ ಗೆಳೆಯರಿಂದ '[[ದಾದಾಮುನಿ]]'ಯೆಂದೇ ಸಂಬೋಧಿಸಲ್ಪಡುವ ' ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್' ೧೯೪೦ ರಲ್ಲೇ ಕಲ್ಕತ್ತಾದ 'ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜ್' ನಿಂದ ಎಮ್. ಎ; ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು.
=='ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಾತ್ರಗಳು==
ನಾಯಕ, ಖಳನಾಯಕ, ತಂದೆ, ಮಾವ, ಅಣ್ಣ, ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ೨೨೦ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೪೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ '[[ಮುಂಬಯಿ ಟಾಕೀಸ್]]' ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಮಾಡಿದ 'ದಾದಾಮುನಿ'ಯವರು, ೧೯೯೮ ರವರೆಗೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಬೇರುಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಯಾರೂ ಸಾಧಿಸದ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ, ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು 'ಶತದಿನೋತ್ಸವ'ಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ನಟಿಸಿದ್ದರು. 'ನವಯುವಕ'ನಿಂದ 'ಅಜ್ಜ'ನವರೆಗೆ ಹಾಸ್ಯ, ಗಾಂಭೀರ್ಯ, ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾದ ಅಬ್ಬರ ಅರಚಾಟಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸಹಜತೆಯ ಅಭಿನಯದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಸಾಧಿಸಿದರು. ನಿರ್ಮಾಪರಿಗಂತೂ 'ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್' ಮೇಲೆ ಹಣ ಗ್ಯಾರಂಟಿಯಾಗಿ ಚಕ್ರಬಡ್ಡಿಯ ಸಮೇತ ವಾಪಸ್ ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು.
=='ದಾದಾಮುನಿಯವರ, ನಾಯಕಿಯರು== 
* 'ದೇವಿಕಾರಾಣಿ',
* 'ಲೀಲಾಚಿಟ್ನಿಸ್',
* 'ವನಮಾಲಾ',
* 'ವಾಸಂತಿ',
* 'ರೋಸ್',
* 'ನೂತನ್,
* 'ಮೀನಾಕುಮಾರಿ'
* 'ಮಧುಬಲಾ'
* 'ಗೀತಾಬಾಲಿ'
* 'ಸುಮಿತ್ರ'
* 'ಹೇಮಾಮಾಲಿನಿ'
ಜೊತೆ ಪಾತ್ರಾಭಿನಯಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಕಲಾವಿದ.
'ಪದ್ಮಶ್ರೀ', '[[ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿವಿಜೇತ]]',ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನವ. ವಿಚಿತ್ರ ಸ್ವಭಾವದವ. 'ಬಿ.ಆರ್. ಛೋಪ್ರ', 'ದೇವಕಿ ಬೋಸ್','ಅಮಿಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ', 'ಬಿಮಾಲ್ ರಾಯ್', 'ಸಕ್ಬೇನ್ ಬೋಸ್', ಹಾಗೂ ಮದ್ರಾಸ್ ನ ಚಿತ್ರ-ನಿರ್ಮಾಪಕರು, ನಿರ್ದೇಶಕರುಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಬೇಡಿಕೆಯ ನಟ.
=='ಮುಂಬೈನ,'ಕಾಲಾಘೋಡ ಜಿಲ್ಲೆ'ಯಲ್ಲಿ 'ಸ್ವಂತಮನೆ'==
೧೯೬೦-೭೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ನಟರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ '[[ಕಾಲಾಘೋಡಾ ಜಿಲ್ಲೆ]]'ಯ ಅತಿಬೆಲೆಬಾಳುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ '[[ರೋಸ್]],' ಎಂಬ ಬಹುಮಹಡಿಯ-ಕಟ್ಟಡದ ಎರಡನೆಯ ಮಹಡಿಯ 'ಸ್ವಂತ ಮನೆ'ಯಲ್ಲಿ ಅವರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕಟ್ಟಡ ಈಗಿನ '[[ಛತ್ರಪತಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]' ದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಹಣಕಾಸಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಾವರಾಜಿಗೂ ಸಿದ್ಧರಾಗದ 'ದಾದಾಮುನಿ'ಯವರು ಯಾವಾಗಲೂ ತಮ್ಮಪಾಡಿಗೆ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮಂದಿರು ಯಾವಾಗಲೂ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಜನರ ನೆನಪಿನಲ್ಲುಳಿಯುವ ಹಲವು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮನೋಜ್ಞ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
* 'Achhut Kanya' (Hindi: अछूत कन्या, Urdu: اچھوت کنیا, translation: Untouchable Maiden) ೧೯೩೬ ರಲ್ಲಿ, ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ.
* 'ಕಿಸ್ಮತ್'
* 'ಕಂಗನ್'
* 'ಪರಿಣೀತಾ'
* 'ಏಕ್ ಹೀ ರಾಸ್ತ'
* 'ಪಾಕೀಜಾ'
* 'ಹೂಮಾಯೂನ್', ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚಿತ್ರ,
* 'ಮಹಲ್' ಮುಂತಾದವುಗಳು
'ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್,' ಒಳ್ಳೆಯ ’ಗಾಯಕ’ ಕೂಡಾ. ಅವರ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂಬದಿಯ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಅಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂದಿನ ನಾಯಕ-ನಾಯಕಿಯರು, ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಅವರೇ ಹಾಡುವ ಕಾಲವದು. ’ಆಶೀರ್ವಾದ್’ ನಲ್ಲಿ ’ಚಲಿರೆ ರೇಲ್ ಗಾಡಿ ಕಲೆಗಾಂ ಮಲೆಗಾಂ'.ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ಅದ್ಭುತ ನಟನೆ; ಹಣದ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಅಕ್ಕರೆ.
==ಕೊಂಡಿಗಳು==
{{Reflist}}
==ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು==
*{{IMDb name|id=0006369|name=Ashok Kumar}}
* [http://downloads.movies.indiatimes.com/site/feb2001/tunen2.html A Good article by Anuradha Choudhary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080205232633/http://downloads.movies.indiatimes.com/site/feb2001/tunen2.html |date=2008-02-05 }}
*[http://www.bollango.com/cgi-bin/akf_search.tcl?key=movie&amp;actor=ashok+kumar Complete list of Ashok Kumar Movies (over 250)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120502184228/http://www.bollango.com/cgi-bin/akf_search.tcl?key=movie&amp;actor=ashok+kumar |date=2012-05-02 }}
{{ದಾದಾಸಾಹೇಬ್‌ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು}}

{{Refimprove}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]]
[[ವರ್ಗ:ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟಿಯರು]]
[[ವರ್ಗ:೧೯೧೧ ಜನನ]]
[[ವರ್ಗ:೨೦೦೧ ನಿಧನ]]
[[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡಮೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]]
[[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]]
[[ವರ್ಗ:ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]]</text>
      <sha1>4dkffecjpg1h5ga103jwc97vcgdwuu8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಅಭಿಷೇಕ್ ಬಚ್ಚನ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27002</id>
    <revision>
      <id>1374115</id>
      <parentid>1335065</parentid>
      <timestamp>2026-05-25T16:05:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1374115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28598" sha1="ix5r7ggm6y374b59g32v7yfxnnwb7jm" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = ಅಭಿಷೇಕ್ ಬಚ್ಚನ್
| image = Abhishek Bachchan.jpg
| image_size = 
| caption = 
| birth_date = ೧೯೭೬-೨-೦೫
| birth_place = [[ಮುಂಬಯಿ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], [[ಭಾರತ]] 
| height = 
| spouse = [[ಐಶ್ವರ್ಯ ರೈ]] (೨೦೦೭ - ಈವರೆಗೆ)
| occupation = [[ನಟ]]
| years_active = ೨೦೦೦- ಈವರೆಗೆ
}}
'''ಅಭಿಷೇಕ್ ಬಚ್ಚನ್''' ({{lang-hi|अभिषेक बच्चन}}, ೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ|ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ]], [[ಮುಂಬಯಿ]]ನಲ್ಲಿ ಜನನ) ಅವರು ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದ ಹೆಸರಾಂತ ನಟ [[ಅಮಿತಾಭ್ ಬಚ್ಚನ್|ಅಮಿತಾಬ್ ಬಚ್ಚನ್]] ಮತ್ತು ನಟಿ ಜಯ ಬಚ್ಚನ್‌ ಅವರ ಮಗ. ಅವರು ನಟಿ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ವಿಶ್ವ ಸುಂದರಿ [[ಐಶ್ವರ್ಯಾ ರೈ|ಐಶ್ವರ್ಯ ರೈ]] ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಜೆ.ಪಿ. ದತ್ತ ಅವರ ''ರೆಫ್ಯೂಜಿ'' (೨೦೦೦) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬಚ್ಚನ್  ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ''ಧೂಮ್'' ಮತ್ತು ''ಯುವ'' ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ''ಯುವ'' ದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಕಾರ್ಯ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, ಇವು ಅವರು ಮುಂದಿನ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ, ಉತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ ವರ್ಗದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಮೊದಲ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹಿಂದಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫೀಚರ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ''ಪಾ'' ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು (ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ) ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.&lt;ref name=&quot;IndiaTimes&quot;&gt;{{cite news|title=Amitabh and Abhishek win National Award|publisher=India Times.com|date=2010-09-16|url=http://movies.indiatimes.com/News-Gossip/News/Amitabh-and-Abhishek-win-National-Award/articleshow/6564337.cms|access-date=2011-01-07|archive-date=2010-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20100921192746/http://movies.indiatimes.com/News-Gossip/News/Amitabh-and-Abhishek-win-National-Award/articleshow/6564337.cms|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ==
ಅಭಿಷೇಕ್ ಬಚ್ಚನ್ ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟ [[ಅಮಿತಾಭ್ ಬಚ್ಚನ್|ಅಮಿತಾಬ್ ಬಚ್ಚನ್]] ಮತ್ತು ನಟಿ ಜಯ ಬಚ್ಚನ್‌ರ ಮಗ; ಅವರ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ ಶ್ವೇತ. ಬಚ್ಚನ್ ಎಂಬುದು ಇವರ ತಾತ ಕವಿ [[ಹರಿವಂಶ್‌ ರಾಯ್ ಬಚ್ಚನ್|ಹರಿವಂಶ ರಾಯ್]] ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ್ ರವರ ಕಾವ್ಯ ನಾಮ. ತಂದೆ ಅಮಿತಾಬ್ ಬಚ್ಚನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಕಾವ್ಯ ನಾಮದಡಿಯಲ್ಲೇ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು.  ಅವರ ಅಜ್ಜಿ ತೇಜಿ ಕಡೆಯ ಪಂಜಾಬಿ ಸಿಖ್‌, ಹಾಗು ಅವರ ತಾಯಿ ಜಯ ಬಚ್ಚನ್‌ ಬೆಂಗಾಲಿ ಕುಲಿನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಂಶದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 
ಬಚ್ಚನ್ ಮಗುವಾಗಿದ್ದಾಗ [[ಡಿಸ್ಲೆಕ್ಸಿಯಾ|ಪದಾಂಧತೆಯನ್ನು]] ಹೊಂದಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Abhishek Bachchan in Taare Zameen Par|publisher=[[Indiafm.com]]|date=2007-12-18|url=http://www.indiafm.com/news/2007/12/18/10619/index.html|accessdate=2008-01-06}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಜಮುನಭಾಯ್ ನರ್ಸೀ ಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿನ ಬಾಂಬೆ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಮಾಡರ್ನ್ ಸ್ಕೂಲ್, ವಸಂತ್ ವಿಹಾರ್, [[ನವ ದೆಹಲಿ|ನ್ಯೂ ಡೆಲ್ಲಿ]], ಮತ್ತು [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ಐಗ್ಲೋನ್ ಕಾಲೇಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಬೋಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ಯು.ಎಸ್‌.ಗೆ ತೆರಳಿದ್ದರು.

== ವೃತ್ತಿಜೀವನ ==
ಬಚ್ಚನ್ ಜೆ.ಪಿ. ದತ್ತಾರವರ ''ರೆಫ್ಯೂಜಿ'' (೨೦೦೦)ಯೊಂದಿಗೆ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಬಚ್ಚನ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಧನೆಯಿಲ್ಲದೆ, ''ಕುಚ್ ನ ಕಹೋ'' ಮತ್ತು ''ಬಸ್ ಇತ್ನಾ ಸ ಕ್ವಾಬ್ ಹೈ'' ಸೇರಿ, ಇತರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;Abhishek has arrived, finally&quot;&gt;[http://inhome.rediff.com/movies/2005/may/27dinesh.htm ಕೊನೆಗೂ ಅಭಿಷೇಕ್ ಬಂದರು] ರೆಡಿಫ್. ಮೇ ೨೩, ೨೦೦೬&lt;/ref&gt;
ಅಭಿಷೇಕ್ ೧೭ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಾಧರಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯದ ಚಿತ್ರಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು&lt;ref&gt;{{cite web|title='17 flops set me straight'|url=http://headlinestoday.intoday.in/site/headlines_today/ProgrammesShow?catName=On%20the%20Couch%20with%20Koel&amp;video=0&amp;contentId=76652&amp;catId=58&amp;p=8&amp;rLL=64|publisher=Headlines Today|accessdate=15 October 2010}}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ''ಮೆ ಪ್ರೇಮ್ ಕಿ ದಿವಾನಿ ಹೂ'' (೨೦೦೩)&lt;ref name=&quot;Abhishek has arrived, finally&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.hindu.com/fr/2005/07/08/stories/2005070802570400.htm | location=Chennai, India | work=The Hindu | title=Chhote Sarkar is here! | date=8 July 2005 | access-date=7 ಜನವರಿ 2011 | archive-date=29 ಜೂನ್ 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110629010337/http://www.hindu.com/fr/2005/07/08/stories/2005070802570400.htm | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಮಣಿ ರತ್ನಂ ಅವರ ''ಯುವ'' (೨೦೦೪) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅಭಿನಯಗಳು ನಟನಾಗಿ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದವು.&lt;ref&gt;{{cite web|title=bbc.co.uk|work=Bachchan shines in Yuva|url=http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/05/yuva_review.shtml|accessdate=4 September 2006}}&lt;/ref&gt; ಅದೇ ವರ್ಷ, ಅವರು ''ಧೂಮ್‌'' ನಲ್ಲಿ ನಟನಾಗಿ ಮಿಂಚಿದರು, ಅದು ಅವರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಾಧನೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;Abhishek has arrived, finally&quot;/&gt; ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ, ಬಚ್ಚನ್ ಅತ್ಯಂತ ಲಾಭದಾಯಕ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಾಲ್ಕು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯಾದರು: ''ಬಂಟಿ ಔರ್ ಬಬ್ಲಿ'', ''ಸರ್ಕಾರ್'', ''ದಸ್'', ಮತ್ತು ''ಬ್ಲಫ್‌ಮಾಸ್ಟರ್'' ; ಮೊದಲನೆಯದು ಆ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ-ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇತರ ಮೂರು ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದವು.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Box Office 2005|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=211&amp;catName=MjAwNQ==|publisher=boxofficeindia|accessdate=15 October 2010|archiveurl=https://archive.today/20120630155419/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=211&amp;catName=MjAwNQ==|archivedate=30 ಜೂನ್ 2012|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ''ಸರ್ಕಾರ್''  ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟನ ಸಾಲಿನ ಅವರ ಎರಡನೆಯ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದರು. ಬಚ್ಚನ್ ಉತ್ತಮ ನಟನ ವರ್ಗದ ಅವರ ಮೊದಲ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಸಹ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಬಚ್ಚನ್‌ರ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯು ''ಕಭಿ ಅಲ್ವಿದ ನಾ ಕೆಹನಾ'' ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಆ ವರ್ಷದ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ-ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಳಿಕೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|title=boxofficeindia.com|work=KANK BO| url=http://www.boxofficeindia.com/2006.htm|accessdate=23 March 2007 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070322003906/http://boxofficeindia.com/2006.htm &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; |archivedate = 22 March 2007}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ರಿಷಿ ತಲ್ವಾರ್‌ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು, ಇವನು ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ತರುಣನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿಯು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪುರುಷನೊಂದಿಗೆ ಅನೈತಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅಭಿನಯವು [[ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಉತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಮಣಿ ರತ್ನಂರ ವೇಧಿಕಾ ಪ್ರದರ್ಶನ, ''ನೆತ್ರು, ಇಂದ್ರು, ನಾಲೈ'' ನಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಇತರ ಸಹ-ನಟರೊಂದಿಗೆ ಇವರು ಸಹ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಬಚ್ಚನ್‌ರ ಎರಡನೆಯ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಉಮ್ರಾವ್ ಜಾನ್'' ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅದೇ ವರ್ಷ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಅವರ ಮೂರನೆಯ ಚಿತ್ರ, ಧೂಮ್‌ನ ಮುಂದುವರೆದ ಭಾಗವಾದ ''ಧೂಮ್ ೨'' ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತ್ತು-ಅದಾಗ್ಯೂ, ಮೊದಲನೆಯ ''ಧೂಮ್'' ನಲ್ಲಿನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ, ಹೃತಿಕ್ ರೋಷನ್, ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದರು ಎಂಬ ವಿಮರ್ಶಕಗಳನ್ನು ಕಾಣಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|title=hindu.com|work=Dhoom 2 clicks with the audience and the box office|url=http://indiafm.com/trade/business_talk/index.html|accessdate=5 December 2006|archive-date=5 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061205104454/http://www.indiafm.com/trade/business_talk/index.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ, ಬಚ್ಚನ್ ''ಗುರು'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು, ಅದರಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಭಿನಂದನೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಆ ಚಿತ್ರವು ಅವರ ಒಂಟಿ ಸಾಧನೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|title=indiafm.com| work=Guru overtakes S-E-I|url=http://www.indiafm.com/trade/top5/318.html|accessdate=14 January 2007}}&lt;/ref&gt; ಮೇ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಕಂಡ ''ಷೂಟ್‌ಔಟ್‌ ಅಟ್ ಲೋಖಾಂದ್‌ವಾಲಾ'' ದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕ್ಷಣ ಕಾಲ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|title=boxofficeindia.com|work=SAL continues to do well|url=http://www.boxofficeindia.com/|accessdate=5 December 2006}}&lt;/ref&gt; ಅವರ ಮುಂದಿನ ಬಿಡುಗಡೆ, ''ಜೂಮ್ ಬರಾಬರ್ ಜೂಮ್'', ಜೂನ್ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿತ್ತು&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indiafm.com/trade/top5/358.html |title=Box Office Top 5 :Top 5: 'J.B.J.' crashes, 'C.K.K.M.K.' poor |publisher=Indiafm.com |date= |accessdate=2008-11-13}}&lt;/ref&gt;, ಆದರೆ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ UKನಲ್ಲಿ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://entertainment.oneindia.in/bollywood/news/jhoom-barabar-jhoom-190607.html |title=Bollywood Top Stories &amp;#124; Jhoom Barabar Jhoom &amp;#124; Mixed Overseas Outcome |publisher=Entertainment.oneindia.in |date= |accessdate=2008-11-13 |archive-date=2007-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930163738/http://entertainment.oneindia.in/bollywood/news/jhoom-barabar-jhoom-190607.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತಾದರೂ, ಬಚ್ಚನ್ ಅವರ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸೆಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2007/06/16/movies/16bara.html?em&amp;ex=1182139200&amp;en=3d02822cf363eedc&amp;ei=5087%0A |title=Jhoom Barabar Jhoom - Movies - Review|publisher=''The New York Times'' |author=Rachel Saltz |date=Published: 16 June 2007 |accessdate=2008-11-13}}&lt;/ref&gt;
೨೦೦೮ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಬಚ್ಚನ್, ಅವರ ಪತ್ನಿ, ಅವರ ತಂದೆ, ಮತ್ತು ಸಹ ನಟ ನಟಿಯರಾದ ಪ್ರೀತಿ ಝಿಂತ, ರಿತೆಷ್ ದೇಷ್‌ಮುಖ್, ಮತ್ತು ಮಾಧುರಿ ದೀಕ್ಷಿತ್ &quot;ಅನ್‌ಫರ್ಗೆಟೇಬಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟೂರ್&quot; ಎನ್ನುವ ವೇದಿಕೆ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಯು.ಎಸ್, [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡ]], ಟ್ರಿನಿದದ್, ಮತ್ತು ಲಂಡನ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಲಾಯಿತು
ಬಚ್ಚನ್ ಅವರ ತಂದೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ, ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮೂಲತಃ ಎಬಿಸಿಎಲ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಎಬಿ ಕಾರ್ಪ್. ಎಲ್‌ಟಿಡಿ ಎಂದು ಮರು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಿಝ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಮರೆಯಲಾಗದ ಅನೇಕ ಉತ್ತಮ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.earthtimes.org/articles/show/149172.html |title=Amitabh-Abhishek planning world tour together : India Entertainment |publisher=Earthtimes.org |date= |accessdate=2008-11-13 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918203902/http://www.earthtimes.org/articles/show/149172.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
ಬಚ್ಚನ್‌ರ ೨೦೦೮ರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ಸರ್ಕಾರ್ ರಾಜ್'', ''ದೋಸ್ತಾನ'' ಮತ್ತು ದ್ರೋಣ ಸೇರಿವೆ.
ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಎಬಿ ಕಾರ್ಪ್. ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ಗಾಗಿ ಬಚ್ಚನ್ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪಾ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಅಮಿತಾಬ್ ಬಚ್ಚನ್‌ರ ತಂದೆಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;[http://indiatoday.intoday.in/site/Story/73179/Cinema/Playing+Auro%27s+dad+was+challenging:+Abhishek.html ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ], ೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೯.&lt;/ref&gt;
ಜನವರಿ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ, ಬಚ್ಚನ್ ''ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಿಂಗೊ ನೈಟ್'' ಹೆಸರಿನ ಆಟದ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು.&lt;ref&gt;
[http://www.indiantelevision.com/mam/headlines/y2k9/dec/decmam83.php ಇಂಡಿಯನ್‌ಟೆಲಿವಿಷನ್], ೨೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೯.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.hindustantimes.com/rssfeed/interviewscinema/Cover-up/Article1-491657.aspx ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ೨೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೯&lt;/ref&gt; ಪ್ರಥಮ ಎಪಿಸೋಡ್ ಟಿವಿಆರ್ ರೇಟಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೩.೫ ಗಳಿಸಿತು.&lt;ref&gt;
[http://economictimes.indiatimes.com/news/news-by-industry/media/entertainment-/entertainment/Bingo-Abhishek-pips-Salman-Akshay-in-debut-TRP-war/articleshow/5501024.cms ಎಕನಾಮಿಕ್ ಟೈಮ್ಸ್], ೨೬ ಜನವರಿ ೨೦೧೦.&lt;/ref&gt; ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ''ರಾವಣ'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಐಶ್ವರ್ಯ ರೈ ಬಚ್ಚನ್ ರವರಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರ &quot;ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭಿನಯವನ್ನು&quot; ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ರೆಡಿಫ್ ಹೇಳಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hits continue to evade Bollywood as ''Raavan'' flops|url=http://movies.rediff.com/report/2010/jun/28/box-office-raavan-flops.htm|publisher=[[Rediff]]|accessdate=8 July 2010|date=28 June 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Big B in Raavan blame game|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Big-B-in-Raavan-blame-game/articleshow/6074492.cms|publisher=[[ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ]]|accessdate=13 October 2010|date=22 June 2010}}&lt;/ref&gt; ಐದು ವಾರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನದೊಂದಿದೆ ೩೮.೫೩ ಕೋಟಿ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ವಿತರಣಾ ಫಾಲು ೨೫.೩೩ ದೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಬಾಕ್ಸ್‌ಆಫೀಸ್ ವಿಫಲವಾದ ಚಿತ್ರ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=All India 2010|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=366&amp;catName=MjAxMA==|publisher=[[boxofficeindia]]|accessdate=13 Oct 2010|archiveurl=https://archive.today/20120722185823/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=366&amp;catName=MjAxMA==|archivedate=22 ಜುಲೈ 2012|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
== ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ==
thumb|left|ಐಐಎಫ್‌ಎ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರಧಾನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ (2007) ಅಭಿಷೇಕ್ ಬಚ್ಚನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ಐಶ್ವರ್ಯಾ ರೈ ಬಚ್ಚನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ, ಅಮಿತಾಬ್ ಬಚ್ಚನ್‌ರ ೬೦ನೆಯ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅಭಿಷೇಕ್ ಬಚ್ಚನ್ ಮತ್ತು ನಟಿ ಕರಿಷ್ಮ ಕಪೂರ್ ವರ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;Engagment with Karisma&quot;&gt;{{cite web | title=specials.rediff.com| work=Abhishek Bachchan announces engagement to Karisma Kapoor| url=http://specials.rediff.com/movies/2007/jan/15sld2.htm| accessdate=28 June 2007}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಜನವರಿ ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಈ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು.
೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ, ಯುಕೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಪತ್ರಿಕೆ ''ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಐ'' ಬಚ್ಚನ್‌ರನ್ನು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಶೃಂಗಾರ ಪುರುಷ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು.&lt;ref&gt;[http://sify.com/movies/bollywood/fullstory.php?id=14565745 ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ ಅವರು ಏಷಿಯಾದ ಅತಿ ಲೈಂಗಿಕ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಪುರುಷ ಎಂದು ಮತ ನೀಡಿದ್ದು] ಶನಿವಾರ, ೨೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೭&lt;/ref&gt; ''ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ'' ಇವರನ್ನು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಯೋಗ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಿತು.&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/India/Most-eligible-bachelor-weds-most-beautiful-woman/articleshow/1931880.cms ] &quot;ಅತ್ಯಂತ ಯೋಗ್ಯನಾದ ವರ ಅತಿ ಸುಂದರಳಾದ ಯುವತಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ,&quot; ಬೆಲ್ಲಾ ಜೈಸಿಂಘಾನಿ, ''ಟಿಎನ್‍ಎನ್'', ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೧, ೨೦೦೭&lt;/ref&gt; 
ಬಚ್ಚನ್ ಮತ್ತು ನಟಿ [[ಐಶ್ವರ್ಯಾ ರೈ|ಐಶ್ವರ್ಯ ರೈ]] ೧೪ ಜನವರಿ ೨೦೦೭ರಂದು ತಮ್ಮ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;Engaged&quot;&gt;{{cite web | title=behindwoods.com| work=Abhishek Bachchan and Aishwarya Rai Engaged| url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news/jan-07-02/14-01-07-abhishek-aish-engaged.html}}&lt;/ref&gt; ಈ ಜೋಡಿಯ ಮದುವೆ ೨೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೭ರಂದು ನಡೆಯಿತು, ಇವರ ಮದುವೆಯು ರೈರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಬಂಟ್ ಸಮುದಾಯದ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ನಡೆಯಿತು. ಸಾಂಕೇತಿಕ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಾಲಿ ಆಚರೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. ಮದುವೆಯು [[ಮುಂಬಯಿ]]ನ, ಜುಹು ದಲ್ಲಿನ ಬಚ್ಚನ್‌ರ ನಿವಾಸ ಪ್ರತೀಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಸಮಾರಂಭವಾಗಿ ನಡೆಯಿತು, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮನರಂಜನಾ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ವೈಭವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ದಂಪತಿಗಳು ಸೋಮವಾರ, ೨೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೯ರಂದು ''ದಿ ಓಪ್ರಾಹ್ ವಿನ್‌ಪ್ರೆ ಷೋ'' ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;[http://movies.rediff.com/report/2009/sep/30/ash-abhishek-on-oprah.htm ರೆಡಿಫ್], ೩೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೯.&lt;/ref&gt;
== ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು ==
ಬಚ್ಚನ್ ಗಳಿಸಿದ್ಧ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ''ಪಾ'' ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಫರ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಫ್ಯೂಚರ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ ಹಿಂದಿ (ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ) ಮತ್ತು ''ಯುವ'' ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ೨೦೦೫ರ ಸ್ಟಾರ್‌ಡಸ್ಟ್ ಸ್ಟಾರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಅವಾರ್ಡ್ - ಮೇಲ್ &lt;ref name=&quot;Stardust Award for Yuva&quot;&gt;{{cite web| title=dnnworld.com| work=Abhishek: Star of the Year 2005| url=http://www.dnnworld.com/stardust.php| accessdate=13 June 2007| archive-date=15 ಫೆಬ್ರವರಿ 2020| archive-url=https://web.archive.org/web/20200215050323/http://www.dnnworld.com/stardust.php| url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಹಾಗು ೨೦೦೫, '೦೬ ಮತ್ತು '೦೭ರಲ್ಲಿ &quot;ಉತ್ತಮ ಫೋಷಕ ನಟ&quot; ಶ್ರೇಣಿಯ [[ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್]] ಸೇರಿವೆ&lt;ref name=&quot;IndiaTimes&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Filmfare for KANK&quot;&gt;{{cite web| title=filmfareawards.indiatimes.com| work=Third year in a row for Abhishek Bachchan| url=http://www.filmfare.com/seethewinners.html| accessdate=13 June 2007| archiveurl=https://web.archive.org/web/20070520120555/http://www.filmfare/| archivedate=2007-05-20| url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Filmfare for Sarkar&quot;&gt;{{cite news| title=filmfareawards.indiatimes.com| work=Abhishek wins Best Supporting Actor for Sarkar at Filmfare| url=http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/msid-1425134,curpg-2.cms| accessdate=13 June 2007| archive-date=17 ಜುಲೈ 2012| archive-url=https://archive.is/20120717105902/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/msid-1425134,curpg-2.cms| url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Filmfare for Yuva&quot;&gt;{{cite news| title=filmfareawards.indiatimes.com| work=Abhishek wins Best Supporting Actor for Yuva at Filmfare| url=http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/msid-1033411,curpg-2.cms| accessdate=13 June 2007| archive-date=14 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2006| archive-url=https://web.archive.org/web/20061014080513/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/msid-1033411,curpg-2.cms| url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
== ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ ==
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{Reflist|2}}
== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
{{Commons category|Abhishek Bachchan}}
*{{IMDB name|id=0045393|name=Abhishek Bachchan}}
{{Bollywood}}
{{FilmfareBestSupportingActorAward}}

{{Persondata &lt;!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --&gt;
| NAME       =Bachchan, Abhishek
| ALTERNATIVE NAMES =
| SHORT DESCRIPTION =
| DATE OF BIRTH   =5 February 1976
| PLACE OF BIRTH  =[[ಮುಂಬೈ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], India
| DATE OF DEATH   =
| PLACE OF DEATH  =
}}
{{DEFAULTSORT:Bachchan, Abhishek}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಜನನ]]
[[ವರ್ಗ:ಬದುಕಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]]
[[ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]]
[[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದೂಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿಯ ಜನರು]]
[[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ನಟರು]]
[[ವರ್ಗ:ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]]
[[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು]]
[[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಟಿವಿ ನಿರೂಪಕರು]]
[[ವರ್ಗ:ಬಾಲಿವುಡ್]]
[[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]]</text>
      <sha1>ix5r7ggm6y374b59g32v7yfxnnwb7jm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ(ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29867</id>
    <revision>
      <id>1374152</id>
      <parentid>1340342</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T09:30:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1374152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28865" sha1="g1s18a8fyfzicrkg6vzoi8jq6vwd9ed" xml:space="preserve">[[File:Rafaela Montanaro1.jpg|thumb|right|200px|ಕಂಬ-ನರ್ತಕಿ ರಫೇಲಾ ಮಾಂಟನಾರೊರ ಪ್ರದರ್ಶನ]]
[[File:Chinese Pole Dance.jpg|thumb|right|200px|ಚೈನೀಸ್ ಕಂಬ.]]
'''ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ(ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್)''' ವು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಸರತ್ತುಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಲಂಬ ಕಂಬದೊಂದಿಗೆ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕವಾಗಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಗ್ನ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತರ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ಕಂಬವನ್ನು (ಚೈನೀಸ್ ಕಂಬಗಳು) ಪಾನಗೃಹ/ಸರ್ಕಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರಂಗ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕವಲ್ಲದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಚಲನೆಗಳು ತುಂಬಾ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಬಲ, ನಮ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಹನೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಗ್ನ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಕಸರತ್ತಿನಂತೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯೆಮಧ್ಯೆ ನರ್ತಕರು ನಗ್ನ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಗೊ-ಗೊ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಪ್ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನರ್ತಕರು ಕಂಬವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಅಥವಾ ಅದರ ಮೇಲೆ ಏರುವುದು, ಸುತ್ತುವುದು ಮತ್ತು ದೇಹವನ್ನು ತಲೆ ಕೆಳಗೆ ಮಾಡುವುದು ಮೊದಲಾದ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಗಸಾಧನೆಯ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು. ದೇಹದ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯು ಕುಶಲತೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಕುಶಲತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಯನ್ನು ಯುಕ್ತವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ, http://www.wbur.org/2010/04/02/pole-dance&lt;/ref&gt;

ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವನ್ನು ಈಗ ಅಂಗಸಾಧನೆಯ&lt;ref&gt;ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ: ನಗ್ನ ಪ್ರದರ್ಶನ ನರ್ತಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, http://abcnews.go.com/Travel/pole-dancing-strippers-anymore/story?id=10168196&lt;/ref&gt; ಒಂದು ಅಂಗೀಕೃತ ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಏರೋಬಿಕ್ ಮತ್ತು ಆನ್ಏರೋಬಿಕ್ ಎರಡೂ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.&lt;ref&gt;ಅಂಗಸಾಧನೆಗೆ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ, http://www.kpsplocal2.com/Content/Special-Feature/story/Pole-Dancing-for-Exercise/iao4iYWMV0qNfw1OP6b3Sw.cspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100918035836/http://www.kpsplocal2.com/Content/Special-Feature/story/Pole-Dancing-for-Exercise/iao4iYWMV0qNfw1OP6b3Sw.cspx |date=2010-09-18 }}&lt;/ref&gt; ಕಂಬ-ನೃತ್ಯದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಅದರ ಒಟ್ಟು ಲೈಂಗಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅಂಗೀಕೃತ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.&lt;ref&gt;ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಸೊಸೈಟಿಯು ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, https://web.archive.org/web/20100417022251/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5jNVin7NeCHRArbeJRkTPdttX8QzQ&lt;/ref&gt;

==ಇತಿಹಾಸ==
[[File:Asian girl dancing - stripping in a white G-String-Bikini.jpg|thumb|left|100px|ಏಷ್ಯನ್ ಕಂಬ-ನರ್ತಕಿ]]
[[File:Stripperpole.jpg|thumb|ರಂಗ-ಕಂಬದ ಮನೆಯ ರೂಪಾಂತರ]]
[[File:Streetpoleplaca.jpg|thumb|ರಸ್ತೆ ಕಂಬವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಕಂಬ-ನರ್ತಕಿ]]
ಬಹುಶಃ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವು 1920ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿರಬಹುದು, ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಪ್ರದರ್ಶನ-ನರ್ತಕರು ತಮ್ಮ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಂಟ್‌ನ ಕಂಬವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.{{Citation needed|date=August 2010}} ಚೈನೀಸ್ ಕಂಬಗಳೊಂದಿಗಿನ ಇದರ ಸಂಬಂಧವು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಚೈನೀಸ್ ತಂಡಗಳು 1914ರಿಂದ ಬಾರ್ನಮ್ ಆಂಡ್ ಬೈಲಿಸ್ ಸರ್ಕಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಅವರು ಕಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite news|author=[ Displaying Abstract ] |url=http://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=9F02E3DE163BE633A25754C0A9629C946796D6CF |title=Barnum Bailey Circus opens in Madison Square Garden 1914 |publisher=New York Times |date=2010-09-05 |accessdate=2010-09-27}}&lt;/ref&gt;

1950ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬರ್ಲೆಸ್ಕ್(ಉಡಿಗೆ-ತೊಡಿಗೆಗಳನ್ನು ಕಳಚಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿ ಕುಚೇಷ್ಟೆ ಮಾಡುವ ವಿನೋದಾವಳಿ) ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯವಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾದುದರಿಂದ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಟೆಂಟ್‌ಗಳಿಂದ ಬಾರ್‌ಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು.{{Citation needed|date=August 2010}}

==ಕಂಬ==
===ಪ್ರಮಾಣಕ ಕಂಬ===
ಪ್ರಮಾಣಕ '''ನೃತ್ಯದ ಕಂಬ''' ವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಟೊಳ್ಳಾದ ಉಕ್ಕು ಅಥವಾ [[ಹಿತ್ತಾಳೆ]] ಕಂಬವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಅಡ್ಡ ಕೊಯ್ತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ನೆಲದಿಂದ ಚಾವಣಿಯವರೆಗೆ ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಭದ್ರಪಡಿಸಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರತೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದ ಚಾವಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾತ್ರಿ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಾಗಿಸಬಹುದಾದ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ. ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಕಂಬದ ವ್ಯಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 5 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ (2 ಇಂಚುಗಳು), ಇದು ಕಂಬವನ್ನು ಒಂದು ಕೈಯಿಂದ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿ ಹಿಡಿಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ, ಕಂಬದ ವ್ಯಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಣ್ಣದಾಗಿ 4.5 ಸೆಂ.ಮೀ. ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಂಬವೆಂದರೆ ಸುತ್ತುವ ಕಂಬ; ಇದರ ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣಕ ನೃತ್ಯ-ಕಂಬವಾಗಿದ್ದು ಚೆಂಡು ಬೇರಿಂಗ್‌ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸುತ್ತುತ್ತದೆ. ಈ ಕಂಬದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಕರ್ಷಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರಲು ಉತ್ತಮ ಆವೇಗ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಲನೆಯ ಗತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದು.

ಇದರ ಮನೆಯ ರೂಪಾಂತರಗಳೂ ಲಭ್ಯಯಿವೆ, ಇವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಏರೋಬಿಕ್ ಅಂಗಸಾಧನೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಕಂಬಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳೆಂದರೆ ತುಕ್ಕುಹಿಡಿಯದ, ಕ್ರೋಮಿಯಂ ಸೇರಿಸಿದ ಉಕ್ಕು, ಕ್ರೋಮ್ಡ್ ಉಕ್ಕು, [[ಹಿತ್ತಾಳೆ]], ಹುಡಿ ಹೊದಿಕೆ ಮತ್ತು [[ಟೈಟೇನಿಯಮ್|ಟೈಟಾನಿಯಮ್]] ಹೊದಿಕೆ. ಕಂಬಗಳನ್ನು [[ಅಕ್ರಿಲಿಕ್|ಅಕ್ರಿಲಿಕ್ ಗಾಜಿನಿಂದಲೂ]] ತಯಾರಿಸಬಹುದು, ಇದು LED ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರಭಾವಗಳೊಂದಿಗೆ 'ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವ ಕಂಬ'ಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲ್ಮೈಯು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹಿಡಿಯುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ನಯಗೊಳಿಸಿದ ಉಕ್ಕು ಹೆಚ್ಚು ಜಾರುವ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ, ಇದು ವೇಗವಾದ, ಹೆಚ್ಚು ಸರಾಗವಾದ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ; ಹಿತ್ತಾಳೆ ಕಂಬಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಘರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ, ಆ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೈಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ತೊಡೆಗಳಿಂದ ಸುಲುಭವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು, ನಿಧಾನವಾದ, ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ.

ಕಂಬಗಳನ್ನು ಹಗ್ಗದಿಂದ ಚಾವಣಿಯ ಜಂತೆಗೆ ಭದ್ರವಾಗಿ ಬಿಗಿದುಕೊಂಡು ಅವುಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ನಿರ್ಮಾಣವು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರದ ಮತ್ತು ಬಿಗಿತವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಕಂಬಗಳೂ ಇವೆ. ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ, ತಿರುಗುವ ಮತ್ತು ಬದಲಾಗುವ ಕಂಬಗಳೂ ಲಭ್ಯಯಿವೆ.

===ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಬ===
ಈಗ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ದೃಗ್-ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಕಂಬಗಳೂ ಲಭ್ಯಯಿವೆ. ಈ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅವು ನೀರು, ಗ್ಲಿಟರ್ ಮತ್ತು ಭ್ರಮಣದರ್ಶಕ ಬೆಳಕಿನೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಚಾವಣಿಯ ಜಂತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಬೆಳಕಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ಕಂಬಗಳು ಅವುಗಳಿಂದ ಉತ್ತಮ ಕುಶಲಚಲನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬಯಸುವ ನರ್ತಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಸ್ವಲ್ಪ ಬಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಜಾರಿದರೆ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಬಿಸಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆ.

==ಅಂಗಸಾಧನೆಯಾಗಿ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ==
[[File:Summerflipfront.JPG|thumb|right|180px|ಒಯ್ಯಬಹುದಾದ ಕಂಬದಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಯನ್ನು ಮಡಿಚಿರುವುದು.]] 
ಕಂಬ-ನೃತ್ಯದಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದೆಂಬ ಅರಿವು ಹೆಚ್ಚುವುದರೊಂದಿಗೆ ಇದು ಅಂಗಸಾಧನೆಯ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;[http://www.cbsnews.com/stories/2002/11/26/48hours/main530884.shtml ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ವೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110131101255/http://www.cbsnews.com/stories/2002/11/26/48hours/main530884.shtml |date=2011-01-31 }}, CBS ನ್ಯೂಸ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್, 8/20/2007 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt; ಈ ರೀತಿಯ ಅಂಗಸಾಧನೆಯು ದೇಹಕ್ಕೆ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಹುರುಪು ಕೊಡುವಾಗ ದೇಹವನ್ನೇ ಪ್ರತಿರೋಧವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಂತರಂಗ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೈಹಿಕ ಬಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.news.com.au/breaking-news/cambridge-university-society-offers-pole-dancing-tuition/story-e6frfku0-1225853143529 | work=AFP | title=Cambridge University society offers pole dancing tuition | date=2010-04-13 | access-date=2011-05-19 | archive-date=2010-04-17 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100417012207/http://www.news.com.au/breaking-news/cambridge-university-society-offers-pole-dancing-tuition/story-e6frfku0-1225853143529 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಅಂಗಸಾಧನೆಯಾಗಿ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವು ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಭಾರತೀಯ ಪುರುಷರ ಒಂದು ಕ್ರೀಡೆಯಾದ ಮಲ್ಲಖಂಬ್‌ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪುರುಷರು ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವನ್ನು ಅವರ ದೇಹದಾರ್ಢ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Wong |first=Amanda |url=http://www.straitstimes.com/BreakingNews/Singapore/Story/STIStory_482709.html |title=Pole dancing for men? |publisher=Straitstimes.com |date=2010-01-27 |accessdate=2010-09-27 |archive-date=2010-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130080914/http://www.straitstimes.com/BreakingNews/Singapore/Story/STIStory_482709.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಪುರುಷರ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವು ಸುಮ್ಮನೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯಲು ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, http://sydney-central.whereilive.com.au/news/story/mens-pole-dancing-better-than-just-hanging-around/&lt;/ref&gt; ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, UK ಮತ್ತು US ನಲ್ಲಿ, ನೃತ್ಯ ಸ್ಟುಡಿಯೊಗಳು ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತರಬೇತಿ ಕ್ಲಾಸ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ, 2007ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಪುರುಷನೊಬ್ಬನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡನು. 23 ವರ್ಷದ ನೃತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕ ಜಾಂಗ್ ಪೆಂಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಬಹುಮಾನದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿಯರ ಗುಂಪನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.asiaone.com/News/Latest%2BNews/Showbiz/Story/A1Story20081201-104787.html |title=Watch out, men on poles |publisher=Asiaone.com |date= |accessdate=2010-09-27}}&lt;/ref&gt;

==ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು==
ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಈಗಲೂ ನಗ್ನ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಲಾಸಿ ರಾತ್ರಿ-ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವನ್ನು ಒಂದು ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಕಲೆಯಾಗಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮುದಾಯವೊಂದು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಕೆನಡಾ, ಜಪಾನ್, ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್ ಮತ್ತು UK ಮೊದಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ಸ್ಥಳೀಯ ವೈಭವದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳೂ ಇವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಹವ್ಯಾಸಿ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಇವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಗ್ನಗೊಳ್ಳದ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಕಳಚದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಇವು ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂಗಸಾಧನೆಯ ಒಂದು ವ್ಯಾಯಾಮದ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪವಾಗಿ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಮೊದಲ &quot;ಮಿಸ್ ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್&quot; ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು [http://www.worldpoledance.com/2009.html ] {{Webarchive|url=https://archive.is/20130105121243/http://www.worldpoledance.com/2009.html |date=2013-01-05 }} 2005ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಜಪಾನಿನ ರೈಕೊ [http://www.worldpoledance.com/judges.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110529084821/http://www.worldpoledance.com/judges.html |date=2011-05-29 }} ಸ್ಯುಮುನೆ ಈ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. 
 
ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ನಗ್ನ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳ ಹವ್ಯಾಸಿ ರಾತ್ರಿ-ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಂದ ದೂರಕ್ಕೆ ಸರಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿವೆ. ಇವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಗ್ನವಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆ ಕಳಚದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಾಗಿವೆ ಹಾಗೂ ಇವು ಲೈಂಗಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಬದಲಿಗೆ ನಿರ್ವಾಹಕನ ಅಂಗಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಮರ್ಥಕರ ಗುಂಪೊಂದು ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವನ್ನು 2012ರ ಲಂಡನ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷಾ ಘಟನೆಯಾಗಿ ತೋರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವನ್ನು ಒಂದು ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಹೆಸರು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ, http://www.nydailynews.com/lifestyle/2010/02/23/2010-02-23_pole_dancing_could_be_recognized_as_a_sport_and_headed_to_the_olympics_.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100226102215/http://www.nydailynews.com/lifestyle/2010/02/23/2010-02-23_pole_dancing_could_be_recognized_as_a_sport_and_headed_to_the_olympics_.html |date=2010-02-26 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವನ್ನು ಹೊಸ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ, http://www.bhsjacket.com/node/420&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಹೊಸ ಶೈಲಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಿಗೆ ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದುನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರಯೋಗ ವಿಧಾನಗಳ ಹೆಸರು ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿವಿಧ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಲುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;ಕ್ರೀಡಾ ಅಭಿಮಾನಿಗಳೇ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ, ಕಂಬ-ನರ್ತಕರು ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, https://sports.yahoo.com/olympics/news?slug=ap-goldenpoles {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211204032215/http://sports.yahoo.com/olympics/news/?slug=ap-goldenpoles |date=2021-12-04 }}&lt;/ref&gt;

ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ, &quot;ಮಿಸ್ ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ&quot; 2005ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯಾನೆ ಇತ್ತೀಚಿನ 2010ರ (ಬರುವ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮಿಸ್ ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ 2011 ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ) ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.misspoledanceaustralia.com.au/index.php?c=mpd&amp;m=about |title=Miss Pole Dance Australia |publisher=Miss Pole Dance Australia |date= |accessdate=2010-09-27 |archive-date=2011-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706110217/http://www.misspoledanceaustralia.com.au/index.php?c=mpd&amp;m=about |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಮೊದಲ [http://uspoledance.com/index.php US ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ ಫೆಡರೇಶನ್ (USPDF) ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್] ಅನ್ನು 2009ರ ಮಾರ್ಚ್ 19ರಂದು ನಡೆಸಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಜೆನಿನ್ ಬಟರ್‌ಫ್ಲೈ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/v/8_NJiwIVu6k?fs=1&amp;amp;hl=en_US&lt;/ref&gt; ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಲೈ 2010ರ &quot;ಮಿಸ್ ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಕೆನಡಾ&quot;ವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು, ಈಕೆ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.misspoledancecanada.com |title=Miss Pole Dance Canada }}&lt;/ref&gt; ಮಿಸ್ ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ 2009 ಅನ್ನು ಜಮೈಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರದವರಿಗೆ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯಾನೆ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.worldpoledance.com/2009.html |title=World Pole Dance Championships Jamaica 2009 - World Pole Sport Fitness |publisher=Worldpoledance.com |date=2009-04-25 |accessdate=2010-09-27 |archive-date=2013-01-05 |archive-url=https://archive.is/20130105121243/http://www.worldpoledance.com/2009.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರದವರಿಗೆ ತೆರವುಗೊಂಡ 2010ರ ಮಿಸ್ ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ಅನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯಾನೆ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.worldpoledance.com/2010.html |title=World Pole Fitness Championships 2010 - World Pole Sport Fitness |publisher=Worldpoledance.com |date= |accessdate=2010-09-27 |archive-date=2013-01-05 |archive-url=https://archive.is/20130105091300/http://www.worldpoledance.com/2010.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ==
ಇತರ ಶೈಲಿಗಳಂತೆ, ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವನ್ನೂ ಸಹ ಅನೇಕ ಹೆಸರಾಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಟಿ ಶೈಲಾ ಕೆಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರೀಡೆಯಿಂದ ತುಂಬಾ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು, ಇದನ್ನು ಆಕೆ ಸ್ವಂತ ಕಂಬ-ಆಧಾರಿತ ಅಂಗಸಾಧನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದ ''ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ಅಟ್ ದಿ ಬ್ಲೂ ಇಗ್ವಾನ'' ದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ತಯಾರಿ ನಡೆಸುವಾಗ ಕಲಿತುಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ: ಇದು ಏನು ಮಾಡುತ್ತದೆಂದು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆಯೇ?, http://www.ellecanada.com/living/health/pole-dancing-do-you-have-what-it-takes/a/24943 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728051015/http://www.ellecanada.com/living/health/pole-dancing-do-you-have-what-it-takes/a/24943 |date=2011-07-28 }}&lt;/ref&gt;

ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂಬ ನಿಜಸಂಗತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಮಿಸ್ USA 2010ರಲ್ಲಿ ರಿಮಾ ಫಾಕಿಹ್‌ರ ಗೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮದ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯಿತು.
&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.nationalledger.com/artman/publish/article_272631825.shtml
|title=Miss USA 2010 Winner a Pole Dancer - Rachel Uchitel Poses for Playboy
|work=National Ledger
|date=May 17, 2010
|accessdate=May 19, 2010
|archive-date=ಮೇ 20, 2010
|archive-url=https://web.archive.org/web/20100520001909/http://www.nationalledger.com/artman/publish/article_272631825.shtml
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;

==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌==
* ಗೊ-ಗೊ ನೃತ್ಯ
* ಮಲ್ಲಖಂಬ್

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌‌==
{{Reflist}}

==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌==
{{Commons category|Pole dancing}}
* [http://www.life.com/image/first/in-gallery/51131/miss-pole-dance-australia-finals ಮಿಸ್ ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ: ಫೈನಲ್ಸ್!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101020133758/http://www.life.com/image/first/in-gallery/51131/miss-pole-dance-australia-finals |date=2010-10-20 }} - ''ಲೈಫ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್'' ‌ನ ಸ್ಲೈಡ್‌ಶೊ

{{DEFAULTSORT:Pole Dance}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ನೃತ್ಯ]]
[[ವರ್ಗ:ನೃತ್ಯ ಸಾಧನ]]
[[ವರ್ಗ:ಅಂಗಸಾಧನೆಯ ಉಪಕರಣ]]
[[ವರ್ಗ:ಕಲೆ]]</text>
      <sha1>g1s18a8fyfzicrkg6vzoi8jq6vwd9ed</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಕಪೈಬರಾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34390</id>
    <revision>
      <id>1374136</id>
      <parentid>1340815</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T04:36:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <comment>ವಿಸ್ತರಣೆ</comment>
      <origin>1374136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6910" sha1="3hv80u1ptw2nb3gaeoybqt9s7i4vf7g" xml:space="preserve">{{Orphan|date=ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯}}
{{Taxobox
| name = ಕಪೈಬರಾ
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| status_ref = &lt;ref name=iucn&gt;{{IUCN2011.1|assessors=Queirolo, D., Vieira, E. &amp; Reid, F.|year=2008|id=10300|title=Hydrochoerus hydrochaeris|downloaded=17 June 2011}}&lt;/ref&gt;
| image = Hydrochoeris_hydrochaeris_Zoo_Praha_2011-3.jpg
| regnum = animalia
| phylum = ಕೋರ್ಡಾಟಾ
| subphylum = [[Vertebrata|ವರ್ಟೆಬ್ರಾಟಾ]] 
| classis = [[ಸಸ್ತನಿ|ಮ್ಯಾಮ್ಮಲಿಯಾ]]
| ordo = [[ದಂಶಕ|ರೋಡೆನ್ಟಿಯಾ]]
| subordo = [[Hystricomorpha|ಹಿಸ್ಟ್ರಿಕೊಮೋರ್ಫಾ]]
| familia = [[Caviidae|ಕ್ಯಾವಿಡೇ]]
| subfamilia = [[Hydrochoerinae|ಹೈಡ್ರೋಕೋರಿನೇ]]
| genus = ''[[Hydrochoerus|ಹೈಡ್ರೋಕೋರಸ್]]''
| species = '''''H. hydrochaeris'''''
| binomial = ''Hydrochoerus hydrochaeris''
| binomial_authority = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1766)
| range_map = Hydrochoerus hydrochaeris range.png
| range_map_caption = ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನಿವಾಸ
}}
[[File:Capybara Ueno Zoo 2009.ogv|thumb|ಕಪೈಬರಾ]]
ಕಪೈಬರಾವು [[ದಂಶಕ]]ಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಪ್ರಾಣಿ. [[ಅಗೌಟಿ]], [[ಚಿಂಚಿಲ್ಲಾ]], [[ಗಿನಿ ಹಂದಿ]] ಮೊದಲಾದವು ಈ ಪ್ರಾಣಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪ ಸಂಬಂಧಿಗಳು. ಇದರ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ ಆಗಿದ್ದು, [[ಸವನ್ನಾ]] ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು, ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಮೊದಲಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಲಮೂಲದ ಸಮೀಪ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವೊಂದು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೦೦ರಷ್ಟು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ೧೦ರಿಂದ ೧೫ [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳು ಇರುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಅವುಗಳ ಚರ್ಮ ಹಾಗೂ ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವು ಅಪಾಯದಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿಲ್ಲ.
==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ ಮತ್ತು ಆವಾಸ==
ದಂಶಕವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದು. ಹೈಡ್ರೊಕೀರಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಹೈಡ್ರೋಕೀರಸ್ ಎಂಬುದು ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯನಾಮ. [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ|ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ]]ದ ಮೂಲವಾಸಿ. [[ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕ|ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕ]]ದಲ್ಲೂ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಅರೆಜಲವಾಸಿಯಾದ ಇದು [[ಸರೋವರ|ಕೆರೆ]], ಕೊಳ, [[ನದಿ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಅವುಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ದಟ್ಟವಾದ [[ಕಾಡು]]ಗಳಲ್ಲೂ ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ.
==ಲಕ್ಷಣಗಳು==
ಕ್ಯಾಪಿಬಾರ ನೋಡಲು [[ಗಿನಿ ಹಂದಿ|ಗಿನಿಹಂದಿ]]ಯಂತೆಯೆ ಕಾಣುವುದಾದರೂ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಬಲು ದೊಡ್ಡದು. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಬೆಳೆದ ಪ್ರಾಣಿ ಸುಮಾರು 4' ಉದ್ದ ಇರುತ್ತದೆ. ತೂಕ 100-120 ಪೌಂ. ಇರುವುದುಂಟು. ಜಾಲವಿರುವ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳು(ಮುಂಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮತ್ತು ಹಿಂಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬೆರಳುಗಳಿವೆ), ಗೊರಸಿನಂಥ [[ಉಗುರು]], ವಿರಳವಾದ ಮೈಗೂದಲು, ಮೊಟಕಾದ ಕಿವಿಗಳು, ಸೀಳಿದ ಮೇಲ್ದುಟಿ, ಬಲು ಮೊಟಕಾದ ಬಾಲ, ಮೊಂಡುಮೂತಿ- ಇವು ಕ್ಯಾಪಿಬಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಕ್ಯಾಪಿಬಾರ ಸಂಘಜೀವಿ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 10-20 ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಗುಂಪುಗುಂಪಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. 
==ಆಹಾರ==
ಇದು ಹಗಲೆಲ್ಲ ಮರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದು ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಮತ್ತು ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತು ಹೊರಬಂದು ಆಹಾರಾನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಜಲಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಎಳೆಯ ಮರಗಳ [[ತೊಗಟೆ]] ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದೂ ಉಂಟು. ಕ್ಯಾಪಿಬಾರ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಅಷ್ಟು ಚುರುಕಾಗಿ ನಡೆಯಲಾರದು. ಶತ್ರುಗಳು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿದಾಗ ಕೊಂಚಮಟ್ಟಿಗೆ ಓಡುವುದಾದರೂ ಬಲುಬೇಗ ನೀರಿಗೆ ಹಾರಿಬಿಡುತ್ತದೆ; ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವೇಗವಾಗಿ ಈಜಬಲ್ಲುದು. ನೀರಿನೊಳಗೆ 7-8 ಮಿನಿಟುಗಳ ಕಾಲ ಮುಳುಗಿರಲೂ ಬಲ್ಲುದು.
==ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿ==
ಸ್ವಭಾವತಃ ಇದು ಬಲು ಸಾಧುಪ್ರಾಣಿ. ಆದರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿದಾಗ [[ಹಂದಿ]]ಯಂತೆ ಗುಟುರುಹಾಕುತ್ತ ತಿರುಗಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದುಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಮರಿ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಮರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದು ಸೂಲಿಗೆ 2-8; ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಕಾಲ 15-18 ವಾರಗಳು. ಹುಟ್ಟುವಾಗಲೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಮರಿಗಳು ಬಹಳ ಕಾಲ ತಾಯಿಯೊಡನೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾಪಿಬಾರ ಸುಮಾರು 8-10 ವರ್ಷ ಬದುಕಿರುತ್ತದೆ.
==ಉಪಯೋಗ==
ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುವುದುಂಟು.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}

{{Commonscat|Hydrochoeris hydrochaeris}}

[[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು]]</text>
      <sha1>3hv80u1ptw2nb3gaeoybqt9s7i4vf7g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1374137</id>
      <parentid>1374136</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T04:38:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1374137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7052" sha1="c7q1oi6omc2zmsdssqi8h5gb4omde9r" xml:space="preserve">{{Orphan|date=ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯}}
{{Taxobox
| name = ಕಪೈಬರಾ
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| status_ref = &lt;ref name=iucn&gt;{{IUCN2011.1|assessors=Queirolo, D., Vieira, E. &amp; Reid, F.|year=2008|id=10300|title=Hydrochoerus hydrochaeris|downloaded=17 June 2011}}&lt;/ref&gt;
| image = Hydrochoeris_hydrochaeris_Zoo_Praha_2011-3.jpg
| regnum = animalia
| phylum = ಕೋರ್ಡಾಟಾ
| subphylum = [[Vertebrata|ವರ್ಟೆಬ್ರಾಟಾ]] 
| classis = [[ಸಸ್ತನಿ|ಮ್ಯಾಮ್ಮಲಿಯಾ]]
| ordo = [[ದಂಶಕ|ರೋಡೆನ್ಟಿಯಾ]]
| subordo = [[Hystricomorpha|ಹಿಸ್ಟ್ರಿಕೊಮೋರ್ಫಾ]]
| familia = [[Caviidae|ಕ್ಯಾವಿಡೇ]]
| subfamilia = [[Hydrochoerinae|ಹೈಡ್ರೋಕೋರಿನೇ]]
| genus = ''[[Hydrochoerus|ಹೈಡ್ರೋಕೋರಸ್]]''
| species = '''''H. hydrochaeris'''''
| binomial = ''Hydrochoerus hydrochaeris''
| binomial_authority = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1766)
| range_map = Hydrochoerus hydrochaeris range.png
| range_map_caption = ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನಿವಾಸ
}}
[[File:Capybara Ueno Zoo 2009.ogv|thumb|ಕಪೈಬರಾ]]
ಕಪೈಬರಾವು [[ದಂಶಕ]]ಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಪ್ರಾಣಿ. [[ಅಗೌಟಿ]], [[ಚಿಂಚಿಲ್ಲಾ]], [[ಗಿನಿ ಹಂದಿ]] ಮೊದಲಾದವು ಈ ಪ್ರಾಣಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪ ಸಂಬಂಧಿಗಳು. ಇದರ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ ಆಗಿದ್ದು, [[ಸವನ್ನಾ]] ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು, ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಮೊದಲಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಲಮೂಲದ ಸಮೀಪ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವೊಂದು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೦೦ರಷ್ಟು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ೧೦ರಿಂದ ೧೫ [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳು ಇರುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಅವುಗಳ ಚರ್ಮ ಹಾಗೂ ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವು ಅಪಾಯದಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿಲ್ಲ.
==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ ಮತ್ತು ಆವಾಸ==
ದಂಶಕವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದು. ಹೈಡ್ರೊಕೀರಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಹೈಡ್ರೋಕೀರಸ್ ಎಂಬುದು ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯನಾಮ. [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ|ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ]]ದ ಮೂಲವಾಸಿ. [[ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕ|ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕ]]ದಲ್ಲೂ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಅರೆಜಲವಾಸಿಯಾದ ಇದು [[ಸರೋವರ|ಕೆರೆ]], ಕೊಳ, [[ನದಿ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಅವುಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ದಟ್ಟವಾದ [[ಕಾಡು]]ಗಳಲ್ಲೂ ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ.
==ಲಕ್ಷಣಗಳು==
ಕ್ಯಾಪಿಬಾರ ನೋಡಲು [[ಗಿನಿ ಹಂದಿ|ಗಿನಿಹಂದಿ]]ಯಂತೆಯೆ ಕಾಣುವುದಾದರೂ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಬಲು ದೊಡ್ಡದು. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಬೆಳೆದ ಪ್ರಾಣಿ ಸುಮಾರು 4' ಉದ್ದ ಇರುತ್ತದೆ. ತೂಕ 100-120 ಪೌಂ. ಇರುವುದುಂಟು. ಜಾಲವಿರುವ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳು(ಮುಂಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮತ್ತು ಹಿಂಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬೆರಳುಗಳಿವೆ), ಗೊರಸಿನಂಥ [[ಉಗುರು]], ವಿರಳವಾದ ಮೈಗೂದಲು, ಮೊಟಕಾದ ಕಿವಿಗಳು, ಸೀಳಿದ ಮೇಲ್ದುಟಿ, ಬಲು ಮೊಟಕಾದ ಬಾಲ, ಮೊಂಡುಮೂತಿ- ಇವು ಕ್ಯಾಪಿಬಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಕ್ಯಾಪಿಬಾರ ಸಂಘಜೀವಿ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 10-20 ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಗುಂಪುಗುಂಪಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. 
==ಆಹಾರ==
ಇದು ಹಗಲೆಲ್ಲ ಮರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದು ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಮತ್ತು ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತು ಹೊರಬಂದು ಆಹಾರಾನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಜಲಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಎಳೆಯ ಮರಗಳ [[ತೊಗಟೆ]] ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದೂ ಉಂಟು. ಕ್ಯಾಪಿಬಾರ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಅಷ್ಟು ಚುರುಕಾಗಿ ನಡೆಯಲಾರದು. ಶತ್ರುಗಳು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿದಾಗ ಕೊಂಚಮಟ್ಟಿಗೆ ಓಡುವುದಾದರೂ ಬಲುಬೇಗ ನೀರಿಗೆ ಹಾರಿಬಿಡುತ್ತದೆ; ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವೇಗವಾಗಿ ಈಜಬಲ್ಲುದು. ನೀರಿನೊಳಗೆ 7-8 ಮಿನಿಟುಗಳ ಕಾಲ ಮುಳುಗಿರಲೂ ಬಲ್ಲುದು.
==ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿ==
ಸ್ವಭಾವತಃ ಇದು ಬಲು ಸಾಧುಪ್ರಾಣಿ. ಆದರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿದಾಗ [[ಹಂದಿ]]ಯಂತೆ ಗುಟುರುಹಾಕುತ್ತ ತಿರುಗಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದುಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಮರಿ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಮರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದು ಸೂಲಿಗೆ 2-8; ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಕಾಲ 15-18 ವಾರಗಳು. ಹುಟ್ಟುವಾಗಲೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಮರಿಗಳು ಬಹಳ ಕಾಲ ತಾಯಿಯೊಡನೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾಪಿಬಾರ ಸುಮಾರು 8-10 ವರ್ಷ ಬದುಕಿರುತ್ತದೆ.
==ಉಪಯೋಗ==
ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುವುದುಂಟು.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}
{{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಪಿಬಾರ}}}
{{Commonscat|Hydrochoeris hydrochaeris}}

[[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು]]</text>
      <sha1>c7q1oi6omc2zmsdssqi8h5gb4omde9r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಇ.ಎಂ. ಫಾರ್ಸ್ಟರ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51205</id>
    <revision>
      <id>1374127</id>
      <parentid>1337510</parentid>
      <timestamp>2026-05-25T23:59:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1374127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23978" sha1="15788et06qi98p63r982he5ecbirvk4" xml:space="preserve">{{Infobox writer &lt;!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --&gt;
| name    = ಇ.ಎಂ. ಫಾರ್ಸ್ಟರ್
| image    = E. M. Forster von Dora Carrington, 1924-25.jpg
| imagesize  = 200px
| caption   = ''E. M. Forster'', by [[Dora Carrington]] c. 1924–1925
| birth_name = Edward Morgan Forster
| birth_date = {{birth date|df=yes|1879|1|1}}
| birth_place = [[Marylebone]], [[Middlesex]], England
| death_date = {{death date and age|df=yes|1970|6|7|1879|1|1}}
| death_place = [[Coventry]], Warwickshire, England
| occupation = Writer (novels, short stories, essays)
| nationality = English
| period   = 1901–70
| alma_mater = [[Tonbridge School]] &lt;br/&gt; [[King's College, Cambridge|King's College]], [[University of Cambridge|Cambridge]]
| genre    = [[Realism (arts)|Realism]], [[Symbolism (arts)|symbolism]], [[modernism]]
| subject   = Class division, gender, homosexuality
| signature  = E M Forster signature.jpg
}}
'''ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮಾರ್ಗನ್ ಫಾರ್ಸ್ಟರ್''' ಓಎಂಸಿಎಚ್[೧೮೭೯ ಜನವರಿ ೧ - ೧೯೭೦ಜೂನ್ ೭]ಇಂಗ್ಲೀಷ್ [[ಕಾದಂಬರಿಕಾರ]], ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಾರ, ಪ್ರಬಂಧಕಾರ ಮತ್ತು ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರ ಆಗಿದ್ದ. ಅವನು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವರ್ಗ ಭಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಬೂಟಾಟಿಕೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ತನ್ನ ವ್ಯಂಗ್ಯಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಯೋಜಿತ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
==ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳು==
*ಅವನು ಒಂದು ಐರಿಷ್ ಆಂಗ್ಲೋ ಮತ್ತು ವೆಲ್ಷ್ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. ಅವನು ಆಲಿಸ್ ಕ್ಲಾರಾ &quot;ಲಿಲಿ&quot;ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮಾರ್ಗನ್ ಲೆವೆಲ್ಲಿನ್ ಫಾರ್ಸ್ಟರ್, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಏಕಮಾತ್ರ ಪುತ್ರ ಅಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಹೆಸರು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹೆನ್ರಿ ಮೋರ್ಗನ್ ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ನೋಂದಣಿಯಾಯಿತು, ಆದರೆ ತನ್ನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅವರು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮಾರ್ಗನ್ ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.ಅತನ ತಂದೆ ಅವನನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾರ್ಗನ್ ಎಂದು ಕರೆಯತಿದ್ದನು. 
*ಮಾರ್ಗನ್ನ ಎರಡನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಮೊದಲು, ಅವನ ತಂದೆ ೩೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮೮೦ ರಂದು ಕ್ಷಯರೋಗದಿಂದ ಮರಣ ಹೊಂದಿದನು. ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ಪೂರ್ವಿಕರು ನಡುವೆ ಕ್ಲಾಫಾಮ್ ಪಂಥ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಚರ್ಚ್ ಒಳಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರು ಅಗಿದ್ರು. ನಿಧನರಾದ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಹಣ ಬದುಕಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಅಯಿತು. ಅ ಹಣದಿಂದ ಬರಹಗಾರರಾದರು.
*ಅವರು ಒಂದು ದಿನ ಬಾಲಕ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಯ ಕೆಂಟ್ನಲ್ಲಿನ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಟಕ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.ಗೆ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಜೊತೆ ಪ್ರಯಣಿಸಿದ್ದರು. ೧೮೯೭ ಮತ್ತು ೧೯೦೧ ನಡುವೆ, ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್,ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅವರು (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಕಾನ್ವರ್ಜ಼ಸ್ಜ಼ಣ್ ಸೊಸೈಟಿ ಹೆಸರಿನ) ಏಸುದೂತರ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ಸಮಾಜದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಇದರ ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯರು ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ೧೯೧೦ ಮತ್ತು ೧೯೨೦ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾಹ್ಯ ಬ್ಲೂರಮ್ಸ್ಬರಿ ಗುಂಪು ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು.
*ಲಾಂಗೆಸ್ಟ್ ಜರ್ನಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ನ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮನರಂಜನೆ ಇದೆ.ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಬಿಟ್ಟು ನಂತರ, ಕಾಂಟಿನೆಂಟ ಯೂರೊಫ್ಗೆ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಜೊತೆ ಪ್ರಯಣಿಸಿದ್ದರು.೧೯೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಈಜಿಪ್ಟ್, ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಭೇಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬರೆದರು.ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಬರೆದಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಲ್ಯಾಸಿಕ್ ಗೊಲ್ಡ್ಸ್ Lowes ಡಿಕಿನ್ಸನ್, ಪ್ರಥಮ ವಿಶ್ವ ಸಮರದಲ್ಲಿ,'ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವಿರೋಧಿ' ಎಂದರು, ನಂತರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೆಡ್ ಸ್ವಯಂ ಕ್ರಾಸ್, ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯ, ಈಜಿಪ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.
==ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ==
*ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ Tukojirao III ನೇ, ದೆವಾಸ್ ಮಹಾರಾಜರ ಖಾಸಗಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಲಳೆದರು ಹಾಗೂ೧೯೨೦ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಪೆಲ್ಸ್ ಆಗಿದ್ದ್ರು. 'ದೇವಿ ಹಿಲ್ 'ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲದ ಕತೆ ಬರೆದರು. ಭಾರತದಿಂದ ಲಂಡನ್ಗೆ ಮರಳಿದ ನಂತರ ಅವರು 'ಫಿಕ್ಷನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಟೈಟ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಮೆಮೊರಿಯಲ್ 'ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಕಾದಂಬರಿ.
* ಭಾರತ ಎ ಪ್ಯಾಸೇಜ್ (೧೯೨೪), ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಅವರು ಮೊದಲ ೧೯೨೫ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಎಲಿಜಾ ಫೇ ೧೭೫೬ -೧೮೧೬ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ನ ನಿಂದ ಬರೆಯಲ್ಪತಟ್ಟಿದ್ದವು: Rooks ನೆಸ್ಟ್ ಬಳಿ ಸ್ಟೀವನೇಜ್ನಲ್ಲಿ, ಹರ್ಟ್ಫೋರ್ಡ್ಶೈರ್, ರಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ಸ್ಮಾರಕ ಇದೆ. ಅವರು ಈಗ ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿದ್ದು 'ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ಕಂಟ್ರಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಐದು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಹಾಗು ಮೌರಿಸ್ ಅವರ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಸುಮಾರು ಅರವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಏಳನೇ ಕಾದಂಬರಿ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ.
*೧೯೦೫ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ ಏಂಜಲ್ಸ್ ಲಿಲಿಯ ಕುರಿತು ಬರೆದರು. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಧವೆಯೊಡನೆ ಒಬ್ಬ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಮನುಷ್ಯ ಪ್ರೇಮಪಾಶದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕುವ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಮತ್ತು Monteriano ನನ್ನು ಪುನಃ ಪಡೆಯಲು ತನ್ನ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಸಂಬಂಧಿಕರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಪಿಲಿಪ್ Herriton ಧ್ಯೇಯ ಹೆನ್ರಿ ಜೇಮ್ಸ್ ರಾಯಭಾರಿಗಳು ಲ್ಯಾಂಬರ್ಟ್ Strether ಆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ಕಾದಂಬರಿ ೧೯೨೭ ರಲಿ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಒಪ್ಪದೆ ಕೆಲಸ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಂಜಲ್ಸ್ ನಡೆಗೆ ಕುರಿತೂ ಅಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ Sturridge ನಿರ್ದೇಶನದ 1991 ಚಿತ್ರ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು.
*ಮುಂದೆ ೧೯೦೭ ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ಲಾಂಗೆಸ್ಟ್ ಜರ್ನಿ ಎಂಬುದು ಬಿಲ್ಡುಂಗ್ಸ್ ರೊಮಾನ್ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಲೇಖಕನಿಗೆ ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಹಿತವಾಗದ ಆಗ್ನೆಸ್ ಪೆಂಬ್ರೊಕ್ ಮದುವೆಯಾದ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು, ನಂತರದ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ನಿಂದ  Rickie ಎಲಿಯಟ್ ಕೆಳಗಿನ ತಲೆ ಕೆಳಗಾದ ಬಿಲ್ಡುಂಗ್ಸ್ರೊಮ್ಯನ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. Rickie ಕಾಡು ಮಲಸಹೋದರ ಸ್ಟೀಫನ್ Wonham ಪರಿಚಯಿಸಲು ಇದು ವಿಲ್ಟ್ಶೈರ್ನ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ, ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ಡಿ ಮತ್ತು DH ಲಾರೆನ್ಸ್ ಆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭವ್ಯ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪ್ರಯತ್ನಿ ಸುತ್ತದೆ.
*೧೯೦೮ ರಲ್ಲಿ ಫಾಸ್ಟರ್ ಮೂರನೇ ಕಾದಂಬರಿ, ಒಂದು ನೋಟ ಒಂದು ಕೊಠಡಿ, ತನ್ನ ಹಗುರವಾದ ಆಶಾವಾದ ವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ತನ್ನ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಕೃತಿಗೂ ಮೊದಲು,1901 ಎಂದು ಆರಂಭಿಸಿದರು; ಅದರ ಮುಂಚಿನ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಗೆ &quot;ಲೂಸಿ&quot; ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಪುಸ್ತಕ ಯುವ ಲೂಸಿ Honeychurch ತನ್ನ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ ಇಟಲಿ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಅವರು ಮುಕ್ತ ಚಿಂತನೆ ಜಾರ್ಜ್ ಎಮರ್ಸನ್ ಮತ್ತು ನಿಗ್ರಹಿತ ಸೌಂದರ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದು ಸೆಸಿಲ್ Vyse ನಡುವೆ ಮಾಡಬೇಕು ಆಯ್ಕೆಯ ಪರಿಶೋಧಿಸುತ್ತದೆ.
*ಜಾರ್ಜ್ ತಂದೆ ಶ್ರೀ ಎಮರ್ಸನ್ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಬಟ್ಲರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ಪ್ರಭಾವಿಸಿದ ಚಿಂತಕರು, ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ನೋಟ ಒಂದು ಕೊಠಡಿ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಐವರಿ ತಂಡವು ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಪಡೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಏಂಜಲ್ಸ್ ನಡೆಗೆ ಕುರಿತೂ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕೊಠಡಿ ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು. ಎರಡೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ Baedeker ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯೊಂದನ್ನು ಮತ್ತು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಳಜಿ ಸಣ್ಣ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು. ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸೆಲೆಸ್ಟಿಯಲ್ ವಿವಿಧೋದ್ದೇಶದ ಮತ್ತು ಎಟರ್ನಲ್ ಮೊಮೆಂಟ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಅವರ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಜೊತೆ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
*೧೯೧೦ ರಲ್ಲಿ ರ್ಹೋವರ್ಡ್ಸ್ ಎಂಡ್ Schlegels (ಬೋಹೀಮಿಯನ್ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳು) ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಡ್ವರ್ಡಿಯನ್ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ, ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ &quot;ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್&quot; ಕಾದಂಬರಿ, Wilcoxes (ಅವಿಚಾರದ plutocrats) ಮತ್ತು Basts (ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿರುವ ಕಡಿಮೆ ಮಧ್ಯಮ ಆಗಿದೆ ವರ್ಗ aspirants). ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ನ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪಾತ್ರಗಳು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಸಾಯುವ ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಏಂಜಲ್ಸ್ ನಡೆ, ಹೋವರ್ಡ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಮತ್ತು, ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷ ವಾಗಿ, ಲಾಂಗೆಸ್ಟ್ ಜರ್ನಿ ಗೆ ಕುರಿತೂ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.
*೧೯೨೪ ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ಭಾರತ ಎ ಪ್ಯಾಸೇಜ್ ಜೊತೆ ತಮ್ಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು. ಕಾದಂಬರಿ ತನ್ನ ವಿಷಯದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ನಂತರ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಲೆನ್ಸ್ ಮೂಲಕ ನೋಡಿದಾಗ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧ, ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ Englishwoman, ಅಡೆಲ quested, ಭಾರತೀಯ ಡಾ ಅಜೀಜ್, ಮತ್ತು ಮಾಡಿದರು ಅಥವಾ Marabar ಗುಹೆಗಳು ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ ಯಾವ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕಥೆ ಮೂಲಕ ವಸಾಹತು ರಾಜಕೀಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. 
*ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ಲೇಖಕ ಅಹ್ಮದ್ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಎವರಿಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಆವೃತ್ತಿ ತಮ್ಮ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ತನ್ನ ಟ್ವಿಲೈಟ್ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಸಿಯ ವನ್ನು ಮರಣಾನಂತರ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಅಂತಹ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕೌಂಟಿಗಳು, ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಹಾಜರಾದ ಅನುಭವವನ್ನು, ಮತ್ತು ವಿಲ್ಟ್ಶೈರ್ನ ಕಾಡು ಭೂದೃಶ್ಯ ಲಂಡನ್ ನ ಉಪನಗರಗಳು ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ಮೊದಲ ಮೂರು ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ಪರಿಚಿತ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಮರಳಿಸುತ್ತದೆ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಪ್ರೇಮ ಕಥೆ. 
*ಕಾದಂಬರಿ ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ನ ಸಲಿಂಗಕಾಮ ಹಿಂದೆ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿತ್ತು. ಇಂದಿನ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದು ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ತನ್ನ ಬರವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.
==ಕೀ ವಿಷಯಗಳ ಮಾಹಿತಿ==
*೧೯೫೯ ರಿಂದ ಫಾಸ್ಟರ್ ತಮ್ಮ ಸಾವಿನ ತನಕ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಮಾನವತಾವಾದಿಗಳು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ೧೯೬೩ ರವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಸಾವಿನ ತನಕ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಹ್ಯೂಮನಿಸ್ಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಸಲಹಾ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಮಾನವತಾವಾದಿ ಎಂದು ಅವನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳ ನಡುವೆಯೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. 
*ಅವರ ಮಾನವತಾವಾದಿ ವರ್ತನೆ &quot;ನಾನು ನಂಬುವ ಅಲ್ಲದ&quot; ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪ್ರಬಂಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. - ಕುತೂಹಲ, ಒಂದು ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸು, ಉತ್ತಮ ನಂಬಿಕೆ &quot;ಮಾನವತಾವಾದಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ, ಫಿಲಿಪ್ Whichelo, ಗೇ ಮತ್ತು ಲೆಸ್ಬಿಯನ್ ಹ್ಯೂಮನಿಸ್ಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ (GLHA), ಜಿಮ್ ಹೆರ್ರಿಕ್, ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದಾಗ, ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ಪದಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ರುಚಿ, ಮತ್ತು ಮಾನವ ಜನಾಂಗದ ನಂಬಿಕೆ. &quot;
*ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ಎರಡು ಪರಿಚಿತ ಕೃತಿಗಳು, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಹೋವರ್ಡ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಎ ಪ್ಯಾಸೇಜ್, ವರ್ಗ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಬದ್ಧವೈರ ಅನ್ವೇಷಿಸಿದರು. ಒಂದು ನೋಟ ಒಂದು ಕೊಠಡಿ ಯೋಗ್ಯತೆ ಮತ್ತು ವರ್ಗ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮಾನವ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಷ್ಟ ಮಾಡಬಹುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾದಂಬರಿ ದೀರ್ಘ ಅದರ ಮೂಲ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ನಂತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಉಳಿದ, ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಓದಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕೆಲಸ. 
*ಅವರ ಮರಣೋತ್ತರ ಕಾದಂಬರಿ ಮೌರಿಸ್ ಸಲಿಂಗಕಾಮ ಸಂಬಂಧ ಒಂದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರ್ಗ ರಾಜಿ ಸಾಧ್ಯತೆ ಪರಿಶೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಲೈಂಗಿಕತೆ ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕರು ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಪ್ರೀತಿ ಭಿನ್ನಲಿಂಗೀಯ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಯ ತನ್ನ ಬರಹ ವೃತ್ತಿ ಕೋರ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಕಾಣಬಹುದು ಯಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಹಲವಾರು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ರೀತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಿದರು.
* ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೌರಿಸ್ ಮುನ್ನುಡಿ, ತನ್ನ ಸಲಿಂಗಕಾಮವನ್ನು ಅವರ ಹೋರಾಟದ ವಿವರಿಸುತದೆ. ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ನ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಬರಹಗಳು, ಕಾದಂಬರಿ ಮೌರಿಸ್ ಮತ್ತು ಕಮ್ ಸಣ್ಣಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹ ದಿ ಲೈಫ್, ಸ್ವಲ್ಪ ತನ್ನ ಮರಣದ ನಂತರ ಪ್ರಕಟವಾದವು.
ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ತನ್ನ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಂತ್ರ ಸಂಕೇತಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆರು ಮತ್ತು ಅವರು ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ತನ್ನ ಬಾಂಧವ್ಯ (ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ ರೋಜರ್ ಫ್ರೈ ಮೂಲಕ) ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತನ್ನ ಸಂಕೇತಗಳ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಹೋವರ್ಡ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಎಲ್ಮ್ ಎಲ್ಮ್ ಮರ. ಭಾರತ ಎ ಪ್ಯಾಸೇಜ್ ಆ ಕಾದಂಬರಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ಮೂರ್ ಶ್ರೀಮತಿ ವಿಲ್ಕಾಕ್ಸ್ ಪಾತ್ರಗಳು ಕಳೆದ ಒಂದು ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಲಿಂಕ್, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೀರಿ ಜನರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಹೊಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ.
==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು==
* [http://emforster.de/ Aspects of E.M. Forster]
* [http://www.musicandmeaning.com/forster/ 'Only Connect': The unofficial Forster site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241208003801/https://www.musicandmeaning.com/forster/ |date=2024-12-08 }}
* [http://www.emforster.info/ Pharos: E. M. Forster]
* [http://ljhammond.com/cwgt/07.htm#48 The Zen Spirit in Forster]
* {{gutenberg author|id=E.+M.+Forster|name=E. M. Forster}} (plain text and HTML)
* [https://archive.org/search.php?query=creator%3Ae.m.%20forster%20-contributor%3Agutenberg%20AND%20mediatype%3Atexts Works by E. M. Forster] at [[Internet Archive]] (scanned early editions illustrated)
*[http://research.hrc.utexas.edu:8080/hrcxtf/view?docId=ead/00039.xml&amp;query=Forster&amp;query-join=and E.M. Forster Collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120218061703/http://research.hrc.utexas.edu:8080/hrcxtf/view?docId=ead%2F00039.xml&amp;query=Forster&amp;query-join=and |date=2012-02-18 }} at the [[Harry Ransom Center]] at the [[University of Texas at Austin]]
*[http://beta.worldcat.org/archivegrid/?p=1&amp;q=e.m.+forster+1879 Additional E.M. Forster manuscript items] are housed at various archival repositories.
* {{cite journal| url=http://www.theparisreview.org/interviews/5219/the-art-of-fiction-no-1-e-m-forster| work= The Paris Review| title=E. M. Forster, The Art of Fiction No. 1| date=Spring 1953| author= P. N. Furbank &amp; F. J. H. Haskell }}
*[http://mulibraries.missouri.edu/specialcollections/lago.htm Mary Lago Collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130719212129/http://mulibraries.missouri.edu/specialcollections/lago.htm |date=2013-07-19 }} at the [[University of Missouri]] Libraries. Research papers of a Forster scholar.
* [http://www.outgay.co.uk/wdg4.html ''With Downcast Gays''], Andrew Hodges and David Hutter, The Gay Liberation pamphlet (1974)
* [http://www.glbtq.com/literature/forster_em.html E.M. Forster] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061019234129/http://www.glbtq.com/literature/forster_em.html |date=2006-10-19 }} on [[glbtq.com]]

{{Refimprove}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕರು]]
[[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]]</text>
      <sha1>15788et06qi98p63r982he5ecbirvk4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಗೇಬ್ರಿಯೆಲೊ ಕ್ಯಾಬ್ರರಾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80634</id>
    <revision>
      <id>1374140</id>
      <parentid>1345399</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T04:53:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <comment>ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆ</comment>
      <origin>1374140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12706" sha1="mb8qkx3mefnx5vyr3f91j55qts2fv8i" xml:space="preserve">[[File:Ottavio Leoni, Gabriello Chiabrera, 1625, NGA 159736.jpg|thumb|200px|ಗೇಬ್ರಿಯೆಲೊ ಕ್ಯಾಬ್ರರಾ]]

'''ಗೇಬ್ರಿಯೆಲೊ ಕ್ಯಾಬ್ರರಾ''' (ಜೂನ್ 8, 1552 – ಒಕ್ಟೋಬರ್ 14, 1638). [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಕವಿ.ಇವರು ಇಟಲಿಯ ಸವೋನದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಇವರು ರೋಮ್ ನಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು,ಆದರೆ ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನವರು ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ ಸವೋನಾಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು ನಂತರ ಕೆಲ ದಿನಗಳಲ್ಲಲ್ಲೆ [[ರೋಮ್]] ಗೆ ವಾಪಸ್ಸಾದರು. ತನ್ನ ಕಾಲದ ರಾಜರುಗಳನೇಕರ ಕೃಪಾದೃಷ್ಟಿಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿ ಸುಖಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಿದವ. [[ಭಾವಗೀತೆ]]ಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ನೂತನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಪಿಂಡಾರ್ ಕವಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬರೆದ ಹಲವು ವಿಡಂಬನ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಲಘುಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಈತನ ಕಲಾಪ್ರೌಢಿಮೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. [[ವಿಲಿಯಂ ವರ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್|ವಡ್ರ್ಸ್‍ವರ್ತ್]] ಕವಿ ಈತನನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಈತನ ಕೆಲವು ಚರಮವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ.ತನ್ನ ಆಯ್ಕೆಯ ಕವಿಗಳು ಪಿಂಡಾರ್ ಮತ್ತು [[ಅನಾಕ್ರಿಯಾನ್|ಅನಕ್ರೀಯಾನ್]] ಆಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಈ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಿದನೆಂದರೆ,ತನ್ನ ನಾಲಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಲಯ ಮತ್ತು ರಚನೆಗಳು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಆಗುವವರೆಗು ತನ್ನ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡನು.
== ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ==

ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವನಿಗೆ, ಅವನ ತಂದೆ ಗೇಬ್ರಿಯೆಲೊ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು, ಅವರು ಹುಟ್ಟುವ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಮೊದಲು ನಿಧನರಾದರು. ಅವನ ತಾಯಿ ಗೆರೋನಿಮಾ ಮುರಸಾನ ಮರುಮದುವೆಯಾದರು, ಮತ್ತು ಚಿಯಾಬ್ರೆರಾ ಅವರನ್ನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅವನ ತಂದೆಯ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಪಾಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು. 1561 ರಿಂದ, ಅವನು ರೋಮ್‌ನ ಜೆಸ್ಯೂಟ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದನು, ಆದರೆ 1576 ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೀಮಂತನೊಂದಿಗಿನ ಸಂಘರ್ಷದ ನಂತರ ಪಾಪಲ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟನು , ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವನು ತನ್ನ ಊರಿಗೆ ಹಠಾತ್ತನೆ ಮರಳಬೇಕಾಯಿತು. ಸವೋನಾದಲ್ಲಿ, ಅವನು ಸ್ಥಳೀಯ ಕುಲೀನರೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಜಗಳಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದನು . ಇಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ಅವನು ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲ,ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1579 ಮತ್ತು 1585 ರ ನಡುವೆ ನಗರವನ್ನು ತೊರೆಯಬೇಕಾಯಿತು.

೧೬೦೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಾರಿಯಾ ಡಿ ಮೆಡಿಸಿಯ ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಜುಲೈ ೨೯, ೧೬೦೨ ರಂದು, ಅವರು ಲೆಲಿಯಾ ಪವೇಸ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ದಂಪತಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವರು ಆ ಮಹಿಳೆಯ ಸೋದರಳಿಯ ಗಿಯುಲಿಯೊ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಪಾಲನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು, ಯುವಕನು ತನ್ನ ತಂದೆ ಲೆಲಿಯಾಳ ಸಹೋದರನ ಮರಣದ ನಂತರ ಪಡೆದ ಗಣನೀಯ ಆನುವಂಶಿಕತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ನೀಡಿದ ವಿವರಣೆಯಿಂದ, ಅವರು ಮಧ್ಯಮ ಎತ್ತರದವರಾಗಿದ್ದರು, &quot;ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಕೂದಲಿನವರಾಗಿದ್ದರು&quot;, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮೀಪದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು (&quot;ಅವರು ದೂರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಇತರರು ಗಮನಿಸಲಿಲ್ಲ&quot;), ಅವರ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಮಿತವ್ಯಯಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ನಿದ್ರೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.

=== ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗ್ರಹ ===

''ಚಿಯಾಬ್ರೆರಾ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನವು ಅವರಿಗೆ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿದ್ದಾಗ, ೧೫೮೨ ರಲ್ಲಿ, &quot;ಗೋಟಿಯೇಡ್&quot; ಎಂಬ'' ಕವಿತೆಯನ್ನು ಬರೆಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು . ಅಂದಿನಿಂದ ಅವರ ಮರಣದವರೆಗೂ, ಅವರು ಬಹುತೇಕ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಅವರ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ''ಸಂಗ್ರಹ'' - ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಘನ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದೆ, ಇದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ''ವಿಟಾ ಡಿ ಗೇಬ್ರಿಯೆಲೊ ಚಿಯಾಬ್ರೆರಾ ಸ್ಕ್ರಿಟ್ಟಾ ಡ ಲುಯಿ ಮೆಡೆಸಿಮೊ'' (&quot;ಅವರು ಸ್ವತಃ ಬರೆದ ಗೇಬ್ರಿಯೆಲೊ ಚಿಯಾಬ್ರೆರಾ ಅವರ ಜೀವನ&quot;) ನಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ - ಇದು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಅವರ ಶ್ರೀಮಂತ ಮೂಲವು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಆದರೆ, ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ದೈನಂದಿನ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಜನರ ಅಗತ್ಯತೆಗಳ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಓದುಗರಾಗುವುದು ಅವರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ '','' ಅವರ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅವರು ಗಮನಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರು, ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಾಲದ ಚರಿತ್ರಕಾರರಾಗಲು ಬಯಸಿದ್ದರು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.

ಅವರಿಗೆ ಪ್ರೊಪರಾಕ್ಸಿಟೋನ್ ಪ್ರಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ಇದ್ದರೂ , ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು (ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಉಚ್ಚಾರಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಸವಿಲ್ಲದ ಪದ್ಯಗಳು ಸಹ) ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರು , ವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವಾಗಲೂ ತಾಜಾ ಮತ್ತು ಹಗುರವಾದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರು; ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ರೀತಿಯ.

''ಗೊಟಿಯಾಡೆ'' ಜೊತೆಗೆ , ಅವರು ಇತರ ನಾಲ್ಕು ಕವನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: ''ಅಮೆಡೆಡ್'' , ''ಫೈರೆನ್ಜ್'' , ''ಫಾರೆಸ್ಟೊ'' ಮತ್ತು ''ರುಗ್ಗೀರೊ'' , ವೀರರ ( ''ಪಿಂಡಾರಿಚೆ'' ) ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿ ( ''ಅನಾಕ್ರಿಯೊಂಟಿಚೆ'' ) ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಂಗ್ರಹಗಳು, ಪವಿತ್ರ ಮತ್ತು ಅಪವಿತ್ರ ಕವನಗಳು, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮೀಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಶೆರ್ಜೋಸ್ ( ''ವೆಂಡೆಮ್ಮಿ ಡಿ ಪರ್ನಾಸೊ'' , ಡ್ರಾಮಾ , ಪರ್ನಾಸೊ , ಡ್ರಾಮಾ ) , ಇತ್ಯಾದಿ

ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು (ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ''ಆರ್ಸ್ ಪೊಯೆಟಿಕಾದವುಗಳು'' ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ ), ಸಮಾಧಿ ಬರಹಗಳು , ಧರ್ಮೋಪದೇಶಗಳು, ಭಾಷಣಗಳು, ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಗಳು ಸೇರಿವೆ .

=== ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ===
ಚಿಯಾಬ್ರೆರಾ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಜಿನೋವಾ (ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲ ತಂಗಿದ್ದ ನಗರ ಮತ್ತು ಪೆಗ್ಲಿಯ ವಿಲ್ಲಾ ಡುರಾಝೊ-ಪಲ್ಲವಿಸಿನಿ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೀದಿ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕದ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ) , ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ , ಮಾಂಟುವಾ ( 1608 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ಕೊ ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಅವರ ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು) ಮತ್ತು ಟುರಿನ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು .

೧೬೨೩ ರಿಂದ ಅವರು ರೋಮ್ ಜೊತೆಗೂ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೋಪ್ ಅರ್ಬನ್ VIII ರೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಸ್ನೇಹಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು .

ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ವಾಲ್ಟೆಲ್ಲಿನಾ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ , ಅವರು ಸವೊಯ್‌ನ ಡ್ಯೂಕ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಎಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ I ರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮುರಿದರು , ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ನಲವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.

ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲೆಜಿನೊದ ಸವೊನಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪಟ್ಟಣದ ಒಂದು ಭವನದಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು, ಅದು ''ಮುಸಾರಮ್ ಒಪಿಬಸ್ ಆಗಿತ್ತು. 1629 ರಲ್ಲಿ,'' ಜಿನೋವಾದ ಡೋಗ್ ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಸ್ಪಿನೋಲಾ ಅವರ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಷಣವನ್ನು ನೀಡಲು ಅವರು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದರು .


==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು==
* {{Gutenberg author |id=Chiabrera,+Gabriello | name=Gabriello Chiabrera}}
* {{Internet Archive author |sname=Gabriello Chiabrera}}
{{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಬ್ರರಾ, ಗೇಬ್ರಿಯೆಲೊ}}


{{Unreferenced}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]]</text>
      <sha1>mb8qkx3mefnx5vyr3f91j55qts2fv8i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86072</id>
    <revision>
      <id>1374142</id>
      <parentid>1348129</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T05:39:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amherst99</username>
        <id>19473</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1374142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7092" sha1="d6w6i20e4q0ay8u0w0pweh4q5gup384" xml:space="preserve">[[ಚಿತ್ರ:Pharmacie in Paulista Avenue.jpg|thumb]]

'''ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧ''', ( Generic drug ) ರೋಗ ಲಕ್ಷಣ ನಿವಾರಣೆ, ಅದರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಉಪಚಾರ ಮತ್ತು ನಿರೋಧನೆಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತು ಅಥವಾ  ಔಷಧ.ಇದು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಔಷಧಗಳಿಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಔಷಧ ಪ್ರಮಾಣ, [[ಶಕ್ತಿ]], ಆಡಳಿತ, ಗುಣಮಟ್ಟ   ಪ್ರಮಾಣವು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರಿನ  ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ  ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Generic Medicines and Branded Medicines|url=https://www.myvmc.com/treatments/generic-medicines-and-branded-medicines/|website=www.myvmc.com accessdate 26 February 2017|access-date=26 ಫೆಬ್ರವರಿ 2017|archive-date=19 ಏಪ್ರಿಲ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419143028/http://www.myvmc.com/treatments/generic-medicines-and-branded-medicines/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧ ಬಗ್ಗೆ ==
ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಂಪನಿಗೆ  ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವದಿಲ್ಲ  ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧಗಳು ತಯಾರಾಗುವ  [[ದೇಶ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ  ಸರಕಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ   ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.  ಅವನ್ನು  ತಯಾರಕ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಒಂದು  ಸ್ವಾಮ್ಯವಲ್ಲದ  ಹೆಸರಿನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧ ಮೂಲ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಂದಿರುವ  ಸೂತ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಕ್ರಿಯ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.ಅಮೇರಿಕಾದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು [[ಔಷಧ]] ಆಡಳಿತ (ಎಫ್ಡಿಎ) ಪ್ರಕಾರ  ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷದ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ,ಒಂದು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ  ಬಯೋ ಇಕ್ವಲೆಂಟ್   ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಇರಬೇಕು. ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ [[ಹೆಸರು]] ಫಾರ್ಮಕೋಕಿನೆಟಿಕ್,ಫಾರ್ಮಕೋಡೈನಾಮಿಕ್ ಗೆ  ಪೂರಕವಾಗಿರಬೇಕು.ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಜೆನೆರಿಕ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಔಷಧ, ಮೂಲ ಡೆವಲಪರ್ ನೀಡುವ ಪೇಟೆಂಟ್ ರಕ್ಷಣೆ ಅವಧಿ ನಂತರ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Generic Drugs|url=https://www.fda.gov/downloads/Drugs/DevelopmentApprovalProcess/SmallBusinessAssistance/ucm127615.pdf|website=fda.gov accessdate 26 February 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Generic Drugs: Questions and Answers|url=https://www.fda.gov/Drugs/ResourcesForYou/Consumers/QuestionsAnswers/ucm100100.htm|website=fda.gov accessdate 26 February 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://vijaykarnataka.indiatimes.com/district/udupi/-30-40-/articleshow/54923774.cms ಶೇ. 30ರಿಂದ 40 ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ಸಿಗಲಿದೆ ಜೆನೆರಿಕ್‌ ಔಷಧ  vijaykarnataka.indiatimes.com]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://aimdrjournal.com/pdf/vol3Issue1/PC_OA_Publication.pdf |title=Comparison of Generic and Branded Drugs on Cost Effective and Cost Benefit Analysis  www.aimdrjournal.com |access-date=2017-02-26 |archive-date=2017-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170101231643/http://aimdrjournal.com/pdf/vol3Issue1/PC_OA_Publication.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
==ವ್ಯತ್ಯಾಸ==
ಜೆನೆರಿಕ್‌ ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡೆಡ್‌ ಔಷಧಗಳ ನಡುವೆ ಬೆಲೆಯ ಹೊರತಾಗಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವದಿಲ್ಲ. ಸಮೀಕರಣ, ಪ್ರಮಾಣ, ಪರಿಣಾಮ, ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ, ಸುರಕ್ಷೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.ಬ್ರ್ಯಾಂಡೆಡ್‌ ಔಷಧಗಳಿಗೆ ಬದಲಿಯಾದ ಜೆನೆರಿಕ್‌ ಔಷಧಗಳ ಖರೀದಿಸುವುದರಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಶೇ.50-70ರಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;[http://www.mobilevk.com/business/articles/how-to-save-money-in-medicines/articleshow/55913475.cms ಮೆಡಿಸಿನ್‌ ಬಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಸು ಉಳಿಸೋದು ಹೇಗೆ?,Vijay Karnataka]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://m.prajavani.net/article/2017_04_23/486307  ಜನರಿಕ್‌ ಔಷಧ ಸೂಚಿಸಿ ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಂಡಳಿ (ಎಂಸಿಐ) ]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==ಇದನ್ನು ನೋಡಿ==
* [[:en:Pharmaceutical industry in India|ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಉದ್ಯಮ]]
* [[:en:Medical Council of India|ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯ ಮಂಡಳಿ]]

==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು==
* [http://www.ama-assn.org/go/usan United States Adopted Names Program, generic drug naming process, lists of adopted names]
* [http://www.fda.gov/cder/ogd/ USFDA, Office of Generic Drugs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090528175742/http://www.fda.gov/cder/ogd/ |date=2009-05-28 }}
* [http://www.dh.gov.uk/PolicyAndGuidance/MedicinesPharmacyAndIndustry/GenericMedicines/fs/en UK Department of Health, generic drugs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070301044509/http://www.dh.gov.uk/PolicyAndGuidance/MedicinesPharmacyAndIndustry/GenericMedicines/fs/en |date=2007-03-01 }}
* [http://www.medicalletter.org The Medical Letter on Drugs and Therapeutics]
* [http://bebac.at/Guidelines.htm Collection of national and international Guidelines]
* [http://www.gphaonline.org/ ''GPhA'' Generic Pharmaceutical Association]
* [http://recherche-search.gc.ca/s_r?t3mpl1t34d=2&amp;s5t34d=canada&amp;l7c1l3=eng&amp;S_08D4T.1ct57n=search&amp;S_08D4T.s3rv5c3=advanced&amp;S_S20RCH.l1ng91g3=eng&amp;S_S20RCH.p1r1m3tr5cF53lds=department%2Cparamdocyear&amp;S_F8LLT2XT.5gn7r36p3r1t7rs=true&amp;S_F8LLT2XT=generic+drugs&amp;S_F8LLT2XT.t3xt6p3r1t7r=OR&amp;S_d1t3fr7m.f53ld=documentdate&amp;S_d1t3fr7m.d1t36p3r1t7r=gt&amp;S_d1t3fr7m.v1l93=&amp;S_d1t3t7.f53ld=documentdate&amp;S_d1t3t7.d1t36p3r1t7r=lt&amp;S_d1t3t7.v1l93=&amp;S_m5m3typ3.sp3c5f53r=INDEX&amp;S_m5m3typ3.t3xt6p3r1t7r=OR&amp;S_m5m3typ3.v1l93=&amp;S_S20RCH.d7csP3rP1g3=10 ''Canada'' Generic Drugs: Government of Canada and Health Canada]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{reflist}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಔಷಧ]]
[[ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ]]</text>
      <sha1>d6w6i20e4q0ay8u0w0pweh4q5gup384</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1374143</id>
      <parentid>1374142</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T05:39:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amherst99</username>
        <id>19473</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1374143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7092" sha1="j6fysnk51lzqbwsoz1epa8pm34zi6z6" xml:space="preserve">[[ಚಿತ್ರ:Pharmacie in Paulista Avenue.jpg|thumb]]

'''ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧ''', ( generic drug ) ರೋಗ ಲಕ್ಷಣ ನಿವಾರಣೆ, ಅದರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಉಪಚಾರ ಮತ್ತು ನಿರೋಧನೆಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತು ಅಥವಾ  ಔಷಧ.ಇದು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಔಷಧಗಳಿಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಔಷಧ ಪ್ರಮಾಣ, [[ಶಕ್ತಿ]], ಆಡಳಿತ, ಗುಣಮಟ್ಟ   ಪ್ರಮಾಣವು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರಿನ  ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ  ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Generic Medicines and Branded Medicines|url=https://www.myvmc.com/treatments/generic-medicines-and-branded-medicines/|website=www.myvmc.com accessdate 26 February 2017|access-date=26 ಫೆಬ್ರವರಿ 2017|archive-date=19 ಏಪ್ರಿಲ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419143028/http://www.myvmc.com/treatments/generic-medicines-and-branded-medicines/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧ ಬಗ್ಗೆ ==
ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಂಪನಿಗೆ  ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವದಿಲ್ಲ  ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧಗಳು ತಯಾರಾಗುವ  [[ದೇಶ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ  ಸರಕಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ   ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.  ಅವನ್ನು  ತಯಾರಕ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಒಂದು  ಸ್ವಾಮ್ಯವಲ್ಲದ  ಹೆಸರಿನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧ ಮೂಲ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಂದಿರುವ  ಸೂತ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಕ್ರಿಯ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.ಅಮೇರಿಕಾದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು [[ಔಷಧ]] ಆಡಳಿತ (ಎಫ್ಡಿಎ) ಪ್ರಕಾರ  ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷದ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ,ಒಂದು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ  ಬಯೋ ಇಕ್ವಲೆಂಟ್   ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಇರಬೇಕು. ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ [[ಹೆಸರು]] ಫಾರ್ಮಕೋಕಿನೆಟಿಕ್,ಫಾರ್ಮಕೋಡೈನಾಮಿಕ್ ಗೆ  ಪೂರಕವಾಗಿರಬೇಕು.ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಜೆನೆರಿಕ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಔಷಧ, ಮೂಲ ಡೆವಲಪರ್ ನೀಡುವ ಪೇಟೆಂಟ್ ರಕ್ಷಣೆ ಅವಧಿ ನಂತರ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Generic Drugs|url=https://www.fda.gov/downloads/Drugs/DevelopmentApprovalProcess/SmallBusinessAssistance/ucm127615.pdf|website=fda.gov accessdate 26 February 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Generic Drugs: Questions and Answers|url=https://www.fda.gov/Drugs/ResourcesForYou/Consumers/QuestionsAnswers/ucm100100.htm|website=fda.gov accessdate 26 February 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://vijaykarnataka.indiatimes.com/district/udupi/-30-40-/articleshow/54923774.cms ಶೇ. 30ರಿಂದ 40 ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ಸಿಗಲಿದೆ ಜೆನೆರಿಕ್‌ ಔಷಧ  vijaykarnataka.indiatimes.com]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://aimdrjournal.com/pdf/vol3Issue1/PC_OA_Publication.pdf |title=Comparison of Generic and Branded Drugs on Cost Effective and Cost Benefit Analysis  www.aimdrjournal.com |access-date=2017-02-26 |archive-date=2017-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170101231643/http://aimdrjournal.com/pdf/vol3Issue1/PC_OA_Publication.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
==ವ್ಯತ್ಯಾಸ==
ಜೆನೆರಿಕ್‌ ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡೆಡ್‌ ಔಷಧಗಳ ನಡುವೆ ಬೆಲೆಯ ಹೊರತಾಗಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವದಿಲ್ಲ. ಸಮೀಕರಣ, ಪ್ರಮಾಣ, ಪರಿಣಾಮ, ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ, ಸುರಕ್ಷೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.ಬ್ರ್ಯಾಂಡೆಡ್‌ ಔಷಧಗಳಿಗೆ ಬದಲಿಯಾದ ಜೆನೆರಿಕ್‌ ಔಷಧಗಳ ಖರೀದಿಸುವುದರಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಶೇ.50-70ರಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;[http://www.mobilevk.com/business/articles/how-to-save-money-in-medicines/articleshow/55913475.cms ಮೆಡಿಸಿನ್‌ ಬಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಸು ಉಳಿಸೋದು ಹೇಗೆ?,Vijay Karnataka]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://m.prajavani.net/article/2017_04_23/486307  ಜನರಿಕ್‌ ಔಷಧ ಸೂಚಿಸಿ ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಂಡಳಿ (ಎಂಸಿಐ) ]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==ಇದನ್ನು ನೋಡಿ==
* [[:en:Pharmaceutical industry in India|ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಉದ್ಯಮ]]
* [[:en:Medical Council of India|ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯ ಮಂಡಳಿ]]

==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು==
* [http://www.ama-assn.org/go/usan United States Adopted Names Program, generic drug naming process, lists of adopted names]
* [http://www.fda.gov/cder/ogd/ USFDA, Office of Generic Drugs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090528175742/http://www.fda.gov/cder/ogd/ |date=2009-05-28 }}
* [http://www.dh.gov.uk/PolicyAndGuidance/MedicinesPharmacyAndIndustry/GenericMedicines/fs/en UK Department of Health, generic drugs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070301044509/http://www.dh.gov.uk/PolicyAndGuidance/MedicinesPharmacyAndIndustry/GenericMedicines/fs/en |date=2007-03-01 }}
* [http://www.medicalletter.org The Medical Letter on Drugs and Therapeutics]
* [http://bebac.at/Guidelines.htm Collection of national and international Guidelines]
* [http://www.gphaonline.org/ ''GPhA'' Generic Pharmaceutical Association]
* [http://recherche-search.gc.ca/s_r?t3mpl1t34d=2&amp;s5t34d=canada&amp;l7c1l3=eng&amp;S_08D4T.1ct57n=search&amp;S_08D4T.s3rv5c3=advanced&amp;S_S20RCH.l1ng91g3=eng&amp;S_S20RCH.p1r1m3tr5cF53lds=department%2Cparamdocyear&amp;S_F8LLT2XT.5gn7r36p3r1t7rs=true&amp;S_F8LLT2XT=generic+drugs&amp;S_F8LLT2XT.t3xt6p3r1t7r=OR&amp;S_d1t3fr7m.f53ld=documentdate&amp;S_d1t3fr7m.d1t36p3r1t7r=gt&amp;S_d1t3fr7m.v1l93=&amp;S_d1t3t7.f53ld=documentdate&amp;S_d1t3t7.d1t36p3r1t7r=lt&amp;S_d1t3t7.v1l93=&amp;S_m5m3typ3.sp3c5f53r=INDEX&amp;S_m5m3typ3.t3xt6p3r1t7r=OR&amp;S_m5m3typ3.v1l93=&amp;S_S20RCH.d7csP3rP1g3=10 ''Canada'' Generic Drugs: Government of Canada and Health Canada]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{reflist}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಔಷಧ]]
[[ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ]]</text>
      <sha1>j6fysnk51lzqbwsoz1epa8pm34zi6z6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಅಜಿಂಕ್ಯ ರಹಾನೆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88798</id>
    <revision>
      <id>1374110</id>
      <parentid>1334283</parentid>
      <timestamp>2026-05-25T13:22:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1374110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12455" sha1="4a2r5e60v9gb2rf5cjld0tbyrwm3zia" xml:space="preserve">{{infobox ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
|          playername = ಅಜಿಂಕ್ಯ ರಹಾನೆ
|               image = Ajinkya Rahane 2016 (cropped).jpg
|         image_size  = 250px
|             country = ಭಾರತ
|            fullname = ಅಜಿಂಕ್ಯ ಮಧುಕರ್ ರಹಾನೆ
|            nickname = ಜಿಂಕ್ಸ್,ಅಜ್ಜು
|              living = true
|          dayofbirth = ೦೬
|        monthofbirth = ಜೂನ್
|         yearofbirth = ೧೯೮೮
|        placeofbirth = [[ಅಹ್ಮದ್ ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ]]
|      countryofbirth = [[ಭಾರತ]]
|                role = [[ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್|ಅಗ್ರ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್]]
|             batting = ಬಲಗೈ 
|             bowling = ಬಲಗೈ  [[ಸೀಮ್ ಬೌಲಿಂಗ್|ಮಧ್ಯಮ]]
|       international = true
|       testdebutdate = ಮಾರ್ಚ್ ೨೨
|       testdebutyear = ೧೯೮೯
|    testdebutagainst = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ.
|             testcap = ೨೭೮
|        lasttestdate = ಅಗಸ್ಟ್ ೧೨
|        lasttestyear =೨೦೧೭
|     lasttestagainst = ಶ್ರೀಲಂಕಾ
|        odidebutdate = ೦೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್
|        odidebutyear = ೨೦೧೧
|     odidebutagainst = ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್
|              odicap = ೧೯೧
|            odishirt = ೨೭
|         lastodidate = ೦೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್
|         lastodiyear = ೨೦೧೭
|      lastodiagainst = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ
|       T20Idebutdate = ೩೧ ಅಗಸ್ಟ್
|       T20Idebutyear = ೨೦೧೧
|    T20Idebutagainst = ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್
|             T20Icap = ೩೯
|        lastT20Idate = ೨೮ ಅಗಸ್ಟ್
|        lastT20Iyear = ೨೦೧೬
|     lastT20Iagainst = ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್
|           T20Ishirt = ೨೭ 
|               club1 = [[ಮುಂಬಯಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ಮುಂಬಯಿ]]
|               year1 = ೨೦೦೭ರಿಂದ 
|               club2 = [[ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್]]
|               year2 = ೨೦೦೮-೨೦೧೦
|               club3 = [[ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್]]
|               year3 = ೨೦೧೧-೨೦೧೫
|         clubnumber3 = 3
|               club4 = ರೈಸಿಂಗ್ ಪುಣೆ ಸೂಪರ್ ಜೈಯಂಟ್ಸ್
|               year4 = ೨೦೧೬ 
| clubnumber4 = 3 
|             columns =೪ 
|             column1 = [[ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್|ಟೆಸ್ಟ್]]
|            matches1 = ೪೦
|               runs1 = ೨೮೦೯
|            bat avg1 = ೪೭.೬೧
|           100s/50s1 = ೯/೧೨
|          top score1 = ೧೮೮
|         deliveries1 = -
|            wickets1 = -
|           bowl avg1 = -
|            fivefor1 = -
|             tenfor1 = -
|       best bowling1 = -
|  catches/stumpings1 = ೫೨/-
|             column2 = [[ಏಕ ದಿನ ಪಂದ್ಯ|ಏ.ದಿ.ಪ]]
|            matches2 = ೮೪
|               runs2 = ೨೮೨೨
|            bat avg2 = ೩೫.೨೭
|           100s/50s2 = ೦೩/೨೩
|          top score2 = ೧೧೧
|         deliveries2 = -
|            wickets2 = -
|           bowl avg2 = -
|            fivefor2 = -
|             tenfor2 = -
|       best bowling2 = -
|  catches/stumpings2 = ೪೭/–
|             column3 = ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್
|            matches3 = ೨೦
|               runs3 = ೩೦೫೭
|            bat avg3 = ೩೩.೫೯
|           100s/50s3 = ೧/೨೫
|          top score3 = ೧೦೩
|         deliveries3 = -
|            wickets3 = -
|           bowl avg3 = -
|            fivefor3 = -
|             tenfor3 = -
|       best bowling3 = ೩/೧೦
|  catches/stumpings3 = ೧೬
|             column4 = [[ಪಟ್ಟಿ ಎ ಕ್ರಿಕೆಟ್|ಪಟ್ಟಿ ಎ]]
|            matches4 = ೧೦೪
|               runs4 = ೮೬೨೬
|            bat avg4 = ೫೬.೦೧
|           100s/50s4 = ೨೯/೩೬
|          top score4 = ೨೬೫
|         deliveries4 = ೪೨
|            wickets4 = ೩
|           bowl avg4 = ೧೪.೩೩
|            fivefor4 = -
|             tenfor4 = -
|       best bowling4 = ೨/೩೬
|  catches/stumpings4 = ೧೦೭/–
|                date=  ೦೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್
|                year = ೨೦೧೭
|              source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/277916.html Cricinfo
|            
}}

'''ಅಜಿಂಕ್ಯ ಮಧುಕರ್ ರಹಾನೆ''' ಓರ್ವ ಭಾರತೀಯ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಆಟಗಾರ. [[ಭಾರತ]]ದ [[ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ತಂಡದ ಉಪನಾಯಕ. ಇವರು ಬಲಗೈ ಅರಂಭಿಕ ಆಟಗಾರ.
&lt;ref&gt;http://www.cricbuzz.com/profiles/1447/ajinkya-rahane&lt;/ref&gt;

== ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ==

ರಹಾನೆಯವರು ಜೂನ್ ೦೬, ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ [[ಅಹ್ಮದ್ ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಮಧುಕರ್ ಬಾಬು ರಹಾನೆ ಹಾಗು ಸುಜಾತ ರಹಾನೆಯವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ೧೭ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಹಾನೆ, ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗನಾದ ಪ್ರವೀಣ್ ಆಮ್ರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಎಸ್.ವಿ.ಜೋಶಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಶುರುಮಾಡಿದರು.

== ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ==

=== ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ===

ಅಗಸ್ಟ್ ೩೧ ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ವಿರುಧ್ಧ ನಡೆದ ಟಿ-೨೦ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಇವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. [[ವೆಲಿಂಗ್ಟನ್|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್]] ನಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಶತಕವನ್ನು ಬಾರಿಸಿದರು.
ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ [[ಬಾರ್ಡರ್-ಗವಾಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ರಹಾನೆಯವರು ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು.

=== ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ===

[http://www.mumbaiindians.com/ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್] ತಂಡದಿಂದ ಐಪಿಎಲ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದ ರಹಾನೆಯವರು ನಂತರ ರಾಜಸ್ಥಾನ್ [[ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್|ರಾಯಲ್ಸ್ ತಂಡಕ್ಕೆ]] ಸೇರಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸುಗಳಿಸಿದರು.[http://www.rajasthanroyals.com/ ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130115054359/http://rajasthanroyals.com/ |date=2013-01-15 }} ತಂಡದಲ್ಲಿ ಇವರು ಅರಂಭಿಕನಾಗಿ ಆಡುವಾಗ ಇವರಿಗೆ ರಾಹುಲ್ ದ್ರಾವಿಡ್ ರವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಸಿಕ್ಕಿತು, &quot;[[ರಾಹುಲ್ ದ್ರಾವಿಡ್]] ಅವರು ನನ್ನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ನನಗೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಅವರಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟನ್ನು ಕಲಿತ್ತಿದ್ದೇನೆ.&quot;&lt;ref&gt;http://www.forbesindia.com/article/2014-celebrity-100/ajinkya-rahanes-steady-road-to-stardom/39207/0&lt;/ref&gt; ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮೆನ್ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ರಾಯಲ್ಸ್ ತಂಡವನ್ನು ರಹಾನೆಯವರು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದರು. ೨೦೨೦ರ ಐಪಿ ಎಲ್ ನಲ್ಲಿ ಇವರು ಡೆಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್ ತಂಡವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಎರಡು ಶತಕಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

==ಸಾಧನೆಗಳು==

=== ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ===
*ಒಂದೇ ಪಂದ್ಯದ ಎರಡೂ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಶತಕ ಬಾರಿಸಿದ ಭಾರತದ ೫ನೇ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ.&lt;ref&gt;http://timesofindia.indiatimes.com/sports/2016-asia-cup/top-stories/4th-Test-Ajinkya-Rahane-becomes-fifth-Indian-to-score-twin-centuries/articleshow/50062034.cms?&lt;/ref&gt;
*ಒಂದೇ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಕ್ಯಾಚ್ಗಳು (೮).&lt;ref&gt;http://www.espncricinfo.com/sri-lanka-v-india-2015/content/story/909495.html&lt;/ref&gt;

=== ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ===
*ಒಂದೇ ಒವರಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ೬ ಎಸೆತಗಳನ್ನ ಬೌಂಡ್ರಿಗೆ ಬಾರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ (ಆರ್.ಸಿ.ಬಿ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ).
*ಟಿ-೨೦ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕ್ಯಾಚ್ಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಇತರೆ ಐದು ಆಟಗಾರರ ಜೊತೆ ಜಂಟಿ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

=== ಶ್ರೇಯಾಂಕ ===
*ಪ್ರಸ್ತುತ ರಹಾನೆಯವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ  ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ,
**''ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್''  ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ೯'''ನೇ''' ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/mens/player-rankings/test/batting |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2017-07-15 |archive-date=2023-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230922011851/https://www.icc-cricket.com/rankings/mens/player-rankings/test/batting |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
**''ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್''  ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ '''೨೩ನೇ''' ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;https://www.icc-cricket.com/rankings/mens/player-rankings/odi/batting&lt;/ref&gt;

== ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ==

#'''ಸೀಯಟ್ ವರ್ಷದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ ೨೦೧೪-೧೫'''&lt;ref&gt;http://timesofindia.indiatimes.com/sports/india-in-australia/top-stories/Ajinkya-Rahane-Kumar-Sangakkara-conferred-with-CEAT-awards/articleshow/47419825.cms?&lt;/ref&gt;
#'''ಎಂ.ಎ.ಚಿದಂಬರಂ ತ್ರೋಫಿ ೨೦೦೬-೦೭'''&lt;ref&gt;http://www.rediff.com/cricket/report/awards/20071216.htm&lt;/ref&gt;
#'''ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯು ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ರಹಾನೆಯವರ ಹೆಸರನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು.'''&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.abplive.in/sports/virat-kohlis-name-recommended-for-khel-ratna-ajinkya-rahane-for-arjuna-award-334612 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2017-07-15 |archive-date=2016-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160507224615/http://www.abplive.in/sports/virat-kohlis-name-recommended-for-khel-ratna-ajinkya-rahane-for-arjuna-award-334612 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{reflist}}

{{Authority control}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ]]
[[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಆಳ್ವಾಸ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಆಸೋಸಿಯೇಶನ್]]</text>
      <sha1>4a2r5e60v9gb2rf5cjld0tbyrwm3zia</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಅರಳಿ ಕಟ್ಟೆ/ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>90682</id>
    <revision>
      <id>1374125</id>
      <parentid>1373704</parentid>
      <timestamp>2026-05-25T21:51:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>17558</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tech News: 2026-22 */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ</comment>
      <origin>1374125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="375336" sha1="cxotngz75vgbqqc3ndwk5k3nktcbxir" xml:space="preserve">{{ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ-nav}}
{{Tech_header}}
&lt;br clear=&quot;all&quot; /&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-03&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W03&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Single User Login system is being updated over the next few months. This is the system which allows users to fill out the login form on one Wikimedia site and get logged in on all others at the same time. It needs to be updated because of the ways that browsers are increasingly restricting cross-domain cookies. To accommodate these restrictions, login and account creation pages will move to a central domain, but it will still appear to the user as if they are on the originating wiki. The updated code will be enabled this week for users on test wikis. This change is planned to roll out to all users during February and March. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and a timeline.

'''Updates for editors'''
* On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments|PageAssessments]] installed, you can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments#Search|filter search results]] to pages in a given WikiProject by using the &lt;code dir=ltr&gt;inproject:&lt;/code&gt; keyword. (These wikis: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwikivoyage/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-huwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}) [https://phabricator.wikimedia.org/T378868] 
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34129|Tigre]] ([[w:tig:|&lt;code&gt;w:tig:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T381377]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with updating a user's edit-count after making a rollback edit, which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382592]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia REST API users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. Starting the week of January 13, we will begin rerouting [[phab:T374683|some page content endpoints]] from RESTbase to the newer MediaWiki REST API endpoints for all wiki projects. This change was previously available on testwiki and should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints may raise issues directly to the [[phab:project/view/6931/|MediaWiki Interfaces Team]] in Phabricator if they arise.
* Toolforge tool maintainers can now share their feedback on Toolforge UI, an initiative to provide a web platform that allows creating and managing Toolforge tools through a graphic interface, in addition to existing command-line workflows. This project aims to streamline active maintainers’ tasks, as well as make registration and deployment processes more accessible for new tool creators. The initiative is still at a very early stage, and the Cloud Services team is in the process of collecting feedback from the Toolforge community to help shape the solution to their needs. [[wikitech:Wikimedia Cloud Services team/EnhancementProposals/Toolforge UI|Read more and share your thoughts about Toolforge UI]]. 
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] For tool and library developers who use the OAuth system: The identity endpoint used for [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user|OAuth 1]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user 2|OAuth 2]] returned a JSON object with an integer in its &lt;code&gt;sub&lt;/code&gt; field, which was incorrect (the field must always be a string). This has been fixed; the fix will be deployed to Wikimedia wikis on the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T382139]
* Many wikis currently use [[:mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|Cite CSS]] to render custom footnote markers in Parsoid output. Starting January 20 these rules will be disabled, but the developers ask you to ''not'' clean up your &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[MediaWiki:Common.css]]&lt;/bdi&gt; until February 20 to avoid issues during the migration. Your wikis might experience some small changes to footnote markers in Visual Editor and when using experimental Parsoid read mode, but if there are changes these are expected to bring the rendering in line with the legacy parser output. [https://phabricator.wikimedia.org/T370027]

'''Meetings and events'''
* The next meeting in the series of [[c:Special:MyLanguage/Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation Community Conversations with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 08:00 UTC|January 15 at 8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is defining the priorities in tool investment for Commons. Contributors from all wikis, especially users who are maintaining tools for Commons, are welcome to attend.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W03&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೭:೧೧, ೧೪ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28048614 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-04&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W04&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Administrators can mass-delete multiple pages created by a user or IP address using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Extension:Nuke]]. It previously only allowed deletion of pages created in the last 30 days. It can now delete pages from the last 90 days, provided it is targeting a specific user or IP address. [https://phabricator.wikimedia.org/T380846]
* On [[phab:P72148|wikis that use]] the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Patrolled edits|Patrolled edits]] feature, when the rollback feature is used to revert an unpatrolled page revision, that revision will now be marked as &quot;manually patrolled&quot; instead of &quot;autopatrolled&quot;, which is more accurate. Some editors that use [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filters]] on Recent Changes may need to update their filter settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T302140]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Visual Editor's &quot;Insert link&quot; feature did not always suggest existing pages properly when an editor started typing, which has now been [[phab:T383497|fixed]].

'''Updates for technical contributors'''
* The Structured Discussion extension (also known as Flow) is being progressively removed from the wikis. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|The last group of wikis]] ({{int:project-localized-name-cawikiquote/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwikimedia/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwikibooks/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewikimedia/en}}) will soon be contacted. If you have questions about this process, please ping [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] at your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T380912]
* The latest quarterly [[mw:Technical_Community_Newsletter/2025/January|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: updates about services from the Data Platform Engineering teams, information about Codex from the Design System team, and more.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W04&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೭:೦೬, ೨೧ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28129769 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-05&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W05&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Patrollers and admins - what information or context about edits or users could help you to make patroller or admin decisions more quickly or easily? The Wikimedia Foundation wants to hear from you to help guide its upcoming annual plan. Please consider sharing your thoughts on this and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|13 other questions]] to shape the technical direction for next year.

'''Updates for editors'''
* iOS Wikipedia App users worldwide can now access a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review/How your data is used|personalized Year in Review]] feature, which provides insights based on their reading and editing history on Wikipedia. This project is part of a broader effort to help welcome new readers as they discover and interact with encyclopedic content.
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Edit patrollers now have a new feature available that can highlight potentially problematic new pages. When a page is created with the same title as a page which was previously deleted, a tag ('Recreated') will now be added, which users can filter for in [[{{#special:RecentChanges}}]] and [[{{#special:NewPages}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T56145]
* Later this week, there will be a new warning for editors if they attempt to create a redirect that links to another redirect (a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects#Double redirects|double redirect]]). The feature will recommend that they link directly to the second redirect's target page. Thanks to the user SomeRandomDeveloper for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T326056]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia wikis allow [[w:en:WebAuthn|WebAuthn]]-based second factor checks (such as hardware tokens) during login, but the feature is [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Fix security key (WebAuthn) support|fragile]] and has very few users. The MediaWiki Platform team is temporarily disabling adding new WebAuthn keys, to avoid interfering with the rollout of [[mw:MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3]] (single user login version 3). Existing keys are unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T378402]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''

* For developers that use the [[wikitech:Data Platform/Data Lake/Edits/MediaWiki history dumps|MediaWiki History dumps]]: The Data Platform Engineering team has added a couple of new fields to these dumps, to support the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] initiative. If you maintain software that reads those dumps, please review your code and the updated documentation, since the order of the fields in the row will change. There will also be one field rename: in the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;mediawiki_user_history&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; dump, the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;anonymous&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; field will be renamed to &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;is_anonymous&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. The changes will take effect with the next release of the dumps in February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LKMFDS62TXGDN6L56F4ABXYLN7CSCQDI/] 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W05&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೩:೪೪, ೨೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28149374 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-06&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W06&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Editors who use the &quot;Special characters&quot; editing-toolbar menu can now see the 32 special characters you have used most recently, across editing sessions on that wiki. This change should help make it easier to find the characters you use most often. The feature is in both the 2010 wikitext editor and VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T110722]
* Editors using the 2010 wikitext editor can now create sublists with correct indentation by selecting the line(s) you want to indent and then clicking the toolbar buttons.[https://phabricator.wikimedia.org/T380438] You can now also insert &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;code&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; tags using a new toolbar button.[https://phabricator.wikimedia.org/T383010] Thanks to user stjn for these improvements.
* Help is needed to ensure the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]] works properly on each wiki.
** (1) Administrators should update the local versions of the page &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:Citoid-template-type-map.json&lt;/code&gt; to include entries for &lt;code dir=ltr&gt;preprint&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;standard&lt;/code&gt;, and &lt;code dir=ltr&gt;dataset&lt;/code&gt;; Here are example diffs to replicate [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&amp;diff=1189164774&amp;oldid=1165783565 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&amp;diff=1270832208&amp;oldid=1270828390 for 'standard' and 'dataset'].
** (2.1) If the citoid map in the citation template used for these types of references is missing, [[mediawikiwiki:Citoid/Enabling Citoid on your wiki#Step 2.a: Create a 'citoid' maps value for each citation template|one will need to be added]]. (2.2) If the citoid map does exist, the TemplateData will need to be updated to include new field names. Here are example updates [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&amp;diff=1270829051&amp;oldid=1262470053 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&amp;diff=1270831369&amp;oldid=1270829480 for 'standard' and 'dataset']. The new fields that may need to be supported are &lt;code dir=ltr&gt;archiveID&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;identifier&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;repository&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;organization&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;repositoryLocation&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;committee&lt;/code&gt;, and &lt;code dir=ltr&gt;versionNumber&lt;/code&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T383666]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q15637215|Central Kanuri]] ([[w:knc:|&lt;code&gt;w:knc:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T385181]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Help:Extension:Wikisource/Wikimedia OCR|OCR (optical character recognition) tool]] used for Wikisource now supports a new language, Church Slavonic. [https://phabricator.wikimedia.org/T384782]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W06&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೩೮, ೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28203495 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-07&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W07&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''

* The Product and Technology Advisory Council (PTAC) has published [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|a draft of their recommendations]] for the Wikimedia Foundation's Product and Technology department. They have recommended focusing on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback/Mobile experiences|mobile experiences]], particularly contributions. They request community [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|feedback at the talk page]] by 21 February.

'''Updates for editors'''
* The &quot;Special pages&quot; portlet link will be moved from the &quot;Toolbox&quot; into the &quot;Navigation&quot; section of the main menu's sidebar by default. This change is because the Toolbox is intended for tools relating to the current page, not tools relating to the site, so the link will be more logically and consistently located. To modify this behavior and update CSS styling, administrators can follow the instructions at [[phab:T385346|T385346]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333211]
* As part of this year's work around improving the ways readers discover content on the wikis, the Web team will be running an experiment with a small number of readers that displays some suggestions for related or interesting articles within the search bar. Please check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments#Experiment 1: Display article recommendations in more prominent locations, search|the project page]] for more information.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template editors who use TemplateStyles can now customize output for users with specific accessibility needs by using accessibility related media queries (&lt;code dir=ltr&gt;[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-motion prefers-reduced-motion]&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-transparency prefers-reduced-transparency]&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-contrast prefers-contrast]&lt;/code&gt;, and &lt;code dir=ltr&gt;[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/forced-colors forced-colors]&lt;/code&gt;). Thanks to user Bawolff for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T384175]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the global blocks log will now be shown directly on the {{#special:CentralAuth}} page, similarly to global locks, to simplify the workflows for stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T377024]

'''Updates for technical contributors'''
* Wikidata [[d:Special:MyLanguage/Help:Default values for labels and aliases|now supports a special language as a &quot;default for all languages&quot;]] for labels and aliases. This is to avoid excessive duplication of the same information across many languages. If your Wikidata queries use labels, you may need to update them as some existing labels are getting removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T312511]
* The function &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;getDescription&lt;/code&gt; was invoked on every Wiki page read and accounts for ~2.5% of a page's total load time. The calculated value will now be cached, reducing load on Wikimedia servers. [https://phabricator.wikimedia.org/T383660]
* As part of the RESTBase deprecation [[mw:RESTBase/deprecation|effort]], the &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;/page/related&lt;/code&gt; endpoint has been blocked as of February 6, 2025, and will be removed soon. This timeline was chosen to align with the deprecation schedules for older Android and iOS versions. The stable alternative is the &quot;&lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;morelike&lt;/code&gt;&quot; action API in MediaWiki, and [[gerrit:c/mediawiki/services/mobileapps/+/982154/13/pagelib/src/transform/FooterReadMore.js|a migration example]] is available. The MediaWiki Interfaces team [[phab:T376297|can be contacted]] for any questions. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GFC2IJO7L4BWO3YTM7C5HF4MCCBE2RJ2/]

'''In depth'''

* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: Updates about the &quot;Contribute&quot; menu; details on some of the newest language editions of Wikipedia; details on new languages supported by the MediaWiki interface; updates on the Community-defined lists feature; and more. 
* The latest [[mw:Extension:Chart/Project/Updates#January 2025: Better visibility into charts and tabular data usage|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on the progress towards bringing better visibility into global charts usage and support for categorizing pages in the Data namespace on Commons.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W07&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೪೧, ೧೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28231022 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-08&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W08&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Communities using growth tools can now showcase one event on the &lt;code&gt;{{#special:Homepage}}&lt;/code&gt; for newcomers. This feature will help newcomers to be informed about editing activities they can participate in. Administrators can create a new event to showcase at &lt;code&gt;{{#special:CommunityConfiguration}}&lt;/code&gt;. To learn more about this feature, please read [[diffblog:2025/02/12/community-updates-module-connecting-newcomers-to-your-initiatives/|the Diff post]], have a look [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Community updates module|at the documentation]], or contact [[mw:Talk:Growth|the Growth team]].

'''Updates for editors'''
[[File:Page Frame Features on desktop.png|thumb|Highlighted talk pages improvements]]
* Starting next week, talk pages at these wikis – {{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}} – will get [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|a new design]]. This change was extensively tested as a Beta feature and is the last step of [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|talk pages improvements]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379102]
* You can now navigate to view a redirect page directly from its action pages, such as the history page. Previously, you were forced to first go to the redirect target. This change should help editors who work with redirects a lot. Thanks to user stjn for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T5324]
* When a Cite reference is reused many times, wikis currently show either numbers like &quot;1.23&quot; or localized alphabetic markers like &quot;a b c&quot; in the reference list. Previously, if there were so many reuses that the alphabetic markers were all used, [[MediaWiki:Cite error references no backlink label|an error message]] was displayed.  As part of the work to [[phab:T383036|modernize Cite customization]], these errors will no longer be shown and instead the backlinks will fall back to showing numeric markers like &quot;1.23&quot; once the alphabetic markers are all used.
* The log entries for each change to an editor's user-groups are now clearer by specifying exactly what has changed, instead of the plain before and after listings. Translators can [[phab:T369466|help to update the localized versions]]. Thanks to user Msz2001 for these improvements.
* A new filter has been added to the [[{{#special:Nuke}}]] tool, which allows administrators to mass delete pages, to enable users to filter for pages in a range of page sizes (in bytes). This allows, for example, deleting pages only of a certain size or below. [https://phabricator.wikimedia.org/T378488]
* Non-administrators can now check which pages are able to be deleted using the [[{{#special:Nuke}}]] tool. Thanks to user MolecularPilot for this and the previous improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T376378]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed in the configuration for the AV1 video file format, which enables these files to play again. [https://phabricator.wikimedia.org/T382193]

'''Updates for technical contributors'''
* Parsoid Read Views is going to be rolling out to most Wiktionaries over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyage to Parsoid Read Views last year. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/T385923][https://phabricator.wikimedia.org/T371640]
* Developers of tools that run on-wiki should note that &lt;code dir=ltr&gt;mw.Uri&lt;/code&gt; is deprecated. Tools requiring &lt;code dir=ltr&gt;mw.Uri&lt;/code&gt; must explicitly declare &lt;code dir=ltr&gt;mediawiki.Uri&lt;/code&gt; as a ResourceLoader dependency, and should migrate to the browser native &lt;code dir=ltr&gt;URL&lt;/code&gt; API soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T384515]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W08&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೨:೪೬, ೧೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28275610 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-09&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W09&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Administrators can now customize how the [[m:Special:MyLanguage/User language|Babel feature]] creates categories using [[{{#special:CommunityConfiguration/Babel}}]]. They can rename language categories, choose whether they should be auto-created, and adjust other settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T374348]
* The &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://www.wikimedia.org/ wikimedia.org]&lt;/bdi&gt; portal has been updated – and is receiving some ongoing improvements – to modernize and improve the accessibility of our portal pages. It now has better support for mobile layouts, updated wording and links, and better language support. Additionally, all of the Wikimedia project portals, such as &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://wikibooks.org wikibooks.org]&lt;/bdi&gt;, now support dark mode when a reader is using that system setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T373204][https://phabricator.wikimedia.org/T368221][https://meta.wikimedia.org/wiki/Project_portals]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33965|Santali]] ([[wikt:sat:|&lt;code&gt;wikt:sat:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386619]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that prevented clicking on search results in the web-interface for some Firefox for Android phone configurations. [https://phabricator.wikimedia.org/T381289]

'''Meetings and events'''
* The next Language Community Meeting is happening soon, February 28th at [https://zonestamp.toolforge.org/1740751200 14:00 UTC]. This week's meeting will cover: highlights and technical updates on keyboard and tools for the Sámi languages, Translatewiki.net contributions from the Bahasa Lampung community in Indonesia, and technical Q&amp;A. If you'd like to join, simply [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#28 February 2025|sign up on the wiki page]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W09&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೬:೧೧, ೨೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28296129 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-10&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W10&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* All logged-in editors using the mobile view can now edit a full page. The &quot;{{int:Minerva-page-actions-editfull}}&quot; link is accessible from the &quot;{{int:minerva-page-actions-overflow}}&quot; menu in the toolbar. This was previously only available to editors using the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|Advanced mobile contributions]] setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T387180]
* Interface administrators can now help to remove the deprecated Cite CSS code matching &quot;&lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;mw-ref&lt;/code&gt;&quot; from their local &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[MediaWiki:Common.css]]&lt;/bdi&gt;. The list of wikis in need of cleanup, and the code to remove, [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-ref%5B%5E-a-z%5D&amp;regex=1&amp;namespaces=8&amp;title=.*css can be found with this global search] and in [https://ace.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&amp;oldid=145662#L-139--L-144 this example], and you can learn more about how to help on the [[mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|CSS migration project page]]. The Cite footnote markers (&quot;&lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;[1]&lt;/code&gt;&quot;) are now rendered by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]], and the deprecated CSS is no longer needed. The CSS for backlinks (&quot;&lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;mw:referencedBy&lt;/code&gt;&quot;) should remain in place for now. This cleanup is expected to cause no visible changes for readers. Please help to remove this code before March 20, after which the development team will do it for you.
* When editors embed a file (e.g. &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[File:MediaWiki.png]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) on a page that is protected with cascading protection, the software will no longer restrict edits to the file description page, only to new file uploads.[https://phabricator.wikimedia.org/T24521] In contrast, transcluding a file description page (e.g. &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{:File:MediaWiki.png}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) will now restrict edits to the page.[https://phabricator.wikimedia.org/T62109]
* When editors revert a file to an earlier version it will now require the same permissions as ordinarily uploading a new version of the file. The software now checks for 'reupload' or 'reupload-own' rights,[https://phabricator.wikimedia.org/T304474] and respects cascading protection.[https://phabricator.wikimedia.org/T140010]
* When administrators are listing pages for deletion with the Nuke tool, they can now also list associated talk pages and redirects for deletion, alongside pages created by the target, rather than needing to manually delete these pages afterwards. [https://phabricator.wikimedia.org/T95797]
* The [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|previously noted]] update to Single User Login, which will accommodate browser restrictions on cross-domain cookies by moving login and account creation to a central domain, will now roll out to all users during March and April. The team plans to enable it for all new account creation on [[wikitech:Deployments/Train#Tuesday|Group0]] wikis this week. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and an updated timeline.
* Since last week there has been a bug that shows some interface icons as black squares until the page has fully loaded. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T387351]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q2044560|Sylheti]] ([[w:syl:|&lt;code&gt;w:syl:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386441]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed with loading images in very old versions of the Firefox browser on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T386400]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.19|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W10&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೮:೦೦, ೪ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28334563 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-11&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W11&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Editors who use password managers at multiple wikis may notice changes in the future. The way that our wikis provide information to password managers about reusing passwords across domains has recently been updated, so some password managers might now offer you login credentials that you saved for a different Wikimedia site. Some password managers already did this, and are now doing it for more Wikimedia domains. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3 project]] which aims to improve how our unified login works, and to keep it compatible with ongoing changes to the web-browsers we use. [https://phabricator.wikimedia.org/T385520][https://phabricator.wikimedia.org/T384844]
* The Wikipedia Apps Team is inviting interested users to help improve Wikipedia’s offline and limited internet use. After discussions in [[m:Afrika Baraza|Afrika Baraza]] and the last [[m:Special:MyLanguage/ESEAP Hub/Meetings|ESEAP call]], key challenges like search, editing, and offline access are being explored, with upcoming focus groups to dive deeper into these topics. All languages are welcome, and interpretation will be available. Want to share your thoughts? [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline &amp; Limited Internet Use|Join the discussion]] or email &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;aramadan@wikimedia.org&lt;/bdi&gt;!
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 19. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.20|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/33|Growth newsletter]] is available. It includes: the launch of the Community Updates module, the most recent changes in Community Configuration, and the upcoming test of in-article suggestions for first-time editors.
* An old API that was previously used in the Android Wikipedia app is being removed at the end of March. There are no current software uses, but users of the app with a version that is older than 6 months by the time of removal (2025-03-31), will no longer have access to the Suggested Edits feature, until they update their app. You can [[diffblog:2025/02/24/sunset-of-wikimedia-recommendation-api/|read more details about this change]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W11&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೪:೩೯, ೧೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28372257 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-12&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W12&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Twice a year, around the equinoxes, the Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team performs [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|a datacenter server switchover]], redirecting all traffic from one primary server to its backup. This provides reliability in case of a crisis, as we can always fall back on the other datacenter. [http://listen.hatnote.com/ Thanks to the Listen to Wikipedia] tool, you can hear the switchover take place: Before it begins, you'll hear the steady stream of edits; Then, as the system enters a brief read-only phase, the sound stops for a couple of minutes, before resuming after the switchover. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. If you want to keep an ear out for the next server switchover, listen to the wikis on [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 March 19 at 14:00 UTC].

'''Updates for editors'''

* The [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits&amp;active-list=suggestions&amp;from=en&amp;to=es improved Content Translation tool dashboard] is now available in [[phab:T387820|10 Wikipedias]] and will be available for all Wikipedias [[phab:T387821|soon]]. With [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|the unified dashboard]], desktop users can now: Translate new sections of an article; Discover and access topic-based [https://ig.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;active-list=suggestions&amp;from=en&amp;to=ig&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits article suggestion filters] (initially available only for mobile device users); Discover and access the [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based &amp; Community-defined lists|Community-defined lists]] filter, also known as &quot;Collections&quot;, from wiki-projects and campaigns.
* On Wikimedia Commons, a [[c:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements#Improve category selection|new system to select the appropriate file categories]] has been introduced: if a category has one or more subcategories, users will be able to click on an arrow that will open the subcategories directly within the form, and choose the correct one. The parent category name will always be shown on top, and it will always be possible to come back to it. This should decrease the amount of work for volunteers in fixing/creating new categories. The change is also available on mobile. These changes are part of planned improvements to the UploadWizard.
* The Community Tech team is seeking wikis to join a pilot for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] feature and a refreshed Special:Block page in late March. Multiblocks enables administrators to impose multiple different types of blocks on the same user at the same time. If you are an admin or steward and would like us to discuss joining the pilot with your community, please leave a message on the [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|project talk page]].
* Starting March 25, the Editing team will test a new feature for Edit Check at [[phab:T384372|12 Wikipedias]]: [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi-check|Multi-Check]]. Half of the newcomers on these wikis will see all [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Checks]] during their edit session, while the other half will continue seeing only one. The goal of this test is to see if users are confused or discouraged when shown multiple Reference Checks (when relevant) within a single editing session. At these wikis, the tags used on edits that show References Check will be simplified, as multiple tags could be shown within a single edit. Changes to the tags are documented [[phab:T373949|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379131]
* The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], which is a service for notifying users that their temporary user-rights are about to expire, now supports using the localized name of the user-rights group in the message heading. Translators can see the [[m:Global reminder bot/Translation|listing of existing translations and documentation]] to check if their language needs updating or creation.
* The [[Special:GlobalPreferences|GlobalPreferences]] gender setting, which is used for how the software should refer to you in interface messages, now works as expected by overriding the local defaults. [https://phabricator.wikimedia.org/T386584]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Wikipedia App for Android had a bug fixed for when a user is browsing and searching in multiple languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T379777]

'''Updates for technical contributors'''
* Later this week, the way that Codex styles are loaded will be changing. There is a small risk that this may result in unstyled interface message boxes on certain pages. User generated content (e.g. templates) is not impacted. Gadgets may be impacted. If you see any issues [[phab:T388847|please report them]]. See the linked task for details, screenshots, and documentation on how to fix any affected gadgets.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.21|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W12&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೧೬, ೧೮ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28412594 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-13&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W13&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation is seeking your feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|drafts of the objectives and key results that will shape the Foundation's Product and Technology priorities]] for the next fiscal year (starting in July). The objectives are broad high-level areas, and the key-results are measurable ways to track the success of their objectives. Please share your feedback on the talkpage, in any language, ideally before the end of April.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be released to multiple wikis (see [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|deployment plan]] for details) in April 2025, and the team has begun the process of engaging communities on the identified wikis. The extension provides tools to organize, manage, and promote collaborative activities (like events, edit-a-thons, and WikiProjects) on the wikis. The extension has three tools: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation Lists]]. It is currently on 13 Wikipedias, including English Wikipedia, French Wikipedia, and Spanish Wikipedia, as well as Wikidata. Questions or requests can be directed to the [[mw:Help talk:Extension:CampaignEvents|extension talk page]] or in Phabricator (with &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;#campaigns-product-team&lt;/bdi&gt; tag).
* Starting the week of March 31st, wikis will be able to set which user groups can view private registrants in [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], as part of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension. By default, event organizers and the local wiki admins will be able to see private registrants. This is a change from the current behavior, in which only event organizers can see private registrants. Wikis can change the default setup by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requesting a configuration change]] in Phabricator (and adding the &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;#campaigns-product-team&lt;/bdi&gt; tag). Participants of past events can cancel their registration at any time.
* Administrators at wikis that have a customized &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[MediaWiki:Sidebar]]&lt;/bdi&gt; should check that it contains an entry for the {{int:specialpages}} listing. If it does not, they should add it using &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;* specialpages-url|specialpages&lt;/code&gt;. Wikis with a default sidebar will see the link moved from the page toolbox into the sidebar menu in April. [https://phabricator.wikimedia.org/T388927]
* The Minerva skin (mobile web) combines both Notice and Alert notifications within the bell icon ([[File:OOjs UI icon bell.svg|16px|link=|class=skin-invert]]). There was a long-standing bug where an indication for new notifications was only shown if you had unseen Alerts. This bug is now fixed. In the future, Minerva users will notice a counter atop the bell icon when you have 1 or more unseen Notices and/or Alerts. [https://phabricator.wikimedia.org/T344029]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* VisualEditor has introduced a [[mw:VisualEditor/Hooks|new client-side hook]] for developers to use when integrating with the VisualEditor target lifecycle. This hook should replace the existing lifecycle-related hooks, and be more consistent between different platforms. In addition, the new hook will apply to uses of VisualEditor outside of just full article editing, allowing gadgets to interact with the editor in DiscussionTools as well. The Editing Team intends to deprecate and eventually remove the old lifecycle hooks, so any use cases that this new hook does not cover would be of interest to them and can be [[phab:T355555|shared in the task]].
* Developers who use the &lt;code dir=ltr&gt;mw.Api&lt;/code&gt; JavaScript library, can now identify the tool using it with the &lt;code dir=ltr&gt;userAgent&lt;/code&gt; parameter: &lt;code dir=ltr&gt;var api = new mw.Api( { userAgent: 'GadgetNameHere/1.0.1' } );&lt;/code&gt;. If you maintain a gadget or user script, please set a user agent, because it helps with library and server maintenance and with differentiating between legitimate and illegitimate traffic. [https://phabricator.wikimedia.org/T373874][https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Wikimedia_Foundation_User-Agent_Policy]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.22|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W13&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೪:೧೧, ೨೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28443127 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-14&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W14&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The Editing team is working on a new [[mw:Special:MyLanguage/Edit Check|Edit check]]: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#26 March 2025|Peacock check]]. This check's goal is to identify non-neutral terms while a user is editing a wikipage, so that they can be informed that their edit should perhaps be changed before they publish it. This project is at the early stages, and the team is looking for communities' input: [[phab:T389445|in this Phabricator task]], they are gathering on-wiki policies, templates used to tag non-neutral articles, and the terms (jargon and keywords) used in edit summaries for the languages they are currently researching. You can participate by editing the table on Phabricator, commenting on the task, or directly messaging [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|Single User Login]] has now been updated on all wikis to move login and account creation to a central domain. This makes user login compatible with browser restrictions on cross-domain cookies, which have prevented users of some browsers from staying logged in.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Starting on March 31st, the MediaWiki Interfaces team will begin a limited release of generated OpenAPI specs and a SwaggerUI-based sandbox experience for [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST APIs]]. They invite developers from a limited group of non-English Wikipedia communities (Arabic, German, French, Hebrew, Interlingua, Dutch, Chinese) to review the documentation and experiment with the sandbox in their preferred language. In addition to these specific Wikipedia projects, the sandbox and OpenAPI spec will be available on the [[testwiki:Special:RestSandbox|on the test wiki REST Sandbox special page]] for developers with English as their preferred language. During the preview period, the MediaWiki Interfaces Team also invites developers to [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|share feedback about your experience]]. The preview will last for approximately 2 weeks, after which the sandbox and OpenAPI specs will be made available across all wiki projects.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.23|MediaWiki]]

'''In depth'''
* Sometimes a small, [[gerrit:c/operations/cookbooks/+/1129184|one line code change]] can have great significance: in this case, it means that for the first time in years we're able to run all of the stack serving &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[http://maps.wikimedia.org/ maps.wikimedia.org]&lt;/bdi&gt; - a host dedicated to serving our wikis and their multi-lingual maps needs - from a single core datacenter, something we test every time we perform a [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter switchover]]. This is important because it means that in case one of our datacenters is affected by a catastrophe, we'll still be able to serve the site. This change is the result of [[phab:T216826|extensive work]] by two developers on porting the last component of the maps stack over to [[w:en:Kubernetes|kubernetes]], where we can allocate resources more efficiently than before, thus we're able to withstand more traffic in a single datacenter. This work involved a lot of complicated steps because this software, and the software libraries it uses, required many long overdue upgrades. This type of work makes the Wikimedia infrastructure more sustainable.

'''Meetings and events'''
* [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025|MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025]] is happening in Sandusky, USA, and online, from 14–16 May 2025. The workshop will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. Registration and presentation signup is now available at the workshop's website.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W14&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೩೩, ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28473566 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-15&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W15&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* From now on, [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admins]] and [[m:Special:MyLanguage/Central notice administrators|centralnotice admins]] are technically required to enable [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] before they can use their privileges. In the future this might be expanded to more groups with advanced user-rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T150898]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* The Design System Team is preparing to release the next major version of Codex (v2.0.0) on April 29. Editors and developers who use CSS from Codex should see the [[mw:Codex/Release Timeline/2.0|2.0 overview documentation]], which includes guidance related to a few of the breaking changes such as &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;font-size&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;line-height&lt;/code&gt;, and &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;size-icon&lt;/code&gt;.
* The results of the [[mw:Developer Satisfaction Survey/2025|Developer Satisfaction Survey (2025)]]  are now available. Thank you to all participants. These results help the Foundation decide what to work on next and to review what they recently worked on.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.24|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]] will take place in Istanbul, Turkey, between 2–4 May. Registration for attending the in-person event will close on 13 April. Before registering, please note the potential need for a [https://www.mfa.gov.tr/turkish-representations.en.mfa visa] or [https://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa e-visa] to enter the country.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W15&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೦:೨೧, ೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28507470 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-16&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W16&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Later this week, the default thumbnail size will be increased from 220px to 250px. This changes how pages are shown in all wikis and has been requested by some communities for many years, but wasn't previously possible due to technical limitations. [https://phabricator.wikimedia.org/T355914]
* File thumbnails are now stored in discrete sizes. If a page specifies a thumbnail size that's not among the standard sizes (20, 40, 60, 120, 250, 330, 500, 960), then MediaWiki will pick the closest larger thumbnail size but will tell the browser to downscale it to the requested size. In these cases, nothing will change visually but users might load slightly larger images. If it doesn't matter which thumbnail size is used in a page, please pick one of the standard sizes to avoid the extra in-browser down-scaling step. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Images#Thumbnail_sizes][https://phabricator.wikimedia.org/T355914]

'''Updates for editors'''
* The Wikimedia Foundation are working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]] which will enable [[:w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[:w:en:Denial-of-service attack|Distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is so that they can more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for.
* To improve security for users, a small percentage of logins will now require that the account owner input a one-time password [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:EmailAuth|emailed to their account]]. It is recommended that you [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|check]] that the email address on your account is set correctly, and that it has been confirmed, and that you have an email set for this purpose. [https://phabricator.wikimedia.org/T390662]
* &quot;Are you interested in taking a short survey to improve tools used for reviewing or reverting edits on your Wiki?&quot; This question will be [[phab:T389401|asked at 7 wikis starting next week]], on Recent Changes and Watchlist pages. The [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools team]] wants to know more about activities that involve looking at new edits made to your Wikimedia project, and determining whether they adhere to your project's policies.
* On April 15, the full Wikidata graph will no longer be supported on &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]&lt;/bdi&gt;. After this date, scholarly articles will be available through &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;[https://query-scholarly.wikidata.org/ query-scholarly.wikidata.org]&lt;/bdi&gt;, while the rest of the data hosted on Wikidata will be available through the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]&lt;/bdi&gt; endpoint. This is part of the scheduled split of the Wikidata Graph, which was [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|announced in September 2024]]. More information is [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|available on Wikidata]].
* The latest quarterly [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter/First quarter of 2025|Wikimedia Apps Newsletter]] is now available. It covers updates, experiments, and improvements made to the Wikipedia mobile apps.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2025/April|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: an invitation for tool maintainers to attend the Toolforge UI Community Feedback Session on April 15th; recent community metrics; and recent technical blog posts.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.25|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W16&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೫೩, ೧೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28540654 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-17&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W17&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] is now integrated with [[w:dag:Solɔɣu|Dagbani Wikipedia]] since April 15. It is the first project that will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in articles. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. [https://www.wikifunctions.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status_updates/2025-04-16]
* A new type of lint error has been created: [[Special:LintErrors/empty-heading|{{int:linter-category-empty-heading}}]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint errors/empty-heading|documentation]]). The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter extension]]'s purpose is to identify wikitext patterns that must or can be fixed in pages and provide some guidance about what the problems are with those patterns and how to fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T368722]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Following its publication on HuggingFace, the &quot;Structured Contents&quot; dataset, developed by Wikimedia Enterprise, is [https://enterprise.wikimedia.com/blog/kaggle-dataset/ now also available on Kaggle]. This Beta initiative is focused on making Wikimedia data more machine-readable for high-volume reusers. They are releasing this beta version in a location that open dataset communities already use, in order to seek feedback, to help improve the product for a future wider release. You can read more about the overall [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/#open-datasets Structured Contents project], and about the [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-wikipedia-infobox/ first release that's freely usable].
* There is no new MediaWiki version this week.

'''Meetings and events'''
* The Editing and Machine Learning Teams invite interested volunteers to a video meeting to discuss [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Peacock check|Peacock check]], which is the latest [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] that will detect &quot;peacock&quot; or &quot;overly-promotional&quot; or &quot;non-neutral&quot; language whilst an editor is typing. Editors who work with newcomers, or help to fix this kind of writing, or are interested in how we use artificial intelligence in our projects are encouraged to attend. The [[mw:Special:MyLanguage/Editing team/Community Conversations#Next Conversation|meeting will be on April 28, 2025]] at [https://zonestamp.toolforge.org/1745863200 18:00–19:00 UTC] and hosted on Zoom.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W17&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೨:೨೯, ೨೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28578245 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-18&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W18&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Event organizers who host collaborative activities on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|multiple wikis]], including Bengali, Japanese, and Korean Wikipedias, will have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] this week. Also, admins in the Wikipedia where the extension is enabled will automatically be granted the event organizer right soon. They won't have to manually grant themselves the right before they can manage events as [[phab:T386861|requested by a community]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* The release of the next major version of [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, is scheduled for 29 April 2025. Technical editors will have access to the release by the week of 5 May 2025. This update will include a number of [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Breaking_changes|breaking changes]] and minor [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Visual_changes|visual changes]]. Instructions on handling the breaking and visual changes are documented on [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release Timeline/2.0#|this page]]. Pre-release testing is reported in [[phab:T386298|T386298]], with post-release issues tracked in [[phab:T392379|T392379]] and [[phab:T392390|T392390]].
* Users of [[wikitech:Special:MyLanguage/Help:Wiki_Replicas|Wiki Replicas]] will notice that the database views of &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;ipblocks&lt;/code&gt;, &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;ipblocks_ipindex&lt;/code&gt;, and &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;ipblocks_compat&lt;/code&gt; are [[phab:T390767|now deprecated]]. Users can query the &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_table|block]]&lt;/code&gt; and &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_target_table|block_target]]&lt;/code&gt; new views that mirror the new tables in the production database instead. The deprecated views will be removed entirely from Wiki Replicas in June, 2025.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.27|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes an overview of the improved [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;campaign=contributionsmenu&amp;to=es&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits&amp;active-list=suggestions&amp;from=en#/ Content Translation Dashboard Tool], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Language Support for New and Existing Languages|support for new languages]], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Wiki Loves Ramadan Articles Made In Content Translation Mobile Workflow|highlights from the Wiki Loves Ramadan campaign]], [[m:Special:MyLanguage/Research:Languages Onboarding Experiment 2024 - Executive Summary|results from the Language Onboarding Experiment]], an analysis of topic diversity in articles, and information on upcoming community meetings and events.

'''Meetings and events'''
* The [[Special:MyLanguage/Grants:Knowledge_Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1745937000 April 29 at 14:30 UTC]. This edition will focus on &quot;Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects&quot;. You can [[m:Special:MyLanguage/Event:Learning Clinic %E2%80%93 Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects (Part_1)|register now]] to attend.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which brings the global technical community together to connect, brainstorm, and hack existing projects, will take place from May 2 to 4th, 2025, at Istanbul, Turkey.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W18&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೧:೦೦, ೨೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28585685 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-19&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W19&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation has shared the latest draft update to their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|annual plan]] for next year (July 2025–June 2026). This includes an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|executive summary]] (also on [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|Diff]]), details about the three main [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals|goals]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]], [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]], and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]), [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]], and the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Budget Overview|budget]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Financial Model|financial model]]. Feedback and questions are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|talk page]] until the end of May.

'''Updates for editors'''
* For wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]], two new feature improvements have been released:
** Admins can now choose which namespaces are permitted for [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] via [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Permitted namespaces|documentation]]). The default setup is for event registration to be permitted in the Event namespace, but other namespaces (such as the project namespace or WikiProject namespace) can now be added. With this change, communities like WikiProjects can now more easily use Event Registration for their collaborative activities.
** Editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Transclusion|transclude]] the Collaboration List on a wiki page ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Collaboration list/Transclusion|documentation]]). The Collaboration List is an automated list of events and WikiProjects on the wikis, accessed via {{#special:AllEvents}} ([[w:en:Special:AllEvents|example]]). Now, the Collaboration List can be added to all sorts of wiki pages, such as: a wiki mainpage, a WikiProject page, an affiliate page, an event page, or even a user page.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Developers who use the &lt;code dir=ltr&gt;moment&lt;/code&gt; library in gadgets and user scripts should revise their code to use alternatives like the &lt;code dir=ltr&gt;Intl&lt;/code&gt; library or the new &lt;code dir=ltr&gt;mediawiki.DateFormatter&lt;/code&gt; library. The &lt;code dir=ltr&gt;moment&lt;/code&gt; library has been deprecated and will begin to log messages in the developer console. You can see a global search for current uses, and [[phab:T392532|ask related questions in this Phabricator task]].
* Developers who maintain a tool that queries the Wikidata term store tables (&lt;code dir=ltr style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;wbt_*&lt;/code&gt;) need to update their code to connect to a separate database cluster. These tables are being split into a separate database cluster. Tools that query those tables via the wiki replicas must be adapted to connect to the new cluster instead. [[wikitech:News/2025 Wikidata term store database split|Documentation and related links are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T390954]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.28|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The latest [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on preparing to expand the deployment to additional wikis as soon as this week (starting May 6) and scaling up over the following weeks, plus exploring filtering and transforming source data.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W19&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೪೩, ೬ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28665011 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-20&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W20&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|&quot;Get shortened URL&quot;]] link on the sidebar now includes a [[phab:T393309|QR code]]. Wikimedia site users can now use it by scanning or downloading it to quickly share and access shared content from Wikimedia sites, conveniently.

'''Updates for editors'''
* The Wikimedia Foundation is working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]], which will enable [[w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[w:en:Denial-of-service attack|distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is to help more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. Tech News has [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|previously written about this]]. The deployment will be gradual. Some might see the Edge Uniques cookie the week of 19 May. You can discuss this on the [[m:Talk:Edge Uniques|talk page]].
* Starting May 19, 2025, Event organisers in wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled can use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] in the project namespace (e.g., Wikipedia namespace, Wikidata namespace). With this change, communities don't need admins to use the feature. However, wikis that don't want this change can remove and add the permitted namespaces at [[Special:CommunityConfiguration/CampaignEvents]].
* The Wikipedia project now has a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q36720|Nupe]] ([[w:nup:|&lt;code&gt;w:nup:&lt;/code&gt;]]). This is a language primarily spoken in the North Central region of Nigeria. Speakers of this language are invited to contribute to [[w:nup:Tatacin feregi|new Wikipedia]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Developers can now access pre-parsed Dutch Wikipedia, amongst others (English, German, French, Spanish, Italian, and Portuguese) through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/snapshot/#structured-contents-snapshot-bundle-info-beta Structured Contents snapshots (beta)]. The content includes parsed Wikipedia abstracts, descriptions, main images, infoboxes, article sections, and references.
* The &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;/page/data-parsoid&lt;/code&gt; REST API endpoint is no longer in use and will be deprecated. It is [[phab:T393557|scheduled to be turned off]] on June 7, 2025.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.1|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/2025_Cloud_VPS_VXLAN_IPv6_migration IPv6 support] is a newly introduced Cloud virtual network that significantly boosts Wikimedia platforms' scalability, security, and readiness for the future. If you are a technical contributor eager to learn more, check out [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ this blog post] for an in-depth look at the journey to IPv6.

'''Meetings and events'''
* The 2nd edition of 2025 of [[m:Special:MyLanguage/Afrika Baraza|Afrika Baraza]], a virtual platform for African Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747328400 May 15 at 17:00 UTC]. This edition will focus on discussions regarding [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Wikimedia Annual planning and progress]].
* The [[m:Special:MyLanguage/MENA Connect Community Call|MENA Connect Community Call]], a virtual meeting for [[w:en:Middle East and North Africa|MENA]] Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747501200 May 17 at 17:00 UTC]. You can [[m:Event:MENA Connect (Wiki_Diwan) APP Call|register now]] to attend.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W20&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೪:೦೬, ೧೩ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28714188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-21&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W21&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test.

'''Updates for editors'''

* From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]].
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]]  [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121]
* Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]].
* [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template.
* Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751]

'''Updates for technical contributors'''
* Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121]
* The &lt;code dir=ltr&gt;mw.title&lt;/code&gt; object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named &lt;code dir=ltr&gt;isDisambiguationPage&lt;/code&gt;. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with &lt;code dir=ltr&gt;mw.loader.load&lt;/code&gt;. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;gitlab.wikimedia.org&lt;/bdi&gt; without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W21&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೪:೪೧, ೨೦ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28724712 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-22&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W22&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.

'''Updates for editors'''
* Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new &lt;code&gt;+&lt;/code&gt; toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The &lt;code dir=ltr&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]&lt;/code&gt; parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019]
* This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future.
* Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]].
* Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* The previously deprecated &lt;code dir=ltr&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]&lt;/code&gt; views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new &lt;code dir=ltr&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]&lt;/code&gt; and &lt;code dir=ltr&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]&lt;/code&gt; views instead.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W22&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೧:೩೩, ೨೭ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28788673 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-23&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W23&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]].

'''Updates for editors'''
* It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the &lt;code dir=ltr&gt;_default&lt;/code&gt; key in the local &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]&lt;/bdi&gt; page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Starting the week of June 2, bots logging in using &lt;code dir=ltr&gt;action=login&lt;/code&gt; or &lt;code dir=ltr&gt;action=clientlogin&lt;/code&gt; will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using &lt;code dir=ltr&gt;action=login&lt;/code&gt; without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205]
* From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;async&lt;/code&gt;/&lt;code&gt;await&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W23&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೨೩, ೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28819186 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-24&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W24&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday.

'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716]
[[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]]
* The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] (&quot;{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}&quot;). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121]
* Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492]
* This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]].
* Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named &lt;code dir=ltr&gt;pageImage&lt;/code&gt; and &lt;code dir=ltr&gt;pageAssessments&lt;/code&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W24&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೬:೪೫, ೧೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28846858 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-25&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W25&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]]

'''In depth'''
* Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W25&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೦೭, ೧೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28870688 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-26&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W26&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964]

'''Updates for editors'''
* Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001]
* Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519]
* A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023]

'''Updates for technical contributors'''
* Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates]
* The &lt;code dir=ltr&gt;all_links&lt;/code&gt; variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to &lt;code dir=ltr&gt;new_links&lt;/code&gt; for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the &quot;Add a Link&quot; Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W26&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೪:೪೯, ೨೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28870688 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-27&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W27&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]].

'''Updates for editors'''
* AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599]
* Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's &quot;Find in page&quot; function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special &quot;favourite list&quot;. The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W27&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೦೯, ೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28917415 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-28&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W28&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts.

'''Updates for editors'''
* Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]].
* Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22]
* Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]].
* Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]].
* It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of &quot;Connecting People through Linked Open Data&quot;.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W28&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೩೪, ೮ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28930584 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-29&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W29&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the &quot;featured&quot; tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]]

'''In depth'''
* Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details.

'''Meetings and events'''
* [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now!
* [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend!

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W29&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೧:೩೭, ೧೫ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28980963 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-30&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W30&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the &quot;[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits&amp;active-list=suggestions&amp;from=en&amp;to=fi#/ ... More]&quot; category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new &quot;{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}&quot; filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257]
* Administrators can now limit &quot;Add a Link&quot; to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|&quot;Add a Link&quot;]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test &amp; &quot;Add a Link&quot; Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 &amp; 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from &lt;code dir=ltr&gt;beta.wmflabs.org&lt;/code&gt; to &lt;code dir=ltr&gt;beta.wmcloud.org&lt;/code&gt;. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W30&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೧೦, ೨೨ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29005283 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-31&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W31&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic.

'''Updates for editors'''
* The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598]
* On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp&lt;/code&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the &quot;no camera&quot; icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as:
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council]
* The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W31&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೫೫, ೨೯ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29051727 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-32&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W32&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439]
* Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035]
* Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account&lt;/code&gt; and use a value defined in &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:Ipboptions&lt;/code&gt;. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Gadgets can now include &lt;code dir=ltr&gt;.vue&lt;/code&gt; files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099]
* Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918]
* Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task.
* Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the &quot;no camera&quot; icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as:
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W32&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೯:೦೮, ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29083927 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-33&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W33&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583]
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]].
* The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an &quot;X&quot; to a back arrow. This helps to distinguish it from the other &quot;X&quot; button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944]
* Editors on some wikis will see a new toggle for &quot;Group results by page&quot; on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of &quot;One common data source, multiple local wikis&quot;. Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons]
* Lua code can add warnings when something is wrong, by using the &lt;code dir=ltr&gt;mw.addWarning()&lt;/code&gt; function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W33&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೪:೫೭, ೧೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29106516 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-34&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W34&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Later this week, people who are logged-in and have the &quot;[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to &quot;Thank&quot; individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849]
* An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716]
* An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227]
* Five new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|&lt;code&gt;s:tl:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639]
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|&lt;code&gt;s:mad:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|&lt;code&gt;w:rki:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490]
** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|&lt;code&gt;b:min:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452]
** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|&lt;code&gt;wikt:zgh:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W34&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೬:೦೬, ೧೯ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29127690 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-35&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W35&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: &lt;code&gt;width: fit-content&lt;/code&gt;; &lt;code&gt;ruby-align&lt;/code&gt;; relative units such as &lt;code&gt;lh&lt;/code&gt;; and custom strings in &lt;code&gt;list-style-type&lt;/code&gt;. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619]
* On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455]
* Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240]
* Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons] 
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|&lt;code&gt;wikt:bew:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. &lt;code&gt;rc_new&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;rc_type&lt;/code&gt; are being removed in favor of &lt;code&gt;rc_source&lt;/code&gt;. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use &lt;code&gt;rc_source&lt;/code&gt; instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696] 
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more.

'''Meetings and events'''
* The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics. 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W35&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೪೦, ೨೬ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29175124 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-36&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W36&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Editing team wants to compile a list of templates, jargon terms, and policies used in edit summaries when a copyright violation is removed. This will help them identify the number of edits reverted due to copyright issues. We invite community members from the following Wikis to list these terms in [[Phab:T402601|T402601]], or to share their list with [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-plwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}. This project is open until September 9th 2025.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki]
* The lists in the footer of the editing interface, such as &quot;Templates used on this page,&quot; will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066]
* On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the &lt;code&gt;Special:RecentChanges&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;Special:Watchlist&lt;/code&gt;, and &lt;code&gt;Special:RelatedChanges&lt;/code&gt; pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789]
* Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]]

'''In depth'''
* Wikifunctions now has a new capability called &quot;lightweight enumeration types&quot;, an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more.
* The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more.

'''Meetings and events'''
* Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions:
** Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&amp;t=15910s shared tools to help communities search for these].
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W36&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೨:೧೮, ೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29196010 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-37&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W37&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]].

'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the &quot;{{int:codemirror-beta-feature-title}}&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like &lt;code dir=ltr&gt;en.wikipedia.org&lt;/code&gt;), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an &quot;m&quot; domain (like &lt;code dir=ltr&gt;en.m.wikipedia.org&lt;/code&gt;). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the &quot;Desktop view&quot; opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998]
* When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303] 
* Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698]
* Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W37&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೬:೪೨, ೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29238161 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-38&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W38&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* References lists that are made using the &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;references/&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941]
* Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]].
* Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including:
** for the &lt;code dir=ltr&gt;intitle:&lt;/code&gt; keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (&lt;code dir=ltr&gt;^&lt;/code&gt;) and end-of-line (&lt;code dir=ltr&gt;$&lt;/code&gt;) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599]
** for both &lt;code dir=ltr&gt;intitle:&lt;/code&gt; and &lt;code dir=ltr&gt;insource:&lt;/code&gt; keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (&lt;code dir=ltr&gt;\d&lt;/code&gt;), whitespace (&lt;code dir=ltr&gt;\s&lt;/code&gt;), and word characters (&lt;code dir=ltr&gt;\w&lt;/code&gt;); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (&lt;code dir=ltr&gt;\r&lt;/code&gt;), newline (&lt;code dir=ltr&gt;\n&lt;/code&gt;), tab (&lt;code dir=ltr&gt;\t&lt;/code&gt;), and unicode (e.g. &lt;code dir=ltr&gt;\uHHHH&lt;/code&gt;). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212]
* When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325]
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043]

'''Updates for technical contributors'''
* The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]].
* Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288]
* The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets.
* Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services. 
* A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W38&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೨೨:೩೫, ೧೫ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29263921 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-39&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W39&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ &quot;Listen to Wikipedia&quot;] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]].

'''Updates for editors'''
* Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator.
* A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#contentmodel}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254]
* Adding or editing a &lt;code&gt;DISPLAYTITLE&lt;/code&gt; for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{DISPLAYTITLE}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; would no longer have the literal text &quot;DISPLAYTITLE&quot; or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]]. 
* Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]]

'''In depth'''
* Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W39&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೪:೨೩, ೨೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29305556 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-40&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W40&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/]

'''Updates for editors'''
* The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]].
* As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]].
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]].
* On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563]
* The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test.
* The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with &lt;code&gt;sp-contributions-blocked-notice&lt;/code&gt;] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with &lt;code&gt;blocked-notice-logextract&lt;/code&gt;] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed.
* There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;[ ] |&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; after the fragment identifier (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;#&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|&lt;code&gt;q:ms:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128]

'''Updates for technical contributors'''
* Later this week, editors using Lua modules will be able to use the &lt;code&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]&lt;/code&gt; function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once.
* A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product &amp; Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W40&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೨:೨೦, ೩೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29355230 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-41&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W41&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects.
'''Updates for editors'''
* Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like &lt;code&gt;en.wikipedia.org&lt;/code&gt;), instead of via a redirect to an &quot;m&quot; domain (like &lt;code&gt;en.m.wikipedia.org&lt;/code&gt;). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the &quot;Desktop view&quot; opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998]
* New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], &lt;code dir=ltr&gt;creationdate:&lt;/code&gt; and &lt;code dir=ltr&gt;lasteditdate:&lt;/code&gt;, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. &lt;code dir=ltr&gt;&gt;2024&lt;/code&gt;) and relative dates (e.g. &lt;code dir=ltr&gt;today-1d&lt;/code&gt;), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593]
* [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402]
* An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957]
'''Updates for technical contributors'''
* The field &lt;code dir=ltr&gt;rev_sha1&lt;/code&gt; in the revision database table is being removed in favor of &lt;code dir=ltr&gt;content_sha1&lt;/code&gt; in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628]
* Starting on Monday, October 6, API endpoints under the &lt;code&gt;rest.php&lt;/code&gt; path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W41&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೨೨:೫೧, ೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29400897 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-42&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W42&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor. 

'''Updates for editors'''

* Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579]
* This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095]
* Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531]

'''Updates for technical contributors'''

* The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W42&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೦:೨೭, ೧೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29434481 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-43&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W43&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415]

'''Updates for technical contributors'''
* The work to reroute all traffic to API endpoints under the &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;rest.php&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]].
* Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W43&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೧:೦೪, ೨೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29478670 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-44&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W44&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]].
* Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285]

'''Updates for technical contributors'''

* The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]].
* The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/]
* Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&amp;title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures.
* A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]].
* Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W44&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೦:೫೯, ೨೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29513638 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-45&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W45&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958]
* For users with &quot;{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools &quot;{{int:Skin-action-addsection}}&quot; or &quot;{{int:Discussiontools-replybutton}}&quot; widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778]
* Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861]
* Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments.  [https://phabricator.wikimedia.org/T395628]
* Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318]
'''Updates for technical contributors'''
* Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as &quot;Get shortened URL&quot;. There are 30 wikis that also install an older &quot;ShortUrl&quot; extension. The old extension will soon be removed. This means &lt;code&gt;/s/&lt;/code&gt; URLs will not be advertised under article titles via HTML &lt;code dir=ltr&gt;class=&quot;title-shortlink&quot;&lt;/code&gt;. The &lt;code&gt;/s/&lt;/code&gt; URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188]
* On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board.
* MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]]

'''In depth'''
* In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W45&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೧:೦೨, ೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29552512 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-46&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W46&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
[[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]]
* Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in &quot;{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}&quot;. [https://phabricator.wikimedia.org/T379264]
* MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347]
* Using the &quot;{{int:showpreview}}&quot; or &quot;{{int:showdiff}}&quot; buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097]
* Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454]
* The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment]
* The Reader Growth team is launching an experiment called &quot;Image browsing&quot; to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185]

'''Updates for technical contributors'''
* [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28.
* The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199]
* The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from &lt;code&gt;&lt;user id&gt;&lt;/code&gt; to &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space:nowrap&quot;&gt;mw:&lt;identity type&gt;:&lt;user id&gt;&lt;/code&gt;, where &lt;code&gt;&lt;identity type&gt;&lt;/code&gt; is typically &lt;code dir=ltr&gt;CentralAuth:&lt;/code&gt;&lt;!-- not a typo --&gt; (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space:nowrap&quot;&gt;local:&lt;wiki id&gt;&lt;/code&gt; (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the &lt;code&gt;sessionJwt&lt;/code&gt; cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199]
* MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;$9&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; or emailing other users &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;$&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;10&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612]
* A &lt;code&gt;REL1_45&lt;/code&gt; branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/]
* The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W46&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೨:೦೭, ೧೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29606150 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-47&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W47&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November.
* Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]].
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|&lt;code&gt;s:min:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''&quot;Report Visual Bug&quot;'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
* Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;hackathon@wikimedia.org&lt;/bdi&gt;.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W47&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೨೨:೫೫, ೧೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29627455 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-48&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W48&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the &quot;DWIM&quot; (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''&lt;span lang=&quot;und&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;cxfcnmt&lt;/span&gt;'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''&lt;span lang=&quot;ru&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;счастье&lt;/span&gt;'' (&quot;happiness&quot;) that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734]
* Later this week, users of the &quot;{{int:codemirror-beta-feature-title}}&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the &quot;{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}&quot; preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417]

'''Updates for technical contributors'''
*  Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/]
* The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for &lt;code dir=ltr&gt;format=xml'''&amp;xlst={stylesheet}'''&lt;/code&gt; will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/]
* The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (&lt;span dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;https://query.wikidata.org/&lt;/nowiki&gt;&lt;/span&gt; - Main graph or &lt;span dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;https://query-scholarly.wikidata.org/&lt;/nowiki&gt;&lt;/span&gt; - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W48&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೨೧:೨೫, ೨೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29702226 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-49&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W49&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]].
* The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476]
* Two new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|&lt;code&gt;w:tok:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457]
** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|&lt;code&gt;q:pcm:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W49&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೦:೨೭, ೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29732328 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-50&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W50&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions.

'''Updates for editors'''
* Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either &lt;bdi lang=&quot;ka-Latn&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;''bedniereba''&lt;/bdi&gt; or &lt;bdi lang=&quot;ka-Cyrl&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;''бедниереба''&lt;/bdi&gt; will now suggest the existing article about &lt;bdi lang=&quot;ka&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;ბედნიერება&lt;/bdi&gt; (&quot;happiness&quot;). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development.
* Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new &quot;Edit full page&quot; button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project.
* Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025.
* A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281]

'''Updates for technical contributors'''
* Starting this week, users of the &quot;{{int:codemirror-beta-feature-title}}&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711]
* Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/]
* There is no new MediaWiki version this week.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W50&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೨೩:೧೪, ೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29738112 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-51&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W51&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927]

'''Updates for technical contributors'''
* To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the &lt;code dir=ltr&gt;externallinks&lt;/code&gt; table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W51&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೦:೩೨, ೧೬ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29796010 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-52&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W52&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324]
* The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping &quot;First Steps&quot; in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546]

'''Updates for technical contributors'''
* Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute &lt;code dir=ltr&gt;data-mw=&quot;interface&quot;&lt;/code&gt; to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with &lt;code dir=ltr&gt;data-mw-interface=&quot;&quot;&lt;/code&gt;, to avoid potential conflicts with other &lt;code dir=ltr&gt;data-mw&lt;/code&gt; attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week.
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W52&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೩:೧೪, ೨೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29831856 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-03&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W03&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product &amp; Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].

'''Updates for editors'''
* As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293]

'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support &quot;map&quot; as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W03&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೧:೦೨, ೧೩ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29907192 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-04&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W04&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] 
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114]

'''Updates for technical contributors'''
* As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: &lt;code dir=ltr&gt;https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/&lt;/code&gt;) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]!
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there!

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W04&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೧:೫೯, ೨೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29943403 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-05&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W05&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February.
* All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project.
* Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the &quot;prevent this user from editing their own talk page&quot; is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385]

'''Updates for technical contributors'''
* A new AbuseFilter variable, &lt;code&gt;account_type&lt;/code&gt;, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the &lt;code&gt;createaccount&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;autocreateaccount&lt;/code&gt; actions. As part of this change, the variable &lt;code&gt;accountname&lt;/code&gt; has been renamed to &lt;code&gt;account_name&lt;/code&gt;, and &lt;code&gt;accountname&lt;/code&gt; is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049]
* Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;upload.wikimedia.org/…&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W05&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೨:೪೬, ೨೭ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29969530 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-06&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W06&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The &quot;{{int:pageinfo-toolboxlink}}&quot; feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669]

'''Updates for technical contributors'''
* There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389]
* The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]]

'''Weekly highlight'''
* Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product &amp; Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W06&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೨೩:೧೩, ೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30000986 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-07&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W07&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors.
* A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] 
* When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458]
* The automatic &quot;magic links&quot; for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;{{#isbn}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604]
* Two new wikis have been created: 
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|&lt;code&gt;w:kaj:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|&lt;code&gt;w:ppl:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. 

'''Updates for technical contributors'''
* A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W07&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೪:೫೯, ೧೦ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30026671 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-08&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W08&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237]

'''Updates for editors'''
* The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval]
* The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias.
* Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;#siteNotice { display: none; }&lt;/code&gt; to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the &quot;view new changes since…&quot; button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339]

'''Updates for technical contributors'''
* New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W08&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೦:೪೬, ೧೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30086330 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-09&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W09&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764]
* Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new &quot;Edit full page&quot; button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112]
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered &quot;beta&quot; on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:skin-theme-description&lt;/code&gt; and &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag&lt;/code&gt; to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta.
* The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303]

'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], &lt;code dir=ltr&gt;ext.globalwatchlist.rebuild&lt;/code&gt;, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W09&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೦:೩೩, ೨೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30119102 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-10&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W10&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki.

'''Updates for editors'''
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&amp;filter=&amp;optional=1&amp;action=translate help to localize] this and related features.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912]
* Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807]
* Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no &lt;code dir=ltr&gt;uselang=&lt;/code&gt; URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111]
* The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily.
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust &amp; Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807]

'''Updates for technical contributors'''
* To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696]
* The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views.
* The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users.
* [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W10&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೨೩:೨೧, ೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30137798 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-11&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W11&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
* Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]).

'''Updates for editors'''
* Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118]
* Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793]

'''Updates for technical contributors'''
* API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests].
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W11&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೦:೨೨, ೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30213008 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-12&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W12&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055]
* On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016]
* Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]].
* Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263]
'''Updates for technical contributors'''
* A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874]
* Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the &lt;code dir=ltr&gt;ext.CodeMirror&lt;/code&gt; or &lt;code dir=ltr&gt;ext.CodeMirror.lib&lt;/code&gt; modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the &lt;code dir=ltr&gt;ext.CodeMirror.switch&lt;/code&gt; hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720]
* The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W12&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೧:೦೫, ೧೭ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30260505 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-13&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W13&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|&quot;Log in with passkey&quot; button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step.
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.

'''Updates for editors'''
* Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647]
* The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823]
* Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia.

'''Updates for technical contributors'''
* Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&amp;oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127]

* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]]

'''In depth'''
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W13&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೨೨:೨೦, ೨೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30268305 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-14&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W14&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]].

'''Updates for editors'''
* The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]].
* The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap &quot;Edit&quot;. This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W14&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೦:೫೫, ೩೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30329462 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-15&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W15&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''

* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]].
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171]

'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304]
* All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]].
* The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;format=php&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538]
* The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example &quot;WP&quot; for the &quot;Project&quot; (&quot;Wikipedia&quot;) namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W15&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೨೧:೪೮, ೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30362761 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-16&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W16&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature.
'''Updates for editors'''
* On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294]
* The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856]

'''Updates for technical contributors'''
* Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=query&amp;meta=notifications&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991]
* Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W16&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೨೦:೪೮, ೧೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30380527 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-17&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W17&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest &quot;Liquid Glass&quot; visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update.

'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias.
* An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]].
* On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857]

'''Updates for technical contributors'''
* As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The &lt;code&gt;mirrors.wikimedia.org&lt;/code&gt; service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707]
* The &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;image&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;oldimage&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;image&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; or &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;oldimage&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; directly, please update them to use the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;file&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;filerevision&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741]
* Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&amp;title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]].
* There is no new MediaWiki version this week.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W17&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೨೦:೨೯, ೨೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30432763 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-18&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W18&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484]
* All Wikipedia users with new accounts and those who activated the &quot;automatically enable most beta features&quot; option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. 
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676]

'''Updates for technical contributors'''
* As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W18&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೨೩:೩೫, ೨೭ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30458046 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-19&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W19&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available.
'''Updates for editors'''
* The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]].
* The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909]
* From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the &quot;Translate to English&quot; dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] 
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as &quot;changes 3&quot; instead of &quot;3 changes&quot; in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091]
'''Updates for technical contributors'''
* The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W19&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೨:೧೨, ೫ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30498077 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-20&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W20&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward.

'''Updates for editors'''
* The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks.
* The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;mediawiki.ui.input&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W20&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೦:೫೦, ೧೨ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30524429 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-21&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W21&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]].

'''Updates for editors'''
* An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions.
* To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the &quot;Tools &gt; Action&quot; menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008]
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231]

'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]]

'''In depth'''

* On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]].
* The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for &quot;Who Wrote That&quot; and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W21&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೧:೫೧, ೧೯ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30539262 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-22&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W22&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] 

'''Updates for editors'''
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis.
* After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723]

'''Updates for technical contributors'''
* The legacy CSS classes &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;tleft&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;tright&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; have been replaced with &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatleft&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatright&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatleft&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; and &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;floatright&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W22&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೩:೨೧, ೨೬ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30584502 --&gt;</text>
      <sha1>cxotngz75vgbqqc3ndwk5k3nktcbxir</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಿಡದಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117222</id>
    <revision>
      <id>1374112</id>
      <parentid>1355692</parentid>
      <timestamp>2026-05-25T14:37:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31226-47</username>
        <id>99645</id>
      </contributor>
      <origin>1374112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3153" sha1="jgbbkue2sy9r16bxxes1zkgs4chegfk" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = ಬಿಡದಿ
| native_name             = 
| native_name_lang        =  
| other_name              = 
| settlement_type         = ನಗರ
| nickname                = 
| map_alt                 = 
| map_caption             = 
| pushpin_map             = India Bangalore
| pushpin_label_position  = 
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_caption     = 
| subdivision_type        = ದೇಶ
| subdivision_name        = ಭಾರತ
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|ರಾಜ್ಯ]]
| subdivision_name1       = [[ಕರ್ನಾಟಕ]]
| subdivision_type2       = [[List of districts of India|ಜಿಲ್ಲೆ]]
| subdivision_name2       = [[ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆ |ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ]]
| subdivision_type3       = ತಾಲ್ಲೂಕು
| subdivision_name3       = ಬಿಡದಿ
| subdivision_type4       = ಹೋಬಳಿ
| subdivision_name4       = ಕಸಬಾ
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| government_type         = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 
| population_as_of        = 2001
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = 
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Kannada]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 562120
| registration_plate      = KA 57
| website                 = 
| footnotes               = 
}}


'''ಬಿಡದಿ :''' [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆ |ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಬಿಡದಿ ನಗರವು ತಾಲ್ಲೂಕು ಮತ್ತು ಕಸಬಾ ಹೋಬಳಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. 2025ರಲ್ಲಿ ನೂತನ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿದೆ.

'''ಬಿಡದಿ ''' ನಗರವು ಪುರಸಭೆ ಹೊಂದಿರುವ ನಗರ ಪ್ರದೇಶ ಈ ಹಿಂದೆ '''ರಾಮನಗರ''' ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಒಂದು ಹೋಬಳಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ಮಾಗಡಿ]] ತಾಲ್ಲೂಕು, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಹಾರೋಹಳ್ಳಿ]] ತಾಲ್ಲೂಕು, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಕೆಂಗೇರಿ]] ತಾಲ್ಲೂಕು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ರಾಮನಗರ]] ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ.

ಬಿಡದಿ ಪುರಸಭೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಗರ
{{ಚುಟುಕು}}
{{ಉಲ್ಲೇಖ}}
{{Refimprove}}
{{Interwikineeded}}</text>
      <sha1>jgbbkue2sy9r16bxxes1zkgs4chegfk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123778</id>
    <revision>
      <id>1374126</id>
      <parentid>1337245</parentid>
      <timestamp>2026-05-25T23:03:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1374126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40144" sha1="8jp7aracyc84qxvwa034gn3vb1src1w" xml:space="preserve">[[ಚಿತ್ರ:Aldehyde general structure.svg|thumb|ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ರಚನೆ]]
'''ಆಲ್ಡಿಹೈಡು'''ಗಳು ಕೀಟೋನ್‍ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ (C=0) ಪುಂಜವನ್ನುಳ್ಳ ಸಾವಯವ ಸಂಯಕ್ತಗಳು. ಇವನ್ನು R−CH=O ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಣುಸೂತ್ರದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಬಹುದು.&lt;ref&gt;IUPAC Gold Book, [http://goldbook.iupac.org/A00208.html aldehydes].&lt;/ref&gt; ಈ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ R [[ಜಲಜನಕ|ಹೈಡ್ರೊಜನ್]], ಆಲ್ಕೈಲ್, ಅರೈಲ್, ಹೋಮೋಸೈಕ್ಲಿಕ್ ಅಥವಾ ಹೆಟೆರೋಸೈಕ್ಲಿಕ್ ಪುಂಜವಾಗಿರಬಹುದು. ಹೆಟೆರೋಸೈಕ್ಲಿಕ್ ಪುಂಜದ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ ಪುಂಜಕ್ಕೆ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಅಣು [[ಇಂಗಾಲ|ಕಾರ್ಬನ್ನೇ]] ಆಗಿರಬೇಕು. ಈ ಗುಂಪಿನ ಅತಿ ಸರಳ ಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡಿನಲ್ಲಿ R ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಆಗಿದೆ. ಪಾಲಿಮರ್ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು ಬಲು ಜನಜೀವನಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಕಾರಿಗಳಾಗಿವೆ.

== ತಯಾರಿಕೆ ==
ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವ ಹಲವು ಮುಖ್ಯ ವಿಧಾನಗಳು ಉಂಟು.

=== ಉತ್ಕರ್ಷಣದಿಂದ ===
ಮೊದಲ ವರ್ಗದ (ಪ್ರೈಮರಿ) [[ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್|ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍]]ಗಳ ಉತ್ಕರ್ಷಣದಿಂದ (ಆಕ್ಸಿಡೇಷನ್). ಈ ಸಮೀಕರಣದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವಂತೆ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;https://www2.chemistry.msu.edu/faculty/reusch/VirtTxtJml/aldket1.htm&lt;/ref&gt;

&lt;chem&gt;R-CH2OH -&gt;[\lbrack O \rbrack] R-CHO {+} H2O&lt;/chem&gt;

ಈ ಉತ್ಕರ್ಷಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು [[ಪ್ಲಾಟಿನಮ್|ಪ್ಲಾಟಿನಂ]], [[ಪಲೇಡಿಯಮ್|ಪೆಲ್ಲೆಡಿಯಂ]], [[ತಾಮ್ರ]] ಮೊದಲಾದ ವೇಗವರ್ಧಕ [[ಲೋಹ]]ಗಳ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ [[ಆಮ್ಲಜನಕ|ಆಕ್ಸಿಜನ್ನನ್ನಾಗಲೀ]], ಕ್ರೋಮಿಯಂ ಟ್ರೈಆಕ್ಸೈಡ್, ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಅಥವಾ [[ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ]]ದಂಥ ರಾಸಾಯನಿಕ ಉತ್ಕರ್ಷಣಕಾರಿಗಳನ್ನಾಗಲೀ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸಿಜನ್ನನ್ನೂ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಉತ್ಕರ್ಷಣಕಾರಿಗಳನ್ನೂ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂಥ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ಮಿತಿಮೀರಿ ಮುಂದುವರಿದು ಅಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು ಆಮ್ಲಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗದಂತೆ ಜಾಗರೂಕತೆ ವಹಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯಕ.

ಆಕ್ಸಿಜನ್ನನ್ನಾಗಲೀ ಅದನ್ನೊದಗಿಸುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಉತ್ಕರ್ಷಣಕಾರಿಗಳನ್ನಾಗಲೀ ಉಪಯೋಗಿಸದೆ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪರಿಹರಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು (ಡೀಹೈಡ್ರೋಜಿನೇಷನ್) ವೇಗವರ್ಧಕಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಸಾಧಿಸಿ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು.&lt;ref&gt;https://www2.chemistry.msu.edu/faculty/reusch/VirtTxtJml/aldket1.htm&lt;/ref&gt;

&lt;chem&gt;R-CH2OH -&gt;[\text{Pd or Cu}] R-CHO {+} H2O&lt;/chem&gt;

=== ಅಪಕರ್ಷಣದಿಂದ ===
ಆಮ್ಲಕ್ಲೋರೈಡುಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಪೆಲ್ಲೆಡಿಯಂ ವೇಗವರ್ಧಕದ ನೆರವಿನಿಂದ ಅಪಕರ್ಷಣಕ್ಕೆ (ರಿಡಕ್ಷನ್) ಒಳಪಡಿಸಿ ಈ ಕೆಳಗೆ ತೋರಿಸಿರುವ ಸಮೀಕರಣಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು.

&lt;chem&gt;RCOCl {+} H2 -&gt;[\lbrack Pd \rbrack] R-CHO {+} HCl&lt;/chem&gt;

=== ಉಷ್ಣಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ===
ಸಾವಯವ ಆಮ್ಲಗಳ [[ಕ್ಯಾಲ್ಶಿಯಮ್|ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ]] ಲವಣವೊಂದನ್ನು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಫಾರ್ಮೇಟ್‍ನೊಡನೆ ಬೆರೆಸಿ [[ಸತುವು|ಸತುವಿನೊಡನೆ]] ಉಷ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ (ಪೈರೊಲಿಸಿಸ್) ಒಳಪಡಿಸಿದಾಗ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸತು ಈ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವೇಗವರ್ಧಕ. ನಡೆಯುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಸಮೀಕರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಬಹುದು.

&lt;chem&gt;(RCOO)2Ca {+} (HCOO)2Ca -&gt;[\lbrack Zn \rbrack] 2CaCO3 {+} 2R-CHO&lt;/chem&gt;

=== ಗ್ರಿನ್ಯಾರ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಕೆ ===
ಗ್ರಿನ್ಯಾರ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಆರ್ಥೋಫಾರ್ಮಿಕ್ ಎಸ್ಟರಿನೊಡನೆ ಸಂಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿದಾಗ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯ (ಇಂಟರ್ಮಿಡಿಯೆಟ್) ಮೇಲೆ [[ನೀರು|ನೀರಿನ]] ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆದರೆ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‍ಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಗೆಯ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಸಮೀಕರಣಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಬಹುದು.
[[ಚಿತ್ರ:Grignard-Reaction Mechanism.png|center|thumb|500x500px]]

=== ಆಲ್ಕೇನ್‍ಗಳಿಂದ ===
-CH=CH ಪುಂಜವನ್ನುಳ್ಳ ಆಲ್ಕೇನ್‍ಗಳನ್ನು [[ಓಝೋನ್|ಓಜೊನಿನೊಡನೆ]] ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದಾಗ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಓಜೋನೈಡ್‍ಗಳನ್ನು ಹೈಡ್ರೊಜನ್ನಿನಿಂದ ಅಪಕರ್ಷಿಸಿ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‍ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಈ ಬಗೆಯ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ —CH=CR&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; ಪುಂಜವನ್ನುಳ್ಳ ಆಲ್ಕೀನ್‍ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದಾಗ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಮತ್ತು ಕೀಟೋನ್‍ಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಓಜೋನೈಡ್‍ಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಬಗೆಯ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದೆ ತೋರಿಸಿರುವ ಸಮೀಕರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಬಹುದು.
[[ಚಿತ್ರ:Ozonolysis scheme.svg|center|thumb|500x500px]]

=== ಗ್ಲೈಕಾಲ್‍ಗಳಿಂದ ===
α - β - ಗ್ಲೈಕಾಲ್‍ಗಳನ್ನು ಪರ್‌ಅಯೋಡಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಅಥವಾ ಲೆಡ್ ಟೆಟ್ರಅಸಿಟೇಟ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಉತ್ಕರ್ಷಿಸಿದಾಗ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‍ಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

&lt;chem&gt;R-CH(OH)-CH(OH)-R' -&gt;[\lbrack O \rbrack] R-CHO {+} R'CHO {+} H2O&lt;/chem&gt;

ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ವಿವರಿಸುವ ಎರಡು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಆರೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‍ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.

=== ಟಾಲ್ಯೂಯೀನ್‍ನಿಂದ ===
ಆರೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಪರಮಾಣುವಲಯಕ್ಕೆ (ಆರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ರಿಂಗ್) ಕೂಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಮೀಥೈಲ್ ಪುಂಜವನ್ನು ಕ್ರೋಮಿಯಂ ಟ್ರೈಆಕ್ಸೈಡಿನ ನೆರವಿನಿಂದ ಉತ್ಕರ್ಷಿಸಿ ಬೆಂಜಾಲ್ ಡೈಅಸಿಟೇಟ್‍ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಈ ಬೆಂಜಾಲ್ ಡೈಅಸಿಟೇಟ್‍ಗಳ ಮೇಲೆ ನೀರಿನ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆದಾಗ ಬೆಂಜಾಲ್ಡಿಹೈಡ್‍ಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನೇಕ ಪಲ್ಲಟಿತ (ಸಬ್‍ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟೆಡ್) ಬೆಂಜಾಲ್ಡಿಹೈಡ್‍ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

=== ಕ್ಲೋರಿನ್ ಅನಿಲದ ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಯಿಂದ ===
ಆರೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಧಾನದಲ್ಲೂ ಪರಮಾಣುವಲಯಕ್ಕೆ ಕೂಡಿರುವ ಮೀಥೈಲ್ ಪುಂಜವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ [[ಕ್ಲೋರಿನ್]] ಅನಿಲವನ್ನು ಉತ್ಕರ್ಷಣಕಾರಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿ, ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಡೈಕ್ಲೋರೊಮಧ್ಯವರ್ತಿಯನ್ನು ನೀರಿನೊಡನೆ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದಾಗ ಆಲ್ಡಿಹೈಡಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.  ಈ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ಅನಿರ್ಬಂಧ ರ‍್ಯಾಡಿಕಲ್‌ಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾಗುಳ್ಳ ಕ್ರಿಯೆಯಾದುದರಿಂದ ರ‍್ಯಾಡಿಕಲ್‌ಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಬೆಳಕು ಅಥವಾ ೧೩೫&lt;sup&gt;೦&lt;/sup&gt;-೧೭೫&lt;sup&gt;೦&lt;/sup&gt; ಸೆ. ಉಷ್ಣತೆ ಅಗತ್ಯ. ಈ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತೋರಿಸಿರುವ ಸಮೀಕರಣದಿಂದ ಉದಾಹರಿಸಬಹುದು.

C&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt;CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; + 2Cl&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; → C&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt;CHCl&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + 2HCl

C&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt;CHCl&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O → C&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt;C=HO + 2HCl

ಮೀಥೈಲ್‌ಪುಂಜದ ಮೂರು ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪರಮಾಣುಗಳೂ ಕ್ಲೋರಿನ್ ಪರಮಾಣುಗಳಿಂದ ಪಲ್ಲಟಿತವಾದಾಗ ಡೈಕ್ಲೋರೊಸಂಯುಕ್ತಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಟ್ರೈಕ್ಲೋರೊಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.  ಇಂಥ ಟ್ರೈಕ್ಲೋರೊಸಂಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಅಣುಗಳ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಬದಲು ಆಮ್ಲದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

C&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt;CCl&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;                + 2H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O → C&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt;COOH + 3HCl

ಟ್ರೈಕ್ಲೋರೊ ಸಂಯುಕ್ತ

ಈ ಉಪಉತ್ಪನ್ನ ಆಮ್ಲಗಳಿಗೂ ಬೆಲೆಯಿರುವುದರಿಂದ ಬಲು ಬೇಡಿಕೆ ಉಂಟು.

== ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‍ಗಳ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ==
ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು ಬಲು ಸುಲಭವಾಗಿ ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಆಮ್ಲಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಶೇಖರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗರೂಕತೆ ಅವಶ್ಯಕ.&lt;ref&gt;https://www.chemicalsafetyfacts.org/aldehydes/&lt;/ref&gt;

ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯಕಾರಣ ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ ಪುಂಜ. ಅನೇಕ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ ಪುಂಜಕ್ಕೆ ಆಗುವ ಸೇರ್ಪಡೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಲವು ಮುಖ್ಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

1. ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅಣುಗಳ ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ ಪುಂಜಗಳಿಗೆ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪರಮಾಣುಗಳು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡರೆ ಪ್ರಥಮ ವರ್ಗದ ಆಲ್ಕೊಹಾಲುಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಗೆಯ ಜಲಜನಕೀಕರಣ (ಹೈಡ್ರೊಜಿನೇಷನ್) ಅಥವಾ ಅಪಕರ್ಷಣವನ್ನು ವೇಗವರ್ಧಕಗಳ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ನನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಯಾಗಲೀ ಇತರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಪಕರ್ಷಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಯಾಗಲೀ ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಸಮೀಕರಣ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.

RCHO + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; → RCH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;OH

ಈ ಬಗೆಯ ಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಪಕರ್ಷಣಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್|ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ]] ಆಲ್ಕಾಕ್ಸೈಡುಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದುವು. ಇವುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಓಪೆನಾವರ್ ಅಪಕರ್ಷಣವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಸಮೀಕರಣಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಬಹುದು.

R-CHO + Al(OCH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;R')&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; → RCH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O-Al(OCH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;R')&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + R'CHO

RCH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O-Al(OCH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;R')&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O → RCH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;OH + Al(OH)&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; + 2R'CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;OH

2. ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಗಳ ನಡುವಣ ಉತ್ಕರ್ಷಣಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು (ಆಕ್ಸಿಡೇಷನ್ ಸ್ಟೇಟ್) ಪಡೆದಿರುವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವುಗಳ ಅಪಕರ್ಷಣದಿಂದ ಆಲ್ಕೊಹಾಲುಗಳು ಲಭಿಸಿದರೆ ಉತ್ಕರ್ಷಣದಿಂದ ಆಮ್ಲಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಬಗೆಯ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ಯಾವ ನೆರವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಬಲು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆಕ್ಸಿಜನ್ನಿನಿಂದಲೇ ಆಗುತ್ತದೆ.

&lt;chem&gt;R-CHO -&gt;[O] RCOOH&lt;/chem&gt;

ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿಡುವಾಗ ಗಾಳಿಯ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ. ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಆಗುವ ಈ ಬಗೆಯ ಉತ್ಕರ್ಷಣದ ಹೆಸರು ಸ್ವಯಂಉತ್ಕರ್ಷಣ (ಆಟೊಆಕ್ಸಿಡೇಷನ್).

[[ಅಮೊನಿಯ|ಅಮೋನಿಯ]]ದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನ ಮಾಡಿದ [[ಬೆಳ್ಳಿ|ಸಿಲ್ವರ್]] ನೈಟ್ರೇಟ್ ಮತ್ತು ಫೇಲಿಂಗ್ಸ್ ದ್ರಾವಣಗಳನ್ನು (ವಿಲೀನಗೊಂಡಿರುವ ಕ್ಯೂಪ್ರಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್) ರಾಸಾಯನಿಕ ಉತ್ಕರ್ಷಣಕಾರಿಗಳಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸದಿದ್ದರೂ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳ ಇರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅನನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

3. ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಸಯನೈಡ್ ಮತ್ತು ಬೈಸಲ್ಫೈಟುಗಳು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ ಪುಂಜಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡು ಸಯನೊಹೈಡ್ರಿನ್ ಮತ್ತು ಬೈಸಲ್ಫೈಟ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳೆಂಬ ಸೇರ್ಪಡೆ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.

ಇವು ಬಲು ಸಡಿಲ ಬಂಧಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು. ಇವುಗಳಿಂದ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿ ಬಲು ಸುಲಭ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬೈಸಲ್ಫೈಟ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ
                   OH
 RCHO + HCN → R-CH
                   CN
                      SO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;Na
 RCHO + NaHSO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; → R-CH
                      OH
ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳ ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಸಯನೊಹೈಡ್ರಿನ್ನುಗಳನ್ನು ಹಲವು [[ಆಮ್ಲ]]ಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

4. ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು ಸಂಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಅಸಿಟಾಲ್ ಅಥವಾ ಹೆಮಿಅಸಿಟಾಲ್‍ಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;https://chem.libretexts.org/Bookshelves/Organic_Chemistry/Supplemental_Modules_(Organic_Chemistry)/Aldehydes_and_Ketones/Reactivity_of_Aldehydes_and_Ketones/Addition_of_Alcohols_to_form_Hemiacetals_and_Acetals&lt;/ref&gt;
[[ಚಿತ್ರ:Acetal formation 2.png|center|thumb|400x400px]]
[[ಚಿತ್ರ:Hemiacetal Formation.jpg|center|thumb|400x400px]]
ಅನೇಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ ಪುಂಜ ಇತರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳೊಡನೆ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಡದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಲು, ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳನ್ನು ಅಸಿಟಾಲುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ, ಸಂಯೋಜನೆಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮುಗಿದ ಅನಂತರ ಅಸಿಟಾಲುಗಳನ್ನು ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳಾಗಿ ಪುನಃ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಾಗ ಅಸಿಟಾಲುಗಳ ಬದಲು ಹೆಮಿಅಸಿಟಾಲುಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಮಿಅಸಿಟಾಲುಗಳನ್ನು ಡೈಕ್ರೊಮೇಟಿನಂಥ ಉತ್ಕರ್ಷಣಕಾರಿಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಎಸ್ಟರುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು.
        OH
 &lt;chem&gt;R-CH&lt;/chem&gt;     &lt;chem&gt;-&gt;[O] R-COOR' + H2O&lt;/chem&gt;
        OR'
5. ಅಮೋನಿಯ [[ಅನಿಲ]]ದೊಡನೆ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು ಕೂಡಿ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅಮೋನಿಯಗಳೆಂಬ ಸೇರ್ಪಡೆ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬಲುಮಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಬಗೆಯ ಸೇರ್ಪಡೆ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಅಸ್ಥಿರ.  ಇವುಗಳಿಂದ ಆಲಿಹೈಡುಗಳನ್ನು
                     H
 RCHO + NH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; → RC-OH
                     NH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;
ಸುಲಭವಾಗಿ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳ ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೈನುಗಳೊಡನೆಯೂ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು ಸೇರ್ಪಡೆ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡಿನಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಈ ಬಗೆಯ ಎರಡು ತೆರದ ಅಮೈನೋಮೆಥನಾಲುಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ತೋರಿಸಿದೆ.

6. ಅಮೈನೊ ಪುಂಜವನ್ನುಳ್ಳ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲಮೈನ್, ಸೆಮಿಕಾರ್ಬಜೈಡ್ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಹೈಡ್ರಜೀನ್‌ಗಳೊಡನೆ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ ಪುಂಜದ ಕ್ರಿಯೆ
         H                      H
 H-C-OH           ಮತ್ತು  H-C-OH
         NHR                    NR&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;
ನಡೆದಾಗ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆಕ್ಸಿಮ್, ಸೆಮಿಕಾರ್ಬಜೊನ್ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರಜೈ಼ಡುಗಳೆಂಬ ವಿವಿಧ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ತೋರಿಸಿರುವ ಸಮೀಕರಣಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಬಹುದು.

a) R-CHO +    H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;NOH       → RCH=N-OH + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O
         ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲಮೈನ್    ಆಕ್ಸೀಮ್
b) R-CHO + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;N.CO.NH.NH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; → RCH=N.NH.CO.NH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O
          ಸೆಮಿಕಾರ್ಬಜ಼ೈಡ್      ಸೆಮಿಕಾರ್ಬಜ಼ೋನ್
c) R-CHO + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;N.NHR → RCH=N-NHR + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O
          ಪಲ್ಲಟಿತ       ಪಲ್ಲಟಿತ
          ಹೈಡ್ರಜ಼ೀನ್    ಹೈಡ್ರಜ಼ೋನ್
ಮೇಲೆ ತೋರಿಸಿರುವ ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಮತ್ತು ಕೀಟೋನುಗಳ ಅನನ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

7. ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು ಅನೇಕ ಬಹ್ವಂಗಗಳ (ಪಾಲಿಮರ್ಸ್) ತಯಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳು. ಇವುಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ [[ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಮತ್ತು ಕೃತಕ [[ಅಂಟು]]ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಹಲವಾರು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅಣುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ತಮ್ಮಲ್ಲೇ ಸಂಯೋಗ ಹೊಂದಿ ಬಹ್ವಂಗಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಬಲ್ಲವು. ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡಿನಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಪ್ಯಾರಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಮತ್ತು ಅಸಿಟಾಲ್ಡಿಹೈಡಿನಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಮತ್ತು ಮೆಟಾಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು ಇಂಥ ಬಹ್ವಂಗಗಳು.

[[ಚಿತ್ರ:Paraformaldehyde.png|300x300px]][[ಚಿತ್ರ:Paraldehyde.svg|270x270px]][[ಚಿತ್ರ:Metaldehyde structure.svg|260x260px]]

ಹೈಡ್ರೊಜನ್ನನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಲ್ಫಕಾರ್ಬನ್ ಇರುವ (ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ ಪುಂಜದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರ್ಬನ್ ಅಣು ಆಲ್ಫಕಾರ್ಬನ್) ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅಣುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಟುಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ (ಆಕ್ಟಿವ್ ಸೆಂಟರ್ಸ್). ಆದ್ದರಿಂದ ಎರಡು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅಣುಗಳು ಕೂಡಿ ದ್ವಯಾಣುಗಳ (ಡೈಮರ್) ಸೃಷ್ಟಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಗೆಯ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ದ್ವಯಾಣುಗಳನ್ನು ಆಲ್ಡಾಲುಗಳೆಂದೂ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆಲ್ಡಾಲ್ ಸಂಘನನ (ಕಂಡೆನ್ಸೇಷನ್) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.chemistryscl.com/reactions/aldol-condensation/main.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-01-11 |archive-date=2020-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200111120122/https://www.chemistryscl.com/reactions/aldol-condensation/main.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
 CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;CHO + CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;CHO → CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;-CH-CH2-CHO
                       |
                       OH
ಆಲ್ಡಾಲ್ ಸಂಘನನ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಎರಡನೆಯ ಅಣು ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅಣುವೇ ಆಗಿರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ; ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಅಣುವೊಂದನ್ನಾದರೂ ಪಡೆದಿರುವ ಆಲ್ಫಕಾರ್ಬನ್ ಇರುವ ಯಾವ ಕಾರ್ಬೊನಿಲ್ ಸಂಯುಕ್ತವಾದರೂ ಸರಿ. ಎಸ್ಟರುಗಳನ್ನು ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳೊಡನೆ ಇಂಥ ಸಂಘನನ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಅನೇಕ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು; ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಅಣುಗಳಿಂದ ನೀರಿನ ಅಣುವೊಂದು ಬೇರ್ಪಟ್ಟಾಗ ಹೊಸ ಅಪರ್ಯಾಪ್ತ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
[[ಚಿತ್ರ:Simple aldol reaction.svg|center|thumb|600x600px]]


ಇದೇ ರೀತಿ ಆಲ್ಡಾಲ್ ಅಣುಗಳೂ ನೀರಿನ ಅಣುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅಪರ್ಯಾಪ್ತ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳಾಗಬಹುದು.
   R'                   R'
   |                    |
 R-CH-CH-CHO &lt;chem&gt;-&gt;[-H_2O]&lt;/chem&gt; R-CH=C-CHO
       |
      OH
  ಆಲ್ಡಾಲ್           ಅಪರ್ಯಾಪ್ತ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ 
ಪಟು ಮೆಥಿಲೀನ್ ಪುಂಜಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಆಮ್ಲ ಅಥವಾ ಆಮ್ಲದ ಅನ್‌ಹೈಡ್ರೈಡುಗಳೊಡನೆ ಆಗುವ ಆಲ್ಡಿಹೈಡಿನ ಸಂಘನನ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಪರ್ಕಿನ್ ಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಈ ಕ್ರಿಯೆ ಸಿನಾಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಪಲ್ಲಟಿತ ಸಿನಾಮಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಲು ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.
[[ಚಿತ್ರ:Zimtsäure nach Perkin.svg|center|thumb|500x500px|ಪರ್ಕಿನ್ ಕ್ರಿಯೆ]]
ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು ಫಿನಾಲ್‌ಗಳೊಡನೆ ಸಂಘನನ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಾಗ ಕ್ರಿಯೆ ನಿರಂತರ ನಡೆದು ಅನೇಕ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಮತ್ತು ಫಿನಾಲ್ ಅಣುಗಳ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬೃಹದಣು (ಜಯಂಟ್ ಮಾಲಿಕ್ಯೂಲ್) ಅಥವಾ ಬಹ್ವಂಗಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಗೆಯ ಹಲವು ಫಿನಾಲ್-ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಬೃಹದಣು ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಟುಗಳಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಬೃಹದಣು ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳು. ಫಿನಾಲ್ ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು ಕೂಡಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಬೃಹದಣುವಿನ ರಚನೆಯನ್ನು ಮುಂದೆ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.

[[ಚಿತ್ರ:Novolac phenolic resin.jpg|250x250px]][[ಚಿತ್ರ:Resole phenolic resin.jpg|500x500px]]

ಫಿನಾಲುಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಹಲವು [[ಸಾರಜನಕ|ನೈಟ್ರೊಜನ್]] ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನೂ ಈ ಬಗೆಯ ಪಾಲಿಮರುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಯೂರಿಯ-ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಇಂಥ ಬಹ್ವಂಗಗಳ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ.

8. ಕೆಲವು ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಣುಜನ್ಯಕ್ರಿಯೆಗೆ (ಡಿಸ್‍ಪ್ರಪೋರ್ಷನೇಷನ್) ಒಳಪಟ್ಟು ಏಕಕಾಲ ಉತ್ಕರ್ಷಣ-ಅಪಕರ್ಷಣಗಳಿಂದ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಬಗೆಯ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಭಾಗ ಅಣುಗಳು ಅಪಕರ್ಷಣಕ್ಕೊಳಗಾದರೆ ಉಳಿದರ್ಧ ಅಣುಗಳು ಉತ್ಕರ್ಷಣ ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಆರೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಇಂಥ
[[ಚಿತ್ರ:Cannizzarro Übersichtsreaktion-v8.svg|center|thumb|500x500px|ಕ್ಯಾನಿಜ಼ಾರೊ ಕ್ರಿಯೆ]]
ಅಸಮಾಣುಜನ್ಯಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬಲ್ಲವು. ಕ್ಯಾನಿಜಾರೋ ಕ್ರಿಯೆಯೆಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದಿರುವ ಈ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆರೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಏಕಕಾಲ ಉತ್ಕರ್ಷಣ-ಅಪಕರ್ಷಣ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಪ್ರಾಣಿ ಶರೀರಗಳ ಹಲವು ಅಂಗಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

9. ಆರ್ಗಾನೊ ಲಿಥಿಯಂ ಅಥವಾ ಗ್ರಿನಾರ್ಡ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಂಥ ಆರ್ಗಾನೊ ಲೋಹಸಂಯುಕ್ತಗಳೊಡನೆ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಾಗ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಆರ್ಗಾನೊ ಲೋಹಸಂಯುಕ್ತಗಳಿಂದ ಎರಡನೆಯ ವರ್ಗದ ಆಲ್ಕೊಹಾಲುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು.
[[ಚಿತ್ರ:Alcohols from aldehyde via grignard.png|center|thumb|500x500px]]

==ಪ್ರಮುಖ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಗಳು==
'''ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡ್''': HCHO ಎಂಬ ಅಣುಸೂತ್ರವನ್ನುಳ್ಳ ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಸರಳ ಸಂಯುಕ್ತ. ಪ್ರಕೃತಿದತ್ತ ವಸ್ತುಗಳಾದ [[ಮರ]], [[ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು]] ಮೊದಲಾದುವುಗಳ ಅಪೂರ್ಣ ದಹನದಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮೀಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನ ಉತ್ಕರ್ಷಣದಿಂದ ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡನ್ನು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.&lt;ref name=&quot;CH2O&quot;&gt;Reuss, G.; Disteldorf, W.; Gamer, A. O. and Hilt, A. (2005) &quot;Formaldehyde&quot; in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. Wiley-VCH, Weinheim. {{doi|10.1002/14356007.a11_619}}.&lt;/ref&gt; ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆಕ್ಸಿಜನ್ನನ್ನು ವೇಗವರ್ಧಕಗಳ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಈ ಉತ್ಕರ್ಷಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;OH + O → HCHO + H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O

ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾತಾವರಣದ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಅನಿಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಸಂಯುಕ್ತವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಮಾಡಿ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಬೇಕಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನೀರಿನ ದ್ರಾವಣದ ಹೆಸರು ಫಾರ್ಮಲಿನ್. ಇದನ್ನು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕ್ರಿಮಿಗಳ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಶವಗಳನ್ನು ಕೆಡದಂತಿಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಹಿಂದೆ ತಿಳಿಸಿರುವ ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡಿನ ತ್ರಯಾಣುವಾದ (ಟ್ರೈಮರ್) ಪ್ಯಾರಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಒಂದು ಘನವಸ್ತು. ಇದನ್ನು ಉಷ್ಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿದಾಗ ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಶುದ್ಧ ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದ್ದು ನೀರಿನ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದಾಗ ಈ ತ್ರಯಾಣುವನ್ನು ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡಿನ ಆಕರವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಅಮೋನಿಯದೊಡನೆ ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಸಂಯೋಗಿಸಿದಾಗ ಯೂರೋಟ್ರೋಪಿನ್ ಎಂಬ ನವೀನ ಸಂಯುಕ್ತ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
[[ಚಿತ್ರ:Synthesis Hexamine.svg|center|thumb|500x500px]]
ಯೂರೋಟ್ರೋಪಿನನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ರಂಗದಲ್ಲಿ ದೇಹಾಂತರ್ಗತ ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕ (ಇಂಟರ್ನಲ್ ಡಿಸ್‍ಇನ್‍ಫೆಕ್ಟೆಂಟ್) ಆಗಿಯೂ ಹಲವು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ [[ಔಷಧ]]ವಾಗಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

'''ಅಸಿಟಾಲ್ಡಿಹೈಡ್''': ಆಲ್ಕೈಲ್ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯದಾದ ಅಸಿಟಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಒಂದು ದ್ರವವಸ್ತು. ಇದನ್ನು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಕನ್ನಡಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಅಸಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಎರಡರಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಸರಳ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು ದ್ರವವಸ್ತುಗಳು. ಇನ್ನುಳಿದ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು ಘನವಸ್ತುಗಳು. ಅಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳ ವಾಸನೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಅಷ್ಟೇನೂ ಸಹ್ಯವಾದುದಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಣುಭಾರವಿರುವ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳ ವಾಸನೆ ಮಧುರ. 8-14 ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳನ್ನು ಸುಗಂಧದ ಉದ್ದಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಓಯ್ನೆಂಥಾಲ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ 7 ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣುಗಳಿರುವ ಆಲ್ಡಿಹೈಡನ್ನು ಅನೇಕ [[ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ|ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಿಟ್ರೊನೆಲ್ಲ ತೈಲ, ಗುಲಾಬಿ ತೈಲ ಮೊದಲಾದ ಸುಗಂಧತೈಲಗಳ ಸುವಾಸನೆಗೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಪ್ರಿಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಪೆಲಾರ್ಗೋನಿಕ್ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳೇ ಕಾರಣ. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕೃತಕವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಅನೇಕ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳನ್ನು ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯ ಉದ್ದಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ಲಿಸರಾಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಬಹುದಾದ ಅಕ್ರೊಲಿನ್ ಎಂಬ ಅಪರ್ಯಾಪ್ತ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಬಹು ಪಟುವಾದ ಸಂಯುಕ್ತ. ಅಕ್ರೊಲಿನ್ ಮತ್ತು ಅದೇ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಸೇರಿದ ಇತರ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಸಾವಯವ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಂಬೆಯ ಹಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಸಿಟ್ರೊನೆಲ್ಲಾಲ್ ಮತ್ತು ಸಿಟ್ರಾಲ್ ಎಂಬ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು ನಿಂಬೆಹಣ್ಣಿನ ಸಿಪ್ಪೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಲೆಮನ್‍ಗ್ರಾಸ್ ತೈಲ, [[ನೀಲಗಿರಿ]] ತೈಲ, ಸಿಟ್ರೋನೆಲ್ಲ ತೈಲ ಮತ್ತು ವರ್ಬೀನ ತೈಲವೇ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ತೈಲಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಸಿಟ್ರಾಲನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅಯನೋನುಗಳೆಂಬ ನೇರಿಳೆ ಬಣ್ಣದ ಪರಿಮಳಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ತ್ರಿಬಂಧ (ಟ್ರಿಪಲ್ ಬಾಂಡ್) ಇರುವ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳನ್ನೂ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬಗೆಯ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರೊಪಾರ್ಗಿಲ್ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ (CH≡C-CHO) ಮತ್ತು ಅದೇ ಶ್ರೇಣಿಯ ಇತರ ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು ಅನೇಕ ಸಾವಯವ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. &lt;ref&gt;https://www.britannica.com/science/aldehyde/Uses-of-aldehydes&lt;/ref&gt;

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ]]
[[ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]]
[[ವರ್ಗ:ಅಣು_ವಿಜ್ಞಾನ]]
[[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ_ಸಂಯುಕ್ತಗಳು]]

&lt;references /&gt;{{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು}}
[[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]]</text>
      <sha1>8jp7aracyc84qxvwa034gn3vb1src1w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಉತ್ಪಾದನ ಮಟ್ಟ ರೇಖೆಗಳು</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123869</id>
    <revision>
      <id>1374131</id>
      <parentid>1338277</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T02:22:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1374131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16238" sha1="lpa630ow71s4dmowyd5nlciqhjs97gj" xml:space="preserve">'''ಉತ್ಪಾದನ ಮಟ್ಟ ರೇಖೆಗಳು''' ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ [[ಉತ್ಪನ್ನ]] [[ಪರಿಮಾಣ]]ವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳನ್ನು ಯಾವ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ರೇಖೆಗಳು (ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಕಾನ್ಟೂರ್ಸ್). ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ರೇಖೆಯನ್ನೂ ಸಮೋತ್ಪನ್ನ ರೇಖೆ (ಐಸೊ-ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಕರ್ವ್), ಸಮಗಾತ್ರಿ (ಐಸೊಕ್ವಾಂಟ್), ಸಮಾನೋತ್ಪನ್ನ ರೇಖೆ (ಈಕ್ವಲ್-ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಕರ್ವ್) ಅಥವಾ ಉತ್ಪನ್ನ ಔದಾಸಿನ್ಯ ರೇಖೆ (ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್-ಇಂಡಿಫರೆನ್ಸ್ ಕರ್ವ್) ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು.
==ಉತ್ಪತ್ತಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆ==
ಆರ್ಥಿಕ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಅನೇಕ ನಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡೇ ಆಯಾಮಗಳಿರುತ್ತವೆ (ಡೈಮೆನ್ಷನ್ಸ್). ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ಎರಡು ಚರ (ವೇರಿಯಬಲ್) ಪರಿಮಾಣಗಳನ್ನು (ಕ್ವಾಂಟಿಟೀಸ್) ಮಾತ್ರ ತೋರಿಸಬಲ್ಲವು. (ಉದಾ : ಬೇಡಿಕೆ, ಸರಬರಾಜು). ಆದರೆ ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚರ ಪರಿಮಾಣಗಳಿರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಉಂಟು. ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಕುರಿತದ್ದು ಇಂಥ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭ. ಇಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಮೂರು ಚರಗಳಿರುತ್ತವೆ ([[ಬಂಡವಾಳ]], [[ಶ್ರಮ]] ಹಾಗೂ [[ಉತ್ಪನ್ನ]]). ಬಂಡವಾಳ ಯಾ ಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರೂ ಉತ್ಪತ್ತಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಧಾನವಾದ ಮಟ್ಟ ಪದ್ದತಿಯನ್ನನುಸರಿಸಿ ನಕ್ಷೆ ರಚಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪನ್ನದ ಒಂದೊಂದು ಮಟ್ಟದಲ್ಲೂ ಉಳಿದೆರಡು ಚರಗಳನ್ನು (ಬಂಡವಾಳ, ಶ್ರಮ) ಯಾವ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು (ಒಂದೊಂದು ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುವಂತೆ ಒಂದೊಂದು ಮಟ್ಟ ರೇಖೆ ಎಳೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ) ತೋರಿಸಬಹುದು.&lt;ref&gt;https://pro.arcgis.com/en/pro-app/tool-reference/topographic-production/generate-topographic-contours.htm{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

ಉತ್ಪಾದನೆಗೂ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಕಾರಕ-ಪರಿಣಾಮ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಗಣಿತಜ್ಞರು ಉತ್ಪಾದನ ಅನುಚರಿಯ (ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಫಂಕ್ಷನ್) ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. &lt;ref&gt;https://courses.lumenlearning.com/boundless-economics/chapter/the-production-function/&lt;/ref&gt;ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಬೇಕಾಗುವ ಕನಿಷ್ಠ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದು ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸಬಹುದಾದ ಪರಮಾವಧಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದೇ ಉತ್ಪಾದನ ಅನುಚರಿಯ ಉದ್ದೇಶ. ಆದರೆ ಉತ್ಪಾದನ ಅನುಚರಿ ನಿಗದಿಯಾದಂಥದೇನೂ ಅಲ್ಲ; ತಾಂತ್ರಿಕಮಟ್ಟ ಬದಲಾದಂತೆಲ್ಲ ಅದೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಇದು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಥಿ ಅನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನ ಪರಿಮಾಣವೆಂದೂ x1,x2,…xಟಿ ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳ ಪರಿಮಾಣಗಳೆಂದೂ ಭಾವಿಸಿದರೆ ಉತ್ಪಾದನ ಅನುಚರಿಯನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಬರೆಯಬಹುದು :

ಙ =ಜಿ (x1,x2,…xಟಿ)

ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಪರಿಮಾಣ ಅದರ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳ x1, x2,…xಟಿ ಗಳ ಪರಿಮಾಣಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮೀಕರಣದ ಪ್ರಕಾರ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳ ಪರಿಮಾಣ ಬದಲಾದಂತೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಪರಿಮಾಣವೂ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಪರಿಮಾಣಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗ x1 ಆಧಾರವೆಂದು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳೋಣ. (x1) ನ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸಿದಂತೆಲ್ಲ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಪರಿಮಾಣವೂ ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇವೆರಡರ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಒಂದು ರೇಖೆಯನ್ನೆಳೆಯಬಹುದು. ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ವಕ್ರರೇಖೆ (ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‍ಫರ್ಮೇಷನ್ ಕರ್ವ್) ಎನ್ನಬಹುದು.

ಉತ್ಪಾದನ ಮಟ್ಟರೇಖೆಯನ್ನು ಎಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಎರಡು ಅಭಿಗೃಹೀತಗಳನ್ನು (ಅಸಂಪ್ಷನ್ಸ್) ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪತ್ತಿ ಪರಿಮಾಣ ಎರಡು ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳ ಪರಿಮಾಣಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆಯೆಂಬುದು ಮೊದಲನೆಯದು. ಹಾಗಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಅನುಚರಿಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಬರೆಯಬಹುದು : ಙ=ಜಿ (x1,x2)

x1 ಮತ್ತು x2 ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಾನಿಸಬಹುದೆಂಬುದು (ಸಬ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್) ಎರಡನೆಯ ಅಭಿಗೃಹೀತ. ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪರಿಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದು ವ್ಯಕ್ತಪಡುತ್ತದೆ. x1 ಮತ್ತು x2 ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತೋರಿಸಿರುವ ವಿವಿಧ ಪರಿಮಾಣಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದರಿಂದಲಾದರೂ 100 ಉತ್ಪತ್ತಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಒಂದು ರೇಖೆಯನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು :

x1	2	3	4 x2 12	6	2

x1 ಉತ್ಪಾದನಾಂಗದ ವಿವಿಧ ಪರಿಮಾಣಗಳನ್ನು ಘಿ ಅಕ್ಷದಲ್ಲೂ x2 ವಿನದನ್ನು ಙ ಅಕ್ಷದಲ್ಲೂ ಗುರುತಿಸಿದರೆ ಔ ಬಿಂದುವಿನ ಕಡೆಗೆ ಉಬ್ಬಿರುವ ರೇಖೆಯೊಂದು ಮೂಡಿಬರುತ್ತದೆ (ನಕ್ಷೆ 3). ಇದು ಸಮೋತ್ಪಾದನ ರೇಖೆ. ಈ ರೇಖೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರತಿ ಬಿಂದುವೂ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಜೋಡಿಯ ಎರಡು ಉತ್ಪನ್ನಕಾರಕಗಳಿಂದ ಒಂದೇ ಮಟ್ಟದ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
==ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ==
ಸಮೋತ್ಪಾದನ ರೇಖೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಎರಡು. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಈ ರೇಖೆ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿ, ಬಲಕ್ಕೆ ಜಾರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವುದೇನೆಂದರೆ, x2 ವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿದಂತೆ ಉತ್ಪನ್ನಮಟ್ಟವನ್ನು ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದಲ್ಲಿ x1ನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಈ ರೇಖೆ ಔ ಕೋನಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಪೀನ ಮಧ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಕಾನ್‍ವರ್ಸ್). ಇದರಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಂಶ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಮಟ್ಟದ ಉತ್ಪನ್ನ ಪಡೆಯಬೇಕಾದರೆ x2 ವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದಂತೆಲ್ಲ x1ನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಳಿಮುಖ ಅಂಚಿನ ಪ್ರತಿನಿಧಾನ ಸೂತ್ರ.

ಉತ್ಪತ್ತಿಯ 100 ಘಟಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳ ವಿವಿಧ ಪರಿಮಾಣಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿರುವಂತೆಯೇ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ 200, 300, 400 ಘಟಕಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕೆ x1 ಮತ್ತು x2 ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳ ಪರಿಮಾಣಗಳ ನಾನಾ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಸಮೋತ್ಪಾದನ ರೇಖೆಗಳನ್ನೂ ನಕ್ಷೆ 3 ರಲ್ಲಿ ಎಳೆಯಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೇಖೆಯೂ ಒಂದೊಂದು ಉತ್ಪಾದನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಒಂದೊಂದು ರೇಖೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಿಂದುವೂ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜೋಡಿಗಳಿಂದ ಲಭಿಸುವ ಒಂದೇ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರೇಖೆಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಸಮೋತ್ಪನ್ನ ರೇಖೆಗಳ ನಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ಉತ್ಪಾದನ ಮಟ್ಟ ರೇಖೆಗಳ ನಕ್ಷೆಯೆನ್ನಬಹುದು.

ಈ ನಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಮಾಣಾನುಗುಣ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ತೋರಿಸಬಹುದು. ಔ ಬಿಂದುವಿನಿಂದ ಎಳೆದಿರುವ ಔಖ ಸರಳರೇಖೆ ಈ ನಾನಾ ಮಟ್ಟಗಳ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಂ, ಃ, ಅ ಮತ್ತು ಆ ಬಿಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಛೇಧಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಂ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ 100 ಘಟಕಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು x1 ಮತ್ತು x2 ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳ 4 ಮತ್ತು 2 ಘಟಕಗಳು ಆವಶ್ಯಕವೆಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪಾದನಾಂಗವನ್ನು 50%ರಷ್ಟು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸಿದರೆ ಆಗ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಮಟ್ಟ ಃ ಬಿಂದುವಿನವರೆಗೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ 6 ಮತ್ತು 3 ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳಿಂದ 200 ಘಟಕಗಳಷ್ಟು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಪಡೆಯಬಹುದೆಂಬುದು ವ್ಯಕ್ತ. ಎಂದರೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಹೆಚ್ಚಳ 100% ಆದ್ದರಿಂದ ಂ ಬಿಂದುವಿನಿಂದ ಃ ವರೆಗೆ ಏರುಮುಖ ಪ್ರತಿಫಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇದ್ದಹಾಗಾಯಿತು. ಹೀಗೆಯೇ ಃ ಬಿಂದುವಿನಿಂದ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳನ್ನು 33.3% ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ (x1 =8, x2 =4 ) ಆಗ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಟ್ಟ 300 ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಅ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ ಗತಿಯಲ್ಲೆ (1/3) ಉತ್ಪತ್ತಿಯೂ ಅಧಿಕಗೊಂಡ ಕಾರಣ (1/3) ಃ ಬಿಂದುವಿನಿಂದ ಅ ವರೆಗೆ ಅಚಲ ಪ್ರತಿಫಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇದೆಯೆಂದ ಹಾಗಾಯಿತು. ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳನ್ನು ಅ ಬಿಂದುವಿನಿಂದ 50% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ (x = 12, x2 =6 ) ಆಗ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೊತ್ತ 400 ಘಟಕ (25% ರಷ್ಟು ಅಧಿಕ). ಇದನ್ನು ಆ ಬಿಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಳಿಮುಖ ಪ್ರತಿಫಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇದೆಯೆನ್ನಬಹುದು.&lt;ref&gt;http://www.economicsdiscussion.net/production-function/production-function-meaning-definitions-and-features/6892&lt;/ref&gt;

ಉತ್ಪಾದನ ಮಟ್ಟ ರೇಖೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಒಂದೊಂದು ಮಟ್ಟದ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೂ ಅವಶ್ಯವಾದ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳನ್ನು ಯಾವ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಆಯಾ ರೇಖೆಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಯಾವ ಬಗೆಯ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಉದ್ಯಮಿಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವೆಚ್ಚ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯೆಂಬುದನ್ನೂ ಅರಿಯಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆಯ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯನ್ನೂ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಮಟ್ಟ ತಗ್ಗದಂತೆ ಯಾವ ಮಿತಿಯವರೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ರೇಖೆಗಳ ವಿಧಾನದಿಂದ ತಿಳಿಯುವುದು ಸಾಧ್ಯ.&lt;ref&gt;http://www.pitt.edu/~mgahagan/Prodfn.htm&lt;/ref&gt;


==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ]]
[[ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿಯಮಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]</text>
      <sha1>lpa630ow71s4dmowyd5nlciqhjs97gj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಜೀಮೇಲ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127171</id>
    <revision>
      <id>1374145</id>
      <parentid>1347870</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T06:02:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>҆</username>
        <id>99598</id>
      </contributor>
      <comment>logo</comment>
      <origin>1374145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24677" sha1="m40l99pvnm7jqe93g3r3faifyay47si" xml:space="preserve">{{Infobox website
| name = Gmail
| registration = Required
| launch_date = {{Start date and age|2004|4|1}}
| author = [[Paul Buchheit]]
| owner = Google LLC ([[subsidiary]] of [[Alphabet Inc.]])
| programming_language = [[Java (programming language)|Java]] (back-end), [[JavaScript]]/[[Ajax (programming)|Ajax]] (UI)&lt;ref&gt;{{cite web |first=MG |last=Siegler |title=The Key To Gmail: Sh*t Umbrellas |url=https://techcrunch.com/2010/03/14/key-to-gmail/ |website=[[TechCrunch]] |publisher=[[AOL]] |date=March 14, 2010 |access-date=October 27, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161022023828/https://techcrunch.com/2010/03/14/key-to-gmail/ |archive-date=October 22, 2016 |url-status=live  }}&lt;/ref&gt;
| content_license = [[Proprietary software|Proprietary]]
| num_users = 1.5 billion (October 2018)&lt;ref name=&quot;Petrova&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2019/10/26/gmail-dominates-consumer-email-with-1point5-billion-users.html|title=Gmail dominates consumer email with 1.5 billion users|last=Petrova|date=October 26, 2019|website=CNBC.com|access-date=November 19, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191117070039/https://www.cnbc.com/2019/10/26/gmail-dominates-consumer-email-with-1point5-billion-users.html|archive-date=November 17, 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| language = 105 languages
| type = [[Webmail]]
| logo = Gmail icon (2026).svg
| logo_size = 120px
| commercial = Yes
| url = {{URL|gmail.com}}
| screenshot_size = 
| screenshot = 
| current_status = Active
}} 
'''ಜೀಮೇಲ್''' ಎಂಬುದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ದಿಗ್ಗಜ ಕಂಪನಿ [[ಗೂಗಲ್]] ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಉಚಿತ [[ಇ-ಅಂಚೆ|ಇಮೇಲ್]] ಸೇವೆಯಾಗಿದೆ. ಬಳಕೆದಾರರು ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ Gmail ಅನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು POP ಅಥವಾ IMAP ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಇಮೇಲ್ ವಿಷಯವನ್ನು ಸಿಂಕ್ರೊನೈಸ್ ಮಾಡುವ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಜೀಮೇಲ್ ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2004 ರಂದು ಸೀಮಿತ ಬೀಟಾ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜುಲೈ 7, 2009 ರಂದು ಅದರ ಪರೀಕ್ಷಾ ಹಂತವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು.

ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, Gmail ಪ್ರತಿ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಒಂದು ಗಿಗಾಬೈಟ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಶೇಖರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತ. ಇಂದು, ಸೇವೆಯು 15 ಗಿಗಾಬೈಟ್(15 GB) ಸಂಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಲಗತ್ತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಬಳಕೆದಾರರು 50 ಮೆಗಾಬೈಟ್‌ಗಳಷ್ಟು ಗಾತ್ರದ ಇಮೇಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವರು 25 ಮೆಗಾಬೈಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಇಮೇಲ್‌ಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಬಹುದು. ದೊಡ್ಡ ಫೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು, ಬಳಕೆದಾರರು Google ಡ್ರೈವ್‌ನಿಂದ ಫೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಬಹುದು. Gmail [[ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್|ಹುಡುಕಾಟ-]] ಆಧಾರಿತ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಫೋರಂನಂತೆಯೇ &quot;ಸಂಭಾಷಣೆ ವೀಕ್ಷಣೆ&quot; ಹೊಂದಿದೆ. ಅಜಾಕ್ಸ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಅಳವಡಿಕೆಗಾಗಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸೇವೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.

== ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ==

=== ಸಂಗ್ರಹಣೆ ===
[[File:Gmail_2004.png|thumb|Gmail ವೆಬ್‌ಮೇಲ್ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ ಮೂಲತಃ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ]]
ವೈಯಕ್ತಿಕ Gmail ಸಂದೇಶಗಳಿಗೆ ಶೇಖರಣಾ ಮಿತಿಗಳಿವೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಲಗತ್ತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಂದು ಸಂದೇಶವು 25 ಮೆಗಾಬೈಟ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರಬಾರದು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://support.google.com/mail/answer/6584|title=Send attachments with your Gmail message|website=Gmail Help|archive-url=https://web.archive.org/web/20160916230519/https://support.google.com/mail/answer/6584|archive-date=September 16, 2016|access-date=October 27, 2018l}}&lt;/ref&gt; 50 ಮೆಗಾಬೈಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಇಮೇಲ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಇದನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 2017 ರಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಇಮೇಲ್ ಕಳುಹಿಸುವ ಮಿತಿ 25 ಮೆಗಾಬೈಟ್‌ಗಳಷ್ಟಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gsuiteupdates.googleblog.com/2017/03/receive-emails-of-up-to-50mb-in-gmail.html|title=Receive emails of up to 50 MB in Gmail|date=March 1, 2017|website=G Suite Updates|archive-url=https://web.archive.org/web/20170302193618/https://gsuiteupdates.googleblog.com/2017/03/receive-emails-of-up-to-50mb-in-gmail.html|archive-date=March 2, 2017|access-date=October 27, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://techcrunch.com/2017/03/01/huzzah-gmail-now-accepts-attachments-up-to-50-mb/|title=Huzzah! Gmail now accepts attachments up to 50 MB|last=Coldewey|first=Devin|date=March 1, 2017|website=[[TechCrunch]]|publisher=[[AOL]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170302013116/https://techcrunch.com/2017/03/01/huzzah-gmail-now-accepts-attachments-up-to-50-mb/|archive-date=March 2, 2017|access-date=October 27, 2018}}&lt;/ref&gt; ದೊಡ್ಡ ಫೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು, ಬಳಕೆದಾರರು Google ಡ್ರೈವ್‌ನಿಂದ ಫೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://support.google.com/mail/answer/2487407|title=Send Google Drive attachments in Gmail|website=Gmail Help|archive-url=https://web.archive.org/web/20181231165812/https://support.google.com/mail/answer/2487407|archive-date=December 31, 2018|access-date=October 27, 2018}}&lt;/ref&gt;

=== ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ ===
ಜೀಮೇಲ್ ಸೇವೆಯು [[ಬಳಕೆದಾರರ ಅಂತರಸಂಪರ್ಕ (ಯೂಸರ್ ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್)|ಬಳಕೆದಾರ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್]] ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇತರ ವೆಬ್-ಮೇಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಅದು ಇಮೇಲ್‌ಗಳ [[ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್|ಹುಡುಕಾಟ]] ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಥ್ರೆಡ್ಡಿಂಗ್‌ನ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ, ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರ ನಡುವೆ ಹಲವಾರು ಪುಟಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಪುಟಕ್ಕೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ, ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ನಂತರ ಅದರ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ನಕಲಿಸಿದರು. ಜೀಮೇಲನ ಬಳಕೆದಾರ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ ಡಿಸೈನರ್, ಕೆವಿನ್ ಫಾಕ್ಸ್, ಬಳಕೆದಾರರು ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾವಿಗೇಟ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ಪುಟದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಆ ಪುಟದಲ್ಲಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವಂತೆ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://blogoscoped.com/archive/2008-06-02-n56.html|title=Kevin Fox of Gmail &amp; FriendFeed on User Experience Design|last=Lenssen|first=Philipp|date=June 2, 2008|website=Google Blogoscoped|archive-url=https://web.archive.org/web/20130906110445/http://blogoscoped.com/archive/2008-06-02-n56.html|archive-date=September 6, 2013|access-date=October 27, 2018}}&lt;/ref&gt;

=== ಸ್ಪ್ಯಾಮ್ ಫಿಲ್ಟರ್ ===
ಜೀಮೇಲ್ ನ ಸ್ಪ್ಯಾಮ್ ಫಿಲ್ಟರಿಂಗ್ ಸಮುದಾಯ-ಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಯಾವುದೇ ಬಳಕೆದಾರರು ಇಮೇಲ್ ಅನ್ನು [[ಸ್ಪಾಮ್|ಸ್ಪ್ಯಾಮ್]] ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದಾಗ, ಎಲ್ಲಾ Gmail ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಿಸ್ಟಮ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಇದು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://support.google.com/mail/answer/1366858?|title=Mark or unmark Spam in Gmail|website=Gmail Help|archive-url=https://web.archive.org/web/20180815161904/https://support.google.com/mail/answer/1366858|archive-date=August 15, 2018|access-date=October 27, 2018}}&lt;/ref&gt;

=== ಜೀಮೇಲ್ ಲ್ಯಾಬ್‌ಗಳು ===
ಜೂನ್ 5, 2008 ರಂದು ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಜಿಮೇಲ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಜೀಮೇಲ್ ನ ಹೊಸ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಬಳಕೆದಾರರು ಲ್ಯಾಬ್‌ಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೀಡಬಹುದು.‌ ಜೀಮೇಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಹೊಸ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಳಕೆದಾರರ ಇನ್ಪುಟ್ ಪಡೆಯಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gmail.googleblog.com/2008/06/introducing-gmail-labs.html|title=Introducing Gmail Labs|last=Coleman|first=Keith|date=June 5, 2008|website=Official Gmail Blog|archive-url=https://web.archive.org/web/20161126002835/https://gmail.googleblog.com/2008/06/introducing-gmail-labs.html|archive-date=November 26, 2016|access-date=October 27, 2018}}&lt;/ref&gt;

=== ಜೀಮೇಲ್ ಸರ್ಚ ಬಾರ್ ===
ಇಮೇಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಜೀಮೇಲ್ ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಚ ಬಾರ್ (ಹುಡುಕು ಪಟ್ಟಿ)ಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಹುಡುಕಾಟ ಪಟ್ಟಿಯು ಸಂಪರ್ಕಗಳು, ಗೂಗಲ್ ಡ್ರೈವ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ಫೈಲ್‌ಗಳು, ಗೂಗಲ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಿಂದ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ಹುಡುಕಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gmail.googleblog.com/2012/10/find-your-stuff-faster-in-gmail-and.html|title=Find your stuff faster in Gmail and Search|last=Moolenaar|first=Bram|date=October 15, 2012|website=Official Gmail Blog|archive-url=https://web.archive.org/web/20160710144344/https://gmail.googleblog.com/2012/10/find-your-stuff-faster-in-gmail-and.html|archive-date=July 10, 2016|access-date=October 27, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gmail.googleblog.com/2013/05/search-emails-google-drive-calendar-and.html|title=Search emails, Google Drive, Calendar and more as you type|last=Racz|first=Balazs|date=May 23, 2013|website=Official Gmail Blog|archive-url=https://web.archive.org/web/20161126064832/https://gmail.googleblog.com/2013/05/search-emails-google-drive-calendar-and.html|archive-date=November 26, 2016|access-date=October 27, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thenextweb.com/google/2013/05/23/google-adds-google-drive-files-and-calendar-events-to-gmails-search-for-us-users/|title=Google adds Google Drive files and Calendar events to Gmail's search for US users|last=Protalinski|first=Emil|date=May 23, 2013|website=The Next Web|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906195528/https://thenextweb.com/google/2013/05/23/google-adds-google-drive-files-and-calendar-events-to-gmails-search-for-us-users/|archive-date=September 6, 2018|access-date=October 27, 2018}}&lt;/ref&gt;

=== ಭಾಷಾ ಬೆಂಬಲ ===
[[File:Gmail_inbox_in_Japanese.png|right|thumb| ಇಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವ ಜಪಾನೀಸ್ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಜೀಮೇಲ್ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ]]
ಜೀಮೇಲ್ ವಿಶ್ವದ ಸುಮಾರು 72 ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿದೆ: [[ಅರಬ್ಬೀ ಭಾಷೆ|Arabic]], [[ಬಾಸ್ಕ್ ಭಾಷೆ|Basque]], [[ಬಲ್ಗೇರಿಯನ್ ಭಾಷೆ|Bulgarian]], [[ಕೆಟಲಾನ್ ಭಾಷೆ|Catalan]], [[ಸರಳೀಕೃತ ಚೀನಿ ಅಕ್ಷರಗಳು|Chinese (simplified)]], [[ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೀನೀ ಅಕ್ಷರಗಳು|Chinese (traditional)]], [[ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾದ ಭಾಷೆ|Croatian]], [[ಚೆಕ್ ಭಾಷೆ|Czech]], [[ಡ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ|Danish]], [[ಡಚ್ ಭಾಷೆ|Dutch]], [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್|English (UK)]], [[ಅಮೇರಿಕನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್|English (US)]], [[ಎಸ್ಟೋನಿಯನ್ ಭಾಷೆ|Estonian]], [[ಫಿನ್ನಿಷ್ ಭಾಷೆ|Finnish]], [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ|French]], [[ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ|German]], [[ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ|Greek]], [[ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆ|Gujarati]], [[ಇವ್ರಿತ್|Hebrew]], [[ಹಿಂದಿ|Hindi]], [[ಹಂಗೇರಿಯನ್|Hungarian]], [[ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡಿಕ್ ಭಾಷೆ|Icelandic]], [[ಇಂಡೊನೇಷ್ಯ ಭಾಷೆ|Indonesian]], [[ಇಟಲಿಯ ಭಾಷೆ|Italian]], [[ಜಪಾನಿ ಭಾಷೆ|Japanese]], [[ಕನ್ನಡ|Kannada]], [[ಕೊರಿಯಾದ ಭಾಷೆ|Korean]], [[ಲಟ್ವಿಯನ್ ಭಾಷೆ|Latvian]], [[ಲಿಥುವೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆ|Lithuanian]], [[ಮಲಯ ಭಾಷೆ|Malay]], [[ಮಲಯಾಳಂ|Malayalam]], [[ಮರಾಠಿ|Marathi]], [[ಬೊಕ್ಮಾಲ್|Norwegian (Bokmål)]], [[ಒರಿಯಾ|Odia]], [[ಪಾಲಿಷ್|Polish]], [[ಪಂಜಾಬಿ|Punjabi]], [[ಬ್ರಜಿಲಿಯನ್ ಪೊರ್ಚುಗೀಸ್|Portuguese (Brazil)]], [[ಪೋರ್ಚುಗೀಯ ಭಾಷೆ|Portuguese (Portugal)]], [[ರೊಮೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆ|Romanian]], [[ರಷ್ಯಾದ ಭಾಷೆ|Russian]], [[ಸರ್ಬಿಯನ್ ಭಾಷೆ|Serbian]], [[ಸಿಂಹಳ ಭಾಷೆ|Sinhala]], [[ಸ್ಲೋವಾಕ್ ಭಾಷೆ|Slovak]], [[ಸ್ಲೊವೆನ್ ಭಾಷೆ|Slovenian]], [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ|Spanish]], [[ಸ್ವೀಡಿಶ್|Swedish]], [[ಫಿಲಿಪ್ಪಿನೊ ಭಾಷೆ|Tagalog (Filipino)]], [[ತಮಿಳು|Tamil]], [[ತೆಲುಗು|Telugu]], [[ಥಾಯ್ ಭಾಷೆ|Thai]], [[ಟರ್ಕಿಶ್|Turkish]], [[ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆ|Ukrainian]], [[ಉರ್ದೂ|Urdu]], [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮಿನ ಭಾಷೆ|Vietnamese]], [[ವೆಲ್ಷ್ ಭಾಷೆ|Welsh]] and [[ಜುಲು ಭಾಷೆ|Zulu]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://support.google.com/mail/answer/17091?|title=Change your Gmail language settings|website=Gmail Help|archive-url=https://web.archive.org/web/20180527181030/https://support.google.com/mail/answer/17091|archive-date=May 27, 2018|access-date=October 27, 2018}}&lt;/ref&gt;

== ವೇದಿಕೆಗಳು ==

=== ವೆಬ್ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳು ===
ಜೀಮೇಲ್ ನ &quot;ಮೂಲ HTML&quot; ಆವೃತ್ತಿಯು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಅಜಾಕ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯು [[ಗೂಗಲ್‌ ಕ್ರೋಮ್‌ ಬ್ರೌಸರ್|ಗೂಗಲ್ ಕ್ರೋಮ್]], [[ಮೊಜಿಲ್ಲಾ ಫೈರ್‌ಫಾಕ್ಸ್|ಫೈರ್‌ಫಾಕ್ಸ್]], ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರರ್, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಎಡ್ಜ್ ಮತ್ತು ಸಫಾರಿ ವೆಬ್ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬಿಡುಗಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gmail.googleblog.com/2011/06/our-plans-to-support-modern-browsers.html|title=Our plans to support modern browsers across Google Apps|last=Panchapakesan|first=Venkat|date=June 1, 2011|website=Official Gmail Blog|archive-url=https://web.archive.org/web/20161002043026/https://gmail.googleblog.com/2011/06/our-plans-to-support-modern-browsers.html|archive-date=October 2, 2016|access-date=October 27, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://support.google.com/chat/answer/6557|title=Supported browsers|website=Chat Help|archive-url=https://web.archive.org/web/20170319200008/https://support.google.com/chat/answer/6557|archive-date=March 19, 2017|access-date=October 27, 2018}}&lt;/ref&gt;

=== ಮೊಬೈಲ್ ===
[[File:Gmail_mobile_screenshot.png|right|thumb| [[ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ (ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ)|Android ನಲ್ಲಿ]] ಜೀಮೇಲ್ ]]
ಜೀಮೇಲ್ ಐಒಎಸ್ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ &lt;ref name=&quot;Gmail on iOS&quot;&gt;{{Cite web|url=https://itunes.apple.com/no/app/gmail-email-by-google-secure/id422689480|title=Gmail - Email by Google on the iOS App Store|website=[[iTunes]]|publisher=[[Apple Inc.|Apple]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20161126003423/https://itunes.apple.com/no/app/gmail-email-by-google-secure/id422689480|archive-date=November 26, 2016|access-date=October 27, 2018}}&lt;/ref&gt; ( [[ಐಫೋನ್‌|ಐಫೋನ್]], [[ಐಪ್ಯಾಡ್]] ಮತ್ತು ಐಪಾಡ್ ಟಚ್ ಸೇರಿದಂತೆ) ಮತ್ತು [[ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ (ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ)|ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್]] ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Gmail on Android&quot;&gt;{{Cite web|url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.google.android.gm|title=Gmail on the Google Play Store|website=[[Google Play]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20161125053704/https://play.google.com/store/apps/details?id=com.google.android.gm|archive-date=November 25, 2016|access-date=October 27, 2018}}&lt;/ref&gt;

== ಜೀಮೇಲ್ ಇನ್‌ಬಾಕ್ಸ್ ==
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಗೂಗಲ್ ಆಹ್ವಾನ-ಮಾತ್ರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜೀಮೇಲ್ '''ಇನ್‌ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು''' ಪರಿಚಯಿಸಿತು. Gmail ತಂಡವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ, ಆದರೆ &quot;ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ಇನ್‌ಬಾಕ್ಸ್&quot; ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ, ಸಕ್ರಿಯ ಇಮೇಲ್‌ನ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಗೊಂದಲ, ಸಂದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ, ಮತ್ತು ಎಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಮೇಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, Gmail ನಿಂದ ಇನ್‌ಬಾಕ್ಸ್ Gmail ನಿಂದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ವಿಷಯದ ಇಮೇಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವ ಕಟ್ಟುಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಆ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಒಳಬರುವ ಇಮೇಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಸಂದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾಪನೆಗಳು, ಸಹಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ನೂಜ್.&lt;ref name=&quot;Inbox by Gmail&quot;&gt;{{Cite web|url=https://gmail.googleblog.com/2014/10/an-inbox-that-works-for-you.html|title=An inbox that works for you|last=Pichai|first=Sundar|date=October 22, 2014|website=Official Gmail Blog|archive-url=https://web.archive.org/web/20161024152246/https://gmail.googleblog.com/2014/10/an-inbox-that-works-for-you.html|archive-date=October 24, 2016|access-date=October 27, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theverge.com/2014/10/22/7039391/google-inbox|title=Inbox is a total reinvention of email from Google|last=Bohn|first=Dieter|date=October 22, 2014|website=[[The Verge]]|publisher=[[Vox Media]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160905194523/http://www.theverge.com/2014/10/22/7039391/google-inbox|archive-date=September 5, 2016|access-date=October 27, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://techcrunch.com/2014/10/22/google-inbox/|title=Google's Inbox is A New Email App From The Gmail Team Designed Not To Be Gmail|last=Etherington|first=Darrell|date=October 22, 2014|website=[[TechCrunch]]|publisher=[[AOL]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209182143/https://techcrunch.com/2014/10/22/google-inbox/|archive-date=February 9, 2017|access-date=October 27, 2018}}&lt;/ref&gt;

{{Navbox
|name    = ಗೂಗಲ್ ಸೇವೆಗಳು
|title   = [[File:Google &quot;G&quot; logo.svg|20px]] ಗೂಗಲ್ ಸೇವೆಗಳು
| titlestyle = background:#ccf;
| style = width:100%;border:1px solid #ccd2d9;
| groupstyle = background:#ddf;width:10%;
|image   = [[File:GoogleLogoSept12015.png|75px]]
|above   = 
|list1   = [[ಗೂಗಲ್ ಭಾಷಾಂತರ]] •  [[ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು]]  •  [[ಗೂಗಲ್ ಅರ್ಥ್]] •  [[ಗೂಗಲ್ ಕ್ರೋಮ್|ಕ್ರೋಮ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]  •  [[ಗೂಗಲ್ ನೆಕ್ಸಸ್]]  • [[ಗೂಗಲ್ ಹೆಲ್ತ್]] • [[ಗೂಗಲ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು|ಗೂಗಲ್ ಅನಲಿಟಿಕ್ಸ್]]• [[ಗೂಗಲ್ ಪ್ಲೇ]]• [[ಗೂಗಲ್ ಡೂಡಲ್]]•[[ಗೂಗಲ್ ರೀಡರ್]]• [[ಗೂಗಲ್‌ ಕ್ರೋಮ್‌ ಬ್ರೌಸರ್]]• [[ಗೂಗಲ್ ಆಡ್ಸೆನ್ಸ್|ಗೂಗಲ್ ಆಡ್‍ಸೆನ್ಸ್]]• [[ಗೂಗಲ್ ನ್ಯೂಸ್]]• [[ಗೂಗಲ್ ಗ್ಲಾಸ್]]• [[ಗೂಗಲ್ ಡ್ರೈವ್]]• [[ಗೂಗಲ್ ಆಡ್ ವರ್ಡ್ಸ್(adwords)]]• [[ಗೂಗಲ್‌ ವೆಬ್‌ ಟೂಲ್‌ಕಿಟ್‌ (Google Web Toolkit)]]• [[ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ (ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ)]]•[[ಪಿಕಾಸಾ]] •ಜೀಮೇಲ್ •[[ತೇಝ್ (ಕಿರುತಂತ್ರಾಶ)|ಗೂಗಲ್ ಪೇ]]
}}

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{reflist}}
{{Interwikineeded}}</text>
      <sha1>m40l99pvnm7jqe93g3r3faifyay47si</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಎಮಿಲಿ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>146492</id>
    <revision>
      <id>1374141</id>
      <parentid>1339161</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T05:33:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1374141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76756" sha1="80r9mpkloejfucs3t5mvm9v294sj63q" xml:space="preserve">{{Infobox scientist
|name              = ಎಮಿಲಿ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್
|image             =File:Emilie_Chatelet_portrait_by_Latour.jpg
|image_size        = 250px
|caption           =ಮೌರಿಸ್ ಕ್ವೆಂಟಿನ್ ಡೆ ಲಾ ಟೂರ್ ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರ
|birth_date        = {{birth date|1706|12|17|df=y}}
|birth_place       =ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
|death_date        = ೧೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೭೪೯ (aged ೪೨)
|death_place       = ಲುನೆವಿಲ್ಲೆ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
|alma_mater        =
|spouse            = {{marriage|ಮಾರ್ಕ್ವಿಸ್ ಫ್ಲೋರೆಂಟ್-ಕ್ಲೌಡ್ ಡು ಚಾಸ್ಟೆಲೆಟ್-ಲೊಮೊಂಟ್|12 June 1725}}
|children          = {{unbulleted list|Françoise Gabriel Pauline|[[Louis Marie Florent du Châtelet|Louis Marie Florent]]|Victor-Esprit|Stanislas-Adélaïde du Châtelet}}
|partner           = ವೋಲ್ಟೇರ್ (೧೭೩೩–೧೭೪೯)
|doctoral_advisor  =
|doctoral_students =
|known_for         =ನ್ಯೂಟನ್‌ನ 'ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಿಯಾ' ಫ್ರೆಂಚ್‌ಗೆ ಅನುವಾದ, ನ್ಯೂಟೋನಿಯನ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಲೈಬ್ನಿಜಿಯನ್ ಮೆಟಾಫಿಸಿಕ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟೋನಿಯನ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಮರ್ಥನೆ
|author_abbrev_bot =
|author_abbrev_zoo =
|influences        = ಐಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್, ಗಾಟ್ಫ್ರೈಡ್ ಲೀಬ್ನಿಜ್, ವಿಲ್ಲೆಮ್ಸ್ ಗ್ರೇವ್ಸಾಂಡೆ
|influenced        =
|signature         = Signature Only Emilie Du Chatelet RGNb10349352.01.tif
|footnotes         =
|ethnicity         =
|field             = {{plainlist|
* ನೈಸರ್ಗಿಕ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ
* ಗಣಿತ
* ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
}}
|work_institutions =
|prizes            =
|religion          =
}}
'''ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ಎಮಿಲೀ ಲೆ ಟೊನ್ನೆಲಿಯರ್ ಡಿ ಬ್ರೆಟ್ಯೂಲ್, ಮಾರ್ಕ್ವೈಸ್ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್''' ( ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೭೦೬ - ೧೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೭೪೯) ೧೭೩೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಿಂದ ೧೭೪೯ ರಲ್ಲಿ ಹೆರಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಭೂತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ [[ಸರ್ ಐಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್|ಐಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್‌ರ]] ೧೬೮೭ ಪುಸ್ತಕ ''ಫಿಲಾಸಫಿ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಿಯಾ ಮ್ಯಾಥಮೆಟಿಕಾದ'' ಅನುವಾದ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಆಕೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. ೧೭೫೬ ರಲ್ಲಿ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅನುವಾದವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಫ್ರೆಂಚ್ ಅನುವಾದವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ನ್ಯೂಟೋನಿಯನ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಒಟ್ಟು [[ಶಕ್ತಿ|ಶಕ್ತಿಯ]] ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾನೂನಿನ ನಿಲುವು ಇದರಲ್ಲಿ [[ಚಲನಶಕ್ತಿ|ಚಲನೆಯ ಚಲನ ಶಕ್ತಿಯು]] ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅವಳ ಶಕ್ತಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಸ್ತುವಿನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಮತ್ತು ವೇಗಕ್ಕೆ ಅದರ ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.

ಆಕೆಯ ತಾತ್ವಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿ ''ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ಸ್ ಡಿ ಫಿಸಿಕ್'' (ಪ್ಯಾರಿಸ್, ೧೭೪೦, ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ; ''ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಡಿಪಾಯಗಳು'' ), ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಬಿಸಿಯಾದ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂಲ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ''ವಿಸ್ ವಿವಾ'' ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ದೇಹದ ಬಲವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ತತ್ವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ಮರಣಾನಂತರ, ಆಕೆಯ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ''ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿ'' ಆಫ್ ಡೆನಿಸ್ ಡಿಡೆರೊಟ್ ಮತ್ತು ಜೀನ್ ಲೆ ರಾಂಡ್ ಡಿ'ಅಲೆಂಬರ್ಟ್, ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ನ ಮರಣದ ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಆಕೆಯ ಸಾವಿನ ನಂತರದ ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ೨೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅವಳ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಆಲೋಚನೆಗಳು ಹೊಸ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದವು.

ಎಮಿಲೀ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ವೋಲ್ಟೇರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.

== ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ==
ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಂಡೆವಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು [[ಸರ್ ಐಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್|ಐಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್‌ರಂತಹ]] ಲೇಖಕರ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅನುವಾದಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಹಲವಾರು ಮಹತ್ವದ ತಾತ್ವಿಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಅದು ಅವರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು.

ಆಕೆಯ ವಯಸ್ಕ ಜೀವನದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದ ವೋಲ್ಟೇರ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಅವಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಹಯೋಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಣಯ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ತಲೆಮಾರುಗಳವರೆಗೆ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ತನ್ನ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದಿರುವ ಬೌದ್ಧಿಕ ಒಡನಾಡಿಗೆ ಪ್ರೇಯಸಿ ಮತ್ತು ಸಹಯೋಗಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. ಆಕೆಯ ಸಾಧನೆಗಳು  ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅವನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂದಿಗೂ ಅವಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ವೋಲ್ಟೇರ್‌ನ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಫ್ರೆಂಚ್ ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ. ಅವರ ಕೃತಿಗಳ ಆದರ್ಶಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಬಲೀಕರಣದ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಪ್ಪಂದದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಹರಡಿತು.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ವೃತ್ತಿಪರ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ನ ಸ್ವಾಗತವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೭೩೦ ಮತ್ತು ೧೭೪೦ ರ ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಅವರ ಕೆಲಸವು ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾವೆಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಾಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಿಂತಕರಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Grosholz|first=Emily|date=2013|editor-last=Arianrhod|editor-first=Robyn|title=Review of Candles in the Dark: Émilie du Châtelet and Mary Somerville|journal=The Hudson Review|volume=65|issue=4|pages=669–676|jstor=43489293|issn=0018-702X}}&lt;/ref&gt; ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ಕೊ ಅಲ್ಗರೊಟ್ಟಿ ಅವರು ಸಿರೆಯಲ್ಲಿ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಮತ್ತು ವೋಲ್ಟೇರ್ ನಡುವೆ ಗಮನಿಸಿದ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ''ಇಲ್ ನ್ಯೂಟೋನಿಯನಿಸ್ಮೊ ಪರ್ ಲೆ ಡೇಮ್'' ಅವರ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=dpo:10994:mpeg21:pdf La vie privée du roi de Prusse von Voltaire, p. 3]&lt;/ref&gt;

ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಆರಂಭಿಕ ಅಭಿವರ್ಧಕರಾದ ಜೋಹಾನ್ II ಬರ್ನೌಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್ ಯೂಲರ್|ಲಿಯೊನ್ಹಾರ್ಡ್ ಯೂಲರ್]] ಅವರಂತಹ ಹೆಸರಾಂತ ಗಣಿತಜ್ಞರೊಂದಿಗೆ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಿದರು. ಅವಳು ಬರ್ನೌಲಿಯ ಪ್ರಾಡಿಜಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾದ ಪಿಯರೆ ಲೂಯಿಸ್ ಮೊರೆಯು ಡಿ ಮೌಪರ್ಟುಯಿಸ್ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಿಸ್ ಕ್ಲೌಡ್ ಕ್ಲೈರಾಟ್ ಅವರಿಂದ ಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು. ಬರ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಅನ್ನು ಮರು-ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಪ್ರಶಿಯಾದ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಆಕೆಯ ಮಹಾನ್ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ವೋಲ್ಟೇರ್ ಮತ್ತು ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಇಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವರು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ವೋಲ್ಫ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಲೈಬ್ನಿಜ್ ಅವರ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಅವರಿಗೆ ಅವರ ''ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು.''

ಆಕೆಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ಆಮ್ಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಅವುಗಳನ್ನು ಜರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ''ಮೆಮೊಯಿರ್ಸ್ ಡೆಸ್ ಟ್ರೆವೌಕ್ಸ್'', ''ಜರ್ನಲ್ ಡೆಸ್ ಸವಾನ್ಸ್'', ''[[:de:Göttingische Gelehrte Anzeigen|ಗೊಟ್ಟಿಂಗಿಸ್ಚೆ ಝೈತುಂಗೆನ್ ವಾನ್ ಗೆಲೆಹರ್ಟನ್ ಸಚೆನ್]]'' ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳನ್ನು '''ಒಳಗೊಂಡಂತೆ''' ಯುಗದ ಪ್ರಮುಖ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿ, ಅವರ ಅನೇಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ''ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿ'' ಆಫ್ ಡಿಡೆರೋಟ್ ಮತ್ತು ಡಿ'ಅಲೆಂಬರ್ಟ್‌ನ ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ''ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಲ್ಲಿನ'' ಕೆಲವು ಲೇಖನಗಳು ಅವರ ಕೆಲಸದ ನೇರ ಪ್ರತಿಯಾಗಿದೆ (ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಕ್ರಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ - ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಡ್ಯೂಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧನಾ ಉಪಕ್ರಮವಾದ [http://projectvox.library.duke.edu/content/du-ch%C3%A2telet-1706-1749 ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ವೋಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ] ಕಾಣಬಹುದು).

== ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ==
 

=== ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ===
ಎಮಿಲೀ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ೧೭೦೬ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೭ ರಂದು [[ಪ್ಯಾರಿಸ್|ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು. ಆರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳೇ ಹುಡುಗಿ. ಮೂವರು ಸಹೋದರರು ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರೆನೆ-ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೆ (b. ೧೬೯೮), ಚಾರ್ಲ್ಸ್-ಆಗಸ್ಟ್ (b. ೧೭೦೧), ಮತ್ತು ಎಲಿಸಬೆತ್-ಥಿಯೋಡೋರ್ (b. ೧೭೧೦). ಆಕೆಯ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ರೆನೆ-ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೆ ೧೭೨೦ ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಸಹೋದರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್-ಆಗಸ್ಟ್ ೧೭೩೧ ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆಕೆಯ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಎಲಿಸಬೆತ್-ಥಿಯೋಡರ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದವರೆಗೆ ಬದುಕಿದರು. ಮಠಾಧೀಶರಾದರು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಿಷಪ್ ಆದರು. ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ತೀರಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;Zinsser, pp. 19, 21, 22.&lt;/ref&gt; ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್‌ಗೆ ಅಕ್ಕ-ತಂಗಿ ಮಿಚೆಲ್‌ ಕೂಡ ಇದ್ದಳು, ಆಕೆ ತನ್ನ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅನ್ನಿ ಬೆಲ್ಲಿಂಜಾನಿ ಎಂಬ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮಹಿಳೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದಳು, ಅವಳು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದಳು.&lt;ref&gt;Zinsser, pp. 16–17; for a quite different account, see Bodanis, pp. 131–134.&lt;/ref&gt;

ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಲೂಯಿಸ್ ನಿಕೋಲಸ್ ಲೆ ಟೊನ್ನೆಲಿಯರ್ ಡಿ ಬ್ರೆಟ್ಯೂಲ್, ಕಡಿಮೆ ಶ್ರೀಮಂತರ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್‌ನ ಜನನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಕಿಂಗ್ ಲೂಯಿಸ್ XIV ಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ರಾಯಭಾರಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ಗುರುವಾರದಂದು ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ''ಸಲೂನ್'' ಅನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಬರಹಗಾರರು ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಆಕೆಯ ತಾಯಿ ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ಅನ್ನೆ ಡಿ ಫ್ರೌಲ್ಲೆ, ಬ್ಯಾರೊನ್ನೆ ಡಿ ಬ್ರೆಟ್ಯೂಲ್.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=http://plato.stanford.edu/archives/sum2014/entries/emilie-du-chatelet/|title=Émilie du Châtelet|last=Detlefsen|first=Karen|date=1 January 2014|editor-last=Zalta|editor-first=Edward N.|edition=Summer 2014}}&lt;/ref&gt;

=== ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ===
ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ನ ಶಿಕ್ಷಣವು ಹೆಚ್ಚು ಊಹಾಪೋಹದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಖಚಿತವಾಗಿ ಏನೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;Zinsser&quot;&gt;Zinsser.&lt;/ref&gt;

ಅವರ ಪರಿಚಯಸ್ಥರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಡೆಸ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ಶಾಶ್ವತ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಫಾಂಟೆನೆಲ್ಲೆ ಕೂಡ ಇದ್ದರು. ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್‌ಳ ತಂದೆ ಲೂಯಿಸ್-ನಿಕೋಲಸ್, ಆಕೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಫೊಂಟೆನೆಲ್ಲೆಗೆ ೧೦ ವರ್ಷದವಳಿದ್ದಾಗ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಮತ್ತು ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದರು.  ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಅವರ ತಾಯಿ, ಗೇಬ್ರಿಯಲ್-ಆನ್ನೆ ಡಿ ಫ್ರೌಲೆ ಅವರು ಕಾನ್ವೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಹುಡುಗಿಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆಕೆಯ ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಎಮಿಲಿಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಆಕೆಯ ಪತಿಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Bodanis&quot; /&gt; ಆಕೆಯ ತಾಯಿಯು ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಹುರುಪಿನಿಂದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇತರ ಸೂಚನೆಗಳಿವೆ. ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Zinsser2629&quot;&gt;Zinsser (2006: 26–29)&lt;/ref&gt;

ಎರಡೂ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂತಹ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವು ಅವರ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಚಿಕ್ಕವಳಿದ್ದಾಗ, ಅವಳ ತಂದೆ ಅವಳಿಗೆ [[ಕತ್ತಿವರಸೆ|ಫೆನ್ಸಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ|ಸವಾರಿ]] ಮುಂತಾದ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವಳು ಬೆಳೆದಂತೆ, ಅವನು ಅವಳಿಗೆ ಮನೆಗೆ ಬೋಧಕರನ್ನು ಕರೆತಂದನು.&lt;ref name=&quot;Bodanis&quot;&gt;Bodanis.&lt;/ref&gt; ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವಳು [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]], [[ಇಟಲಿಯ ಭಾಷೆ|ಇಟಾಲಿಯನ್]], [[ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ|ಗ್ರೀಕ್]] ಮತ್ತು [[ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ|ಜರ್ಮನ್]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವರು ನಂತರ ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷಾಂತರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಗಣಿತ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು.

ಡು ಚಟೆಲೆಟ್ ಕೂಡ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಲು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರು. ಹಾರ್ಪ್ಸಿಕಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುವ ಪ್ರದರ್ಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಒಪೆರಾ ಹಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ನಟಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಹದಿಹರೆಯದವಳಾಗಿದ್ದಾಗ, ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಹಣದ ಕೊರತೆ ಇತ್ತು. ಅವಳು ಜೂಜಿನ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ತನ್ನ ಗಣಿತದ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದಳು.&lt;ref name=&quot;Bodanis&quot;&gt;Bodanis.&lt;/ref&gt;

=== ಮದುವೆ ===
೧೨ ಜೂನ್ ೧೭೨೫ ರಂದು ಅವರು ಮಾರ್ಕ್ವಿಸ್ ಫ್ಲೋರೆಂಟ್-ಕ್ಲೌಡ್ ಡು ಚಾಸ್ಟೆಲೆಟ್-ಲೊಮಾಂಟ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.&lt;ref&gt;Hamel (1910: 5).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;The ''Lomont'' suffix indicates the branch of the ''du Chastellet'' family; another such branch was the ''du Chastellet-Clemont''.&lt;/ref&gt; ಅವಳ ಮದುವೆಯು ಮಾರ್ಕ್ವೈಸ್ ಡು ಚಾಸ್ಟೆಲೆಟ್ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಿತು.  ಕುಲೀನರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿವಾಹಗಳಂತೆ ಅವರದು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮದುವೆಯ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಆಕೆಯ ಪತಿ ಅವನ ತಂದೆಯಿಂದ ಬರ್ಗಂಡಿಯ ಸೆಮುರ್-ಎನ್-ಆಕ್ಸೊಯಿಸ್‌ನ ಗವರ್ನರ್ ಆದನು.  ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಿವಾಹವಾದ ದಂಪತಿಗಳು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೭೨೫ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್‌ಗೆ ಹದಿನೆಂಟು ವರ್ಷ, ಅವಳ ಪತಿ ಮೂವತ್ನಾಲ್ಕು.

=== ಮಕ್ಕಳು ===
ಮಾರ್ಕ್ವಿಸ್ ಫ್ಲೋರೆಂಟ್-ಕ್ಲೌಡ್ ಡು ಚಾಸ್ಟೆಲೆಟ್ ಮತ್ತು ಎಮಿಲೀ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್-ಗೇಬ್ರಿಯೆಲ್-ಪೌಲಿನ್ (೩೦ ಜೂನ್ ೧೭೨೬ - ೧೭೫೪, ೧೭೪೩ ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಫೊನ್ಸೊ ಕ್ಯಾರಾಫಾ, ಡುಕಾ ಡಿ ಮಾಂಟೆನೆರೊ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು), ಲೂಯಿಸ್ ಮೇರಿ ೨೭ ಫ್ಲೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ ೧೭ ವಿಕ್ಟರ್-ಎಸ್ಪ್ರಿಟ್ (ಜನನ ೧೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೭೩೩).&lt;ref name=&quot;Zinsser_pp39_58&quot;&gt;Zinsser, pp. 39 and 58.&lt;/ref&gt; ವಿಕ್ಟರ್-ಎಸ್ಪ್ರಿಟ್ ೧೭೩೪ ರ ಬೇಸಿಗೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಶುವಾಗಿ ನಿಧನರಾದರು, ಬಹುಶಃ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಭಾನುವಾರ.&lt;ref name=&quot;Zinsser_pp40_93&quot;&gt;Zinsser, pp. 40 and 93.&lt;/ref&gt; ೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೭೪೯ ರಂದು ಎಮಿಲೀ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾಸ್-ಅಡೆಲೈಡ್ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ( ಜೀನ್ ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಡಿ ಸೇಂಟ್-ಲ್ಯಾಂಬರ್ಟ್ ಅವರ ಮಗಳು) ಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದರು. ಅವರು &lt;ref&gt;D. W. Smith, &quot;Nouveaux regards sur la brève rencontre entre Mme Du Châtelet et Saint-Lambert.&quot; In The Enterprise of Enlightenment. A Tribute to David Williams from his friends. Ed. Terry Pratt and David McCallam. Oxford, Berne, etc.: Peter Lang, 2004, p. 329-343. See also Anne Soprani, ed., Mme Du Châtelet, Lettres d'amour au marquis de Saint-Lambert, Paris, 1997.&lt;/ref&gt; ಮೇ ೧೭೫೧ ರಂದು ಲುನೆವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಬೆಗಾಲಿಡುವವಳಾಗಿ ನಿಧನರಾದರು.

=== ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪುನರಾರಂಭ ===
ಮೂರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತ ನಂತರ, ಎಮಿಲೀ, ಮಾರ್ಕ್ವೈಸ್ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ತನ್ನ ವೈವಾಹಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದಳು. ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಮನೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಾಗ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಲು ತನ್ನ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬಂದಳು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://oregonstate.edu/instruct/phl302/philosophers/chatelet.html|title=Émilie, Marquise du Châtelet-Laumont (1706-1749) from OSU Dept. of Philosophy (archived)|archive-url=https://web.archive.org/web/20050117094051/http://oregonstate.edu/instruct/phl302/philosophers/chatelet.html|archive-date=17 January 2005}}&lt;/ref&gt; ೧೭೩೩ ರಲ್ಲಿ ೨೬ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ತನ್ನ ಗಣಿತದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದಳು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯರಾದ ಮೊರೆಯು ಡಿ ಮೌಪರ್ಟುಯಿಸ್ ಅವರಿಂದ ಬೀಜಗಣಿತ ಮತ್ತು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. [[ಗಣಿತ|ಗಣಿತವು]] ಅವರ ಶಕ್ತಿಯಾಗದಿದ್ದರೂ ಅವರು ಜೋಹಾನ್ ಬರ್ನೌಲ್ಲಿ ಅವರಿಂದ ಘನ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು [[ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್ ಯೂಲರ್]] ಅನ್ನು ಸಹ ಕಲಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ ೧೭೩೫ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ತನ್ನ ಗಣಿತದ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಅಲೆಕ್ಸಿಸ್ ಕ್ಲೈರಾಟ್‌ಗೆ ತಿರುಗಿದಳು. ಕ್ಲೈರಾಟ್‌ನ ಸಮೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕ್ಲೈರಾಟ್‌ನ ಪ್ರಮೇಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಗಣಿತದ ಪ್ರಾಡಿಜಿ. ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಅವರು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಕೆಲವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬೋಧಕರು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಲು ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿ ಹುಡುಕಿದರು. ಕೆಫೆ ಗ್ರಾಡೋಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಿಕ ಚರ್ಚೆಗಾಗಿ ಪುರುಷರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸೇರುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಅವಳು ತನ್ನ ಶಿಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಸೇರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಅವಳನ್ನು ನಯವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು. ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ, ಅವಳು ಹಿಂತಿರುಗಿ ಪುರುಷರ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ತನಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Forgotten Women|last=Tsjeng|first=Zing|year=2018|isbn=978-1-78840-042-8|pages=156–159}}&lt;/ref&gt;

=== ವೋಲ್ಟೇರ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧ ===
[[ಚಿತ್ರ:Voltaire_Philosophy_of_Newton_frontispiece.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Voltaire_Philosophy_of_Newton_frontispiece.jpg/220px-Voltaire_Philosophy_of_Newton_frontispiece.jpg|right|thumb| ನ್ಯೂಟನ್‌ನ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಕುರಿತಾದ ವೋಲ್ಟೇರ್‌ನ ಪುಸ್ತಕದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ವೋಲ್ಟೇರ್‌ನ ಮ್ಯೂಸ್‌ನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಇದು ನ್ಯೂಟನ್‌ನ ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ವೋಲ್ಟೇರ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.]]
ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ''ಸಲೂನ್‌ನಲ್ಲಿ'' ವೋಲ್ಟೇರ್‌ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಅವರು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದಾಗ ವೋಲ್ಟೇರ್ ಅವರ ಭೇಟಿಯ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ೧೭೨೯ ರಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮೇ ೧೭೩೩ ರಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೂರನೇ ಮಗುವಿನ ಜನನದ ನಂತರ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮರುಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Zinsser&quot;&gt;Zinsser.&lt;/ref&gt;

ಈಶಾನ್ಯ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಹೌಟ್- ಮಾರ್ನೆಯಲ್ಲಿನ ಸಿರೆಯಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ವೋಲ್ಟೇರ್‌ನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಅವನು ಅವಳ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಒಡನಾಡಿಯಾದನು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಲೇಖನಗಳು ಮತ್ತು ಅನುವಾದಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ವೋಲ್ಟೇರ್ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರರ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿಂದ ನಿರ್ಣಯಿಸಲು, ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಒಲವು ಮತ್ತು ಗೌರವದಿಂದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕವಾಗಿ, ವೋಲ್ಟೇರ್ ತನ್ನ ೧೭೩೮ ''ಎಲಿಮೆಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಿಲಾಸಫಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಟನ್‌ಗೆ'' ಅವಳ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಸೂಚ್ಯವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಇದು ಪಠ್ಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕವಿತೆಯ ಮೂಲಕ, ಅಲ್ಲಿ ವೋಲ್ಟೇರ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Women's History as Scientists: A Guide to the Debates|last=Whaley|first=Leigh Ann|publisher=ABC-CLIO|year=2003|isbn=1-57607-230-4|location=Santa Barbara, CA|pages=129|language=en}}&lt;/ref&gt; [[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ|ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ]] ಪುಸ್ತಕದ ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ಅವಳ ಸ್ವಂತ ''ಎಸ್ಸೈ ಸುರ್ ಎಲ್ ಆಪ್ಟಿಕ್'' ನೊಂದಿಗೆ ಬಲವಾದ ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ''ಜರ್ನಲ್ ಡೆಸ್ ಸಾವಂಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಶ್ಲಾಘನೀಯ ವಿಮರ್ಶೆಯಿಂದ ಅವರು ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;
{{Cite web|url=http://plato.stanford.edu/archives/sum2010/entries/voltaire/|title=Voltaire|last=Shank|first=J. B.|year=2009|publisher=Stanford Encyclopedia of Philosophy}}
&lt;/ref&gt;

ವಿಜ್ಞಾನದ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ವೋಲ್ಟೇರ್ ಮತ್ತು ಡು ಚಾಟ್ಲೆಟ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸಹಕರಿಸಿದರು. ಅವರು ಲೋರೇನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್‌ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Philosophers' Quarrel: Rousseau, Hume, and the Limits of Human Understanding|last=Zaretsky|first=Robert|last2=Scott|first2=John T.|publisher=Yale University Press|year=2009|isbn=978-0-300-12193-3|pages=60|language=en}}&lt;/ref&gt; ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರಿಬ್ಬರೂ ೧೭೩೮ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬಹುಮಾನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ವೋಲ್ಟೇರ್ ಅವರ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಇವೆರಡೂ ಗೆಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಎರಡೂ ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಪಡೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://plato.stanford.edu/entries/emilie-du-chatelet/|title=Émilie du Châtelet|last=Detlefsen|first=Karen|publisher=Stanford Encyclopedia of Philosophy|access-date=2014-06-07}}&lt;/ref&gt; ಈ ಮೂಲಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. [19]

==== ವೋಲ್ಟೇರ್ ಜೊತೆ ವಾಸಿಸಿದ ನಂತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ====
[[ಚಿತ್ರ:Cirey-1.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/Cirey-1.jpg/220px-Cirey-1.jpg|left|thumb| ಸಿರೆಯ ಚಾಟೋ]]
ವೋಲ್ಟೇರ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್‌ರ ಸಂಬಂಧವು ಪಿಯರ್-ಲೂಯಿಸ್ ಮೊರೆಯು ಡಿ ಮೌಪರ್ಟುಯಿಸ್ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅವರು ಐಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್ ಅವರ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಸಮಾಜವಾದಿಯಿಂದ ಗ್ರಾಮೀಣ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿ &quot;ಒಂದು ಜೀವನದಿಂದ ಮುಂದಿನ ಜೀವನಕ್ಕೆ&quot; ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಹೇಗೆ ಭಾವಿಸಿದಳು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.projectcontinua.org/emilie-du-chatelet/|title=Emilie Du Châtelet -|website=www.projectcontinua.org|language=en-US|access-date=2016-03-31}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== ಅಂತಿಮ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾವು ===
[[ಚಿತ್ರ:ChateauLuneville3.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/ChateauLuneville3.jpg/220px-ChateauLuneville3.jpg|right|thumb| ಲುನೆವಿಲ್ಲೆಯ ಚಾಟೋ]]
ಮೇ ೧೭೪೮ ರಲ್ಲಿ, ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಕವಿ ಜೀನ್ ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಡಿ ಸೇಂಟ್-ಲ್ಯಾಂಬರ್ಟ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಗರ್ಭಿಣಿಯಾದರು.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Emilie Du Chatelet: Daring Genius of the Enlightenment|last=Zinsser|first=Judith P.|publisher=Penguin|year=2007|isbn=0-670-03800-8|pages=1|language=en}}&lt;/ref&gt; ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವಳು ತನ್ನ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಯವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡಳು.೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೭೪೯ ರ ರಾತ್ರಿ ಅವಳು ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾಸ್-ಅಡೆಲೇಡ್ ಎಂಬ ಮಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದಳು. ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ೧೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೭೪೯ ರಂದು [[ಪಲ್ಮನರಿ ಎಂಬಾಲಿಸಮ್‌ (ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಧಮನಿಬಂಧ)|ಪಲ್ಮನರಿ ಎಂಬಾಲಿಸಮ್‌ನಿಂದ]] ಚ್ಯಾಟೊ ಡೆ ಲುನೆವಿಲ್ಲೆ &lt;ref&gt;La vie privée du roi de Prusse by Voltaire, p. 58&lt;/ref&gt; ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಆಕೆಗೆ ೪೫ ವರ್ಷ. ಆಕೆಯ ಮಗಳು ೨೦ ತಿಂಗಳ ನಂತರ ನಿಧನರಾದರು.&lt;ref&gt;Zinsser (2006: 278)&lt;/ref&gt;

== ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ==

=== ಲಾಕ್ ಅನ್ನು ಟೀಕಿಸುವುದು ಮತ್ತು ''ಚಿಂತನೆಯ ವಿಷಯದ'' ಚರ್ಚೆ ===
ತನ್ನ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಜಾನ್ ಲಾಕ್‌ನ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಜ್ಞಾನದ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅವಳು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾಳೆ: &quot; ''ವಿಷಯವನ್ನು ಯೋಚಿಸುವ'' ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲಾಕ್ ಅವರ ಕಲ್ಪನೆಯು […] ಅಮೂರ್ತವಾಗಿದೆ.&quot; &lt;ref&gt;quoted in Ruth Hagengruber, &quot;Emilie du Châtelet Between Leibniz and Newton: The Transformation of Metaphysics&quot;, in ''Emilie du Châtelet between Leibniz and Newton'' (ed. Ruth Hagengruber), Springer. p. 12&lt;/ref&gt; ಲಾಕ್‌ನ ಮೇಲಿನ ಅವಳ ವಿಮರ್ಶೆಯು ''ದಿ ಫೇಬಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಬೀಸ್‌ನಲ್ಲಿನ'' ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಡಿ ಮ್ಯಾಂಡೆವಿಲ್ಲೆ ಕಾಮೆಂಟರಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮಾನವ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ತತ್ವಗಳ ಪರವಾಗಿ ತನ್ನ ದೃಢವಾದ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಈ ರೀತಿಯ ಕಾನೂನು ಜನ್ಮಜಾತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪೂರ್ವಗ್ರಹದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾರಂಭವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಜ್ಞಾನವು ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಜಾನ್ ಲಾಕ್‌ನ ಸಹಜ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ತತ್ವಗಳ ನಿವಾರಣೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವಳು ಲಾಕ್‌ನ ವಿರೋಧಾಭಾಸದ ತತ್ವದ ನಿರಾಕರಣೆಯನ್ನು ಸಹ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿದಳು. ಇದು ''ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ'' ಅವಳ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ತತ್ವಗಳ ಅಗತ್ಯತೆಯ ಪರವಾಗಿ ಅವಳು ತನ್ನ ವಾದಗಳನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ. &quot;ಮೊದಲಿನ ತತ್ವಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಎರಡು ಮತ್ತು ಎರಡು ನಂತರ ೪ ಅನ್ನು ೬ ರಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು.&quot;

ಪಿಯರೆ ಲೂಯಿಸ್ ಮೊರೆಯು ಡಿ ಮೌಪರ್ಟುಯಿಸ್'ಮತ್ತು ಜೂಲಿಯನ್ ಆಫ್ರೇ ಡಿ ಲಾ ಮೆಟ್ರಿ ಅವರ ಚಲನೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಇಚ್ಛೆ, ''ಚಿಂತನೆಯ ವಿಷಯ'', ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೆಟಾಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನದ ಕುರಿತು ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ನ ಚರ್ಚೆಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಅವಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಗಣಿತದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಅವಳು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಮೌಪರ್ಟುಯಿಸ್ ವಿರುದ್ಧ ವಾದಿಸುತ್ತಾಳೆ.&lt;ref&gt;Hagengruber (2011: 8–12,24,53,54)&lt;/ref&gt;

=== ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಹೊಳಪು ===
[[ಚಿತ್ರ:Sur_La_Nature_et_La_Propagation_du_feu_1744.tif|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/Sur_La_Nature_et_La_Propagation_du_feu_1744.tif/lossy-page1-220px-Sur_La_Nature_et_La_Propagation_du_feu_1744.tif.jpg|right|thumb| ''ಪ್ರಬಂಧ ಸುರ್ ಲಾ ನೇಚರ್ ಎಟ್ ಲಾ ಪ್ರೊಪಗೇಶನ್ ಡು ಫ್ಯೂ'', ೧೭೪೪]]
೧೭೩೭ ರಲ್ಲಿ &lt;ref name=&quot;Lykknes&quot;&gt;{{Cite book|title=Women in Their Element: Selected Women's Contributions To The Periodic System|last=Van Tiggelen|first=Brigitte|date=2019|publisher=World Scientific|editor-last=Lykknes|editor-first=Annette|location=Singapore|chapter=Emilie Du Chatelet and the Nature of Fire: Dissertation sur la nature et la propagation du feu|editor-last2=Van Tiggelen|editor-first2=Brigitte}}&lt;/ref&gt; ಡು ''ಚಾಟೆಲೆಟ್'' ಅವರು ಅಗ್ನಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಣಪಟಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರದ ಬಣ್ಣಗಳು ಇತರ ಸೂರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದೆಂದು ಅವಳು ಊಹಿಸಿದಳು.

=== ''ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು'' ===
ಆಕೆಯ ಪುಸ್ತಕ ''ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ಸ್ ಡಿ ಫಿಸಿಕ್'' &lt;ref&gt;{{Cite book|title=Institutions de physique|last=Du Châtelet|first=Gabrielle Emilie Le Tonnelier de Breteuil|publisher=chez Prault fils|year=1740|location=Paris|doi=10.3931/e-rara-3844}}&lt;/ref&gt; (&quot;ಲೆಸನ್ಸ್ ಇನ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್&quot;) ೧೭೪೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ತನ್ನ ೧೩ ವರ್ಷದ ಮಗನಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳ ವಿಮರ್ಶೆಯಾಗಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಆ ಕಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಚಿಂತಕರಿಂದ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಚರ್ಚೆಯು ೧೭೪೬ ರಲ್ಲಿ ಬೊಲೊಗ್ನಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಲು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಮೂಲತಃ ಲೇಖಕಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನಾಮಧೇಯತೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳು ತನ್ನ ಲೈಂಗಿಕತೆಯನ್ನು ಮರೆಮಾಡಲು ಬಯಸಿದ್ದಳು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಿಂಗಭೇದಭಾವದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಸಲೂನ್-ವಾಸಿಸುವ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.

ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನ್ಯೂಟನ್, ಡೆಸ್ಕಾರ್ಟೆಸ್ ಮತ್ತು ಲೀಬ್ನಿಜ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಆ ಕಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಗಣಿತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಅನೇಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದವು, ನಿರಾಕರಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿದವು. ಅಧ್ಯಾಯ I ರಲ್ಲಿ, ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ತನ್ನ ತಾರ್ಕಿಕ ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಡೆಸ್ಕಾರ್ಟೆಸ್‌ನ ವಿರೋಧಾಭಾಸದ ತತ್ವ ಮತ್ತು ಲೀಬ್ನಿಜ್‌ನ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾರಣದ ತತ್ವವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಅಧ್ಯಾಯ II ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಈ ತಾರ್ಕಿಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದರು, ದೇವರು, ಸ್ಥಳ, ಸಮಯ ಮತ್ತು ವಿಷಯವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದರು. III ರಿಂದ VI ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ, ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ದೇವರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅವನ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಅವನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಧ್ಯಾಯ VII ರಲ್ಲಿ, ಅವಳು ವಸ್ತುವಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಸಂವೇದನಾ ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮ್ಯಾಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿಕ್ ವಸ್ತು, ಆ ಮ್ಯಾಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿಕ್ ವಸ್ತುವನ್ನು ರಚಿಸುವ ಪರಮಾಣುಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಚಿಕ್ಕ ಘಟಕ ಘಟಕವು ಮಾನವ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಎಷ್ಟು ಮಟ್ಟಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಯಾವುದೇ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಸೇರಿಸಿದರು. ಉಳಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮೆಟಾಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿ, ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ತನ್ನ ಸಮಕಾಲೀನರಿಗಿಂತ ಆಧುನಿಕ ಸಾಪೇಕ್ಷತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮತ್ತು ಸಮಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಅಮೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಎರಡನ್ನೂ ಭೌತಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ದೇಹಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದರು. ಇದು &quot;ಸಂಪೂರ್ಣ&quot; ಸ್ಥಳವು ಆದರ್ಶೀಕರಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು &quot;ಸಂಬಂಧಿ&quot; ಸ್ಥಳವು ನಿಜವಾದ, ಅಳೆಯಬಹುದಾದ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅಂಗೀಕಾರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ನ್ಯೂಟನ್‌ನ ಚಲನೆಯ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು.

=== ಫೋರ್ಸಸ್ ವೈವ್ಸ್ ===
[[ಚಿತ್ರ:Reponse_de_Madame_Du_Chatelet_1741_RGNb10349364.04.tp.tif|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/Reponse_de_Madame_Du_Chatelet_1741_RGNb10349364.04.tp.tif/lossy-page1-220px-Reponse_de_Madame_Du_Chatelet_1741_RGNb10349364.04.tp.tif.jpg|right|thumb| ''ರೆಪಾನ್ಸ್ ಡೆ ಮೇಡಮ್ ಲಾ ಮಾರ್ಕ್ವೈಸ್ ಡು ಚಾಸ್ಟೆಲೆಟ್'', ೧೭೪೧]]
೧೭೪೧ ರಲ್ಲಿ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ''ರೆಪಾನ್ಸ್ ಡೆ ಮೇಡಮ್ ಲಾ ಮಾರ್ಕ್ವೈಸ್ ಡು ಚಾಸ್ಟೆಲೆಟ್ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು, ಎ ಲಾ ಲೆಟ್ರೆ ಕ್ಯೂ ಎಂ. ಡಿ ಮೈರಾನ್''. ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಡಾರ್ಟಸ್ ಡಿ ಮೈರಾನ್, ಫೋರ್ಸ್ ''ವೈವ್‌ಗಳಿಗೆ'' ಸೂಕ್ತವಾದ ಗಣಿತದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ವಾದಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಅವರು ಡಿ ಮೈರಾನ್‌ರ ವಾದಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಅಂಶವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರು ವಿವಾದದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;4Cent&quot;&gt;{{Cite book|title=Extraordinary Women in Science &amp; Medicine: Four Centuries of Achievement|last=Smeltzer|first=Ronald K.|publisher=The Grolier Club|year=2013}}&lt;/ref&gt;

೧೭೪೭ ರಲ್ಲಿ [[ಇಮ್ಯಾನ್ಯುಅಲ್ ಕಾಂಟ್|ಇಮ್ಯಾನ್ಯುಯೆಲ್ ಕಾಂಟ್‌ನ]] ಮೊದಲ ಪ್ರಕಟಣೆ 'ಜೀವಂತ ಶಕ್ತಿಗಳ ನಿಜವಾದ ಅಂದಾಜಿನ ಕುರಿತು ಆಲೋಚನೆಗಳು ' ( ''ಗೆಡಾಂಕೆನ್ ಜುರ್ ವಾಹ್ರೆನ್ ಸ್ಚಾಟ್‌ಜುಂಗ್ ಡೆರ್ ಲೆಬೆಂಡಿಜೆನ್ ಕ್ರಾಫ್ಟೆ'' ) ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಡು ಚಾಟ್ಲೆಟ್‌ನ ಕರಪತ್ರದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಂಟ್ ಅವರ ಎದುರಾಳಿ, ಜೋಹಾನ್ ಅಗಸ್ಟಸ್ ಎಬರ್ಹಾರ್ಡ್ ಅವರು ಕಾಂಟ್ ಅವರು ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ನಿಂದ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;Ruth Hagengruber: &quot;Émilie du Châtelet between Leibniz and Newton: The Transformation of Metaphysics&quot;, in: Hagengruber, Ruth 2011: Émilie du Châtelet between Leibniz and Newton, Springer 1-59, p. 1 and 23, footnote 4 and 113.&lt;/ref&gt;

=== ಚಲನ ಶಕ್ತಿಯ ಸಮರ್ಥನೆ ===
೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಲ ಮತ್ತು [[ಆವೇಗ (ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ)|ಆವೇಗದ]] ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ''ಶಕ್ತಿಯ'' ಕಲ್ಪನೆಯು ಇನ್ನೂ ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ. 19 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಟ್ಟು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಆವೇಗವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಘರ್ಷಣೆಗೆ ಯಾವುದೂ ಕಳೆದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಈಗ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಯಾವುದೇ 'ಮೊಮೆಂಟಮ್ ಘರ್ಷಣೆ' ಇಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆವೇಗವು ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳ ನಡುವೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಭಾವ್ಯ ಆವೇಗವಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಿಸಿದ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯು ಸಮ್ಮಿತೀಯವಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಇದು ನಿಜವೆಂದು ಎಮ್ಮಿ ನೋಥರ್ ನಂತರ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು. ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿ, ಚಲನ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯ, ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪಕ್ಕೆ ಕಳೆದುಹೋಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಕೊಡುಗೆಯು ಆವೇಗದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಒಟ್ಟು ಶಕ್ತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಊಹೆಯಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಶಕ್ತಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಆದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಮತ್ತು ವೇಗಕ್ಕೆ ಅದರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲು ಅವಳು ಮೊದಲಿಗಳಾದಳು. [[ಗಾಟ್ಫ್ರೈಡ್ ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ಲೆಬ್ನಿಜ್|ಗಾಟ್‌ಫ್ರೈಡ್ ಲೀಬ್ನಿಜ್‌ರ]] ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಅವರು ವಿಲ್ಲೆಮ್‌ನ ಗ್ರೇವ್‌ಸಾಂಡೆ ಮೂಲತಃ ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಎತ್ತರಗಳಿಂದ ಮೃದುವಾದ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಹಾಳೆಯಲ್ಲಿ ಬೀಳಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರತಿ ಚೆಂಡಿನ [[ಚಲನಶಕ್ತಿ|ಚಲನ ಶಕ್ತಿಯು]] - ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ - [[ವೇಗ|ವೇಗದ]] ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ವಿರೂಪತೆಯು ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ಬೀಳಿಸಿದ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಆರಂಭಿಕ ಸಂಭಾವ್ಯ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಲೀಬ್ನಿಜ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, [[ಸರ್ ಐಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್|ನ್ಯೂಟನ್‌‌‍ರಂತಹ]] ಮುಂಚಿನ ಕೆಲಸಗಾರರು &quot;ಶಕ್ತಿ&quot;ಯು [[ಆವೇಗ (ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ)|ಆವೇಗದಿಂದ]] ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ವೇಗಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಈ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ವಿರೂಪತೆಯು ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ಬೀಳಿಸಿದ ಎತ್ತರದ ವರ್ಗಮೂಲಕ್ಕೆ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಸೂತ್ರವಾಗಿದೆ &lt;math display=&quot;inline&quot;&gt;E = \frac{1}{2} mv^2&lt;/math&gt;, ಎಲ್ಲಿ &lt;math&gt;E&lt;/math&gt; ವಸ್ತುವಿನ ಚಲನ ಶಕ್ತಿ, &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; ಅದರ [[ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ]] ಮತ್ತು &lt;math&gt;v&lt;/math&gt; ಅದರ ವೇಗ. ಶಕ್ತಿಯು ಯಾವಾಗಲೂ ಯಾವುದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು, ಅದನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ (ಚಲನ, ಸಂಭಾವ್ಯ, ಶಾಖ ಸಂಬಂಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ... )

ನ್ಯೂಟನ್‌‍ರ ಕೆಲಸವು ಕೇವಲ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಆವೇಗದ ನಿಖರವಾದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಊಹಿಸಿತು. ಶಕ್ತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯು ಕರಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಬಿಂದು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಗಳ ಘರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಚದುರುವಿಕೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. [[ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್ ಯೂಲರ್|ಲಿಯೊನ್ಹಾರ್ಡ್ ಯೂಲರ್]] ಮತ್ತು ಜೋಸೆಫ್-ಲೂಯಿಸ್ ಲಾಗ್ರೇಂಜ್ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್‌ನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಯಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಔಪಚಾರಿಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;Hagengruber 2011&quot;&gt;Hagengruber (2011)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Arianrhod 2012&quot;&gt;Arianrhod (2012)&lt;/ref&gt;

=== ನ್ಯೂಟನ್ಸ್ ''ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಿಯಾದ'' ಮೇಲೆ ಅನುವಾದ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ===
೧೭೪೯ ರಲ್ಲಿ, ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್‌ನ ಮರಣದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವಳು ತನ್ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದಳು. ನ್ಯೂಟನ್‌ನ ''ಫಿಲಾಸಫಿಯಾ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಿಯಾ ಮ್ಯಾಥಮೆಟಿಕಾ'' (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಿಯಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ ಫ್ರೆಂಚ್‌ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದಳು. ಅದರ ಯಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ತತ್ವಗಳಿಂದ [[ಶಕ್ತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ|ಶಕ್ತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ]] ಕಲ್ಪನೆ. ಆಕೆಯ ಮರಣದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇಂದು ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಅವರ ''ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಿಯಾ'' ಅನುವಾದವು ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಗೆ ಕೃತಿಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಅನುವಾದವಾಗಿದೆ. ''ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಿಯಾದ'' ಅವರ ಅನುವಾದ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ [[ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ|ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು]] ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Essential Calculus Early Transcendental Functions|last=Ron Larson|last2=Robert P. Hostetler|last3=Bruce H. Edwards|publisher=Richard Stratton|year=2008|isbn=978-0-618-87918-2|pages=344}}&lt;/ref&gt;

== ಇತರ ಕೊಡುಗೆಗಳು ==

=== ಹಣಕಾಸಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ===
ಅವಳು ೮೪,೦೦೦ ಫ್ರಾಂಕ್‌ಗಳ ಸಮಯದ ಗಣನೀಯ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಳು. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಎರವಲು-ಒಂದು ಸಂಜೆ ಫಾಂಟೈನ್‌ಬ್ಲೂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೇಬಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಡ್ ಚೀಟ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು.&lt;ref name=&quot;Bodanis&quot;&gt;Bodanis.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Hamel (1910: 286)&lt;/ref&gt; ತನ್ನ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಲು ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಅವಳು ಆಧುನಿಕ [[ಉತ್ಪನ್ನ (ಹಣಕಾಸು)|ಉತ್ಪನ್ನಗಳಂತೆಯೇ]] ಒಂದು ಚತುರ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದಳು. ಆ ಮೂಲಕ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅವರ ಭವಿಷ್ಯದ ಗಳಿಕೆಯ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದಳು (ಅವರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ತೆರಿಗೆಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಇಡಲು ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು. ರಾಜ), ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಜೂಜುಕೋರರಿಗೆ ಈ ಭವಿಷ್ಯದ ಗಳಿಕೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು.&lt;ref name=&quot;Bodanis&quot; /&gt;

=== ಬೈಬಲ್‌‍ನ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ===
ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೈಬಲ್‌ನ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಬರೆದರು. ಜೆನೆಸಿಸ್ ಪುಸ್ತಕದ ಕುರಿತು ಆಕೆಯ ಟೀಕೆಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌ನ ಇರಾ ಒ. ವೇಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕ ''ವೋಲ್ಟೇರ್ ಮತ್ತು ಮೇಡಮ್ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್: ಸಿರೆಯಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಒಂದು ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ'' ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.  ಅವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಮೂಲ ಫ್ರೆಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಬರ್ಟ್ರಾಮ್ ಯುಜೀನ್ ಶ್ವಾರ್ಜ್‌ಬಾಚ್ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

=== ಸಂತೋಷದ ಕುರಿತು ಪ್ರವಚನ ===
ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಅವರು ''ಡಿಸ್ಕೋರ್ಸ್ ಸುರ್ ಲೆ ಬೊನ್ಹೂರ್'' ಎಂಬ ಮೊನೊಗ್ರಾಫ್ ಅನ್ನು ಬರೆದರು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಸಂತೋಷದ ಸ್ವರೂಪದ ಮೇಲೆ.

=== ''ಜೇನುನೊಣಗಳ ನೀತಿಕಥೆಯ'' ಅನುವಾದ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೃತಿಗಳು ===
ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ''ದ ಫೇಬಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಬೀಸ್'' ಅನ್ನು ಉಚಿತ ರೂಪಾಂತರದಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ, ತರ್ಕಬದ್ಧ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಇಚ್ಛೆಯ ಸ್ವಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

=== ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ===
ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ''ಜೇನುನೊಣಗಳ'' ನೀತಿಕಥೆಯ ಅವರ ಅನುವಾದದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ, ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಲವಾಗಿ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ''ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ'' ಯುವಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವಂತೆ ಬಲವಾದ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜವು ಮಹಿಳೆಯರು ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Zinsser_p25&quot;&gt;Zinsser, pp. 25–26.&lt;/ref&gt;

== ಪರಂಪರೆ ==
[[ಚಿತ್ರ:Le_Tonnelier_de_Breteuil,_Emilie.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1e/Le_Tonnelier_de_Breteuil%2C_Emilie.jpg/220px-Le_Tonnelier_de_Breteuil%2C_Emilie.jpg|right|thumb| ಮೇರಿಯಾನ್ನೆ ಲೋಯಿರ್ ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರ. ಮ್ಯೂಸಿ ಡೆಸ್ ಬ್ಯೂಕ್ಸ್-ಆರ್ಟ್ಸ್ ಡಿ ಬೋರ್ಡೆಕ್ಸ್]]
ನ್ಯೂಟನ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಮಯೋಚಿತ, ನಿಖರ ಮತ್ತು ಒಳನೋಟವುಳ್ಳ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷಾಂತರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ನಿರ್ಣಾಯಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಶಕ್ತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮೂಲ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ವರ್ಧಿಸಲಾಯಿತು.

ಅವಳ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಶುಕ್ರನ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಬೆಲ್ಟ್ ಮೈನರ್ ಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಕುಳಿಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವಳು ಮೂರು ನಾಟಕಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ: ಕರೆನ್ ಜಕಾರಿಯಾಸ್ ಅವರಿಂದ ''ಲೆಗಸಿ ಆಫ್ ಲೈಟ್'', ''ಎಮಿಲಿ: ಲಾ ಮಾರ್ಕ್ವಿಸ್ ಡು ಚ್ಯಾಟೆಲೆಟ್'' ಲಾರೆನ್ ಗುಂಡರ್ಸನ್ ಮತ್ತು ''ಯುರೇನಿಯಾ ಅವರ ಲೈಫ್ ಟುನೈಟ್ ಡಿಫೆಂಡ್ಸ್. ಜಿಲ್ ಬೊನಾಗುರೊ ಅವರಿಂದ ಎಮಿಲೀ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಲೈಫ್''.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.dnainfo.com/chicago/20140710/river-north/urania-historical-play-by-local-artist-debuts-with-free-gallery-shows |title=''Urania, Historical Play by Local Artist, Debuts with Free Gallery Shows'' |access-date=2022-10-30 |archive-date=2022-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221030103321/https://www.dnainfo.com/chicago/20140710/river-north/urania-historical-play-by-local-artist-debuts-with-free-gallery-shows/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಕೈಜಾ ಸಾರಿಯಾಹೋ ಅವರ ಒಪೆರಾ ''ಎಮಿಲಿ'' ಅವರ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣಗಳ ಕುರಿತು ಇದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.opera-lyon.com/fileadmin/user_upload/Documents/opera_0910/Emilie/Texte_Emilie.pdf |title=''Libretto of Émilie'' |access-date=2022-10-30 |archive-date=2013-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130226035831/http://www.opera-lyon.com/fileadmin/user_upload/Documents/opera_0910/Emilie/Texte_Emilie.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಣಿತದ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜೋಡಿ ವಿಭಾಜಕಗಳು ಅಥವಾ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳ ಪುಟವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹಿಳೆಯರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕರಪತ್ರ ( ''ಫೆಮ್ಮೆಸ್ ಸೆಲೆಬ್ರೆಸ್'' ) ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್‌ನ ಬಾಲ್ಯದ ಪ್ರಾಯಶಃ ಅಪೋಕ್ರಿಫಲ್ ಕಥೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;Zinsser_p13&quot;&gt;Zinsser, p. 13.&lt;/ref&gt; ಈ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಒಬ್ಬ ಸೇವಕನು ಮರದ ವಿಭಜಕಗಳನ್ನು ಗೊಂಬೆಯಂತೆ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಅವಳಿಗೆ ಗೊಂಬೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದನು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ವಿಭಾಜಕಗಳನ್ನು ವಿವಸ್ತ್ರಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದರು, ಅವರೊಂದಿಗೆ ವೃತ್ತವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.

೨೦೧೬ ರಿಂದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ (ಲಾ ಸೊಸೈಟಿ ಫ್ರಾಂಚೈಸ್ ಡಿ ಫಿಸಿಕ್) ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅಥವಾ ಸಂಶೋಧಕರ ತಂಡಕ್ಕೆ ಎಮಿಲಿ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ಡ್ಯೂಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸಹ ನೀಡುತ್ತದೆ &quot;ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅಥವಾ ಕಿರಿಯ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ&quot; ವಾರ್ಷಿಕ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸಹ ನೀಡುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://philosophy.duke.edu/research/projects/hps/prize#:~:text=The%20Du%20Ch%C3%A2telet%20Prize%20in,field%20both%20historically%20and%20philosophically.|title=Du Châtelet Prize {{!}} Department of Philosophy|website=philosophy.duke.edu|access-date=2020-09-01}}&lt;/ref&gt;

ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೭, ೨೦೨೧ ರಂದು, [[ಗೂಗಲ್ ಡೂಡಲ್|ಗೂಗಲ್‌‍ ಡೂಡಲ್]]  ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cnet.com/news/google-doodle-honors-french-mathematician-emilie-du-chatelet/|title=Google Doodle honors French mathematician Émilie du Châtelet|last=Musil|first=Steven|website=[[CNET]]|language=en|access-date=2021-12-17}}&lt;/ref&gt;

== ಚಿತ್ರಣ ==
''ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್‌ನ ಬಿಗ್ ಐಡಿಯಾ'' ಎಂಬ ಡಾಕ್ಯುಡ್ರಾಮಾದಲ್ಲಿ ಎಮಿಲೀ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್ ಅನ್ನು ನಟಿ ಹೆಲೆನ್ ಡಿ ಫೌಗೆರೋಲ್ಸ್ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

== ಕೃತಿಗಳು ==
 
'''ವೈಜ್ಞಾನಿಕ'''

* ''ಪ್ರಬಂಧ ಸುರ್ ಲಾ ನೇಚರ್ ಎಟ್ ಲಾ ಪ್ರಾಪಗೇಶನ್ ಡು ಫ್ಯೂ'' (೧ ನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ೧೭೩೯, ೨ ನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ೧೭೪೪)
* ''ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ಸ್ ಡಿ ಫಿಸಿಕ್'' (೧ನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ೧೭೪೦; ೨ನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ೧೭೪೨)
* ''ಪ್ರಿನ್ಸಿಪೀಸ್ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ಡೆ ಲಾ ಫಿಲಾಸಫಿ ನೇಚರ್ಲೆ ಪಾರ್ ಫ್ಯೂ ಮೇಡಮ್ ಲಾ ಮಾರ್ಕ್ವೈಸ್ ಡು ಚಾಟೆಲೆಟ್'' (೧ ನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ೧೭೫೬; ೨ ನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ೧೭೫೯)

'''ಇತರೆ'''

* ''ಎಕ್ಸಾಮೆನ್ ಡೆ ಲಾ ಜೆನೆಸ್''
* ''ಎಕ್ಸಾಮೆನ್ ಡೆಸ್ ಲಿವ್ರೆಸ್ ಡು ನೌವೀವ್ ಟೆಸ್ಟಮೆಂಟ್''
* ''ಡಿಸ್ಕೋರ್ಸ್ ಸುರ್ ಲೆ ಬೋನ್ಹೂರ್''

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{Reflist}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]]</text>
      <sha1>80r9mpkloejfucs3t5mvm9v294sj63q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಆಕ್ಟೇವ್ ಗಣಿತ ತಂತ್ರಾಂಶ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>160239</id>
    <revision>
      <id>1374124</id>
      <parentid>1373463</parentid>
      <timestamp>2026-05-25T20:23:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1374124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13915" sha1="inbyhimwjvv3tll3erx0pgkzfpx5qv1" xml:space="preserve">{{Infobox software
| name = GNU Octave
| logo = [[File:Gnu-octave-logo.svg|100px]]
| screenshot = GNUOctave430.png
| caption = GNU Octave 4.3.0+ running on [[Linux]]
| developer = John W. Eaton and many others&lt;ref&gt;{{cite web|title=contributors.in|author=Rik|url=http://hg.savannah.gnu.org/hgweb/octave/file/tip/doc/interpreter/contributors.in|access-date=14 June 2015|date=10 June 2015|archive-date=10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220410042500/http://hg.savannah.gnu.org/hgweb/octave/file/tip/doc/interpreter/contributors.in|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| released = {{Start date and age|4 January 1993}} (first alpha release)&lt;br/&gt;{{Start date and age|17 February 1994}} (version 1.0)&lt;ref name=&quot;kilikilikili&quot;&gt;{{cite web| url = https://www.gnu.org/software/octave/about| title = &quot;Full-time development began in the Spring of 1992. The first alpha release was January 4, 1993, and version 1.0 was released February 17, 1994.&quot;| access-date = ಮಾರ್ಚ್ 18, 2026| archive-date = ಮೇ 21, 2022| archive-url = https://web.archive.org/web/20220521220244/https://www.gnu.org/software/octave/about| url-status = dead}}&lt;/ref&gt;
| latest release version = {{wikidata|property|preferred|references|edit|Q223679|P348|P548=Q2804309}}
| latest release date = {{start date and age|{{wikidata|qualifier|P548=Q2804309|P348|P577}}}}
| latest preview version = {{wikidata|property|preferred|references|edit|Q223679|P348|P548=Q51930650}}
| latest preview date = {{wikidata|qualifier|preferred|single|Q223679|P348|P548=Q51930650|P577}}
| programming language = [[C++]] (main), Octave itself (scripts), [[C (programming language)|C]] (wrapper code), [[Fortran]] (linear algebra wrapper code)&lt;ref name=&quot;octave_building&quot;&gt;{{cite web|title=Building - Octave|url=https://wiki.octave.org/Building|website=wiki.octave.org|publisher=GNU|access-date=1 May 2018|language=en}}&lt;/ref&gt;
| operating system = [[Windows]], [[macOS]], [[Linux]], [[Berkeley Software Distribution|BSD]]
| platform = &lt;!--List them all--&gt;
| language count = 18
| language footnote = &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://hg.savannah.gnu.org/hgweb/octave/file/4730becad0b1/libgui/languages|title=Basque, Belarusian, Catalan, Chinese, Dutch, English, French, German, Hungarian, Italian, Japanese, Latvian, Portuguese (Brazil), Portuguese (Portugal), Russian, Spanish, Turkish, Ukrainian|website=hg.savannah.gnu.org|access-date=2026-03-18|archive-date=2024-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20240314034511/https://hg.savannah.gnu.org/hgweb/octave/file/4730becad0b1/libgui/languages|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| genre = [[List of numerical-analysis software|Scientific computing]]
| license = 2007: [[GNU General Public License|GPL-3.0-or-later]]{{efn|GPL-3.0-or-later since 2007-10-12.}}&lt;br /&gt;1992: [[GNU General Public License|GPL-2.0-or-later]]{{efn|GPL-2.0-or-later from 1992-02-19 until 2007-10-11.}}
| website = https://octave.org/
}}

[[ಚಿತ್ರ:Gnu-octave-logo.svg|thumb|ಜಿ ಎನ್ ಯು  ಆಕ್ಟೇವ್ ಲೋಗೋ (ಲಾಂಛನ)]]

'''ಆಕ್ಟೇವ್''' (GNU Octave) ಎಂಬುದು ಒಂದು ಮುಕ್ತ [[ಗಣಿತ]] [[ತಂತ್ರಾಂಶ]].   ಗಣಿತಜ್ಞರಲ್ಲದೆ ಇಂಜಿನಿಯರುಗಳಿಗೆ ಆಕ್ಟೇವ್ ಅತ್ಯುಪಯುಕ್ತ.   ಮ್ಯಾಟ್ ಲ್ಯಾಬ್ ([https://login.mathworks.com MATLAB]) ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ಹೋಲುವ ಆಕ್ಟೇವ್, [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ವಿಂಡೋಸ್|ವಿಂಡೋಸ್]], [[ಲಿನಕ್ಸ್]] ಮೊದಲಾಗಿ ಅನೇಕ ಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರ್ಮ್ ಗಳ ಮೇಲೆ ಲಭ್ಯ. 

ಆಲ್ಜೀಬ್ರಾ, ಟ್ರಿಗನಾಮೆಟ್ರಿ, ಕ್ಯಾಲ್ಕ್ಯುಲಸ್, ಪ್ರಾಬಬಿಲಿಟಿ ಥಿಯರಿ, ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್, ಆಪರೇಷನ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಮೊದಲಾಗಿ  ಗಣಿತದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಆಕ್ಟೇವ್ ಉಪಯುಕ್ತ,    ಸಿಗ್ನಲ್ ಪ್ರಾಸೆಸಿಂಗ್, ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಥಿಯರಿ, ಮಷೀನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಮುಂತಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಆಕ್ಟೇವ್ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಬಳಕೆ ಸಾಧ್ಯ.  ಆಕ್ಟೇವ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು '''[[:en:Octave Levenspiel|ಪ್ರೊ ಆಕ್ಟೇವ್ ಲೆವೆನ್ ಸ್ಪೀಲ್]]''' ಎಂಬ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.  ಆಕ್ಟೇವ್ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಮೂಲ ರಚನಾಕಾರರಾದ '''[[:en:James B. Rawlings|ಜೇಮ್ಸ್ ಬಿ ರಾಲಿಂಗ್ಸ್]]''' ಅವರಿಗೆ ಆಕ್ಟೇವ್ ಲೆವೆನ್ ಸ್ಪೀಲ್ ಪಾಠ ಮಾಡಿದ ಗುರುವಾಗಿದ್ದರು. ಈ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವು ಕೆಮಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೇಕಾಗುವ ಗಣಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹಾರ ಮಾಡುವುದಾಗಿತ್ತು.  ಮುಂದೆ ಜೀಎನ್ಯೂ ([https://www.gnu.org/ GNU] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222101726/http://www.gnu.org/ |date=2011-02-22 }}) ಫೌಂಡೇಷನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆಕ್ಟೇವ್ ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.  ಈಗಾಗಲೇ ಆಕ್ಟೇವ್ ಎಂಟನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ.  ಜೀಎನ್ಯೂ ಆಗಾಗ ಆಕ್ಟೇವ್ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಹೊಸ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.  [https://octave.sourceforge.io/ ಆಕ್ಟೇವ್ ಫೋರ್ಜ್] ಎಂಬುದು ಆಕ್ಟೇವ್ ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು, ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಇವೆಲ್ಲ ಉಪಯುಕ್ತ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳ ಆರ್ಕೈವ್.

=== ನಿರ್ದೇಶ ಭಾಷೆ (command language) ===
ಆಕ್ಟೇವ್ ಭಾಷೆಯು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ '''ಮ್ಯಾಟ್ ಲ್ಯಾಬ್''' ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.   ಹೀಗಾಗಿ ಆಕ್ಟೇವ್ ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಅಥವಾ '''ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಗಳನ್ನು''' ಮ್ಯಾಟ್ ಲ್ಯಾಬ್ ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲೂ ನಡೆಸಬಹುದು. ಮ್ಯಾಟ್ ಲಾಬ್ ನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಆಕ್ಟೇವ್ ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲೂ ಕಮಾಂಡ್ ವಿಂಡೋ ಇದೆ. ಈ ಕಿಟಕಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರು ನಿರ್ದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು.  ಹೀಗಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರರು  interactive ಅಥವಾ  '''ಸಂಭಾಷಣಾ ಮಾರ್ಗ'''ದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸಬಹುದು. ಇದಲ್ಲದೆ ಎಡಿಟರ್ ಕಿಟಕಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಇಡೀ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಬರೆದು ಅದನ್ನು ನಡೆಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಆಕ್ಟೇವ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮುಗಳ ಹೆಸರು &quot;.m&quot; ಎಂಬುದರಿಂದ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.   

* % ಪರ್ಸೆಂಟೇಜ್  ಚಿಹ್ನೆಯ ನಂತರ ಏನು ಬರೆದರೂ ಅದೊಂದು ಟಿಪ್ಪಣಿ 
* # ಪೌಂಡ್ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಕಾಮೆಂಟ್ ಬರೆಯಲು ಬಳಸಬಹುದು 
* &gt;&gt; y=3+4j  % ಒಂದು ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ 
* &gt;&gt; disp( sqrt ( y ) ) % ಅದರ ವರ್ಗಮೂಲ 
* X = [1 2 3] ; % X ಎಂಬುದು  ಒಂದು  ವೆಕ್ಟರ್  
* Y = [1,2,3; 3,2,1; 2, 3, 1]; %Y ಎಂಬುದು ಒಂದು 
* Z = Y(1:2,2:3); % ಕೊನೆಗೆ ಸೆಮಿಕೋಲನ್ ಬರೆದರೆ ಆಕ್ಟೇವ್ ಮೌನವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ 
* W = Z’  % ಸೆಮಿಕೋಲನ್ ಬರೆಯದಿದ್ದರೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ 
* for n=1:10
*    if ( X(n) &gt; 1)  
* disp(  X(n) )
*    end   #ಆಕ್ಟೇವ್ endif ಬಳಕೆಯನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ 
* end #ಇಲ್ಲಿ endfor ಎಂಬ ಬಳಕೆಯೂ ಓಕೆ

=== ಫಂಕ್ಷನ್ ಗಳ ವೈಪುಲ್ಯ   ===
ಆಕ್ಟೇವ್ ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ ಗಣಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ  function ಗಳು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ.  ಕೆಲವು function ಗಳನ್ನು  ಕೆಳಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ  ನೀಡಲಾಗಿದೆ.  help ಎಂಬ function ಬಳಸಿ ಅಥವಾ doc ಎಂಬ function ಬಳಸಿ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಯಾಚಿಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ doc(&quot;hist&quot;) ಎಂದಾಗ &quot;hist&quot; ಎಂಬ function ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಕ್ಟೇವ್ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ.

* theta = pi/3;
* disp( sin(theta)  ) # ತ್ರಿಕೋಣಮಿತಿಯ ಸೈನ್ 
* disp( sqrt( tan(theta) ) ) # ವರ್ಗಲಬ್ಧ 
* disp ( nchoosek (10, 2) ) # ಹತ್ತು ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಧಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 
* x = 0 : 0.01 : 1 
* y = 1 ./ sqrt (1 + x.*x)
* area = sum(y) * 0.01 ;  # ಕೂಡುವುದು

=== ಪ್ಲಾಟಿಂಗ್ ===
[[ಚಿತ್ರ:Octave Sombrero.svg|thumb|ಆಕ್ಟೇವ್ - ಸರ್ಫೇಸ್ ಪ್ಲಾಟ್]]
[[ಚಿತ್ರ:Octave plot trigonometric.svg|thumb|ಆಕ್ಟೇವ್ - ಲೈನ್ ಪ್ಲಾಟ್]]
ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ನಕಾಶೆಗಳನ್ನು ಆಕ್ಟೇವ್ ರಚಿಸಬಲ್ಲದು - ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಲೈನ್ ಪ್ಲಾಟ್, ಸ್ಕಾಟರ್ ಪ್ಲಾಟ್, ಬಾರ್ ಚಾರ್ಟ್, ಹಿಸ್ಟೋಗ್ರಾಮ್, ಪೈ ಚಾರ್ಟ್, ಇತ್ಯಾದಿ.  ಸರ್ಫೇಸ್ ಪ್ಲಾಟ್, ಕಾಂಟೂರ್ ಪ್ಲಾಟ್ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೂಡಾ ಲಭ್ಯ.

* x = 1:10
* y = sqrt(x)
* plot(x,y) %ಸರಳ ಲೈನ್ ಪ್ಲಾಟ್ 
* plot(randn(1,100)*10+250) # ನಾರ್ಮಲ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಷನ್ ಉಳ್ಳ ನೂರು  ರಾಂಡಮ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಚಿತ್ರ 
* hist(randn(1,100)*10+250) # ಅದೇ ರಾಂಡಮ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಹಿಸ್ಟೋಗ್ರಾಮ್    
* expenses = [200 300 5000 450 320]
* pie(expenses) % ಪೈ ಚಾರ್ಟ್

=== ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ===
೪. ಅನೇಕ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಗಳನ್ನು ಆಕ್ಟೇವ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿವೆ.

&gt;&gt; pkg load symbolic #''ಸಿಂಬಾಲಿಕ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್''

&gt;&gt; x = sym('x')

&gt;&gt; y = 1 + x + 2*x^2 + 3*x^3  #ಈಗ y ಎಂಬುದು ಒಂದು ಸಿಂಬಾಲಿಕ್ function

&gt;&gt; diff(y,x) #ಡಿಫರೆನ್ಷಿಯೇಷನ್

&gt;&gt;int(y,x) # ಇಂಟೆಗ್ರೇಷನ್

&gt;&gt; pkg load control # ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಥಿಯರಿ

&gt;&gt; s=tf('s') #s ಎಂಬ transfer  function

&gt;&gt; step(1/(s+1)) #  1/(s+1) ಎಂಬ transfer function  ''ಸ್ಟೆಪ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್''

&gt;&gt; ramp(1/(s+1)) #''ರಾಂಪ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್''

=== ಬಳಕೆಗಳು ===

* ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ - ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಕೆಮಿಕಲ್ ಮುಂತಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಆಕ್ಟೇವ್ ಬಳಸಬಹುದು. 
* ಸೈನ್ಸ್ - ವಿಜ್ಞಾನದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಆಕ್ಟೇವ್ ಉಪಯುಕ್ತ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚು. 
* ಡೇಟಾ ಸೈನ್ಸ್ - ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ದತ್ತಕೋಶವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಪೈಥನ್ ಮತ್ತು R ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಆಕ್ಟೇವ್ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. 
* ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ - ಆಕ್ಟೇವ್ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾದ ಕಾರಣ ಇದನ್ನು ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು. GNU ವೆಬ್ ತಾಣದಿಂದ ಆಕ್ಟೇವ್ ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ]]
[[ವರ್ಗ:ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ]]
[[ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಾಂಶಗಳು]]</text>
      <sha1>inbyhimwjvv3tll3erx0pgkzfpx5qv1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಎಸ್. ಶಿಶಿರಂಜನ್ (ಶಿಶಿರ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172322</id>
    <revision>
      <id>1374148</id>
      <parentid>1339454</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T06:30:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1374148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9917" sha1="21cq9hi1cn53eji1ft96m3gkk8b4uya" xml:space="preserve">{{ಉಲ್ಲೇಖ}}

ಎಸ್. ಶಿಶಿರಂಜನ್ (ಶಿಶಿರ) ಕಳೆದ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಳೆದ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿ, ಸಹನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ, ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ನಿರಂತರ ಚಟುವಟಿಕೆ. 2021ರಿಂದ ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಎನ್.ಐ.ಇ. ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಹಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ

{{Infobox person
| name               = ಎಸ್. ಶಿಶಿರಂಜನ್ (ಶಿಶಿರ)
| image              = [[File:ಎಸ್. ಶಿಶಿರಂಜನ್ (ಶಿಶಿರ).jpg|thumb|ಕವಿ, ಸಾಹಿತಿ, ನಿರ್ದೇಶಕ, ರಂಗಭೂಮಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ]]
| birth_date         = 05-03-1989
| education          = ಕನ್ನಡ ಎಂ.ಎ. (ಕ.ಮು.ವಿ.ವಿ), PGDMCJ (ಕ.ಮು.ವಿ.ವಿ.) ಬಿ.ಬಿ.ಎಮ್. (ಶ್ರೀ 
ಲಕ್ಷ್ಮಿಹಯಗ್ರೀವ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ),  (ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ). ಡಿ.ಎಫ್.ಡಿ. (KANFIDA, ಬೆಂಗಳೂರು)
| organization       = ‘ಸ್ವಜನ್ಯ ಕಲಾವೇದಿಕೆ’ಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ
| known_for          = ಕವಿ, ಸಾಹಿತಿ, ನಿರ್ದೇಶಕ, ರಂಗಭೂಮಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ
| television         = “ನೋಡು ಬಾ ನಮ್ಮೂರ” ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಖೇನ ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿ ಕಿರುತೆರೆ ಪ್ರವೇಶ. ಹತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ.
| mother             = ಲಲಿತ
| father             = ಶಂಕರನಾರಾಯಣ
}}

'''ರಂಗಭೂಮಿ :'''

‘ಜನಮನ’ ತಂಡದ ಕಾಲೇಜು ರಂಗಶಿಬಿರ (2005) ದ ಮೂಲಕ ರಂಗಭೂಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ. ‘ಶಾಂತಿ’, ‘ರಾಜಕೀಯ’, ‘ಹೆಲ್ಮೆಟ್’, ‘ಸಿ.ಈ.ಟಿ.’ ಸೇರಿದಂತೆ ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಹಸನ, ಬೀದಿ ನಾಟಕಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗ.  ಹತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನ. ಯುವ ದಸರಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಾ ಪ್ರದರ್ಶನ. ‘ಧರ್ಮ’ ಮತ್ತು ‘ಇದೆಂಥಾ ದೇಶಪ್ರೇಮ ರೀ?!’   ಸಿದ್ದರಂಗಭೂಮಿ ನಾಟಕಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನ.

'''ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ :'''

ಸಂವೇದನೆ (ಕವನ ಸಂಕಲನ), ಇದೆಂಥಾ ದೇಶಪ್ರೇಮ ರೀ?! (ನಾಟಕ), ಅವ್ವ (ಹನಿಗವಿತೆಗಳು), ಲಂಕೇಶನ ತಲೆಗಳು (ಖಂಡಕಾವ್ಯ), ಋಣಸಂದಾಯವಾಗಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು (ಕವನ ಸಂಕಲನ) ಹಾಗೂ ನವಭಾರತ ಜನನಿಯ ತನುಜಾತೆ (ಕವನ ಸಂಕಲನ) ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ‘ಜಯ ಹೇ’ ಹಾಗೂ ‘ಏನ್ಮಾಡನೆ’ ದೃಶ್ಯಗೀತೆಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ. ‘ಮರಳಿ ಬಾ ಮನಸೇ’ (ಭಾವಗೀತೆಗಳ ಧ್ವನಿಸುರಳಿ)

ಶಿಶಿರ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳು ತಮಿಳು ಹಾಗೂ ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿವೆ.

ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ, ದಸರಾ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಗಳಲ್ಲಿ ಕವನವಾಚನ.

'''ಸಿನಿಮಾ ಮತ್ತು ಕಿರುತೆರೆ :'''

[[ವಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್|ವಿ. ನಾಗೇಂದ್ರಪ್ರಸಾದ್]], ಕೇಸರಿ ಹರವು, ಮತ್ತು [[ಗಿರೀಶ್ ಕಾಸರವಳ್ಳಿ]]ಯಂತಹ ದೈತ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಬಳಿ ಸಿನಿಮಾ ನಿರ್ದೇಶನದ ಶಿಷ್ಯವೃತ್ತಿ. 'leave &amp; Live', 'Choice is yours'  ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ದೇಶನ ಸೇರಿದಂತೆ, ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಿರುಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಚಟುವಟಿಕೆ. ಹತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ. “ನೋಡು ಬಾ ನಮ್ಮೂರ” ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಖೇನ ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿ ಕಿರುತೆರೆ ಪ್ರವೇಶ.

'''ಇತರೆ :'''

'ಸ್ವಜನ್ಯ ಕಲಾವೇದಿಕೆ’ಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಳೆದ ಒಂದೂವರೆ ದಶಕದಿಂದ ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಆಯೋಜನೆ. ದೇಶಪ್ರೇಮ ಜಾಗೃತಿ ಸಮಾವೇಶ, ಕಾವ್ಯಯಾನ, ಕಾವ್ಯ ಸಂಕ್ರಮಣ, ಪುಸ್ತಕ ಕೊಡುಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹತ್ತಾರು ಸಮಾವೇಶಗಳ ಯಶಸ್ವಿ ನಿರ್ವಹಣೆ. ಬೇಸಿಗೆ ಶಿಬಿರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಂಗಭೂಮಿ ಹಾಗೂ ನಟನಾ ಕಾರ್ಯಗಾರಗಳ ಮುಖೇನ ನೂರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನಟನಾ ತರಭೇತಿ, ಮೂವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ, ಪ್ರಹಸನ, ಮೂಕಾಭಿನಯ, ನಾಟಕ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನ.

'''ಪ್ರಶಸ್ತಿ / ಗೌರವಗಳು :'''
{{citation needed}}

[[ಚಿತ್ರ:ಲಂಕೇಶನ ತಲೆಗಳು.jpg|thumb|'''ಲಂಕೇಶನ ತಲೆಗಳು''']]
[[ಚಿತ್ರ:ಅವ್ವ ಹನಿಗವಿತೆಗಳು.jpg|thumb|'''ಅವ್ವ ಹನಿಗವಿತೆಗಳು''']]
[[ಚಿತ್ರ:ಇದೆಂತ ದೇಶಪ್ರೇಮ ರೀ.jpg|thumb|'''ಇದೆಂತ ದೇಶಪ್ರೇಮ ರೀ''']]
[[ಚಿತ್ರ:ಋಣ ಸಂದಾಯವಾಗಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು.jpg|thumb|'''ಋಣ ಸಂದಾಯವಾಗಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು''']]
'''ಪ್ರಕಟಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳು :'''
[[ಚಿತ್ರ:ನವ ಭಾರ ಜನನಿಯ ತನುಜಾತೆ.jpg|thumb|ನವ ಭಾರ ಜನನಿಯ ತನುಜಾತೆ]]

* ಋಣ ಸಂದಾಯವಾಗಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು (2021 )
* [[ಲಂಕೇಶ್ ಪತ್ರಿಕೆ|ಲಂಕೇಶ]]ನ ತಲೆಗಳು(ಖಂಡಕಾವ್ಯ) (2018)
* ಅವ್ವ (ಹನಿಗವಿತೆಗಳು) (2018)
* ಸಂವೇದನೆ (ಕವನ ಸಂಕಲನ) (2012,2020)
* ಇದೆಂಥಾ ದೇಶಪ್ರೇಮ ರೀ?! (ನಾಟಕ) (2015,2025)
* ನವಭಾರತ ಜನನಿಯ ತನುಜಾತೆ (ಕವನ ಸಂಕಲನ) (2024)

'''ಉಲ್ಲೇಖಗಳು :'''

* ಲಂಕೇಶನ ತಲೆಗಳು, ಅವ್ವ - [https://www.kannadapustaka.net/product/lankeshana-talegalu-avva/]
* ಸಂವೇದನೆ(ಕವನ ಸಂಕಲನ), ಇದೆಂಥಾ ದೇಶಪ್ರೇಮ ರೀ?! (ನಾಟಕ), ಅವ್ವ(ಹನಿಗವಿತೆಗಳು), ಲಂಕೇಶನ ತಲೆಗಳು(ಖಂಡಕಾವ್ಯ). [https://www.bookbrahma.com/author/s-shishiranjan]
* *ಇದೆಂಥಾ ದೇಶಪ್ರೇಮ ರೀ???!!! (ನಾಟಕ) [https://www.prajavani.net/art-culture/book-review/ನವ-ಪ್ರಕಾಶನ-137-1782967]
* ಯುವ ಕವಿ ಎಸ್.ಶಿಶಿರಂಜನಗೆ ‘ಕನ್ನಡ ಕಲಾರತ್ನ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ [https://prajaastra.com/kannada-kalaratna-award-to-young-poet-s-shishiranjana/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250105073847/https://prajaastra.com/kannada-kalaratna-award-to-young-poet-s-shishiranjana/ |date=2025-01-05 }}
* ರಂಜನೆಯ ಸಂವೇದನೆ [https://www.kannadaprabha.com/supplements/sapthahikaprabha/2013/Mar/02/ರಂಜನೆಯ-ಸಂವೇದನೆ-18542.html]
* ಸಂವೇದನೆ(ಕವನ ಸಂಕಲನ) [https://www.vijayavani.net/book-release-ceremony]
* ನವಭಾರತ ಜನನಿಯ ತನುಜಾತೆ; ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಶಿಶಿರ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳು [https://www.kannadaprabha.in/special-news/tanujata-of-navbharat-janani-shishira-s-poems-that-attract-attention/articleshow-5y019uv]
* ಇದೆಂಥಾ ದೇಶಪ್ರೇಮ ರೀ? [https://www.bookbrahma.com/book/identha-deshaprema-ree#google_vignette]

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}
{{Interwikineeded}}</text>
      <sha1>21cq9hi1cn53eji1ft96m3gkk8b4uya</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ (ರಾಮನಗರ) ಜಿಲ್ಲೆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174715</id>
    <revision>
      <id>1374113</id>
      <parentid>1355992</parentid>
      <timestamp>2026-05-25T14:38:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31226-47</username>
        <id>99645</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1374113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18633" sha1="0zghrig85jvk0yz9800nyoouxjxc2nd" xml:space="preserve">{{Cleanup|reason=ಧಾಟಿ}}

{{Infobox settlement
| name                            = ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ 
| native_name                     = 
| native_name_lang                = kn
| other_name                      = ಸಪ್ತಗಿರಿ ನಾಡು
| nickname                        = 
| settlement_type                 = ನಗರ
| image_skyline                   = Ramanagara .jpg
| image_alt                       = 
| image_caption                   = ರಾಮನಗರದ ಪ್ರದೇಶವೊಂದರ ಹಕ್ಕಿನೋಟ
| pushpin_map                     = 
| pushpin_label_position          = 
| pushpin_map_alt                 = 
| pushpin_map_caption             = 
| latd                            = 
| latm                            = 
| lats                            = 
| latNS                           = 
| longd                           = 
| longm                           = 
| longs                           = 
| longEW                          = 
| coordinates_display             = 
| subdivision_type                = ಒಕ್ಕೂಟ
| subdivision_name                = {{flag|ಭಾರತ}}
| subdivision_type1               = ನಾಡು/ದೇಶ
| subdivision_name1               = [[ಕರ್ನಾಟಕ]]
| subdivision_type2               = ಜಿಲ್ಲೆ
| subdivision_name2               = [[ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆ]]
| subdivision_type3               = ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ 
| subdivision_name3               = [[ರಾಮನಗರ]]
| established_title               = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date                = 
| founder                         = 
| named_for                       = 
| government_type                 = 
| governing_body                  = 
| unit_pref                       = Metric
| area_footnotes                  = 
| area_rank                       = 
| area_total_km2                  = 
| elevation_footnotes             = 
| elevation_m                     = 747
| population_total                = 95167 &lt;ref&gt;http://www.census2011.co.in/data/town/803238-ramanagara.html&lt;/ref&gt;
| population_as_of                = 2011
| population_rank                 = 
| population_density_km2          = auto
| population_demonym              = 
| population_footnotes            = 
| demographics_type1              = Languages
| demographics1_title1            = Official
| demographics1_info1             = [[ಕನ್ನಡ]]
| timezone1                       = [[India Standard Time|IST]]
| utc_offset1                     = +5:30
| postal_code_type                = &lt;!-- [[Postal Index Number|PIN]] --&gt;
| postal_code                     = 
| registration_plate              = 
| website                         = [http://www.ramanagaracity.mrc.gov.in/Home www.ramanagaracity.mrc.gov.in]
| footnotes                       = 
| translit_lang1                  = English
}}

'''ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆ :''' [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ] ಪಟ್ಟಣವು ಇ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ, ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಕಸಬಾ ಹೋಬಳಿಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. [[ಬೆಂಗಳೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 1986ರಲ್ಲಿ [[ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ]] ಮತ್ತು [[ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆ (ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ)]] ಎಂಬ 2 ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ನಂತರ 2007ರಲ್ಲಿ [[ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆ (ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ)]] ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಸರನ್ನು 2025ರಲ್ಲಿ '''[[ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ (ರಾಮನಗರ) ಜಿಲ್ಲೆ]]''' ಎಂದು ಮರುನಾಮರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಹಿಂದಿನ [[ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯನ್ನು [[ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು]] ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ರಚನೆ ಮಾಡಿ [[ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ (ಬೆಂಗಳೂರು) ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಬೆಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ (ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ) ಜಿಲ್ಲೆ]] ಮತ್ತು [[ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ (ರಾಮನಗರ) ಜಿಲ್ಲೆ]] ಎಂದು ಮೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ '''ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು''' ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

'''ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ (ರಾಮನಗರ) ಜಿಲ್ಲೆ''' 6 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ರಾಮನಗರ]], [[ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ]], [[ಮಾಗಡಿ]], [[ಕನಕಪುರ]], [[ಕುಣಿಗಲ್]], [[ಹಾರೋಹಳ್ಳಿ]]ಯನ್ನು 2020ರಲ್ಲಿ ನೂತನ [[ತಾಲ್ಲೂಕು]] ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿದೆ. 34 [[ಹೋಬಳಿ]] ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 1320 [[ಗ್ರಾಮ|ಕಂದಾಯ ಗ್ರಾಮ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

'''ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ (ರಾಮನಗರ) ಜಿಲ್ಲೆ'''ಯು ನೈರುತ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]] ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ]] ಈಶಾನ್ಯ  ಮತ್ತು ವಾಯುವ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಬೆಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ ಜಿಲ್ಲೆ]] ಮತ್ತು [[ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ]] ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ]] ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ [[ಕೃಷ್ಣಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆಸಿದೆ.

ಬೇಡಿಕೆಯಿರುವ 5 ಹೊಸ ತಾಲೂಕುಗಳು
ಕನಕಪುರ ತಾಲೂಕನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ [[ಸಾತನೂರು]] ಮತ್ತು  [[ಕೋಡಿಹಳ್ಳಿ]] ತಾಲೂಕು ರಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ರಾಮನಗರ ತಾಲೂಕನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ [[ಬಿಡದಿ]] ತಾಲೂಕು ರಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು

ಮಾಗಡಿ ತಾಲೂಕನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ [[ಕುದೂರು]] ತಾಲೂಕು ರಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು

ಕುಣಿಗಲ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ [[ಹುಲಿಯೂರು ದುರ್ಗ]] ತಾಲೂಕು ರಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು

ಹಲಗೂರು ಹೋಬಳಿ ಮತ್ತು ಕುಣಿಗಲ್ ತಾಲ್ಲೂಕನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಬೇಕು
ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ (ರಾಮನಗರ) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 4706 ಚ.ಕಿ.ಮೀ.

==ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ (ರಾಮನಗರ) ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ==

'''ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ (ರಾಮನಗರ) ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು:'''

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-bgcolor=&quot;#efefef&quot;
! ಜಿಲ್ಲೆ 
! ಕಂದಾಯ ಉಪ ವಿಭಾಗ
! ತಾಲ್ಲೂಕು
! ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ||


|-
| '''1.[[ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆ | ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ (ರಾಮನಗರ) ಜಿಲ್ಲೆ]]''' || || || 2021 (ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ)
|-
| || 1.[[ರಾಮನಗರ]] || 1.[[ರಾಮನಗರ]] || 630 ಚ.ಕಿ.ಮೀ
|-
| ||  || 2.[[ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ]] || 540 ಚ.ಕಿ.ಮೀ
|-
| || || 3.[[ಕನಕಪುರ]] || 410 ಚ.ಕಿ.ಮೀ
|-
| || || 4.[[ಮಾಗಡಿ]] || 410 ಚ.ಕಿ.ಮೀ
|-
| || 2.[[ಕನಕಪುರ]]  || 5.[[ಹಾರೋಹಳ್ಳಿ]] || 502 ಚ.ಕಿ.ಮೀ 
|-
| ||  || 6.[[ಕುಣಿಗಲ್]] || 981 ಚ.ಕಿ.ಮೀ 
|-
|  ||
|-
| ||  ||  '''ಹೊಸ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು'''    ||
|-
| ||  || 7.[[ಕೋಡಿಹಳ್ಳಿ]] || 630 ಚ.ಕಿ.ಮೀ 
|-
| ||  || 8.[[ಬಿಡದಿ]] || 00 ಚ.ಕಿ.ಮೀ
|-
| || 3.[[ಕುಣಿಗಲ್]] || 9.[[ಕುದೂರು]] || 394 ಚ.ಕಿ.ಮೀ 
|-
| ||  || 10.[[ಹುಲಿಯೂರು ದುರ್ಗ]] || 00 ಚ.ಕಿ.ಮೀ
|-
| || || 11.[[ಸಾತನೂರು]] || 00 ಚ.ಕಿ.ಮೀ
|-
| ಒಟ್ಟು || ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ || || 4006 ಚ.ಕಿ.ಮೀ
|-
|}

==ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ (ರಾಮನಗರ) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೋಬಳಿಗಳು==

ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ (ರಾಮನಗರ) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೋಬಳಿಗಳು ತಾಲ್ಲೂಕುವಾರು

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-bgcolor=&quot;#efefef&quot;
! ಜಿಲ್ಲೆ 
! ಕಂದಾಯ ಉಪ ವಿಭಾಗ
! ತಾಲೂಕು
! ಹೋಬಳಿ
! ನಗರ ಸ್ಥಿತಿ |


|-
| '''01.[[ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ (ರಾಮನಗರ) ಜಿಲ್ಲೆ]]'''  || || || ||
|-
| || 1.[[ರಾಮನಗರ]] || 1.[[ರಾಮನಗರ]] || ||
|-
|  || || || 01.[[ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ|ರಾಮನಗರ ಕಸಬಾ]] || ನಗರ ಸಭೆ
|-
|  || || || 02.[[ಕೈಲಾಂಚ]] || ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ
 |-
|  || || || 03.[[ಕೂಟಗಲ್]] || ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ
|-
| || || 2.[[ಬಿಡದಿ]] || ||
|-
|  || || || 01.[[ಬಿಡದಿ|ಬಿಡದಿ ಕಸಬಾ]] || ಪುರಸಭೆ
|-
|  || || || 02.[[ಕಗ್ಗಲೀಪುರ]] || ಪಟ್ಟಣ ಪಂಚಾಯತಿ
|-
|  || || || 03.[[ಹೆಜ್ಜಾಲ]] || ಪಟ್ಟಣ ಪಂಚಾಯತಿ
|-
|  || || 3.[[ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ]] || ||
|-
|  || || || 01.[[ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ|ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ಕಸಬಾ]] || ನಗರ ಸಭೆ
|-
|  || || || 02.[[ಬೇವೂರು]] || ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ
|-
|  || || || 03.[[ಮಳೂರು]] || ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ
|-
|  ||
|-
|  || 2.[[ಕನಕಪುರ]] || 4.[[ಕನಕಪುರ]] || ||
|-
|- 
|  || || || 01.[[ಕನಕಪುರ|ಕನಕಪುರ ಕಸಬಾ]] || ನಗರ ಸಭೆ
|-
|  || || || 02.[[ದೊಡ್ಡ ಆಲಹಳ್ಳಿ]] || ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ
|-
|  || || || 03.[[ಉಯ್ಯಂಬಳ್ಳಿ]] || ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ
|-
| || || 5.[[ಹಾರೋಹಳ್ಳಿ]] || ||
|-
|  || || || 01.[[ಹಾರೋಹಳ್ಳಿ|ಹಾರೋಹಳ್ಳಿ ಕಸಬಾ]] || ಪಟ್ಟಣ ಪಂಚಾಯತಿ
|-
|  || || || 02.[[ದೊಡ್ಡ ಮರಳವಾಡಿ]] || ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ
|-
|  || || || 03.[[ತಟ್ಟೆಕೆರೆ]] || ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ
|-
| || || 6.[[ಕೋಡಿಹಳ್ಳಿ]] || ||
|-
|  || || || 01.[[ಕೋಡಿಹಳ್ಳಿ|ಕೋಡಿಹಳ್ಳಿ ಕಸಬಾ]] || ಪಟ್ಟಣ ಪಂಚಾಯತಿ
|-
|  || || || 02.[[ಏಳಗಳ್ಳಿ]] || ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ
|-
|  || || || 03.[[ಹುಣಸನಹಳ್ಳಿ]] || ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ
|-
| || || 7.[[ಸಾತನೂರು]] || ||
|-
|  || || || 01.[[ಸಾತನೂರು]] || ಪಟ್ಟಣ ಪಂಚಾಯತಿ
|-
|  || || || 02.[[ವಿರೂಪಾಕ್ಷಿ ಪುರ]] || ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ
|-
|  || || || 03.[[ಹಲಗೂರು]] || ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ
|-
|  ||
|-
| || 3.[[ಕುಣಿಗಲ್]] || 8.[[ಕುಣಿಗಲ್]] || ||
|-
|  || || || 01.[[ಕುಣಿಗಲ್|ಕುಣಿಗಲ್ ಕಸಬಾ]] || ಪುರ ಸಭೆ 
|-
|  || || || 02.[[ಕೊತ್ತಗೆರೆ]] || ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ
|-
|  || || || 03.[[ಯಡಿಯೂರು]] || ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ
|-
|  || || 9.[[ಮಾಗಡಿ]] || ||
|-
|  || || || 01.[[ಮಾಗಡಿ|ಮಾಗಡಿ ಕಸಬಾ]] || ಪುರ ಸಭೆ
|-
|  || || || 02.[[ಮಾಡಬಾಳ್]] || ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ
|-
|  || || || 03.[[ಮತ್ತಿಕೆರೆ]] || ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ 
|-
| || || 10.[[ಕುದೂರು]] || ||
|-
|  || || || 01.[[ಕುದೂರು|ಕುದೂರು ಕಸಬಾ]] || ಪಟ್ಟಣ ಪಂಚಾಯತಿ
|-
|  || || || 02.[[ಸೋಲೂರು]] || ಪಟ್ಟಣ ಪಂಚಾಯತಿ
|-
|  || || || 03.[[ತಿಪ್ಪಸಂದ್ರ]] || ಪಟ್ಟಣ ಪಂಚಾಯತಿ
|- 
| || || 11.[[ಹುಲಿಯೂರು ದುರ್ಗ]] || ||
|-
|  || || || 01.[[ಹುಲಿಯೂರು ದುರ್ಗ]] || ಪಟ್ಟಣ ಪಂಚಾಯತಿ
|-
|  || || || 02.[[ಹುತ್ರಿದುರ್ಗ]] || ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ
|-
|  || || || 03.[[ಅಮೃತೂರು]] || ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ
|- 
| ||ಒಟ್ಟು ಹೋಬಳಿಗಳ || ಸಂಖ್ಯೆ 33 ||
|}

==ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ (ರಾಮನಗರ) ಜಿಲ್ಲೆಯ ನದಿಗಳು==

'''ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ (ರಾಮನಗರ) ಜಿಲ್ಲೆ'''ಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು 

*[[ಕಾವೇರಿ]]

*1.[[ಶಿಂಷಾ]]

*#[[ಕಣ್ವ]]
*#[[ಚಕ್ರತೀರ್ಥ]]

*2.[[ಅರ್ಕಾವತಿ]]

*#[[ಸಾವಂದಿ]]
*#[[ವೃಷಭಾವತಿ]]
*#[[ಸುವರ್ಣಮುಖಿ]]
*#[[ಕುಮುದ್ವತಿ]]
*#[[ಅಂತರಗಂಗೆ]]
*#[[ದೇವಮುಖಿ]]

==ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ (ರಾಮನಗರ) ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲ್ಲೂಕುವಾರು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ==

01. '''ರಾಮನಗರ ತಾಲ್ಲೂಕು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ :'''
* ರಾಮಸಾಗರ (ಹಂದಿಗುಂಡಿ) ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ 10069.18 ಎಕರೆ 
* ದೊಡ್ಡಮಣ್ಣು ಗುಡ್ಡೆ ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ 11213.5 ಎಕರೆ
* ಪಾಂಡುಸಾಗರ (ಹಲ್ತೂರು) ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ 3049.10 ಎಕರೆ
* ತೆಂಗಿನಕಲ್ಲು ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ 6374.36 ಎಕರೆ
* ರಾಮಗಿರಿ ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ 912.9 ಎಕರೆ
* ಕುಂಬಳಗೂಡು ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ 1159.26 ಎಕರೆ

02. '''ಕನಕಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ :'''
* ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
* ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
* ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
*
*
*

03. '''ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ :'''
* ಮಾಕಳಿ ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
* ಚಿಕ್ಕಮಣ್ಣು ಗುಡ್ಡೆ ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
* ಕಣ್ವ ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
* ಸಾಲುಬೆಟ್ಟ ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
* 
*

04. '''ಮಾಗಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ :'''
* ಸಾವನದುರ್ಗ ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
* ಸಿದ್ದರಬೆಟ್ಟ ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
* ಶಿವಗಂಗೆ ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
* ಕುದೂರು ಜಿಲ್ಲಾ ಅರಣ್ಯ
*
*

05. '''ಹಾರೋಹಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ :'''
* ರಾಗಿಹಳ್ಳಿ ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
* ಬಿಳಿಕಲ್ ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
* ತಟ್ಟೆಕೆರೆ ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
* ಗುಳಹಟ್ಟಿ ಕಾವಲ್ ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
*
*

06. '''ಬಿಡದಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ :'''
* ಪಾಂಡುಸಾಗರ () ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
* ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
* ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
*
*
*

07. '''ಕೋಡಿಹಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ :'''
* ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
* ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
* ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
*
*
*

08. '''ಕುದೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ :'''
* ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
* ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
* ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
*
*
*

09. '''ಕುಣಿಗಲ್ ತಾಲ್ಲೂಕು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ :'''
* ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
* ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
* ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
*
*
*

10. '''ಹುಲಿಯೂರುದುರ್ಗ ತಾಲ್ಲೂಕು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ :'''
* ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
* ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
* ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ
*
*
*
{{Refimprove}}
{{Interwikineeded}}</text>
      <sha1>0zghrig85jvk0yz9800nyoouxjxc2nd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಇಲ್ಗಿಜರ್ ಮತ್ಯಾಕುಬೊವಿಚ್ ಸೊಬಿರೋವ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177188</id>
    <revision>
      <id>1374130</id>
      <parentid>1337876</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T01:21:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1374130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14391" sha1="snxp68bhepdtllw2llo7f74m1a0oajp" xml:space="preserve">{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೫ ಲೇಖನ]]

''ಇಲ್ಗಿಜರ್ ಮತ್ಯಾಕುಬೊವಿಚ್ ಸೊಬಿರೋವ್'' ({{Langx|uz|Илгизар Матёқубович Собиров}}; ಜನನ 20 ಫೆಬ್ರವರಿ 1959) ಒಬ್ಬ ಉಜ್ಬೆಕ್ ವಕೀಲ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. ಅವರು 2006 ರಿಂದ 2015 ರವರೆಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಇಸ್ಲಾಂ ಕರಿಮೊವ್ ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ [[ಉಜ್ಬೆಕಿಸ್ತಾನ್]] ಸೆನೆಟ್ ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ 2017 ರಿಂದ 2018 ರವರೆಗೆ ಖೋರೆಜ್ಮ್ ಪ್ರದೇಶದ ಹೋಕಿಮ್ ಆಗಿದ್ದರು.

== ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ==
ಸೋಬಿರೋವ್ ಫೆಬ್ರವರಿ 20, 1959 ರಂದು ಕೋಶ್ಕೋಪಿರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಅದು ಆಗ [[ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದಲ್ಲಿ ಉಜ್ಬೆಕ್ SSR ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Бывший глава Сената, экс-хоким Хорезмской области назначен на новую должность |url=https://uznews.uz/ru/news/23183 |access-date=29 November 2025 |work=Uz News |date=6 October 2018 |language=ru}}&lt;/ref&gt; ೧೯೭೫ ರಿಂದ ೧೯೮೦ ರವರೆಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೊಶ್ಕೊಪಿರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಐ. ಇಬ್ರಾಗಿಮೊವ್ ಅವರ ಹೆಸರಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref name=&quot;kom&quot;&gt;{{cite web |title=СОБИРОВ Илгизар Матякубович |url=http://www.senat.uz/ru/senator/khorezm/sobirov-ilgizar.html |website=web.archive.org |access-date=29 November 2025 |archive-date=17 ಜುಲೈ 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150717044108/http://www.senat.uz/ru/senator/khorezm/sobirov-ilgizar.html |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ಅವರು ತಾಷ್ಕೆಂಟ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೊಮ್ಸೊಮೊಲ್ ಸಂಘಟನೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;kom&quot; /&gt;

== ವೃತ್ತಿಜೀವನ ==
&lt;!--ಸೆನೆಟ್ ಪುಟವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಸೆನೆಟ್‌ಗೆ ಮುಂಚಿನ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ನನಗೆ ಖಚಿತವಿಲ್ಲ - ಯಾರಾದರೂ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರೆ, ಅದು ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ.--&gt;

ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅವರು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿ, ನಂತರ [[ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್]] ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ನ [[ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಕಾನೂನು]] ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref name=&quot;kom&quot; /&gt; ನಂತರ ಅವರು 1993 ರಿಂದ 1994 ರವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಅಲ್ಮಾ ಮೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಹಿರಿಯ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ವಿಭಾಗದ ವೈಸ್-ರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref name=&quot;kom&quot; /&gt; ನಂತರ ಅವರು ಸುಪ್ರೀಂ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=ИЛГИЗАР СОБИРОВ ВИЛОЯТ ҲОКИМИ ЛАВОЗИМИГА ТАЙИНЛАНДИ |url=https://darakchi.uz/uz/35620 |access-date=29 November 2025 |work=Darakchi |date=15 October 2017 |language=uz |archive-date=22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251222230158/https://darakchi.uz/uz/35620 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಕಾಲ, ಅವರು ಖೋರೆಜ್ಮ್ ಪ್ರದೇಶದ ನ್ಯಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು..&lt;ref name=&quot;kom&quot; /&gt; 2000 ರಿಂದ 2003 ರವರೆಗೆ ಅವರು ಆಗಿನ ಏಕಸಭೆಯ ಸಂಸತ್ತು ಒಲಿ ಮಜ್ಲಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಶಾಸನ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;kom&quot; /&gt;

ಅವರು 2003 ರಲ್ಲಿ ಶಾಸಕಾಂಗವನ್ನು ತೊರೆದು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೊಶ್ಕೋಪಿರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಕಿಮ್ (ಗವರ್ನರ್) ಆದರು.&lt;ref name=&quot;gok&quot;&gt;{{cite news |title=Ilgizar Sobirov Xorazm viloyati hokimi vazifasini bajaruvchi etib tayinlandi |url=https://daryo.uz/2017/09/04/ilgizar-sobirov-xorazm-viloyati-hokimi-vazifasini-bajaruvchi-etib-tayinlandi/ |access-date=29 November 2025 |work=Daryo |date=4 September 2017 |language=uz-Latn-UZ}}&lt;/ref&gt; 2005 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹೊಸದಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ [[ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್]] ಸೆನೆಟ್ ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಅದು ರಚಿಸಿದ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ನಂತರ ಕೋಶ್ಕೋಪಿರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;gok&quot; /&gt; ಫೆಬ್ರವರಿ 24, 2006 ರಂದು, ಮುರಾತ್ ಶರಿಫ್ಖೋಡ್ಜಯೇವ್ ತಮ್ಮ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣ ಸೆನೆಟ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ, ಸೊಬಿರೋವ್ ಅವರನ್ನು ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=O'zbekiston Senati raisi o'zgardi |url=https://www.amerikaovozi.com/a/a-36-2006-02-25-voa2-93341534/794583.html |access-date=29 November 2025 |work=Voice of America |date=25 February 2006 |language=uz}}&lt;/ref&gt;

ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ರಷ್ಯಾದೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=MOSCOW STEPS UP ECONOMIC, POLITICAL TIES WITH UZBEKISTAN - Jamestown |url=https://jamestown.org/moscow-steps-up-economic-political-ties-with-uzbekistan/ |access-date=29 November 2025 |work=Jamestown |date=17 April 2006}}&lt;/ref&gt; ರಷ್ಯಾದ ನಿಯೋಗದೊಂದಿಗಿನ ಸಭೆಯ ನಂತರ ಅವರು ರಷ್ಯಾ ನೇತೃತ್ವದ ಯುರೇಷಿಯನ್ ಆರ್ಥಿಕ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟ/ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;eur&quot;&gt;{{cite news |title=Uzbekistan Expresses Guarded Interest in Russia-Led Customs Union {{!}} Eurasianet |url=https://eurasianet.org/uzbekistan-expresses-guarded-interest-in-russia-led-customs-union |access-date=29 November 2025 |work=Eurasia Net |date=13 November 2013 |language=en}}&lt;/ref&gt; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದನ್ನು ನಂತರ ಸೋಡಿಕ್ ಸಫೋಯೆವ್ ವಿರೋಧಿಸಿದರು, ಅವರು ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.&lt;ref name=&quot;eur&quot; /&gt; 2012 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ತರ್ಕಬದ್ಧ ಬಳಕೆಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು, ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Formulating Uzbekistan's Evolving Strategic Narrative (2016–2024) |journal=The Journal for Interdisciplinary Middle Eastern Studies |date=2024 |volume=10 |issue=2 |pages=135-168 |url=https://campuscore.ariel.ac.il/wp/jimes/wp-content/uploads/sites/147/2025/01/02-JIMES-10-2-Museyibzada-and-Usmonov.pdf}}&lt;/ref&gt;ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಕರಿಮೋವ್ ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗುತ್ತಾರೆಯೇ ಎಂಬ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಸೊಬಿರೋವ್ ಅವರನ್ನು ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅವರ ಬೆಂಬಲದ ಮಟ್ಟವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ..&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Atal |first1=Subodh |title=Is a Central Asian Spring Likely? |journal=Jindal Journal of International Affairs |date=2011 |volume=1 |issue=1 |page=24 |url=https://jjia.jgu.edu.in/index.php/jjia/article/view/5 |access-date=29 November 2025}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ನಿರ್ವಹಿಸಲಾದ ಬದಲಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕದಿರುವ ಸ್ಥಾನಧಾರಕ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಅವರನ್ನು ನೋಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Ambrosio |first1=Thomas |title=Leadership Succession in Kazakhstan and Uzbekistan: Regime Survival after Nazarbayev and Karimov |journal=Journal of Balkan and Near Eastern Studies |date=2 January 2015 |volume=17 |issue=1 |pages=49–67 |doi=10.1080/19448953.2014.986381 |url=https://www-tandfonline-com/doi/full/10.1080/19448953.2014.986381 |access-date=29 November 2025 |language=en |issn=1944-8953 }}{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

2015 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ನಂತರ '''ನಿಗ್ಮಟಿಲ್ಲಾ ಯುಲ್ಡಶೇವ್''' ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Uzbekistan’s senate head may step in for ill president - World Bulletin |url=http://www.worldbulletin.net/news/176834/uzbekistans-senate-head-may-step-in-for-ill-president |access-date=29 November 2025 |work=World Bulletin |date=31 August 2016 |archive-date=1 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160901142626/http://www.worldbulletin.net/news/176834/uzbekistans-senate-head-may-step-in-for-ill-president |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ಅವರು ಖೋರೆಜ್ಮ್ ಪ್ರದೇಶದ ನ್ಯಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Ilgizar Sobirov was appointed Chairman of the Chilanzar district criminal court |url=https://kun.uz/en/news/2018/10/06/ilgizar-sobirov-was-appointed-chairman-of-the-chilanzar-district-criminal-court |access-date=29 November 2025 |work=Kun |date=6 October 2018 |language=en}}&lt;/ref&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4, 2017 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ತೀರ್ಪು ಸಂಖ್ಯೆ PF-5182 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಸೋಬಿರೋವ್ ಅವರನ್ನು ಖೋರೆಜ್ಮ್ ಪ್ರದೇಶದ ಹಂಗಾಮಿ ಹೋಕಿಮ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ilgizar Matyakubovich Sabirov Xorazm viloyati hokimi vazifasini bajaruvchi etib tayinlandi |url=https://old.gov.uz/oz/lists/view/2131 |website=GOV.UZ |access-date=29 November 2025 |language=uz}}&lt;/ref&gt; ಅವರನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 14, 2017 ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹೊಕಿಮ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=New head of administration appointed in Uzbekistan’s Khorezm region |url=https://www.azernews.az/region/120561.html |access-date=29 November 2025 |work=Azernews |date=15 October 2017 |language=en}}&lt;/ref&gt;ಏಪ್ರಿಲ್ 21, 2018 ರಂದು ಅವರನ್ನು ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Назначен и. о. хокима Хорезмской области |url=https://www.gazeta.uz/ru/2018/04/22/xorazm/ |access-date=29 November 2025 |work=Газета |date=22 April 2018 |language=ru-UZ |archive-date=23 ಏಪ್ರಿಲ್ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180423033417/https://www.gazeta.uz/ru/2018/04/22/xorazm/ |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29, 2018 ರಿಂದ ಅವರು [[ತಾಷ್ಕೆಂಟ್]] ನಲ್ಲಿರುವ ಚಿಲಾಂಜರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Илгизар Собиров янги лавозимда иш бошлади |url=https://xabar.uz/jamiyat/ilgizar-sobirov-yangi-lavozimda-ish-boshladi |access-date=29 November 2025 |work=Xabar |date=6 October 2018 |language=uz}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>snxp68bhepdtllw2llo7f74m1a0oajp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಅಮಾಂಡಾ ಕೇ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಅನಿಸಿಮೋವಾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177955</id>
    <revision>
      <id>1374116</id>
      <parentid>1370669</parentid>
      <timestamp>2026-05-25T16:19:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1374116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="95229" sha1="ikiuusadlbb9qatigr6d6m60ljnqnzg" xml:space="preserve">{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]]
{{Infobox tennis biography
| name                       = '''ಅಮಾಂಡಾ ಅನಿಸಿಮೋವಾ'''
| image                      = [[file: Amanda Anisimova (2024 DC Open) 05 (cropped4).jpg |frameless|upright=.8]]
| caption                    = 2024 DC ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ
| fullname                   = ಅಮಾಂಡಾ ಕೇ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಅನಿಸಿಮೋವಾ
| country_represented        = {{USA}} [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]
| birth_date                 = {{birth date and age|2001|8|31}}
| birth_place                = ಫ್ರೀಹೋಲ್ಡ್ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್, ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿ, [[ಅಮೆರಿಕಾ]]
| height                     = 5 ಅಡಿ 11 ಇಂಚು
| turnedpro                  = 2016
| coach                      = ಹೆಂಡ್ರಿಕ್ ಫ್ಲೀಶೌವರ್ಸ್&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/4397395/amanda-anisimovas-season-through-her-coachs-eyes|title=Amanda Anisimova’s season through her coach’s eyes|date=6 November 2025|website=WTATennis}}&lt;/ref&gt;
| plays                      = ಬಲಗೈ ಆಟಗಾರ್ತಿ (ಎರಡು ಕೈಗಳ ಬ್ಯಾಕ್‌ಹ್ಯಾಂಡ್)
| careerprizemoney           = ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಾಲರ್ 12,892,510
| website                    =
| singlesrecord              = 208–116
| singlestitles              = 4
| highestsinglesranking      = ಸಂಖ್ಯೆ 3 (ಜನವರಿ 5, 2026)
| currentsinglesranking      = ಸಂಖ್ಯೆ 4 (ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2026)
| AustralianOpenresult       = ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ (2026 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್)
| FrenchOpenresult           = ಸೆಮಿಫೈನಲ್ (2019 ಫ್ರೆಂಚ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್)
| Wimbledonresult            = ಫೈನಲ್ (2025 ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು – ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್)
| USOpenresult               = ಫೈನಲ್ (2025 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್)
| Othertournaments           = yes
| WTAChampionshipsresult     = ಸೆಮಿಫೈನಲ್ (2025 WTA ಫೈನಲ್ಸ್ – ಸಿಂಗಲ್ಸ್)
| doublesrecord              = 4–8
| doublestitles              = 0
| highestdoublesranking      = ಸಂಖ್ಯೆ 386 (ಜೂನ್ 24, 2019)
| AustralianOpenDoublesresult = ಮೊದಲ ಸುತ್ತು (2019 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳೆಯರ ಡಬಲ್ಸ್)
| FrenchOpenDoublesresult     = ಎರಡನೇ ಸುತ್ತು (2019 ಫ್ರೆಂಚ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಡಬಲ್ಸ್, (2021 ಫ್ರೆಂಚ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಡಬಲ್ಸ್)
| USOpenDoublesresult         = ಮೊದಲ ಸುತ್ತು (2017 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳೆಯರ ಡಬಲ್ಸ್)
| AustralianOpenMixedresult  = ಎರಡನೇ ಸುತ್ತು (2020 Aಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳೆಯರ ಡಬಲ್ಸ್)
| USOpenMixedresult          = ಮೊದಲ ಸುತ್ತು: 2017 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ – ಮಿಶ್ರ ಡಬಲ್ಸ್,2018 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ – ಮಿಶ್ರ ಡಬಲ್ಸ್, 2025 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ – ಮಿಶ್ರ ಡಬಲ್ಸ್)
| updated                    = 10 ನವೆಂಬರ್ 2025
}}


'''ಅಮಾಂಡಾ ಕೇ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಅನಿಸಿಮೋವಾ''' (ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು) &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/players/326384/amanda-anisimova|title=Amanda
 Anisimova Player Stats &amp; More|author=Women's Tennis Association (WTA)|access-date=February 17, 2025}}&lt;/ref&gt;; ಜನನ ಆಗಸ್ಟ್ 31, 2001) [[ಅಮೆರಿಕ]]ದ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಟೆನಿಸ್]] ಆಟಗಾರ್ತಿ. 5 ಜನವರಿ 2026 ರಂದು ಸಾಧಿಸಿದ ವಿಶ್ವದ ಸಂಖ್ಯೆ 3 ರ WTA ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅವಳ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2025ರಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 2025 [[ವಿಂಬಲ್ಡನ್]] ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು – ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಹಾಗೂ 2025 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್  ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್  ಸೇರಿವೆ. ಆಕೆ ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ಕು WTA ಟೂರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು WTA 1000 ಮಟ್ಟದ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ಗಳು—2025 [[ಕತಾರ್]] ಓಪನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್  ಮತ್ತು 2025 [[ಚೀನಾ]]  ಓಪನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಸೇರಿವೆ.&lt;ref name=Qatar2025&gt; {{cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/4216460/champions-corner-after-years-of-setbacks-anisimova-finds-her-moment
 |title= Champions Corner: After years of setbacks, Anisimova finds her moment|date=15 February 2025}}&lt;/ref&gt;

ಜೂನಿಯರ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ವಿಶ್ವದ ಸಂಖ್ಯೆ 2 ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ವರೆಗೆ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದ್ದು, 2017 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್  ಬಾಲಕಿಯರ WTA ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾಳೆ. 2019ರಲ್ಲಿ 17 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವಳ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮಹತ್ವದ ಮುನ್ನಡೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, 2019 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತು ಹಾಗೂ 2019 [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಓಪನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದ್ದಾಳೆ. [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಓಪನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಆಗಿನ ಡಿಫೆಂಡಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಸಂಖ್ಯೆ 3 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ '''ಸಿಮೋನಾ ಹಾಲೆಪ್''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದಾಳೆ. 2022ರಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2022 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತು (ಆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಡಿಫೆಂಡಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ '''ನಯೋಮಿ ಒಸಾಕಾ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಹಾಗೂ 2022 [[ವಿಂಬಲ್ಡನ್]] ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ಸ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದ್ದಾಳೆ.

2022ರಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಆ ಸಮಯದವರೆಗಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಾಧಿಸಿದ ನಂತರ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕೆಲಕಾಲ ಟೆನಿಸ್‌ನಿಂದ ವಿರಾಮ ಪಡೆದಳು. ಮರುಪ್ರವೇಶದ ನಂತರ, 2025ರಲ್ಲಿ ಅವಳು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು, [[ವಿಂಬಲ್ಡನ್]] ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ ಫೈನಲ್‌ಗಳು, ದೋಹಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಟಾಪ್–5 ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್—all 2025ರಲ್ಲಿ—ಅವಳ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳಾಗಿವೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Amanda Anisimova |url=https://www.wtatennis.com/players/326384/amanda-anisimova
 |access-date=2022-08-15 |website=Women's Tennis Association |language=en}}&lt;/ref&gt;

==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ==
ಅಮಾಂಡಾ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಫ್ರೀಹೋಲ್ಡ್ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್, ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದಳು,&lt;ref name=&quot;Patch-2019-06-06&quot;&gt;{{cite web |last=Wall |first=Karen |url=https://patch.com/new-jersey/freehold/17-year-old-french-open-tennis-semifinalist-has-freehold-twp-ties
 |access-date=2022-07-04 |title=17-Year-Old French Open Tennis Semifinalist Has Freehold Twp Ties |publisher=[[Patch (website)|Freehold, NJ Patch]] |date=June 6, 2019}}
&lt;/ref&gt; ಆಕೆಯ ಪೋಷಕರು ಒಲ್ಗಾ ಮತ್ತು ಕಾನ್‌ಸ್ಟಾಂಟಿನ್ ಅನಿಸಿಮೋವ್. ಆಕೆಗೆ ಮರಿಯಾ ಎಂಬ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ ಇದ್ದು, ಅವರು ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಟನ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪದವಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾಲೇಜು ಟೆನಿಸ್ ಆಡಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;anisimova-player-box&quot;&gt;{{cite news |title=Who Sits in Amanda Anisimova Player's Box? |url=https://www.townandcountrymag.com/leisure/sporting/a65353873/amanda-anisimova-players-box-team-guide/
 |publisher=[[Town and Country (magazine)]]|date=September 4, 2025 |last1=King |first1=Rachel}}&lt;/ref&gt; ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಅವರ ಪೋಷಕರು [[ರಷ್ಯಾ]]ದಿಂದ [[ಅಮೆರಿಕ]]ಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದವರು.&lt;ref&gt; {{cite web|url=https://heavy.com/sports/tennis/maria-egee/|title=Maria
 Egee, Amanda Anisimova's Sister: 5 Fast Facts You Need to Know|date=12 July 2025}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; {{cite news|last1= Clarey |first1= Christopher |url=https://www.nytimes.com/2020/01/18/sports/tennis/amanda-anisimova-australian-open.html
 |title= A Grieving Young Tennis Star Finds Solace on the Court |newspaper= [[New York Times]] |date=18 January 2020|accessdate=14 July 2025}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಟೆನಿಸ್ ಆಡಿರಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=nyt-french-open&gt;{{cite news|title=Amanda Anisimova, 15, Is Ready for Her Grand Slam Debut|url=https://www.nytimes.com/2017/05/25/sports/tennis/amanda-anisimova-15-is-ready-for-her-grand-slam-debut.html?mcubz=0|website=New
 York Times| date=May 25, 2017 |access-date=October 1, 2017| last1=Clarey | first1=Christopher }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nyt-indian-wells&quot;&gt;{{cite news |title=Amanda Anisimova Leads Young Americans With a Deliberate Pace |url=https://www.nytimes.com/2018/03/12/sports/tennis/amanda-anisimova.html
 |website=New York Times |date=March 12, 2018 |access-date=July 30, 2018|last1=Clarey |first1=Christopher }}&lt;/ref&gt;

ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಐದು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಟೆನಿಸ್ ಆಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಟೆನಿಸ್ ಕ್ರೀಡೆಯತ್ತ ಆಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದವರು ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ, “ನಾನು ಚಿಕ್ಕವಳಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವಳು ಟೆನಿಸ್ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಾನು ಅವಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಲೇ ಬೆಳೆದಿದ್ದೆ, ನಾನೂ ಅದನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದೆ. ಹೀಗೆ ನಾನು ಟೆನಿಸ್‌ಗೆ ಬಂದೆ, ನನ್ನ ಪೋಷಕರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾಳೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Anisimova aims high ahead of French Open debut |url=http://www.wtatennis.com/news/american-teen-amanda-anisimova-to-make-french-open-debut-usta-wildcard-roland-garros
 |website=WTA Tennis |date=May 26, 2017 |access-date=July 30, 2018 |last1=Kane |first1=David }}&lt;/ref&gt; ಅಮಾಂಡಾ ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕವಳಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ, 2004ರಲ್ಲಿ ಅವಳ ಕುಟುಂಬವು '''ಫ್ಲೋರಿಡಾ'''ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು; ಇದರಿಂದ ಅವಳು ಮತ್ತು ಅವಳ ಸಹೋದರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ತರಬೇತಿ ಹಾಗೂ ಕೋಚ್‌ಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯುವಂತಾಯಿತು. ಜೂನಿಯರ್ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅವಳ ತಂದೆಯೇ ಮುಖ್ಯ ಕೋಚ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರೆ, ತಾಯಿಯೂ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು. 11 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವಳು '''ನಿಕ್ ಸಾವಿಯಾನೋ''' ಅವರೊಂದಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಳು. '''ಬ್ರಯಾನ್ ಸಹೋದರರು''' ತಂಡದ ಸಹಾಯಕ ಕೋಚ್ ಆಗಿದ್ದ '''ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಫೊಮಿನ್''' ಅವಳ ಪ್ರವಾಸಿ ಕೋಚ್ ಆಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=nyt-french-open/&gt;&lt;ref name=nyt-indian-wells/&gt;

==ಜೂನಿಯರ್‌ಗಳು==
ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2016ರಲ್ಲಿ ಜೂನಿಯರ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಐಟಿಎಫ್ (ITF) ಜೂನಿಯರ್ ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಂಖ್ಯೆ 2 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾಳೆ.&lt;ref name=&quot;itf-junior-profile&quot;&gt;{{cite web |title=Amanda Anisimova ITF Junior Profile |url=https://www.itftennis.com/juniors/players/player/profile.aspx?playerid=100291577
 |website=ITF Juniors |access-date=July 29, 2018 |archive-date=October 31, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201031075953/https://www.itftennis.com/juniors/players/player/profile.aspx?playerid=100291577
 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ತನ್ನ ಜೂನಿಯರ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ, ಟಾಪ್ 300 ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಹೊರಗಿದ್ದರೂ, 14 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 2015ರ '''ಅಬಿಯೆರ್ಟೊ ಜುವೆನಿಲ್ ಮೆಕ್ಸಿಕಾನೊ''' ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು, ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಐಟಿಎಫ್ ಜೂನಿಯರ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ಶ್ರೇಣಿ A ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಚ್ಚರಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಳು.&lt;ref name=&quot;abierto15&quot;&gt;{{cite web |title=Anisimova Defeats Swan in Girls Singles Final in Grade A Abierto Juvenil Mexicano, Olivieri Wins Boys Title; Wiersholm Claims Pensacola Futures Championship |url=http://tenniskalamazoo.blogspot.com/2015/11/anisimova-defeats-swan-in-girls-singles.html
 |website=ZooTennis.com |access-date=July 29, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Una jugadora de 14 años fue la monarca más jóven del abierto juvenil mexicano |url=http://respuestadeportiva.com/una-jugadora-de-14-anos-fue-la-monarca-mas-joven-del-abierto-juvenil-mexicano/
 |website=Respuesta Deportiva |date=December 3, 2015 |access-date=July 29, 2018}}&lt;/ref&gt;
ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ, ಗ್ರೇಡ್ 1 ಮಟ್ಟದ '''ಕೋಪಾ ಡೆಲ್ ಕಾಫೆ''' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಳು ಹಾಗೂ ಗ್ರೇಡ್ A ಮಟ್ಟದ ಪೋರ್ಟೊ ಅಲೆಗ್ರೆ ಜೂನಿಯರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ನ ಫೈನಲ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದಳು.&lt;ref name=&quot;coffee&quot;&gt;{{cite web |title=Anisimova, Wolf Win Coffee Bowl Titles; Fritz Claims Third Challenger Title in Australia; Kozlov Reaches Final at LA Futures |url=http://tenniskalamazoo.blogspot.com/2016/01/anisimova-wolf-win-coffee-bowl-titles.html
 |website=ZooTennis.com |access-date=July 29, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Arconada Defends Grade A Title in Porto Alegre; Mmoh, Stewart Claim Pro Circuit Titles; 21 Americans in Miami Open Qualifying; Georgia Men Top Ohio State |url=http://tenniskalamazoo.blogspot.com/2016/03/arconada-defends-grade-title-in-porto.html
 |website=ZooTennis.com |access-date=July 29, 2018}}&lt;/ref&gt; ಈ ಸಾಧನೆಗಳ ಬಲದಿಂದ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2016 [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಓಪನ್ ಬಾಲಕಿಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆ 2 ಸೀಡ್ ಆಗಿ ಕಣಕ್ಕಿಳಿದಳು. ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲೇ, 2002ರ ನಂತರ ಬಾಲಕಿಯರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದ ಮೊದಲ ಅಮೆರಿಕನ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಈ ಹಿಂದೆ ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದವರು '''ಆಶ್ಲಿ ಹಾರ್ಕ್ಲೆರೋಡ್'''. ಆದರೆ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಕೆ '''ರೆಬೆಕಾ ಮಸಾರೋವಾ''' ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲು ಅನುಭವಿಸಿದಳು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Anisimova Reaches French Open Girls Final Against Masarova; Auger-Aliassime and Blancaneaux Play for Boys Championship; Dolehide, Herring Advance to Buffalo $10K Final; Qualifying Underway for $25K Charlottesville Futures |url=http://tenniskalamazoo.blogspot.com/2016/06/anisimova-reaches-french-open-girls.html
 |website=ZooTennis.com |access-date=July 29, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Masarova Defeats Anisimova for French Open Girls Title; Blancaneaux Saves Three Match Points to Claim Boys Championship; Dolehide Wins Buffalo $10K; Escobedo Qualifies for First ATP Tournament |url=http://tenniskalamazoo.blogspot.com/2016/06/masarova-defeats-anisimova-for-french.html
 |website=ZooTennis.com |access-date=July 29, 2018}}&lt;/ref&gt;

ಅದೇ ವರ್ಷದ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಯುಎಸ್‌ಟಿಎ (USTA) ಬಾಲಕಿಯರ 18 ವರ್ಷ ಒಳಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆ 5 ಸೀಡ್ ಆಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ, ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಳು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Day Wins Girls' 18s Nationals, Earns US Open Berth |url=https://www.usta.com/en/home/stay-current/national/day-wins-usta-girls-18s-nationals--earns-us-open-berth.html
 |website=USTA |access-date=July 29, 2018}}&lt;/ref&gt;

15 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಜೂನಿಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಳು. ಮೊದಲನೆಯದು 2016ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗ್ರೇಡ್–1 ಮಟ್ಟದ ಯುಕಟಾನ್ ಕಪ್, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು 2017ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗ್ರೇಡ್–A ಮಟ್ಟದ ಕೋಪಾ ಗೆರ್ಡೌ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ಆಗಿದ್ದು, ಈ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವಳು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ಫೈನಲಿಸ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದಳು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=A Creative Game; Eleven Americans Qualify at Eddie Herr ITF; Anisimova Wins Yucatan Grade 1; Bellis, Kozlov Take Titles in WTA, ATP Events |url=http://tenniskalamazoo.blogspot.com/2016/11/a-creative-game-eleven-americans.html
 |website=ZooTennis.com |access-date=July 29, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Anisimova, Bryde Claim Grade A Porto Alegre Titles; Ohio State Wins Thriller to Reach Team Indoor Final Against Virginia; Harrison Claims First ATP Title; Dolehide Wins Surprise $25K |url=http://tenniskalamazoo.blogspot.com/2017/02/anisimova-bryde-claim-grade-porto.html
 |website=ZooTennis.com |access-date=July 29, 2018}}&lt;/ref&gt;

ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ನಂತರ, ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಇನ್ನೂ ಕೇವಲ ಎರಡು ಐಟಿಎಫ್ (ITF) ಜೂನಿಯರ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದು, ಅವೆರಡೂ ಪ್ರಮುಖ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಾಗಿದ್ದವು.&lt;ref name=itf-junior-profile/&gt; ಜೂನಿಯರ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಅವಳು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 2017 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ ಬಾಲಕಿಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು, ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹ ಅಮೆರಿಕನ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ '''ಕೋಕೋ ಗೌಫ್''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದಳು. ಈ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ನ ಪೂರ್ಣ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ಒಂದೂ ಸೆಟ್ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಳು.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Gauff Impresses At Us Open, But It's Anisimova Who Ends It Victorious|url=http://www.tennis.com/pro-game/2017/09/amanda-anisimova-cori-coco-gauff-2017-us-open-junior-girls-final/69316/|website=Tennis.com|access-date=September
 11, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Anisimova Downs Gauff for US Open Girls Championship; Wu Makes History with Boys Title; Danilovic and Kostyuk Claim Girls Doubles Crown |url=http://tenniskalamazoo.blogspot.com/2017/09/anisimova-downs-gauff-for-us-open-girls.html
 |website=ZooTennis.com |access-date=July 29, 2018}}&lt;/ref&gt;

ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2017ರ ಜೂನಿಯರ್ '''ಡೇವಿಸ್ ಕಪ್ ಮತ್ತು ಜೂನಿಯರ್ ಫೆಡ್ ಕಪ್'''|ಗೆದ್ದ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=US Girls Win Junior Fed Cup; Sanford and Holt Claim Oracle Masters Championships; Bektas, Shane Claim Pro Circuit Titles |url=http://tenniskalamazoo.blogspot.com/2017/09/us-girls-win-junior-fed-cup-sanford-and.html
 |website=ZooTennis.com |access-date=July 29, 2018}}&lt;/ref&gt;

==ವೃತ್ತಿಪರ==
===2016–17: ಫ್ರೆಂಚ್ ಓಪನ್ ಪ್ರವೇಶ, ಐಟಿಎಫ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ===
[[File:Amanda Anisimova focused (cropped) 2.jpg|thumb|upright=.7|left|2017 ಫ್ರೆಂಚ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ '''ಅನಿಸಿಮೋವಾ''']]

2016ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ ತನ್ನ ಮೊದಲ ವೃತ್ತಿಪರ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ಆಗಿರುವ ಯುಎಸ್  ಓಪನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ವೈಲ್ಡ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡಳು. 14 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವಳು ವಿಶ್ವದ ಸಂಖ್ಯೆ 124 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ '''ವೆರೋನಿಕಾ ಸೆಪೆಡೆ ರಾಯ್ಗ್''' ವಿರುದ್ಧ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದಳು; ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲು ಅನುಭವಿಸಿದಳು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Anisimova makes the most of pro debut |url=http://www.usopen.org/en_US/news/articles/2016-08-23/anisimova_makes_the_most_of_pro_debut.html
 |website=US Open |access-date=July 29, 2018}}&lt;/ref&gt;

2017ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ '''ಪೋರ್ಟೊ ಅಲೆಗ್ರೆ ಜೂನಿಯರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು''' ಜೂನಿಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ನಂತರ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲೇ ಉಳಿದು ಕೂರಿಟಿಬಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2017 ಐಟಿಎಫ್ ಮಹಿಳಾ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ (ಜನವರಿ–ಮಾರ್ಚ್)ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದಳು. ತನ್ನ ಮೊದಲ ವೃತ್ತಿಪರ ಮುಖ್ಯ ಡ್ರಾದಲ್ಲೇ ಅವಳು ಪ್ರೊ ಟೂರಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದಳು.&lt;ref name=&quot;zoo-curtiba&quot;&gt;{{cite web |title=Bryde, Johnson Top ITF Grade 1 International Spring Championships Acceptances; Anisimova Advances to Second Round in Brazil $25K |url=http://tenniskalamazoo.blogspot.com/2017/02/bryde-johnson-top-itf-grade-1.html
 |website=ZooTennis.com |access-date=July 29, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;french-open-wc&quot;&gt;{{cite web |title=15-year-old Amanda Anisimova wins the USTA Roland Garros Wild Card Challenge and writes history |url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/WTA_Tennis/43057/15yearold-amanda-anisimova-wins-the-usta-roland-garros-wild-card-challenge-and-writes-history/
 |website=Tennis World USA |date=May 5, 2017 |access-date=July 29, 2018}}&lt;/ref&gt;

ಕೆಲವೇ ವಾರಗಳ ನಂತರ, ಅನಿಸಿಮೋವಾಕ್ಕೆ 2016 [[ಮಿಯಾಮಿ]] ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ವೈಲ್ಡ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಲಭಿಸಿದ್ದು, ತನ್ನ WTA ಟೂರ್ ಮುಖ್ಯ ಡ್ರಾ ಪ್ರವೇಶ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ '''ಟೇಲರ್ ಟೌನ್‌ಸೆಂಡ್''' ವಿರುದ್ಧ ಮೂರು ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Aventura's Amanda Anisimova on her Miami Open debut |url=http://www.sun-sentinel.com/sports/tennis/92867751-132.html
 |website=Sun Sentinel |access-date=July 29, 2018 |archive-date=August 12, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812121108/https://www.sun-sentinel.com/sports/tennis/92867751-132.html
 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಮಣ್ಣಿನ ಕೋರ್ಟ್ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2017 ರೆವಲ್ಯೂಷನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಪ್ರೊ ಟೆನಿಸ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್/ಇಂಡಿಯನ್ ಹಾರ್ಬರ್ ಬೀಚ್‌ನ 80k ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ವಾರ ಅಲಬಾಮಾದ ಡೋಥಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2017 ಹಾರ್ಡೀಸ್ ಪ್ರೊ ಕ್ಲಾಸಿಕ್/60k ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಫೈನಲ್ ತಲುಪುವ ಮೂಲಕ ಯುಎಸ್‌ಟಿಎ ಫ್ರೆಂಚ್ ಓಪನ್ ವೈಲ್ಡ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದಳು. ಈ ಸಾಧನೆಗಳು ಅವಳನ್ನು WTA ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನ ಟಾಪ್ 300ರೊಳಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾದವು.&lt;ref name=french-open-wc/&gt; ತನ್ನ ಮೊದಲ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲಿ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2017 [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಓಪನ್ನ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ '''ಕುರುಮಿ ನಾರಾ''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲು ಅನುಭವಿಸಿದಳು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2005 [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಓಪನ್ನ ನಂತರ ಮುಖ್ಯ ಡ್ರಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ '''ಅತಿ ಕಿರಿಯ ಆಟಗಾರ್ತಿ'''ಯಾಗಿ ಅವಳು ದಾಖಲೆ ಬರೆದಳು;  '''ಅಲಿಜೇ ಕೋರ್‌ನೇಟ್''' ಈ ಹಿಂದೆ ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದವರು.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Anisimova aims high ahead of French Open debut|url=http://www.wtatennis.com/news/american-teen-amanda-anisimova-to-make-french-open-debut-usta-wildcard-roland-garros|website=WTA
 Tennis|date=May 26, 2017 |access-date=June 8, 2017 |last1=Kane |first1=David }}&lt;/ref&gt;

ಕ್ಲೇ-ಕೋರ್ಟ್ ಋತುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟ ನಂತರ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಐಟಿಎಫ್ ಪ್ರೊ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದಳು. ಜುಲೈ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇವಲ 15 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಯಾಕ್ರಾಮೆಂಟೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2017 FSP ಗೋಲ್ಡ್ ರಿವರ್ ಮಹಿಳಾ ಚಾಲೆಂಜರ್/ 60k ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ವೃತ್ತಿಪರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದು, WTA ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನ ಟಾಪ್ 200ರೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Florida Teen Anisimova Wins 1st Pro Tennis Title |url=https://www.ustaflorida.com/florida-teen-anisimova-wins-1st-pro-tennis-title/
 |website=USTA Florida |date=August 3, 2017 |access-date=July 30, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Rare walkover gives Anisimova, 15, her first pro title |url=https://www.norcaltennisczar.com/2017/07/rare-walkover-gives-anisimova-15-her.html
 |website=NorCal Tennis Czar |access-date=July 30, 2018}}&lt;/ref&gt;
===2018: ಟಾಪ್ 100, WTA ಟೂರ್ ಫೈನಲ್, ಟಾಪ್ 10 ಗೆಲುವು===
[[File:Amanda Anisimova (46899871691) (cropped).jpg|thumb|upright=.7|2018 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ '''ಅನಿಸಿಮೋವಾ''']]

2018ರಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾಳ ಮೊದಲ ಎರಡು ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ಗಳು ಒರಾಕಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ ಸರಣಿ - ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಬೀಚ್ ಮತ್ತು 2018 ಒರಾಕಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ ಸರಣಿ - ಇಂಡಿಯನ್ ವೆಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಚಾಲೆಂಜರ್ ಸರಣಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಅವಳು ಎರಡೂ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ಗಳ ಮುಖ್ಯ ಡ್ರಾಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇಂಡಿಯನ್ ವೆಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದ ಸಾಧನೆಯಿಂದ ಮುಂದಿನ ವಾರ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆದ WTA ಟೂರ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವೈಲ್ಡ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಪಡೆದಳು.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Chiesa |first1=Victoria |title=Anisimova earns wildcard with QF win at Indian Wells 125K|url=http://www.wtatennis.com/news/anisimova-earns-wildcard-qf-win-indian-wells-125k|website=WTA
 Tennis|date=March 3, 2018 |access-date=March 4, 2018}}&lt;/ref&gt;

2018 ಇಂಡಿಯನ್ ವೆಲ್ಸ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ '''ನಿಕೋಲ್ ವೈಡಿಶೋವಾ''' ನಂತರ (2005) ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತು ತಲುಪಿದ ಅತಿ ಕಿರಿಯ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ತನ್ನ ಮೊದಲ WTA ಟೂರ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ '''ಪಾಲಿನ್ ಪಾರ್ಮೆಂತಿಯೆರ್''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದಳು; ನಂತರ ವಿಶ್ವದ ಸಂಖ್ಯೆ 23 '''ಅನಾಸ್ತಾಸಿಯಾ ಪಾವ್ಲ್ಯುಚೆಂಕೋವಾ''' ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆ 9 '''ಪೆಟ್ರಾ ಕ್ವಿಟೋವಾ''' ವಿರುದ್ಧ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದಳು.&lt;ref name=kvitova1&gt;{{cite web |title=Amanda Anisimova, 16, emphatically ends Kvitova's 14 match win streak |url=http://www.tennis.com/pro-game/2018/03/amanda-anisimova-ends-petra-kvitovas-14-match-win-streak-6-2-6-3/72651/
 |website=Tennis.com |access-date=July 30, 2018}}&lt;/ref&gt; ಅವಳ ಈ ಪ್ರಯಾಣವು ವಿಶ್ವದ ಸಂಖ್ಯೆ 5 '''ಕರೋಲಿನಾ ಪ್ಲಿಶ್ಕೋವಾ''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲಿನೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Karolina Pliskova Ends Amanda Anisimova's Dream Run In Indian Wells |url=http://www.tennis.com/pro-game/2018/03/karolina-pliskova-ends-amanda-anisimovas-dream-run/72698/
 |website=Tennis.com |access-date=July 30, 2018}}&lt;/ref&gt;

ಅನಿಸಿಮೋವಾಕ್ಕೆ 2018 [[ಮಿಯಾಮಿ]] ಓಪನ್ಗೂ ವೈಲ್ಡ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಲಭಿಸಿತು. ಮೂರನೇ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಲ ಪಾದಕ್ಕೆ ಗಾಯವಾದರೂ, ಅವಳು ವಾಂಗ್ ಕಿಯಾಂಗ್ ವಿರುದ್ಧ ಆರಂಭಿಕ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದಳು. ಆದರೆ ಈ ಗಾಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ನಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಬೇಕಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಆಟದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯಬೇಕಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Chiesa |first1=Victoria |title=Muguruza advances as Anisimova withdraws in Miami|url=http://www.wtatennis.com/news/muguruza-advances-anisimova-withdraws-miami|website=WTA|date=March
 21, 2018 |access-date=March 22, 2018}}&lt;/ref&gt; ಈ ವೇಳೆಗೆ ಅವಳು ವಿಶ್ವ ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನವಾದ ಸಂಖ್ಯೆ 128ಕ್ಕೆ ಏರಿದ್ದಳು.&lt;ref name=&quot;wta-rankings&quot;&gt;{{cite web |title=Amanda Anisimova Rankings History |url=http://www.wtatennis.com/players/player/326384/title/amanda-anisimova-0#ranking
 |website=WTA Tennis |date=July 16, 2018 |access-date=July 30, 2018 |author1=Admin }}&lt;/ref&gt;

ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ 2018 ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಟೆನಿಸ್‌ಗೆ ಮರಳಿದರು. ಅವರು ಮುಖ್ಯ ಡ್ರಾಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ, ವಾಂಗ್ ಚಿಯಾಂಗ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮರಳಿನ ಮೊದಲ ಜಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=WTA San José. La 'teenager' Amanda Anisimova prosigue su avance en California |url=http://www.puntodebreak.com/2018/08/01/wta-san-jose-teenager-amanda-anisimova-prosigue-avance-california
 |website=Punto de Break |access-date=August 2, 2018}}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ಅವರು 2018 ಸಿನ್ಸಿನಾಟಿ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸುತ್ತಿಗೆ ತಲುಪಿದರು, ಇದರಿಂದ ಅವರು ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಟಾಪ್ 150ಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Anisimova Makes Herself Known In Cincinnati |url=http://www.tennisviewmag.com/tennis-view-magazine/article/anisimova-makes-herself-known-cincinnati
 |website=Tennis View Magazine |access-date=September 15, 2018}}&lt;/ref&gt;

2018 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ವೈಲ್ಡ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೋತ ಬಳಿಕ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2018 [[ಜಪಾನ್]] ವುಮೆನ್ಸ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Maher |first1=Erin |title=Townsend battles into Round 2 |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2018-08-28/townsend_battles_into_round_2.html
 |website=US Open |access-date=September 16, 2018}}&lt;/ref&gt; 17 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮುಖ್ಯ ಡ್ರಾಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮೊದಲ WTA ಫೈನಲ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದರು. ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಮುನ್ನ ಅವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸೆಟ್ ಮಾತ್ರ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯ ಡ್ರಾದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸೆಟ್ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವ ನಂ. 41 ಆಗಿದ್ದ '''ಜಾಂಗ್ ಶುವಾಯ್''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರೂ, ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ '''ಹ್ಸೀಹ್ ಸು-ವೀ''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು. ಈ ಸಾಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಟಾಪ್ 100 ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;zhang-upset&quot;&gt;{{cite web |title=Anisimova makes first final in Hiroshima with thrilling upset of Zhang |url=http://www.wtatennis.com/news/anisimova-makes-first-final-hiroshima-thrilling-upset-zhang
 |website=WTA Tennis |access-date=September 16, 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;first-final&quot;&gt;{{cite web |title=Hsieh disarms Anisimova in Hiroshima for third career title |url=http://www.wtatennis.com/news/hsieh-disarms-anisimova-hiroshima-third-career-title
 |website=WTA Tennis |access-date=September 16, 2018}}&lt;/ref&gt;

===2019: ಮೊದಲ WTA ಟೂರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಓಪನ್ ಸೆಮಿಫೈನಲ್===
[[File:Anisimova RG19 (32) (48199400552).jpg|thumb|upright=.7|2019 [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಓಪನ್ ನಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ]]

2019 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ಗೂ ಮುನ್ನ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಒಂದು ತಯಾರಿ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ, 2019 ಆಕ್ಲೆಂಡ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Viktoria Kuzmova channels windy homeland to overcome conditions |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&amp;objectid=12185779
 |website=New Zealand Herald | date=January 3, 2019 |access-date=15 April 2019}}&lt;/ref&gt; ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಯಾವುದೇ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಂ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದಿರದ ಅನಿಸಿಮೋವಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿಗೆ ತಲುಪಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಮೂರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ನೇರ ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಫೇವರಿಟ್ ಆಗಿದ್ದ ವಿಶ್ವ ನಂ. 11 '''ಅರಿನಾ ಸಬಲೆಂಕಾ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ಆದರೆ ನಂತರ ಅಂತಿಮ ಫೈನಲಿಸ್ಟ್ ಪೆಟ್ರಾ ಕ್ವಿಟೋವಾ ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=2019 WTA Australian Open Odds, Betting Preview: Serena Williams Favored in Melbourne |url=https://www.actionnetwork.com/tennis/2019-wta-australian-open-odds-futures-betting-preview-serena-williams
 |website=Action Network |date=January 13, 2019 |access-date=11 February 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Experts' picks: Novak Djokovic a unanimous choice, Serena Williams a slight favorite |url=http://www.espn.com/tennis/story/_/id/25739823/australian-open-experts-picks-novak-djokovic-unanimous-choice-serena-williams-slight-favorite
 |website=ESPN |date=January 12, 2019 |access-date=11 February 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Livaudais |first1=Stephanie |title='I knew what to do': Veteran Kvitova ends Anisimova dream run at Australian Open |url=https://www.wtatennis.com/news/i-knew-what-do-veteran-kvitova-ends-anisimova-dream-run-australian-open
 |website=WTA Tennis |date=January 20, 2019 |access-date=15 April 2019}}&lt;/ref&gt; ಮುಂದಿನ ಎರಡು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಡಿದ ನಾಲ್ಕು ಟೂರ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದರಲ್ಲೂ ಒಂದು ಪಂದ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗೆಲುವು ದಾಖಲಿಸಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;itf-profile&quot;&gt;{{cite web |title=Amanda Anisimova |url=https://www.itftennis.com/procircuit/players/player/profile.aspx?playerid=100291577
 |website=ITF Tennis |access-date=15 April 2019 |archive-date=May 17, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190517104724/https://www.itftennis.com/procircuit/players/player/profile.aspx?playerid=100291577
 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ಗಾಯದ ಕಾರಣ ಮಣ್ಣಿನ ಕೋರ್ಟ್ ಋತುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಅನಿಸಿಮೋವಾ, '''2019 ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಕೋಪಾ ಕೊಲ್ಸಾನಿಟಾಸ್''' ಟೂರ್ನಿಗೆ WTA ಟೂರ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕ್ಲೇ ಕೋರ್ಟ್ ಗೆಲುವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಆದರೂ, ಅವರು ಈ ಟೂರ್ನಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮೊದಲ WTA ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆರನೇ ಸೀಡ್ ಆಗಿದ್ದ ಅವರು ಐದು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನ್ನು ಮೂರು ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು; ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ '''ಅಸ್ತ್ರ ಶರ್ಮಾ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;colombia-title&quot;&gt;{{cite web |last1=Kane |first1=David |title='It's a huge deal' - Anisimova revels in first WTA title after Bogota epic |url=https://www.wtatennis.com/news/its-huge-deal-anisimova-revels-first-wta-title-after-bogota-epic
 |website=WTA Tennis |date=April 14, 2019 |access-date=15 April 2019}}&lt;/ref&gt;

ಅವರು ಕ್ಲೇ ಕೋರ್ಟ್ ಋತುವನ್ನು 2019 [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಓಪನ್ ನಲ್ಲಿ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ತಲುಪುವ ಮೂಲಕ ಮುಗಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಅವರು 2006 [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಓಪನ್ರ ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಸೆಮಿಫೈನಲಿಸ್ಟ್ ಆಗಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Special Firsts for Amanda and Ash |url=https://www.rolandgarros.com/en-us/article/what-mouthed-amanda-anisimova-as-the-17-year-old
 |website=Roland Garros |access-date=9 June 2019}}&lt;/ref&gt; ಟೂರ್ನಿಯ ವೇಳೆ ಅವರು ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 11ನೇ ಸೀಡ್ ಸಬಲೆಂಕಾವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸೋಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವ ನಂ.3 '''ಸಿಮೋನಾ ಹ್ಯಾಲೆಪ್''' ಅವರನ್ನು ಮಣಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/its-super-special-anisimova-shocks-sabalenka-again-makes-french-open-third-round|title='It's
 super special ' - Anisimova shocks Sabalenka again, makes French Open third round|website=WTA Tennis|date=30 May 2019|access-date=31 May 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title='I just played the best tennis of my life': Anisimova stuns defending champ Halep to reach French Open semifinals |url=https://www.wtatennis.com/news/%E2%80%98i-just-played-best-tennis-my-life%E2%80%99-anisimova-stuns-defending-champ-halep-reach-french-open
 |website=WTA Tennis |access-date=9 June 2019}}&lt;/ref&gt;

ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಂತಿಮ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವ ನಂ. 8 '''ಆಶ್ಲೀಗ್ ಬಾರ್ಟಿ''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು. ಮೊದಲ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭದ ಐದು ಗೇಮ್‌ಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ, ಆರನೇ ಗೇಮಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸೆಟ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಮೊದಲ ಸೆಟ್ ಗೆದ್ದರು. ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=French Open: Ash Barty advances to final with a gritty win |url=https://www.smh.com.au/sport/tennis/french-open-ash-barty-advances-to-final-with-a-shaky-win-20190607-p51vp8.html
 |website=Sydney Morning Herald |date=June 7, 2019 |access-date=9 June 2019}}&lt;/ref&gt; ಈ ಸಾಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರು ವಿಶ್ವ ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂ. 26ಕ್ಕೆ ಏರಿದರು.&lt;ref name=wta-rankings/&gt;

ಋತುವಿನ ಎರಡನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನವು 2019 ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ನಲ್ಲಿ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದುದಾಗಿತ್ತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಂತಿಮ ಚಾಂಪಿಯನ್ '''ಝೆಂಗ್ ಸೈಸೈ''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋತರು.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Chiesa |first1=Victoria |title=Zheng Saisai outlasts Anisimova in marathon San Jose QF |url=https://www.wtatennis.com/news/zheng-saisai-outlasts-anisimova-marathon-san-jose-qf
 |website=WTA Tennis |date=August 3, 2019 |access-date=26 October 2019}}&lt;/ref&gt; ಈ ಟೂರ್ನಿಯ ವೇಳೆ ಅವರು ಬೆನ್ನು ಗಾಯದಿಂದ ಬಳಲಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ನಡೆದ ಎರಡೂ Premier 5 ಟೂರ್ನಿಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಬೇಕಾಯಿತು.

ಆಗಸ್ಟ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ನಿಧನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು 2019 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ನಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು.&lt;ref name=&quot;father-death&quot;&gt;{{cite web|url=https://7news.com.au/sport/tennis/amanda-anisimova-out-of-us-open-after-fathers-shock-death-c-408972|title=Amanda
 Anisimova out of US Open after father's shock death|website=[[Seven News]]|date=20 August 2019|access-date=20 August 2019}}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ಅವರು ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಟೂರ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಒಟ್ಟು ಒಂದು ಪಂದ್ಯ ಮಾತ್ರ ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದ ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ಋತುವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ಆದರೂ, ಋತುವಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಶ್ವ ರ‍್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂ. 21ರ ತನಕ ಏರಿದ್ದರು.&lt;ref name=wta-rankings/&gt; ಅವರು ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದ ದ್ವಿತೀಯ ಮಟ್ಟದ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ ಆಗಿರುವ 2019 WTA ಎಲೈಟ್ ಟ್ರೋಫಿಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರೂ, ಆ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Maria Sakkari qualifies for the WTA Elite Trophy |url=https://www.vavel.com/en-us/tennis-usa/2019/10/21/1000740-maria-sakkari-qualifies-for-the-wta-elite-trophy.html
 |website=Vavel |date=October 21, 2019 |access-date=26 October 2019}}&lt;/ref&gt;

===2020–21: ಎರಡು ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಂ ಮೂರನೇ ಸುತ್ತುಗಳು===
[[File:Australian Open 2020 (49837597837) (cropped).jpg|thumb|upright=.7|left|[[2020 Australian Open]]ನಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ]]

ಅನಿಸಿಮೋವಾ ವರ್ಷವನ್ನು 2020 ASB ಕ್ಲಾಸಿಕ್ – ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ /ಆಕ್ಲೆಂಡ್ ಓಪನ್ ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು '''ಕಟೆರಿನಾ ಕೊಜ್ಲೋವಾ''', '''ಡೇರಿಯಾ ಕಸತ್ಕಿನಾ''' ಹಾಗೂ '''ಯುಜೆನಿ ಬೌಚರ್ಡ್''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಸೆರೆನಾ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್]] ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Serena Williams 'in the zone' in Amanda Anisimova thrashing |url=https://www.sportingnews.com/au/tennis/news/serena-williams-amanda-anisimova-auckland-open/1rco6c7qhb3tk1xmwkvnn7mb7y
 |website=Sporting News |date=January 11, 2020 |access-date=25 January 2020}}&lt;/ref&gt;

===2022: ಮೆಲ್ಬರ್ನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಅಗ್ರ 25 ಸ್ಥಾನ===
ಅನಿಸಿಮೋವಾ ತಮ್ಮ ಋತುವನ್ನು 2022 [[ಮೆಲ್ಬರ್ನ್]] ಸಮರ್ ಸೆಟ್ 2ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಫೈನಲ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದ್ದು, ಇದು 2019 ನಂತರದ ಅವರ ಮೊದಲ ಫೈನಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು. ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಲಿಫೈಯರ್ '''ಅಲಿಯಾಕ್ಸಂದ್ರ ಸಾಸ್ನೋವಿಚ್''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Anisimova captures Melbourne crown to win second career title |url=https://www.wtatennis.com/news/2443068/anisimova-claims-2nd-career-title-in-melbourne
 |access-date=1 June 2023 |publisher=www.wtatennis.com
 |date=9 January 2022}}&lt;/ref&gt;

2022 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 22ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತ ಆಟಗಾರ್ತಿ ಬೆಲಿಂಡಾ ಬೆನ್ಸಿಕ್ ಅವರನ್ನು ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Spencer |first1=James |title=Australian Open: Amanda Anisimova upsets Belinda Bencic to set Naomi Osaka showdown |url=https://www.ubitennis.net/2022/01/australian-open-amanda-anisimova-upsets-belinda-bencic-to-set-naomi-osaka-showdown/
 |access-date=1 June 2023 |publisher=www.ubitennis.net
 |date=19 January 2022}}&lt;/ref&gt; ಮೂರನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಂದು ಸೆಟ್ ಹಿನ್ನಡೆಯಿಂದ ಮರಳಿ ಬಂದು, ಅಂತಿಮ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮ್ಯಾಚ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು 2019 ಮತ್ತು 2021ರ ಚಾಂಪಿಯನ್ '''ನವೋಮಿ ಒಸಾಕಾ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ಇದು ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಂ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಡಿಫೆಂಡಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ರನ್ನು ಅವರು ಸೋಲಿಸಿದ ಎರಡನೇ ಸಂದರ್ಭವಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಅವರು 2019 [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಸಿಮೋನಾ ಹಾಲೆಪ್ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Ubha |first1=Ravi |title=Back from the brink: Anisimova stuns Osaka |url=https://ausopen.com/articles/match-report/back-brink-anisimova-stuns-osaka
 |access-date=1 June 2023 |publisher=ausopen.com |date=21 January 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=DANIELS |first1=TIM |title=Naomi Osaka Upset by Unseeded Amanda Anisimova in 2022 Australian Open 3rd Round |url=https://bleacherreport.com/articles/10024521-naomi-osaka-upset-by-unseeded-amanda-anisimova-in-2022-australian-open-3rd-round
 |access-date=1 June 2023 |publisher=bleacherreport.com |date=21 January 2022}}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಶ್ವದ ನಂ.1 ಹಾಗೂ ಅಂತಿಮ ಚಾಂಪಿಯನ್ '''ಆಶ್ಲೀಗ್ ಬಾರ್ಟಿ''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Lupo |first1=John |title=2022 Australian Open: Ashleigh Barty cruises past Amanda Anisimova |url=https://www.vavel.com/en-us/tennis-usa/2022/01/23/1099382-2022-australian-open-ashleigh-barty-cruises-past-amanda-anisimova.html
 |access-date=1 June 2023 |publisher=www.vavel.com
 |date=26 January 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Ubha |first1=Ravi |title=All business: Barty moves smoothly into quarters |url=https://ausopen.com/articles/match-report/all-business-barty-moves-smoothly-quarters
 |access-date=1 June 2023 |publisher=ausopen.com |date=23 January 2022}}&lt;/ref&gt; ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅವರು 31 ಜನವರಿ 2022ರಂದು ರ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 19 ಸ್ಥಾನಗಳ ಏರಿಕೆ ಕಂಡು ವಿಶ್ವದ ನಂ.41 ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದರು.&lt;ref name = AA_Rankings&gt; {{cite web|url=https://www.wtatennis.com/players/326384/amanda-anisimova/stats
 |title= Amanda Anisimova Rankings history }}&lt;/ref&gt;

ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2022 ದುಬೈ ಟೆನಿಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರೂ, ಕ್ವಾಲಿಫೈಯಿಂಗ್‌ನ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ '''ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಬ್ರೆಂಗಲ್''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋತರು. 2022 [[ಕತಾರ್]] ಒಟ್ಟು ಓಪನ್ – ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ '''ಜೆಲೆನಾ ಒಸ್ಟಾಪೆಂಕೊ''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Kvitova, Azarenka forced out of Qatar Open |url=https://7news.com.au/sport/tennis/azarenka-withdraws-as-seeds-cruise-in-doha-c-5803025
 |access-date=1 June 2023 |publisher=7news.com.au |date=22 February 2022}}&lt;/ref&gt;

ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅವರು 2022 ಬಿಎನ್‌ಪಿ ಪರಿಬಾಸ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಸಹದೇಶಿ '''ಎಮ್ಮಾ ನವರೊ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Hruby |first1=Emma |title=Naomi Osaka rallies to beat Sloane Stephens in return to Indian Wells |url=https://justwomenssports.com/reads/wta-tennis-naomi-osaka-sloane-stephens-indian-wells/
 |access-date=1 June 2023 |publisher=justwomenssports.com |date=11 March 2022}}&lt;/ref&gt; ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರು '''ಲೇಲಾ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್''' ಅವರನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಮೊದಲ ಸೆಟ್‌ನ್ನು 6–2ರಿಂದ ಗೆದ್ದರು. ಎರಡನೇ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ 5–4 ಮುನ್ನಡೆ ಹಾಗೂ ನಾಲ್ಕು ಮ್ಯಾಚ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದರೂ, ಫರ್ನಾಂಡೆಸ್ ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಟೈಬ್ರೇಕ್‌ನಲ್ಲಿ 7–0ರಿಂದ ಸೆಟ್‌ನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಎರಡನೇ ಸೆಟ್ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಿಂದಾಗಿ ಪಂದ್ಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದಾಗಿ ಅಂಪೈರ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=L. John |first1=Andrew |title=BNP Paribas Open: Leylah Fernandez saves four match points to outlast Amanda Anisimova in bizarre ending |url=https://www.desertsun.com/story/sports/tennis/bnp/2022/03/12/bnp-paribas-open-leylah-fernandez-beats-amanda-anisimova-bizarre-ending-indian-wells/7019142001/
 |access-date=1 June 2023 |publisher=www.desertsun.com
 |date=12 March 2022}}&lt;/ref&gt; 2022 [[ಮಿಯಾಮಿ]] ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ '''ಶೆಲ್ಬಿ ರೋಜರ್ಸ್''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋತರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Shelby Rogers beats Amanda Anisimova in three sets at the Miami Open |url=https://www.ubitennis.net/2022/03/shelby-rogers-beats-amanda-anisimova-in-three-sets-at-the-miami-open/ |access-date=1 June 2023 |publisher=www.ubitennis.net |date=23 March 2022 }}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

ಅನಿಸಿಮೋವಾ ತಮ್ಮ ಮಣ್ಣಿನ ಕೋರ್ಟ್ ಋತುವನ್ನು 2022 ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಒನ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ಟನ್ ಓಪನ್ – ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. 15ನೇ ಸೀಡ್ ಆಗಿದ್ದ ಅವರು ಮೂರನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸೀಡ್ ಆರ್ಯನಾ ಸಬಲೆಂಕಾ ಅವರನ್ನು ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Amanda Anisimova topples top seed Aryna Sabalenka to reach Charleston quarterfinals |url=https://www.tennis.com/news/articles/amanda-anisimova-topples-sabalenka-to-reach-charleston-quarterfinals
 |access-date=1 June 2023 |publisher=www.tennis.com
 |date=7 April 2022}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದರೂ '''ಒನ್ಸ್ ಜಬೇರ್''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Ons Jabeur, Belinda Bencic to square off for Charleston Open title |url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/33709870/ons-jabeur-belinda-bencic-square-charleston-open-title
 |access-date=1 June 2023 |work=www.espn.com
 |date=9 April 2022}}&lt;/ref&gt;

===2023: ಟೆನಿಸ್‌ನಿಂದ ವಿರಾಮ===
ಅನಿಸಿಮೋವಾ ತಮ್ಮ ಋತುವನ್ನು '''ಅಡಿಲೇಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (ಟೆನಿಸ್''')ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. 2023 ಅಡಿಲೇಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ 1 – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ನ ಮೊದಲ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ '''ವೆರೋನಿಕಾ ಕುಡೆರ್ಮೆಟೋವಾ''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Noskova stuns Kasatkina, Kudermetova cruises in Adelaide Round 1 |url=https://www.wtatennis.com/news/3004282/noskova-stuns-kasatkina-kudermetova-cruises-in-adelaide-round-1
 |access-date=28 May 2023 |publisher=www.wtatennis.com
 |date=2 January 2023}}&lt;/ref&gt; 2023 ಅಡಿಲೇಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ 2 – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಎರಡನೇ ಅಡಿಲೇಡ್ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತಿನ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ '''ಜಿಲ್ ಟೀಚ್‌ಮನ್''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋತರು. ಆದರೆ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ '''ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಪೆಗುಲಾ''' ಟೂರ್ನಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದ ಕಾರಣ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಲಕ್ಕಿ ಲೂಸರ್ ಆಗಿ ಮುಖ್ಯ ಡ್ರಾಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Six Slam champions lead loaded Adelaide 2 draw |url=https://www.wtatennis.com/news/3012341/six-slam-champions-lead-loaded-adelaide-2-draw
 |access-date=28 May 2023 |publisher=www.wtatennis.com
 |date=7 January 2023}}&lt;/ref&gt; ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರು '''ಲಿಯುಡ್ಮಿಲಾ ಸ್ಯಾಮ್ಸೊನೊವಾ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು,&lt;ref&gt;{{cite news |title=Lucky loser Amanda Anisimova wins 1st round in Adelaide |url=https://www.tennis.com/news/articles/lucky-loser-amanda-anisimova-wins-1st-round-in-adelaide
 |access-date=28 May 2023 |publisher=www.tennis.com
 |date=10 January 2023}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ '''ಬೀಟ್ರಿಜ್ ಹದ್ದದ್ ಮಾಯಾ''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=HADDAD MAIA SURVIVES ANISIMOVA COMEBACK TO ADVANCE IN ADELAIDE |url=https://tennisuptodate.com/wta/haddad-maia-survives-anisimova-comeback-to-advance-in-adelaide
 |access-date=28 May 2023 |publisher=tennisuptodate.com |date=11 January 2023}}&lt;/ref&gt; 2023 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ 28ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದ ಅನಿಸಿಮೋವಾ, ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ '''ಮಾರ್ಟಾ ಕೋಸ್ಟ್ಯುಕ್''' ವಿರುದ್ಧ ನೇರ ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Gauff wins Melbourne opener; Kostyuk defeats Anisimova |url=https://www.wtatennis.com/news/3023883/gauff-wins-melbourne-opener-kostyuk-defeats-anisimova
 |access-date=28 May 2023 |publisher=www.wtatennis.com
 |date=16 January 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Goodwin |first1=Sam |title=Amanda Anisimova reduced to tears in 'awful' scenes at Australian Open |url=https://au.sports.yahoo.com/amanda-anisimova-reduced-tears-awful-scenes-australian-open-023200270.html |access-date=28
 May 2023 |publisher=au.sports.yahoo.com |date=15 January 2023 |archive-date=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230204120348/https://au.sports.yahoo.com/amanda-anisimova-reduced-tears-awful-scenes-australian-open-023200270.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2023 ದುಬೈ ಟೆನಿಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ, ವೈಲ್ಡ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಎರಡು ಬಾರಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಂ ಫೈನಲಿಸ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದ '''ವೆರಾ ಜ್ವೊನರೆವಾ''' ಅವರನ್ನು ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Kvitova, Fernandez prevail; Fruhvirtova knocks out Collins in Dubai |url=https://www.wtatennis.com/news/3073316/kvitova-fernandez-prevail-fruhvirtova-knocks-out-collins-in-dubai
 |access-date=28 May 2023 |publisher=www.wtatennis.com
 |date=19 February 2023}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಮೂರನೇ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ 5–3 ಮುನ್ನಡೆ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರು '''ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಅಜರೆಂಕಾ''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Keys knocks off Garcia in Dubai; Pegula, Azarenka advance |url=https://www.wtatennis.com/news/3076917/keys-knocks-off-garcia-in-dubai-pegula-azarenka-advance
 |access-date=28 May 2023 |publisher=www.wtatennis.com
 |date=21 February 2023}}&lt;/ref&gt; ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು 2023ಬಿಎನ್‌ಪಿ ಪರಿಬಾಸ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್, ಇಂಡಿಯನ್ ವೆಲ್ಸ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು. 31ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಅವರು ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ '''ಲಿಂಡಾ ನೊಸ್ಕೋವಾ''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=JOHNSON |first1=ABBEY |title=Indian Wells: Jil Teichmann topples Belinda Bencic to score biggest upset on day 3 |url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/On_the_WTA_results_with/129687/indian-wells-jil-teichmann-topples-belinda-bencic-to-score-biggest-upset-on-day-3-/
 |access-date=28 May 2023 |publisher=www.tennisworldusa.org
 |date=11 March 2023}}&lt;/ref&gt; 2023 [[ಮಿಯಾಮಿ]] ಓಪನ್ – ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ,[[ಮಿಯಾಮಿ]] ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ '''ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಬ್ರೆಂಗಲ್''' ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=ANDREESCU DOWNS RADUCANU, ANISIMOVA RETIRES IN MIAMI |url=https://tennisuptodate.com/wta/andreescu-downs-raducanu-anisimova-retires-in-miami
 |access-date=28 May 2023 |publisher=tennisuptodate.com |date=22 March 2023}}&lt;/ref&gt;

2023 ಮುತುವಾ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್,ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತಾ ಆಟಗಾರ್ತಿ '''ಅರಾಂಕ್ಸಾ ರಸ್''' ವಿರುದ್ಧ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Madrid Open: Qualifier Rus advances to round of 64 |url=https://www.tennismajors.com/wta-tour-news/madrid-open-rus-advances-to-64-675856.html
 |access-date=28 May 2023 |date=26 April 2023}}&lt;/ref&gt; ಮೇ 5ರಂದು, ತಮ್ಮ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಖಾತೆಯ ಮೂಲಕ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಟೆನಿಸ್‌ನಿಂದ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಯ ವಿರಾಮವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ದೈಹಿಕ-ಮಾನಸಿಕ ದಣಿವು ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಇದರ ಕಾರಣಗಳಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು.&lt;ref name=break&gt;{{cite news |title=Anisimova announces indefinite break from tennis |url=https://www.wtatennis.com/news/3322468/anisimova-announces-indefinite-break-from-tennis
 |access-date=28 May 2023 |publisher=www.wtatennis.com
 |date=6 May 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Amanda Anisimova taking mental health break from tennis |author-first1=D'Arcy |author-last1=Maine|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/37482983/amanda-anisimova-taking-mental-health-break-tennis
 |access-date=28 May 2023 |work=www.espn.com
 |date=5 May 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Kane |first1=David |title=Amanda Anisimova announces indefinite mental health break on Instagram |url=https://www.tennis.com/baseline/articles/amanda-anisimova-announces-indefinite-mental-health-break-on-instagram
 |access-date=28 May 2023 |publisher=www.tennis.com
 |date=6 May 2023}}&lt;/ref&gt;

===2024: ಮೊದಲ ಡಬ್ಲ್ಯೂಟಿಎ 1000 ಫೈನಲ್, ಟಾಪ್ 50===
[[File:Amanda Anisimova (2024 DC Open) 05 (cropped) 3.jpg|thumb|upright=.7|left|[[2024 Mubadala Citi DC Open|2024 ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಓಪನ್]]ನಲ್ಲಿ ಸರ್ವ್ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಅನಿಸಿಮೋವಾ]]

ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2024ರ ಆಕ್ಲೆಂಡ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಟೆನಿಸ್‌ಗೆ ಮರಳಿದ ವೇಳೆ '''ಅನಸ್ತಾಸಿಯಾ ಪಾವ್ಲ್ಯುಚೆಂಕೋವಾ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು.&lt;ref name=return&gt;{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/videos/3845806/anisimova-defeats-pavlyuchenkova-in-auckland-opening-round|title=Anisimova
 defeats Pavlyuchenkova in Auckland opening round|date=1 January 2024}}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ಅವರು 2024ರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ ಮೂಲಕ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಂ ಟೂರ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಈ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ 13ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಲಿಯುಡ್ಮಿಲಾ ಸ್ಯಾಮ್ಸೊನೊವಾ''',&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ausopen.com/articles/news/blessed-anisimova-makes-winning-return
 |title= &quot;Blessed&quot; Anisimova makes winning return|date=14 January 2024}}&lt;/ref&gt; '''ನಾಡಿಯಾ ಪೊಡೊರೊಸ್ಕಾ''' ಹಾಗೂ '''ಪೌಲಾ ಬಡೋಸಾ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2024/jan/19/amanda-anisimova-overcomes-cramps-to-win-australian-open-battle-with-paula-badosa-tennis
 |title=Anisimova overcomes cramps to win Australian Open battle with Badosa |date=19 January 2025|work=[[The Guardian]]}}&lt;/ref&gt;

ಕ್ಲೇ ಕೋರ್ಟ್ ಋತುವಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ರಕ್ಷಿತ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅವರು 2024 ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಒನ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ಟನ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ '''ಅಲಿಜೆ ಕಾರ್ನೆಟ್''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.creditonecharlestonopen.com/articles/wozniacki-makes-winning-return-to-charleston-anisimova-speeds-past-cornet/|title=Wozniacki
 Makes Winning Return to Charleston, Anisimova Speeds Past Cornet|date=1 April 2025}}&lt;/ref&gt;

ಅಮೆರಿಕನ್ ಬೇಸಿಗೆ ಹಾರ್ಡ್‌ಕೋರ್ಟ್ ಋತುವಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2024 ಮುಬದಲ ಸಿಟಿ ಡಿಸಿ ಓಪನ್,[[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್]] ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತುಗಳಿಂದ ಮುಖ್ಯ ಡ್ರಾಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, '''ಸ್ಲೋನ್ ಸ್ಟೀಫನ್ಸ್''' ಹಾಗೂ ಏಳನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಪಾವ್ಲ್ಯುಚೆಂಕೋವಾ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mubadalacitidcopen.com/en/media/news/amanada-anisimova-reaches-qfs
 |title=Amanda Anisimova Reaches First Quarterfinal in Two Years|date=31 July 2024}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ರಕ್ಷಿತ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅವರು 2024 ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಓಪನ್ ಟೊರೊಂಟೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೆನಡಿಯನ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮೊದಲ ಡಬ್ಲ್ಯೂಟಿಎ 1000 ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಈ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು '''ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ಡೋಲ್ಹೈಡ್''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಐದನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಡೇರಿಯಾ ಕಸತ್ಕಿನಾ''',&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/videos/4078767/anisimova-powers-past-kasatkina-to-reach-toronto-round-of-16|title=Anisimova
 powers past Kasatkina to reach Toronto Round of 16|accessdate=8 August 2024}}&lt;/ref&gt; ಹತ್ತನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಅನ್ನಾ ಕಲಿನ್ಸ್ಕಾಯಾ''' (ರಿಟೈರ್ಮೆಂಟ್ ಮೂಲಕ), ಎರಡನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಅರಿನಾ ಸಬಲೆಂಕಾ''',&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/4080186/anisimova-stuns-sabalenka-in-toronto-to-reach-first-wta-1000-semifinal|title=Anisimova
 stuns Sabalenka in Toronto to reach first WTA 1000 semifinal|date=10 August 2024|accessdate=11 August 2024}}&lt;/ref&gt; ಹಾಗೂ ಎಂಟನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಎಮ್ಮಾ ನವರೊ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. 1984ರಲ್ಲಿ '''ಅಲಿಸಿಯಾ ಮೌಲ್ಟನ್''' ನಂತರ, ಈ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/4080749/anisimova-makes-first-wta-1000-final-in-toronto-to-face-2023-champ-pegula|title=Anisimova
 makes first WTA 1000 final in Toronto; to face 2023 champ Pegula|website=WTATennis|date=11 August 2024|accessdate=12 August 2024}}&lt;/ref&gt; ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು '''ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಪೆಗುಲಾ'''ವಿರುದ್ಧ ಮೂರು ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರೂ, 2024 ಆಗಸ್ಟ್ 12ರಂದು 132ನೇ ಸ್ಥಾನದಿಂದ 80ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಏರಿ ಟಾಪ್ 50ಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು.&lt;ref name=AA_Rankings /&gt;

ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ ವೈಲ್ಡ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಚಾಲೆಂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಯ ಸಾಧಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ 2024ರ ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ ಮುಖ್ಯ ಡ್ರಾಕ್ಕೆ ವೈಲ್ಡ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{cite tweet|url=https://x.com/Tennis_Now/status/1823124459043299783|title=Amanda
 Anisimova and Learner Tien have clinched wild cards into the @usopen|date=12 August 2024|user=Tennis_Now|number=1823124459043299783}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2024-08-13/toronto_resurgence_helps_amanda_anisimova_clinch_2024_us_open_wild_card.html|title=Toronto
 resurgence helps Amanda Anisimova clinch 2024 US Open wild card|date=13 August 2024}}&lt;/ref&gt;

ನವೀಕರಿಸಲಾದ ಡಬ್ಲ್ಯೂಟಿಎ 500 2024 [[ಕೊರಿಯ]] ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಆರನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಯೂಲಿಯಾ ಪುಟಿನ್ಟ್ಸೆವಾ''' ಅವರನ್ನು ನೇರ ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/videos/4120547/-breathtaking-anisimova-s-10-best-strikes-vs-putintseva-in-seoul-win|title=2024
 Seoul; 'Breathtaking': Anisimova's 10 best strikes vs. Putintseva in Seoul win|date=16 September 2024|website=WTATennis}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ '''ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಟೊಮೊವಾ''' ವಿರುದ್ಧ ಹಿನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವೇಳೆ ಅವರು ಪಂದ್ಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite tweet|url=https://x.com/TennisChannel/status/1836657656359989440|number=1836657656359989440|title=Never
 the ending you wish to see 😔 Viktoriya Tomova defeats Amanda Anisimova 7-5, 4-1 ret. and advances to the quarters in Seoul. #KoreaOpen|user=TennisChannel}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tennismajors.com/wta-tour-news/korea-open-tomova-books-spot-in-quarter-finals-785946.html|title=Korea
 Open: Tomova books spot in quarter-finals as Anisimova quits|date=September 19, 2024 |publisher=Tennis Majors|accessdate=10 January 2025}}&lt;/ref&gt;

2024 [[ಚೀನಾ]] ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ / ಡಬ್ಲ್ಯೂಟಿಎ 1000 ಚೀನಾ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿಗೆ ಬೈ ಪಡೆದ ಅನಿಸಿಮೋವಾ, '''ಕ್ಯಾಮಿಲಾ ಒಸೊರಿಯೊ'''&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/videos/4132080/anisimova-pulls-off-comeback-win-over-osorio-in-beijing-second-round|title=Anisimova
 pulls off comeback win over Osorio in Beijing second round|publisher=Women's Tennis Association|accessdate=10 January 2025}}&lt;/ref&gt; ಹಾಗೂ ಒಂಬತ್ತನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಡೇರಿಯಾ ಕಸತ್ಕಿನಾ'''&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/videos/4136823/anisimova-maintains-perfect-record-vs-kasatkina-to-make-beijing-last-16
 |title=2024 Beijing: Anisimova maintains perfect record vs. Kasatkina to make Beijing last 16|date=30 September 2024}}&lt;/ref&gt; ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಐದನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಝೆಂಗ್ ಕಿನ್ವೆನ್''' ವಿರುದ್ಧ ಮೂರು ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/4138745/zheng-rallies-past-anisimova-for-beijing-quarterfinal-spot|title=Zheng
 rallies past Anisimova for Beijing quarterfinal spot|work=Women's Tennis Association |accessdate=10 January 2025}}&lt;/ref&gt;

===2025: ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ ಫೈನಲಿಸ್ಟ್, ವಿಶ್ವ ನಂ. 4===
ಮೂರನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದೊಂದಿಗೆ ಟೂರ್ನಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅನಿಸಿಮೋವಾ, ವೈಲ್ಡ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ '''ಡೇರಿಯಾ ಸವಿಲ್ಲೆ'''&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/videos/4195064/anisimova-advances-past-wild-card-saville-to-hobart-second-round
 |title=2025 Hobart: Anisimova advances past wild card Saville to Hobart second round|date=7 January 2025|accessdate=10 January 2025}}&lt;/ref&gt; ಹಾಗೂ '''ಅನ್ನಾ ಬೊಂಡಾರ್''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ 2025ರ ಹೋಬಾರ್ಟ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ನಲ್ಲಿ ಆ ಋತುವಿನ ಮೊದಲ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite tweet|url=https://x.com/TheTennisLetter/status/1876913410618593451
 |number=1876913410618593451 |user=TheTennisLetter|title=Anisimova d. Anna Bondar 6-3 6-4 in Hobart. Amanda only faced 1 break point the whole match. After everything she's been through in her young career… she looks strong, dedicated, &amp; ready to thrive ✅1st QF of 2025. Wouldn't want to draw her at the Australian Open🇺🇸❤️}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tennismajors.com/wta-tour-news/wta-hobart-anisimova-into-quarter-finals-meets-avanesyan-next-802683.html|title=WTA
 Hobart: Anisimova into quarter-finals, meets Avanesyan next|date=January 8, 2025 |publisher=Tennis Majors|accessdate=10 January 2025}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಆರನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಎಲೀನಾ ಅವನೇಸ್ಯಾನ್''' ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಯಬೇಕಿದ್ದ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಟೂರ್ನಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://tennisthreads.net/hobart-yastremska-exits-and-mertens-joint-and-kessler-join-avanesyan-in-last-4/|title=Hobart
 - Yastremska exits, and, Mertens, Joint, and Kessler join Avanesyan in Last 4|date=January 9, 2025 |publisher=Tennis Threads|accessdate=10 January 2025}}&lt;/ref&gt;

ಅನಿಸಿಮೋವಾ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಡಬ್ಲ್ಯೂಟಿಎ 1000 ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 2025ರ ಕತಾರ್ ಲೇಡೀಸ್ ಓಪನ್ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು '''ಜೆಲೆನಾ ಒಸ್ಟಾಪೆಂಕೊ''' ಅವರನ್ನು ನೇರ ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.france24.com/en/live-news/20250215-anisimova-sweeps-past-ostapenko-to-claim-doha-title|title=Anisimova
 sweeps to maiden WTA 1000 title after 'hard work and tears'|date=February 15, 2025 |publisher=France 24|accessdate=15 February 2025}}&lt;/ref&gt; ಈ ಸಾಧನೆಯೊಂದಿಗೆ, 2025 ಫೆಬ್ರವರಿ 17ರಂದು ಅವರು ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ನಂ. 18ರೊಂದಿಗೆ ಟಾಪ್ 20ಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.&lt;ref name=AA_Rankings /&gt;&lt;ref name=Qatar2025 /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tennis.com/news/articles/amanda-anisimova-wins-unseeded-doha-final-showdown-against-jelena-ostapenko
 |title=Amanda Anisimova wins unseeded Doha final showdown against Jelena Ostapenko |website=Tennis|date=15 February 2025}}&lt;/ref&gt;

2025 ಚಾರ್ಲೆಸ್ಟನ್ ಓಪನ್ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹತ್ತನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಯೂಲಿಯಾ ಪುಟಿನ್ಟ್ಸೆವಾ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/4243414/navarro-anisimova-set-all-american-quarterfinal-in-charleston|title=Navarro
, Anisimova set all-American quarterfinal in Charleston|website=WTATennis|date=3 April 2025}}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ನಾಲ್ಕನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ Emma Navarro ಅವರನ್ನು ಅಚ್ಚರಿಗೊಳಿಸಿದರೂ,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/4244097/charleston-semifinals-can-anyone-stop-pegula-s-run-to-the-title|title=Charleston
 semifinals: Can anyone stop Pegula's run to the title?|website=WTATennis|date=4 April 2025}}&lt;/ref&gt; ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ '''ಸೋಫಿಯಾ ಕೆನಿನ್''' ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ರಿಟೈರ್ ಆಗಬೇಕಾಯಿತು. 2025ರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಓಪನ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿಗೆ (ರೌಂಡ್ ಆಫ್ 16) ಮೂರನೇ ಬಾರಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು; ಈ ವೇಳೆ 22ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಕ್ಲಾರಾ ಟೌಸನ್''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, 2025 ಜೂನ್ 9ರಂದು ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಟಾಪ್ 15 ಶ್ರೇಯಾಂಕಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/4281619/rankings-watch-boisson-makes-biggest-leap-into-top-100-of-21st-century|title=Rankings
 Watch: Boisson enters Top 100 with biggest leap of the century|date=9 June 2025}}&lt;/ref&gt;

ನವೀಕರಿಸಲಾದ WTA 500 2025 '''ಕ್ವೀನ್’ಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ಸ್''' ನಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಗ್ರಾಸ್ ಕೋರ್ಟ್ ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು; ಈ ವೇಳೆ ಅವರು ಮೂರನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಎಮ್ಮಾ ನವರೊ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/4283450/navarro-saves-match-point-at-queens-keys-anisimova-cruise|title=Navarro
 saves match point at Queen's; Keys, Anisimova cruise|date=12 June 2025|website=WTATennis}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=WTA Finding her footing 🌱 @amandaanisimova defeats Navarro in straight sets 6-3, 6-3 and secures the last semifinal spot. #HSBCChampionships.|url=https://www.instagram.com/p/DK2jSA5PXLp/|date=12
 June 2025|publisher=WTA}}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ಟಾಪ್ ಸೀಡ್ Zheng Qinwen ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಅವರು ಗ್ರಾಸ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/videos/4286539/anisimova-defeats-zheng
 |title=Anisimova outlasts Zheng at Queen's to make first grass-court final|date=14 June 2025|website=WTATennis}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/4286545/down-go-the-top-two-anisimova-maria-set-surprise-queens-final
 |title=Down go the top two! Anisimova, Maria set surprise Queen's final |date=14 June 2025 |website=WTATennis}}&lt;/ref&gt; ಇದರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಶ್ರೇಯಾಂಕ 12ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿತು.

2025 [[ವಿಂಬಲ್ಡನ್]] ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು – ಮಹಿಳೆಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ 13ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದೊಂದಿಗೆ ಆಡಿದ ಅನಿಸಿಮೋವಾ, ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ '''ಯೂಲಿಯಾ ಪುಟಿನ್ಟ್ಸೆವಾ''' ವಿರುದ್ಧ '''ಡಬಲ್ ಬೇಗಲ್''' ಜಯ ಸಾಧಿಸಿದರು. ನಂತರ '''ರೆನಾಟಾ ಜರಾಜುವಾ''' ಮತ್ತು '''ಡಾಲ್ಮಾ ಗಾಲ್ಫಿ''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ 30ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ '''ಲಿಂಡಾ ನೊಸ್ಕೋವಾ''' ವಿರುದ್ಧ ಅಂತಿಮ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಡೆಯಿಂದ ಮರಳಿ ಬಂದು ಗೆದ್ದು, ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. '''ಅನಸ್ತಾಸಿಯಾ ಪಾವ್ಲ್ಯುಚೆಂಕೋವಾ''' ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಎರಡನೇ ಸೆಟ್ ಟೈಬ್ರೇಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಐದು ಸೆಟ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಅವರು ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಂ ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಟಾಪ್ 10 ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ ಅವರು ವಿಶ್ವ ನಂ. 1 '''ಅರಿನಾ ಸಬಲೆಂಕಾ''' ಅವರನ್ನು ಮೂರು ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಂ ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Anisimova's moment: Beats Sabalenka to make first Wimbledon final |url=https://www.wtatennis.com/news/4307894/anisimovas-moment-beats-sabalenka-to-make-first-slam-final-at-wimbledon
 |work=WTA Tennis |date=10 July 2025 |accessdate=11 July 2025}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು '''ಇಗಾ ಸ್ವಿಟೆಕ್''' ವಿರುದ್ಧ ಡಬಲ್ ಬೇಗಲ್ ಸೋಲನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು; ಇದನ್ನು ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' “114 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ಫೈನಲ್” ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Carayol |first=Tumaini |date=July 12, 2025 |title=Iga Swiatek races to first Wimbledon title with 6-0, 6-0 thrashing of Anisimova |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/jul/12/iga-swiatek-races-to-first-wimbledon-title-with-6-0-6-0-thrashing-of-anisimova
 |website=The Guardian |access-date=July 12, 2025}}&lt;/ref&gt; ಆದರೂ, ಈ ಟೂರ್ನಿಯ ನಂತರ 2025 ಜುಲೈ 14ರಂದು ಅವರು ವಿಶ್ವ ನಂ. 7ರೊಂದಿಗೆ ಟಾಪ್ 10ಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.&lt;ref name=AA_Rankings /&gt;

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ಫೈನಲ್‌ನ ಮರುಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ '''ಇಗಾ ಸ್ವಿಟೆಕ್''' ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ '''ನವೋಮಿ ಒಸಾಕಾ''' ವಿರುದ್ಧ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿ 2025 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|date=September 5, 2025 |title=Anisimova rallies past Osaka to reach second Grand Slam final of 2025|url=https://www.wtatennis.com/news/4357064/anisimova-rallies-past-osaka-to-reach-second-grand-slam-final-of-2025|website=WTA
 Tennis |access-date=September 5, 2025}}&lt;/ref&gt; ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು Aryna Sabalenka ವಿರುದ್ಧ ನೇರ ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದರೂ, ಎರಡನೇ ಸೆಟ್ ಟೈಬ್ರೇಕ್‌ಗೆ ತಲುಪಿತು. ಈ ಫಲಿತಾಂಶದೊಂದಿಗೆ, 2025 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 8ರಂದು ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಗರಿಷ್ಠ ಶ್ರೇಯಾಂಕವಾದ ವಿಶ್ವ ನಂ. 4 ಅನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು.&lt;ref name=AA_Rankings /&gt;

2025 [[ಚೀನಾ]] ಓಪನ್ – ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ '''ಜಾಸ್ಮಿನ್ ಪಯೋಲಿನಿ''' ವಿರುದ್ಧ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 2025 WTA ಫೈನಲ್ಸ್ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಅವರುಸ್ವಿಟೆಕ್ ಹಾಗೂ '''ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಕೀಸ್''' ವಿರುದ್ಧ ಜಯಗಳಿಸಿ ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ, ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ '''ಸಬಲೆಂಕಾ''' ವಿರುದ್ಧ ಮೂರು ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು.

==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ==
ಅಮಾಂಡಾ ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಅವರು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ದಣಿವಿನ (ಬರ್ನ್‌ಔಟ್) ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಮೇ 2023ರಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಟೆನಿಸ್‌ನಿಂದ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಗೆ ವಿರಾಮ ಪಡೆದರು.&lt;ref name=break /&gt; ಅವರು ಜನವರಿ 2024ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕ್ರೀಡಾಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು.&lt;ref name=return /&gt;
==ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ==
ಅನಿಸಿಮೋವಾ ಅವರಿಗೆ ಉಡುಪುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ '''ನೈಕಿ''' ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದೆ,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sportskhabri.com/sponsors-of-amanda-anisimovas/ |title=Sponsors of Amanda Anisimova's |date=12 February 2021 |website=Sports Khabri}}&lt;/ref&gt; ಹಾಗೂ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ '''ವಿಲ್ಸನ್ ಸ್ಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಗೂಡ್ಸ್''' ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ ವಹಿಸಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅವರಿಗೆ '''ಗೇಟೊರೇಡ್''' ಮತ್ತು '''ಥೆರಾಬಡಿ''' ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಪ್ರಾಯೋಜಕರಾಗಿವೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sportsbusinessjournal.com/Daily/Issues/2020/01/24/Marketing-and-Sponsorship/Anisimova.aspx |title=Gatorade Signs Teenage U.S. Tennis Star Amanda Anisimova|date=24 January 2020 |last=McCormick |first=Brett |website=Sports Business Journal}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.therabody.com/us/en-us/amanda-anisimova.html |title=THERABODY ATHLETE Amanda Anisimova |website=Therabody |access-date=January 7, 2022 |archive-date=July 4, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220704200411/https://www.therabody.com/us/en-us/am&lt;/ref&gt;

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}

[[ವರ್ಗ:2001ರ ಜನನಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ಜನರು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಹಿಳಾ ಟೆನಿಸ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯರು]]
[[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ ಫ್ರೀಹೋಲ್ಡ್ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್‌ನ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ ಮಾನ್‌ಮೌತ್ ಕೌಂಟಿಯ ಟೆನಿಸ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯರು]]
[[ವರ್ಗ:ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ (ಟೆನಿಸ್) ಜೂನಿಯರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ರಷ್ಯಾದ ಮೂಲದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಜನರು]]
[[ವರ್ಗ:ಬಾಲಕಿಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಮ್ (ಟೆನಿಸ್) ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:21ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]]</text>
      <sha1>ikiuusadlbb9qatigr6d6m60ljnqnzg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಅಮಾಂಡಾ ಲಾಥ್ಲೀನ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178898</id>
    <revision>
      <id>1374117</id>
      <parentid>1370741</parentid>
      <timestamp>2026-05-25T16:19:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1374117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7086" sha1="bhvotd01vfo37ovb1azfe8rtvmgjto0" xml:space="preserve">{{Short description|ಕೆನಡಾದ ರಾಜಕಾರಣಿ (1976–2026)}}
{{Use dmy dates|date=March 2026}}

{{Infobox officeholder
| image = Lathlin official portrait.jpg
| name = ಅಮಾಂಡಾ ಲಾಥ್ಲಿನ್
| caption = ಅಧಿಕೃತ ಚಿತ್ರ, 2015
| birth_date = {{birth date|1976|7|17}}
| birth_place = ದಿ ಪಾಸ್, ಮ್ಯಾನಿಟೋಬಾ, ಕೆನಡಾ
| death_date = {{death date and age|2026|3|21|1976|7|17}}
| death_place = ವಿನಿಪೆಗ್, ಮ್ಯಾನಿಟೋಬಾ, ಕೆನಡಾ
| office1 = ಸದಸ್ಯೆ,&lt;br&gt;ಮ್ಯಾನಿಟೋಬಾ ವಿಧಾನಸಭೆ&lt;br&gt;ದಿ ಪಾಸ್-ಕಮೀಸಾಕ್
| term_start1 = 22 ಏಪ್ರಿಲ್ 2015
| term_end1 = 21 ಮಾರ್ಚ್ 2026
| predecessor1 = ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ವೈಟ್‌ಹೆಡ್
| successor1 = ''ಖಾಲಿ''
| party = ನ್ಯೂ ಡೆಮೊಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಕ್ಷ (ಮ್ಯಾನಿಟೋಬಾ)
| alma_mater = ಮ್ಯಾನಿಟೋಬಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಬಿಎ)
}}

'''ಅಮಾಂಡಾ ಲಾಥ್ಲಿನ್''' (ಜುಲೈ 17, 1976 – ಮಾರ್ಚ್ 21, 2026) ಅವರು ಕೆನಡಾದ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, 2015ರಿಂದ 2026ರವರೆಗೆ ಮ್ಯಾನಿಟೋಬಾ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ದಿ ಪಾಸ್-ಕಮೀಸಾಕ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;cbc2015&quot;&gt;{{cite news |title=NDP's Amanda Lathlin wins The Pas byelection |url=http://www.cbc.ca/news/canada/manitoba/ndp-s-amanda-lathlin-wins-the-pas-byelection-1.3043484 |work=CBC News |date=22 April 2015}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಮ್ಯಾನಿಟೋಬಾ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ಫಸ್ಟ್ ನೇಶನ್ಸ್ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;cbc2015&quot;/&gt;

==ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ==
ಅವರು 1976ರ ಜುಲೈ 17ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Memorable Manitobans: Amanda Lathlin (1976–2026) |url=https://www.mhs.mb.ca/docs/people/lathlin_a.shtml |website=Manitoba Historical Society |access-date=26 March 2026}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಮಾಜಿ ಸಚಿವರಾದ ಆಸ್ಕರ್ ಲಾಥ್ಲಿನ್ ಅವರ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;cbc2015&quot;/&gt;

ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ಅವರು ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ದಿ ನಾರ್ತ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದು, ಒಪಾಸ್ಕ್ವಾಯಕ ಕ್ರೀ ನೇಶನ್ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=The Pas byelection candidate wants to be role model for women |url=http://www.thompsoncitizen.net/news/nickel-belt/the-pas-byelection-candidate-wants-to-be-role-model-for-women-1.1818353 |work=Thompson Citizen |date=10 April 2015 }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

2015ರಲ್ಲಿ, ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ವೈಟ್‌ಹೆಡ್ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆಯ ನಂತರ ನಡೆದ ಉಪಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನ್ಯೂ ಡೆಮೊಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಕ್ಷ (ಮ್ಯಾನಿಟೋಬಾ) ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು. ಅಭ್ಯರ್ಥಿತ್ವ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಬಲ ಬಂದ ಕಾರಣ ನಾಣ್ಯ ಎಸೆದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Coin-toss tiebreaker in The Pas NDP nomination |url=https://www.cbc.ca/news/canada/manitoba/some-new-democrats-in-the-pas-call-coin-toss-tiebreaker-ludicrous-1.3000974 |work=CBC News |date=19 March 2015}}&lt;/ref&gt;

ಅವರು ಉಪಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;cbc2015&quot;/&gt;

2019ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ದಿ ಪಾಸ್-ಕಮೀಸಾಕ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Amanda Lathlin 'led with heart and conviction' |url=https://www.cbc.ca/news/canada/manitoba/amanda-lathlin-the-pas-kameesak-ndp-mla-9.7133657 |work=CBC News |date=21 March 2026}}&lt;/ref&gt;

==ರಾಜಕೀಯ ಸೇವೆಗಳು==
ತಮ್ಮ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಪಾತ ಅನುಭವಿಸಿದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿ ರಜೆ ನೀಡುವ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಅವರು ಮುಂದಿರಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Premier, NDP caucus pay tribute to northern MLA |url=https://www.winnipegfreepress.com/breakingnews/2026/03/23/premier-ndp-caucus-pay-tribute-to-northern-mla-who-left-very-profound-legacy |website=Winnipeg Free Press |date=23 March 2026}}&lt;/ref&gt;

ಅವರು ಲೈಂಗಿಕ ಹಿಂಸಾಚಾರದಿಂದ ಬಾಧಿತ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೆರವು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Manitoba politicians pay tribute to Amanda Lathlin |url=https://www.cbc.ca/news/canada/manitoba/amanda-lathlin-the-pas-kameesak-ndp-mla-tribute-legislature-9.7138793 |work=CBC News |date=23 March 2026}}&lt;/ref&gt;

2022ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಕ್ವೀನ್ ಎಲಿಜಬೆತ್ II ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ ಜುಬಿಲಿ ಪದಕ ನೀಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Manitoba Recipients of the Queen Elizabeth II Platinum Jubilee Medal |url=https://www.mhs.mb.ca/docs/people/platinumjubileemedal.shtml |website=Manitoba Historical Society |access-date=26 March 2026}}&lt;/ref&gt;

==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಮರಣ==
ಅವರು ಫೋಸ್ಟರ್ ಪೇರಂಟ್ ಆಗಿದ್ದು, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜಿ ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Child welfare concerns raised by Amanda Lathlin |url=https://www.cbc.ca/news/canada/manitoba/manitoba-child-welfare-bill-c92-first-nations-1.7187225 |work=CBC News}}&lt;/ref&gt;

ಮಾರ್ಚ್ 21, 2026ರಂದು ವಿನಿಪೆಗ್ನಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಧನರಾದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Northern Manitoban MLA honoured after passing |url=https://www.aptnnews.ca/videos/northern-manitoban-mla-honoured-at-manitoba-legislature-after-passing/ |website=APTN News |date=23 March 2026}}&lt;/ref&gt;

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:Lathlin, Amanda}}
[[ವರ್ಗ:1976 ಜನನಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:2026 ಮರಣಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕೆನಡಾದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಮ್ಯಾನಿಟೋಬಾ ರಾಜಕೀಯ]]</text>
      <sha1>bhvotd01vfo37ovb1azfe8rtvmgjto0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Shashank C R</title>
    <ns>3</ns>
    <id>179201</id>
    <revision>
      <id>1374118</id>
      <timestamp>2026-05-25T16:34:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ</username>
        <id>44987</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ</comment>
      <origin>1374118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="366" sha1="f3wfvuzsdtgnu6vru4nnbm7udyxkxji" xml:space="preserve">{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Shashank C R}}

-- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೦೪, ೨೫ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST)</text>
      <sha1>f3wfvuzsdtgnu6vru4nnbm7udyxkxji</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಸದಸ್ಯ:Shashank C R</title>
    <ns>2</ns>
    <id>179203</id>
    <revision>
      <id>1374121</id>
      <timestamp>2026-05-25T16:51:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shashank C R</username>
        <id>99649</id>
      </contributor>
      <comment>Created Kannada article for Scrapy</comment>
      <origin>1374121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8499" sha1="5o9xy0r2sut5fs702ehwi9dwwhbn2wp" xml:space="preserve">== ಸ್ಕ್ರೇಪಿ ==

=== ವಿವರಣೆ ===

'''ಸ್ಕ್ರೇಪಿ''' (Scrapy) ಇದು Python ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಒಂದು ಮುಕ್ತ ಮೂಲ ವೆಬ್ ಸ್ಕ್ರೇಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವೆಬ್ ಕ್ರಾಲಿಂಗ್ ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್. ಇದು ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. Scrapy ವೆಬ್ ಪುಟಗಳನ್ನು ಕ್ರಾಲ್ ಮಾಡಿ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

=== ಇತಿಹಾಸ ===

ಸ್ಕ್ರೇಪಿ ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್ ಅನ್ನು 2008ರಲ್ಲಿ ಪೌಲೊ ಕಾಮಿನೌಸ್ಕಿ ಮತ್ತು ಡಮಿಯನ್ ರೌಲೊಟ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಒಂದು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಇದನ್ನು ಮುಕ್ತ ಮೂಲ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಸ್ಕ್ರೇಪಿ ವೆಬ್ ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.

=== ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ===

==== ಅಸಮಕಾಲೀನ ಕ್ರಾಲಿಂಗ್ ====

ಸ್ಕ್ರೇಪಿ ಅಸಮಕಾಲೀನ (Asynchronous) ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಅನೇಕ ವೆಬ್ ಪುಟಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಲ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವು ಕಡಿಮೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಒಂದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವೆಬ್ ವಿನಂತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

==== CSS Selector ಮತ್ತು XPath ====

ಸ್ಕ್ರೇಪಿ CSS Selector ಮತ್ತು XPath ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ HTML ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊರತೆಗೆಯಬಹುದು.

==== Spider (ಸ್ಪೈಡರ್) ====

Spider ಎಂಬುದು ಸ್ಕ್ರೇಪಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು Spider ವೆಬ್ ಸೈಟ್‌ನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕ್ರಾಲ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಾದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಬಳಕೆದಾರ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.

==== Pipeline (ಪೈಪ್‌ಲೈನ್) ====

Data Pipeline ಘಟಕವು ಸ್ಕ್ರೇಪ್ ಮಾಡಿದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಡೇಟಾ ಪರಿಶೀಲನೆ, ನಕಲಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಡೇಟಾವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

==== HTTP ವಿನಂತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ====

ಸ್ಕ್ರೇಪಿ HTTP ವಿನಂತಿಗಳ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ throttling, retry ಮತ್ತು Cookie ನಿರ್ವಹಣೆ ಮುಂತಾದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಸೇರಿವೆ.

=== ಬಳಕೆ ===

ಸ್ಕ್ರೇಪಿಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ:

* '''ಡೇಟಾ ಮೈನಿಂಗ್''': ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು.
* '''ಬೆಲೆ ಹೋಲಿಕೆ''': ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಿಂದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಲು.
* '''ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ''': ವೆಬ್ ಪುಟಗಳಿಂದ ಸಂಶೋಧನಾ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು.

=== ವಾಸ್ತುಕಲೆ ===

ಸ್ಕ್ರೇಪಿಯ ಮುಖ್ಯ ಘಟಕಗಳು:

* '''Engine''': ಸಂಪೂರ್ಣ ಕ್ರಾಲಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
* '''Downloader''': HTTP ವಿನಂತಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ ವೆಬ್ ಪುಟಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
* '''Spider''': ವೆಬ್ ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕ್ರಾಲ್ ಮಾಡಲು ಬಳಕೆದಾರರು ಬರೆಯುವ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಲಾಜಿಕ್ ಹೊಂದಿರುವ ಘಟಕ.
* '''Pipeline''': ಹೊರತೆಗೆದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ.
* '''Middleware''': Spider ಮತ್ತು Downloader ನಡುವಿನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬಳಸುವ ಘಟಕ.

=== ಸಮುದಾಯ ===

ಸ್ಕ್ರೇಪಿ ಒಂದು ಸಕ್ರಿಯ ಮುಕ್ತ ಮೂಲ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪರರಿಗೆ ಸ್ಕ್ರೇಪಿ ಕಲಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. GitHub ಮತ್ತು Stack Overflow ಮುಂತಾದ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಕ್ರೇಪಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚರ್ಚೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

=== ಸಮಾನ ಸಾಧನಗಳು ===

* '''BeautifulSoup''': HTML ಮತ್ತು XML ಡೇಟಾವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಬಳಸುವ Python ಲೈಬ್ರರಿ.
* '''Selenium''': JavaScript ಆಧಾರಿತ ಡೈನಾಮಿಕ್ ವೆಬ್ ಪುಟಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಬಳಸುವ ಸಾಧನ.
* '''PySpider''': ವೆಬ್ ಕ್ರಾಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಬಳಸುವ ಇನ್ನೊಂದು Python ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್.

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==

&lt;ref name=&quot;official&quot;&gt;Scrapy Documentation. https://docs.scrapy.org/&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;github&quot;&gt;Scrapy GitHub Repository. https://github.com/scrapy/scrapy&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;pypi&quot;&gt;Scrapy on Python Package Index. https://pypi.org/project/Scrapy/&lt;/ref&gt;

=== ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳು ===

* Python (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)
* ವೆಬ್ ಸ್ಕ್ರೇಪಿಂಗ್
* ಮುಕ್ತ ಮೂಲ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್

=== ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ===

* [https://docs.scrapy.org/ Scrapy ಅಧಿಕೃತ ದಸ್ತಾವೇಜೀಕರಣ]
* [https://github.com/scrapy/scrapy Scrapy GitHub ಸಂಗ್ರಹ]
* [https://pypi.org/project/Scrapy/ Python Package Index ನಲ್ಲಿ Scrapy]

=== ವರ್ಗೀಕರಣ ===

[[ವರ್ಗ:ಪೈಥನ್ ಲೈಬ್ರರಿ]]
[[ವರ್ಗ:ಮುಕ್ತ ಮೂಲ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್]]
[[ವರ್ಗ:ವೆಬ್ ಸ್ಕ್ರೇಪಿಂಗ್]]
[[ವರ್ಗ:ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹ]]</text>
      <sha1>5o9xy0r2sut5fs702ehwi9dwwhbn2wp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Mallu mkd</title>
    <ns>3</ns>
    <id>179204</id>
    <revision>
      <id>1374122</id>
      <timestamp>2026-05-25T17:54:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ</username>
        <id>44987</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ</comment>
      <origin>1374122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="363" sha1="d9rmnuxvbcxcg65147d993xv3ox3yo6" xml:space="preserve">{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Mallu mkd}}

-- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೩:೨೪, ೨೫ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST)</text>
      <sha1>d9rmnuxvbcxcg65147d993xv3ox3yo6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಕ್ಯಾಪರಿಡೇಸೀ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179205</id>
    <revision>
      <id>1374133</id>
      <timestamp>2026-05-26T03:57:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <comment>ಹೊಸ ಲೇಖನ</comment>
      <origin>1374133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10832" sha1="1nr5k7lwphwh8mz4m4ua893zs5ky1ec" xml:space="preserve">{{Automatic taxobox
| image = Capullito capullito.JPG
| image_caption = [[Caper]] (''Capparis spinosa'') 
| taxon = Capparaceae
| authority = [[Antoine Laurent de Jussieu|Juss.]]&lt;ref name=&quot;GRIN&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?210 |title=Family: ''Capparaceae'' Juss., nom. cons. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2007-04-12 |access-date=2011-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120921170138/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?210# |archive-date=2012-09-21 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=APGIII2009&gt;{{Cite journal |last=Angiosperm Phylogeny Group |year=2009 |title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III |journal=Botanical Journal of the Linnean Society |volume=161 |issue=2 |pages=105–121 |doi=10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x |doi-access=free |hdl=10654/18083 |hdl-access=free }}&lt;/ref&gt;
| subdivision_ranks = Genera
| subdivision = See text
}}
'''ಕ್ಯಾಪರಿಡೇಸೀ''' ದ್ವಿದಳ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ರಿಯಡೇಲಿಸ್ ಗಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ. ಸುಮಾರು 46 ಜಾತಿ ಮತ್ತು 700 ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಉಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಗೆಗಳು ಪೊದೆಸಸ್ಯ ಇಲ್ಲವೇ [[ಮರ]]ಗಳು (ಉದಾ:ಕಡಬ, ಕ್ರಟೇವ ಇತ್ಯಾದಿ). ಅಪೂರ್ವವಾಗಿ ಮೂಲಿಕೆ ಸಸ್ಯಗಳೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ (ಉದಾ: ಗೈನಾಂಡ್ರಾಪ್ಸಿಸ್, ಇತ್ಯಾದಿ).
==ಪ್ರಭೇದಗಳು==
ಈ ಕುಟುಂಬವು 15 ತಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 430 ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅತಿದೊಡ್ಡ ತಳಿಗಳೆಂದರೆ ''ಕ್ಯಾಪರಿಸ್'' (ಸುಮಾರು 140 ಜಾತಿಗಳು), ''ಮೊರಿಸೋನಿಯಾ'' (87 ಜಾತಿಗಳು), ''ಮೇರುವಾ'' (70 ಜಾತಿಗಳು), ''ಬೋಸಿಯಾ'' (30 ಜಾತಿಗಳು), ಮತ್ತು ''ಕ್ಯಾಡಬಾ'' (30 ಜಾತಿಗಳು).
==ಲಕ್ಷಣಗಳು== 
ಈ ಕುಟುಂಬದ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಅಂಗಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಈ ರೀತಿ ಇವೆ. [[ಎಲೆ]]ಗಳು ಸರಳವಾಗಿರಬಹುದು. ಇಲ್ಲವೇ ಹಸ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ವಿಭಜಿತವಾಗಿರಬಹುದು. ಎಲೆಗಳ ಜೋಡಣೆ ಪರ್ಯಾಯ. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ವೃಂತಪರ್ಣಗಳಿವೆ (ಇವು ಮುಳ್ಳುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿರಬಹುದು). ಹೂಗೊಂಚಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರೆಸೀಮ್ ಮಾದರಿಯದು. ಹೂಗಳು ದ್ವಿಲಿಂಗಿಗಳು (ಪೊಡೆಂಡ್ರೊಗೈನ್ ಎಂಬ ಗಿಡದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಏಕಲಿಂಗಿ ಹೂಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು); ಆರೀಯ ಸಮಾಂಗತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಉಭಯಪಾಶ್ರ್ವಸಮಾಂಗತೆಯೂ ಇರಬಹುದು(ಉದಾ:ಟೀರೊಪೆಟಲಮ್). ಹೂಗಳಿಗೆ ಉಪಪತ್ರಗಳು, 4 ಪುಷ್ಪ ಪತ್ರಗಳು, 4 ದಳಗಳು, 4 [[ಕೇಸರ]]ಗಳು ಮತ್ತು 2 ಕಾರ್ಪೆಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಉಚ್ಚಸ್ಥಾನದ ಅಂಡಾಶಯ ಇವೆ. ಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳು ಬಿಡಿಬಿಡಯಾಗಿವೆ. ಎಂಬ್ಲಿಂಜಿಯ ಎಂಬ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಂಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯ ಪತ್ರಗಳಿವೆ.
ದಳಗಳೂ ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿದ್ದು ಒಂದೊಂದರಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾ ಮತ್ತು ಲಿಂಬ್‍ಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಎಂಬ್ಲಿಂಜಿಯದಲ್ಲಿ ದಳಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯವು. ಸ್ಟೈಕ್ಸಿಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದದಲ್ಲಿ ದಳಗಳೇ ಇಲ್ಲ. ಕೇಸರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 6 ಇದ್ದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಉಳಿದೆರಡಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡವು. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಟೆಟ್ರಡೈನಮಸ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಪ್ಪಾರಿಸ್ ಗಿಡದಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕೇಸರಗಳಿವೆ. ದಳಗಳಿಗೂ ಕೇಸರಗಳಿಗೂ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಹೂವಿನ ಅಕ್ಷಭಾಗ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಕೊಳವೆಯಂತೆ ಬೆಳೆದಿರುವುದು ಕ್ಯಾಪರಿಡೇಸೀ ಕುಟುಂಬದ ವಿಶೇಷಲಕ್ಷಣ. ಹೀಗೆ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಕೊಳವೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಸರಗಳೂ ಅಂಡಾಶಯವೂ ಅಂಟಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಕೊಳವೆಗೆ ಗೈನ್ಯಾಂಡ್ರೋ ಫೋರ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೇಸರಗಳಿಗೂ ಅಂಡಾಶಯಕ್ಕೂ ನಡುವಿನಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಕೊಳವೆಯಂತೆ ಬೆಳೆದಿರುವುದುಂಟು. ಇದಕ್ಕೆ ಗೈನೋಫೋರ್ ಎಂದು ಹೆಸರು.
ಅಂಡಾಶಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೋಣೆಗಳೂ ಒಂದೊಂದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅಂಡಕಗಳೂ ಇವೆ. ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಅನಂತರ [[ಅಂಡಾಶಯ]]ದ ಒಳಗೋಡೆಯಿಂದ ಅಕ್ಷಭಾಗದೆಡೆಗೆ ಭಿತ್ತಿಗಳು ಬೆಳೆದು ಕೋಣೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಬಹುದು. ಫಲ ಸಂಪುಟ, ಸಿಲಿಕ್ವ ಇಲ್ಲವೆ ಬೆರೆ-ಮುಂತಾದ ಮಾದರಿಗಳದ್ದಾಗಿದೆ.
==ಪ್ರಕಾರಗಳು==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- valign=&quot;top&quot;

* ''ಅಕೋಮ್'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಅನಿಸೊಕಾಪ್ಪರಿಸ್'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಅಪೋಫಿಲಮ್''(1 ಜಾತಿ)
* ''ಬ್ಯಾಚ್‌ಮನ್ನಿಯಾ'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಬೆಲೆನ್ಸಿಟಾ'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಬೋರ್ತ್ವಿಕಿಯಾ'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಬೊಸ್ಸಿಯಾ'' (32 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಬುಚೋಲ್ಜಿಯಾ'' (2 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಕ್ಯಾಡಬಾ'' (29 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಕ್ಯಾಪರಿಸ್'' (225 ವಿಶೇಷ ಚಮಚ)
* ''ಕ್ಯಾಪರಿಕಾರ್ಡಿಸ್'' (3 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಕ್ಯಾಪರಿಡಾಸ್ಟ್ರಮ್'' (೨೨ ಜಾತಿ)
* ''ಕ್ಲಾಡೋಸ್ಟೆಮನ್'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಕ್ಲಿಯೊಸೆರಾಟಾ'' (೨ ಜಾತಿ)
* ''ಕ್ರೇಟೇವಾ'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಕ್ರೇಟಿವಾ'' (14 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಸೈನೋಫಲ್ಲಾ''
* ''ಡಿಪ್ಟರಿಜಿಯಂ''(1 ಜಾತಿ)
* ''ಧೋಫಾರಿಯಾ'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಯುವಾಡೆನಿಯಾ'' (3 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಫೋರ್ಚ್‌ಹ್ಯಾಮೇರಿಯಾ'' (13 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಹೈಪ್ಸೆಲ್ಯಾಂಡ್ರಾ'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಮೇರುವಾ'' (16 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಮೋರಿಸೋನಿಯಾ'' (2 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ನಿಯೋಕ್ಯಾಲಿಪ್ಟ್ರೋಕ್ಯಾಲಿಕ್ಸ್'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ನಿಯೋಥೊರೆಲಿಯಾ'' - ಬಗೆಹರಿಯದ
* ''ಓಷಿಯನೋಪಾಪೇರ್'' - ಬಗೆಹರಿಯದ
* ''ಪೊಡಾಂಡ್ರೊಜಿನ್'' (೧೩ ಜಾತಿ)
* ''ಪೊಯಿಲನೆಡೋರಾ'' (13 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಪುಸಿಯೋನಿಯಾ'' - ಬಗೆಹರಿಯದ
* ''ರಿಚಿಯಾ'' (13 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಸ್ಟೆರಿಫೋಮಾ'' (5 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಸ್ಟಿಕ್ಸಿಸ್'' (4 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಥಿಲಾಚಿಯಂ'' (೩ ಜಾತಿ)
|}&lt;ref name = TPL&gt;[http://www.theplantlist.org/ The Plant List ''p.p.max'']&lt;/ref&gt;
==ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ==
ಕೆಪ್ಪಾರಿಡೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಈ ರೀತಿ ಇದೆ-
* ಕೆಪ್ಪಾರಿಸ್ ಏಫಿಲ-ಇದರ [[ತೊಗಟೆ]]ಯ [[ಕಷಾಯ]]ವನ್ನು [[ಸಂಧಿವಾತ]], [[ಕೆಮ್ಮು]] ಮುಂತಾದ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. 
* ಕ್ರಟೇವ ರಿಲಿಜಿಯೋಸ-ಎಲೆಗಳು ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕ, [[ಬೇರು]] ಮತ್ತು ತೊಗಟೆಗಳಿಗೆ ವಿರೇಚಕ ಗುಣ ಇದೆ. 
* ಗೈನಾಂಡ್ರಾಪ್ರ್ಸಿಸ್ ಪೆಂಟಫಿಲ-ಬೀಜ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಜೀರ್ಣಕಾರಿಗಳಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಾಸುವೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಬಳಸುವುದಿದೆ. ಈ ಗಿಡದ ಕೆಲವು ಬಗೆಗಳು ಉದ್ಯಾನಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. 
==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು==
* [http://www.kew.org/science/tropamerica/neotropikey/families/Capparaceae.htm Capparaceae, in Neotropikey] 
* [http://sweetgum.nybg.org/osa/family_list.php?Where=DetFiledAsFamilyLocal+=+'Capparaceae'+AND+ColProjectsLocal_tab+has+'Plants+of+the+Osa+Peninsula,+Costa+Rica'&amp;LimitPerPage=MAX_QUERY_RECORDS Capparaceae, in Flowering Plants of the Osa Peninsula, Costa Rica.] 
* [https://web.archive.org/web/20060827055138/http://www.botany.hawaii.edu/faculty/carr/cappar.htm Photos at University of Hawaii site]
* [https://web.archive.org/web/20061101100756/http://delta-intkey.com/angio/www/capparid.htm Capparaceae, as Capparidaceae] in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards). 
* [http://www.flowersinisrael.com/FamCapparaceae.html Family Capparaceae flowers in Israel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226165122/http://flowersinisrael.com/FamCapparaceae.html |date=2008-12-26 }}
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==</text>
      <sha1>1nr5k7lwphwh8mz4m4ua893zs5ky1ec</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1374134</id>
      <parentid>1374133</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T04:01:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ಸಸ್ಯಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1374134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10872" sha1="7lwavxpmlxs2ub07z6fcdthw3z28yua" xml:space="preserve">{{Automatic taxobox
| image = Capullito capullito.JPG
| image_caption = [[Caper]] (''Capparis spinosa'') 
| taxon = Capparaceae
| authority = [[Antoine Laurent de Jussieu|Juss.]]&lt;ref name=&quot;GRIN&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?210 |title=Family: ''Capparaceae'' Juss., nom. cons. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2007-04-12 |access-date=2011-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120921170138/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?210# |archive-date=2012-09-21 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=APGIII2009&gt;{{Cite journal |last=Angiosperm Phylogeny Group |year=2009 |title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III |journal=Botanical Journal of the Linnean Society |volume=161 |issue=2 |pages=105–121 |doi=10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x |doi-access=free |hdl=10654/18083 |hdl-access=free }}&lt;/ref&gt;
| subdivision_ranks = Genera
| subdivision = See text
}}
'''ಕ್ಯಾಪರಿಡೇಸೀ''' ದ್ವಿದಳ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ರಿಯಡೇಲಿಸ್ ಗಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ. ಸುಮಾರು 46 ಜಾತಿ ಮತ್ತು 700 ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಉಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಗೆಗಳು ಪೊದೆಸಸ್ಯ ಇಲ್ಲವೇ [[ಮರ]]ಗಳು (ಉದಾ:ಕಡಬ, ಕ್ರಟೇವ ಇತ್ಯಾದಿ). ಅಪೂರ್ವವಾಗಿ ಮೂಲಿಕೆ ಸಸ್ಯಗಳೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ (ಉದಾ: ಗೈನಾಂಡ್ರಾಪ್ಸಿಸ್, ಇತ್ಯಾದಿ).
==ಪ್ರಭೇದಗಳು==
ಈ ಕುಟುಂಬವು 15 ತಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 430 ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅತಿದೊಡ್ಡ ತಳಿಗಳೆಂದರೆ ''ಕ್ಯಾಪರಿಸ್'' (ಸುಮಾರು 140 ಜಾತಿಗಳು), ''ಮೊರಿಸೋನಿಯಾ'' (87 ಜಾತಿಗಳು), ''ಮೇರುವಾ'' (70 ಜಾತಿಗಳು), ''ಬೋಸಿಯಾ'' (30 ಜಾತಿಗಳು), ಮತ್ತು ''ಕ್ಯಾಡಬಾ'' (30 ಜಾತಿಗಳು).
==ಲಕ್ಷಣಗಳು== 
ಈ ಕುಟುಂಬದ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಅಂಗಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಈ ರೀತಿ ಇವೆ. [[ಎಲೆ]]ಗಳು ಸರಳವಾಗಿರಬಹುದು. ಇಲ್ಲವೇ ಹಸ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ವಿಭಜಿತವಾಗಿರಬಹುದು. ಎಲೆಗಳ ಜೋಡಣೆ ಪರ್ಯಾಯ. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ವೃಂತಪರ್ಣಗಳಿವೆ (ಇವು ಮುಳ್ಳುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿರಬಹುದು). ಹೂಗೊಂಚಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರೆಸೀಮ್ ಮಾದರಿಯದು. ಹೂಗಳು ದ್ವಿಲಿಂಗಿಗಳು (ಪೊಡೆಂಡ್ರೊಗೈನ್ ಎಂಬ ಗಿಡದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಏಕಲಿಂಗಿ ಹೂಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು); ಆರೀಯ ಸಮಾಂಗತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಉಭಯಪಾಶ್ರ್ವಸಮಾಂಗತೆಯೂ ಇರಬಹುದು(ಉದಾ:ಟೀರೊಪೆಟಲಮ್). ಹೂಗಳಿಗೆ ಉಪಪತ್ರಗಳು, 4 ಪುಷ್ಪ ಪತ್ರಗಳು, 4 ದಳಗಳು, 4 [[ಕೇಸರ]]ಗಳು ಮತ್ತು 2 ಕಾರ್ಪೆಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಉಚ್ಚಸ್ಥಾನದ ಅಂಡಾಶಯ ಇವೆ. ಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳು ಬಿಡಿಬಿಡಯಾಗಿವೆ. ಎಂಬ್ಲಿಂಜಿಯ ಎಂಬ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಂಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯ ಪತ್ರಗಳಿವೆ.
ದಳಗಳೂ ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿದ್ದು ಒಂದೊಂದರಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾ ಮತ್ತು ಲಿಂಬ್‍ಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಎಂಬ್ಲಿಂಜಿಯದಲ್ಲಿ ದಳಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯವು. ಸ್ಟೈಕ್ಸಿಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದದಲ್ಲಿ ದಳಗಳೇ ಇಲ್ಲ. ಕೇಸರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 6 ಇದ್ದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಉಳಿದೆರಡಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡವು. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಟೆಟ್ರಡೈನಮಸ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಪ್ಪಾರಿಸ್ ಗಿಡದಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕೇಸರಗಳಿವೆ. ದಳಗಳಿಗೂ ಕೇಸರಗಳಿಗೂ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಹೂವಿನ ಅಕ್ಷಭಾಗ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಕೊಳವೆಯಂತೆ ಬೆಳೆದಿರುವುದು ಕ್ಯಾಪರಿಡೇಸೀ ಕುಟುಂಬದ ವಿಶೇಷಲಕ್ಷಣ. ಹೀಗೆ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಕೊಳವೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಸರಗಳೂ ಅಂಡಾಶಯವೂ ಅಂಟಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಕೊಳವೆಗೆ ಗೈನ್ಯಾಂಡ್ರೋ ಫೋರ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೇಸರಗಳಿಗೂ ಅಂಡಾಶಯಕ್ಕೂ ನಡುವಿನಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಕೊಳವೆಯಂತೆ ಬೆಳೆದಿರುವುದುಂಟು. ಇದಕ್ಕೆ ಗೈನೋಫೋರ್ ಎಂದು ಹೆಸರು.
ಅಂಡಾಶಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೋಣೆಗಳೂ ಒಂದೊಂದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅಂಡಕಗಳೂ ಇವೆ. ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಅನಂತರ [[ಅಂಡಾಶಯ]]ದ ಒಳಗೋಡೆಯಿಂದ ಅಕ್ಷಭಾಗದೆಡೆಗೆ ಭಿತ್ತಿಗಳು ಬೆಳೆದು ಕೋಣೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಬಹುದು. ಫಲ ಸಂಪುಟ, ಸಿಲಿಕ್ವ ಇಲ್ಲವೆ ಬೆರೆ-ಮುಂತಾದ ಮಾದರಿಗಳದ್ದಾಗಿದೆ.
==ಪ್ರಕಾರಗಳು==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- valign=&quot;top&quot;

* ''ಅಕೋಮ್'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಅನಿಸೊಕಾಪ್ಪರಿಸ್'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಅಪೋಫಿಲಮ್''(1 ಜಾತಿ)
* ''ಬ್ಯಾಚ್‌ಮನ್ನಿಯಾ'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಬೆಲೆನ್ಸಿಟಾ'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಬೋರ್ತ್ವಿಕಿಯಾ'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಬೊಸ್ಸಿಯಾ'' (32 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಬುಚೋಲ್ಜಿಯಾ'' (2 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಕ್ಯಾಡಬಾ'' (29 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಕ್ಯಾಪರಿಸ್'' (225 ವಿಶೇಷ ಚಮಚ)
* ''ಕ್ಯಾಪರಿಕಾರ್ಡಿಸ್'' (3 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಕ್ಯಾಪರಿಡಾಸ್ಟ್ರಮ್'' (೨೨ ಜಾತಿ)
* ''ಕ್ಲಾಡೋಸ್ಟೆಮನ್'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಕ್ಲಿಯೊಸೆರಾಟಾ'' (೨ ಜಾತಿ)
* ''ಕ್ರೇಟೇವಾ'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಕ್ರೇಟಿವಾ'' (14 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಸೈನೋಫಲ್ಲಾ''
* ''ಡಿಪ್ಟರಿಜಿಯಂ''(1 ಜಾತಿ)
* ''ಧೋಫಾರಿಯಾ'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಯುವಾಡೆನಿಯಾ'' (3 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಫೋರ್ಚ್‌ಹ್ಯಾಮೇರಿಯಾ'' (13 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಹೈಪ್ಸೆಲ್ಯಾಂಡ್ರಾ'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಮೇರುವಾ'' (16 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಮೋರಿಸೋನಿಯಾ'' (2 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ನಿಯೋಕ್ಯಾಲಿಪ್ಟ್ರೋಕ್ಯಾಲಿಕ್ಸ್'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ನಿಯೋಥೊರೆಲಿಯಾ'' - ಬಗೆಹರಿಯದ
* ''ಓಷಿಯನೋಪಾಪೇರ್'' - ಬಗೆಹರಿಯದ
* ''ಪೊಡಾಂಡ್ರೊಜಿನ್'' (೧೩ ಜಾತಿ)
* ''ಪೊಯಿಲನೆಡೋರಾ'' (13 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಪುಸಿಯೋನಿಯಾ'' - ಬಗೆಹರಿಯದ
* ''ರಿಚಿಯಾ'' (13 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಸ್ಟೆರಿಫೋಮಾ'' (5 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಸ್ಟಿಕ್ಸಿಸ್'' (4 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಥಿಲಾಚಿಯಂ'' (೩ ಜಾತಿ)
|}&lt;ref name = TPL&gt;[http://www.theplantlist.org/ The Plant List ''p.p.max'']&lt;/ref&gt;
==ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ==
ಕೆಪ್ಪಾರಿಡೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಈ ರೀತಿ ಇದೆ-
* ಕೆಪ್ಪಾರಿಸ್ ಏಫಿಲ-ಇದರ [[ತೊಗಟೆ]]ಯ [[ಕಷಾಯ]]ವನ್ನು [[ಸಂಧಿವಾತ]], [[ಕೆಮ್ಮು]] ಮುಂತಾದ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. 
* ಕ್ರಟೇವ ರಿಲಿಜಿಯೋಸ-ಎಲೆಗಳು ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕ, [[ಬೇರು]] ಮತ್ತು ತೊಗಟೆಗಳಿಗೆ ವಿರೇಚಕ ಗುಣ ಇದೆ. 
* ಗೈನಾಂಡ್ರಾಪ್ರ್ಸಿಸ್ ಪೆಂಟಫಿಲ-ಬೀಜ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಜೀರ್ಣಕಾರಿಗಳಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಾಸುವೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಬಳಸುವುದಿದೆ. ಈ ಗಿಡದ ಕೆಲವು ಬಗೆಗಳು ಉದ್ಯಾನಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. 
==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು==
* [http://www.kew.org/science/tropamerica/neotropikey/families/Capparaceae.htm Capparaceae, in Neotropikey] 
* [http://sweetgum.nybg.org/osa/family_list.php?Where=DetFiledAsFamilyLocal+=+'Capparaceae'+AND+ColProjectsLocal_tab+has+'Plants+of+the+Osa+Peninsula,+Costa+Rica'&amp;LimitPerPage=MAX_QUERY_RECORDS Capparaceae, in Flowering Plants of the Osa Peninsula, Costa Rica.] 
* [https://web.archive.org/web/20060827055138/http://www.botany.hawaii.edu/faculty/carr/cappar.htm Photos at University of Hawaii site]
* [https://web.archive.org/web/20061101100756/http://delta-intkey.com/angio/www/capparid.htm Capparaceae, as Capparidaceae] in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards). 
* [http://www.flowersinisrael.com/FamCapparaceae.html Family Capparaceae flowers in Israel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226165122/http://flowersinisrael.com/FamCapparaceae.html |date=2008-12-26 }}
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==

[[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]]</text>
      <sha1>7lwavxpmlxs2ub07z6fcdthw3z28yua</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1374135</id>
      <parentid>1374134</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T04:01:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1374135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10930" sha1="ez27ryj96cyt4kf25tvvk4ebaw7x6ag" xml:space="preserve">{{Automatic taxobox
| image = Capullito capullito.JPG
| image_caption = [[Caper]] (''Capparis spinosa'') 
| taxon = Capparaceae
| authority = [[Antoine Laurent de Jussieu|Juss.]]&lt;ref name=&quot;GRIN&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?210 |title=Family: ''Capparaceae'' Juss., nom. cons. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2007-04-12 |access-date=2011-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120921170138/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?210# |archive-date=2012-09-21 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=APGIII2009&gt;{{Cite journal |last=Angiosperm Phylogeny Group |year=2009 |title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III |journal=Botanical Journal of the Linnean Society |volume=161 |issue=2 |pages=105–121 |doi=10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x |doi-access=free |hdl=10654/18083 |hdl-access=free }}&lt;/ref&gt;
| subdivision_ranks = Genera
| subdivision = See text
}}
'''ಕ್ಯಾಪರಿಡೇಸೀ''' ದ್ವಿದಳ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ರಿಯಡೇಲಿಸ್ ಗಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ. ಸುಮಾರು 46 ಜಾತಿ ಮತ್ತು 700 ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಉಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಗೆಗಳು ಪೊದೆಸಸ್ಯ ಇಲ್ಲವೇ [[ಮರ]]ಗಳು (ಉದಾ:ಕಡಬ, ಕ್ರಟೇವ ಇತ್ಯಾದಿ). ಅಪೂರ್ವವಾಗಿ ಮೂಲಿಕೆ ಸಸ್ಯಗಳೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ (ಉದಾ: ಗೈನಾಂಡ್ರಾಪ್ಸಿಸ್, ಇತ್ಯಾದಿ).
==ಪ್ರಭೇದಗಳು==
ಈ ಕುಟುಂಬವು 15 ತಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 430 ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅತಿದೊಡ್ಡ ತಳಿಗಳೆಂದರೆ ''ಕ್ಯಾಪರಿಸ್'' (ಸುಮಾರು 140 ಜಾತಿಗಳು), ''ಮೊರಿಸೋನಿಯಾ'' (87 ಜಾತಿಗಳು), ''ಮೇರುವಾ'' (70 ಜಾತಿಗಳು), ''ಬೋಸಿಯಾ'' (30 ಜಾತಿಗಳು), ಮತ್ತು ''ಕ್ಯಾಡಬಾ'' (30 ಜಾತಿಗಳು).
==ಲಕ್ಷಣಗಳು== 
ಈ ಕುಟುಂಬದ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಅಂಗಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಈ ರೀತಿ ಇವೆ. [[ಎಲೆ]]ಗಳು ಸರಳವಾಗಿರಬಹುದು. ಇಲ್ಲವೇ ಹಸ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ವಿಭಜಿತವಾಗಿರಬಹುದು. ಎಲೆಗಳ ಜೋಡಣೆ ಪರ್ಯಾಯ. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ವೃಂತಪರ್ಣಗಳಿವೆ (ಇವು ಮುಳ್ಳುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿರಬಹುದು). ಹೂಗೊಂಚಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರೆಸೀಮ್ ಮಾದರಿಯದು. ಹೂಗಳು ದ್ವಿಲಿಂಗಿಗಳು (ಪೊಡೆಂಡ್ರೊಗೈನ್ ಎಂಬ ಗಿಡದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಏಕಲಿಂಗಿ ಹೂಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು); ಆರೀಯ ಸಮಾಂಗತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಉಭಯಪಾಶ್ರ್ವಸಮಾಂಗತೆಯೂ ಇರಬಹುದು(ಉದಾ:ಟೀರೊಪೆಟಲಮ್). ಹೂಗಳಿಗೆ ಉಪಪತ್ರಗಳು, 4 ಪುಷ್ಪ ಪತ್ರಗಳು, 4 ದಳಗಳು, 4 [[ಕೇಸರ]]ಗಳು ಮತ್ತು 2 ಕಾರ್ಪೆಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಉಚ್ಚಸ್ಥಾನದ ಅಂಡಾಶಯ ಇವೆ. ಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳು ಬಿಡಿಬಿಡಯಾಗಿವೆ. ಎಂಬ್ಲಿಂಜಿಯ ಎಂಬ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಂಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯ ಪತ್ರಗಳಿವೆ.
ದಳಗಳೂ ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿದ್ದು ಒಂದೊಂದರಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾ ಮತ್ತು ಲಿಂಬ್‍ಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಎಂಬ್ಲಿಂಜಿಯದಲ್ಲಿ ದಳಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯವು. ಸ್ಟೈಕ್ಸಿಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದದಲ್ಲಿ ದಳಗಳೇ ಇಲ್ಲ. ಕೇಸರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 6 ಇದ್ದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಉಳಿದೆರಡಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡವು. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಟೆಟ್ರಡೈನಮಸ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಪ್ಪಾರಿಸ್ ಗಿಡದಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕೇಸರಗಳಿವೆ. ದಳಗಳಿಗೂ ಕೇಸರಗಳಿಗೂ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಹೂವಿನ ಅಕ್ಷಭಾಗ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಕೊಳವೆಯಂತೆ ಬೆಳೆದಿರುವುದು ಕ್ಯಾಪರಿಡೇಸೀ ಕುಟುಂಬದ ವಿಶೇಷಲಕ್ಷಣ. ಹೀಗೆ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಕೊಳವೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಸರಗಳೂ ಅಂಡಾಶಯವೂ ಅಂಟಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಕೊಳವೆಗೆ ಗೈನ್ಯಾಂಡ್ರೋ ಫೋರ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೇಸರಗಳಿಗೂ ಅಂಡಾಶಯಕ್ಕೂ ನಡುವಿನಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಕೊಳವೆಯಂತೆ ಬೆಳೆದಿರುವುದುಂಟು. ಇದಕ್ಕೆ ಗೈನೋಫೋರ್ ಎಂದು ಹೆಸರು.
ಅಂಡಾಶಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೋಣೆಗಳೂ ಒಂದೊಂದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅಂಡಕಗಳೂ ಇವೆ. ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಅನಂತರ [[ಅಂಡಾಶಯ]]ದ ಒಳಗೋಡೆಯಿಂದ ಅಕ್ಷಭಾಗದೆಡೆಗೆ ಭಿತ್ತಿಗಳು ಬೆಳೆದು ಕೋಣೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಬಹುದು. ಫಲ ಸಂಪುಟ, ಸಿಲಿಕ್ವ ಇಲ್ಲವೆ ಬೆರೆ-ಮುಂತಾದ ಮಾದರಿಗಳದ್ದಾಗಿದೆ.
==ಪ್ರಕಾರಗಳು==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- valign=&quot;top&quot;

* ''ಅಕೋಮ್'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಅನಿಸೊಕಾಪ್ಪರಿಸ್'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಅಪೋಫಿಲಮ್''(1 ಜಾತಿ)
* ''ಬ್ಯಾಚ್‌ಮನ್ನಿಯಾ'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಬೆಲೆನ್ಸಿಟಾ'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಬೋರ್ತ್ವಿಕಿಯಾ'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಬೊಸ್ಸಿಯಾ'' (32 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಬುಚೋಲ್ಜಿಯಾ'' (2 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಕ್ಯಾಡಬಾ'' (29 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಕ್ಯಾಪರಿಸ್'' (225 ವಿಶೇಷ ಚಮಚ)
* ''ಕ್ಯಾಪರಿಕಾರ್ಡಿಸ್'' (3 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಕ್ಯಾಪರಿಡಾಸ್ಟ್ರಮ್'' (೨೨ ಜಾತಿ)
* ''ಕ್ಲಾಡೋಸ್ಟೆಮನ್'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಕ್ಲಿಯೊಸೆರಾಟಾ'' (೨ ಜಾತಿ)
* ''ಕ್ರೇಟೇವಾ'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಕ್ರೇಟಿವಾ'' (14 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಸೈನೋಫಲ್ಲಾ''
* ''ಡಿಪ್ಟರಿಜಿಯಂ''(1 ಜಾತಿ)
* ''ಧೋಫಾರಿಯಾ'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಯುವಾಡೆನಿಯಾ'' (3 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಫೋರ್ಚ್‌ಹ್ಯಾಮೇರಿಯಾ'' (13 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಹೈಪ್ಸೆಲ್ಯಾಂಡ್ರಾ'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ಮೇರುವಾ'' (16 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಮೋರಿಸೋನಿಯಾ'' (2 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ನಿಯೋಕ್ಯಾಲಿಪ್ಟ್ರೋಕ್ಯಾಲಿಕ್ಸ್'' (1 ಜಾತಿ)
* ''ನಿಯೋಥೊರೆಲಿಯಾ'' - ಬಗೆಹರಿಯದ
* ''ಓಷಿಯನೋಪಾಪೇರ್'' - ಬಗೆಹರಿಯದ
* ''ಪೊಡಾಂಡ್ರೊಜಿನ್'' (೧೩ ಜಾತಿ)
* ''ಪೊಯಿಲನೆಡೋರಾ'' (13 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಪುಸಿಯೋನಿಯಾ'' - ಬಗೆಹರಿಯದ
* ''ರಿಚಿಯಾ'' (13 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಸ್ಟೆರಿಫೋಮಾ'' (5 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಸ್ಟಿಕ್ಸಿಸ್'' (4 ವಿಶೇಷಣಗಳು)
* ''ಥಿಲಾಚಿಯಂ'' (೩ ಜಾತಿ)
|}&lt;ref name = TPL&gt;[http://www.theplantlist.org/ The Plant List ''p.p.max'']&lt;/ref&gt;
==ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ==
ಕೆಪ್ಪಾರಿಡೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಈ ರೀತಿ ಇದೆ-
* ಕೆಪ್ಪಾರಿಸ್ ಏಫಿಲ-ಇದರ [[ತೊಗಟೆ]]ಯ [[ಕಷಾಯ]]ವನ್ನು [[ಸಂಧಿವಾತ]], [[ಕೆಮ್ಮು]] ಮುಂತಾದ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. 
* ಕ್ರಟೇವ ರಿಲಿಜಿಯೋಸ-ಎಲೆಗಳು ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕ, [[ಬೇರು]] ಮತ್ತು ತೊಗಟೆಗಳಿಗೆ ವಿರೇಚಕ ಗುಣ ಇದೆ. 
* ಗೈನಾಂಡ್ರಾಪ್ರ್ಸಿಸ್ ಪೆಂಟಫಿಲ-ಬೀಜ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಜೀರ್ಣಕಾರಿಗಳಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಾಸುವೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಬಳಸುವುದಿದೆ. ಈ ಗಿಡದ ಕೆಲವು ಬಗೆಗಳು ಉದ್ಯಾನಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. 
==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು==
* [http://www.kew.org/science/tropamerica/neotropikey/families/Capparaceae.htm Capparaceae, in Neotropikey] 
* [http://sweetgum.nybg.org/osa/family_list.php?Where=DetFiledAsFamilyLocal+=+'Capparaceae'+AND+ColProjectsLocal_tab+has+'Plants+of+the+Osa+Peninsula,+Costa+Rica'&amp;LimitPerPage=MAX_QUERY_RECORDS Capparaceae, in Flowering Plants of the Osa Peninsula, Costa Rica.] 
* [https://web.archive.org/web/20060827055138/http://www.botany.hawaii.edu/faculty/carr/cappar.htm Photos at University of Hawaii site]
* [https://web.archive.org/web/20061101100756/http://delta-intkey.com/angio/www/capparid.htm Capparaceae, as Capparidaceae] in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards). 
* [http://www.flowersinisrael.com/FamCapparaceae.html Family Capparaceae flowers in Israel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226165122/http://flowersinisrael.com/FamCapparaceae.html |date=2008-12-26 }}
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==

[[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳು]]</text>
      <sha1>ez27ryj96cyt4kf25tvvk4ebaw7x6ag</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಕ್ಯಾಮಿಡೋರಿಯ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179206</id>
    <revision>
      <id>1374153</id>
      <timestamp>2026-05-26T09:59:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <comment>ಹೊಸ ಲೇಖನ</comment>
      <origin>1374153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21424" sha1="lqj9owmf2w9deuwk09dcp5poik20d9p" xml:space="preserve">{{Automatic taxobox
|image = Chamaedorea costaricana.jpg
|image_caption = ''[[Chamaedorea costaricana]]''
|display_parents = 2
|taxon = Chamaedorea
|authority = [[Carl Ludwig Willdenow|Willd.]]&lt;ref name=&quot;GRIN&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?2373 |title=Genus: ''Chamaedorea'' Willd. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2007-10-05 |access-date=2011-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529203611/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?2373 |archive-date=2010-05-29 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|subdivision_ranks = Species
|subdivision = See text
|synonyms = ''Anothea'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; [[Validly published name|nom. inval.]]&lt;br /&gt;
''Cladandra'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Collinia'' &lt;small&gt;(Liebm.) Liebm. ex Oerst.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Dasystachys'' &lt;small&gt;Oerst.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Discoma'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Docanthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Eleutheropetalum'' &lt;small&gt;H.Wendl.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Eucheila'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Kinetostigma'' &lt;small&gt;Dammer&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Kunthea'' &lt;small&gt;Humb. &amp; Bonpl.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Legnea'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Lobia'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Lophothele'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Mauranthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Meiota'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Migandra'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Morenia'' &lt;small&gt;Ruiz &amp; Pav.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Neanthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Nunnezharia'' &lt;small&gt;Ruiz &amp; Pav.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Nunnezia'' &lt;small&gt;Willd.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Omanthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Paranthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Platythea'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Spathoscaphe'' &lt;small&gt;Oerst.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Stachyophorbe'' &lt;small&gt;(Liebm. ex Mart.) Liebm.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Stephanostachys'' &lt;small&gt;(Klotzsch) Klotzsch ex O.E.Schulz&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;GRIN&quot;/&gt;
}}
'''ಕ್ಯಾಮಿಡೋರಿಯ''' ಅಥವಾ''''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ''''' ಎಂಬುದು ಪಾಮ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ( ಅರೆಕೇಸಿ ) ಸೇರಿದ 221 ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಕುಲವಾಗಿದೆ . ಈ ಕುಲದ ಜಾತಿಗಳು ಅಮೇರಿಕನ್ ಮೂಲದವು, ಮೆಕ್ಸಿಕೋದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಬೊಲಿವಿಯಾವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. &lt;ref name=kew&gt;Royal Botanic Gardens, Kew, palms checklist: [http://apps.kew.org/wcsp/qsearch.do?plantName=Chamaedorea&amp;page=quickSearch ''Chamaedorea'']&lt;/ref&gt;&lt;ref name=rhs&gt;Huxley, A., ed. (1992). ''New RHS Dictionary of Gardening''. Macmillan {{ISBN|0-333-47494-5}}.&lt;/ref&gt;
--ಲಕ್ಷಣಗಳು== 
ಎಲ್ಲವೂ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮೆದುವಾದ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಪ್ರಕೃತಿಯ ಪೊದೆಗಳು; ಹಸಿರಾದ, ಮೆದುವಾದ ಮತ್ತು ಗೆಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಒಂಟಿ ಇಲ್ಲವೆ ಗುಂಪಾಗಿರುವ ಕಾಂಡಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ಕಾಂಡದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಗರಿರೂಪದ (ಪಿನೇಟ್) ಎಲೆಗಳು ಕಿರೀಟದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳು ಈ ಗರಿಗಳ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಿಂದ ಹೊರಬಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾಮಿಡೋರಿಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುಂಪಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮತ್ತು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಸ್ಯಗಳು ಎಂದು ಎರಡು ಬಗೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.
ಅವು ಚಿಕ್ಕದಾದ, ನಿರಾಯುಧ [[ತಾಳೆಮರ|ತಾಳೆ]] ಮರಗಳಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ಸಿ. ಕೋಸ್ಟಾರಿಕಾನಾ . ಸಿ. ಮಿನಿಮಾದ'' ಎಲೆಯ ಬ್ಲೇಡ್ ಕೇವಲ ಹದಿನೈದು ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ, ಇದು ಎಲ್ಲಾ ತಾಳೆ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಪ್ರೌಢ ಎಲೆಯಾಗಿದೆ).  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ'' ಕುಲದ ತಾಳೆ ಮರಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ಯಾನ್ ಪ್ಯಾಬ್ಲೊ ಕೇನ್ ಅಥವಾ ಸ್ನೇಕ್ ಕೇನ್ ಅನ್ನು ವಿಷ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಮತ್ತು ಗಿರಣಿಗಳನ್ನು ಮರಾಜ ಅಥವಾ ಮೊಲಿನಿಲ್ಲೊ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತಾಳೆ ಮರದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

== ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ==
ಅವು ಅಮೆರಿಕದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮತ್ತು ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿವೆ . [ &lt;ref name=&quot;kew&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;rhs&quot; /&gt; ಅವು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳ ಅಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭೂಗತ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಡಿ, ಕ್ಲೋನಲ್ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ &lt;ref name=&quot;kew&quot; /&gt;

== ವಿವರಣೆ ==
30 ಸೆಂ.ಮೀ ನಿಂದ 6 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಸಣ್ಣ ತಾಳೆ ಮರಗಳು, ಕಬ್ಬಿನಂತೆಯೇ ತೆಳುವಾದ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ . ಎಲೆಗಳು ಪಿನ್ನೇಟ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ ( ವಿರಳವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ), ಒಂದರಿಂದ ಹಲವಾರು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ . ಹೂವುಗಳು ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಡೈಯೋಸಿಯಸ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ , ಅಂದರೆ ಗಂಡು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಮಾದರಿಗಳು ಇವೆ. ಹಣ್ಣು ಕಿತ್ತಳೆ ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಡ್ರೂಪ್ ಆಗಿದ್ದು , 0.5 ರಿಂದ 2 ಸೆಂ.ಮೀ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾತಿಯೆಂದರೆ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಮತ್ತು ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾದ ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಎಲೆಗನ್ಸ್'' , ಇದು ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಮನೆ ಗಿಡವಾಗಿದೆ . ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರಭೇದವೆಂದರೆ ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸೀಫ್ರಿಜಿ'' (ಬಿದಿರು). [ಕೊನೆಯ ವಾಕ್ಯವು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಬೇರೆ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದ ಒಂದು ತುಣುಕು: &quot;ಬೆಲ್ಲ&quot; ಮತ್ತು ಬಟ್ಟಿ ಇಳಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ಪಿರಿಟ್ (ಅರ್ಯಾಕ್).]

== ವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ ==
ಈ ಕುಲವನ್ನು ಕಾರ್ಲ್ ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಿಲ್ಡೆನೋ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ''ಸ್ಪೀಷೀಸ್ ಪ್ಲಾಂಟರಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಡಿಟಿಯೊ ಕ್ವಾರ್ಟಾ'' 4(2): 638, 800. 1806. 

; ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
:

'''''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ''''' : ಗ್ರೀಕ್ ಪದಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು: χαμαί ( ''ಚಮೈ'' ), ಅಂದರೆ &quot;ನೆಲದ ಮೇಲೆ&quot;, ಮತ್ತು δωρεά ( ''ಡೋರಿಯಾ'' ), ಅಂದರೆ &quot;ಉಡುಗೊರೆ&quot;, ಸಸ್ಯಗಳ ಕಡಿಮೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದಾದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=esMPU5DHEGgC |title=CRC World Dictionary of Plant Names |volume=I A-C |first=Umberto |last=Quattrocchi |publisher=CRC Press |year=2000 |isbn=978-0-8493-2675-2 |page=495}}&lt;/ref&gt;

== ಪ್ರಭೇದಗಳು ==
ಗುಂಪುಕಾಂಡವುಳ್ಳ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಕ್ಯಾ.ಎರುಂಪೆನ್ಸ್, ಕ್ಯಾ.ಸೈಪ್ರಿಟ್ಜಿಯೈ, ಕ್ಯಾ.ಸ್ಟೊಲೋನಿಫೆರ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾ. ಡೆಸ್‍ಮಿನಕಾಯ್ಡಸ್. ಕ್ಯಾಮಿಡೋರಿಯ ಅರ್ಮೆನ್‍ಬರ್ಜಿಯಾನ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾ. ಗ್ಲಾಯ್ಸಿಫೋಲಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಒಂಟಿ ಕಾಂಡವುಳ್ಳವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು.
[[//es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Chamaedorea_ernesti_augustii_02.jpg|link=https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Chamaedorea_ernesti_augustii_02.jpg|thumb|''ಸಿ. ಅರ್ನೆಸ್ಟಿ-ಆಗಸ್ಟಿ'' .]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಅಡ್ಸೆಂಡೆನ್ಸ್'' (ಡ್ಯಾಮರ್) ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಅಲೆನಿ'' L.H.ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಆಲ್ಟರ್ನಾನ್ಸ್'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಅಮಾಬಿಲಿಸ್'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಡ್ಯಾಮರ್
* ''ಚಮೈಡೋರಿಯಾ ಅನಿಮೋಫಿಲಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಅಂಗುಸ್ಟಿಸೆಕ್ಟಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಅರೆನ್‌ಬರ್ಗಿಯಾನಾ'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಅಟ್ರೋವೈರೆನ್ಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಬೆಂಜೀ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಬೈಂಡರಿ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಬ್ರಾಕಿಕ್ಲಾಡಾ'' ಹೆಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಬ್ರಾಕಿಪೋಡಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಕಾರ್ಚೆನ್ಸಿಸ್'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಲೋ-ಮಾಂಟಿ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕ್ಯಾಟರಾಕ್ಟರಮ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕ್ರಿಸ್ಟಿನೇ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಕೊರಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್ ಮತ್ತು NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಕೋಸ್ಟಾರಿಕಾನಾ'' ಓರ್ಸ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಕ್ರೂಸೆನ್ಸಿಸ್'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಡ್ಯಾಮೆರಿಯಾನಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಡೆಕೆರಿಯಾನಾ'' ( ಕ್ಲೋಟ್ಜ್ಚ್ ) ಹೆಮ್ಸಲ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಡೆನೆವರ್ಸಿಯಾನಾ'' ಗ್ರೇಯುಮ್ ಮತ್ತು ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಎಲಾಟಿಯರ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಎಲೆಗನ್ಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಎರ್ನೆಸ್ಟಿ-ಆಗಸ್ಟಿ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಫಾಲ್ಸಿಫೆರಾ'' ಎಚ್.ಇ.ಮೂರ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಫೊವೆಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಫ್ರ್ಯಾಕ್ಟಿಫ್ಲೆಕ್ಸಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಫ್ರಾಗ್ರಾನ್ಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಫ್ರಾಂಡೋಸಾ'' ಹೋಡೆಲ್, ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್ &amp; ಝುನಿಗಾ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಜಿಯೋನೊಮಿಫಾರ್ಮಿಸ್'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಗ್ಲಾಸಿಫೋಲಿಯಾ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಗ್ರಾಮಿನಿಫೋಲಿಯಾ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಗುಂಥೇರಿಯಾನಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಹೊಡೆಲಿ'' ಗ್ರೇಯಂ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಹೂಪೆರಿಯಾನ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಇಬಾರೆ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಇನ್ಕ್ರುಸ್ಟಾಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್, ಜಿ.ಹೆರೆರಾ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಕ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕೀಲೆರೋರಮ್'' ಹೊಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಕ್ಲೋಟ್ಜ್ಶಿಯಾನಾ'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲ್ಯಾಟಿಸೆಕ್ಟಾ'' (ಹೆಮೂರ್) ಎಎಚ್‌ಜೆಂಟ್ರಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಲೆಹ್ಮನ್ನಿ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲೈಬ್ಮನ್ನಿ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲೀನಿಯರಿಸ್'' (ರುಯಿಜ್ &amp; ಪಾವ್.) ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲುಸಿಡಿಫ್ರಾನ್ಸ್'' ಎಲ್ಎಚ್ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಮ್ಯಾಕ್ರೋಸ್ಪ್ಯಾಡಿಕ್ಸ್'' ಓರ್ಸ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಮಾಟೆ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಮೆಟಾಲಿಕಾ'' O.F.ಕುಕ್ ಎಕ್ಸ್ HEMoore
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಮೈಕ್ರೋಫಿಲ್ಲಾ'' ಹೆಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಮಡೋರಿಯಾ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಪಾಡಿಕ್ಸ್'' ಬುರೆಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಮೊಲಿನಿಯಾನಾ'' ಹೊಡೆಲ್, ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್ &amp; ಝುನಿಗಾ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಮುರಿಯೆನ್ಸಿಸ್'' ಗಲೇನೊ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ನೇಷನ್ಸ್ಸಿಯಾನಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ನ್ಯೂರೋಕ್ಲಾಮಿಸ್'' ಬುರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ನುಬಿಯಮ್'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೀಯರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಆಬ್ಲೋಂಗಟಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಓರಿಯೊಫಿಲಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪ್ಯಾಚೆಕೋನಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಪಾಲ್ಮೆರಿಯಾನಾ'' ಹೊಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಾರ್ವಿಫೋಲಿಯಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಾರ್ವಿಸೆಕ್ಟಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪೌಸಿಫ್ಲೋರಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪೆಡುನ್‌ಕ್ಯುಲಾಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಿನ್ನಾಟಿಫ್ರಾನ್ಸ್'' ( ಜಾಕ್. ) ಓರ್ಸ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪಿಸ್ಸಿಫೋಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್ , ಜಿ.ಹೆರೆರಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಕಾಂಟೆ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪಿತ್ತೇರಿ'' ಎಲ್.ಎಚ್.ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪ್ಲುಮೋಸಾ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪೊಚುಟ್ಲೆನ್ಸಿಸ್'' ಲೈಬ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪಾಂಡೆರೋಸಾ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪುಮಿಲಾ'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಡ್ಯಾಮರ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಿಗ್ಮಿಯಾ'' ಎಚ್.ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕ್ವೆರೋನಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ರಾಡಿಕಲಿಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ರಿಕರ್ವಾಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ರೈಜೋಮಾಟೋಸಾ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರಿಕಾರ್ಡೊಯ್'' ಆರ್.ಬರ್ನಾಲ್, ಗಲೇನೊ ಮತ್ತು ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರಿಗಿಡಾ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಡ್ಯಾಮರ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರಾಬರ್ಟಿ'' ಹೊಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ರೋಜಾಸಿಯಾನಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ರೋಸಿಬೆಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್, ಜಿ.ಹೆರೆರಾ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಕಾಂಟೆ
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರೋಸ್ಟೆನಿಯೊರಮ್'' ಹೊಡೆಲ್, ಜಿ.ಹೆರೆರಾ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಕಾಂಟೆ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸಾರ್ಟೋರಿ'' ಲೀಬ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸ್ಚೆರಿ'' ಎಲ್‌ಎಚ್‌ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸ್ಕೀಡಿಯಾನಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಕಿಪ್ಪಿ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸೀಫ್ರಿಜಿ'' ಬುರೆಟ್ - ಬಿದಿರು ಪಾಮ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸೆಲ್ವೆ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸರ್ಪೆನ್ಸ್'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸಿಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಕಟ್ಚಿ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸ್ಮಿಥಿ'' ಎಎಚ್‌ಜೆಂಟ್ರಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಟೆನೋಕಾರ್ಪಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಟೊಲೊನಿಫೆರಾ'' ಹೆಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಹುಕ್.ಎಫ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸಬ್ಜೆಕ್ಟಿಫೋಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಟೆನೆರಿಮಾ'' ಬರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಟೆಪೆಜಿಲೋಟೆ'' ಲೀಬ್ಮ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಟುರ್ಕ್‌ಹೈಮಿ'' (ಡ್ಯಾಮರ್) ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಉಂಡ್ಲಾಟಿಫೋಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ವೆರಾಪಾಜೆನ್ಸಿಸ್'' ಹೊಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ವೆರೆಕುಂಡ'' ಗ್ರೇಯುಮ್ ಮತ್ತು ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ'' ಹೊಡೆಲ್ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಮಡೋರಿಯಾ ವಲ್ಗಟಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೀಯರ್ಮ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ವಾರ್ಸೆವಿಕ್ಜಿ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ವೈಟ್‌ಲಾಕಿಯಾನಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ವುಡ್ಸೋನಿಯಾನ'' ಎಲ್ಹೆಚ್ ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಝಮೊರೆ'' ಹೋಡೆಲ್
|}
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==</text>
      <sha1>lqj9owmf2w9deuwk09dcp5poik20d9p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1374154</id>
      <parentid>1374153</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T10:02:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1374154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21167" sha1="fuv7xvz7cdg9qtlw88pmg16a4bpwt88" xml:space="preserve">{{Automatic taxobox
|image = Chamaedorea costaricana.jpg
|image_caption = ''[[Chamaedorea costaricana]]''
|display_parents = 2
|taxon = Chamaedorea
|authority = [[Carl Ludwig Willdenow|Willd.]]&lt;ref name=&quot;GRIN&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?2373 |title=Genus: ''Chamaedorea'' Willd. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2007-10-05 |access-date=2011-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529203611/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?2373 |archive-date=2010-05-29 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|subdivision_ranks = Species
|subdivision = See text
|synonyms = ''Anothea'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; [[Validly published name|nom. inval.]]&lt;br /&gt;
''Cladandra'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Collinia'' &lt;small&gt;(Liebm.) Liebm. ex Oerst.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Dasystachys'' &lt;small&gt;Oerst.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Discoma'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Docanthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Eleutheropetalum'' &lt;small&gt;H.Wendl.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Eucheila'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Kinetostigma'' &lt;small&gt;Dammer&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Kunthea'' &lt;small&gt;Humb. &amp; Bonpl.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Legnea'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Lobia'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Lophothele'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Mauranthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Meiota'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Migandra'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Morenia'' &lt;small&gt;Ruiz &amp; Pav.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Neanthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Nunnezharia'' &lt;small&gt;Ruiz &amp; Pav.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Nunnezia'' &lt;small&gt;Willd.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Omanthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Paranthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Platythea'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Spathoscaphe'' &lt;small&gt;Oerst.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Stachyophorbe'' &lt;small&gt;(Liebm. ex Mart.) Liebm.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Stephanostachys'' &lt;small&gt;(Klotzsch) Klotzsch ex O.E.Schulz&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;GRIN&quot;/&gt;
}}
'''ಕ್ಯಾಮಿಡೋರಿಯ''' ಅಥವಾ''''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ''''' ಎಂಬುದು ಪಾಮ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ( ಅರೆಕೇಸಿ ) ಸೇರಿದ 221 ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಕುಲವಾಗಿದೆ . ಈ ಕುಲದ ಜಾತಿಗಳು ಅಮೇರಿಕನ್ ಮೂಲದವು, [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]]ದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] ಮತ್ತು ಉತ್ತರ [[ಬೊಲಿವಿಯ|ಬೊಲಿವಿಯಾ]]ವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. &lt;ref name=kew&gt;Royal Botanic Gardens, Kew, palms checklist: [http://apps.kew.org/wcsp/qsearch.do?plantName=Chamaedorea&amp;page=quickSearch ''Chamaedorea'']&lt;/ref&gt;&lt;ref name=rhs&gt;Huxley, A., ed. (1992). ''New RHS Dictionary of Gardening''. Macmillan {{ISBN|0-333-47494-5}}.&lt;/ref&gt;
--ಲಕ್ಷಣಗಳು== 
ಎಲ್ಲವೂ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮೆದುವಾದ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಪ್ರಕೃತಿಯ ಪೊದೆಗಳು; ಹಸಿರಾದ, ಮೆದುವಾದ ಮತ್ತು ಗೆಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಒಂಟಿ ಇಲ್ಲವೆ ಗುಂಪಾಗಿರುವ ಕಾಂಡಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ಕಾಂಡದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಗರಿರೂಪದ (ಪಿನೇಟ್) ಎಲೆಗಳು ಕಿರೀಟದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳು ಈ ಗರಿಗಳ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಿಂದ ಹೊರಬಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾಮಿಡೋರಿಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುಂಪಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮತ್ತು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಸ್ಯಗಳು ಎಂದು ಎರಡು ಬಗೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.
ಅವು ಚಿಕ್ಕದಾದ, ನಿರಾಯುಧ [[ತಾಳೆಮರ|ತಾಳೆ]] ಮರಗಳಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ಸಿ. ಕೋಸ್ಟಾರಿಕಾನಾ . ಸಿ. ಮಿನಿಮಾದ'' ಎಲೆಯ ಬ್ಲೇಡ್ ಕೇವಲ ಹದಿನೈದು ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ, ಇದು ಎಲ್ಲಾ ತಾಳೆ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಪ್ರೌಢ ಎಲೆಯಾಗಿದೆ).  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ'' ಕುಲದ ತಾಳೆ ಮರಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ಯಾನ್ ಪ್ಯಾಬ್ಲೊ ಕೇನ್ ಅಥವಾ ಸ್ನೇಕ್ ಕೇನ್ ಅನ್ನು ವಿಷ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಮತ್ತು ಗಿರಣಿಗಳನ್ನು ಮರಾಜ ಅಥವಾ ಮೊಲಿನಿಲ್ಲೊ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತಾಳೆ ಮರದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

== ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ==
ಅವು ಅಮೆರಿಕದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮತ್ತು ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿವೆ . [ &lt;ref name=&quot;kew&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;rhs&quot; /&gt; ಅವು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳ ಅಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭೂಗತ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಡಿ, ಕ್ಲೋನಲ್ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ &lt;ref name=&quot;kew&quot; /&gt;

== ವಿವರಣೆ ==
30 ಸೆಂ.ಮೀ ನಿಂದ 6 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಸಣ್ಣ ತಾಳೆ ಮರಗಳು, ಕಬ್ಬಿನಂತೆಯೇ ತೆಳುವಾದ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ . ಎಲೆಗಳು ಪಿನ್ನೇಟ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ ( ವಿರಳವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ), ಒಂದರಿಂದ ಹಲವಾರು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ . ಹೂವುಗಳು ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಡೈಯೋಸಿಯಸ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ , ಅಂದರೆ ಗಂಡು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಮಾದರಿಗಳು ಇವೆ. ಹಣ್ಣು ಕಿತ್ತಳೆ ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಡ್ರೂಪ್ ಆಗಿದ್ದು , 0.5 ರಿಂದ 2 ಸೆಂ.ಮೀ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾತಿಯೆಂದರೆ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಮತ್ತು [[ಗ್ವಾಟೆಮಾಲ|ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ]]ದ ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಎಲೆಗನ್ಸ್'' , ಇದು [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಯುಗ]]ದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಮನೆ ಗಿಡವಾಗಿದೆ . ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರಭೇದವೆಂದರೆ ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸೀಫ್ರಿಜಿ'' (ಬಿದಿರು). 
== ವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ ==
ಈ ಕುಲವನ್ನು ಕಾರ್ಲ್ ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಿಲ್ಡೆನೋ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ''ಸ್ಪೀಷೀಸ್ ಪ್ಲಾಂಟರಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಡಿಟಿಯೊ ಕ್ವಾರ್ಟಾ'' 4(2): 638, 800. 1806. 

; ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
:

'''''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ''''' : ಗ್ರೀಕ್ ಪದಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು: χαμαί ( ''ಚಮೈ'' ), ಅಂದರೆ &quot;ನೆಲದ ಮೇಲೆ&quot;, ಮತ್ತು δωρεά ( ''ಡೋರಿಯಾ'' ), ಅಂದರೆ &quot;ಉಡುಗೊರೆ&quot;, ಸಸ್ಯಗಳ ಕಡಿಮೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದಾದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=esMPU5DHEGgC |title=CRC World Dictionary of Plant Names |volume=I A-C |first=Umberto |last=Quattrocchi |publisher=CRC Press |year=2000 |isbn=978-0-8493-2675-2 |page=495}}&lt;/ref&gt;

== ಪ್ರಭೇದಗಳು ==
ಗುಂಪುಕಾಂಡವುಳ್ಳ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಕ್ಯಾ.ಎರುಂಪೆನ್ಸ್, ಕ್ಯಾ.ಸೈಪ್ರಿಟ್ಜಿಯೈ, ಕ್ಯಾ.ಸ್ಟೊಲೋನಿಫೆರ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾ. ಡೆಸ್‍ಮಿನಕಾಯ್ಡಸ್. ಕ್ಯಾಮಿಡೋರಿಯ ಅರ್ಮೆನ್‍ಬರ್ಜಿಯಾನ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾ. ಗ್ಲಾಯ್ಸಿಫೋಲಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಒಂಟಿ ಕಾಂಡವುಳ್ಳವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು.
[[//es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Chamaedorea_ernesti_augustii_02.jpg|link=https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Chamaedorea_ernesti_augustii_02.jpg|thumb|''ಸಿ. ಅರ್ನೆಸ್ಟಿ-ಆಗಸ್ಟಿ'' .]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಅಡ್ಸೆಂಡೆನ್ಸ್'' (ಡ್ಯಾಮರ್) ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಅಲೆನಿ'' L.H.ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಆಲ್ಟರ್ನಾನ್ಸ್'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಅಮಾಬಿಲಿಸ್'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಡ್ಯಾಮರ್
* ''ಚಮೈಡೋರಿಯಾ ಅನಿಮೋಫಿಲಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಅಂಗುಸ್ಟಿಸೆಕ್ಟಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಅರೆನ್‌ಬರ್ಗಿಯಾನಾ'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಅಟ್ರೋವೈರೆನ್ಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಬೆಂಜೀ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಬೈಂಡರಿ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಬ್ರಾಕಿಕ್ಲಾಡಾ'' ಹೆಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಬ್ರಾಕಿಪೋಡಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಕಾರ್ಚೆನ್ಸಿಸ್'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಲೋ-ಮಾಂಟಿ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕ್ಯಾಟರಾಕ್ಟರಮ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕ್ರಿಸ್ಟಿನೇ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಕೊರಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್ ಮತ್ತು NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಕೋಸ್ಟಾರಿಕಾನಾ'' ಓರ್ಸ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಕ್ರೂಸೆನ್ಸಿಸ್'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಡ್ಯಾಮೆರಿಯಾನಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಡೆಕೆರಿಯಾನಾ'' ( ಕ್ಲೋಟ್ಜ್ಚ್ ) ಹೆಮ್ಸಲ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಡೆನೆವರ್ಸಿಯಾನಾ'' ಗ್ರೇಯುಮ್ ಮತ್ತು ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಎಲಾಟಿಯರ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಎಲೆಗನ್ಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಎರ್ನೆಸ್ಟಿ-ಆಗಸ್ಟಿ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಫಾಲ್ಸಿಫೆರಾ'' ಎಚ್.ಇ.ಮೂರ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಫೊವೆಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಫ್ರ್ಯಾಕ್ಟಿಫ್ಲೆಕ್ಸಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಫ್ರಾಗ್ರಾನ್ಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಫ್ರಾಂಡೋಸಾ'' ಹೋಡೆಲ್, ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್ &amp; ಝುನಿಗಾ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಜಿಯೋನೊಮಿಫಾರ್ಮಿಸ್'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಗ್ಲಾಸಿಫೋಲಿಯಾ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಗ್ರಾಮಿನಿಫೋಲಿಯಾ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಗುಂಥೇರಿಯಾನಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಹೊಡೆಲಿ'' ಗ್ರೇಯಂ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಹೂಪೆರಿಯಾನ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಇಬಾರೆ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಇನ್ಕ್ರುಸ್ಟಾಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್, ಜಿ.ಹೆರೆರಾ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಕ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕೀಲೆರೋರಮ್'' ಹೊಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಕ್ಲೋಟ್ಜ್ಶಿಯಾನಾ'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲ್ಯಾಟಿಸೆಕ್ಟಾ'' (ಹೆಮೂರ್) ಎಎಚ್‌ಜೆಂಟ್ರಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಲೆಹ್ಮನ್ನಿ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲೈಬ್ಮನ್ನಿ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲೀನಿಯರಿಸ್'' (ರುಯಿಜ್ &amp; ಪಾವ್.) ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲುಸಿಡಿಫ್ರಾನ್ಸ್'' ಎಲ್ಎಚ್ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಮ್ಯಾಕ್ರೋಸ್ಪ್ಯಾಡಿಕ್ಸ್'' ಓರ್ಸ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಮಾಟೆ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಮೆಟಾಲಿಕಾ'' O.F.ಕುಕ್ ಎಕ್ಸ್ HEMoore
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಮೈಕ್ರೋಫಿಲ್ಲಾ'' ಹೆಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಮಡೋರಿಯಾ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಪಾಡಿಕ್ಸ್'' ಬುರೆಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಮೊಲಿನಿಯಾನಾ'' ಹೊಡೆಲ್, ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್ &amp; ಝುನಿಗಾ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಮುರಿಯೆನ್ಸಿಸ್'' ಗಲೇನೊ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ನೇಷನ್ಸ್ಸಿಯಾನಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ನ್ಯೂರೋಕ್ಲಾಮಿಸ್'' ಬುರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ನುಬಿಯಮ್'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೀಯರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಆಬ್ಲೋಂಗಟಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಓರಿಯೊಫಿಲಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪ್ಯಾಚೆಕೋನಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಪಾಲ್ಮೆರಿಯಾನಾ'' ಹೊಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಾರ್ವಿಫೋಲಿಯಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಾರ್ವಿಸೆಕ್ಟಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪೌಸಿಫ್ಲೋರಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪೆಡುನ್‌ಕ್ಯುಲಾಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಿನ್ನಾಟಿಫ್ರಾನ್ಸ್'' ( ಜಾಕ್. ) ಓರ್ಸ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪಿಸ್ಸಿಫೋಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್ , ಜಿ.ಹೆರೆರಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಕಾಂಟೆ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪಿತ್ತೇರಿ'' ಎಲ್.ಎಚ್.ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪ್ಲುಮೋಸಾ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪೊಚುಟ್ಲೆನ್ಸಿಸ್'' ಲೈಬ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪಾಂಡೆರೋಸಾ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪುಮಿಲಾ'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಡ್ಯಾಮರ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಿಗ್ಮಿಯಾ'' ಎಚ್.ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕ್ವೆರೋನಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ರಾಡಿಕಲಿಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ರಿಕರ್ವಾಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ರೈಜೋಮಾಟೋಸಾ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರಿಕಾರ್ಡೊಯ್'' ಆರ್.ಬರ್ನಾಲ್, ಗಲೇನೊ ಮತ್ತು ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರಿಗಿಡಾ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಡ್ಯಾಮರ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರಾಬರ್ಟಿ'' ಹೊಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ರೋಜಾಸಿಯಾನಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ರೋಸಿಬೆಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್, ಜಿ.ಹೆರೆರಾ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಕಾಂಟೆ
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರೋಸ್ಟೆನಿಯೊರಮ್'' ಹೊಡೆಲ್, ಜಿ.ಹೆರೆರಾ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಕಾಂಟೆ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸಾರ್ಟೋರಿ'' ಲೀಬ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸ್ಚೆರಿ'' ಎಲ್‌ಎಚ್‌ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸ್ಕೀಡಿಯಾನಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಕಿಪ್ಪಿ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸೀಫ್ರಿಜಿ'' ಬುರೆಟ್ - ಬಿದಿರು ಪಾಮ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸೆಲ್ವೆ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸರ್ಪೆನ್ಸ್'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸಿಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಕಟ್ಚಿ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸ್ಮಿಥಿ'' ಎಎಚ್‌ಜೆಂಟ್ರಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಟೆನೋಕಾರ್ಪಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಟೊಲೊನಿಫೆರಾ'' ಹೆಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಹುಕ್.ಎಫ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸಬ್ಜೆಕ್ಟಿಫೋಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಟೆನೆರಿಮಾ'' ಬರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಟೆಪೆಜಿಲೋಟೆ'' ಲೀಬ್ಮ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಟುರ್ಕ್‌ಹೈಮಿ'' (ಡ್ಯಾಮರ್) ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಉಂಡ್ಲಾಟಿಫೋಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ವೆರಾಪಾಜೆನ್ಸಿಸ್'' ಹೊಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ವೆರೆಕುಂಡ'' ಗ್ರೇಯುಮ್ ಮತ್ತು ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ'' ಹೊಡೆಲ್ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಮಡೋರಿಯಾ ವಲ್ಗಟಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೀಯರ್ಮ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ವಾರ್ಸೆವಿಕ್ಜಿ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ವೈಟ್‌ಲಾಕಿಯಾನಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ವುಡ್ಸೋನಿಯಾನ'' ಎಲ್ಹೆಚ್ ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಝಮೊರೆ'' ಹೋಡೆಲ್
|}
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==</text>
      <sha1>fuv7xvz7cdg9qtlw88pmg16a4bpwt88</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1374155</id>
      <parentid>1374154</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T10:04:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1374155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21575" sha1="6k3ls17foboz3n01ea9m3pbxzkbty5z" xml:space="preserve">{{Automatic taxobox
|image = Chamaedorea costaricana.jpg
|image_caption = ''[[Chamaedorea costaricana]]''
|display_parents = 2
|taxon = Chamaedorea
|authority = [[Carl Ludwig Willdenow|Willd.]]&lt;ref name=&quot;GRIN&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?2373 |title=Genus: ''Chamaedorea'' Willd. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2007-10-05 |access-date=2011-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529203611/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?2373 |archive-date=2010-05-29 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|subdivision_ranks = Species
|subdivision = See text
|synonyms = ''Anothea'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; [[Validly published name|nom. inval.]]&lt;br /&gt;
''Cladandra'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Collinia'' &lt;small&gt;(Liebm.) Liebm. ex Oerst.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Dasystachys'' &lt;small&gt;Oerst.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Discoma'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Docanthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Eleutheropetalum'' &lt;small&gt;H.Wendl.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Eucheila'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Kinetostigma'' &lt;small&gt;Dammer&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Kunthea'' &lt;small&gt;Humb. &amp; Bonpl.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Legnea'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Lobia'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Lophothele'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Mauranthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Meiota'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Migandra'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Morenia'' &lt;small&gt;Ruiz &amp; Pav.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Neanthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Nunnezharia'' &lt;small&gt;Ruiz &amp; Pav.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Nunnezia'' &lt;small&gt;Willd.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Omanthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Paranthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Platythea'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Spathoscaphe'' &lt;small&gt;Oerst.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Stachyophorbe'' &lt;small&gt;(Liebm. ex Mart.) Liebm.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Stephanostachys'' &lt;small&gt;(Klotzsch) Klotzsch ex O.E.Schulz&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;GRIN&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?2373 |title=Genus: ''Chamaedorea'' Willd. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2007-10-05 |access-date=2011-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529203611/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?2373 |archive-date=2010-05-29 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
}}
'''ಕ್ಯಾಮಿಡೋರಿಯ''' ಅಥವಾ''''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ''''' ಎಂಬುದು ಪಾಮ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ( ಅರೆಕೇಸಿ ) ಸೇರಿದ 221 ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಕುಲವಾಗಿದೆ . ಈ ಕುಲದ ಜಾತಿಗಳು ಅಮೇರಿಕನ್ ಮೂಲದವು, [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]]ದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] ಮತ್ತು ಉತ್ತರ [[ಬೊಲಿವಿಯ|ಬೊಲಿವಿಯಾ]]ವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. &lt;ref name=kew&gt;Royal Botanic Gardens, Kew, palms checklist: [http://apps.kew.org/wcsp/qsearch.do?plantName=Chamaedorea&amp;page=quickSearch ''Chamaedorea'']&lt;/ref&gt;&lt;ref name=rhs&gt;Huxley, A., ed. (1992). ''New RHS Dictionary of Gardening''. Macmillan {{ISBN|0-333-47494-5}}.&lt;/ref&gt;
--ಲಕ್ಷಣಗಳು== 
ಎಲ್ಲವೂ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮೆದುವಾದ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಪ್ರಕೃತಿಯ ಪೊದೆಗಳು; ಹಸಿರಾದ, ಮೆದುವಾದ ಮತ್ತು ಗೆಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಒಂಟಿ ಇಲ್ಲವೆ ಗುಂಪಾಗಿರುವ ಕಾಂಡಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ಕಾಂಡದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಗರಿರೂಪದ (ಪಿನೇಟ್) ಎಲೆಗಳು ಕಿರೀಟದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳು ಈ ಗರಿಗಳ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಿಂದ ಹೊರಬಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾಮಿಡೋರಿಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುಂಪಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮತ್ತು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಸ್ಯಗಳು ಎಂದು ಎರಡು ಬಗೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.
ಅವು ಚಿಕ್ಕದಾದ, ನಿರಾಯುಧ [[ತಾಳೆಮರ|ತಾಳೆ]] ಮರಗಳಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ಸಿ. ಕೋಸ್ಟಾರಿಕಾನಾ . ಸಿ. ಮಿನಿಮಾದ'' ಎಲೆಯ ಬ್ಲೇಡ್ ಕೇವಲ ಹದಿನೈದು ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ, ಇದು ಎಲ್ಲಾ ತಾಳೆ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಪ್ರೌಢ ಎಲೆಯಾಗಿದೆ).  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ'' ಕುಲದ ತಾಳೆ ಮರಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ಯಾನ್ ಪ್ಯಾಬ್ಲೊ ಕೇನ್ ಅಥವಾ ಸ್ನೇಕ್ ಕೇನ್ ಅನ್ನು ವಿಷ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಮತ್ತು ಗಿರಣಿಗಳನ್ನು ಮರಾಜ ಅಥವಾ ಮೊಲಿನಿಲ್ಲೊ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತಾಳೆ ಮರದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

== ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ==
ಅವು ಅಮೆರಿಕದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮತ್ತು ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿವೆ . [ &lt;ref name=&quot;kew&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;rhs&quot; /&gt; ಅವು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳ ಅಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭೂಗತ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಡಿ, ಕ್ಲೋನಲ್ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ &lt;ref name=&quot;kew&quot; /&gt;

== ವಿವರಣೆ ==
30 ಸೆಂ.ಮೀ ನಿಂದ 6 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಸಣ್ಣ ತಾಳೆ ಮರಗಳು, ಕಬ್ಬಿನಂತೆಯೇ ತೆಳುವಾದ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ . ಎಲೆಗಳು ಪಿನ್ನೇಟ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ ( ವಿರಳವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ), ಒಂದರಿಂದ ಹಲವಾರು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ . ಹೂವುಗಳು ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಡೈಯೋಸಿಯಸ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ , ಅಂದರೆ ಗಂಡು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಮಾದರಿಗಳು ಇವೆ. ಹಣ್ಣು ಕಿತ್ತಳೆ ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಡ್ರೂಪ್ ಆಗಿದ್ದು , 0.5 ರಿಂದ 2 ಸೆಂ.ಮೀ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾತಿಯೆಂದರೆ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಮತ್ತು [[ಗ್ವಾಟೆಮಾಲ|ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ]]ದ ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಎಲೆಗನ್ಸ್'' , ಇದು [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಯುಗ]]ದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಮನೆ ಗಿಡವಾಗಿದೆ . ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರಭೇದವೆಂದರೆ ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸೀಫ್ರಿಜಿ'' (ಬಿದಿರು). 
== ವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ ==
ಈ ಕುಲವನ್ನು ಕಾರ್ಲ್ ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಿಲ್ಡೆನೋ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ''ಸ್ಪೀಷೀಸ್ ಪ್ಲಾಂಟರಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಡಿಟಿಯೊ ಕ್ವಾರ್ಟಾ'' 4(2): 638, 800. 1806. 

; ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
:

'''''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ''''' : ಗ್ರೀಕ್ ಪದಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು: χαμαί ( ''ಚಮೈ'' ), ಅಂದರೆ &quot;ನೆಲದ ಮೇಲೆ&quot;, ಮತ್ತು δωρεά ( ''ಡೋರಿಯಾ'' ), ಅಂದರೆ &quot;ಉಡುಗೊರೆ&quot;, ಸಸ್ಯಗಳ ಕಡಿಮೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದಾದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=esMPU5DHEGgC |title=CRC World Dictionary of Plant Names |volume=I A-C |first=Umberto |last=Quattrocchi |publisher=CRC Press |year=2000 |isbn=978-0-8493-2675-2 |page=495}}&lt;/ref&gt;

== ಪ್ರಭೇದಗಳು ==
ಗುಂಪುಕಾಂಡವುಳ್ಳ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಕ್ಯಾ.ಎರುಂಪೆನ್ಸ್, ಕ್ಯಾ.ಸೈಪ್ರಿಟ್ಜಿಯೈ, ಕ್ಯಾ.ಸ್ಟೊಲೋನಿಫೆರ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾ. ಡೆಸ್‍ಮಿನಕಾಯ್ಡಸ್. ಕ್ಯಾಮಿಡೋರಿಯ ಅರ್ಮೆನ್‍ಬರ್ಜಿಯಾನ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾ. ಗ್ಲಾಯ್ಸಿಫೋಲಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಒಂಟಿ ಕಾಂಡವುಳ್ಳವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು.
[[//es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Chamaedorea_ernesti_augustii_02.jpg|link=https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Chamaedorea_ernesti_augustii_02.jpg|thumb|''ಸಿ. ಅರ್ನೆಸ್ಟಿ-ಆಗಸ್ಟಿ'' .]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಅಡ್ಸೆಂಡೆನ್ಸ್'' (ಡ್ಯಾಮರ್) ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಅಲೆನಿ'' L.H.ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಆಲ್ಟರ್ನಾನ್ಸ್'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಅಮಾಬಿಲಿಸ್'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಡ್ಯಾಮರ್
* ''ಚಮೈಡೋರಿಯಾ ಅನಿಮೋಫಿಲಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಅಂಗುಸ್ಟಿಸೆಕ್ಟಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಅರೆನ್‌ಬರ್ಗಿಯಾನಾ'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಅಟ್ರೋವೈರೆನ್ಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಬೆಂಜೀ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಬೈಂಡರಿ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಬ್ರಾಕಿಕ್ಲಾಡಾ'' ಹೆಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಬ್ರಾಕಿಪೋಡಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಕಾರ್ಚೆನ್ಸಿಸ್'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಲೋ-ಮಾಂಟಿ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕ್ಯಾಟರಾಕ್ಟರಮ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕ್ರಿಸ್ಟಿನೇ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಕೊರಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್ ಮತ್ತು NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಕೋಸ್ಟಾರಿಕಾನಾ'' ಓರ್ಸ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಕ್ರೂಸೆನ್ಸಿಸ್'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಡ್ಯಾಮೆರಿಯಾನಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಡೆಕೆರಿಯಾನಾ'' ( ಕ್ಲೋಟ್ಜ್ಚ್ ) ಹೆಮ್ಸಲ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಡೆನೆವರ್ಸಿಯಾನಾ'' ಗ್ರೇಯುಮ್ ಮತ್ತು ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಎಲಾಟಿಯರ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಎಲೆಗನ್ಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಎರ್ನೆಸ್ಟಿ-ಆಗಸ್ಟಿ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಫಾಲ್ಸಿಫೆರಾ'' ಎಚ್.ಇ.ಮೂರ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಫೊವೆಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಫ್ರ್ಯಾಕ್ಟಿಫ್ಲೆಕ್ಸಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಫ್ರಾಗ್ರಾನ್ಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಫ್ರಾಂಡೋಸಾ'' ಹೋಡೆಲ್, ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್ &amp; ಝುನಿಗಾ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಜಿಯೋನೊಮಿಫಾರ್ಮಿಸ್'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಗ್ಲಾಸಿಫೋಲಿಯಾ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಗ್ರಾಮಿನಿಫೋಲಿಯಾ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಗುಂಥೇರಿಯಾನಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಹೊಡೆಲಿ'' ಗ್ರೇಯಂ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಹೂಪೆರಿಯಾನ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಇಬಾರೆ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಇನ್ಕ್ರುಸ್ಟಾಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್, ಜಿ.ಹೆರೆರಾ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಕ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕೀಲೆರೋರಮ್'' ಹೊಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಕ್ಲೋಟ್ಜ್ಶಿಯಾನಾ'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲ್ಯಾಟಿಸೆಕ್ಟಾ'' (ಹೆಮೂರ್) ಎಎಚ್‌ಜೆಂಟ್ರಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಲೆಹ್ಮನ್ನಿ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲೈಬ್ಮನ್ನಿ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲೀನಿಯರಿಸ್'' (ರುಯಿಜ್ &amp; ಪಾವ್.) ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲುಸಿಡಿಫ್ರಾನ್ಸ್'' ಎಲ್ಎಚ್ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಮ್ಯಾಕ್ರೋಸ್ಪ್ಯಾಡಿಕ್ಸ್'' ಓರ್ಸ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಮಾಟೆ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಮೆಟಾಲಿಕಾ'' O.F.ಕುಕ್ ಎಕ್ಸ್ HEMoore
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಮೈಕ್ರೋಫಿಲ್ಲಾ'' ಹೆಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಮಡೋರಿಯಾ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಪಾಡಿಕ್ಸ್'' ಬುರೆಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಮೊಲಿನಿಯಾನಾ'' ಹೊಡೆಲ್, ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್ &amp; ಝುನಿಗಾ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಮುರಿಯೆನ್ಸಿಸ್'' ಗಲೇನೊ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ನೇಷನ್ಸ್ಸಿಯಾನಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ನ್ಯೂರೋಕ್ಲಾಮಿಸ್'' ಬುರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ನುಬಿಯಮ್'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೀಯರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಆಬ್ಲೋಂಗಟಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಓರಿಯೊಫಿಲಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪ್ಯಾಚೆಕೋನಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಪಾಲ್ಮೆರಿಯಾನಾ'' ಹೊಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಾರ್ವಿಫೋಲಿಯಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಾರ್ವಿಸೆಕ್ಟಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪೌಸಿಫ್ಲೋರಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪೆಡುನ್‌ಕ್ಯುಲಾಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಿನ್ನಾಟಿಫ್ರಾನ್ಸ್'' ( ಜಾಕ್. ) ಓರ್ಸ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪಿಸ್ಸಿಫೋಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್ , ಜಿ.ಹೆರೆರಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಕಾಂಟೆ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪಿತ್ತೇರಿ'' ಎಲ್.ಎಚ್.ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪ್ಲುಮೋಸಾ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪೊಚುಟ್ಲೆನ್ಸಿಸ್'' ಲೈಬ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪಾಂಡೆರೋಸಾ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪುಮಿಲಾ'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಡ್ಯಾಮರ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಿಗ್ಮಿಯಾ'' ಎಚ್.ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕ್ವೆರೋನಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ರಾಡಿಕಲಿಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ರಿಕರ್ವಾಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ರೈಜೋಮಾಟೋಸಾ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರಿಕಾರ್ಡೊಯ್'' ಆರ್.ಬರ್ನಾಲ್, ಗಲೇನೊ ಮತ್ತು ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರಿಗಿಡಾ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಡ್ಯಾಮರ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರಾಬರ್ಟಿ'' ಹೊಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ರೋಜಾಸಿಯಾನಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ರೋಸಿಬೆಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್, ಜಿ.ಹೆರೆರಾ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಕಾಂಟೆ
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರೋಸ್ಟೆನಿಯೊರಮ್'' ಹೊಡೆಲ್, ಜಿ.ಹೆರೆರಾ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಕಾಂಟೆ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸಾರ್ಟೋರಿ'' ಲೀಬ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸ್ಚೆರಿ'' ಎಲ್‌ಎಚ್‌ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸ್ಕೀಡಿಯಾನಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಕಿಪ್ಪಿ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸೀಫ್ರಿಜಿ'' ಬುರೆಟ್ - ಬಿದಿರು ಪಾಮ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸೆಲ್ವೆ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸರ್ಪೆನ್ಸ್'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸಿಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಕಟ್ಚಿ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸ್ಮಿಥಿ'' ಎಎಚ್‌ಜೆಂಟ್ರಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಟೆನೋಕಾರ್ಪಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಟೊಲೊನಿಫೆರಾ'' ಹೆಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಹುಕ್.ಎಫ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸಬ್ಜೆಕ್ಟಿಫೋಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಟೆನೆರಿಮಾ'' ಬರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಟೆಪೆಜಿಲೋಟೆ'' ಲೀಬ್ಮ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಟುರ್ಕ್‌ಹೈಮಿ'' (ಡ್ಯಾಮರ್) ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಉಂಡ್ಲಾಟಿಫೋಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ವೆರಾಪಾಜೆನ್ಸಿಸ್'' ಹೊಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ವೆರೆಕುಂಡ'' ಗ್ರೇಯುಮ್ ಮತ್ತು ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ'' ಹೊಡೆಲ್ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಮಡೋರಿಯಾ ವಲ್ಗಟಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೀಯರ್ಮ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ವಾರ್ಸೆವಿಕ್ಜಿ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ವೈಟ್‌ಲಾಕಿಯಾನಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ವುಡ್ಸೋನಿಯಾನ'' ಎಲ್ಹೆಚ್ ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಝಮೊರೆ'' ಹೋಡೆಲ್
|}
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==</text>
      <sha1>6k3ls17foboz3n01ea9m3pbxzkbty5z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1374156</id>
      <parentid>1374155</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T10:04:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1374156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21634" sha1="lgqi05m01cjomyxiqzi50zdi94rxe4p" xml:space="preserve">{{Automatic taxobox
|image = Chamaedorea costaricana.jpg
|image_caption = ''[[Chamaedorea costaricana]]''
|display_parents = 2
|taxon = Chamaedorea
|authority = [[Carl Ludwig Willdenow|Willd.]]&lt;ref name=&quot;GRIN&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?2373 |title=Genus: ''Chamaedorea'' Willd. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2007-10-05 |access-date=2011-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529203611/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?2373 |archive-date=2010-05-29 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|subdivision_ranks = Species
|subdivision = See text
|synonyms = ''Anothea'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; [[Validly published name|nom. inval.]]&lt;br /&gt;
''Cladandra'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Collinia'' &lt;small&gt;(Liebm.) Liebm. ex Oerst.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Dasystachys'' &lt;small&gt;Oerst.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Discoma'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Docanthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Eleutheropetalum'' &lt;small&gt;H.Wendl.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Eucheila'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Kinetostigma'' &lt;small&gt;Dammer&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Kunthea'' &lt;small&gt;Humb. &amp; Bonpl.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Legnea'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Lobia'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Lophothele'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Mauranthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Meiota'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Migandra'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Morenia'' &lt;small&gt;Ruiz &amp; Pav.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Neanthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Nunnezharia'' &lt;small&gt;Ruiz &amp; Pav.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Nunnezia'' &lt;small&gt;Willd.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Omanthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Paranthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Platythea'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Spathoscaphe'' &lt;small&gt;Oerst.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Stachyophorbe'' &lt;small&gt;(Liebm. ex Mart.) Liebm.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Stephanostachys'' &lt;small&gt;(Klotzsch) Klotzsch ex O.E.Schulz&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;GRIN&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?2373 |title=Genus: ''Chamaedorea'' Willd. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2007-10-05 |access-date=2011-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529203611/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?2373 |archive-date=2010-05-29 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
}}
'''ಕ್ಯಾಮಿಡೋರಿಯ''' ಅಥವಾ''''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ''''' ಎಂಬುದು ಪಾಮ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ( ಅರೆಕೇಸಿ ) ಸೇರಿದ 221 ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಕುಲವಾಗಿದೆ . ಈ ಕುಲದ ಜಾತಿಗಳು ಅಮೇರಿಕನ್ ಮೂಲದವು, [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]]ದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] ಮತ್ತು ಉತ್ತರ [[ಬೊಲಿವಿಯ|ಬೊಲಿವಿಯಾ]]ವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. &lt;ref name=kew&gt;Royal Botanic Gardens, Kew, palms checklist: [http://apps.kew.org/wcsp/qsearch.do?plantName=Chamaedorea&amp;page=quickSearch ''Chamaedorea'']&lt;/ref&gt;&lt;ref name=rhs&gt;Huxley, A., ed. (1992). ''New RHS Dictionary of Gardening''. Macmillan {{ISBN|0-333-47494-5}}.&lt;/ref&gt;
--ಲಕ್ಷಣಗಳು== 
ಎಲ್ಲವೂ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮೆದುವಾದ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಪ್ರಕೃತಿಯ ಪೊದೆಗಳು; ಹಸಿರಾದ, ಮೆದುವಾದ ಮತ್ತು ಗೆಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಒಂಟಿ ಇಲ್ಲವೆ ಗುಂಪಾಗಿರುವ ಕಾಂಡಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ಕಾಂಡದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಗರಿರೂಪದ (ಪಿನೇಟ್) ಎಲೆಗಳು ಕಿರೀಟದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳು ಈ ಗರಿಗಳ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಿಂದ ಹೊರಬಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾಮಿಡೋರಿಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುಂಪಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮತ್ತು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಸ್ಯಗಳು ಎಂದು ಎರಡು ಬಗೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.
ಅವು ಚಿಕ್ಕದಾದ, ನಿರಾಯುಧ [[ತಾಳೆಮರ|ತಾಳೆ]] ಮರಗಳಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ಸಿ. ಕೋಸ್ಟಾರಿಕಾನಾ . ಸಿ. ಮಿನಿಮಾದ'' ಎಲೆಯ ಬ್ಲೇಡ್ ಕೇವಲ ಹದಿನೈದು ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ, ಇದು ಎಲ್ಲಾ ತಾಳೆ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಪ್ರೌಢ ಎಲೆಯಾಗಿದೆ).  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ'' ಕುಲದ ತಾಳೆ ಮರಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ಯಾನ್ ಪ್ಯಾಬ್ಲೊ ಕೇನ್ ಅಥವಾ ಸ್ನೇಕ್ ಕೇನ್ ಅನ್ನು ವಿಷ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಮತ್ತು ಗಿರಣಿಗಳನ್ನು ಮರಾಜ ಅಥವಾ ಮೊಲಿನಿಲ್ಲೊ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತಾಳೆ ಮರದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

== ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ==
ಅವು ಅಮೆರಿಕದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮತ್ತು ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿವೆ . [ &lt;ref name=&quot;kew&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;rhs&quot; /&gt; ಅವು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳ ಅಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭೂಗತ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಡಿ, ಕ್ಲೋನಲ್ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ &lt;ref name=&quot;kew&quot; /&gt;

== ವಿವರಣೆ ==
30 ಸೆಂ.ಮೀ ನಿಂದ 6 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಸಣ್ಣ ತಾಳೆ ಮರಗಳು, ಕಬ್ಬಿನಂತೆಯೇ ತೆಳುವಾದ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ . ಎಲೆಗಳು ಪಿನ್ನೇಟ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ ( ವಿರಳವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ), ಒಂದರಿಂದ ಹಲವಾರು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ . ಹೂವುಗಳು ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಡೈಯೋಸಿಯಸ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ , ಅಂದರೆ ಗಂಡು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಮಾದರಿಗಳು ಇವೆ. ಹಣ್ಣು ಕಿತ್ತಳೆ ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಡ್ರೂಪ್ ಆಗಿದ್ದು , 0.5 ರಿಂದ 2 ಸೆಂ.ಮೀ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾತಿಯೆಂದರೆ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಮತ್ತು [[ಗ್ವಾಟೆಮಾಲ|ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ]]ದ ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಎಲೆಗನ್ಸ್'' , ಇದು [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಯುಗ]]ದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಮನೆ ಗಿಡವಾಗಿದೆ . ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರಭೇದವೆಂದರೆ ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸೀಫ್ರಿಜಿ'' (ಬಿದಿರು). 
== ವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ ==
ಈ ಕುಲವನ್ನು ಕಾರ್ಲ್ ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಿಲ್ಡೆನೋ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ''ಸ್ಪೀಷೀಸ್ ಪ್ಲಾಂಟರಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಡಿಟಿಯೊ ಕ್ವಾರ್ಟಾ'' 4(2): 638, 800. 1806. 

; ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
:

'''''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ''''' : ಗ್ರೀಕ್ ಪದಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು: χαμαί ( ''ಚಮೈ'' ), ಅಂದರೆ &quot;ನೆಲದ ಮೇಲೆ&quot;, ಮತ್ತು δωρεά ( ''ಡೋರಿಯಾ'' ), ಅಂದರೆ &quot;ಉಡುಗೊರೆ&quot;, ಸಸ್ಯಗಳ ಕಡಿಮೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದಾದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=esMPU5DHEGgC |title=CRC World Dictionary of Plant Names |volume=I A-C |first=Umberto |last=Quattrocchi |publisher=CRC Press |year=2000 |isbn=978-0-8493-2675-2 |page=495}}&lt;/ref&gt;

== ಪ್ರಭೇದಗಳು ==
ಗುಂಪುಕಾಂಡವುಳ್ಳ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಕ್ಯಾ.ಎರುಂಪೆನ್ಸ್, ಕ್ಯಾ.ಸೈಪ್ರಿಟ್ಜಿಯೈ, ಕ್ಯಾ.ಸ್ಟೊಲೋನಿಫೆರ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾ. ಡೆಸ್‍ಮಿನಕಾಯ್ಡಸ್. ಕ್ಯಾಮಿಡೋರಿಯ ಅರ್ಮೆನ್‍ಬರ್ಜಿಯಾನ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾ. ಗ್ಲಾಯ್ಸಿಫೋಲಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಒಂಟಿ ಕಾಂಡವುಳ್ಳವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು.
[[//es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Chamaedorea_ernesti_augustii_02.jpg|link=https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Chamaedorea_ernesti_augustii_02.jpg|thumb|''ಸಿ. ಅರ್ನೆಸ್ಟಿ-ಆಗಸ್ಟಿ'' .]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಅಡ್ಸೆಂಡೆನ್ಸ್'' (ಡ್ಯಾಮರ್) ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಅಲೆನಿ'' L.H.ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಆಲ್ಟರ್ನಾನ್ಸ್'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಅಮಾಬಿಲಿಸ್'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಡ್ಯಾಮರ್
* ''ಚಮೈಡೋರಿಯಾ ಅನಿಮೋಫಿಲಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಅಂಗುಸ್ಟಿಸೆಕ್ಟಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಅರೆನ್‌ಬರ್ಗಿಯಾನಾ'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಅಟ್ರೋವೈರೆನ್ಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಬೆಂಜೀ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಬೈಂಡರಿ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಬ್ರಾಕಿಕ್ಲಾಡಾ'' ಹೆಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಬ್ರಾಕಿಪೋಡಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಕಾರ್ಚೆನ್ಸಿಸ್'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಲೋ-ಮಾಂಟಿ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕ್ಯಾಟರಾಕ್ಟರಮ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕ್ರಿಸ್ಟಿನೇ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಕೊರಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್ ಮತ್ತು NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಕೋಸ್ಟಾರಿಕಾನಾ'' ಓರ್ಸ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಕ್ರೂಸೆನ್ಸಿಸ್'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಡ್ಯಾಮೆರಿಯಾನಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಡೆಕೆರಿಯಾನಾ'' ( ಕ್ಲೋಟ್ಜ್ಚ್ ) ಹೆಮ್ಸಲ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಡೆನೆವರ್ಸಿಯಾನಾ'' ಗ್ರೇಯುಮ್ ಮತ್ತು ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಎಲಾಟಿಯರ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಎಲೆಗನ್ಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಎರ್ನೆಸ್ಟಿ-ಆಗಸ್ಟಿ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಫಾಲ್ಸಿಫೆರಾ'' ಎಚ್.ಇ.ಮೂರ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಫೊವೆಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಫ್ರ್ಯಾಕ್ಟಿಫ್ಲೆಕ್ಸಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಫ್ರಾಗ್ರಾನ್ಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಫ್ರಾಂಡೋಸಾ'' ಹೋಡೆಲ್, ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್ &amp; ಝುನಿಗಾ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಜಿಯೋನೊಮಿಫಾರ್ಮಿಸ್'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಗ್ಲಾಸಿಫೋಲಿಯಾ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಗ್ರಾಮಿನಿಫೋಲಿಯಾ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಗುಂಥೇರಿಯಾನಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಹೊಡೆಲಿ'' ಗ್ರೇಯಂ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಹೂಪೆರಿಯಾನ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಇಬಾರೆ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಇನ್ಕ್ರುಸ್ಟಾಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್, ಜಿ.ಹೆರೆರಾ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಕ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕೀಲೆರೋರಮ್'' ಹೊಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಕ್ಲೋಟ್ಜ್ಶಿಯಾನಾ'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲ್ಯಾಟಿಸೆಕ್ಟಾ'' (ಹೆಮೂರ್) ಎಎಚ್‌ಜೆಂಟ್ರಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಲೆಹ್ಮನ್ನಿ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲೈಬ್ಮನ್ನಿ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲೀನಿಯರಿಸ್'' (ರುಯಿಜ್ &amp; ಪಾವ್.) ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲುಸಿಡಿಫ್ರಾನ್ಸ್'' ಎಲ್ಎಚ್ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಮ್ಯಾಕ್ರೋಸ್ಪ್ಯಾಡಿಕ್ಸ್'' ಓರ್ಸ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಮಾಟೆ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಮೆಟಾಲಿಕಾ'' O.F.ಕುಕ್ ಎಕ್ಸ್ HEMoore
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಮೈಕ್ರೋಫಿಲ್ಲಾ'' ಹೆಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಮಡೋರಿಯಾ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಪಾಡಿಕ್ಸ್'' ಬುರೆಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಮೊಲಿನಿಯಾನಾ'' ಹೊಡೆಲ್, ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್ &amp; ಝುನಿಗಾ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಮುರಿಯೆನ್ಸಿಸ್'' ಗಲೇನೊ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ನೇಷನ್ಸ್ಸಿಯಾನಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ನ್ಯೂರೋಕ್ಲಾಮಿಸ್'' ಬುರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ನುಬಿಯಮ್'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೀಯರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಆಬ್ಲೋಂಗಟಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಓರಿಯೊಫಿಲಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪ್ಯಾಚೆಕೋನಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಪಾಲ್ಮೆರಿಯಾನಾ'' ಹೊಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಾರ್ವಿಫೋಲಿಯಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಾರ್ವಿಸೆಕ್ಟಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪೌಸಿಫ್ಲೋರಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪೆಡುನ್‌ಕ್ಯುಲಾಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಿನ್ನಾಟಿಫ್ರಾನ್ಸ್'' ( ಜಾಕ್. ) ಓರ್ಸ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪಿಸ್ಸಿಫೋಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್ , ಜಿ.ಹೆರೆರಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಕಾಂಟೆ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪಿತ್ತೇರಿ'' ಎಲ್.ಎಚ್.ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪ್ಲುಮೋಸಾ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪೊಚುಟ್ಲೆನ್ಸಿಸ್'' ಲೈಬ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪಾಂಡೆರೋಸಾ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪುಮಿಲಾ'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಡ್ಯಾಮರ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಿಗ್ಮಿಯಾ'' ಎಚ್.ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕ್ವೆರೋನಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ರಾಡಿಕಲಿಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ರಿಕರ್ವಾಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ರೈಜೋಮಾಟೋಸಾ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರಿಕಾರ್ಡೊಯ್'' ಆರ್.ಬರ್ನಾಲ್, ಗಲೇನೊ ಮತ್ತು ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರಿಗಿಡಾ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಡ್ಯಾಮರ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರಾಬರ್ಟಿ'' ಹೊಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ರೋಜಾಸಿಯಾನಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ರೋಸಿಬೆಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್, ಜಿ.ಹೆರೆರಾ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಕಾಂಟೆ
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರೋಸ್ಟೆನಿಯೊರಮ್'' ಹೊಡೆಲ್, ಜಿ.ಹೆರೆರಾ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಕಾಂಟೆ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸಾರ್ಟೋರಿ'' ಲೀಬ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸ್ಚೆರಿ'' ಎಲ್‌ಎಚ್‌ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸ್ಕೀಡಿಯಾನಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಕಿಪ್ಪಿ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸೀಫ್ರಿಜಿ'' ಬುರೆಟ್ - ಬಿದಿರು ಪಾಮ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸೆಲ್ವೆ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸರ್ಪೆನ್ಸ್'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸಿಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಕಟ್ಚಿ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸ್ಮಿಥಿ'' ಎಎಚ್‌ಜೆಂಟ್ರಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಟೆನೋಕಾರ್ಪಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಟೊಲೊನಿಫೆರಾ'' ಹೆಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಹುಕ್.ಎಫ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸಬ್ಜೆಕ್ಟಿಫೋಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಟೆನೆರಿಮಾ'' ಬರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಟೆಪೆಜಿಲೋಟೆ'' ಲೀಬ್ಮ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಟುರ್ಕ್‌ಹೈಮಿ'' (ಡ್ಯಾಮರ್) ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಉಂಡ್ಲಾಟಿಫೋಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ವೆರಾಪಾಜೆನ್ಸಿಸ್'' ಹೊಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ವೆರೆಕುಂಡ'' ಗ್ರೇಯುಮ್ ಮತ್ತು ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ'' ಹೊಡೆಲ್ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಮಡೋರಿಯಾ ವಲ್ಗಟಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೀಯರ್ಮ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ವಾರ್ಸೆವಿಕ್ಜಿ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ವೈಟ್‌ಲಾಕಿಯಾನಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ವುಡ್ಸೋನಿಯಾನ'' ಎಲ್ಹೆಚ್ ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಝಮೊರೆ'' ಹೋಡೆಲ್
|}
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==

[[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳು]]</text>
      <sha1>lgqi05m01cjomyxiqzi50zdi94rxe4p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1374157</id>
      <parentid>1374156</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T10:05:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1374157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21782" sha1="mk7x6adc3c9fmabrvzf43eptly5mjed" xml:space="preserve">{{Automatic taxobox
|image = Chamaedorea costaricana.jpg
|image_caption = ''[[Chamaedorea costaricana]]''
|display_parents = 2
|taxon = Chamaedorea
|authority = [[Carl Ludwig Willdenow|Willd.]]&lt;ref name=&quot;GRIN&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?2373 |title=Genus: ''Chamaedorea'' Willd. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2007-10-05 |access-date=2011-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529203611/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?2373 |archive-date=2010-05-29 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|subdivision_ranks = Species
|subdivision = See text
|synonyms = ''Anothea'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; [[Validly published name|nom. inval.]]&lt;br /&gt;
''Cladandra'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Collinia'' &lt;small&gt;(Liebm.) Liebm. ex Oerst.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Dasystachys'' &lt;small&gt;Oerst.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Discoma'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Docanthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Eleutheropetalum'' &lt;small&gt;H.Wendl.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Eucheila'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Kinetostigma'' &lt;small&gt;Dammer&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Kunthea'' &lt;small&gt;Humb. &amp; Bonpl.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Legnea'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Lobia'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Lophothele'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Mauranthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Meiota'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Migandra'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Morenia'' &lt;small&gt;Ruiz &amp; Pav.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Neanthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Nunnezharia'' &lt;small&gt;Ruiz &amp; Pav.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Nunnezia'' &lt;small&gt;Willd.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Omanthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Paranthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Platythea'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Spathoscaphe'' &lt;small&gt;Oerst.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Stachyophorbe'' &lt;small&gt;(Liebm. ex Mart.) Liebm.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Stephanostachys'' &lt;small&gt;(Klotzsch) Klotzsch ex O.E.Schulz&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;GRIN&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?2373 |title=Genus: ''Chamaedorea'' Willd. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2007-10-05 |access-date=2011-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529203611/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?2373 |archive-date=2010-05-29 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
}}
'''ಕ್ಯಾಮಿಡೋರಿಯ''' ಅಥವಾ''''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ''''' ಎಂಬುದು ಪಾಮ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ( ಅರೆಕೇಸಿ ) ಸೇರಿದ 221 ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಕುಲವಾಗಿದೆ . ಈ ಕುಲದ ಜಾತಿಗಳು ಅಮೇರಿಕನ್ ಮೂಲದವು, [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]]ದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] ಮತ್ತು ಉತ್ತರ [[ಬೊಲಿವಿಯ|ಬೊಲಿವಿಯಾ]]ವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. &lt;ref name=kew&gt;Royal Botanic Gardens, Kew, palms checklist: [http://apps.kew.org/wcsp/qsearch.do?plantName=Chamaedorea&amp;page=quickSearch ''Chamaedorea'']&lt;/ref&gt;&lt;ref name=rhs&gt;Huxley, A., ed. (1992). ''New RHS Dictionary of Gardening''. Macmillan {{ISBN|0-333-47494-5}}.&lt;/ref&gt;
==ಲಕ್ಷಣಗಳು== 
ಎಲ್ಲವೂ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮೆದುವಾದ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಪ್ರಕೃತಿಯ ಪೊದೆಗಳು; ಹಸಿರಾದ, ಮೆದುವಾದ ಮತ್ತು ಗೆಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಒಂಟಿ ಇಲ್ಲವೆ ಗುಂಪಾಗಿರುವ ಕಾಂಡಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ಕಾಂಡದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಗರಿರೂಪದ (ಪಿನೇಟ್) ಎಲೆಗಳು ಕಿರೀಟದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳು ಈ ಗರಿಗಳ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಿಂದ ಹೊರಬಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾಮಿಡೋರಿಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುಂಪಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮತ್ತು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಸ್ಯಗಳು ಎಂದು ಎರಡು ಬಗೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.
ಅವು ಚಿಕ್ಕದಾದ, ನಿರಾಯುಧ [[ತಾಳೆಮರ|ತಾಳೆ]] ಮರಗಳಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ಸಿ. ಕೋಸ್ಟಾರಿಕಾನಾ . ಸಿ. ಮಿನಿಮಾದ'' ಎಲೆಯ ಬ್ಲೇಡ್ ಕೇವಲ ಹದಿನೈದು ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ, ಇದು ಎಲ್ಲಾ ತಾಳೆ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಪ್ರೌಢ ಎಲೆಯಾಗಿದೆ).  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ'' ಕುಲದ ತಾಳೆ ಮರಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ಯಾನ್ ಪ್ಯಾಬ್ಲೊ ಕೇನ್ ಅಥವಾ ಸ್ನೇಕ್ ಕೇನ್ ಅನ್ನು ವಿಷ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಮತ್ತು ಗಿರಣಿಗಳನ್ನು ಮರಾಜ ಅಥವಾ ಮೊಲಿನಿಲ್ಲೊ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತಾಳೆ ಮರದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

== ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ==
ಅವು ಅಮೆರಿಕದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮತ್ತು ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿವೆ . [ &lt;ref name=&quot;kew&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;rhs&quot; /&gt; ಅವು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳ ಅಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭೂಗತ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಡಿ, ಕ್ಲೋನಲ್ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ &lt;ref name=&quot;kew&quot; /&gt;

== ವಿವರಣೆ ==
30 ಸೆಂ.ಮೀ ನಿಂದ 6 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಸಣ್ಣ ತಾಳೆ ಮರಗಳು, ಕಬ್ಬಿನಂತೆಯೇ ತೆಳುವಾದ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ . ಎಲೆಗಳು ಪಿನ್ನೇಟ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ ( ವಿರಳವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ), ಒಂದರಿಂದ ಹಲವಾರು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ . ಹೂವುಗಳು ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಡೈಯೋಸಿಯಸ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ , ಅಂದರೆ ಗಂಡು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಮಾದರಿಗಳು ಇವೆ. ಹಣ್ಣು ಕಿತ್ತಳೆ ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಡ್ರೂಪ್ ಆಗಿದ್ದು , 0.5 ರಿಂದ 2 ಸೆಂ.ಮೀ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾತಿಯೆಂದರೆ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಮತ್ತು [[ಗ್ವಾಟೆಮಾಲ|ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ]]ದ ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಎಲೆಗನ್ಸ್'' , ಇದು [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಯುಗ]]ದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಮನೆ ಗಿಡವಾಗಿದೆ . ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರಭೇದವೆಂದರೆ ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸೀಫ್ರಿಜಿ'' (ಬಿದಿರು). 
== ವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ ==
ಈ ಕುಲವನ್ನು ಕಾರ್ಲ್ ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಿಲ್ಡೆನೋ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ''ಸ್ಪೀಷೀಸ್ ಪ್ಲಾಂಟರಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಡಿಟಿಯೊ ಕ್ವಾರ್ಟಾ'' 4(2): 638, 800. 1806. 

; ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
:

'''''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ''''' : ಗ್ರೀಕ್ ಪದಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು: χαμαί ( ''ಚಮೈ'' ), ಅಂದರೆ &quot;ನೆಲದ ಮೇಲೆ&quot;, ಮತ್ತು δωρεά ( ''ಡೋರಿಯಾ'' ), ಅಂದರೆ &quot;ಉಡುಗೊರೆ&quot;, ಸಸ್ಯಗಳ ಕಡಿಮೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದಾದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=esMPU5DHEGgC |title=CRC World Dictionary of Plant Names |volume=I A-C |first=Umberto |last=Quattrocchi |publisher=CRC Press |year=2000 |isbn=978-0-8493-2675-2 |page=495}}&lt;/ref&gt;

== ಪ್ರಭೇದಗಳು ==
ಗುಂಪುಕಾಂಡವುಳ್ಳ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಕ್ಯಾ.ಎರುಂಪೆನ್ಸ್, ಕ್ಯಾ.ಸೈಪ್ರಿಟ್ಜಿಯೈ, ಕ್ಯಾ.ಸ್ಟೊಲೋನಿಫೆರ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾ. ಡೆಸ್‍ಮಿನಕಾಯ್ಡಸ್. ಕ್ಯಾಮಿಡೋರಿಯ ಅರ್ಮೆನ್‍ಬರ್ಜಿಯಾನ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾ. ಗ್ಲಾಯ್ಸಿಫೋಲಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಒಂಟಿ ಕಾಂಡವುಳ್ಳವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು.
[[//es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Chamaedorea_ernesti_augustii_02.jpg|link=https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Chamaedorea_ernesti_augustii_02.jpg|thumb|''ಸಿ. ಅರ್ನೆಸ್ಟಿ-ಆಗಸ್ಟಿ'' .]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಅಡ್ಸೆಂಡೆನ್ಸ್'' (ಡ್ಯಾಮರ್) ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಅಲೆನಿ'' L.H.ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಆಲ್ಟರ್ನಾನ್ಸ್'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಅಮಾಬಿಲಿಸ್'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಡ್ಯಾಮರ್
* ''ಚಮೈಡೋರಿಯಾ ಅನಿಮೋಫಿಲಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಅಂಗುಸ್ಟಿಸೆಕ್ಟಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಅರೆನ್‌ಬರ್ಗಿಯಾನಾ'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಅಟ್ರೋವೈರೆನ್ಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಬೆಂಜೀ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಬೈಂಡರಿ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಬ್ರಾಕಿಕ್ಲಾಡಾ'' ಹೆಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಬ್ರಾಕಿಪೋಡಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಕಾರ್ಚೆನ್ಸಿಸ್'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಲೋ-ಮಾಂಟಿ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕ್ಯಾಟರಾಕ್ಟರಮ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕ್ರಿಸ್ಟಿನೇ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಕೊರಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್ ಮತ್ತು NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಕೋಸ್ಟಾರಿಕಾನಾ'' ಓರ್ಸ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಕ್ರೂಸೆನ್ಸಿಸ್'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಡ್ಯಾಮೆರಿಯಾನಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಡೆಕೆರಿಯಾನಾ'' ( ಕ್ಲೋಟ್ಜ್ಚ್ ) ಹೆಮ್ಸಲ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಡೆನೆವರ್ಸಿಯಾನಾ'' ಗ್ರೇಯುಮ್ ಮತ್ತು ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಎಲಾಟಿಯರ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಎಲೆಗನ್ಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಎರ್ನೆಸ್ಟಿ-ಆಗಸ್ಟಿ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಫಾಲ್ಸಿಫೆರಾ'' ಎಚ್.ಇ.ಮೂರ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಫೊವೆಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಫ್ರ್ಯಾಕ್ಟಿಫ್ಲೆಕ್ಸಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಫ್ರಾಗ್ರಾನ್ಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಫ್ರಾಂಡೋಸಾ'' ಹೋಡೆಲ್, ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್ &amp; ಝುನಿಗಾ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಜಿಯೋನೊಮಿಫಾರ್ಮಿಸ್'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಗ್ಲಾಸಿಫೋಲಿಯಾ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಗ್ರಾಮಿನಿಫೋಲಿಯಾ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಗುಂಥೇರಿಯಾನಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಹೊಡೆಲಿ'' ಗ್ರೇಯಂ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಹೂಪೆರಿಯಾನ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಇಬಾರೆ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಇನ್ಕ್ರುಸ್ಟಾಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್, ಜಿ.ಹೆರೆರಾ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಕ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕೀಲೆರೋರಮ್'' ಹೊಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಕ್ಲೋಟ್ಜ್ಶಿಯಾನಾ'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲ್ಯಾಟಿಸೆಕ್ಟಾ'' (ಹೆಮೂರ್) ಎಎಚ್‌ಜೆಂಟ್ರಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಲೆಹ್ಮನ್ನಿ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲೈಬ್ಮನ್ನಿ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲೀನಿಯರಿಸ್'' (ರುಯಿಜ್ &amp; ಪಾವ್.) ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲುಸಿಡಿಫ್ರಾನ್ಸ್'' ಎಲ್ಎಚ್ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಮ್ಯಾಕ್ರೋಸ್ಪ್ಯಾಡಿಕ್ಸ್'' ಓರ್ಸ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಮಾಟೆ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಮೆಟಾಲಿಕಾ'' O.F.ಕುಕ್ ಎಕ್ಸ್ HEMoore
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಮೈಕ್ರೋಫಿಲ್ಲಾ'' ಹೆಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಮಡೋರಿಯಾ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಪಾಡಿಕ್ಸ್'' ಬುರೆಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಮೊಲಿನಿಯಾನಾ'' ಹೊಡೆಲ್, ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್ &amp; ಝುನಿಗಾ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಮುರಿಯೆನ್ಸಿಸ್'' ಗಲೇನೊ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ನೇಷನ್ಸ್ಸಿಯಾನಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ನ್ಯೂರೋಕ್ಲಾಮಿಸ್'' ಬುರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ನುಬಿಯಮ್'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೀಯರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಆಬ್ಲೋಂಗಟಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಓರಿಯೊಫಿಲಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪ್ಯಾಚೆಕೋನಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಪಾಲ್ಮೆರಿಯಾನಾ'' ಹೊಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಾರ್ವಿಫೋಲಿಯಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಾರ್ವಿಸೆಕ್ಟಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪೌಸಿಫ್ಲೋರಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪೆಡುನ್‌ಕ್ಯುಲಾಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಿನ್ನಾಟಿಫ್ರಾನ್ಸ್'' ( ಜಾಕ್. ) ಓರ್ಸ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪಿಸ್ಸಿಫೋಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್ , ಜಿ.ಹೆರೆರಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಕಾಂಟೆ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪಿತ್ತೇರಿ'' ಎಲ್.ಎಚ್.ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪ್ಲುಮೋಸಾ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪೊಚುಟ್ಲೆನ್ಸಿಸ್'' ಲೈಬ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪಾಂಡೆರೋಸಾ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪುಮಿಲಾ'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಡ್ಯಾಮರ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಿಗ್ಮಿಯಾ'' ಎಚ್.ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕ್ವೆರೋನಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ರಾಡಿಕಲಿಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ರಿಕರ್ವಾಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ರೈಜೋಮಾಟೋಸಾ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರಿಕಾರ್ಡೊಯ್'' ಆರ್.ಬರ್ನಾಲ್, ಗಲೇನೊ ಮತ್ತು ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರಿಗಿಡಾ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಡ್ಯಾಮರ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರಾಬರ್ಟಿ'' ಹೊಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ರೋಜಾಸಿಯಾನಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ರೋಸಿಬೆಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್, ಜಿ.ಹೆರೆರಾ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಕಾಂಟೆ
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರೋಸ್ಟೆನಿಯೊರಮ್'' ಹೊಡೆಲ್, ಜಿ.ಹೆರೆರಾ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಕಾಂಟೆ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸಾರ್ಟೋರಿ'' ಲೀಬ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸ್ಚೆರಿ'' ಎಲ್‌ಎಚ್‌ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸ್ಕೀಡಿಯಾನಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಕಿಪ್ಪಿ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸೀಫ್ರಿಜಿ'' ಬುರೆಟ್ - ಬಿದಿರು ಪಾಮ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸೆಲ್ವೆ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸರ್ಪೆನ್ಸ್'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸಿಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಕಟ್ಚಿ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸ್ಮಿಥಿ'' ಎಎಚ್‌ಜೆಂಟ್ರಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಟೆನೋಕಾರ್ಪಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಟೊಲೊನಿಫೆರಾ'' ಹೆಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಹುಕ್.ಎಫ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸಬ್ಜೆಕ್ಟಿಫೋಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಟೆನೆರಿಮಾ'' ಬರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಟೆಪೆಜಿಲೋಟೆ'' ಲೀಬ್ಮ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಟುರ್ಕ್‌ಹೈಮಿ'' (ಡ್ಯಾಮರ್) ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಉಂಡ್ಲಾಟಿಫೋಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ವೆರಾಪಾಜೆನ್ಸಿಸ್'' ಹೊಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ವೆರೆಕುಂಡ'' ಗ್ರೇಯುಮ್ ಮತ್ತು ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ'' ಹೊಡೆಲ್ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಮಡೋರಿಯಾ ವಲ್ಗಟಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೀಯರ್ಮ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ವಾರ್ಸೆವಿಕ್ಜಿ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ವೈಟ್‌ಲಾಕಿಯಾನಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ವುಡ್ಸೋನಿಯಾನ'' ಎಲ್ಹೆಚ್ ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಝಮೊರೆ'' ಹೋಡೆಲ್
|}
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಮಿಡೋರಿಯ}}}
[[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳು]]</text>
      <sha1>mk7x6adc3c9fmabrvzf43eptly5mjed</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1374158</id>
      <parentid>1374157</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T10:06:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ಸಸ್ಯಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1374158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21821" sha1="isbta419aqrjqx7j8sl0636lkjvrwr5" xml:space="preserve">{{Automatic taxobox
|image = Chamaedorea costaricana.jpg
|image_caption = ''[[Chamaedorea costaricana]]''
|display_parents = 2
|taxon = Chamaedorea
|authority = [[Carl Ludwig Willdenow|Willd.]]&lt;ref name=&quot;GRIN&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?2373 |title=Genus: ''Chamaedorea'' Willd. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2007-10-05 |access-date=2011-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529203611/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?2373 |archive-date=2010-05-29 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|subdivision_ranks = Species
|subdivision = See text
|synonyms = ''Anothea'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; [[Validly published name|nom. inval.]]&lt;br /&gt;
''Cladandra'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Collinia'' &lt;small&gt;(Liebm.) Liebm. ex Oerst.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Dasystachys'' &lt;small&gt;Oerst.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Discoma'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Docanthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Eleutheropetalum'' &lt;small&gt;H.Wendl.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Eucheila'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Kinetostigma'' &lt;small&gt;Dammer&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Kunthea'' &lt;small&gt;Humb. &amp; Bonpl.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Legnea'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Lobia'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Lophothele'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Mauranthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Meiota'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Migandra'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Morenia'' &lt;small&gt;Ruiz &amp; Pav.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Neanthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Nunnezharia'' &lt;small&gt;Ruiz &amp; Pav.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Nunnezia'' &lt;small&gt;Willd.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Omanthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Paranthe'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Platythea'' &lt;small&gt;O.F.Cook&lt;/small&gt; nom. inval.&lt;br /&gt;
''Spathoscaphe'' &lt;small&gt;Oerst.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Stachyophorbe'' &lt;small&gt;(Liebm. ex Mart.) Liebm.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
''Stephanostachys'' &lt;small&gt;(Klotzsch) Klotzsch ex O.E.Schulz&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;GRIN&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?2373 |title=Genus: ''Chamaedorea'' Willd. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2007-10-05 |access-date=2011-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529203611/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?2373 |archive-date=2010-05-29 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
}}
'''ಕ್ಯಾಮಿಡೋರಿಯ''' ಅಥವಾ''''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ''''' ಎಂಬುದು ಪಾಮ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ( ಅರೆಕೇಸಿ ) ಸೇರಿದ 221 ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಕುಲವಾಗಿದೆ . ಈ ಕುಲದ ಜಾತಿಗಳು ಅಮೇರಿಕನ್ ಮೂಲದವು, [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]]ದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] ಮತ್ತು ಉತ್ತರ [[ಬೊಲಿವಿಯ|ಬೊಲಿವಿಯಾ]]ವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. &lt;ref name=kew&gt;Royal Botanic Gardens, Kew, palms checklist: [http://apps.kew.org/wcsp/qsearch.do?plantName=Chamaedorea&amp;page=quickSearch ''Chamaedorea'']&lt;/ref&gt;&lt;ref name=rhs&gt;Huxley, A., ed. (1992). ''New RHS Dictionary of Gardening''. Macmillan {{ISBN|0-333-47494-5}}.&lt;/ref&gt;
==ಲಕ್ಷಣಗಳು== 
ಎಲ್ಲವೂ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮೆದುವಾದ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಪ್ರಕೃತಿಯ ಪೊದೆಗಳು; ಹಸಿರಾದ, ಮೆದುವಾದ ಮತ್ತು ಗೆಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಒಂಟಿ ಇಲ್ಲವೆ ಗುಂಪಾಗಿರುವ ಕಾಂಡಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ಕಾಂಡದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಗರಿರೂಪದ (ಪಿನೇಟ್) ಎಲೆಗಳು ಕಿರೀಟದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳು ಈ ಗರಿಗಳ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಿಂದ ಹೊರಬಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾಮಿಡೋರಿಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುಂಪಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮತ್ತು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಸ್ಯಗಳು ಎಂದು ಎರಡು ಬಗೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.
ಅವು ಚಿಕ್ಕದಾದ, ನಿರಾಯುಧ [[ತಾಳೆಮರ|ತಾಳೆ]] ಮರಗಳಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ಸಿ. ಕೋಸ್ಟಾರಿಕಾನಾ . ಸಿ. ಮಿನಿಮಾದ'' ಎಲೆಯ ಬ್ಲೇಡ್ ಕೇವಲ ಹದಿನೈದು ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ, ಇದು ಎಲ್ಲಾ ತಾಳೆ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಪ್ರೌಢ ಎಲೆಯಾಗಿದೆ).  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ'' ಕುಲದ ತಾಳೆ ಮರಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ಯಾನ್ ಪ್ಯಾಬ್ಲೊ ಕೇನ್ ಅಥವಾ ಸ್ನೇಕ್ ಕೇನ್ ಅನ್ನು ವಿಷ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಮತ್ತು ಗಿರಣಿಗಳನ್ನು ಮರಾಜ ಅಥವಾ ಮೊಲಿನಿಲ್ಲೊ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತಾಳೆ ಮರದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

== ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ==
ಅವು ಅಮೆರಿಕದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮತ್ತು ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿವೆ . [ &lt;ref name=&quot;kew&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;rhs&quot; /&gt; ಅವು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳ ಅಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭೂಗತ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಡಿ, ಕ್ಲೋನಲ್ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ &lt;ref name=&quot;kew&quot; /&gt;

== ವಿವರಣೆ ==
30 ಸೆಂ.ಮೀ ನಿಂದ 6 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಸಣ್ಣ ತಾಳೆ ಮರಗಳು, ಕಬ್ಬಿನಂತೆಯೇ ತೆಳುವಾದ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ . ಎಲೆಗಳು ಪಿನ್ನೇಟ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ ( ವಿರಳವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ), ಒಂದರಿಂದ ಹಲವಾರು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ . ಹೂವುಗಳು ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಡೈಯೋಸಿಯಸ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ , ಅಂದರೆ ಗಂಡು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಮಾದರಿಗಳು ಇವೆ. ಹಣ್ಣು ಕಿತ್ತಳೆ ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಡ್ರೂಪ್ ಆಗಿದ್ದು , 0.5 ರಿಂದ 2 ಸೆಂ.ಮೀ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾತಿಯೆಂದರೆ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಮತ್ತು [[ಗ್ವಾಟೆಮಾಲ|ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ]]ದ ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಎಲೆಗನ್ಸ್'' , ಇದು [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಯುಗ]]ದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಮನೆ ಗಿಡವಾಗಿದೆ . ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರಭೇದವೆಂದರೆ ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸೀಫ್ರಿಜಿ'' (ಬಿದಿರು). 
== ವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ ==
ಈ ಕುಲವನ್ನು ಕಾರ್ಲ್ ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಿಲ್ಡೆನೋ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ''ಸ್ಪೀಷೀಸ್ ಪ್ಲಾಂಟರಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಡಿಟಿಯೊ ಕ್ವಾರ್ಟಾ'' 4(2): 638, 800. 1806. 

; ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
:

'''''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ''''' : ಗ್ರೀಕ್ ಪದಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು: χαμαί ( ''ಚಮೈ'' ), ಅಂದರೆ &quot;ನೆಲದ ಮೇಲೆ&quot;, ಮತ್ತು δωρεά ( ''ಡೋರಿಯಾ'' ), ಅಂದರೆ &quot;ಉಡುಗೊರೆ&quot;, ಸಸ್ಯಗಳ ಕಡಿಮೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದಾದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=esMPU5DHEGgC |title=CRC World Dictionary of Plant Names |volume=I A-C |first=Umberto |last=Quattrocchi |publisher=CRC Press |year=2000 |isbn=978-0-8493-2675-2 |page=495}}&lt;/ref&gt;

== ಪ್ರಭೇದಗಳು ==
ಗುಂಪುಕಾಂಡವುಳ್ಳ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಕ್ಯಾ.ಎರುಂಪೆನ್ಸ್, ಕ್ಯಾ.ಸೈಪ್ರಿಟ್ಜಿಯೈ, ಕ್ಯಾ.ಸ್ಟೊಲೋನಿಫೆರ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾ. ಡೆಸ್‍ಮಿನಕಾಯ್ಡಸ್. ಕ್ಯಾಮಿಡೋರಿಯ ಅರ್ಮೆನ್‍ಬರ್ಜಿಯಾನ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾ. ಗ್ಲಾಯ್ಸಿಫೋಲಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಒಂಟಿ ಕಾಂಡವುಳ್ಳವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು.
[[//es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Chamaedorea_ernesti_augustii_02.jpg|link=https://es.wikipedia.org/wiki/Archivo:Chamaedorea_ernesti_augustii_02.jpg|thumb|''ಸಿ. ಅರ್ನೆಸ್ಟಿ-ಆಗಸ್ಟಿ'' .]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಅಡ್ಸೆಂಡೆನ್ಸ್'' (ಡ್ಯಾಮರ್) ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಅಲೆನಿ'' L.H.ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಆಲ್ಟರ್ನಾನ್ಸ್'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಅಮಾಬಿಲಿಸ್'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಡ್ಯಾಮರ್
* ''ಚಮೈಡೋರಿಯಾ ಅನಿಮೋಫಿಲಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಅಂಗುಸ್ಟಿಸೆಕ್ಟಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಅರೆನ್‌ಬರ್ಗಿಯಾನಾ'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಅಟ್ರೋವೈರೆನ್ಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಬೆಂಜೀ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಬೈಂಡರಿ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಬ್ರಾಕಿಕ್ಲಾಡಾ'' ಹೆಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಬ್ರಾಕಿಪೋಡಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಕಾರ್ಚೆನ್ಸಿಸ್'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಲೋ-ಮಾಂಟಿ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕ್ಯಾಟರಾಕ್ಟರಮ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕ್ರಿಸ್ಟಿನೇ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಕೊರಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್ ಮತ್ತು NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಕೋಸ್ಟಾರಿಕಾನಾ'' ಓರ್ಸ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಕ್ರೂಸೆನ್ಸಿಸ್'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಡ್ಯಾಮೆರಿಯಾನಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಡೆಕೆರಿಯಾನಾ'' ( ಕ್ಲೋಟ್ಜ್ಚ್ ) ಹೆಮ್ಸಲ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಡೆನೆವರ್ಸಿಯಾನಾ'' ಗ್ರೇಯುಮ್ ಮತ್ತು ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಎಲಾಟಿಯರ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಎಲೆಗನ್ಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಎರ್ನೆಸ್ಟಿ-ಆಗಸ್ಟಿ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಫಾಲ್ಸಿಫೆರಾ'' ಎಚ್.ಇ.ಮೂರ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಫೊವೆಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಫ್ರ್ಯಾಕ್ಟಿಫ್ಲೆಕ್ಸಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಫ್ರಾಗ್ರಾನ್ಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಫ್ರಾಂಡೋಸಾ'' ಹೋಡೆಲ್, ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್ &amp; ಝುನಿಗಾ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಜಿಯೋನೊಮಿಫಾರ್ಮಿಸ್'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಗ್ಲಾಸಿಫೋಲಿಯಾ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಗ್ರಾಮಿನಿಫೋಲಿಯಾ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಗುಂಥೇರಿಯಾನಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಹೊಡೆಲಿ'' ಗ್ರೇಯಂ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಹೂಪೆರಿಯಾನ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಇಬಾರೆ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಇನ್ಕ್ರುಸ್ಟಾಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್, ಜಿ.ಹೆರೆರಾ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಕ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕೀಲೆರೋರಮ್'' ಹೊಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಕ್ಲೋಟ್ಜ್ಶಿಯಾನಾ'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲ್ಯಾಟಿಸೆಕ್ಟಾ'' (ಹೆಮೂರ್) ಎಎಚ್‌ಜೆಂಟ್ರಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಲೆಹ್ಮನ್ನಿ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲೈಬ್ಮನ್ನಿ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲೀನಿಯರಿಸ್'' (ರುಯಿಜ್ &amp; ಪಾವ್.) ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಲುಸಿಡಿಫ್ರಾನ್ಸ್'' ಎಲ್ಎಚ್ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಮ್ಯಾಕ್ರೋಸ್ಪ್ಯಾಡಿಕ್ಸ್'' ಓರ್ಸ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಮಾಟೆ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಮೆಟಾಲಿಕಾ'' O.F.ಕುಕ್ ಎಕ್ಸ್ HEMoore
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಮೈಕ್ರೋಫಿಲ್ಲಾ'' ಹೆಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಮಡೋರಿಯಾ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಪಾಡಿಕ್ಸ್'' ಬುರೆಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಮೊಲಿನಿಯಾನಾ'' ಹೊಡೆಲ್, ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್ &amp; ಝುನಿಗಾ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಮುರಿಯೆನ್ಸಿಸ್'' ಗಲೇನೊ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ನೇಷನ್ಸ್ಸಿಯಾನಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ನ್ಯೂರೋಕ್ಲಾಮಿಸ್'' ಬುರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ನುಬಿಯಮ್'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೀಯರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಆಬ್ಲೋಂಗಟಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಓರಿಯೊಫಿಲಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪ್ಯಾಚೆಕೋನಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಪಾಲ್ಮೆರಿಯಾನಾ'' ಹೊಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಾರ್ವಿಫೋಲಿಯಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಾರ್ವಿಸೆಕ್ಟಾ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪೌಸಿಫ್ಲೋರಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪೆಡುನ್‌ಕ್ಯುಲಾಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಿನ್ನಾಟಿಫ್ರಾನ್ಸ್'' ( ಜಾಕ್. ) ಓರ್ಸ್ಟ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪಿಸ್ಸಿಫೋಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್ , ಜಿ.ಹೆರೆರಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಕಾಂಟೆ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪಿತ್ತೇರಿ'' ಎಲ್.ಎಚ್.ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪ್ಲುಮೋಸಾ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪೊಚುಟ್ಲೆನ್ಸಿಸ್'' ಲೈಬ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪಾಂಡೆರೋಸಾ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಪುಮಿಲಾ'' ಎಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಡ್ಯಾಮರ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಪಿಗ್ಮಿಯಾ'' ಎಚ್.ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಕ್ವೆರೋನಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ರಾಡಿಕಲಿಸ್'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ರಿಕರ್ವಾಟಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ರೈಜೋಮಾಟೋಸಾ'' ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರಿಕಾರ್ಡೊಯ್'' ಆರ್.ಬರ್ನಾಲ್, ಗಲೇನೊ ಮತ್ತು ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರಿಗಿಡಾ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಡ್ಯಾಮರ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರಾಬರ್ಟಿ'' ಹೊಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ರೋಜಾಸಿಯಾನಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ರೋಸಿಬೆಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್, ಜಿ.ಹೆರೆರಾ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಕಾಂಟೆ
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ರೋಸ್ಟೆನಿಯೊರಮ್'' ಹೊಡೆಲ್, ಜಿ.ಹೆರೆರಾ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಕಾಂಟೆ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸಾರ್ಟೋರಿ'' ಲೀಬ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸ್ಚೆರಿ'' ಎಲ್‌ಎಚ್‌ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸ್ಕೀಡಿಯಾನಾ'' ಮಾರ್ಟ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಕಿಪ್ಪಿ'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸೀಫ್ರಿಜಿ'' ಬುರೆಟ್ - ಬಿದಿರು ಪಾಮ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸೆಲ್ವೆ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸರ್ಪೆನ್ಸ್'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸಿಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್'' ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಕಟ್ಚಿ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸ್ಮಿಥಿ'' ಎಎಚ್‌ಜೆಂಟ್ರಿ
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಟೆನೋಕಾರ್ಪಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಟೊಲೊನಿಫೆರಾ'' ಹೆಚ್. ವೆಂಡ್ಲ್. ಮಾಜಿ ಹುಕ್.ಎಫ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೆಯೆರ್ಮ್.
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಸಬ್ಜೆಕ್ಟಿಫೋಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಟೆನೆರಿಮಾ'' ಬರೆಟ್
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಟೆಪೆಜಿಲೋಟೆ'' ಲೀಬ್ಮ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ಟುರ್ಕ್‌ಹೈಮಿ'' (ಡ್ಯಾಮರ್) ಬರ್ರೆಟ್
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ಉಂಡ್ಲಾಟಿಫೋಲಿಯಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ವೆರಾಪಾಜೆನ್ಸಿಸ್'' ಹೊಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ವೆರೆಕುಂಡ'' ಗ್ರೇಯುಮ್ ಮತ್ತು ಹೊಡೆಲ್
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ'' ಹೊಡೆಲ್ &amp; ಕ್ಯಾಸ್ಟ್.ಮಾಂಟ್
* ''ಚಮಡೋರಿಯಾ ವಲ್ಗಟಾ'' ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ಲ್. &amp; ಸ್ಟೀಯರ್ಮ್.
* ''ಚಮೇಡೋರಿಯಾ ವಾರ್ಸೆವಿಕ್ಜಿ'' H. ವೆಂಡ್ಲ್.
* ''ಚಾಮೆಡೋರಿಯಾ ವೈಟ್‌ಲಾಕಿಯಾನಾ'' ಹೋಡೆಲ್ &amp; NWUhl
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ವುಡ್ಸೋನಿಯಾನ'' ಎಲ್ಹೆಚ್ ಬೈಲಿ
* ''ಚಾಮಡೋರಿಯಾ ಝಮೊರೆ'' ಹೋಡೆಲ್
|}
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಮಿಡೋರಿಯ}}}
[[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]]</text>
      <sha1>isbta419aqrjqx7j8sl0636lkjvrwr5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಕ್ಯಾಮೀಲಿಯನ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179207</id>
    <revision>
      <id>1374159</id>
      <timestamp>2026-05-26T11:33:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <comment>ಹೊಸ ಲೇಖನ</comment>
      <origin>1374159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12675" sha1="g8udl7kcjvnd8t5wyn8agrets7lapeg" xml:space="preserve">
ಕ್ಯಾಮೀಲಿಯನ್ (ಚಮೀಲಿಯನ್) [[ಆಕಾಶ]]ದಲ್ಲಿರುವ 88 [[ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ|ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಷುವದಂಶ 7ಗಂ.40 ಮಿ.-13ಗಂ.35 ಮಿ. ಮತ್ತು ಘಂಟಾ ವೃತ್ತಾಂಶ 750-820 ದ. ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ಈ ಪುಂಜವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಇದು ಚಮೀಲಿಯನ್ ಎಂದರೆ ಊಸರವಳ್ಳಿ ಅಂದರೆ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಯ ಹೆಸರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಂಚಲವರ್ಣಿಕ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.
== ಇತಿಹಾಸ ==
[[File:Chameleon Constellation.png|thumb|The constellation Camaeleon (Chamaeleon)  as depicted in [[Johann Gabriel Doppelmayr]]'s ''Atlas Coelestis'', ca. 1742.]]
ಪೀಟರ್ ಡಿರ್ಕ್ಸ್‌ಜೂನ್ ಕೀಸರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಡಿ ಹೌಟ್‌ಮನ್ ಅವರ ಅವಲೋಕನಗಳಿಂದ ಪೆಟ್ರಸ್ ಪ್ಲಾನ್ಸಿಯಸ್ ರಚಿಸಿದ ಹನ್ನೆರಡು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ಚಮೀಲಿಯನ್ಯೂ ಒಂದು .  ಇದು ಮೊದಲು 1597 ರಲ್ಲಿ (ಅಥವಾ 1598) [[ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್|ಆಮ್ಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾನ್ಸಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಜೋಡೋಕಸ್ ಹೊಂಡಿಯಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ 35-ಸೆಂ.ಮೀ [[ವ್ಯಾಸ (ಜ್ಯಾಮಿತಿ)|ವ್ಯಾಸ]]ದ ಆಕಾಶ ಗೋಳದ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು . ಜೋಹಾನ್ ಬೇಯರ್ ಚಮೀಲಿಯನ್ಯನ್ನು ಆಕಾಶ ಅಟ್ಲಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಯುರೇನೋಗ್ರಾಫರ್ ಆಗಿದ್ದರು . 15 ನೇ ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪರಿಶೋಧಕರು ರಚಿಸಿದ ಅನೇಕ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು. 

== ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ==

=== ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ===

೧೭೫೬ ರಲ್ಲಿ ಲಕೈಲ್ ೧೭ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗೆ ಬೇಯರ್ ಪದನಾಮಗಳಾದ ಆಲ್ಫಾ ಟು ಪೈ ಅನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಆದರೆ ಓಮಿಕ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಸಿ ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಟಾ, ಮು ಮತ್ತು ಪೈ ಎಂಬ ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದರು. ೧೮೭೯ ರಲ್ಲಿ, ಬೆಂಜಮಿನ್ ಗೌಲ್ಡ್ ''ಲ್ಯಾಂಬ್ಡಾ ಚಮಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' ಮತ್ತು ''ಪೈ &lt;sup&gt;೨ ಚಮಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ಅನ್ನು&lt;/sup&gt;'' ಮಸ್ಕಾದ ಭಾಗವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಪದನಾಮಗಳನ್ನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಬಳಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;wagman&quot;&gt;{{cite book | last = Wagman | first = Morton | date = 2003 | title = Lost Stars: Lost, Missing and Troublesome Stars from the Catalogues of Johannes Bayer, Nicholas Louis de Lacaille, John Flamsteed, and Sundry Others | publisher = The McDonald &amp; Woodward Publishing Company | location = Blacksburg, [[Virginia|VA]] | isbn = 978-0-939923-78-6 |pages=305–07}}&lt;/ref&gt; 

[[ಗೋಸಾಲಿಯನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿವೆ, ಅವು [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಕಾಶ ಧ್ರುವ]]ದಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ಡಿಗ್ರಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ರುಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಸುಮಾರು 15 ಡಿಗ್ರಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ [[ವಜ್ರ]]ದ ಆಕಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗಾಮಾ ಕ್ರೂಸಿಸ್‌ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಅಕ್ಷದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ. ''ಆಲ್ಫಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' [[ಭೂಮಿ]]ಯಿಂದ 63 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಳಿ-ವರ್ಣ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಬೀಟಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ಭೂಮಿಯಿಂದ 4.2, 271 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನೀಲಿ-ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಗಾಮಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ಭೂಮಿಯಿಂದ 4.1, 413 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಂಪು-ವರ್ಣ ದೈತ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಗೋಸಾಲಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ ''ಡೆಲ್ಟಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' , ಅಗಲವಾದ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರ . ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ ''ಡೆಲ್ಟಾ &lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' , 4.4 ತೀವ್ರತೆಯ ನೀಲಿ-ವರ್ಣ ನಕ್ಷತ್ರ. ಡೆಲ್ಟಾ &lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ , ಮಂದ ಅಂಶ, 5.5 ತೀವ್ರತೆಯ ಕಿತ್ತಳೆ-ವರ್ಣ ದೈತ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಅವೆರಡೂ ಸುಮಾರು 350 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿವೆ.{{sfn|Ridpath|Tirion|2017|p=118}} 

ಚಮೀಲಿಯನ್ ಗ್ರಹಗಳು ಅಥವಾ ಚಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ (ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ) ಉಪ -ಕಂದು ಕುಬ್ಜ ಅಥವಾ ರಾಕ್ಷಸ ಗ್ರಹವಾದ ''ಚಾ 110913 ''ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ &lt;ref name=&quot;Cha110913&quot;&gt;{{cite web
  |date=2005-11-29|title=A Planet With Planets? Spitzer Finds Cosmic Oddball|publisher=[[NASA]]|author=Whitney Clavin|url=http://www.nasa.gov/vision/universe/starsgalaxies/spitzerf-20051129.html|accessdate=2006-03-26|archive-date=2012-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20121011011111/http://www.nasa.gov/vision/universe/starsgalaxies/spitzerf-20051129.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. 

=== ಆಳವಾದ ಆಕಾಶದ ವಸ್ತುಗಳು ===
[[File:An Active Centre ESO 021-G004.jpg|thumb|left|Spiral galaxy ESO 021-G004.&lt;ref&gt;{{cite web |title=An Active Centre |url=https://www.spacetelescope.org/images/potw1951a/ |website=www.spacetelescope.org |access-date=23 December 2019 |language=en}}&lt;/ref&gt;]]
೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ, η ಚಾಮೆಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ನಕ್ಷತ್ರದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುವ ಹತ್ತಿರದ ತೆರೆದ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು . ''ಎಟಾ ಚಾಮೆಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಅಥವಾ ''ಮಾಮಾಜೆಕ್ 1 ''ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ 8 [[ಮಿಲಿಯನ್]] ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯಿಂದ 316 [[ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷ]]ಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. {{sfn|Luhman|Steeghs|2004|p=917}}

ಈ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವು ಹಲವಾರು ಆಣ್ವಿಕ ಮೋಡಗಳನ್ನು ( ಚಮಚಲಿಯನ್ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳು ) ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವು ಕಡಿಮೆ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ''ಟಿ ಟೌರಿ'' ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿವೆ . ಮೋಡದ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 400 ರಿಂದ 600 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಸೌರ [[ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ]]ಗಳ [[ಅನಿಲ]] ಮತ್ತು [[ಧೂಳು|ಧೂಳ]]ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ''ಟಿ ಟೌರಿ'' ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಯುವ ಬಿ-ಮಾದರಿಯ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಮೂಹವು ''ಚಮಚಲಿಯನ್ I'' ಮೋಡದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಫಲನ ''[[ನೀಹಾರಿಕೆ]] IC 2631'' ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ .

ವಿಶಾಲ-ಕ್ಷೇತ್ರ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಚಮೀಲಿಯನ್ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ರಚನೆಗಳಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ&lt;ref name=&quot;noirlab2519&quot;&gt;{{cite web |title=Dark Energy Camera Captures Sparse Pockets of Light Amongst Dark Clouds of Chamaeleon I |url=https://noirlab.edu/public/news/noirlab2519/ |website=NOIRLab |date=10 June 2025 |publisher=NSF NOIRLab |access-date=10 March 2026}}&lt;/ref&gt;. 

ಚಮೀಲಿಯನ್'' NGC 3195'' ಎಂಬ ಒಂದು ಗ್ರಹ ನೀಹಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು , ಇದು ಸಾಕಷ್ಟು ದುರ್ಬಲವಾಗಿದೆ. [[ದೂರದರ್ಶಕ]]ದಲ್ಲಿ ಇದು [[ಗುರು (ಗ್ರಹ)|ಗುರುಗ್ರಹ]]ದಷ್ಟೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ {{sfn|Ridpath|Tirion|2017|p=118}}. 

== ಸಮಾನಾರ್ಥಕಗಳು ==
ಚೀನೀ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ , ಚಮೀಲಿಯನ್ಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ (近南極星區; ''ಜಿನ್ನಾನ್ಜಿಕ್ಸಿಂಗೌ'' ) ಕ್ಸು ಗುವಾಂಗ್ಕಿ ಲಿಟಲ್ ಡಿಪ್ಪರ್ (小斗; ''ಕ್ಸಿಯೋಡು'' ) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ&lt;ref&gt;{{in lang|zh}} [http://aeea.nmns.edu.tw/2006/0607/ap060728.html AEEA (Activities of Exhibition and Education in Astronomy) 天文教育資訊網 2006 年 7 月 28 日].&lt;/ref&gt; .  ಚಮೀಲಿಯನ್‍ನನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರೈಯಿಂಗ್ ಪ್ಯಾನ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ&lt;ref&gt;{{cite web |title=Chamaeleon Constellation |url=http://www.topastronomer.com/StarCharts/Constellations/Chamaeleon.php |website=Top Astronomer |access-date=7 June 2019 |archive-date=19 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120119115704/http://www.topastronomer.com/StarCharts/Constellations/Chamaeleon.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Chamaeleon (Annotated).tif|* IAU ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಿ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊದಿಸಿರುವ ಚಮೀಲಿಯನ್ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ವಿಶಾಲ-ಕ್ಷೇತ್ರದ ಖಗೋಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ . ಚಮೀಲಿಯನ್ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳ ಕಪ್ಪು ತೇಪೆಗಳು ಕ್ಷೇತ್ರದಾದ್ಯಂತ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. .&lt;ref name=&quot;noirlab-cha-ann&quot;&gt;{{cite web |title=Chamaeleon (Annotated) |url=https://noirlab.edu/public/images/chamaeleon-ann/ |website=NOIRLab |publisher=NSF NOIRLab |access-date=10 March 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;noirlab-cha-constellation&quot;&gt;{{cite web |title=Constellation: Chamaeleon |url=https://noirlab.edu/public/education/constellations/chamaeleon/ |website=NOIRLab |publisher=NSF NOIRLab |access-date=10 March 2026}}&lt;/ref&gt;
File:Constellation Chamaeleon.jpg|ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡಬಹುದಾದ ಚಮೀಲಿಯನ್ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ.
&lt;/gallery&gt;
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==</text>
      <sha1>g8udl7kcjvnd8t5wyn8agrets7lapeg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1374160</id>
      <parentid>1374159</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T11:36:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1374160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12686" sha1="0nfcdje7srr278isj8xpvngi127ygny" xml:space="preserve">{{databox}}
ಕ್ಯಾಮೀಲಿಯನ್ (ಚಮೀಲಿಯನ್) [[ಆಕಾಶ]]ದಲ್ಲಿರುವ 88 [[ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ|ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಷುವದಂಶ 7ಗಂ.40 ಮಿ.-13ಗಂ.35 ಮಿ. ಮತ್ತು ಘಂಟಾ ವೃತ್ತಾಂಶ 750-820 ದ. ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ಈ ಪುಂಜವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಇದು ಚಮೀಲಿಯನ್ ಎಂದರೆ ಊಸರವಳ್ಳಿ ಅಂದರೆ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಯ ಹೆಸರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಂಚಲವರ್ಣಿಕ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.
== ಇತಿಹಾಸ ==
[[File:Chameleon Constellation.png|thumb|The constellation Camaeleon (Chamaeleon)  as depicted in [[Johann Gabriel Doppelmayr]]'s ''Atlas Coelestis'', ca. 1742.]]
ಪೀಟರ್ ಡಿರ್ಕ್ಸ್‌ಜೂನ್ ಕೀಸರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಡಿ ಹೌಟ್‌ಮನ್ ಅವರ ಅವಲೋಕನಗಳಿಂದ ಪೆಟ್ರಸ್ ಪ್ಲಾನ್ಸಿಯಸ್ ರಚಿಸಿದ ಹನ್ನೆರಡು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ಚಮೀಲಿಯನ್ಯೂ ಒಂದು .  ಇದು ಮೊದಲು 1597 ರಲ್ಲಿ (ಅಥವಾ 1598) [[ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್|ಆಮ್ಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾನ್ಸಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಜೋಡೋಕಸ್ ಹೊಂಡಿಯಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ 35-ಸೆಂ.ಮೀ [[ವ್ಯಾಸ (ಜ್ಯಾಮಿತಿ)|ವ್ಯಾಸ]]ದ ಆಕಾಶ ಗೋಳದ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು . ಜೋಹಾನ್ ಬೇಯರ್ ಚಮೀಲಿಯನ್ಯನ್ನು ಆಕಾಶ ಅಟ್ಲಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಯುರೇನೋಗ್ರಾಫರ್ ಆಗಿದ್ದರು . 15 ನೇ ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪರಿಶೋಧಕರು ರಚಿಸಿದ ಅನೇಕ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು. 

== ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ==

=== ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ===

೧೭೫೬ ರಲ್ಲಿ ಲಕೈಲ್ ೧೭ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗೆ ಬೇಯರ್ ಪದನಾಮಗಳಾದ ಆಲ್ಫಾ ಟು ಪೈ ಅನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಆದರೆ ಓಮಿಕ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಸಿ ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಟಾ, ಮು ಮತ್ತು ಪೈ ಎಂಬ ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದರು. ೧೮೭೯ ರಲ್ಲಿ, ಬೆಂಜಮಿನ್ ಗೌಲ್ಡ್ ''ಲ್ಯಾಂಬ್ಡಾ ಚಮಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' ಮತ್ತು ''ಪೈ &lt;sup&gt;೨ ಚಮಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ಅನ್ನು&lt;/sup&gt;'' ಮಸ್ಕಾದ ಭಾಗವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಪದನಾಮಗಳನ್ನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಬಳಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;wagman&quot;&gt;{{cite book | last = Wagman | first = Morton | date = 2003 | title = Lost Stars: Lost, Missing and Troublesome Stars from the Catalogues of Johannes Bayer, Nicholas Louis de Lacaille, John Flamsteed, and Sundry Others | publisher = The McDonald &amp; Woodward Publishing Company | location = Blacksburg, [[Virginia|VA]] | isbn = 978-0-939923-78-6 |pages=305–07}}&lt;/ref&gt; 

[[ಗೋಸಾಲಿಯನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿವೆ, ಅವು [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಕಾಶ ಧ್ರುವ]]ದಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ಡಿಗ್ರಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ರುಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಸುಮಾರು 15 ಡಿಗ್ರಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ [[ವಜ್ರ]]ದ ಆಕಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗಾಮಾ ಕ್ರೂಸಿಸ್‌ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಅಕ್ಷದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ. ''ಆಲ್ಫಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' [[ಭೂಮಿ]]ಯಿಂದ 63 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಳಿ-ವರ್ಣ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಬೀಟಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ಭೂಮಿಯಿಂದ 4.2, 271 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನೀಲಿ-ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಗಾಮಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ಭೂಮಿಯಿಂದ 4.1, 413 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಂಪು-ವರ್ಣ ದೈತ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಗೋಸಾಲಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ ''ಡೆಲ್ಟಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' , ಅಗಲವಾದ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರ . ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ ''ಡೆಲ್ಟಾ &lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' , 4.4 ತೀವ್ರತೆಯ ನೀಲಿ-ವರ್ಣ ನಕ್ಷತ್ರ. ಡೆಲ್ಟಾ &lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ , ಮಂದ ಅಂಶ, 5.5 ತೀವ್ರತೆಯ ಕಿತ್ತಳೆ-ವರ್ಣ ದೈತ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಅವೆರಡೂ ಸುಮಾರು 350 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿವೆ.{{sfn|Ridpath|Tirion|2017|p=118}} 

ಚಮೀಲಿಯನ್ ಗ್ರಹಗಳು ಅಥವಾ ಚಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ (ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ) ಉಪ -ಕಂದು ಕುಬ್ಜ ಅಥವಾ ರಾಕ್ಷಸ ಗ್ರಹವಾದ ''ಚಾ 110913 ''ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ &lt;ref name=&quot;Cha110913&quot;&gt;{{cite web
  |date=2005-11-29|title=A Planet With Planets? Spitzer Finds Cosmic Oddball|publisher=[[NASA]]|author=Whitney Clavin|url=http://www.nasa.gov/vision/universe/starsgalaxies/spitzerf-20051129.html|accessdate=2006-03-26|archive-date=2012-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20121011011111/http://www.nasa.gov/vision/universe/starsgalaxies/spitzerf-20051129.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. 

=== ಆಳವಾದ ಆಕಾಶದ ವಸ್ತುಗಳು ===
[[File:An Active Centre ESO 021-G004.jpg|thumb|left|Spiral galaxy ESO 021-G004.&lt;ref&gt;{{cite web |title=An Active Centre |url=https://www.spacetelescope.org/images/potw1951a/ |website=www.spacetelescope.org |access-date=23 December 2019 |language=en}}&lt;/ref&gt;]]
೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ, η ಚಾಮೆಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ನಕ್ಷತ್ರದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುವ ಹತ್ತಿರದ ತೆರೆದ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು . ''ಎಟಾ ಚಾಮೆಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಅಥವಾ ''ಮಾಮಾಜೆಕ್ 1 ''ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ 8 [[ಮಿಲಿಯನ್]] ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯಿಂದ 316 [[ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷ]]ಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. {{sfn|Luhman|Steeghs|2004|p=917}}

ಈ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವು ಹಲವಾರು ಆಣ್ವಿಕ ಮೋಡಗಳನ್ನು ( ಚಮಚಲಿಯನ್ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳು ) ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವು ಕಡಿಮೆ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ''ಟಿ ಟೌರಿ'' ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿವೆ . ಮೋಡದ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 400 ರಿಂದ 600 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಸೌರ [[ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ]]ಗಳ [[ಅನಿಲ]] ಮತ್ತು [[ಧೂಳು|ಧೂಳ]]ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ''ಟಿ ಟೌರಿ'' ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಯುವ ಬಿ-ಮಾದರಿಯ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಮೂಹವು ''ಚಮಚಲಿಯನ್ I'' ಮೋಡದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಫಲನ ''[[ನೀಹಾರಿಕೆ]] IC 2631'' ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ .

ವಿಶಾಲ-ಕ್ಷೇತ್ರ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಚಮೀಲಿಯನ್ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ರಚನೆಗಳಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ&lt;ref name=&quot;noirlab2519&quot;&gt;{{cite web |title=Dark Energy Camera Captures Sparse Pockets of Light Amongst Dark Clouds of Chamaeleon I |url=https://noirlab.edu/public/news/noirlab2519/ |website=NOIRLab |date=10 June 2025 |publisher=NSF NOIRLab |access-date=10 March 2026}}&lt;/ref&gt;. 

ಚಮೀಲಿಯನ್'' NGC 3195'' ಎಂಬ ಒಂದು ಗ್ರಹ ನೀಹಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು , ಇದು ಸಾಕಷ್ಟು ದುರ್ಬಲವಾಗಿದೆ. [[ದೂರದರ್ಶಕ]]ದಲ್ಲಿ ಇದು [[ಗುರು (ಗ್ರಹ)|ಗುರುಗ್ರಹ]]ದಷ್ಟೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ {{sfn|Ridpath|Tirion|2017|p=118}}. 

== ಸಮಾನಾರ್ಥಕಗಳು ==
ಚೀನೀ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ , ಚಮೀಲಿಯನ್ಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ (近南極星區; ''ಜಿನ್ನಾನ್ಜಿಕ್ಸಿಂಗೌ'' ) ಕ್ಸು ಗುವಾಂಗ್ಕಿ ಲಿಟಲ್ ಡಿಪ್ಪರ್ (小斗; ''ಕ್ಸಿಯೋಡು'' ) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ&lt;ref&gt;{{in lang|zh}} [http://aeea.nmns.edu.tw/2006/0607/ap060728.html AEEA (Activities of Exhibition and Education in Astronomy) 天文教育資訊網 2006 年 7 月 28 日].&lt;/ref&gt; .  ಚಮೀಲಿಯನ್‍ನನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರೈಯಿಂಗ್ ಪ್ಯಾನ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ&lt;ref&gt;{{cite web |title=Chamaeleon Constellation |url=http://www.topastronomer.com/StarCharts/Constellations/Chamaeleon.php |website=Top Astronomer |access-date=7 June 2019 |archive-date=19 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120119115704/http://www.topastronomer.com/StarCharts/Constellations/Chamaeleon.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Chamaeleon (Annotated).tif|* IAU ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಿ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊದಿಸಿರುವ ಚಮೀಲಿಯನ್ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ವಿಶಾಲ-ಕ್ಷೇತ್ರದ ಖಗೋಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ . ಚಮೀಲಿಯನ್ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳ ಕಪ್ಪು ತೇಪೆಗಳು ಕ್ಷೇತ್ರದಾದ್ಯಂತ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. .&lt;ref name=&quot;noirlab-cha-ann&quot;&gt;{{cite web |title=Chamaeleon (Annotated) |url=https://noirlab.edu/public/images/chamaeleon-ann/ |website=NOIRLab |publisher=NSF NOIRLab |access-date=10 March 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;noirlab-cha-constellation&quot;&gt;{{cite web |title=Constellation: Chamaeleon |url=https://noirlab.edu/public/education/constellations/chamaeleon/ |website=NOIRLab |publisher=NSF NOIRLab |access-date=10 March 2026}}&lt;/ref&gt;
File:Constellation Chamaeleon.jpg|ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡಬಹುದಾದ ಚಮೀಲಿಯನ್ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ.
&lt;/gallery&gt;
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==</text>
      <sha1>0nfcdje7srr278isj8xpvngi127ygny</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1374161</id>
      <parentid>1374160</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T11:41:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <comment>image insertion</comment>
      <origin>1374161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12773" sha1="8ion7ybmijx8hoxxolemnzfdulkqrxk" xml:space="preserve">[[File:Chamaeleon IAU.svg|200px|right|ಚಮೀಲಿಯನ್ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ]]
ಕ್ಯಾಮೀಲಿಯನ್ (ಚಮೀಲಿಯನ್) [[ಆಕಾಶ]]ದಲ್ಲಿರುವ 88 [[ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ|ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಷುವದಂಶ 7ಗಂ.40 ಮಿ.-13ಗಂ.35 ಮಿ. ಮತ್ತು ಘಂಟಾ ವೃತ್ತಾಂಶ 750-820 ದ. ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ಈ ಪುಂಜವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಇದು ಚಮೀಲಿಯನ್ ಎಂದರೆ ಊಸರವಳ್ಳಿ ಅಂದರೆ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಯ ಹೆಸರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಂಚಲವರ್ಣಿಕ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.
== ಇತಿಹಾಸ ==
[[File:Chameleon Constellation.png|thumb|The constellation Camaeleon (Chamaeleon)  as depicted in [[Johann Gabriel Doppelmayr]]'s ''Atlas Coelestis'', ca. 1742.]]
ಪೀಟರ್ ಡಿರ್ಕ್ಸ್‌ಜೂನ್ ಕೀಸರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಡಿ ಹೌಟ್‌ಮನ್ ಅವರ ಅವಲೋಕನಗಳಿಂದ ಪೆಟ್ರಸ್ ಪ್ಲಾನ್ಸಿಯಸ್ ರಚಿಸಿದ ಹನ್ನೆರಡು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ಚಮೀಲಿಯನ್ಯೂ ಒಂದು .  ಇದು ಮೊದಲು 1597 ರಲ್ಲಿ (ಅಥವಾ 1598) [[ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್|ಆಮ್ಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾನ್ಸಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಜೋಡೋಕಸ್ ಹೊಂಡಿಯಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ 35-ಸೆಂ.ಮೀ [[ವ್ಯಾಸ (ಜ್ಯಾಮಿತಿ)|ವ್ಯಾಸ]]ದ ಆಕಾಶ ಗೋಳದ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು . ಜೋಹಾನ್ ಬೇಯರ್ ಚಮೀಲಿಯನ್ಯನ್ನು ಆಕಾಶ ಅಟ್ಲಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಯುರೇನೋಗ್ರಾಫರ್ ಆಗಿದ್ದರು . 15 ನೇ ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪರಿಶೋಧಕರು ರಚಿಸಿದ ಅನೇಕ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು. 

== ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ==

=== ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ===

೧೭೫೬ ರಲ್ಲಿ ಲಕೈಲ್ ೧೭ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗೆ ಬೇಯರ್ ಪದನಾಮಗಳಾದ ಆಲ್ಫಾ ಟು ಪೈ ಅನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಆದರೆ ಓಮಿಕ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಸಿ ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಟಾ, ಮು ಮತ್ತು ಪೈ ಎಂಬ ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದರು. ೧೮೭೯ ರಲ್ಲಿ, ಬೆಂಜಮಿನ್ ಗೌಲ್ಡ್ ''ಲ್ಯಾಂಬ್ಡಾ ಚಮಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' ಮತ್ತು ''ಪೈ &lt;sup&gt;೨ ಚಮಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ಅನ್ನು&lt;/sup&gt;'' ಮಸ್ಕಾದ ಭಾಗವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಪದನಾಮಗಳನ್ನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಬಳಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;wagman&quot;&gt;{{cite book | last = Wagman | first = Morton | date = 2003 | title = Lost Stars: Lost, Missing and Troublesome Stars from the Catalogues of Johannes Bayer, Nicholas Louis de Lacaille, John Flamsteed, and Sundry Others | publisher = The McDonald &amp; Woodward Publishing Company | location = Blacksburg, [[Virginia|VA]] | isbn = 978-0-939923-78-6 |pages=305–07}}&lt;/ref&gt; 

[[ಗೋಸಾಲಿಯನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿವೆ, ಅವು [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಕಾಶ ಧ್ರುವ]]ದಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ಡಿಗ್ರಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ರುಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಸುಮಾರು 15 ಡಿಗ್ರಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ [[ವಜ್ರ]]ದ ಆಕಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗಾಮಾ ಕ್ರೂಸಿಸ್‌ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಅಕ್ಷದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ. ''ಆಲ್ಫಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' [[ಭೂಮಿ]]ಯಿಂದ 63 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಳಿ-ವರ್ಣ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಬೀಟಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ಭೂಮಿಯಿಂದ 4.2, 271 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನೀಲಿ-ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಗಾಮಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ಭೂಮಿಯಿಂದ 4.1, 413 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಂಪು-ವರ್ಣ ದೈತ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಗೋಸಾಲಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ ''ಡೆಲ್ಟಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' , ಅಗಲವಾದ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರ . ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ ''ಡೆಲ್ಟಾ &lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' , 4.4 ತೀವ್ರತೆಯ ನೀಲಿ-ವರ್ಣ ನಕ್ಷತ್ರ. ಡೆಲ್ಟಾ &lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ , ಮಂದ ಅಂಶ, 5.5 ತೀವ್ರತೆಯ ಕಿತ್ತಳೆ-ವರ್ಣ ದೈತ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಅವೆರಡೂ ಸುಮಾರು 350 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿವೆ.{{sfn|Ridpath|Tirion|2017|p=118}} 

ಚಮೀಲಿಯನ್ ಗ್ರಹಗಳು ಅಥವಾ ಚಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ (ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ) ಉಪ -ಕಂದು ಕುಬ್ಜ ಅಥವಾ ರಾಕ್ಷಸ ಗ್ರಹವಾದ ''ಚಾ 110913 ''ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ &lt;ref name=&quot;Cha110913&quot;&gt;{{cite web
  |date=2005-11-29|title=A Planet With Planets? Spitzer Finds Cosmic Oddball|publisher=[[NASA]]|author=Whitney Clavin|url=http://www.nasa.gov/vision/universe/starsgalaxies/spitzerf-20051129.html|accessdate=2006-03-26|archive-date=2012-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20121011011111/http://www.nasa.gov/vision/universe/starsgalaxies/spitzerf-20051129.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. 

=== ಆಳವಾದ ಆಕಾಶದ ವಸ್ತುಗಳು ===
[[File:An Active Centre ESO 021-G004.jpg|thumb|left|Spiral galaxy ESO 021-G004.&lt;ref&gt;{{cite web |title=An Active Centre |url=https://www.spacetelescope.org/images/potw1951a/ |website=www.spacetelescope.org |access-date=23 December 2019 |language=en}}&lt;/ref&gt;]]
೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ, η ಚಾಮೆಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ನಕ್ಷತ್ರದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುವ ಹತ್ತಿರದ ತೆರೆದ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು . ''ಎಟಾ ಚಾಮೆಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಅಥವಾ ''ಮಾಮಾಜೆಕ್ 1 ''ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ 8 [[ಮಿಲಿಯನ್]] ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯಿಂದ 316 [[ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷ]]ಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. {{sfn|Luhman|Steeghs|2004|p=917}}

ಈ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವು ಹಲವಾರು ಆಣ್ವಿಕ ಮೋಡಗಳನ್ನು ( ಚಮಚಲಿಯನ್ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳು ) ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವು ಕಡಿಮೆ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ''ಟಿ ಟೌರಿ'' ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿವೆ . ಮೋಡದ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 400 ರಿಂದ 600 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಸೌರ [[ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ]]ಗಳ [[ಅನಿಲ]] ಮತ್ತು [[ಧೂಳು|ಧೂಳ]]ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ''ಟಿ ಟೌರಿ'' ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಯುವ ಬಿ-ಮಾದರಿಯ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಮೂಹವು ''ಚಮಚಲಿಯನ್ I'' ಮೋಡದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಫಲನ ''[[ನೀಹಾರಿಕೆ]] IC 2631'' ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ .

ವಿಶಾಲ-ಕ್ಷೇತ್ರ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಚಮೀಲಿಯನ್ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ರಚನೆಗಳಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ&lt;ref name=&quot;noirlab2519&quot;&gt;{{cite web |title=Dark Energy Camera Captures Sparse Pockets of Light Amongst Dark Clouds of Chamaeleon I |url=https://noirlab.edu/public/news/noirlab2519/ |website=NOIRLab |date=10 June 2025 |publisher=NSF NOIRLab |access-date=10 March 2026}}&lt;/ref&gt;. 

ಚಮೀಲಿಯನ್'' NGC 3195'' ಎಂಬ ಒಂದು ಗ್ರಹ ನೀಹಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು , ಇದು ಸಾಕಷ್ಟು ದುರ್ಬಲವಾಗಿದೆ. [[ದೂರದರ್ಶಕ]]ದಲ್ಲಿ ಇದು [[ಗುರು (ಗ್ರಹ)|ಗುರುಗ್ರಹ]]ದಷ್ಟೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ {{sfn|Ridpath|Tirion|2017|p=118}}. 

== ಸಮಾನಾರ್ಥಕಗಳು ==
ಚೀನೀ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ , ಚಮೀಲಿಯನ್ಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ (近南極星區; ''ಜಿನ್ನಾನ್ಜಿಕ್ಸಿಂಗೌ'' ) ಕ್ಸು ಗುವಾಂಗ್ಕಿ ಲಿಟಲ್ ಡಿಪ್ಪರ್ (小斗; ''ಕ್ಸಿಯೋಡು'' ) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ&lt;ref&gt;{{in lang|zh}} [http://aeea.nmns.edu.tw/2006/0607/ap060728.html AEEA (Activities of Exhibition and Education in Astronomy) 天文教育資訊網 2006 年 7 月 28 日].&lt;/ref&gt; .  ಚಮೀಲಿಯನ್‍ನನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರೈಯಿಂಗ್ ಪ್ಯಾನ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ&lt;ref&gt;{{cite web |title=Chamaeleon Constellation |url=http://www.topastronomer.com/StarCharts/Constellations/Chamaeleon.php |website=Top Astronomer |access-date=7 June 2019 |archive-date=19 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120119115704/http://www.topastronomer.com/StarCharts/Constellations/Chamaeleon.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Chamaeleon (Annotated).tif|* IAU ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಿ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊದಿಸಿರುವ ಚಮೀಲಿಯನ್ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ವಿಶಾಲ-ಕ್ಷೇತ್ರದ ಖಗೋಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ . ಚಮೀಲಿಯನ್ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳ ಕಪ್ಪು ತೇಪೆಗಳು ಕ್ಷೇತ್ರದಾದ್ಯಂತ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. .&lt;ref name=&quot;noirlab-cha-ann&quot;&gt;{{cite web |title=Chamaeleon (Annotated) |url=https://noirlab.edu/public/images/chamaeleon-ann/ |website=NOIRLab |publisher=NSF NOIRLab |access-date=10 March 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;noirlab-cha-constellation&quot;&gt;{{cite web |title=Constellation: Chamaeleon |url=https://noirlab.edu/public/education/constellations/chamaeleon/ |website=NOIRLab |publisher=NSF NOIRLab |access-date=10 March 2026}}&lt;/ref&gt;
File:Constellation Chamaeleon.jpg|ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡಬಹುದಾದ ಚಮೀಲಿಯನ್ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ.
&lt;/gallery&gt;
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==</text>
      <sha1>8ion7ybmijx8hoxxolemnzfdulkqrxk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1374162</id>
      <parentid>1374161</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T11:42:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1374162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12773" sha1="rb6ikfu2fjojt322msw8fqxdwx87d6v" xml:space="preserve">[[File:Chamaeleon IAU.svg|500px|right|ಚಮೀಲಿಯನ್ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ]]
ಕ್ಯಾಮೀಲಿಯನ್ (ಚಮೀಲಿಯನ್) [[ಆಕಾಶ]]ದಲ್ಲಿರುವ 88 [[ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ|ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಷುವದಂಶ 7ಗಂ.40 ಮಿ.-13ಗಂ.35 ಮಿ. ಮತ್ತು ಘಂಟಾ ವೃತ್ತಾಂಶ 750-820 ದ. ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ಈ ಪುಂಜವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಇದು ಚಮೀಲಿಯನ್ ಎಂದರೆ ಊಸರವಳ್ಳಿ ಅಂದರೆ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಯ ಹೆಸರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಂಚಲವರ್ಣಿಕ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.
== ಇತಿಹಾಸ ==
[[File:Chameleon Constellation.png|thumb|The constellation Camaeleon (Chamaeleon)  as depicted in [[Johann Gabriel Doppelmayr]]'s ''Atlas Coelestis'', ca. 1742.]]
ಪೀಟರ್ ಡಿರ್ಕ್ಸ್‌ಜೂನ್ ಕೀಸರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಡಿ ಹೌಟ್‌ಮನ್ ಅವರ ಅವಲೋಕನಗಳಿಂದ ಪೆಟ್ರಸ್ ಪ್ಲಾನ್ಸಿಯಸ್ ರಚಿಸಿದ ಹನ್ನೆರಡು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ಚಮೀಲಿಯನ್ಯೂ ಒಂದು .  ಇದು ಮೊದಲು 1597 ರಲ್ಲಿ (ಅಥವಾ 1598) [[ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್|ಆಮ್ಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾನ್ಸಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಜೋಡೋಕಸ್ ಹೊಂಡಿಯಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ 35-ಸೆಂ.ಮೀ [[ವ್ಯಾಸ (ಜ್ಯಾಮಿತಿ)|ವ್ಯಾಸ]]ದ ಆಕಾಶ ಗೋಳದ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು . ಜೋಹಾನ್ ಬೇಯರ್ ಚಮೀಲಿಯನ್ಯನ್ನು ಆಕಾಶ ಅಟ್ಲಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಯುರೇನೋಗ್ರಾಫರ್ ಆಗಿದ್ದರು . 15 ನೇ ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪರಿಶೋಧಕರು ರಚಿಸಿದ ಅನೇಕ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು. 

== ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ==

=== ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ===

೧೭೫೬ ರಲ್ಲಿ ಲಕೈಲ್ ೧೭ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗೆ ಬೇಯರ್ ಪದನಾಮಗಳಾದ ಆಲ್ಫಾ ಟು ಪೈ ಅನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಆದರೆ ಓಮಿಕ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಸಿ ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಟಾ, ಮು ಮತ್ತು ಪೈ ಎಂಬ ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದರು. ೧೮೭೯ ರಲ್ಲಿ, ಬೆಂಜಮಿನ್ ಗೌಲ್ಡ್ ''ಲ್ಯಾಂಬ್ಡಾ ಚಮಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' ಮತ್ತು ''ಪೈ &lt;sup&gt;೨ ಚಮಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ಅನ್ನು&lt;/sup&gt;'' ಮಸ್ಕಾದ ಭಾಗವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಪದನಾಮಗಳನ್ನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಬಳಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;wagman&quot;&gt;{{cite book | last = Wagman | first = Morton | date = 2003 | title = Lost Stars: Lost, Missing and Troublesome Stars from the Catalogues of Johannes Bayer, Nicholas Louis de Lacaille, John Flamsteed, and Sundry Others | publisher = The McDonald &amp; Woodward Publishing Company | location = Blacksburg, [[Virginia|VA]] | isbn = 978-0-939923-78-6 |pages=305–07}}&lt;/ref&gt; 

[[ಗೋಸಾಲಿಯನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿವೆ, ಅವು [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಕಾಶ ಧ್ರುವ]]ದಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ಡಿಗ್ರಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ರುಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಸುಮಾರು 15 ಡಿಗ್ರಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ [[ವಜ್ರ]]ದ ಆಕಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗಾಮಾ ಕ್ರೂಸಿಸ್‌ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಅಕ್ಷದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ. ''ಆಲ್ಫಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' [[ಭೂಮಿ]]ಯಿಂದ 63 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಳಿ-ವರ್ಣ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಬೀಟಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ಭೂಮಿಯಿಂದ 4.2, 271 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನೀಲಿ-ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಗಾಮಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ಭೂಮಿಯಿಂದ 4.1, 413 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಂಪು-ವರ್ಣ ದೈತ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಗೋಸಾಲಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ ''ಡೆಲ್ಟಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' , ಅಗಲವಾದ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರ . ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ ''ಡೆಲ್ಟಾ &lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' , 4.4 ತೀವ್ರತೆಯ ನೀಲಿ-ವರ್ಣ ನಕ್ಷತ್ರ. ಡೆಲ್ಟಾ &lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ , ಮಂದ ಅಂಶ, 5.5 ತೀವ್ರತೆಯ ಕಿತ್ತಳೆ-ವರ್ಣ ದೈತ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಅವೆರಡೂ ಸುಮಾರು 350 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿವೆ.{{sfn|Ridpath|Tirion|2017|p=118}} 

ಚಮೀಲಿಯನ್ ಗ್ರಹಗಳು ಅಥವಾ ಚಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ (ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ) ಉಪ -ಕಂದು ಕುಬ್ಜ ಅಥವಾ ರಾಕ್ಷಸ ಗ್ರಹವಾದ ''ಚಾ 110913 ''ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ &lt;ref name=&quot;Cha110913&quot;&gt;{{cite web
  |date=2005-11-29|title=A Planet With Planets? Spitzer Finds Cosmic Oddball|publisher=[[NASA]]|author=Whitney Clavin|url=http://www.nasa.gov/vision/universe/starsgalaxies/spitzerf-20051129.html|accessdate=2006-03-26|archive-date=2012-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20121011011111/http://www.nasa.gov/vision/universe/starsgalaxies/spitzerf-20051129.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. 

=== ಆಳವಾದ ಆಕಾಶದ ವಸ್ತುಗಳು ===
[[File:An Active Centre ESO 021-G004.jpg|thumb|left|Spiral galaxy ESO 021-G004.&lt;ref&gt;{{cite web |title=An Active Centre |url=https://www.spacetelescope.org/images/potw1951a/ |website=www.spacetelescope.org |access-date=23 December 2019 |language=en}}&lt;/ref&gt;]]
೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ, η ಚಾಮೆಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ನಕ್ಷತ್ರದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುವ ಹತ್ತಿರದ ತೆರೆದ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು . ''ಎಟಾ ಚಾಮೆಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಅಥವಾ ''ಮಾಮಾಜೆಕ್ 1 ''ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ 8 [[ಮಿಲಿಯನ್]] ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯಿಂದ 316 [[ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷ]]ಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. {{sfn|Luhman|Steeghs|2004|p=917}}

ಈ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವು ಹಲವಾರು ಆಣ್ವಿಕ ಮೋಡಗಳನ್ನು ( ಚಮಚಲಿಯನ್ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳು ) ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವು ಕಡಿಮೆ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ''ಟಿ ಟೌರಿ'' ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿವೆ . ಮೋಡದ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 400 ರಿಂದ 600 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಸೌರ [[ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ]]ಗಳ [[ಅನಿಲ]] ಮತ್ತು [[ಧೂಳು|ಧೂಳ]]ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ''ಟಿ ಟೌರಿ'' ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಯುವ ಬಿ-ಮಾದರಿಯ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಮೂಹವು ''ಚಮಚಲಿಯನ್ I'' ಮೋಡದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಫಲನ ''[[ನೀಹಾರಿಕೆ]] IC 2631'' ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ .

ವಿಶಾಲ-ಕ್ಷೇತ್ರ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಚಮೀಲಿಯನ್ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ರಚನೆಗಳಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ&lt;ref name=&quot;noirlab2519&quot;&gt;{{cite web |title=Dark Energy Camera Captures Sparse Pockets of Light Amongst Dark Clouds of Chamaeleon I |url=https://noirlab.edu/public/news/noirlab2519/ |website=NOIRLab |date=10 June 2025 |publisher=NSF NOIRLab |access-date=10 March 2026}}&lt;/ref&gt;. 

ಚಮೀಲಿಯನ್'' NGC 3195'' ಎಂಬ ಒಂದು ಗ್ರಹ ನೀಹಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು , ಇದು ಸಾಕಷ್ಟು ದುರ್ಬಲವಾಗಿದೆ. [[ದೂರದರ್ಶಕ]]ದಲ್ಲಿ ಇದು [[ಗುರು (ಗ್ರಹ)|ಗುರುಗ್ರಹ]]ದಷ್ಟೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ {{sfn|Ridpath|Tirion|2017|p=118}}. 

== ಸಮಾನಾರ್ಥಕಗಳು ==
ಚೀನೀ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ , ಚಮೀಲಿಯನ್ಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ (近南極星區; ''ಜಿನ್ನಾನ್ಜಿಕ್ಸಿಂಗೌ'' ) ಕ್ಸು ಗುವಾಂಗ್ಕಿ ಲಿಟಲ್ ಡಿಪ್ಪರ್ (小斗; ''ಕ್ಸಿಯೋಡು'' ) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ&lt;ref&gt;{{in lang|zh}} [http://aeea.nmns.edu.tw/2006/0607/ap060728.html AEEA (Activities of Exhibition and Education in Astronomy) 天文教育資訊網 2006 年 7 月 28 日].&lt;/ref&gt; .  ಚಮೀಲಿಯನ್‍ನನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರೈಯಿಂಗ್ ಪ್ಯಾನ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ&lt;ref&gt;{{cite web |title=Chamaeleon Constellation |url=http://www.topastronomer.com/StarCharts/Constellations/Chamaeleon.php |website=Top Astronomer |access-date=7 June 2019 |archive-date=19 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120119115704/http://www.topastronomer.com/StarCharts/Constellations/Chamaeleon.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Chamaeleon (Annotated).tif|* IAU ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಿ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊದಿಸಿರುವ ಚಮೀಲಿಯನ್ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ವಿಶಾಲ-ಕ್ಷೇತ್ರದ ಖಗೋಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ . ಚಮೀಲಿಯನ್ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳ ಕಪ್ಪು ತೇಪೆಗಳು ಕ್ಷೇತ್ರದಾದ್ಯಂತ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. .&lt;ref name=&quot;noirlab-cha-ann&quot;&gt;{{cite web |title=Chamaeleon (Annotated) |url=https://noirlab.edu/public/images/chamaeleon-ann/ |website=NOIRLab |publisher=NSF NOIRLab |access-date=10 March 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;noirlab-cha-constellation&quot;&gt;{{cite web |title=Constellation: Chamaeleon |url=https://noirlab.edu/public/education/constellations/chamaeleon/ |website=NOIRLab |publisher=NSF NOIRLab |access-date=10 March 2026}}&lt;/ref&gt;
File:Constellation Chamaeleon.jpg|ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡಬಹುದಾದ ಚಮೀಲಿಯನ್ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ.
&lt;/gallery&gt;
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==</text>
      <sha1>rb6ikfu2fjojt322msw8fqxdwx87d6v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1374163</id>
      <parentid>1374162</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T11:42:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ನಕ್ಷತ್ರಕೂಟಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1374163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12831" sha1="2ppwzfm2y5lv85kivqqznzgkbqpbqca" xml:space="preserve">[[File:Chamaeleon IAU.svg|500px|right|ಚಮೀಲಿಯನ್ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ]]
ಕ್ಯಾಮೀಲಿಯನ್ (ಚಮೀಲಿಯನ್) [[ಆಕಾಶ]]ದಲ್ಲಿರುವ 88 [[ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ|ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಷುವದಂಶ 7ಗಂ.40 ಮಿ.-13ಗಂ.35 ಮಿ. ಮತ್ತು ಘಂಟಾ ವೃತ್ತಾಂಶ 750-820 ದ. ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ಈ ಪುಂಜವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಇದು ಚಮೀಲಿಯನ್ ಎಂದರೆ ಊಸರವಳ್ಳಿ ಅಂದರೆ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಯ ಹೆಸರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಂಚಲವರ್ಣಿಕ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.
== ಇತಿಹಾಸ ==
[[File:Chameleon Constellation.png|thumb|The constellation Camaeleon (Chamaeleon)  as depicted in [[Johann Gabriel Doppelmayr]]'s ''Atlas Coelestis'', ca. 1742.]]
ಪೀಟರ್ ಡಿರ್ಕ್ಸ್‌ಜೂನ್ ಕೀಸರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಡಿ ಹೌಟ್‌ಮನ್ ಅವರ ಅವಲೋಕನಗಳಿಂದ ಪೆಟ್ರಸ್ ಪ್ಲಾನ್ಸಿಯಸ್ ರಚಿಸಿದ ಹನ್ನೆರಡು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ಚಮೀಲಿಯನ್ಯೂ ಒಂದು .  ಇದು ಮೊದಲು 1597 ರಲ್ಲಿ (ಅಥವಾ 1598) [[ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್|ಆಮ್ಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾನ್ಸಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಜೋಡೋಕಸ್ ಹೊಂಡಿಯಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ 35-ಸೆಂ.ಮೀ [[ವ್ಯಾಸ (ಜ್ಯಾಮಿತಿ)|ವ್ಯಾಸ]]ದ ಆಕಾಶ ಗೋಳದ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು . ಜೋಹಾನ್ ಬೇಯರ್ ಚಮೀಲಿಯನ್ಯನ್ನು ಆಕಾಶ ಅಟ್ಲಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಯುರೇನೋಗ್ರಾಫರ್ ಆಗಿದ್ದರು . 15 ನೇ ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪರಿಶೋಧಕರು ರಚಿಸಿದ ಅನೇಕ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು. 

== ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ==

=== ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ===

೧೭೫೬ ರಲ್ಲಿ ಲಕೈಲ್ ೧೭ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗೆ ಬೇಯರ್ ಪದನಾಮಗಳಾದ ಆಲ್ಫಾ ಟು ಪೈ ಅನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಆದರೆ ಓಮಿಕ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಸಿ ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಟಾ, ಮು ಮತ್ತು ಪೈ ಎಂಬ ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದರು. ೧೮೭೯ ರಲ್ಲಿ, ಬೆಂಜಮಿನ್ ಗೌಲ್ಡ್ ''ಲ್ಯಾಂಬ್ಡಾ ಚಮಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' ಮತ್ತು ''ಪೈ &lt;sup&gt;೨ ಚಮಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ಅನ್ನು&lt;/sup&gt;'' ಮಸ್ಕಾದ ಭಾಗವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಪದನಾಮಗಳನ್ನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಬಳಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;wagman&quot;&gt;{{cite book | last = Wagman | first = Morton | date = 2003 | title = Lost Stars: Lost, Missing and Troublesome Stars from the Catalogues of Johannes Bayer, Nicholas Louis de Lacaille, John Flamsteed, and Sundry Others | publisher = The McDonald &amp; Woodward Publishing Company | location = Blacksburg, [[Virginia|VA]] | isbn = 978-0-939923-78-6 |pages=305–07}}&lt;/ref&gt; 

[[ಗೋಸಾಲಿಯನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿವೆ, ಅವು [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಕಾಶ ಧ್ರುವ]]ದಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ಡಿಗ್ರಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ರುಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಸುಮಾರು 15 ಡಿಗ್ರಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ [[ವಜ್ರ]]ದ ಆಕಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗಾಮಾ ಕ್ರೂಸಿಸ್‌ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಅಕ್ಷದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ. ''ಆಲ್ಫಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' [[ಭೂಮಿ]]ಯಿಂದ 63 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಳಿ-ವರ್ಣ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಬೀಟಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ಭೂಮಿಯಿಂದ 4.2, 271 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನೀಲಿ-ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಗಾಮಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ಭೂಮಿಯಿಂದ 4.1, 413 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಂಪು-ವರ್ಣ ದೈತ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಗೋಸಾಲಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ ''ಡೆಲ್ಟಾ ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' , ಅಗಲವಾದ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರ . ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ ''ಡೆಲ್ಟಾ &lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' , 4.4 ತೀವ್ರತೆಯ ನೀಲಿ-ವರ್ಣ ನಕ್ಷತ್ರ. ಡೆಲ್ಟಾ &lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; ಗೋಸಾಲಿಯೊಂಟಿಸ್ , ಮಂದ ಅಂಶ, 5.5 ತೀವ್ರತೆಯ ಕಿತ್ತಳೆ-ವರ್ಣ ದೈತ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಅವೆರಡೂ ಸುಮಾರು 350 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿವೆ.{{sfn|Ridpath|Tirion|2017|p=118}} 

ಚಮೀಲಿಯನ್ ಗ್ರಹಗಳು ಅಥವಾ ಚಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ (ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ) ಉಪ -ಕಂದು ಕುಬ್ಜ ಅಥವಾ ರಾಕ್ಷಸ ಗ್ರಹವಾದ ''ಚಾ 110913 ''ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ &lt;ref name=&quot;Cha110913&quot;&gt;{{cite web
  |date=2005-11-29|title=A Planet With Planets? Spitzer Finds Cosmic Oddball|publisher=[[NASA]]|author=Whitney Clavin|url=http://www.nasa.gov/vision/universe/starsgalaxies/spitzerf-20051129.html|accessdate=2006-03-26|archive-date=2012-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20121011011111/http://www.nasa.gov/vision/universe/starsgalaxies/spitzerf-20051129.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. 

=== ಆಳವಾದ ಆಕಾಶದ ವಸ್ತುಗಳು ===
[[File:An Active Centre ESO 021-G004.jpg|thumb|left|Spiral galaxy ESO 021-G004.&lt;ref&gt;{{cite web |title=An Active Centre |url=https://www.spacetelescope.org/images/potw1951a/ |website=www.spacetelescope.org |access-date=23 December 2019 |language=en}}&lt;/ref&gt;]]
೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ, η ಚಾಮೆಲಿಯೊಂಟಿಸ್ ನಕ್ಷತ್ರದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುವ ಹತ್ತಿರದ ತೆರೆದ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು . ''ಎಟಾ ಚಾಮೆಲಿಯೊಂಟಿಸ್'' ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಅಥವಾ ''ಮಾಮಾಜೆಕ್ 1 ''ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ 8 [[ಮಿಲಿಯನ್]] ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿಯಿಂದ 316 [[ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷ]]ಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. {{sfn|Luhman|Steeghs|2004|p=917}}

ಈ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವು ಹಲವಾರು ಆಣ್ವಿಕ ಮೋಡಗಳನ್ನು ( ಚಮಚಲಿಯನ್ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳು ) ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವು ಕಡಿಮೆ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ''ಟಿ ಟೌರಿ'' ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿವೆ . ಮೋಡದ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 400 ರಿಂದ 600 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಸೌರ [[ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ]]ಗಳ [[ಅನಿಲ]] ಮತ್ತು [[ಧೂಳು|ಧೂಳ]]ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ''ಟಿ ಟೌರಿ'' ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಯುವ ಬಿ-ಮಾದರಿಯ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಮೂಹವು ''ಚಮಚಲಿಯನ್ I'' ಮೋಡದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಫಲನ ''[[ನೀಹಾರಿಕೆ]] IC 2631'' ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ .

ವಿಶಾಲ-ಕ್ಷೇತ್ರ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಚಮೀಲಿಯನ್ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ರಚನೆಗಳಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ&lt;ref name=&quot;noirlab2519&quot;&gt;{{cite web |title=Dark Energy Camera Captures Sparse Pockets of Light Amongst Dark Clouds of Chamaeleon I |url=https://noirlab.edu/public/news/noirlab2519/ |website=NOIRLab |date=10 June 2025 |publisher=NSF NOIRLab |access-date=10 March 2026}}&lt;/ref&gt;. 

ಚಮೀಲಿಯನ್'' NGC 3195'' ಎಂಬ ಒಂದು ಗ್ರಹ ನೀಹಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು , ಇದು ಸಾಕಷ್ಟು ದುರ್ಬಲವಾಗಿದೆ. [[ದೂರದರ್ಶಕ]]ದಲ್ಲಿ ಇದು [[ಗುರು (ಗ್ರಹ)|ಗುರುಗ್ರಹ]]ದಷ್ಟೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ {{sfn|Ridpath|Tirion|2017|p=118}}. 

== ಸಮಾನಾರ್ಥಕಗಳು ==
ಚೀನೀ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ , ಚಮೀಲಿಯನ್ಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ (近南極星區; ''ಜಿನ್ನಾನ್ಜಿಕ್ಸಿಂಗೌ'' ) ಕ್ಸು ಗುವಾಂಗ್ಕಿ ಲಿಟಲ್ ಡಿಪ್ಪರ್ (小斗; ''ಕ್ಸಿಯೋಡು'' ) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ&lt;ref&gt;{{in lang|zh}} [http://aeea.nmns.edu.tw/2006/0607/ap060728.html AEEA (Activities of Exhibition and Education in Astronomy) 天文教育資訊網 2006 年 7 月 28 日].&lt;/ref&gt; .  ಚಮೀಲಿಯನ್‍ನನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರೈಯಿಂಗ್ ಪ್ಯಾನ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ&lt;ref&gt;{{cite web |title=Chamaeleon Constellation |url=http://www.topastronomer.com/StarCharts/Constellations/Chamaeleon.php |website=Top Astronomer |access-date=7 June 2019 |archive-date=19 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120119115704/http://www.topastronomer.com/StarCharts/Constellations/Chamaeleon.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Chamaeleon (Annotated).tif|* IAU ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಿ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊದಿಸಿರುವ ಚಮೀಲಿಯನ್ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ವಿಶಾಲ-ಕ್ಷೇತ್ರದ ಖಗೋಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ . ಚಮೀಲಿಯನ್ ಕಪ್ಪು ಮೋಡಗಳ ಕಪ್ಪು ತೇಪೆಗಳು ಕ್ಷೇತ್ರದಾದ್ಯಂತ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. .&lt;ref name=&quot;noirlab-cha-ann&quot;&gt;{{cite web |title=Chamaeleon (Annotated) |url=https://noirlab.edu/public/images/chamaeleon-ann/ |website=NOIRLab |publisher=NSF NOIRLab |access-date=10 March 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;noirlab-cha-constellation&quot;&gt;{{cite web |title=Constellation: Chamaeleon |url=https://noirlab.edu/public/education/constellations/chamaeleon/ |website=NOIRLab |publisher=NSF NOIRLab |access-date=10 March 2026}}&lt;/ref&gt;
File:Constellation Chamaeleon.jpg|ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡಬಹುದಾದ ಚಮೀಲಿಯನ್ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ.
&lt;/gallery&gt;
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==

[[ವರ್ಗ:ನಕ್ಷತ್ರಕೂಟಗಳು]]</text>
      <sha1>2ppwzfm2y5lv85kivqqznzgkbqpbqca</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>