ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 1853 1374327 1345473 2026-05-28T15:26:33Z ~2026-31883-96 99711 /* ಕಥೆಗಳು */ 1374327 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ಗೊರೂರು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ | image = Goruru.jpg|ಶ್ರೀಯುತ ಗೊರೂರು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ (1904 - 1991) | birth_date = ಜುಲೈ ೪, ೧೯೦೪ | birth_place = ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೊರೂರು | occupation = ಸಾಹಿತಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು | subject = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ | death_date = ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೮, ೧೯೯೧ | death_place = ಬೆಂಗಳೂರು }} '''ಗೊರೂರು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್''' ([[ಜುಲೈ ೪]], [[೧೯೦೪]] - [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೮]], [[೧೯೯೧]]) ತಮ್ಮ ಪ್ರಬಂಧ ಲೇಖನಗಳಿಂದ [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದವರು. [[ಆರ್.ಕೆ.ನಾರಾಯಣ್]] ಓದುಗರಿಗೆ [[ಮಾಲ್ಗುಡಿ]]ಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನವೇ ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ರವರು ಗೊರೂರು ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದರು. '''ಕಾವ್ಯನಾಮ - ಸೀತಾತನಯ'''. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ, ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಚಳುವಳಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿ ಹರಿಜನೋದ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೊದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ ಅವರೊಬ್ಬ ==ಶಿಕ್ಷಣ/ಜೀವನ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟ== ಡಾ.ಗೊರೂರು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರು ೧೯೦೪ರ ಜುಲೈ ೪ರಂದು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೊರೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು<ref>{{citeweb|url=http://kanaja.in/archives/9545|title=ಗೊರೂರು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ೧೯೦೪(1904)- ೧೯೯೧(1991)|publisher=kanaja.in|date=|accessdate=8-2-2014|archive-date=2014-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20140212111206/http://kanaja.in/archives/9545|url-status=dead}}</ref>. ಅವರ ತಂದೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, ತಾಯಿ ಲಕ್ಷಮ್ಮ. ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ಗೊರೂರರು ಹಾಸನದ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಅಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿಯಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದರು. ಅನಂತರ ಅವರು ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸೇರಿ, ಗುಜರಾತಿನ ವಿದ್ಯಾಪೀಠದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾದರು. ಬಳಿಕ ಮದ್ರಾಸಿನ ‘ಲೋಕಮಿತ್ರ’ ಮತ್ತು ‘ಭಾರತಿ’ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಕನ್ನಡ ಸಮಾಚಾರ ಲೇಖಕರಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಕೆಲಸಮಾಡಿ, ಕೆಂಗೇರಿಯ ಗುರುಕುಲಾಶ್ರಮವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಹರಿಜನೋದ್ಧಾರ ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಗೊರೂರರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಆಮೇಲೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಚರಕ ಸಂಘದ ಖಾದಿ ವಸ್ತ್ರಾಲಯದ ಸಂಚಾಲಕರಾದರು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ ಮೊದಲಾಯಿತು. ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ ಗೊರೂರರು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಮರಳಿ, ಮೈಸೂರು ಗ್ರಾಮ ಸೇವಾಸಂಘವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಖಾದಿ ಪ್ರಚಾರ, ಹರಿಜನೋದ್ಧಾರ, ವಯಸ್ಕರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಗ್ರಾಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮುಂತಾದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ೧೯೪೨ರ ‘ಚಲೇ ಜಾವ್’ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾಗವಹಿಸಿ, ತುರಂಗವಾಸವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಅದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರಾಜ್ಯದ ವಿಧಾನಪರಿಷತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ==ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳುವಳಿ== *ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ತುಮಕೂರಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ೧೯೪೧ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸಂಘಟನೆ - [[ಸನ್ಮಿತ್ರ ಸಂಘ]]. ೧೬ನೆಯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೪೫, ಭಾನುವಾರ ಸಂಜೆ ತುಮಕೂರಿನ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಪುರಭವನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸನ್ಮಿತ್ರ ಸಂಘದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಗೊರೂರು ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಗೊತ್ತುವಳಿ ಇಂತಿದೆ: *ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಈ ಸಭೆಯು, ಸಮಸ್ತ ಕನ್ನಡಿಗರೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣವು ಕಾರ್ಯಕಾರಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಂಗೀಕೃತವಾದ ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ== [[ಚಿತ್ರ:Gorur.jpg|thumb]] *ಡಾ.ಗೊರೂರು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಸಮೃದ್ಧವಾದುದು. ಪ್ರಬಂಧ, ಕಥೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಜೀವನ ಚಿತ್ರ, ಭಾಷಾಂತರ – ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಸಂದಿದೆ. ಆದರೂ ಗೊರೂರರ ಸಿದ್ಧಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ಆಧಾರ, ಅವರ ಪ್ರಬಂಧಗಳು. ಅವು ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಶುದ್ಧ ಸಂತೋಷವನ್ನೀಯುತ್ತಿವೆ. ಇಂದಿಗೂ ಅವುಗಳ ಸ್ವಾರಸ್ಯ ಬತ್ತಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಪ್ರಬಂಧ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ನಾಡನ್ನು ನಗಿಸಿ ನಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಗೊರೂರರು. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ನಮ್ಮ ಜನತೆಗೆ ನಗೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖರು ಎನ್ನಬಹುದು. *ಗೊರೂರು ಗ್ರಾಮ, ಹೇಮಾವತಿ ನದಿ – ಈ ಎರಡೂ ಗೊರೂರರ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಅಮರವಾದವು. ‘ಹೇಮಾವತಿ’, ಆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮಸ್ತಕ್ಕೂ ಸ್ಪೂರ್ತಿ. ಹೀಗೆ ಒಂದು ಊರಿನೊಡನೆ, ನದಿಯೊಡನೆ ಅಭಿನ್ನತೆ ಸಾಧಿಸಿದ ಲೇಖಕರು ವಿರಳವೇ. ಇದರಿಂದ ಗೊರೂರರ ವಾಙ್ಮಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ವರೂಪ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರು ಕೊಡುವ ಜೀವನ ಚಿತ್ರಣ ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿರುವಂತೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವೂ ಆಗಿದೆ. *ಗಾಂಧೀವಾದಿ ಗೊರೂರರ ಜಾನಪದ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಅದ್ಭುತವಾದುದು. ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: “ನಾನು ಸಾಹಿತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮನುಷ್ಯ”, ಇದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆ: *“ಜಾನಪದ ಗುಣಗಳನ್ನೂ, ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ನೋಡಿದಂತೆ, ಭಾರತವನ್ನು ಆಧುನಿಕ ನಾಗರೀಕತೆಯ ಸರ್ವನಾಶದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಬಲ್ಲಂತದ್ದು ಜಾನಪದವೊಂದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ದೃಢವಾಗುತ್ತದೆ”. ಈ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಜನಪರ ದೃಷ್ಟಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗೊರೂರರ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ. *ಗೊರೂರರು ತಮ್ಮ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ಕಾಣಸಿಗದ ಅಥವಾ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಳ್ಳಿಯ ಬದುಕನ್ನು ಅದರ ಎಲ್ಲ ಮುಖಗಳೊಡನೆ ಚಿತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಫಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಂದಾಗಿ ಬಾಳಿದ್ದರಿಂದ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಪಾತ್ರ ವೈವಿಧ್ಯ ಅಪಾರವಾದುದು; ಅಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಎಲ್ಲ ವೃತ್ತಿಗಳ, ಎಲ್ಲ ಜಾತಿಗಳ ಜನರೂ ಇದ್ದಾರೆ – ಹಾರುವರಿಂದ ಹರಿಜನರ ತನಕ.(‘ನಮ್ಮ ಎಮ್ಮೆಗೆ ಮಾತು ತಿಳಿಯುವುದೇ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ಪಾತ್ರವೂ ಉಂಟು.) ಆದರೆ ಜಾತಿ-ಮತ-ಭೇದಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಕೆಲವು ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಗೊರೂರರು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ಕೊಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಸಾಮರಸ್ಯಯುತವಾದ ಒಂದು ಸಮಷ್ಟಿಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. *ಅವರ ಲೆಕ್ಕಣಿ ಚಲನ ಛಾಯ ಬಿಂಬಗ್ರಾಹಿಯೂ ಆಗಿ, ಗ್ರಾಮಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವ ಉತ್ಸವಗಳು, ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳು, ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು, ಜನತೆಯಲ್ಲಿ ರೂಢವಾಗಿರುವ ಆಚಾರ ವಿಚಾರ, ನಂಬಿಕೆ ನಡಾವಳಿಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ, ಸಜೀವವಾಗಿ ಸೆರೆ ಹಿಡಿದಿವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿಶ್ವರೂಪವನ್ನೇ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. “ಗೊರೂರರ ಕೃತಿಗಳು ಬರು ಬರುತ್ತ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಮಹಾಭಾರತಗಳೇ ಆಗುತ್ತಿವೆ” ಎಂಬ ವಿ.ಕೃ. ಗೋಕಾಕರ ಮಾತೊಂದು ಉಲ್ಲೇಖನೀಯವಾಗಿದೆ. *ಗೊರೂರರ ಹಾಸ್ಯಮನೋಧರ್ಮದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಬಾಳಿನ ಬಗೆಗೆ ಉತ್ಸಾಹವಿದೆ, ನಿಷ್ಠೆಯಿದೆ; ಅವರ ಬರಹಗಳು ಈ ಗುಣಗಳನ್ನು ಓದುಗರಲ್ಲೂ ಪ್ರೇರಿಸುತ್ತವೆ. “ಬೈಲಹಳ್ಳಿ ಸರ್ವೆ’ಯ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ, ಸರ್ವೆ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಊರಿಗೆ ಹೋದ ಮೋಜಿನಿದಾರರು ನಾಣಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆನ್ನುತ್ತಾರೆ: “ನನ್ನ ಇಷ್ಟು ವರ್ಷದ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ, ಅಳೆದಿದ್ದೇನೆ. ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯೂ ಒಂದೇ ಸಮ, ಒಂದೇ ಗೋಳು, ಒಂದೇ ದಾರಿದ್ರ್ಯ, ಒಂದೇ ಕೊಳಕು, ಅಜ್ಞಾನ, ಬೈಲಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೂ ಅದೇ ಅಜ್ಞಾನ, ಅದೇ ಗೋಳು. ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಆ ಗೋಳು ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿತು. ಅಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಾವಿರ ಕಾರಣವಿದ್ದೂ ನಗುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾರಣವಿದ್ದರೆ ಆ ಕಾರಣವನ್ನೇ ನೀವು ಬಲಪಡಿಸಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದೀರಿ. ನೋವು ಗೋಳುಗಳ ಹಿಂದೆ ಹೊಂಚುಹಾಕುತ್ತಿರುವ ನಗೆಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದೇ ಜೀವನದ ತಿರುಳು. ಅದೇ ನಮ್ಮ ಮುಂದಲ ಉತ್ಸಾಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.” ಇದು ಗೊರೂರರ ನಿಲುವೂ ಹೌದು. *‘ಗರುಡಗಂಬದ ದಾಸಯ್ಯ’ ಕೃತಿಯ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ದ.ರಾ ಬೇಂದ್ರೆ ಹೀಗೆಂದಿದ್ದಾರೆ. “ಒಬ್ಬ ಅರಸುಗಳೆ, ಹಜಾಮರೆ, ಹಾರುವರೆ, ತುರುಕರೆ, ದಾಸಯ್ಯಗಳೆ, ಬಯಲಾಟದವರೆ, ಸುಭೇಧಾರರೆ, ಶಾನುಭೋಗರೆ, ಹೊಲೆಯರೆ – ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಂದು ಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪೋಣಿಸಿದ ವಿಕಟ ಕವಿತ್ವವು ಪ್ರಶಂಸನೀಯವಾದುದೆಂದು ಯಾರು ಹೇಳಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ?” ವರಕವಿಗಳ ಈ ಮಾತು ಗೊರೂರರ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದಾದ ಹೇಳಿಕೆಯಂತಿದೆ. *ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಗೊರೂರರ ಮುಖ್ಯವಾದ ಕೊಡುಗೆಯೇನು? ಅದನ್ನು ಕುವೆಂಪು ಅವರ ನುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು: “ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಿಕನ್ಸ್, ಆಲಿವರ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಸ್ಮಿತ್, ಎ.ಜಿ. ಗಾರ್ಡಿನರ್ ಮುಂತಾದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲೇಖಕರ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಓದಿ, ಅಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಚಪ್ಪರಿಸಿದ್ದ ನಮಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಹಾಸ್ಯದ ಅರಕೆ ದೊಡ್ಡ ಕೊರಗನ್ನೇ ಉಂಟುಮಾಡಿತ್ತು. ಆ ಅರಕೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಗೊರೂರು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿಯೂ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.” ==ಕೃತಿಗಳು== ===ಕಾದಂಬರಿಗಳು=== *[[ಹೇಮಾವತಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] *ಪುನರ್ಜನ್ಮ. *ಮೆರವಣಿಗೆ. *ಊರ್ವಶಿ *ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕತೆಗಳು. * ರಾಜನರ್ತಕಿ ===ಕಥೆಗಳು=== # ಭೂತಯ್ಯನ ಮಗ ಅಯ್ಯ # ಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ಎತ್ತು ===ಅನುವಾದಗಳು=== * ಮಲೆನಾಡಿನವರು * ಭಕ್ತಿಯೋಗ * ಭಗವಾನ್ ಕೌಟಿಲ್ಯ === ಸಂಕಲನ === * ಹೊಸಗನ್ನಡ ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನ ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗೌರವಗಳು== * [[೧೯೭೪]]ರಲ್ಲಿ [[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವು ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿತು. * [[೧೯೮೦]]ರಲ್ಲಿ '''ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಗೊರೂರು''' ಕೃತಿಗೆ [[ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರ ಪಟ್ಟಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ|ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಲಭಿಸಿತು. * [[೧೯೮೨]]ರಲ್ಲಿ [[ಸಿರ್ಸಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ]]ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. * [[ಕರ್ನಾಟಕ]] [[ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] * ಅಖಿಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ * [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] * ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ [[ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಥೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಥಾಲೇಖಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] – '''ಊರ್ವಶಿ''' ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ {{small|(ಮರಣೋತ್ತರ)}} * ದೇವರಾಜ ಬಹದ್ದೂರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಗ್ರಂಥ- '''ಗೊರೂರು ಗೌರವ ಗ್ರಂಥ''', ''' ಸಂಸ್ಮರಣ ಗ್ರಂಥ ''', '''ಹೇಮಾವತಿಯ ಚೇತನ'''. ==ನಿಧನ== *ಗೊರೂರರು ೧೯೯೧, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೮ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ಗೊರೂರರ ಬರವಣಿಗೆ ಅಪರೂಪದ್ದು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೇ ಅನುರೂಪವಾದದ್ದು. ಗೊರೂರರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28, 1991ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಗೊರೂರರು ನಮ್ಮಲ್ಲಿಲ್ಲ; ಅವರು ಚಿತ್ರಿಸಿದಂಥ ಸಮಾಜವೂ ಈಗ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರು ಉಳಿಸಿ ಹೋಗಿರುವ ಅನುಭವ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ನಮಗೆ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ ==ಮಾಹಿತಿ ಆಧಾರ== '''ಸಾಲು ದೀಪಗಳು''' ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಡಾ. ಸಿ. ಪಿ. ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್ ಅವರ ಗೊರೂರು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರ ಕುರಿತ ಲೇಖನ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಗೊರೂರು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್]] [[ವರ್ಗ:ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೦೪ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೯೧ ನಿಧನ]] qwk95hp41latovnjtnw1vnzi6xmknrp 0 5421 1374309 1347202 2026-05-28T12:08:46Z ~2026-31795-74 99705 /* ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹಗಳು: */ 1374309 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | bgcolour = silver | color = #B0C4DE | name = ಜಯಂತ್ ಗೌರೀಶ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ | image = Jayanth Kaikini.jpg|thumb|Jayanth Kaikini | caption = ಡಾ.ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ | pseudonym = | birth_date = ೨೩ ಜನವರಿ, ೧೯೫೫ | birth_place = [[ಗೋಕರ್ಣ]], [[ಕಾರವಾರ]], [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | death_date = | death_place = | occupation = ಬರಹಗಾರ<br />ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಾಹಿತಿ | nationality = [[ಭಾರತೀಯ]] [[Image:Flag of India.svg|15px|]] | period = | genre = | subject = | awards = ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ | debut_works = | influences = ಮಂಗೇಶ್ ವಿ. ನಾಡ್ಕರ್ಣಿ, ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಎಕ್ಕುಂಡಿ, ಗೌರೀಶ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ, ಯಶವಂತ ಚಿತ್ತಾಲ್, | influenced = | signature = | footnotes = }} '''ಜಯಂತ ಗೌರೀಶ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ'''(ಜನನ : ೨೪,ಜನವರಿ, ೧೯೫೫) <ref>{{Cite web |url=https://kanaja.in/archives/100291 |title=ಕೆಲವು ನವ್ಯೋತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಕತೆಗಾರರು: ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ, Kanaja, Dr, C.N.Ramachandran |access-date=2016-01-17 |archive-date=2014-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140210205937/http://kanaja.in/archives/100291 |url-status=dead }}</ref> [[ಕನ್ನಡ]]ದ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಥೆಗಾರರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು.<ref>[http://www.karnataka.com/personalities/jayant-kaikini/ 'ಕರ್ನಾಟಕ.ಕಾಂ, 'The Best of Both Worlds'–Jayant Kaikini, NOVEMBER 11, 2011-MADUR]</ref> ಜಯಂತ್ ಅವರ ಕತೆ-ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಸಂವೇದನೆ ಬಹುತೇಕ ಕಾಣಸಿಗುವ ವಸ್ತು. ಇಳಿಸಂಜೆಯ ಬಿಸಿಲು, ಬಿಸಿಲುಕೋಲು, ಪಾತರಗಿತ್ತಿ, ಬಣ್ಣ ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಮೆದುಮಾತಿನ, ಮೆಲುದನಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅವರದು.<ref>[http://umaraobarahagalu.blogspot.in/2014/03/blog-post_7.html 'ನನ್ನ ಜಗತ್ತು', ಮಾರ್ಚ್, ೦೭,೨೦೧೪,’ಕಾವ್ಯ ಸಮಾಜದ ಕಾರ್ಡಿಯೋಗ್ರಾಂ’-ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಒಂದಷ್ಟು ಮಾತುಕತೆ'-ಉಮಾ ರಾವ್]</ref> ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಹಲವು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಕವಿಯಾಗಿ, ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶಕನಾಗಿ, ಸಿನೆಮಾ ಹಾಡುಗಳ ಸಾಹಿತಿ, ಸಂಭಾಷಣೆಗಾರನಾಗಿ, ಅಂಕಣಕಾರನಾಗಿ, ನಾಟಕಕಾರನಾಗಿ, ಕಥೆಗಾರನಾಗಿ ಕನ್ನಡಿಗರ (ಸಾಗರದಾಚೆಗೂ ನೆಲೆ ನಿಂತಿರುವ ಕನ್ನಡಿಗರ) ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಮೊದಲ ದಿನಗಳು== '''ಜಯಂತ್''',<ref>[http://www.iuemag.com/january2013/jayant-kaikini.php I Uemag, Inspiring stories, Unparalleled glories, Jayant Kaikini]</ref> [[ಗೌರೀಶ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ]] 'ಶ್ರೀಮತಿ ಶಾಂತಾ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ' ದಂಪತಿಗಳ ಮಗನಾಗಿ [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ '''ಗೋಕರ್ಣ'''ದಲ್ಲಿ ೨೪ ಜನವರಿ ೧೯೫೫ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಹೆಸರಾಂತ ಸಾಹಿತಿ, ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಕೂಡ. ತಾಯಿಯವರು ಒಬ್ಬ ಅಧ್ಯಾಪಕಿ, ಹಾಗೂ ಸಮಾಜಸೇವಕಿ. ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರೈಮರಿ ಮತ್ತು ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಗೋಕರ್ಣ]]ದ "ಭದ್ರಕಾಳಿ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ"ಯಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿದರು. ಕಾಲೇಜಿನ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. ತನಕದ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಕುಮಟಾ]]ದ "ಬಾಳಿಗ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ"ಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಅ ನಂತರದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು 'ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ ಬಯೋಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ'ಯಲ್ಲಿ, [[ಧಾರವಾಡ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ, ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿದರು."ಅನಿಸುತಿದೆ ಯಾಕೋ ಇಂದು ನೀನೇನೆ ನನ್ನವಳೆಂದು", "ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಕನಸೊಂದು ಶುರುವಾಗಿದೆ", "ಮಳೆ ನಿಂತು ಹೋದ ಮೇಲೆ ಹನಿಯೊಂದು ಮೂಡಿದೆ", "ಮಧುವನ ಕರೆದರೆ ತನು ಮನ ಸೆಳೆದರೆ", "ನಿಂತಲ್ಲೆ ಹಾಳಾದೆ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ", ಎನ್ನುತ್ತಾ ೨೦೦೬ ರ ವರುಷದಿಂದೀಚಿಗೆ, ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಲಗ್ಗೆ ಇಟ್ಟ ಕವಿಯಾಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ===ವೃತ್ತಿಜೀವನ=== 'ಜಯಂತ್,' ತಮ್ಮ ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ ಪದವಿಯ ನಂತರ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಮಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ಆಗಿ, ಪ್ರಾಕ್ಟರ್-ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ಮತ್ತು ಹೂಸ್ಟ್( Hoechst) ಎಂಬ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ೧೯೭೭ ರಿಂದ ೧೯೯೭ರ ವರೆಗೆ ವೃತ್ತಿಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸದ ಮಧ್ಯೆಯೂ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಸೇವೆಯನ್ನಂತೂ ಅವರು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. # ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ "ಕೋಟಿತೀರ್ಥ" ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನ # "ತೆರೆದಷ್ಟೆ ಬಾಗಿಲು" ಹಾಗೂ "ಗಾಳ" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಎರಡು ಸಂಕಲನಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. # ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ "ಶ್ರಾವಣ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ" ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನ # ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ "ದಗ್ಡೂ ಪರಬನ ಅಶ್ವಮೇಧ" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥಾಸಂಕಲನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. # ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ "ಸೇವಂತಿ ಪ್ರಸಂಗ" ಎಂಬ ನಾಟಕ # ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ "ಅಮೃತಬಳ್ಳಿ ಕಷಾಯ" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥಾಸಂಕಲನ, # ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ "ನೀಲಿಮಳೆ" ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. === ೧೯೯೭ ರಿಂದ ೧೯೯೮ರ ವರೆಗೆ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ=== ಸ್ವತಂತ್ರ ಬರಹಗಾರನಾಗಿ (freelance copy writer) 'ಲಿಂಟಾಸ್', 'ಮುದ್ರಾ' ಮತ್ತು 'ತ್ರಿಕಾಯ' ಜಾಹೀರಾತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಲೇಖಕರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಚೀನಾ ದೇಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ, ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ, ಶ್ರೀ ಜಯಂತರವರನ್ನೂ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದರು. ಹೊರದೇಶಕ್ಕೂ ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಹೊಮ್ಮಿತ್ತು ನಮ್ಮ ಜಯಂತಣ್ಣನವರ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಪ್ರಕಾಶ. ===೧೯೯೭ ರಿಂದ ೧೯೯೯ ರವರೆಗೆ ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ=== ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸಮಿತಿಯಾಗಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ರಾಮೋಜಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಸಿಟಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ "ಬಣ್ಣದ ಕಾಲು" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನವಿರುವ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ===೨೦೦೦ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ=== ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು, ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್‍ರವರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ "ಭಾವನಾ" ಎಂಬ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೧೯೮೪ರ ನವೆಂಬರ್ ೧೭ರಂದು ಅವರ ವಿವಾಹವಾಯಿತು. ಪತ್ನಿ, 'ಶ್ರೀಮತಿ ಸ್ಮಿತ'ರವರು ಮೂಲತಃ ಮುಂಬಯಿಯವರಾದರೂ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವರು. ಅವರೂ ಸಹ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ (analytical chemistry) ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗಳಿಸಿದ ಬುದ್ಧಿವಂತೆ. ಆಕೆ ಮಿತಭಾಷಿ, ಸೌಮ್ಯ ಸ್ವಭಾವದವರು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸಹೃದಯಿ ಶ್ರೀಜಯಂತರವರಿಗೆ ಅನುರೂಪಳಾದ ಪತ್ನಿ. ಅವರಿಗೆ "ಸೃಜನ" ಎಂಬ ಮಗಳು ಮತ್ತು "ಋತ್ವಿಕ್" ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು. ಮಗಳು ಈ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಅಂತಿಮ ಹಂತದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗ ಪ್ರಥಮ ವರುಷದ ಪಿ.ಯು.ಸಿ.ಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ ಜಯಂತರವರು "ಭಾವನಾ" ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ೨೦೦೧ರ ತನಕ ದುಡಿದರು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ, ತಮ್ಮ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಬರಹಗಳಿಂದ, "ಋಜುವಾತು ಫೆಲೋಶಿಪ್" ದೊರಕಿತು. ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಅವರ "ಜತೆಗಿರುವನು ಚಂದಿರ" ಎಂಬ ನಾಟಕ ಮತ್ತು "ಬೊಗಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ" ಎಂಬ ಆಂಕಣಗಳ ಸಂಗ್ರಹ(ಅವರೇ ಬರೆದಿರುವಂಥ ಹಲವು ಅಂಕಣಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಮಾಡಿ ಅಚ್ಚು ಹಾಕಿದ ಪುಸ್ತಕ)ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ===ಈ ಟೀವಿಯಲ್ಲಿ=== ೨೦೦೨ ರಿಂದ ೨೦೦೩ರ ತನಕ ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯ ಬೆಳಗ್ಗಿನ ಹೊತ್ತು ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ "ನಮಸ್ಕಾರ" ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ತಪ್ಪದೇ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು ಪ್ರತಿಶತ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಆರ್ಥ ವಾದೀತು. ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು, ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನಿ ಬಳಗವನ್ನೂ, ಶ್ರೀ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಿಂದ ಗಳಿಸಿದರು. ಅವರು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ೩೦ ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀ ಕುವೆಂಪು, ಶ್ರೀ ಶಿವರಾಮಕಾರಂತ, ಶ್ರೀ ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್(ಇವರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಅನುಪಮ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಗೂ ಪಸರಿಸಲು ಕಾರಣೀಭೂತರಾದ ಮಹನೀಯರು) ಮುಂತಾದವರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನೂ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಈ ಸಂದರ್ಶನಗಳು "ರಸಋಷಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ", "ಕಡಲಭಾರ್ಗವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ", "ಬೇಂದ್ರೆ ಮಾಸ್ಟರ್ ‍ಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ" ಮತ್ತು "ನಟಸಾರ್ವಭೌಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ" ಎಂದು ಪ್ರಸಾರವಾದವು. ಈ ಸಂದರ್ಶನಗಳು ಮೇಲೆ ಹೆಸರಿಸಿದ ವಿಖ್ಯಾತರ ಜೀವನ, ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗಿದ್ದ ಭಾಷಾಭಿಮಾನ, ಕನ್ನಡವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಅವರೆಲ್ಲರಿಗಿದ್ದ ಉತ್ಸಾಹ, ಕನ್ನಡವನ್ನು ಜನರು ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅವರೆಲ್ಲರಿಗಿದ್ದ ಕಾಳಜಿ, ಅವರ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು, ಹವ್ಯಾಸಗಳು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅವರೆಲ್ಲರ ಒಡನಾಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ==ಝೀ ಕನ್ನಡವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ== ಅವರು ೨೦೦೫ - ೨೦೦೬ ರವರೆಗೆ ಝೀ ಕನ್ನಡವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ (Programming Head) ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ "ಎಡಕಲ್ಲು ಗುಡ್ದದ ಮೇಲೆ" ಎಂಬ ಪುಟ್ಟಣ್ಣನವರ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಟ "ಚಂದ್ರಶೇಖರ"ರವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ "ಪೂರ್ವಾಪರ" ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವೊಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತ್ತು. ಆ ಚಿತ್ರವೇ ನಮ್ಮ ಜಯಂತಣ್ಣನವರು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರವೊಂದಕ್ಕೆ ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆ ಬರೆದ ಚಿತ್ರ. ಇದರ ನಡುವೆಯೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃಷಿಯನ್ನಂತೂ ಕೈ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ "ಆಕಾಶ ಬುಟ್ಟಿ" ಎಂಬ ನಾಟಕಕೃತಿಯು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. (ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೊದಲು ಶ್ರೀ ಜಯಂತರವರು ಹೆಸರಾಂತ ಸಿನೆಮಾ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಗಿರೀಶ್ ಕಾಸರವಳ್ಳಿ]]ಯವರ ಬಳಿ ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ, " ಮೂರು ದಾರಿಗಳು" ಎಂಬ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. "ಬೆಟ್ಟದ ಜೀವ" ಎಂಬ ಶಿವರಾಂ ಕಾರಂತರ ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ ಸಿನೆಮಾ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಆ ಸಿನೆಮಾ ತಯಾರಿಯ ಅರ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹೋಯಿತು.) ನಿಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಬಹು ಪರಿಚಿತವಾದ "ಚಿಗುರಿದ ಕನಸು" ಸಿನೆಮಾ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಯಿತು. ಅ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಭಾಷಣೆ, ಚಿತ್ರಕಥೆ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆದದ್ದು ನಮ್ಮ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರೇ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಉತ್ತಮ ಸಂಭಾಷಣೆಗಾಗಿ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿತು. ===೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ=== 'ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ, "ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ" ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆದರು. ಹೀಗೆ ಈಗ ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರ ಹೆಸರು ಹೇಳಿದರೆ ಅಬಾಲವೃದ್ಧರೆಲ್ಲರೂ ಮೊದಲು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಜನಮನಗಳ ಮನದಲ್ಲಿ ಅಭಿಮಾನದ ಹೊಳೆಯನ್ನು ಹರಿಸಿದ ನಿರ್ದೇಶಕ "[[ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್]]" ರವರ ಸಿನೆಮಾ "ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ"ಯ ಹಾಡುಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು. ಆ ಹಾಡುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಜನಪ್ರಿಯ. "ಅನಿಸುತಿದೆ ಯಾಕೋ ಇಂದು" ಎಂಬ ಹಾಡಂತೂ ಚಿತ್ರ ರಸಿಕರ ಮನಕ್ಕೆ ಈಗಲೂ ಲಗ್ಗೆ ಹಾಕಿದೆ.ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳು ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದವು. ಇವರ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯ ಕಿರೀಟಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಗರಿಗಳು ಲಭಿಸಿದವು. ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ "ಅನಿಸುತಿದೆ ಯಾಕೋ ಇಂದು" ಹಾಡಿನ ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಜಯಂತರವರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ದೊರಕಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.mrpl.co.in/node/129 |title=Mangalore Refinery and Petrochemicals Limited, 'Jayant Kaykini honoured with MRPL Karnataka Rajyostava award', December,25-2014 |access-date=2014-12-25 |archive-date=2014-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811184518/http://www.mrpl.co.in/node/129 |url-status=dead }}</ref> ಹಾಗೂ ಅದೇ ಹಾಡಿಗೆ, ಅದೇ ವರ್ಷ ಪುನಃ ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡ ವಾಹಿನಿಯ "ಉತ್ತಮ ಸಿನೆಮಾ ಸಾಹಿತಿ (ಬೆಸ್ಟ್ ಲಿರಿಸಿಸ್ಟ್)" ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ದೊರಕಿತು. [[ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ಮುಂಬಯಿ]] ನ, ೨೦೧೬ ರ ಸಾಲಿನ ಬಂಗಾರದ ಹಬ್ಬದ ದತ್ತಿ ಉಪನ್ಯಾಸಮಾಲೆಯ ಆಹ್ವಾನಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಕಾರರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು. ===ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಮ್ಯುಸಿಂಗ್ಸ್=== # ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಅವರ "ಶಬ್ದ ತೀರ್ಥ" ಎಂಬ ಅಂಕಣಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಪುಸ್ತಕವೂ(ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಮ್ಯುಸಿಂಗ್ಸ್) ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. # "ದ್ವೀಪ" ಮತ್ತು "ರಮ್ಯಚೈತ್ರಕಾಲ" ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆ, # "ಮಿಲನ", "ಗೆಳೆಯ", "ಈ ಬಂಧನ", "ಗಾಳಿಪಟ", "ಹುಡುಗಾಟ", ನಾವು ಸ್ನೇಹಿತರೆಲ್ಲಾ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ "ಇಂತಿ ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ", "ಕಾಮಣ್ಣನ ಮಕ್ಕಳು", "ಮೊಗ್ಗಿನ ಮನಸ್ಸು", "ಅರಮನೆ", "ಮೆರವಣಿಗೆ", "ಆತ್ಮೀಯ", # "ಸೈಕೊ", ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ "ಬೊಂಬಾಟ್" ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. # ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ "ಮಿಲನ" ಚಿತ್ರದ "ನಿನ್ನಿಂದಲೇ" ಹಾಡಿನ ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ "ಕಸ್ತೂರಿ ಸಿರಿಗಂಧ" ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿದೆ. # ಮತ್ತದೇ ವರುಷದಲ್ಲಿ "ಗೆಳೆಯ" ಚಿತ್ರದ "ಈ ಸಂಜೆ ಯಾಕಾಗಿದೆ" ಹಾಡಿಗೆ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಚಿತ್ರವಾಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿತು. # ಅದೇ ವರುಷದಲ್ಲಿ "ಪಬ್ಲಿಕ್ ರಿಲೇಷನ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ" ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆ ಸಿನೆಮಾ ಮಾಧ್ಯಮದ "ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ" ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿರುವವರಿಗೆ ಕೊಡುವ "ಚಾಣಕ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ" # "ಅಮೃತ ಬಳ್ಳಿ ಕಷಾಯ" ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹವೂ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡು " dots and lines" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. # ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಬರೆದ ಲಾವಣಿ ಧಾಟಿಯ ಹಾಡುಗಳ ಸಂಗೀತ ಸಂಗ್ರಹಗಳ ಶ್ರವಣಸಂಚಿಕೆ( ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಆಲ್ಬ್ಂ) ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ. ==ಕೃತಿಗಳು== ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಜಯಂತರವರ "ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ ಕಥೆಗಳು" ಎಂಬ ಲಘು ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು "ಇತಿ ನಿನ್ನ ಅಮೃತ" ಎಂಬ ನಾಟಕವನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಅವರ "ತೂಫಾನ್ ಮೈಲ್" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ "ಆಕಾಶ ಬುಟ್ಟಿ" ಎಂಬ ನಾಟಕಕೃತಿಯು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ===ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹಗಳು:=== # ತೆರೆದಷ್ಟೆ ಬಾಗಿಲು # ಗಾಳ # ದಗಡೂ ಪರಬನ ಅಶ್ವಮೇಧ # ಅಮೃತಬಳ್ಳಿ ಕಷಾಯ # ಬಣ್ಣದ ಕಾಲು # ತೂಫಾನ್ ಮೇಲ್ @ === ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳು: === #[[ಬೊಗಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ (ಪುಸ್ತಕ)|ಬೊಗಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ]] # ಶಬ್ದತೀರ === ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು: === #ರಂಗದಿಂದೊಂದಷ್ಟು ದೂರ # ಕೋಟಿತೀರ್ಥ # ಶ್ರಾವಣ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ # ನೀಲಿ ಮಳೆ # ಒಂದು ಜಿಲೇಬಿ ===ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳು=== # " ಓ ಆಜಾರೆ" ("[[ಚಿಗುರಿದ ಕನಸು]]") # " ವಿ ಆರ್ ಒಕೆ" (ಪ್ರಸಾದ್) # " ಈ ಸಂಜೆ ಏಕಾಗಿದೆ" (ಗೆಳೆಯ) # " ನಿನ್ನಿಂದಲೇ" (ಮಿಲನ) # " ಮಳೆ ನಿಂತು ಹೋದ ಮೇಲೆ"(ಮಿಲನ) # " ಅನ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಯಾಕೋ ಇಂದು" (ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ) # " ಕುಣಿದು ಕುಣಿದು ಬಾರೆ" (ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ) # " ಮಳೆ ಬರುವ ಹಾಗಿದೆ" (ಮೊಗ್ಗಿನ ಮನಸು) # " ಮಧುವನ ಕರೆದರೆ" (ಇಂತಿ ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ) # " ಬೆಳದಿಂಗಳಂತೆ ಮಿನುಗುತ" (Psycho) # " ಹೇ ಮೌನ" (ಕೃಷ್ಣ) # " ಮಿಂಚಾಗಿ ನೀನು" (ಗಾಳಿಪಟ) # " ಪೂರ್ವ ಪರ" # " ಮಧುರ ಪಿಸುಮಾತಿಗೆ" (ಬಿರುಗಾಳಿ) # " ಮಳೆಯ ಹನಿಯಲ್ಲಿ" (ಜನುಮ ಜನುಮದಲ್ಲೂ) # " ಯಾರೋ ಕೂಡ ನಿನ್ನ ಹಾಗೆ" (ಲವ್ ಗುರು) # " ಎಲ್ಲೋ ಮಳೆಯಾಗಿದೆ" (ಮನಸಾರೆ) # " ಒಂದು ಕನಸು" (ಮನಸಾರೆ) # " ಒಂದೇ ನಿನ್ನ" (ಮನಸಾರೆ) # " ಚಲಿಸುವ ಚೆಲುವೆ" (ಉಲ್ಲಾಸ ಉತ್ಸಾಹ) # " ನೀ ಸನಿಹಕೆ ಬಂದರೆ" (ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ) # " ಕುಡಿ ನೋಟವೆ" (ಪರಿಚಯ) # " ಹೂವಿನ ಬಾಣದಂತೆ ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣದಂತೆ (ಬಿರುಗಾಳಿ) # " ಅರಾಮಾಗಿ ಇದ್ದೆ ನಾನು (ಗೋಕುಲ) # " ನೀನೆಂದರೆ ನನ್ನೊಳಗೆ (ಜಂಗ್ಲಿ) # " ಹೃದಯವೆ ಬಯಸಿದೆ ನಿನ್ನನೆ" (ಕ್ರಿಷ್ಣನ್ ಲವ್ ಸ್ಟೋರಿ) # " ನಿನ್ನ ಗುಂಗಲ್ಲಿ" (ಲೈಫು ಇಷ್ಟೇನೆ) # " ಪರವಶನಾದೆನು" (ಪರಮಾತ್ಮ) # " ಯೇನೆಂದು ಹೆಸರಿಡಲಿ" (ಅಣ್ಣ ಬಾಂಡ್) # " ನೀರಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ" (ಹುಡುಗರು) # " ಕಣ್ಣ ಮಿಂಚೆ ಜಾಹಿರಾತು ಕಲಿಯುವ ಹೃದಯಕೆ"(Victory) # " ಜಿಯಾ ತೇರೆ ಜಿಯಾ ಮೇರೆ " "(ಭಜರಂಗಿ) # " ನಿನ್ನ ದನಿಗಾಗಿ ನಿನ್ನ ಕರೆಗಾಗಿ " (ಸವಾರಿ ೨) # " ಕಾಗದದ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ " (ಕಿರಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ) # " ಬದುಕಿನ ಬಣ್ಣವೆ " (ಟಗರು) # " ಜೀವಸಖೀ " (ಟಗರು) # " ಬಲ್ಮಾ " (ಟಗರು) # " ಗುಮ್ಮ ಬಂದ ಗುಮ್ಮ " (ಟಗರು) == ಗೌರವಗಳು == #ನವೆಂಬರ್ ೧೮ ರಿಂದ ೨೦ರ ವರೆಗೆ ನಡೆದ [[ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ]] ಸಮ್ಮೇಳನದ ಉದ್ಘಾಟಕರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.udayavani.com/kannada/news/mangalore-news/171426/s-18---20-alvas-nudisiri--2016 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2016-11-18 |archive-date=2016-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161004071717/http://www.udayavani.com/kannada/news/mangalore-news/171426/s-18---20-alvas-nudisiri--2016 |url-status=dead }}</ref> ===ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು=== *ಶ್ರೀ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರ ಬರಹದ ಆಸಕ್ತಿ ಶುರುವಾಗಿದ್ದು ೧೯೭೦ ರಿಂದ. ಆಗಲೇ ಅವರು ಕವಿ, ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಬರಹಗಾರ, ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಕಣಕಾರ]] ಹೀಗೆ ನಾನಾ ರೂಪಧಾರಿ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೇರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೆಂದು ಹೆಸರಾದ "ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ"ಯ ಪುರಸ್ಕಾರವು, ಶ್ರೀ ಜಯಂತರವರಿಗೆ, ತಮ್ಮ ೧೯ನೇಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ, "ರಂಗದಿಂದೊಂದಿಷ್ಟು ದೂರ" ಎಂಬ ಕವನಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ದೊರಕಿತು. ಅಸಾಧಾರಣ, ಅಭಿಜಾತ ಪ್ರತಿಭೆ ಅವರದು. ತಂದೆಯೇ ಅವರಿಗೆ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯ, ಅವರೊಂದಿಗೆ [[ಯಶವಂತ ಚಿತ್ತಾಲ]]ರವರೂ ಸಹ ಜಯಂತರ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿರುವರು. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಆಡುಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪದಗಳನ್ನು ಮುತ್ತಿನ ಮಣಿಗಳಂತೆ ಜೋಡಿಸಿ, ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವಂತೆ ಸುಂದರ ಪದಮಾಲೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದರಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರು ನಿಷ್ಣಾತರು. ಆಡು ಮುಟ್ಟದ ಸೊಪ್ಪಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ನಾಣ್ಣುಡಿಯಂತೆ, ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಬರೆಯದ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಗಳಿಗಾಗಿ '''ಮೂರು ಸಲ ರಾಜ್ಯಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದರು. # ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೪ ಬಾರಿ : ೧೯೭೪ (೧೯ ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ) ೧೯೮೨, ೧೯೮೯ ೧೯೯೬ [೩] # ೨೦೧೦[೩] ರಲ್ಲಿ ಕುಸುಮಾಗ್ರಜ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, # ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ "ತೆರೆದಷ್ಟೆ ಬಾಗಿಲು" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, # ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ "ದಗ್ಡೂ ಪರಬನ ಅಶ್ವಮೇಧ" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, # ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ "ಅಮೃತ ಬಳ್ಳಿ ಕಷಾಯ" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, # ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ "ಅಮೃತಬಳ್ಳಿ ಕಷಾಯ"ಕ್ಕೆ, ಉತ್ತಮ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ',(೪) # ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ 'ಬಿ.ಎಚ್.ಶ್ರೀಧರ್ ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,' # ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ "ನೀಲಿಮಳೆ" ಕವನಸಂಕಲನಕ್ಕೆ 'ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿ ಕವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ದೊರಕಿತು. # ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ 'ತುಮಕೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟೊರೇಟ್', # ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಹವ್ಯಕ ವೆಲ್ಫೇರ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಿಂದ ಕರ್ಕಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಸೂರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-೨೦೧೯ <ref>[http://canaranews.com/kannada/6160#.XHEl2lQzZpg ಹವ್ಯಕ ವೆಲ್ಫೇರ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಿಂದ 'ಕರ್ಕಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಸೂರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-2019' ಪ್ರದಾನ, 18, feb, 2019 Canara news, Rons bantwal]</ref> *2019ರಲ್ಲಿ 'No presents please' ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಏಶ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯದ DSC ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>[https://indianexpress.com/article/lifestyle/books/dark-horse-kannada-writer-jayant-kaikini-awarded-dsc-prize-for-no-presents-please-5555474/ Kannada writer Jayant Kaikini awarded DSC Prize for ‘No Presents Please’], ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್, 11ಏಪ್ರಿಲ್2019</ref>,<ref>[http://dscprize.com/about-dsc/About DSC, ಡಿ.ಎಸ್.ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಶನ್ ಕಂಪೆನಿಯವರು ಪ್ರದಾನಮಾಡುತ್ತಿರುವ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ=== ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಜಯಂತ್‍ರವರ ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. # ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಟ್ಕಥಾ ಲೇಖಕ (೨೦೧೨) 'ಅಣ್ಣ ಬಾಂಡ್ ಏನೆಂದು ಹೆಸರಿಡಲಿ' - '''ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು''' : # ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಟ್ಕಥಾ ಲೇಖಕ(೨೦೦೮) : ಗಾಳಿಪಟ–"ಮಿಂಚಾಗಿ ನೀನು ಬರಲು" # ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಟ್ಕಥಾ ಲೇಖಕ (೨೦೦೯) : ಮನಸಾರೆ–"ಎಲ್ಲೋ ಮಳೆಯಾಗಿದೆ" - '''ನಾಮಾಂಕಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು :''' # ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಟ್ಕಥಾ ಲೇಖಕ (೨೦೦೯) : ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ–"ನೀ ಸನಿಹಕೆ ಬಂದರೆ" # ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಟ್ಕಥಾ ಲೇಖಕ (೨೦೧೦) : ಕೃಷ್ಣನ್ ಲವ್ ಸ್ಟೋರಿ– "ಹೃದಯವೆ" ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== <References /> * [http://en.wikipedia.org/wiki/Jayant_Kaikini 'ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ'] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <References /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ]] [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] iuhbeimbv15ri3msatca174t2asu84q 1374310 1374309 2026-05-28T12:10:53Z ~2026-31795-74 99705 /* ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು: */ 1374310 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | bgcolour = silver | color = #B0C4DE | name = ಜಯಂತ್ ಗೌರೀಶ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ | image = Jayanth Kaikini.jpg|thumb|Jayanth Kaikini | caption = ಡಾ.ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ | pseudonym = | birth_date = ೨೩ ಜನವರಿ, ೧೯೫೫ | birth_place = [[ಗೋಕರ್ಣ]], [[ಕಾರವಾರ]], [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | death_date = | death_place = | occupation = ಬರಹಗಾರ<br />ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಾಹಿತಿ | nationality = [[ಭಾರತೀಯ]] [[Image:Flag of India.svg|15px|]] | period = | genre = | subject = | awards = ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ | debut_works = | influences = ಮಂಗೇಶ್ ವಿ. ನಾಡ್ಕರ್ಣಿ, ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಎಕ್ಕುಂಡಿ, ಗೌರೀಶ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ, ಯಶವಂತ ಚಿತ್ತಾಲ್, | influenced = | signature = | footnotes = }} '''ಜಯಂತ ಗೌರೀಶ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ'''(ಜನನ : ೨೪,ಜನವರಿ, ೧೯೫೫) <ref>{{Cite web |url=https://kanaja.in/archives/100291 |title=ಕೆಲವು ನವ್ಯೋತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಕತೆಗಾರರು: ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ, Kanaja, Dr, C.N.Ramachandran |access-date=2016-01-17 |archive-date=2014-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140210205937/http://kanaja.in/archives/100291 |url-status=dead }}</ref> [[ಕನ್ನಡ]]ದ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಥೆಗಾರರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು.<ref>[http://www.karnataka.com/personalities/jayant-kaikini/ 'ಕರ್ನಾಟಕ.ಕಾಂ, 'The Best of Both Worlds'–Jayant Kaikini, NOVEMBER 11, 2011-MADUR]</ref> ಜಯಂತ್ ಅವರ ಕತೆ-ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಸಂವೇದನೆ ಬಹುತೇಕ ಕಾಣಸಿಗುವ ವಸ್ತು. ಇಳಿಸಂಜೆಯ ಬಿಸಿಲು, ಬಿಸಿಲುಕೋಲು, ಪಾತರಗಿತ್ತಿ, ಬಣ್ಣ ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಮೆದುಮಾತಿನ, ಮೆಲುದನಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅವರದು.<ref>[http://umaraobarahagalu.blogspot.in/2014/03/blog-post_7.html 'ನನ್ನ ಜಗತ್ತು', ಮಾರ್ಚ್, ೦೭,೨೦೧೪,’ಕಾವ್ಯ ಸಮಾಜದ ಕಾರ್ಡಿಯೋಗ್ರಾಂ’-ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಒಂದಷ್ಟು ಮಾತುಕತೆ'-ಉಮಾ ರಾವ್]</ref> ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಹಲವು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಕವಿಯಾಗಿ, ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶಕನಾಗಿ, ಸಿನೆಮಾ ಹಾಡುಗಳ ಸಾಹಿತಿ, ಸಂಭಾಷಣೆಗಾರನಾಗಿ, ಅಂಕಣಕಾರನಾಗಿ, ನಾಟಕಕಾರನಾಗಿ, ಕಥೆಗಾರನಾಗಿ ಕನ್ನಡಿಗರ (ಸಾಗರದಾಚೆಗೂ ನೆಲೆ ನಿಂತಿರುವ ಕನ್ನಡಿಗರ) ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಮೊದಲ ದಿನಗಳು== '''ಜಯಂತ್''',<ref>[http://www.iuemag.com/january2013/jayant-kaikini.php I Uemag, Inspiring stories, Unparalleled glories, Jayant Kaikini]</ref> [[ಗೌರೀಶ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ]] 'ಶ್ರೀಮತಿ ಶಾಂತಾ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ' ದಂಪತಿಗಳ ಮಗನಾಗಿ [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ '''ಗೋಕರ್ಣ'''ದಲ್ಲಿ ೨೪ ಜನವರಿ ೧೯೫೫ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಹೆಸರಾಂತ ಸಾಹಿತಿ, ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಕೂಡ. ತಾಯಿಯವರು ಒಬ್ಬ ಅಧ್ಯಾಪಕಿ, ಹಾಗೂ ಸಮಾಜಸೇವಕಿ. ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರೈಮರಿ ಮತ್ತು ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಗೋಕರ್ಣ]]ದ "ಭದ್ರಕಾಳಿ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ"ಯಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿದರು. ಕಾಲೇಜಿನ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. ತನಕದ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಕುಮಟಾ]]ದ "ಬಾಳಿಗ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ"ಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಅ ನಂತರದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು 'ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ ಬಯೋಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ'ಯಲ್ಲಿ, [[ಧಾರವಾಡ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ, ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿದರು."ಅನಿಸುತಿದೆ ಯಾಕೋ ಇಂದು ನೀನೇನೆ ನನ್ನವಳೆಂದು", "ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಕನಸೊಂದು ಶುರುವಾಗಿದೆ", "ಮಳೆ ನಿಂತು ಹೋದ ಮೇಲೆ ಹನಿಯೊಂದು ಮೂಡಿದೆ", "ಮಧುವನ ಕರೆದರೆ ತನು ಮನ ಸೆಳೆದರೆ", "ನಿಂತಲ್ಲೆ ಹಾಳಾದೆ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ", ಎನ್ನುತ್ತಾ ೨೦೦೬ ರ ವರುಷದಿಂದೀಚಿಗೆ, ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಲಗ್ಗೆ ಇಟ್ಟ ಕವಿಯಾಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ===ವೃತ್ತಿಜೀವನ=== 'ಜಯಂತ್,' ತಮ್ಮ ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ ಪದವಿಯ ನಂತರ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಮಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ಆಗಿ, ಪ್ರಾಕ್ಟರ್-ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ಮತ್ತು ಹೂಸ್ಟ್( Hoechst) ಎಂಬ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ೧೯೭೭ ರಿಂದ ೧೯೯೭ರ ವರೆಗೆ ವೃತ್ತಿಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸದ ಮಧ್ಯೆಯೂ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಸೇವೆಯನ್ನಂತೂ ಅವರು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. # ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ "ಕೋಟಿತೀರ್ಥ" ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನ # "ತೆರೆದಷ್ಟೆ ಬಾಗಿಲು" ಹಾಗೂ "ಗಾಳ" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಎರಡು ಸಂಕಲನಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. # ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ "ಶ್ರಾವಣ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ" ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನ # ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ "ದಗ್ಡೂ ಪರಬನ ಅಶ್ವಮೇಧ" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥಾಸಂಕಲನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. # ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ "ಸೇವಂತಿ ಪ್ರಸಂಗ" ಎಂಬ ನಾಟಕ # ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ "ಅಮೃತಬಳ್ಳಿ ಕಷಾಯ" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥಾಸಂಕಲನ, # ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ "ನೀಲಿಮಳೆ" ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. === ೧೯೯೭ ರಿಂದ ೧೯೯೮ರ ವರೆಗೆ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ=== ಸ್ವತಂತ್ರ ಬರಹಗಾರನಾಗಿ (freelance copy writer) 'ಲಿಂಟಾಸ್', 'ಮುದ್ರಾ' ಮತ್ತು 'ತ್ರಿಕಾಯ' ಜಾಹೀರಾತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಲೇಖಕರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಚೀನಾ ದೇಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ, ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ, ಶ್ರೀ ಜಯಂತರವರನ್ನೂ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದರು. ಹೊರದೇಶಕ್ಕೂ ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಹೊಮ್ಮಿತ್ತು ನಮ್ಮ ಜಯಂತಣ್ಣನವರ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಪ್ರಕಾಶ. ===೧೯೯೭ ರಿಂದ ೧೯೯೯ ರವರೆಗೆ ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ=== ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸಮಿತಿಯಾಗಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ರಾಮೋಜಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಸಿಟಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ "ಬಣ್ಣದ ಕಾಲು" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನವಿರುವ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ===೨೦೦೦ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ=== ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು, ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್‍ರವರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ "ಭಾವನಾ" ಎಂಬ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೧೯೮೪ರ ನವೆಂಬರ್ ೧೭ರಂದು ಅವರ ವಿವಾಹವಾಯಿತು. ಪತ್ನಿ, 'ಶ್ರೀಮತಿ ಸ್ಮಿತ'ರವರು ಮೂಲತಃ ಮುಂಬಯಿಯವರಾದರೂ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವರು. ಅವರೂ ಸಹ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ (analytical chemistry) ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗಳಿಸಿದ ಬುದ್ಧಿವಂತೆ. ಆಕೆ ಮಿತಭಾಷಿ, ಸೌಮ್ಯ ಸ್ವಭಾವದವರು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸಹೃದಯಿ ಶ್ರೀಜಯಂತರವರಿಗೆ ಅನುರೂಪಳಾದ ಪತ್ನಿ. ಅವರಿಗೆ "ಸೃಜನ" ಎಂಬ ಮಗಳು ಮತ್ತು "ಋತ್ವಿಕ್" ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು. ಮಗಳು ಈ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಅಂತಿಮ ಹಂತದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗ ಪ್ರಥಮ ವರುಷದ ಪಿ.ಯು.ಸಿ.ಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ ಜಯಂತರವರು "ಭಾವನಾ" ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ೨೦೦೧ರ ತನಕ ದುಡಿದರು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ, ತಮ್ಮ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಬರಹಗಳಿಂದ, "ಋಜುವಾತು ಫೆಲೋಶಿಪ್" ದೊರಕಿತು. ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಅವರ "ಜತೆಗಿರುವನು ಚಂದಿರ" ಎಂಬ ನಾಟಕ ಮತ್ತು "ಬೊಗಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ" ಎಂಬ ಆಂಕಣಗಳ ಸಂಗ್ರಹ(ಅವರೇ ಬರೆದಿರುವಂಥ ಹಲವು ಅಂಕಣಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಮಾಡಿ ಅಚ್ಚು ಹಾಕಿದ ಪುಸ್ತಕ)ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ===ಈ ಟೀವಿಯಲ್ಲಿ=== ೨೦೦೨ ರಿಂದ ೨೦೦೩ರ ತನಕ ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯ ಬೆಳಗ್ಗಿನ ಹೊತ್ತು ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ "ನಮಸ್ಕಾರ" ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ತಪ್ಪದೇ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು ಪ್ರತಿಶತ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಆರ್ಥ ವಾದೀತು. ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು, ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನಿ ಬಳಗವನ್ನೂ, ಶ್ರೀ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಿಂದ ಗಳಿಸಿದರು. ಅವರು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ೩೦ ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀ ಕುವೆಂಪು, ಶ್ರೀ ಶಿವರಾಮಕಾರಂತ, ಶ್ರೀ ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್(ಇವರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಅನುಪಮ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಗೂ ಪಸರಿಸಲು ಕಾರಣೀಭೂತರಾದ ಮಹನೀಯರು) ಮುಂತಾದವರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನೂ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಈ ಸಂದರ್ಶನಗಳು "ರಸಋಷಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ", "ಕಡಲಭಾರ್ಗವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ", "ಬೇಂದ್ರೆ ಮಾಸ್ಟರ್ ‍ಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ" ಮತ್ತು "ನಟಸಾರ್ವಭೌಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ" ಎಂದು ಪ್ರಸಾರವಾದವು. ಈ ಸಂದರ್ಶನಗಳು ಮೇಲೆ ಹೆಸರಿಸಿದ ವಿಖ್ಯಾತರ ಜೀವನ, ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗಿದ್ದ ಭಾಷಾಭಿಮಾನ, ಕನ್ನಡವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಅವರೆಲ್ಲರಿಗಿದ್ದ ಉತ್ಸಾಹ, ಕನ್ನಡವನ್ನು ಜನರು ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅವರೆಲ್ಲರಿಗಿದ್ದ ಕಾಳಜಿ, ಅವರ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು, ಹವ್ಯಾಸಗಳು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅವರೆಲ್ಲರ ಒಡನಾಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ==ಝೀ ಕನ್ನಡವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ== ಅವರು ೨೦೦೫ - ೨೦೦೬ ರವರೆಗೆ ಝೀ ಕನ್ನಡವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ (Programming Head) ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ "ಎಡಕಲ್ಲು ಗುಡ್ದದ ಮೇಲೆ" ಎಂಬ ಪುಟ್ಟಣ್ಣನವರ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಟ "ಚಂದ್ರಶೇಖರ"ರವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ "ಪೂರ್ವಾಪರ" ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವೊಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತ್ತು. ಆ ಚಿತ್ರವೇ ನಮ್ಮ ಜಯಂತಣ್ಣನವರು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರವೊಂದಕ್ಕೆ ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆ ಬರೆದ ಚಿತ್ರ. ಇದರ ನಡುವೆಯೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃಷಿಯನ್ನಂತೂ ಕೈ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ "ಆಕಾಶ ಬುಟ್ಟಿ" ಎಂಬ ನಾಟಕಕೃತಿಯು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. (ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೊದಲು ಶ್ರೀ ಜಯಂತರವರು ಹೆಸರಾಂತ ಸಿನೆಮಾ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಗಿರೀಶ್ ಕಾಸರವಳ್ಳಿ]]ಯವರ ಬಳಿ ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ, " ಮೂರು ದಾರಿಗಳು" ಎಂಬ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. "ಬೆಟ್ಟದ ಜೀವ" ಎಂಬ ಶಿವರಾಂ ಕಾರಂತರ ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ ಸಿನೆಮಾ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಆ ಸಿನೆಮಾ ತಯಾರಿಯ ಅರ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹೋಯಿತು.) ನಿಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಬಹು ಪರಿಚಿತವಾದ "ಚಿಗುರಿದ ಕನಸು" ಸಿನೆಮಾ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಯಿತು. ಅ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಭಾಷಣೆ, ಚಿತ್ರಕಥೆ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆದದ್ದು ನಮ್ಮ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರೇ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಉತ್ತಮ ಸಂಭಾಷಣೆಗಾಗಿ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿತು. ===೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ=== 'ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ, "ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ" ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆದರು. ಹೀಗೆ ಈಗ ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರ ಹೆಸರು ಹೇಳಿದರೆ ಅಬಾಲವೃದ್ಧರೆಲ್ಲರೂ ಮೊದಲು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಜನಮನಗಳ ಮನದಲ್ಲಿ ಅಭಿಮಾನದ ಹೊಳೆಯನ್ನು ಹರಿಸಿದ ನಿರ್ದೇಶಕ "[[ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್]]" ರವರ ಸಿನೆಮಾ "ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ"ಯ ಹಾಡುಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು. ಆ ಹಾಡುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಜನಪ್ರಿಯ. "ಅನಿಸುತಿದೆ ಯಾಕೋ ಇಂದು" ಎಂಬ ಹಾಡಂತೂ ಚಿತ್ರ ರಸಿಕರ ಮನಕ್ಕೆ ಈಗಲೂ ಲಗ್ಗೆ ಹಾಕಿದೆ.ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳು ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದವು. ಇವರ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯ ಕಿರೀಟಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಗರಿಗಳು ಲಭಿಸಿದವು. ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ "ಅನಿಸುತಿದೆ ಯಾಕೋ ಇಂದು" ಹಾಡಿನ ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಜಯಂತರವರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ದೊರಕಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.mrpl.co.in/node/129 |title=Mangalore Refinery and Petrochemicals Limited, 'Jayant Kaykini honoured with MRPL Karnataka Rajyostava award', December,25-2014 |access-date=2014-12-25 |archive-date=2014-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811184518/http://www.mrpl.co.in/node/129 |url-status=dead }}</ref> ಹಾಗೂ ಅದೇ ಹಾಡಿಗೆ, ಅದೇ ವರ್ಷ ಪುನಃ ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡ ವಾಹಿನಿಯ "ಉತ್ತಮ ಸಿನೆಮಾ ಸಾಹಿತಿ (ಬೆಸ್ಟ್ ಲಿರಿಸಿಸ್ಟ್)" ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ದೊರಕಿತು. [[ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ಮುಂಬಯಿ]] ನ, ೨೦೧೬ ರ ಸಾಲಿನ ಬಂಗಾರದ ಹಬ್ಬದ ದತ್ತಿ ಉಪನ್ಯಾಸಮಾಲೆಯ ಆಹ್ವಾನಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಕಾರರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು. ===ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಮ್ಯುಸಿಂಗ್ಸ್=== # ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಅವರ "ಶಬ್ದ ತೀರ್ಥ" ಎಂಬ ಅಂಕಣಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಪುಸ್ತಕವೂ(ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಮ್ಯುಸಿಂಗ್ಸ್) ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. # "ದ್ವೀಪ" ಮತ್ತು "ರಮ್ಯಚೈತ್ರಕಾಲ" ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆ, # "ಮಿಲನ", "ಗೆಳೆಯ", "ಈ ಬಂಧನ", "ಗಾಳಿಪಟ", "ಹುಡುಗಾಟ", ನಾವು ಸ್ನೇಹಿತರೆಲ್ಲಾ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ "ಇಂತಿ ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ", "ಕಾಮಣ್ಣನ ಮಕ್ಕಳು", "ಮೊಗ್ಗಿನ ಮನಸ್ಸು", "ಅರಮನೆ", "ಮೆರವಣಿಗೆ", "ಆತ್ಮೀಯ", # "ಸೈಕೊ", ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ "ಬೊಂಬಾಟ್" ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. # ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ "ಮಿಲನ" ಚಿತ್ರದ "ನಿನ್ನಿಂದಲೇ" ಹಾಡಿನ ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ "ಕಸ್ತೂರಿ ಸಿರಿಗಂಧ" ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿದೆ. # ಮತ್ತದೇ ವರುಷದಲ್ಲಿ "ಗೆಳೆಯ" ಚಿತ್ರದ "ಈ ಸಂಜೆ ಯಾಕಾಗಿದೆ" ಹಾಡಿಗೆ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಚಿತ್ರವಾಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿತು. # ಅದೇ ವರುಷದಲ್ಲಿ "ಪಬ್ಲಿಕ್ ರಿಲೇಷನ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ" ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆ ಸಿನೆಮಾ ಮಾಧ್ಯಮದ "ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ" ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿರುವವರಿಗೆ ಕೊಡುವ "ಚಾಣಕ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ" # "ಅಮೃತ ಬಳ್ಳಿ ಕಷಾಯ" ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹವೂ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡು " dots and lines" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. # ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಬರೆದ ಲಾವಣಿ ಧಾಟಿಯ ಹಾಡುಗಳ ಸಂಗೀತ ಸಂಗ್ರಹಗಳ ಶ್ರವಣಸಂಚಿಕೆ( ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಆಲ್ಬ್ಂ) ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ. ==ಕೃತಿಗಳು== ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಜಯಂತರವರ "ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ ಕಥೆಗಳು" ಎಂಬ ಲಘು ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು "ಇತಿ ನಿನ್ನ ಅಮೃತ" ಎಂಬ ನಾಟಕವನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಅವರ "ತೂಫಾನ್ ಮೈಲ್" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ "ಆಕಾಶ ಬುಟ್ಟಿ" ಎಂಬ ನಾಟಕಕೃತಿಯು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ===ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹಗಳು:=== # ತೆರೆದಷ್ಟೆ ಬಾಗಿಲು # ಗಾಳ # ದಗಡೂ ಪರಬನ ಅಶ್ವಮೇಧ # ಅಮೃತಬಳ್ಳಿ ಕಷಾಯ # ಬಣ್ಣದ ಕಾಲು # ತೂಫಾನ್ ಮೇಲ್ @ === ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳು: === #[[ಬೊಗಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ (ಪುಸ್ತಕ)|ಬೊಗಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ]] # ಶಬ್ದತೀರ === ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು: === #ರಂಗ ದಿಂದೊಂದಷ್ಟು ದೂರ # ಕೋಟಿ ತೀರ್ಥ # ಶ್ರಾವಣ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ # ನೀಲಿ ಮಳೆ # ಒಂದು ಜಿಲೇಬಿ ===ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳು=== # " ಓ ಆಜಾರೆ" ("[[ಚಿಗುರಿದ ಕನಸು]]") # " ವಿ ಆರ್ ಒಕೆ" (ಪ್ರಸಾದ್) # " ಈ ಸಂಜೆ ಏಕಾಗಿದೆ" (ಗೆಳೆಯ) # " ನಿನ್ನಿಂದಲೇ" (ಮಿಲನ) # " ಮಳೆ ನಿಂತು ಹೋದ ಮೇಲೆ"(ಮಿಲನ) # " ಅನ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಯಾಕೋ ಇಂದು" (ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ) # " ಕುಣಿದು ಕುಣಿದು ಬಾರೆ" (ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ) # " ಮಳೆ ಬರುವ ಹಾಗಿದೆ" (ಮೊಗ್ಗಿನ ಮನಸು) # " ಮಧುವನ ಕರೆದರೆ" (ಇಂತಿ ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ) # " ಬೆಳದಿಂಗಳಂತೆ ಮಿನುಗುತ" (Psycho) # " ಹೇ ಮೌನ" (ಕೃಷ್ಣ) # " ಮಿಂಚಾಗಿ ನೀನು" (ಗಾಳಿಪಟ) # " ಪೂರ್ವ ಪರ" # " ಮಧುರ ಪಿಸುಮಾತಿಗೆ" (ಬಿರುಗಾಳಿ) # " ಮಳೆಯ ಹನಿಯಲ್ಲಿ" (ಜನುಮ ಜನುಮದಲ್ಲೂ) # " ಯಾರೋ ಕೂಡ ನಿನ್ನ ಹಾಗೆ" (ಲವ್ ಗುರು) # " ಎಲ್ಲೋ ಮಳೆಯಾಗಿದೆ" (ಮನಸಾರೆ) # " ಒಂದು ಕನಸು" (ಮನಸಾರೆ) # " ಒಂದೇ ನಿನ್ನ" (ಮನಸಾರೆ) # " ಚಲಿಸುವ ಚೆಲುವೆ" (ಉಲ್ಲಾಸ ಉತ್ಸಾಹ) # " ನೀ ಸನಿಹಕೆ ಬಂದರೆ" (ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ) # " ಕುಡಿ ನೋಟವೆ" (ಪರಿಚಯ) # " ಹೂವಿನ ಬಾಣದಂತೆ ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣದಂತೆ (ಬಿರುಗಾಳಿ) # " ಅರಾಮಾಗಿ ಇದ್ದೆ ನಾನು (ಗೋಕುಲ) # " ನೀನೆಂದರೆ ನನ್ನೊಳಗೆ (ಜಂಗ್ಲಿ) # " ಹೃದಯವೆ ಬಯಸಿದೆ ನಿನ್ನನೆ" (ಕ್ರಿಷ್ಣನ್ ಲವ್ ಸ್ಟೋರಿ) # " ನಿನ್ನ ಗುಂಗಲ್ಲಿ" (ಲೈಫು ಇಷ್ಟೇನೆ) # " ಪರವಶನಾದೆನು" (ಪರಮಾತ್ಮ) # " ಯೇನೆಂದು ಹೆಸರಿಡಲಿ" (ಅಣ್ಣ ಬಾಂಡ್) # " ನೀರಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ" (ಹುಡುಗರು) # " ಕಣ್ಣ ಮಿಂಚೆ ಜಾಹಿರಾತು ಕಲಿಯುವ ಹೃದಯಕೆ"(Victory) # " ಜಿಯಾ ತೇರೆ ಜಿಯಾ ಮೇರೆ " "(ಭಜರಂಗಿ) # " ನಿನ್ನ ದನಿಗಾಗಿ ನಿನ್ನ ಕರೆಗಾಗಿ " (ಸವಾರಿ ೨) # " ಕಾಗದದ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ " (ಕಿರಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ) # " ಬದುಕಿನ ಬಣ್ಣವೆ " (ಟಗರು) # " ಜೀವಸಖೀ " (ಟಗರು) # " ಬಲ್ಮಾ " (ಟಗರು) # " ಗುಮ್ಮ ಬಂದ ಗುಮ್ಮ " (ಟಗರು) == ಗೌರವಗಳು == #ನವೆಂಬರ್ ೧೮ ರಿಂದ ೨೦ರ ವರೆಗೆ ನಡೆದ [[ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ]] ಸಮ್ಮೇಳನದ ಉದ್ಘಾಟಕರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.udayavani.com/kannada/news/mangalore-news/171426/s-18---20-alvas-nudisiri--2016 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2016-11-18 |archive-date=2016-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161004071717/http://www.udayavani.com/kannada/news/mangalore-news/171426/s-18---20-alvas-nudisiri--2016 |url-status=dead }}</ref> ===ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು=== *ಶ್ರೀ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರ ಬರಹದ ಆಸಕ್ತಿ ಶುರುವಾಗಿದ್ದು ೧೯೭೦ ರಿಂದ. ಆಗಲೇ ಅವರು ಕವಿ, ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಬರಹಗಾರ, ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಕಣಕಾರ]] ಹೀಗೆ ನಾನಾ ರೂಪಧಾರಿ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೇರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೆಂದು ಹೆಸರಾದ "ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ"ಯ ಪುರಸ್ಕಾರವು, ಶ್ರೀ ಜಯಂತರವರಿಗೆ, ತಮ್ಮ ೧೯ನೇಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ, "ರಂಗದಿಂದೊಂದಿಷ್ಟು ದೂರ" ಎಂಬ ಕವನಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ದೊರಕಿತು. ಅಸಾಧಾರಣ, ಅಭಿಜಾತ ಪ್ರತಿಭೆ ಅವರದು. ತಂದೆಯೇ ಅವರಿಗೆ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯ, ಅವರೊಂದಿಗೆ [[ಯಶವಂತ ಚಿತ್ತಾಲ]]ರವರೂ ಸಹ ಜಯಂತರ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿರುವರು. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಆಡುಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪದಗಳನ್ನು ಮುತ್ತಿನ ಮಣಿಗಳಂತೆ ಜೋಡಿಸಿ, ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವಂತೆ ಸುಂದರ ಪದಮಾಲೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದರಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರು ನಿಷ್ಣಾತರು. ಆಡು ಮುಟ್ಟದ ಸೊಪ್ಪಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ನಾಣ್ಣುಡಿಯಂತೆ, ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಬರೆಯದ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಗಳಿಗಾಗಿ '''ಮೂರು ಸಲ ರಾಜ್ಯಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದರು. # ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೪ ಬಾರಿ : ೧೯೭೪ (೧೯ ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ) ೧೯೮೨, ೧೯೮೯ ೧೯೯೬ [೩] # ೨೦೧೦[೩] ರಲ್ಲಿ ಕುಸುಮಾಗ್ರಜ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, # ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ "ತೆರೆದಷ್ಟೆ ಬಾಗಿಲು" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, # ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ "ದಗ್ಡೂ ಪರಬನ ಅಶ್ವಮೇಧ" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, # ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ "ಅಮೃತ ಬಳ್ಳಿ ಕಷಾಯ" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, # ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ "ಅಮೃತಬಳ್ಳಿ ಕಷಾಯ"ಕ್ಕೆ, ಉತ್ತಮ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ',(೪) # ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ 'ಬಿ.ಎಚ್.ಶ್ರೀಧರ್ ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,' # ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ "ನೀಲಿಮಳೆ" ಕವನಸಂಕಲನಕ್ಕೆ 'ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿ ಕವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ದೊರಕಿತು. # ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ 'ತುಮಕೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟೊರೇಟ್', # ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಹವ್ಯಕ ವೆಲ್ಫೇರ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಿಂದ ಕರ್ಕಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಸೂರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-೨೦೧೯ <ref>[http://canaranews.com/kannada/6160#.XHEl2lQzZpg ಹವ್ಯಕ ವೆಲ್ಫೇರ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಿಂದ 'ಕರ್ಕಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಸೂರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-2019' ಪ್ರದಾನ, 18, feb, 2019 Canara news, Rons bantwal]</ref> *2019ರಲ್ಲಿ 'No presents please' ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಏಶ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯದ DSC ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>[https://indianexpress.com/article/lifestyle/books/dark-horse-kannada-writer-jayant-kaikini-awarded-dsc-prize-for-no-presents-please-5555474/ Kannada writer Jayant Kaikini awarded DSC Prize for ‘No Presents Please’], ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್, 11ಏಪ್ರಿಲ್2019</ref>,<ref>[http://dscprize.com/about-dsc/About DSC, ಡಿ.ಎಸ್.ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಶನ್ ಕಂಪೆನಿಯವರು ಪ್ರದಾನಮಾಡುತ್ತಿರುವ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ=== ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಜಯಂತ್‍ರವರ ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. # ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಟ್ಕಥಾ ಲೇಖಕ (೨೦೧೨) 'ಅಣ್ಣ ಬಾಂಡ್ ಏನೆಂದು ಹೆಸರಿಡಲಿ' - '''ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು''' : # ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಟ್ಕಥಾ ಲೇಖಕ(೨೦೦೮) : ಗಾಳಿಪಟ–"ಮಿಂಚಾಗಿ ನೀನು ಬರಲು" # ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಟ್ಕಥಾ ಲೇಖಕ (೨೦೦೯) : ಮನಸಾರೆ–"ಎಲ್ಲೋ ಮಳೆಯಾಗಿದೆ" - '''ನಾಮಾಂಕಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು :''' # ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಟ್ಕಥಾ ಲೇಖಕ (೨೦೦೯) : ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ–"ನೀ ಸನಿಹಕೆ ಬಂದರೆ" # ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಟ್ಕಥಾ ಲೇಖಕ (೨೦೧೦) : ಕೃಷ್ಣನ್ ಲವ್ ಸ್ಟೋರಿ– "ಹೃದಯವೆ" ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== <References /> * [http://en.wikipedia.org/wiki/Jayant_Kaikini 'ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ'] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <References /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ]] [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] tpgwcqft5sijqtbkgy7yn4d08pxwwm0 1374311 1374310 2026-05-28T13:05:58Z A826 72368 Reverted 2 edits by [[Special:Contributions/~2026-31795-74|~2026-31795-74]] ([[User talk:~2026-31795-74|talk]]) to last revision by Anzx-ooo(TwinkleGlobal) 1374311 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | bgcolour = silver | color = #B0C4DE | name = ಜಯಂತ್ ಗೌರೀಶ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ | image = Jayanth Kaikini.jpg|thumb|Jayanth Kaikini | caption = ಡಾ.ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ | pseudonym = | birth_date = ೨೩ ಜನವರಿ, ೧೯೫೫ | birth_place = [[ಗೋಕರ್ಣ]], [[ಕಾರವಾರ]], [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | death_date = | death_place = | occupation = ಬರಹಗಾರ<br />ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಾಹಿತಿ | nationality = [[ಭಾರತೀಯ]] [[Image:Flag of India.svg|15px|]] | period = | genre = | subject = | awards = ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ | debut_works = | influences = ಮಂಗೇಶ್ ವಿ. ನಾಡ್ಕರ್ಣಿ, ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಎಕ್ಕುಂಡಿ, ಗೌರೀಶ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ, ಯಶವಂತ ಚಿತ್ತಾಲ್, | influenced = | signature = | footnotes = }} '''ಜಯಂತ ಗೌರೀಶ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ'''(ಜನನ : ೨೪,ಜನವರಿ, ೧೯೫೫) <ref>{{Cite web |url=https://kanaja.in/archives/100291 |title=ಕೆಲವು ನವ್ಯೋತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಕತೆಗಾರರು: ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ, Kanaja, Dr, C.N.Ramachandran |access-date=2016-01-17 |archive-date=2014-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140210205937/http://kanaja.in/archives/100291 |url-status=dead }}</ref> [[ಕನ್ನಡ]]ದ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಥೆಗಾರರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು.<ref>[http://www.karnataka.com/personalities/jayant-kaikini/ 'ಕರ್ನಾಟಕ.ಕಾಂ, 'The Best of Both Worlds'–Jayant Kaikini, NOVEMBER 11, 2011-MADUR]</ref> ಜಯಂತ್ ಅವರ ಕತೆ-ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಸಂವೇದನೆ ಬಹುತೇಕ ಕಾಣಸಿಗುವ ವಸ್ತು. ಇಳಿಸಂಜೆಯ ಬಿಸಿಲು, ಬಿಸಿಲುಕೋಲು, ಪಾತರಗಿತ್ತಿ, ಬಣ್ಣ ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಮೆದುಮಾತಿನ, ಮೆಲುದನಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅವರದು.<ref>[http://umaraobarahagalu.blogspot.in/2014/03/blog-post_7.html 'ನನ್ನ ಜಗತ್ತು', ಮಾರ್ಚ್, ೦೭,೨೦೧೪,’ಕಾವ್ಯ ಸಮಾಜದ ಕಾರ್ಡಿಯೋಗ್ರಾಂ’-ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಒಂದಷ್ಟು ಮಾತುಕತೆ'-ಉಮಾ ರಾವ್]</ref> ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಹಲವು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಕವಿಯಾಗಿ, ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶಕನಾಗಿ, ಸಿನೆಮಾ ಹಾಡುಗಳ ಸಾಹಿತಿ, ಸಂಭಾಷಣೆಗಾರನಾಗಿ, ಅಂಕಣಕಾರನಾಗಿ, ನಾಟಕಕಾರನಾಗಿ, ಕಥೆಗಾರನಾಗಿ ಕನ್ನಡಿಗರ (ಸಾಗರದಾಚೆಗೂ ನೆಲೆ ನಿಂತಿರುವ ಕನ್ನಡಿಗರ) ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಮೊದಲ ದಿನಗಳು== '''ಜಯಂತ್''',<ref>[http://www.iuemag.com/january2013/jayant-kaikini.php I Uemag, Inspiring stories, Unparalleled glories, Jayant Kaikini]</ref> [[ಗೌರೀಶ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ]] 'ಶ್ರೀಮತಿ ಶಾಂತಾ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ' ದಂಪತಿಗಳ ಮಗನಾಗಿ [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ '''ಗೋಕರ್ಣ'''ದಲ್ಲಿ ೨೪ ಜನವರಿ ೧೯೫೫ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಹೆಸರಾಂತ ಸಾಹಿತಿ, ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಕೂಡ. ತಾಯಿಯವರು ಒಬ್ಬ ಅಧ್ಯಾಪಕಿ, ಹಾಗೂ ಸಮಾಜಸೇವಕಿ. ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರೈಮರಿ ಮತ್ತು ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಗೋಕರ್ಣ]]ದ "ಭದ್ರಕಾಳಿ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ"ಯಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿದರು. ಕಾಲೇಜಿನ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. ತನಕದ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಕುಮಟಾ]]ದ "ಬಾಳಿಗ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ"ಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಅ ನಂತರದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು 'ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ ಬಯೋಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ'ಯಲ್ಲಿ, [[ಧಾರವಾಡ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ, ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿದರು."ಅನಿಸುತಿದೆ ಯಾಕೋ ಇಂದು ನೀನೇನೆ ನನ್ನವಳೆಂದು", "ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಕನಸೊಂದು ಶುರುವಾಗಿದೆ", "ಮಳೆ ನಿಂತು ಹೋದ ಮೇಲೆ ಹನಿಯೊಂದು ಮೂಡಿದೆ", "ಮಧುವನ ಕರೆದರೆ ತನು ಮನ ಸೆಳೆದರೆ", "ನಿಂತಲ್ಲೆ ಹಾಳಾದೆ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ", ಎನ್ನುತ್ತಾ ೨೦೦೬ ರ ವರುಷದಿಂದೀಚಿಗೆ, ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಲಗ್ಗೆ ಇಟ್ಟ ಕವಿಯಾಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ===ವೃತ್ತಿಜೀವನ=== 'ಜಯಂತ್,' ತಮ್ಮ ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ ಪದವಿಯ ನಂತರ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಮಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ಆಗಿ, ಪ್ರಾಕ್ಟರ್-ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ಮತ್ತು ಹೂಸ್ಟ್( Hoechst) ಎಂಬ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ೧೯೭೭ ರಿಂದ ೧೯೯೭ರ ವರೆಗೆ ವೃತ್ತಿಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸದ ಮಧ್ಯೆಯೂ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಸೇವೆಯನ್ನಂತೂ ಅವರು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. # ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ "ಕೋಟಿತೀರ್ಥ" ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನ # "ತೆರೆದಷ್ಟೆ ಬಾಗಿಲು" ಹಾಗೂ "ಗಾಳ" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಎರಡು ಸಂಕಲನಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. # ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ "ಶ್ರಾವಣ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ" ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನ # ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ "ದಗ್ಡೂ ಪರಬನ ಅಶ್ವಮೇಧ" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥಾಸಂಕಲನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. # ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ "ಸೇವಂತಿ ಪ್ರಸಂಗ" ಎಂಬ ನಾಟಕ # ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ "ಅಮೃತಬಳ್ಳಿ ಕಷಾಯ" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥಾಸಂಕಲನ, # ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ "ನೀಲಿಮಳೆ" ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. === ೧೯೯೭ ರಿಂದ ೧೯೯೮ರ ವರೆಗೆ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ=== ಸ್ವತಂತ್ರ ಬರಹಗಾರನಾಗಿ (freelance copy writer) 'ಲಿಂಟಾಸ್', 'ಮುದ್ರಾ' ಮತ್ತು 'ತ್ರಿಕಾಯ' ಜಾಹೀರಾತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಲೇಖಕರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಚೀನಾ ದೇಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ, ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ, ಶ್ರೀ ಜಯಂತರವರನ್ನೂ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದರು. ಹೊರದೇಶಕ್ಕೂ ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಹೊಮ್ಮಿತ್ತು ನಮ್ಮ ಜಯಂತಣ್ಣನವರ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಪ್ರಕಾಶ. ===೧೯೯೭ ರಿಂದ ೧೯೯೯ ರವರೆಗೆ ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ=== ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸಮಿತಿಯಾಗಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ರಾಮೋಜಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಸಿಟಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ "ಬಣ್ಣದ ಕಾಲು" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನವಿರುವ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ===೨೦೦೦ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ=== ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು, ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್‍ರವರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ "ಭಾವನಾ" ಎಂಬ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೧೯೮೪ರ ನವೆಂಬರ್ ೧೭ರಂದು ಅವರ ವಿವಾಹವಾಯಿತು. ಪತ್ನಿ, 'ಶ್ರೀಮತಿ ಸ್ಮಿತ'ರವರು ಮೂಲತಃ ಮುಂಬಯಿಯವರಾದರೂ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವರು. ಅವರೂ ಸಹ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ (analytical chemistry) ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗಳಿಸಿದ ಬುದ್ಧಿವಂತೆ. ಆಕೆ ಮಿತಭಾಷಿ, ಸೌಮ್ಯ ಸ್ವಭಾವದವರು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸಹೃದಯಿ ಶ್ರೀಜಯಂತರವರಿಗೆ ಅನುರೂಪಳಾದ ಪತ್ನಿ. ಅವರಿಗೆ "ಸೃಜನ" ಎಂಬ ಮಗಳು ಮತ್ತು "ಋತ್ವಿಕ್" ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು. ಮಗಳು ಈ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಅಂತಿಮ ಹಂತದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗ ಪ್ರಥಮ ವರುಷದ ಪಿ.ಯು.ಸಿ.ಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ ಜಯಂತರವರು "ಭಾವನಾ" ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ೨೦೦೧ರ ತನಕ ದುಡಿದರು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ, ತಮ್ಮ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಬರಹಗಳಿಂದ, "ಋಜುವಾತು ಫೆಲೋಶಿಪ್" ದೊರಕಿತು. ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಅವರ "ಜತೆಗಿರುವನು ಚಂದಿರ" ಎಂಬ ನಾಟಕ ಮತ್ತು "ಬೊಗಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ" ಎಂಬ ಆಂಕಣಗಳ ಸಂಗ್ರಹ(ಅವರೇ ಬರೆದಿರುವಂಥ ಹಲವು ಅಂಕಣಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಮಾಡಿ ಅಚ್ಚು ಹಾಕಿದ ಪುಸ್ತಕ)ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ===ಈ ಟೀವಿಯಲ್ಲಿ=== ೨೦೦೨ ರಿಂದ ೨೦೦೩ರ ತನಕ ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯ ಬೆಳಗ್ಗಿನ ಹೊತ್ತು ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ "ನಮಸ್ಕಾರ" ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ತಪ್ಪದೇ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು ಪ್ರತಿಶತ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಆರ್ಥ ವಾದೀತು. ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು, ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನಿ ಬಳಗವನ್ನೂ, ಶ್ರೀ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಿಂದ ಗಳಿಸಿದರು. ಅವರು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ೩೦ ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀ ಕುವೆಂಪು, ಶ್ರೀ ಶಿವರಾಮಕಾರಂತ, ಶ್ರೀ ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್(ಇವರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಅನುಪಮ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಗೂ ಪಸರಿಸಲು ಕಾರಣೀಭೂತರಾದ ಮಹನೀಯರು) ಮುಂತಾದವರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನೂ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಈ ಸಂದರ್ಶನಗಳು "ರಸಋಷಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ", "ಕಡಲಭಾರ್ಗವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ", "ಬೇಂದ್ರೆ ಮಾಸ್ಟರ್ ‍ಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ" ಮತ್ತು "ನಟಸಾರ್ವಭೌಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ" ಎಂದು ಪ್ರಸಾರವಾದವು. ಈ ಸಂದರ್ಶನಗಳು ಮೇಲೆ ಹೆಸರಿಸಿದ ವಿಖ್ಯಾತರ ಜೀವನ, ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗಿದ್ದ ಭಾಷಾಭಿಮಾನ, ಕನ್ನಡವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಅವರೆಲ್ಲರಿಗಿದ್ದ ಉತ್ಸಾಹ, ಕನ್ನಡವನ್ನು ಜನರು ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅವರೆಲ್ಲರಿಗಿದ್ದ ಕಾಳಜಿ, ಅವರ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು, ಹವ್ಯಾಸಗಳು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅವರೆಲ್ಲರ ಒಡನಾಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ==ಝೀ ಕನ್ನಡವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ== ಅವರು ೨೦೦೫ - ೨೦೦೬ ರವರೆಗೆ ಝೀ ಕನ್ನಡವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ (Programming Head) ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ "ಎಡಕಲ್ಲು ಗುಡ್ದದ ಮೇಲೆ" ಎಂಬ ಪುಟ್ಟಣ್ಣನವರ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಟ "ಚಂದ್ರಶೇಖರ"ರವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ "ಪೂರ್ವಾಪರ" ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವೊಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತ್ತು. ಆ ಚಿತ್ರವೇ ನಮ್ಮ ಜಯಂತಣ್ಣನವರು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರವೊಂದಕ್ಕೆ ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆ ಬರೆದ ಚಿತ್ರ. ಇದರ ನಡುವೆಯೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃಷಿಯನ್ನಂತೂ ಕೈ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ "ಆಕಾಶ ಬುಟ್ಟಿ" ಎಂಬ ನಾಟಕಕೃತಿಯು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. (ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೊದಲು ಶ್ರೀ ಜಯಂತರವರು ಹೆಸರಾಂತ ಸಿನೆಮಾ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಗಿರೀಶ್ ಕಾಸರವಳ್ಳಿ]]ಯವರ ಬಳಿ ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ, " ಮೂರು ದಾರಿಗಳು" ಎಂಬ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. "ಬೆಟ್ಟದ ಜೀವ" ಎಂಬ ಶಿವರಾಂ ಕಾರಂತರ ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ ಸಿನೆಮಾ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಆ ಸಿನೆಮಾ ತಯಾರಿಯ ಅರ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹೋಯಿತು.) ನಿಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಬಹು ಪರಿಚಿತವಾದ "ಚಿಗುರಿದ ಕನಸು" ಸಿನೆಮಾ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಯಿತು. ಅ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಭಾಷಣೆ, ಚಿತ್ರಕಥೆ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆದದ್ದು ನಮ್ಮ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರೇ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಉತ್ತಮ ಸಂಭಾಷಣೆಗಾಗಿ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿತು. ===೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ=== 'ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ, "ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ" ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆದರು. ಹೀಗೆ ಈಗ ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರ ಹೆಸರು ಹೇಳಿದರೆ ಅಬಾಲವೃದ್ಧರೆಲ್ಲರೂ ಮೊದಲು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಜನಮನಗಳ ಮನದಲ್ಲಿ ಅಭಿಮಾನದ ಹೊಳೆಯನ್ನು ಹರಿಸಿದ ನಿರ್ದೇಶಕ "[[ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್]]" ರವರ ಸಿನೆಮಾ "ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ"ಯ ಹಾಡುಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು. ಆ ಹಾಡುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಜನಪ್ರಿಯ. "ಅನಿಸುತಿದೆ ಯಾಕೋ ಇಂದು" ಎಂಬ ಹಾಡಂತೂ ಚಿತ್ರ ರಸಿಕರ ಮನಕ್ಕೆ ಈಗಲೂ ಲಗ್ಗೆ ಹಾಕಿದೆ.ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳು ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದವು. ಇವರ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯ ಕಿರೀಟಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಗರಿಗಳು ಲಭಿಸಿದವು. ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ "ಅನಿಸುತಿದೆ ಯಾಕೋ ಇಂದು" ಹಾಡಿನ ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಜಯಂತರವರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ದೊರಕಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.mrpl.co.in/node/129 |title=Mangalore Refinery and Petrochemicals Limited, 'Jayant Kaykini honoured with MRPL Karnataka Rajyostava award', December,25-2014 |access-date=2014-12-25 |archive-date=2014-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811184518/http://www.mrpl.co.in/node/129 |url-status=dead }}</ref> ಹಾಗೂ ಅದೇ ಹಾಡಿಗೆ, ಅದೇ ವರ್ಷ ಪುನಃ ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡ ವಾಹಿನಿಯ "ಉತ್ತಮ ಸಿನೆಮಾ ಸಾಹಿತಿ (ಬೆಸ್ಟ್ ಲಿರಿಸಿಸ್ಟ್)" ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ದೊರಕಿತು. [[ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ಮುಂಬಯಿ]] ನ, ೨೦೧೬ ರ ಸಾಲಿನ ಬಂಗಾರದ ಹಬ್ಬದ ದತ್ತಿ ಉಪನ್ಯಾಸಮಾಲೆಯ ಆಹ್ವಾನಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಕಾರರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು. ===ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಮ್ಯುಸಿಂಗ್ಸ್=== # ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಅವರ "ಶಬ್ದ ತೀರ್ಥ" ಎಂಬ ಅಂಕಣಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಪುಸ್ತಕವೂ(ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಮ್ಯುಸಿಂಗ್ಸ್) ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. # "ದ್ವೀಪ" ಮತ್ತು "ರಮ್ಯಚೈತ್ರಕಾಲ" ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆ, # "ಮಿಲನ", "ಗೆಳೆಯ", "ಈ ಬಂಧನ", "ಗಾಳಿಪಟ", "ಹುಡುಗಾಟ", ನಾವು ಸ್ನೇಹಿತರೆಲ್ಲಾ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ "ಇಂತಿ ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ", "ಕಾಮಣ್ಣನ ಮಕ್ಕಳು", "ಮೊಗ್ಗಿನ ಮನಸ್ಸು", "ಅರಮನೆ", "ಮೆರವಣಿಗೆ", "ಆತ್ಮೀಯ", # "ಸೈಕೊ", ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ "ಬೊಂಬಾಟ್" ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. # ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ "ಮಿಲನ" ಚಿತ್ರದ "ನಿನ್ನಿಂದಲೇ" ಹಾಡಿನ ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ "ಕಸ್ತೂರಿ ಸಿರಿಗಂಧ" ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿದೆ. # ಮತ್ತದೇ ವರುಷದಲ್ಲಿ "ಗೆಳೆಯ" ಚಿತ್ರದ "ಈ ಸಂಜೆ ಯಾಕಾಗಿದೆ" ಹಾಡಿಗೆ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಚಿತ್ರವಾಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿತು. # ಅದೇ ವರುಷದಲ್ಲಿ "ಪಬ್ಲಿಕ್ ರಿಲೇಷನ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ" ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆ ಸಿನೆಮಾ ಮಾಧ್ಯಮದ "ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ" ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿರುವವರಿಗೆ ಕೊಡುವ "ಚಾಣಕ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ" # "ಅಮೃತ ಬಳ್ಳಿ ಕಷಾಯ" ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹವೂ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡು " dots and lines" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. # ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಬರೆದ ಲಾವಣಿ ಧಾಟಿಯ ಹಾಡುಗಳ ಸಂಗೀತ ಸಂಗ್ರಹಗಳ ಶ್ರವಣಸಂಚಿಕೆ( ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಆಲ್ಬ್ಂ) ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ. ==ಕೃತಿಗಳು== ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಜಯಂತರವರ "ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ ಕಥೆಗಳು" ಎಂಬ ಲಘು ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು "ಇತಿ ನಿನ್ನ ಅಮೃತ" ಎಂಬ ನಾಟಕವನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಅವರ "ತೂಫಾನ್ ಮೈಲ್" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ "ಆಕಾಶ ಬುಟ್ಟಿ" ಎಂಬ ನಾಟಕಕೃತಿಯು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ===ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹಗಳು:=== # ತೆರೆದಷ್ಟೆ ಬಾಗಿಲು # ಗಾಳ # ದಗಡೂ ಪರಬನ ಅಶ್ವಮೇಧ # ಅಮೃತಬಳ್ಳಿ ಕಷಾಯ # ಬಣ್ಣದ ಕಾಲು # ತೂಫಾನ್ ಮೇಲ್ === ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳು: === #[[ಬೊಗಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ (ಪುಸ್ತಕ)|ಬೊಗಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ]] # ಶಬ್ದತೀರ === ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು: === #ರಂಗದಿಂದೊಂದಷ್ಟು ದೂರ # ಕೋಟಿತೀರ್ಥ # ಶ್ರಾವಣ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ # ನೀಲಿ ಮಳೆ # ಒಂದು ಜಿಲೇಬಿ ===ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳು=== # " ಓ ಆಜಾರೆ" ("[[ಚಿಗುರಿದ ಕನಸು]]") # " ವಿ ಆರ್ ಒಕೆ" (ಪ್ರಸಾದ್) # " ಈ ಸಂಜೆ ಏಕಾಗಿದೆ" (ಗೆಳೆಯ) # " ನಿನ್ನಿಂದಲೇ" (ಮಿಲನ) # " ಮಳೆ ನಿಂತು ಹೋದ ಮೇಲೆ"(ಮಿಲನ) # " ಅನ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಯಾಕೋ ಇಂದು" (ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ) # " ಕುಣಿದು ಕುಣಿದು ಬಾರೆ" (ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ) # " ಮಳೆ ಬರುವ ಹಾಗಿದೆ" (ಮೊಗ್ಗಿನ ಮನಸು) # " ಮಧುವನ ಕರೆದರೆ" (ಇಂತಿ ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ) # " ಬೆಳದಿಂಗಳಂತೆ ಮಿನುಗುತ" (Psycho) # " ಹೇ ಮೌನ" (ಕೃಷ್ಣ) # " ಮಿಂಚಾಗಿ ನೀನು" (ಗಾಳಿಪಟ) # " ಪೂರ್ವ ಪರ" # " ಮಧುರ ಪಿಸುಮಾತಿಗೆ" (ಬಿರುಗಾಳಿ) # " ಮಳೆಯ ಹನಿಯಲ್ಲಿ" (ಜನುಮ ಜನುಮದಲ್ಲೂ) # " ಯಾರೋ ಕೂಡ ನಿನ್ನ ಹಾಗೆ" (ಲವ್ ಗುರು) # " ಎಲ್ಲೋ ಮಳೆಯಾಗಿದೆ" (ಮನಸಾರೆ) # " ಒಂದು ಕನಸು" (ಮನಸಾರೆ) # " ಒಂದೇ ನಿನ್ನ" (ಮನಸಾರೆ) # " ಚಲಿಸುವ ಚೆಲುವೆ" (ಉಲ್ಲಾಸ ಉತ್ಸಾಹ) # " ನೀ ಸನಿಹಕೆ ಬಂದರೆ" (ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ) # " ಕುಡಿ ನೋಟವೆ" (ಪರಿಚಯ) # " ಹೂವಿನ ಬಾಣದಂತೆ ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣದಂತೆ (ಬಿರುಗಾಳಿ) # " ಅರಾಮಾಗಿ ಇದ್ದೆ ನಾನು (ಗೋಕುಲ) # " ನೀನೆಂದರೆ ನನ್ನೊಳಗೆ (ಜಂಗ್ಲಿ) # " ಹೃದಯವೆ ಬಯಸಿದೆ ನಿನ್ನನೆ" (ಕ್ರಿಷ್ಣನ್ ಲವ್ ಸ್ಟೋರಿ) # " ನಿನ್ನ ಗುಂಗಲ್ಲಿ" (ಲೈಫು ಇಷ್ಟೇನೆ) # " ಪರವಶನಾದೆನು" (ಪರಮಾತ್ಮ) # " ಯೇನೆಂದು ಹೆಸರಿಡಲಿ" (ಅಣ್ಣ ಬಾಂಡ್) # " ನೀರಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ" (ಹುಡುಗರು) # " ಕಣ್ಣ ಮಿಂಚೆ ಜಾಹಿರಾತು ಕಲಿಯುವ ಹೃದಯಕೆ"(Victory) # " ಜಿಯಾ ತೇರೆ ಜಿಯಾ ಮೇರೆ " "(ಭಜರಂಗಿ) # " ನಿನ್ನ ದನಿಗಾಗಿ ನಿನ್ನ ಕರೆಗಾಗಿ " (ಸವಾರಿ ೨) # " ಕಾಗದದ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ " (ಕಿರಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ) # " ಬದುಕಿನ ಬಣ್ಣವೆ " (ಟಗರು) # " ಜೀವಸಖೀ " (ಟಗರು) # " ಬಲ್ಮಾ " (ಟಗರು) # " ಗುಮ್ಮ ಬಂದ ಗುಮ್ಮ " (ಟಗರು) == ಗೌರವಗಳು == #ನವೆಂಬರ್ ೧೮ ರಿಂದ ೨೦ರ ವರೆಗೆ ನಡೆದ [[ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ]] ಸಮ್ಮೇಳನದ ಉದ್ಘಾಟಕರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.udayavani.com/kannada/news/mangalore-news/171426/s-18---20-alvas-nudisiri--2016 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2016-11-18 |archive-date=2016-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161004071717/http://www.udayavani.com/kannada/news/mangalore-news/171426/s-18---20-alvas-nudisiri--2016 |url-status=dead }}</ref> ===ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು=== *ಶ್ರೀ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರ ಬರಹದ ಆಸಕ್ತಿ ಶುರುವಾಗಿದ್ದು ೧೯೭೦ ರಿಂದ. ಆಗಲೇ ಅವರು ಕವಿ, ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಬರಹಗಾರ, ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು [[ಅಂಕಣಕಾರ]] ಹೀಗೆ ನಾನಾ ರೂಪಧಾರಿ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೇರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೆಂದು ಹೆಸರಾದ "ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ"ಯ ಪುರಸ್ಕಾರವು, ಶ್ರೀ ಜಯಂತರವರಿಗೆ, ತಮ್ಮ ೧೯ನೇಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ, "ರಂಗದಿಂದೊಂದಿಷ್ಟು ದೂರ" ಎಂಬ ಕವನಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ದೊರಕಿತು. ಅಸಾಧಾರಣ, ಅಭಿಜಾತ ಪ್ರತಿಭೆ ಅವರದು. ತಂದೆಯೇ ಅವರಿಗೆ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯ, ಅವರೊಂದಿಗೆ [[ಯಶವಂತ ಚಿತ್ತಾಲ]]ರವರೂ ಸಹ ಜಯಂತರ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿರುವರು. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಆಡುಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪದಗಳನ್ನು ಮುತ್ತಿನ ಮಣಿಗಳಂತೆ ಜೋಡಿಸಿ, ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವಂತೆ ಸುಂದರ ಪದಮಾಲೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದರಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರು ನಿಷ್ಣಾತರು. ಆಡು ಮುಟ್ಟದ ಸೊಪ್ಪಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ನಾಣ್ಣುಡಿಯಂತೆ, ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಬರೆಯದ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಗಳಿಗಾಗಿ '''ಮೂರು ಸಲ ರಾಜ್ಯಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದರು. # ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೪ ಬಾರಿ : ೧೯೭೪ (೧೯ ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ) ೧೯೮೨, ೧೯೮೯ ೧೯೯೬ [೩] # ೨೦೧೦[೩] ರಲ್ಲಿ ಕುಸುಮಾಗ್ರಜ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, # ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ "ತೆರೆದಷ್ಟೆ ಬಾಗಿಲು" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, # ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ "ದಗ್ಡೂ ಪರಬನ ಅಶ್ವಮೇಧ" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, # ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ "ಅಮೃತ ಬಳ್ಳಿ ಕಷಾಯ" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, # ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ "ಅಮೃತಬಳ್ಳಿ ಕಷಾಯ"ಕ್ಕೆ, ಉತ್ತಮ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ',(೪) # ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ 'ಬಿ.ಎಚ್.ಶ್ರೀಧರ್ ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,' # ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ "ನೀಲಿಮಳೆ" ಕವನಸಂಕಲನಕ್ಕೆ 'ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿ ಕವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ದೊರಕಿತು. # ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ 'ತುಮಕೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟೊರೇಟ್', # ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಹವ್ಯಕ ವೆಲ್ಫೇರ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಿಂದ ಕರ್ಕಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಸೂರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-೨೦೧೯ <ref>[http://canaranews.com/kannada/6160#.XHEl2lQzZpg ಹವ್ಯಕ ವೆಲ್ಫೇರ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಿಂದ 'ಕರ್ಕಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಸೂರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-2019' ಪ್ರದಾನ, 18, feb, 2019 Canara news, Rons bantwal]</ref> *2019ರಲ್ಲಿ 'No presents please' ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಏಶ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯದ DSC ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>[https://indianexpress.com/article/lifestyle/books/dark-horse-kannada-writer-jayant-kaikini-awarded-dsc-prize-for-no-presents-please-5555474/ Kannada writer Jayant Kaikini awarded DSC Prize for ‘No Presents Please’], ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್, 11ಏಪ್ರಿಲ್2019</ref>,<ref>[http://dscprize.com/about-dsc/About DSC, ಡಿ.ಎಸ್.ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಶನ್ ಕಂಪೆನಿಯವರು ಪ್ರದಾನಮಾಡುತ್ತಿರುವ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ=== ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಜಯಂತ್‍ರವರ ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. # ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಟ್ಕಥಾ ಲೇಖಕ (೨೦೧೨) 'ಅಣ್ಣ ಬಾಂಡ್ ಏನೆಂದು ಹೆಸರಿಡಲಿ' - '''ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು''' : # ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಟ್ಕಥಾ ಲೇಖಕ(೨೦೦೮) : ಗಾಳಿಪಟ–"ಮಿಂಚಾಗಿ ನೀನು ಬರಲು" # ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಟ್ಕಥಾ ಲೇಖಕ (೨೦೦೯) : ಮನಸಾರೆ–"ಎಲ್ಲೋ ಮಳೆಯಾಗಿದೆ" - '''ನಾಮಾಂಕಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು :''' # ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಟ್ಕಥಾ ಲೇಖಕ (೨೦೦೯) : ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ–"ನೀ ಸನಿಹಕೆ ಬಂದರೆ" # ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಟ್ಕಥಾ ಲೇಖಕ (೨೦೧೦) : ಕೃಷ್ಣನ್ ಲವ್ ಸ್ಟೋರಿ– "ಹೃದಯವೆ" ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== <References /> * [http://en.wikipedia.org/wiki/Jayant_Kaikini 'ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ'] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <References /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ]] [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] lm1omkbpf0616ypz16sak277er4znrm 0 7649 1374357 1361026 2026-05-29T08:08:42Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374357 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Rajinikanth Felicitates Writer Kalaignanam 1.jpg|thumb|ರಜನೀಕಾಂತ್]] '''ರಜನೀಕಾಂತ್''' ಕನ್ನಡಿಗ (ಜನನ: [[ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೨]] [[೧೯೪೯]]) - [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ]] ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಿನಿಮಾ ತಾರೆಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗವಲ್ಲದೆ]], [[ತೆಲುಗು]], [[ತಮಿಳು]], [[ಹಿಂದಿ]] ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿಯೂ ಬಹಳಷ್ಟು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿ, ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಸಾರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಅಭಿನಯದಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಪಡೆಯಲು ಮದ್ರಾಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಇವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ "ಅಪೂರ್ವ ರಾಗಂಗಳ್"ನ ನಂತರ ಕೆಲ ಸಮಯ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ವೃತ್ತಿ ವಿರೋಧಿ ಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ಶುರುವಾಯಿತು. ಕೆಲ ಯಶಸ್ವಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಇವರಿಗೆ "ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾರ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ಬಿರುದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಲಕ್ಷಣತೆ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿಯ ನಟನೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾಶಣೆಗಳು ಇವರ ಅಪೂರ್ವ ಜನಪ್ರೀಯತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಶಿವಾಜಿ ಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ೨೬ ಕೋಟಿ ರುಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ಇವರು ಎಶಿಯಾದ ಎರಡನೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು, ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಜಾಕೀ ಚಾನ್ ಇದ್ದರು. ಭಾರತದ ಇತರೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಶೆಗಳ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತ, ಇವರು ಕೆಲ ಅಮೇರಿಕಾದ ಕೆಲ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೪ರ ವರೆಗೆ, ಇವರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ೬ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ- ೪ ಉತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ೨ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಉತ್ತಮ ನಟಕ್ಕೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ನಟ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ನಟನೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ಇವರು ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರರಾಗಿಯು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇವರು ಲೋಕೋಪಕಾರಿಯಾಗಿ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮಕರಾಗಿ, ಮತ್ತು ದ್ರಾವಿಡ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಾರೆ. == ಜೀವನ == ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೨,೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಸಂಸ್ಕಾರದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಂಡು ಮಗು ಜನಿಸಿತು. ಆ ಮಗುವಿಗೆ ಶಿವಾಜಿ ರಾವ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು. ಮಗು ಐದನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಂಚಿತವಾಯಿತು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆಚಾರ್ಯ ಪಾಠಶಾಲೆಯಲ್ಲೂ, ಮುಂದೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ವಿದ್ಯಾಶಾಲೆಯಲ್ಲೂ ಓದಿ ಹುಡುಗ ಒಂದಷ್ಟು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಬದುಕನ್ನು ಬಂದಷ್ಟೇ ಭಾಗ್ಯ ಎಂದುಕೊಂಡು ನಡೆಸತೊಡಗಿದ. ೧೯೬೮ ರಿಂದ ೧೯೭೩ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಕಡೆ ನೆಲೆ ಸಿಗಲಿ ಎಂದು ಅತ್ತಿಂದಿತ್ತ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಲೇ ಕಾಲ ತಳ್ಳಿದ ಹುಡುಗ. ಕೊನೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಒಂದು ನೆಲೆ ಸಿಕ್ಕಿತು ಅಂದುಕೊಂಡರು. ಸಿನಿಮಾ ಹುಚ್ಚು. ಈತನ ವರಸೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ ರಾಜ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಎಂಬ ಗೆಳೆಯ ನೀನು ಮದ್ರಾಸು ಫಿಲಂ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡಿ ಎಂದು ಹುರುದುಂಬಿಸಿ ಆತನಿಗೆ ಎರಡು ವರ್ಷ ಬೆಂಗಾವಲಾಗಿ ನಿಂತರು."ನಮನ". ರಜನೀಕಾಂತ್ ತಮ್ಮ ಶಾಲಾಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]]. ಇವರ ಮೂಲ ಹೆಸರು '''ಶಿವಾಜಿ ರಾವ್ ಗಾಯಕ್‍ವಾಡ್'''. [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡದ]] ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕರಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರೂ, ರಜನಿಕಾಂತ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದು] ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ. [[ಚಿತ್ರರಂಗ]] ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ಬಸ್ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನಂತರ ಶಿವಾಜಿ ರಾವ್ ಗಾಯಕ್‍ವಾಡ್ ಅವರು '''ರಜನೀಕಾಂತ್''' ಆದರು...... ==ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ== ರಜನಿಕಾಂತ್ ಅವರನ್ನು ಕುರಿತು ಲೇಖಕ [[ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್]] ಅವರು `ನನ್ನ ದಾರಿ ವಿಭಿನ್ನ ದಾರಿ: ರಜನಿಕಾಂತ್` ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. `ನನ್ನ ದಾರಿ ವಿಭಿನ್ನ ದಾರಿ-ರಜನಿಕಾಂತ್` ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮೇರು ನಟ ರಜನಿಕಾಂತ್ ಅವರ ಜೀವನ-ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡ ನೆಲದ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಜನಿಕಾಂತ್ ಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ, ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲೂ ರಜನಿಕಾಂತ್ ಅವರ ಪಾತ್ರ ಹಿರಿದೆಂಬುದನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಳೇಪೇಟೆಯ `ನವಭಾರತ್ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್` ಸಂಸ್ಥೆ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತ ವೈ.ಜಿ.ಗಿರಿಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: `ರಜನಿಕಾಂತ್ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಅವರು ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾದ ಶ್ರೀಯುತರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ರಜನಿಕಾಂತ್ ಸುಂದರವಾಗಿ ಅನಾವರಣಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾಯರದು ಸುಭಗ ಶೈಲಿಯ ಬರವಣಿಗೆ. ಪ್ರಗಲ್ಭವಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅ.ನಾ.ಪ್ರ ನುರಿತವರು. ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಓದುಗರಿಗೆ ಕಷ್ಟಕೊಡುವವರಲ್ಲ.` https://www.bookbrahma.com/book/nanna-dari-vibhinna-dari {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200215084459/https://www.bookbrahma.com/book/nanna-dari-vibhinna-dari |date=2020-02-15 }} == ರಜನಿಕಾಂತ್ ಅಭಿನಯದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳು == ೧. [[ಕಥಾಸಂಗಮ]]<br /> ೨. [[ಬಾಳು ಜೇನು]]<br /> ೩. [[ಒಂದು ಪ್ರೇಮದ ಕಥೆ]]<br /> ೪. [[ಸಹೋದರರ ಸವಾಲ್]]<br /> ೫. [[ಕುಂಕುಮ ರಕ್ಷೆ]]<br /> ೬. [[ಗಲಾಟೆ ಸಂಸಾರ]]<br /> ೭. [[ಕಿಲಾಡಿ ಕಿಟ್ಟು]]<br /> ೮. [[ಮಾತು ತಪ್ಪದ ಮಗ]]<br /> ೯. [[ಸವಾಲಿಗೆ ಸವಾಲ್]]<br /> ೧೦. [[ತಪ್ಪಿದ ತಾಳ]] (ಇದರಲ್ಲಿ [[ಕಮಲಹಾಸನ್]] ಕೂಡ ನಟಿಸಿರುವುದು ವಿಶೇಷ, [[ಕೆ.ಬಾಲಚಂದರ್]] ನಿರ್ದೇಶನ)<br /> ೧೧. [[ಪ್ರಿಯ]]<br /> ೧೨. [[ಘರ್ಜನೆ]]<br /> <br /> == ರಜನೀಕಾಂತ್ ಅಭಿನಯದ ಪ್ರಮುಖ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳು == * {{Commons category|Rajinikanth}} {{ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಾಯಕರು}} {{Authority control|show=== ರಜನೀಕಾಂತ್ ಅಭಿನಯದ ಪ್ರಮುಖ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳು == * [[ಹಮ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹಮ್]] * [[ಅಂಧಾ ಕಾನೂನ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಅಂಧಾ ಕಾನೂನ್]] {{Commons category|Rajinikanth}} {{ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಾಯಕರು}} {{Authority control}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಸಿನಿಮಾ ತಾರೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೪೯ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಬಾಲಿವುಡ್]]}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಸಿನಿಮಾ ತಾರೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೪೯ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಬಾಲಿವುಡ್]] e08yobklexyat46cigki7mcqsrb5g9b 0 13560 1374312 1355491 2026-05-28T13:09:40Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374312 wikitext text/x-wiki {{EngvarB|date=August 2014}} {{Use dmy dates|date=June 2020}} {{Infobox person | image = B.V.Karanth.jpg | alt = | caption = | birth_name = ಬಾಬುಕೋಡಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಕಾರಂತ | birth_date = {{Birth date|df=yes|೧೯೨೯|೦೯|೧೯}} | birth_place = [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಂಚಿ]], [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]], ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ | death_date = ೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೨ (ವಯಸ್ಸು ೭೨) | death_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] | nationality = ಭಾರತೀಯ | other_names = | occupation = ಸಂಯೋಜಕ, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ, ನಟ | known_for = | spouse = [[ಪ್ರೇಮಾ ಕಾರಂತ|ಪ್ರೇಮ ರಾವ್]] (೧೯೫೮-೨೦೦೨) }} '''ಬಾಬುಕೋಡಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಕಾರಂತ''' ([[ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೭]], [[೧೯೨೮]] - [[ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ೧]], [[೨೦೦೨]]) ಅವರು [[ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ]], ನಾಟಕಕಾರ, [[ನಟ]], ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ, ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|title=Tracing genesis of indian theatre and its mentors |url=http://www.asianage.com/arts/tracing-genesis-indian-theatre-and-its-mentors-300 |newspaper=[[The Asian Age]] |date=24 September 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707174913/http://www.asianage.com/arts/tracing-genesis-indian-theatre-and-its-mentors-300 |archive-date=7 July 2011 }}</ref> ಪ್ಯಾರಲಲ್ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಕಾರಂತರು ಕೂಡ ಒಬ್ಬರು. ಕಾರಂತರು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಡ್ರಾಮಾದ (೧೯೬೨) ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅದರ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="auto1">{{cite web| url=http://nsd.gov.in/nsd_schoolfelicit.htm | title=School Felicitations | archive-url=https://web.archive.org/web/20130925065238/http://nsd.gov.in/nsd_schoolfelicit.htm | archive-date=2013-09-25}}</ref> ಅವರಿಗೆ ೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ [[ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]](೧೯೭೬), ಆರು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] ಮತ್ತು ಕಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು.<ref name="auto3">{{Cite web|url=http://www.themusicmagazine.com/spandana25.html|title=Welcome themusicmagazine.com - Hostmonster.com|website=www.themusicmagazine.com}}</ref><ref name="auto">{{cite web| url=http://www.udupipages.com/home/prasanga/rrc6.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20070818060254/http://www.udupipages.com/home/prasanga/rrc6.html | archive-date=2007-08-18 | title=Yaksharanga in Traditional Dance Festival}}</ref> ==ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ== ೧೯೨೯ ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕಿನ ಬಾಬುಕೋಡಿ ಸಮೀಪದ ಮಂಚಿ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯ ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕಾರಂತರಿಗೆ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಒಲವು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|last=Joshi|first=Lalit Mohan|date=2002-09-17|title=Obituary: BV Karanth|url=http://www.theguardian.com/news/2002/sep/17/guardianobituaries|access-date=2022-01-08|website=The Guardian|language=en}}</ref> ಕಾರಂತರು ಮೂರನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಪಿ.ಕೆ. ನಾರಾಯಣ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ನನ್ನ ಗೋಪಾಲ [[ನಾಟಕ|ನಾಟಕದಲ್ಲಿ]] ನಟಿಸಿದರು. <ref>{{cite web |url=http://www.hinduonnet.com/2002/09/02/stories/2002090204280600.htm |title=The Hindu : Leading light of Kannada theatre fades out |archive-url=https://web.archive.org/web/20030302011637/http://www.hinduonnet.com/2002/09/02/stories/2002090204280600.htm |archive-date=2 March 2003 |url-status=dead}}</ref> <ref name="auto2">{{Cite web|url=https://www.rediff.com/news/2002/sep/03spec.htm|title=rediff.com: M D Riti salutes theatre legend B V Karanth's memory|website=www.rediff.com}}</ref> ನಂತರ ಅವರು ಮನೆಯಿಂದ ಓಡಿಹೋಗಿ ಪೌರಾಣಿಕ ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಡಾ. ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/news/2002/sep/03spec.htm|access-date=6 June 2007|title=B V Karanth redefined Indian theater|quote=He ran away from home when he was a young boy and joined the famous Gubbi professional theatre company, where he was a contemporary of superstar Dr Rajakumar.| archive-url= https://web.archive.org/web/20070713210205/http://www.rediff.com/news/2002/sep/03spec.htm| archive-date= 13 July 2007 | url-status= live}}</ref> [[ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣ]] ಕಾರಂತರನ್ನು ಬನಾರಸ್‌ಗೆ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕಳುಹಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಗುರು ಓಂಕಾರನಾಥ ಠಾಕೂರ್ ಅವರಲ್ಲಿ [[ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ]] ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="auto3"/><ref name="auto"/> ಅದರ ನಂತರ, ಅವರ ಪತ್ನಿ ಪ್ರೇಮಾ ಕಾರಂತ್ ಜೊತೆಗೆ, ಕಾರಂತರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ನಾಟಕ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ "ಬೆನಕ" ಎಂಬ ನಾಟಕ ತಂಡವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ನಂತರ,ಪ್ರೇಮಾ ಅವರು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಬಿ.ವಿ. ಕಾರಂತರು ೧೯೬೨ ರಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಡ್ರಾಮಾ (ಎನ್‌ಎಸ್‌ಡಿ) ದಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="auto1"/> <ref>{{cite web | url=http://www.ourkarnataka.com/Articles/obit/bvkaranth.htm | title=Karnataka }}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ೧೯೬೯ ಮತ್ತು ೧೯೭೨ ರ ನಡುವೆ, ಅವರು ನವದೆಹಲಿಯ ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್ ವಿದ್ಯಾಲಯ ದಲ್ಲಿ ನಾಟಕ ಬೋಧಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು, ನಂತರ ದಂಪತಿಗಳು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಮರಳಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಕಾರಂತರು ಕೆಲವು ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ [[ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ]] ಯೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿಕೊಂಡರು. <ref name="auto2"/> ನಂತರ ಅವರು ಎನ್‌ಎಸ್‌ಡಿ ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು, ಈ ಬಾರಿ ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಎನ್‌ಎಸ್‌ಡಿ ಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ, ಕಾರಂತರು ರಂಗಭೂಮಿಯನ್ನು ಭಾರತದ ದೂರದ ಮೂಲೆಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು.ಅವರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ [[ಮಧುರೈ]]ನಂತಹ ದೂರದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು ಎನ್‌ಎಸ್‌ಡಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ನಂತರ, ೧೯೮೧ ಮತ್ತು ೧೯೮೬ ರ ನಡುವೆ [[ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ]]ದ ಭಾರತ್ ಭವನದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ರಂಗಮಂಡಲದ ರೆಪರ್ಟರಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ನಂತರ, ಕಾರಂತರು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು.<ref name="auto4">{{cite news|title=Theatre personality B V Karanth is dead|url=http://www.rediff.com/news/2002/sep/01bvk.htm|access-date=2 May 2017|work=Rediff.com|agency=Press Trust of India|date=2 September 2002}}</ref> ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ರಂಗಾಯಣ ಎಂಬ ರೆಪರ್ಟರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ೧೯೯೫ ರವರೆಗೆ ಕಾರಂತರು ಅದರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{usurped|[https://web.archive.org/web/20050329094425/http://www.hinduonnet.com/fline/fl1920/stories/20021011005912100.htm A genius of theatre]}} [[The Hindu]], 11 October 2002.</ref><ref>{{cite web|title=Dr. B.V. Karnath|url=http://www.mysoreonline.com/html/karanthbv.html|publisher=mysoreonline.com|access-date=2 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20000823035820/http://www.mysoreonline.com/html/karanthbv.html|archive-date=23 August 2000}}</ref> ಅವರು ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಸ್ಟೇಟ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ೮ ಗಂಟೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.<ref name="auto4"/> ==ಅನುವಾದಗಳು== ಬಿ.ವಿ. ಕಾರಂತರು ಸ್ವಪ್ನ ವಾಸವದತ್ತ, ಉತ್ತರರಾಮ ಚರಿತಾ ಮತ್ತು ಮೃಚ್ಛಕಟಿಕ ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ಹಿಂದಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದರು. ಅವರು [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡದಿಂದ]] [[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|ಹಿಂದಿಗೆ]] ಮತ್ತು ಹಿಂದಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್|ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡರ]] [[ತುಘಲಕ್ (ನಾಟಕ)|ತುಘಲಕ್]] ಎಂಬ ನಾಟಕವನ್ನು ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು [[ಉರ್ದೂ|ಉರ್ದು ಭಾಷೆಗೆ]] ಅನುವಾದಿಸಿದರು. ==ಸಂಸ್ಥೆಗಳು== *೧೯೬೨: ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಅಫ್ ಡ್ರಾಮಾದಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು *೧೯೭೭-೧೯೮೧: ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಅಫ್ ಡ್ರಾಮಾದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. *೧೯೮೧- ೧೯೮೮: ಭೋಪಾಲ್‌ನ ಭಾರತ್ ಭವನದಲ್ಲಿ ರಂಗಮಂಡಲದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. *೧೯೮೯- ೧೯೯೫: ಮೈಸೂರಿನ ರಂಗಾಯಣದ ‍ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ==ಪರಂಪರೆ== ಕಾರಂತರು ೧೯೬೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೭೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರವೇಶವು ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದಿತು, ಅದು ಹಳೆಯ, ಔಪಚಾರಿಕ ಪ್ರೊಸೆನಿಯಮ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿತು. ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಜೋಕುಮಾರ ಸ್ವಾಮಿ, ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಹುಚ್ಚು ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಈಡಿಪಸ್ ಮುಂತಾದ ಅವರ ನಾಟಕಗಳು ಟ್ರೆಂಡ್‌ಸೆಟರ್‌ಗಳೆಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಭಾಷೆ, ಸಂಗೀತ, ಹಾಡು, ಶೈಲೀಕರಣ ಮುಂತಾದ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಈ ನಾಟಕಗಳು ಮುಟ್ಟಿದವು<ref>{{Cite web|url=http://www.hinduonnet.com/fline/fl1920/stories/20021011005912100.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20050329094425/http://www.hinduonnet.com/fline/fl1920/stories/20021011005912100.htm|url-status=usurped|archive-date=29 March 2005|access-date=6 February 2007|title=A genius|quote=Recalling the sense of excitement and exhilaration she and a group of young friends felt when they first saw Jokkumbara Swamy, Sankranti, Huchu Kudurai and Oedipus, a set of plays he directed in the early 1970s, she said: "To Karanth theatre was celebration, infused with joie de vivre. You will never find a dull, prosaic Karanth play. His was the closest you could come to 'total' theatre, where language, music, song, stylization, often through folk forms, were all present."}}</ref> ಸಂಗೀತದ ನವೀನ ಬಳಕೆಯು ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಕಾರಂತರ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ.<ref>"I would say this is an essential component of the Karanth legacy," said Lakshmi Chandrashekhar, leading stage artist and theatre critic.</ref> ಕಾರಂತರ ಒಂದು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೆಂದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಮತ್ತು ಅವರ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ."<ref>{{cite news|url=http://beta.thehindu.com/arts/theatre/article87544.ece|title=Saluting stalwarts|date=21 January 2010 |newspaper=The Hindu|access-date=2 April 2010}}</ref> ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪುರಸ್ಕೃತ ನಿರ್ಮಲ್ ವರ್ಮಾ ಒಮ್ಮೆ ಕಾರಂತರನ್ನು "ಭಾರತೀಯ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಅಧಿಕೃತ ದೇಸಿ ಪ್ರತಿಭೆ" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/books-authors/rooted-in-soil/article19637022.ece|title = Rooted in soil|newspaper = The Hindu|date = 8 September 2017|last1 = Kumar|first1 = Kuldeep}}</ref> <!--Karanth's musical compositions were critically acclaimed for their uniqueness. His music had distinctly folksy overtones. He had a powerful singing voice that never failed to enthrall listeners. It had a raw, earthy quality that had a strangely hypnotic quality. The last film he scored the music for was Girish Karnad's national award-winning Kannada film Kannoora Heggadthi. He was always trying to experiment with dramatic forms, and this is what his contemporaries remember most about him. "His staging of [[Macbeth]] in the [[Yakshagana]] folk style was unforgettable," recalls Jnanpith awardee [[U.R. Ananthamurthy]]. Adds film-maker M S Sathyu: "An era of theatre has come to an end with Karanth, not just in Karnataka, but all over India. We can only hope that he has inspired enough young artistes to become innovators and creators of drama, like he himself always was." --> ==ಬಿ.ವಿ.ಕಾರಂತರ ನಾಟಕಗಳು== ಕಾರಂತರು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿಯ ಹತ್ತಿರವಿದೆ. ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್, [[ತೆಲುಗು ಭಾಷೆ|ತೆಲುಗು]], [[ಮಲಯಾಳಂ]], [[ತಮಿಳು ಭಾಷೆ|ತಮಿಳು]], [[ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆ|ಪಂಜಾಬಿ]], [[ಉರ್ದು]], [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಮತ್ತು [[ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆ|ಗುಜರಾತಿ]] ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ''ಹಯವದನ'' (ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡರಿಂದ), ''ಕತ್ತಲೆ ಬೆಳಕು'', ''ಹುಚ್ಚು ಕುದುರೆ'', ''ಏವಂ ಇಂದ್ರಜಿತ್'', ''ಈಡಿಪಸ್'', ''ಸಂಕ್ರಾಂತಿ'', ''ಜೋಕುಮಾರ ಸ್ವಾಮಿ'', ''ಸತ್ತವರ ನೇರಳು'', ''ಹುತ್ತವ ಬಡಿದರೆ'' ಮತ್ತು ''ಗೋಕುಲ ನಿರ್ಗಮನ'' ಇವು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ನಾಟಕಗಳು. ಅವರು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ನಲವತ್ತು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾಕ್‌ಬೆತ್ (ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಯಕ್ಷಗಾನ]] ನೃತ್ಯ ನಾಟಕ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಬಳಸಿ), ಕಿಂಗ್ ಲಿಯರ್, ಚಂದ್ರಹಾಸ, ಹಯವದನ, ಘಾಸಿರಾಮ್ ಕೊತ್ವಾಲ್, ಮೃಚ್ಛಾ ಕಟಿಕ, ಮುದ್ರಾ ರಾಕ್ಷಸ ಮತ್ತು ಮಾಳವಿಕಾಗ್ನಿ ಮಿತ್ರ ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದವುಗಳು. ಕಾರಂತರು ಮಕ್ಕಳ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು "ಪಂಜರ ಶಾಲೆ", "ನೀಲಿ ಕುದುರೆ", "ಹೆದ್ದಾಯಣ", "ಅಳಿಲು ರಾಮಾಯಣ" ಮತ್ತು "ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಮನುಷ್ಯ" ನಂತಹ ಹಲವಾರು ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಬೆನಕ== ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ, ಕಾರಂತರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ "ಬೆನಾಕಾ" ರೆಪರ್ಟರಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಬೆನಕ ಎಂಬುದು ''ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಕಲಾವಿದರು'' ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವಾಗಿತ್ತು. ಬೆನಕ "ಹಯವದನ" ದಂತಹ ಹಲವಾರು ಜನಪ್ರಿಯ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಬೆನಕನಲ್ಲಿ, ಕಾರಂತರು ಮಕ್ಕಳ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಈ ಗುಂಪನ್ನು ಕಾರಂತರ ದಿವಂಗತ ಪತ್ನಿ ಪ್ರೇಮಾ ಕಾರಂತ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಹಕ್ಕಿನಲ್ಲೇ ಹೆಸರಾಂತ ರಂಗಕರ್ಮಿ. ಇವರು ೨೯-೧೦-೦೭ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ==ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ == [[ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ]]ದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರಂಗಭೂಮಿ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಕಾರಂತರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದರು. ಎನ್‌ಎಸ್‌ಡಿ ಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ, ಭೋಪಾಲ್‌ನ ಭಾರತ್ ಭವನದ ಆಹ್ವಾನದ ಮೇರೆಗೆ, ಅವರು ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಶಿಬಿರವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದರು. ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಭಾರತ್ ಭವನದಲ್ಲಿ ರಂಗಮಂಡಲ ರೆಪರ್ಟರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮರಳಿದರು. ಇದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರೆಪರ್ಟರಿಯಾಗಬೇಕಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರು ಈಗ ಪೌರಾಣಿಕ ಭಾರತ ಭವನದ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸೃಜನಶೀಲ ಚೇತನರಾದರು. ರಂಗಮಂಡಲ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಸಮಕಾಲೀನ ನಟರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಜಾನಪದ ವೃತ್ತಿಪರರನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ರೆಪರ್ಟರಿಯು ಅದರ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಹಿಂದಿಯಲ್ಲದೆ, ಬುಂದೇಲ್‌ಖಂಡಿ, ಮಾಲವಿ ಮತ್ತು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢಿಯಂತಹ ಉಪಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ರಂಗಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಟಿಕೆಟ್-ಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ==ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ == ಅಲರಿಪ್ಪು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಡ್ರಾಮಾ-ನವದೆಹಲಿಯ ಏಕೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ, ಕಾರಂತರು ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಸುರಭಿ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ, ಕಾರಂತರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ 'ಭೀಷ್ಮ', ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ 'ಚಂಡಿಪ್ರಿಯಾ' ಮತ್ತು 'ಬಸ್ತಿದೇವತಾ ಯಾದಮ್ಮ' ಮೂರು ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಕಾರಂತರು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ತಮ್ಮ ಸಮಯವನ್ನು ವ್ಯಯಿಸಿದ್ದು ಅವರ ಸಮರ್ಪಣೆ. ==ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ== ಕಾರಂತ್ ಅವರು ೨೬ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ವಂಶ ವೃಕ್ಷ ಮತ್ತು [[ತಬ್ಬಲಿಯು ನೀನಾದೆ ಮಗನೆ]] ನಂತಹ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಹ-ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು== ;ನಾಗರಿಕ ಗೌರವಗಳು * [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] - ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ, (೧೯೮೧) * [[ಕಾಳಿದಾಸ್ ಸಮ್ಮಾನ್]] - [[ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ]] ಸರ್ಕಾರ, (೧೯೭೬) * ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ಸರ್ಕಾರ, (೧೯೭೬) ;ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವಗಳು *[[ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] (೧೯೭೬) ;[[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] * ೧೯೭೧ – ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ವಂಶ ವೃಕ್ಷ * ೧೯೭೧ – ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ವಂಶ ವೃಕ್ಷ * ೧೯೭೫ – ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – [[ಚೋಮನ ದುಡಿ]] * ೧೯೭೬ – ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ರಿಶ್ಯ ಶೃಂಗ * ೧೯೭೭ – ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - [[ಘಟಶ್ರಾದ್ಧ]] * ೧೯೭೭ – ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – [[ತಬ್ಬಲಿಯು ನೀನಾದೆ ಮಗನೆ]] ;ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು * ೧೯೭೧-೭೨ - ಮೊದಲ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ - ವಂಶ ವೃಕ್ಷ * ೧೯೭೧-೭೨ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಭಾಷಣೆ ಬರಹಗಾರ – ವಂಶ ವೃಕ್ಷ * ೧೯೭೫-೭೬ - ಮೊದಲ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ - ಚೋಮನ ದುಡಿ * ೧೯೭೫-೭೬ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ - ಹಂಸಗೀತೆ ;ಸೌತ್ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ * ೧೯೭೨ - ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ – ವಂಶ ವೃಕ್ಷ * ೧೯೭೫ - ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ – [[ಚೋಮನ ದುಡಿ]] ==ಬಿ. ವಿ. ಕಾರಂತರ ಕುರಿತಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಚಿತ್ರ== ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಭಾಗ ಬಿ.ವಿ.ಕಾರಂತ್ ಅವರ ಮೇಲೆ ಬಿ.ವಿ. ಕಾರಂತ್:ಬಾಬಾ ಎಂಬ ೯೩ ನಿಮಿಷಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಚಿತ್ರವು ಬಿ.ವಿ.ಕಾರಂತರ ಆತ್ಮಕಥನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇದು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಕನ್ನಡ]] ಲೇಖಕಿ ವೈದೇಹಿ ಸಂಕಲಿಸಿದ ''ಇಲ್ಲಿರಾಲಾರೆ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಾರೆ'' ಚಲನಚಿತ್ರ ==ಕೆಲಸಗಳು== *''[https://books.google.com/books?id=8KCh9fBuzckC ತುಘಲಕ್ (ಹಿಂದಿ)], ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರಿಂದ. ಟಿಆರ್‌. ಬಿ. ವಿ. ಕಾರಂತರಿಂದ ರಾಜ್ಕಮಲ್ ಪ್ರಕಾಶನ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ೨೦೦೫. {{ISBN|81-7119-790-6}}. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * {{IMDb name}} * [http://www.natarang.org/ ನಟರಂಗ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ: ಭಾರತೀಯ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಆರ್ಕೈವ್ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191221063512/http://www.natarang.org/ |date=21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ]] [[ವರ್ಗ:ನಿರ್ದೇಶಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೨೮ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೨೦೦೨ ನಿಧನ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] kmren8rwqvivmpfhu0ysx9nz2rzb6wm 0 22021 1374355 1360725 2026-05-29T07:08:13Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374355 wikitext text/x-wiki {{Infobox Computer Hardware Bus | name = [[U.S.B.]] | fullname = Universal Serial Bus | image = Certified USB.svg | caption = Original Universal Serial Bus Logo | invent-date = January 1996 | invent-name = Intel, Compaq, Microsoft, Digital Equipment Corporation, IBM, Northern Telecom | width = 1 | numdev = 127 per host controller | speed = 1.5, 12, or 480 [[megabit|Mbit]]/s (0.2, 1.5 or 60 MByte/s)<!-- This isn't an advocacy page, don't put anything about USB 3 until it is finalized --> | style = s | hotplug = Yes | external = Yes }} {{OSIstack}} [[ಚಿತ್ರ:USB Icon.svg|thumb|right|240px|ದ ಬೇಸಿಕ್‌ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಟ್ರೈಡೆಂಟ್‌ ಲೊಗೊ; ಈಚ್‌ ರೀಲಿಸ್ಡ್‌ ವೆರಿಯಂಟ್‌ ಹ್ಯಾಸ್‌ ಎ ಸ್ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಲೊಗೊ ವೆರಿಯಂ‌ಟ್‌]] [[ಚಿತ್ರ:USB TypeA Plug.JPG|thumb|right|240px|ಎ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಶ್ರೇಣಿಗಳು "ಎ" ಪ್ಲಗ್‌ ಎಂಬ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪ್ಲಗ್‌ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು.]] '''ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ''' ('''ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಸೀರಿಯಲ್ ಬಸ್''' ), ಸಂವಹನದ ಉದ್ದೆಶಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಧನಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣ ತಪಶೀಲ ಪಟ್ಟಿ<ref>{{cite web|title=About USB-IF|url=http://www.usb.org/about|publisher=USB Implementers Forum, Inc.|accessdate=2009-11-04}}</ref> ಮತ್ತು ಒಂದು ಆಥಿತೇಯ ನಿಯತ್ರಣಗಾರ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಿಗೆ).<ref>{{cite web|title=USB.org: Welcome|url=http://www.usb.org/home|publisher=USB Implementers Forum, Inc.|accessdate=2009-11-04|archive-date=2011-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20110208121819/http://www.usb.org/home|url-status=dead}}</ref> ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಹಲುವು ತರಹದ [[ಸೀರಿಯಲ್]] ಮತ್ತು [[ಪ್ಯಾರಲಲ್ಲ]] ಪೋರ್ಟಗಳ ಬದಲಿ ಇರಿಸುವ ಉದ್ದೆಶದಿಂದಿದೆ. [[ಮೈಸ್]], [[ಕೀಬೋರ್ಡ್‍ಗಳು]], [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು]], [[ಮುದ್ರಕಗಳು]], ಪೆರ್ಸನಲ್ [[ಮಿಡಿಯಾ ಪ್ಲೇಯರ್‌ಗಳು]], [[ಫ್ಲ್ಯಾಷ್ ಡ್ರೈವ್‍ಗಳು]], ಮತ್ತು [[ಎಕ್ಸಟರ್ನಲ್ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್‍ಗಳು]], ಈ ಎಲ್ಲಾ [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪೆರಿಫೆರಲ್‍ಗ]]ಳನ್ನು ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಜೋಡಿಸಬಲ್ಲದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಾಧನಗಳಿಗೆ, ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಒಂದು ಆದರ್ಶ ಸಂಪರ್ಕ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ [[ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಿಗೆ]] ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು{{Citation needed|date=November 2009}}, ಆದರೆ ಈಗ ಇದು ಇತರ ಸಾಧನಗಳಿಗೂ ಕೂಡ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಉದಾ: [[ಸ್ಮಾರ್ಟ ಫೋನ್ಸ್]], [[PDA]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ವೀಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ಕಂನ್ಸೋಲ್‍ಗಳು]], ಹಾಗು ಒಂದು ಸಾಧನ ಮತ್ತು [[ಗೋಡೆ ಪ್ಲಗ್‍ಗೆ]] ಪ್ಲಗ್ ಮಾಡಿದ [[AC ಅಡಾಪ್ಟರ್‌]] ನಡುವೆ [[ಪವರ್ ಕಾರ್ಡ್]] ಎಂದು ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲು ಬಳಸಬಹುದು.{{As of|2008}} ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 2 ಬಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಮಾರಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇವತ್ತಿನವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 6 ಬಿಲಿಯನ್ ಮಾರಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.pcworld.com/article/156494/superspeed_usb_30_more_details_emerge.html |title=SuperSpeed USB 3.0: More Details Emerge |date=6 Jan 2009 |access-date=20 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009 |archive-date=24 ಜನವರಿ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090124071237/http://www.pcworld.com/article/156494/superspeed_usb_30_more_details_emerge.html |url-status=dead }}</ref> ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ರೂಪವನ್ನು [[ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಇಂಪ್ಲಿಮೆನ್ಟರ್ಸ್ ಫೋರಮ್]] (USB-IF)ರವರು ಆದರ್ಶಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ, (USA-IF) ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆದರ್ಶಗಳ ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ಭಾಗ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಉದ್ಯಮದ ಬೇಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳ ಸಂಘಟಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ. ಅಗ್ರ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ [[Agere]] (ಈಗ [[LSI ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್]] ಜೊತೆ ಕೂಡಿದೆ), [[Apple Inc.]], [[Hewlett-Packard]], [[Intel]], [[Microsoft]] ಮತ್ತು [[NEC]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಪುಅ ಖೆಇನ-ಸೆಂಗ್ ಎಂದು "ಪೆನ್ ಡ್ರೈವ್ ಪಿತಾಮಹ" ಅನೇಕರು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಫೆಸೊನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ತೈವಾನ್ ಮೂಲದ ನಾಲ್ಕು ಸಂಗಾತಿಗಳ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆನ್ ಚಿಪ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಯುಎಸ್ಬಿ ಫ್ಲಾಶ್ ಡ್ರೈವ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ನಂಬಲಾಗಿದೆ ಸ್ಥಾಪಿತ. ಅವರು ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಸಿಂಗಲ್ ಚಿಪ್ ಯುಎಸ್ಬಿ ಫ್ಲಾಶ್ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸೇರಿಸಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಲಿ‍ಅರ್ ಯುಎಸ್ಬಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ಕಿರು ಫ್ಲಾಷ್ ಕಾರ್ಡ್ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಒಡನಾಡಿ ಕಾರ್ಡ್ ಒಂದು ಯುಎಸ್ಬಿ ಹಬ್ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದು ಎಂದು / ಲೇಖಕ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ಬಿ ಕೇಬಲ್ ಓದಿ. ಎಪ್ರಿಲ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ೨೦೧೪ ಯುಎಸ್ಬಿ ೩.೦ ಬಂದರುಗಳು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳು ಅನೇಕವೇಳೆ ಅಂತಹ ಬಂದರು ಹೊಂದಿರುವ, ಸಾಮಾನ್ಯ. ಯುಎಸ್ಬಿ ೩.೦ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಕಾರ್ಡುಗಳು ಹಳೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಲಭ್ಯವಿದೆ, ಅನೇಕ ಹೊಸ ಮದರ್ ಪಿಸಿಬಿ ಹೆಡರ್ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಮತ್ತೆ ಐಓ ವಿಮಾನ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಎರಡು ಅಥವಾ ಹಲವು ಯುಎಸ್ಬಿ ೩.೦ ಬಂದರುಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಮೊದಲ ಯುಎಸ್ಬಿ ಫ್ಲಾಶ್ ಡ್ರೈವ್ ೮ ಎಂಬಿ ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಒದಗಿಸುವ ೨೦೦೦ ನೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಜುಲೈ ೨೦೧೬ ರ, ೮ ರಿಂದ ೨೫೬ ಜಿಬಿ ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮಾರಾಟ, ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ೫೧೨ ಘಿಬಿ ಮತ್ತು ೧ ಟಿಬಿ ಘಟಕಗಳು ಫ್ಲಾಶ್ ಡ್ರೈವುಗಳನ್ನು. [[ಚಿತ್ರ:2015 Pendrive SanDisk 4GB.jpg|thumb]] == ಸ್ಥೂಲ ಅವಲೋಕನ == ಯುಎಸ್‌ಬಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು [[ಅಸಮರೂಪತೆಯ]] ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, [[ಸಮೂಹ]]ದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ, ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಪ್ರವಾಹವೇ ಹರಿಯಿತು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣಿಕೃತ [[ಸ್ಟಾರ್ ತಂತಿಜಾಲ]]ದಲ್ಲಿ ಬಹುವಿಧವಾದ [[ಬಾಹ್ಯ ಉಪಕರಣ]]ಗಳು ಜೋಡಿಸಿದ್ದವು. ಜೊತೆಗೆ [[ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಹಬ್‌]]ಗಳು ಶ್ರೇಣಿಗೆಳ್ಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿರಬಹುದು, ಮರದ ವಿನ್ಯಾಸದಂತೆ ಸುಮಾರು ಐದು ಶ್ರೇಣಿಗಳವರೆಗೂ ಕವಲೊಡೆಯಲು ಅವಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಹೊಸ್ಟ್‌ಗೆ ಬಹು ಹೊಸ್ಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ಸ ಇರಬಹುದು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಹೊಸ್ಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹಲವು ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಪೋರ್ಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಒಂದು ಹೊಸ್ಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲರ್‌ ಹಬ್ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ 127 ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಬಹುದು. ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಸಾಧನಗಳು ''ಹಬ್‌'' ಗಳ ಮೂಲಕ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಹೊಸ್ಟ್ ಹಬ್ ಯಾವಾಗಲು ಇದ್ದೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಹೊಸ್ಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಒಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಒಂದೆ ಪೆರಿಫೆರಲ್ ಸಾಧನ(ನೆ) ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುವ, ಮತ್ತು PCಗಳ ಮಧ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಬದಲಿಸಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಹಾಜರಾಗುತ್ತರುವ ಸ್ವಚಾಲಿತವಾಗಿ ಅಥವಾ ಕೈಯಿಂದ ನಡೆಸುವ ಹಬ್‍ಗಳಿಗೆ ''ಹಂಚಿಕೆಯ ಹಬ್‍ಗಳು'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವು ಚಿಕ್ಕ-ಕಾರ್ಯಾಲಯದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ನೆಟ್ವರ್ಕ್‍ನ ಪದಗಳಲ್ಲಿ, ಅವು ಟೊಂಗೆಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ ಚದರು ಮಾಡುವ ಬದಲು. ಒಂದು ವಾಸ್ತವಿಕ ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಸಾಧನದಲ್ಲಿ ಹಲವು ತರ್ಕಪದ್ಧತಿ ಉಪ-ಸಾಧನಗಳಿರಬಹುದು, ಇವುಗಳನ್ನು ''ಡಿವೈಸ್ ಫಂಕಶನ್ಸ್'' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು. ಒಂದೆ ಸಾಧನ ಹಲವು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು [[ವೆಬ್‍ಕ್ಯಾಮ್]] (ವಿಡಿಯೋ ಡಿವೈಸ್ ಫಂಕಶನ್) ಒಳ ನಿರ್ಮಿತ ಮೈಕ್ರೋಫೋನ್ ಸಹಿತ (ಆಡಿಯೋ ಡಿವೈಸ್ ಫಂಕಶನ್). ಇಂತಹ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ''ಕೊಂಪೌನ್ಡ್ ಸಾಧನ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ತರ್ಕಪದ್ಧತಿಯ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ವಿಳಾಸ ಹೋಸ್ಟ್‌ಯಿಂದ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ತರ್ಕಪದ್ಧತಿಯ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಒಂದು ಒಳ ನಿರ್ಮಿತ ಹಬ್‍ಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದಕ್ಕೆ ವಾಸ್ತವಿಕ ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ತಂತಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗುವುದು. ಒಂದು ಹೋಸ್ಟ್ ಬರೀ ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಾಧನ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಗೊತ್ತು ಪಡಿಸುವುದು. [[ಚಿತ್ರ:USB pipes and endpoints (en).svg|thumb|right|200px|ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಎಂಡ್‌ಪಾಯಿಂಟ್ಸ್‌ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಧನದ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ:ವಾಹಿನಿಗಳು ಪೈಪ್‌ಗಳಂತೆಯೇ ಸತ್ಕರಿಸಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.]] ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಸಾಧನ ಸಂಪರ್ಕ ''ಪೈಪ್ಸ್'' (ತರ್ಕಪದ್ಧತಿಯ ಚಾನಲ್‍ಗಳು) ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಿದೆ. ಪೈಪ್ಸ್ ಹೋಸ್ಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲರ್‌ಯಿಂದ [[ಎಂಡ್‍ಪೋಯಿಂಟ್]] ಎಂದು ಹೆಸರಿರುವ ಸಾಧನಗಳ ತರ್ಕಪದ್ಧತಿಯ ವಸ್ತುಗಳವರೆಗಿರುವ ಸಂಪರ್ಕಗಳು. ''ಎಂಡ್‍ಪೋಯಿಂಟ್'' ಪದ ಪೈಪ್‍ನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಕೆಲವು ಸಲ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಎಂಡ್‍ಪೋಯಿಂಟ್ ಸಾಧನದ ಮೇಲೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಒಂದು ಹೋಸ್ಟ್ ಎಂಡ್‍ಪೋಯಿಂಟ್‍ಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಡಿದಾಗಲೆಲ್ಲ ಪೈಪ್ ನಿರ್ಮಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಒಂದು ಹೋಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಒಂದು ಎಂಡ್‍ಪೋಯಿಂಟ್ ಮಧ್ಯ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಾಗ, ''ಪೈಪ್'' ಪದ ಬಳಸಬೇಕು. ಒಂದು ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಸಾಧನದಲ್ಲಿ 32 ರಷ್ಟು ಸಕ್ರಿಯ ಪೈಪ್‍ಗಳಿರಬಹುದು, 16 ಹೋಸ್ಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 16 ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಹೊರಗೆ. ಎರಡು ತರಹದ ಪೈಪ್‍ಗಳಿರುತ್ತವೆ: ಪ್ರವಾಹದ ಮತ್ತು ಸಂದೇಶಗಳ ಪೈಪ್‍ಗಳು. ಪ್ರವಾಹ ಪೈಪ್ ಒಂದೆ-ದಿಕ್ಕಿನ ಎಂಡ್‍ಪೋಯಿಂಟ್‍ಗೆ ಜೋಡಿಸಿದ ಒಂದೆ-ದಿಕ್ಕಿನ ಪೈಪ್, ಇದನ್ನು ''ಬಲ್ಕ'', ''ಇಂಟರಪ್ಟ್'' ಮತ್ತು ''ಐಸೋಕ್ರೋನಸ್'' ಡೇಟಾ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಸಂದೇಶ ಪೈಪ್ ಎರಡು-ದಿಕ್ಕಿನ ಎಂಡ್‍ಪೋಯಿಂಟ್ ಜೋಡಿಸುವ ಎರಡು-ದಿಕ್ಕಿನ ಪೈಪ್, ಇದನ್ನು ವಿಷೇಶವಾಗಿ ಡೇಟಾ ಪ್ರವಾಹದ ''ನಿಯಂತ್ರಣ'' ಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಎಂಡ್‍ಪೋಯಿಂಟ್‍ನ್ನು ಉತ್ಪಾದಕ ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಸಾಧನವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಹಾಗಾಗಿ ಇದು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೋಸ್ಟ್ ಡೇಟಾ ವರ್ಗಾವಣೆ ಸೆಶನ್ ಆರಂಭಿಸಬೇಕಾದರೆ ಕಳುಹಿಸುವ TOKEN ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಒಂದು ಪೈಪ್‍ನ ಎಂಡ್‍ಪೋಯಿಂಟ್‍ಗೆ ಟುಪಲ್ ''(device_address, endpoint_number)'' ವಿಳಾಸ ನೀಡಬಹುದು. ಡೇಟಾ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ದಿಕ್ಕು ಹೋಸ್ಟ್‌ಯಿಂದ ಎಂಡ್‍ಪೋಯಿಂಟಿಗಿದ್ದರೆ, ಒಂದು OUT ಪ್ಯಾಕೆಟ್, ಇದು TOKEN ಪ್ಯಾಕೆಟಿನ ವಿಷೇಶತೆ, ಬಯಸಿದ ಸಾಧನಗಳ ವಿಳಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಎಂಡ್‍ಪೋಯಿಂಟ್ ಸಂಖ್ಯಗಳನ್ನು ಹೋಸ್ಟ್ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ. ಡೇಟಾ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ದಿಕ್ಕು ಸಾಧನದಿಂದ ಹೋಸ್ಟಿಗಿದ್ದರೆ, ಬದಲಿಗೆ ಹೋಸ್ಟ್ ಒಂದು IN ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ. ಎಂಡ್‍ಪೋಯಿಂಟ್‍ನ ಗುರಿ ಒಂದೆ-ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದ್ದು ಉತ್ಪಾದಕ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ದಿಕ್ಕು TOKEN ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಜೋತೆಗೆ ಹೋಲಿಸದಿದ್ದರೆ (ಉದಾ., ಉತ್ಪಾದಕನು ಗೊತ್ತು ಮಾಡಿದ ದಿಕ್ಕು IN ಆದರೆ TOKEN ಪ್ಯಾಕೆಟ್ OUT ಪ್ಯಾಕೆಟ್), TOKEN ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ಗೆ ದುರಲಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಡೇಟಾ ನಿರ್ವಾಹಣೆ ಶುರು ಮಾಡಬಹುದು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆಯಲ್ಲಿ, ಎರಡು-ದಿಕ್ಕಿನ ಒಂದು ಎಂಡ್‍ಪೋಯಿಂಟ್ IN ಮತ್ತು OUT ಎರಡು ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:USB Front Port.jpg|thumb|200px|right|alt=Front Computer USB Port|ಗಣಕಯಂತ್ರದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎ‍ರಡು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕನೆಕ್ಷನ್ಸ್‌]] ಎಂಡ್‍ಪೋಯಿಂಟ್‍ಗಳನ್ನು ''ಇಂಟರ್‌ಫೇಸಸ್'' ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್ ಒಂದು ಒಂಟಿ ಸಾಧನದ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧ ಪಡೆದಿದೆ. ಎಂಡ್‍ಪೋಯಿಂಟ್ ಶೂನ್ಯ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರೆತು ಪಡಿಸಿದೆ, ಇದನ್ನು ಸಾಧನದ ಕಾನ್‍ಫಿಗರೇಷನ್‍ಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಯಾವುದೆ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸನ ಜೊತೆ ಇದು ಸಂಭಂಧಿತವಿಲ್ಲ. ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸಸ್‍ಗಳು ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಾಧನದ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುತ್ತವೆ, ಇದನ್ನು ''ಕಂಪೋಸಿಟ್ ಸಧನವೆನ್ನಬಹುದು''. ಒಂದು ಕಂಪೋಸಿಟ್ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಬರೀ ಒಂದು ಸಾಧನದ ವಿಳಾಸವಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಹೋಸ್ಟ್ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಬರೀ ಸಾಧನದ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಗೊತ್ತು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಸಾಧನ ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಹೋಸ್ಟ್‌ಗೆ ಜೋಡಿಸಿದಾಗ,ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಸಾಧನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಎಣಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಣಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಒಂದು ರಿಸೆಟ್ ಸಂಕೇತ ಕಳುಹಿಸಿ ಶುರು ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಸಾಧನದ ವೇಗವನ್ನು ರಿಸೆಟ್ ಸಂಕೇತ ಹೊರಡಿಸಿದಾಗ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು. ರಿಸೆಟ್ ಆದ ನಂತರ, ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಸಾಧನದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೋಸ್ಟ್ ಓದುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಈ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೆಕವಾದ 7-ಬಿಟ್ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಗುವುದು. ಸಾಧನವನ್ನು ಹೋಸ್ಟ್ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರೆ, ಸಾಧನವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಡಿವೈಸ್ ಡ್ರೈವರ್‌ಗಳು ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ ಸಾಧನವನ್ನು ಕಾನ್‍ಫಿಗರ್ಡ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸೆಟ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಹೋಸ್ಟ್ ಪುನಃ ಶುರು ಮಾಡಿದರೆ, ಎಣಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರೈಯೆ ಜೋಡಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಹೋಸ್ಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಸಂಚಾರ ಹರಿತದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಹೋಸ್ಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲರ್‌ನ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕೋರಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ಯಾವ ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಸಾಧನ ಕೂಡ ಯಾವ ಡೇಟಾವನ್ನು ಬಸ್ ಮೇಲೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ 2.0 ನಲ್ಲಿ, ಹೋಸ್ಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಬಸ್‍ನ್ನು ಸಂಚಾರಕ್ಕೋಸ್ಕರ [[ರೌನ್ಡ-ರಿಬ್ಬನ್]] ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ [[ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ]]. ಕಂಟ್ರೋಲರ್‌ಗೆ ಜೋಡಿಸಿದ ಎಲ್ಲಕಿಂತ ನಿಧಾನವಾಗಿರುವ ಸಾಧನದ ವೇಗವನ್ನು ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‍ಗೆ ಸೆಟ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಸೂಪರ್‌ಸ್ಪೀಡ್ ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ]] (USB 3.0)ಗೆ, ಹೋಸ್ಟಯಿಂದ ಜೋಡಿಸಿದ ಸಾಧನಗಳು ಸೇವೆಯನ್ನು ಕೋರಬಹುದು, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ 3.0 ಹೊಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬೇರೆ ಕಂಟ್ರೋಲರ್‌ಗಳು ಇರುವ ಕಾರಣ, ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ 3.0 ಸಾಧನಳು ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ 3.0 ವೇಗದಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು. ಅವುಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ವೇಗ ಪೂರ್ವಾರ್ಜಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೆಟ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಸಾಧನದ ದರ್ಜೆ. == ಯುಎಸ್‌ಬಿಯು ಸಾಧನದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟುಕೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮತ್ತು ಆ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಧನದ ಚಾಲಕವನ್ನು ತುಂಬಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕ್ಲಾಸ್ ಕೋಡ್‌ಗಳ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಭಿನ್ನ ಉತ್ಪಾದಕರಿಂದ ಸಾಧನ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಪ್ರತೀ ಸಾಧನ ಡ್ರೈವರ್ ವ್ರೈಟರ್‌ಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಈಗಾಗಲೇ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕ್ಲಾಸ್ ಕೋಡ್‌ನ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. Device classes include:<ref>[http://www.usb.org/developers/defined_class ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕ್ಲಾಸ್‌ ಕೋಡ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070402084113/http://www.usb.org/developers/defined_class |date=2007-04-02 }} at USB.org</ref> {| class="wikitable" |- ! ವರ್ಗ ! ಬಳಕೆ ! ವರ್ಗ ! ಉದಾಹರಣೆಗಳು |- | 00h | ಉಪಕರಣ | ಅನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾದ{{fn|class 0}} | (ಉಪಕರಣದ ವರ್ಗ ಅನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ ಡಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಡ್ರೈವರ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ದರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.) |- | 01h | (ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ | ಆಡಿಯೋ | [[ಸ್ಪಿಕರ್]], [[ಮೈಕ್ರೋಫೋನ್]], [[ಸೌಂಡ್ ಕಾರ್ಡ್]] |- | 02h | ಎರಡೂ | [[ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಡಿಸಿ ಕನ್ಟ್ರೋಲರ್]] | [[ಈಥರ್‌ನೆಟ್ ಅಡಪ್‌ಟರ್]], [[ಮೋಡಮ್]], [[ಸಿರಿಯಲ್ ಪೋರ್ಟ್ ಅಡಪ್‌ಟರ್]] |- | 03h | (ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ | [[ಮಾನವ(ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ ಉಪಕರಣ (ಹೆಚ್‌ಐಡಿ)]] | [[ಕೀಲಿಮಣಿ]], [[ಮೌಸ್]], ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ |- | 05h | (ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ | ಭೌತಿಕ (ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ (ಪಿಐಡಿ) | ಫೋರ್ಸ್ ಫೀಡ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ |- | 06h | (ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ | ಇಮೇಜ್ | [[ವೆಬ್‌ಕ್ಯಾಮ್]], [[ಸ್ಕ್ಯಾನರ್]] |- | 07h | (ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ | [[ಪ್ರಿಂಟರ್]] | [[ಲೇಸರ್ ಪ್ರಿಂಟರ್]], [[ಇಂಕ್‌ಜೆಟ್ ಪ್ರಿಂಟರ್]], [[ಸಿಎನ್‌ಸಿ ಮೇಷಿನ್]] |- | 08h | (ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ | [[ಮಾಸ್ ಸ್ಟೋರೆಜ್]] | [[ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪ್ಲ್ಯಾಶ್ ಡ್ರೈವ್]], [[ಮೆಮೋರಿ ಕಾರ್ಡ್]] [[ರೀಡರ್]], [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಿಯೋ ಪ್ಲೇಯರ್]], [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ]], ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರನಲ್ ಡ್ರೈವ್ |- | 09h | ಉಪಕರಣ | [[ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಹಬ್]] | ಫುಲ್ ಸ್ಪಿಡ್ ಹಬ್, ಹೈ-ಸ್ಪಿಡ್ ಹಬ್ |- | 0Ah | (ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ | ಸಿಡಿಸಿ-ದತ್ತಾಂಶ | (ದಿಸ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಇಸ್ ಯುಸ್‌ಡ್ ಟುಗೆದರ್ ವಿತ್ ಕ್ಲಾಸ್ 02h - ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸಿಡಿಸಿ ಕನ್ಟ್ರೋಲರ್.) |- | 0Bh | (ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ | [[ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್]] | ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ರೀಡರ್ |- | 0Dh | (ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ | ಕನ್‌ಟೆಂಟ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ | - |- | 0Eh | (ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ | [[ವಿಡಿಯೊ]] | [[ವೆಬ್‌ಕ್ಯಾಮ್‌]] |- | 0Fh | (ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ | ಫರ್ಸನಲ್ ಹೆಲ್ತ್‌ಕೇರ್ | - |- | DCh | ಎರಡೂ | ಡೈಯೋಗ್ನೋಸ್ಟಿಕ್ ಉಪಕರಣ | ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕಾಮ್‌ಪಲೈನ್ಸಿ ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಉಪಕರಣ |- | E0h | (ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ | [[ವೈರ್‌ಲೆಸ್]] ಕನ್ಟ್ರೋಲರ್ | [[Wi-Fi]] ಅಡಪ್‌ಟರ್, [[ಬ್ಲೂಟೂಥ್]] ಅಡಪ್‌ಟರ್ |- | EFh | ಎರಡೂ | ಇತರೆ | [[ActiveSync]] ಉಪಕರಣ |- | FEh | (ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ | ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ ಸ್ಪೆಸಿಪಿಕ್ | [[IrDA]] ಬ್ರಿಡ್ಜ್, ಟೆಸ್ಟ್ & ಮೇಜರ್‌ಮೆಂಟ್ ಕ್ಲಾಸ್(USBTMC)<ref>''ಯುನಿವರ್ಸಲ್‌ ಸೀರಿಯಲ್‌ ಬಸ್‌ ಟೆಸ್ಟ್‌ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ಮೆಶರ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಕ್ಲಾಸ್‌ '' ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣಾ ತಪಶೀಲು ಪಟ್ಟಿ (ಯುಎಸ್‌ಬಿಟಿಎಮ್‌ಸಿ), ಪರಿಷ್ಕರಣೆ 1.0, ಏಪ್ರಿಲ್‌ 14, 2003'', ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟರ್ಸ್‌ ಫೋರಮ್, ಐಎನ್‌ಸಿ.''</ref> |- | FFh | ಎರಡೂ | ವೆಂಡರ್ ಸ್ಪೆಸಿಪಿಕ್ | (ದಿಸ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಕೋಡ್ ಇಂಡಿಕೆಟೆಸ್ ದಟ್ ದಿ ಡಿವೈಸ್ ನೀಡ್ಸ್ ವೆಂಡರ್ ಸ್ಪೆಸಿಪಿಕ್ ಡ್ರೈವರ್ಸ್.) |} {{fnb|class 0}} ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್ ಡಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಲಾಸ್‌ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಡಿವೈಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ ಡಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ಗಳಿಂದಲೇ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುವ ಈ ಮೂಲ ಕ್ಲಾಸ್‌ಗಳನ್ನು ಡಿವೈಸ್‌ ಡಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸಂಗ್ರಹ ಸಮೂಹ === {{Main|USB mass storage device class}} [[ಚಿತ್ರ:Ocz-rally-2gb.png|thumb|right|200px|ಎ ಫ್ಲಾಶ್‌ ಡ್ರೈವ್‌, ಎ ಟೈಪಿಕಲ್‌ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಮಾಸ್‌-ಸ್ಟೋರೇಜ್‌ ಡಿವೈಸ್‌.]] ''ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಮಾಸ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಡಿವೈಸ್ ಕ್ಲಾಸ್'' (ಎಂಎಸ್‌ಸಿ ಅಥವಾ ಯುಎಂಎಸ್‌ಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಗುಣಮಟ್ಟ ಗುಚ್ಛದ ಉಪಯೋಗ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಧನಗಳ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಯುಎಸ್‌ಬಿಯು ಉತ್ತಮವಾಗಿಸಿತು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾಂತೀಯ ಮತ್ತು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಡ್ರೈವರ್ಸ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಧನಗಳಿಗೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಫ್ಲ್ಯಾಷ್ ಡ್ರೈವ್‌]]ಗಳಿಗೆ ಇದರ ಸಹಾಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಕೋಶದ ಒಳಗೇ ಕಡತದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಆತ್ಮೀಯ ಮೆಟಾಫರ್ನ ಜೊತೆ ಹಲವಾರು ಸಿಸ್ಟಂಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.(ನಾವೆಲ್ ಸಾಧನವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಆತ್ಮೀಯ ಸಾಧನದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಇದು ವಿಸ್ತರಣೆಯೆಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಗಣಕಯಂತ್ರಗಳೂ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸಮೂಹ ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಧನವನ್ನು ಬೂಟಿಂಗ್ ಆಫ್ ಮಾಡುವ ಸಾದ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿಯು ಗಣಕಯಂತ್ರದ ಆಂತರಿಕ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಾಹಕವಾಗಿದೆ. ವಾಹಕಗಳಾದ [[ಎಟಿಎ]] (ಐಡಿಈ), ಸರಣಿ ಏಈಎ([[ಎಸ್‌ಏಟಿಏ]]), ಅಥವಾ ([[ಎಸ್‌ಸಿಎಸ್‌ಐ]])ಗಳು ಪಿಸಿಯ ಕ್ಲಾಸ್ ಗಣಕಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತವೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿಯು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಲಾಭವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗಣಕಯಂತ್ರದ ಮುಚ್ಚಳವನ್ನು ತೆಗೆಯದೇ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮತ್ತು ತೆಗೆಯಲು, [[ಹಾಟ್‌ಸ್ವ್ಯಾಪಿಂಗ್‌]]ಗೆ ಇದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ. ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ವಸ್ತುಗಳಿಗೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಮೊಬೈಲ್ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಇದು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ಈಗಲೂ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಸಂಗ್ರಹದ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಯುಎಸ್‌ಬಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ([[ಸಿಡಿ-ಆರ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ]] ಸಾಧನಗಳು, [[ಡಿವಿಡಿ]] ಸಾಧನಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ), ಕೆಲವು [[ಉತ್ಪಾದಕರು]] ಸಾಗಿಸಲು ಸುಲಭವಾದ ಬಾಹ್ಯ ಯುಎಸ್‌ಬಿ [[ಹಾರ್ಡ್ ಡಿಸ್ಕ್‌]]ಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಡಿಸ್ಕ್ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಖಾಲಿ ಜಾಗವನ್ನು ಹೊರತಂದಿದೆ. ಇದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಆಂತರಿಕ ಡ್ರೈವ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸಾಧನಗಳ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್‌ನ ಮೇಲ್ಮಿತಿಯ ಸದ್ಯದ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಮಿತಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ( ಇದು ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0ಗೆ ೪೦೦ ಎಂಐಬಿ ಪ್ರತೀ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0ಕ್ಕೆ 400ಎಂಐಬಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು).<ref>''ಯುನಿವರ್ಸಲ್‌ ಸೀರಿಯಲ್‌ ಬಸ್‌ 3.0 ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣಾ ತಪಶೀಲು ಪಟ್ಟಿ'',4.4.11 "ಸಾಮರ್ಥ್ಯ"</ref> ಈ ಬಾಹ್ಯ ಸಾಧನಗಳು "ಟ್ರಾನ್ಸ್ಲೇಟಿಂಗ್ ಸಾಧನ"ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವು ಡ್ರೈವ್ಗಳ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ನ ಮಧ್ಯೆ ಯುಎಸ್ಬಿ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ ಪೋರ್ಟ್ಗಳಿಗೆ ವಾಹಕವಾಗಿದೆ. ([[ಐಡಿಈ]], [[ಏಟಿಏ]], [[ಎಸ್ಏಟಿಏ]], [[ಪಿಏಟಿಏ]], [[ಏಟಿಏಪಿಐ]] ಅಥವಾ [[ಎಸ್ಸಿಎಸ್ಐ]] ಕೂಡಾ) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ, ಆಂತರಿಕ ಡ್ರೈವ್‌ನಂತೆಯೇ ಬಳಕೆದಾರನಿಗೆ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಡ್ರೈವ್‌ಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಬಾಹ್ಯ ಡ್ರೈವ್ ಸಂಪರ್ಕದ ಇತರ ಕಾಂಪೀಟಿಂಗ್ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳು [[ಈಎಸ್ಏಟಿಏ]], [[ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ಕಾರ್ಡ್]] (ಈಗ 2.0ನೇ ಆವೃತ್ತಿ) ಮತ್ತು [[ಫೈರ್ವೈರ್]](ಐಈಈಈ 1394)ಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿವೆ. ಹೋಸ್ಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಅಗತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲದೇ ತಂತ್ರಾಂಶದ(ವೆಬ್ ಬ್ರೌಸರ್ಗಳು ಮತ್ತು ವಿಓಐಪಿ ಗ್ರಾಹಕರು) ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಗಿಸಬಲ್ಲ ಎಕ್ಸೆಕ್ಯೂಶನ್ಗಳು ಯುಎಸ್ಬಿ ಸಂಮೂಹ ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಧನದ ಇನ್ನೊಂದು ಉಪಯೋಗವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.makeuseof.com/tag/portable-software-usb/|title=100 Portable Apps for your USB Stick (both for Mac and Win)|accessdate=2008-10-30}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.voip-download.com/Skype.htm#USB/|title=Skype VoIP USB Installation Guide|accessdate=2008-10-30|archive-date=2008-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20080722160744/http://www.voip-download.com/Skype.htm#USB/|url-status=dead}}</ref> === ಮಾನವ- ಅಂತರ್ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ (ಎಚ್‌ಐಡಿಗಳು) === ಧ್ವನಿಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ಕೀಲಿಮಣೆಗಳನ್ನು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಿಸಿಯ ಮದರ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು 2007ರವರೆಗೆ ಕೀಲಿಮಣೆ ಮತ್ತು ಮೌಸ್‌ಗಳಿಗೆ [[ಪಿಎಸ್\೨ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿತ್ತು. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಸಣ್ಣದಾದ ಯುಎಸ್‌ಬಿಯಿಂದ ಪಿಎಸ್\2 ಅಡಾಪ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಅಥವಾ ಪಿಎಸ್\2 ಎರಡರಲ್ಲಿ ಯವುದನ್ನು ಬೇಕಾದರೂ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪುರೈಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಅಡಾಪ್ಟರ್‌ಗಳ ಒಳಗೆ ಯಾವುದೇ [[ಲಾಜಿಕ್]] ಇಲ್ಲ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಮತ್ತು ಪಿಎಸ್\2 ಪ್ರೊಟೊಕೋಲ್‌ಗಳೆರಡರ ಉಪಯೋಗದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಎಚ್‌ಐಡಿಗಳು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಸಜ್ಜಾಗಿರುವಂತೆ ಇವುಗಳು ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಪಡೆದಾಕ್ಷಣ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ಸ್, ಕೀಪ್ಯಾಡ್ಸ್, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾನವ ಅಂತರ್ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳೂ [[ಮಿಡಿ]], ಪಿಸಿ [[ಗೇಮ್ ಪೋರ್ಟ್]] ಮತ್ತು ಪಿಎಸ್\2 ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳಿಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡು ಯುಎಸ್‌ಬಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿವೆ. == ಸಂಕೇತಗಳು == ಯುಎಸ್‌ಬಿಯು ಈ ಕೆಳಗಿನ [[ಸಂಕೇತದ ದರಗಳನ್ನು]] ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ: * '''ಕಡಿಮೆ ವೇಗ''' ದ ದರವು ಯುಎಸ್‌ಬಿ 1.0ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ 1.5 ಮೆಗಾಬಿಟ್ ಇದೆ. ಇದು "ಸಂಪೂರ್ಣ ವೇಗ"ದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರತೀ ಬಿಟ್ 8 ಸಮಯದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯವನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಬ್ಯಾಂಡ್ವಿಡ್ತ್‌ನ [[ಮಾನವ ಅಂತರ್‌ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ]]ಗಳಾದ (ಎಚ್‌ಐಡಿ) ಕೀಲಿಮಣೆ, ಮೈಕ್ ಮತ್ತು ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಖರ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಂಥ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. * ಬೇಸಿಕ್ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ದತ್ತಾಂಶದ ದರವು ಯುಎಸ್‌ಬಿ 1.1ನ್ನು ವಿವರಿಸಿದಂತೆ '''ಸಂಪೂರ್ಣ ವೇಗ''' ದ ದರವು ಪ್ರತೀ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ 12 [[ಮೆಗಾ ಬಿಟ್‌]]ಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಹಬ್‌ಗಳೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೇಗವನ್ನು ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ. * '''ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದ''' (ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0) ದರವು ಪ್ರತೀ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ 480 ಗಿಗಾಬಿಟ್ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 2001ಲ್ಲಿ ಹೊರತರಲಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧನಗಳೂ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೇಗದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಹಿಂದಿರುಗುವ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳು. ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳು ಸರ್ವಾಂಗಸಮಾವಾಗಿವೆ.. * '''ಅತ್ಯಂತ ವೇಗ''' ದ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪ್ರತೀ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ (3.0)ದರವು 5.0ಗಿಗಾ ಬಿಟ್‌ಆಗಿದೆ. [[ಸಿಎನ್‌ಈಟಿ]] ನ್ಯೂಸ್‌ನ ವರದಿಯಂತೆ ಇಂಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರರು ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0 ವಿಶೇಷವು ಅಗಸ್ಟ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಮೊದಲ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ೩.೦ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಚಿಪ್‌ಗಳನ್ನು [[ಎನ್‌ಈಸಿ]]ಯು ಮೇ2009ರಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿತು<ref>{{cite web|url=http://www.reghardware.co.uk/2009/05/19/nec_usb_3_host/ | title=NEC ready to sample 'world's first' USB 3.0 controller chip | accessdate=2009-06-15}}</ref> ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0ರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಕ್ಯೂ3 2009 ಮತ್ತು 2010ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಬಹುದು.<ref>{{cite web| url=http://www.everythingusb.com/superspeed-usb.html#6 | title=When will USB 3.0 products hit the market? | accessdate=2009-05-11}}</ref> ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0 ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬ್ಯಾಕ್‌ವಾರ್ಡ್ ಕಂಪ್ಯಾಟಿಬಲ್‌ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಅದರೆ ಹೊಸ ತಂತಿಜಾಲವನ್ನು ಮತ್ತು ಡ್ಯುಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸಂಕೇತಗಳು 90[[Ω]] ±15% ರ [[ವಿಶೇಷ ರೋಧತ್ವ]]ದ ಜೊತೆಗೆ,<ref>{{cite web |title=USB in a NutShell—Chapter 2—Hardware |url=http://www.beyondlogic.org/usbnutshell/usb2.htm |publisher=Beyond Logic.org |accessdate=2007-08-25}}</ref> D+ ಮತ್ತು D- ಪಟ್ಟಿಯ [[ಜೊತೆ ಹೆಣೆದ]] ದತ್ತಾಂಶ ತಂತಿಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0 ಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದೆ, ಉದ್ದದ ರೇಖೆಗಳಲ್ಲಿನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ [[ಶಬ್ದ]] ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ [[ಹಾಪ್-ಡ್ಯುಪ್ಲೆಕ್ಸ್]] [[ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಸಂಕೇತ]]ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಕಡಿಮೆ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಂವಾಹಕ ಸಂಕೇತಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು 0.0-0.3 [[ವೋಲ್ಟ್ಸ್]] ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ 2.8-3.6 [[ವೋಲ್ಟ್ಸ್]] ಆಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ -10-10 ಎಂವಿ ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ 360-440ಎಂವಿ ಆಗಿದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ವೇಗದಲ್ಲಿ ತಂತಿಜಾಲದ ತಂತಿಗಳು ಟರ್ಮಿನೇಟ್ ಆಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹೆಚಿನ ವೇಗದ ರೀತಿಯ ಗ್ರೌಂಡ್‌ಗೆ 45 Ω [[ಟರ್ಮಿನೇಶನ್]] ಹೊಂದಿದೆ. ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂತರ್ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು, ದತ್ತಾಂಶ ತಂತಿಜಾಲದ ರೋಧತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಲು 90 Ω ವಿಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0ವು ಹೊದಿಕೆಯಿರುವ ಹೆಣೆದ ತಂತಿಗಳಎರಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0 ತಂತಿಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಅವರು ಗರಿಷ್ಠ ದತ್ತಾಂಶ ದರವನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಡ್ಯುಪ್ಲಕ್ಸ್ ಕರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸಂಬಂಧವು ಯಾವಾಗಲೂ "ಎ" ಕನೆಕ್ಟರ‍್‌ನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಹಬ್ಯ್ಯ್ನ ಮಧ್ಯೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧನ ಅಥವಾ ಹಬ್‌ನ "ಅಪ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್" ಪೋರ್ಟ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಇದು "ಬಿ" ಕನೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತಂತಿಜಾಲದ ಮಾರಾಟಗಾರರು ನಕ್ಷಿಸಿ ಮಾರಾಟಮಾಡಿದ ಪರವಾನಗಿಯಿರುವ ಅಸಮ ಸಂಬಂಧಗಳಂತಹ ಆವರ್ತನಾ ಸಂಬಂಧಗಳ ಅಸಮ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು (ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್‌ಪಥಕ್ಕೆ ಆಗಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತಾ ಹಾನಿಯನ್ನೂ)ತಪ್ಪಿಸುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯಎಸ್‌ಬಿಯ ಅಂತರಸಂಪರ್ಕಗಳು ನಕಲು ಮಾಡಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದದ್ದೇನೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಮೂಲದಲ್ಲಿದ್ದಂತೇ ಸರಳವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತೀ ದತ್ತಾಂಶ ರೇಖೆಯಲ್ಲೂ 15 kΩ ಕೆಳ ಎಳೆತದ ನಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ಹೋಸ್ಟ್ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಯಾವ ಸಾಧನಗಳೂ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿಲ್ಲದೇ ಇದ್ದಾಗ "ಸಿಂಗಲ್-ಎಂಡೆಡ್ ಝೀರೋ" ಸ್ಟೇಟ್‌ಗೆ (ಯುಎಸ್‌ಬಿ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಈಓ ನ್ನು) ಎರಡೂ ದತ್ತಾಂಶದ ರೇಖೆಗಳು ಕನಿಷ್ಠಕ್ಕೆ ಎಳೆಯುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಪುನರ್ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸಂಪರ್ಕರಹಿತ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸಾಧನವು ದತ್ತಾಂಶದ ರೇಖೆಯು 1.5 kΩ ನಿರೋಧಕದ ಜೊತೆಗೆ ದತ್ತಾಂಶ ರೇಖೆಯ ಗರಿಷ್ಠಕ್ಕೆ ಎಳೆಯುತ್ತದೆ. ಕೆಳೆಗೆಳೆಯುವ ನಿರೋಧಕಗಳಲ್ಲಿನ, ದತ್ತಾಂಶ ರೇಖೆಯ ಹೋಸ್ಟ್ ಮತ್ತೂ ಲೀವ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಐಡಲ್ ಸ್ಥಿತಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ "ಜೆ"ಯನ್ನು ಇದು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ 1.xಗೆ ದತ್ತಾಂಶ ರೇಖೆಯ ಆಯ್ಕೆಯು ಸಾಧನದ ವೇಗ ಸಹಕಾರವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಸಂಪೂರ್ಣ ವೇಗದ ಸಾಧನಗಳು D+ ಗರಿಷ್ಠವನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೇಗದ ಸಾಧನವು D- ಗರಿಷ್ಠವನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತವೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ ದತ್ತಾಂಶವು ಜೆ ಸ್ಥಿತಿ ಮತು ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ವಾದ ಕೆ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮಧ್ಯೆ ದತ್ತಾಂಶ ರೇಖೆಯ ಸುರುಳಿಯ ಮೂಲಕ ಸಂವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿಯು [[ಎನ್‌ಆರ್‌ಝಡ್‌ಆಯ್]] ಸಮ್ಮೇಳನದ ದತ್ತಾಂಶ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಜೆ ಯಿಂದ ಕೆಗೆ ಅಥವಾ ಕೆಯಿಂದ ಜೆಗೆ ದತ್ತಾಂಶ ರೇಖೆಯು ೦ ಬಿಟ್ ಸಂವಹನವು ಸುರುರ್ಳಿಯ ಮೂಲಕ ಸಂವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ವೇಳೆ 1 ಬಿಟ್‌ ಸಂವಹನವು ದತ್ತಾಂಶ ರೇಖೆಯನ್ನು ಹೇಗಿದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುವಂತೆ ಸಂವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಕೇತ ಸಂಕ್ರಮಣದ ಕನಿಷ್ಠ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಿತಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಯುಎಸ್‌ಬಿಯು [[ಬಿಟ್ ಸ್ಟಫ್ಫಿಂಗ]]ನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆರು ಕ್ರಮಾನುಗತ 1 ಬಿಟ್‌ನ ಯಾವುದೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ನಂತರ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ 0 ಬಿಟ್ ದತ್ತಾಂಶ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಒಳತೂರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಏಳು ಕ್ರಮಾನುಗತ 1 ಬಿಟ್ ಯಾವಾಗಲು ತಪ್ಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0ವು ವಿಶೇಷ ದತ್ತಾಂಶ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಶನ್ ಎನ್‌ಕೋಡಿಂಗ್ಸನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸಂಗ್ರಹವು 8-ಬಿಟ್ ಸಿಂಕ್ರನೈಝಶನ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ 00000001ನ ಜೊತೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆರಂಭಿಕ ಐಡಲ್ ಸ್ಥಿತಿಯಾದ ಜೆ, ದತ್ತಾಂಶ ರೇಖೆಯ ಸುರುಳಿಯ ನಂತರದಲ್ಲಿದೆ. KJKJKJKK. ಅಂತಿಮ 1 ಬಿಟ್ (ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಕೆ ಸ್ಥಿತಿ)ಯು ಸಿಂಕ್ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಗುಚ್ಛದ ಕೊನೆಯನ್ನು ಈಓಪಿ(ಗುಚ್ಛದ ಕೊನೆ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಎಸ್‌ಈಓದ 2 ಬಿಟ್ ಸಮಯ (D+ ಮತ್ತು D− ಎರಡರ ಕನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ) ಮತ್ತು ಜೆ ಸ್ಥಿತಿಯ 1 ಬಿಟ್ ಸಮಯವನ್ನು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಟರ್ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ನಂತರ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಟರ್ D+/D− ರೇಖೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಈ ಮೊದಲೇ ವಿವರಿಸಿದ ಎಳೆಯುವ ನಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ಜೆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎಸ್‌ಈಓ ಗುಚ್ಛ ಕೊನೆಯಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟೂ ಒಂದು ಬಿಟ್ ಸಮಯವನ್ನು ಹಬ್‌ಗಳು ಸೇರಿ ಇಳುಕಲು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಆರು ಬಿಟ್‌ಗಳಿಗೂ ಮುನ್ನ '1' CRCಗಳು ಇದ್ದರೆ ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಿಟ್‌ಗಳೂ ಕೂಡ "ಬಿಟ್‌ ಸ್ಟಪ್‌ ವೈಯೋಲೇಶನ್‌"ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಈ ಬಿಟ್ ಗ್ರಾಹಕನಿಂದ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸಿಈಓ ಸಂಕೇತಗಳಿಂದ(10 ರಿಂದ 20 ಮಿಲಿಸೆಕೆಂಡ್) ಎಳೆತವಾದರೆ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಬಸ್‌ನ್ನು ಪುನರ್ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುವುದು. ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0 ಸಾಧನಗಳು ಹೋಸ್ಟ್/ಹಬ್‌ನ ಜೊತೆ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಮೋಡ್‌ಗೆ ಸಂವಾದಿಸಲು "ಚಿರ್ಪಿಂಗ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೊಟೋಕೋಲನ್ನು ಪುನರ್ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ವೇಗ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಒಂದು ಸಾಧನವು ಮೊದಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ವೇಗದ ಸಾಧನವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಯುಎಸ್‌ಬಿಯ ರೀಸೆಟ್‍ನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಇದು D- ಗರಿಷ್ಠವನ್ನು ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಚಿರ್ಪ್ ಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಧನವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ಹೋಸ್ಟ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹೋಸ್ಟ್/ಹಬ್ ಕೂಡಾ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಹಬ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಅರಿವು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.(D− ಮತ್ತು D+ ರೇಖೆಯ ಮೇಲೆ ಜೆ ಮತ್ತು ಕೆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ.) ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಟರ್ಮಿನೇಶನ್ನಿಗೆ ಬದಲಾಗುವ ಮುಂಚೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಸಂಕೇತಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಸಾಧನವು ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ಕೆಜೆ ಚಿರ್ಪ್ ಗುಚ್ಛಗನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0vವು ತಂತಿಜಾಲದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0 ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ಬಿ 1.x ಯಿಂದಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ವೇಗದ ಸಂಧಾನವು ಅಗತ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಸಮಯದ ತಾಳಿಕೆಯು 480.00 Mbit/s ±500 [[ppm]], 12.000 Mbit/s ±2500 ppm, 1.50 Mbit/s ±15000 ppm ಆಗಿದೆ. ಆದರೂ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು "480 Mbit/s " ಎಂದು ಪ್ರಚಾರ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0 ಸಾಧನಗಳೂ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ್ದಲ್ಲ. ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಕ್ ಸ್ಪೀಡ್ ಅಥವಾ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದವುಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಲೋಗೋಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು [[ಯುಎಸ್‌ಬಿ-ಐಎಫ್]] ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಸಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಪರವಾನಗಿಯ ಫೀಯನ್ನು ಪಾವತಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಈ ಪರವಾನಗಿಯು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಯಂತೆ ಎಲ್ಲ ಸಾಧನಗಳೂ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಡಿವೈಸ್‌ಗಳೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟತೆಗನುಗುಣವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ-ಬಳಸಲಾಗುವ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ವೇಗದ ಡಿವೈಸ್‌ಗಳು ಕೂಡ 2.0 ಡಿವೈಸ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0ದ ನೈಜ ಹೊರಹೋಗುವಿಕೆಯ{{as of|2006|alt=currently (2006)}} ವೇಗವು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ಡಾಟಾ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್‌ನ 53.248 MiB/sನ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಮೂರರಲ್ಲಿ ಎರಡರಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದ USB ಡಿವೈಸ್‌ಗಳು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ಸರಿಸುಮಾರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ 3 MiB/sನಷ್ಟು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 10–20 MiB/sವರೆಗೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.barefeats.com/usb2.html |title=How Fast Does A USB 2.0 Drive Go On The Newest Macs? How Does It Compare To FireWire? |publisher=Bare Facts |date=May 8, 2004 |accessdate=2007-08-25}}</ref> == ಡಾಟಾ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳು == ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಸಂಪರ್ಕ [[ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳ]] ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳು ರೂಟ್ ಹಬ್‍ನ ಮೂಲಕ ಆತಿಥೇಯನಿಂದ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಹುಶ ಹಲವು ಹಬ್‍ಗಳಿಂದ ಡಿವೈಸ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು, ಕೆಲವು ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ಗಳನ್ನು ಉತ್ತರವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಲು ಒಂದು ಡಿವೈಸ್‍ಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಸಿಂಕ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ನಂತರ, ಎಲ್ಲಾ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳು 8-ಬಿಟ್ ಬೈಟ್‍ಗಳಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, [[ಕನಿಷ್ಟ-ಮಹತ್ವವುಳ್ಳ ಬಿಟ್ ಮೊದಲು]] ಪ್ರಸಾರಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಬೈಟ್ ಒಂದು ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಗುರುತಿಸುವ (PID) ಬೈಟ್. PID ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ 4 ಬಿಟ್‍ಗಳಾಗಿದೆ; ಬಿಟ್ 4-ಬಿಟ್ PIDಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಅದರ ಬಿಟ್‍ವೈಸ್ ಪುರಕ ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪುನರುಕ್ತಿ ದೋಷಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ. (ಒಂದು PID ಬೈಟ್ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ನಾಲ್ಕು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ 1 ಬಿಟ್‍ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದಾಗ್ಯೂ ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಬಿಟ್-ಸ್ಟಫಿಂಗ್‍ನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಅಂತಿಮ 1 ಬಿಟ್‍ನ್ನು ಸಿಂಕ್ ಬೈಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದಾಗಲೂ ಸಹ. ಆದರೆ, ೧ ಬಿಟ್‍ಗಳನ್ನು PIDನಲ್ಲಿ ಅನುಸರಣೆ ಮಾಡುವಾಗ ಪೇಲೊಡ್‍ನ ಮೊದಲ ಕೆಲವು ಬಿಟ್‍ಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಬಿಟ್-ಸ್ಟಫಿಂಗ್‍ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಬಹುದು.) : :: ::: :::: {| class="wikitable" |+ ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ PID ಬೈಟ್‍ಗಳು ! ವಿಧಗಳು ! ಪಿಐಡಿ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ<br />(ಎಂಎಸ್‌ಬಿ-ಫಸ್ಟ್) ! ಟ್ರಾನ್ಸ್‌‌ಮಿಟೇಡ್ ಬೈಟ್<br />(ಐಎಸ್‌ಬಿ-ಫಸ್ಟ್) ! ಹೆಸರು ! ವರ್ಗ |- | ''ಕಾದಿರಿಸಿದ'' | align="center"| 0000 | align="center"| 0000 1111 | ಕೊಲ್‌ಸ್ಪ್ಯಾನ್=2 | |- | rowspan="2"| ಟೋಕನ್ | align="center"| 1000 | align="center"| 0001 1110 | '''ಸ್ಪ್ಲಿಟ್(ವಿಭಾಗಿಸು)''' | ಹೈ-ಸ್ಪಿಡ್ (ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0) ಸ್ಪ್ಲಿಟ್ ಟ್ಯ್ರಾನ್‌ಝ್ಯಕ್ಯನ್ |- | align="center"| 0100 | align="center"| 0010 1101 | '''ಪಿಐಎನ್‌ಜಿ''' | ತುದಿಯಕೊನೆಯು ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಕ್ಷೀಸಿ ಯುಎಸ್‌ಬಿ (2.0) |- | ವಿಶೇಷವಾದ | rowspan="2" align="center"| 1100 | rowspan="2" align="center"| 0011 1100 | '''ಪಿಆರ್‌ಇ''' | ಕಡಿಮೆ ವೇಗದ ಯುಎಸ್‌ಬಿಯ ತೊಂದರೆ |- | rowspan="5"| ಹಸ್ತಲಾಘವ | '''ಇಆರ್‌ಆರ್''' | ವಿಭಾಗವಾದ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿನ ದೋಷ (ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0) |- | align="center"| 0010 | align="center"| 0100 1011 | '''ಎಸಿಕೆ''' | ದತ್ತಾಂಶ ಪೊಟ್ಟಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ |- | align="center"| 1010 | align="center"| 0101 1010 | '''ಎನ್‌ಎಕೆ''' | ದತ್ತಾಂಶ ಪೊಟ್ಟಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿಲ್ಲ; ದಯಮಾಡಿ ಮತ್ತೆ ತಲುಪಿಸಿ |- | align="center"| 0110 | align="center"| 0110 1001 | '''ಎನ್‌ವೈಇಟಿ''' | ದತ್ತಾಂಶ ಇದುವರೆವಿಗೂ ಸಿದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ (ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0) |- | align="center"| 1110 | align="center"| 0111 1000 | '''ಎಸ್‌‍ಟಿಎ‌ಎಲ್‌ಎಲ್ (ಸ್ಟಾಲ್) ''' | ವರ್ಗಾಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ: ಪುನರ್ವಶದಲ್ಲಿ ದೋಷ |- | rowspan="4"| ಟೋಕನ್ | align="center"| 0001 | align="center"| 1000 0111 | '''ಔಟ್''' | ಆಡ್ರಸ್‌ ಫಾರ್ ಹೋಸ್ಟ್‌-ಟು-ಡಿವೈಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್ |- | align="center"| 1001 | align="center"| 1001 0110 | '''ಇನ್‌!''' | ಆಡ್ರಸ್ ಫಾರ್ ಡಿವೈಸ್-ಟು- ಹೋಸ್ಟ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್ |- | align="center"| 0101 | align="center"| 1010 0101 | '''ಎಸ್‌ಒಎಫ್''' | ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಆಫ್ ಫ್ರೇಮ್ ಮಾರ್ಕರ್ (ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಎಮ್‌ಎಸ್‌ನ್ನು ಕಳುಹಿಸು) |- | align="center"| 1101 | align="center"| 1011 0100 | '''ಸೆಟ್-ಅಪ್''' | ಆಡ್ರಸ್ ಫಾರ್ ಹೋಸ್ಟ್-ಟು-ಡಿವೈಸ್ ಕನ್‌ಟ್ರೋಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್ |- | rowspan="4"| ದತ್ತಾಂಶ | align="center"| 0011 | align="center"| 1100 0011 | '''ದತ್ತಾಂಶ0''' | Even-numbered data packet ಬೆಸ ಸ್ |- | align="center"| 1011 | align="center"| 1101 0010 | '''DATA1''' | Odd-numbered data packet |- | align="center"| 0111 | align="center"| 1110 0001 | '''DATA2''' | Data packet for high-speed isochronous transfer (USB 2.0) |- | align="center"| 1111 | align="center"| 1111 0000 | '''MDATA''' | Data packet for high-speed isochronous transfer (USB 2.0) |} ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ಗಳು ಮೂರು ಮೂಲ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಒಂದು ಬೇರೆ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮತ್ತು CRC ಜೊತೆಗೆ( [[ಚಕ್ರಗತಿಯ ಪುನರುಕ್ತಿ ತಪಾಸಣೆ]]): === ಹ್ಯಾಂಡ್ ಶೇಕ್ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ಗಳು === ಹ್ಯಾಂಡ್ ಶೇಕ್‍ಗಳು ಒಂದು PID ಬೈಟ್‍ನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಡಾಟಾ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಮೂಲ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ '''ACK''' ಡಾಟಾ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, '''NAK''' , ಡಾಟಾ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಕೃತವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು '''STALL''' ಡಿವೈಸ್ ದೋಷವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯ(ಡಿವೈಸ್ ಆಳವಡಿಸುವುದು) ನೇರವರಿಸಿದ ಹೊರತು ಡಾಟಾವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವರ್ಗಮಾಡಲು ಎಂದಿಗೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ 2.0 ಎರಡು ಹ್ಯಾಂಡ್‍ಶೇಕ್ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ, '''NYET''' ವಿಭಜಿಸುವ ವ್ಯವಹಾರ ಇನ್ನೂ ಮುಗಿದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು NYET ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಆತೀಥೇಯಕ್ಕೆ ರಿಸೀವರ‍್ ಒಂದು ಡಾಟಾ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಬಫರ‍್ಗಳು ತುಂಬಿರುವುದರಿಂದ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಹ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಆತೀಥೆಯ PING ಪ್ಯಾಕೆಟ್ಗಳನ್ನು ಕಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾರಿ ಡಿವೈಸ್ ACK's the PING ಡಾಟಾ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.'''ERR''' ಹ್ಯಾಂಡ್ ಶೇಕ್‌ ಸೇರಿಸಿದ ಬೇರೆ ಪ್ಯಾಕೆಟ್, ಇದು ವಿಭಜಿಸುವ ವ್ಯವಹಾರ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಆತೀಥೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಏಕಮಾತ್ರ ಹ್ಯಾಂಡ್‍ಶೇಕ್ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಎಂದರೆ ACK, ಇದು ಡಾಟಾ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ತಯಾರಾಗದಿದ್ದರೇ, ಇದು ಡಿವೈಸ್‍ಗೆ ಯಾವ ಡಾಟಾವನ್ನು ಕಳಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಬಾರದು. === ಟೋಕ‍ನ್‍ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ಗಳು === ಟೋಕನ್ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ಗಳು 2 ಪ್ಲೇಲೋಡ್ ಬೈಟ್‍ಗಳಿಂದ ಅನುಸರಿಸಿ ಒಂದು PID ಬೈಟ್ : ವಿಳಾಸದ 11 ಬಿಟ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು 5-ಬಿಟ್ CRC ಹೊಂದಿದೆ. ಟೋಕನ್‍ಗಳು ಆತೀಥೆಯರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕಳುಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಒಂದು ಡಿವೈಸ್‍ನಿಂದ ಅಲ್ಲ. '''ಒಳಗೆ ''' ಮತ್ತು '''ಹೊರಗೆ''' ಟೋಕನ್‍ಗಳು ಒಂದು 7-ಬಿಟ್ ಡಿವೈಸ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತು 4-ಬಿಟ್ ಕಾರ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು (ಬಹುಕಾರ್ಯ ಡಿವೈಸ್‍ಗೆ) ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ, DATAxಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ DATAx ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು,ಅಥವಾ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಡಿವೈಸ್‍ಗೆ ಆದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಒಳ ಟೋಕನ್ ಒಂದು ಡಿವೈಸ್‍ನಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಒಂದು NAK ಅಥವಾ STALL ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ, ಅಥವಾ ಒಂದು DATAx ಜೋಡಣೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ನಂತರದ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ, ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಆತೀಥೆಯವು ಒಂದು ACK ಹ್ಯಾಂಡ್‍ಶೇಕ್‍ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಹೊರ ಟೋಕನ್‍ ತಕ್ಷಣ ಒಂದು DATAx ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ಅನುಸರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಡಿವೈಸ್ ACK, NAK, NYET, ಅಥವಾ STALL ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ. '''SETUP''' ಒಂದು ಹೊರ ಟೋಕನ್‍ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಪ್ರಾರಂಭದ ಡಿವೈಸ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿದ ಜೋಡಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು 8-ಬೈಟ್‍ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ಇದು ಅನುಸರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಮಿಲಿಸೆಂಕೆಂಡಿಗೆ(1200-ವೇಗ ಬಿಟ್ ಸಮಯಗಳು), ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಆತೀಥೆಯ ಒಂದು ವೀಶೇಷ '''SOF''' (ಜೋಡಣೆಯ ಆರಂಭ) ಟೊಕನ್‌ನ್ನು ಪ್ರಸಾರಮಾಡುತ್ತದೆ, ಒಂದು ಡಿವೈಸ್ ವಿಳಾಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು 11-ಬಿಟ್ ಏರಿಕೆಯ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು isochronous ಡಾಟಾ ಹರಿವುಗಳು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕ-ವೇಗದ ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ 2.0 ಡಿವೈಸ್‍ಗಳು ಪ್ರತಿ ಜೋಡಣೆಗೆ 7 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಕಲಿ ಸಾಫ್ ಟೋಕನ್‍ಗಳನ್ನು ಸ್ವಿಕರಿಸುತ್ತದೆ,ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಒಂದು 125 µs "microframe"ಯನ್ನು (60000 ಹೆಚ್ಚು-ವೇಗ ಪ್ರತಿ ಬಿಟ್ ಸಮಯಗಳು) ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ 2.0 ಒಂದು'''PING''' ಟೋಕನ್‍ನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ, ಅದು ಒಂದು ಡಿವೈಸ್‍ಗೆ ಒಂದು ಹೊರ/ಡಾಟಾ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ತಯಾರಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಡಿವೈಸ್ ACK, NAK, NYET, ಅಥವಾ STALL ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು NAK ಜೊತೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಡಿವೈಸ್‍ಗೆ ತಿಳಿದರೆ ಇದು ಡಾಟಾ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ 2.0 ಒಂದು ದೊಡ್ಡದಾದ 3-ಬೈಟ್ '''SPLIT''' ಟೋಕನ್‍ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು 7-ಬಿಟ್ ಹಬ್‍ ಸಂಖ್ಯೆ, ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ಲಾಗ್‍ಗಳ 12 ಬೀಟ್‍ಗಳು, ಮತ್ತು ಒಂದು 5-ಬಿಟ್ CRCನ್ನು ಸಹ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನೆರೆವೇರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ನಿಧಾನ ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಡಿವೈಸ್‍ಗೆ ಡಾಟಾ ಕಳುಹಿಸುವ ಅಧಿಕ-ವೇಗದ ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಬಸ್‍‍ನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಹತ್ತಿರದ ಅಧಿಕ-ವೇಗ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಹಬ್ ಅಧಿಕ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ನಿಂದ ಅನುಸರಿಸಿದ ಒಂದು SPLIT ಟೊಕನ್‍‍ನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ, ಪೂರ್ಣ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಡಾಟಾ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಎರಡನೆ SPLIT ಟೋಕನ್‍‍ನಿಂದ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದಾಗ ಅಧಿಕ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ವಿವರಗಳು ಜಟಿಲವಾಗಿದೆ; ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ specification ನೋಡಿ. === ಡಾಟಾ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ಗಳು === ಒಂದು ಡಾಟಾ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಡಾಟಾ ಪೇಲೋಡ್‍ನ 0–1023 ಬೈಟ್‍ಗಳನ್ನು(1024ರ ವರೆಗೆ ಅಧಿಕ ವೇಗದಲ್ಲಿ, 8 ಕಡಿಮೆ ವೇಗದಲ್ಲಿ) ಅನುಸರಿಸಿದ PID ಮತ್ತು ಒಂದು 16-ಬಿಟ್ CRCಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಡು ಮೂಲ ಡಾಟಾ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳು '''DATA0''' ಮತ್ತು '''DATA1''' . ಅವುಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ವಿಳಾಸ ಟೋಕನ್‍‍ನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳು ಪ್ರಸಾರ ಯಂತ್ರದ ಹಿಂದಿನ ರಿಸೀವರುಗಳಿಂದ ಒಂದು ಹ್ಯಾಂಡ್‍ಶೇಕ್ ಟೋಕನ್‍‍ನಿಂದ ಅನುಸರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. [[ನಿಲ್ಲಿಸು-ಮತ್ತು-ಕಾಯಿ ARQ]]ಗೆ ಬೇಕಾದ 1-ಬಿಟ್ ಅನುಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಎರಡು ವಿಧಗಳ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಆತೀಥೆಯ ಅದು ಪ್ರಸಾರಮಾಡಿದ ಡಾಟಾಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ACK) ಸ್ವೀಕರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಡಾಟಾ ಸ್ವಿಕೃತವಾಗಿದೆಯೋ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ಅದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ: ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಆ ಡಾಟಾವು ಕಳೆದು ಹೋಗಿರಬಹುದಾದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಅದು ಸ್ವೀಕೃತಗೊಂಡಿರಬಹುದು ಆದರೆ ಹ್ಯಾಂಡ್‍ಶೇಕ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕಳೆದು ಹೋಗಿದ್ದಲ್ಲಿ. ಈ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಪರಿಹಾರಿಸಲು, ಡಿವೈಸ್ ಹಿಂದೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ DATAx ವಿಧದ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ನ್ನು ಅದು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅದೇ ವಿಧದ ಇನ್ನೊಂದು DATAx ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ, ಇದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ನಕಲು ಎಂದು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ. ವಿರುದ್ಧ ವಿಧದ ಒಂದು DATAx ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಮಾತ್ರ ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕೃತವಾದದ್ದು. ಒಂದು SETUP ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಡಿವೈಸ್‍ನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ, ಇದು ನಂತರ ಒಂದು 8-ಬೈಟ್ DATA0 ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ 2.0 '''DATA2''' ಮತ್ತು '''MDATA''' ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ವಿಧಗಳನ್ನು ಸಹ ಸೇರಿಸಿದೆ..ಅವುಗಳು ಅಧಿಕ-ಬ್ಯಾಂಡ್‍ವಿಡ್ತ್‌ isochronous ಪ್ರಸಾರಮಾಡುವ ಅಧಿಕ-ವೇಗದ ಡಿವೈಸ್‍ಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿದೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು 1024 ಬೈಟ್‍ ಪ್ರತಿ 125 µs "microframe"ಗಳಿಗಿಂತ(8192 kB/s) ಹೆಚ್ಚು ಅವಶ್ಯಕ. === PRE "ಪ್ಯಾಕೆಟ್" === ಕಡಿಮೆ-ವೇಗದ ಡಿವೈಸ್‍ಗಳು ಒಂದು ವಿಶೇಷ PID ಮೌಲ್ಯದ ಜೊತೆ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ, '''PRE''' .ಇದು ಕಡಿಮೆ-ವೇಗದ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ನ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ-ವೇಗದ ಡಿವೈಸ್‍ಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣ-ವೇಗದ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದ ಹಬ್‍ಗಳಿಂದ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಡಿಮೆ-ವೇಗದ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ನ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ-ವೇಗದ ಡಿವೈಸ್‍ಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣ-ವೇಗದ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದ ಹಬ್‍ಗಳಿಂದ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್‍ ಕಡಿಮೆ-ವೇಗದ ಔಟ್‍ಪುಟ್‍ಗಳನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುವಾಗ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿರಾಮವು ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದೆ, ಈಗಾಗಲೇ J ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗುವುದು, ನಂತರ ಒಂದು ಕಡಿಮೆ-ವೇಗದ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಒಂದು ಸಿಂಕ್ ಅನುಕ್ರಮ ಮತ್ತು PID ಬೈಟ್‍ನೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿ, ಮತ್ತು SEOನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವೇಳೆಯ ಜೊತೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಹೊಸ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂತಿಮ SE0 ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ವರೆಗೆ, ಹಬ್‍ ಅಲ್ಲದ ಪೂರ್ಣ-ವೇಗದ ಡಿವೈಸ್ ಸುಲಭವಾಗಿ PRE ಪ್ಯಾಕೆಟ್‍ನ್ನು ಮತ್ತು ಇದರ ಕಡಿಮೆ-ವೇಗ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. == ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು == ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ನ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗಳಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿರುವಂತಹ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಡಿವೈಸ್‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾರರಿಗೆ ಮೌಲ್ಯವಲ್ಲದ ಕೈಗೊಂಬೆಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಯುಎಸ್‌ಬಿಯ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಳ-ಹಂತದ ಬಸ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಯಿಂದ ಮೇಲ್‌-ಹಂತದ ದತ್ತಾಂಶ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳವರೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ವರ್ಗ-ಹಂತದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. == ಕನೆಕ್ಟರ್‌ನ ವಿಶೇಷಗುಣಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Male and Female USB Connectors.jpg|thumb|200px|ಸಿರೀಸ್‌ "ಎ" ಪ್ಲಗ್‌ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್‌.]] ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅವು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಯುಎಸ್‌ಬಿಯ ಅಂಡರ್‌ಲೈಯಿಂಗ್‌ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಗಣಕಯಂತ್ರ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಸಮೂಹದಿಂದ ವಿಚಾರಿಸುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಿವೆ. === ಉಪಯುಕ್ತತೆ === * ಅದು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ ಅನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಸೇರಿಸುವುದು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕಷ್ಟವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಕೆಳಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ಲಗ್‌ ಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದು ಪ್ಲಗ್‌ ಹಾಗೂ ಸಾಕೆಟ್‌ಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಕನೆಕ್ಷನ್‌ ಅನ್ನು ಮಾಡುವ [[ಕೈನೆಸ್ಥೆಟಿಕ್‌]] ಸಂವೇದನೆ ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕರಣೆಯಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಅದು ಕನೆಕ್ಟರ್‌ ಸುತ್ತಲೂ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗವು ಅನುಭವರಾಹಿತ್ಯ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ಬೀರುವಲ್ಲಿ ಸುಲಭಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ (ಅಥವಾ ಗಣಕಯಂತ್ರದ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದ ಬಳಕೆದಾರನಿಗೆ),ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅದು ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲು ಪದೇ ಪದೇ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕನೆಕ್ಟರ್‌ ಬದಿಯು ''ಟ್ರೈಡೆಂಟ್‌'' ಲೊಗೊ ಜೊತೆಗೆ ಬಳಕೆದಾರನ "ಮೇಲೆ" ಅಥವಾ "ಕಡೆಗೆ" ಇರಬೇಕು. ಅನೇಕ ಉತ್ಪಾದಕರು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ,ಆದರೂ ಅವರು ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಟ್ರೈಡೆಂಟ್‌ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. * ಕೇವಲ ಉತ್ತಮವಾದ ಒಳಜೋಡಿಸುವಿಕೆ/ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಶಕ್ತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ(ಸ್ಪೆಸಿಫಿಕೇಶನ್‌ನಿಂದ). ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕೇಬಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಡಿವೈಸಸ್‌ ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್‌ನಿಂದ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದಿರುವ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ (ಸ್ರ್ಯೂವ್ಸ್‌, ಕ್ಲಿಪ್‌ ಅಥವಾ ಟಂಬರ್‌ಟರ್ನ್ಸ್‌ಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೇ,ಇನ್ನಿತರೆ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ). ಆ ಶಕ್ತಿಯು ಕನೆಕ್ಷನ್‌ ಅನ್ನು ಸಾಧಾರಣ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ,ಅನೂಕೂಲವಲ್ಲದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾ, ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಆಧಾರವಾಗಲ್ಪಟ್ಟ ನೆಲದ ಹಿಂಭಾಗ ಅಥವಾ ಕೆಳಗಿನಿಂದ) ಅಥವಾ ಮೋಟಾರ್‌ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯತೆ ಜೊತೆಗಿನವುಗಳಿಂದ ಕನೆಕ್ಷನ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಕನೆಕ್ಷನ್‌ನ ಸುಲಭವಾದ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದೇನೆಂದರೆ ಒಂದು ಕೇಬಲ್‌ ಅಪಘಾತ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರಲು ಬಯಸಿದ್ದರೂ (ಉದಾ,ಮುಗ್ಗರಿಸಿ ಬೀಳುವಿಕೆ‌, ಅಥವಾ ಕಣ್ಣುತಪ್ಪಿ ಎಳೆಯುವಿಕೆ), ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕೇಬಲ್ಸ್‌ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಲ್ಪಟ್ಟದ್ದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಗಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ(ಉದಾ,ನಯನಾಜೂಕಿಲ್ಲದ [[ಕ್ಲೂಡ್ಜ್‌]] ಪರಿಹಾರದಲ್ಲಿನ [[ಡಕ್ಟ್‌ ಟೇಪ್‌]]). * ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ಗಳು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ತಂತಿಜಾಲ]]ವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಉದೇಶಿಸಿವೆ:ಟೈಪ್‌ ಎ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಡಿವೈಸಸ್‌ಲ್ಲಿರುವ ಸರಬರಾಜು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಮತ್ತು ಟೈಪ್‌ ಬಿ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಟಾರ್ಗೆಟ್‌ ಡಿವೈಸಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ವಿದ್ಯುತ್‌. ಇದು ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಎರಡು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸರಬರಾಜುಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದಾಗುವ, ಹೆಚ್ಚು ಆಘಾತಕಾರಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಪ್ರವಾಹ, ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಸಂಚಾರ ವಿಫಲತೆ ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದಾದ ಆಪಘಾತದಿಂದ ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿಯು ಸೈಕ್ಲಿಕಲ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಅನ್ನು ಮತ್ತು ಸಹವರ್ತನವಲ್ಲದ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಡಿವೈಸಸ್‌ ತಾವಾಗಿಯೇ ಸಹವರ್ತನವಲ್ಲದವುಗಳಿಂದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಇತರೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳು(ಉದಾ, ಆರ್‌ಜೆ-45 ಕೇಬಲಿಂಗ್‌) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ [[ಜೆಂಡರ್‌ ಚೇಂಜರ್‌]]ಗಳು ಯುಎಸ್‌ಬಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಅರಿವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. [[ಚಿತ್ರ:Usb extension cable.jpg|thumb|200px|ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಎಕ್ಷ್‌ಟೇನ್ಷನ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌]] === ಬಾಳಿಕೆ === * ಆರಂಭಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಇರುವ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿವೆ.(ಉದಾ, ಮೈಕ್ರೋ ಬಿ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಸೆಲ್ಲ್ಯೂಲರ್‌ ಪೋನ್‍ಗಳಂತೆಯೇ ಕೆಲವು ಮೊಬೈಲ್‌ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ) ಅನೇಕ ಮೊದಲಿನ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿವೆ, ಅವು ಹುದುಗಿಸಿದ ಕಂಪೋನೆಂಟ್‌ ಪಿನ್ಸ್‌ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಧಾರಣ ರೀತಿಯ ಶಕ್ತಿ, ಬಗ್ಗಿಸಲು ಅಥವಾ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಗುರಿಯಾದದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ಇತರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಪಕ್ಕದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ನಾಲಿಗೆಯಾಕಾರದ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕನೆಕ್ಟಿಂಗ್‌ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲೋಹವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ [[ಶೀಥ್‌]]ನಿಂದ ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಮಗುವು ಸಹ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮುಟ್ಟಬಹುದು,ಅಳವಡಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಹೊರತೆಗೆಯಬಹುದು. * ಕನೆಕ್ಟರ್‌ ರಚನೆಯು ಯಾವಾಗಲೂ ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ಪ್ಲಗ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬಾಹ್ಯ ಶೀಥ್‌, ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಡುವುದರೊಳಗೆ ಯಾವುದೇ ನಾಲ್ಕು ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ಗಳಿಗೂ ಮುಂಚೆ ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಪ್ರತಿರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬಾಹ್ಯ ಲೋಹ ಶೀಥ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಗ್ರೌಂಡ್‌ಗೆ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಹೀಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ಅಪಾಯಕಾರಿ ನಿಶ್ಚಲ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಳನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡುತ್ತದೆ (ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ ಕಂಪೋನೆಂಟ್‌]]ಗಳ ಮೂಲಕ). ಈ ವಿನ್ಯಾಸದ ಆವರಣವು ಸಹ ತೋರಿಸುವುದೆನೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿರುವಂತಹ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್‌ನಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಹಂತವು, ಅದು ಜೋಡಿಯಾಗಲ್ಪಟ್ಟ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ ಜೋಡಿ ಮೂಲಕ ಸಂಚರಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸಂಕೇತಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಬರುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಶಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ವಿದ್ಯುತ್‌ ಅಗತ್ಯವಾಗಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕನೆಕ್ಷನ್ಸ್‌ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವು ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಗ್ರೌಂಡ್‌ ನಂತರ ರಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ,ಆದರೆ ದತ್ತಾಂಶ ಕನೆಕ್ಷನ್ಸ್‌ಗೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಈ ಹಂತದ ವಿಧಾನವು ರೂಪಿಸುವ-ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಸಮಯವನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಅಪಾಯವಲ್ಲದ ಶಾಖ-ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಾಗಿ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು [[ಏರೋಸ್ಪೇಸ್‌ ಕೈಗಾರಿಕೆ]]ಯಲ್ಲಿನ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. * ಹೊಸ [[ಮೈಕ್ರೋ-ಯುಎಸ್‌ಬಿ]] ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್ಸ್‌ ಒಳಜೋಡಿಸಿಕೆಯ 10,೦೦೦ ಸೈಕಲ್ಸ್‌ಗೆ ಅನುಮತಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್‌ ಮತ್ತು ಪ್ಲಗ್‌ ನಡುವೆ ತೆಗೆಯುತ್ತದೆ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಮತ್ತು ಮಿನಿ-ಯುಎಸ್‌ಬಿ ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್‌ಗಾಗಿ 500ಗೆ ಹೋಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅದು ರದ್ದುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಡಿವೈಸಸ್‌ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಜಾಕ್‌ನಿಂದ ಪ್ಲಗ್‌ಗೆ ಲೀಪ್‌-ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ಹೆಚ್ಚು-ಒತ್ತಡಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು,ಕನೆಕ್ಷನ್‌ನ ಕೇಬಲ್‌ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದೆನೆಂದರೆ ಕೇಬಲ್‌ನಲ್ಲಿ(ಅಗ್ಗದ)ಕನೆಕ್ಟರ್‌ ಮೈಕ್ರೋ-ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಡಿವೈಸ್‌ ಬದಲಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸವೆಯಲ್ಪಟ್ಟವುಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವು. === ಹೊಂದುವಿಕೆ === * ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಕಂಪ್ಲೈಂಟ್‌ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಸಡಿಲ ಸಹನೆಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ,ವಿವಿಧ ವೆಂಡರ್ಸ್‌ಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದುವಿಕೆಯಾಗದವುಗಳನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ (ಆ ಗುರಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ). ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಇತರೆ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಸ್‌, ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸ್ಪೆಸಿಫಿಕೇಶನ್‌ ತನ್ನ ಪ್ಲಗ್‌ನ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕನೆಕ್ಟಿಂಗ್‌ ಡಿವೈಸ್‌ನ ಗಾತ್ರಕ್ಕಿರುವ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಕನೆಕ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಬಲ್‌ ಸ್ಟ್ರೈನ್‌ ರಿಲೀಫ್‌ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಪಕ್ಕದ ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಗಳಿಂದ ಸಾಧನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ(ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊಲ್ಡಿಂಗ್‌‍ ಕೇಬಲ್‌ ಹೊರಗಿನ ಇನ್‌ಸ್ಯುಲೇಶನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ) ಕಾಂಪ್ಲಿಯೆಂಟ್‌ ಡಿವೈಸಸ್‌ ಗಾತ್ರದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳೊಳಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಅಥವಾ ಕಾಂಪ್ಲಿಯೆಂಟ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಟೆನ್ಷನ್‌ ಕೇಬಲ್‌ ಮಾಡಿರುವುದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ. * ಎರಡು-ಮಾರ್ಗದ ಸಂಪರ್ಕವು ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ-ಡ್ಯುಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ [[ಸೂಪರ್‌ಸೀಡ್‌]] (ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.೦) ವರ್ಗಾವಣೆಯಾದಾಗ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲಿನ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ(ಉದಾ,1.x ಅಥವಾ 2.0),ಎಲ್ಲಾ ಸಂಪರ್ಕವು ಹೋಸ್ಟ್‌ನಿಂದ ಅರ್ಧ-ಡ್ಯುಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ನೇರವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಕೇಬಲ್‌ಗಳು ಕೇವಲ ಪ್ಲಗ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ,(ಕೆಲವು ಒಂದರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ) ಮತ್ತು ಹೋಸ್ಟ್‌ ಹಾಗೂ ಡಿವೈಸಸ್‌ ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್ಸ್‌ನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿವೆ. ಹೋಸ್ಟ್ಸ್‌ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಟೈಪ್‌-ಎ ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಡಿವೈಸಸ್‌ ಒಂದು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಟೈಪ್‌-ಬಿ ವೈವಿದ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಟೈಪ್‌-ಎ ಪ್ಲಗ್‌ಗಳು ಟೈಪ್‌-ಎ ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್ಸ್‌ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತು ಟೈಪ್‌-ಬಿ ಟೈಪ್‌-ಬಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಜೋಡಿಯಾಗುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳದವುಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೂ, ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌ ಸ್ಪೆಸಿಪಿಕೇಶನ್‌ನ ವಿಸ್ತಾರವು [[ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಆನ್‌-ದ-ಗೊ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಹೋಸ್ಟ್‌ ಅನ್ನು ನಡೆಸುವ ಸಿಂಗಲ್‌ ಪೋರ್ಟ್‌ ಅನ್ನು ಅಥವಾ ಘಟಕದಲ್ಲಿರುವ ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಾಗಿರುವ ಕೇಬಲ್‌ ಪ್ಲಗ್‌ಗಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡಿರುವ ಡಿವೈಸ್‌ ಅನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಕೇಬಲ್‌ ಹುಕ್‌ ಅದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಘಟಕಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ನಂತರವೂ ಕೂಡ, ಎರದು ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ನಿಯಂತಕದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಘಟಕಗಳು "ಸ್ವ್ಯಾಪ್‌" ಆಗಬಹುದು. ಈ ಹೊಂದುವಿಕೆಯು ಯೂನಿಟ್‌ಗಳಾದ [[ಪಿಡಿಎ‌ಎಸ್‌]] ಅನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಿಸಿಎಸ್‌ ಹೋಸ್ಟ್‌ ಪೋರ್ಟ್‌ ಅನ್ನು ಸಾಧನವಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವಂತಹ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಲಿಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ,ಮತ್ತೊಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೋಸ್ಟ್‌ ತಾನಾಗಿಯೇ ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ ಮತ್ತು ಮೌಸ್‌ ಡಿವೈಸ್‌ ಅನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. * ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್ಸ್‌ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.೦ ಡಿವೈಸ್‌ ಪ್ಲಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅವು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದ್ದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲವು, ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದವುಗಳಾಗಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌-ಎ ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್ಸ್‌ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌-ಎ ಡಿವೈಸ್‌ ಪ್ಲಗ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಲ್ಲವು. === ಹೋಸ್ಟ್‌ ಅಂತರ್‌ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನದ ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್ಸ್‌ (ಯುಎಸ್‌ಬಿ 1.x/2.0) === {| class="wikitable" border="1" |- ! rowspan="2" valign="bottom"| ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್ಸ್‌ ! colspan="5"| ಪ್ಲಗ್‌ |- ! ಯುಎಸ್‌ಬಿ-ಎ ! ಯುಎಸ್‌ಬಿ-ಬಿ ! ಮಿನಿ-ಬಿ ! ಮೈಕ್ರೋ-ಎ ! ಮೈಕ್ರೋ-ಬಿ |- | ಯುಎಸ್‌ಬಿ-ಎ | {{Yes}} | {{No}} | {{No}} | {{No}} | {{No}} |- | ಯುಎಸ್‌ಬಿ-ಬಿ | {{No}} | {{Yes}} | {{No}} | {{No}} | {{No}} |- | ಮಿನಿ-ಬಿ | {{No}} | {{No}} | {{Yes}} | {{No}} | {{No}} |- | ಮೈಕ್ರೋ-ಬಿ | {{No}} | {{No}} | {{No}} | {{Yes}} | {{Yes}} |- | ಮೈಕ್ರೋ-ಬಿ | {{No}} | {{No}} | {{No}} | {{No}} | {{Yes}} |} === ಕೇಬಲ್‌ ಪ್ಲಗ್ಸ್‌(ಯುಎಸ್‌ಬಿ 1.x/2.0) === {| class="wikitable" border="1" |- ! rowspan="2" valign="bottom"| ಪ್ಲಗ್‌ ! colspan="5"| ಪ್ಲಗ್‌ |- ! ಮೈಕ್ರೋ-ಬಿ ! ಮೈಕ್ರೋ-ಎ ! ಮಿನಿ-ಬಿ ! ಯುಎಸ್‌ಬಿ-ಬಿ ! ಯುಎಸ್‌ಬಿ-ಎ |- | ಯುಎಸ್‌ಬಿ-ಎ | {{Yes}} | {{Depends|NS}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Depends|NS}} |- | ಯುಎಸ್‌ಬಿ-ಬಿ | {{No}} | {{Depends|NS}} | {{No}} | {{No}} |- | ಮಿನಿ-ಬಿ | {{No}} | {{Depends|NS}} | {{No}} | |- | ಮೈಕ್ರೋ-ಎ | {{Yes}} | {{No}} | | |- | ಮೈಕ್ರೋ-ಬಿ | {{No}} | | | |} '''ಎನ್‌ಎಸ್‌''' : ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಶೇಷಗುಣಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿರುವಂತಹ ನಾನ್‌-ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌,ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ಬಿ-ಐಎಫ್‌ ಅನುವರ್ತನಾಶೀಲ ಸಾಧನದೊಂದಿಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕೇಬಲ್‌ ಸಂಯೋಜನೆಗಳ ಸೇರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಬಲ್‌ ಮೈಕ್ರೋ-ಎ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌-ಎ ಜೊತೆಗೆ ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್‌ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸ್ಪೆಸಿಫಿಕೇಶನ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅನುವರ್ತನಾಶೀಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇತರೆ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ನ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಅನುವರ್ತನಾಶೀಲವಾಗಿರುವುದುಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಬಲ್‌ಗಳು ಮಿನಿ-ಎ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ ಜೊತೆಗೆ ಯುಎಸ್‌ಬಿ-ಐಎಫ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಮಿನಿ-ಎ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಕೆಲವು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೊಸದಲ್ಲದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಸಂಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಮಿನಿ-ಎ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ ಅನುಮತಿಸಬಹುದು.<ref name="depmini"/> == ಕನೆಕ್ಟರ್‌ ಬಗೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:USB 2.0 connectors.svg|thumb|left|ಸ್ಕೇಮ್ಯಾಟಿಕ್‌ ಡೈಯಾಗ್ರಾಮ್‌ ಆಪ್‌ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್‌, ಮಿನಿ, ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ಮೈಕ್ರೋ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌.]] [[ಚಿತ್ರ:USB types 2.jpg|thumb|right|ಡಿಫರೆಂಟ್‌ ಟೈಪ್ಸ್‌ ಆಪ್‌ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಫ್ರಮ್‌ ಲೆಫ್ಟ್‌ ಟು ರೈಟ್‌• 8-ಪಿನ್‌ ಎಜಿಒಎಕ್ಸ್[74]• ಮಿನಿ-ಬಿ ಪ್ಲಗ್‌ • ಟೈಪ್‌ ಎ ಪ್ಲಗ್‌• ಟೈಪ್‌ ಎ ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್‌• ಟೈಪ್‌ ಎ ಪ್ಲಗ್‌]] [[ಚಿತ್ರ:USB.svg|thumb|right|ಪಿನ್‌ ಕನ್ಪಿಗರೇಷನ್‌ ಆಪ್‌ದ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌ ಎ/ಬಿ, ವಿವ್ಯೂಡ್‌ ಫ್ರಮ್‌ ಫೇಸ್‌ ಆಫ್‌ ಪ್ಲಗ್‌]] ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ನ ಅನೇಕ ಬಗೆಗಳು ಸ್ಪೆಸಿಫೀಕೇಷನ್‌ ಪ್ರಗತಿಹೊಂದಲ್ಪಟ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವಂತಹ ಕೆಲವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹೊಸದಾದ ಯುಎಸ್‌ಬಿಯು ಸ್ಪೆಸಿಫಿಕೇಶನ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌-ಎ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌-ಬಿ ಪ್ಲಗ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರಥಮ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ಮಿನಿ-ಬಿ ಪ್ಲಗ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0ಗೆ ನೋಟೀಸನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಎ-ಪ್ಲಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ದತ್ತಾಂಶ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಹೊರಗಿನ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗುವಂತಹ ಪ್ಲಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಿರಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅದು ಅನುಮತಿಸುತ್ತಿರುವ ಡಿವೈಸನ್ನು ಶಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಮೊದಲು ಮತ್ತು ನಂತರ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ದತ್ತಾಂಶ ದೋಷಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಂತಹ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಅನ್ನು ಮೊದಲು ಜೋಡಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಡಿವೈಸಸ್‌ ದತ್ತಾಂಶ ಕನೆಕ್ಷನ್‌ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಅವಲಂಭಿತರಾಗಿರುವ ವಿವಿಧ ಮೋಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲವು. ಕನೆಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಒಳಜೋಡಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಕನೆಕ್ಷನ್‌ನಿಂದ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಟರಿ-ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಎಂಪಿ3 ಪ್ಲೇಯರ್ಸ್‌ ಫೈಲ್‌ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ(ಮತ್ತು ಎಂಪಿ೩ ಪೈಲ್‍ಗಳನ್ನು ಪ್ಲೇ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ) ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪ್ಲಗ್‌ಅನ್ನು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಳಸೇರಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಎಂಪಿ3 ಪ್ಲೇಬ್ಯಾಕ್‌ ಮೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ವಿದ್ಯುತ್‌, ಒಳಜೋಡಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಪ್ಲಗ್‍ನಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ದತ್ತಾಂಶ ಸ್ಲಾಟ್ಸ್‌ ಮಾಡದಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ಲಾಟ್ಸ್‌ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಕೆಲವು ಡಿವೈಸಸ್‌ ಅನ್ನು ಕೇಬಲ್‌ನಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಂಪಿ ಪ್ಲೇಬ್ಯಾಕ್‌ ಮೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. === ಯುಎಸ್‌ಬಿ-ಎ === ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪ್ಲಗ್‌ನ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌-ಎ ಯು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಹೋಸ್ಟ್‌ ಅಥವಾ ಹಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ "ಡೌನ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌-ಪೋರ್ಟ್‌"ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿರುವಂತಹ ಸಮವಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರೆಕ್ಟಾಂಗಲ್‌ ಆಗಿದೆ. ಈ ಪ್ಲಗ್‌ ಕೇಬಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒತ್ತೊತ್ತಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ,ಅವು ಡಿವೈಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಕೆಲವೊಂದು ಗಣಕಯಂತ್ರದ ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ ಅಥವಾ ಮೌಸ್‌ನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತವೆ. === ಯುಎಸ್‌ಬಿ-ಬಿ === ಚೌಕದ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತಹ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌-ಬಿ ಪ್ಲಗ್‌ ಬಾಹ್ಯ ಮೂಲೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹೊರತೆಗೆಯಬಹುದಾದ ಕೇಬಲ್‌ಅನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಾಧನದಲ್ಲಿ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾದ ಪ್ಲಗ್‌ಗಳು "ಅಪ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್‌" ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾ;ಒಂದು ಪ್ರಿಂಟರ್‌. ಟೈಪ್‌ ಬಿ ಪ್ಲಗ್‌ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿರುವ ದತ್ತಾಂಶಕ್ಕೆ ಒಳಜೋಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಅನ್ನು ತಲುಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ, ಟೈಪ್‌ ಬಿ ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್‌ ದತ್ತಾಂಶ ಕನೆಕ್ಷನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ,ಅಪ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ ಡಿವೈಸ್‌ನಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್‌ಗಾಗಿ ಅನನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಕನೆಕ್ಟರ್‌ ಟೈಪ್‌ ಯೋಜನೆಯು(ಎ/ಬಿ) ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕಣದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾಗಿ ಅಪಘಾತಕಾರಿ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಆವರ್ತನೆಯಿಂದ ಬಳಕೆದಾರನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | last = Quinnell | first = Richard A | authorlink = | coauthors = | title = USB: a neat package with a few loose ends - USB Fundamentals | work = | publisher = EDN Magazine of Reed Properties Inc | year = 1996 | url = http://www.edn.com/archives/1996/102496/df_01.htm#USB%20fundamentals | accessdate = 2008-08-06 | archive-date = 2009-01-07 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090107200413/http://www.edn.com/archives/1996/102496/df_01.htm#USB%20fundamentals | url-status = dead }}</ref> === ಮಿನಿ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋ === ಪಿಡಿಎಗಳು, ಮೊಬೈಲ್ ಪೋನ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ದಿಜಿಟಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾದಂತಹ ಸಣ್ಣ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಸ್ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸ ಬಹುದು. ಈಗ ಅಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸಿರುವ<ref name="depmini">{{cite press release | publisher=USB Implementers Forum | title=Deprecation of the Mini-A and Mini-AB Connectors | date=2007-05-27 | accessdate=2009-01-13 | url=http://www.usb.org/developers/Deprecation_Announcement_052507.pdf | format=PDF | archive-date=2009-03-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090306145248/http://www.usb.org/developers/Deprecation_Announcement_052507.pdf | url-status=dead }}</ref> (ಆದರೂ ಗುಣಮಟ್ಟವಿರುವ) ಮಿನಿ-ಎ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಗುಣಮಟ್ಟದಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಮಿನಿ-ಬಿ, ಮೈಕ್ರೋ-ಎ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋ-ಬಿಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಿನಿ-ಎ ಮತ್ತು ಮಿನಿ-ಬಿ ಪ್ಲಗ್‌ಗಳು ಸುಮಾರು 3 ರಿಂದ 7 [[mm]] ಇರಬಹುದು, ಮೈಕ್ರೋ ಪ್ಲಗ್‌ಗಳು ಇಷ್ಟೇ ಅಗಲ ವಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ದಪ್ಪದಲ್ಲಿನ ಅರ್ಧದಷ್ಟು, ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಏಕೀಕರಿಸಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಗಿಸಬಹುದಾದ ಉಪಕರಣದಂತೆ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಮಿನಿ-ಬಿ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋ-ಬಿ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಯಾವಾಗಲು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಜನವರಿ4, 2007ರಂದು [[ಯುಎಸ್‌ಬಿ-ಐಎಫ್‌]]ರವರಿಂದ ಮೈಕ್ರೋ-ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು<ref>{{cite press release | publisher=USB Implementers Forum | title=Mobile phones to adopt new, smaller USB connector | date=2007-01-04 | accessdate=2007-01-08 | url=http://www.usb.org/press/pressroom/2007_01_04_usbif.pdf | format=PDF | archive-date=2007-01-08 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070108050844/http://www.usb.org/press/pressroom/2007_01_04_usbif.pdf | url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಿನಿ-ಎ ಮತ್ತು ಮಿನಿ-ಎಬಿ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. {{as of|2009|02}}ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಬಲ್‌ಗಳು ಇಗಲೂ ಕೂಡ ಮಿನಿ ಪ್ಲಗ್‌ಗಳನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಲಿವೆ, ಆದರೆ ಹೊಸ ಮೈಕ್ರೋ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ. [[ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಪೋನ್‌]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಪರ್ಸನಲ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಸ್ಸಿಟೆಂಟ್ಸ್‌]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಹೊಸ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳ ಬದಲಾಗಿ ಮಿನಿ ಪ್ಲಗ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಮೈಕ್ರೋ ಪ್ಲಗ್ ಡಿಸೈನ್‌ನ್ನು 10,000 ರೇಟೆಡ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಕನೆಕ್ಟ್-ಡಿಸ್‌ಕನೆಕ್ಟ್ ಸೈಕಲ್‌ಗಳ ಮಿನಿ ಪ್ಲಗ್ ಡಿಸೈನ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವವುಳ್ಳದಾಗಿದೆ.<ref name="MicroUSB 1.01">{{cite paper |url=http://www.usb.org/developers/docs/usb_20_052709.zip |format=.zip |title=Universal Serial Bus Micro-USB Cables and Connectors Specification to the USB 2.0 Specification, Revision 1.01 |date=2007-04-07 |accessdate=2009-10-07 |publisher=USB Implementers Forum, Inc. |quote=Section 1.3: Additional requirements for a more rugged connector that will have durability past 10,000 cycles and still meet the USB 2.0 specification for mechanical and electrical performance was also a consideration. The Mini-USB could not be modified and remain backward compatible to the existing connector as defined in the USB OTG specification }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ದಿ ''ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಸೀರಿಯಲ್ ಬಸ್ ಮೈಕ್ರೋ-ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕೇಬಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್ ಸ್ಪೆಸಿಪಿಕೇಷನ್‌'' <ref name="MicroUSB 1.01"/> ಗಳು ಮೈಕ್ರೋ-ಎ ಪ್ಲಗ್‌ಗಳ, ಮೈಕ್ರೋ-ಎಬಿ ರಿಸಿಪ್ಟಕಲ್‌ಗಳ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋ-ಬಿ ಪ್ಲಗ್‌ಗಳ ಮತ್ತು ರೆಸಿಪ್ಟಕಲ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ-ಎ ರೆಸಿಪ್ಟಕಲ್ ಇಂದ ಮೈಕ್ರೋ-ಎ ಪ್ಲಗ್ ಅಡಾಪ್ಟರ್‌ಗಳ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ದಿ ಸೆಲ್ಯುಲರ್ ಪೋನ್ ಕ್ಯಾರಿಯಾರ್ ಗ್ರೂಪ್ ಆದಂತಹ [[ಒಪನ್ ಮೊಬೈಲ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರಂ]] (ಒಎಮ್‌‍ಟಿಪಿ)ಯು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೈಕ್ರೋ-ಯುಎಸ್‌ಬಿಯನ್ನು ಮೊಬೈಲ್ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ದತ್ತಾಂಶ ರವಾನೆಗೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಟರಿ ರಿಚಾರ್ಜಗೆ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಕನೆಕ್ಟರ್ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref>{{cite web | url=http://www.omtp.org/Publications/Display.aspx?Id=08d2e4e3-ebee-407c-a51b-94057e7f7b19 | title=OMTP Local Connectivity: Data Connectivity | publisher=[[Open Mobile Terminal Platform]] | date=17 September 2007 | accessdate=2009-02-11 | archive-date=2008-10-15 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081015035350/http://www.omtp.org/Publications/Display.aspx?Id=08d2e4e3-ebee-407c-a51b-94057e7f7b19 | url-status=dead }}</ref> ಇದು ಹಲವು ರೀತಿಯ ಬ್ಯಾಟರಿ ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಕೆಲವು ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋ-ಯುಎಸ್‌ಬಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಒಂದು ಬಾಹ್ಯ ಕೇಬಲ್‌ನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ಜನವರಿ 30, 2009ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲಾ ಸೆಲ್ ಪೋನ್ ತಯಾರಕರಗಳು( ಆಪಲ್, ಮೋಟೋರೋಲ, ನೋಕಿಯಾ, ಎಲ್‌ಜಿ, ಆರ್‌ಐಎಮ್, ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್, ಸೋನಿ ಎರಿಕ್‌ಸನ್ ಸೇರಿ) ಮೈಕ್ರೊ-ಯುಎಸ್‌ಬಿಯನ್ನೇ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಪೋರ್ಟ್ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದವು. ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತ ಹೊಸ ಸೆಲ್ ಪೋನ್ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪರಿವರ್ತನೆಯು 2010 ರಿಂದ 2012 ಒಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಮೈಕ್ರೋ-ಎಬಿ ಸಾಕೆಟ್ ಒಟಿಜಿ === {{Main|USB On-The-Go}} ಒಟಿಜಿ ಉಪಕರಣಕ್ಕೆ ಒಂದನ್ನು ಹೊಂದುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ, ಒಂದೇ ಒಂದು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕನೆಕ್ಟರ್: ಮೈಕ್ರೋ-ಎಬಿ receptacleನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿದೆ[ಮೈಕ್ರೋ- ಯುಎಸ್‌ಬಿ.01]. ಈ receptacleಗಳು ಮೈಕ್ರೋ-ಎ ಪ್ಲಗ್ ಅಥವಾ ಮೈಕ್ರೋ-ಬಿ ಪ್ಲಗ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಲಿಗಲ್ ಕೇಬಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅಡಾಪಟರ್‌ಗಳನ್ನು [ಮೈಕ್ರೋ-ಯುಎಸ್‌ಬಿ1.01]ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿರುವಂತೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಎ-ಪ್ಲಗ್‌ನ ಜೊತೆ ಅಳವಡಿಸಿರುವ ಒಟಿಜಿ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಎ-ಡಿವೈಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಾಲಾಗುವುದು.ಹೋಸ್ಟ್‌ನ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ದೋಷವುಂಟಾಗಿ ಯುಎಸ್‌ಬಿ (ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಇದೇ ಜಾವಾಬ್ದಾರಿ. ಬಿ-ಪ್ಲಗ್‌ನ ಜೊತೆ ಅಳವಡಿಸಿರುವ ಒಟಿಜಿ ಡಿವೈಸ್‌ನ್ನು ಬಿ-ಡಿವೈಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಾಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು peripheralನಲ್ಲಿ ದೋಷವುಂಟಾದರೆ ಅದರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಇದು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಒಟಿಜಿ ಪ್ಲಗ್‌ನ ಜೊತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ಲಗ್‌ನ್ನು ಅಳವಡಿಸದೇ ಇದ್ದಾಗ ಬಿ-ಡಿವೈಸ್ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯ ದೋಷಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಹೋಸ್ಟ್‌ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬಿ-ಡಿವೈಸ್‌ಗೆ ಅಪ್ಲೀಕೇಶನ್‌‌ವೊಂದರ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ, ಅನಂತರ ಹೆಚ್‌ಎನ್‌ಪಿ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ನ್ನು ಬಳಸಿ ಬಿ-ಡಿವೈಸ್‌ಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಹೋಸ್ಟ್‌ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವರ್ಗಹಿಸಬಹುದು. ಫೆರಿಫರಲ್‌-ಓನ್ಲಿ B-ಡಿವೈಸ್‌ಗೆ ಅಥವಾ ಗುಣಮಟ್ಟದ/ಅಂಟಿಸಿದ ಒಟಿಜಿ ಡಿವೈಸನ್ನು ಹೋಸ್ಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಕೇಬಲ್‌ನಿಂದ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುವ ಅದರ ಕಾರ್ಯಭಾರವನ್ನು ಈ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒನ್ ವೇ ಆರೌಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಳವಡಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. === ಪ್ರೋಪ್ರೈಟರಿ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸಗಳು === * ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಒರಿಜಿನಲ್ [[Xbox]] [[ಗೇಮ್ ಕನ್‌ಸೋಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 1.1ನ್ನು ಕಾಂಟ್ರೋಲರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮೆಮೋರಿ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಗ್ನಲಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ proprietary ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. * [[ಐಬಿಎಮ್ ಅಲ್ಟ್ರಾಪೋರ್ಟ್]] ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್‌ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ proprietary ಕನೆಕ್ಷನ್ ರೂಪದ ಮುಖಾಂತರ. * [[ಅಮೇರಿಕಾದ ಪವರ್ ಕನ್ವರ್ಶನ್]] ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್‌ನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್‌ಐಡಿ ಡಿವೈಸನ್ನು ಅದರ [[uninterruptible ಪವರ್ ಸಪ್ಲೈಸ್]] ಬಳಸುವ [[10P10C]] ಕನೆಕ್ಟರ್‌ನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸ ಬಹುದು. * HTC ExtUSB ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಜೋಡಕಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ವಿಂಡೋಸ್ ಮೊಬೈಲ್]]ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು [[Android]]ಮೂಲದ ಸಂವಾಹಕಗಳನ್ನು [[ಹೆಚ್‌ಟಿಸಿ]] ತಯಾರು ಮಾಡುತ್ತದೆ. Extಯುಎಸ್‌ಬಿ ಮಿನಿ-ಯುಎಸ್‌ಬಿ (ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದುಳಿದ-ಹೊಂದಿಕೆಯಾದಗಿರುವ) ಜೊತೆಗೆ ಆಡಿಯೋ/ವಿಡಿಯೋ ಇನ್‌ಪುಟ್ ಮತ್ತು ಔಟ್‌ಪುಟ್‌ನ್ನು 11-ಪೀನ್ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೊತೆಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. * [[ಚಿತ್ರ:Popport.jpg|120px|right|thumb|ನೋಕಿಯಾ’ಸ್‌ ಪಾಪ್‌-ಪೊರ್ಟ್‌ ಕನ್ನೆಕ್ಟರ್‌]] [[ನೋಕಿಯಾ]] ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕನೆಕ್ಷನ್‌ನ್ನು [[ಪಾಪ್-ಪೋರ್ಟ್‌]]ನ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿ ತನ್ನ ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ಮೊಬೈಲ್ ಪೋನ್ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. * ಎರಡು ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ತಲೆಮಾರಿನ [[ಐಪಾಡ್ Shuffle]] ಯುಎಸ್‌ಬಿ, ಆಡಿಯೋ ಅಥವಾ ಪವರ್ ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು [[ಟಿಆರ್‌ಆರ್‌ಎಸ್‌ ಕನೆಕ್ಟರ್‌]]ನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. * [[iriver]] ಐದನೇ ಪವರ್ ಪೀನ್‌ನ್ನು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪ್ಲಗ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯುತನ್ನು ಬಳಸಿ ಬೇಗ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಆಗಲೂ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಸಿತು, iriver U10 ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಡೆಲ್‌ಗಾಗಿ ಮಿನಿ-ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಆವೃತ್ತಿಯು ಸರಿಹೊಂದುವಂತಹ ಪವರ್ ಪೀನನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. * ಆ‍ಯ್‌ಪಲ್ ತನ್ನ ಕೆಲವು ಗಣಕಯಂತ್ರದ ಜೊತೆಗೆ ಆ‍ಯ್‌ಪಲ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್‌‍ಗಳಲ್ಲೂ ನಾನ್-ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಯುಎಸ್‌ಬಿ extension ಕೇಬಲನ್ನು ಬಳಸಿತು. ವಿಸ್ತೃತ ಕೇಬಲ್‌ಗಳ ಸಾಕೆಟ್‌ಗಳು ಸಣ್ಣ ಮುಂಚಾಚಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ USB ಪ್ಲಗ್‌ಗಳು ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತವೆ, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ‍ಯ್‌ಪಲ್‌ USB ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು ಒಳಚಾಚಿಕೆಯ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ ಪ್ಲಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಒಳಚಾಚಿಕೆಯ ಹೋಲಿಕೆಯು ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ USB ಸಾಕೆಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೀಯೀಂಗ್‌ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ವಿಸ್ತೃತ ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಶ್ರೇಣಿಯ USBಯನ್ನು ಪ್ಲಗ್‌ ಮಾಡುವುದು ಇನ್ನೂ ಸಾದ್ಯವಿದೆ. * ಕೀಬೋರ್ಡ್/ಮೌಸ್ ಯುನಿಟ್ ಮತ್ತು ಗಣಕಯಂತ್ರ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಯುನಿಟ್ ನಡುವೆ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸಲು ಹೆಚ್‌ಪಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಸ್‌ನವರು ಗುಣಮಟ್ಟವಿಲ್ಲದ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. == ಬೇರೆ ಸಾಧನಗಳ ಸಂಪರ್ಕ ತಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ಜೊತೆ ಹೋಲಿಕೆ == === ಫಯರ್‌ವೈರ್ === ಯುಎಸ್‌ಬಿಯನ್ನು ಮೂಲವಾಗಿ [[ಫಯರ್‌ವೈರ್]]‌(IEEE 1394)ಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ಹೈ-ಸ್ಪಿಡ್ ಸೀರಿಯಲ್ ಬಸ್‌ನಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಹಾರ್ಡ್ ಡಿಸ್ಕ್‌ಗಳು, ಆಡಿಯೋ ಇಂಟರ್‌ಫೆಸಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋ ನಂತಹ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಒಂದೊಕ್ಕೋಂದು ಜೋಡಿಸಬಹುದಿತ್ತು. ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಡೇಟಾ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸರಳವಾದ ಹಾರ್ಡ್‍ವೇರ್‌ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಹಾಗು ಮೈಸ್ ಅಂತಹ ಚಿಕ್ಕ ಸಲಕರಣೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಫಯರ್‌ವೈರ್ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ಬಿಗಳ ನಡುವಿನ ಮುಖ್ಯವಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ: * ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‍ಗಳು [[ಟೈಯರ್ಡ್-ಸ್ಟಾರ್]] (ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ತಂತಿಜಾಲವನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ಫೈರ್‌ವೈರ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ಗಳು [[ಟ್ರೀ]] (ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ತಂತಿಜಾಲವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. * ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ 1.0,1.1 ಮತ್ತು 2.0 "ಸ್ಪೀಕ್-ವೆನ್-ಸ್ಪೋಕನ್-ಟು" ಪ್ರೋಟೊಕಾಲ್‍ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಹೋಸ್ಟ್ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ನಿವೇದಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಪೆರಿಫೆರಲ್‍ಗಳು ಹೋಸ್ಟ್ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು ಹೊರತು ಸಾಧ್ಯವಾಗುದಿಲ್ಲ. ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ 3.0 ಯನ್ನು ಸಾಧನ-ಆರಂಭಗೊಳಿಸುವ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಹೋಸ್ಟ್ ಕಡೆಗೆ ಅನುಮತಿಸಲು ಏರ್ಪಾಡಿಸಲಾಗಿದೆ. (ನೋಡಿ [[ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ 3.0]] ಕೆಳಗೆ). ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಶರತ್ತುಗಳ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಒಂದು ಫೈರ್‌ವೈರ್ ಸಾಧನ ಬೇರೆ ಯಾವುದೆ ನೋಡ್ ಜೊತೆ ಯಾವುದೆ ಹೊತ್ತು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು. * ನೆಟ್ವರ್ಕ್‍ನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಒಂದು ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ನೆಟ್ವರ್ಕ್, ಟ್ರೀ ಮೇಲಿರುವ ಒಂದು ಸಿಂಗಲ್ ಹೋಸ್ಟ್ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಫೈರ್‌ವೈರ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‍ನಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೆ ಸಮರ್ಥ ನೋಡ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‍ನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು. * ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ 5 [[V]] ಪವರ್‌ಲೈನ್‍ಯೊಂದಿಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಫೈರ್‌ವೈರ್ 30 V ಗಳಷ್ಟು ವಿತರಿಸಬಹುದು. * ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಪೋರ್ಟ್‍ಗಳು 500mA ರಷ್ಟು ಕರೆಂಟ್ (ಪವರ್‌ನ 2.5 watts), ಆದರೆ ಫೈರ್‌ವೈರ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ 60 watts ಪವರ್‌ ವಿತರಿಸಿತುತ್ತದೆ, ಆದರು 10 ರಿಂದ 20 watts ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇವು ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಎರಡು ಬ್ಸ್‍ಗಳ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ: ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಸರಳತೆ ಹಾಗು ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿಗೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಫೈರ್‌ವೇರ್ ಉನ್ನತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಉದ್ದೆಶದಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡಿದೆ, ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಆಡಿಯೋ ಹಾಗು ವಿಡಿಯೋ ಅಂತಹ ಸಮಯ-ಸೂಕ್ಷಮ ಬಳಸುವಿಕೆಗೆ. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಉನ್ನತ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಮಾಣ ಏಕರೂಪವಿದ್ದರು, ನಿಜ-ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿ ಫೈರ್‌ವೈರ್ 400ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅನುಕೂಲ ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ 2.0 ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್‍ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ,<ref>{{Cite web |url=http://www.qimaging.com/support/pdfs/firewire_usb_technote.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2010-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101011050049/http://www.qimaging.com/support/pdfs/firewire_usb_technote.pdf |url-status=dead }}</ref> ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೊರಗಿನ-ಡ್ರೈವ್‍ಗಳಂತಹ ಉನ್ನತ-ಬ್ಯಾಂಡ್‍ವಿಡ್ತ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ.<ref>{{cite web|url=http://www.cwol.com/firewire/firewire-vs-usb.htm |title=FireWire vs. USB 2.0 - Speed Tests |accessdate=2007-08-25}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.digit-life.com/articles/usb20vsfirewire |title=USB 2.0 vs FireWire |publisher=Digit-Life |accessdate=2007-08-25 |archive-date=2007-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070822215728/http://www.digit-life.com/articles/usb20vsfirewire/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.pcmag.com/article2/0,4149,847716,00.asp |title=The Great Interface-Off: FireWire Vs. USB 2.0 |publisher=PC Magazine |accessdate=2007-08-25 |last=Metz |first=Cade |archive-date=2007-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930190355/http://www.pcmag.com/article2/0,4149,847716,00.asp |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.g4tv.com/techtvvault/features/39129/USB_20_Versus_FireWire_pg3.html|title=USB 2.0 Versus FireWire|accessdate=2007-08-25|author=Heron, Robert|publisher=TechTV|archive-date=2007-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929121843/http://www.g4tv.com/techtvvault/features/39129/USB_20_Versus_FireWire_pg3.html|url-status=dead}}</ref> ಇನ್ನು ಹೊಸ ಆದರ್ಶ ಫೈರ್‌ವೈರ್ 800ಯು ಫೈರ್‌ವೈರ್ 400 ಗಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ವೇಗವಿದ್ದು ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ 2.0 ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್‍ ಅನ್ನು ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿ ಹಾಗು ಕಾರ್ಯರೂಪದಲ್ಲು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | url = http://www.usb-ware.com/firewire-vs-usb.htm | title = FireWire vs. USB 2.0 | publisher = USB Ware | accessdate = 2007-03-19 | archive-date = 2007-03-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070316072513/http://www.usb-ware.com/firewire-vs-usb.htm | url-status = dead }}</ref> ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಹಾಗು ಫೈರ್‌ವೈರ್ ಕಾರ್ಯಗತಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಚಿಪ್‍ಸೆಟ್ ಹಾಗು ಡ್ರೈವರ್‌ಗಳ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪ್ರಭಾವ ನಿಜ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಎಷ್ಟು ಬ್ಯಾಂಡ್‍ವಿಡ್ತ್ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಗಳ ತಪಶೀಲ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಹೊರವಲಯದ ಸಲಕರಣೆಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಗಮನಿಸಲಾಗುವುದು.<ref>{{cite web|url=http://www.anandtech.com/mb/showdoc.aspx?i=2602&p=15|title=Firewire and USB Performance|accessdate=2008-02-01|author=Key, Gary|date=2005-11-15|archive-date=2008-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20080423214619/http://www.anandtech.com/mb/showdoc.aspx?i=2602&p=15|url-status=dead}}</ref> ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಡ್ರೈವರ್ ಕಾರ್ಯಗತಮಾಡುವುದರಿಂದ ಆಡಿಯೋ ಹೊರವಲಯದ ಸಲಕರಣೆಗಳಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.digitalprosound.com/2001/01_jan/features/midi2001-3.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2010-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100325222432/http://www.digitalprosound.com/2001/01_jan/features/midi2001-3.htm |url-status=dead }}</ref> === ಪವರ್ಡ ಇಥರ್‌ನೆಟ್ === ಆದರ್ಶ [[802.3at]] [[ಪವರ್ಡ ಇಥರ್‌ನೆಟ್]] ಯುಎಸ್‌‍ಬಿಗೆ ಬಹಳ ನೇರವಾದ ಸ್ಪರ್ಧಕ, ಇದರಲ್ಲಿ ಇದು ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಾಗು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಪರ್ಕಕ (RJ45) ಬಳಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಸಬ್-ಆಮಪೀರ್ DC ಪವರ್ ಅನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತದೆ. ಪವರ್ಡ ಇಥರ್‌ನೇಟ್‍ಗೆ ಅತಿ ಉನ್ನತ ಪವರ್ ಸಂಧಾನವಿದೆ ಮತ್ತು ಪವರ್ಡ ಯುಎಸ್‌‍ಬಿಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಕೂಡ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಸಬ್-ಆಮಪೀರ್ ಪವರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ 720mA) ಪೂರ್ವಾರ್ಜಿತ RJ45 ತಂತಿಗಳು ಪವರ್/ಡೇಟಾಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಿದೆ. ಹೇಗಾದರು, ಇವು ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಓಡಬಹುದು, ಆದಾಗ್ಯೂ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ DC ಪವರ್ ನಷ್ಟದ ಜೊತೆ, ಮತ್ತು [[VoIP]]ಗೆ ಬೇಕಿರುವ ಆಯ್ಕೆಯಂತೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, [[ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಕ್ಯಾಮರಾ]] ಮತ್ತು ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಇತರ ಬಳಸುವಿಕೆಗಳು. ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳ ಬಳಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ3 ಮತ್ತು ಪವರ್ಡ ಇಥರ್ನೆಟ್ ನೇರವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಪವರ್ಡ ಇಥರ್ನೆಟ್‍ಗೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಅನುಕೂಲವಿದೆ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ3 ಗೆ ಇರುವ ಅನುಕೂಲ ಪವರಿಂಗ್ ಸ್ಪೀಕರ್ಸ ಹಾಗು ಹೈ-ವಾಟೇಜ್ ಸಾಧನಗಳು - ಆದರ್ಶ MIDI ಪ್ಲಗ್ ಮುಂಚೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದು ಈಗ ಕೂಡ ಅಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. === eSATA === [[eSATA]] ಸಂಪರ್ಕಕ ಒಂದು [[SATA]]ದ ಸಂಪರ್ಕಕ, ಇದನ್ನು ಇನ್ನು ಧೃಢವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಯುಎಸ್‌‍ಬಿಯ ಹಾಗೆ. eSATAದ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣ 3 Gbps ಯುಎಸ್‌‍ಬಿವಿನ 4.8 Gbpsಗೆ ಹೋಲಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಆದರೆ SATA III ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಮಾಣ 6 Gbps ಇದ್ದು ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ3 ಅನ್ನು ಗಮನೀಯವಾಗಿ ಹಾರಿದೆ. ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ ಸಂಖ್ಯಯ ಸಾಧನಗಳು eSATAವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು, ಇವು ಇದರ ಮುಖ್ಯವಾದ ಕುಂದಕಗಳು. ಇದರ ಪವರ್ ಸಂಪರ್ಕಕಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವ ಕಾರಣ, eSATA ಯುಎಸ್‌‍ಬಿಗಿಂತ ಫೈರ್‌ವೈರ್‌ ಅನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. == ಕೇಬಲ್ಸ್ == {| class="wikitable" align="right" |+ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 1.x/2.0 ಕೇಬಲ್ ವೈರಿಂಗ್ |- ! ಪಿನ್ ! ಹೆಸರು ! ಕೇಬಲ್‌ನ ಬಣ್ಣ ! ವರ್ಗ |- | 1. | [[ವಿಸಿಸಿ]] | ಕೆಂಪು | +5&nbsp;ವಿ |- | 2 | ಡಿ− | ಬಿಳಿ | ದತ್ತಾಂಶ − |- | 3 | ಡಿ+ | ಹಸಿರು | ದತ್ತಾಂಶ + |- | 4 | ಜಿಎನ್‌ಡಿ | ಕಪ್ಪು | ಗ್ರೌಂಡ್ |} ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕೇಬಲ್‌ ಗುಣಮಟ್ಟ ಗರಿಷ್ಟ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ(ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.೦ ಅಥವಾ ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ){{convert|5.0|m|ft|1}}. ಈ ಸೀಮಿತದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾರಣವು 1,500ns.ಕುರಿತು ವಿಳಂಬವಾದ ರೌಂಡ್‌ಟ್ರಿಪ್‌ ಅನ್ನು ಗರಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುಮತಿಸಲ್ಪಡುವ ಸಮಯದೊಳಗೆ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಡಿವೈಸ್‌ನಿಂದ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಹೋಸ್ಟ್‌ ಆದೇಶಗಳು ಉತ್ತರಿಸಲ್ಪಡದಿದ್ದರೆ, ಹೋಸ್ಟ್‌ ಕಾಮ್ಯಾಂಡ್‌ ಲಾಸ್ಟ್‌ಅನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿಯ ಡಿವೈಸ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವಾಗ, ಕನೆಕ್ಟಿಂಗ್‌ ಕೇಬಲ್ಸ್‌ನ ವಿಳಂಬದಿಂದಾಗಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗರಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹಬ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತದೆ, ಗರಿಷ್ಟ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದಂತಹ ವಿಳಂಬವು ಒಂದು ಕೇಬಲ್‌ಗೆ 26 ns ಮೊತ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.usb.org/developers/usbfaq/#cab1 ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪದೇ ಪದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿತ್ತು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110118225750/http://www.usb.org/developers/usbfaq/#cab1 |date=2011-01-18 }} at USB.org</ref> ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0 ಸ್ಪೆಸಿಫಿಕೇಶನ್‌ ಪ್ರತಿ ಮೀಟರ್‌ಗೆ 5.2 ns ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಸಲು ಕೇಬಲ್‌ ವಿಳಂಬವನ್ನು ಅಗತ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ (,ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌ ಕಾಪರ್‌ ಕೇಬಲ್‌ಗೆ ಗರಿಷ್ಟ ಸಾಧನಾರ್ಹ ವೇಗವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವಂತಹ 192,000&nbsp;km/s)<ref>{{cite web |title=Propagation Delay |url=http://www.wildpackets.com/support/compendium/ethernet/propagation_delay |accessdate=2008-10-31 |archive-date=2008-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081101212939/http://www.wildpackets.com/support/compendium/ethernet/propagation_delay |url-status=dead }}</ref> ಅದು 5 ಮೀಟರ್‌ ಕೇಬಲ್‌ಗೆ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0 ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌ ಗರಿಷ್ಟ ಕೇಬಲ್‌ ಉದ್ದವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ಕೇಬಲ್‌ಗಳು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ಪೆಸಿಫಿಕೇಶನ್‌ಅನ್ನು ಸಂಧಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾಪರ್‌ ವೈರ್‌ ಕೇಬಲಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ, ಕೆಲವು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ಬಹುಶಃ 3mನ ಗರಿಷ್ಟ ಉದ್ದವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಪೈಬರ್‌ ಇಲ್ಲದ ಆಪ್ಟಿಕ್‌ ಕೇಬಲ್‌ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಹೊಂದಿಲ್ಲದವುಗಳೆಂದು ತಿಳಿದಿದೆ, ಆದರೆ ಅವು ಗರಿಷ್ಟ ಅನುಮತಿಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದವಾಗಿಸಬಲ್ಲವು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ರಚನೆಯಾಗಿವೆ. {| class="wikitable" |+ಯುಎಸ್‌ಬಿ 1.x/2.0 ಮಿನಿಪ್ಲಗ್‌/ಮೈಕ್ರೊಪ್ಲಗ್‌ |- bgcolor="#e0e0e0" !ಪಿನ್ !ಹೆಸರು !ಬಣ್ಣ !ವರ್ಗ |- !1. | ವಿಸಿಸಿ | ಕೆಂಪು | +5&nbsp;ವಿ |- !2 | ಡಿ− | ಬಿಳಿ | ದತ್ತಾಂಶ − |- !3 | ಡಿ+ | ಹಸಿರು | ದತ್ತಾಂಶ + |- !4 | ಐಡಿ | ಯಾವುದು ಇಲ್ಲ | ಬೇಧಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಆಫ್Micro-A- ಮತ್ತು Micro-B-ಪ್ಲಗ್‌ಟೈಪ್ ಎ: ಕನೆಕ್ಟೆಡ್ ಟು ಗ್ರೌಂಡ್‌ಟೈಪ್ ಬಿ: ನಾಟ್ ಕನೆಕ್ಟೆಡ್ |- !5 | ಜಿಎನ್‌ಡಿ | ಕಪ್ಪು | ಸಿಂಗಲ್ ಗ್ರೌಂಡ್ |} ಯುಎಸ್‌ಬಿ 1.x ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.x ದತ್ತಾಂಶ ಕೇಬಲ್‌ಗಳು [[ಗದ್ದಲ]]ಮತ್ತು [[ಕ್ರಾಸ್‌ಟಾಕ್‌]] ಅನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಲು [[ಟ್ವಿಸ್ಟೆಡ್‌ ಪೇರ್‌]] ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಅವು ಕೆಳಗಿನ ರೇಖಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0 ಕೇಬಲ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ದತ್ತಾಂಶ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ (2ಜೋಡಿಗಳು); ಆ ರಕ್ಷಣೆಯು ಜೋಡಿಯ ಸುತ್ತಲು ಸೇರಿದ್ದು ರೂಪರೇಖೆ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.. [[ಚಿತ್ರ:USB Twisted Pair.svg]] === ಗರಿಷ್ಟ ಬಳಕೆಯ ಅಂತರ === '''ಯುಎಸ್‌ಬಿ 1.1''' ಗರಿಷ್ಟ ಕೇಬಲ್‌ನ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ{{convert|3|m|ft}}.<ref>{{Cite web |url=http://discountcablesusa.com/usb-2.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2009-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090918111348/http://discountcablesusa.com/usb-2.html |url-status=dead }}</ref> ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0 ಗರಿಷ್ಟ ಕೇಬಲ್‌ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ {{convert|5|m}}. ಗರಿಷ್ಟವು ಸರಣಿ 5ರಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಬ್ಸ್‌ಅನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಸಿಂಗಲ್‌ ಕೇಬಲ್‌ 5 ಮೀಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, '''ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0''' ಸ್ಪೆಸಿಫಿಕೇಶನ್‌ ಕೇಬಲ್‌ಗಳ ಹೆಚ್ಚು ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಬ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಹಬ್ಸ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆರು ಉದ್ದದ ಕೇಬಲ್‌ಗಳು{{convert|5|m|ft}} ಮತ್ತು ಐದು ಹಬ್ಸ್‌ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಹೋಸ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಡಿವೈಸ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ {{convert|30|m|ft}}ಗರಿಷ್ಟ ಅಂತರವನ್ನು ಅದು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಡಿವೈಸಸ್‌ನಿಂದ ಹಬ್‌ಗೆ ಜೋಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ,ಗರಿಷ್ಟ ಸಾಧನಾರ್ಹವಾದ ಅಂತರವು{{convert|25|m|ft}} ಡಿವೈಸ’ಸ್‍ ಕೇಬಲ್‌ನ +ಉದ್ದವಾಗಿದೆ. ಉದ್ದದ ಲೆಂಥ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ, ಯುಎಸ್‌ಬಿ ವಿಸ್ತಾರಗಾರರು [[CAT5]] ಕೇಬಲ್‌ ಅನ್ನು ಬಳಸಿ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಡಿವೈಸಸ್‌ವರೆಗಿನ ಅಂತರದ ಮಧ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು{{convert|50|m|ft}}. ಯುಎಸ್‌ಬಿಯಿಂದ ಹೋಸ್ಟ್‌ ಅಂತರಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳು(ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುತ ಹಬ್ಸ್‌) ಅವರಿಗೆ ಡಿವೈಸಸ್‌ ಜೋಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ಅನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಯುಎಸ್‌ಬಿಯ ವಿಶೇಷವಾದ ಬಗೆಯ‍ ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೇಬಲ್‌ ಸೃಷ್ಠಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಪ್ರತಿರೂಪವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು-ಪೋರ್ಟ್‌ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಹಬ್‌ನ್ನು 5-ಮೀಟರ್‌ ಕೇಬಲ್‌ನ ಕೊನೆಯನ್ನು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದಾಗಿ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಮಿನಿ-ಹಬ್ಸ್‌,ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಲ್ಕಿ ಹಬ್‌ ಡಿವೈಸ್‌ ಅಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಅಲ್ಲದ ಕೇಬಲ್‌ನೊಳಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಾವಾಗಿಯೇ-ಅಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅವು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮೊದಲಿನ ಸಿಂಗಲ್‌-ಪೋರ್ಟ್‌ ಹಬ್ಸ್‌ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಬ್‌ ಡ್ರಾಯಿಂಗ್‌ ವಿದ್ಯುತ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ಲಗಿಂಗ್‌ ಕೇಬಲ್‌ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಸರಳವಾಗಿವೆ.ಏಕೆಂದರೆ ಬಸ್‌ ಪವರ್‌ ಸೀಮಿತವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ,ಉತ್ತಮ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಶ್ರೇಣಿಯು ನಾಲ್ಕು ಸಿಂಗಲ್‌-ಪೋರ್ಟ್‌ ಹಬ್‌ ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಡುವ ಕೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು, ಒಂದು ಸರಳ 5-ಮೀಟರ್‌ ಕೇಬಲ್‌ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯುತಗೊಂಡ ಮಲ್ಟಿಪೋರ್ಟ್‌ ಹಬ್‌ಅನ್ನು ಬಹುವಿಧದ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಬಿಯಾಂಡ್‌{{convert|5|m}}ನ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಧಾನವು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರತಿರೋಧ ಶಕ್ತಿಯಿರುವ ಕೇಬಲ್‌ನಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿಯ 2.0ದ ಅತ್ಯಂತ ದರವನ್ನು Cat 5ವಿಸ್ತಾರಗಾರರು,ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಹಬ್ಸ್‌ನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ-ಪ್ರತಿರೋಧ ಶಕ್ತಿಯಿರುವ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕೇಬಲ್‌ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿ ರುವಂತಹ ಯುಎಸ್‌ಬಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಇತರೆ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಕೆಲವು ಉತ್ಪಾದಕರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದು ಬಸ್‌ ಪವರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಡಿವೈಸಸ್‌ನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಹಾರ್ಡ್‌ ಡ್ರೈವ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್ಸ್‌ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯುತ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಹಬ್‌ ಅನ್ನು ಬಳಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಬಲ್ಲವು, ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಸ್ಥಿರವಾದ ಕನೆಕ್ಷನ್‌ ಸಾಧಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ವಿದ್ಯುತ್‌ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್‌ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಪರಿಣಾಮವಾಗಬಹುದು,ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಕನೆಕ್ಷನ್‌ ಇಲ್ಲ ಅಥವಾ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟು ಬರುವ ಕನೆಕ್ಷನ್ಸ್‌ಆಗಿವೆ. '''ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0''' ಕೇಬಲ್‌ ಸಂಯೋಜನೆ ಯಾವುದೇ ಲೆಂಥ್‌ ಆಗಿರಬಹುದು, ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ಪೆಸಿಫಿಕೇಷನ್‌ ಸಂಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಅಗತ್ಯತೆಗಳು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಆದರೂ, ಗರಿಷ್ಟ ವೇಗವು ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಗರಿಷ್ಟ ಕೇಬಲ್‌ ಲೆಂಥ್‌ನ ಸುಮಾರು 3 ಮೀಟರುಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು.<ref name="USB 3.0 Quickie Intro">{{Cite web |url=http://electronicdesign.com/Articles/ArticleID/19680/19680.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2012-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120308031834/http://electronicdesign.com/article/test-and-measurement/usb-3-0-protocol-analyzer-jumpstarts-4-8-gbit-s-i-.aspx |url-status=dead }}</ref> == ವಿದ್ಯುತ್‌ == ಯುಎಸ್‌ಬಿ 1.x ಮತ್ತು 2.0 ಸ್ಪೆಸಿಪಿಕೇಶನ್ಸ್ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಇಟ್ಟಿರುವ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಉಪಕರಣಗಳು 5 [[V]]ನ್ನು ಸಿಂಗಲ್ ವೈರ್‌ನ ಮುಖಾಂತರ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತದೆ. 5.25 V ಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಮತ್ತು 4.75 V (5 V±5%)ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಋಣಾತ್ಮಕ ಬಸ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಲೈನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪೆಸಿಪಿಕೇಷನ್ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0ಗೆ ಲೌ-ಪವರ್ಡ್ ಹಬ್ ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಆದ 4.4 V to 5.25 Vನ ಮುಖಾಂತರ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಸರಬರಾಜಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |title=“7.3.2 Bus Timing/Electrical Characteristics” |work=Universal Serial Bus Specification |url=http://www.usb.org/developers/docs/ |publisher=USB.org}}</ref> ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0ಯಲ್ಲಿರುವ 100ma ಎಂದು ಒಂದು ಯುನಿಟ್ ಲೋಡ್‌ನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0ನಲ್ಲಿ 150ma ವರೆವಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.೦ ನಲ್ಲಿರುವ ಪೋರ್ಟ್ 5 ಯುನಿಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ (500 mA) ಗರಿಷ್ಠಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0ನಲ್ಲಿ ಇದರ ಪ್ರಮಾಣ 6 (900 mA) ತನಕ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ರೀತಿಯ ಉಪಕರಣಗಳಿವೆ: ಲೋ-ಪವರ್ ಮತ್ತು ಹೈ-ಪವರ್. ಲೋ-ಪವರ್ ಉಪಕರಣಗಳು 1ಯುನಿಟ್ ಲೋಡ್‌ನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಮಾಣದ 4.4 Vನ್ನು ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 4 Vನ್ನು ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0ನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗುಣಮಟ್ಟದ ಒತ್ತಾಸೆಯ ಮೇಲೆ ಹೈ-ಪವರ್ ಉಪಕರಣಗಳು ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ಯುನಿಟ್ ಲೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೈ-ಪವರ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಒದಗಿಸುವುದು ಲಭ್ಯವಾಗ ಬೇಕಾದರೆ ಉಪಕರಣಗಳ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇರಬೇಕು, ಎಲ್ಲಾ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಲೋ-ಪವರ್ ಉಪಕರಣಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.<ref name="usb.org"/> ಎ ಬಸ್-ಪವರ್ಡ್ ಹಬ್ ಇನಿಷ್‌ಲೈಸ್ಡ್‌ 1 ಯುನಿಟ್ ಲೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಬ್‌ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ದೊರೆಕಿಸಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಗರಿಷ್ಠಪ್ರಮಾಣದ ಯುನಿಟ್ ಲೋಡ್‌ಗಳು ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಹಬ್‌ಗೆ ಜೊಡಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಯಾವುದೇ ಡಿವೈಸ್‌ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಬ್‌ನ ಇತರ ಪೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಡಿವೈಸ್‌ಗಳ ಒಂದು ಯುನಿಟ್‌ನಷ್ಟು ಲೋಡ್‌ ಅನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತದೆ (ಅಂದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಯುನಿಟ್‌ಗಳ ಲೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹಬ್‌ಗೆ ಪೂರೈಸಿದ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ನಾಲ್ಕು-ಪೋರ್ಟ್‌ ಹಬ್‌ಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಡಿವೈಸ್‌ ಕೇವಲ ಒಂದು ಯುನಿಟ್‌ನಸ್ಟು ಲೋಡನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ).<ref name="usb.org"/> ಯಾವುದೇ ಉಪಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗಲು ಸೆಲ್ಫ್-ಪವರ್ಡ್ ಹಬ್ ಗರಿಷ್ಠ ಒತ್ತಾಸೆಯಾದ ಯುನಿಟ್ ಲೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಬ್ಯಾಟರಿ-ಪವರ್ಡ್ ಹಬ್ ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ಯುನಿಟ್ ಲೋಡ್‌‍ಗಳನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಹಬ್‌ನ ಭಾಗಗಳು ಪವರ್ಡ್ ಡೌನ್‌ ಆದಾಗ ''V_BUS'' ಗಳು 1ಯುನಿಟ್ ಲೋಡ್‌ನ್ನು ಸರಬರಾಜಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಂವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="usb.org"/> ''ಬ್ಯಾಟರಿ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಸ್ಪೆಸಿಪಿಕೇಷನ್‌'' ನಲ್ಲಿ<ref name="battchargespec">{{cite web|url=http://www.usb.org/developers/devclass_docs/batt_charging_1_1.zip|title=Battery Charging Specification|date=15 April 2009|accessdate=23 September 2009|publisher=USB Implementers Forum, Inc|archive-date=29 ಮಾರ್ಚ್ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140329080504/http://www.usb.org/developers/devclass_docs/batt_charging_1_1.zip|url-status=dead}}</ref>, ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸ್ಪೆಸಿಪಿಕೇಷನ್‌ಗೆ ಹೊಸ ಪವರಿಂಗ್ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲೋ-ಸ್ಪಿಡ್ ಅಥವಾ ಫುಲ್-ಸ್ಪಿಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂವಹಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೋಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ಹಬ್‌ನು ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡುವಾಗ ಡೌನ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಪೋರ್ಟ್ ಗರಿಷ್ಠವೆಂದರೆ 1.5 Aನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೈ-ಸ್ಪಿಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂವಹಿಸುವಾಗ ಗರಿಷ್ಠವೆಂದರೆ 900maನ್ನು ಪ್ರವಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕನೆಕ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹಿಸುವಾಗ ಸಾಕಷ್ಟು ಜಾಗರೂಕತೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿ ಅದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು; ಗುಣಮಟ್ಟ-ಎ ಹೊಂದಿರುವ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.೦ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ದೋಷಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 1500ma ಎಂದು ದರನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಡೆಡಿಕೆಟೆಡ್ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಪೋರ್ಟ್ ಗರಿಷ್ಠವೆಂದರೆ 1.8 A ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು 5.25 Vನಲ್ಲಿ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಗಿಸಬಹುದಾದ ಉಪಕರಣ ಸಹ 1.8 Aನ್ನು ಡೆಡಿಕೆಟೆಡ್ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಪೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಡೆಡಿಕೆಟೆಡ್ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಪೋರ್ಟ್ ಶಾರ್ಟ್ಸ್ ದಿ D+ ಮತ್ತು D- ಪಿನ್‌ಗಳು 200Ω ನಿರೋಧ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರತಿರೋಧವು ಡಾಟಾ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್‌ ಅನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಆ ಉಪಕರಣವು ಚಾರ್ಜ್‌ ಆಗುವ ಮೂಲವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರಳ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಾದ ವಿದ್ಯುತ್ (ಫಾಸ್ಟರ್, 9[[W]] ಚಾರ್ಜಿಂಗ್) ಒಮ್ಮೆ ಹೋಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ಹಬ್‌ಗಳಿಗೆ ಒಡೆದರೆ ಎರಡೂ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೂ ಹೊಸ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಸ್ಪೆಸಿಪಿಕೇಷನ್‌ನ ಒತ್ತಾಸೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. === Mobile device charger standards === [[ಚಿತ್ರ:Micro USB phone charger.jpg|thumb|ದ ಮೈಕ್ರೋ-ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ ಈಸ್‌ ದ ನ್ಯೂ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌ ಚಾರ್ಜರ್‌ ಫಾರ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌ ಪೋನ್ಸ್‌.]] ಎಲ್ಲಾ ಹೊಸ ಮೊಬೈಲ್ ಪೋನ್‌ಗಳ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನೇ ಪವರ್ ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಜೂನ್ 14, 2007 ಚೀನಾ ಮನವಿಮಾಡಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.eetimes.com/rss/showArticle.jhtml?articleID=199800238&cid=RSSfeed_eetimes_newsRSS |title=China to enforce universal cell phone charger |publisher=EETimes.com |author=Cai Yan |date=2007-05-31 |accessdate=2007-08-25 |archive-date=2007-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929095523/http://www.eetimes.com/rss/showArticle.jhtml?articleID=199800238&cid=RSSfeed_eetimes_newsRSS |url-status=dead }}</ref><ref>ದ ಚೈನೀಸ್‌ ಎಫ್‌ಸಿಸಿ’ಸ್‌ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌: [http://www.dianyuan.com/bbs/u/63/2015571206841181.pdf YD/T 1591-2006, "ಟೆಕ್ನಿಕಲ್‌ ರಿಕ್ವೈರ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್‌ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ಟೆಸ್ಟ್‌ ಮೇಥಡ್‌ ಆಪ್ ಚಾರ್ಜರ್‌ ಆ‍ಯ್‍೦ಡ್‌ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌ ಟೆಲಿಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್‌ ಟರ್ಮನಲ್‌ ಎಕ್ವಿಪ್‌ಮೆಂಟ್‌."] {{zh icon}}</ref> 2007ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಓಪನ್ ಮೊಬೈಲ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರಂ]] ಗ್ರೂಪ್ - ಎಲ್ಲಾ ಮೊಬೈಲ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ನಡೆಸುವವರು ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ತಯಾರಕರಾದ [[ನೋಕಿಯಾ]], [[ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್]], [[ಮೊಟೋರೊಲಾ]], [[ಸೋನಿ ಎರಿಕ್‌ಸನ್]] ಮತ್ತು [[ಎಲ್‌ಜಿ]] ಕಂಪನಿಗಳು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುವ ವೇದಿಕೆ, [[ಮೊಬೈಲ್ ಉಪಕರಣಗಳಿ]]ಗೆ ಮುಂದೆ ಮೈಕ್ರೋ-ಯುಎಸ್‌ಬಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕನೆಕ್ಟರಾಗಿ ಬಳಸಲು ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯರು ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |url=http://www.news.com/2100-1041_3-6209247.html |title=Pros seem to outdo cons in new phone charger standard |publisher=news.com |date=September 20, 2007 |accessdate=2007-11-26 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.omtp.org/News/Display.aspx?Id=4ec69ecb-0978-4df6-b045-34557aabbcbd |title=Press Release: Broad Manufacturer Agreement Gives Universal Phone Cable Green Light |publisher=OTMP |date=September 17, 2007 |accessdate=2007-11-26 |archive-date=2009-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090629183154/http://www.omtp.org/News/Display.aspx?Id=4ec69ecb-0978-4df6-b045-34557aabbcbd |url-status=dead }}</ref> [[ಮೊಬೈಲ್ ಪೋನ್‌]]ಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡುತ್ತೆವೆ<ref name="gsm20090217">{{cite news |url=http://www.gsmworld.com/newsroom/press-releases/2009/2548.htm |title=GSM World agreement on Mobile phone Standard Charger}}</ref> ಎಂದು [[ಜಿಎಸ್‌ಎಮ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌]]ರವರು ಫೆಬ್ರವರಿ 17, 2009ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನೋಕಿಯಾ, ಮೊಟೋರೋಲಾ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ 17 ತಯಾರಕರ ಕಂಪನಿಗಳು ಮೈಕ್ರೋ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು ( ಬಹಳಷ್ಟು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮಿನಿ-ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ವರದಿಮಾಡಿದವು) ಹೊಸದಾಗಿ ಬರುವ ಚಾರ್ಜರ‍್ಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತವಿರುವ ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥವಾದವು<ref name="gsm20090217"/>. ಗುಣಮಟ್ಟದ ಚಾರ್ಜರ್‌ನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಪೋನ್‌ಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವುದರ ಅರ್ಥ ಅಥವಾ ಅದರ ಫಲವೇನೆಂದರೆ ತಯಾರಕರು ಪ್ರತಿ ಮೊಬೈಲ್ ಪೋನ್‌ನ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಹೊಸ ಚಾರ್ಜರ್‌ನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಜಿಎನ್‌ಎಮ್‌ಎ’ನ ಮೂಲ [[ಯುನಿವರ್ಸೆಲ್ ಚಾರ್ಜರ್ ಸಲ್ಯೂಷನ್]] (ಯುಸಿಎಸ್), ಇದು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ [[ಒಎಮ್‌ಟಿಪಿ]] ಯ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ<ref>{{cite web | url=http://www.omtp.org/Publications/Display.aspx?Id=4dda105f-8472-4c12-ba04-75dd3c1d4ca6 | title=Common Charging and Local Data Connectivity | publisher=[[Open Mobile Terminal Platform]] | date=11 February 2009 | accessdate=2009-02-11 | archive-date=2009-03-29 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090329233721/http://www.omtp.org/Publications/Display.aspx?Id=4dda105f-8472-4c12-ba04-75dd3c1d4ca6 | url-status=dead }}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 22 2009(ವಿಶ್ವ ಭೂ ದಿನ)ರಂದು ಸಿಟಿಐಎ ಇದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿತು<ref>[http://www.ctia.org/media/press/body.cfm/prid/1817 ಸಿಟಿಐಎ-ದ ವೈರ‍್ಲೆಸ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ ಅನೌನ್ಸಸ್‌ ಒನ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಲ್‌ ಚಾರ್ಜರ್‌ ಸೊಲ್ಯುಷನ್‌ ಟು ಸೆಲೆಬ್ರೆಟ್‌ ಅರ್ಥ್‌ ಡೇ]</ref> ಜೂನ್ 29, 2009ರಂದು [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಮಿಷನ್]] ಘೋಷಣೆಯೊಂದನ್ನು ಮಾಡಿತು ಅದೇನೆಂದರೆ, 2010ರಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಹತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಜೊತೆಗೆ [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯುನಿಯನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಮೊಬೈಲ್ ಪೋನ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅದನ್ನು ರೀಚಾರ್ಜ್‌ ಮಾಡಲು ಮೈಕ್ರೋ-ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://ec.europa.eu/enterprise/rtte/chargers.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2009-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091023232430/http://ec.europa.eu/enterprise/rtte/chargers.htm |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.wired.com/gadgetlab/2009/06/europe-gets-universal-cellphone-charger-in-2010/</ref>. 2009ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು [[ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟೆಲಿಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ ಯುನಿಯನ್]] (ಐಟಿಯು) ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿತು, ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚಾರ್ಜರ್ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು ಅದೇನೆಂದರೆ " ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ದಕ್ಷತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಒಂದು ಚಾರ್ಜರ್‌ನ್ನು ಹೊಸ ಮೊಬೈಲ್ ಜೊತೆಗೆ ಕೊಡುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ" ಮತ್ತು ಇದರ ಜೊತೆಗೆ "ಮೈಕ್ರೋ-ಯುಎಸ್‌ಬಿ (ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನವನ್ನು ಮೂಲಾವಾಗಿರಿಸಿ ಕೊಂಡು, ಯುಸಿಎಸ್ ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳು 4-ಸ್ಟಾರ‍್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು ಅಥವಾ ದಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್‌ರೇಟೆಡ್ ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ರ‍ೇಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಶಕ್ತಿ-ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರ ಬೇಕು."<ref>http://www.itu.int/newsroom/press_releases/2009/49.html</ref> === Non-standard devices === [[ಚಿತ್ರ:USBVacuumCleaner.jpg|thumb|200px|ಯುಎಸ್‌ಬಿ ವ್ಯಾಕುಮ್‌ ಕ್ಲೀನರ್‌ ನಾವೆಲ್ಟಿ ಡಿವೈಸ್‌]] ಸಿಂಗಲ್ ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳ ಬಹಳಷ್ಟು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಸ್ಪೆಸಿಪಿಕೇಷನ್ ಅನುಮತಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಶಕ್ತಿಗಿಂತ ಅಧಿಕಶಕ್ತಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಡಿಸ್ಕ್ ಡ್ರೈವ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಮೋಟಾರ್ಸ್ ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಂಪ್‍ಗಳ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದದ್ದು. ಇಂತಹ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲು ಅರ್ಹವಾಗಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅಂಗೀಕಾರದ ಮೇಲೆ ಬಳಸ ಬಹುದು, ಅಥವಾ ಉಭಯ-ಪ್ರವೇಶ್ಯ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕೇಬಲ್‌ ಎಂದರೆ, ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಅಥವಾ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ರವಾನಿಸುವ, ಇನ್ನೊಂದು ಕೇವಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜಿಗೆಂದು ಇರುವ ಕೇಬಲ್, ಇದು ಉಪಕರಣವನ್ನು ಗುಣಮಟ್ಟವಿಲ್ಲದ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಉಪಕರಣವನ್ನಾಗಿಸುವುದು. ಕೆಲವು ಬಾಹ್ಯ ಹಬ್‌ಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ, ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್-ಕಾಮ್‌ಪ್ಲೈಂಟ್ ಉಪಕರಣಗಳು ಇದರ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಗುಣಮಟ್ಟವಲ್ಲದ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಉಪಕರಣಗಳು 5 V ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಖಚಿತವಾದ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸದೆ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ,(ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನದ ಹೋಸ್ಟ್‌ನ ಮೂಲಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. [[ಯುಎಸ್‌ಬಿಯ ಅಲಂಕಾರ]]ಗಳು ಎಂದು ಇದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ-ಪವರ್ಡ್‌ಗಳಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ರೀಡಿಂಗ್ ಲೈಟ್; ಪಂಕಗಳು, ಮಗ್ ಕೂಲರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಟರ್‌ಗಳು (ಕೆಲವು ಸೇರಿ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಹಬ್‌ಗಳು<ref>{{Cite web |url=http://www.dealextreme.com/details.dx/sku.3195 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2009-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091228002659/http://www.dealextreme.com/details.dx/sku.3195 |url-status=dead }}</ref>), ಬ್ಯಾಟರಿ ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳು (ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್ ಪೋನ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ), ಸಣ್ಣ ಆಕಾರದ [[ವ್ಯಾಕ್ಯುಮ್ ಕ್ಲೀನರ್‌]]ಗಳು, ಸಣ್ಣ ಆಕಾರದ [[ಲಾವಾ ಲ್ಯಾಂಪ್‌]]ಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕೆಟ್‌ನಂತಹ ಆಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇಂತಹವುಗಳು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಾಮ್‌ಪ್ಲ್ಯೆನ್ಟ್ ಯುಎಸ್‌‍ಬಿ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲ. ಇದು ಕೆಲವು ಗಣಕಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಮೂದಲನೇಯದಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಚಾರ್ಜ್‌‍ ಮಾಡುವಾಗ, ಯುಎಸ್‌ಬಿಯು ಕೆಳಮಟ್ಟದ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಉಪಕರಣಕ್ಕೆ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿರಬೇಕು(ಅತಿಹೆಚ್ಚು 100 mA ) ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅದಕ್ಕೇ ಬೇಕಾಗಿದೆ, ಸ್ವಿಚಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಮೂದಲು, ಹೋಸ್ಟ್‌ನ ಅಪ್ಪಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ಹೈ-ಪವರ್ ಪದ್ಧತಿಗೆ. ಉಪಕರಣವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿ ಈ ಉಪಕರಣವು ಬಳಸುವ ಒಟ್ತಾರೆ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು, ಯುಎಸ್‌ಬಿಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಒಳಸೇರ್ಪಡುವ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಅನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. (ಅಂದರೆ, ಅದನ್ನು ಕೆಪಾಸಿಟರ್‌ ಡಿಕಪ್ಲ ಆಗದಂತೆ ಶೋದಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಸಂಪರ್ಕಸಾಧಿಸಿರುವ ಉಪಕರಣ ಹೋಸ್ಟ್‌ನ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಪವರ್ ಜೊತೆಗೆ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಯುಎಸ್‌ಬಿಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಹೋಸ್ಟ್ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ನಿಂತುಹೋದಾಗ ಅಟ್ರಾ ಲೋ-ಪವರ್ ಕೂಡ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ನಿಂತುಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿಯ ಅಗತ್ಯ ವಿದೆ. ಸ್ಬಹಳಷ್ಟು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಹೋಸ್ಟ್ (ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಉಪಕರಣಗಳು ನಿಂತುಹೋದಾಗಲು ಸಹ ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ನಿಂತುಹೋಗಿರುವುದು ಪುನಃ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುವ ತನಕ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇರುವ ಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಜಟಿಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಉಪಕರಣಗಳು ಈ ಸಂಧಾನವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಒತ್ತಾಸೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ, ಬ್ಯಾಟರಿ ಪ್ಯಾಕ್‌ಗಳು ಇವುಗಳು ಪವರ್ ಯುಎಸ್‌ಬಿ-ಪವರ್ಡ್ ಉಪಕರಣಗಳು; ಕೆಲವು ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಇನ್ನೊಂದು ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಿಸಿಗೆ ಹೋಸ್ಟ್‌ನ ಮುಖಾಂತರ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವಾಗ. ಜೋಡಿಸಿರುವ ಉಪಕರ‍ಣಾಗಳನ್ನು ಚಾಲನೆ ಮಾಡಲು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪವರ್ ಅಡಪಟರ್‌ಗಳು ಯುಟಿಲಿಟಿ ಪವರನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಪವರ್‌ನ ಮೂಲವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ (ಉದಾ, ಕಾರ್‌ನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ) ಕೆಲವು ಉಪಕರಣಗಳು 1 Aವರೆಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸಮಾಲೋಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಶಕ್ತಿನೀಡಲಾದ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಉಪಕರಣಗಳು 100 ma, 500 ma ಅಥವಾ 1 A ಸೆಳೆಯಲು ಅವಕಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. === ಪವರ್ಡ್ ಯುಎಸ್‌ಬಿ === {{Main|Powered USB}} ಪವರ್ಡ್ ಯುಎಸ್‌ಬಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪವರ್‌ ಲೈನ್‌ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನಾಲ್ಕು ಪಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಿ 5 V, 12 V ಅಥವಾ 24 V(ಕೀಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ)ಗಳ ಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ 6 A ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರಲಯದ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತದೆ. 5 Vನ ಪವರ್ ಲೈನ್‌ನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್‌ಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವಂತೆ ಬಲಪಡಿಸಲು ಯುಎಸ್‌ಬಿಯಲ್ಲಿನ ವೈರ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾನ್‌ಟ್ಯಾಕ್ಟನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಯುಎಸ್‌ಬಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ರಿಟೇಲ್]] ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ (ಅಂದರೆ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವಂತಹ ಸಿಸ್ಟಮ್‌(ಗಣಕಯಂತ್ರ)ಗಳಲ್ಲಿ) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಯುಎಸ್‌ಬಿಗಳು [[ಬಾರ್‌ಕೋಡ್]] ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ಗಳು, ಪಿನ್ ಪಾಡ್‌ಗಳು, ಸಿಗ್ನೇಚರ್ ಕ್ಯಾಪ್‌ಚರ್ ಉಪಕರಣಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ (ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನದ ಈ ರೀತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ [[ಐಬಿಎಮ್]], [[ಎನ್‌ಸಿಆರ್]] ಮತ್ತು [[ಎಫ್‌ಸಿಐ/ಬರ್ಗ್]] ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಕೆಳಗಿನ ಕನೆಕ್ಟರ್ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪ್ಲಗ್‌ನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ಕನೆಕ್ಟರ್ ಪವರ್ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 48VDC ಇಂದ ಒನ್ ಆ‍ಯ್‌ಮ್ಪ್‌ವರೆಗೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ [[ಪವರ್ ಒವರ್ Ethernet]] ಯುಎಸ್‌ಬಿಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಜಾವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ 10Gbps Ethernetಗಳ ಬ್ಯಾಂಡ್‌‌ವಿಡ್ತ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯುಎಸ್‌ಬಿ3ಗಳ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ3 ಮತ್ತು 6Aಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ರೀತಿಯ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಬೇಕಾದ ವೋಲ್ಟೇಜನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಬಲಶಾಲಿಯಾದ Ethernet ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದ ಕೇಬಲ್, ಡಿಸಿ ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ನಷ್ಟದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಾದರೂ ಅವು ಕೇವಲ್ ಕೆಲವೇ ಮೀಟರ್‌ಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ [[ಪವರ್ಡ್ ಯುಎಸ್‌ಬಿ]]ಗಳು ಪರಿಣಾಮಾಕಾರಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬಹುದು. === ಸ್ಲೀಪ್-ಅಂಡ್-ಚಾರ್ಜ್ === ಸ್ಲೀಪ್-ಅಂಡ್-ಚಾರ್ಜ್ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಚಾರ್ಜ್‌ಮಾಡಲು ಬಳಸಬಹುದು, ಗಣಕಯಂತ್ರ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಾಗಲು ಕೂಡ ಚಾರ್ಜ್‌ ಮಾಡಬಹುದು.<ref>{{Cite web |url=http://www.usb-core.co.uk/03-04-2008-toshiba-announces-sleep-and-charge-usb-ports.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2008-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080614031146/http://www.usb-core.co.uk/03-04-2008-toshiba-announces-sleep-and-charge-usb-ports.html |url-status=dead }}</ref> == ಆವೃತ್ತಿ ಇತಿಹಾಸ == === Prereleases ಪೂರ್ವಪ್ರಕಟಣೆಗಳು === * '''ಯುಎಸ್‌ಬಿ 0.7''' : 1994ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. * '''ಯುಎಸ್‌ಬಿ 0.8''' : 1994ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. * '''ಯುಎಸ್‌ಬಿ 0.9''' : 1995ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. * '''ಯುಎಸ್‌ಬಿ 0.99''' : 1995ರ ಅಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. * '''ಯುಎಸ್‌ಬಿ 1.0 ರೀಲಿಸ್ ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟ್''' : 1995ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. === ಯುಎಸ್‌ಬಿ 1.0 === * '''ಯುಎಸ್‌ಬಿ 1.0''' : 1996ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<br />ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಬೆಲೆಗಳು '''1.5 Mbit/s''' ('''''ಲೋ-ಸ್ಪಿಡ್'' ''' ) ಮತ್ತು '''12 Mbit/s''' ('''''ಫುಲ್-ಸ್ಪಿಡ್'' ''' ). ಮಾನಿಟರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಎಕ್ಸ್‌ಟೆಶನ್ ಕೇಬಲ್‌ಗಳು ಹಾದು ಹೋಗಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ (ಸಮಯ ಮತ್ತು ಪವರ್ ನಿಯತ್ರಂಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ). ಕೆಲವು ಇಂತಹ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. * '''ಯುಎಸ್‌ಬಿ 1.1''' : 1998ರ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<br />1.0ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಹಬ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿರ ಬಹುದು. ಮುಂಚಿನ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. === ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0 === [[ಚಿತ್ರ:Certified Hi-Speed USB.svg|thumb|ದ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್‌ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಲೊಗೊ]] * '''ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0''' : 2000ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<br />ಗರಿಷ್ಠವಾದ ಹೈಯರ್ ಸ್ಪಿಡಾದ '''480 Mbit/s''' (ಪ್ರಸ್ತುತ '''''ಹೈ-ಸ್ಪಿಡ್'' ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಲಿದೆ) ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸೂಚನೆಯಗಳ (ಇಸಿಎನ್) ಮುಖಾಂತರ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸ್ಪೆಸಿಪಿಕೇಷನ್‌ನ ಮುಂದಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಇಸಿಎನ್‌ಗಳ ಪ್ರಮುಖ್ಯತೆ ಏನೆಂದರೆ, ಇವುಗಳು [http://www.USB.org USB.org] ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0 ಸ್ಪೆಸಿಪಿಕೇಷನ್ ಪ್ಯಾಕೇಜನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ** '''ಮಿನಿ-ಬಿ ಕನೆಕ್ಟರ್ ಇಸಿಎನ್''' : 2000ರ ಅಕ್ಟೋಬರ‍್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<br />ಮಿನಿ-ಬಿ ಪ್ಲಗ್ ಮತ್ತು ರಿಸೆಪ್ಟಿಕಲ್ ಕುರಿತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆ. ಇದು ಮಿನಿ-ಬಿ ಪ್ಲಗ್ ಮತ್ತು ರಿಸೆಪ್ಟಿಕಲ್ ನಡುವೆ ಗೊಂದಲವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ** '''ಎರ್ರಾಟ ಹ್ಯಾಸ್ ಆಫ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2000''' : 2000ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ** '''Pull-up/Pull-down Resistors ECN''' : 2002ರ ಮೇನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ** '''Errata as ಆಫ್ ಮೇ 2002''' : 2002ರ ಮೇನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ** '''ಇಂಟರ್‌ಫೆಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ಸ್ ECN''' : 2003ರ ಮೇನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<br />ಹೊಸದಾದ ಗುಣಮಟ್ಟದಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಡಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟರ್‌ನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಉಪಕರಣದ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಹಲವಾರು (ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳು ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬುಹುದಾಗಿದೆ. ** '''ರೌಂಡೆಡ್ Chamfer ಇಸಿಎನ್''' : 2003ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. <br />ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾದ, Mini-B ಪ್ಲಗ್‌ಗಳು ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆಯ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ** '''ಯುನಿಕೋಡ್ ಇಸಿಎನ್''' : 2005ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<br />ಈ ECN ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್‌ಗಳು [[UTF-16LE]] ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಎನ್‌ಕೋಡ್‌ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶದಪಡಿಸುತ್ತದೆ. USB 2.0ವು [[ಯುನಿಕೋಡ್‌]] ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಎನ್‌ಕೊಡಿಂಗ್‌ ಅನ್ನು ವಿಶದಪಡಿಸಲಾರದು. ** '''ಇಂಟರ್-ಚಿಪ್ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್''' : 2006ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ** '''On-The-Go Supplement 1.3''' : 2006ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<br />ಎರಡು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಉಪಕರಣಗಳು ಇನ್ನೊಂದು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಹೋಸ್ಟ್‌ನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಸಂವಹಿಸಲು [[USB On-The-Go]] ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿತು. ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ ಯುಎಸ್‌ಬಿಯ ಒಂದು ಉಪಕರಣಗಳು ಬೇರೆ ಉಪಕರಣಗಳ ಹೋಸ್ಟ್‌ನಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ** '''ಬ್ಯಾಟರಿ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಸ್ಪೆಸಿಪಿಕೇಷನ್ 1.0''' : 2007ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. <br />ಸಮರ್ಪಿತ ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು (ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪವರ್‌ ಅನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತವೆ), ಹೋಸ್ಟ್ ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳು (ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಹೋಸ್ಟ್‌ಗಳು ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳಾಗಿಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ಯಾವತ್ತೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಬ್ಯಾಟರಿ ಇರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸುಮಾರು 100 mA ಅಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಅನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇರುತ್ತದೆ. ಡೆಡಿಕೆಟೇಡ್ ಚಾರ್ಜರ್‌ನ ಜೊತೆಗೆ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಗರಿಷ್ಠವೆಂದರೆ 1.8A ಪವರನ್ನು ಉಪಕರಣ ಸೆಳೆಯಬಹುದು. (ಗಮನಿಸಿ ಈ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0 ಸ್ಪೆಸಿಪಿಕೇಷನ್ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಜೊತೆಗೆ ಹಂಚಿಲ್ಲ.) ** '''ಮೈಕ್ರೋ-ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕೇಬಲ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್ ಸ್ಪೆಸಿಪಿಕೇಷನ್ 1.01''' : 2007ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ** '''ಲಿಂಕ್ ಪವರ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ Addendum ಇಸಿಎನ್''' : 2007ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. <br />ಕ್ರಿಯಾಶೀಲಾವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ನಿಂತುಹೋದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ಹೊಸ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಉಪಕರಣದ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಪವರ್‌ನ ಉಪಯೋಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಯಾಶೀಲಾವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಸ್ಲೀಪ್ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಸ್ವಿಚಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲಾವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ನಿಂತುಹೋಗಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಸ್ವಿಚಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು, ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದಿರುವಾಗ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಸ್ಲೀಪ್ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. === ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0 === [[ಚಿತ್ರ:Certified Superspeeed USB logo.svg|thumb|ದ ಸೂಪರ್‌-ಸ್ಪೀಡ್‌ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಲೊಗೊ]] [[ಚಿತ್ರ:USB 3.0 Icon.svg|thumb|ದ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0 ಐಕಾನ್‌]] ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌18, 2007 ರಂದು, [[ಪ್ಯಾಟ್‌ ಗೆಲ್‌ಸಿಂಗರ್‌]] ಇಂಟೆಲ್‌ ಡೆವಲಫರ್‌ ಫೋರಂನಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.೦ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0 ಫ್ರಾಮ್‌ಟಾರ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ ನವೆಂಬರ್‌ 17, 2008ರಂದು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು,ಆ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣ ತಪಶೀಲ ಪಟ್ಟಿಯ 3.೦ ಆವೃತ್ತಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣ ತಪಶೀಲು ಪಟ್ಟಿಗಳ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯಾದ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟರ್ಸ್‌ ಫೋರಂ(ಯುಎಸ್‌ಬಿ-ಐಎಫ್‌)ಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="ReferenceA"/> ಅದರ ಸ್ಥಳಾಂತರವು ಭವಿಷ್ಯದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಪೆಕ್‌ ಅನ್ನು ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್‌ ಡೆವಲಪರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತ್ತು. ಪ್ರಥಮ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0 ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳು [[ಆಸಸ್‌]] ಪಿ6X58 ಮದರ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಮುಖ್ಯಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದವು;ಆದರೂ ಈ ಬೋರ್ಡ್‌ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಮುಂಚೆಯೇ ರದ್ದುಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.theinquirer.net/inquirer/news/1495417/asus-cancels-usb-motherboard |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2011-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111013174021/http://www.theinquirer.net/inquirer/news/1495417/asus-cancels-usb-motherboard |url-status=dead }}</ref> ==== ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ==== * '''''ಸೂಪರ್‌ಸೀಡ್‌'' ''' ಬಸ್‌ ಹೊಸ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಅದು 4.8 Gbit/s ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. 4 Gbit/sನ ಕಚ್ಚಾ ಹೊರಹೋಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿವರಣಾ ತಪಶೀಲು ಪಟ್ಟಿಯು ಅದು ಸಾಧಿಸಲು ಕಾರಣಾರ್ಹವಾದ 3.2 Gbit/s(0.4 GByte/s or 400 MByte/s) ಅಥವಾ ಪ್ರೊಟೊಕಾಲ್‌ ಅನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.<ref>''ಯುನಿವರ್ಸಲ್‌ ಸೀರಿಯಲ್‌ ಬಸ್‌ 3.0 ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣಾ ತಪಶೀಲು ಪಟ್ಟಿ'', 4.4.11 "ಸಾಮರ್ಥ್ಯ"</ref> * ಸೂಪರ್‌ ಸ್ಪೀಡ್‌ ಮೊಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, [[ಫುಲ್‌-ಡ್ಯುಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌]] ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್‌ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಪೀಡ್‌-ಅಲ್ಲದ ಭೇದಾತ್ಮಕ ಜೋಡಿಯಿಂದ ಭೇದಾತ್ಮಕ ಜೋಡಿಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0ಯ ಈ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ ಕೇಬಲ್‍‌ಗಳು ನೆಲ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್‌ಗಾಗಿ 2 ವೈರ್‌ಗಳು,ಸೂಪರ್‌ಸೀಡ್‌-ಅಲ್ಲದ ದತ್ತಾಂಶಗಳಿಗಾಗಿ 2 ವೈರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಪರ್‌ಸೀಡ್‌ ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು ಶೀಲ್ಡ್‌ಗಾಗಿ 4 ವೈರ್‌‍ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.(ಮುಂಚಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣಾ ತಪಶೀಲು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ) * ಸೂಪರ್‌ಸೀಡ್‌ ಮೊಡ್‌ಗಾಗಿ ಅಡಿಷನಲ್‌ ಪಿನ್ಸ್‌ ಸರಿಹೊಂದುವಂತೆ,ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.೦ ಪ್ಲಗ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಭೌತಿಕ ಸ್ವರೂಪದ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್ಸ್‌ ಅವುಗಳಿಂದ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡು ಮುಂಚಿನ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌-ಎ ಕೇಬಲ್‌ಗಳು ಸೂಪರ್‌ಸೀಡ್‌ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಆಚೆಗೆ ಮತ್ತು ಲಘುವಾದ ಉತ್ತಮವಾದ ಲೆಗಸಿ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದೇ ವಿಧವಾದ,ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌-ಎ ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್‌ ಈ ಹೊಸ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ. ಲೆಗಸಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌-ಎ ಕೇಬಲ್‌ ಉದ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ಸಹವರ್ತನಾವನ್ನು ಖಚಿತ ಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಸೂಪರ್‌ಸೀಡ್‌ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಜೊತೆಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌-ಬಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ನಾಜೂಕಾಗಿ ಮಾಡಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಸೂಪರ್‌ಸೀಡ್‌ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ವರೂಪದ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತಹ, ಸೂಪರ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌-ಬಿ ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಸಾದ್ಯವಾದ ಲೆಗಸ್ಸಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌-ಬಿ ಪ್ಲಗ್‌ಗಳು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ, ಆದರೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಮವಾಗಲ್ಲ. * ಸೂಪರ್‌ಸೀಡ್‌, ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಪೈಪ್‌ಅನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪು-ನಿರ್ದೇಶಿಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರೊಟೊಕಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಸಾಧನದ ಮಧ್ಯೆ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಭಿನ್ನತೆಯಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0 ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಪಾಕೆಟ್‌ ಟ್ರಾಪಿಕ್‌ಅನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. * ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.೦ ಆವೃತ್ತಿಯು ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರದ ವರ್ಗಾವಣೆ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸ್ಟ್ರೀಮ್ಸ್‌ ಜೊತೆಗೆ ಸೂಪರ್‌ಸೀಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ದೊಡ್ಡಗುಂಪು ಮತ್ತು ಸಾಧನವನ್ನು ಸೃಷ್ಠಿಸಲು ಮತ್ತು ಒಂದು ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರದ ಪೈಪ್‌‍ನ ಮೂಲಕ ದತ್ತಾಂಶದ ಬಹುವಿಧ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. * ಹೊಸ ವಿದ್ಯುತ್‌ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಸಪೊರ್ಟ್‌ ಆಪ್‌ ಐಡ್ಲ್‌, ಸ್ಲೀಪ್‌ ಮತ್ತು ಸಸ್ಪೆಂಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌, ಅಂತೆಯೇ ಲಿಂಕ್‌-, ಡಿವೈಸ್‌ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ-ಹಂತದ ವಿದ್ಯುತ್‌ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. * ಬಸ್‌ ಪವರ್‌ ಸ್ಪೆಕ್‌ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದರ ಯೂನಿಟ್‌ ಲೋಡ್‌ 150 mA (ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.೦ ಯ ಕನಿಷ್ಟ ಬಳಕೆ +50% )ಆಗಿದೆ. ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲದ ಸಾಧನವು ಕೇವಲ ಯೂನಿಟ್‌ 1 ಲೋಡ್‌ಅನ್ನು ಸೆಳೆಯಬಲ್ಲದು, ಆದರೆ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಧನವು ಯೂನಿಟ್‌ ಲೋಡ್‌‍ಗಳವರೆಗೆ ಸೆಳೆಯಬಲ್ಲದು(ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗರಿಷ್ಟ 500 mAನಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0ಯ 900mA,80% ಏರಿಕೆ ) ಕನಿಷ್ಟ ಸಾಧನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ವೊಲ್ಟೆಜ್‌ 4.4 V ಯಿಂದ 4 V ಗೆ ಇಳಿದಿದೆ. * ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.೦ ಕೇಬಲ್‌ ಸಂಯೋಜನಾ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅದರ ಹೊರತಾಗಿ ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೇ ಅವಧಿಯ ಉದ್ದವಾಗಿರುವಂತಹ ಅದು ಸಂಧಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪೆಸಿಪಿಕೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ,electronicdesign.com ಕೇಬಲ್‌ಗಳು ಸೂಪರ್‌ಸೀಡ್‌ನಲ್ಲಿ 3 mಗೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="USB 3.0 Quickie Intro"/> * ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು [[ಪಿಸಿಐ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ‌2.0]](1x)(5-Gbit/s)ನ ಏಕ ವಾಹಿನಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು [[8B/10B]] ಎನ್‌ಕೋಡಿಂಗ್‌ ಬಳಕೆಯು, [[ಲಿನಿಯರ್‌ ಪೀಡ್‌ಬ್ಯಾಕ್‌ ಶಿಪ್ಟ್‌ ರಿಜಿಸ್ಟಾರ್]]‌(LFSR) ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು [[ಸ್ಪ್ರೀಡ್‌ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್‌]]ಗಾಗಿ ನಿದಾನಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದು ರಿಸಿವರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಲೊ ಪ್ರಿಕ್ವೇನ್ಸಿ ಪಿರಿಯಾಡಿಕ್‌ ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್‌ (LFPS),ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸಮೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ವೇಗ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ನಿಷೇದಿಸುವುದನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ==== ಲಭ್ಯತೆ ==== [[ಗ್ರಾಹಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು]] 2010ರಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="TG Daily - USB 3.0 spec finalized">{{Cite web |url=http://www.tgdaily.com/content/view/40225/135/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2009-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090828110938/http://www.tgdaily.com/content/view/40225/135 |url-status=dead }}</ref> ವ್ಯಾಪಾರ ನಿಯಂತ್ರಕರು 2010ರ ಮೊದಲ ಮೂರುತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ನಿಧಾನವಾಗದಂತೆ ಪರಿಮಾಣ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Farady and Fresco Logic to introduce USB 3.0 controllers">http://www.digitimes.com/news/a20090415PB204.html</ref> [[ಎನ್‌ಇಸಿ]]ಯು 2009ಜೂನ್‌ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0 ಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ, ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ US$15.00 ಬೆಲೆ ಆಗಿದೆ. ಎನ್‌ಇಸಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ನ ಮಾಸಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ µPD720200 ಹೋಸ್ಟ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲರ್‌, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ‌2009ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1,000,000 ಯೂನಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="NEC - USB product">{{Cite web |url=http://www.am.necel.com/news/newsdetail.html?page=worlds_first_usb_30_host_controller |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2010-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100213141213/http://www.am.necel.com/news/newsdetail.html?page=worlds_first_usb_30_host_controller |url-status=dead }}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 24, 2009ರಂದು [[ಫ್ರೀಕಾಮ್‌]] ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0ಯ ಬಾಹ್ಯ ಹಾರ್ಡ್‌ ಡ್ರೈವ್‌ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ.<ref name="World's first USB 3.0 ready external hard drive">{{Cite web |url=http://www.freecom.com/news.asp?id=9205&catName=press |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-date=2010-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100617080920/http://www.freecom.com/news.asp?id=9205&catName=press |url-status=dead }}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 27,2009ರಂದು [[ಗಿಗಾಬೈಟ್‌]] 7 ಹೊಸ [[ಪಿ55 ಚಿಫ್‌ಸೆಟ್ಸ್‌]] ಮದರ್‌ಬೋರ್ಡ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು,ಅದು ಆನ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0, ಎಸ್‌ಎಟಿಎ 6Gb/s‌ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಮೂರರಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>http://www.gigabyte.com.tw/News/Motherboard/News_List.aspx?NewsID=1486{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 29, 2009ರಂದು [[ಅಸಸ್‌]] ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0 ಮದರ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ "ಪಿ7ಪಿ55ಡಿ-ಇ ಪ್ರೀಮಿಯಂ" ಅನ್ನು ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ,ಹಾಗೆಯೇ ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಮದರ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0 ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಎಟಿಎ‌ ಸಪೋರ್ಟ್‌ಅನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಪಿಸಿಐ-ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ ಎಕ್ಸ್‌1 ಕಾರ್ಡ್‌ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Asus unveils USB 3.0 motherboard">{{Cite web |url=http://www.informationweek.com/news/hardware/processors/showArticle.jhtml?articleID=221300024 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2009-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091225095325/http://www.informationweek.com/news/hardware/processors/showArticle.jhtml?articleID=221300024 |url-status=dead }}</ref> ಡ್ರೈವರ್ಸ್‌ [[ವಿಂಡೋಸ್‌ 7]]ಗೆ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಬೆಂಬಲವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಬಿಡುಗಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳದಿರಬಹುದು.<ref name="USB 3 in Windows 7">http://apcmag.com/usb_in_windows_7_more_reliable_but_no_30_speed_boost.htm</ref> [[ಲಿನಾಕ್ಸ್‌ ಕರ್ನೆಲ್‌]] ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2009ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳಲಿರುವ ಆವೃತ್ತಿ 2.6.31ಯಿಂದ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದೆ.<ref name="Linux 2.6.31 kernel news">http://kernelnewbies.org/Linux_2_6_31</ref><ref name="German: First USB 3 drivers coming with Linux Kernel 2.6.31">http://www.heise.de/newsticker/Erste-USB-3-0-Treiber--/meldung/140103</ref><ref name="First Driver for USB 3.0">http://www.linux-magazine.com/online/news/first_driver_for_usb_3_0</ref> ಕೊನೆಪಕ್ಷ ಒಂದು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಕೊನೆಯ ಟೆಸ್ಟ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಯುಎಸ್‌ಬಿ3 ಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗಾರರು ಈಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.<ref name="USB 3.0 Test Suite">http://www.lecroy.com/tm/solutions/serialdata/usb3/</ref> [[ಇಂಟೆಲ್‌]] 2011ರವರೆಗೆ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3ಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ,<ref>{{Cite web |url=http://www.eetimes.com/news/latest/showArticle.jhtml?articleID=220700486 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2011-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111225073359/http://www.eetimes.com/news/latest/showArticle.jhtml?articleID=220700486 |url-status=dead }}</ref> ಅದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಎಎಮ್‌ಡಿ]] ರಸ್ತೆಭೂಪಟಗಳು ಸೂಚಿಸುವಂತಹ ಹೊಸ ಸೌತ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ಗಳು 2010ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3ಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸದೇ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="heise.de">http://www.heise.de/newsticker/meldung/Spekulationen-ueber-Verzoegerungen-bei-USB-3-0-835980.html</ref> ಈ ವಿಳಂಬಗಳು [[ಸಿಎಮ್‌ಒಎಸ್‌]] ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ<ref name="heise.de"/>,ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಲು [[ನೆಹ್ಲೆಮ್‌]] ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ <ref>{{Cite web |url=http://www.fiercecio.com/techwatch/story/insider-intel-hindering-usb-3-0-adoption/2009-10-23 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-20 |archive-date=2009-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091027024907/http://www.fiercecio.com/techwatch/story/insider-intel-hindering-usb-3-0-adoption/2009-10-23 |url-status=dead }}</ref> ಅಥವಾ ಇಂಟೆಲ್‌ನಿಂದ ಟ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ತನ್ನ ಮುಂಬರುವ [[ಲೈಟ್‌ ಪೀಕ್‌]] ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯಬಹುದು.<ref>http://www.techspot.com/news/36673-intel-delays-usb-30-support-until-2011.html</ref> ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಶೋಧಕ [[ಇನ್‌-ಸ್ಟ್ಯಾಟ್‌]] ರ ವರೆಗೆ ಯುಎಸ್‌ಬಿಯ ಪ್ರಚಲಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಷೇರ್‌ ಅನ್ನು 2011ರವರೆಗೆ ಪ್ರವಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref>http://www.heise.de/newsticker/meldung/Spekulationen-ueber-Verzoegerungen-bei-USB-3-0-835980.html?view=zoom;zoom=1</ref> == ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0 ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್‌ == ಗರಿಷ್ಟ ದತ್ತಾಂಶ ದರವು ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಂಟ್ರೋಲರ್‌ಗೆ 480 Mbit/s (60 MB/s) ಮತ್ತು ಅಂಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧನಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಚಿಪ್‌ಸೆಟ್‌ ಉತ್ಪಾದಕರು [[ಸೌತ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌]]ನೊಳಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಹುವಿಧದ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0 ಕಂಟ್ರೋಲರ್ಸ್‌ಗಳಿಂದ ಈ ಅಡಚಣೆಯಿಂದ ಪಾರಾದರು. ಬಹುವಿಧದ ಹೈ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್‌ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸಾಧನಗಳಾದ ಡಿಸ್ಕ್‌ ಎನ್‌ಕ್ಲೋಸರ್ಸ್‌ ವಿವಿಧ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವಾಗ ದೊಡ್ಡ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಟೇಬಲ್‌ ಸೌತ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಐಸಿಎಸ್‌,ಅವು ಹೊಂದಿರುವ ಬಹುವಿಧದ ಇಹೆಚ್‌ಸಿಐ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! ವೆಂಡರ್‌ ! ಸೌತ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ! ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0 ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ ! ಇಹೆಚ್‌ಸಿಐ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ಸ್‌ ! ಗರಿಷ್ಟ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್‌ |- ! [[ಎ‌ಎಮ್‌‍ಡಿ]] | ಎಸ್‌ಬಿ7x0/[[ಎಸ್‌ಪಿ5100]] | 12 | 2 | 120&nbsp;MB/s |- ! [[ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಮ್‌]] | ಹೆಚ್‌ಟಿ1100 | 12 | 3 | 180&nbsp;MB/s |- ! [[ಇಂಟೆಲ್‌]] | ಐಸಿಹೆಚ್‌8 | 10 | 2 | 120&nbsp;MB/s |- ! ಇಂಟೆಲ್‌ | ಐಸಿಹೆಚ್‌9 | 12 | 2 | 120&nbsp;MB/s |- ! ಇಂಟೆಲ್‌ | ಐಸಿಹೆಚ್‌10 | 12 | 2 | 120&nbsp;MB/s |- ! ಇಂಟೆಲ್‌ | [[ಪಿಸಿಹೆಚ್‌]] | 8/12/14 | 2 | 120&nbsp;MB/s |} ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಿನ್ನವಾದ ಎ‌ಎಮ್‌ಡಿ, ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಮ್‌, ಇಂಟೆಲ್‌ ಸೌತ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0ಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಇಹೆಚ್‌ಸಿಐ ಕಂಟ್ರೋಲರ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ [[ಸಿಸ್‌]]ಸೌತ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0ಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಇಹೆಚ್‌ಸಿಐ ಕಂಟ್ರೋಲರ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ [[ಯುಎಲ್‌ಐ]],[[ವಿಟಿಎ]]ಸೌತ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌, ಸಿಂಗಲ್‌ ಚಿಪ್‌ ನಾರ್ಥ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌/ಸೌತ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0ಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಇಹೆಚ್‌ಸಿಐ ಕಂಟ್ರೋಲರ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪಿಸಿಐ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0 ಕೂಡ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವಂತೆ ಬಳಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಇಹೆಚ್‌ಸಿಐ ಕಂಟ್ರೋಲರ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಪಿಸಿಐನಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಬಹುವಿಧದ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಇಹೆಚ್‌ಸಿಐ ಕಂಟ್ತ್ರೋಲರ್‌ ಮಾಸ್‌ಚಿಪ್‌ ಎಮ್‌ಸಿಎಸ್‌9990ನ ಪೀಠಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆಗೊಂಡಿದೆ. ಎಮ್‌ಸಿಎಸ್‌9990ವು ಒಂದು ಇಹೆಚ್‌ಸಿಐ ಕಂಟ್ರೋಲರ್‌ ಪ್ರತಿ ಪೋರ್ಟ್‌ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಇದರ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ ಯಾವುದೇ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಇತಿಮಿತಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಗೊಳಿಸಬಹುದು. == ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು == [[ಪಿಕ್ಟ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌]] ಗುಣಮಟ್ಟವು ಅಂತರ್‌ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿರುವ ಗ್ರಾಹಕ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಯುಎಸ್‌ಬಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಅಂಡರ್‌ಲೈಯಿಂಗ್‌ ಸಂಪರ್ಕ ಪದರಕ್ಕೆ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟರ್ಸ್‌ ವೇದಿಕೆಯು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪ್ರೊಟೋಕಾಲ್‌ ಆಧಾರಿತವಾದ [[ವೈರ್‌ಲೆಸ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌]] ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ವೈರ್‌ಲೆಸ್‌ ಯುಎಸ್‌ಬಿ]]ಯು ಕೇಬಲ್‌-ಸ್ಥಳಾಂತರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ದರ 480 Mbit/s ವರೆಗೆ [[ಅಲ್ಟ್ರಾ-ವೈಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌]] [[ವೈರ್‌ಲೆಸ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]]ವನ್ನು ಬಳಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿರಿ == {{div col|cols=2}} * [[ಸೀರಿಯಲ್‌ ಕೇಬಲ್‌]] (ಬಿಡೈರೆಕ್ಷನಲ್‌ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್‌) * [[ಸೀರಿಯಲ್‌ ಎಟಿಎ]] * [[ಆರ್‌ಎಸ್‌-232]] * [[ಸೀರಿಯಲ್‌ ನಲ್‌ ಮೊಡೆಮ್‌ ಕೇಬಲ್‌]] * [[ಫೈರ್‌ವೈರ್‌]] * [[ಹೆಚ್‌ಪಿ-ಹೆಚ್‌ಐಎಲ್‌]] * [[ಹೆಚ್‌ಪಿ-ಐಎಲ್‌]] * [[ಸಿಂಕ್‌ ಕೇಬಲ್‌]] * [[ಹೆಚ್ಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಿನಿ-ಯುಎಸ್‌ಬಿ]] * [[ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಆನ್‌-ದ-ಗೋ]] (ಮಾಸ್ಟರ್‌ / ಸ್ಲೇವ್‌) * [[ಎಥರ್ನೆಟ್‌ ಓವರ್‌ ಯುಎಸ್‌ಬಿ]] * [[ನಿಸ್ತಂತು ಯುಎಸ್‌ಬಿ]] * [[ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪ್ರವಹಿಸುವಿಕೆ]] * [[ಹೆಚ್‌ಸಿಐ]] (ಯುಹೆಚ್‌ಸಿಐ, ಇಹೆಚ್‌ಸಿಐ <nowiki>{xಹೆಚ್‌ಸಿಐ 0.9 ಸೂಪರ್‌ಸ್ಪೀಡ್‌ - ಯುಎಸ್‌ಬಿ3.0}</nowiki>, ಡಬ್ಲ್ಯೂಹೆಚ್‌ಸಿಐ 1.0,) * [[ಸಿಇಎ-936-ಎ]] * [[ಯು3]] * [[ಸಾಧನದ ಆವರ್ತನಾ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] ** [[ಆಕ್ಸೆಸ್‌.ಬಸ್‌]] ** [[ಆಪಲ್‌ ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್‌ ಬಸ್‌]] * [[ಪಿಎಸ್‌/2 ಕನೆಕ್ಟರ್‌]] * [[ಡಿಇ-9 ಕನೆಕ್ಟರ್‌]] * [[ಸೆಕ್ಯೂರ್‌ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಡಿವೈಸ್‌]] * [[ಗಣಕ ಮಾನಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] {{div col end}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|USB}} {{Wikibooks|Serial Programming:USB Technical Manual|USB connectors}} * [http://www.usb.org ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟರ್ಸ್‌ ಫೊರಂ, ಐಎನ್‌ಸಿ. ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] ** [http://www.usb.org/developers/docs/ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0 ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣ ತಪಶೀಲ ಪಟ್ಟಿ] ** [http://www.usb.org/developers/devclass_docs/ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಡಿವೈಸ್‌ ಕ್ಲಾಸ್‌ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟೇಷನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090207080223/http://www.usb.org/developers/devclass_docs |date=2009-02-07 }} * [http://www.accesscomms.com.au/reference/usb.htm ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಓವರ್‌ವ್ಯೂವ್‌ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ಪ್ಲಗ್‌ / ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್‌ ಪಿನೌಟ್ಸ್‌.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091227133048/http://www.accesscomms.com.au/reference/USB.htm |date=2009-12-27 }} * [http://www.qimaging.com/support/pdfs/firewire_usb_technote.pdf ಓವರ್‌ವ್ಯೂವ್‌ ಕಂಪ್ಯಾರಿಸನ್‌ ಬಿಟ್‌ವಿನ್‌ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0 ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ಫೈರ್‌ವೈರ್‌ 400] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101011050049/http://www.qimaging.com/support/pdfs/firewire_usb_technote.pdf |date=2010-10-11 }} * [http://download.intel.com/technology/usb/UHCI11D.pdf ಇಂಟೆಲ್‌ ಯುನಿವರ್ಸೆಲ್‌ ಹೋಸ್ಟ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲರ್‌ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌(ಯುಹೆಚ್‌ಸಿಐ)] === ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0 === * {{wayback |url=http://www.usb.org/usb30/ |title=USB Promoter Group - Mission Statement }} * [https://arstechnica.com/news.ars/post/20070918-intel-announces-demonstrates-usb-3-0.html ಇಂಟೆಲ್‌ ಅನೌನ್ಸಸ್‌, ಡಿಮಾನ್ಸ್‌ಟ್ರೇಟ್ಸ್‌ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0] [[ಎಆರ್‌ಎಸ್‌ ಟೆಕ್ನಿಕಾ]] 2007-09-18 * [http://www.eetimes.com/news/latest/showArticle.jhtml?articleID=201807389 ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0 ಗನ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಫೈರ್‌ವೈರ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120120131808/http://www.eetimes.com/news/latest/showArticle.jhtml?articleID=201807389 |date=2012-01-20 }} [[ಇಇಟೈಮ್ಸ್‌]] 2007-09-18 * [http://www.usb.org/developers/docs/usb_30_spec.zip ಯುನಿವರ್ಸಲ್‌ ಸೀರಿಯಲ್‍ ಬಸ್‌ 3.0 ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣಾ ತಪಶೀಲು ಪಟ್ಟಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106143949/http://www.usb.org/developers/docs/usb_30_spec.zip |date=2010-01-06 }} * [http://www.pcfastlane.com/features/usb-30-vs-firewire-3200/ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0 vs. ಫೈರ್‌ವೈರ್‌ 3200] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090330171752/http://www.pcfastlane.com/features/usb-30-vs-firewire-3200/ |date=2009-03-30 }} * [http://www.usb3forums.com/ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ ಕುರಿತಾದ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗಾಗಿ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ೩ ವೇದಿಕೆ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100109032746/http://www.usb3forums.com/ |date=2010-01-09 }} {{Basic computer components}} {{Computer-bus}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಯುಎಸ್‌ಬಿ]] [[ವರ್ಗ:1991 ಪೀಠಿಕೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಂವಹನ]] rtlwauy1f0eson53xw244nouu4gdr8p 0 22193 1374323 1367086 2026-05-28T14:55:53Z ThePositiveVibes 87814 1374323 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ | image = The Chief Minister of Karnataka Siddaramaiah visits PMO.jpg | caption = ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ, 2014 | order = 20ನೇ | subterm = '''ಮಂತ್ರಿಮಂಡಳಿ''' | suboffice = [[ಎರಡನೇ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ|ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ II]] | office = ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ | governor = [[ಥಾವರ್ ಚಂದ್ ಗೆಹ್ಲೋಟ್]] | deputy = [[ಡಿ. ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್]] | term_start = 20 ಮೇ 2023 | term_end = 28 ಮೇ 2026 | predecessor = [[ಬಸವರಾಜ ಬೊಮ್ಮಾಯಿ]] | governor1 = {{ubl|[[ಎಚ್. ಆರ್. ಭಾರದ್ವಾಜ್]]|[[ಕೊನಿಜೆಟಿ ರೋಸಯ್ಯ]]|[[ವಜುಭಾಯಿ ವಾಲಾ]]}} | term_start1 = 13 ಮೇ 2013 | term_end1 = 17 ಮೇ 2018 | predecessor1 = [[ಜಗದೀಶ್ ಶೆಟ್ಟರ್]] | successor1 = [[ಬಿ. ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ]] | office2 = [[ಭಾರತದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯ|ಸದಸ್ಯ]] – [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ]] | constituency2 = [[ವರುಣಾ (ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವರುಣಾ]] | term_start2 = 13 ಮೇ 2023 | term_end2 = | predecessor2 = [[ಯತೀಂದ್ರ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ]] | successor2 = | constituency3 = [[ಬಾದಾಮಿ (ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಬಾದಾಮಿ]] | term_start3 = 17 ಮೇ 2018 | term_end3 = 13 ಮೇ 2023 | predecessor3 = [[ಬಿ. ಬಿ. ಚಿಮ್ಮನಕಟ್ಟಿ]] | successor3 = ಭೀಮಸೇನ್ ಚಿಮ್ಮನಕಟ್ಟಿ | constituency4 = [[ವರುಣಾ (ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ವರುಣಾ]] | term4 = 2008–2018 | predecessor4 = ''ಕ್ಷೇತ್ರ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ'' | successor4 = [[ಯತೀಂದ್ರ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ]] | constituency5 = [[ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ (ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ]] | term5 = 2004–2008 | predecessor5 = ಎ. ಎಸ್. ಗುರುಸ್ವಾಮಿ | successor5 = ಎಂ. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ | constituency6 = [[ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ (ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ]] | term6 = 1994–1999 | predecessor6 = ಎಂ. ರಾಜಶೇಖರ ಮೂರ್ತಿ | successor6 = ಎ. ಎಸ್. ಗುರುಸ್ವಾಮಿ | constituency7 = [[ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ (ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ]] | term7 = 1983–1989 | predecessor7 = ಡಿ. ಜಯದೇವರಾಜ ಉರ್ಸ್ | successor7 = ಎಂ. ರಾಜಶೇಖರ ಮೂರ್ತಿ | office8 = [[ಕರ್ನಾಟಕ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]] | 1blankname8 = ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ | 1namedata8 = [[ಧರ್ಮಸಿಂಗ್]] | term_start8 = 28 ಮೇ 2004 | term_end8 = 5 ಆಗಸ್ಟ್ 2005 | predecessor8 = ''ಸ್ವತಃ'' | successor8 = [[ಎಂ. ಪಿ. ಪ್ರಕಾಶ್]] | 1blankname9 = ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ | 1namedata9 = [[ಜೆ. ಎಚ್. ಪಟೇಲ್]] | term_start9 = 16 ಮೇ 1996 | term_end9 = 22 ಜುಲೈ 1999 | predecessor9 = [[ಜೆ. ಎಚ್. ಪಟೇಲ್]] | successor9 = ''ಸ್ವತಃ'' | office10 = [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ]] | term_start10 = 9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019 | term_end10 = 20 ಮೇ 2023 | predecessor10 = [[ಬಿ. ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ]] | successor10 = [[ಆರ್. ಅಶೋಕ]] | term_start11 = 8 ಜೂನ್ 2009 | term_end11 = 12 ಮೇ 2013 | predecessor11 = [[ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ]] | successor11 = [[ಎಚ್. ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ]] | birth_date = {{birth date and age|1947|08|3|df=y}} | birth_place = [[ಸಿದ್ದರಾಮನ ಹುಂಡಿ|ಸಿದ್ದರಾಮನ ಹುಂಡಿ]], [[ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ]], [[ಭಾರತದ ಡೊಮಿನಿಯನ್]] (ಇಂದಿನ [[ಕರ್ನಾಟಕ]], ಭಾರತ) | nationality = [[ಭಾರತೀಯ]] | party = [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] {{small|(2006–ಇಂದಿನವರೆಗೆ)}} | otherparty = * [[ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸಿವ್ ಜನತಾ ದಳ]] {{small|(2005–2006)}} * [[ಜನತಾ ದಳ (ಸೆಕ್ಯುಲರ್)]] {{small|(1999–2005)}} * [[ಜನತಾ ದಳ]] {{small|(1988–1999)}} * [[ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] {{small|(1984–1988)}} * [[ಲೋಕ ದಳ]] {{small|(1983–1984)}} | spouse = ಪಾರ್ವತಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ | children = 2; ಇವರಲ್ಲಿ [[ಯತೀಂದ್ರ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ|ಯತೀಂದ್ರ]] | residence = {{ubl|[[ಅನುಗ್ರಹ]], [[ಬೆಂಗಳೂರು]]}} | alma_mater = {{plain list| * [[ಯುವರಾಜ ಕಾಲೇಜು, ಮೈಸೂರು]] <small>([[ವಿಜ್ಞಾನ ಪದವಿ|ಬಿಎಸ್‌ಸಿ]])</small> * [[ಸರದಾ ವಿಲಾಸ್ ಕಾಲೇಜು]] <small>([[ಕಾನೂನು ಪದವಿ|ಎಲ್‌ಎಲ್.ಬಿ.]])</small> }} }} '''ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ''' (ಜನನ: ೧೨ ಆಗಸ್ಟ್, [[೧೯೪೮]]) [[ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು |ಕರ್ನಾಟಕದ ೨೨ನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]. ೨೦೨೩ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] ಶಾಸಕಾಂಗ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ೨೨ನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅನುಭವಿ ರಾಜಕಾರಣಿ.<ref>{{cite web|url=http://www.cmkarnataka.gov.in/biography-kannada.html|title=ಬಾಳಪಯಣ|language=Kannada|trans-title=Biography|accessdate=25 March 2016|archive-date=30 ಮಾರ್ಚ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160330022902/http://www.cmkarnataka.gov.in/biography-kannada.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mysuru/im-sidda-rama-and-100-hindu-karnataka-cm-siddaramaiah/articleshow/59615322.cms|title=I'm Sidda-Rama and 100% Hindu: Karnataka CM Siddaramaiah}}</ref><ref name="dna">{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/1833073/report-siddaramaiah-how-a-mysore-boy-made-it-to-the-top|title=Siddaramaiah: How a Mysore boy made it to the top|author=Raghuram, M.|date=10 May 2013|work=[[Daily News and Analysis|DNA]]|accessdate=2013-05-11|location=[[Mysore]]}}</ref><ref name="bs">{{cite news|url=http://www.business-standard.com/article/current-affairs/siddaramaiah-profiling-the-front-runner-for-k-taka-cm-113050800672_1.html|title=Siddaramaiah - Profiling the front runner for K'taka CM|author=Kulkarni, Mahesh|date=8 May 2013|work=[[Business Standard]]|accessdate=2013-05-09|location=[[ಬೆಂಗಳೂರು]]}}</ref><ref>{{cite web|url=http://southmonitor.com/siddaramaiah-sworn-in-as-karnataka-chief-minister/|title=Siddaramaiah sworn in as Karnataka chief minister|publisher=Southmonitor.com|access-date=2017-09-21|archive-date=2013-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20131224113005/http://southmonitor.com/siddaramaiah-sworn-in-as-karnataka-chief-minister/|url-status=dead}}</ref> ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು 2013ರಿಂದ 2018ರವರೆಗೆ ಈ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಮೂಲಕ, ಅವರು [[ಡಿ. ದೇವರಾಜ ಅರಸ್|ಡಿ. ದೇವರಾಜ ಅರಸು]] ಅವರ ದಾಖಲೆ ಮೀರಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತಿದೀರ್ಘಾವಧಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 2023ರಿಂದ ವರುಣ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಹಿಂದೆ 2008–2018ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವರುಣ, 2018–2023ರಲ್ಲಿ ಬಾದಾಮಿ ಹಾಗೂ 2004–2007, 1994–1999 ಮತ್ತು 1983–1989ರಲ್ಲಿ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು. ಜನತಾದಳ ಮತ್ತು ಜನತಾದಳ (ಸೆಕ್ಯುಲರ್) ಪಕ್ಷಗಳ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, 1996–1999 ಮತ್ತು 2004–2005ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು 2009–2013 ಮತ್ತು 2019–2023ರ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ==ಬಾಲ್ಯ== [[ಮೈಸೂರು|ಮೈಸೂರಿನ]] ವರುಣಾ ಹೋಬಳಿಯ ಸಿದ್ಧರಾಮನಹುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೪೮ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೨ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಸಿದ್ಧರಾಮೇಗೌಡ, ತಾಯಿ-ಬೋರಮ್ಮ. ಇವರದು ತುಂಬು ಮನೆಯ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲೇ [[ಜಾನಪದ]] ನೃತ್ಯ [[ವೀರಗಾಸೆ]], [[ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ]], [[ಕಂಸಾಳೆ]] ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದಾರೆ. ಹತ್ತನೇ ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಇವರು ಶಾಲೆಗೇ ಹೋಗಿರಲಿಲ್ಲ. ನೇರವಾಗಿ ಐದನೇ ತರಗತಿಗೆ ಶಾಲೆಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು..<ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/india/india-news-india/rakesh-siddaramaiah-karnataka-cm-siddaramaiah-passes-away-2944486/|title=Rakesh Siddaramaiah, Karnataka CM’s son, dies in Belgium|date=2016-07-30|newspaper=[[The Indian Express]]|accessdate=2016-07-31|location=[[ನವ ದೆಹಲಿ]]}}</ref><ref>http://www.rediff.com/news/2008/apr/21spec.htm</ref><ref>http://scroll.in/article/662088/today-could-be-former-prime-minister-deve-gowdas-last-hurrah</ref><ref name="firstpost">{{cite web|url=http://www.firstpost.com/politics/deve-gowda-kumaraswamy-mutely-watch-siddaramaiahs-rise-771617.html|title=Deve Gowda, Kumaraswamy mutely watch Siddaramaiah’s rise|author=Sudhir, T. S.|date=10 May 2013|work=[[Firstpost.com]]|accessdate=2013-05-11}}</ref><ref name="deccan">{{cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/130510/news-politics/article/if-denied-cm-gaddi-irked-siddaramaiah-likely-revive-ahinda|title=If denied CM gaddi, irked Siddaramaiah likely to revive AHINDA|author=Hegde, Bhaskar|date=10 May 2013|work=[[Deccan Chronicle]]|accessdate=2013-05-11|location=[[Bengaluru]]|archive-date=2013-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20130609030751/http://www.deccanchronicle.com/130510/news-politics/article/if-denied-cm-gaddi-irked-siddaramaiah-likely-revive-ahinda|url-status=dead}}</ref> <ref name="bennur">{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/siddaramanahundi-celebrates-elevation-of-its-proud-son/article4703483.ece|title=Siddaramanahundi celebrates elevation of its proud son|author=Bennur, Shankar|date=11 May 2013|work=The Hindu|accessdate=2013-05-11|location=[[Siddaramanahundi]]}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ == ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಟಿ. ನರಸೀಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವರುಣ ಹೋಬಳಿಯ ಸಿದ್ದರಾಮನಹುಂಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಕ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಸಿದ್ದರಾಮೆ ಗೌಡ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಬೋರಮ್ಮ. ಆರು ಸಹೋದರರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಾಲ್ಕನೆಯವರು. ಅವರು ಕುರುಬ ಗೌಡ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಮಾಧ್ಯಮಿಕ, ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲೂ, ಪಿ.ಯು.ಸಿ.ಯನ್ನು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ, ಬಿ.ಎಸ್ಸಿಯನ್ನು ಯುವರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದಿದರು. ನಂತರ ಮೈಸೂರು ವಿವಿಯಿಂದ ಕಾನೂನು ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಕಾನೂನು ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಕೀಲ ಪಿ. ಎಂ. ಚಿಕ್ಕಬೋರಯ್ಯ ಅವರ ಬಳಿ ಕಿರಿಯ ವಕೀಲರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಬಳಿಕ, ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಕಾನೂನು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಕಾನೂನು ಬೋಧಕರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. == ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ == *೧೯೮೩ರ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಲೋಕದಳದಿಂದ ಮೈಸೂರಿನ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಗೆದ್ದರು. ಭಾರತೀಯ ಲೋಕದಳದಿಂದ ಜನತಾ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಾಗ, ಇವರನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ರಚಿಸಿದ ಕನ್ನಡ ಕಾವಲು ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಗಡಿಭಾಗಗಳಾದ ಕಾಸರಗೋಡು, ಬೆಳಗಾವಿ, ಕೋಲಾರ ಮುಂತಾದೆಡೆ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡು ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. *೧೯೮೫ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಗೆಲುವು. , ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಸಚಿವರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಕ. . ಸಂಪುಟ ಪುನರ್ರಚನೆಯ ನಂತರ ರೇಷ್ಮೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವರಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. *೧೯೮೯ರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಲೆಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ ಸೋತ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ, ಜನತಾ ಪಕ್ಷ ಹೋಳಾದಾಗ ಜನತಾದಳ ಸೇರಿದರು. ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ದೇವೇಗೌಡರು ಸಮಾಜವಾದಿ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಜನತಾದಳ ಸೇರಿದಾಗ, ಜನತಾದಳದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದರು. *೧೯೯೪ರ ಚುನಾವನಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರಾದರು. *೧೯೯೯ರ ಚುನಾವಣೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಜನತಾ ದಳ ೨ ಭಾಗವಾದಾಗ, ದೇವೇಗೌಡರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಜಾತ್ಯತೀತ ಜನತಾದಳ ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. *೧೯೯೯ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೋಲು . *೨೦೦೪ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಜಾತ್ಯತೀತ ಜನತಾದಳದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಬಿಂಬಿತರಾದರು. *೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಅತಂತ್ರ ವಿಧಾನಸಭೆ ರಚನೆಯಾದಾಗ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜತೆಗೂಡಿ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಯಾದಾಗ ೨ ಬಾರಿ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರಾದರು,<ref name="hindu">{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/a-decadelong-wait-ends-for-siddaramaiah/article4702867.ece|title=A decade-long wait ends for Siddaramaiah|author=Rajendran, S.|date=10 May 2013|work=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]|accessdate=2013-05-11|location=Bangalore}}</ref> *೨೦೦೬ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಉಪಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು. *೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಗೆಲುವು. *೨೦೧೩ರ ಚುನಾವಣೆಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ. *ಮೇ ೧೦ ೨೦೧೩ರಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಶಾಸಕಾಂಗ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಾಗಿ, ಮೇ ೧೩ ೨೦೧೪ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ೨೨ನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. (೧೩ ಮೇ ೨೦೧೩ – )<ref>{{Cite web |url=http://www.newskarnataka.com/bangalore/Siddaramaiah-rated-fourth-most-popular-Chief-Minister-in-the-country/ |title=Siddaramaiah rated fourth most popular Chief Minister in the country |access-date=2017-09-21 |archive-date=2017-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170514235039/http://www.newskarnataka.com/bangalore/Siddaramaiah-rated-fourth-most-popular-Chief-Minister-in-the-country |url-status=dead }}</ref> <ref name="toi">{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-06-08/bangalore/28158356_1_siddaramaiah-deputy-chief-minister-congress|title=Siddaramaiah journey so far|date=8 June 2009|work=[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ]]|accessdate=2013-05-09|location=Bangalore|archive-date=2013-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20131128055620/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-06-08/bangalore/28158356_1_siddaramaiah-deputy-chief-minister-congress|url-status=dead}}</ref> *ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅನ್ನಭಾಗ್ಯ, ಶಾದಿಭಾಗ್ಯ, ಕ್ಷೀರಭಾಗ್ಯಗಳಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ದಲಿತವರ್ಗಗಳಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಿಗೆ ಉಚಿತ ಬಸ್ ಪಾಸನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು.<ref>https://kannada.oneindia.com/news/karnataka/ten-hand-picked-popular-schemes-by-siddaramaiah-government/articlecontent-pf38597-093766.html</ref> *೧೨-೦೫-೨೦೧೮ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಮತ್ತು ಬಾದಾಮಿ ಎರಡು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿಯಲ್ಲಿ ಸೋತು, ಬಾದಾಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮತಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದರು.<ref>[https://www.prajavani.net/news/article/2018/05/15/573140.html ತವರಿನಲ್ಲೇ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯಗೆ ಹೀನಾಯ ಸೋಲು - ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವರದಿ]</ref>, <ref>{{Cite web |url=http://vijayavani.net/lots-of-ups-and-downs-cm-siddaramaiah-wins-badami-constituency-in-assembly-election/ |title=ಬಾದಾಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಎದ್ದೂ ಬಿದ್ದೂ ಗೆದ್ದ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ - ವಿಜಯವಾಣಿ ವರದಿ |access-date=2018-07-26 |archive-date=2018-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180719214550/http://vijayavani.net/lots-of-ups-and-downs-cm-siddaramaiah-wins-badami-constituency-in-assembly-election/ |url-status=dead }}</ref> *2023 ರ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು 24ನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆದರು. *2023 ರ ಪ್ರಸಕ್ತ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು, [https://krishijagathu.com/gruha-jyothi-application-to-submit-direct-link/ ಗೃಹ ಜ್ಯೋತಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230728153057/https://krishijagathu.com/gruha-jyothi-application-to-submit-direct-link/ |date=2023-07-28 }}, [https://krishijagathu.com/gruha-lakshmi-scheme-%e0%b2%85%e0%b2%b0%e0%b3%8d%e0%b2%9c%e0%b2%bf-%e0%b2%b8%e0%b2%b2%e0%b3%8d%e0%b2%b2%e0%b2%bf%e0%b2%b8%e0%b3%81%e0%b2%b5-%e0%b2%a1%e0%b3%88%e0%b2%b0%e0%b3%86%e0%b2%95%e0%b3%8d/ ಗೃಹ ಲಕ್ಷ್ಮಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230728153056/https://krishijagathu.com/gruha-lakshmi-scheme-%E0%B2%85%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%9C%E0%B2%BF-%E0%B2%B8%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%B8%E0%B3%81%E0%B2%B5-%E0%B2%A1%E0%B3%88%E0%B2%B0%E0%B3%86%E0%B2%95%E0%B3%8D/ |date=2023-07-28 }}, ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಹೊರಕೊಂಡಿಗಳು== {{commons category|Siddaramaiah}} {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೪೮ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಶಾಸಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಿತ ಜನರು]]<br>[[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು]]<br> e70ray81yexn15momii6a1ucfnjkc92 0 23133 1374340 1362289 2026-05-28T22:55:35Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374340 wikitext text/x-wiki [[File:Criminal executed by an elephant,.jpg|thumb|upright|left|Criminal [[Execution by elephant|executed]] by an elephant, [[Baroda State|Baroda]].]] [[ಚಿತ್ರ:Ilja Jefimowitsch Repin - Saint Nicholas of Myra saves three innocents from death.jpg|thumb|200px|ಮೈರಾದ ಸೇಂಟ್ ನಿಕೋಲಾಸ್ ಮೂವರು ತಪ್ಪಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಿತರಾದ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ವಧಕಾರನಿಂದ ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು(ಇಲ್ಯಾ ರೆಪಿನ್ ಅವರ ತೈಲಚಿತ್ರ,1888, ಸ್ಟೇಟ್ ರಷ್ಯನ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ)]] [[ಚಿತ್ರ:Auguste Vaillant execution.jpg|thumb|right|400px|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 1894ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯನ್ನು ಗಿಲ್ಲೋಟಿನ್ (ಶಿರಚ್ಛೇದಕ ಯಂತ್ರ) ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.]] [[ಚಿತ್ರ:The Christian Martyrs' Last Prayer GA&C.jpg|thumb|left|ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಹುತಾತ್ಮನ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಜೀನ್-ಲಿಯೋನ್ ಗೆರೋಮ್ ಅವರಿಂದ(1883)ರೋಮನ್ ಕೊಲೋಸಿಯಂ.]] [[ಚಿತ್ರ:Mastro Titta.jpg|thumb|upright|ಜಿಯೋವಾನಿ ಬ್ಯಾಟಿಸ್ಟಾ ಬುಗಾಟ್ಟಿ, ಪಪಾಲ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ವಧಕಾರ(ಮರಣದಂಡನೆ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವವ)1796 ಮತ್ತು 1865ರ ನಡುವೆ, 516 ಮರಣದಂಡನೆ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದ(ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ಕೈದಿಗೆ ನಶ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿರುವ ಬುಗಾಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರ) ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ಸಿಟಿ ತನ್ನ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಾಸನವನ್ನು 1969ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಮಾಡಿತು.]] [[ಚಿತ್ರ:Mexican execution, 1914.jpg|left|thumb|1916ರಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ಗುಂಡುಹಾರಿಸುವ ತುಕಡಿಯಿಂದ ಮರಣದಂಡನೆ]] [[File:Rohrbach-verbrennung-1525.jpg|thumb|upright|The burning of Jakob Rohrbach, a leader of the peasants during the [[German Peasants' War]].]] [[File:Sacrificio azteca.jpg|thumb|An [[Aztec]] adulterer being stoned to death; [[Florentine Codex]].]] '''ಮರಣದಂಡನೆ''' ಅಥವಾ '''ಫಾಸಿಶಿಕ್ಷೆ''' ಯು ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡುವ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು. ಮರಣದಂಡನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ''ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ಪಾತಕಗಳು'' ಅಥವಾ ''ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ಅಪರಾಧ'' ಗಳೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿವೆ. ''ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್'' ಪದವು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ''ಕ್ಯಾಪಿಟಲಿಸ್‌'' ನ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಕ್ಷರಶಃ "ತಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ"([[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ''ಕಾಪಟ್'' ) ಆದ್ದರಿಂದ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಯೆಂದರೆ ಮೂಲತಃ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ತಲೆಯನ್ನು ಕಡಿಯುವ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ. ==ಇತಿವೃತ್ತ== *ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮಾಜ ಆಚರಣೆಗೆ ತಂದಿತ್ತು.ಆದರೂ ಪ್ರಸಕ್ತ ಕೇವಲ ೫೮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಅದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿವೆ(ಉಳಿದವು ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ತನಕ ಅದನ್ನು ಬಳಸಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಯುದ್ಧಕಾಲ ಮುಂತಾದ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ).<ref>{{Cite web |url=https://www.amnesty.org/en/death-penalty/abolitionist-and-retentionist-countries |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-07-16 |archive-date=2014-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140209075925/http://www.amnesty.org/en/death-penalty/abolitionist-and-retentionist-countries |url-status=dead }}</ref> ಇದು ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ವಿವಾದಿತ ವಸ್ತುವಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಅಥವಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ. *ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸನ್ನದಿನ ೨ನೇ ವಿಧಿಯು ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.europarl.europa.eu/charter/pdf/text_en.pdf ಚಾರ್ಟರ್ ಆಫ್ ಫಂಡಮೆಂಟಲ್ ರೈಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್]</ref> ಇಂದು, ಬಹುತೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮರಣದಂಡನೆ ರದ್ದತಿವಾದಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.amnesty.org/en/death-penalty/numbers |title=ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ |access-date=2021-07-16 |archive-date=2015-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150218175053/http://www.amnesty.org/en/death-penalty/numbers |url-status=dead }}</ref> ಅವು ಮರಣದಂಡನೆ ರದ್ದಿಗೆ ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಬದ್ಧತೆಗೊಳಗಾಗದ UN ನಿರ್ಣಯದ ಮತದಾನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದವು.<ref>[https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=24679&amp;Cr=general&amp;Cr1=assembly ಮೊರೆಟೋರಿಯಂ ಆನ್ ದಿ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ]</ref> *ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಿಶ್ವದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೬೦%ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವದ ನಾಲ್ಕು ಅತ್ಯಂತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು(ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ,ಭಾರತ, ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಂಡೊನೇಶಿಯ) ಮರಣ ದಂಡನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡುವ ಸಂಭವನೀಯತೆಯಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |url=http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/FH13Df03.html |title=ಏಷ್ಯಾ ಟೈಮ್ಸ್ ಆನ್‌ಲೈನ್– ದಿ ಬೆಸ್ಟ್ ನ್ಯೂಸ್ ಕವರೇಜ್ ಫ್ರಂ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯ |access-date=2010-04-19 |archive-date=2010-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527150149/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/FH13Df03.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.worldcoalition.org/modules/smartsection/item.php?itemid=325&amp;sel_lang=english ಕೊಯಾಲಿಷನ್ ಮಾಂಡಿಯೇಲ್ ಕಾಂಟ್ರೆ ಲಾ ಪೇನ್ ಡಿ ಮಾರ್ಟ್ – ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ಆಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ಸ್ ಫೇಸ್ ಅಪ್ವಾರ್ಡ್ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಟ್ರೆಂಡ್ – ಏಷ್ಯಾ – ಪೆಸಿಫಿಕ್ – ಆಕ್ಚುಯಾಲೈಟ್ಸ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.egovmonitor.com/node/24280 |title=ನೊ ಸೀರಿಯಸ್ ಚಾನ್ಸ್ ಆಫ್ ರೀಪಿಲ್ ಇನ್ ದೋಸ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ದೆಟ್ ಆರ್ ಆಕ್ಚುಯಲಿ ಯುಸಿಂಗ್ ದಿ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ |access-date=2010-04-19 |archive-date=2011-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928054754/http://www.egovmonitor.com/node/24280 |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.mercurynews.com/news/ci_11889244?nclick_check=1 AG ಬ್ರೌನ್ ಸೇಸ್ ಹಿ ವಿಲ್ ಫಾಲೊ ಲಾ ಆನ್ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ]</ref><ref>[http://www.foxnews.com/politics/2009/02/24/lawmakers-cite-economic-crisis-effort-ban-death-penalty/ ಲಾಮೇಕರ್ಸ್-ಸೈಟ್-ಎಕಾನಾಮಿಕ್ ಕ್ರೈಸಿಸ್-ಎಫರ್ಟ್-ಬ್ಯಾನ್-ಡೆತ್ -ಪೆನಾಲ್ಟಿ]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20090316003328/http://www.iht.com/articles/2009/03/14/america/death.php ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಈಸ್ ನಾಟ್ ಲೈಕ್ಲಿ ಟು ಎಂಡ್ ಸೂನ್ ಇನ್ US]</ref><ref>{{Cite web |url=http://axisoflogic.com/artman/publish/article_28839.shtml |title=ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ರಿಪೀಲ್ ಅನ್‌ಲೈಕ್ಲಿ ಸೇಸ್ ಆಂಟಿ-ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಆಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ |access-date=2010-04-19 |archive-date=2011-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707202401/http://axisoflogic.com/artman/publish/Article_28839.shtml |url-status=dead }}</ref><ref>[http://media.www.thelantern.com/media/storage/paper333/news/2009/05/06/Campus/A.New.Texas.Ohios.Death.Penalty.Examined-3736956.shtml ಎ ನ್ಯೂ ಟೆಕ್ಸಾಸ್? ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090602131935/http://media.www.thelantern.com/media/storage/paper333/news/2009/05/06/Campus/A.New.Texas.Ohios.Death.Penalty.Examined-3736956.shtml |date=2009-06-02 }}[http://media.www.thelantern.com/media/storage/paper333/news/2009/05/06/Campus/A.New.Texas.Ohios.Death.Penalty.Examined-3736956.shtml ಓಹಿಯೋಸ್ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಎಕ್ಸ್‌ಮೈನ್ಡ್ – ಕ್ಯಾಂಪಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090602131935/http://media.www.thelantern.com/media/storage/paper333/news/2009/05/06/Campus/A.New.Texas.Ohios.Death.Penalty.Examined-3736956.shtml |date=2009-06-02 }}</ref><ref>[http://www.fidh.org/THE-DEATH-PENALTY-IN-JAPAN THE DEATH IN JAPAN-FIDH > ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ಫಾರ್ ಆಲ್ / Les Droits de l'Homme pour Tous]</ref> == ಇತಿಹಾಸ == *ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧವನ್ನು ದಮನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಸಮಾಜಗಳು ಕ್ರಿಮಿನಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದಿದ್ದವು. ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿಹತ್ಯೆ,ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ,ದೇಶದ್ರೋಹ ಅಥವಾ ಮಿಲಿಟರಿ ನ್ಯಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿತ್ತು. *ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಚಾರ,[[ವ್ಯಭಿಚಾರ]],ರಕ್ತಸಂಬಂಧಿ ಲೈಂಗಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಗುದಸಂಭೋಗ ಮುಂತಾದ ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಪರಾಧಗಳಾದ ಧರ್ಮಭ್ರಷ್ಟತೆ ಮುಂತಾ ದವು (ರಾಷ್ಟ್ರ ಧರ್ಮವನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ತೊರೆಯುವುದು)ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. *ಅನೇಕ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಜಾರಿಯಾಗುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾದಕವಸ್ತು ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಕೂಡ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು [[ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ|ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ]] ಗಂಭೀರ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವಾದಾದ್ಯಂತ ಮಿಲಿಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಕೋರ್ಟ್ ಗಳು [[ಹೇಡಿತನ]], ಸೈನ್ಯತೊರೆಯುವುದು,ಆದೇಶ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮತ್ತು [[ದಂಗೆ]] ಮುಂತಾದ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಿವೆ. *ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಮರಣದಂಡನೆಗಳ ಬಳಕೆಯು ದಾಖಲಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪುರಾತನ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮರಣದಂಡನೆಯು ಅವುಗಳ ನ್ಯಾಯವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವೆಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿವೆ. ತಪ್ಪಿಗೆ ಸಮುದಾಯದ ಶಿಕ್ಷೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಪ್ಪುಮಾಡಿದವನು ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವುದು,ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷೆ,ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಗಡೀಪಾರು ಮತ್ತು ಫಾಸಿಶಿಕ್ಷೆ ಸೇರಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನ್ಯಾಯದ ರೂಪವಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>*ಪರಿಹಾರದ ಪದ್ಧತಿಯು ಅತೀ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ''[[ಮರ್ಡರ್]]'' ಪದವು ಫ್ರೆಂಚ್ ಪದ ''ಮಾರ್ಡ್ರೆ'' (ಬೈಟ್)ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ.ಅನ್ಯಾಯದ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾದರೆ ಭಾರೀ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವುದನ್ನು ಇದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬರು ಪಾವತಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ "ಬೈಟ್" ಸ್ವತಃ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯ ಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. *"ಮಾರ್ಡ್ರೆ ವೋಲ್ ಔಟ್; ದೆಟ್ ವಿ ಸೇ ಡೇ ಬೈ ಡೇ."-[[ಜೆಫ್ರಿ ಚಾಸರ್]](೧೩೪೦-೧೪೦೦),[[ದಿ ಕ್ಯಾಂಟರ್‌ಬರಿ ಟೇಲ್ಸ್]],''ದಿ ನನ್ಸ್ ಪ್ರೀಸ್ಟ್ಸ್ ಟೇಲ್'',l.೪೨೪೨ (೧೩೮೭-೧೪೦೦), repr. ಇನ್ ''ದಿ ವರ್ಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಜೆಫ್ರಿ ಚಾಸರ್'', ed. ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ W. ಪೋಲಾರ್ಡ್, et al. (೧೮೯೮).</ref> ನೆರೆಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯಗಳು ಎಸಗುವ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಔಪಚಾರಿಕ ಕ್ಷಮೆ,ಪರಿಹಾರ ಅಥವಾ ಕುಲವೈರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. *ಕುಲವೈರ ಅಥವಾ [[ದ್ವೇಷ|ದ್ವೇಷವು]] ಕುಟುಂಬಗಳು ಅಥವಾ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ನಡುವೆ ಪಂಚಾಯ್ತಿ ವಿಫಲವಾದಾಗ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಪಂಚಾಯ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸ್ವರೂಪದ ನ್ಯಾಯವ್ಯವಸ್ಥೆ ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಸಂಘಟಿತ ಧರ್ಮ ಆಧಾರದ ಪಂಚಾಯ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಮುಂಚೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಅಪರಾಧ,ಭೂವಿವಾದಗಳು ಅಥವಾ ಸದಾಚಾರ ಸಂಹಿತೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿರಬಹುದು. *"ಪ್ರತೀಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮೂಹವು ಸ್ವತಃ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ,ಹಕ್ಕುಗಳು ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಿಸದೇ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ(ಜತೆಗೆ ಸಮರ್ಥ ಮಿತ್ರಕೂಟಗಳಿಗೆ)ತೋರಿಸುವುದಾಗಿದೆ".<ref>ಟ್ರಾನ್ಸಲೇಟೆಡ್ ಫ್ರಂ ವಾಲ್ಡ್‌ಮನ್, ''op.cit.'', p.೧೪೭.</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷದ [[ಯುದ್ಧ]] ಮತ್ತು ವಿಜಯ ಗಳಿಸುವ ಯುದ್ಧದ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿಯುವುದು ಕಷ್ಟ. *ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಂಡನೆಗಳು ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ವೀಲ್,ಕುದಿಯುವ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆ,ಚರ್ಮಸುಲಿಯುವುದು,ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸುವುದು,ಹೊಟ್ಟೆಯ ಕರುಳು ತೆಗೆಯುವುದು,ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸುವುದು,[[ಶೂಲಕ್ಕೇರಿಸುವುದು]],ನಜ್ಜುಗುಜ್ಜಾಗಿ ಸುವುದು(ಆನೆಯ ಕಾಲಿನಿಂದ ತುಳಿಸುವುದು ಸೇರಿದೆ), ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆಯುವುದು, ದಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮರಣದಂಡನೆ, ಅಂಗಾಂಗ ಛೇದನ, ಕತ್ತರಿಸುವುದು, ಶಿರಚ್ಛೇದ,ಸ್ಕಾಫಿಸಮ್(ನಗ್ನ ದೇಹವನ್ನು ದೋಣಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಬಿಡುವುದು), ನೆಕ್ಲೇಸಿಂಗ್ (ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್ ತುಂಬಿದ ರಬ್ಬರ್ ಟೈರ್‌ ಕತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿ ಬೆಂಕಿಹೊತ್ತಿಸುವ ಶಿಕ್ಷೆ)ಸೇರಿವೆ. *ವೈರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಂಚಾಯ್ತಿಯ ಪರ್ಯಾಲೋಚನೆ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಇತ್ಯರ್ಥಗಳು ಸೇರಿದ್ದು,ಧಾರ್ಮಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮೂಲಕ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪರಿಹಾರವು ''ಬದಲೀ'' ತತ್ವವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು,ಅವು ವಸ್ತುವಿನ (ಉದಾ.ಜಾನು ವಾರು, ಗುಲಾಮ)ಪರಿಹಾರ,ವಧು ಅಥವಾ ವರರ ವಿನಿಮಯ ಅಥವಾ ರಕ್ತದ ಋಣವನ್ನು ತೀರಿಸುವುದು. *ಇತ್ಯರ್ಥದ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ರಕ್ತದ ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರಾಣಿ ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ,ಆಸ್ತಿಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳು ಅಥವಾ ರಕ್ತದ ಹಣ(ಮೃತರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ)ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಅರ್ಪಿಸು ವುದು. ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಪರಾಧದ ಮೂಲ ಕರ್ತೃವಾಗಿರಬೇಕಿಲ್ಲ.ಏಕೆಂದರೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆಯೇ ಹೊರತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿಲ್ಲ. *ಕುಲವೈರಗಳನ್ನು ವೈಕಿಂಗ್ ''ಕೂಟಗಳು'' ಮುಂತಾದ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>ಲಿಂಡೊ, ''op.cit.'' (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ''ಥಿಂಗ್ಸ್'' )ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.</ref> ಕುಲವೈರಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸುಧಾರಿತ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜತೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡವು ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಅವಕ್ಕೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿದವು(ಉದಾ.ಕಾಳಗದ ಮೂಲಕ ವಿಚಾರಣೆ) ಕುಲವೈರದ ಹೆಚ್ಚು ಆಧುನಿಕ ಪರಿಷ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ [[ದ್ವಂದ್ವಯುದ್ಧ]] ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ. *ವಿಶ್ವದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಚೀನ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವಗಳು ಅಥವಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಆಡಳಿತ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮಾನ ಭಾಷಾ,ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ ಒಂದುಗೂಡಿವೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ,ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ನೆರೆಯ ಬುಡಕಟ್ಟುಪ್ರದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಜಯದಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದವು. ತರುವಾಯ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ, ಗಣ್ಯರು,ಅನೇಕ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಮತ್ತು ಗುಲಾಮರ ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. *ಈ ಪ್ರಕಾರ,ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಂಚಾಯ್ತಿಯು ಹೆಚ್ಚು ನ್ಯಾಯದ ಏಕೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿ,"ಬುಡಕಟ್ಟು"ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿವಿಧ "ವರ್ಗಗಳ" ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು. ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ಮತ್ತು ಅತೀ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮುರಬಿ ಸಂಹಿತೆ. ಇದು ಬಲಿಪಶುಗಳು ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಕರ್ತೃರ ವಿವಿಧ ವರ್ಗ/ಗುಂಪಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಭಿನ್ನ ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದವು. *ಪೆಂಟಾಟ್ಯೂಚ್(ಕ್ರೈಸ್ತ ಹಳೆಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಪ್ರಥಮ ಐದು ಪುಸ್ತಕಗಳು)ಎಂದು ಕೂಡ ಹೆಸರಾದ ತೋರಾ(ಯಹೂದಿ ಕಾನೂನು)ಹತ್ಯೆ,ಅಪಹರಣ,[[ಮಾಟ]],ಸಬ್ಬತ್ ಉಲ್ಲಂಘನೆ,ದೈವನಿಂದನೆ,ವ್ಯಾಪಕ ಸ್ತರಗಳ ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಮರಣ ದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಜಾರಿಮಾಡಿತ್ತು. ಆದರೂ ವಾಸ್ತವಿಕ ಮರಣದಂಡನೆಗಳು ಬಹಳ ಅಪರೂಪದ್ದಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ನಿದರ್ಶನಗಳು ಹೇಳಿವೆ.<ref>{{Cite book | first=William | last=Schabas | year= 2002| title=The Abolition of the Death Penalty in International Law | chapter= | editor= | others= | pages= | publisher=Cambridge University Press | isbn=0-521-81491-X| url= | authorlink= }}</ref> ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್‌ನಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉದಾಹರಣೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.ಅಥೇನಿಯನ್ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಡ್ರಾಕೊ ೬೨೧ನೇ BCಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ: ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಸ್ತರದ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. *ಆದರೂ ಸೋಲೊನ್ ನಂತರ ಡ್ರಾಕೊನ ನರಹತ್ಯೆ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಡ್ರಾಕೊ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಿ ಹೊಸ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ.<ref>{{Cite web |url=http://history-world.org/draco_and_solon_laws.htm |title=ಗ್ರೀಸ್, ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಏನ್‌ಸೀಂಟ್ ಗ್ರೀಸ್, ಡ್ರಾಕೊ ಎಂಡ್ ಸೊಲೋನ್ ಲಾಸ್ |access-date=2010-04-19 |archive-date=2010-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101021023919/http://history-world.org/draco_and_solon_laws.htm |url-status=dead }}</ref> [[wikt:draconian|ಡ್ರಾಕೋನಿಯನ್]] ಪದವು ಡ್ರಾಕೊ ಕಾನೂನುಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ವ್ಯಾಪಕ ಸ್ತರದ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ರೋಮನ್ನರು ಕೂಡ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/93902/capital-punishment ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್‌ಮೆಂಟ್], ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯ ಬ್ರಿಟಾನಿಕ</ref><ref>{{Cite web |url=http://en.allexperts.com/q/Asian-Middle-Eastern-671/Capital-punishment-Ancient-Rome.htm |title=ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್‌ಮೆಂಟ್ ಇನ್ ದಿ ರೋಮನ್ ಎಂಪೈರ್ |access-date=2010-04-19 |archive-date=2015-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150430071653/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/93902/capital-punishment |url-status=dead }}</ref> *ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ.<ref>[http://www.bbc.co.uk/religion/religions/islam/islamethics/capitalpunishment.shtml ಇಸ್ಲಾಂ ಎಂಡ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್‌ಮೆಂಟ್]</ref> ಅಲ್-ಮುತಾದಿದ್ ಮುಂತಾದ ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಅಬ್ಬಾಸಿದ್ ಕಲೀಫರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ರೂರವಾದ ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>''ದಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೇಟ್: ಇಟ್ಸ್ ರೈಸ್, ಡಿಕ್ಲೈನ್, ಎಂಡ್ ಫಾಲ್.'', [[ವಿಲಿಯಂ ಮುಯಿರ್]]</ref> *ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ವಿರೋಧಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಷೇಕರಿದ್ದರು. ''ಅರೇಬಿಯನ್ ನೈಟ್ಸ್'' ಎಂದು ಕೂಡ ಹೆಸರಾದ ''ಒನ್ ತೌಸಂಡ್ ಎಂಡ್ ಒನ್ ನೈಟ್ಸ್‌'' ನಲ್ಲಿ,ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಹೇಳುವ ಶೆಹೆರಾಜಾದೆಯನ್ನು "[[ವಿವೇಕ|ವಿವೇಕದ]] ಹಾಗೂ [[ಕರುಣೆ|ಕರುಣೆಯ]] ಧ್ವನಿ" ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲಾಯಿತು. ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುವುದು ಅವಳ ತಾತ್ವಿಕ ನಿಲುವು ಆಗಿತ್ತು. *ತನ್ನ ಹಲವಾರು ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಅವಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದಳು."ದಿ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಜಿನ್ನಿ", "ದಿ ಫಿಷರ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಜಿನ್ನಿ","ದಿ ತ್ರೀ ಆಪಲ್ಸ್" ಮತ್ತು "ದಿ ಹಂಚ್‌ಬ್ಯಾಕ್" ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.<ref>{{Citation|title=When Dreams Came True: Classical Fairy Tales and Their Tradition|first=Jack David|last=Zipes|publisher=[[Routledge]]|year=೧೯೯೯|isbn=೦೪೧೫೯೨೧೫೧೧|pages=೫೭–೮}}</ref> ಇದೇ ರೀತಿ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಆಧುನಿಕ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಬಂಧೀಖಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುವ ಮುಂಚೆ,ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ವರೂಪದ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. *ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ೧೭೦೦ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ೨೨೨ ಅಪರಾಧಗಳಿದ್ದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮರವೊಂದನ್ನು ಕಡಿದಿದ್ದು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಿದ್ದು ಸಹ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು.<ref>ಬಹುತೇಕ ಏಕರೂಪವಾಗಿ,ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಮರಣದಂಡನೆಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡಿ [[ಪೆನಾಲ್ ಕಾಲೋನಿ|ಪೆನಾಲ್ ಕಾಲೋನಿಗೆ]] ಸಾಗಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಪಾತಕಿಯನ್ನು ಸ್ಥಳವೊಂದಕ್ಕೆ ಕರಾರಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸೇವಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸಾಗಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ/[http://teacher.deathpenaltyinfo.msu.edu/c/about/history/history.PDF ಮಿಚಿಗನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಎಂಡ್ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಇನ್ಫೋರ್ಮೇಷನ್ ಸೆಂಟರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926035403/http://teacher.deathpenaltyinfo.msu.edu/c/about/history/history.PDF |date=2007-09-26 }}</ref> *ಕುಖ್ಯಾತ ಬ್ಲಡಿ ಕೋಡ್‌ನಿಂದ ೧೮ನೇ ಶತಮಾನ(೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಕಾಲ)ಬ್ರಿಟನ್ ವಾಸಿಸಲು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸ್ಥಳವೆನಿಸಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೮,೧೭೦೮ರಂದು [[ಕಳ್ಳತನ|ಕಳ್ಳತನದ]] ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ೭ಮತ್ತು ೧೧ರ ವಯೋಮಾನದ ಮೈಕೆಲ್ ಹ್ಯಾಮಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರಿ ಆನ್‌ಗೆ ಲಿನ್ ರಾಜನ ಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಗಲ್ಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಧ್ಯಮವು ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳ ಮರಣದಂಡನೆ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಅರ್ಹವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref>[https://web.archive.org/web/20061004024333/http://www.richard.clark32.btinternet.co.uk/hanging1.html ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಜುಡಿಷಿಯಲ್ ಹ್ಯಾಂಗಿಂಗ್]</ref> *ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಅನೇಕ ಮಂದಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ,ಚೀನಾದ ಟ್ಯಾಂಗ್ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಿದ ಕಾಲವೊಂದಿತ್ತು.<ref name="benn 8">ಬೆನ್, ಚಾರ್ಲೇಸ್. ೨೦೦೨. ಚೈನಾ`ಸ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಏಜ್: ಎವೆರಿಡೇ ಲೈಫ್ ಇನ್ ದಿ ಟ್ಯಾಂಗ್ ಡೈನಾಸ್ಟಿ. ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟ್ ಪ್ರೆಸ್ ISBN ೦-೧೯-೫೧೭೬೬೫-೦ ಪುಟ ೮</ref> *ಇದು ೭೪೭ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು,ಟಾಂಗ್‌ನ ಟೈಜಾಂಗ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ(r. ೭೧೨–೭೫೬) ಕಾಯಿದೆ ರೂಪಿಸಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಅವನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಮಾತ್ರವಿತ್ತು. ಆಗ ಕೂಡ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ದಂತೆ ಅಪರೂಪದ್ದಾಗಿದ್ದು, ೭೩೦ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೨೪ ಮರಣದಂಡನೆಗಳು ಮತ್ತು ೭೩೬ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೫೮ ಮರಣದಂಡನೆಗಳು ಜಾರಿಯಾಗಿದ್ದವು.<ref name="benn 8" /> ೨೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ,ಲಿಂಗ್ ಚಿ(ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸುವುದು) ಅಥವಾ ಸಾವಿರ ಛೇದನ ಗಳಿಂದ ಸಾವು ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪದ ಮರಣದಂಡನೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿತ್ತು.ಇದು ಸುಮಾರು ೯೦೦ CEಯಿಂದ ೧೯೦೫ರಲ್ಲಿ ಅದು ರದ್ದಾಗುವ ತನಕ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. *ಅದರ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆ ನಡುವೆಯೂ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಕರೆಗಳು ಅಜ್ಞಾತವಾಗುಳಿದಿಲ್ಲ. ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಸೆಫಾರ್ಡಿಕ್ ಕಾನೂನು ಪಂಡಿತ ಮೋಸಸ್ ಮೈಮೋನೈಡ್ಸ್ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ"ಒಬ್ಬ ನಿರ್ದೋಷಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸಾವಿರ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ಜನರನ್ನು ದೋಷಮುಕ್ತಿಗೊಳಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿದಾಯಕ" ಆರೋಪಿತ ಕ್ರಿಮಿನಲ್‌ನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಖಾತರಿಯಿಲ್ಲದೇ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಮಾಡುವುದರಿಂದ ಜಾರುವ ಇಳಿಜಾರಿನಂತೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರದ ಹೊಣೆ ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ. *ಅಲ್ಲಿವರೆಗೆ ನಾವು ಕೇವಲ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುತ್ತೇವೆ" ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಕಾನೂನಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೌರವವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವರ ಕಳಕಳಿಯಾಗಿತ್ತು. ಸೇರಿಸಿರುವ ತಪ್ಪುಗಳು ಸೇರಿಸಿರದ ತಪ್ಪುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿಯೆಂದು ಅವರು ಕಂಡು ಕೊಂಡರು. ಕಳೆದ ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ,ಆಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರ- ರಾಜ್ಯಗಳ ಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಬಹುತೇಕ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿದ್ದು, [[ಪೌರತ್ವ|ಪೌರತ್ವದ]] ಕಲ್ಪನೆ. *ಇದರಿಂದ ನ್ಯಾಯವು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕತ್ವದ ಜತೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದವು.ಇದು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಕಾರಣವಾದವು. ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಯಂ ಕಾರಾಗೃಹ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹೊಮ್ಮಿದವು. ಕಳ್ಳತನ ಮುಂತಾದ ಸಣ್ಣ ಅಪರಾಧಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಮರಣದಂಡನೆಯು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಅನವಶ್ಯಕ ತಡೆಯೆನಿಸಿತು. *ತಡೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯೋಗ್ಯದಂಡನೆಯು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಸಮರ್ಥನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವಾದವುವಿವೇಚನಾಶೀಲ ಆಯ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿದೆ. ಇದರ ಕುರುಹು ಸೀಸರ್ ಬೆಕಾರಿಯ ಅವರ ಹೆಸರಾಂತ ಪ್ರಬಂಧ ''ಆನ್ ಕ್ರೈಮ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಪನಿಶ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್‌''(೧೭೬೪)ನಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವನು [[ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ]] ಮತ್ತು ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾನೆ ಹಾಗೂ ಜೆರೆಮಿ ಬೆಂಥಾಮ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿರುದ್ಧ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref name= "death penalty">{{Cite web|url=http://www.jstor.org/pss/1143143|title=JSTOR: The Journal of Criminal Law and Criminology (1973-)Vol. 74, No. 3 (Autumn, 1983), pp. 1033-1065|publisher=[[Northwestern University School of Law]]|date=೧೯೮೩|accessdate=೨೦೦೮-೧೦-೧೩}}</ref> *ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ,ಬ್ರಿಟನ್ ಮುಂತಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯದರ್ಶಿ ಮಂಡಳಿ ಮರಣದಂಡನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ ಪಾತಕಿಗಳನ್ನು ದೋಷಮುಕ್ತಿಗೊಳಿಸುವತ್ತ ಒಲವು ತೋರಿದಾಗ, ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಎಚ್ಚೆತ್ತರು. ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಒಳಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸುವ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವು ಅಧಿಕೃತ ಮನ್ನಣೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಇಟಲಿಯ ಬೆಕಾರಿಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಆ ಕಾಲದ ಹೆಚ್ಚಿದ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಅಪರಾಧಗಳು ಮತ್ತು ಮರಣದಂಡನೆ ಸ್ಥಳಗಳ ಬಗ್ಗೆ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಿಕನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಕಾರ್ಲ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್]] ವರದಿಮಾಡಿದ್ದರು. *೨೦ನೇ ಶತಮಾನವು ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ರಕ್ತಸಿಂಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ರಾಷ್ಟ್ರ-ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧದ ನಿರ್ಣಯದಿಂದ ಅಪಾರ ಹತ್ಯೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಮರಣದಂಡನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ಶತ್ರು ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಕ್ಷಿಪ್ರಗತಿಯ ಮರಣದಂಡನೆ ನೀಡುವುದಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೇ, ಆಧುನಿಕ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮಿಲಿಟರಿ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸೋವಿಯಟ್ಟರು ವರ್ಲ್ಡ್ ವಾರ್ IIನಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ತೊರೆದುಹೋದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ೧೫೮,೦೦೦ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಮರಣ ದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಿದರು. *ಈ ಹಿಂದೆ [[ಹೇಡಿತನ]], ರಜಾರಹಿತ ಗೈರು, ಸೈನ್ಯವನ್ನು ತೊರೆಯುವುದು, ಅವಿಧೇಯತೆ, [[ಲೂಟಿ]], ಶತ್ರುಗಳ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿಗೆ ಪಲಾಯನ ಮತ್ತು ಆದೇಶಗಳ ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಅವಿಧೇಯತೆ ಮುಂತಾದವು ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ಅಪರಾಧಗಳು (ಡೆಸಿಮೇಶನ್(ಹತ್ತರಲ್ಲೊಬ್ಬನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಶಿಕ್ಷೆ) ಮತ್ತು ರನ್ನಿಂಗ್ ದಿ ಗಾಂಟ್‌ಲೆಟ್(ಎದುರುಬದುರು ನಿಂತಿರುವವರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಏಟುಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿ ಓಡುವ ಶಿಕ್ಷೆ ನೋಡಿ). ಬಂದೂಕುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದ ಬಳಿಕ ಬಹುತೇಕ ಏಕರೂಪವಾಗಿ ಗುಂಡುಹಾರಿಸುವ ತುಕಡಿಯ ಒಂದು ವಿಧದ ಮರಣದಂಡನೆಯು ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. *ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ,ವಿವಿಧ ನಿರಂಕುಶ ಆಡಳಿತದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು-ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರಗಳು-ರಾಜಕೀಯ ದಮನದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡವು. ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ಇಂತಹ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ನಾಗರಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಮರಣದಂಡನೆ ರದ್ದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವ ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ, ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಐರೋಪ್ಯ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ(ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಸೇರಿ)ಹಾಗೂ ಟಿಮೋರ್ ಲೆಸ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಿದವು. *[[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ|ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ]] ಬಹುತೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮರಣದಂಡನೆ ಜಾರಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಮಾಡಿವೆ. ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] ಮುಂತಾದವು, ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇಶದ್ರೋಹ ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ಅಪವಾದಾತ್ಮಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮರಣ ದಂಡನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತ್ತು. [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]](ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ೩೫ ರಾಜ್ಯಗಳು),ಗೌಟೆಮಾಲಾ,ಕ್ಯಾರಿಬಿಯನ್ ಬಹುತೇಕ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಗಳು(ಉದಾ.ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಭಾರತ)ಹಾಗೂ ಆಫ್ರಿಕ(ಉದಾ.[[ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾ]] ಮತ್ತು [[ಜಾಂಬಿಯ]] ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಹಾಗೂ ೧೯೯೪ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಯಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಕಾನೂನಿಲ್ಲ. *ಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಚಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಅಪರಾಧಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಜರುಗುತ್ತಿದ್ದು,ಮರದಂಡನೆ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಸತ್ಯಾಂಶವು ಪ್ರಸಕ್ತ ಆ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಕೊಂಚ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.iol.co.za/index.php?set_id=1&click_id=13&art_id=vn20080308081322646C403034/ |title= Definite no to Death Row – Asmal|accessdate= 2008-03-08}}</ref> ಮರಣದಂಡನೆ ಸಮರ್ಥಕರು ಇದು ಅಪರಾಧವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. * ಪೊಲೀಸರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿದೆ(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಪರಾಧಿ ತಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ),<ref>{{Cite web |url=http://wweek.com/editorial/3411/10288/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-04-19 |archive-date=2008-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080124040746/http://wweek.com/editorial/3411/10288/ |url-status=dead }}</ref> ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್‌ಗಳು ಪುನಃ ಅಪರಾಧ ಕೃತ್ಯ ಎಸಗದಿರು ವುದನ್ನು ಖಾತರಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸಮುದಾಯ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬದುಕುಳಿದ ಬಲಿಪಶುಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರಿಗೆ ಪ್ರಕರಣ ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯವಾದ ದಂಡನೆ ಸಿಗುತ್ತದೆಂದು ವಾದ ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. * ತಪ್ಪಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದ ಕೈದಿಗಳ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಇದು ದಾರಿಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಮತ್ತು ಬಡವರ ವಿರುದ್ಧ ತಾರತಮ್ಯವೆಸಗುತ್ತದೆ, ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಭವಿಸುವ ಕ್ರಿಮಿನಲ್‌ಗಳು ಅಪರಾಧ ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಯುವು ದಿಲ್ಲ, ಇದು ಹಿಂಸೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ,ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದರಿಂದ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿ ಎಂದು ಮರಣದಂಡನೆ ವಿರೋಧಿಗಳು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name=" death Penalty Focus">{{Cite web|url=http://www.deathpenalty.org/article.php?id=42|title=The High Cost of the Death Penalty|publisher=[[Death Penalty Focus]]|accessdate=೨೦೦೮-೦೬-೨೭|archive-date=2008-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20080428180241/http://www.deathpenalty.org/article.php?id=42|url-status=dead}}</ref> === ಮಾನವೀಯ ಮರಣದಂಡನೆಯತ್ತ ಕ್ರಮಗಳು === *ಮುಂಚಿನ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮರಣದಂಡನೆಯು ಗಂಭೀರ ಮತ್ತು ದುಃಖಪೂರಿತ ಸಂದರ್ಭವಾಗಿತ್ತು.ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೊಡ್ಡ ಜನರ ಗುಂಪು ಹಾಜರಾಗಿ,ಏಸುವಿನ ಸುವಾರ್ತೆಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಬೋಧಕರು ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://calebadams.org/news_article.htm ಆರ್ಟಿಕಲ್ ಫ್ರಂ ದಿ ''ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್ ಕೌರಾಂಟ್'' ] (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧, ೧೮೦೩)</ref> ಇಂತಹ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮರಣದಂಡನೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧,೧೯೦೩ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದನ್ನು ''ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್ ಕೌರಾಂಟ್'' ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು, ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ತಿಳಿಸಿದೆ,ಇಡೀ ಜನರಗುಂಪು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರ ರೀತಿಯದ್ದಾಗಿತ್ತು. *ಈ ರಾಷ್ಟ್ರವಲ್ಲದೇ ಇತರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಚಯವಿರುವ ಗುಂಪನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ,ಇಂತಹ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ, ಗಂಭೀರ ಜನರಗುಂಪನ್ನು ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಸೇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದ.<ref>[http://calebadams.org/index.htm ದಿ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಆಫ್ ಕಲೇಬ್ ಅಡಾಮ್ಸ್], ೨೦೦೩</ref> ಕಡಿಮೆ ನೋವಿನ ಅಥವಾ ಮಾನವೀಯ ಸ್ವರೂಪದ ಮರಣದಂಡನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ವಿಶ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಕಡೆ ಚಾಲ್ತಿಗೆ ಬಂತು. *೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತಿಮ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಗಿಲ್ಲೋಟಿನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಎಂಡ್ ಕ್ವಾರ್ಟರಿಂಗ್(ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ನೇಣಿಗೇರಿಸಿ ತಲೆಕತ್ತರಿಸುವುದು)ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು. ಬಲಿಪಶು ನಿಂತಿದ್ದ ಏಣಿಯನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು ಅಥವಾ ಅವನು ನಿಂತಿರುವ ಸ್ಟೂಲ್ ಅಥವಾ ಬಕೆಟ್ ಒದೆಯುವ ಮೂಲಕ,ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುವ ನೇಣು ಶಿಕ್ಷೆಯ ಬದಲಿಗೆ, ಲಾಂಗ್ ಡ್ರಾಪ್ "ಹ್ಯಾಂಗಿಂಗ್"‌ನಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ಎತ್ತರದಿಂದ ಬೀಳಿಸಿ ಕುತ್ತಿಗೆ ಮುರಿಯು ವುದು ಹಾಗೂ ಮಿದುಳು ಬಳ್ಳಿ ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. U.S.ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕುರ್ಚಿ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಚೇಂಬರ್ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾನವೀಯ ಪರ್ಯಾಯಗಳಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. *ಆದರೆ ಅವು ಮಾರಕ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಶಿಕ್ಷೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಾನ ಆಕ್ರಮಿಸಿದವು.ಮಾರಕ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಶಿಕ್ಷೆ ಅತ್ಯಂತ ನೋವಿನದು ಎಂಬ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇನ್ನೂ ನಿಧಾನ ನೇಣಿನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು,ಕತ್ತಿಯಿಂದ ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಹೊಡೆಯುವ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ.ಆದರೆ ಕೊನೆಯ ಶಿಕ್ಷೆ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. === ನಿರ್ಮೂಲನೆ === *ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ೭೪೭ ಮತ್ತು ೭೫೯ರ ನಡುವೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೩೯೫ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ದಿ ಟೆಲ್ವ್ ಕನ್‌ಕ್ಲೂಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೊರಾರ್ಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿರೋಧದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸ ಲಾಯಿತು. ಥಾಮಸ್ ಮೋರ್ ಅವರ ಉಟೋಪಿಯ ೧೫೧೬ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಮರಣದಂಡನೆಯ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಮಾತುಕತೆಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿ ಯಾವುದೇ ದೃಢ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಲು ವಿಫಲವಾಯಿತು. *ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿರೋಧವು ೧೭೬೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಇಟಲಿಯ ಸಿಸೇರ್ ಬೆಕಾರಿಯ,''ಡೈ ಡೆಲ್ಲಿಟಿ ಎ ಡೆಲ್ಲೆ ಪೆನೆ'',(ಆನ್ ಕ್ರೈಮ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಪನಿಷ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್‌) ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬೆಕಾರಿಯ [[ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ]] ಮತ್ತು ಮರಣ ದಂಡನೆಯಿಂದ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ಏಳಿಗೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನಿರುಪಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು. *ಈ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ, ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪ್ರಬುದ್ಧ ರಾಜ ಹಾಗೂ ಆಸ್ಟ್ರಿಯದ ಭವಿಷ್ಯದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಹ್ಯಾಬ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಗ್ರಾಂಡ್ ಡ್ಯೂಕ್ ಲೆಪಾಲ್ಡ್ II ಆಗಿನ ಸ್ವತಂತ್ರ ಟುಸ್ಕಾನಿಯ ಗ್ರಾಂಡ್ ಡುಚಿಯಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ರದ್ದು ಮಾಡಿದ. ಅದು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ಪ್ರಥಮ ಕಾಯಂ ಮರಣದಂಡನೆ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮರಣದಂಡನೆಗಳಿಗೆ ''ನೈಜ'' ತಡೆಯನ್ನು(೧೭೬೯ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದು) ನವೆಂಬರ್ ೩೦,೧೭೮೬ರಲ್ಲಿ ಒಡ್ಡಿದ ನಂತರ, ಲೆಪೋಲ್ಡ್ ದಂಡನೆ ಸಂಹಿತೆಯ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ.ಅದು ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಿ ಅವನ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆಗಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದ. *ಟುಸ್ಕಾನಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆಡಳಿತವು ೨೦೦೦ದ ನವೆಂಬರ್ ೩೦ರಂದು ಈ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಸ್ಮರಣೆಗಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕ ರಜೆಯನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿತು. ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಆ ದಿನ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ೩೦೦ ನಗರಗಳು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಂಡು ಸಿಟೀಸ್ ಫಾರ್ ಲೈಫ್ ಡೇ ಆಚರಿಸಿದವು. ರೋಮನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ೧೮೪೯ರಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ನಿಷೇಧ ವಿಧಿಸಿತು. [[ವೆನೆಜುವೆಲಾ]] ಕೂಡ ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ೧೮೬೩ರಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ೧೮೬೫ರಲ್ಲಿ ಸಾನ್ ಮಾರಿನೊ ಅದೇ ರೀತಿ ಮಾಡಿತು. *ಸಾನ್ ಮ್ಯಾರಿನೊನಲ್ಲಿ ೧೪೬೮ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದ ಮರಣದಂಡನೆ ಕೊನೆಯದಾಗಿತ್ತು. ಪೋರ್ಚುಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೮೫೨ ಮತ್ತು ೧೮೬೩ರಲ್ಲಿ [[ಶಾಸಕಾಂಗ|ಶಾಸಕಾಂಗದ]] ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳ ನಂತರ,೧೮೬೭ರಲ್ಲಿ ಅದು ರದ್ದಾಯಿತು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿ ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ಕಾಯಂ ಆಗಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದ ಅಪರಾಧಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ರದ್ದುಮಾಡಿ(ದೇಶದ್ರೋಹ, ಹಿಂಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಡಲ್ಗಳ್ಳತನ, ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಹಡಗುಧಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಹಚ್ಚುವುದು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಕಾಲದ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡವು). ಕೊನೆಯ ಮರಣದಂಡನೆಯು ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಶಾಂತಿಕಾಲದ ಎಲ್ಲ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.stephen-stratford.co.uk/capital_hist.htm |title=ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್‌ಮೆಂಟ್ |access-date=2010-04-19 |archive-date=2010-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100808063231/http://www.stephen-stratford.co.uk/capital_hist.htm |url-status=dead }}</ref> *ಕೆನಡಾ ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಿತು, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಮಾಡಿತು. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಅಪರಾಧಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ಎಂದು ಔಪಚಾರಿಕ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ದೃಢಪಡಿಸಿತು.<ref>[http://www.newsbatch.com/deathpenalty.htm] ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ/೧}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಿಚಿಗನ್ ೧೮೪೬ ಮೇ ೧೮ರಂದು ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ನಿಷೇಧ ವಿಧಿಸಿದ ಪ್ರಥಮ ರಾಜ್ಯವೆನಿಸಿತು.<ref>ಸೀ ಕೈಟ್ಲಿನ್ [http://quod.lib.umich.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=micounty;cc=micounty;rgn=full%20text ;idno=APK1036.0001. 001;didno= APK1036.0001.001;view=image;seq=00000444 pp. 420-422]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಫರ್‌ಮ್ಯಾನ್ v.ಜಾರ್ಜಿಯ ಪ್ರಕರಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ೧೯೭೨-೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. *ಆದರೆ ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೆಗ್ v.ಜಾರ್ಜಿಯ ಪ್ರಕರಣವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು. ಆಟ್ಕಿನ್ಸ್ v.ವಿರ್ಜಿನಿಯ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೇರಲಾಯಿತು.(ಮನೋವೈಕಲ್ಯಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲೆಯಾದ ೭೦ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ IQ ಹೊಂದಿ ರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ) ಹಾಗೂ ರೋಪರ್ v.ಸಿಮ್ಮನ್ಸ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ (ಅಪರಾಧ ಘಟಿಸಿದಾಗ ಅಪರಾಧಿಯ ವಯಸ್ಸು ೧೮ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ). ಪ್ರಸಕ್ತ, ಮಾರ್ಚ್ ೧೮, ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ U.S.ನ ೧೫ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಲಂಬಿಯ ಜಿಲ್ಲೆ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿದವು. ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಸಿಕ್ಕಿದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯದಲ್ಲಿ]] ಮರಣದಂಡನೆ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೈದಿಗಳಿದ್ದರು. *ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಮರಣದಂಡನೆಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು(ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ತನಕ ಎಲ್ಲ ಮರಣದಂಡನೆಗಳ ಪೈಕಿ ಅಂದಾಜು ೧/೩ರಷ್ಟು). ಇತ್ತೀಚಿನ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದ [[ಟೊಗೊ]] ೨೦೦೯ ಜೂನ್ ೨೩ರಂದು ಎಲ್ಲ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಿತು.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8116293.stm ಟೋಗೊ ಅಬಾಲಿಷಸ್ ದಿ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ]</ref> ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ರಕ್ಷಣೆ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ಸೂಚಿಸಿ, ಅದು "ಕ್ರೂರ, ಅಮಾನ ವೀಯ, ಹೀನ ಶಿಕ್ಷೆ" ಎಂದು ಕರೆದರು. ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು "ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ನಿರಾಕರಣೆ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿತು.<ref>[https://www.amnesty.org/en/death-penalty ಅಬಾಲಿಷ್ ದಿ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ |ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್]</ref> == ಸಮಕಾಲೀನ ಬಳಕೆ == === ಜಾಗತಿಕ ವಿತರಣೆ === ವಿಶ್ವ ಮಹಾಯುದ್ಧ II ಸಂಭವಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ,ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಥಿರ ಪ್ರವತ್ತಿ ಕಂಡುಬಂತು. ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆ ರದ್ದುಮಾಡಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ೧೬. ಪ್ರಸಕ್ತ ಈಗ,೯೫ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮರಣದಂಡನೆ ರದ್ದುಮಾಡಿವೆ. ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ೯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅದನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಿವೆ. ೩೫ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕನಿಷ್ಠ ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ತನಕ ಅದನ್ನು ಬಳಸಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅವು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಉಳಿದ ೫೮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.amnesty.org/en/death-penalty/abolitionist-and-retentionist-countries|title=Abolitionist and Retentionist Countries|publisher=Amnesty International|accessdate=2008-06-10|archive-date=2014-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140209075925/http://www.amnesty.org/en/death-penalty/abolitionist-and-retentionist-countries|url-status=dead}}</ref> {{Criminal procedure (trial)}} ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಕೇನ್ ಪ್ರಕಾರ, ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ೫,೭೨೭ ಮರಣದಂಡನೆಗಳನ್ನು ೨೬ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು.<ref>[61] ^ [60]</ref> {| class="wikitable" |- !ದೇಶ !ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆ |- !{{Flagicon|People's Republic of China}} [[ಚೀನಾ]] | ಕನಿಷ್ಠ ೧೭೦೦<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/8432514.stm]</ref> - ೫೦೦೦ <ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/bancadati/index.php?tipotema=arg&idtema=12000547 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-date=2014-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140324050902/http://www.handsoffcain.info/bancadati/index.php?tipotema=arg&idtema=12000547 |url-status=dead }}</ref> |- !{{Flagicon|Iran}} [[ಇರಾನ್]] | ಕನಿಷ್ಠ ೩೪೬ |- !{{Flagicon|Saudi Arabia|}} [[ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯ]] | ಕನಿಷ್ಠ ೧೦೨ |- !{{Flagicon|North Korea}} [[ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯ]] | ಕನಿಷ್ಠ ೬೩ |- ![5] ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕ | ೩೭ |- !{{Flagicon|Pakistan}} [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] | ಕನಿಷ್ಠ ೩೬ |- !{{Flagicon|Iraq}} [[ಇರಾಕ್]] | ಕನಿಷ್ಠ ೩೪ |- ![36] ವಿಯೆಟ್ನಾಂ | ಕನಿಷ್ಠ ೧೯ |- !{{Flagicon|Afghanistan}} [[ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]] | ಕನಿಷ್ಠ ೧೭ |- ![64] ಜಪಾನ್‌ | ೧೫ |- !{{Flagicon|Yemen}} [[ಯೆಮನ್]] | ಕನಿಷ್ಠ ೧೩ |- ![37] ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾ | ೧೦ |- !{{Flagicon|Libya}} [[ಲಿಬ್ಯಾ]] | ಕನಿಷ್ಠ ೮ |- !{{Flagicon|Sudan}} [[ಸೂಡಾನ್]] | ಕನಿಷ್ಠ ೫ |- !{{Flagicon|Bangladesh}} [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] | ೫ |- !{{Flagicon|Belarus}} [[ಬೆಲಾರಸ್]] | ೪ |- !{{Flagicon|Somalia}} [[ಸೊಮಾಲಿಯ]] | ಕನಿಷ್ಠ ೩ |- !{{Flagicon|Egypt}} [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] | ಕನಿಷ್ಠ ೨ |- !{{Flagicon|United Arab Emirates}} [[ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಒಕ್ಕೂಟ]] | ಕನಿಷ್ಠ ೧ |- ![33] ಮಲೇಷಿಯಾ | ಕನಿಷ್ಠ ೧ |- !{{Flagicon|Mongolia}} [[ಮಂಗೋಲಿಯ]] | ಕನಿಷ್ಠ ೧ |- ![32] ಸಿಂಗಪೂರ್‌ | ಕನಿಷ್ಠ ೧ |- !{{Flagicon|Syria}} [[ಸಿರಿಯ]] | ಕನಿಷ್ಠ ೧ |- !{{Flagicon|Bahrain}} [[ಬಹರೇನ್]] | ೧ |- !{{Flagicon|Botswana}} [[ಬೋಟ್ಸ್ವಾನ]] | ೧ |- !{{Flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[ಸೇಂಟ್ ಕಿಟ್ಸ್ ಆಂಡ್ ನೆವಿಸ್]] | ೧ |} *ಮರಣದಂಡನೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಪುರ, ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು U.S.ಪೂರ್ಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು. ಬಡ ಮತ್ತು ನಿರಂಕುಶ ಆಡಳಿತದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮರಣ ದಂಡನೆಯನ್ನು ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ದಮನದ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಅವು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡವು. *ಇಸವಿ ೧೯೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಮರಣದಂಡನೆ ರದ್ದುಮಾಡಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಇದರ ಬೆನ್ನಹಿಂದೆಯೇ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಸಮತಾವಾದ]] ಪತನ ಹೊಂದಿ ನಂತರ ಅವು EUಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುವ ಆಕಾಂಕ್ಷೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದವು.ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೆಂಬಲ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕುಂಠಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.deathpenaltyinfo.org/article.php?did=2165|title=International Polls & Studies|publisher=The [[Death Penalty Information Center]]|accessdate=೨೦೦೮-೦೪-೦೧|archive-date=2007-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927203428/http://www.deathpenaltyinfo.org/article.php?did=2165|url-status=dead}}</ref> *ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿ ಎರಡೂ ತನ್ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮರಣದಂಡನೆ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.(ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆ ನೋಡಿ) ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ,ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಪ್ರಗತಿಯ ಕೈಗಾರೀಕರಣದಿಂದ ಮರಣದಂಡನೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ಅಭಿವೃದ್ದಿಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ,ಮರಣದಂಡನೆಯು ದೃಢವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು,ಈ ವಿಷಯವು ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಸೆಳೆದಿಲ್ಲ. *ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕೆಲವು ಆಫ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪೂರ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದು,ಅಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದವರೆಗೆ ರದ್ದುಮಾಡಿದ ನಂತರ ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಆರಂಭಿಸಿವೆ. ಅಮೆರಿಕ ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದರೂ ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಪುನಾರಂಭಿಸಿತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೧೯೯೫ ಮತ್ತು ೨೦೦೪ರ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. *[[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ [[ನಿಷೇಧ|ನಿಷೇಧವನ್ನು]] ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದರೂ, ಯಾವುದೇ ಮರಣದಂಡನೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದಿಲ್ಲ. ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಮಾಡಿದ ನಂತರ ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಪುನಾರಂಭಿಸಿತು. ಆದರೆ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ರದ್ದುಮಾಡಿತು. === ಮಾದಕವಸ್ತು-ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ === ಹತ್ಯೆ ಮತ್ತಿತರ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮಾದಕವಸ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಿಲ್ಲ. ಮಾದಕವಸ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಕ್ತ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. {{Flagicon|Afghanistan}} [[ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]]<br /> {{Flagicon|Bangladesh}} [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]]<br /> [34] ಬ್ರೂನೈ<br /> {{Flagicon|China}} ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/8432351.stm|title=Akmal Shaikh told of execution for drug smuggling|date=December 28, 2009|accessdate=December 29, 2009}}</ref><br /> {{Flagicon|Republic of China}} ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ<ref>{{cite web|url=http://law.moj.gov.tw/Scripts/Query4A.asp?FullDoc=all&Fcode=C0000008|title=毒品危害防范條例|date=May 20, 2009|accessdate=Januaray 1, 2010|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 25, 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060425162416/http://law.moj.gov.tw/Scripts/Query4A.asp?FullDoc=all&Fcode=C0000008|url-status=dead}}</ref><br /> {{Flagicon|Egypt}} ಈಜಿಪ್ಟ್/೧}<br /> {{Flagicon|India}} [[ಭಾರತ]] (ಇಂತಹ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಿಲ್ಲ.{{Citation needed|date=January 2010}})<br /> {{Flagicon|Indonesia}} ಇಂಡೊನೇಶಿಯ<br /> {{Flagicon|Iran}} [[ಇರಾನ್]]<br /> {{Flagicon|Iraq}} [[ಇರಾಕ್]]<br /> {{Flagicon|Kuwait}} [[ಕುವೈಟ್]]<br /> {{Flagicon|Laos}} [[ಲಾವೋಸ್]]<br /> [33] ಮಲೇಶಿಯಾ<br /> {{Flagicon|Oman}} ಓಮನ್<br /> {{Flagicon|Pakistan}} [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]]<br /> {{Flagicon|Saudi Arabia}} [[ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯ]]<br /> [32] ಸಿಂಗಪೂರ್‌<br /> {{Flagicon|Thailand}} [[ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್]]<br /> [36] ವಿಯೆಟ್ನಾಂ<br /> {{Flagicon|Zimbabwe}} [[ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ]] === ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ === [[ಚಿತ್ರ:Death Penalty World Map.svg|thumb|400px|ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಮರಣದಂಡನೆಯ ಬಳಕೆ(ಜೂನ್ 2009ರಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ).[121][122][123][124]*ಗಮನಿಸಿ,U.S.ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ,ಅದನ್ನು ಮರಣದಂಡನೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರವೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ,ಏಕೆಂದರೆ ಫೆಡರಲ್ ಮರಣದಂಡನೆಯು ಈಗಲೂ ಸಕ್ರಿಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.]] ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆ ಕುರಿತ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಗೆ ನೋಡಿ: [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]]. [[ಕೆನಡಾ]]. ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ(ಹಾಂಕಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಾಕೌ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ).ಯುರೋಪ್, ಭಾರತ, ಇರಾನ್, ಇರಾಕ್, ಜಪಾನ್, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್, ರಷ್ಯಾ, ಸಿಂಗಪುರ, ಟೈವಾನ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು. === ಬಾಲಾಪರಾಧಿಗಳು === *ಬಾಲಾಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ(ಅಪರಾಧ ನಡೆದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ೧೮ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಾಗಿದ್ದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್‌ಗಳಿಗೆ)ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಅಪರೂಪವಾಗುತ್ತಿದೆ. ೯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಪರಾಧ ನಡೆದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಾಲಕರಾಗಿದ್ದ ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ೧೯೯೦ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿವೆ: ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೈನಾ,ಡಿಮೋಕ್ರಾಟಿಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಕಾಂಗೊ, [[ಇರಾನ್]], [[ನೈಜೀರಿಯ]],[[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]], [[ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯ]],ಸೂಡಾನ್, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು [[ಯೆಮೆನ್]] <ref>{{Cite web |url=http://www.internationaljusticeproject.org/juvWorld.cfm |title=ಜುವೆನಲ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಷನ್ಸ್(ಎಕ್ಸೆಪ್ಟ್ US) |access-date=2010-04-19 |archive-date=2011-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110726182207/https://www.internationaljusticeproject.org/juvWorld.cfm |url-status=dead }}</ref> PRC,ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಯೆಮನ್ ನಂತರ ಕನಿಷ್ಠ ವಯೋಮಿತಿಯನ್ನು ೧೮ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಏರಿಸಿತು.<ref>[https://web.archive.org/web/20030711050351/http://web.amnesty.org/pages/deathpenalty-facts-eng ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್]</ref> *ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆಗಿನಿಂದ ಬಾಲಾಪರಾಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢವಯಸ್ಕರ ೬೧ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ಮರಣದಂಡನೆಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು, ಅವರು ಬಾಲಕರಾಗಿ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಎಸಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=https://www.amnesty.org/en/death-penalty/executions-of-child-offenders-since-1990 |title=ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ |access-date=2021-07-16 |archive-date=2012-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121204044639/http://www.amnesty.org/en/death-penalty/executions-of-child-offenders-since-1990 |url-status=dead }}</ref> PRC ೧೮ರ ವಯಸ್ಸಿನ ಒಳಗಿನವರ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ಮಕ್ಕಳ ಮರಣದಂಡನೆ ಜಾರಿಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web|url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500152004|title=Stop Child Executions! Ending the death penalty for child offenders| publisher= Amnesty International|year=2004|accessdate=2008-02-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20041011091708/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500152004|archivedate=2004-10-11}}</ref> *ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ೧೬೪೨ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ,ಅಂದಾಜು ೩೬೫<ref>{{Cite web |url=http://www.deathpenaltyinfo.org/article.php?scid=27&did=203#execsus |title=ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಆಫ್ ಜುವೈನಲ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ U.S. ಎಂಡ್ ಅದರ್ ಕಂಟ್ರೀಸ್ |access-date=2021-08-10 |archive-date=2006-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060818232426/http://www.deathpenaltyinfo.org/article.php?scid=27&did=203#execsus |url-status=dead }}</ref> ಬಾಲಾಪರಾಧಿಗಳು ಅಮೆರಿಕದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಯಾದರು.<ref>ರಾಬ್ ಗಲ್ಲಾಗರ್, [http://users.bestweb.net/~rg/execution/JUVENILE.htm ಟೇಬಲ್ ಆಫ್ ಜುವೆನೈಲ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಷನ್ಸ್ ಇನ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಮೆರಿಕಾ/ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, 1642–1959] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615094320/http://users.bestweb.net/~rg/execution/JUVENILE.htm |date=2006-06-15 }}</ref> *ಅಮೆರಿಕದ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ''ಥಾಮ್ಸನ್ v.ಓಕ್ಲಹಾಮಾ'' (೧೯೮೮)ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ೧೬ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಎಲ್ಲ ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ರದ್ದು ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ''ರೋಪರ್ v.ಸಿಮ್ಮನ್ಸ್'' ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ(೨೦೦೫) ಎಲ್ಲ ಬಾಲಾಪರಾಧಿ ಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ರದ್ದುಮಾಡಿತು. ಇದರ ಜತೆಗೆ,೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ,ಅಮೆರಿಕ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ''ಆಟ್ಕಿನ್ಸ್ v. ವಿರ್ಜಿನಿಯ'' ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮನೋವೈಕಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮರಣದಂಡನೆ ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. *ಇರಾನ್, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ,ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯ,ಸೂಡಾನ್ ಮತ್ತು ಯೆಮನ್ ೨೦೦೫ ಮತ್ತು ಮೇ ೨೦೦೮ರ ನಡುವೆ ಬಾಲಾಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಿದೆಯೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಬಹುತೇಕ ಮಂದಿ ಇರಾನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದವರು.<ref>{{Cite web |url=https://www.hrw.org/pub/2008/children/HRW.Juv.Death.Penalty.053008.pdf |title=HRW ರಿಪೋರ್ಟ್ |access-date=2021-07-16 |archive-date=2008-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081113084648/http://www.hrw.org/pub/2008/children/HRW.Juv.Death.Penalty.053008.pdf |url-status=dead }}</ref> ಬಾಲಾಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ೩೭(ಎ)ವಿಧಿಯನ್ವಯ ಮರಣದಂಡನೆ ನಿಷೇಧಿಸುವ [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ]] ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ [[ಸೊಮಾಲಿಯ]] ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ (ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಅಮೆರಿಕದ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿದ್ದರೂ) ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸಹಿ ಹಾಕಿ ಅನುಮೋದಿಸಿದವು.<ref>UNICEF, [http://www.unicef.org/crc/index_30229.html ಕನ್ವೆನ್ಫನ್ ಆಫ್ ದಿ ರೈಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಚೈಲ್ಡ್ – FAQ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160125094459/http://www.unicef.org/crc/index_30229.html |date=2016-01-25 }}: *"ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಒಪ್ಪಂದವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಹಾಗೂ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಅಂಗೀಕೃತವಾದ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಒಪ್ಪಂದ. ಕೇವಲ ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ಸೊಮಾಲಿಯ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಈ ಪ್ರಮುಖ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಅಂಗೀಕಾರ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಸೊಮಾಲಿಯದಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸರ್ಕಾರವಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಸಕ್ತ ಒಪ್ಪಂದ ಅಂಗೀಕಾರಕ್ಕೆ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಅಸಮರ್ಥವೆನಿಸಿದೆ. ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ,ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಂಗೀಕಾರಕ್ಕೆ ಇಚ್ಛಿಸುವ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ. * ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಇನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ."</ref> ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉತ್ತೇಜನ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಕುರಿತ UN ಉಪ-ಸಮಿತಿಯು ಬಾಲಾಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನಮೂಲಭೂತ ತತ್ವಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ. U.N. ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬಹುತೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸಹಭಾಗಿಯಾಗಿವೆ. (ಅದರ ವಿಧಿ ೬.೫ರಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ "೧೮ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಎಸಗುವ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಬಾರದು..") *ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಆದೇಶದನ್ವಯ ೧೮ವರ್ಷಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಜಪಾನ್ ಕಾನೂನಿನ್ವಯ,೨೦ರ ವಯೋಮಿತಿಯ ಕೆಳಗಿನ ಯಾರೇ ಆದರೂ ಬಾಲಕರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮರಣದಂಡನೆ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಕ್ತ ಮೂವರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿದ್ದು,೧೮ ಮತ್ತು ೧೯ರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಈ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಅವರು ಎಸಗಿದ್ದಾರೆ. ==== ಇರಾನ್‌ ==== ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಇರಾನ್ ಅನುಮೋದಿಸಿದ್ದರೂ ಸಹ,ಬಾಲಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಮೇಲುಗೈ ಪಡೆದಿದೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖಂಡನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದೆ; ಮರಣದಂಡನೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಈ ದಾಖಲೆಯು ಮಕ್ಕಳ ಮರಣದಂಡನೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅಭಿಯಾನದ ಗಮನಸೆಳೆದಿದೆ. ಇಂತಹ ಮರಣದಂಡನೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಜಾಗತಿಕ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಪಾಲು ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟಿದೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಕ್ತ ಬಾಲಾಪರಾಧಿಗಳಾಗಿ(೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ೭೧ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು)ಎಸಗಿದ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೪೦ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="AP">[http://ap.google.com/article/ALeqM5hEpCQELUurPSUIMGb53VspZr39FQD938IT7G5 ಇರಾನಿಯನ್ ಆಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್ಸ್ ಫೈಟ್ ಚೈಲ್ಡ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಷನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080925093538/http://ap.google.com/article/ALeqM5hEpCQELUurPSUIMGb53VspZr39FQD938IT7G5 |date=2008-09-25 }}, ಆಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ಡರೈನಿ, [[ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್]], ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೭, ೨೦೦೮; ಪಡೆದದ್ದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೨, ೨೦೦೮.</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6244126.stm ಇರಾನ್ ರ‌್ಯಾಪಡ್ ಓವರ್ ಚೈಲ್ಡ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಷನ್ಸ್],ಪಾಮ್ ಒ ಟೂಲೆ [[BBC]] ಜೂನ್ ೨೭,೨೦೦೭, ಪಡೆದದ್ದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೨,೨೦೦೮</ref> ಮೊಹಮದ್ ಅಸ್ಗಾರಿ,ಅಯಾಜ್ ಮರೋನಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ವಾನ್ ಮಲೌಡ್‌ಜಾಡೆಗೆ ಹಿಂದಿನ ಫಾಸೀಶಿಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಇರಾನ್‌ನ ಬಾಲಾಪರಾಧಿಗಳ ಮರಣದಂಡನೆ ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುರುಹುಗಳಾಯಿತು.<ref name="Fox">[http://www.foxnews.com/story/0,2933,297982,00.html ಇರಾನ್ ಡಸ್ ಫಾರ್ ವರ್ಸ್ ದ್ಯಾನ್ ಇಗ್ನೋರ್ ಗೇಸ್, ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಸೇ], ''[[ಫಾಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್]]'', ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೫, ೨೦೦೭; ಪಡೆದದ್ದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦, ೨೦೦೮.</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/7130380.stm ಇರಾನಿಯನ್ ಹ್ಯಾಂಗ್ಡಡ್ ಆಫ್ಟರ್ ವರ್ಟಿಕ್ಟ್ ಸ್ಟೆ]; BBCnews.co.uk; ೨೦೦೭-೧೨-೦೬; ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨೦೦೭-೧೨-೦೬</ref> ==== ಸೊಮಾಲಿಯಾ ==== *ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಸೊಮಾಲಿಯದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಮರಣದಂಡನೆಗಳು ಘಟಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರವಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಬಾಲಕಿ ಐಶೊ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಧುಲೋವ್‌ಳನ್ನು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂನಲ್ಲಿ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ಹೂಳಿ,೧೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಹೊಡೆದು ಸಾಯಿಸಲಾಯಿತು. [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಬಂಡುಕೋರರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಿಸ್ಮಾಯೊದ ಶರಿಯತ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಭಿ ಚಾರ ಕುರಿತು ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಅವಳಿಗೆ ಕಲ್ಲುಹೊಡೆಯಲಾಯಿತು. ಶರಿಯತ್ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಅವಳು ಬಯಸಿದ್ದಳೆಂದು ಬಂಡುಕೋರರು ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=http:/ /news.bbc.co.uk/ 2/hi/africa /7694397.stm|title= Somali woman executed by stoning |date=2008-10-27|publisher=[[BBC News]]|accessdate=೨೦೦೮-೧೦-೩೧}}</ref> *ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವಳು ಅಳುತ್ತಿದ್ದು,ದಯೆ ನೀಡುವಂತೆ ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದಳು ಎಂದು ಇತರೆ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.ಅವಳ ಕುತ್ತಿಗೆಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹೂಳುವ ಮುನ್ನ ಹಳ್ಳದೊಳಕ್ಕೆ ಅವಳನ್ನು ಬಲಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ತಳ್ಳಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿವೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/7708169.stm BBC NEWS | World | Africa | ಸ್ಟೋನಿಂಗ್ ವಿಕ್ಟಿಮ್ 'ಬೆಗ್ಡ್ ಫಾರ್ ಮರ್ಸಿ']</ref> ಬಾಲಕಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ೧೩ ವರ್ಷದವಳಾಗಿದ್ದಳೆಂದು,ಮೂವರು ಪುರುಷರಿಂದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅತ್ಯಾಚಾರಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದ ನಂತರ ಅಲ್-ಸಭಾ ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳು ಅವಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ್ದರೆಂದು ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ಗೆ ನಂತರ ತಿಳಿಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.amnesty.org/en/for-media/press-releases/somalia-girl-stoned-was-child-13-20081031|title=Somalia: Girl stoned was a child of 13|date=2008-10-31|publisher=[[Amnesty International]]|accessdate=೨೦೦೮-೧೦-೩೧|archive-date=2008-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20081109195953/http://www.amnesty.org/en/for-media/press-releases/somalia-girl-stoned-was-child-13-20081031|url-status=dead}}</ref> *ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸೊಮಾಲಿಯದ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಪರಿವರ್ತನೀಯ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿರುವುದಾಗಿ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು UNICEF ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂದು ಶ್ಲಾಘಿಸಿತು.<ref>[http://news.xinhuanet.com/english/2009-11/20/content_12510818.htm UNICEF ಲಾಡ್ಸ್ ಮೂವ್ ಬೈ ಸೊಮಾಲಿಯ ಟು ರ‌್ಯಾಟಿಫೈ ಚೈಲ್ಡ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್]</ref> === ವಿಧಾನಗಳು === ಮರಣದಂಡನೆಯ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುದಾಘಾತ, ಗುಂಡುಹಾರಿಸುವ ತುಕಡಿ ಅಥವಾ ಇತರೆ ಸ್ವರೂಪದ ಗುಂಡುಹಾರಿಸುವಿಕೆ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಹೊಡೆದು ಸಾಯಿಸುವುದು,ಅನಿಲ ಚೇಂಬರ್, ನೇಣುಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಮಾರಕ ಚುಚ್ಚು ಮದ್ದು ಸೇರಿವೆ. == ವಿವಾದ ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆ == *ಮರಣದಂಡನೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿವಾದಿತ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದೋಷಿ ಜನರ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ದಾರಿಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ಮರಣದಂಡನೆ ವಿರೋಧಿಗಳು ವಾದಿಸಿದರೆ,ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವು ನ್ಯಾಯ ನೀಡುವುದಲ್ಲ, ಆದರೆ [[ಸೇಡು]] ತೀರಿಸಲು ಹಾಗೂ ಹಣ ಉಳಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ. *ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡುವಾಗ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಮತ್ತು ಬಡವರ ವಿರುದ್ಧ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅದು ಅಪರಾಧಿಯ ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="deathPenaltyFocus" /> ಹತ್ಯೆಕೋರರಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಯು [[ಪ್ರತೀಕಾರ|ಪ್ರತೀಕಾರದ]] ತತ್ವದಿಂದ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯು ಸಮಾನವಾದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ತಡೆಯಲ್ಲ, ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಠೋರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮರಣದಂಡನೆಯು ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅದರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ. === ನ್ಯಾಯಬಾಹಿರ ಮರಣದಂಡನೆಗಳು === *ನ್ಯಾಯಬಾಹಿರ ಮರಣದಂಡನೆಯು ನ್ಯಾಯವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈಫಲ್ಯವಾಗಿದ್ದು,ಮರಣದಂಡನೆ ಮೂಲಕ ಅಮಾಯಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾವಿಗೀಡು ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಘಟಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.deathpenaltyinfo.org/article.php?did=412&scid=6 |title=ಇನ್ನೊಸೆನ್ಸ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ |access-date=2021-08-10 |archive-date=2007-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070208061615/http://www.deathpenaltyinfo.org/article.php?did=412&scid=6 |url-status=dead }}</ref> ಅನೇಕ ಜನರು ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ಅಮಾಯಕ ಬಲಿಪಶುಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://capitaldefenseweekly.com/innocent.html |title=ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ವೀಕ್ಲಿ |access-date=2010-04-19 |archive-date=2007-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070804222621/http://capitaldefenseweekly.com/innocent.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.justicedenied.org/executed.htm ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಡ್ ಇನ್ನೊಸೆಂಟ್ಸ್]</ref><ref>{{Cite web |url=http://mitglied.lycos.de/PeterWill/penal9.htm |title=ರಾಂಗ್‌ಫುಲ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಷನ್ಸ್ |access-date=2010-04-19 |archive-date=2009-05-22 |archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20090522224521/http://mitglied.lycos.de/PeterWill/penal9.htm |url-status=dead }}</ref> ನಿರ್ದೋಷಿತ್ವದ ಬಲವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಅನುಮಾನವಿದ್ದರೂ,೩೯ ಮರಣದಂಡನೆಗಳನ್ನು U.S.ನಲ್ಲಿ ಜಾರಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. *ಹೊಸದಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾದ DNA ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರವು U.S.ನಲ್ಲಿ ೧೯೯೨ರಿಂದೀಚೆಗೆ ೧೫ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ದೋಷಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.ಆದರೆ ಕೆಲವೇಕೆಲವು ಮರಣದಂಡನೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ DNA ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರ ಲಭ್ಯವಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.innocenceproject.org/Content/575.php |title=ದಿ ಇನ್ನೋಸೆನ್ಸ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ – ನ್ಯೂಸ್ ಎಂಡ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್: ಪ್ರೆಸ್ ರಿಲೀಸಸ್ |access-date=2010-04-19 |archive-date=2010-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100702223208/http://www.innocenceproject.org/Content/575.php |url-status=dead }}</ref> *UKಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣ ಪರಾಮರ್ಶೆ ಆಯೋಗದ ಪುನರ್‌ಪರಿಶೀಲನೆಗಳಿಂದ ೧೯೫೦ ಮತ್ತು ೧೯೫೩ರ ನಡುವೆ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಯಾದವರ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆ ಮತ್ತು ಮೂರು ದೋಷಮುಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆ ಪ್ರಮಾಣ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ೧೭ ಸರಾಸರಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. === ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ === *[[ಕೆನಡಾ]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]], [[ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ]], ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆಯು ಬೇರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಜನಪ್ರಿಯವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ,ಮಕ್ಕಳ ಹತ್ಯೆ ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮರಣದಂಡನೆ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಬೆಂಬಲದ ಅಲೆಯನ್ನು ಉಕ್ಕಿಸಿವೆ. ಗ್ರೇಹೌಂಡ್ ಬಸ್ ತಲೆಕತ್ತರಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣ, ಪೋರ್ಟ್ ಆರ್ಥರ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಬಾಲಿ ಬಾಂಬಿಂಗ್ ಪ್ರಕರಣ ಮುಂತಾದವು ಭಾವಾನಾತ್ಮಕ ಆಧಾರಿತ ವಾಗಿದ್ದು, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಾಸಿಹೋಗುತ್ತವೆ. *ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ೨೦೦೦ ಮತ್ತು ೨೦೧೦ರ ನಡುವೆ,ಮರಣದಂಡನೆ ವಾಪಸಿಗೆ ಬೆಂಬಲವು ೪೪% ನಿಂದ ೪೦%ಗೆ ಕುಸಿಯಿತು.ಅದರ ವಾಪಸಾತಿಗೆ ವಿರೋಧವು ೪೩% ರಿಂದ ೪೬%ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿ ಬಹುಮತದ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಬಹುಮತದ ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾಗಿದ್ದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿತು.<ref>http://www.cbc.ca/politics/story/೨೦೧೦/೦೩/೧೮/ekos-poll೦೧೮.html{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರಣದಂಡನೆ ರದ್ದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. *ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ನಿರಂಕುಶ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬದಲಾದಾಗ,ಅಥವಾ ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಅದು ಒಂದು ಷರತ್ತಾಗಿದ್ದಾಗ ಮರಣದಂಡನೆ ರದ್ದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕವು ಇದಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಅಪವಾದ: ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿದ್ದವು.(ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನದು ಮಿಚಿಗನ್,ಅಲ್ಲಿ ೧೮೪೭ರಲ್ಲೇ ಮರಣದಂಡನೆ ರದ್ದಾಗಿತ್ತು, ಉಳಿದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಇಂದು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. *ಮರಣದಂಡನೆಯು ಒಂದು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದು, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಚರ್ಚೆಗೆ ಆಸ್ಪದ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. ಉಳಿದ ಕಡೆ,ಮರಣದಂಡನೆ ಅರ್ಹತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಕ್ರಿಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯ ಫಲವಾಗಿ ಮರಣದಂಡನೆ ರದ್ದಾಗುವುದು ಅಪರೂಪ. ರದ್ದಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ,ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿರ್ದಯ ಹತ್ಯೆಗಳ ನಂತರ ಚರ್ಚೆಯು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಜೀವಂತಿಕೆ ಪಡೆಯಿತು.ಆದರೂ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅದನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಿದ ನಂತರ ವಾಪಸು ತಂದವು. *ಆದಾಗ್ಯೂ ಹತ್ಯೆಗಳು ಅಥವಾ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ದಾಳಿಗಳು ಮುಂತಾದ ಗಂಭೀರ, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಅಪರಾಧಗಳ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಮತ್ತು [[ಜಮೈಕಾ]] ಮುಂತಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ರದ್ದತಿಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿತು. ಮರಣದಂಡನೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ,ಕೆಲವು ವೇಳೆ ನ್ಯಾಯವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ಚರ್ಚೆಯು ಪುನಃ ಜೀವಂತಿಕೆ ಪಡೆಯಿತು.ಆದರೂ ಇದು ಮರಣದಂಡನೆ ರದ್ದಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸುಧಾರಿಸುವ ಶಾಸಕಾಂಗ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. *ಇಸವಿ ೨೦೦೦ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗ್ಯಾಲಪ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ,"ಮರಣದಂಡನೆ ಪರವಾಗಿ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದು,ಈ ಸ್ವರೂಪದ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಪರವಾಗಿರುವುದಾಗಿ ಅರ್ಧಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು(೫೨%)ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು". ವಿವಿಧ ಫಲಿತಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ [http://www.deathpenaltyinfo.org/article.php?did=2165 ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927203428/http://www.deathpenaltyinfo.org/article.php?did=2165 |date=2007-09-27 }} ನಡೆಸಲಾಯಿತು.ಗ್ಯಾಲಪ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಹತ್ಯೆಯಿಂದ ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ೬೪% ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರೆ, ೩೦% ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ೫% ಯಾವ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref>[http://www.gallup.com/poll/1606/Death-Penalty.aspx 2008 ಗ್ಯಾಲಪ್ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಪೋಲ್].</ref> *ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ U.S.ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಬಹುತೇಕ ಜನರು ಮರಣದಂಡನೆ ಪರವಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ತೋರಿಸಿದೆ. ಜುಲೈ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ABC ನ್ಯೂಸ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆ ಪರವಾಗಿ ೬೫ ಶೇಕಡ ಜನರಿದ್ದು,೨೦೦೦ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇನ್ನೊಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>ABC ಸುದ್ದಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ, [http://abcnews.go.com/images/Politics/1015a3DeathPenalty.pdf "ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್‌‌ಮೆಂಟ್, 30 ಇಯರ್ಸ್ ಆನ್: ಸಪೋರ್ಟ್, ಬಟ್ ಆಂಬಿವೇಲೆಸ್ಸ್ ಆಸ್ ವೆಲ್ "] (PDF, ಜುಲೈ ೧, ೨೦೦೬).</ref> ಮೇ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗ್ಯಾಲಪ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹೇರಬಾರದು ಎಂದು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಅಮೆರಿಕದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರೆ, ೬೦ ಶೇಕಡ ಜನರು ಅದನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಬೇಕೆಂದು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.pollingreport.com/crime.htm ಕ್ರೈಮ್].</ref> ಆದರೂ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆ ಅಥವಾ ಪೆರೋಲ್ ರಹಿತ ಜೀವಾವಧಿ ನಡುವೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಅಥವಾ ಬಾಲಾಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ವಿಧಾನ ಕುರಿತು ಕೇಳಿದಾಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದವು.<ref>[http://www.publicagenda.org/issues/major_proposals_detail.cfm?issue_type=crime&amp;list=3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070818182208/http://publicagenda.org/issues/major_proposals_detail.cfm?issue_type=crime&list=3 |date=2007-08-18 }} [http://www.publicagenda.org/issues/major_proposals_detail.cfm?issue_type=crime&amp;list=10] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070818182523/http://publicagenda.org/issues/major_proposals_detail.cfm?issue_type=crime&list=10 |date=2007-08-18 }}</ref> ಸರಿಸುಮಾರು ೧೦ರಲ್ಲಿ ೬ ಜನರು ಮರಣದಂಡನೆ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತೆಂದು ತಮಗೆ ನಂಬಿಕೆಯಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಬ್ಬ ನಿರ್ದೋಷಿಯನ್ನು ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ಬಹುತೇಕರು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.publicagenda.org/issues/major_proposals_detail.cfm?issue_type=crime&amp;list=5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161116230550/http://www.publicagenda.org/issues/major_proposals_detail.cfm?issue_type=crime&list=5 |date=2016-11-16 }} [http://www.publicagenda.org/issues/major_proposals_detail.cfm?issue_type=crime&amp;list=8] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070818182707/http://publicagenda.org/issues/major_proposals_detail.cfm?issue_type=crime&list=8 |date=2007-08-18 }}</ref> === ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:04CFREU-Article2-Crop.jpg|thumb|left|350px|ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸನ್ನದಿನ ವಿಧಿ 2 EUನಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆ ನಿಷೇಧವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಿದೆ.]] *[[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ|ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು]] ಪ್ರಧಾನ ಸಭೆಯ ೬೨ನೇ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿ ನಿರ್ಣಯವೊಂದನ್ನು ಮಂಡಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www. worldcoalition.org/ modules/news/ article.php?storyid=10|title=Journée contre la peine de mort : le monde décide!|author=Thomas Hubert|date=2007-06-29|language=French|publisher=Coalition Mondiale}}</ref><ref>[http://web.amnesty.org/pages/deathpenalty-index-eng ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್] {{Webarchive|url=https://archive.is/20120718115320/web.amnesty.org/pages/deathpenalty-index-eng |date=2012-07-18 }}.</ref> *ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಧಾನ ಸಭೆಯ ಮೂರನೇ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕರಡು ನಿರ್ಣಯದ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ೨೦೦೭ರ ನವೆಂಬರ್ ೧೫ರಂದು ನಿರ್ಣಯದ ಪರವಾಗಿ ೯೯-೫೨ ಮತಗಳು ಲಭಿಸಿ,೩೩ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಗೈರುಹಾಜರಿಯಾಗಿದ್ದವು. ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಡಿ.೧೮ರಂದು ಪ್ರಧಾನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮತಕ್ಕೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.amnesty.org/en/news-and-updates/news/un-set-key-death-penalty-vote-20071209|title=UN set for key death penalty vote|publisher=Amnesty International|date=2007-12-09|accessdate=2008-02-12|archive-date=2008-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080215001040/http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/news/un-set-key-death-penalty-vote-20071209|url-status=dead}}</ref><ref>[https://wcd.coe.int/ViewDoc.jsp?id=1212297 ಸಂಪರ್ಕ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ – ಮರಣದಂಡನೆ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗತಿಕ ಅಭಿಯಾನ ಚಾಲನೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. – ಟೆರಿ ಡೇವಿಸ್ ಹೇಳಿಕೆ, ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ].</ref><ref>[https://www.un.org/ga/news/news.asp?NewsID=24679&amp;Cr=general&amp;Cr1=assembly UN ಜನರಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ – ಲೇಟೆಸ್ಟ್ ಫ್ರಂ ದಿ UN ನ್ಯೂಸ್ ಸೆಂಟರ್].</ref> *ಪುನಃ ೨೦೦೮ರ ನವೆಂಬರ್ ೨೦ರಂದು,UN ಪ್ರಧಾನ ಸಭೆ(ಮೂರನೇ ಸಮಿತಿ)ಯಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವ ಎರಡನೇ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದವು. ಕರಡು ನಿರ್ಣಯದ ಪರವಾಗಿ ೧೦೫ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತಚಲಾಯಿಸಿದರೆ,೪೮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ವಿರುದ್ಧ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದವು ಮತ್ತು ೩೧ ಮಂದಿ ಗೈರುಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು. ಮರಣದಂಡನೆ ಪರ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಸಾಲಿಗೆ ಪ್ರಚಂಡ ಸೋಲು ಉಂಟಾಯಿತು. ಅದು ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಬದ್ಥತೆಗೊಳಗಾಗದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ(೧೦೪ರಿಂದ ೫೪,೨೯ ಗೈರುಹಾಜರಿಗಳು)ಮರಣದಂಡನೆ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಬೇಕೆಂದು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಕೋರಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.reuters.com/article/topNews/idUSN1849885920071218|title=U.N. Assembly calls for moratorium on death penalty|publisher=Reuters}}</ref> *ಅನೇಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳು ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿವೆ.೬ನೇ ಒಪ್ಪಂದ(ಶಾಂತಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರದ್ದು)ಮತ್ತು ೧೩ನೇ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ(ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರದ್ದು)ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಐರೋಪ್ಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆವರೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಅಮೆರಿಕ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಎರಡನೇ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.ಆದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡದ ಎಲ್ಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅವುಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ. *ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾರ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆ ನಿಷೇಧ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದು, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಒಡಂಬಡಿಕೆಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ,ಇತರೆ ಎಲ್ಲ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಮರಣದಂಡನೆ ನಿಷೇಧಿಸುವ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ನಿಷೇಧಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಐಚ್ಛಿಕ ಒಪ್ಪಂದವಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www2. ohchr. org/english/law/ccpr-death.htm|title=Second Optional Protocol to the ICCPR|accessdate=2007-12-08|publisher=Office of the UN High Commissioner on Human Rights}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *ಅನೇಕ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಮರಣದಂಡನೆ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯನ್ನು(ಶಾಂತಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ) ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ(EU)ಮತ್ತು ಐರೋಪ್ಯ ಮಂಡಳಿ. EUಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿ ಮಧ್ಯಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮರಣದಂಡನೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸ್ಥಗಿತಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಚಿಸಿದವು. *ರಷ್ಯಾ ಯುರೋಪ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದರೂ, ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದಾಗಿನಿಂದ ಅದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಗೆ ತಂದಿಲ್ಲ. ಇತರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು,ಕಾನೂನು ರೀತ್ಯ ಶಾಂತಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆ ರದ್ದುಮಾಡಿ, ನೈಜವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ [http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ChercheSig.asp?NT=187&amp;CM=8&amp;DF=11/20/2007&amp;CL=ENG ಒಪ್ಪಂದ ಸಂಖ್ಯೆ 13]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಯುದ್ಧದ ಬೆದರಿಕೆ ಸನ್ನಿಹಿತವಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ(ಆರ್ಮೇನಿಯ, ಲ್ಯಾಟ್ವಿಯ,ಪೋಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪೇನ್)ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಯಾವುದೇ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕರಾರಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.<ref>[https://www.amnesty.org/en/death-penalty/ratification-of-international-treaties ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150117112033/http://www.amnesty.org/en/death-penalty/ratification-of-international-treaties |date=2015-01-17 }}.</ref> *ಇಟಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಚ್ ೩,೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಇತ್ತೀಚಿನದಾಗಿದೆ. [[ಟರ್ಕಿ]] ಇತ್ತೀಚೆಗೆ,EU ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆಯುವ ಕ್ರಮವಾಗಿ ತನ್ನ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಮರಣದಂಡನೆ ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಾದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ''ವಾಸ್ತವ'' ನಿಷೇಧವಿತ್ತು. ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಶಾಂತಿಕಾಲದ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ತೆಗೆಯಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಮೇ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಟರ್ಕಿ ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಐರೋಪ್ಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದ ನಂ.೧೩ನ್ನು ಟರ್ಕಿ ಅನುಮೋದಿಸಿತು. *ಇದರ ಫಲವಾಗಿ,ಯುರೋಪ್ ಮರಣದಂಡನೆ ಆಚರಣೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಖಂಡವಾಯಿತು.ಆದರೆ ರಷ್ಯಾ ಬಿಟ್ಟರೆ ಎಲ್ಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಐರೋಪ್ಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ೬ನೇ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿಷೇಧಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.ಆದರೆ ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಲ್ಲದ [[ಬೆಲಾರಸ್]] ಏಕೈಕ ಅಪವಾದವಾಯಿತು. ಐರೋಪ್ಯ ಮಂಡಳಿಯ ಸಂಸದೀಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯು ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿ ವೀಕ್ಷಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ U.S ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವಂತೆ ಅಥವಾ ಅವರ ವೀಕ್ಷಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ. *EU ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ನಿಷೇಧಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ,EU ಬಂಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮರಣದಂಡನೆ ಕೋರಬಹುದಾದ ಕಾರಣ ಬಂಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ನಿಷೇಧಿಸಿತು.ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಪೈಕಿ(NGOs)ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾವಲು ಸಮಿತಿ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿರೋಧಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಗಮನಸೆಳೆದಿವೆ. ಇಂತಹ ಅನೇಕ NGOಗಳು ಜತೆಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಂಡಳಿಗಳು ಮತ್ತು ವಕೀಲರ ಸಂಘಗಳು ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿರುದ್ಧ ವಿಶ್ವ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಕೂಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದವು. == ಧಾರ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು == === ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ === ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮೀಯರಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ಐದು ಉಪದೇಶಗಳಲ್ಲಿ(ಪಂಕ-ಸಿಲಾ)ಮೊದಲನೆಯದು ಜೀವನಾಶದಿಂದ ದೂರವುಳಿಯುವುದು.ಧಮ್ಮಪದದ ಅಧ್ಯಾಯ ೧೦ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ: :ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಸಾವಿಗೆ ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ,ನಿಮ್ಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಬೇಡಿ ಅಥವಾ ಹತ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣಕರ್ತರಾಗಬೇಡಿ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಹೆದರುತ್ತಾರೆ; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಜೀವನ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾರೆ, ನಿಮ್ಮ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹತ್ಯೆಮಾಡಬೇಡಿ,ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಕರ್ತರಾಗಬೇಡಿ. ಅಧ್ಯಾಯ ೨೬, ಧಮ್ಮಪದದ ಅಂತಿಮ ಅಧ್ಯಾಯ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ,"ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿರಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಅವರನ್ನು ನಾನು [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]] ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇನೆ. ಅವನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಹತ್ಯೆಗೆ ಇತರರಿಗೆ ನೆರವಾಗು ವುದಿಲ್ಲ." ಈ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಬೌದ್ಧಮತೀಯರು ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ದಾರಿ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನಿನ ಕ್ರಮವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಆಣತಿ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ(ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ). ಆದಾಗ್ಯೂ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಗಿ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿವಾದ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ,ಅಧಿಕೃತ ಧರ್ಮ [[ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ|ಬೌದ್ಧಧರ್ಮವಾಗಿರುವ]] ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳು ಕೆಲವು ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಹೇರಿವೆ. ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಪವಾದವೆಂದರೆ ೮೧೮ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಸಾಗಾ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಿರುವುದು. ಇದು ೧೧೬೫ರವರೆಗೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು.ಆದರೂ ಖಾಸಗೀ ಜಹಗೀರುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀಕಾರದ ರೂಪವಾಗಿ ಮರಣದಂಡನೆಗಳು ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಜಪಾನ್ ಈಗಲೂ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಹೇರಿದೆ.ಆದರೂ ಕೆಲವು ಇತ್ತೀಚಿನ ನ್ಯಾಯಖಾತೆ ಸಚಿವರು ತಮ್ಮ ಬೌದ್ದಧರ್ಮದ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಕಾರಣವನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಿ ಸಾವಿನ ವಾರಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಂಕಿತ ಹಾಕಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7694483.stm ಜಪಾನ್ ಹ್ಯಾಂಗ್ಸ್ ಟು ಮೋರ್ ಆನ್ ಡೆತ್ ರೊ(ಸೀ ಆಲ್ಸೋ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ 11]</ref> ಇತರೆ ಬೌದ್ಧಮತೀಯ ಬಹುತೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತನ್ನ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ,[[ಭೂತಾನ್]] ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ.ಆದರೆ [[ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್]] ಇನ್ನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ [[ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ]] ಅಧಿಕೃತ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ. === ಜುಡೈಸಮ್ === *ಜುಡೈಸಮ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ಬೋಧನೆಗಳು ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ತಾತ್ವಿಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರದ ಮಟ್ಟ ತೀವ್ರ ಕಠಿಣವಾಗಿದೆ. ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಟಾಲ್ಮುಡಿಕ್ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ,ಮರಣದಂಡನೆ ಅನುಮೋದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಅಸಾಧ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಗಿಸಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೂವರು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ''ಬೇಟ್ ಡಿನ್'' ‌(ಕೋರ್ಟ್)ನಿಂದ ಮರಣದಂಡನೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. *ಅದನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ೨೩ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ''ಸಾನೇಡ್ರಿನ್'' ನ್ಯಾಯತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡಬೇಕು.<ref>[[ಬೆಬಿಲೋನಿಯನ್ ಟಾಲ್ಮಡ್]] [[ಸನ್ನೆಡ್ರಿನ್]] ೨ಎ</ref> ಜರೂಸಲೇಂ ಮಂದಿರ ನಾಶವಾದ ೭೦ <small>CE</small>ಗೆ ೪೦ ವರ್ಷಗಳ ಮುಂಚೆ ಅಂದರೆ ೩೦ <small>CE</small>ನಲ್ಲಿ,ಸಾನೆಡ್ರಿನ್ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಿತು. ಅದನ್ನು ಶಿಕ್ಷೆಯ ತೀವ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಗಿ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿತು. *ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದೇವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ಬಳಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿಸಿ, ತಪ್ಪು ಮಾಡುವ ಮನುಷ್ಯ ರಿಗಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿತು.<ref>[[ಜೆರುಸಲೆಂ ಟಾಲ್ಮಡ್]] (ಸನೆಡ್ರಿನ್ ೪೧ ಎ)</ref> ಜುಡೈಸಿಮ್ ಬಹುತೇಕ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧಿಸಿ ದರು ಅಥವಾ ನರಹತ್ಯೆಯ ಸಮಗ್ರ ದಾಖಲೆಯಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ಪರಮಾವಧಿಯ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಕಾನೂನುಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಕಡೆ,೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಾನೂನು ಪಂಡಿತ ಮೈಮೋನೈಡ್ಸ್ ಅವರ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಉಕ್ತಿಯನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೆ, :"ಒಬ್ಬ ನಿರ್ದೋಷಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸಾವಿರ ಮಂದಿ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರನ್ನು ದೋಷಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು ಹಾಗೂ ತೃಪ್ತಿಕರ."ಸಂಪೂರ್ಣ ಖಾತರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿರುವಾಗ ಆರೋಪಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸುವುದು ರುಜುವಾತಿನ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಜಾರುವ ಇಳಿಜಾರಿಗೆ ದಾರಿ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ,ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಾವು ಕೇವಲ "ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುತ್ತೇವೆ" ಎಂದು ಮೈಮೋನೈಡ್ಸ್ ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಗಾಂಭೀರ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಜನರ ಗೌರವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಾನೂನು ಸ್ವಯಂ ಹದ್ದುಗಣ್ಣಿನಿಂದ ಕಾಯುವ ಅಗತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮೈಮೋನೈಡ್ಸ್ ಕಳಕಳಿ ವಹಿಸಿದ್ದರು. === ಇಸ್ಲಾಂ === *[[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಪಂಡಿತರು ಅದು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವೆಂದು ಹೇಳಿದರೂ,ಬಲಿಪಶು ಅಥವಾ ಬಲಿಪಶುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಕ್ಷಮೆ ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ.ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ತತ್ವ''(ಫಿಕ್)'' ನಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧ ಮಾಡಬಾರದ್ದರ ನಿಷೇಧವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ,ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದೃಢೀಕರಿಸಲಾದ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ರದ್ದು ಮಾಡುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಷರಿಯತ್ ಕಾನೂನು ಅಥವಾ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕಾನೂನಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವಿಕ ಮರಣದಂಡನೆ ಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. *ಇಸ್ಲಾಂನಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಭ್ರಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಂನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಹೊಡೆದು ಸಾಯಿಸುವುದು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ.ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ,ಕುರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವಂತೆ,ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಮನ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕುರಾನ್ ಅನೇಕ ''ಹ್ಯಾಡ್'' (ಸ್ಥಿರ)ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ, ಅತ್ಯಾಚಾರ ಸೇರಿ ಮರಣದಂಡನೆ ನಿಗದಿಮಾಡಿದ್ದರೂ,ಹತ್ಯೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ನಾಗರಿಕ ಅಪರಾಧ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ''ಕಿಸಾಸ್'' (ಪ್ರತೀಕಾರ)ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. *ಅಪರಾಧಿಗೆ ಆಡಳಿತವು ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಅಪರಾಧಿ ''ದಿಯಾ'' (ಪರಿಹಾರ ಧನ)ವನ್ನು ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಬಲಿಪಶುವಿನ ಬಂಧುಗಳು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://www.britannica.com/eb/article-9020149/capital-punishment ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್‌ಮೆಂಟ್ – ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯ]</ref> "ಯಾರೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಂದರೆ-ಅದು ಹತ್ಯೆಗಾಗಿ ಕೊಂದ ಹೊರತು ಅಥವಾ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕಿಡಿಗೇಡಿತನ ಹಬ್ಬಿಸಲು ಕೊಂದಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಎಲ್ಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಂದ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಭಾವಿಸಲಾಗುವುದು. ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಿದ್ದರೆ,ಅವನು ಎಲ್ಲ ಜನರ ಜೀವಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿದ ರೀತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.(ಕುರಾನ್ ೫:೩೨) "ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕಿಡಿಗೇಡಿತನ ಹಬ್ಬಿಸುವುದೆಂದರೆ ಅನೇಕ ವಿಧದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದಾಗಿದೆ. *ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ,ಇಡೀ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವನ್ನು ಅಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವ ಅಪರಾಧಗಳು ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ : (೧) ದ್ರೋಹ,ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಶತ್ರುವಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದಾಗ,(೨)ಧರ್ಮಭ್ರಷ್ಟತೆ,ಧರ್ಮವನ್ನು ತೊರೆದುಹೋದಾಗ,(೩)ನೆಲ, ಕಡಲು ಅಥವಾ ವಾಯುಗಳ್ಳತನ(ಅಪಹರಣ)(೪)ಅತ್ಯಾಚಾರ;(೫)ವ್ಯಭಿಚಾರ;(೬)ಸಲಿಂಗ ಕಾಮದ ನಡವಳಿಕೆ<ref>{{Cite web |url=http://islam.about.com/cs/law/a/c_punishment.htm |title=ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್‌ಮೆಂಟ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಂ |access-date=2010-04-19 |archive-date=2017-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170130232409/http://islam.about.com/cs/law/a/c_punishment.htm |url-status=dead }}</ref> === ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ === *ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಕೆನ್ನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲ್ಯೂಕ್ ಸುವಾರ್ತೆ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಥಿವ್ ಸುವಾರ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ಕೆಲವರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತು{{Bwe|John|8|7}}ವ್ಯಭಿಚಾರಿಣಿಯೊಬ್ಬಳಿಗೆ ಕಲ್ಲು ಹೊಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತ, ಈ ಪದದೊಂದಿಗೆ ಗುಂಪಿಗೆ ಗದರಿಸುತ್ತಾನೆ. * "ಯಾರು ಪಾಪ ಮಾಡಿಲ್ಲವೇ ಅವರು ಮೊದಲ ಕಲ್ಲನ್ನು ಬೀಸಲಿ" ಉಳಿದವರು ಅದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೆ.{{Bwe|Romans|13|3-4}} ಅಲ್ಲದೇ, ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಬೆಂಬಲವಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಇಡೀ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನೇ ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ರೈಸ್ತರ ನಿಲುವುಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.religioustolerance.org/exe_bibl2.htm |title=ವಾಟ್ ದಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಚರ್ಸ್ ಸೇ ಎಬೌಟ್ ದಿ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ – ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್‌ಮೆಂಟ್ |access-date=2010-04-19 |archive-date=2017-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011070831/http://www.religioustolerance.org/exe_bibl2.htm |url-status=dead }}</ref> ೬ನೇ ದೈವಾಜ್ಞೆ (ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಲುಥೇರನ್ ಚರ್ಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಐದನೆಯದು)ಯಲ್ಲಿ 'ನೀನು ಕೊಲ್ಲಬಾರದು' ಎಂದು ಬೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಎಂದು ಕೆಲವು ಪಂಥಗಳು ಹೇಳಿದರೆ 'ನೀನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಬಾರದು' ಎಂದು ಬೋಧಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಇನ್ನುಳಿದ ಪಂಧಗಳು ಹೇಳಿವೆ. *ಕೆಲವು ಪಂಥಗಳು ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕಠಿಣ ನಿಲುವು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ,ಇಂತಹ ಪಂಥಗಳ ಕ್ರೈಸ್ತರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸ್ವತಂತ್ರರು.<ref>[http://www.bbc.co.uk/religion/religions/christianity/christianethics/capitalpunishment_1.shtml BBC – ರಿಲಿಜಿಯನ್ &amp; ಎಥಿಕ್ಸ್ – ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್‌ಮೆಂಟ್: ಇಂಟರೊಡಕ್ಷನ್]</ref> ==== ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ==== [[ಚರ್ಚ್]] ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಧೆಯ ಸ್ವರೂಪದ ಶಿಕ್ಷೆಯೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದೆ.ಮತಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧಿಕಾರಿ ಥಾಮಸ್ ಅಕ್ವಿನಾಸ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅವರು ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಅಗತ್ಯ ತಡೆ ಮತ್ತು ನಿವಾರಣೆ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಸೇಡಿನ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಅಲ್ಲ.(ಮರಣದಂಡನೆ ಕುರಿತು ಅಕ್ವಿನಾಸ್ ಕೂಡ ನೋಡಿ) ರೋಮನ್ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಪುಸ್ತಕವು ಈ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ: <blockquote> ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಧೆಯು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.ಅವರಿಗೆ ಕಾನೂನು ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮೂಲಕ ಜೀವ ನೀಡುವ ಅಥವಾ ಜೀವ ತೆಗೆಯುವ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು,ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಿ,ನಿರ್ದೋಷಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅಧಿಕಾರದ ಕೇವಲ ಬಳಕೆಯು,ಹತ್ಯೆ ಅಪರಾಧ ಒಳಪಡುವುದರಿಂದ ದೂರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಈ ದೈವಾಜ್ಞೆಗೆ ಪರಮ ನಿಷ್ಠೆ ತೋರಿಸುವ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ದೈವಾಜ್ಞೆಯ ಗುರಿಯು ಮಾನವ ಜೀವಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ ನೀಡುವುದಾಗಿದೆ. ಈಗ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರತೀಕಾರ ತೀರಿಸುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಡಳಿತ ನೀಡುವ ಶಿಕ್ಷೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಗುರಿಯತ್ತ ವಾಲಿವೆ.ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಆಕ್ರೋಶ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ದಮನ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಜೀವಕ್ಕೆ ಭದ್ರತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಡೇವಿಡ್‌ನ ಈ ಪದಗಳು: ನೆಲದ ಎಲ್ಲ ದುಷ್ಟರನ್ನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನಾನು ಸಾವಿಗೆ ಗುರಿಮಾಡಿದೆ,ದೇವರ ನಗರದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಅಧರ್ಮದ ಪಾತಕಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಕಡಿಯಬಹುದು.<ref>http://www.cin.org/users/james/ebooks/master/trent/tcomm೦೫.htm{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref></blockquote> ಎವಾಂಗಲಿಯಂ ವಿಟಾ(ಜೀವನದ ಸುವಾರ್ತೆ)ಯಲ್ಲಿ [[ಪೋಪ್ ಜಾನ್ ಪಾಲ್ II]] ಈ ಹೀಗೆಂದು ಸಲಹೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ,ಅಪರಾಧಿಯಿಂದ ಸಮಾಜವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಮರಣದಂಡನೆ ನೀಡಬೇಕೇ ವಿನಾ ಬೇರೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು,ಶಿಕ್ಷೆಯು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲದೇ ಅಪರಾಧಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸುವ ವಿಪರೀತದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಬಾರದು,ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ,ಸಮಾಜವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಬೇಕು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು,ದಂಡನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಫಲವಾಗಿ,ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರದಿದ್ದರೂ, ಅಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳು ತೀರಾ ಅಪರೂಪದ್ದಾಗಿವೆ.<ref>[http://www.vatican.va/edocs/ENG0141/__PP.HTM ಪಪಾಲ್ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲಿಕಲ್, ಎವಾಂಗೆಲಿಯಂ ವೀಟಾ ], ಮಾರ್ಚ್ ೨೫, ೧೯೯೫</ref> ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಪುಸ್ತಕದ ಅತೀ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆವೃತ್ತಿಯು ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪುನಃ ಮಂಡಿಸುತ್ತವೆ.<ref>ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡು, ಮರಣದಂಡನೆಯು ದುರುಳ ಆಕ್ರಮಣಕಾರನ ವಿರುದ್ಧ ಮಾನವ ಜೀವಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದರೆ, ಚರ್ಚ್‌ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬೋಧನೆಯು ಮರಣದಂಡನೆ ಅವಲಂಬನೆಯಿಂದ ಹೊರತಾಗಿಲ್ಲ.</ref> ಜಾನ್ ಪಾಲ್ II ಮಂಡಿಸಿರುವ ಸಮಕಾಲೀನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಮೌಲ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಠಾವಂತರು ಬದ್ಧರಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ರಾಟ್ಜಿಂಗರ್ ದೃಢೀಕರಿಸಿದ್ದು,ಅವರು ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, <blockquote> ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಅಳವಡಿಕೆ ಅಥವಾ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವ ನಿರ್ಧಾರವು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್‌ನಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ಫಾದರ್ ಜತೆ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿ ಕಂಡರೆ,ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಭುಭೋಜನ ಸಂಸ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಭಾಗವಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅನರ್ಹನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರಿ ಆಡಳಿತಗಳು ಯುದ್ಧಮಾಡದೇ ಶಾಂತಿ ಕಾಪಾಡುವಂತೆ ಚರ್ಚ್ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಮಿನಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡುವಾಗ ವಿವೇಚನೆ ಮತ್ತು ಕರುಣೆ ತೋರುವಂತೆ,ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟಿಸಲು ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೈಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಮರಣದಂಡನೆಯೊಂದೇ ಏಕೈಕ ದಾರಿಯಾದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಕೊಡಬಹುದು. ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಮರಣದಂಡನೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ಕರ ನಡುವೆ ಇರಬಹುದು,ಆದಾಗ್ಯೂ ಗರ್ಭಪಾತ ಮತ್ತು ಸುಖಮರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವಿಲ್ಲ.<ref>http://www.priestsforlife.org/magisterium/bishops/04-07ratzingerommunion.htm</ref> </blockquote> ಎಲ್ಲ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ಕರು ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಯು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಬೋಧನೆಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿರಬಾರದೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ನೀಡುವ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರವು ರಿವೇಲೇಷನ್ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಬರಹಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ,ಆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಳಸುವ ಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಇತರೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪರಿಗಣನೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref>http://www.newadvent.org/cathen/12565a.htm</ref> ==== ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಮತ್ತು ಎಪಿಸ್ಕೋಪಾಲಿನ್ ==== ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಮತ್ತು ಎಪಿಸ್ಕೋಪಾಲಿಯನ್ ಬಿಷಪ್ಪರ ಲ್ಯಾಂಬೆತ್ ಸಮಾವೇಶವು ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಿತು : {{Quote|This Conference:... 3. Urges the Church to speak out against:... (b) all governments who practice capital punishment, and encourages them to find alternative ways of sentencing offenders so that the divine dignity of every human being is respected and yet justice is pursued;....<ref>Lambeth Conference of Anglican Bishops, 1988, Resolution 33, paragraph 3. (b), found at [http://www.lambethconference.org/resolutions/1988/1988-33.cfm Lambeth Conference official website page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307222806/http://lambethconference.org/resolutions/1988/1988-33.cfm |date=2016-03-07 }}. Accessed July 16, 2008.</ref>}} ==== ಯುನೈಟೆಡ್ ಮೆಥೋಡಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್ ==== ಯುನೈಟೆಡ್ ಮೆಥೋಡಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್ ಇತರೆ ಮೆಥೋಡಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್‌ಗಳ ಜತೆಯಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಖಂಡಿಸುತ್ತದೆ,ಮಾನವನ ಜೀವ ತೆಗೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರ ಅಥವಾ ಸೇಡಿನ ಕಾರಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಅದು ಹೇಳಿತು.<ref>[http://archives.umc.org/interior_print.asp?ptid=4&amp;mid=1070 ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಮೆಥೋಡಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್: ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್ಮೆಂಟ್]</ref> ಬಡವರು, ಅವಿದ್ಯಾವಂತರು,ಜನಾಂಗೀಯ,ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ರೋಗಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ದಮನಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನವಾಗಿ ಮರಣದಂಡನೆ ಹೇರಲಾಗುತ್ತದೆಂದು ಚರ್ಚ್ ಭಾವಿಸಿತು.<ref>[http://archives.umc.org/umns/news_archive2003.asp?story=%7B6C69E3F8-5173-4737-A8D2-AC0EF8564777%7D&amp;mid=2406 ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಮೆಥೋಡಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್: ಅಫಿಶಿಯಲ್ ಚರ್ಚ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್ ಆನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್ಮೆಂಟ್]</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಮೆಥೋಡೊಡಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಾವೇಶವು ಅದರ ಬಿಷಪ್‌ರಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿರೋಧವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವಂತೆ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಸ್ಥಗಿತವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವಂತೆ ಕರೆ ನೀಡಿದೆ. ==== ಅಮೆರಿಕದ ಎವಾಂಗ್ಲಿಕಲ್ ಲುಥೇರನ್ ಚರ್ಚ್ ==== ಇಸವಿ ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೀತಿ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ELCA ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ನಿಲುವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀತಿಗೆ ಪ್ರತೀಕಾರವು ಮುಖ್ಯಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದ್ದು,ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ನಿಜವಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಅದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.elca.org/socialstatements/deathpenalty/ ELCA ಸೋಷಿಯಲ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ಮಂಟ್ ಆನ್ ದಿ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ]</ref> ==== ದಕ್ಷಿಣ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ ==== ದಕ್ಷಿಣ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂದೇಶವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ರಾಜ್ಯವು ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಬಹುದೆಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು. ಹತ್ಯೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರಾದವರಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸುವುದು ರಾಜ್ಯದ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದೂ,ದೇವರು ನೊಯಾಹಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆಂದು ಅದರಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ==== ಇತರೆ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್‌ಗಳು ==== *[[ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೂಥರ್]] ಮತ್ತು [[ಜಾನ್ ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖಂಡರು ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಸುಧಾರಣೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆ ಪರವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತರ್ಕಸಮ್ಮತೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಲುಥೇರನ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಆಗ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಕನ್ಫೆಷನ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿತು. ಕೆಲವು ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಗುಂಪುಗಳು [[s:Bible (World English)/Genesis#Chapter 9|ಜೆನೆಸಿಸ್ 9:5–6]],[[s:Bible (World English)/Romans#Chapter 13|ರೋಮನ್ಸ್ 13:3–4]] ಮತ್ತು [[s:Bible (World English)/Leviticus#Chapter 20|ಲೆವಿಟಿಕಸ್ 20:1–27]]ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲು ಆಧಾರವೆಂದು ಉದಾಹರಿಸಿದರು.<ref>[http://www.equip.org/free/CP1303.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060915114705/http://www.equip.org/free/CP1303.htm |date=2006-09-15 }} http://www.equip.org/free/CP1304.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061214111249/http://www.equip.org/free/CP1304.htm |date=2006-12-14 }}</ref> *ಮೆನ್ನೊನೈಟ್ಸ್,ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದಿ ಬ್ರೆದರ್ನ್ ಮತ್ತು [[ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್]] ಅವು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗಿನಿಂದ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಇಂದಿಗೂ ಕೂಡ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿವೆ. ಈ ಗುಂಪುಗಳು ಇತರೆ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರ ಜತೆ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ವಿರೋಧಿಸಿ ದವು ಮತ್ತು [[ಏಸು ಕ್ರಿಸ್ತ|ಏಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ]] ಸರ್ಮನ್ ಆನ್ ದಿ ಮೌಂಟ್[[s:Bible (World English)/Matthew#Chapter 5|ಮ್ಯಾಥಿವ್ ಅಧ್ಯಾಯ5-7]]ರಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದೆ)ಹಾಗೂ ಸರ್ಮನ್ ಆನ್ ದಿ ಪ್ಲೈನ್[[s:Bible (World English) /Luke#Chapter 6|(ಲ್ಯೂಕ್ 6:17–49]]ರಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದೆ)ಉದಾಹರಿಸಿವೆ. ಎರಡೂ ಉಪದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಏಸು ಕ್ರಿಸ್ತ ತನ್ನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಗೆ,ಇನ್ನೊಂದು ಕೆನ್ನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಬೋಧನೆಗಳು [[ಅಹಿಂಸೆ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿರೋಧವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆಂದು ಈ ಗುಂಪುಗಳು ನಂಬಿಕೆಯಿರಿಸಿವೆ. ==== ಮಾರ್ಮಾನ್ಸ್ ==== ದಿ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದಿ ಜೀಸಸ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಲ್ಯಾಟರ್-ಡೇ ಸೇಂಟ್ಸ್(ಮಾರ್ಮನ್ಸ್ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ)ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ವಿರೋಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. "ನಾಗರಿಕ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಈ ವಿಷಯ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು" ಎಂದು ಅವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://newsroom.lds.org/ldsnewsroom/eng/public-issues/capital-punishment |title=ದಿ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದಿ ಜೀಸಸ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಲ್ಯಾಟರ್-ಡೇ ಸೇಂಟ್ಸ್: ಪಬ್ಲಿಕ್ ಇಷ್ಯೂಸ್ |access-date=2010-04-19 |archive-date=2010-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100804233701/http://newsroom.lds.org/ldsnewsroom/eng/public-issues/capital-punishment |url-status=dead }}</ref> ==== ಪೂರ್ವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿ ==== ಪೂರ್ವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರಣದಂಡನೆ ಬಗ್ಗೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವುದು ಕಡಿಮೆ. ==== ಎಸೊಟರಿಕ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿ ==== ರೋಸಿಕ್ರೂಸಿಯನ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಇತರೆ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಎಸೊಟರಿಕ್(ಅಧಿಕೃತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರವೇಶವುಳ್ಳ ಮತದ) ಶಾಲೆಗಳು ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಿವೆ.<ref>ಹೈಂಡಲ್, ಮ್ಯಾಕ್ಸ್(೧೯೧೦s), ''ದಿ ರೋಸಿಕ್ರೂಸಿಯನ್ ಫಿಲಾಸಫಿ ಇನ್ ಕ್ವಶ್ಚನ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಆನ್ಸರ್ಸ್-ವಾಲ್ಯೂಮ್ II: [http://www.rosicrucian.com/2qa/2qaeng02.htm#question33 ಕ್ವಶ್ಚನ್ ನಂ.33: ರೋಸಿಕ್ರೂಸಿಯನ್ ವಿವ್‌ಪಾಯಿಂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್‌ಮೆಂಟ್]'', ISBN ೦-೯೧೧೨೭೪-೯೦-೧ :</ref><ref>ದಿ ರೋಸಿಕ್ರೂಸಿಯನ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್: ''[http://www.rosicrucian.com/zineen/pamen032.htm ಆಬ್ಸೆಷನ್, ಅಕಲ್ಟ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್‌ಮೆಂಟ್]''</ref> == ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ == === ಸಾಹಿತ್ಯ === * ಸುವಾರ್ತೆಗಳು ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದು, ಇವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ನಂಬಿಕೆಯ ಮುಖ್ಯಭಾಗವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಕ್ರೈಸ್ತರ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸಿದ್ದನ್ನು ವಿಪುಲವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೆಲೇರಿಯಸ್ ಮಾಕ್ಸಿಮಸ್ ಕಥೆ ಡಾಮನ್ ಎಂಡ್ ಪೈಥಿಯಾಸ್ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆಗೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. *ಡಾಮನ್‌ಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ(ಓದುಗರಿಗೆ ಏಕೆಂದು ತಿಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ)ಹಾಗೂ ಡಾಮನ್ ಕೊನೆಯ ವಿದಾಯಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಹೋಗುವಾಗ ಅವನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದಾಗಿ ಫೈಥಾಸ್ ಮುಂದೆಬರುತ್ತಾನೆ. "ಎನ್ ಅಕರನ್ಸ್ ಎಟ್ ಔಲ್ ಕ್ರೀಕ್ ಬ್ರಿಜ್ ಆಂಬ್ರೋಸ್ ಬಿಯರ್ಸ್ ಅವರ ಸಣ್ಣ ಕತೆಯಾಗಿದ್ದು,೧೮೯೦ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕದ ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾನ್ಫಡರೇಡ್ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಉಳ್ಳವನನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುವ ಕಥೆಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ. * ಡಿಕನ್ಸ್‌ನ ''ಎ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಟೂ ಸಿಟೀಸ್'' ಪುಸ್ತಕದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯ ಮರಣದಂಡನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. [[ವಿಕ್ಟರ್ ಹ್ಯೂಗೊ]] ಅವರ ''ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಡೇ ಆಫ್ ಎ ಕಂಡೆಮ್ಡ್ ಮ್ಯಾನ್'' (''Le Dernier Jour d'un condamné'' ) ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತವೆ. *ಪುಸ್ತಕದ [http://www.angelfire.com/mn3/mixed_lit/hugo_cm01.htm ಮುನ್ನುಡಿ] ಸಹ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದ್ದು, ಮರಣದಂಡನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹ್ಯೂಗೊ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ವಾದ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅನೈಸ್ ನಿನ್ ಸಂಕಲನ ಲಿಟಲ್ ಬರ್ಡ್ಸ್‌‍‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮರಣದಂಡನೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಿರುವುದು ಸೇರಿದೆ. ವಿಲಿಯಂ ಬರೋಸ್ ಕಾದಂಬರಿ ನೇಕಡ್ ಲಂಚ್‌ ಕೂಡ ಮರಣದಂಡನೆಯ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಮತ್ತು ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕವಾದ ವರ್ಣನೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ. *ಬರೋಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಅಶ್ಲೀಲತೆ ಕುರಿತ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ,ಕಾದಂಬರಿಯು ಮರಣದಂಡನೆ ವಿರೋಧಿ ವಾದದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ದೋಷವನ್ನು ಮರೆಸುವ ರಾಜಕೀಯ ಮೌಲ್ಯದ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿವಾದಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದರು. (೧}ಜಾನ್ ಗ್ರಿಶಾಮ್ ಅವರ ''ದಿ ಚೇಂಬರ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಯುವ ವಕೀಲನೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಕ್ಲಾನ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ ತಾತನನ್ನು ಮರಣದಂಡನೆಯ ಶಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಪಾರುಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮರಣದಂಡನೆ ವಿರೋಧಿ ವಿಷಯಗಳ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಕಾದಂಬರಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. * ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ನ್‌ವೆಲ್ ಕಾದಂಬರಿ ''ಗ್ಯಾಲೋಸ್ ತೀಫ್'' ಹೂಡನ್ನಿಟ್ (ಯಾರು ಮಾಡಿದ್ದು-ಪತ್ತೆದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಯ ಸ್ವರೂಪ)ಕಥೆಯಾಗಿದ್ದು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಗುರಿಮಾಡುವ ಸರಣಿ ಕಾನೂನುಗಳಾದ ಬ್ಲಡಿ ಕೋಡ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದು ಘಟಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಯಕ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೋಷವನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡುವ ಪತ್ತೆದಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಕವಾಗುತ್ತಾನೆ. *ಅವನು ಎದುರಿಸಿದ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ, ಉಗ್ರ ಕಾನೂನುಗಳು ಹಾಗೂ ಮರಣದಂಡನೆ ಕುರಿತು ಜನರ ಸಂತೃಪ್ತ ಮನೋಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಕಠಿಣ ದೋಷಾರೋಪಕ್ಕೆ ದಾರಿಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. [[ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ವೆಲ್]] ಅವರ ಎ ಹ್ಯಾಂಗಿಂಗ್ ೧೯೨೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್‌ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ,ಅವನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿಯಾದ ಮರಣದಂಡನೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. "ಇದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ,ಆರೋಗ್ಯಪೂರ್ಣ,ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುವುದೆಂದರೆ ಏನೆಂದು ಆ ಕ್ಷಣದವರೆಗೆ ತಮಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಅವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. *ಕೈದಿಯು ಕೆಸರುನೀರಿನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬದಿಗೆ ಸರಿದಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡಾಗ,ತಾವು ನಿಗೂಢತೆಯನ್ನು,ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗದ ತಪ್ಪನ್ನು,ಪೂರ್ಣ ಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಜೀವವನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ಮೊಟಕು ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡೆ. ಆ ಮನುಷ್ಯ ಸಾಯುವ ಹಂತದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ, ನಾವು ಜೀವಂತವಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಅವನು ಜೀವದಿಂದಿದ್ದ..." ಮೈಕೆಲ್ ಫೌಕಾಲ್ಟ್ ಅವರ ಡಿಸಿಪ್ಲಿನ್ ಎಂಡ್ ಪನಿಷ್ : ದಿ ಬರ್ತ್ ಆಫ್ ದಿ ಪ್ರಿಸನ್ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಶೀಘ್ರ ಹಾಗೂ ನೋವುರಹಿತ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮರಣದಂಡನೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೇಹದ ಬದಲಿಗೆ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಿರಿಸಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ಫೌಕಲ್ಟ್ ನಂಬಿದ್ದಾನೆ. * ''ಎ ಲೆಸನ್ ಬಿಫೋರ್ ಡೈಯಿಂಗ್'' ಮರಣದಂಡನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ತಪ್ಪಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಮಸ್ ಅವರ ''ದಿ ಸ್ಟ್ರೇಂಜರ್'' ''L'Étranger'' /''ದಿ ಫಾರಿನರ್'', ''ದಿ ಔಟ್‌ಸೈಡರ್'' )ಗಿಲೋಟಿನ್(ತಲೆ ಕಡಿಯುವ ಯಂತ್ರ)ದ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ಹತ್ಯೆಕೋರನ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ವರ್ಣನೆ,ಅಲ್ಜೀರಿಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮಸ್ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಈ ಕತೆ ಆಧರಿಸಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ಯೆಕೋರ ತನ್ನ ಸನ್ನಿಹಿತ ಸಾವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಮರಣದಂಡನೆಯಲ್ಲಿ ನೆರದಿದ್ದ ಭಾರೀ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಬೈಗುಳ ಸುರಿಮಳೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. === ಚಲನಚಿತ್ರ, ಕಿರುತೆರೆ ಮತ್ತು ನಾಟಕ === * ಅನೇಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮರಣದಂಡನೆಯ ಕತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು,''ಸೀಡ್'', ಸಿಸ್ಟರ್ ಹೆಲನ್ ಪ್ರಿಜೀನ್ ಆಧಾರಿತ ಪುಸ್ತಕ ''ಡೆಡ್ ಮ್ಯಾನ್ ವಾಕಿಂಗ್'',''ದಿ ಗ್ರೀನ್ ಮೈಲ್'', ''ದಿ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಡೇವಿಡ್ ಗೇಲ್'' ಮತ್ತು ''ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ ಇನ್ ದಿ ಡಾರ್ಕ್'' ಸೇರಿವೆ. * ನಾಟಕ(ನಂತರ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ)ಎರಿಕ್ ಜೆನ್ಸನ್ ಅವರ ''ದಿ ಎಕ್ಸೋನರೇಟೆಡ್'' ಮತ್ತು ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಬ್ಲಾಂಕ್ HBO ಸರಣಿ ''Oz'' ಮರಣದಂಡನೆ ಪರ/ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿ- ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಸೆಳೆಯಿತು. * ''[[ಪ್ರಿಸನ್ ಬ್ರೇಕ್]]'' ೨೦೦೫ನೇ ಕಿರುತೆರೆ ಸರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರಧಾರಿ ತನ್ನ ಸೋದರನನ್ನು ಮರಣದಂಡನೆಯಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಜನೆಯೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಸೆರೆಮನೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತಾನೆ. * ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಲೆಟ್ ಹಿಂ ಹ್ಯಾವ್ ಇಟ್'' ಯುವ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ಪುರುಷನೊಬ್ಬನ ಕಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದ ನಂತರ,ನೇಣಿನ ಮೂಲಕ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಪಾಲಿಷ್ ಚಿತ್ರತಯಾರಕ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫ್ ಕೈಸ್‌ಲೋವ್‌ಸ್ಕಿಯ ೧೯೮೮ನೇ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಎ ಶಾರ್ಟ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಎಬೌಟ್ ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್'' ನಿರ್ದಯ ಹತ್ಯೆಯ ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಕಟ್ಟಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ಯೆಕೋರನನ್ನು ನೇಣುಗಂಭಕ್ಕೆ ಏರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಸುಸ್ಪಷ್ಟ ನೋಟವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ದಿ ಸ್ಟೋನಿಂಗ್ ಆಫ ಸೊರಯಾ M. ೨೦೦೯ನೇ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಕಲ್ಲುಹೊಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ಬಾಲಕಿಯ ಕತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. * ''ದಿ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಆಫ್ ಗ್ಯಾರಿ ಗ್ಲಿಟ್ಟರ್'' ೨೦೦೯ನೇ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು,ಕಾಲ್ಪನಿಕ UKಯಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಮರುಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫೋರ್ಟೀನ್ ಡೇಸ್ ಇನ್ ಮೇ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಥೆಯುಳ್ಳ BBC ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರವು ಅವನು ನಿರ್ದೋಷಿ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಮಾಡುತ್ತದೆ. * ೨೦೦೯ನೇ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ಚಿತ್ರ ದಿ ಸೀಕ್ರೇಟ್ ಇನ್ ದೇರ್ ಐಸ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಪುರಸ್ಕೃತವಾಗಿದೆ.ಚಿತ್ರದ ಅಂತ್ಯವು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ತಿರುವು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು,ಮರಣದಂಡನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮತ್ತು ಬಲಿಪಶುಗಳು ಕಾನೂನನ್ನು ಕೈಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. === ಸಂಗೀತ === * "೧೬ ಆನ್ ಡೆತ್ ರೋ",ಹಾಡು 2Pacನ ಮರಣೋತ್ತರ ಪ್ರಕಟವಾದ ಆಲ್ಬಂ R U ಸ್ಟಿಲ್ ಡೌನ್? (ರಿಮೆಂಬರ್ ಮೀ) * "ವುಮೆನ್ಸ್ ಪ್ರಿಸನ್", ಲಾರೆಟ್ ಲಿನ್ರ ವಾನ್ ಲಿಯರ್ ರೋಸ್ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಹಾಡು * "25 ಮಿನಿಟ್ಸ್ ಟು ಗೊ" ಶೆಲ್ ಸಿಲ್ವರ್‌ಸ್ಟೈನ್ಬರೆದ ಮತ್ತು ಜಾನಿ ಕ್ಯಾಶ್ಹಾಡಿದ ಎಟ್ ಫಾಲ್ಸಮ್ ಪ್ರಿಸನ್ ಮತ್ತು ದಿ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಫೋರ್ಹಾಡು. * ನಿಕ್ ಕೇವ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಡ್ ಸೀಡ್ಸ್(ಜಾನಿ ಕ್ಯಾಶ್ ಕೂಡ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ)ಅವರ "ದಿ ಮರ್ಸಿ ಸೀಟ್" ವಿದ್ಯುತ್ ಕುರ್ಚಿಯ ಮೂಲಕ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ.ಅವನು ನಿರ್ದೋಷಿ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾ, ಕೊನೆಗಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. * ಮೆಟಾಲಿಕಾ ಅವರಿಂದ "ರೈಡ್ ದಿಲೈಟ್ನಿಂಗ್" ವಿದ್ಯುತ್ ಕುರ್ಚಿ ಮೂಲಕ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಆದರೂ ಅವನು ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ್ಪದ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ನಷ್ಟದಿಂದ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹನಲ್ಲವೆನಿಸುತ್ತಾನೆ. * ಐರನ್ ಮೇಡನ್ ಅವರ "ಹಾಲೋಡ್ ಬಿ ದೈ ನೇಮ್" ನೇಣಿನ ಮೂಲಕ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಾಗಿದೆ. * "ಗ್ರೀನ್ ಗ್ರೀನ್ ಗ್ರಾಸ್ ಆಫ್ ಹೋಮ್"ನಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದ ಹಾಡುಗಾರ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ. * ಶಾಕ್ ರಾಕ್ ಸ್ಟಾರ್ ಅಲೈಸ್ ಕೂಪರ್ ತನ್ನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಮರಣದಂಡನೆಯ ಮೂರು ಭಿನ್ನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ. ಮೂರು ವಿಧಾನಗಳು ಗಿಲ್ಲೋಟಿನ್,ವಿದ್ಯುತ್ ಕುರ್ಚಿ(ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ)ಹಾಗೂ ನೇಣು(ಮೊದಲ ವಿಧಾನ,ನಂತರ ಹಿಂದೆಗೆತ ನಂತರ ೨೦೦೭ನೇ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ) * ''ಫ್ರೀಡಂ ಕ್ರೈ'' ಉಗಾಂಡದ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ಕೈದಿಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಹಾಡುಗಳ ಆಲ್ಬಂ. ಕೈದಿಗಳ ಹಕ್ಕು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ದತ್ತಿಸಂಸ್ಥೆ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಪ್ರಿಸನ್ಸ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.<ref>[http://www.condemnedchoirs.co.uk/ ಕಂಡೆಮ್ಡ್ ಚಾಯಿರ್ಸ್ ಫ್ರಂ ಲುಜಿರಾ ಪ್ರಿಸನ್, ಉಗಾಂಡಾ]</ref> * "ಗ್ಯಾಲೋಸ್ ಪೋಲ್" ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಜನಪದ ಗೀತೆಯಾಗಿದ್ದು,ಲೀಡ್ ಬೆಲ್ಲಿಯಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಅದು ಹಲವಾರು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಲೆಡ್ ಜೆಪ್ಪೆಲಿನ್ ೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹಾಡನ್ನು ದ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಹಾಗೂ ತರುವಾಯ ನೋ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಧ್ವನಿತರಂಗಗಳ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರವಾಸಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪೇಜ್ ಅಂಡ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ನಿಂದ ಪುನಶ್ಚೇತನ ಪಡೆಯಿತು. * ಬೀಸ್ ಗೀಸ್ ಹಾಡು "ಐ ಹ್ಯಾವ್ ಗೋಟ್ಟಾ ಗೆಟ್ ಎ ಮೆಸೇಜ್ ಟು ಯು" ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು,ತನ್ನ ಪತ್ನಿಗೆ ಒಂದು ಅಂತಿಮ ಸಂದೇಶ ಕಳಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದ. * NOFXನ "ದಿ ಮ್ಯಾನ್ ಐ ಕಿಲ್ಲಡ್" ಹಾಡನ್ನು ಅವರ ವೂಲ್ವ್ಸ್ ಇನ್ ವ್ಯೂಲ್ವ್ಸ್ ಕ್ಲಾತಿಂಗ್ ಆಲ್ಬಂನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮಾರಕ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನಿಂದ ಮರಣದಂಡನೆ ಸರದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಹಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಟೀವ್ ಅರ್ಲ್ ಅವರ "ಎಲ್ಲಿಸ್ ಯುನಿಟ್ ಒನ್"(ಡೆಡ್ ಮ್ಯಾನ್ ವಾಕಿಂಗ್ ಚಲನಚಿತ್ರದಿಂದ)ಹಾಡು ಜೈಲಿನ ಕಾವಲುಗಾರರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ನೋಡುವ ಚಲನಚಿತ್ರ. * ಬ್ರೂಸ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಸ್ಟೀನ್‌ರ "ಡೆಡ್ ಮ್ಯಾನ್ ವಾಕಿಂಗ್"(ಡೆಡ್ ಮ್ಯಾನ್ ವಾಕಿಂಗ್ ಚಲನಚಿತ್ರದಿಂದ)ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ಕೈದಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. "ಲಾಂಗ್ ಬ್ಲಾಕ್ ವೈಲ್" ೧೯೫೯ರ ಹಾಡಾಗಿದ್ದು, US ನಲ್ಲಿ ಕಂಟ್ರಿ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ. * ಡಚ್ ರಾಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಯಾಂಡಿ ಕೋಸ್ಟ್‌ನ "ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್‌ಮೆಂಟ್" ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಲಾಯಿತು. "ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್‌ಮಂಟ್"ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರಸ್ಟ್ ಪಂಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಆಸ್‌-ರಾಟನ್‌ನ ೧೯೯೯ರ ಸಾಲಿನ ಗೀತೆ. * "ಟು ಹ್ಯಾಂಗ್‌ಮನ್" ೧೯೬೯ರ ಅಮೆರಿಕ ರಾಕ್/ಜನಪದ/ಕಂಟ್ರಿ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಮ್ಯಾಸನ್ ಪ್ರಾಫಿಟ್‌ನ ಹಾಡಾಗಿದೆ. ಮರಣದಂಡನೆ ವಿರುದ್ಧ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನೇಣಿಗೆ ಹಾಕಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ಇದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * ಐ ಫಾರ್ ಎನ್ ಐ * ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ * ''ಡೆತ್ ಬೈ ಎ ಥೌಸಂಡ್ ಕಟ್ಸ್'' * ''The ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ: ಅಪೋಸಿಂಗ್ ವ್ಯೂಪಾಯಿಂಟ್ಸ್'' (ಬುಕ್) * ರಿವೇಂಜ್ * ಲೈಫ್ ಇಂಪ್ರಿಸನ್‌ಮೆಂಟ್ == ಆಕರಗಳು == {{Reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://usliberals.about.com/od/deathpenalty/i/DeathPenalty.htm About.com's ಪ್ರಾಸ್ & ಕೋನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಎಂಡ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್‌ಮೆಂಟ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060118091735/http://usliberals.about.com/od/deathpenalty/i/DeathPenalty.htm |date=2006-01-18 }} * [http://www.clarkprosecutor.org/html/links/dplinks.htm 1000+ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಲಿಂಕ್ಸ್ ಆಲ್ ಇನ್ ಒನ್ ಪ್ಲೇಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160623170238/http://www.clarkprosecutor.org/html/links/dplinks.htm |date=2016-06-23 }} * [http://www.megalaw.com/top/deathpenalty.php U.S. ಎಂಡ್ 50 ಸ್ಟೇಟ್ ದೆಅಥ್ PENALTY / CAPITAL PUNISHMENT LAW ಎಂಡ್ ಅದರ್ ರಿಲೆವೆಂಟ್ ಲಿಂಕ್ಸ್ ಫ್ರಂ ಮೆಗಾಲಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060614135521/http://www.megalaw.com/top/deathpenalty.php |date=2006-06-14 }} * [http://www.capitaldefenseweekly.com/ ಅಪ್‌ಡೇಟ್ಸ್ ಆನ್ ದಿ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಜನರಲಿ ಎಂಡ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್‌ಮೆಂಟ್ ಲಾ ಸ್ಪೆಸಿಫಿಕಲಿ ] * [http://www.tdcj.state.tx.us/stat/executedoffenders.htm ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಜಸ್ಟೀಸ್: ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಡ್ ಅಫೆಂಡರ್ಸ್ ಎಂಡ್ ದೇರ್ ಲಾಸ್ಟ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061108150222/http://www.tdcj.state.tx.us/stat/executedoffenders.htm |date=2006-11-08 }} * ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆ ಒಳಗೊಂಡ ಎರಡು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳು: [http://soundportraits.org/on-air/witness_to_an_execution/ ವಿಟ್‌ನೆಸ್ ಟು ಎನ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070102134352/http://www.soundportraits.org/on-air/witness_to_an_execution/ |date=2007-01-02 }} [http://soundportraits.org/on-air/execution_tapes/ ದಿ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಟೇಪ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070118082741/http://www.soundportraits.org/on-air/execution_tapes/ |date=2007-01-18 }} * [http://www.internationalistreview.com/article.php?id=52 ಆರ್ಟಿಕಲ್ ಪಬ್ಲಿಷ್ಡ್ ಇನ್ ದಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲಿಸ್ಟ್ ರಿವ್ಯೂ ಆನ್ ದಿ ಎವಾಲ್ಯೂಷನ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಮೆತಡ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170318005223/http://www.internationalistreview.com/article.php?id=52 |date=2017-03-18 }} * [http://www.answers.com/topic/capital-punishment Answers.com ಎಂಟ್ರಿ ಆನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್‌ಮೆಂಟ್] === ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ವಿರೋಧ === * [http://www.worldcoalition.org/ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕೊಯಾಲಿಷನ್ ಎಗೇನ್ಸ್ಟ್ ದಿ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ] * [http://www.deathwatchinternational.org/ ಡೆತ್ ವಾಚ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್] ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿರೋಧಿ ಅಭಿಯಾನ ತಂಡ * [http://www.nodeathpenalty.org/ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್ ಟು ಎಂಡ್ ದಿ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ] * [http://www.antideathpenalty.org/ ಆಂಟಿ-ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್]: ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಮುಂಬರುವ ನೇಣು ಮತ್ತು ಮರಣದಂಡನೆ ಕುರಿತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಸಿಕ ಪಟ್ಟಿ ಸೇರಿದೆ. * [http://www.deathpenaltyinfo.org/ ದಿ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಸೆಂಟರ್]: ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು * [https://www.amnesty.org/en/death-penalty ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ – ಅಬಾಲಿಷ್ ದಿ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್]: ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಂಘಟನೆ * [https://web.archive.org/web/20040604063234/http://www.coe.int/T/E/Com/Files/Themes/Death-penalty/ ದಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಯುರೋಪ್ (ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್ ಕಂಪೋಸ್ಡ್ ಆಫ್ 46 ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್)]: ಮರಣದಂಡನೆ ವಿರುದ್ಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಅಸ್ತ್ರಗಳು. * [http://ec.europa.eu/comm/external_relations/human_rights/adp/ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್]: ಮರಣದಂಡನೆ ವಿರೋಧಿ ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ * [http://www.ipsnews.net/new_focus/deathpenalty/index.asp IPS ಇಂಟರ್ ಪ್ರೆಸ್ ಸರ್ವೀಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061024192722/http://www.ipsnews.net/new_focus/deathpenalty/index.asp |date=2006-10-24 }} ಮರಣದಂಡನೆ ಕುರಿತ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿ * [http://www.deathpenalty.org/ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಫೋಕಸ್]:ಮರಣದಂಡನೆಯ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ನಿಷ್ಠರಾದ ಅಮೆರಿಕದ ತಂಡ. * [http://www.reprieve.org/ Reprieve.org]: ಮರಣದಂಡನೆ ಪ್ರತಿವಾದಿ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವಕೀಲರು,ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತಿತರರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮೂಲದ ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. * [https://www.aclu.org/DeathPenalty/DeathPenaltyMain.cfm ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಿವಿಲ್ ಲಿಬರ್ಟೀಸ್ ಯೂನಿಯನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051115041404/http://www.aclu.org/DeathPenalty/DeathPenaltyMain.cfm |date=2005-11-15 }}: ಮರಣದಂಡನೆ ಕುರಿತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸ್ಥಗಿತಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯ * [http://www.ncadp.org/ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕೊಯಾಲಿಷನ್ ಟು ಅಬಾಲಿಷ್ ದಿ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ] * [http://www.acadp.com/ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕೊಯಾಲಿಷನ್ ಎಗೇನ್ಸ್ಟ್ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ (ACADP)] – ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಮರಣದಂಡನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ರದ್ದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಂಘಟನೆ * [http://www.nswccl.org.au/issues/death_penalty/index.php NSW ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಫಾರ್ ಸಿವಿಲ್ ಲಿಬರ್ಟೀಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091008164153/http://www.nswccl.org.au/issues/death_penalty/index.php |date=2009-10-08 }}: ಏಷ್ಯಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿರೋಧಿಸುವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಸಂಘಟನೆ * [http://www.thesomnambulist.org/doku.php/all/winningthewaronterror ವಿನ್ನಿಂಗ್ ಎ ವಾರ್ ಆನ್ ಟೆರರ್: ಎಲಿಮಿನೇಟಿಂಗ್ ದಿ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081229105606/http://www.thesomnambulist.org/doku.php/all/winningthewaronterror |date=2008-12-29 }} * [http://freenet-homepage.de/dpinfo/quotes.htm 850+ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಕ್ಯೋಟ್ಸ್] === ಮರಣದಂಡನೆ ಪರವಾಗಿ === * [http://off2dr.com/modules/cjaycontent/index.php?id=21 ದಿ ರಿಯಲ್ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಇನ್ ದಿ US: ಎ ರಿವ್ಯೂ] * [http://www.cjlf.org/deathpenalty/DPinformation.htm ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಲೀಗಲ್ ಜಸ್ಟೀಸ್ ಫೌಂಡೇಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090819042144/http://www.cjlf.org/deathpenalty/DPinformation.htm |date=2009-08-19 }} * [http://www.news-leader.com/article/20091115/OPINIONS02/911150304/Lawmakers+trying+to+eliminate+death+penalty ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್‌ಮೆಂಟ್ ಈಸ್ ನೀಡೆಡ್ ಆಸ್ ಡೆಟರೆಂಟ್, ಎಂಡ್ ದಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ ವರ್ಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150601075113/http://www.news-leader.com/article/20091115/OPINIONS02/911150304/Lawmakers+trying+to+eliminate+death+penalty |date=2015-06-01 }} * [http://www.recordnet.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20090805/A_OPINION0619/908050306/-1/NEWSMAP ಕೀಪ್ ಲೈಫ್ ವಿತೌಟ್ ಪೆರೋಲ್ ಎಂಡ್ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಇನ್ಟಾಕ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111216081928/http://www.recordnet.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20090805/A_OPINION0619/908050306/-1/NEWSMAP |date=2011-12-16 }} * [http://www.explorernews.com/articles/2009/08/26/opinion/doc4a9478dabc9be260176264.txt ವೈ ದಿ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಈಸ್ ನೀಡೆಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090831062855/http://www.explorernews.com/articles/2009/08/26/opinion/doc4a9478dabc9be260176264.txt |date=2009-08-31 }} * [http://www.prodeathpenalty.com/ Pro Death Penalty.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050404011836/http://www.prodeathpenalty.com/ |date=2005-04-04 }} * [http://www.wesleylowe.com/cp.html ಪ್ರೊ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ರಿಸೋರ್ಸ್ ಪೇಜ್] * [http://www.geometry.net/basic_c/capital_punishment_pro_death_penalty.php 119 ಪ್ರೊ DP ಲಿಂಕ್ಸ್] * [http://www.bnp.org.uk/ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಟಿ,ಎ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಪಾರ್ಟಿ ವಿಚ್ ಅಡ್ವೋಕೇಟ್ಸ್ ದಿ ಯೂಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ] * [http://www.cjlf.org/deathpenalty/DPinformation.htm ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಜಸ್ಟೀಸ್ ಲೀಗಲ್ ಫೌಂಡೇಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090819042144/http://www.cjlf.org/deathpenalty/DPinformation.htm |date=2009-08-19 }} * [http://www.dpinfo.com/ DP ಇನ್ಫೋ] * [http://www.soci.niu.edu/%7Ecritcrim/dp/pro/pro.html ಪ್ರೊ DP ರಿಸೋರ್ಸಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061212074513/http://www.soci.niu.edu/%7Ecritcrim/dp/pro/pro.html |date=2006-12-12 }} * [http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/06/03/AR2005060301450.html ದಿ ಪ್ಯಾರಾಡೋಕ್ಸಸ್ ಆಫ್ ಎ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಸ್ಟಾನ್ಸ್][[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್‌|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ನ]] [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಲೇನ್|ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಲೇನ್ ಅವರಿಂದ]]. * [http://www.clarkprosecutor.org/html/death/death.htm ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಕಂಟ್ರಿ, ಇಂಡಿಯಾನ, ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್ಸ್ ಪೇಜ್ ಆನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಷ್‌ಮೆಂಟ್] * [http://www.capital-punishment.net/ ಇನ್ ಫೇವರ್ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್‌ಮೆಂಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922105521/http://www.capital-punishment.net/ |date=2020-09-22 }} –ಮರಣದಂಡನೆ ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಉಕ್ತಿಗಳು. * [http://www.msnbc.msn.com/id/19160965/ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಸ್ಪರ್ ನ್ಯೂ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಡಿಬೇಟ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090816213725/http://www.msnbc.msn.com/id/19160965 |date=2009-08-16 }} === ಧಾರ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು === * [http://www.deathpenaltyreligious.org/education/perspectives/dalailama.html ದಿ ದಲೈಲಾಮಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020122104520/http://www.deathpenaltyreligious.org/education/perspectives/dalailama.html |date=2002-01-22 }} – ಮರಣದಂಡನೆ ರದ್ದಿಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸಂದೇಶ * [http://www.engaged-zen.org/articles/Damien_P_Horigan-Buddhism_Capital_Punishment.html ಬುದ್ದಿಸಂ & ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್‌ಮೆಂಟ್] ದಿ ಎಂಗೇಜಡ್ ಜೆನ್ ಸೊಸೈಟಿಯಿಂದ * [http://www.ou.org/torah/savannah/5760/behaalotcha60.htm ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್: ರಬ್ಬಿ ಯೋಸೆಫ್ ಎಡಲ್‌ಸ್ಟೈನ್: ಪಾರ್ಶತ್ ಬಹಾಲೋಚಾ : ಮರಣದಂಡನೆ ಕುರಿತು ಕೆಲವು ಅನಿಸಿಕೆಗಳು] * [http://www.jewishjournal.com/old/deathpenalty2.3.10.0.htm ಜಿವ್ಸ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ – ಬೈ ನವೋಮಿ ಪಿಪೆಫರ್‌ಮ್ಯಾನ್ (ಜೀವಿಷ್ ಜರ್ನಲ್)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090115221021/http://www.jewishjournal.com/old/deathpenalty2.3.10.0.htm |date=2009-01-15 }} * [http://priestsforlife.org/deathpenalty/index.htm ಪ್ರೀಸ್ಟ್ಸ್ ಫಾರ್ ಲೈಫ್] – ಅನೇಕ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳು. * [http://www.americancatholic.org/Newsletters/CU/ac0195.asp ದಿ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ: ವೈ ದಿ ಚರ್ಚ್ ಸ್ಪೀಕ್ಸ್ ಎ ಕೌಂಟರ್‌ಕಲ್ಚರಲ್ ಮೆಸೇಜ್] ಕೆನ್ನೆತ್ R. ಓವರ್‌ಬರ್ಗ್, S.J.,ಅವರ, [http://www.americancatholic.org/ American Catholic.org] ನಿಂದ. * [http://www.americancatholic.org/Newsletters/YU/ay0696.asp ವ್ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ವಿತ್ ದಿ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ] ಆಂಡಿ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಅವರಿಂದ [http://www.americancatholic.org/ AmericanCatholic.org] ನಲ್ಲಿನ ''ಯುತ್ ಅಪ್‌ಡೇಟ್''ನಿಂದ. * {{CathEncy|wstitle=Capital Punishment}} * [http://www.cacp.org/ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ಸ್ ಎಗೇನ್ಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಪನಿಶ್‌ಮೆಂಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100608084227/http://www.cacp.org/ |date=2010-06-08 }}: ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. * [https://www.nytimes.com/] ರೋಲಾಂಡ್ ನಿಕೋಲ್‌ಸನ್, ಪೋಪ್ ಜಾನ್ ಪಾಲ್ II: ಮೌರ್ನಿಂಗ್ ಎಂಡ್ ರಿಮಂಬರೇನ್ಸ್, ದಿ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ, ರೋಲೆಂಡ್ ನಿಕೋಲ್ಸನ್, Jr. ಅವರಿಂದ {{wikiquote|Capital punishment}} {{DEFAULTSORT:Capital Punishment}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮರಣದಂಡನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದಂಡನೆಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ]] [[ವರ್ಗ:ಅಪರಾಧ]] 2tykaeoaaosggfs8jxykfzwvjxs7kol 0 23136 1374349 1372617 2026-05-29T06:14:48Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374349 wikitext text/x-wiki {{Redirect|ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ದ್ವೀಪ|ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪಕ್ಕಾಗಿ|ಟೆರೇನಾ}} {{Infobox settlement <!--See Template:Infobox settlement for additional fields that may be available--> <!--See the Table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> |name=ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್<!-- at least one of the first two fields must be filled in --> |official_name=ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಕೌಂಟಿ |other_name= |native_name=<!-- if different from the English name --> |nickname= |settlement_type=ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಬರೊ <!-- e.g. Town, Village, City, etc.--> |total_type=<!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> |motto= <!-- images and maps -----------> |image_skyline=NYC wideangle south from Top of the Rock.jpg |imagesize= |image_caption=ಜಿ.ಇ ಕಟ್ಟಡದಿಂದ ಕಾಣುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್. |image_flag= |flag_size= |image_sea= |seal_size= |image_shield= |shield_size= |image_blank_emblem= |blank_emblem_type= |blank_emblem_size= |image_map=Manhattan Highlight New York City Map.png |mapsize= |map_caption=Location of Manhattan shown in yellow. |pushpin_map=<!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position=<!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> |pushpin_map_caption= |pushpin_mapsize= <!-- Location ------------------> |subdivision_type=ದೇಶ |subdivision_name=ಸಂಯುಕ್ತ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಸ್ಥಾನ |subdivision_type1=ರಾಜ್ಯ |subdivision_name1=[[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್]] |subdivision_type2=ಕೌಂಟಿ |subdivision_name2=ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಕೌಂಟಿ |subdivision_type3=ನಗರ |subdivision_name3=[[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ]] <!-- Smaller parts (e.g. boroughs of a city) and seat of government --> |seat_type= |seat= |parts_type= |parts_style=<!--=list (for list), coll (for collapsed list), para (for paragraph format) Default is list if up to 5 items, coll if more than 5--> |parts=<!-- parts text, or header for parts list --> |p1= |p2=<!-- etc. up to p50: for separate parts to be listed--> <!-- Politics -----------------> |government_footnotes= |government_type= |leader_title=[[Borough President]] |leader_name=[[Scott Stringer]] (D) |leader_title1=[[New York County District Attorney|District Attorney]] (New York County) |leader_name1=[[Cyrus Vance, Jr.]] |established_title=Settled |established_date=1624 <!-- Area ---------------------> |area_magnitude= |unit_pref= |area_footnotes= |area_total_sq_mi=33.77 |area_land_sq_mi=22.96 |area_water_sq_mi=10.81 |area_water_percent= <!-- Elevation --------------------------> |elevation_footnotes=<!--for references: use tags--> |elevation_m= |elevation_ft= |elevation_max_m= |elevation_max_ft= |elevation_min_m= |elevation_min_ft= <!-- Population -----------------------> |population_as_of= |population_footnotes= |population_note= |population_total=1634795 |population_density_sq_mi=71201 <!-- General information ---------------> |timezone= |utc_offset= |timezone_DST= |utc_offset_DST= |latd=40|latm=43|lats=42|latNS=N |longd=73|longm=59|longs=39|longEW=W <!-- Area/postal codes & others --------> |postal_code_type=<!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code= |area_code= |website=[http://www.mbpo.org/ Official Website of the Manhattan Borough President] |footnotes= }} [[ಚಿತ್ರ:Hamilton Park, Jersey City.JPG|right|180px|thumb|ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ಪಾರ್ಕ್ ನಿಂದ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌, ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿ.]] '''ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌''' [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ]]ದ [[ಐದು ಆಡಳಿತ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು]]. ಇದು ಹಡ್ಸನ್‌ ನದಿಯ ಮುಖಜದಲ್ಲಿರುವ '''ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌''' ನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗದ ಸರಹದ್ದುಗಳು '''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕೌಂಟಿ''' ಯ ಸರಹದ್ದುಗಳಂತೆಯೇ ಇವೆ. ಇದು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌]] ರಾಜ್ಯದ ಮೂಲ ಕೌಂಟಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ ಮತ್ತು [[ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: [[ರೂಸ್ವೆಲ್ಟ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌]], [[ರ‌್ಯಾಂಡಲ್ಸ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌]], [[ವಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌]], [[ಗವರ್ನರ್ಸ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌]], [[ಲಿಬರ್ಟಿ ಐಲೆಂಡ್‌]], [[ಎಲ್ಲಿಸ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌]]ನ ಒಂದು ಭಾಗ,<ref name="NJvNY">[http://caselaw.lp.findlaw.com/cgi-bin/getcase.pl?court=US&amp;navby=case&amp;vol=000&amp;invol=120ORIG ''ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿ v. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌'' ], 523 U.S. 767 (1998). 2008-01-04ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಹಾಗೂ [[ಯು ತಂಟ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌]]; ಜೊತೆಗೆ, [[ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌]] ಬಳಿ ಮುಖ್ಯನೆಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ವಿಭಾಗವಾದ [[ಮಾರ್ಬಲ್‌ ಹಿಲ್‌]]. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಮೂಲ ನಗರವು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕೌಂಟಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು 1898ರಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಐದೂ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಅತಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದರೂ ಅತ್ಯಂತ ನಗರೀಕರಣಗೊಂಡ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕೌಂಟಿ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಕೌಂಟಿಯಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನನಿಬಿಡ ಕ್ಷೇತ್ರವೂ ಆಗಿದೆ. [[2008ರಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ]] ಯು 1,634,795<ref name="2008 NY county est">{{cite web|url=http://quickfacts.census.gov/qfd/states/36/36061.html|title=New York County, New York|publisher=Quickfacts.census.gov|date=|accessdate=2009-05-30|archive-date=2009-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20090506191706/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/36/36061.html|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಟಿದ್ದು, 22.96 ಚದರ ಮೈಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ (59.47&nbsp;km²) ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅರ್ಥಾತ್‌ ಪ್ರತಿ ಚದರ ಮೈಲ್‌ಗೆ 71,201 ನಿವಾಸಿಗಳಿದ್ದರು (27,485/km²). ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ [[ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲೊಂದು]]. ಇಸವಿ 2005ರಲ್ಲಿ, [[ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆದಾಯ ತಲಾ|ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆದಾಯ ''ತಲಾ'']] $100,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.bea.gov/regional/reis/drill.cfm?table=CA1-3&catable=CA1-3&lc=30&years=2005&rformat=display&areatype=LOCAL&sort=1|title=U.S. Bureau of Economic Analysis|publisher=Bea.gov|date=2009-04-23|accessdate=2009-05-30|archive-date=2007-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929124701/http://www.bea.gov/regional/reis/drill.cfm?table=CA1-3&catable=CA1-3&lc=30&years=2005&rformat=display&areatype=LOCAL&sort=1|url-status=dead}}</ref> ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಕಾರ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಐದು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಹಣಕಾಸಿನ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.<ref>ಬ್ಯಾರಿ, ಡ್ಯಾನ್. [https://www.nytimes.com/2001/10/11/nyregion/nation-challenged-new-york-new-york-carries-but-test-its-grit-has-just-begun.html "ಎ ನೇಶನ್ ಚಾಲೆಂಜ್ಡ್: ಇನ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌; ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕ್ಯಾರೀಸ್ ಆನ್, ಬಟ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಟ್ಸ್ ಗ್ರಿಟ್ ಹ್ಯಾಸ್ ಜಸ್ಟ್ ಬಿಗನ್"], ''[[ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್]]'', ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11, 2001. ಜೂನ್ 30ರ 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಭರಾಟೆಯ ಖಾಲಿಜಾಗವನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ ಹಣಕಾಸಿನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ."</ref><ref>ಸೊರೆಂಟಿನೊ, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್. [https://www.nytimes.com/2007/09/16/nyregion/thecity/16toug.html?pagewanted=2&amp;_r=1 "ವೆನ್ ಹಿ ವಾಸ್ ಸೆವೆಂಟೀನ್"], ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 16, 2007. ಡಿಸೆಂಬರ್ 22ರ 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "1980ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪುನಶ್ಚೈತನ್ಯಗೊಳಿಸಿದ ಹಾಗೂ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ಗೆ 1940ರ ದಶಕದಿಂದ ಪ್ರಪಂಚದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಎಂದು ಹೆಸರು ನೀಡಿದ ಅನೇಕ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಕ್ರಾಂತಿಗಳ ಕುರುಹಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಅವಶೇಷಗಳು ಇನ್ನೂ ಇವೆ."</ref><ref>ಬುಮಿಲ್ಲರ್, ಎಲಿಸಾಬೆತ್. [https://www.nytimes.com/1995/10/08/nyregion/pope-s-visit-cardinal-pope-s-important-ally-cardinal-shines-high-hierarchy.html "ದ ಪೋಪ್ಸ್ ವಿಸಿಟ್: ದ ಕಾರ್ಡಿನಲ್; ಆಸ್ ಪೋಪ್ಸ್ ಇಂಪಾರ್ಟೆಂಟ್ ಆಲಿ, ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಶೈನ್ಸ್ ಹೈ ಇನ್ ಹೈಯಾರ್ಕಿ"], ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8, 1995. ಡಿಸೆಂಬಪ್ 18ರ 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ಬಿಷಪ್ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಒ ಕೋನ್ನರ್ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಬಿಷಪ್‌ರಿಗಿಂತ ಅತ್ಯದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ."</ref> ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ರೇಡಿಯೊ, ದೂರದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ದೂರಸಂವಹನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ವಾರ್ತಾ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು, ಪುಸ್ತಕ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಕಾಶಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆ. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳು, ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ತಾಣಗಳು, ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿವೆ. [[ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಾಲಯವೂ ಸಹ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟಾಕ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌]] ಹಾಗೂ [[NASDAQ]]ನ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.<ref>[http://www.demographia.com/db-cbd2000.pdf ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ಸ್], ''ಡೆಮೊಗ್ರಾಫಿಯಾ.'' 2009-06-29ರಲ್ಲಿ ಪುನಃಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಇದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ ಹಾಗೂ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಮನಾನಗರ ವಲಯದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ನಗರದ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗ, ವ್ಯವಹಾರ ಹಾಗೂ ಮನರಂಜನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಆಗರವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಇತರೆ ವಿಭಾಗಗಳಾದ [[ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಕ್ವೀನ್ಸ್‌]]ನ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನತ್ತ ಪಯಣಿಸುವುದನ್ನು ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬರುವುದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://www.barrypopik.com/index.php/new_york_city/entry/going_to_the_city_manhattan/ BarryPopik.com]</ref> == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ == ''ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌'' ಎಂಬ ಹೆಸರು ''ಮನ್ನಾ-ಹಟ'', ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. [[ಹೆನ್ರಿ ಹಡ್ಸನ್‌]]ರ ನೌಕೆ ''[[ಹಾಲ್ವ್‌ ಮೇನ್‌]]'' (ಹಾಫ್‌ ಮೂನ್‌ (ಅರ್ಧಚಂದ್ರ)) ದಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಬರ್ಟ್‌ ಜ್ಯೂಯೆಟ್‌ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿಯು 1609ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಾಖಲಾತಿ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಮನ್ನಾ ಹಟ ಎಂದು ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref>[https://web.archive.org/web/20040616103037/http://www.newsday.com/community/guide/lihistory/ny-history-hs216a1v,0,919043.story?coll=ny-lihistory-navigation ರಾಬರ್ಟ್ ಜ್ಯುಯೆಟ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್‌ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗ್ರಂಥಭಾಗ: ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ, ಎರಡೇ ಸರಣಿ, 841 ಲಾಗ್ ಬುಕ್], ''[[ನ್ಯೂಸ್‌ಡೇ]]''. 2007-05-16ರಲ್ಲಿ ಪುನಃಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಇಸವಿ 1610 ಕಾಲದ ನಕ್ಷೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಮನಹಟ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಮೌರಿಷಸ್‌ ನದಿಯ (ಆನಂತರ ಈ ನದಿಯನ್ನು [[ಹಡ್ಸನ್‌ ನದಿ]] ಎಂದು ಪುನರ್ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು) ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖೀಸಲಾಗಿದೆ. "ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು [[ಲೆನೇಪ್‌ ಭಾಷೆ]]ಯಿಂದ 'ಹಲವು ಬೆಟ್ಟಗಳ ದ್ವೀಪ' ಎಂದು ಅನುವಾದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="Mannahatta">ಹೋಲೋವೇ, ಮಾರ್ಗರೇಟ್. [https://www.nytimes.com/2004/05/16/nyregion/urban-tactics-i-ll-take-mannahatta.html "ಅರ್ಬನ್ ಟ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ಸ್; ಐ ವಿಲ್ ಟೇಕ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌"], ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ಮೇ 16, 2004, ಜೂನ್ 30ರ 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "1609ರಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಹಡ್ಸನ್, ಲೆನಾಪೆ ಉಪಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ''ಹಲವು ಬೆಟ್ಟಗಳ ದ್ವೀಪ'' ಎನ್ನುವ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಾದ್ಯಂತ ನೌಕಾಯಾನ ಮಾಡಿದಾಗ ಕಂಡ ದೃಶ್ಯವನ್ನೇ ಅವನೂ ಅನುಭವಿಸಿದನು.</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ವಸಾಹತು ಕಾಲದ ಇತಿಹಾಸ === [[ಚಿತ್ರ:Peter Minuit portrait New Amsterdam 1600s light.jpg|thumb|right|180px|ಪೀಟರ್ ಮಿನ್ಯುಇಟ್]] [[ಚಿತ್ರ:Stad Amsterdam in Nieuw Nederland (City Amsterdam in New Netherland) Castello Plan 1660.jpg|thumb|ನವೀನ ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್ ನ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಕೆಳ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ 1660ರಲ್ಲಿ. ದ್ವೀಪದ ತುದಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶವೇ ಫೋರ್ಟ್ ಆಂಸ್ಟೆರ್ಡಾಮ್. ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕು ನಕ್ಷೆಯ ಬಲ ಭಾಗಕ್ಕಿದೆ.]] ಇಂದು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್ ಎನ್ನಲಾದ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ [[ಲೆನೇಪ್‌]] ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಸವಿ 1524ರಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಲೆನೇಪ್‌ ಜನರು ತೋಡುದೋಣಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ, [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಬಂದರು]] ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಮೊದಲ ಯುರೋಪಿ ಪರಿಶೋಧಕ [[ಫ್ಲಾರೆಂಟೀನ್‌]] [[ಜಿಯೊವಾನಿ ಡಾ ವೆರಾಜಾನೊ]] ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಆದರೆ ವೆರಾಜಾನೊ [[ದಿ ನ್ಯಾರೋಸ್]]‌ ಮೂಲಕ ಬಂದರನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು.<ref>ಸುಲ್ಲಿವ್ಯಾನ್, ಡಾ. ಜೇಮ್ಸ್. [http://www.usgennet.org/usa/ny/state/his/bk1/ch3/pt1.html "ದ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್: ಬುಕ್ I, ಚಾಪ್ಟರ್ III"] {{Webarchive|url=https://archive.today/20070815192334/http://www.usgennet.org/usa/ny/state/his/bk1/ch3/pt1.html |date=2007-08-15 }}, USGenNet, 2007-05-01ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "1524ರಲ್ಲಿ ಜಿಯೋವ್ಯಾನಿ ದ ವೆರ್ರಾಜೊನೊ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಹೊರಭಾಗದ ಬಂದರಿಗೆ ನೌಕಾಯಾನದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರವಿದೆ.</ref> [[ಡಚ್‌ ಈಸ್ಟ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿ]]ಯ ಉದ್ಯೋಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಪ್ರಜೆ [[ಹೆನ್ರಿ ಹಡ್ಸನ್]]‌ ಜಲ ಪ್ರಯಾಣದ ಮೂಲಕ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ಗೆ ಬಂದ ನಂತರವೇ ಈ ವಲಯದ ನಕ್ಷೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite book|title=New York: the World's Capital City, Its Development and Contributions to Progress|author=Rankin, Rebecca B., Cleveland Rodgers|publisher=Harper|year=1948}}</ref> ಹಡ್ಸನ್‌ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ ಮೂಲಕ ಬಂದು, 1609ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳೀಯರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಆ ನದಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಮುಂದುವರೆದು (ಈ ನದಿಯು ಆನಂತರ '[[ಹಡ್ಸನ್‌ ರಿವರ್]]‌' ಎಂದು ಇವರ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿತ್ತು) ಇಂದಿನ [[ಆಲ್ಬಾನಿ]] ಎನ್ನಲಾದ ಸ್ಥಳ ತಲುಪಿದರು.<ref name="SciAm">[http://www.ulster.net/~hrmm/diglib/sciamer/hhudson/hhudson.htm "ಹೆನ್ರಿ ಹಡ್ಸನ್ ಆಂಡ್ ಹಿಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೊರೇಷನ್"] ''[[ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಅಮೆರಿಕನ್‌]]'', ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 25, 1909, ಮೇ 1ರ 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಧೀರ ಸಾಹಸಿಗನೊಬ್ಬ ವಾಯುವ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಮಾಡಿದ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ವಿಫಲಗೊಂಡುದು ವ್ಯರ್ಥ ಆಶಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ “ಹಾಫ್ ಮ‌ೂನ್” ಅದರ ಲಂಗರನ್ನು ಸ್ಯಾಂಡಿ ಹುಕ್‌ನೊಳಗೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಷ್ಯಾಲಪ್ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ದೋಣಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ಕಳೆದರು. “ಅವರು ಎರಡು ಭೂಚಾಚುಗಳಲ್ಲಿ (ಇಕ್ಕಟ್ಟು ಭಾಗ) ಉತ್ತಮ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದರು” “ಆದ್ದರಿಂದ 11ನೇ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನದಿ ಸಿಗುವವರೆಗೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.”"</ref> ಗವರ್ನರ್ಸ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಡಚ್‌]] [[ತುಪ್ಪುಳು ವಹಿವಾಟು]] ಆರಂಭದ ಮೂಲಕ ‌[[ನ್ಯೂ ನೆದರ್ಲೆಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಕಾಯಂ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು 1624ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇಸವಿ 1625ರಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ, ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಫೋರ್ಟ್‌ ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್‌ ಸಹ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಆನಂತರ ಇದಕ್ಕೆ [[ನ್ಯೂ ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್‌]] (''Nieuw Amsterdam‌'' ) ಎನ್ನಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.nps.gov/history/nr/travel/kingston/colonization.htm ಡಚ್ ಕಾಲನೀಸ್], [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವಿಸ್]]. ಮೇ 19ರ 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿಯಿಂದ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆದ 30 ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಂದಿನ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು 1624ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಬಂದಿಳಿದವು."</ref><ref name="Tolerance">[http://tolerancepark.org/_wsn/page5.html ಟಾಲರೆನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕ್ ನ್ಯೂ ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್‌ ಆನ್ ಗವರ್ನರ್ಸ್ ಐಲೆಂಡ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216015240/http://tolerancepark.org/_wsn/page5.html |date=2008-12-16 }}, ಟಾಲರೆನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್. ಮೇ 12ರ 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. ಲಿಜಿಸ್ಲೇಟಿವ್ ರೆಸೊಲ್ಯೂಶನ್ಸ್ ಸೆನೆಟ್ ನಂ. 5476 ಮತ್ತು ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ನಂ.2708 ನೋಡಿ.</ref> ಹೊಸ ಆಗಮನಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲು [[ಫೋರ್ಟ್‌ ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್‌]] ಕೋಟೆಗೆ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 1625ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನೇ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಸ್ಥಾಪನಾ ವರ್ಷವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.nyc.gov/html/dcas/html/features/greenbook_seal_flag.shtml ಸಿಟಿ ಸೀಲ್ ಆಂಡ್ ಪ್ಲ್ಯಾಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071013031016/http://www.nyc.gov/html/dcas/html/features/greenbook_seal_flag.shtml |date=2007-10-13 }}, [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ]], ಮೇ 13ರ 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ದಿನಾಂಕ: ಸಮನಾಂತರ ವಿಶೇಷ ವಿಭಾಗದಡಿಯಲ್ಲಿ 1625 ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ ನ್ಯೂ ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್‌ನ ಸಂಸ್ಥಾಪನಾ ವರ್ಷ."</ref> ಪೀಟರ್‌ ಜಾನ್ಸನ್‌ ಷಾಗೆನ್‌ರ ಪತ್ರ ''ಆವರ್‌ ಪೀಪಲ್‌'' (''ಆನ್ಸ್‌ ಫೋಲ್ಕ್‌'' ) ರ ಪ್ರಕಾರ — [[ಪೀಟರ್‌ ಮಿನ್ಯೂಯಿಟ್‌]] ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ — 60 [[ಗಿಲ್ಡರ್‌ಗಳು]](24 [[ಡಾಲರ್‌ಗಳು]] ಎಂದು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು) ಮೌಲ್ಯದ ವಹಿವಾಟು ಸರಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿನಿಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಿಂದ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆದರೂ, (ಬ್ರೆಡ್‌ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಸರಕುಗಳ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದರೆ) ಇದು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಕರೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಸುಮಾರು $1000 ಆಗಬಹುದು<ref>[http://www.iisg.nl/hpw/calculate.php IISG.nl]</ref>(ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್‌ನ‌ [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ). ಈ ಅಂದಾಜನ್ನು ಬಳಸಿ, 2,400 ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಷ್ಟು ಬೀರ್‌ ಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು (1626ರಲ್ಲಿ) ಹಣದ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತ ಎಂದು ತಮಾಷೆ ಮಾಡುವುದುಂಟು.<ref>{{Citation |last=Nevius |first=Michelle |author-link= |last2=Nevius |first2=James |author2-link= |title=Inside the Apple: A Streetwise History of New York City |place= |publisher=Free Press |year=2009 |volume= |edition= |url=http://www.insidetheapple.net |doi= |id= |isbn=141658997X}}</ref> ಇಸವಿ 1647ರಲ್ಲಿ, [[ಪೀಟರ್‌ ಸ್ಟಯ್ವೆಸಂಟ್‌]]ರನ್ನು ಈ ವಸಾಹುತುವಿನ ಅಂತಿಮ ಡಚ್‌ ಮಹಾ ನಿರ್ದೇಶಕನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref>ವಿಲಿಯಮ್ಸ್, ಜಾಸ್ಮಿನ್ K. [https://web.archive.org/web/20070929122059/http://www.nypost.com/seven/11222006/news/cextra/new_york___the_empire_state_cextra_jasmin_k__williams.htm?page=0 "][https://web.archive.org/web/20070929122059/http://www.nypost.com/seven/11222006/news/cextra/new_york___the_empire_state_cextra_jasmin_k__williams.htm?page=0 ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ - ದ ಎಂಪೈರ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್"], ''[[ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಪೋಸ್ಟ್‌]]'', ನವೆಂಬರ್ 22, 2006. ಮೇ 19ರ 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ವಸಾಹತುಗಳ ತಡೆಯೇ ಇಲ್ಲದೆ ಹರಡುತ್ತಿದ್ದ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಲು ಮತ್ತು ಆದೇಶವನ್ನು ಪುನರ್ವಶಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು 1647ರಲ್ಲಿ ಡಚ್ ಮುಖಂಡ ಪೀಟರ್ ಸ್ಟುಯ್ವೆಸೇಂಟ್ ಪ್ರಬಲ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದನು."</ref> ನ್ಯೂ ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್‌ನ್ನು 2 ಫೆಬ್ರವರಿ 1653ರಂದು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ನಗರವೆಂದು ಮಾನ್ಯಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>[http://council.nyc.gov/html/about/about.shtml ಎಬೌಟ್ ದ ಕೌನ್ಸಿಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121203135800/http://council.nyc.gov/html/about/about.shtml |date=2012-12-03 }} - [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ]]. ಮೇ 18ರ 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಇಸವಿ 1664ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು‌ [[ನ್ಯೂ ನೆದರ್ಲೆಂಡ್‌]]ಮೇಲೆ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ [[ಡ್ಯೂಕ್‌ ಆಫ್‌ ಯಾರ್ಕ್‌ ಅಂಡ್‌ ಆಲ್ಬಾನಿ]] ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ರಾಜ ಜೇಮ್ಸ್‌ IIರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ, ಅದನ್ನು "ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌" ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು.<ref>[http://www.dos.state.ny.us/kids_room/kids_history.html ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ ಹಿಸ್ಟರಿ], [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌]] ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟ್, ಜೂನ್ 29ರ 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "...ಯಾರ್ಕ್‌ನ ಡ್ಯೂಕ್‌ನ ‌ಗೌರವದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ."</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಆಳ್ವಿಕೆಯಡಿ [[ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳನ್ನು ನ್ಯೂ ನೆದರ್ಲೆಂಡ್‌ ಜನತೆಗೆ ನೀಡುವಂತೆ ಸ್ಟಯ್ವೆಸಂಟ್‌ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಂಡಳಿ ಸದಸ್ಯರು ಹಂಗಾಮಿ ಹಸ್ತಾಂತರಣದ 24 ಕಲಮ್‌ಗಳ ಕುರಿತು ಬ್ರಿಟಿಷರೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದರು.<ref>ಗ್ರಿಫ್ಫಿಸ್, ವಿಲಿಯಮ್ ಎಲಿಯೋಟ್. [[s:The Story of New Netherland/Chapter 15|"ದ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ನೆದರ್ಲೆಂಡ್‌" ಚಾಪ್ಟರ್ XV: ದ ಫಾಲ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂ ನೆದರ್ಲೆಂಡ್‌]], ''[[ಹಫ್ಟನ್ ಮಿಫ್ಲಿನ್ ಕಂಪೆನಿ]]'', 1909. "ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿಷಯನಿರ್ದೇಶನದ ಅನುಚ್ಛೇದ VIII ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ - “ಡಚ್ಚರು ದೇವರ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಚರ್ಚ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಧರ್ಮಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಿ.”"</ref><ref>[http://tolerancepark.org/_wsn/page2.html ಟಾಲರೆನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕ್ ನ್ಯೂ ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್‌ ಆನ್ ಗವರ್ನರ್ಸ್ ಐಲೆಂಡ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216045247/http://tolerancepark.org/_wsn/page2.html |date=2008-12-16 }}, ಟಾಲರೆನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್. ಏಪ್ರಿಲ್ 26ರ 2007ರಲ್ಲಿ ಪುನಃಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> === ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ === [[ಚಿತ್ರ:George_Washington_Statue_at_Federal_Hall.JPG|thumb|upright|J.Q.A ವರ್ಡ್ ರೂಪಿಸಿದ ಜಾರ್ಜ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ರ ಪ್ರತಿಮೆ ಫೆಡೆರಲ್ ಹಾಲ್ ನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ U.S. ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣ ನೀಡಿದರು.]] ಹದಿಮೂರು ವಸಾಹತುಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ [[ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್‌ ಆಕ್ಟ್‌ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌]] ಸಭೆಯು 1765ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಸಂಘಟಿತ ವಸಾಹತು ವಿರೋಧದ ಪೀಠಿಕೆಯಾಯಿತು. ಈ ಸಭೆಯು [[ಅಧಿಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆ (ಡಿಕ್ಲೇರೇಷನ್‌ ಆಫ್ ರೈಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಗ್ರೀವೆನ್ಸಸ್‌)]] ಎಂಬ ಪ್ರಕಟಣಾ ಪತ್ರ ಹೊರತರುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು. ಹಲವು ವಸಾಹತುಗಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಸಂಘವು ಹೊರತಂದ ಮೊದಲ ಪತ್ರ ಇದಾಗಿತ್ತು. '[[ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ತೆರಿಗೆ ಇಲ್ಲ]]' ಎಂದೇ ತಿಳಿಯಲಾದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಈ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಸಂಘವು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಏಕೀಕೃತ ರಾಜಕೀಯ ಧ್ಯೇಯಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ವಸಾಹತುಗಳೂ ಒಗ್ಗೂಡಿದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿ. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನಡೆಯಲಿದ್ದ [[ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್‌ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯಾದ ಹದಿಮೂರು ವಸಾಹತುಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಮಹಾಸಭೆ)]]‌ ಸಭೆಗಳಿಗೆ ಇದು ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟಿತು. [[ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್‌ ಆಕ್ಟ್‌]] ಪ್ರತಿಭಟನಾ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಸನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಲಿಬರ್ಟಿ]] ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡಿತು. ಆವರ್ತನದಲ್ಲಿ ಸನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಲಿಬರ್ಟಿ ಸಂಘಟನೆಯು ಬೆಳೆಸಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕೆಡವಿಸುತ್ತಿದ್ದ [[ಲಿಬರ್ಟಿ ಕಂಬ]]ಗಳ ಕುರಿತು ಸನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಲಿಬರ್ಟಿ ಸಂಘಟನೆಯು ಆಗ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಇಸವಿ 1775ರಲ್ಲಿ, ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯಾದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಶಾಸನಸಭೆಯು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಈ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಕೊನೆಗೊಂಡವು. [[ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಯುದ್ಧ]]ದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್‌ (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಮರ)]] ಎಂಬ ಸಮರದ ಸರಣಿಗೆ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿತ್ತು. ದಿನಾಂಕ 16 ನವೆಂಬರ್‌ 1776ರಂದು [[ಫೋರ್ಟ್‌ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಸಮರ]]ದಲ್ಲಿ ಹೀನಾಯ ಸೋಲು ಅನುಭವಿಸಿದ [[ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್‌ ಆರ್ಮಿ]]‌ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ತೊರೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ಯುದ್ಧದ ಉಳಿದ ಸಮಯ, ನಗರವು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ರ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು.<ref>[http://www.nycgovparks.org/sub_your_park/historical_signs/hs_historical_sign.php?id=8258 ಫೋರ್ಟ್‌ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಪಾರ್ಕ್], [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಪಾರ್ಕ್ಸ್ ಆಂಡ್ ರಿಕ್ರಿಯೇಷನ್]]. ಮೇ 18ರ 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಆನಂತರ ನಡೆದ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್‌]]‌ ಸೇನಾ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮಹಾ ಅಗ್ನಿ]] ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಬಹಳಷ್ಟು ಹಾಳಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ವಸಾಹತುಗಳು 25 ನವೆಂಬರ್‌ 1783ರ ತನಕ ನಡೆದವು. [[ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸೇನಾಪಡೆಗಳ ಕೊನೆಯ ದಂಡು ನಗರವನ್ನು ತೊರೆದಾಗ]] [[ಜಾರ್ಜ್‌ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್]]‌ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ಗೆ ವಾಪಸಾದರು.<ref>[http://www.nycgovparks.org/sub_newsroom/daily_plants/daily_plant_main.php?id=19733 "ಹ್ಯಾಪಿ ಇವ್ಯಾಕ್ಯುವೇಶನ್ ಡೇ"], [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಪಾರ್ಕ್ಸ್ ಆಂಡ್ ರಿಕ್ರಿಯೇಷನ್]], ನವೆಂಬರ್ 23, 2005. ಮೇ 18ರ 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ದಿನಾಂಕ 11 ಜನವರಿ 1785ರಿಂದ 1788ರ ಶರತ್ಕಾಲದ ವರೆಗೂ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರವು [[ಆರ್ಟಿಕಲ್ಸ್‌ ಆಫ್ ಕಾನ್ಫೆಡೆರೇಷನ್ಸ್‌]]ನಡಿ ಐದು ರಾಜಧಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಐದನೆಯದಾಗಿತ್ತು. [[ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್‌ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌]] [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ ಮಹಾಸಭಾಂಗಣ]]ದಲ್ಲಿ (ಅಂದು [[ಫ್ರಾನ್ಸಸ್‌ ಟ್ಯಾವರ್ನ್‌]]ನಲ್ಲಿ) ಸಭೆ ಸೇರುತ್ತಿತ್ತು. [[ಫೆಡೆರಲ್‌ ಹಾಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾದ [[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂವಿಧಾನ]]ದಡಿ, 4 ಮಾರ್ಚ್‌ 1789ರಿಂದ 12 ಆಗಸ್ಟ್‌ 1790ರ ತನಕ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಮೊದಲ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://www.senate.gov/reference/reference_item/Nine_Capitals_of_the_United_States.htm ದ ನೈಸ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]. [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನೆಟ್]] ಹಿಸ್ಟೋರಿಕಲ್ ಆಫೀಸ್. ಜೂನ್ 9ರ 2005ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. ಫೋರ್ಟೆನ್‌ಬಾಘ್, ರೋಬರ್ಟ್ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ''ದ ನೈನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್'', ಯಾರ್ಕ್‌, PA: ಮ್ಯಾಪ್ಲೆ ಪ್ರೆಸ್, 1948...</ref> [[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]]ವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಭೆ ಸೇರಿತು. [[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಸೂದೆ]]ಯ ಕರಡನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಯಿತು. [[ನಾರ್ತ್‌ವೆಸ್ಟ್‌ ಆರ್ಡಿನೆಂಸ್‌]] ಅಂಗೀಕಾರದ ಮೂಲಕ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. === ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ === ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಕಾರಣ, ಮೊದಲ [[ಖಜಾನೆ ಇಲಾಖೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ]]ಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್‌]]ರ ನೀತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ವಿಧಾನಗಳು; ಹಾಗೂ ಎರಡನೆಯ ಕಾರಣ, 1825ರಲ್ಲಿ [[ಈರೀ ಕಾಲುವೆ]]ಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು - ಇದು ಅಟ್ಲ್ಯಾಂಟಿಕ್‌ ಬಂದರು ಹಾಗೂ [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮಧ್ಯ ಪಶ್ಚಿಮ ವಲಯ]] ಹಾಗೂ ಕೆನಡಾ ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. [[ಟ್ಯಾಮಾನಿ ಹಾಲ್‌]], ಎಂಬ [[ಡೆಮೋಕ್ರ್ಯಾಟಿಕ್‌ ಪಾರ್ಟಿ]] [[ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘಟನೆ]]ಯು, ಹಲವು [[ಐರಿಷ್‌]] ವಲಸಿಗರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಭಾವೀ ಸಂಘಟನೆಯಾಗೆ ಬೆಳೆಯಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ, 1854ರಲ್ಲಿ [[ಫರ್ನಾಂಡೊ ವುಡ್‌]] ಚುನಾಯಿತರಾದ ಮೊದಲ ಟ್ಯಾಮಾನಿ ಮಹಾಪೌರರಾದರು. ಟ್ಯಾಮಾನಿ ಹಾಲ್‌ ಹಲವು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮೆರೆಯಿತು. ಇಸವಿ 1858ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗಾಗಿ ತೆರೆಯಲಾದ [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌]] ಅಮೆರಿಕನ್‌ ನಗರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಭೂಚಿತ್ರಣ ಪಡೆದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಉದ್ಯಾನವಾಯಿತು. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನವೂ ಆಯಿತು.<ref>ಬ್ಲೇರ್, ಸಿಂಥಿಯಾ. [https://web.archive.org/web/20070703224700/http://www.newsday.com/about/ny-ihiny011405story,0,2798382.htmlstory "1858: ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌ ಓಪನ್ಸ್"], ''[[ನ್ಯೂಸ್‌ಡೇ]]''. ಮೇ 29ರ 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "1853 ಮತ್ತು 1856 ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಗರದ ಮುಖ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮೊದಲ ಭೂದೃಶ್ಯ ಉದ್ಯಾನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಐದನೇ ಮತ್ತು ಎಂಟನ್ ಅವೆನ್ಯೂಗಳ ನಡುವಿನ 59ನೇ ಬೀದಿಯಿಂದ 106ನೇ ಬೀದಿಗಳವರೆಗಿನ {{convert|700|acre|km2|1}}ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು."</ref><ref>ರಿಬ್ಕ್‌ಜಿಂಸ್ಕಿ, ವಿಟೋಲ್ಡ್. {{Cite web |url=http://www.smithsonianmagazine.com/issues/2003/july/olmsteds.php |title="Olmsted's Triumph" |access-date=2010-04-19 |archive-date=2006-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061128235238/http://www.smithsonianmagazine.com/issues/2003/july/olmsteds.php |url-status=bot: unknown }}, ''[[ಸ್ಮಿತ್ಸೋನಿಯನ್ (ನಿಯತಕಾಲಿಕ)]]'', ಜುಲೈ 2003. ಮೇ 29ರ 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "1876ರಲ್ಲಿ, ಭೂದೃಶ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಾರ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಲಾ ಓಲ್ಮ್‌ಸ್ಟೆಡ್‌ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಕ್ಯಾಲ್ವರ್ಟ್ ವಯಾಕ್ಸ್‌ ಹಾರ್ಲೆಮ್‌ ಮತ್ತು ಮಿಡ್‌ಟೌನ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಮಧ್ಯದ ಜೌಗಾದ, ಮರಗಳಿಲ್ಲದ 50 ಬ್ಲಾಕುಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮೊದಲ ಭೂದೃಶ್ಯ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದರು."</ref> [[ಚಿತ್ರ:Nast-Tammany.jpg|thumb|ಥಾಮಸ್ ನಸ್ಟ್, ತಮ್ಮನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಉಗ್ರ ವ್ಯಾಘ್ರ ಎಂದು ಜರೆದರು; ಹುಲಿಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ.]] [[ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಆಂತರಿಕ ಸಮರ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೇಶದ [[ದಕ್ಷಿಣ]] ವಲಯದೊಂದಿಗೆ ನಗರದ ದೃಢ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವಲಸಿಗ ಜನಸಂಖ್ಯೆ (ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಜರ್ಮನ ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಿಂದ ವಲಸೆ), [[ಸೈನಿಕ ಸೇವೆಗೆ ಒತ್ತಾಯದ ದಾಖಲಾತಿ]] ಕುರಿತು ರೋಷ, ಈ ಕಡ್ಡಾಯ ಸೇವೆಯಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆಯಲು $300 ಪಾವತಿಸುವವರ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ - ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅಬ್ರಹಾಮ್‌ ಲಿಂಕನ್‌ರ ಯುದ್ಧ ನೀತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ, ಜುಲೈ 1863ರಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಡ್ರ್ಯಾಫ್ಟ್‌ ರೈಯಟ್ಸ್‌]] ದೊಂಬಿ ನಡೆಯಿತು. ಇದು ಅಮೆರಿಕಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಕೆಟ್ಟ [[ಆಂತರಿಕ ದೊಂಬಿ]]ಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 119 ಜನ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ಹಾಗೂ ಹಾದುಹೋಕರು ಹತರಾದರು.<ref>ವಾರ್ಡ್, ಜಿಯೋಫ್ರಿ C. [https://www.nytimes.com/2002/10/06/books/gangs-of-new-york.html "][https://www.nytimes.com/2002/10/06/books/gangs-of-new-york.html ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌"] - ಇದೊಂದು [[ಕೆವಿನ್ ಬೇಕರ್/2}‌ ಮಾಡಿದ ಪ್ಯಾರಡೈಸ್ ಆಲಿಯ ವಿಮರ್ಶೆ. ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌|ಕೆವಿನ್ ಬೇಕರ್/2}‌ ಮಾಡಿದ ''[[ಪ್ಯಾರಡೈಸ್ ಆಲಿ]]'' ಯ ವಿಮರ್ಶೆ. ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ]], ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6, 2002. ಜೂನ್ 30ರ 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಪಡೆಯ ದಂಗೆಗಳು ಅಮೆರಿಕಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತಿನಿಕೃಷ್ಟ ನಾಗರಿಕರ ದೊಂಬಿಯಾಗಿದೆ: ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಆಡ್ರಿಯನ್ ಕುಕ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, 119 ಜನರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ದಂಗೆಕೋರರು ಅಥವಾ ಫೆಡೆರಲ್ ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿದ್ದ ವೀಕ್ಷಕರು ಆದೇಶವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಯುದ್ಧ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಗುಂಡೇಟಿಗೆ ಬಲಿಯಾದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ."</ref> ಆಂತರಿಕ ಸಮರದ ನಂತರ, ಯುರೋಪ್‌ನಿಂದ ವಲಸೆಯು ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ದಶಲಕ್ಷ ಜನರಿಗೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಮೊದಲ ತಂಗುದಾಣವಾಯಿತು. ದಿನಾಂಕ 28 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 1886ರಂದು ಲೋಕಾರ್ಪಣೆಗೊಂಡ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ ದೇಶದ ಜನತೆಯ ಕೊಡುಗೆಯಾದ [[ಲಿಬರ್ಟಿ ಪ್ರತಿಮೆ]]ಯು ಈ ವಿಚಾರದ ಸ್ವೀಕೃತಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.nps.gov/archive/stli/prod02.htm ಸ್ಟ್ಯಾಚ್ಯು ಆಫ್ ಲಿಬರ್ಟಿ], [[ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವಿಸ್]]. ಮೇ 17ರ 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref><ref>[https://www.nytimes.com/1987/10/06/nyregion/new-jerseyans-claim-to-liberty-i-rejected.html?n=Top%2fReference%2fTimes%20Topics%2fSubjects%2fS%2fStatue%20of%20Liberty "ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯನ್ಸ್ ಕ್ಲೈಮ್ ಟು ಲಿಬರ್ಟಿ I. ರಿಜೆಕ್ಟೆಡ್"], ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6, 1987. ಜೂನ್ 30ರ 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಸ್ಟ್ಯಾಚ್ಯು ಆಫ್ ಲಿಬರ್ಟಿಯ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನದ್ದು ಎಂಬ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯು ಇಂದು ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ. ಇಬ್ಬರು ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯವರ ರಾಜ್ಯದ ವಿಶಿಷ್ಟಗುರುತಿನ ನ್ಯಾಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬೇರೊಂದು ಕಡೆಗೆ ಗಮನಹರಿಸಿತು."</ref> ಹೊಸದಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ವಲಸೆಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಡಜನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ದೇಶಗಳಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ, ಕಡಿಮೆ-ವೇತನದ ಶ್ರಮಿಕರಿಂದ ತುಂಬಿದ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳುಳ್ಳ ನಗರವು [[ಕ್ರಾಂತಿ]], [[ಕಾರ್ಮಿಕಸ್ವಾಮ್ಯವಾದ]], [[ಸುಲಿಗೆ]] ಹಾಗೂ [[ಕಾರ್ಮಿಕಸಂಘ ಸ್ಥಾಪನೆ]]ಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿತ್ತು. ಇಸವಿ 1883ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾದ [[ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ ಸೇತುವೆ]]ಯು [[ಪೂರ್ವ ನದಿ (ಈಸ್ಟ್‌ ರಿವರ್‌)]]ನ್ನು ದಾಟಿ ಆಚೆಗಿನ ವಲಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನೆರವಾಯಿತು. ಇಸವಿ 1874ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌ ಕೌಂಟಿ]]ಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗವನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕೌಂಟಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇಸವಿ 1895ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌ನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>ಮ್ಯಾಸಿ ಜೂನಿಯರ್, ಹ್ಯಾರಿ. [http://www.newyorkfamilyhistory.org/modules.php?name=Sections&amp;op=viewarticle&amp;artid=45 ಬಿಫೋರ್ ದ ಫೈವ್-ಬರೋ ನಿಟಿ: ದ ಓಲ್ಡ್ ಸಿಟೀಸ್, ಟೌವ್ನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ವಿಲ್ಲೇಜಸ್ ದಾಟ್ ಕೇಮ್ ಟುಗೆದರ್ ಟು ಫಾರ್ಮ್ "ಗ್ರೇಟರ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927221823/http://www.newyorkfamilyhistory.org/modules.php?name=Sections&op=viewarticle&artid=45 |date=2011-09-27 }}, [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಜೀನಿಯಲಾಜಿಕಲ್ ಆಂಡ್ ಬಯಾಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ]] - ''ದ NYG&amp;B ನ್ಯೂಸ್‌ಲೆಟರ್'', ವಿಂಟರ್ 1998, ಎಪ್ರಿಲ್ 29ರ 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "1683ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಪ್ರಾಂತಗಳು ಮೊದಲು ಕೌಂಟಿಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಗೊಂಡಾಗ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರವೂ ಸಹ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಕೌಂಟಿಯಾಯಿತು... 1874ರಲ್ಲಿ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸಲು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ ಮತ್ತು ಕೌಂಟಿಯು ಈಗ ಪಶ್ಚಿಮ ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ವೆಸ್ಟ್‌ಚೆಸ್ಟರ್ ಕೌಂಟಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 1895ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರವು ಪೂರ್ವ ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು‌."</ref> ನಾಲ್ಕು ಕೌಂಟಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಐದು ವಿಭಾಗಗಳುಳ್ಳ ಒಂದು ನಗರವಾದಾಗ [[ಬೃಹತ್‌ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ (ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಗ್ರೇಟರ್‌ ನ್ಯೂಪಾರ್ಕ್‌)]]ವನ್ನು 1898ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌ ಒಂದೇ ಕೌಂಟಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ [[ವಿಭಾಗ]]ಗಳಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದವು. ದಿನಾಂಕ 1 ಜನವರಿ 1914ರಂದು, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗವು ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌ ಕೌಂಟಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕೌಂಟಿ ಇಂದಿನ ಗಡಿಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಯಿತು.<ref>ಹರ್ಮಲಿನ್, ಗ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಉಲ್ಟಾನ್, ಲೋಯ್ಡ್. [http://www.nypl.org/branch/bronx/index2.cfm?Trg=1&amp;d1=765&amp;template=brgenhist ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಎ ಜನರಲ್ ಸರ್ವೆ], [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲೈಬ್ರರಿ]]. ಏಪ್ರಿಲ್ 26ರ 2007ರಲ್ಲಿ ಪುನಃಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> === ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನ === [[ಚಿತ್ರ:Singer City Investing Hudson Terminal 1909.jpg|thumb|ಇಸವಿ 1909ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಸಿಂಗರ್ ಕಟ್ಟಡ ನಗರವನ್ನೂ ಮೀರಿಸಿದೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:Old timer structural worker2.jpg|thumb|ಕಳೆದ 1930ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಎಂಪೈರ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌ ನ ಮೇಲೆ ಒಬ್ಬ ಕಾರ್ಮಿಕ. ದಿ ಕ್ರಿಸ್ಲರ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಕೆಳಗಡೆ ಅವನ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:Manhattan from helicopter edit1.jpg|thumb|ಸ್ಟ್ಯಾಟ್ಯೂ ಆಫ್ ಲಿಬರ್ಟಿಯನ್ನು ತೋರುತ್ತಿರುವ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೋಟ, ಎಲ್ಲಿಸ್ ಐಲೆಂಡ್, ದಿ ಎಂಪೈರ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌ ಹಾಗು ವಿಶ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ, ಮೇ 2001ರಲ್ಲಿ.]] ಇಸವಿ [[1904]]ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾದ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ]]ದ ನಿರ್ಮಾಣವು, ಹಾಗೂ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನತ್ತ ಹೋಗುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೇತುವೆಗಳು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರವನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗಿಡಲು ನೆರವಾದವು. [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ದೇಶದ ದಕ್ಷಿಣ ವಲಯ]]ದಿಂದ [[ಮಹಾ ವಲಸೆ]] ಹಾಗೂ, ಆಕಾಶರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಎದ್ದುಬರುತ್ತಿದ್ದ [[ಮದ್ಯ ನಿಷೇಧ]] ಯುಗದ [[ಹಾರ್ಲೆಮ್‌ ನವೋದಯ]] ಅಂಗವಾಗಿ, 1920ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕನ್‌-ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಜನಾಂಗದವರು ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನತ್ತ ವಲಸೆ ಬಂದರು. ಇಸವಿ 1925ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದ ನಗರವಾಯಿತು. ಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಕದ ಕಾಲ ಈ ದಾಖಲೆಯು [[ಲಂಡನ್‌]] ಪಾಲಾಗಿತ್ತು.<ref>ಚೇಸ್-ಡ್ಯುನ್, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನಿಂಗ್, ಸ್ಯುಸಾನ್. [http://www.irows.ucr.edu/research/citemp/ccr02/ccr02.htm "ಸಿಟಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಆಂಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್-ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್: ಫೋರ್ ಮಿಲೆನಿಯಾ ಆಫ್ ಸಿಟಿ ಗ್ರೋತ್ ಆಂಡ್ ಡಿಕ್ಲೈನ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100716055607/http://irows.ucr.edu/research/citemp/ccr02/ccr02.htm |date=2010-07-16 }}, [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]], ರಿವರ್‌ಸೈಡ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಆನ್ ವರ್ಲ್ಡ್-ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್. ಮೇ 17ರ 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ 1925ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ಅನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಯಿತು."</ref> ದಿನಾಂಕ 25 ಮಾರ್ಚ್‌ 1911ರಂದು [[ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್‌ ಗ್ರಾಮ]]ದ [[ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ ಷರ್ಟ್‌ವೇಯ್ಸ್ಟ್‌ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಗ್ನಿ ದುರಂತ]]ದಲ್ಲಿ 146 ಸಿದ್ದಉಡುಪು ಕೆಲಸಗಾರರು ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಈ ದುರಂತದ ಫಲವಾಗಿ, ನಗರದ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಇಲಾಖೆ, ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದ ನೀತಿ-ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಯಿತು.<ref>ರೋಸೆನ್‌ಬರ್ಗ್, ಜೆನ್ನಿಫರ್. [http://history1900s.about.com/od/1910s/p/trianglefire.htm ಟ್ರೈಯಾಂಗಲ್ ಶರ್ಟ್‌ವೈಸ್ಟ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಬೆಂಕಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110610155432/http://history1900s.about.com/od/1910s/p/trianglefire.htm |date=2011-06-10 }}, [[About.com]]. ಮೇ 17ರ 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಎರಡೂ ಮಹಾಯುದ್ಧಗಳ ನಡುವಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 80 ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮೆರೆದ [[ಟ್ಯಾಮಾನಿ ಹಾಲ್‌]] ರಾಜಕೀಯ ಸೋಲು ಅನುಭವಿಸಿದ ನಂತರ [[ಫಿಯೊರೆಲ್ಲೊ ಲಾ ಗಾರ್ಡಿಯಾ]] ಸುಧಾರಣ-ಪರ ಮಹಾಪೌರರಾಗಿ ಚುನಾಯಿತರಾದರು.<ref>{{cite book|title=The Tiger – The Rise and Fall of Tammany Hall|first=Oliver E.|last=Allen|publisher=[[Addison-Wesley]] Publishing Company|url=http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=100781540|accessdate=2007-05-25|chapter=Chapter 9: The Decline|date=1993}}</ref> ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಕಿಅಂಶ ಸ್ಥಿರಗೊಂಡಾಗ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಂಘ-ರಚನೆಯು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಲಾ ಗಾರ್ಡಿಯಾ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ನಗರದ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್‌‌ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಾದವು. [[ಮಹಾ ಕುಸಿತ (ಗ್ರೇಟ್‌ ಡಿಪ್ರೆಷನ್‌)]]ಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, 1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವು [[ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ]] ಮೇರುಕೃತಿಗಳು ಇಂದಿಗೂ ನಗರದ ಆಕಾಶರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. [[ಎಂಪೈರ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌]], [[ಕ್ರಿಸ್ಲರ್‌ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌]] ಹಾಗೂ [[GE ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌]] ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಕಟ್ಟಡಗಳು. ಮರಳಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ [[ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದ ಅನುಭವಿ ಯೋಧರು ಯುದ್ಧ-ನಂತರದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣರಾದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ನಿವೃತ್ತ ಸಮರ ಯೋಧರಿಗಾಗಿ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂಡಳಿಗಳು ತಲೆಯೆತ್ತಿದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದದ್ದು, 1947ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾದ [[ಪೀಟರ್‌ ಕೂಪ್‌ ವಿಲೇಜ್‌ - ಸ್ಟಯ್ವೆಸಂಟ್‌ ಟೌನ್]].<ref>"ಸ್ಟುಯ್ವೆಸೇಂಟ್ ಟೌನ್ ಟು ಗೆಟ್ ಇಟ್ಸ್ ಫರ್ಸ್ಟ್ ಟೆನೆಂಟ್ಸ್ ಟುಡೆ", ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ಆಗಸ್ಟ್ 1, 1947. ಪುಟ 19</ref> ಇಸವಿ 1951ರಲ್ಲಿ, [[ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ]] ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನು [[ಕ್ವೀನ್ಸ್‌]]ನ ಮೊದಲ ಅಂತಸ್ತಿನಿಂದ, ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಪೂರ್ವ ವಲಯ (ಈಸ್ಟ್‌ ಸೈಡ್‌) ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿತು.<ref>ಬೆಹ್ರೆನ್ಸ್, ಡೇವಿಡ್. [https://web.archive.org/web/20040904183318/http://www.newsday.com/community/guide/lihistory/ny-history-hs741a,0,7354306.story "ದ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕೇಮ್ ಟು ಲಾಂಗ್ ಐಲೆಂಡ್‌: ದ ಸ್ಮಾಲ್ ವಿಲೇಜ್ ಆಫ್ ಲೇಕ್ ಸಕ್ಸೆಸ್ ಪ್ಲೇಯ್ಡ್ ಎ ಬಿಗ್ ರೋಲ್ ಇನ್ ದ ಲಾಂಚ್ ಆಫ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್"], ''[[ನ್ಯೂಸ್‌ಡೇ]]''. ಮೇ 29ರ 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "1951ರಲ್ಲಿ UN ಅದರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಈಸ್ಟ್ ರಿವರ್ ಆದ್ಯಂತ ಸರಿಸಿತು."</ref> 1960ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ U.S. ನಗರಗಳಂತೆಯೇ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಜನಾಂಗೀಯ ಗಲಭೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನೆ ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತು. 1970ರ ದಶಕದಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಬೇಡದ ಭಿತ್ತಿಪತ್ರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಅಪರಾಧಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರುಹಾಗಿ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿತ್ತು.<ref>[[ಹ್ಯಾಬೆರ್ಮ್ಯಾನ್, ಕ್ಲೈಯ್ಡೆ]]. [https://www.nytimes.com/specials/nyc100/nyc100-8-haberman.html "ಸರ್ವೈವಿಂಗ್ ಫಿಸ್ಕಲ್ ಕ್ರೈಸಿಸ್ (ಅಂಡ್ ಡಿಸ್ಕೋ)"] ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್'', ಜನವರಿ 25, 1998. ಮೇ 29, 2007ರಂದು ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಇಸವಿ 1975ರಲ್ಲಿ ನಗರದ ಅಡಳಿತವು ಸನ್ನಿಹಿತ ದಿವಾಳಿತನವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ನೆರವು ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಮನವಿಗಳನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದಿನಾಂಕ 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 1975ರಂದು ''[[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಡೇಲಿ ನ್ಯೂಸ್‌]]'' ದೈನಿಕದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾದ ಮುಖ್ಯಾಂಶ "Ford to City: Drop Dead" ಇದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಸಾರಾಂಶವೆನಿಸಿತು.<ref>ಜ್ಯಿಟ್ಜ್, ಜೊಶುಅ. [http://www.americanheritage.com/articles/web/20051126-new-york-city-gerald-ford-labor-unions-municipal-assistance-corporation-emergency-financial-control-board.shtml "ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಆನ್ ದಿ ಬ್ರಿಂಕ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100729062003/http://www.americanheritage.com/articles/web/20051126-new-york-city-gerald-ford-labor-unions-municipal-assistance-corporation-emergency-financial-control-board.shtml |date=2010-07-29 }}, ''[[ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಹೇರಿಟೇಜ್ (ನಿಯತಕಾಲಿಕ)]]'', ನವೆಂಬರ್ 26, 2005. ಮೇ 29, 2007ರಂದು ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಾಲ ನೆರವು ಮತ್ತು ಋಣದ ಪುನರ್ಹೊಂದಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ರಾಜ್ಯ]] ಸರ್ಕಾರವು ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದೆಂಬ ಷರತ್ತಿಗೆ ನಗರವು ಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸಬೇಕಾಯಿತು.<ref>ಫೈರ್ ಸ್ಟೋನ್, ಡೇವಿಡ್. [https://www.nytimes.com/1995/05/18/nyregion/this-time-new-york-city-is-all-alone.html "ದಿಸ್ ಟೈಮ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಇಸ್ ಆಲ್ ಅಲೋನ್" ], ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್'', ಮೇ 18, 1995. ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌]]ನ ಪುನರ್ಜನ್ಮವಾಯಿತು. ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಹಣಕಾಸಿನ ಉದ್ದಿಮೆಯ ಕೇಂದ್ರವೆಂಬ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ನಗರವು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಿತು. ಈ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ [[AIDS]] ಸಮಸ್ಯೆಯ ಕೇಂದ್ರವಲಯವಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್‌ ಗ್ರಾಮ]]ವು ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿತ್ತು. ಈ ರೋಗದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು [[ಗೇ ಮೆನ್ಸ್‌ ಹೆಲ್ತ್‌ ಕ್ರೈಸಿಸ್‌]] (GMHC) ಹಾಗೂ [[AIDS ಕೋಲಿಷನ್‌ ಟು ಅನ್ಲೀಷ್‌‌ ಪಾವರ್‌]] (ACT UP) ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಇದು 1990ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಅಪರಾಧಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಇಸವಿ 1990ರಲ್ಲಿ ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು 2,245 ಇದ್ದದ್ದು 2008ರಲ್ಲಿ 537ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, [[ಕ್ರ್ಯಾಕ್‌ ಎಪಿಡೆಮಿಕ್‌ (ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಬಳಸುವ ಜಾಲಗಳು)]] ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಹದ್ದುಬಸ್ತಿಯಲ್ಲಿಡಲಾಯಿತು.<ref>ಹ್ಯಾರ್ರಿಸ್, ಪಾಲ್. [https://www.theguardian.com/world/2006/jan/15/usa.paulharris "] [https://www.theguardian.com/world/2006/jan/15/usa.paulharris "ಹೌ ದಿ ಮೀನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ಸ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ವರ್ ಟೇಮ್ಡ್"], ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'', ಜನವರಿ 15, 2006. ಜೂನ್ 29, 2009ರಂದು ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಬದಲಾದ ಯೋಜನಾತಂತ್ರದ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಎಂಬತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಸಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವು ನಗರವನ್ನು ಗುಡಿಸಿಹಾಕಿತು. ತೊಂಬತ್ತರ ದಶಕದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪೊಲೀಸರು ವಿತರಕರನ್ನು ಬೀದಿಯಿಂದಾಚೆ ದಬ್ಬುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾದಕವಸ್ತು-ಸಂಬಂಧಿತ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿದ್ದರು.... ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಸಹ ಇದನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಕಳೆದ 1990ರಲ್ಲಿ, 2,245 ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಜನರು ಹತ್ಯೆಗೀಡಾಗಿದ್ದರು. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಇದರ ಸಂಖ್ಯೆ 537ರಷ್ಟಿತ್ತು, 40 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಕಡಿಮೆ ಅಂಕೆಯಾಗಿದೆ."</ref> ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸ್ಥಿರಗೊಂಡು ಪುನಃ ಹೆಚ್ಚಾಗತೊಡಗಿತು. ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ವಲಸಿಗರು ಪುನಃ ಬಂದು ನೆಲೆಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಬಡ್ಡಿ ದರಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾದವು. ವಾಲ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಲಾಭಾಂಶಗಳು ಸಹ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>ಹೆವೆಸಿ, ಡೆನ್ನಿಸ್. [https://www.nytimes.com/1997/03/16/realestate/in-much-of-the-city-a-robust-market.html "ಇನ್ ಮಚ್ ಆಫ್ ದಿ ಸಿಟಿ, ಏ ರೋಬಸ್ಟ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್"], ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್'', ಮಾರ್ಚ್ 16, 1997. ಜೂನ್ 29, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ವರ್ಷ 1990ರ ಆರಂಭದಿಂದ ಮಧ್ಯದ ವರೆಗೆ, ಹಣದುಬ್ಬರದ ಕಾರಣ ಮನೆ ಬಾಡಿಗೆಯ ದರಗಳೂ ಏರಿಕೆ ಕಂಡವು. ಹಾಗಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ ಜನರಿಗೆ ಈ ದರಗಳು ಬಹಳ ದುಬಾರಿಯೆನಿಸುತ್ತಿವೆ. ನಗರವು ಇನ್ನೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ಬದುಕಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ನಂತರ, ಇತರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಹಲವು ಯುವಕರು ಇಲ್ಲಿನ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಇಂದಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವರು 20ರಿಂದ 30ರ ವಯಸ್ಸಿನ ವಿದ್ಯಾವಂತ ನಿವಾಸಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಯುವಕರು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು, ಸೋಹೋ, ಆಲ್ಫಾಬೆಟ್‌ ಸಿಟಿ, ಟ್ರೈಬೆಕಾ ಹಾಗೂ ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್‌ ಗ್ರಾಮದಂತಹ ಲೋಯರ್‌ ಈಸ್ಟ್‌ ಸೈಡ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. === 11 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2001ರಂದಿನ ಹಲ್ಲೆ === {{Main|ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೧ರ ದಾಳಿ}} ದಿನಾಂಕ 11 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2001ರಂದು, ಎರಡು ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ, ವಿಶ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರದ ಎರಡು ಗೋಪುರಗಳಿಗೆ ಢಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಸಲಾಯಿತು. ಈ ಆತಂಕವಾದೀ ಹಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಹತರಾದರು. ಎರಡೂ ಗೋಪುರಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕುಸಿದು ಬೀಳುವ ಮುಂಚೆ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿಸಲಾದ [[ವಿಶ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ 7]] ಸಹ ಬೆಂಕಿಯ ಕಾರಣ ನಾಶವಾಯಿತು. ಈ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳಿವೆ. ([[ಫ್ರೀಡಮ್‌ ಟವರ್]]‌ ಮತ್ತು [[ವಿಶ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ವಿವಾದ]] ನೋಡಿ) === NYCನಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರೀಕರಣ === ಆಧುನಿಕ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರವು ಜಗದಾದ್ಯಂತ ಹಲವರಿಗೆ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್‌ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ''[[ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್‌]]'', ''[[30 ರಾಕ್‌]]'', ''[[CSI: NY]]'', ''[[ಸೀನ್ಫೀಲ್ಡ್‌]]'', ''[[NYPD ಬ್ಲೂ]]'', ''[[ಲಾ &amp; ಆರ್ಡರ್‌]]'', ''[[ವಿಲ್‌ &amp; ಗ್ರೇಸ್‌]]'', ''[[ಸ್ಪಿನ್‌ ಸಿಟಿ]]'', ''[[ಗಾಸಿಪ್‌ ಗರ್ಲ್‌]]'' ಹಾಗೂ ''[[ಸೆಕ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಸಿಟಿ]]'' ಅಂತಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಸರಣಿಗಳು ಜನಪ್ರಿಯ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿಗಳಾಗಿವೆ. ''[[ಮಿರಾಕಲ್‌ ಆನ್‌ 34ತ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌]]'', ''[[ಘೋಸ್ಟ್‌ಬಸ್ಟರ್ಸ್‌]]'',''[[ಗ್ರೆಮ್ಲಿನ್ಸ್‌ 2]]'',''[[ಐಯ್ಸ್‌ ವೈಡ್‌ ಷಟ್‌]]'', ''[[Home Alone 2: Lost in New York]]'', ''[[ಕ್ಲಾವರ್ಫೀಲ್ಡ್‌]]'' ಹಾಗೂ [[ವೂಡಿ ಅಲೆನ್‌]]ರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು - ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ''[[ಆನೀ ಹಾಲ್‌]]'', ''[[ಬನಾನಾಸ್‌]]'' ಮತ್ತು ''ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌'' - ಈ ಎಲ್ಲಾ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳೂ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣಗೊಂಡಿದ್ದವು. == ಭೂಗೋಳ == [[ಚಿತ್ರ:NASA Manhattan.jpg|thumb|upright|ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌ ನ ಮಧ್ಯ ಭಾಗವು, ಈ ಉಪಗ್ರಹದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ನಗರವು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹಡ್ಸನ್ ನದಿಯಿಂದಲೂ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾರ್ಲೆಮ್‌ ನದಿಯಿಂದಲೂ, ಹಾಗು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಈಸ್ಟ್ ರಿವರ್ ನಿಂದಲೂ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ.]] ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಬಿಡಿ-ಬಿಡಿಯಾಗಿ [[ಡೌನ್ಟೌನ್‌]], [[ಮಿಡ್ಟೌನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಅಪ್ಟೌನ್‌]] ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, [[Fifth ಆವೆನ್ಯೂ]] ಬೀದಿಯು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ವಲಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ ದ್ವೀಪದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಹಡ್ಸನ್‌ ನದಿ]] ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಈಸ್ಟ್‌ ರಿವರ್‌ (ಪೂರ್ವ ನದಿ)‌]] ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ಹಾರ್ಲೆಮ್‌ ನದಿ]] ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ್ನು [[ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್]]‌ ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗವಾದ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವ ನದಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ರ‌್ಯಾಂಡಲ್ಸ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌]], [[ವಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌]] ಮತ್ತು [[ರೂಸ್ವೆಲ್ಟ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌]], ಹಾಗೂ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿರುವ [[ಗವರ್ನರ್ಸ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌]] ಮತ್ತು [[ಲಿಬರ್ಟಿ ಐಲೆಂಡ್‌]] ಸೇರಿದಂತೆ, ಹಲವು ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ.<ref name="Islands">[http://law.onecle.com/new-york/new-york-city-administrative-code/ADC02-202_2-202.html ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟಿವ್ ಕೋಡ್ ಸೆಕ್ಷನ್ 2-202 ಡಿವಿಷನ್ ಇಂಟು ಬರೋಸ್ ಅಂಡ್ ಬೌಂಡ್ರೀಸ್ ದೇರ್ಆಫ್ - ಡಿವಿಷನ್ ಇಂಟು ಬರೋಸ್ ಅಂಡ್ ಬೌಂಡ್ರೀಸ್ ದೇರ್ಆಫ್.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828185323/http://law.onecle.com/new-york/new-york-city-administrative-code/ADC02-202_2-202.html |date=2008-08-28 }}, ಲಾಯರ್ ರೀಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್. ಮೇ 16, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಪ್ರಾಂತ್ಯವು, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕೌಂಟಿ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನಗರ ಹಾಗು ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳು ಸೇರಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯಾಗಿ ಮಾರ್ಬಲ್ ಹಿಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಭಾಗವು ಎಲ್ಲ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕೌಂಟಿ ಹಾಗು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾವಿರದ ಒಂಭೈನೂರ ಎಂಬತ್ತ ನಾಲ್ಕು ಕಾನೂನುಗಳ ಒಂಭೈನೂರ ಮೂವತ್ತೊಂಭತ್ತನೇ ವಿಧಿಯ ಅನುಸಾರವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದರಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪಗಳಾದ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌, ಗವರ್ನರ್'ಸ್ ಐಲೆಂಡ್‌, ಬೆಡ್ಲೊಎ'ಸ್ ಐಲೆಂಡ್‌, ಎಲ್ಲಿಸ್ ಐಲೆಂಡ್‌, ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ D. ರೂಸ್ವೆಲ್ಟ್ ಐಲೆಂಡ್‌, ರಾನ್ಡಲ್'ಸ್ ಐಲೆಂಡ್‌ ಹಾಗು ಆಯಸ್ಟರ್ ಐಲೆಂಡ್‌ ಗಳು ಸೇರಿವೆ..."</ref> ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ದ್ವೀಪದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 22.7 ಚದರ ಮೈಲ್‌ಗಳಷ್ಟಿದೆ (58.8&nbsp;km²). ಇದು 13.4 ಮೈಲ್‌ಗಳಷ್ಟು (21.6. ಕಿ.ಮೀ.) ಉದ್ದ ಹಾಗೂ ಫೋರ್ಟೀನ್ತ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ (ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಬೀದಿ)ಯ ಬಳಿ ಇದರ ಅತ್ಯಗಲ ಬಿಂದುವು 2.3 ಮೈಲ್‌ (3.7 ಕಿ.ಮೀ.) ಗಳಷ್ಟಿದೆ.<ref name="Stuff">[http://adventure.howstuffworks.com/new-york-city-guide.htm ಹೌ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ವರ್ಕ್ಸ್], ''[[ಹೌ ಸ್ಟಫ್ಫ್ ವರ್ಕ್ಸ್]] ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.'' ''"ದ್ವೀಪದ ವಿಸ್ತಾರ 22.7 ಸ್ಕ್ವೆರ್ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟಿದೆ ನಷ್ಟಿದೆ (58.8 km²), 13.4 ಮೈಲುಗಳ ಉದ್ದ(21.6 ಕಿಲೋಮೀಟರ್) ಹಾಗು 2.3 ಮೈಲುಗಳ(3.7 ಕಿಲೋಮೀಟರ್) ಅಗಲ (ಅದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಾ ಹಂತ)." ''</ref> ಇಡಿಯಾಗಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕೌಂಟಿಯು 33.77 ಚದರ ಮೈಲ್‌ಗಳಷ್ಟು (87.46&nbsp;km²) ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಆವರಿಸುತ್ತದೆ). ಇದರಲ್ಲಿ 22.96 ಚದರ ಮೈಲ್‌ಗಳಷ್ಟು (59.47&nbsp;km²) ಭೂಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ 10.81 ಚದರ ಮೈಲ್‌ಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ (28.00&nbsp;km²) ಜಲರಾಶಿ ಇದೆ.<ref name="NYCensusRankings">[http://factfinder.census.gov/servlet/GCTTable?_bm=y&amp;-geo_id=04000US36&amp;-_box_head_nbr=GCT-PH1-R&amp;-ds_name=DEC_2000_SF1_U&amp;-_lang=en&amp;-redoLog=false&amp;-mt_name=PEP_2006_EST_GCTT1_ST2&amp;-format=ST-7S&amp;-_sse=on ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌—ಪ್ಲೇಸ್ ಅಂಡ್ ಕೌಂಟಿ ಸಬ್ ಡಿವಿಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110103055349/http://factfinder.census.gov/servlet/GCTTable?_bm=y&-geo_id=04000US36&-_box_head_nbr=GCT-PH1-R&-ds_name=DEC_2000_SF1_U&-_lang=en&-redoLog=false&-mt_name=PEP_2006_EST_GCTT1_ST2&-format=ST-7S&-_sse=on |date=2011-01-03 }}, [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಬ್ಯೂರೋ]]. 2007-05-01 ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> [[ಚಿತ್ರ:NYC-GRID-1811.png|thumb|left|upright|ಇಸವಿ 1807ರಲ್ಲಿ ನೂತನವಾಗಿ ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್ ನ ಕಮಿಷನರ್ ಗ್ರಿಡ್ ಯೋಜನೆಯ ರೂಪಾಂತರ, 1811ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಮುಂಚೆ. ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌ ನ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿ.]] ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ನೆರೆಹೊರೆಯೊಂದು ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ. [[ಮಾರ್ಬ್ಲ್‌ ಹಿಲ್‌]] ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ದ್ವೀಪದ ಅಂಗವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಹಾರ್ಲೆಮ್‌ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು 1895ರಲ್ಲಿ [[ಹಾರ್ಲೆಮ್‌ ರಿವರ್‌ ಷಿಪ್‌ ಕೆನಾಲ್‌ (ಹಾರ್ಲೆಮ್‌ ನದಿ ಹಡಗು ಕಾಲುವೆ)]] ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾಲುವೆಯು ಮಾರ್ಬಲ್‌ ಹಿಲ್‌‌ನ್ನು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ, ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಉಳಿದ ಭಾಗದ ನಡುವಿನ ದ್ವೀಪವನ್ನಾಗಿಸಿತು.<ref name="canal">ಗ್ರಯ್, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್. [https://www.nytimes.com/1988/03/06/realestate/streetscapes-spuyten-duyvil-swing-bridge-restoring-a-link-in-the-city-s-lifeline.html "ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸ್ಕೇಪ್ಸ್: ಸ್ಪುಯ್ಟೆನ್ ಡುಯ್ವಿಲ್ ಸ್ವಿಂಗ್ ಬ್ರಿಜ್; ರೆಸ್ಟೋರಿಂಗ್ ಏ ಲಿಂಕ್ ಇನ್ ದಿ ಸಿಟಿ'ಸ್ ಲೈಫ್ ಲೈನ್"]. ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್'', ಮಾರ್ಚ್ 6, 1988. ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> [[ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಮಾರ್ಬ್ಲ್‌ ಹಿಲ್‌ನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದ ಮೂಲ ಹಾರ್ಲೆಮ್‌ ನದಿ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಮಾರ್ಬ್ಲ್‌ ಹಿಲ್‌ ಪ್ರಧಾನ ಭೂಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಯಿತು.<ref name="canal"/> ಮಾನವನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಪ್ರದೇಶ ಹೇಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಬ್ಲ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಡಚ್‌ ವಸಾಹತಿನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಈ ವಿಭಾಗವು ತನ್ನ ಜಲಾಭಿಮುಖ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ [[ನೆಲ ಸುಧಾರಣೆ]] ಕಂಡಿದೆ. ಇದರ ಸ್ಥಳಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿನ ಸೈಸರ್ಗಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸಮನಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Mannahatta"/> ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್‌ ಬೀದಿಯಿಂದ [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌]] ವರೆಗಿರುವ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಹಡ್ಸನ್‌ ದಡದಿಂದ [[ಲೋಯರ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್]]‌ನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಹೂತು ಹೋಗಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶದ [[ನೆಲಭರ್ತಿ]] ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite book|title=Over and Back: The History of Ferryboats in New York Harbor|author=Cudahy, Brian J. Cudahy|publisher=Fordham University Press|year=1990|page=25}}</ref> [[ವಿಶ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ]]ವನ್ನು [[ನಿರ್ಮಿಸುವಾಗ]], ಈ ಸ್ಥಳದಿಂದ 1.2 ದಶಲಕ್ಷ ಘನಗಜಗಳಷ್ಟು (917,000 [[m³]]) ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಅಗೆಯಲಾಯಿತು.<ref name="gillespie-p71">{{cite book|author=Gillespie, Angus K.|year=1999|title=Twin Towers: The Life of New York City's World Trade Center|publisher=[[Rutgers University Press]]|page=71}}</ref> ಹೂಳನ್ನು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ನೆಲಭರ್ತಿಗಳಲ್ಲೋ ಹಾಕುವ ಬದಲಿಗೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬೀದಿಯ ಅಗಲಕ್ಕಿರುವ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ತೀರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ [[ಬ್ಯಾಟರಿ ಪಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ]]ಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು.<ref name="iglauer">{{cite news|title=The Biggest Foundation|author=Iglauer, Edith|date=November 4, 1972|publisher=[[The New Yorker]]}}</ref> ಇದರ ಫಲವಾಗಿ, ನದಿಯೊಳಗೆ 700 ಅಡಿಯ (210 ಮೀಟರುಗಳ) ಪ್ರದೇಶ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಯಿತು. ಇದು ಆರು ವಿಭಾಗಗಳು ಅಥವಾ 1,484 ಅಡಿಗಳು (450 ಮೀಟರ್‌) {{convert|30|acre|m2}} ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದು, 1.2-ಮೈಲ್‌ (1.9 ಕಿ.ಮೀ.) ನದೀತೀರದ ಮಟ್ಟಸ ನೆಲ ಹಾಗೂ {{convert|30|acre|m2}}ರಷ್ಟು ಉದ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>[http://www.asla.org/awards/2003/battery_park_city.htm ASLA 2003 ದಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾರ್ಕ್ ಅವಾರ್ಡ್], [[ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಕೇಪ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಟ್ಸ್]]. ಮೇ 17, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ, ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಉಪ-ಸ್ತರಶ್ರೇಣಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಸ್ವಭಾವವೇನೆಂದರೆ, ದ್ವೀಪದ ಬಂಡೆಯ ಆಧಾರವು ಮಿಡ್ಟೌನ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಳಿ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಸನಿಹಕ್ಕೆ ಬರುವಷ್ಟು ಏರಿ, 29ನೆಯ ಬೀದಿ ಮತ್ತು ಕೆನಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ (ಕಾಲುವೆ ಬೀದಿ) ನಡುವಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಗ್ಗಿ, ಪುನಃ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್‌ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ ಕೆಳಗೆ ಮೇಲ್ಮೈ ಸನಿಹಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಮಿಡ್ಟೌನ್‌ ಮತ್ತು ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್‌ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೇ ಬಹಳಷ್ಟು ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಿರುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವಿಶೇಷತೆಯೇ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಲ್ಲ. ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಸನಿಹದಲ್ಲಿರುವ ದೃಢ ತಳಬಂಡೆ (ಬೆಡ್ರಾಕ್‌)ಗಳಲ್ಲಿ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದಲ್ಲಿ ಅವು ಸುಭದ್ರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. [[ಜಾರ್ಜ್‌ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಸೇತುವೆ]], [[ಹಾಲೆಂಡ್‌ ಟನೆಲ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಲಿಂಕನ್‌ ಟನೆಲ್‌]] ಮೂಲಕ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ [[ನ್ಯೂಜರ್ಸಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳ ಪೈಕಿ ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿರುವ [[ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌]] ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಲಾಂಗ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಕ್ವೀನ್‌]] ಮೂಲಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಾಹನಗಳ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇವಲ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಬಂದರಿನ ಅಗಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ [[ಸ್ಟ್ಯಾಟೆನ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ ಫೆರಿ]] ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಐದನೆಯ ವಿಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ಏಕೈಕ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆ ಉಚಿತ. ಈ ದೊಡ್ಡ (ನೌಕಾ ನಿಲ್ದಾಣ ಕೇಂದ್ರ)ದೋಣಿಯ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ಬ್ಯಾಟರಿ ಪಾರ್ಕ್]]‌ನ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ. [[ವೆರಾಜಾನೊ-ನ್ಯಾರೋಸ್‌ ಸೇತುವೆ]] ಮೂಲಕ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಸ್ಟ್ಯಾಟೆನ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. [[ಸುಮಾರು 1811ರ ಆಯುಕ್ತರ ಯೋಜನೆ]]ಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ರಮಸಂಖ್ಯೆ ಗೊತ್ತು ಮಾಡಲಾದ, ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಹನ್ನೆರಡು ವಿಶಾಲ ಬೀದಿಗಳು [[ಹಡ್ಸನ್‌ ನದಿ]] ತೀರಕ್ಕೆ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಸಮಾನಾಂತರದಲ್ಲಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಸ್ತೆಯೂ {{convert|100|ft|m|-1}} ಅಗಲವಿದ್ದು, [[ಫಸ್ಟ್‌ ಅವೆನ್ಯೂ]] ಪೂರ್ವಬದಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ [[ಟ್ವೆಲ್ಫ್ತ್‌ ಅವೆನ್ಯೂ]] ಪಶ್ಚಿಮಬದಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಫಸ್ಟ್‌ ಅವೆನ್ಯೂನ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ, ನಾಲ್ಕು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌‌ ಅಕ್ಷರಕ್ರಮ ಹೊಂದಿರುವ ಅವೆನ್ಯೂಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ, [[ಅವೆನ್ಯೂ A]] ಇಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ [[ಅವೆನ್ಯೂ D]] ವರೆಗೆ ಹಲವು ಸಣ್ಣ ಬೀದಿಗಳಿವೆ. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ [[ಈಸ್ಟ್‌ ವಿಲೇಜ್]]‌ನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಇಂದು [[ಆಲ್ಫಾಬೆಟ್‌ ಸಿಟಿ]] ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂಖ್ಯೆ ಗೊತ್ತು ಮಾಡಲಾದ ಬೀದಿಗಳು ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು {{convert|60|ft|m|0}} ಅಗಲವಿವೆ. ಪ್ರತಿ ಎರಡು ಅವೆನ್ಯೂಗಳ ನಡುವೆ ಸುಮಾರು 200 ಅಡಿ (61 ಮೀ.) ಅಂತರವಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅವೆನ್ಯೂ ಮತ್ತು ವಿಭಾಗವು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ ಸುಮಾರು 260 ಅಡಿಗಳಿರುವಂತೆ (79 ಮೀ.) ಲೆಕ್ಕಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ಮೈಲ್‌ಗೂ ಬಹುಶಃ ಸರಿಯಾಗಿ 20 ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಒಂದು ವಿಭಾಗವು ಮಾದರಿಯಾಗಿ 250 X 600 ಅಡಿ ಅಳತೆಯಷ್ಟಿದೆ. [[34ನೆಯ]], [[42ನೆಯ]], [[57ನೆಯ]] ಹಾಗೂ [[125ನೆಯ]] ಬೀದಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ಊರುದ್ದಕ್ಕೂ ಹೋಗುವ ಹದಿನೈದು ಅವೆನ್ಯೂಗಳನ್ನು 100 ಅಡಿ (30 ಮೀ.) ಅಗಲ ಎಂದು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಗಿವೆ. ಇವು ವಿಭಾಗದ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ಹಾಗೂ [[ವ್ಯಾಪಾರ]] ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ.<ref>[http://www.library.cornell.edu/Reps/DOCS/nyc1811.htm ರಿಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಮಿಶನರ್ಸ್ ಫಾರ್ ಲೆಯಿಂಗ್ ಔಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ರೋಡ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಅಂಡರ್ ದಿ ಆಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಏಪ್ರಿಲ್ 3, 1807], [[ಕಾರ್ನೆಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]. ಮೇ 2, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಈ ಎಲ್ಲ ಬೀದಿಗಳು ಅರವತ್ತು ಅಡಿ ಅಗಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹದಿನೈದು ಬೀದಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ನೂರು ಅಡಿ ಅಗಲವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ.: ಸಂಖ್ಯೆಗಳಾದ ಹದಿನಾಲ್ಕು, ಇಪ್ಪತ್ತ-ಮೂರು, ಮೂವತ್ತ-ನಾಲ್ಕು, ನಲವತ್ತ-ಎರಡು, ಐವತ್ತ-ಏಳು, ಎಪ್ಪತ್ತ-ಎರಡು, ಇಪತ್ತ-ಒಂಬತ್ತು, ಎಂಬತ್ತ-ಆರು, ತೊಂಬತ್ತ-ಆರು, ನೂರಾ ಆರು, ನೂರ ಹದಿನಾರು, ನೂರಿಪ್ಪತ್ತೈದು, ನೂರಮೂವತ್ತೈದು, ನೂರನಲವತ್ತೈದು, ಹಾಗು ನೂರಐವತ್ತೈದು-ಬ್ಲಾಕಿನ ಉದ್ದ ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇನ್ನೂರು ಅಡಿಗಳ ಅಂತರವಿರುತ್ತದೆ." </ref> ಈ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಅಪವಾದಗಳ ಪೈಕಿ [[ಬ್ರಾಡ್ವೇ]] ಅತಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಲೋಯರ್‌ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌]]ನ [[ಬೌಲಿಂಗ್‌ ಗ್ರೀನ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಉತ್ತರ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌ನೊಳಗೂ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ. ಮಿಡ್ಟೌನ್‌ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಡ್ವೇ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಕರ್ಣೀಯವಾಗಿ ಸಾಗಿ, [[ಹೆರಾಲ್ಡ್‌ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌]] ([[ಆರನೆಯ ಅವೆನ್ಯೂ]] ಹಾಗೂ 34ನೆಯ ಬೀದಿ), [[ಟೈಮ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌]] ([[ಏಳನೆಯ ಅವೆನ್ಯೂ]] ಹಾಗೂ 42ನೆಯ ಬೀದಿ) ಮತ್ತು [[ಕೊಲಂಬಸ್‌ ಸರ್ಕಲ್‌]] ([[ಎಂಟನೆಯ ಅವೆನ್ಯೂ]]/[[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌ ವೆಸ್ಟ್‌]] ಹಾಗೂ 59ನೆಯ ಬೀದಿ) ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿರುವ ವೃತ್ತಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ ಸುಮಾರು 28.9 ಡಿಗ್ರಿಗಳಷ್ಟು ಓರೆಯಾದ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಳವಿರುವ ಕಾರಣ, ಈ ವಿಶೇಷ ರಚನೆಗೆ (ಐತಿಹಾಸಿಕ [[ಸ್ಟೋನ್‌ಹೆಂಜ್‌]] ಎಂಬಂತೆ) [[ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ಹೆಂಜ್]]‌ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref name="Manhattanhenge">ಸಿಲ್ವರ್ ಮ್ಯಾನ್, ಜಸ್ಟಿನ್ ರಾಕೆಟ್. "ಸನ್ನಿ ಡಿಲೈಟ್ ಇನ್ ಸಿಟಿ ಸೈಟ್", ''[[ನ್ಯೂಸ್ ಡೇ]]'', ಮೇ 27, 2006. "'ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್ ಹೆಂಜ್' ಭಾನುವಾರದ ದಿನ ದೊರಕುತ್ತದೆ, ಈ ದಿನ ನಗರ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಗು ಸೂರ್ಯ ಮುಳುಗುವ ಸಮಯದ ಖಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಉತ್ತರ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ 14th ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ಬೀದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಲುಗೂಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಸ್ಟೋನ್ ಹೆಂಜ್ ನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಇದು ಕರ್ಕಾಟಕ ಸಂಕ್ರಮಣದ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಮರೇಖೆಯಲ್ಲಿದೆ, "ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್ ಹೆಂಜ್" ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಡುವೆ ಸಮರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಳೀಯ ಘಟನೆಯು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಮೇ 28ರಂದು ಹಾಗು ಜುಲೈ 12ರಂದು...</ref> ಮೇ ತಿಂಗಳ ಅಪರಾರ್ಧ ಮತ್ತು ಜುಲೈ ತಿಂಗಳ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಂತಹ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವು ಬೀದಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸೂರ್ಯ ಬೀದಿಯ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಷಿತಿಜದಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.<ref name="Manhattanhenge"/><ref>[http://www.naturalhistorymag.com/city_of_stars/19_sunset_34th.html ಸನ್ ಸೆಟ್ ಆನ್ 34th ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಅಲಾಂಗ್ ದಿ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಗ್ರಿಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516005443/http://www.naturalhistorymag.com/city_of_stars/19_sunset_34th.html |date=2008-05-16 }}, ''[[ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ(ನಿಯತಕಾಲಿಕ)]]'' ಸ್ಪೆಷಲ್ ಫೀಚರ್- ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸ್ಟಾರ್ಸ್. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4, 2006ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಜನವರಿ ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯೋದಯದೊಂದಿಗೆ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅದ್ಭುತ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಜೀವಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ [[ವೈಲ್ಡ್‌ಲೈಫ್‌ ಕಂಸರ್ವೇಷನ್ ಸೊಸೈಟಿ (ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮುದಾಯ)]] ಇಂದು ಮನ್ನಹಟ್ಟ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಇಸವಿ 1609ರಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಹಡ್ಸನ್‌ ಸಾಗರದ ಮೂಲಕ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಭೂಗೋಳ ಹೇಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಮೂಲಕ ಮರುನಿರ್ಮಿಸಿ, ಇಂದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ‌<ref name="Mannahatta"/> === ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಕೌಂಟಿಗಳು === * [[ನ್ಯೂಜರ್ಸಿಯ ಬರ್ಗೆನ್‌ ಕೌಂಟಿ]]—ಪಶ್ಚಿಮ/ವಾಯುವ್ಯ * [[ನ್ಯೂಜರ್ಸಿಯ ಹಡ್ಸನ್‌ ಕೌಂಟಿ]]—ಪಶ್ಚಿಮ/ನೈಋತ್ಯ * ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌ ಕೌಂಟಿ ([[ದಿ ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌]])—ಈಶಾನ್ಯ * ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ ಕೌಂಟಿ ([[ಕ್ವೀನ್ಸ್‌]])—ಪೂರ್ವ/ಅಗ್ನೇಯ * ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಕೌಂಟಿ‌ ([[ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌]])—ದಕ್ಷಿಣ/ಅಗ್ನೇಯ * ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ರಿಚ್ಮಂಡ್‌ ಕೌಂಟಿ‌ ([[ಸ್ಟ್ಯಾಟೆನ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌]])—ನೈಋತ್ಯ {{Geographic Location |Centre=New York County |North= |Northeast=[[The Bronx|Bronx County<br />(The Bronx)]] |East=[[Queens|Queens County<br />(Queens)]] |Southeast= |South=[[Brooklyn|Kings County<br />(Brooklyn)]] |Southwest=[[Staten Island|Richmond County<br />(Staten Island)]] |West=[[Hudson County, New Jersey|Hudson County,<br />New Jersey]] |Northwest=[[Bergen County, New Jersey|Bergen County,<br />New Jersey]] }} === ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುರಕ್ಷಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು === * [[ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಬರಿಯಲ್‌ ಗ್ರೌಂಡ್‌ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಮಾನ್ಯೂಮೆಂಟ್‌]] * [[ಕ್ಯಾಸ್ಲ್‌ ಕ್ಲಿಂಟನ್‌ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಮಾನ್ಯೂಮೆಂಟ್‌]] * [[ಫೆಡರಲ್‌ ಹಾಲ್‌ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಮೆಮೋರಿಯಲ್‌]] * [[ಜನರಲ್‌ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್‌ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಮೆಮೋರಿಯಲ್‌]] * [[ಗವರ್ನರ್ಸ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಮಾನ್ಯೂಮೆಂಟ್‌]] * [[ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್‌ ಗ್ರ್ಯಾಂಜ್‌ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಮೆಮೋರಿಯಲ್‌]] * [[ಲೋಯರ್‌ ಈಸ್ಟ್‌ ಸೈಡ್‌ ಟೆನಿಮೆಂಟ್‌ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕ್‌ ಸೈಟ್‌]] * [[ಸ್ಟ್ಯಾಚ್ಯೂ ಆಫ್‌ ಲಿಬರ್ಟಿ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಮಾನ್ಯೂಮೆಂಟ್‌]] (ಭಾಗ) * [[ಥಿಯೊಡೋರ್‌ ರೂಸ್ವೆಲ್ಟ್‌ ಬರ್ತ್‌ಪ್ಲೇಸ್‌ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕ್‌ ಸೈಟ್‌]] === ನೆರೆಹೊರೆ === ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಹಲವು ನೆರೆಹೊರೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಕೆಲವನ್ನು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಅಪ್ಪರ್‌ ಈಸ್ಟ್‌ ಸೈಡ್‌]]) ಅಥವಾ ವಾಸಿಸುವ ಜನಾಂಗವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ;([[ಚೈನಾಟೌನ್‌]]). ಇತರೆ ಹೆಸರುಗಳು [[ಪ್ರಥಮಾಕ್ಷರಿ]]ಗಳಾಗಿವೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಟ್ರೈಬೆಕಾ]] ('ಟ್ರಯಂಗಲ್‌ ಬಿಲೋ ಕೆನಾಲ್‌ ಬೀದಿ') ಅಥವಾ [[ಸೋಹೋ]] ('ಸೌತ್‌ ಆಫ್‌ ಹೌಸ್ಟನ್‌'), ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ [[ನಾಲಿಟಾ]] ('ನಾರ್ತ್‌ ಆಫ್‌ ಲಿಟ್ಲ್‌ ಇಟಲಿ').<ref>ಸೇನ್ಫ್ಟ್, ಬ್ರೆಟ್. [https://www.nytimes.com/1993/09/26/realestate/if-you-re-thinking-of-living-in-tribeca-families-are-the-catalyst-for-change.html "ಇಫ್ ಯು'ರ್ ಥಿಂಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಲಿವಿಂಗ್ ಇನ್/TriBeCa; ಫ್ಯಾಮಿಲಿಸ್ ಆರ್ ದಿ ಕ್ಯಾಟಲಿಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ಚೇಂಜ್"], ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್'', ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26, 1993. ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಕುಟುಂಬಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯವನ್ನು ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿವರ್ತಕವಾಗಿ TRIangle BElow ಕಾಣಲ್ ಬೀದಿ ಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಿವೆ (ಆದಾಗ್ಯೂ ಒಂದೇ ಒಂದು ತ್ರಿಕೊನವು ಅದರ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದೆ: ಹಡ್ಸನ್ ಬೀದಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬ್ರಾಡ್ವೇಯನ್ನು ಚೆಮ್ಬರ್ಸ್ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಕೆನಾಲ್ ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ)....ಕಲಾವಿದರು 70ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸೋಹೋ ( ಸೌತ್ ಆಫ್ ಹೌಸ್ಟನ್) ನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದರು."</ref><ref>ಕೋಹೆನ್, ಜಾಯ್ಸ್. [https://www.nytimes.com/1998/05/17/realestate/if-you-re-thinking-of-living-in-nolita-a-slice-of-little-italy-moving-upscale.html "ಇಫ್ ಯು'ರ್ ಥಿಂಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಲಿವಿಂಗ್ ಇನ್/ನೋಲಿಟ; ಏ ಸ್ಲೈಸ್ ಆಫ್ ಲಿಟಲ್ ಇಟಲಿ ಮೂವಿಂಗ್ ಅಪ್ ಸ್ಕೇಲ್"], ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'', ಮೇ 17, 1998. ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಯಾರೇ ಒಬ್ಬರಿಗೂ ಪಟ್ಟಣದ ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಹೇಗೆ ಕರೆಯಬೇಕೆಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಖಾತ್ರಿಯಿಲ್ಲ. ನೋಲಿಟ-ಲಿಟಲ್ ಇಟಲಿಯ ಉತ್ತರ ಭಾಗ, ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲದ ಪ್ರಥಮಾಕ್ಷರಕವನ್ನು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರಿಯಲ್-ಎಸ್ಟೇಟ್ ದಳ್ಳಾಳಿಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಗೌರವ ತರಲು ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರು."</ref> ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ ದೇಶದ [[Haarlem]] ಎಂಬ ನಗರವನ್ನಾಧರಿಸಿ [[Harlem (ಹಾರ್ಲೆಮ್‌)]] ಎಂಬ ಹೆಸರು ಡಚ್‌ ವಸಾಹತು ಕಾಲದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.<ref>Pitts, David. [https://web.archive.org/web/20061001040235/http://usinfo.state.gov/scv/Archive/2005/Jun/30-613064.html U.S. Post‌age Stamp Honors Harlem‌'s Langston Hughes], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟ್.]]. ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಹಾರ್ಲೆಮ್, ಅಥವಾ ನಿಎಉವ್ ಹಾರ್ಲೆಮ್, ಎಂದು ಮೊದಲಿಗೆ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಡಚ್ ನಲ್ಲಿ 1658 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್ ನಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಹಾರ್ಲೆಮ್ ನ ಮೇಲೆ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ ನ ಒಂದು ನಗರ."</ref> [[ಆಲ್ಫಾಬೆಟ್‌ ಸಿಟಿ]] ಎಂಬ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಹೆಸರಿಸಲಾದ A, B, C ಮತ್ತು D ಅವೆನ್ಯೂಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Manhattan night view.jpg|thumb|ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಸೇತುವೆಯಿಂದ ರಾತ್ರಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಕೆಳ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌, FDR ಡ್ರೈವ್, ಹಾಗು ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ ಸೇತುವೆ.]] [[ಸೋಹೋ]]ದಂತಹ ನೆರೆಹೊರೆಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉನ್ನತ ವರ್ಗ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. [[ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್‌ ಗ್ರಾಮ]], [[ಲೋಯರ್‌ ಈಸ್ಟ್‌ ಸೈಡ್‌]], [[ಆಲ್ಫಾಬೆಟ್‌ ಸಿಟಿ]] ಮತ್ತು [[ಈಸ್ಟ್‌ ವಿಲೇಜ್‌]]ನಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂಲೂ "[[ಬೋಹೀಮಿಯನ್‌]]" ಉಪಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.<ref>ಬ್ರುನಿ, ಫ್ರಾಂಕ್. [https://www.nytimes.com/1997/04/07/nyregion/the-grounds-he-stamped-the-new-york-of-ginsberg.html "ದಿ ಗ್ರೌಂಡ್ಸ್ ಹೀ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ಡ್: ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಆಫ್ ಗಿನ್ಸ್ ಬರ್ಗ್"], ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್'', ಎಪ್ರಿಲ್ 7, 1997. ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. ನಿಜಕ್ಕೂ, Mr. ಗಿನ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪೂಜನೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಜಗತ್ತಿನೆಡೆಗಿನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗು ಲೈಂಗಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯ ಮೂಸೆಯಲ್ಲಿ ಅರಳಿದೆ. ಅವರ ವಿಕೇಂದ್ರೀಯತೆಯು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಅಕುಲೀನ ಹೆಂಗಸರ ಸುತ್ತ ಬೆಳೆದಿದೆ, ಅವರ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಕಥನವು ಬೋಹೆಮಿಯನ್ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯ ಸುತ್ತ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅವರು ಈ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಮನೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ''ಅವರು ಪೂರ್ವದ ಹಳ್ಳಿ ಹಾಗು ಪೂರ್ವದ ತಗ್ಗಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು,'' ಬಿಲ್ ಮಾರ್ಗನ್, ಸ್ನೇಹಿತ ಹಾಗು Mr. ಗಿನ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ನ ಪತ್ರಪಾಲಕ ಇದನ್ನು ನೆನ್ನೆ ಹೇಳಿದರು."</ref> ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳನ್ನು ವಾಸಿಸುವ [[ಚೆಲ್ಸೀ]] ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಕಲಾ ಉದ್ದಿಮೆ ಮತ್ತು ನಿಶಾ ಜೀವನಕ್ಕೂ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದೆ.<ref>ಡನ್ಲಪ್, ಡೇವಿಡ್ W. [https://www.nytimes.com/1994/11/13/realestate/the-new-chelsea-s-many-faces.html "][https://www.nytimes.com/1994/11/13/realestate/the-new-chelsea-s-many-faces.html ದಿ ನ್ಯೂ ಚೆಲ್ಸಿಯಾ'ಸ್ ಮೆನಿ ಫೇಸಸ್"], ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'', ನವೆಂಬರ್ 13, 1994. ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ವಿಲಾಸಿನಿಯಾದ ಚೆಲ್ಸಿಯಾಳ ಪಾತ್ರವು ಏ ಡಿಫರೆಂಟ್ ಲೈಟ್ ಪುಸ್ತಕದಂಗಡಿಯ ಆಗಮನದಿಂದ ಬಲವಾಯಿತು, ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಡಿಗಲ್ಲು ಹತ್ತು ವರ್ಷದಿಂದ {{convert|800|sqft|m2|0|sing=on}} ಪೆರಿ ಬೀದಿಯ ಸಮೀಪ 548 ಹಡ್ಸನ್ ಬೀದಿಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಈಗ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ {{convert|5000|sqft|m2|-2}}ರಷ್ಟು ಜನರನ್ನು 151 ಪಶ್ಚಿಮ 19ನೇ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿತು ಹಾಗು ಈ ವಲಸೆಯು ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಆಡಂಬರದ ಜೀವನವು ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ... ಚೆಲ್ಸಿಯಾಳ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಗೋಸ್ಕರ, Mr. ಗರ್ಮೆಂಡಿಯಾ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಒಂಟಿ ಹೆಂಗಸರು ಇಲ್ಲಿ ಬರಲು ಇಷ್ಟ ಪಡಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಒಂಟಿ ಗಂಡಸರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು. "70ರ ದಶಕದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನೆರೆ ಪ್ರದೇಶವು ಆಡಂಬರಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಯಿತು," ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ."</ref> [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಹೈಟ್ಸ್‌]] [[ಡಾಮಿನಿಕನ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌]]ನಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದವರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಚೈನಾಟೌನ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿ ಚೀನೀ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್. [http://search.ft.com/nonFtArticle?id=030414001065 "ವರ್ಲ್ಡ್ ನ್ಯೂಸ್: ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್'ಸ್ ಚೈನಾಟೌನ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಸ್ ಟು ಫೀಲ್ ದಿ ಪಿಂಚ್ ಓವರ್ 'ದಿ ಬಗ್'"] {{Webarchive|url=https://archive.is/20120729000922/http://search.ft.com/nonFtArticle?id=030414001065 |date=2012-07-29 }}, ''[[ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'', ಏಪ್ರಿಲ್ 14, 2003. ಮೇ 19, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ ಚೈನಾಟೌನ್‌ ಪ್ರದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಚೈನೀಸ್ ಜನರು ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ."</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20060709160929/http://www.nycvisit.com/content/index.cfm?pagePkey=1195 Chinatown‌: A World of Dining, Shopping, and History], [[NYC &amp; ಕಂಪನಿ]], June 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟು, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ದೊಡ್ಡ ಚೈನಾಟೌನ್‌ ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಅಲ್ಲಿನ ವೀಕ್ಷಣೆ, ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರ, ಅದರ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗು ಅಲ್ಲಿನ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ ನೋಡಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸದಿದ್ದರೆ ಅಂತಹ ಭೇಟಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಚೈನೀಸ್ ಜನರು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಿರುವ-150,000-ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋಳಾರ್ಧವು, ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು-ಸ್ಕ್ವೆರ್-ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಲಫಾಯೆಟ್ಟೆ, ವೊರ್ತ್, ಹಾಗು ಗ್ರಾಂಡ್ ಬೀದಿಗಳು ಹಾಗು ಈಸ್ಟ್ ಬ್ರಾಡ್ವೇ ಯನ್ನು ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ."</ref> [[ಅಪ್ಪರ್‌ ವೆಸ್ಟ್‌ ಸೈಡ್‌]] ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವವರು ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಮನೋಭಾವವುಳ್ಳವರು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, [[ಅಪ್ಪರ್‌ ಈಸ್ಟ್‌ ಸೈಡ್‌]]ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು [[ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ]] ಹಾಗೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಶೀಲರಾಗಿದ್ದು, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೊಂದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://nycgo.com/?event=view.article&amp;id=76746 ಅಪ್ಪರ್ ವೆಸ್ಟ್ ಸೈಡ್], [[NYC &amp; ಕಂಪನಿ]], ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಇದು ನಗರದ ಬೌದ್ಧಿಕ, ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ, ಹಾಗು ಶ್ರೀಮಂತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಭದ್ರವಾದ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಾತಾವರಣವು ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಂತೆ ಇಲ್ಲ."</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20071011103023/http://nycvisit.com/content/index.cfm?pagePkey=447 Maps &amp; Neighborhoods - Upper East Side], [[NYC &amp; ಕಂಪನಿ]], ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ನೆರೆಪ್ರದೇಶದವರಲ್ಲಿದ್ದ ಹಣ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಹಾಗು ಮರಳುಗೊಳಿಸುವ ಕೃತಕತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಮದ್ಯದ ಬಾಟಲುಗಳ ಬಿರಡೆಗಳು ಪಾಪ್ ಎಂದು ಸಿಡಿಸಿ ಶಬ್ದ ಮಾಡಲು ಶುರು ಮಾಡಿದವು! ಜೊತೆಗೆ ಉನ್ನತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ರಿಟ್ಜ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡವು." </ref><ref>[http://dragon.soc.qc.cuny.edu/Maps/footnote.html ಸ್ಟ್ರೋಲ್ ದಿ ಅಪ್ಪರ್ ಈಸ್ಟ್ ಸೈಡ್ ಫಾರ್ ಲೈಫ್ ಸ್ಟೈಲ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎಲೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100626092513/http://dragon.soc.qc.cuny.edu/Maps/footnote.html |date=2010-06-26 }}, ''ಫೂಟ್ ನೋಟ್ಸ್'' ಆಫ್ ದಿ [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೋಶಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಅಸ್ಸೋಸಿಯೇಶನ್]], ಮಾರ್ಚ್ 1996, ಜೂನ್ 29, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ''ಅಪ್ಟೌನ್‌'' ಎಂದರೆ ಉತ್ತರ (ಇನ್ನೂ ನಿಖರವಾಗಿ, ಉತ್ತರ-ಈಶಾನ್ಯ - ಇದು ದ್ವೀಪದ ದಿಕ್ಕು ಮತ್ತು ಬೀದಿ ಕೇಂದ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತಿರುಗಿರುವ ದಿಕ್ಕೂ ಸಹ) ಮತ್ತು ಡೌನ್ಟೌನ್‌ ಎಂದರೆ ದಕ್ಷಿಣ (ದಕ್ಷಿಣ-ನೈಋತ್ಯ).<ref>ಪೆಟ್ಜೊಲ್ಡ್, ಚಾರ್ಲ್ಸ್. [http://www.charlespetzold.com/etc/AvenuesOfManhattan/index.html "ಹೌ ಫಾರ್ ಫ್ರಂ ಟ್ರೂ ನಾರ್ತ್ ಆರ್ ದಿ ಅವೆನ್ಯೂಸ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌?" ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070404053211/http://www.charlespetzold.com/etc/AvenuesOfManhattan/index.html |date=2007-04-04 }}, ಏಪ್ರಿಲ್ 30, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಗರದ ಬೀದಿಗಳ ನೆಲೆಯು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ ನ ಅಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸಮಾಂತರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದು ವಾಸ್ತವಿಕ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಿಜವಾಗಿ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನೆಡೆಗೆ ಮುಖ ಚಾಚಿರುವ ಪೂರ್ವಾಬಿಮುಖ ನಕ್ಷೆಗಳು( ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮಾದರಿ) ದ್ವೀಪವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬಾಗಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ವಿಶಾಲ ಬೀದಿಗಳು ಉತ್ತರ ಹಾಗು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹಾಗು ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತವೆ."</ref> ಈ ಬಳಕೆಯು ಅಮೆರಿಕಾದ ಇತರೆ ನಗರಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ''[[ಡೌನ್ಟೌನ್]]'' ‌ ಎಂದರೆ [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ (ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್‌ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌)]] ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ - ದ್ವೀಪದ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್‌ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ (ಹಣಕಾಸು ಜಿಲ್ಲೆ)]] ಹಾಗೂ [[ಮಿಡ್ಟೌನ್‌ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌]]. ''ಅಪ್ಟೌನ್‌'' ಎಂಬ ಪದವು, [[59ನೆಯ ಬೀದಿ]]ಯಿಂದ <ref>ಜಾಕ್ಸನ್, ನಾನ್ಸಿ ಬೆತ್. [https://www.nytimes.com/2004/08/29/realestate/living-on-59th-street-putting-out-the-gold-plated-welcome-mats.html "ಲಿವಿಂಗ್ ಆನ್/59th ಸ್ಟ್ರೀಟ್; ಪುಟ್ಟಿಂಗ್ ಔಟ್ ದಿ ಗೋಲ್ಡ್-ಪ್ಲೇಟೆಡ್ ವೆಲ್ಕಮ್ ಮ್ಯಾಟ್ಸ್"], ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'', ಆಗಸ್ಟ್ 29, ೨೦೦೪. ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ವೈಭವೋಪೇತವಾದ ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ಈಗ ಭದ್ರ ಆಸರೆ ಹೊಂದಿವೆ. ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಳವಾದ ಮಹಾಮಳಿಗೆಗಳು ಹಾಗು ಅಂಗಡಿಗಳ ಪ್ರಮಾಣ, 59ನೇ ಬೀದಿಯು ನಗರದ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಸಂಧಿಸುವ ಮಿಡ್ಟೌನ್ ಗಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ."</ref> ಉತ್ತರಕ್ಕಿರುವ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ''ಡೌನ್ಟೌನ್‌'' ಎಂಬುದು [[14ನೆಯ ಬೀದಿ]]ಯಿಂದ <ref name="NYCBasics">[https://web.archive.org/web/20071011014616/http://www.nycvisit.com/content/index.cfm?pagePkey=365 NYC Basics], [[NYC &amp; Company]], ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗವು (14ನೇ ಬೀದಿಯ ಕೆಳಗೆ) ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್ ಹಳ್ಳಿ, SoHo, TriBeCa, ಹಾಗು ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಹಣಕಾಸಿನ ಆಡಳಿತ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ."</ref> ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಇವೆರಡರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ವಲಯವನ್ನು ''ಮಿಡ್ಟೌನ್‌'' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ದೃಢವಾಗಿರದೆ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತವೆ. [[ಫಿಫ್ತ್‌ ಅವೆನ್ಯೂ (ಐದನೆಯ ಅವೆನ್ಯೂ)]] ರಸ್ತೆಯು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಇಬ್ಭಾಗಿಸಿ, ನಗರದ ಪೂರ್ವ/ಪಶ್ಚಿಮ ಹೆಸರುಗಳಿಗೆ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪೂರ್ವ 27ನೆಯ ಬೀದಿ, ಪಶ್ಚಿಮ 42ನೆಯ ಬೀದಿ); ಬೀದಿ ವಿಳಾಸಗಳು ಫಿಫ್ತ್‌ ಅವೆನ್ಯೂದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಅದರಿಂದ ದೂರ ಹೋಗುತ್ತಾ ರಸ್ತೆಗಳ ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗಕ್ಕೂ 100 ಬೀದಿಗಳುಂಟು.<ref name="NYCBasics"/> ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವೇವರ್ಲಿ ಪ್ಲೇಸ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಫಿಫ್ತ್‌ ಅವೆನ್ಯೂ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡು, ಬ್ರಾಡ್ವೇ ರಸ್ತೆಯು ಪೂರ್ವ/ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸುವ ರೇಖೆಯಾಗುತ್ತದೆ. [[ಹೌಸ್ಟಿನ್‌ ಬೀದಿ]]ಗೆ ತುಸು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಜಾಲವು ಮೊದಲನೆಯ ಬೀದಿಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡರೂ, [[ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಬೀದಿ]]ಯ ತುಸು ಉತ್ತರದ ತನಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಬಹುಶಃ ಎಲ್ಲಾ ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ಬೀದಿಗಳೂ ಸಾಂಖ್ಯಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿವೆ. ರಸ್ತೆಯ ಕ್ರಮಸಂಖ್ಯೆಯು ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾ 220ನೆಯ ಬೀದಿಯ ತನಕ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ದ್ವೀಪಲ್ಲಿನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರಮಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಬೀದಿ.<ref name="Stuff"/> === ಹವಾಗುಣ === [[ಚಿತ್ರ:Storm at Manhattan.jpg|thumb|ಮಿಡ್ ಟೌನ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ನ ಮಳೆ.]] 41°Nರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ [[ಆರ್ದ್ರತೆಯುಳ್ಳ ಉಪ-ಉಷ್ಣ ಹವಾಗುಣ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ([[Köppen ವಿಂಗಡಣೆ]] Cfa).<ref name="NYC ಹವಾಗುಣ"<ref name="NYC ಹವಾಗುಣ">{{cite web|title=The Climate of New York|publisher=New York State Climate Office|url=http://nysc.eas.cornell.edu/climate_of_ny.html|accessdate=2007-03-27}}</ref> ನಗರವು ಕಡಲತೀರ ವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣ, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ಒಳನಾಡಿನ ವಲಯಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 25ರಿಂದ 35 ಅಂಗುಲದಷ್ಟು (63.5ರಿಂದ 88.9 ಸೆ.ಮೀ.) ಹಿಮಪಾತವಾಗುವುದನ್ನು ಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="NYC climate"/> ಹಿಮಪಾತದ ಕಾಲಗಳ ನಡುವೆ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 220 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಹಿಮರಹಿತ ಅವಧಿಯಿರುತ್ತದೆ.<ref name="NYC climate"/> ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಸಂತ ಮತ್ತು ಶರತ್ಕಾಲಗಳು ಹಿತಕರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣಾಂಶವಿದ್ದು, ಆರ್ದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 18ರಿಂದ 25 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣಾಂಶವು 90&nbsp;°F (32&nbsp;°C) ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="NYC climate"/> ನಗರದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಹವಾಗುಣ ಮಾದರಿಯು [[ಅಟ್ಲ್ಯಾಂಟಿಕ್‌ ಮಲ್ಟಿಡಿಕೇಡಲ್‌ ಆಸ್ಕಿಲೇಷನ್‌]]ನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಟ್ಲ್ಯಾಂಟಿಕ್‌ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ 70 ವರ್ಷ ಅವಧಿಯ ಶಾಖದ ಮತ್ತು ತಂಪಾಗಿಸುವ ಒಂದು ಸುತ್ತಾಗಿದ್ದು, ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಚಂಡಮಾರುತ ಮತ್ತು ಕಡಲತೀರದಲ್ಲಿನ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳ ಆವರ್ತನ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|author=Riley, Mary Elizabeth|title=Assessing the Impact of Interannual Climate Variability on New York City's Reservoir System|year=2006|publisher=Cornell University Graduate School for Atmospheric Science|url=http://ecommons.cornell.edu/bitstream/1813/2623/1/MER%20Thesis-new.pdf|format=PDF|accessdate=2009-06-29}}</ref> ನಗರದಲ್ಲಿ 9 ಜುಲೈ 1936ರಂದು 106&nbsp;°F (41&nbsp;°C)ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣಾಂಶ ಹಾಗೂ 9 ಫೆಬ್ರವರಿ 1934ರಂದು -15&nbsp;°F (-26&nbsp;°C)ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣಾಂಶ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಜನವರಿ 2004ರಲ್ಲಿ ಸೊನ್ನೆಗಿಂತಲೂ ಒಂದಂಕಿ ಹೆಚ್ಚಿನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ಇಳಿದು, ಜುಲೈ 2005ರಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣಾಂಶವು 100&nbsp;°Fಗೆ ಹಾಗೂ ಆಗಸ್ಟ್‌ 2006ರಲ್ಲಿ 103&nbsp;°Fಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಜೆಯ ತಾಪಮಾನವು [[ಅರ್ಬನ್‌ ಹೀಟ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌]] ಪ್ರಭಾವದ ಕಾರಣ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಹಗಲಿನ ಹೊತ್ತು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಶಾಖವು ಇರುಳಿನ ಹೊತ್ತು ಪುನಃ ಪ್ರಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಗಾಳಿಯು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೀಸಿದಲ್ಲಿ, ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 7&nbsp;°F (4&nbsp;°C)ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[https://web.archive.org/web/20081216084557/http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-12655409_ITM "ಕೀಪಿಂಗ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಕೂಲ್ ಇಸ್ ದಿ ಜಾಬ್ ಆಫ್ NASA'ಸ್ ಹೀಟ್ ಸೀಕರ್ಸ್." ], ''[[Spacedaily.com]]'', ಫೆಬ್ರವರಿ 9, 2006. ಮೇ 16, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ತಾಪಮಾನದ ದ್ವೀಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾವಿನ ಹವೆಯಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗೆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ವೇಗವು ಕಡಿಮೆಯಿರುವಾಗ ಹಾಗು ಸಮುದ್ರದ ಗಾಳಿಯು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೀಸಿದಾಗ ಇದನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಗಾಳಿಯ ಉಷ್ಣತೆಯು {{convert|7.2|°F|°C|abbr=on}} ರಷ್ಟು ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ."</ref> == ಸರ್ಕಾರ == [[ಚಿತ್ರ:Municipal Building - New York City.jpg|thumb|upright|ದಿ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್]] [[ಚಿತ್ರ:Scott Stringer small.jpg|thumb|left|upright|ಸ್ಕಾಟ್ ಸ್ತ್ರಿನ್ಜರ್, 2006.]] ಇಸವಿ 1898ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಸ್ಥಿತಿ ದೃಢವಾಗಿಸಿದಾಗಿಂದಲೂ, ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ ಸನ್ನದಿನಡಿ ಆಡಳಿತಗೊಳಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಂತೆ, 1989ರಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ನಂತರ, ದೃಢವಾದ [[ಮಹಾಪೌರ-ಸಭಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.abcny.org/pdf/Report%20on%20Ballot%20Proposals.pdf "ರಿಪೋರ್ಟ್ ಆನ್ ಬ್ಯಾಲಟ್ ಪ್ರಪೋಸಲ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ 2003 ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಚಾರ್ಟರ್ ರಿವಿಶನ್ ಕಮಿಷನ್"](ಪ್ದ್ಫ್), [[ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಆಫ್ ದಿ ಬಾರ್ ಆಫ್ ದಿ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]]. ಮೇ 11, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಪಕ್ಷೇತರ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಗರಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರವು ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ಪುರಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ 1989ರ ಚಾರ್ಟರ್ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಒಂದು ಪ್ರಬಲವಾದ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ."</ref> ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ ಆಡಳಿತವು ಮ್ಹಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸನ್ಮಾರ್ಗ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಮನರಂಜನಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ನೈರ್ಮಲ್ಯ, ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಹಾಗೂ ಕಲ್ಯಾಣಸೇವಾ ಖಾತೆಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದೊಂದಿಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣದ ಸಮತೋಲನಕ್ಕಾಗಿ, 1898ರಲ್ಲಿ [[ವಿಭಾಗೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ (ಬೊರೊ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್‌)]] ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು. [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಬೋರ್ಡ್‌ ಆಫ್‌ ಎಸ್ಟಿಮೇಟ್‌]] ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಮತದ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಿಭಾಗೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಧಿಕಾರವುಳ್ಳ ಆಡಳಿತ ಪಾತ್ರವಿತ್ತು. ಈ ಮಂಡಳಿಯು ನಗರದ ಮುಂಗಡ ಪತ್ರ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದನೆ ಹಾಗೂ ಜಮೀನು ಬಳಕೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿತ್ತು. ಇಸವಿ 1989ರಲ್ಲಿ, [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]]ವು 'ಬೋರ್ಡ್‌ ಆಫ್‌ ಎಸ್ಟಿಮೇಟ್‌'ನ್ನು 'ಸಂವಿಧಾನ ಬಾಹಿರ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸ್ಟೇಟನ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವವುಳ್ಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವಿರದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು 1964ರಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಿದ 'ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಒಂದೇ ಮತ ಹಕ್ಕು' ತೀರ್ಪಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾದ [[ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿ]]ಯ [[ಸಮಾನ ರಕ್ಷಣಾ ವಿಧಿ]]ಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://www.law.cornell.edu/supct/html/historics/USSC_CR_0489_0688_ZS.html ಕಾರ್ನೆಲ್ ಲಾ ಸ್ಕೂಲ್ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್: ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಎಸ್ಟಿಮೇಟ್ ಆಫ್ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ v. ಮೊರ್ರಿಸ್], [[ಕಾರ್ನೆಲ್ ಲಾ ಸ್ಕೂಲ್]]. ಜೂನ್ 12, 2006ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಇಸವಿ 1990ರಿಂದಲೂ, ಬಹುಶಃ ಅಧಿಕಾರವೇ ಇಲ್ಲದ ವಿಭಾಗೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಮಹಾಪೌರರ ನಿಯೋಗಗಳು, ನಗರ ಮಂಡಳಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ನಗರಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿಭಾಗದ ಪರವಾಗಿ ವಾದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಡೆಮೊಕ್ರಾಟ್‌]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಇಸವಿ 2005ರಲ್ಲಿ ಚುನಾಯಿತರಾದ [[ಸ್ಕಾಟ್ ಸ್ಟ್ರಿಂಗರ್‌]] ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ವಿಭಾಗೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.mbpo.org/free_details.asp?id=46 ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಸ್ಕಾಟ್ M. ಸ್ಟ್ರಿನ್ಗರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100309105343/http://www.mbpo.org/free_details.asp?id=46 |date=2010-03-09 }}, ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಬರೋದ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್'ಸ್ ಆಫೀಸ್. ಎಪ್ರಿಲ್ 27, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಸ್ಕಾಟ್ M. ಸ್ಟ್ರಿನ್ಗರ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್ ನ 26ನೇ ಪುರಸಭಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಜನವರಿ 2006ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು..."</ref> ಇಸವಿ 2010ರಿಂದಲೂ ಡೆಮೊಕ್ರ್ಯಾಟ್‌ ಪಕ್ಷದವರಾದ [[ಸಿ ವ್ಯಾನ್ಸ್‌]], ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕೌಂಟಿಯ ಜಿಲ್ಲಾ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.manhattanda.org/officeoverview/bio.shtml ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಆಫ್ ಸೈರಸ್ R. ವಾನ್ಸೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110501131144/http://www.manhattanda.org/officeoverview/bio.shtml |date=2011-05-01 }}, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕೌಂಟಿ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಅಟರ್ನಿ'ಸ್ ಆಫೀಸ್. ಏಪ್ರಿಲ್ 27, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. "ಅವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕೌಂಟಿಯ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಅಟರ್ನಿ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಎಂಟು ಯಶಸ್ವಿ ಆಹ್ವಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇಯದನ್ನು 1974ರಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ತನಕ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಿದ."</ref> ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಹತ್ತು ನಗರ ಮಂಡಳಿ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಐದು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಮೂರನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹನ್ನೆರಡು ಆಡಳಿತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಿಲ್ಲಿಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯ ಮಂಡಳಿಯಿದೆ. ಸಮುದಾಯ ಮಂಡಳಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳ ದೂರುಗಳು ಮತ್ತು ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ಅವರ ಪರ ವಕೀಲಿ ವಹಿಸುವ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಮಂಡಳಿಗಳಾಗಿವೆ. [[ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿರುವ ಈ ವಿಭಾಗವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು [[ಕಾನ್ಸಲಿನ ಕಾರ್ಯಾಲಯ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 105 ಕಾನ್ಸಲನ ಅಧಿಕೃತ ಕಛೇರಿಗಳು, ಮಹಾ ಕಾನ್ಸಲರ ಹಾಗೂ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಕಾನ್ಸಲ್‌ ಕಛೇರಿಗಳೂ ಇವೆ.<ref>[http://www.consulsnewyork.com/about.htm ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಫಾರಿನ್ ಕಾನ್ಸಲ್ಸ್: ಅಬೌಟ್ ಅಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060619022104/https://www.consulsnewyork.com/about.htm |date=2006-06-19 }}. ಜುಲೈ 19, 2009ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಇದು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್]]‌ನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಮಹಾಪೌ]]ರರ ಕಛೇರಿ ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ ಮಂಡಳಿ]]ಯ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳವಾದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವೂ ಆಗಿದೆ. ಮಹಾಪೌರರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗೂ ಹದಿಮೂರು ನಗರಸಭಾ ನಿಯೋಗಗಳು ಸಮೀಪದ [[ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ನಗರಸಭಾ ಭವನ (ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಮುನಿಸಿಪಾಲ್‌ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌)]]ದಲ್ಲಿವೆ. ಇಸವಿ 1916ರಲ್ಲಿ ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಬೃಹತ್‌ ಸರ್ಕಾರೀ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.nyc.gov/html/dcas/html/resources/man_munibldg.shtml ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121019234821/http://www.nyc.gov/html/dcas/html/resources/man_munibldg.shtml |date=2012-10-19 }}, [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ]]. ಜೂನ್ 29, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> === ರಾಜಕೀಯ === [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕೌಂಟಿ ಜಿಲ್ಲಾ ವಕೀಲ]], [[ವಿಭಾಗೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ]] {| class="wikitable" border="1" style="float:left;margin:2em;font-size:90%" |+ <td>'''ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು''' <br /><ref>{{cite web|url=http://elections.nytimes.com/2008/results/president/map.html|title=Election results from the N.Y. Times|publisher=Elections.nytimes.com|date=2008-12-09|accessdate=2009-05-30}}</ref></td> |- style="background:lightgrey" !ವರ್ಷ ![[ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್‌ರು]] ![[ಡೆಮೊಕ್ರ್ಯಾಟ್‌ಗಳು]] |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[2008]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|13.5% ''89,906'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''85.7%''' ''572,126'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[2004]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|16.7% ''107,405'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''82.1%''' ''526,765'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[2000]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|14.2% ''79,921'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''79.8%''' ''449,300'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1996]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|13.8% ''67,839'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''80.0%''' ''394,131'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1992]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|15.9% ''84,501'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''78.2%''' ''416,142'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1988]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|22.9% ''115,927'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''76.1%''' ''385,675'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1984]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|27.4% ''144,281'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''72.1%''' ''379,521'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1980]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|26.2% ''115,911'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''62.4%''' ''275,742'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1976]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|25.5% ''117,702'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''73.2%''' ''337,438'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1972]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|33.4% ''178,515'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''66.2%''' ''354,326'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1968]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|25.6% ''135,458'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''70.0%''' ''370,806'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1964]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|19.2% ''120,125'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''80.5%''' ''503,848'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1960]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|34.2% ''217,271'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''65.3%''' ''414,902'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1956]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|44.26% ''300,004'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''55.74%''' ''377,856'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1952]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|39.30% ''300,284'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''58.47%''' ''446,727'' |- | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|[[1948]] | align="center" bgcolor="#fff3f3"|33.18% ''241,752'' | align="center" bgcolor="#f0f0ff"|'''52.20%''' ''380,310'' |} ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಧಿಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಪಾಲು ಡೆಮೊಕ್ರ್ಯಾಟಿಕ್‌ ಪಕ್ಷದವರದ್ದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸುಮಾರು 12%ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಹೊಂದಿದ್ದ ನೋಂದಾಯಿತ [[ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್‌]]ರು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ [[ಅಪ್ಪರ್‌ ಈಸ್ಟ್‌ ಸೈಡ್]]‌ ಮತ್ತು [[ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್‌ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್]]‌ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೋಂದಾಯಿತ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್‌ರು ಮತದಾರರ ಸಮುದಾಯದ 20%ರಷ್ಟಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತರಾಗಿರುವವರಲ್ಲಿ [[ಡೆಮೊಕ್ರ್ಯಾಟ್‌]]ಗಳದ್ದು 66.1%ರಷ್ಟು ಪಾಲಿದೆ. ಮತದಾರರಲ್ಲಿ 21.9%ರಷ್ಟು ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಲ್ಲ (ನಿರ್ದಳೀಯರು).<ref>ಗ್ರೋಗನ್, ಜೆನ್ನಿಫರ್. [http://web.jrn.columbia.edu/studentwork/election/2004/uptown_grogan01.asp ಎಲೆಕ್ಷನ್ 2004-ರೈಸ್ ಇನ್ ರೆಜಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಪ್ರಾಮಿಸ್ಸ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಟರ್ನ್ಔಟ್], ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಜರ್ನಲಿಸಂ, ಏಪ್ರಿಲ್ 25, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಮಂಡಳಿಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರ ಗಡುವಿನ ಅವಧಿಯ ತನಕ ದಾಖಲಾದ ಮತದಾರರ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, 1.1 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ದಾಖಲಾದ ಮತದಾರರು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್ ನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 727,071ರಷ್ಟು ಜನ ಡೆಮೊಕ್ರಾಟ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಹಾಗು 132,294 ರಷ್ಟು ಜನ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಇದು 2000ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಗಿಂತ 26.7 ಶೇಕಡಾ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 876,120 ದಾಖಲಾದ ಮತದಾರರಿದ್ದರು."</ref> ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ನಾಲ್ಕು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಡೆಮೊಕ್ರ್ಯಾಟ್‌ಗಳು ನಾಲ್ಕೂ ಭಾಗಗಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. * [[ಮೇಲಿನ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌]]ನಲ್ಲಿ, ಹಾರ್ಲೆಮ್‌, [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಹಾರ್ಲೆಮ್]]‌, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಹೈಟ್ಸ್‌, [[ಇನ್ವುಡ್]]‌ ಹಾಗೂ ಅಪ್ಪರ್‌ ವೆಸ್ಟ್‌ ಸೈಡ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಹದಿನೈದನೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಬಿ. ರೇಂಜೆಲ್‌]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. * ಅಪ್ಪರ್‌ ವೆಸ್ಟ್‌ ಸೈಡ್‌, [[ಹೆಲ್ಸ್‌ ಕಿಚನ್‌]], ಚೆಲ್ಸೀ, ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್‌ ಗ್ರಾಮ, [[ಚೈನಾಟೌನ್‌]], ಟ್ರೈಬೆಕಾ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಟರಿ ಪಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ, ಹಾಗೂ ನೈಋತ್ಯ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನ ಕೆಲವು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ 'ವೆಸ್ಟ್‌ ಸೈಡ್‌' ಆಧಾರಿತ [[8ನೆಯ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯನ್ನು [[ಜೆರೊಲ್ಡ್‌ ನ್ಯಾಡ್ಲರ್‌]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. * [[ಟೆಡ್ಡಿ ರೂಸ್ವೆಲ್ಟ್‌]] ಮತ್ತು [[ಜಾನ್‌ ಲಿಂಡ್ಸೆ]]ಯವರ ರಾಜಕೀಯ ತಾಣವಾಗಿದ್ದ 'ಸಿಲ್ಕ್‌ ಸ್ಟಾಕಿಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆ‌' ಎನ್ನಲಾದ [[14ನೆಯ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯನ್ನು [[ಕ್ಯಾರೊಲೀನ್‌ ಬಿ. ಮಾಲೊನಿ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಪ್ಪರ್‌ ಈಸ್ಟ್‌ ಸೈಡ್‌, [[ಯಾರ್ಕ್ವಿಲ್‌]], ಗ್ರ್ಯಾಮರ್ಸಿ ಪಾರ್ಕ್‌, ರೂಸ್‌ವೆಲ್ಟ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ ಹಾಗೂ [[ಲೋವರ್ ಈಸ್ಟ್ ಸೈಡ್‌]]ನ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗ, ಹಾಗೂ [[ಈಸ್ಟ್‌ ವಿಲೇಜ್‌ (ಪೂರ್ವ ಗ್ರಾಮ)]], ಜೊತೆಗೆ ವೆಸ್ಟರ್ನ್‌ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ನ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. * [[ಆಲ್ಫಾಬೆಟ್‌ ಸಿಟಿ]]ಯ C ಮತ್ತು D ಅವೆನ್ಯೂಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ಯೂರ್ಟೊ ರಿಕನ್‌ ಜನರು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಲೋವರ್ ಈಸ್ಟ್ ಸೈಡ್‌]] ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌/ಕ್ವೀನ್ಸ್‌-ಆಧಾರಿತ [[12ನೆಯ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯನ್ನು [[ನೈಡಿಯಾ ವೆಲಸ್ಕ್ವೆಜ್‌]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಸವಿ [[1924]]ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕೌಂಟಿಯ 41.20%ರಷ್ಟು ಮತಗಳಿಸಿದ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್‌ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ [[ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್‌ ಕೂಲಿಜ್‌]], 39.55%ರಷ್ಟು ಮತಗಳಿಸಿದ ಡೆಮೊಕ್ರ್ಯಾಟ್‌ [[ಜಾನ್‌ ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಡೇವಿಸ್‌]] ವಿರುದ್ಧ ಜಯಗಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್‌ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿಲ್ಲ. ಇಸವಿ 1920ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಮತಗಳಲ್ಲಿ 59.22%ರಷ್ಟನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಜಯಗಳಿಸಿದ [[ವಾರೆನ್‌ ಜಿ. ಹಾರ್ಡಿಂಗ್‌]] ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>[http://ourcampaigns.com/ContainerHistory.html?ContainerID=9127 ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್-ಹಿಸ್ಟರಿ: ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕೌಂಟಿ], ಅವರ್ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್ಸ್. ಮೇ 1, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಇಸವಿ 2004ನೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಡೆಮೊಕ್ರ್ಯಾಟ್‌ [[ಜಾನ್‌ ಕೆರ್ರಿ]] ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಮತಗಳಲ್ಲಿ 82.1%ರಷ್ಟು ಪಡೆದರು. ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್‌ [[ಜಾರ್ಜ್‌ ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಬುಷ್‌]] ಕೇವಲ 16.7%ರಷ್ಟು ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>[http://vote.nyc.ny.us/pdf/results/2004/general/g2004recaps.pdf 2004 ಜೆನರಲ್ ಎಲೆಕ್ಷನ್: ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ರಿಟರ್ನ್ ಆಫ್ ದಿ ವೋಟ್ಸ್ ಫಾರ್ ದಿ ಆಫೀಸ್ ಆಫ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ವೈಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್](PDF), ಡಿಸೆಂಬರ್ 1, 2004ರಂದು ನಡೆಸಲಾದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಎಲೆಕ್ಷನ್ಸ್. ಏಪ್ರಿಲ್ 30, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ವಿಭಾಗವು ಧನ ನೆರವಿಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖ ಮುಲವಾಗಿದೆ. ಇಸವಿ 2004ರಲ್ಲಿ, ರಾಜಕೀಯ ದೇಣಿಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿದ ಏಳು [[ZIP ಸಂಖ್ಯೆಗಳ]] ಪೈಕಿ ಆರು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ.<ref>[http://www.colorofmoney.org/top_zip.asp ನ್ಯಾಷನಲ್ ಓವರ್ ವ್ಯೂ: ಟಾಪ್ ಜಿಪ್ ಕೋಡ್ಸ್ 2004 - ಟಾಪ್ ಕಾಂಟ್ರೀಬ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಜಿಪ್ ಕೋಡ್ಸ್ ಫಾರ್ ಆಲ್ ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟ್ಸ್ (ಇಂಡಿವಿಜುಅಲ್ ಫೆಡೆರಲ್ ಕಾಂಟ್ರೀಬ್ಯೂಶನ್ಸ್ ($200+))] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070608074639/http://www.colorofmoney.org/top_zip.asp |date=2007-06-08 }}, ದಿ ಕಲರ್ ಆಫ್ ಮನಿ. ಮೇ 29, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಅಪ್ಪರ್‌ ಈಸ್ಟ್‌ ಸೈಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ 10021 ಎಂಬ ಅತ್ಯುನ್ನತ ZIP ಕೋಡ್‌ [[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ]] ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದವು. ಇದರಲ್ಲಿ 2004ರಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಕೆರ್ರಿ ಹಾಗೂ ಬುಷ್‌ರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>[http://www.publicampaign.org/pressroom/2004/10/29/big-donors-still-rule-the-roost ಬಿಲ್ ಡೋನರ್ಸ್ ಸ್ಟಿಲ್ ರೂಲ್ ದಿ ರೂಸ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303173612/https://www.publicampaign.org/pressroom/2004/10/29/big-donors-still-rule-the-roost |date=2016-03-03 }}, ಪಬ್ಲಿಕ್ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29, 2004ರಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜುಲೈ 11, 2009ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> === ಸಂಯುಕ್ತತಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ === [[ಚಿತ್ರ:Farley PO jeh.JPG|thumb|ಜೇಮ್ಸ್ A. ಫಾರ್ಲೆಯ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್.]] [[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಅಂಚೆ ಸೇವೆ]] ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಮಿಡ್ಟೌನ್‌ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ [[ಜೇಮ್ಸ್‌ ಫ್ಯಾರ್ಲೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ ಕಛೇರಿಯು]] ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಚೆ ಕಛೇರಿಯಾಗಿದೆ.<ref>[http://usps.whitepages.com/service/post_office/67234?p=1&amp;s=NY&amp;service_name=post_office&amp;z=10001 ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್ ಲೊಕೇಶನ್ - ಜೇಮ್ಸ್ A. ಫಾರ್ಲೆಯ್] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120721063948/http://usps.whitepages.com/service/post_office/67234?p=1&s=NY&service_name=post_office&z=10001 |date=2012-07-21 }}." ''[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಸರ್ವೀಸ್]]''. ಮೇ 5, 2009ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> [[31ನೆಯ ಬೀದಿ]] ಹಾಗೂ [[33ನೆಯ ಬೀದಿ]]ಯ ನಡುವೆ ಎಂಟನೆಯ ಅವೆನ್ಯೂದಲ್ಲಿ # 421ರಲ್ಲಿದೆ. ಅಂಚೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಅಂಚೆ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ 9 ಮೇ 2009ರಿಂದ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>"[http://www.silive.com/news/index.ssf/2009/04/new_york_citys_main_post_offic.html ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ'ಸ್ ಮೇನ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್ ಸ್ಟಾಪ್ಸ್ 24-ಅವರ್ ಸರ್ವಿಸ್]." ''[[ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್]]''. ಶುಕ್ರವಾರ, ಏಪ್ರಿಲ್ 17, 2009. ಮೇ 5, 2009ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> == ಅಪರಾಧ == ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ತಮ್ಮ ತಾಯ್ನೆಲಗಳಲ್ಲಿನ ಬಡತನದಿಂದ ಪಾರಾಗಬಯಸಿದ ವಲಸಿಗರಿಗೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಅಯಸ್ಕಾಂತದಂತಾಯಿತು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ತಲುಪಿದ ನಂತರ ಹಲವರು, [[ಬ್ರಾಡ್ವೇ]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್‌]]ನ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ [[ಬೊವೆರಿ]] ನಡುವಿನ [[ಫೈವ್‌ ಪಾಯಿಂಟ್ಸ್‌]] ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಳಚೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸತೊಡಗಿದರು. 1820ರ ದಶಕಗಳೊಳಗೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಜೂಜುಕೋಣೆಗಳು ಹಾಗೂ [[ಕುಖ್ಯಾತ ಸ್ಥಾನ]]ಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಹೋಗಲು ಬಹಳ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸ್ಥಳಗಳೆನಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಇಸವಿ 1842ರಲ್ಲಿ, ಖ್ಯಾತ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಗ್ರಂಥಕರ್ತ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಡಿಕೆನ್ಸ್]]‌ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಇಲ್ಲಿನ ಕಳಪೆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಬಹಳ ದಿಗಿಲಾದರು.<ref>ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯಾನೋ, ಗ್ರೆಗೊರಿ. [http://urbanography.com/5_points/ "ದಿ ಫೈವ್ ಪಾಯಿಂಟ್ಸ್"], ಅರ್ಬನೋಗ್ರಫಿ. ಮೇ 16, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅದೆಷ್ಟು ಕುಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿತ್ತೆಂದರೆ, [[ಅಬ್ರಹಾಮ್‌ ಲಿಂಕನ್‌]]ರ ಗಮನಕ್ಕೂ ಬಂದಿತ್ತು. ಇಸವಿ 1860ರಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ [[ಕೂಪರ್‌ ಯೂನಿಯನ್‌ ಅಡ್ರೆಸ್]]‌ಗೆ ಮುಂಚೆ ಅವರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು.<ref>ವಾಲ್ಷ್, ಜಾನ್, [http://www.irish-society.org/Hedgemaster%20Archives/five_points.htm "ದಿ ಫೈವ್ ಪಾಯಿಂಟ್ಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090511001820/http://www.irish-society.org/Hedgemaster%20Archives/five_points.htm |date=2009-05-11 }}, ಐರಿಶ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ದಿ ಗಾರ್ಡನ್ ಸಿಟಿ ಏರಿಯ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1994. ಮೇ 16, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ದಿ ಫೈವ್ ಪಾಯಿಂಟ್ಸ್ ಕೊಳೆಗೇರಿಯು ಎಷ್ಟು ಕುಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತೆಂದರೆ ಅದು ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಅಬ್ರಹಂ ಲಿಂಕನ್ ನ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆದು ಅವರ ಕೂಪರ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಡ್ರೆಸ್ಸ್ ಗೂ ಮುಂಚೆ ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡುವಂತೆ ಮಾಡಿತು."</ref> ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಐರಿಷ್‌ ಮೂಲದ [[ಫೈವ್‌ ಪಾಯಿಂಟ್ಸ್‌ ಗ್ಯಾಂಗ್‌]] ದೇಶದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧೀ ತಂಡವಾಗಿತ್ತು. [[ಚಿತ್ರ:Leslie five points new york 1885 3c22660v.jpg|thumb|ಇಸವಿ 1885ರ ಸ್ಥೂಲ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಫೈವ್ ಪಾಯಿಂಟ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಒಂದು ಕೊಳೆಗೇರಿಯ ಸಂದರ್ಶನ]] [[ಚಿತ್ರ:NYPD boat99pct.jpg|thumb|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಹಾರ್ಬರ್ ನ ಸುತ್ತ ಒಂದು NYPD ದೋಣಿಯ ಗಸ್ತು.]] 1900ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿ ದೇಶದಿಂದ ವಲಸೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹಲವರು [[ಆಲ್ ಕ್ಯಾಪೊನ್‌]] ಸೇರಿದಂತೆ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಆಲ್‌ ಕ್ಯಾಪೊನ್‌ ಮೊದಲು [[ಫೈವ್‌ ಪಾಯಿಂಟ್ಸ್‌ ಗ್ಯಾಂಗ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಅಪರಾಧೀ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ.<ref>[http://www.chicagohs.org/history/capone.html ಅಲ್ ಕಾಪೋನೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140512025504/http://www.chicagohs.org/history/capone.html |date=2014-05-12 }}, [[ಚಿಕಾಗೊ ಹಿಸ್ಟರಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ]]. ಮೇ 16, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಕಾಪೋನೆ, ಜನವರಿ 17, 1899ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ.... ಅವನು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ನಲ್ಲಿ ಕುಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ. ಫೈವ್ ಪಾಯಿಂಟ್ಸ್ ನ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಜೊತೆಗೆ ದರೋಡೆಕೋರ ಫ್ರಾಂಕಿ ಯಾಲೆ ಯ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ ಡೈವ್, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಇನ್ನ್ ನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಅನಾಹ್ವಾನಿತರನ್ನು ಹೊರಗಟ್ಟುವ ಆಳಾಗಿ ಹಾಗು ಪಾನಗೃಹ ಪರಿಚಾರಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ."</ref> ''ಕೊಸಾ ನಾಸ್ಟ್ರಾ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾದ [[ಮಾಫಿಯಾ]] ಗುಂಪು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಸಿಸಿಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತವಾಯಿತು. ಆನಂತರ, 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಿಸಿಲಿಯನ್‌ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಇಟಲಿಯನ್‌ [[ವಲಸೆ]] ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪೂರ್ವ ತೀರ]]ದ ವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖ ಯೆಹೂದೀ ದರೋಡೆಕೋರ [[ಮೆಯರ್‌ ಲ್ಯಾನ್ಸ್ಕಿ]] ನಾಯಕತ್ವದ [[ಯೆಹೂದೀ ಗುಂಪು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ಅಪರಾಧೀ ಗುಂಪುಗಳೊಡನೆ ಜತೆಗೂಡಿದ [[ಲಕಿ ಲುಸಿಯಾನೊ]] ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಾ ಕೊಸಾ ನಾಸ್ಟ್ರಾ ಗುಂಪನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದ.<ref name="Smithsonian">ಜಫ್ಫೆ, ಎರಿಕ್. {{Cite web |url=http://www.smithsonianmagazine.com/issues/2007/april/mob.php |title="Talking to the Feds: The chief of the FBI's organized crime unit on the history of La Cosa Nostra" |access-date=2010-04-19 |archive-date=2007-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070615003727/http://www.smithsonianmagazine.com/issues/2007/april/mob.php |url-status=bot: unknown }},''[[ಸ್ಮಿತ್ ಸೋನಿಯನ್ (ನಿಯತಕಾಲಿಕ)]]'', ಏಪ್ರಿಲ್ 2007. ಮೇ 16, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಇಸವಿ 1920ರಿಂದ 1933ರ ವರೆಗೆ ಹೇರಲಾದ [[ನಿಷೇಧ]]ವು ಮದ್ಯದ ಕಾಳಸಂತೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು. ಇದನ್ನು ಮಾಫಿಯಾ ಗುಂಪುಗಳು ತನ್ನ ಅನುಕೂಲಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡವು.<ref name="Smithsonian"/> 1960 ಹಾಗೂ 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು ಹೆಚ್ಚಾಗತೊಡಗಿತು. ಪೊಲೀಸರು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡಿತು. 1960ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸಾವಿರಕ್ಕೆ 21.09 ಇದ್ದದ್ದು 1981ರಲ್ಲಿ 102.66ಕ್ಕೆ ಏರಿತ್ತು. ಇನ್ನೊಂದು ದಶಕದ ತನಕ ನರಹತ್ಯೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. [[NYPD]] ದಾಖಲಿಸಿಕೊಮಡ ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು 1960ರಲ್ಲಿ 390, 1970ರಲ್ಲಿ 1,117, 1980ರಲ್ಲಿ 1812 ಹಾಗೂ 1990ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ 2,262 ಪ್ರಕರಣಗಳಿದ್ದವು. ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣ [[ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಸೇವಿಸುವ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಚಟ]]. ಸುಮಾರು 1990ರಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ನರಹತ್ಯೆ, ಅತ್ಯಾಚಾರ, ಲೂಟಿ, ಉಲ್ಬಣಿಸಿದ ಹಲ್ಲೆ, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಅಪರಾಧಗಳು, ಕಳ್ಳತನ, ವಾಹನ ಕಳವು, ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಇಳಿತ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಇದು ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ.<ref>ಲಂಗನ್, ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ A. ಹಾಗು ಡುರೋಸ್, ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ R. [http://samoa.istat.it/Eventi/sicurezza/relazioni/Langan_rel.pdf "] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080216012507/http://samoa.istat.it/Eventi/sicurezza/relazioni/Langan_rel.pdf |date=2008-02-16 }} [http://samoa.istat.it/Eventi/sicurezza/relazioni/Langan_rel.pdf ದಿ ರಿಮಾರ್ಕಬಲ್ ಡ್ರಾಪ್ ಇನ್ ಕ್ರೈಂ ಇನ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080216012507/http://samoa.istat.it/Eventi/sicurezza/relazioni/Langan_rel.pdf |date=2008-02-16 }} (PDF). [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್]], ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21, 2004. ಮೇ 16, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> [[ಚಿತ್ರ:New york police department car.jpg|thumb|left|NYPD ಕ್ರೌನ್ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಪೋಲಿಸ್ ಕಾರ್]] ಇಸವಿ 2005ರ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಹತ್ತು ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳ ಪೈಕಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧದ ಪ್ರಮಾಣ ಅತಿ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ.<ref name="Bloomberg">ಜೆರನ್ಸ್ಕಿ, ಟಾಡ್. [https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=10000103&amp;sid=aHWGwSJjpbOU&amp;refer=us NYC ಇಸ್ ಸೇಫೆಸ್ಟ್ ಸಿಟಿ ಆಸ್ ಕ್ರೈಂ ರೈಸಸ್ ಇನ್ U.S., FBI ಸೇ"]. ''[[ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ನ್ಯೂಸ್]]'', ಜೂನ್ 12, 2006ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೇ 16, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ತನ್ನ 13ನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಅಂಗವಾಗಿ [[ಮಾರ್ಗನ್‌ ಕ್ವಿಟ್ನೊ]], ಸುಮಾರು 500,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ 32 ನಗರಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿತ್ತು.<ref>[http://www.morganquitno.com/cit07pop.htm 13th ಆನ್ಯೂಅಲ್ ಸೇಫೆಸ್ಟ್ (ಅಂಡ್ ಮೋಸ್ಟ್ ಡೇಂಜರಸ್) ಸಿಟೀಸ್: ಟಾಪ್ ಅಂಡ್ ಬಾಟಮ್ 25 ಸಿಟೀಸ್ ಓವರ್ ಆಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110615000102/http://www.morganquitno.com/cit07pop.htm |date=2011-06-15 }}, ಮೇ 16, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಪೊಲೀಸ್‌ ಇಲಾಖೆ]]ಯು 36,400 ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ನಾಲ್ಕು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು U.S. ಇಲಾಖೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. NYPDಯ ಅತಂಕವಾದ-ವಿರೋಧೀ ವಿಭಾಗವು 1,000 ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, [[FBI]]ದಕ್ಕಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ.<ref name="Bloomberg"/> ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಇತರೆಡೆ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣ ಇಳಿತಕ್ಕಿಂತಲೂ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳಿತಕ್ಕೆ ಅಪರಾಧದ ಜಾಡು ಹಿಡಿಯುವುದು, ವರದಿ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ನಿಗಾ ವಹಿಸುವ NYPDಯ [[ಕಾಂಪ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಟ್‌]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಕಾರಣ.<ref>ಮ್ಯಾಕ್ಡೊನಾಲ್ಡ್, ಹೀದರ್. [http://www.city-journal.org/html/16_3_ny_cops.html "ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕಾಪ್ಸ್: ಸ್ಟಿಲ್ ದಿ ಫೈನೆಸ್ಟ್ - ಬಕಿಂಗ್ ಏ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರೆಂಡ್, ಗೋಥಂ'ಸ್ ಕ್ರೈಂ ರೇಟ್ ಕೀಪ್ಸ್ ಡ್ರಾಪಿಂಗ್. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100702230324/http://www.city-journal.org/html/16_3_ny_cops.html |date=2010-07-02 }}[http://www.city-journal.org/html/16_3_ny_cops.html ಹಿಯರ್'ಸ್ ವೈ."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100702230324/http://www.city-journal.org/html/16_3_ny_cops.html |date=2010-07-02 }}, ''[[ಸಿಟಿ ಜರ್ನಲ್ (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌)]]'', ಸಮ್ಮರ್ 2006. ಮೇ 16, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಅವನಿಗೆ ದೊರೆತ ಅಪರಿಮಿತ ಖ್ಯಾತಿಯಿಂದಾಗಿ (ಹಾಗು ಮೇಯರ್ ಮೈಕಲ್ ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ನ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ), ಕೆಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ ಸಿವಿಲ್ ಆಡಳಿತದ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಸುಸೂತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ-ಈಗ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ವಿಧಾನವಾದ Compstat ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ, ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ಅಪರಾಧ-ನಿಗ್ರಹ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿ ನಿರ್ದೇಶಿತ ಕಾರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ-ಅವನು ತಮ್ಮ ವಿಭಾಗದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಪರಾಧಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸುತ್ತಾನೆ."</ref> ಇಸವಿ 1990ರಿಂದಲೂ, ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಂಪ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಟ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಜಾಡು ಹಿಡಿಯಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ತರಹದ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಳಿತ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ವಿಭಾಗವೊಂದರಲ್ಲಿ 1990ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ 503 ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, 2008ರಲ್ಲಿ 88%ರಷ್ಟು ಇಳಿತ ಕಂಡು, 62 ಪ್ರಕರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಲೂಟಿ ಮತ್ತು ಕಳ್ಳತನ ಪ್ರಕರಣಗಳು 80%ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ. ವಾಹನ ಕಳ್ಳತನದ ಪ್ರಮಾಣಗಳು 93%ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಜಾಡು ಹಿಡಿದಿರುವ ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ಅಪರಾಧ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಪರಾಧಗಳು 1990ರಿಂದಲೂ 75%ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ. ಮೇ 2009ರಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲಾದ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ.<ref>[http://www.nyc.gov/html/nypd/downloads/pdf/crime_statistics/cspbms.pdf ಪಟ್ರೋಲ್ ಬರೋ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಸೌತ್ - ರಿಪೋರ್ಟ್ ಕವರಿಂಗ್ ದಿ ವೀಕ್ ಆಫ್ 05/5/2009 ತ್ರೂ 05/10/2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140419072451/http://www.nyc.gov/html/nypd/downloads/pdf/crime_statistics/cspbms.pdf |date=2014-04-19 }} (PDF), [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಪೋಲಿಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್]] [[CompStat]], ಮೇ 30, 2009. ಮೇ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ ಹಾಗು [http://www.nyc.gov/html/nypd/downloads/pdf/crime_statistics/cspbmn.pdf ಪಟ್ರೋಲ್ ಬರೋ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ನಾರ್ತ್ - ರಿಪೋರ್ಟ್ ಕವರಿಂಗ್ ದಿ ವೀಕ್ ಆಫ್ 04/30/2007 ತ್ರೂ 05/06/2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090618154042/http://www.nyc.gov/html/nypd/downloads/pdf/crime_statistics/cspbmn.pdf |date=2009-06-18 }} (PDF), ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಪೋಲಿಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ CompStat, ಮೇ 30, 2009. ಮೇ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == {| id="toc" style="float:right;text-align:right;margin-left:2em;width:40%;font-size:90%" cellspacing="3" ! colspan="4"|{{center|'''Manhattan Compared'''}} |- | {{center|'''[[United States Census, 2000|2000 Census]]'''}} | '''ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌''' <br /><ref>[http://factfinder.census.gov/servlet/SAFFFacts?_event=&amp;geo_id=05000US36061&amp;_geoContext=01000US%7C04000US36%7C05000US36061&amp;_street=&amp;_county=new+york&amp;_cityTown=new+york&amp;_state=04000US36&amp;_zip=&amp;_lang=en&amp;_sse=on&amp;ActiveGeoDiv=geoSelect&amp;_useEV=&amp;pctxt=fph&amp;pgsl=050&amp;_submenuId=factsheet_1&amp;ds_name=ACS_2005_SAFF&amp;_ci_nbr=null&amp;qr_name=null&amp;reg=null%3Anull&amp;_keyword=&amp;_industry=Census ಡಾಟಾ ಫಾರ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕೌಂಟಿ ಆಸ್ ಆಫ್ 2000 ಸೆನ್ಸಸ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಬ್ಯೂರೋ, ಮೇ 29, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> | '''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ''' <br /><ref>[http://factfinder.census.gov/servlet/SAFFFacts?_event=Search&amp;geo_id=05000US36061&amp;_geoContext=01000US%7C04000US36%7C05000US36061&amp;_street=&amp;_county=new+york+city&amp;_cityTown=new+york+city&amp;_state=04000US36&amp;_zip=&amp;_lang=en&amp;_sse=on&amp;ActiveGeoDiv=geoSelect&amp;_useEV=&amp;pctxt=fph&amp;pgsl=050&amp;_submenuId=factsheet_1&amp;ds_name=DEC_2000_SAFF&amp;_ci_nbr=null&amp;qr_name=null&amp;reg=null%3Anull&amp;_keyword=&amp;_industry=Census ಡಾಟಾ ಫಾರ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಆಸ್ ಆಫ್ 2000 ಸೆನ್ಸಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110103055714/http://factfinder.census.gov/servlet/SAFFFacts?_event=Search&geo_id=05000US36061&_geoContext=01000US%7C04000US36%7C05000US36061&_street=&_county=new+york+city&_cityTown=new+york+city&_state=04000US36&_zip=&_lang=en&_sse=on&ActiveGeoDiv=geoSelect&_useEV=&pctxt=fph&pgsl=050&_submenuId=factsheet_1&ds_name=DEC_2000_SAFF&_ci_nbr=null&qr_name=null&reg=null%3Anull&_keyword=&_industry=Census |date=2011-01-03 }}, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಬ್ಯೂರೋ, ಮೇ 29, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> | '''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ರಾಜ್ಯ''' <br /><ref>[http://factfinder.census.gov/servlet/SAFFFacts?_event=&amp;geo_id=04000US36&amp;_geoContext=01000US%7C04000US36%7C16000US3651000&amp;_street=&amp;_county=new+york&amp;_cityTown=new+york&amp;_state=04000US36&amp;_zip=&amp;_lang=en&amp;_sse=on&amp;ActiveGeoDiv=geoSelect&amp;_useEV=&amp;pctxt=fph&amp;pgsl=010&amp;_submenuId=factsheet_1&amp;ds_name=DEC_2000_SAFF&amp;_ci_nbr=null&amp;qr_name=null&amp;reg=null%3Anull&amp;_keyword=&amp;_industry=Census ಡಾಟಾ ಫಾರ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ (ಸ್ಟೇಟ್)ಆಸ್ ಆಫ್ ೨೦೦೦ ಸೆನ್ಸಸ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಬ್ಯೂರೋ, ಮೇ 29, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> |- | ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ | 1,537,195 | 8,008,278 | 18,976,457 |- | [[ಜನ ಸಾಂದ್ರತೆ]]<br />ಪ್ರತಿ ಚದರ ಮೈಲು | 66,940 | 26,403 | 402 |- | [[ಮೀಡಿಯನ್‌ ಹೌಸ್‌ಹೋಲ್ಡ್‌ ಇನ್ಕಮ್‌]] (1999) | $47,030 | $38,293 | $43,393 |- | [[ತಲಾ ಆದಾಯ]] | $42,922 | $22,402 | $23,389 |- | ಸ್ನಾತಕ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನದ್ದು | 49.4% | 27.4% | 27.4% |- | ವಿದೇಶೀ ಸಂಜಾತರು | 29.4% | 35.9% | 20.4% |- | ಬಿಳಿಯರು | 54.4% | 44.7% | 67.9% |- | ಕರಿಯರು | 17.4% | 26.6% | 15.9% |- | ಏಷ್ಯನ್ನರು | 9.4% | 9.8% | 5.5% |- | ಹಿಸ್ಪ್ಯಾನಿಕ್‌<br /> (ಯಾವುದೇ ಜನಾಂಗ) | 27.2% | 27.0% | 15.1% |} ಇಸವಿ 2008ರಲ್ಲಿ ನಡಸಲಾದ U.S. ಜನಗಣತಿ ಇಲಾಖೆಯ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, 1 ಜುಲೈ 2008ರಂದು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ 1,634,795 ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. {{GR|2}} ಇಸವಿ 2000ದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಾಂಧ್ರತೆಯು 66,940.1/sq mi (25,849.9/km²) ಇತ್ತು. ಇದು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಯಾವುದೇ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಸಾಂದ್ರತೆಯಾಗಿದೆ.<ref>[http://gislounge.com/us-census-2000-population-trends-mapped/ "ಪಾಪ್ಯುಲೇಶನ್ ಡೆನ್ಸಿಟಿ"], ಜಿಯೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ - GIS ಆಫ್ ಇಂಟರೆಸ್ಟ್. ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ನಾನು ಕಂಡಂತೆ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಜನಗಣತಿಯ ದತ್ತಾಂಶದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದಂತೆ 3140 ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 178 ಕೌಂಟಿಗಳು ಮಾತ್ರ ತಲಾ ಒಂದು ಎಕರೆಗೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕೌಂಟಿ(ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್ ನ ಒಳಗೊಂಡು) ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ 104.218 ರಷ್ಟು ಜನರೆಂದು ಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ."</ref> ಇಸವಿ 2008ರ ಜನಗಣತಿಯ ಅಂದಾಜು ನಿಖರವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯು ಇಂದು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಮೈಲ್‌ಗೆ 71,201 ಜನರಿಗಿಂತಲೂ ಮೀರಿರುತ್ತದೆ. ಇಸವಿ 1910ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನತ್ತ ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಲಸೆಯ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಜನಸಾಂಧ್ರತೆಯು ಅಂದಿನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಕಿ, ಅರ್ಥಾತ್‌ 101,548/sq mi (39,222.9/km²) ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇಸವಿ 2000ದಲ್ಲಿ, 34,756.7/sq mi (13,421.8/km²) ಸರಾಸರಿ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ, 798,144 ಗೃಹಗಳಿದ್ದವು.<ref name="NYCensusRankings"/> ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ನಿವಾಸಿಗಳ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ 20.3%ರಷ್ಟು ನಿವಾಸಿಗಳು ಮಾಲೀಕ-ವಾಸಿಸುವ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದರು. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌ ನಂತರ ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ಕಡಿಮೆಯ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ.<ref name="OwnerOccupied">[http://www.census.gov/acs/www/Products/Ranking/2003/R21T050.htm ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಆಫ್ ಆಕ್ಯೂಪೈಡ್ ಹೌಸಿಂಗ್ ಯೂನಿಟ್ಸ್ ದಟ್ ಆರ್ ಓನರ್-ಆಕ್ಯೂಪೈಡ್], ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಬ್ಯೂರೋ. ಎಪ್ರಿಲ್ 3, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ ಯೋಜನಾ ಇಲಾಖೆ]]ಯ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, 2000ರಿಂದ 2030ರ ವರೆಗೆ, ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 289,000ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡು, ಆ ಆವಧಿಗೆ 18.8%ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ಟೇಟನ್ ಐಲೆಂಡ್‌ ನಂತರ ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಲಿದೆ. ನಗರದ ಇತರೆ ಭಾಗಗಳು ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 12.7%ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ ಕಾಣುವುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಸವಿ 2030ರೊಳಗೆ ಶಾಲಾ-ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು 4.4%ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ನಗರದಲ್ಲಿ ಇಡಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಳಿತದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ನಗರದಾದ್ಯಂತ 44.2%ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ವಿಭಾಗವು 65 ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವಯಸ್ಸಿನವರ ಸಂಖ್ಯೆ 108,000ವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 57.9%ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.<ref>ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಪಾಪ್ಯೂಲೇಶನ್ ಪ್ರೋಜೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಬೈ ಏಜ್/ಸೆಕ್ಸ್ &amp; ಬರೋ 2000–2030, [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸಿಟಿ ಪ್ಲಾನ್ನಿಂಗ್]], ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006. ಮೇ 18, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಇಸವಿ 2005-2007ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಮುದಾಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 56.8%ರಷ್ಟು ಬಿಳಿಯರು (48.4% ಹಿಸ್ಪ್ಯಾನಿಕ್‌-ಏತರ ಬಿಳಿಯರು ಮಾತ್ರ), 16.7% ಕರಿಯರು ಅಥವಾ ಆಫ್ರಿಕನ್‌-ಅಮೆರಿಕನ್ನರು (13.8% ಹಿಸ್ಪ್ಯಾನಿಕ್‌-ಏತರ ಕರಿಯರು ಅಥವಾ ಆಫ್ರಿಕನ್‌-ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮಾತ್ರ), 0.8%ರಷ್ಟು ಅಮೆರಿಕನ್‌-ಇಂಡಿಯನ್‌ ಮತ್ತು ಅಲಾಸ್ಕಾ ಸ್ಥಳೀಯರು, 11.3%ರಷ್ಟು ಏಷ್ಯನ್ನರು, 0.1% ಹವಾಯಿಯನ್‌ ಸ್ಥಳೀಯರು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪದವರು, 16.9%ರಷ್ಟು ಇತರೆ ಅನ್ಯ ಜನಾಂಗದವರು ಹಾಗೂ 2.4%ರಷ್ಟು ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಾಂಗ ಮೂಲದವರು ಸೇರಿರುತ್ತಾರೆ. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 25.1%ರಷ್ಟು ಯಾವುದೇ ಜನಾಂಗದ ಹಿಸ್ಪ್ಯಾನಿಕ್‌ ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಟಿನೊ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|author=American FactFinder, United States Census Bureau|url=http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-context=adp&-qr_name=ACS_2007_3YR_G00_DP3YR5&-ds_name=ACS_2007_3YR_G00_&-tree_id=3307&-redoLog=true&-_caller=geoselect&-geo_id=05000US36061&-format=&-_lang=en|title=New York County, New York - ACS Demographic and Housing Estimates: 2005–2007|publisher=Factfinder.census.gov|date=|accessdate=2009-05-30|archive-date=2020-02-10|archive-url=https://archive.today/20200210221915/http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-context=adp&-qr_name=ACS_2007_3YR_G00_DP3YR5&-ds_name=ACS_2007_3YR_G00_&-tree_id=3307&-redoLog=true&-_caller=geoselect&-geo_id=05000US36061&-format=&-_lang=en|url-status=dead}}</ref> ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 56.2%ರಷ್ಟು ಸ್ನಾತಕ ಅಥವಾ ಉನ್ನತ ಪದವಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದಲ್ಲದೆ, 28.4%ರಷ್ಟು ಜನರು ವಿದೇಶ ಸಂಜಾತರು ಹಾಗೂ 3.6%ರಷ್ಟು ಜನರು ಪ್ಯೂಯರ್ಟೊ ರಿಕೊ ಅಥವಾ U.S. ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಮೂಲದ ದಂಪತಿಗಳ ಮಕ್ಕಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದ್ದರು. 38.8%ರಷ್ಟು ಜನರು ಸ್ವಗೃಹದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಹೊರತಾಗಿ ಅನ್ಯ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|author=American FactFinder, United States Census Bureau|url=http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-geo_id=05000US36061&-qr_name=ACS_2007_3YR_G00_DP3YR2&-context=adp&-ds_name=&-tree_id=3307&-_lang=en&-redoLog=false&-format=|title=New York County, New York - Selected Social Characteristics in the United States: 2005–2007|publisher=Factfinder.census.gov|date=|accessdate=2009-05-30|archive-date=2020-02-10|archive-url=https://archive.today/20200210213011/http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-geo_id=05000US36061&-qr_name=ACS_2007_3YR_G00_DP3YR2&-context=adp&-ds_name=&-tree_id=3307&-_lang=en&-redoLog=false&-format=|url-status=dead}}</ref> ಇಸವಿ 2000ದಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ 56.4%ರಷ್ಟು ಜನರು [[ಬಿಳಿಯರು]], 17.39% [[ಕಪ್ಪಿನವರು]], 14.14% [[ಇತರೆ ಜನಾಂಗೀಯದವರು]], 9.40% [[ಏಷ್ಯನ್‌]], 0.5% [[ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌]] ಹಾಗೂ 0.07% [[ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ದ್ವೀಪದವರು]] ಆಗಿದ್ದರು. 4.14%ರಷ್ಟು ಜನರು ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಜನಾಂಗದವರಾಗಿದ್ದರು. 27.18%ರಷ್ಟು ಜನರು ಯಾವುದೇ ಜನಾಂಗದ ಹಿಸ್ಪ್ಯಾನಿಕ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದರು. 24.93% ಜನರು ಸ್ವಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, 4.12% ಚೀನೀ ಮತ್ತು 2.19% ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜಸ್ ಸ್ಪೋಕನ್ ಇನ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕೌಂಟಿ, [[ಮಾಡರ್ನ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್ ಅಸ್ಸೋಸಿಯೇಶನ್]]. ಏಪ್ರಿಲ್ 25, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> {{USCensusPop |1790=33131 |1800=60489 |1810=96373 |1820=123706 |1830=202589 |1840=312710 |1850=515547 |1860=813669 |1870=942292 |1880=1164674 |1890=1441216 |1900=1850093 |1910=2331542 |1920=2284103 |1930=1867312 |1940=1889924 |1950=1960101 |1960=1698281 |1970=1539233 |1980=1428285 |1990=1487536 |2000=1537195 |estimate=1634795 |estyear=2008 }} 738,644 ಮನೆಮಂದಿಗಳಿದ್ದವು. ಇವರಲ್ಲಿ 25.2% ಜನರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರುವ ವಿವಾಹಿತ ದಂಪತಿಗಳು, 12.6% ಗೃಹವಾಸಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾಗೂ 59.1% ಕುಟುಂಬದವರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. 17.1% ನಿವಾಸಿಗಳು 18ಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. 48%ರಷ್ಟು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿದ್ದರು, 10.9%ರಷ್ಟು ಜನರು 65 ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಕರಾಗಿದ್ದು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮನೆಮಂದಿಯ ಸರಾಸರಿ 2 ಆಗಿದ್ದು ಸಂಸಾರದ ಸರಾಸರಿ 2.99 ಆಗಿತ್ತು. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹರಡಿದಂತಿದ್ದು, 16.8%ರಷ್ಟು ಜನರು 18ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರಿದ್ದರು, 10.2ರಷ್ಟು ಜನರು 18ರಿಂದ 24ರ ವಯಸ್ಸಿನವರು, 38.3%ರಷ್ಟು ಜನರು 25ರಿಂದ 44ರ ವಯಸ್ಸಿನವರು, 22.6%ರಷ್ಟು ಜನರು 45ರಿಂದ 64ರ ವಯಸ್ಸಿನವರು ಹಾಗೂ 12.2%ರಷ್ಟು ಜನರು 65 ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದರು. ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು 36 ಆಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ 100 ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ, 90.3 ಪುರುಷರಿದ್ದರು. ಹದಿನೆಂಟಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವಯಸ್ಸಿನ ಪ್ರತಿ 100ರ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ 87.9 ಪುರುಷರಿದ್ದರು. ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ [[ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯದ ಸ್ಥಳ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇಸವಿ 2004ರ ಕಂದಾಯ ವರ್ಷದ [[IRS]] ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕೌಂಟಿ (ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌) ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸರಾಸರಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಬಾಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಸರಾಸರಿ ಕಂದಾಯ ಬಾಧ್ಯತೆಯು $25,875 ಆಗಿದ್ದು, [[ಅಡ್ಜಸ್ಟಡ್‌ ಗ್ರಾಸ್‌ ಇನ್ಕಮ್‌ (ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ)]]ದ 20.0%ರಷ್ಟಾಗಿತ್ತು.<ref>ಸಹದಿ, ಜೆನ್ನೇ. [http://money.aol.com/cnnmoney/tax/canvas3/_a/biggest-income-tax-burdens-top-10-places/20070214111009990001 ಬಿಗ್ಗೆಸ್ಟ್ ಇನ್ ಕಂ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಬರ್ಡನ್ಸ್: ಟಾಪ್ 10 ಪ್ಲೇಸಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216115300/http://money.aol.com/cnnmoney/tax/canvas3/_a/biggest-income-tax-burdens-top-10-places/20070214111009990001 |date=2008-12-16 }}, [[CNN ಮನಿ]]. ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಇಸವಿ 2002ರಲ್ಲಿ, ಇಡೀ ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಕೌಂಟಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಲಾ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>ನ್ಯೂಮ್ಯಾನ್, ಜೆಫ್ಫ್ರಿ L. [https://archive.is/20120712140342/findarticles.com/p/articles/mi_m3SUR/is_6_84/ai_n14892822 "], ''ಸರ್ವೇ ಆಫ್ ಕರೆಂಟ್ ಬಿಸಿನೆಸ್'', ಜೂನ್ 2004. ಮೇ 29, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕೌಂಟಿ (ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌) NY ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆದಾಯವು $84,591ರಷ್ಟಿದೆ, ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 274ರಷ್ಟಿದೆ, ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ."</ref> ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ [[ಅಪ್ಪರ್‌ ಈಸ್ಟ್‌ ಸೈಡ್‌]] ZIP ಕೋಡ್‌ (ಅಂಚೆ ಸೂಚಿ ಸಂಖ್ಯೆ) 10021 ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ತಲಾ ಆದಾಯವು $90,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿದೆ.<ref>[http://factfinder.census.gov/servlet/SAFFFacts?_event=Search&amp;geo_id=04000US36&amp;_geoContext=01000US%7C04000US36&amp;_street=&amp;_county=&amp;_cityTown=&amp;_state=&amp;_zip=10021&amp;_lang=en&amp;_sse=on&amp;ActiveGeoDiv=geoSelect&amp;_useEV=&amp;pctxt=fph&amp;pgsl=040&amp;_submenuId=factsheet_1&amp;ds_name=ACS_2005_SAFF&amp;_ci_nbr=null&amp;qr_name=null&amp;reg=null%3Anull&amp;_keyword=&amp;_industry=&amp;show_2003_tab=&amp;redirect=Y ಜಿಪ್ ಕೋಡ್ ಟ್ಯಾಬ್ಯುಲೇಷನ್ ಏರಿಯ 10021] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110103055853/http://factfinder.census.gov/servlet/SAFFFacts?_event=Search&geo_id=04000US36&_geoContext=01000US%7C04000US36&_street=&_county=&_cityTown=&_state=&_zip=10021&_lang=en&_sse=on&ActiveGeoDiv=geoSelect&_useEV=&pctxt=fph&pgsl=040&_submenuId=factsheet_1&ds_name=ACS_2005_SAFF&_ci_nbr=null&qr_name=null&reg=null%3Anull&_keyword=&_industry=&show_2003_tab=&redirect=Y |date=2011-01-03 }}, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನ್ಸಸ್ 2000. ಏಪ್ರಿಲ್ 27, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಇಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಕೌಂಟಿಯ ಮನೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನಡುವಣ ಆದಾಯವು $47,030 ಹಾಗೂ ಕುಟುಂಬವೊಂದರ ನಡುವಣ ಆದಾಯವು $50,229 ಆಗಿತ್ತು. ಪುರುಷರ ನಡುವಣ ಆದಾಯವು $51,856 ಆಗಿದ್ದರೆ ಸ್ತ್ರೀಯರದ್ದು $45,712 ಆಗಿತ್ತು. ಕೌಂಟಿಯ [[ತಲಾ ಆದಾಯ]]ವು $42,922 ಆಗಿತ್ತು. ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ 17.6% ಹಾಗೂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 20%ರಷ್ಟು [[ಬಡತನದ ರೇಖೆ]]ಯ ಕೆಳಗಿದ್ದರು. ಇವರಲ್ಲಿ 31.8% 18ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಕರು ಹಾಗೂ 18.9% 65ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಕರಿದ್ದರು.<ref>[http://factfinder.census.gov/servlet/SAFFFacts?_event=ChangeGeoContext&amp;geo_id=05000US36061&amp;_geoContext=01000US%7C86000US10021&amp;_street=&amp;_county=new+york&amp;_cityTown=new+york&amp;_state=04000US36&amp;_zip=&amp;_lang=en&amp;_sse=on&amp;ActiveGeoDiv=geoSelect&amp;_useEV=&amp;pctxt=fph&amp;pgsl=010&amp;_submenuId=factsheet_1&amp;ds_name=DEC_2000_SAFF&amp;_ci_nbr=null&amp;qr_name=null&amp;reg=null%3Anull&amp;_keyword=&amp;_industry=New ಯಾರ್ಕ್‌ ಕೌಂಟಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110607211420/http://factfinder.census.gov/servlet/SAFFFacts?_event=ChangeGeoContext&geo_id=05000US36061&_geoContext=01000US%7C86000US10021&_street=&_county=new+york&_cityTown=new+york&_state=04000US36&_zip=&_lang=en&_sse=on&ActiveGeoDiv=geoSelect&_useEV=&pctxt=fph&pgsl=010&_submenuId=factsheet_1&ds_name=DEC_2000_SAFF&_ci_nbr=null&qr_name=null&reg=null%3Anull&_keyword=&_industry=New |date=2011-06-07 }},ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನ್ಸಸ್ 2000. ಏಪ್ರಿಲ್ 27, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> [[ಹೂಸ್ಟಿನ್‌ ಬೀದಿ]]ಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ಲೋಯರ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಇನ್ನಷ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ವಿವಿಧತೆ ಹೊಂದಿದೆ. 1950ರ ದಶಕದ ನಂತರ [[ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್‌ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್]]‌ನಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ ಬಾಡಿಗೆದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿವಾಸಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂದಾಜುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇಸವಿ 2005ರಲ್ಲಿ 30,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ದಿನಾಂಕ [[11 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2001ರ ಆತಂಕವಾದೀ ಹಲ್ಲೆ]]ಗಳಿಗೂ ಮುಂಚಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳಿಗಿಂತಲೂ (15,000ರಿಂದ 20,000) ಗಮನಾರ್ಹ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.<ref>ಸ್ಟೀನ್ಹುಎರ್, ಜೆನ್ನಿಫರ್. [http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E02E4DD113EF936A25757C0A9639C8B63 "ಬೇಬಿ ಸ್ಟ್ರೋಲ್ಲರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೂಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್ ಪುಶ್ ಇಂಟು ದಿ ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್"], ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್, ಏಪ್ರಿಲ್ 15, 2005. ಮೇ 11, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಧಾರ್ಮಿಕ ವೈವಿಧ್ಯದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. [[ರೋಮನ್‌ ಕ್ಯಾತಲಿಕ್‌ ಚರ್ಚ್]]‌ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥವಾಗಿದೆ. 564,505 ಜನರು ಇದರ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿದ್ದು (ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 36%ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು) 110 ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಯಹೂದ್ಯರು]] ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪು; 314,500 ಜನರು (20.5%) ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿದ್ದು, 102 ಸಮೂಹಗಳಿವೆ. ಆನಂತರ, ಪ್ರಾಟಿಸ್ಟಂಟ್‌ (139,732 ಅನುಯಾಯಿಗಳು (9.1%)) ಹಾಗೂ ಮುಸ್ಲಿಮ್‌ (37,078 ಅನುಯಾಯಿಗಳು (2.4%).<ref>[http://www.thearda.com/mapsReports/reports/counties/36061_2000.asp ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕೌಂಟಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121211082116/http://www.thearda.com/mapsReports/reports/counties/36061_2000.asp |date=2012-12-11 }}, [[ಅಸ್ಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಆಫ್ ರಿಲಿಜನ್ ಡಾಟಾ ಆರ್ಕೈವ್ಸ್]]. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10, 2006ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿಶು ಜನನದ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಸವಿ 2000ದಿಂದಲೂ, ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಐದು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು 32%ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿತು.<ref>ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಸಾಮ್. [https://www.nytimes.com/2007/03/23/nyregion/23kid.html "ಇನ್ ಸರ್ಜ್ ಇನ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಟಾಡ್ಲರ್ಸ್, ರಿಚ್ ವೈಟ್ ಫ್ಯಾಮಿಲೀಸ್ ಲೀಡ್ ವೇ"], ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್'', ಮಾರ್ಚ್ 27, 2007. ಮಾರ್ಚ್ 27, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> == ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಬಾನರೇಖೆಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪು ನೀಡಿರುವ [[ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡ]]ವು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಿಂದಲೂ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿದೆ. ಅವಧಿ 1890ರಿಂದ 1973ರ ವರೆಗೆ, [[ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡ]]ವೆನಿಸಿದ ಕಟ್ಟಡವು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿತ್ತು. ಒಂಬತ್ತು ವಿವಿಧ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಈ ಬಿರುದಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದ್ದವು.<ref>ಮ್ಯಾಕ್ಕಿನ್ಲೆಯ್, ಸ್ಸೆ. "[https://www.nytimes.com/1995/11/05/nyregion/fyi-016047.html F.Y.I.: ಟಾಲ್, ಟಾಲರ್.] [https://www.nytimes.com/1995/11/05/nyregion/fyi-016047.html ಟಾಲ್ಲೆಸ್ಟ್]", ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್'', ನವೆಂಬರ್ 5, 1995. p. CY2. ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> [[ಪಾರ್ಕ್‌ ರೋ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌]] ಬಿರುದನ್ನು 1955ರವರೆಗೂ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮೊದಲ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿತ್ತು. ಇದು 309 ಅಡಿ (91 ಮೀ.) ಎತ್ತರವಿತ್ತು. [[ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ ಸೇತುವೆ]]ಗೆ ಹೊಸ ಇಳಿಜಾರು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು 1955ರಲ್ಲಿ ನೆಲಸಮ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>"ದೊಡ್ಡ ಸೇತುವೆ ಯೋಜನೆಗೆ ನಗರಾಡಳಿತವು ಮುಂದಾಗಿದೆ; ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಪ್ಲಾಜಾ ಆಫ್ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ ಬ್ರಿಜ್, ಹೆಚ್ಚಿದ ವಾಹನ ಸಂಚಾರ ನಿಭಾಯಿಸಲು ಮರು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. COST IS PUT AT $6,910,000 ನೆಲಸಮ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. - ಪ್ರದೇಶದ ರಸ್ತೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಹ ಮರುರೂಪುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ", ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌,'' ಜುಲೈ 24, 1954. ಪುಟ. 15.</ref> ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ, 29 ಅಂತಸ್ತುಗಳಿರುವ {{convert|391|ft|m|0}} ಪಾರ್ಕ್ ರೋ ಕಟ್ಟಡವು 1899ರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿತ್ತು.<ref>ಗ್ರೆಯ್, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್. [https://www.nytimes.com/2000/03/12/realestate/streetscapes-park-row-building-15-park-row-1899-monster-that-reigned-high-over.html "ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸ್ಕೇಪ್ಸ್/ ದಿ ಪಾರ್ಕ್ ರೋ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್, 15 ಪಾರ್ಕ್ ರೋ; ಆನ್ ೧೮೯೯ 'ಮಾನ್ಸ್ಟರ್' ದಟ್ ರೇನ್ಡ್ ಹೈ ಓವರ್ ದಿ ಸಿಟಿ"], ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್'', ಮಾರ್ಚ್ 12, 2000. ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಚಿರಪರಿಚಿತ ಹೊಲಿಗೆ ಯಂತ್ರ ತಯಾರಕ ಸಿಂಗರ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ 41 ಅಂತಸ್ತಿನ [[ಸಿಂಗರ್‌ ಕಟ್ಟಡ]]ವನ್ನು 1908ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. {{convert|612|ft|m|0}} ಇಸವಿ 1967ರಲ್ಲಿ ನೆಲಸಮವಾದ ಇದು ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡದವೆನಿಸಿತ್ತು.<ref>ಗ್ರೆಯ್, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್. [http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F0CE4DA1739F931A35752C0A9639C8B63&amp;sec=&amp;spon=&amp;pagewanted=print "ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸ್ಕೇಪ್ಸ್/ಸಿಂಗರ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್; ಒನ್ಸ್ ದಿ ಟಾಲೆಸ್ಟ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್, ಬಟ್ ಸಿನ್ಸ್ 1967 ಏ ಗ್ಹೊಸ್ಟ್"], ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'', ಜನವರಿ 2, 2005. ಮೇ 15, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "41-ಮಹಡಿಯ ಸಿಂಗರ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್, 1908ರಲ್ಲಿ ಅದು ಬ್ರಾಡ್ವೇ ಹಾಗು ಲಿಬರ್ಟಿ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡವೆನಿಸಿತ್ತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11, 2001ರ ತನಕ ನೆಲಸಮಗೊಂಡ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿತ್ತು. ಕಟ್ಟಡವು, ಒಂದು ಅಂದದ ಬಿಯಾಕ್ಸ್-ಕಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅತ್ಯಂತ ನೋವಿನ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ 1967ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ನೆಲಸಮ ಮಾಡಿದಾಗ ಪ್ರಿಸರ್ವೆಶನ್ ಮೂವ್ಮೆಂಟ್ ನ ಆರಂಭಿಕ ನಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.... ಇಸವಿ 1906ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು, ಸಿಂಗರ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್, ''ಏ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಟವರ್ಸ್'' ಎಂಬ ಫ್ಲಾಗ್ಗ್ ನ ಮಾದರಿಯಂತೆ ಮೈದಳೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ 1896ರ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮರುನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ 65 ಚದರಡಿಯ ಹೊಗೆ ಕೊಳವೆಯನ್ನು {{convert|612|ft|m}}ರಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬುರುಡೆಯಾಕಾರದ ಇಜ್ಜಾರು ಛಾವಣಿ ಹಾಗು ದೈತ್ಯಾಕಾರದ ಲಾಂದ್ರವನ್ನು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು."</ref> [[ಮೆಡಿಸನ್‌ ಅವೆನ್ಯೂ]]ದ ತಳದಲ್ಲಿ 700 ಅಡಿ (213 ಮೀ.) ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ನಿಂತ [[ಮೆಟ್ರೊಪೊಲಿಟನ್‌ ಲೈಫ್‌ ಇನ್ಷುರೆನ್ಸ್‌ ಕಂಪನಿ ಟವರ್]]‌ 1909ರಲ್ಲಿ ಬಿರುದನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು [[ವೆನೀಸ್]]‌ನ [[ಸೇಂಟ್‌ ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ ಕ್ಯಾಂಪೆನೀಲ್]]‌ ಗೋಪುರದ ನೆನಪು ಮಾಡಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ಗ್ರೆಯ್, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್. [https://www.nytimes.com/1996/05/26/realestate/streetscapes-metropolitan-life-1-madison-avenue-for-brief-moment-tallest.html "ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸ್ಕೇಪ್ಸ್/ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಲೈಫ್ ಅಟ್ 1 ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಅವೆನ್ಯೂ; ಫಾರ್ ಏ ಬ್ರೀಫ್ ಮೊಮೆಂಟ್, ದಿ ಟಾಲೆಸ್ಟ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಇನ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್"]. ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್'', ಮೇ 26, 1996. ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ವಿಶಿಷ್ಟ [[ಗಾಥಿಕ್‌ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ [[ವುಲ್ವರ್ತ್‌ ಕಟ್ಟಡ]]ವು 1913ರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡವೆನಿಸಿತು. ಇದು 792 ಅಡಿ (241 ಮೀ.) ಎತ್ತರವಿತ್ತು.<ref>ಡನ್ಲಪ್, ಡೇವಿಡ್ W. [https://www.nytimes.com/2000/11/02/garden/condos-to-top-vaunted-tower-of-woolworth.html "] [https://www.nytimes.com/2000/11/02/garden/condos-to-top-vaunted-tower-of-woolworth.html ಕಾನ್ಡೋಸ್ ಟು ಟಾಪ್ ವಾನ್ಟೆಡ್ ಟವರ್ ಆಫ್ ವುಲ್ ವರ್ತ್"], ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ನವೆಂಬರ್ 2, 2000. ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> [[ಚಿತ್ರ:ChryslerBuilding.JPG|thumb|left|upright|ದಿ ಕ್ರಿಸ್ಲರ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್.1930–1931ರಲ್ಲಿ ನಗರದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡ.]] [[ಅಬ್ಬರದ ಇಪ್ಪತ್ತರ ದಶಕ(ಮೊದಲನೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ)]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಒಂದು ವರ್ಷಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮುಗಿಲಿನೆತ್ತರಕ್ಕೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. [[1929ರ ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಕ್ರ್ಯಾಶ್‌]]ನ ಮೊದಲು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಏರಿದುದರಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುವವರು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಸ್ಫರ್ಧಿಸಿದರು.<ref>"ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುತ್ತಾನೆ; ಸ್ಟಾರ್ರೆಟ್ ಪ್ರಕಾರ ಹೈಟ್ ಆಫ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಕ್ರಿಸ್ಲರ್ ಅನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.", ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20, 1929. ಪುಟ. 14.</ref> 927&nbsp;ಅಡಿ ಎತ್ತರದ (282&nbsp;ಮೀ) [[40 ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]] [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌]]‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನವಾಗಿ 1930ರ ಮೇಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಮಯಗೊಳಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹನ್ನೊಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.<ref>"ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ದಾಖಲೆಯ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ; ಕಟ್ಟಡವು {{convert|927|ft|m}}ರಷ್ಟು ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡ, ಒಂದೇ ವರ್ಷದ ಕಾಮಗಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ." ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ಮೇ 6, 1930. ಪುಟ. 53.</ref> [[ಲೆಕ್ಸಿಂಗ್ಟನ್ ಅವೆನ್ಯೂ]] ಮತ್ತು [[42ನೇ ಬೀದಿ]]ಯಲ್ಲಿ ರಚನೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತು {{convert|185|ft|m|0|sing=on}}-ಎತ್ತರದ ಶೃಂಗವನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ [[ವಾಲ್ಟರ್ ಕ್ರಿಸ್ಲರ್‌]] ಮತ್ತು ಅವನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ [[ವಿಲಿಯಮ್ ವ್ಯಾನ್ ಅಲೆನ್]] ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. [[ಕ್ರಿಸ್ಲರ್ ಕಟ್ಟಡ]]ವನ್ನು 1,046&nbsp;ಅಡಿ (319&nbsp;ಮೀ) ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ, 1929ರಲ್ಲಿ ಇದು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದುದಾಯಿತು.<ref>ಗ್ರೆಯ್, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್. [https://www.nytimes.com/1995/12/17/realestate/streetscapes-the-chrysler-building-skyscraper-s-place-in-the-sun.html "ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸ್ಕೇಪ್ಸ್: ದ ಕ್ರಿಸ್ಲರ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್; ಸ್ಕೈಸ್ಕ್ರೆಪರ್'ಸ್ ಪ್ಲೇಸ್ ಇನ್ ದ ಸನ್"], ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ಡಿಸೆಂಬರ್ 17, 1995. ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ನಂತರ ಕ್ರಿಸ್ಲರ್ ಹಾಗು ವ್ಯಾನ್ ಅಲೆನ್ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸರಿಪಡಿಸಿದರು, ಈ ಬಾರಿ {{convert|921|ft|m|sing=on}} ಟವರ್ ನೊಂದಿಗೆ ಎತ್ತರದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿ 40 ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಚೌಕಾಕಾರದ ಹೊಗೆಯ-ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಸಂಧಿಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಮಹಡಿಯ ಮೆಟ್ಟಲಿನ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಹೊರ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು. ಹೊಗೆಯ ಕೊಳವೆಯ ಒಳಗೆ, ವ್ಯಾನ್ ಅಲೆನ್ ಕೆಲಸಗಾರರ ತಂಡಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ 185-ಅಡಿ-ಎತ್ತರದ ಶಿಖರದ ಆಧಾರಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಇದನ್ನು 1929ರ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಕ್ರಿಸ್ಲರ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಗೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಇದು 1046 ಅಡಿ, 4.75 ಅಂಗುಲ ಎತ್ತರವಿದ್ದು, ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡವೆನಿಸಿದೆ."</ref> 1931ರ ಮೇಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಕಟ್ಟಡದ ಬುಡದಿಂದ ತುದಿಗೆ 1,250 ಅಡಿ (381 ಮೀ) ಎತ್ತರವಿರುವ [[ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ]] ಗೋಪುರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 102-ಅಂತಸ್ತಿನ [[ಎಂಪೈರ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌]] ಈ ಎರಡೂ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ. {{convert|203|ft|m|abbr=on}} ಎತ್ತರದ ಶೃಂಗವನ್ನು ನಂತರ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಕಟ್ಟಡದ ಒಟ್ಟು ಎತ್ತರವನ್ನು 1,453&nbsp;ಅಡಿ (443&nbsp;ಮೀ))ಅಷ್ಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>"ಎತ್ತರಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಪೈಪೋಟಿಯು ಕೊನೆಗೊಂಡಂತೆ ಕಂಡಿತು; ಎಂಪೈರ್ ಸ್ಟೇಟ್ ನ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳು ತನಕ ಹಾಗೆ ಉಳಿಯಿತೆಂದು ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಹಾಗು ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಜನ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಸಿದ್ದಪಡಿಸಲಾಯಿತು; ಅದರ ತುದಿಯನ್ನು {{convert|1250|ft|m}} ರಷ್ಟು ಎತ್ತರಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅದರ ತುತ್ತತುದಿಯನ್ನು 1265.5 ಅಡಿಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು." ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ಮೇ 2, 1931. ಪುಟ. 7.</ref><ref>ಗ್ರೆಯ್, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್. [https://www.nytimes.com/1992/06/14/realestate/streetscapes-the-empire-state-building-a-red-reprise-for-a-31-wonder.html?n=Top%2FReference%2FTimes%20Topics%2FSubjects%2FE%2FEmpire%20State%20Building "ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸ್ಕೇಪ್ಸ್: ದಿ ಎಂಪೈರ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್; ಏ ರೆಡ್ ರಿಪ್ರೈಸ್ ಫಾರ್ ಏ '31 ವಂಡರ್"], ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ಜೂನ್ 14, 1992. ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> [[ಚಿತ್ರ:Empire State Building by David Shankbone.jpg|thumb|upright|ದಿ ಎಂಪೈರ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌, 1931 ರಿಂದ 1972ರ ತನಕ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ಈಗ ಇದು ನಗರದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡ.]] ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಗರದ ಪ್ರತಿಮಾರೂಪದ ಗುರುತಾಗಿದ್ದ [[ವಿಶ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ]]ದ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಅವಳಿ ಗೋಪುರಗಳು [[ಕೆಳ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌]]‌ನಲ್ಲಿದ್ದವು. 1,368 ಮತ್ತು 1,362&nbsp;ಅಡಿ (417 ಮೀ&amp; 415 ಮೀ) ಎತ್ತರದ 110-ಅಂತಸ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳು 1972ರಿಂದ ಅವನ್ನು ಮೀರಿಸುವ [[ವಿಲ್ಲಿಸ್ ಗೋಪುರ]]ವನ್ನು (ಹಿಂದೆ ಸಿಯರ್ಸ್ ಗೋಪುರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಇದು ಚಿಕಾಗೊದಲ್ಲಿದೆ) 1974ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸುವವರೆಗೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳಾಗಿದ್ದವು.<ref>ಬರ್ಸ್ಸ್, ಕರೆನ್. [http://www.infoplease.com/spot/skyscraperhistory.html "ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಸ್ಕೈಸ್ಕ್ರೆಪರ್ಸ್: ಏ ರೇಸ್ ಟು ದಿ ಟಾಪ್"], ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಪ್ಲೀಸ್. ಮೇ 17, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ದಿ ಎಂಪೈರ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌ 1972ರ ತನಕ ೪೧ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲೇ ಎತ್ತರವಾದುದೆಂದು ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಈ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಮೀರಿಸಿತು.(1,368 ಅಡಿ, 110 ಅಂತಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು) ಎರಡು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಚಿಕಾಗೊನಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲಿಸ್ ಟವರ್(1450 ಅಡಿ, 110 ಅಂತಸ್ತುಗಳು) ನ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ, ಎಂಬ ಹಿರಿಮೆಯಿಂದ ವಂಚಿತವಾಯಿತು."</ref> 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ವಿಶ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರದ ಅವಳಿ ಗೋಪುರಗಳು [[2001ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11ರಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ ದಾಳಿ]]ಯಿಂದ ನಾಶಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದ ಕಟ್ಟಡಗಳಾಗಿದ್ದವು. ವಿಶ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವು ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 1974ರ ಆಗಸ್ಟ್ 7ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಅವಳಿ ಗೋಪುರಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕಟ್ಟಿದ ಒಂದು ಹಗ್ಗದ ಮೇಲೆ ಫ್ರೆಂಚ್‌‌ನ ಬಿಗಿಹಗ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಡುವ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಫಿಲಿಪ್ಪೆ ಪೆಟಿಟ್‌]] ನಡೆದು ತೋರಿಸಿದನು. ವಿಶ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರದ ಅವಳಿ ಗೋಪುರಗಳು ನಾಶಗೊಂಡ ನಂತರ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬದಲಿಯಾಗಿ [[ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ]]ವು ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು 2014ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.wtc.com/about/|title=About the WTC|publisher=Silverstein Properties|accessdate=2008-08-15}}</ref> 1961ರಲ್ಲಿ [[ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ರೈಲ್‌ರೋಡ್‌]] ಹಳೆಯ [[ಪೆನ್ನ್ ಸ್ಟೇಷನ್‌]]ಅನ್ನು ಒಡೆದು ಅಲ್ಲಿ ಹೊಸ [[ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಗಾರ್ಡನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಕಛೇರಿ ಕಟ್ಟಡ]] ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಿತು. ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಇವು [[ಬಿಯಾಕ್ಸ್-ಕಲಾ]] ಶೈಲಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೆಲಸಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೀಯ ಅಮ‌ೂಲ್ಯ ರತ್ನವೆಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ 1910ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ [[ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಿಮ್, ಮೀಡ್ ಮತ್ತು ವೈಟ್]]-ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ರಚನೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.<ref>ಗ್ರೆಯ್, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್. [https://www.nytimes.com/2001/05/20/realestate/streetscapes-destruction-penn-station-1960-s-protest-that-tried-save-piece-past.html "ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸ್ಕೆಪ್ಸ್/'ದಿ ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಪೆನ್ನ್ ಸ್ಟೇಷನ್‌'; ಏ 1960ಸ್ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟ್ ದಟ್ ಟ್ರೈಡ್ ಟು ಸೇವ್ ಏ ಪೀಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಪಾಸ್ಟ್"], ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ಮೇ 20, 2001. ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯ‌ೂ ಈ ರಚನೆಯ ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯು 1963ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಪೆನ್ನ್ ಸ್ಟೇಷನ್‌ನ ನಾಶವನ್ನು ಇತಿಹಾಸಕಾರ [[ಲೆವಿಸ್ ಮುಂಫೋರ್ಡ್]] "ಇದೊಂದು ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿನಾಶಕತೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು 1965ರಲ್ಲಿ "ನಗರದ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಸ್ತಿ"ಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಮುಖ್ಯಕೇಂದ್ರಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಆಯೋಗ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮ‌ೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾನೂನೊಂದನ್ನು ಮಾಡಲು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದನು.<ref>[http://www.nyc.gov/html/lpc/html/faqs/faq_about.shtml ಅಬೌಟ್ ದಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಪ್ರಿಸರ್ವೆಶನ್ ಕಮೀಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100609210108/http://www.nyc.gov/html/lpc/html/faqs/faq_about.shtml |date=2010-06-09 }}, [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಪ್ರಿಸರ್ವೆಶನ್ ಕಮೀಷನ್]]. ಮೇ 17, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಪೆನ್ನ್ ಸ್ಟೇಷನ್‌ನ ಅಳಿವು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1,000ದಷ್ಟು ಅಲ್ಲದೆ ರಾಷ್ಟ್ರದಾದ್ಯಂತ ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ರಚನೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ [[ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ]] ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಚೋದಿತಗೊಂಡಿತು.<ref>[http://www.cbsnews.com/stories/2002/10/11/sunday/main525288.shtml "ರೆಕ್ವಿಎಮ್ ಫಾರ್ ಸ್ಟೇಷನ್‌"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101111192011/http://www.cbsnews.com/stories/2002/10/11/sunday/main525288.shtml |date=2010-11-11 }}, [[CBS ನ್ಯೂಸ್]], ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13, 2002. ಮೇ 17, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> [[ಚಿತ್ರ:Wtcmay01.jpg|thumb|left|upright|ಹಿಂದಿನ ವಿಶ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರದ ಅವಳಿ ಗೋಪುರಗಳು, 1972 ರಿಂದ 2001ರ ವರೆಗೂ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳಾಗಿದ್ದವು.]] [[ಟೈಮ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌]]‌ನ [[ಬ್ರಾಡ್ವೇ]]ಯಾದ್ಯಂತವಿರುವ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಜಿಲ್ಲೆ, [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]], [[ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]], [[ಫ್ಲಾಟಿರಾನ್ ಕಟ್ಟಡ]], [[ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌]]‌ನಾದ್ಯಂತವಿರುವ [[ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಯ ಲಿಂಕೋಲ್ನ್ ಕೇಂದ್ರ]], [[ಲಿಟಲ್ ಇಟಲಿ]], [[ಹಾರ್ಲೆಮ್‌]], [[ಅಮೆರಿಕಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]], [[ಚೈನಾಟೌನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್]] ಮೊದಲಾದವು ಈ ದಟ್ಟವಾದ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯಿರುವ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ನಗರವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನವನಾದ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಫಾಕ್ಸ್‌‌ನ ಸ್ವಂತದ [[ಹಿಯರ್ಸ್ಟ್ ಗೋಪುರ]] ಮತ್ತು ಪುನಃನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[7 ವಿಶ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ]] ಮೊದಲಾದ ಶಕ್ತಿ-ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಹಸಿರು ಕಛೇರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣವಾಗಿದೆ.<ref name="greenbuilding">ಪೋಗ್ರೆಬಿನ್, ರೋಬಿನ್. [https://www.nytimes.com/2006/04/16/arts/design/16gree.html "] [https://www.nytimes.com/2006/04/16/arts/design/16gree.html 7 ವರ್ಲ್ಡ್ ಟ್ರೇಡ್ ಸೆಂಟರ್ ಅಂಡ್ ಹೆಅರ್ಸ್ಟ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್: ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌'ಸ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಕೇಸಸ್ ಫಾರ್ ಇನ್ವೈರ್ಮೆನ್ಟಲಿ ಅವೇರ್ ಆಫೀಸ್ ಟವರ್ಸ್"], ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌, ಏಪ್ರಿಲ್ 16, 2006. ಜುಲೈ 19, 2006ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ''</ref> [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌]] ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮದ [[110ನೇ ಬೀದಿ]], ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಎಂಟನೇ ಅವೆನ್ಯೂ]], ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮದ [[59ನೇ ಬೀದಿ]] ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಐದನೇ ಅವೆನ್ಯೂ]]ಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಉದ್ಯಾನದ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಈ ಬೀದಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌ ನಾರ್ತ್]], [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌ ವೆಸ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌ ಸೌತ್]] ಎಂದು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ (ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಐದನೇ ಅವೆನ್ಯೂ ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ). ಈ ಉದ್ಯಾನ [[ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಲಾ ಓಲ್ಮ್‌ಸ್ಟೆಡ್‌]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಲ್ವರ್ಟ್ ವಯಾಕ್ಸ್‌]]‌ರಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 843&nbsp;ಎಕರೆಯ (3.4&nbsp;km²) ಉದ್ಯಾನವು ವಿಸ್ತಾರವಾದ [[ನಡೆದಾಡುವ ಹಾದಿ]], ಎರಡು [[ಐಸ್-ಸ್ಕೇಟಿಂಗ್]] ರಿಂಕ್‌ಗಳು(ನೀರ್ಗಲ್ಲ ಹರವು), ಒಂದು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯ, ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ಮನರಂಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಉದ್ಯಾನವನ ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದು ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಸುತ್ತವರಿದ 6&nbsp;ಮೈಲು (10&nbsp;ಕಿಮೀ) ಉದ್ದದ ರಸ್ತೆಯು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ 7:00 ಗಂಟೆಯ ನಂತರ ವಾಹನ ಚಾಲನೆಯು ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಳಗೆ ಸ್ಕೇಟ್ ಮಾಡುವವರಿಗೆ, ಜಾಗಿಂಗ್ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸೈಕಲ್ ಸವಾರರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.<ref name="CentralPark">[http://www.centralpark.com/pages/general-info.html ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಜೆನರಲ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಷನ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061008115343/http://www.centralpark.com/pages/general-info.html |date=2006-10-08 }}, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಕನ್ಸರ್ವೆನ್ಸಿ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21, 2006ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಉದ್ಯಾನದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದರೂ, ಇದು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭೂದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಕೃತಕ ಕೊಳಗಳಾಗಿವೆ. 1850ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯುವು ಆ ಯುಗದ ಭಾರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೆಲಸಗಳ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಓಲ್ಮ್‌ಸ್ಟೆಡ್ ಮತ್ತು ವಯಾಕ್ಸ್‌ರವರು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌-ಶೈಲಿಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಚಿತ್ರದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸುಮಾರು 20,000 ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕುಶಲತೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಕೆಲಸಗಾರರು ಸುಮಾರು {{convert|3000000|cuyd|m3}}ನಷ್ಟು ಮಣ್ಣನ್ನು ಸರಿಸಿ, 270,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕುರುಚಲು ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟರು.<ref>[http://www.centralpark.com/pages/history_2.html ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಹಿಸ್ಟರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061005052942/http://www.centralpark.com/pages/history_2.html |date=2006-10-05 }}, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಕನ್ಸರ್ವೆನ್ಸಿ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21, 2006ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಒಟ್ಟು 2,686 ಎಕರೆಗಳಷ್ಟಿರುವ (10.9&nbsp;km²) ಈ ನಗರದ 17.8%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಉದ್ಯಾನವನದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಉದ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ 70%ನಷ್ಟು ಭಾಗವು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ 204 ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳು, 251 ಹಸಿರುಬೀದಿಗಳು, 371 ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಅಂಕಣಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಇತರ ಸುಖ ಸೌಕರ್ಯಗಳು.<ref name="MBPOEnvironment">{{Cite web |url=http://www.mbpo.org/policy/environment |title=Environment |access-date=2010-04-19 |archive-date=2007-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070411204634/http://www.mbpo.org/policy/environment |url-status=bot: unknown }},ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ [[ಸ್ಕಾಟ್ ಸ್ಟ್ರಿನ್ಜರ್]]. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 19, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಡ್ಯುಯಾನೆ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಆಫ್ರಿಕನ್ ಬರಿಯಲ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಾನ್ಯುಮೆಂಟ್(ಆಫ್ರಿಕನ್ನರ ಶ್ಮಶಾನಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಮಾರಕ)]], 17ನೇ ಮತ್ತು 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾದ ಸುಮಾರು 400 ಆಫ್ರಿಕನ್ನರ ಕಳೇಬರಗಳಿರುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಕಳೇಬರಗಳು 1991ರಲ್ಲಿ [[ಫೊಲಿ ಸ್ಕ್ವೇರ್]] ಫೆಡರಲ್ ಕಛೇರಿ ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದವು. == ನಗರದ ಚಿತ್ರ == {{Wide image|NYC Top of the Rock Pano.jpg|1000px|{{center|Skyline of [[Midtown Manhattan]], as seen from the observation deck of the [[GE Building]]}}}} {{Wide image|Upper and Middle Manhattan.jpg|1000px|{{center|Skyline of Upper Manhattan and [[Midtown Manhattan]] as seen from Jersey City}}}} {{Wide image|NYC Panorama edit2.jpg|1000px|{{center|Panorama of the Manhattan skyline as seen looking eastward from [[Hoboken]], New Jersey.}}}} == ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ == ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯದ ಅನೇಕ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>[http://moneycentral.msn.com/content/invest/forbes/P62020.asp ದಿ ಮೋಸ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್ಪೆನ್ಸಿವ್ ZIP ಕೋಡ್ಸ್ ಇನ್ ಅಮೆರಿಕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030929010816/http://moneycentral.msn.com/content/invest/forbes/P62020.asp |date=2003-09-29 }}, ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್'', ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26, 2003. ಜೂನ್ 29, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> [[ಚಿತ್ರ:6th Avenue from 49th.jpg|thumb|upright|ಸಿಕ್ಸ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಆಫೀಸಸ್]] ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದಿಂದ ಸುಮಾರು 2.3 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿಕೊಂಡು, ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಮ‌ೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿದೆ.<ref name="BLSManhattanLabor"/> ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 2.87 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ 1.34 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಮಂದಿ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವ 1.46 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಈ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಮಹಾಪೂರವು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಇತರ ಕೌಂಟಿ ಅಥವಾ ನಗರಗಳಿಗಿಂತ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ 480,000 ನಿತ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎರಡನೆ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, D.C.]]ಗಿಂತ ಮ‌ೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.usatoday.com/news/2003-03-06-commute.htm "ಕಮ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಶಿಫ್ಟ್ಸ್ ಇನ್ ಟಾಪ್ 10 ಮೆಟ್ರೋ ಏರಿಯಸ್"], ''[[USA ಟುಡೆ]]'', ಮೇ 20, 2005. ಜೂನ್ 25, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref>[http://www.census.gov/population/socdemo/daytime/2000/tab02.csv ಎಸ್ಟಿಮೇಟೆಡ್ ಡೇಟೈಮ್ ಪಾಪ್ಯೂಲೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಎಂಪ್ಲೋಯ್ಮೆಂಟ್-ರೆಸಿಡೆನ್ಸ್ ರೆಶಿಯೋಸ್: 2000], ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನ್ಸಸ್, 2000. ಜೂನ್ 25, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಇದರ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಸಂಬಳದ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಸಿದ 280,000 ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಣಕಾಸಿನ ಉದ್ಯಮ. [[ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ [[ಸಾಲ ಯಾ ಬಂಡವಾಳ]] ಉದ್ಯಮವು ನಗರದ ಹಣಕಾಸಿನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 50%ನಷ್ಟು ಹಣಕಾಸಿನ ಸೇವೆಗಳ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. [[2008ರ ಹಣಕಾಸಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗಿಂತ]] ಮೊದಲು, U.S.ನ ಐದು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾಲ ಯಾ ಬಂಡವಾಳ-ವಿನಿಮಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದವು‌.<ref>[http://www.nycedc.com/BusinessInNYC/IndustryOverviews/FinancialServices/Pages/FinancialServices.aspx ಬಿಸೆನೆಸ್ಸ್ ಇನ್ NYC - ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಸರ್ವಿಸಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100325221355/http://www.nycedc.com/BusinessInNYC/IndustryOverviews/FinancialServices/Pages/FinancialServices.aspx |date=2010-03-25 }}, NYCEDC. ಜೂನ್ 29, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref><ref>{{Citation |last= |first= |author-link= |title=America's 500 Largest Corporations |newspaper=Fortune |pages=F-45 and F-64 |year=2007 |date=April 30|url=}}</ref> 2006ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಹಣಕಾಸಿನ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿದ್ದವರು ವಾರಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು $8,300ನಷ್ಟು ವೇತನವನ್ನು (ಬೋನಸ್ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು) ಸಂಪಾದಿಸಿದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವಾರದ ವೇತನವು $2,500ನಷ್ಟಿತ್ತು. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರದ 325 ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ 8%ನಷ್ಟು ವೇತನ ಏರಿಕೆಯು ಹತ್ತು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿನ ವೇತನವು ರಾಷ್ಟ್ರದಾದ್ಯಂತ ವಾರಕ್ಕೆ ಸಂಪಾದಿಸುವ $784 ಸಂಬಳಕ್ಕಿಂತ 85%ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಹೊರಗಿನ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸಂಪಾದಿಸುವ ಮೊತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಆರೋಗ್ಯ ಪಾಲನೆ ವಿಭಾಗವು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಉದ್ಯೋಗದ ಸುಮಾರು 11%ನಷ್ಟು ಹಾಗೂ ಒಟ್ಟು ಸಂಬಳದ 4%ನಷ್ಟನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ವಾರಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು $900ನಷ್ಟು ಮನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.<ref>ಮ್ಯಾಕ್ ಗೀಹನ್, ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್. [https://www.nytimes.com/2006/11/23/nyregion/23income.html?ref=nyregion ಇನ್ಕಂ ಸೋರ್ಸ್ ಆನ್ ವಾಲ್ St., ವೈಡೆನಿಂಗ್ ಗ್ಯಾಪ್], ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ಮಾರ್ಚ್ 23, 2006. ಮೇ 1, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರವು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಗರಗಳ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ‌.<ref>[http://www.empire.state.ny.us/press/press_display.asp?id=575 ಫಾರ್ಚೂನ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್: ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ ಅಂಡ್ ಸಿಟಿ ಹೋಂ ಟು ಮೋಸ್ಟ್ ಫಾರ್ಚೂನ್ 500 ಕಂಪನೀಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060923033422/http://www.empire.state.ny.us/press/press_display.asp?id=575 |date=2006-09-23 }}, [[ಎಂಪೈರ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್]], ಏಪ್ರಿಲ್ 8, 2005ರಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಏಪ್ರಿಲ್ 26, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. "ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರವು ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ನಗರಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿ 500 ಫಾರ್ಚೂನ್ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ."</ref> ಮಧ್ಯನಗರ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.<ref>ನೂನನ್, ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ. [http://www.nycp.org/testimonies/2006/tst_053106_moynihan.html ಟೆಸ್ಟಿಮನಿ ಆನ್ ಮೊಯನಿಹನ್ ಸ್ಟೇಶನ್ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ EIS ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216044642/http://www.nycp.org/testimonies/2006/tst_053106_moynihan.html |date=2008-12-16 }}, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ, ದಿನಾಂಕ 31 ಮೇ, 2006ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಹೇಳಿಕೆ, ಏಪ್ರಿಲ್ 26, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. ಜಾಕೋಬ್ K. ಜಾವಿಟ್ಸ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಸೆಂಟರ್ ನ ವಿಸ್ತೃತ ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ, ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗವು, ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ."</ref> ಕೆಳ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮ‌ೂರನೇ-ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮುಖ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ([[ಚಿಕಾಗೊ]]ದ [[ಲೂಪ್]]‌ನ ನಂತರ). ಅಲ್ಲದೆ ಇದು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]], [[ಅಮೆರಿಕಾದ ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]] (ಅಮೆಕ್ಸ್), [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಂಡಳಿ]], [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರ]] (ನಿಮೆಕ್ಸ್) ಮತ್ತು [[NASDAQ]] ಮೊದಲಾದುವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>[http://www.fta.dot.gov/about/offices/about_FTA_927.html ಲೋಅರ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ರಿಕವರಿ ಆಫೀಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100527084448/http://www.fta.dot.gov/about/offices/about_FTA_927.html |date=2010-05-27 }}, [[ಫೆಡೆರಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್]], ಏಪ್ರಿಲ್ 26, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಕೆಳ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ದೇಶದ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11ಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಅಲ್ಲಿ 385,000 ಜನರು ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ 85% ನೌಕರರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಮೂಲಕ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು."</ref> ಪ್ರಪಂಚದ ಎಂಟು ಜಾಗತಿಕ [[ಜಾಹೀರಾತು ಸಂಸ್ಥೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. 1920ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತು ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಅವೆನ್ಯೂ]] ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಾಹೀರಾತು ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲು "ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಅವೆನ್ಯೂ"ವನ್ನು [[ಲಾಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರಯೋಗ]]ವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಕಾರ್ಯತಂಡವು ಅಗಾಧವಾಗಿ ಬಿಳಿ ಕಾಲರಿನ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ (39,800 ಕಾರ್ಮಿಕರು) ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣವು (31,600) ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="BLSManhattanLabor">[http://www.bls.gov/ro2/fax/qcew9310.pdf ಆವರಿಜ್ ವೀಕ್ಲಿ ವೇಜ್ ಇನ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಅಟ್ $1,೪೫೩ ಇನ್ ಸೆಕೆಂಡ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ 2006] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100528173132/http://www.bls.gov/ro2/fax/qcew9310.pdf |date=2010-05-28 }}, [[ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಲೇಬರ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಲೇಬರ್]], ಫೆಬ್ರವರಿ 20, 2007. ಫೆಬ್ರವರಿ 21, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref name="NYPost">ಗೆಲ್ಲರ್, ಆಂಡಿ. [https://archive.is/20121216102040/www.nypost.com/seven/02212007/news/regionalnews/n_y__hits_paydirt_regionalnews_andy_geller.htm "N.Y. ಹಿಟ್ಸ್ 'ಪೆ'ಡಾರ್ಟ್: ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ No. ೧ ಇನ್ Nat'l ಸ್ಯಾಲರಿ ಸರ್ಜ್], ''[[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಪೋಸ್ಟ್‌]]'', ಫೆಬ್ರವರಿ 21, 2007. ಮೇ 18, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಈ ಸಂಘಟಿತ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಅನೇಕ ಸ್ವತಂತ್ರ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಣಿ ಭಂಡಾರಗಳ ಒಳಹರಿವು ಹಲವರಿಗೆ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ನಿಧಾನವಾದ ಸಮರಸೀಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಥೆಪಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ‌.<ref>ಸ್ಟಸಿ, ಲಿಂಡ. [http://www.villagevoice.com/1997-09-30/news/ny-oh/ NY, OH: ಇಟ್'ಸ್ ಕ್ಲೀನರ್, ವೈಟರ್, ಬ್ರೈಟರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216044628/http://www.villagevoice.com/1997-09-30/news/ny-oh/ |date=2008-12-16 }}, ''[[ದ ವಿಲ್ಲೇಜ್ ವಾಯ್ಸ್‌]]'', ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 24, 1997. ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[ಚಿತ್ರ:Times_Square_New_York_City_FLICKR_1.jpg|thumb|ನಗರದ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಟೈಮ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ]] ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಅಮೆರಿಕಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. 1911ರ ಮಾರ್ಚ್ 25ರಲ್ಲಿ 146 ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ [[ಟ್ರೈಯಾಂಗಲ್ ಶರ್ಟ್‌ವೈಸ್ಟ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬೆಂಕಿ]]ಯ ಘಟನೆಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ 1912ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 20,000 ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರಿದ್ದರು, [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಪಾರ್ಕ್‌]]‌ನಲ್ಲಿ ನೆರೆದರು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹಿಳೆಯರು ಟ್ರೈಯಾಂಗಲ್ ಶರ್ಟ್‌ವೈಸ್ಟ್ ಕಂಪೆನಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತಹ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಬಾಂಧವ್ಯ ಮತ್ತು ಚಳುವಳಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಬಿಗಿಯಾದ ನೆರಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ-ಕುಪ್ಪಸಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಉಡುಪಿನ ಶೈಲಿಯು ನಂತರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಮವಸ್ತ್ರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಯಿತು.<ref>[http://www.ilr.cornell.edu/trianglefire/ ದಿ ಟ್ರೈಆಂಗಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಫೈರ್], [[ಕಾರ್ನೆಲ್ ಯುನಿವೆರ್ಸಿಟಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಲೇಬರ್ ರಿಲೇಶನ್ಸ್]]. ಏಪ್ರಿಲ್ 25, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> 1920ರ ದಶಕದ [[ಹಾರ್ಲೆಮ್‌ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ]]ವು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು. 1950 ಮತ್ತು 1960ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ರೋಮಾಂಚಕ ಕಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವು ಅಮೆರಿಕನ್‌ [[ಪಾಪ್ ಕಲಾ]] ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಅದು [[ಜಾಸ್ಪರ್ ಜಾನ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ರಾಯ್ ಲಿಚ್ಟೆಂಸ್ಟೈನ್]]‌ರಂತಹ ಅಸಾಧಾರಣ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದೆ. 1970ರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ [[ಸೆರೆಂಡಿಪಿಟಿ 3]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಟುಡಿಯೊ 54]] ಮೊದಲಾದ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹಸೌಹಾರ್ದದಿಂದಿದ್ದ [[ಆಂಡಿ ವಾರ್ಹೋಲ್‌]]‌ನ‌ಷ್ಟು ಬಹುಶಃ ಬೇರೆ ಯಾವ ಕಲಾವಿದನೂ ಪಾಪ್ ಕಲಾ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿಲ್ಲ. [[ಚಿತ್ರ:Guggenheim museum exterior.jpg|thumb|ಫ್ರಾಂಕ್ ಲ್ಲೋಯ್ಡ್ ರೈಟ್ ನ ಸೋಲೋಮೊನ್ ರ. ಗುಗ್ಗೆನ್ಹಇಮ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ನ ಹೊರನೋಟ.]] ಕಲೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಶ್ರಯಧಾಮ [[ಚೆಲ್ಸಿಯಾ]]ದ ನಗರಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಅವುಗಳ ಕಲಾ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಂದಿರಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇದು ಮುಂಬರುವ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಕಲಾವಿದರ ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ 200ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಲಾ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>[http://www.travelandleisure.com/articles/stylish-traveler-chelsea-girls-september-2005 "ಸ್ಟೈಲಿಶ್ ಟ್ರಾವೆಲರ್: ಚೆಲ್ಸಿಯಾ ಗರ್ಲ್ಸ್"], ''[[ಟ್ರಾವೆಲ್ + ಲೆಷರ್]]'', ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2005. ಮೇ 14, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. "200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚೆಲ್ಸಿಯಾದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ."</ref><ref>[http://www.nyc.gov/html/dcp/html/about/pr122004.shtml "ಸಿಟಿ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್ ಬಿಗಿನ್ಸ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ರಿವ್ಯೂ ಫಾರ್ ವೆಸ್ಟ್ ಚೆಲ್ಸಿಯಾ ರೀಜೊನಿಂಗ್ ಟು ಪರ್ಮಿಟ್ ಹೌಸಿಂಗ್ ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಕ್ರೀಯೇಟ್ ಮೆಕಾನಿಸಂ ಫಾರ್ ಪ್ರಿಸರ್ವಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಕ್ರಿಯೇಟಿಂಗ್ ಆಕ್ಸೆಸ್ ಟು ದಿ ಹೈ ಲೈನ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070611184958/http://www.nyc.gov/html/dcp/html/about/pr122004.shtml |date=2007-06-11 }}, [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸಿಟಿ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್]] ಡಿಸೆಂಬರ್ 20, 2004ರಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಮೇ 29, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 200 ಗ್ಯಾಲರಿಗಳ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಚೆಲ್ಸಿಯಾವನ್ನು ನಗರದ ಹಾಗು ಜಗತ್ತಿನ ಕಲಾ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಅವಶ್ಯ ಸಂದರ್ಶಿಸುವ ಸ್ಥಾನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ."</ref> [[ಬ್ರಾಡ್ವೇ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ]]ವನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತಿಪರ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲವೂ ಟೈಮ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಕನಿಷ್ಠ 500 ಆಸನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 39 ಅತಿದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತಿಪರ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದರೊಂದರಲ್ಲಾದರೂ [[ನಾಟಕಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು]] ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ‌.<ref>ವೆಬೆರ್, ಬ್ರೂಸ್. [http://theater2.nytimes.com/mem/theater/treview.html?_r=1&amp;res=9C02E0DB123AF931A35754C0A9659C8B63&amp;oref=slogin "ಕ್ರಿಟಿಕ್'ಸ್ ನೋಟ್ ಬುಕ್: ಥಿಯೇಟರ್'ಸ್ ಪ್ರಾಮಿಸ್? ][http://theater2.nytimes.com/mem/theater/treview.html?_r=1&amp;res=9C02E0DB123AF931A35754C0A9659C8B63&amp;oref=slogin ಲುಕ್ ಆಫ್ ಬ್ರಾಡ್ವೇ"],''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ಜುಲೈ 2, 2003. ಮೇ 29, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಬ್ರಾಡ್ವೇಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಘಟಕವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ರಚಿಸಬಹುದೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಾಂಶವಿದೆ; ಇದು 39 ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಾಟಕಶಾಲೆಗಳ ಸಮೂಹ ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಕಡೇಪಕ್ಷ 500 ಆಸನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆಫ್ ಬ್ರಾಡ್ವೇ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ 99 ರಿಂದ 499 ಆಸನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಾಟಕಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. (ಯಾವುದಾದರು ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಅದನ್ನು ಆಫ್ ಆಫ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ)ಇದು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ನಟರು, ನಿರ್ದೇಶಕರು ಹಾಗು ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗಿರುವ ಮೈತ್ರಿ ಒಪ್ಪಂದವೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ."</ref> [[ಬ್ರಾಡ್ವೇ ಹೊರಗಿರುವ]] ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು 100-500 ಆಸನಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಸುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.tdf.org/tdf_servicepage.aspx?id=103 ಥಿಯೇಟರ್ 101] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100510175655/http://www.tdf.org/tdf_servicepage.aspx?id=103 |date=2010-05-10 }}, [[ಥಿಯೇಟರ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಫಂಡ್]]. ಮೇ 29, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಟೈಮ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌ಗಿಂತ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ [[ಲಿಂಕೋಲ್ನ್ ಸೆಂಟರ್]] ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಘನತೆಯ ಅಪೆರಾ ಭವನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ಮೆಟ್ರೊಪೊಲಿಟನ್ ಅಪೆರಾ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>[http://www.abc.net.au/classic/daily/stories/s630189.htm ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಡೀಟೈಲ್ಸ್ ಫಾರ್ ಸಂಡೆ ಜನವರಿ 5, 1997], [[ABC ಕ್ಲಾಸಿಕ್ FM]]. ಜೂನ್ 19, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಜೇಮ್ಸ್ ಲೆವಿನೆ ತನ್ನ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಅಪೆರಾದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು 27 ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಟಾಸ್ಕನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿದ.... ಎಂಬತ್ತರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದಲೂ ಅವನು ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ ತನ್ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ, ಜೊತೆಗೆ ಅವನ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಮೆಟ್ ಜಗತ್ತಿನ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಅಪೆರಾ ಸಂಗೀತ ಭವನವಾಗಿ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ."</ref> ಅಲ್ಲದೆ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಎರಡೂ ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಬೃಹತ್ಪ್ರಮಾಣದ ಕೆಲವು ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿಗೂ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ - [[ಮೆಟ್ರೊಪೊಲಿಟನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್]], [[ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್]] (MoMA), [[ವಿಟ್ನಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಆರ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಲೋಯ್ಡ್ ವ್ರೈಟ್]]-ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ [[ಗುಗ್ಗೆನ್ಹೇಮ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ]]. [[ಚಿತ್ರ:Image-Metropolitan Museum of Art entrance NYC NY.JPG|thumb|ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ ನ ಹೊರನೋಟ.]] ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದೊಂದಿಗೆ ಅನಿವಾಸಿಗಳ ಮ‌ೂಲಕ ಹೆಚ್ಚು ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿದೆ; ಆದರೂ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಕೆಲವು ನಿವಾಸಿಗರು "ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>ಪುರ್ಡುಮ್, ಟಾಡ್ S. [https://www.nytimes.com/1992/02/22/nyregion/political-memo-an-embattled-city-hall-moves-to-brooklyn.html "][https://www.nytimes.com/1992/02/22/nyregion/political-memo-an-embattled-city-hall-moves-to-brooklyn.html ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಮೆಮೋ; ಆನ್ ಎಂಬ್ಯಾಟಲ್ಡ್ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್ ಮೂವ್ಸ್ ಟು ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌"],''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 1992. ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ನಗರದ ಶಾಸನಪತ್ರದಲ್ಲಾದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ನಾಯಕರನ್ನು ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಈಡು ಮಾಡಿವೆ. ಪತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪುರಸಭೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌ ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರ ವೈಯುಕ್ತಿಕತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸರಕಾರದ ಘನತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಬಹುದೆಂದು ಎಣಿಸಿದರು, ಜೊತೆಗೆ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದನ್ನು 'ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದೆಂದು' ವಿವರಿಸುವುದು."</ref> ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯವು ಅಮೆರಿಕಾದ ಅನೇಕ [[ಭಾಷಾ ಸಂಪ್ರದಾಯ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ''"ಎ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಮಿನುಟ್"'' ಪದಪುಂಜವನ್ನು ಅತಿ ಅಲ್ಪ ಕಾಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. "ಬಹುಶಃ ನೀವು ನಂಬುವುದಕ್ಕಿಂತ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯ" ಎಂಬ ವಾಕ್ಯದಂತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿಯ‌ೂ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಅತಿಶೀಘ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ‌.<ref>{{cite web|author=|title=New York Minute|work=[[Dictionary of American Regional English]]|date=1984-01-01|url=http://www.worldwidewords.org/qa/qa-new1.htm|accessdate=2006-09-05}}</ref> "[[ಮೆಲ್ಟಿಂಗ್ ಪಾಟ್]]" ಪದವನ್ನು ಮೊದಲು [[ಇಸ್ರೇಲ್ ಜ್ಯಾಂಗ್ವಿಲ್‌]]ನ ನಾಟಕ ''[[ದ ಮೆಲ್ಟಿಂಗ್ ಪಾಟ್]]'' ‌ನಲ್ಲಿ [[ಲೋವರ್ ಈಸ್ಟ್ ಸೈಡ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ದಟ್ಟ-ಸಾಂದ್ರತೆಯ ವಲಸಿಗರನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ನಾಟಕವು [[ವಿಲಿಯಮ್ ಶೇಕ್ಸ್‌‌ಪಿಯರ್]]‌ನ ''[[ರೋಮಿಯೊ ಆಂಡ್ ಜೂಲಿಯೆಟ್]]'' ‌ನ ಹೊಂದಾವಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಜ್ಯಾಂಗ್ವಿಲ್‌ 1908ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದನು.<ref>[http://www.pbs.org/fmc/timeline/emeltpot.htm "ದಿ ಮೆಲ್ಟಿಂಗ್ ಪಾಟ್"], ''ದಿ ಫಸ್ಟ್ ಮೆಷರ್ಡ್ ಸೆಂಚುರಿ'', [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಸಾರ ಸೇವೆ]]. ಏಪ್ರಿಲ್ 25, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಪ್ರತಿಮಾರೂಪದ [[ಫ್ಲಾಟಿರಾನ್ ಕಟ್ಟಡ]]ವನ್ನು "[[23 ಹೋಗಾಚೆ]]" ಅಥವಾ ತೊಲಗಾಚೆ ಪದದ ಮೂಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದಗಳಿಂದ ಪೋಲೀಸರು ತ್ರಿಕೋನಾಕಾರದ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಪು ಗಾಳಿಗೆ ಹಾರಿದಾಗ ನಸುನೋಟಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಗದರಿದರು.<ref>ಡೋಲ್ಕರ್ಟ್, ಆಂಡ್ರ್ಯೂ S. [http://ci.columbia.edu/0240s/0242_2/0242_2_s5_text.html "] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110602065444/http://ci.columbia.edu/0240s/0242_2/0242_2_s5_text.html |date=2011-06-02 }}[http://ci.columbia.edu/0240s/0242_2/0242_2_s5_text.html "ದಿ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ: ದಿ ಬರ್ತ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಕೈಸ್ಕ್ರೆಪರ್ - ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಸಿಂಬಲ್ಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110602065444/http://ci.columbia.edu/0240s/0242_2/0242_2_s5_text.html |date=2011-06-02 }}, [[ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]], ಮೇ ೧೫, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಈ ಒಂದು ತ್ರಿಕೋನಾಕಾರದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ ಎರಡು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಬೀದಿಗಳಾದ ಬ್ರಾಡ್ವೇ ಹಾಗು ಐದನೇಯ ಅವೆನ್ಯೂ- ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವೆರ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಬೀದಿಗಳು ಪಕ್ಕ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವುದು ಹಾಗು ಬೀದಿಗೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿರುವ ಉದ್ಯಾನದಿಂದಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ-ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗದ ಪ್ರಭಾವವಿದೆ. ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ, ಗಂಡಸರು ಇಪ್ಪತ್ತ-ಮೂರನೇ ಬೀದಿಯ ಮೂಲೆಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಭೇಟಿಕೊಟ್ಟು ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಹೆಂಗಸರ ಉಡುಪುಗಳು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರುವಾಗ ಕಾಣುವ ಅವರ ನಗ್ನಕಾಲುಗಳ ನಸು ನೋಟಕ್ಕಾಗಿ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ; ಫ್ಲಾಟಿರಾನ್ ಕಟ್ಟಡದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸರ ಉಡುಪುಗಳು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರಿದ ಚಿತ್ರಣವಿರುವ ನೂರಾರು ಪೋಸ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳು ಅಚ್ಚಾದವು. ಜೊತೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾವಿಸಿರುವಂತೆ "23 ಸ್ಕಿಡೂ"(೨೩ ಹೋಗಾಚೆ) ಎಂಬ ಅಶಿಷ್ಟ ಪದವು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಪೊಲೀಸರು ಬಂದು ಕಾಮುಕರಿಗೆ ಆ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹೊರ ಹೋಗುವಂತೆ ಹೇಳಲು 23 ಸ್ಕಿಡೂ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು."</ref> "[[ಬಿಗ್ ಆಪಲ್]]" ಪದವು 1920ರಷ್ಟು ಹಿಂದಿನದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ವರದಿಗಾರನೊಬ್ಬ [[ಹೊಸ ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ]] ಮಾರಾಟಗಾರರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಪಂದ್ಯದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸಿದಾಗ ಈ ಪದವನ್ನು ಕೇಳಿದನು ಹಾಗೂ ನಂತರ ಅವನ ಪಂದ್ಯದ ಸಾಲನ್ನು "ಎರೌಂಡ್ ದ ಬಿಗ್ ಆಪಲ್" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದನು. ಜ್ಯಾಸ್ ಸಂಗೀತಗಾರರು ನಗರವನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ ಜ್ಯಾಸ್ ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪದವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕನ್ವೆನ್ಶನ್ ಆಂಡ್ ವಿಸಿಟರ್ಸ್ ಬ್ಯೂರೊದ 1970ರ ಜಾಹೀರಾತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಈ ಪದವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು.<ref>[http://www.ci.nyc.ny.us/html/om/html/97/sp082-97.html "ಮೇಯರ್ ಗಿಯುಲಿಯಾನಿ ಸೈನ್ಸ್ ಲೆಜಿಸ್ಲೇಶನ್ ಕ್ರಿಯೆಟಿಂಗ್ "ಬಿಗ್ ಆಪಲ್ ಕಾರ್ನರ್" ಇನ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌" ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070414082930/http://www.ci.nyc.ny.us/html/om/html/97/sp082-97.html |date=2007-04-14 }}, [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ]] ಫೆಬ್ರವರಿ 12, 1997ರಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.</ref> === ಕ್ರೀಡೆಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Msg2005d.JPG|thumb|ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಗಾರ್ಡನ್‌, ರೇಂಜರ್ಸ್‌, ಕ್ನಿಕ್ಸ್‌ ಹಾಗು ಲಿಬರ್ಟಿ ಗೆ ತವರು.]] ಇಂದು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ [[NHL]]ನ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ರೇಂಜರು]], [[WNBA]]ಯ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಲಿಬರ್ಟಿ]] ಮತ್ತು [[NBA]]ಯ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕ್ಲಿಕ್ಸ್]] ಮೊದಲಾದವರಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಅವರ ಮನೆಯ ಆಟಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲೇ ಪ್ರಮುಖ ವೃತ್ತಿಪರ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿರುವ [[ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಗಾರ್ಡನ್‌]]‌ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ. [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಜೆಟ್ಸ್]] ಅದರ ಸ್ವಸ್ಥಳಕ್ಕಾಗಿ [[ವೆಸ್ಟ್ ಸೈಡ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ]]ನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು. ಆದರೆ ಆ ಸೂಚನೆಯು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 2005ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ [[ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ ಈಸ್ಟ್ ರುದರ್‌ಫೋರ್ಡ್‌]]ನ [[ಜೈಂಟ್ಸ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುವ ಮ‌ೂಲಕ ವಿಫಲಗೊಂಡಿತು. ಇಂದು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಒಂದೇ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿನ [[ವೃತ್ತಿಪರ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್]] ಸವಲತ್ತು ಇರದ ಏಕೈಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿದೆ. [[ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌]] [[ಯಾಂಕೀಸ್]]ಅನ್ನೂ ಮತ್ತು [[ಕ್ವೀನ್ಸ್]] [[ಮೇಜರ್ ಲೀಗಲ್ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌]]ನ [[ಮೆಟ್ಸ್]]ಅನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. [[ಮೈನರ್ ಲೀಗ್ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್]]‌ನ [[ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ ಸೈಕ್ಲೋನ್ಸ್]] ತಂಡದವರು [[ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೆಯೇ [[ಸ್ಟೇಟನ್ ಐಲೆಂಡ್‌ ಯಾಂಕೀಸ್]] ತಂಡದವರು [[ಸ್ಟೇಟನ್ ಐಲೆಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಆಟ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಆಡುವ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಲೀಗ್ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಮ‌ೂರು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲೇ ಆಡುತ್ತಿದ್ದವು‌. [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಜೈಂಟ್ಸ್‌]] ತಂಡದವರು 1883ರಲ್ಲಿನ ಅವರ ಆರಂಭದ ಆಟದಿಂದ ಹಿಡಿದು 1957ರ ಕಾಲದ ನಂತರದ [[ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ ಡಾಡ್ಜರ್ಸ್]]‌ನೊಂಗಿಗೆ ವೆಸ್ಟ್‌ನ ಮುಂದಾಳತ್ವ ವಹಿಸುವವರಗೆ [[155ನೇ ಬೀದಿ]] ಮತ್ತು [[ಎಂಟನೇ ಅವೆನ್ಯೂ]]ಅಲ್ಲಿ [[ಪೋಲೊ ಗ್ರೌಂಡ್ಸ್]]‌ನ ನಾಲ್ಕು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲೇ ಆಡಿದ್ದಾರೆ. 1889ರಲ್ಲಿ [[ಜೆರ್ಸಿ ನಗರ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಟೇಟನ್ ಐಲೆಂಡ್‌]]‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1911ರಲ್ಲಿ ಹಿಲ್‌ಟಾಪ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವರು ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಲಿಲ್ಲ.<ref>[http://sanfrancisco.giants.mlb.com/sf/history/ballparks.jsp ಜೈಂಟ್ಸ್ ಬಾಲ್ ಪಾರ್ಕ್ಸ್: 1883-ಪ್ರೆಸೆಂಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110527021858/http://sanfrancisco.giants.mlb.com/sf/history/ballparks.jsp |date=2011-05-27 }}, [[MLB.com]]. ಮೇ 8, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಯಾಂಕೀಸ್‌ ಅವರ ಆಟವನ್ನು [[ಹಿಲ್‌ಟಾಪ್ ಪಾರ್ಕ್‌]]ನಿಂದಾಗಿ ಹಿಲ್‌ಟಾಪರ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿದರು. 1903ರಲ್ಲಿನ ಅವರ ಆರಂಭದ ಆಟದಿಂದ ಹಿಡಿದು 1912ರವರೆಗೆ ಅವರು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೇ ಆಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ತಂಡವು 1913ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೋಲೊ ಗ್ರೌಂಡ್ಸ್‌‌ಗೆ ಸರಿಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಯಾಂಕೀಸ್‌'' ತಂಡವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಎದುರಿಸಿದರು. ಅವರು 1923ರಲ್ಲಿ [[ಹಾರ್ಲೆಮ್‌ ನದಿ]]ಯಾದ್ಯಂತ [[ಯಾಂಕೀ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ಕ್ಕೆ ಹೋಗುವವರೆಗೆ ಅಲ್ಲೇ ಆಡಿದರು.<ref>[http://newyork.yankees.mlb.com/nyy/history/ballparks.jsp ಯಾಂಕೀ ಬಾಲ್ ಪಾರ್ಕ್ಸ್: 1903-ಪ್ರೆಸೆಂಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100319011203/http://newyork.yankees.mlb.com/nyy/history/ballparks.jsp |date=2010-03-19 }}, [[MLB.com]]. ಮೇ 8, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಮೆಟ್ಸ್]] ಅವರ ಮೊದಲ ಎರಡು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು 1964ರಲ್ಲಿ [[ಶಿಯಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ವು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು 1962ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1963ರಲ್ಲಿ ಪೋಲೊ ಗ್ರೌಂಡ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು.<ref>[http://newyork.mets.mlb.com/nym/history/ballparks.jsp ಮೆಟ್ಸ್ ಬಾಲ್ ಪಾರ್ಕ್ಸ್: 1962-ಪ್ರೆಸೆಂಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110309095941/http://newyork.mets.mlb.com/nym/history/ballparks.jsp |date=2011-03-09 }}, [[MLB.com]]. ಮೇ 8, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಮೆಟ್ಸ್ ಹೊರಟುಹೋದ ನಂತರ ಪೋಲೊ ಗ್ರೌಂಡ್ಸ್‌ 1964ರ ಎಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಶಗೊಂಡಿತು. ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref>ಡ್ರೆಬಿಂಗರ್, ಜಾನ್. "ದಿ ಪೋಲೋ ಗ್ರೌಂಡ್ಸ್, 1889–1964: ಏ ಲೈಫ್ ಟೈಮ್ ಆಫ್ ಮೆಮರೀಸ್; ಬಾಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಇನ್ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ವಾಸ್ ಸೀನ್ ಆಫ್ ಮೆನಿ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ತ್ರಿಲ್ಲ್ಸ್", ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ಜನವರಿ 5, 1964. ಪುಟ. S3.</ref><ref>ಆರ್ನಾಲ್ಡ್, ಮಾರ್ಟೀನ್."ಆಹ್, ಪೋಲೋ ಗ್ರೌಂಡ್ಸ್‌, ದಿ ಗೇಮ್ ಇಸ್ ಓವರ್; ವ್ರೆಕೆರ್ಸ್ ಬಿಗಿನ್ ಡೆಮೋಲಿಶನ್ ಫಾರ್ ಹೌಸಿಂಗ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್", ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ಏಪ್ರಿಲ್ 11, 1964. ಪುಟ. 27.</ref> ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲೇಜು-ಮಟ್ಟದ ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯ [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ವಿಟೇಶನ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌]]ಅನ್ನು 1938ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದರೆ, ಉಳಿದವುಗಳನ್ನು ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.nit.org/history/nit-history.html ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ವಿಟೇಶನ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್], [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ವಿಟೇಶನ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್]]. ಮೇ 8, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯ NIT ಯು ಅದರಲ್ಲಿ ಮಗ್ನವಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಹಳೆಯ ನಿಯತಋತುವಿನ ನಂತರದ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು 1938ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು."</ref> [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕ್ನಿಕ್ಸ್‌]] ತಂಡವು ಆಟವನ್ನು 1946ರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್‌]]‌ನ ಮ‌ೂಲ ತಂಡಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಗಾರ್ಡನ್‌‌ಅನ್ನು ಅವರ ಶಾಶ್ವತ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಅವರ ಮೊದಲ ಸ್ವಸ್ಥಳದ ಆಟಗಳನ್ನು [[69ನೇ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ಆರ್ಮರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು.<ref>[http://www.nba.com/knicks/history/new_knicks_history.html ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕ್ನಿಕ್ಸ್], [[NBA.com]]. ಮೇ 8, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> [[WNBA]]ಯ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಲಿಬರ್ಟಿ]]ಯು 1997ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ ಲೀಗ್‌ನ ‌ಮ‌ೂಲ ಎಂಟು ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದು ಗಾರ್ಡನ್ಅನ್ನು ಕ್ನಿಕ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿತು.<ref>[http://www.wnba.com/liberty/news/history_timeline.html ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಲಿಬರ್ಟಿ ಸ್ಟೋರಿ], [[ವುಮೆನ್'ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್]]. ಮೇ 8, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> [[ಹಾರ್ಲೆಮ್‌]]‌ನ [[ರ‌್ಯೂಕರ್ ಪಾರ್ಕ್‌]] ''[[ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಬಾಲ್]]'' ಶೈಲಿಯ ಆಟಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುವ ಒಂದು ಆಟದ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ. ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ NBA ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಬೇಸಿಗೆ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://www.tqnyc.org/2002/NYC00157//BestBasketballPlayers/Rucker%20Park.htm ರ‌್ಯೂಕರ್ ಪಾರ್ಕ್‌], ThinkQuest ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ. ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಎರಡೂ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡಗಳು ಇಂದು [[ಹಡ್ಸನ್ ನದಿ]] ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತದ [[ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ ಈಸ್ಟ್ ರುದರ್‌ಫೋರ್ಡ್‌]]ನ [[ಜೈಂಟ್ಸ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವು ಆಡುವುದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದುದು ಪೋಲೊ ಗ್ರೌಂಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ. [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಜೈಂಟ್ಸ್‌]] 1925ರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್‌]]‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿದ ಕಾಲದಿಂದ 1956ರಲ್ಲಿ ಯಾಂಕೀ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಹೋಗುವವರೆಗೆ ಅವರ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್ ಸಮಾನನಾಮಕರೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಆಡಿದರು.<ref>[http://www.giants.com/history/TheGiantsStadiums.asp ದಿ ಜೈಂಟ್ಸ್‌ ಸ್ಟೇಡಿಯಂಸ್: ವೇರ್ ದಿ ಜೈಂಟ್ಸ್‌ ಹ್ಯಾವ್ ಕಾಲ್ಡ್ ಹೋಂ ಫ್ರಂ ದೇರ್ ಇನ್ಸೆಪ್ಶನ್ ಇನ್ 1925 ಟು ದಿ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110519095121/http://www.giants.com/history/TheGiantsStadiums.asp |date=2011-05-19 }}, [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಜೈಂಟ್ಸ್‌]], ದಿನಾಂಕ 7 ನವೆಂಬರ್, 2002. ಮೇ 8, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಪೋಲೊ ಗ್ರೌಂಡ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ಜೈಂಟ್ಸ್‌ ಗಳು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಬೇಸ್ ಬಾಲ್ ಜೈಂಟ್ಸ್‌ ಗಳ ಜೊತೆಗೆ 1925 ರಲ್ಲಿ ಲೀಗ್ ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಿಂದಲೂ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ 1956ರ ಋತುವಿನ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ದೊಡ್ಡದಾದ ಯಾಂಕೀ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ತನಕವೂ ಅವರು ಪೋಲೋ ಗ್ರೌಂಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು."</ref> ಮ‌ೂಲತಃ ''ಟೈಟಾನ್ಸ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಜೆಟ್ಸ್‌]] 1960ರಲ್ಲಿ ಪೋಲೊ ಗ್ರೌಂಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಟವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. 1964ರಲ್ಲಿ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ಸ್ಅನ್ನು ಸೇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ನಾಲ್ಕು ಪಂದ್ಯಾವಧಿಯವರೆಗೆ ಅವರು ಅಲ್ಲೇ ಉಳಿದರು.<ref>[http://www.stadiumsofnfl.com/past/SheaStadium.htm ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ NFL:ಶೆಅ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070516042949/http://www.stadiumsofnfl.com/past/SheaStadium.htm |date=2007-05-16 }}, ಸ್ಟೇಡಿಯಂಸ್ ಆಫ್ ದಿ NFL. ಮೇ 8, 2007.</ref> [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹಾಕಿ ಲೀಗ್‌]]ನ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ರೇಂಜರ್ಸ್‌]] ತಂಡವು 1926–1927 ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಕಾಲದಿಂದ ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಗಾರ್ಡನ್‌‌ನ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಿತು. ರೇಂಜರ್ಸ್‌ ತಂಡಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್‌]]‌ ತಂಡವು ಗಾರ್ಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತ್ತು. ಗಾರ್ಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ''ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್'' ಎಂಬ 1941–1942 NHL ಅವಧಿಯ ನಂತರ ದಿವಾಳಿಯಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಈ ತಂಡವು ಗಾರ್ಡನ್‌ನಲ್ಲೇ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>[http://www.sportsecyclopedia.com/nhl/nya/nyamericans.html ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್], ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪಿಡಿಯಾ. ಮೇ 8, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> [[ನಾರ್ತ್ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸಾಕರ್ ಲೀಗ್]]‌ನ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕಾಸ್ಮಸ್‌]] 1974ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು ಎರಡು ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಅವರ ಸ್ವಸ್ಥಳದ ಆಟಗಳನ್ನು [[ಡೌವ್ನಿಂಗ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು. 1975ರಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡವು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಕರ್ ಆಟಗಾರ ಎಂದು [[FIFA]]ಯಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ಪೆಲೆ]]ಯನ್ನು $4.5 ದಶಲಕ್ಷ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೇರೆಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇವನು 22,500ರಷ್ಟು ಅಭಿಮಾನಿ ಸಮ‌ೂಹವನ್ನು ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ತಂಡಕ್ಕೆ 2-0ರ ಗೆಲುವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟನು.<ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,917595,00.html "ಏ $4.5 ಮಿಲ್ಯನ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110122055724/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,917595,00.html |date=2011-01-22 }}, ''[[ಟೈಮ್(ಮ್ಯಾಗಜಿನ್)]]'', ಜೂ 30, 1975. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 24, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಡೌವ್ನಿಂಗ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಆಡುವ ಮೈದಾನ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಬಹಳ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲದೆ ತಂಡದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದುದರಿಂದ ತಂಡವು ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಯಾಂಕೀ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಕ್ಕೆ ನಂತರ ಜೈಂಟ್ಸ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು. ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವನ್ನು 2002ರಲ್ಲಿ $45 ದಶಲಕ್ಷದ 4,754-ಆಸನದ [[ಇಕ್ಯಾಹ್ನ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಡವಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಇದು ಒಲಿಂಪಿಕ್-ಪ್ರಮಾಣಿತ 400-ಮೀಟರ್ ಓಟದ ಪಥ ಹಾಗೂ ಪೆಲೆಯ ಮತ್ತು ಕಾಸ್ಮಸ್‌ನ ಸ್ವತ್ತಿನ ಭಾಗವಾಗಿ [[FIFA]]-ಅಂಗೀಕೃತ ಹೊನಲುದೀಪದ ಸಾಕರ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಸಾಕ್ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಸದಸ್ಯರ ಸುಮಾರು 48 ಯುವ ತಂಡಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪಂದ್ಯಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.<ref>ಕಾಲಿನ್ಸ್, ಗ್ಲೆನ್ನ್. [https://www.nytimes.com/2004/08/20/nyregion/built-for-speed-and-local-pride-track-stadium-emerges-on-randalls-island.html?n=Top%2FReference%2FTimes%20Topics%2FSubjects%2FT%2FTrack%20and%20Field "ಬಿಲ್ಟ್ ಫಾರ್ ಸ್ಪೀಡ್, ಅಂಡ್ ಲೋಕಲ್ ಪ್ರೈಡ್; ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ ಎಮರ್ಜಸ್ ಆನ್ ರಾನ್ಡಲ್ಸ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್"], ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ಆಗಸ್ಟ್ 20, 2004. ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref>[http://home2.nyc.gov/portal/site/nycgov/menuitem.c0935b9a57bb4ef3daf2f1c701c789a0/index.jsp?pageID=mayor_press_release&amp;catID=1194&amp;doc_name=http%3A%2F%2Fhome2.nyc.gov%2Fhtml%2Fom%2Fhtml%2F2004a%2Fpr021-04.html&amp;cc=unused1978&amp;rc=1194&amp;ndi=1 "ಮೇಯರ್ ಮೈಕಲ್ ಬ್ಲೂಮ್ ಬರ್ಕ್, ಪಾರ್ಕ್ಸ್ &amp; ರಿಕ್ರೀಯೇಶನ್ ಕಮಿಷನರ್ ಅಡ್ರಿಯನ್ ಬೆನೆಪೆ ಅಂಡ್ ದಿ ರಾನ್ಡಲ್ಸ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಫೌಂಡೆಶನ್ ನೇಮ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ'ಸ್ ನ್ಯೂಯೆಸ್ಟ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಫೆಸಿಲಿಟಿ ಇಕಾಹ್ನ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190416192234/http://home2.nyc.gov/portal/site/nycgov/menuitem.c0935b9a57bb4ef3daf2f1c701c789a0/index.jsp?pageID=mayor_press_release&catID=1194&doc_name=http%3A%2F%2Fhome2.nyc.gov%2Fhtml%2Fom%2Fhtml%2F2004a%2Fpr021-04.html&cc=unused1978&rc=1194&ndi=1 |date=2019-04-16 }}, [[ಮೇಯರ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ]] ದಿನಾಂಕ 28 ಜನವರಿ 2004ರಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 24, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> === ಸಮ‌ೂಹ ಮಾಧ್ಯಮ === ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ವಿತರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ - ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್'', ''[[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಡೈಲಿ ನ್ಯೂಸ್‌]]'' ಮತ್ತು ''[[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಪೋಸ್ಟ್‌]]''. ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಣಕಾಸಿನ ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆ ''[[ದ ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಜರ್ನಲ್]]'' ಸಹ ಇರುವುದು ಇಲ್ಲೇ. ಇತರ ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳೆಂದರೆ - ''[[AM ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌]]'' ಮತ್ತು ''[[ದ ವಿಲ್ಲೇಜರ್]]''. ಹಾರ್ಲೆಮ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ''[[ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್‌ ನ್ಯೂಸ್]]'' ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್‌ ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ''[[ದ ವಿಲ್ಲೇಜ್ ವಾಯ್ಸ್‌]]'' ಒಂದು ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪರ್ಯಾಯ ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆ.<ref>[http://www.abyznewslinks.com/unitenyny.htm ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ನ್ಯೂಸ್ ಪೇಪರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ನ್ಯೂಸ್ ಮೀಡಿಯ][http://www.abyznewslinks.com/unitenyny.htm ] ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ABYZ ನ್ಯೂಸ್ ಲಿಂಕ್ಸ್. ಮೇ 1, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ದೂರದರ್ಶನ ಉದ್ಯಮವು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಾದ ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಸಾರ ಜಾಲಗಳೆಂದರೆ - [[ABC]], [[CBS]], [[Fox]] ಮತ್ತು [[NBC]]. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ [[MSNBC]], [[MTV]], [[ಫಾಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್‌]], [[HBO]] ಮತ್ತು [[ಕಾಮಿಡಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌]] ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ಕೇಬಲ್ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳೂ ಇಲ್ಲಿವೆ. 1971ರಲ್ಲಿ [[WLIB]] ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ನೀಗ್ರೊಗಳ-ಮಾಲಿಕತ್ವದ ಮೊದಲ ರೇಡಿಯೊ ಸ್ಟೇಷನ್ ಆಯಿತು ಹಾಗೂ [[ಇನ್ನರ್ ಸಿಟಿ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌]]‌ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೀರೀಟಪ್ರಾಯವಾಯಿತು. ಇನ್ನರ್ ಸಿಟಿಯ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕ [[ಪರ್ಸಿ ಸುಟ್ಟನ್‌]]. ಇವನು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌‌ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ನಗರದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಲ ಕರಿಯರ ಮುಖಂಡರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ.<ref>ಜಕೆರ್, ಬಿಲ್; ಸುಲೆಕ್, ಫ್ರಾಂಕ್; ಹಾಗು ಕನ್ಜೆ, ಪೀಟರ್ [https://books.google.com/books?id=QwQfaS521mkC&amp;pg=PA113&amp;lpg=PA113&amp;dq=wlib+%22inner+city+broadcasting+corporation%22&amp;source=web&amp;ots=lD0A5elcij&amp;sig=HGLxbcoLEtXhsyp1cWqEvo_z9SY "ದಿ ಏರ್ವೇವ್ಸ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಆಫ್ 156 AM ಸ್ಟೇಶನ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಏರಿಯ"], [[ಗೂಗಲ್ ಬುಕ್ ಸರ್ಚ್]], ಪುಟ. 113. ಏಪ್ರಿಲ್ 25, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> WLIB 1949ರಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸುಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸುದ್ದಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ನಿಯತವಾಗಿ [[ಮಾಲ್ಕೋಲ್ಮ್‌ X]]ರಂತಹ ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮುಖಂಡರ ಸಂದರ್ಶನ ಮಾಡಿತು ಹಾಗೂ [[NAACP]] ಅಧಿವೇಶನದ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತು. ''ಹಾಟ್ 97'' ಎಂದೂ ಕರೆಯುವ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ [[WQHT]] ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಧಾನ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಆಗಿದೆ. AM ಮತ್ತು FM ಸಂತೇತಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ [[WNYC]] ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ರೇಡಿಯೊ ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ-ಆಲಿಸಲ್ಪಡುವ ಜಾಹೀರಾತು ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತು-ರಹಿತ ರೇಡಿಯೊ ಸ್ಟೇಷನ್ ಆಗಿದೆ.<ref>[http://www.wnyc.org/about/bio_pres.html ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್'ಸ್ ಬಯೋ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080618135110/http://www.wnyc.org/about/bio_pres.html |date=2008-06-18 }}, [[WNYC]], ಮೇ 1, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಪ್ರತಿ ವಾರವೂ 1.2 ದಶಲಕ್ಷ ಶೋತೃಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ WNYC ರೇಡಿಯೋ, ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ಮಿಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ."</ref> ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸುವ [[WBAI]] ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕೆಲವು ಸಮಾಜವಾದಿ ರೇಡಿಯೊ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಹಳೆಯ [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಪ್ರವೇಶದ ಅವಕಾಶವಿರುವ ದೂರದರ್ಶನ]] ಚಾನೆಲ್ ಎಂದರೆ 1971ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ನೈಬರ್‌ಹುಡ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌]]. ಇದು ಜ್ಯಾಸ್ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಂತಹ ವಿಶಾಲದೃಷ್ಟಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.mnn.org/en/community-celebrates-public-access-tvs-35th-annive ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ಸೆಲೆಬ್ರೇಟ್ಸ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಕ್ಸೆಸ್ TV'ಸ್ 35th ಆನಿವರ್ಸರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100825122105/http://www.mnn.org/en/community-celebrates-public-access-tvs-35th-annive |date=2010-08-25 }}, [[ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ನೇಬರ್ಹುಡ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್]] ಆಗಸ್ಟ್ 6, 2006ರಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪುವ TV ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು 1970ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರೀಕರಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ TV ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಇದನ್ನು U.S. ನ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ನಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 1, 1971ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಟೆಲಿಪ್ರಾಂಪ್ಟರ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಕೇಬಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಇದೇ ಈಗಿನ ಟೈಮ್ ವಾರ್ನರ್ ಕೇಬಲ್‌."</ref> [[ಟೈಮ್ ವಾರ್ನರ್ ಕೇಬಲ್‌]]‌ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸುದ್ದಿ ಚಾನೆಲ್ [[NY1]], ಸಿಟಿ ಹಾಲ್ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳ ಪ್ರಸಾರವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. == ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌‌ ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಳಪೆ ಮಟ್ಟದ ನೀರು ಸರಬರಾಜಿನಿಂದಾಗಿ ಬೆಂಕಿಗೆ ಆಹುತಿಯಾಯಿತು. 1776ರಲ್ಲಿ [[ಐರೋಪ್ಯ ಸೇನೆ]]ಯು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡು ಅದನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟ ಸ್ವಲ್ಪದರಲ್ಲೇ, ಭಾರಿ ಬೆಂಕಿ ಅನಾಹುತಿ ನಡೆದು, ನಗರದ ಸುಮಾರು ಮ‌ೂರನೇ ಒಂದರಷ್ಟು ಭಾಗ ಹಾಗೂ ಸುಮಾರು 500 ನಿವಾಸಗಳು ನಾಶಗೊಂಡವು.<ref>[http://www.virtualny.cuny.edu/FIRE/greatfire1776.html ಗ್ರೇಟ್ ಫೈರ್ ಆಫ್ 1776] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100613163138/http://www.virtualny.cuny.edu/FIRE/greatfire1776.html |date=2010-06-13 }}, ಸಿಟಿ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌. ಏಪ್ರಿಲ್ 20, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಕೆಲವು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಹಿರಿಯರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರವನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಿಬಿಡಬೇಕೆಂದು ಸಲಹೆನೀಡಿದರು, ಇದರಿಂದ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕುವ ಬ್ರಿಟೀಷರಿಗೆ ಏನೂ ದೋಚಲು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟರು. ಈ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನಗರದಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 12, 1776ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿತು. ಮೂರು ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸೈನ್ಯ ನಗರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಫೈಟಿಂಗ್ ಕಾಕ್ಸ್ ಟ್ಯಾವರ್ನ್. ನಗರದ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ದಳದ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಗೈರುಹಾಜರಾದ ನೌಕರರಿಂದಾಗಿ, ಬೆಂಕಿಯು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹರಡಿತು. ನಗರದ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಬೆಂಕಿಗಾಹುತಿಯಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ 493 ಮನೆಗಳು ನಾಶವಾದವು."</ref> [[ಚಿತ್ರ:Tribeca hudson st.jpg|thumb|TriBeCaದಲ್ಲಿರುವ ಲೋಫ್ಟ್ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ಸ್]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ವಲಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾದುದರಿಂದ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಲೋವರ್ ಈಸ್ಟ್ ಸೈಡ್‌]] ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯರಹಿತ ನಿವಾಸಗಳಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು, ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದವರಿಂದ ದಟ್ಟವಾಗಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತು. [[ವಾಸಗೃಹಗಳು]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐದು-ಅಂತಸ್ತು ಎತ್ತರವಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಇವುಗಳನ್ನು "ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಭೂಮಾಲೀಕ"ರು ಹೊಸ ವಲಸಿಗರನ್ನು ದುಡಿಸಿಕೊಂಡು ವಿಶಿಷ್ಟ 25x100 ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>[http://www.upress.umn.edu/sles/Chapter2/ch2-3.html ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ದಿ ಲೋವರ್ ಈಸ್ಟ್ ಸೈಡ್‌ ಘೆಟ್ಟೋ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110708123315/http://www.upress.umn.edu/sles/Chapter2/ch2-3.html |date=2011-07-08 }}. ಏಪ್ರಿಲ್ 30, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref name="NYTTenements">ಪೀಟರ್ಸನ್, ಐವೆರ್. [https://www.nytimes.com/1988/01/03/realestate/tenements-of-1880-s-adapt-to-1980-s.html "ಟೆನೆಮೆಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ 1880ಸ್ ಅಡ್ಯಾಪ್ಟ್ ಟು 1980ಸ್"], 1}ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌, ಜನವರಿ 3, 1988, ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐದು ಅಂತಸ್ತುಗಳ ಎತ್ತರ ಹಾಗು ಒಂದು {{convert|25|ft|m|sing=on}} ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವುಗಳ ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿನಿರ್ಭಂದಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಒಳಾಂಗಣವು ಉದ್ದ ಹಾಗು ಕಿರಿದಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಈ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಗಳನ್ನು ರೈಲುಮಾರ್ಗದ ವಸತಿಗೃಹ ಎಂದು ಅಡ್ಡ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ."</ref> 1929ರಲ್ಲಿ ವಾಸದ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ತೀವ್ರ ಬೆಂಕಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕೇತ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಎಲಿವೇಟರ್‌ಗಳು ನಿವಾಸಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಹೊಸ ನಿರ್ಮಾಣದ ರೂಪವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಹೊಸ ನಿವಾಸಗಳ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಚಾಲಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಈಸ್ಟ್ ಸೈಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂದೂ ಸಹ ಅಂತಹ ನಿವಾಸಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ.<ref name="NYTTenements"/> ಇಂದು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ನಿವಾಸಗಳ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. 2000ದ ಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 34,756.7/sq&nbsp;mi (13,421.8/km²)ನಷ್ಟು ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 798,144 ನಿವಾಸಗಳಿವೆ.<ref name="NYCensusRankings"/> 20.3%ನಷ್ಟು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ನಿವಾಸಿಗರು ಮಾತ್ರ ಸ್ವಂತ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು [[ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌]]‌ನ ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆ-ಅತಿಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="OwnerOccupied"/> == ಆಧಾರರಚನೆ == === ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ === [[ಚಿತ್ರ:Grand_Central_Station_Main_Concourse_Jan_2006.jpg|thumb|ಗ್ರಾಂಡ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಟರ್ಮಿನಲ್, ಒಂದು ಕೊನೆಯ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ, ಹಾಗು ನಗರದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹೆಗ್ಗುರುತು.]] [[ಚಿತ್ರ:59th Street–Columbus Circle (New York City Subway) by David Shankbone.jpg|thumb|ಕೊಲಂಬಸ್ ಸರ್ಕಲ್ ಸುರಂಗ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ನಿಬಿಡವಾದ ಸುರಂಗ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ.]] ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯನ್ನು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಅತಿಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವ ಏಕೈಕ ನಗರವಾಗಿದೆ. 88%ನಷ್ಟು ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಸ್ವಂತ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೇವಲ 5%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮಾತ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ 72%ನಷ್ಟು ನಿವಾಸಿಗರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಾಗೂ ಕೇವಲ 18%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮಾತ್ರ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸ್ವಂತ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ನಿವಾಸಿಗರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="2001summary">[http://www.bts.gov/publications/highlights_of_the_2001_national_household_travel_survey/html/executive_summary.html ಹೈಲೈಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ 2001 ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೌಸ್ ಹೋಲ್ಡ್ ಟ್ರ್ಯಾವಲ್ ಸರ್ವೇ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061002070118/http://www.bts.gov/publications/highlights_of_the_2001_national_household_travel_survey/html/executive_summary.html |date=2006-10-02 }}, [[ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟೇಷನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟೇಷನ್]]. ಮೇ 21, 2006ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref><ref>[http://home2.nyc.gov/html/dcp/pdf/transportation/td_fullpedlosb.pdf "ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಪೆಡೆಸ್ಟ್ರಿಅನ್ ಲೆವೆಲ್ ಆಫ್ ಸೇರ್ವೀಸ್ ಸ್ಟಡಿ - ಫೇಸ್ I, 2006"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070615164222/http://home2.nyc.gov/html/dcp/pdf/transportation/td_fullpedlosb.pdf |date=2007-06-15 }}, [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸಿಟಿ ಪ್ಲಾನ್ನಿಂಗ್]], ಏಪ್ರಿಲ್ 2006, ಪುಟ. 4. ಮೇ 17, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಕಳೆದ 2000ದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, U.S.ನಲ್ಲಿ 16 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ 88% ಕೆಲಸಗಾರರು ಕಾರ್, ಟ್ರಕ್ ಅಥವಾ ವ್ಯಾನ್ ನಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಸರಿಸುಮಾರು 5% ಜನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಹಾಗು 3% ಜನರು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನಡೆದೇ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು.... ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್ ನಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಅತ್ಯಧಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆ (2000ನೆ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ 66,940 ಜನ/ಚದುರ ಮೈಲಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; 1,564,768 ನಿವಾಸಿಗಳು) ಇದು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನ ಹಾಗು ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ, 2000ದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 18% ಜನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಈ ನಡುವೆ 72% ಜನರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗು 8% ಜನ ನಡೆದುಕೊಂಡೇ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು."</ref> ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ 2000ರ ಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌‌ನ 75%ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆಗಳು ಸ್ವಂತ ಕಾರನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.<ref name="2001summary"/> 2007ರಲ್ಲಿ ಮೇಯರ್ ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್ [[ದಟ್ಟಣೆಗೆ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟುವ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದನು. ಕೇಂದ್ರ ಶಾಸಕಾಂಗವು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು 2008ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.<ref>{{cite web|author=&nbsp;|url=http://www.ny1.com/Default.aspx?SecID=1000&ArID=80238|title=Congestion plan dies|publisher=NY1|date=|accessdate=2009-06-30|archive-date=2008-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20081217050046/http://www.ny1.com/Default.aspx?SecID=1000&ArID=80238|url-status=dead}}</ref> ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ [[ಸಬ್‌ವೇ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅತಿಹೆಚ್ಚು ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ ಸಬ್‌ವೇ]] ಸ್ಟೇಟನ್ ಐಲೆಂಡ್‌ನ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ನಗರದೊಳಗಿನ ಮ‌ೂಲಭೂತ ಸಾರಿಗೆ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಎರಡನೇ ಸಬ್‌ವೇ [[ಪೋರ್ಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್-ಹಡ್ಸನ್]] (PATH) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ಅನ್ನು ಉತ್ತರ [[ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಪ್ರತಿ-ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ-ಒಮ್ಮೆ-ಪಾವತಿಸುವ [[ಮೆಟ್ರೊಕಾರ್ಡ್]]‌ಗಳ ಮ‌ೂಲಕ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ನಗರದ ಬಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಬ್‌ವೇಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲದೆ PATH ರೈಲುಗಳಿಗೂ ಅಂಗೀಕಾರಾರ್ಹವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಬ್‌ವೇಯಲ್ಲಿನ ಏಕ-ಪಥದ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಿರುವ ಟಿಕೇಟ್ $2.25,<ref>[http://www.ny.com/transportation/subways/ NY.com], NYC ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 4, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಹಾಗು PATH ರೈಲುಗಳ ಶುಲ್ಕ $1.75.<ref>[http://www.panynj.gov/CommutingTravel/path/html/fares.html PATH ರಾಪಿಡ್- ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸಿಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್: ಫೇರ್ಸ್ ಅಂಡ್ QuickCard] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080822184654/http://www.panynj.gov/CommutingTravel/path/html/fares.html |date=2008-08-22 }}, ಪೋರ್ಟ್ ಅತಾರಿಟಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಅಂಡ್ ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿ. ಮಾರ್ಚ್ 6, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನದ, 7-ದಿನದ, 14-ದಿನದ ಮತ್ತು 30-ದಿನದ ಮೆಟ್ರೊಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಎಲ್ಲಾ ಸಬ್‌ವೇಗಳಲ್ಲಿ (PATH ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಮತ್ತು MTA ಬಸ್ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ (ವೇಗದೂತಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಅಪರಿಮಿತ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.mta.info/metrocard/index.html ಮೆಟ್ರೋಕಾರ್ಡ್], ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟೇಷನ್ ಅತಾರಿಟಿ (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌). ಮೇ 11, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> PATH ಕ್ವಿಕ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಬಳಕೆಯು ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. PATH ಮತ್ತು MTA ಎರಡೂ ಮೆಟ್ರೊಕಾರ್ಡ್‌ನ ಬದಲಿಗೆ "ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌" ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಕೆ ತರಲು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.panynj.gov/CommutingTravel/path/html/faq.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070430193634/http://www.panynj.gov/CommutingTravel/path/html/faq.html |date=2007-04-30 }} ಪತ್ ಫ್ರೀಕ್ವಂಟ್ಲಿ ಆಸ್ಕ್ಡ್ ಕೊಶ್ಚನ್ಸ್, ಪೋರ್ಟ್ ಅತಾರಿಟಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಅಂಡ್ ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿ, ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "PATH ವಿಲ್ ಫೇಸ್ ಔಟ್ QuickCard ಒನ್ಸ್ ದಿ SmartLink ಫೇರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಇಸ್ ಇಂಟ್ರೋಡ್ಯೂಸ್ಡ್."</ref> ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಿಂದ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ಗೆ [[ನಿತ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ರೈಲು]] ಸೇವೆಗಳೆಂದರೆ - [[ಲಾಂಗ್ ಐಲೆಂಡ್‌ ರೈಲ್ ರೋಡ್]] (ಇದು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಮತ್ತು ಇತರ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ]] ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು [[ಲಾಂಗ್ ಐಲೆಂಡ್‌]]‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ), [[ಮೆಟ್ರೊ-ನಾರ್ತ್ ರೈಲ್‌ರೋಡ್‌]] (ಇದು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ಅನ್ನು [[ವೆಸ್ಟ್‌ಚೆಸ್ಟರ್ ಕೌಂಟಿ]] ಮತ್ತು ಸೌತ್‌ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ ಅನೇಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ [[ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್]] ರೈಲುಗಳು. [[MTA ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ ಬಸ್]] ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬಸ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ವೇಗದೂತ ಬಸ್ ಮಾರ್ಗಗಳ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಜಾಲವು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಬಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು 2004ರಲ್ಲಿ 740 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಿದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನದು ಹಾಗೂ ಎರಡನೆ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ [[ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌]]‌ನ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಅಧಿಕವಾದುದು.<ref>[http://www.mta.info/nyct/facts/ffbus.htm ಬಸ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100218032806/http://www.mta.info/nyct/facts/ffbus.htm |date=2010-02-18 }}, ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟೇಷನ್ ಅತಾರಿಟಿ (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌), ಮೇ 11, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ನಗರದಾದ್ಯಂತ 13,087ಗಳಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಬೀದಿ ಬೀದಿಯಿಂದ ಜನರನ್ನು ಒಯ್ಯುವ ಅವಶ್ಯಕ ದೊಡ್ಡ ಪದಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಪ್ರತಿಮಾರೂಪದ ಹಳದಿ ಕ್ಯಾಬ್‌ಗಳು ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ .<ref>[http://www.nyc.gov/html/tlc/html/about/about.shtml ಅಬೌಟ್ ದಿ ನಿಕ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಅಂಡ್ ಲಿಮುಸೀನ್ ಕಮೀಷನ್]. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4, 2006ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು [[ಸೈಕಲ್ ಪ್ರಮಾಣಿಕರೂ]] ಇದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಿಕರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಎರಡು ಕಾರು-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ರೂಸ್‌ವೆಲ್ಟ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ ಟ್ರ್ಯಾಮ್‌ವೇ]] [[ರೂಸ್‌ವೆಲ್ಟ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌]] ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪ್ರಮಾಣಿಕರನ್ನು ಐದು ನಿಮಿಷಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಈ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು 1978ರಿಂದ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ. (ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೆಂದರೆ [[ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಏರಿಯಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಮ್‌]].) <ref>ಲೀ, ಜೆನ್ನಿಫರ್ 8. [https://www.nytimes.com/2006/04/19/nyregion/19roosevelt.html?_r=1&amp;scp=1&amp;sq=%22Roosevelt+Island+Tramway%22+only+commuter+cable+car&amp;st=nyt&amp;oref=slogin "ಮಿಡ್ಏರ್ ರೆಸ್ಕ್ಯೂ ಲಿಫ್ಟ್ಸ್ ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ಸ್ ಫ್ರಂ ಸ್ಟ್ರ್ಯಾನ್ಡೆಡ್ ಈಸ್ಟ್ ರಿವರ್ ಟ್ರಾಮ್"], 1}ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌, ಏಪ್ರಿಲ್ 19, 2006. ಫೆಬ್ರವರಿ 28, 2008ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ದೇಶದ ಏಕೈಕ ತೂಗು ಟ್ರ್ಯಾಮ್ ನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಸಂಚಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹಲವು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಬಿಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಅಭಿನಯದ ಸಿಟಿ ಸ್ಲಿಕರ್ಸ್; ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟರ್ ಸ್ಟ್ಯಾಲ್ಲನ್ ಅಭಿನಯದ ನೈಟ್ ಹಾಕ್ಸ್; ಹಾಗು 2002ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಸ್ಪೈಡರ್- ಮ್ಯಾನ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು."</ref><ref>[http://www.rioc.com/thetram.htm ದಿ ರೂಸ್‌ವೆಲ್ಟ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ ಟ್ರ್ಯಾಮ್ ], [[ರೂಸ್‌ವೆಲ್ಟ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್]]. ಏಪ್ರಿಲ್ 30, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಪ್ರತಿ ದಿನಕ್ಕೆ 24 ಗಂಟೆಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 365 ದಿನವೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ [[ಸ್ಟೇಟನ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ ಫೆರ್ರಿ]] ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 19 ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಟೇಟನ್‌ ಐಲೆಂಡ್ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ 5.2 ಮೈಲು (8.4 ಕಿಮೀ) ಉದ್ದದ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ‌. ಪ್ರತಿ ವಾರದ ದಿನದಲ್ಲಿ ಐದು ಬೋಗಿಗಳು 110 ಹಡಗು ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 65,000 ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.nyc.gov/html/dot/html/masstran/ferries/statfery.html#facts ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್ ಅಬೌಟ್ ದಿ ಫೆರ್ರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070216141905/http://www.nyc.gov/html/dot/html/masstran/ferries/statfery.html#facts |date=2007-02-16 }}, [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟೇಷನ್]], ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ವಾರದ ದಿನದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ ಅದು ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಐದು ದೋಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು 65,000 ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯವೂ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.( ದಿನಕ್ಕೆ 110 ಬಾರಿ). ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂಚಾರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು-ದೋಣಿಗಳನ್ನು (15 ನಿಮಿಷಗಳ ಅಂತರ)ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ."</ref><ref>[http://www.nyccouncil.info/pdf_files/reports/siferry.pdf ಆನ್ ಅಸ್ಸೆಸ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟನ್ ಐಲೆಂಡ್‌ ಫೆರ್ರಿ ಸರ್ವೀಸ್ ಅಂಡ್ ರೆಕಮೆಂಡೆಶನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಇಂಪ್ರೂವ್ಮೆಂಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130821172158/http://www.nyccouncil.info/pdf_files/reports/siferry.pdf |date=2013-08-21 }} (PDF), [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್]], ನವೆಂಬರ್ 2007, ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. ""ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಏಳು ಹಡಗುಗಳ ತಂಡದಲ್ಲಿ, ಐದು ದೋಣಿಗಳು ವಾರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 104 ಬರಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ".</ref> ನದಿ ದಾಟುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು 50-ಸೆಂಟು ಬಾಡಿಗೆ ಇದ್ದುದು ರದ್ದುಗೊಂಡ ನಂತರ 1997ರಿಂದ ಶುಲ್ಕ-ರಹಿತವಾಗಿದೆ.<ref>ಹಾಲೋವೇ, ಲಿನೆಟ್ಟ್. [https://www.nytimes.com/1997/04/29/nyregion/mayor-to-end-50-cent-fare-on-si-ferry.html "ಮೇಯರ್ ಟು ಎಂಡ್ 50-ಸೆಂಟ್ ಫೇರ್ ಆನ್ S.I. ಫೆರ್ರಿ"], ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ಏಪ್ರಿಲ್ 29, 1997, ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಮೇಯರ್ ರುಡಾಲ್ಫ್ W. ಗಿಯೂಲಯಾನಿ, ಸ್ಟೇಟನ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ ಫೆರ್ರಿ ಮೇಲಿನ 50-ಸೇಂಟ್ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಾಗಿ ನೆನ್ನೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ನ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರು ಸಂಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ."</ref> [[ಚಿತ್ರ:Penn Station NYC main entrance.jpg|thumb|ಪೆನ್ನ್ ಸ್ಟೇಷನ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ರೈಲ್ವೆ ಕೇಂದ್ರ, ಇದು ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.]] ಮೆಟ್ರೊ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕವು ಮಿಡ್‌ಟೌನ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಪೆನ್ನ್ ಸ್ಟೇಷನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಟರ್ಮಿನಲ್]]ಅನ್ನು ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇವು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ನಿರತವಾಗಿರುವ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು. ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿನ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸುವ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ-ಒಂದರಷ್ಟು ಬಳಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://mta.info/mta/network.htm ದಿ MTA ನೆಟ್ವರ್ಕ್], [[ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟೇಷನ್ ಅತಾರಿಟಿ]], ಮೇ 17, 2006ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> [[ಎಂಟ್ರ್ಯಾಕ್‌]] ನಗರದೊಳಗಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ರೈಲು ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಪೆನ್ನ್ ಸ್ಟೇಷನ್‌ನಿಂದ [[ಬೋಸ್ಟನ್]], [[ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ]], [[ಬಾಲ್ಟಿಮೋರ್]] ಮತ್ತು [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌, D.C.]] ಮೊದಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ; [[ನಗರದಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌]], [[ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]]‌ಗೆ, ಗಡಿಪ್ರದೇಶಗಳಾದ [[ಟೊರೊಂಟೊ]] ಮತ್ತು [[ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್]]‌ಗೆ; ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಉತ್ತರಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿದಂತಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ರೈಲು ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್ ಮಧ್ಯೆ ಹಡ್ಸನ್ ನದಿಯ ಕೆಳಗಡೆ ಪ್ರತಿ ದಿನಕ್ಕೆ 120,000 ವಾಹನಗಳ ಚಲಿಸುವಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವ [[ಲಿಂಕೋಲ್ನ್ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗ]]ವು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ವಾಹನಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿರುವ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.nycroads.com/crossings/lincoln/ ಲಿಂಕನ್ ಟನಲ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕ್ ಓವರ್ವ್ಯೂ], NYCRoads.com. ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಲಿಂಕನ್ ಟನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ಸರಿಸುಮಾರು 120,000 ವಾಹನಗಳು ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ (AADT), ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದಟ್ಟ ವಾಹನ ಸಂಚಾರದ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗವೆನಿಸಿದೆ."</ref> [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಬಂದರಿನ]] ಮ‌ೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಸರಕು ಹಡಗುಗಳ ಮತ್ತು ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಾಗಣೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಡ್ಸನ್‌ಅನ್ನು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಏರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸೇತುವೆಯ ಬದಲಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ಅನ್ನು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸೇತುವೆಗಳ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಮಿಸಿದ [[ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಮಿಡ್‌ಟೌನ್ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗ]]ವು 1940ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ ಅದು ಕೇಂದ್ರ-ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಡದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://www.nycroads.com/crossings/queens-midtown/ ಕ್ವೀನ್ಸ್-ಮಿಡ್ ಟೌನ್ ಟನಲ್], NYCRoads.com. ಏಪ್ರಿಲ್ 27, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಟ್ವಿನ್-ಟ್ಯೂಬ್ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗದ ಕಾಮಗಾರಿಯು ನವೆಂಬರ್ 15, 1940ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಅದು ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತವಾದಾಗ, ಆ ಕಾಲದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಯೋಜನೆಯೆನಿಸಿತ್ತು."</ref> ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ D. ರೂಸ್‌ವೆಲ್ಟ್‌]] ಇದರ ಮ‌ೂಲಕ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ.<ref>"ಮಿಡ್ ಟೌನ್ ಟ್ಯೂಬ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿದವರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೆ ಮೊದಲಿಗರು; ಉದ್ಘಾಟನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಆದ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ನೂರಾರು ವಾಹನ ಚಾಲಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ", ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ನವೆಂಬರ್ 9, 1940. ಪುಟ. 19.</ref> [[FDR ಡ್ರೈವ್]] ಮತ್ತು [[ಹಾರ್ಲೆಮ್‌ ರಿವರ್ ಡ್ರೈವ್]] ಈಸ್ಟ್ ರಿವರ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಸಾಗುವ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶವಿರುವ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ಇವನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ವಿವಾದಾಸ್ಪದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಜಕ [[ರಾಬರ್ಟ್ ಮಾಸಸ್]]‌ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>ಕೆನ್ನಿಕಾಟ್, ಫಿಲಿಪ್. [http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/03/09/AR2007030900449.html "ಏ ಬಿಲ್ಡರ್ ಹೂ ವೆಂಟ್ ಟು ಟೌನ್: ರಾಬರ್ಟ್ ಮೋಸೆಸ್ ಶೇಪ್ಡ್ ಮಾಡ್ರನ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌, ಫಾರ್ ಬೆಟರ್ ಅಂಡ್ ಫಾರ್ ವರ್ಸ್"] ''[[ದಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಪೋಸ್ಟ್]]'', ಮಾರ್ಚ್ 11, 2007, ಏಪ್ರಿಲ್ 30, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಅವನ ಸಾಧನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯು ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ: ಏಳು ಸೇತುವೆಗಳು, 15 ಮೋಟಾರುದಾರಿಗಳು, 16 ವಿಶಾಲ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು, ವೆಸ್ಟ್ ಸೈಡ್ ಹೈವೇ ಹಾಗು ಹಾರ್ಲೆಮ್‌ ರಿವರ್ ಡ್ರೈವ್..."</ref> ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಮ‌ೂರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[US ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌]], [[ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಹೆಲಿಪೋರ್ಟ್]]ಅನ್ನು ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ನ [[ಜಾನ್ F. ಕೆನಡಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿ]]ಯ [[ನೆವಾರ್ಕ್ ಲಿಬರ್ಟಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ನಿಯೋಜಿತ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ಸೇವೆಯನ್ನು 2009ರಲ್ಲಿ ಇದು ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸುವವರೆಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref> ಯು, ರೋಜರ್. [http://www.usatoday.com/money/biztravel/2006-12-10-check-in-copter_x.htm ಏರ್ಪೋರ್ಟ್ ಚೆಕ್-ಇನ್:ಸ್ಪೀಡಿ ಸರ್ವೀಸ್ ಫ್ರಂ ನೆವಾರ್ಕ್ ಟು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಕಮಿಂಗ್], ''[[USA ಟುಡೆ]]'', ಡಿಸೆಂಬರ್ 10, 2006. ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ಶುದ್ಧಗಾಳಿಯ ಡೀಸೆಲ್-[[ಬೆರಕೆಯ]] ಮತ್ತು [[ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ]]ದ ಬಸ್‌ಗಳ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಮ‌ೂಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಕೆಲವು ಮೊದಲ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ‌.<ref>[http://www.sierraclub.org/pressroom/releases/pr2005-07-01a.asp "ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ'ಸ್ ಎಲ್ಲೊ ಕ್ಯಾಬ್ಸ್ ಗೋ ಗ್ರೀನ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090107223735/http://www.sierraclub.org/pressroom/releases/pr2005-07-01a.asp |date=2009-01-07 }} [[ಸಿಎರ್ರ ಕ್ಲಬ್]] ದಿನಾಂಕ 1 ಜುಲೈ, 2005ರಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜುಲೈ 19, 2006ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> === ಪ್ರಯೋಜನಗಳು === ಅನಿಲ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಕ್ಕೆ [[ಕನ್ಸೊಲಿಡೇಟೆಡ್ ಎಡಿಸನ್‌]] ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾನ್ ಎಡಿಸನ್‌ನ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ವ್ಯವಹಾರವು ಮೊದಲು ಬಂಡವಾಳ-ತೊಡಗಿಸಿದವನ-ಸ್ವಂತದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಯುಕ್ತತೆ [[ಥಾಮಸ್ ಎಡಿಸನ್‌]]ನ [[ಎಡಿಸನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಇಲ್ಯುಮಿನೇಟಿಂಗ್ ಕಂಪೆನಿ]]ಯ ಮ‌ೂಲವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಂಪೆನಿಯು ಅದರ [[ಪರ್ಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸ್ಟೇಷನ್]]ನಿಂದ [[ಕೆಳ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌]]‌ನ ಒಂದು-ಚದರ ಮೈಲು ಪ್ರದೇಶದ 59 ಗ್ರಾಹಕರ 800 ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳಿಗೆ 110 [[ವೋಲ್ಟ್‌ಗಳ]]‌ [[ಏಕಮುಖ ವಿದ್ಯುತ್]] (DC)ಅನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಒಂದು ಜನರೇಟರ್ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯ ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು 1882ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>[https://web.archive.org/web/20071230233440/http://www.eei.org/industry_issues/industry_overview_and_statistics/history/index.htm "History of the Electric Power Industry"], [[ಎಡಿಸನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್]]. ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> [[ಕಾನ್ ಎಡಿಸನ್‌‌]] ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿದೊಡ್ಡ [[ಜಿಲ್ಲಾ ಆವಿಯ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 105&nbsp;ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು (169&nbsp;ಕಿಮೀ) ಉದ್ದದ ಆವಿಯ ಕೊಳವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಸುಮಾರು 1,800ರಷ್ಟು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬಿಸಿಮಾಡುವಿಕೆಗೆ, ಬಿಸಿನೀರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹವಾನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ<ref>ರಯ್, C. ಕ್ಲೈಬೋರ್ನೆ. [https://www.nytimes.com/1992/05/12/science/q-a-931992.html "Q&amp;A"], ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ಮೇ 12, 1992. ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಆವಿ ಶಕ್ತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಸಂಪೀಡನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಕ್ರ, ತಂಪಾಗುವಿಕೆ, ವಿಸ್ತರಣೆ ಹಾಗು ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆಯು ಒಂದು ಮುಚ್ಚಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ರೆಫ್ರಿಜಿರೇಟರ್ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಹವಾ-ನಿಯಂತ್ರಕವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. Mr. ಸರ್ನೋ ಹೇಳುವಂತೆ, ಇವೆರಡರ ಮಧ್ಯದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಸಂಪೀಡಕವನ್ನು ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯು ಆವಿ ಶಕ್ತಿಯ ಆವಿ ಚಕ್ರದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ವಿದ್ಯುತ್ ಆಧಾರಿತ ಯಂತ್ರಗಳಿಂದಲ್ಲ."</ref> ಆವಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.coned.com/history/steam.asp ಏ ಬ್ರೀಫ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕಾನ್ ಎಡಿಸನ್‌: ಸ್ಟೀಮ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060312062632/http://www.coned.com/history/steam.asp |date=2006-03-12 }}, [[ಕನ್ಸೊಲಿಡೇಟೆಡ್ ಎಡಿಸನ್‌]]. ಮೇ 16, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಕೇಬಲ್ ಸೇವೆಯನ್ನು [[ಟೈಮ್ ವಾರ್ನರ್ ಕೇಬಲ್‌]] ಹಾಗು ದೂರವಾಣಿ ಸೇವೆಯನ್ನು [[ವೆರಿಜಾನ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ಸ್]] ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ [[AT&amp;T]] ಸೌಕರ್ಯವೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್ [[ಸ್ವಲ್ಪ ಉಪ್ಪಾದ ನೀರಿನ]] ಎರಡು ನದಿಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸ್ವಚ್ಛ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. [[ಅಮೆರಿಕಾದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಯುದ್ಧ]]ದ ನಂತರ ನಗರವು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿದ ಹಾಗೆ ಈ ಪೂರೈಕೆಯು ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲು ನಗರವು [[ವೆಸ್ಟ್‌ಚೆಸ್ಟರ್ ಕೌಂಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು [[ಕ್ರಾಟನ್ ಅಕ್ವೆಡಕ್ಟ್]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಇದು 1842ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು [[ಕ್ರಾಟನ್ ನದಿ]]ಯ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಿಂದ ನೀರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ನೀರನ್ನು [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌]], [[42ನೇ ಬೀದಿ]] ಮತ್ತು [[ಐದನೇ ಅವೆನ್ಯೂ]]‌ವಿನಲ್ಲಿರುವ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ [[ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌]]ನ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ [[ಹಾರ್ಲೆಮ್‌ ನದಿ]]ಯ ಮೇಲೆ [[ಹೈ ಬ್ರಿಡ್ಜ್]]‌ನ ಮ‌ೂಲಕ ಕೆಳಗಡೆ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಗ್ರಾಹಕರ ನಲ್ಲಿಗಳಿಗೆ ಓರಣವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೊಳವೆಗಳ ಜಾಲದ ಮ‌ೂಲಕ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>[http://www.nyc.gov/html/dep/html/drinking_water/history.shtml ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ'ಸ್ ವಾಟರ್ ಸಪ್ಲೈ ಸಿಸ್ಟಂ: ಹಿಸ್ಟರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151020045452/http://www.nyc.gov/html/dep/html/drinking_water/history.shtml |date=2015-10-20 }}, [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್]]. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5, 2006ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಇಂದು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎನ್ವೈರ್ನ್‌ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್]] ನಿವಾಸಿಗರಿಗೆ ನೀರನ್ನು [[ಕ್ಯಾಟ್‌ಸ್ಕಿಲ್ ಮೌಂಟೇನ್ಸ್]]‌ನ 2,000 ಚದರ ಮೈಲು (5,180&nbsp;km²) ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ [[ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ]]ದಿಂದ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಕ್ಷಿತ ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ನೀರು ಶೋಧನೆ ಕಾರ್ಯವು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗದೆ ಹಾಗಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಕ್ಲೋರಿನೀಕರಣ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಕೇವಲ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.nyc.gov/html/dep/html/news/tokyo2.html |title="Maintaining Water Quality that Satisfies Customers: New York City Watershed Agricultural Program." |access-date=2010-04-19 |archive-date=2007-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070624232329/http://www.nyc.gov/html/dep/html/news/tokyo2.html |url-status=dead }}, [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್]], ನವೆಂಬರ್ 20, 1998. ಮೇ 16, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref><ref>[http://www.nyc.gov/html/dep/html/drinking_water/wsstate.shtml "2005 ಡ್ರಿಂಕಿಂಗ್ ವಾಟರ್ ಸಪ್ಲೈ ಅಂಡ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ರೀಪೋರ್ಟ್"], [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಶನ್]]. ಜುಲೈ 19, 2006ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌‌ಗೆ ನೀರು 1917ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1936ರಲ್ಲಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ವಾಟರ್ ಟ್ಯುನೆಲ್ ನಂ. 1]] ಮತ್ತು [[ಟ್ಯುನೆಲ್ ನಂ. 2]]ರ ಮ‌ೂಲಕ ಪೂರೈಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ವಾಟರ್ ಟ್ಯುನೆಲ್ ನಂ. 3]]ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವು 1970ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಎರಡು ಇತರ ಸುರಂಗಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಮ‌ೂಲಕ ಪ್ರಸ್ತುತವಿರುವ ಪ್ರತಿ ದಿನಕ್ಕೆ 1.2&nbsp;ಶತಕೋಟಿ ಗ್ಯಾಲನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.<ref>ಚಾನ್, ಸೇವೆಲ್. [https://www.nytimes.com/2006/08/10/nyregion/10tunnel.html?ex=1312862400&amp;en=d8d98e5d189bd599&amp;ei=5088&amp;partner=rssnyt&amp;emc=rss "ಟನಲರ್ಸ್ ಹಿಟ್ ಸಂಥಿಂಗ್ ಬಿಗ್: ಏ ಮೈಲ್ ಸ್ಟೋನ್"], ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', August 10, 2006. ಮೇ 16, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಯಾನಿಟೇಶನ್]] ನಗರದ ಕೊಳಚೆ ತೆಗೆಯಲು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.nyc.gov/html/dsny/html/about/about.shtml ಅಬೌಟ್ DSNY] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070523110528/http://www.nyc.gov/html/dsny/html/about/about.shtml |date=2007-05-23 }}, [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಯಾನಿಟೆಶನ್]], ಮೇ 16, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ನಗರದ ಕಸವನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 2001ರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಟೇಟನ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌]]‌ನ [[ಫ್ರೆಶ್ ಕಿಲ್ಸ್ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಫಿಲ್]] ಮುಚ್ಚಿದ ನಂತರ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ, ವರ್ಜಿನಿಯಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾರೊಲಿನ ಮತ್ತು ಓಹಿಯೊ (ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿ, ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಾಗಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮ‌ೂಲಕ) ಮೊದಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ರಾಶಿಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref> ಬರ್ಗರ್, ಮೈಕಲ್ ಹಾಗು ಸ್ಟೆವರ್ಟ್, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್. [http://www.gothamgazette.com/iotw/garbage/ "ಗಾರ್ಬೇಜ್ ಆಫ್ಟರ್ ಫ್ರೆಶ್ ಕಿಲ್ಲ್ಸ್"], ''[[ಗೋಥಂ ಗಜೆಟ್]]'', ಜನವರಿ 28, 2001. ಮೇ 16, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ</ref> ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ ಸಾಗಣೆ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಸವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಸದಿಂದ-ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸುಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಂತೆ ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಟರ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅವುಗಳ ಕಸವನ್ನು ಬಹಳ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿವೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == [[ಚಿತ್ರ:New York Public Library May 2011.JPG|thumb|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲೈಬ್ರರಿ, ಮಧ್ಯದ ಬ್ಲಾಕ್, ನಿರ್ಮಾಣ 1897-1911, ಕಾರ್ರೆರೆ ಹಾಗು ಹಾಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು (ಜೂನ್ 2003). ಇದು ಫ್ಲಾಗ್ ಶಿಪ್(ನೌಕಾಬಲಾಧಿಪತಿಯ ಹಡಗು)ಲೈಬ್ರರಿ ಕಟ್ಟಡ; ನಗರದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಇತರೆ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು NY ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.]] ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಒದಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳು 1.1 ದಶಲಕ್ಷ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನೀಡುವ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ<ref>[http://www.city-data.com/us-cities/The-Northeast/New-York-Education-and-Research.html ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ಎಜುಕೇಷನ್ ಅಂಡ್ ರಿಸರ್ಚ್],ಸಿಟಿ ಡಾಟಾ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10, 2006ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎಜುಕೇಶನ್]]‌ನಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.<ref>ಗೂಟ್ಮ್ಯಾನ್, ಎಲಿಸ್ಸ. [https://www.nytimes.com/2006/09/05/nyregion/05schools.html "ಬ್ಯಾಕ್ ಟು ಸ್ಕೂಲ್ ಇನ್ ಏ ಸಿಸ್ಟಂ ಬೀಯಿಂಗ್ ರೀಮೇಡ್"], ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 5, 2006. ಮೇ 11, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಶಾಲೆಗಳಾದ [[ಸ್ಟುಯ್ವೆಸೆಂಟ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್]], [[ಫಿಯೊರೆಲ್ಲೊ H. ಲಾಗ್ವಾರ್ಡಿಯ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್]], [[ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಫ್ಯಾಶನ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್]], [[ಮುರ್ರಿ ಬರ್ಗ್‌ಟ್ರಾಮ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್]], [[ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಮೆಥಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್]], [[ಹಂಟರ್ ಕಾಲೇಜ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್]] ಮತ್ತು [[ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಫಾರ್ ಮ್ಯಾಥ್, ಸೈನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಟ್ ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್]] ಮೊದಲಾದವು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. [[ಬಾರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್]]‌ನಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಹೊಸ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಶಾಲೆ [[ಬಾರ್ಡ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಅರ್ಲಿ ಕಾಲೇಜ್]] ನಗರದಾದ್ಯಂತದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನೀಡುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ - [[ಅಪ್ಪರ್ ಈಸ್ಟ್ ಸೈಡ್‌]]‌ನ [[ಬ್ರಿಯರ್ಲಿ ಸ್ಕೂಲ್]], [[ಡಾಲ್ಟನ್ ಸ್ಕೂಲ್]], [[ಬ್ರೌವ್ನಿಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್]], [[ಸ್ಪೆನ್ಸ್ ಸ್ಕೂಲ್]], [[ಚಾಪಿನ್ ಸ್ಕೂಲ್]], [[ನೈಟಿಂಗಲೆ-ಬ್ಯಾಂಫೋರ್ಡ್ ಸ್ಕೂಲ್]] ಮತ್ತು [[ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಯಾಕ್ರೆಡ್ ಹಾರ್ಟ್]] ಹಾಗೂ [[ಅಪ್ಪರ್ ವೆಸ್ಟ್ ಸೈಡ್‌]]ನ [[ಕಾಲೇಜಿಯೇಟ್ ಸ್ಕೂಲ್]] ಮತ್ತು [[ಟ್ರಿನಿಟಿ ಸ್ಕೂಲ್]]. ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯವು [[ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಕಂಟ್ರಿ ಸ್ಕೂಲ್]] ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್]] ಎಂಬ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಭಿನ್ನವಾದ ಎರಡು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. U.S.ನ ಏಕೈಕ ಅಧಿಕೃತ [[ಇಟಾಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್‌]] ಶಾಲೆ ಲಾ ಸ್ಕೌಲ ಡಿ ಇಟಾಲಿಯ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ.<ref>[http://www.lascuoladitalia.org/about/ ಲಾ ಸ್ಕೌಲ ಡ'ಇಟಾಲಿಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100704201630/http://www.lascuoladitalia.org/about/ |date=2010-07-04 }}, ಜೂನ್ 29, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.</ref> 2003ರ ಪ್ರಕಾರ 52.3%ನಷ್ಟು 25 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ನಿವಾಸಿಗರು ಸ್ನಾತಕ ಪದವೀಧರರು. ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.census.gov/acs/www/Products/Ranking/2003/R02T050.htm ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಆಫ್ ಪೀಪಲ್ 25 ಇಯರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಓವರ್ ಹೂ ಹ್ಯಾವ್ ಕಂಪ್ಲೀಟೆಡ್ ಏ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ಸ್ ಡಿಗ್ರಿ], ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಬ್ಯುರೋ. ಪಡೆದದ್ದು: ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> 2005ರ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು 60%ನಷ್ಟು ನಿವಾಸಿಗರು ಕಾಲೇಜು ಪದವೀಧರರು ಹಾಗೂ 25%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ಉನ್ನತ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮ‌ೂಲಕ ರಾಷ್ಟದಲ್ಲಿನ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದವರನ್ನು ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌‌ಗೂ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref>ಮ್ಯಾಕ್ ಗೀಹನ್, ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್. [https://www.nytimes.com/2006/08/16/nyregion/16degrees.html "ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಏರಿಯ ಇಸ್ ಏ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಫಾರ್ ಗ್ರ್ಯಾಜುಯೇಟ್ಸ್"], ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', August 16, 2006. ಮಾರ್ಚ್ 27, 2008ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್ ನಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಐದರಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಕಾಲೇಜು ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು ನಾಲ್ಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಉನ್ನತ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಯಾವುದೇ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಓದನ್ನು ಕಲಿತ ಜನರು ಇಲ್ಲೇ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ."</ref> ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಹಲವಾರು ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ - [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]] (NYU), [[ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]], [[ಕೂಪರ್ ಯ‌ೂನಿಯನ್]], [[ಫೋರ್ಧ್ಯಾಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]], [[ದ ಜ್ಯುಲಿಯಾರ್ಡ್ ಸ್ಕೂಲ್]], [[ಬರ್ಕೆಲಿ ಕಾಲೇಜ್]], [[ದ ನ್ಯೂ ಸ್ಕೂಲ್]] ಮತ್ತು [[ಯೆಶಿವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]. ಇತರ ಶಾಲೆಗಳೆಂದರೆ - [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಪ್ ಎಜುಕೇಶನ್]], [[ಬೊರಿಕ್ವ ಕಾಲೇಜ್]], [[ಜ್ಯೂಯಿಶ್ ಥಿಯಲಾಜಿಕಲ್ ಸೆಮಿನರಿ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕ]], [[ಮ್ಯಾರಿಮೌಂಟ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಕಾಲೇಜ್]], [[ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್]], [[ಮೆಟ್ರೊಪೊಲಿಟನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌]], [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]], [[ಪೇಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]], [[ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]], [[ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ವಿಶ್ವಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್]], [[ಟೌರೊ ಕಾಲೇಜ್]] ಮತ್ತು [[ಯ‌ೂನಿಯನ್ ಥಿಯಲಾಜಿಕಲ್ ಸೆಮಿನರಿ]]. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ - [[ದ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂ ರೊಚೆಲ್ಲೆ]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರ್ಯಾಟ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್]]. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರಾಡಳಿತದ ಕಾಲೇಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆ [[ಸಿಟಿ ಯ‌ೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌]] (CUNY) ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು 226,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಅದೇ ಪ್ರಮಾಣದ ವಯಸ್ಕ ವೃತ್ತಿಪರ ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.<ref>[http://web.cuny.edu/about/index.html ದಿ ಸಿಟಿ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಇಸ್ ದಿ ನೇಶನ್'ಸ್ ಲಾರ್ಜೆಸ್ಟ್ ಅರ್ಬನ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100115005225/http://web.cuny.edu/about/index.html |date=2010-01-15 }}, [[City ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌]], ಜೂನ್ 30, 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ. "ದಿ ಸಿಟಿ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ…"</ref> ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಕಾಲೇಜು ಪದವೀಧರರಲ್ಲಿ ಮ‌ೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಮಂದಿ CUNYನಿಂದ ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ CUNY ಉನ್ನತ ಕಾಲೇಜುಗಳೆಂದರೆ: [[ಬರುಚ್ ಕಾಲೇಜ್]], [[ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌]], [[ಹಂಟರ್ ಕಾಲೇಜ್]], [[ಜಾನ್ ಜೇ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಜಸ್ಟಿಸ್]] ಮತ್ತು [[CUNY ಗ್ರ್ಯಾಜ್ವೇಟ್ ಸೆಂಟರ್]] (ಪದವಿ ಅಧ್ಯಯನದ ಮತ್ತು ಡಾಕ್ಟರ್ ಪದವಿ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆ). ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ CUNY ಸುಮುದಾಯ ಕಾಲೇಜು - [[ಬರೋ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್]]. [[ಸ್ಟೇಟ್ ಯ‌ೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌]] ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ - [[ಫ್ಯಾಶನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]], [[ಸ್ಟೇಟ್ ಯ‌ೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಆಪ್ಟೊಮೆಟ್ರಿ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಟೋನಿ ಬ್ರೂಕ್ ಯ‌ೂನಿವರ್ಸಿಟಿ - ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌]]. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|title=Mayor Michael R. Bloomberg and Economic Development Corporation President Andrew M. Alper Unveil Plans to Develop Commercial Bioscience Center in Manhattan|author=New York City Economic Development Corporation|url=http://home2.nyc.gov/portal/site/nycgov/menuitem.c0935b9a57bb4ef3daf2f1c701c789a0/index.jsp?pageID=mayor_press_release&catID=1194&doc_name=http%3A%2F%2Fhome2.nyc.gov%2Fhtml%2Fom%2Fhtml%2F2004b%2Fpr310-04.html&cc=unused1978&rc=1194&ndi=1|date=2004-11-18|accessdate=2006-07-19}}</ref> ಈ ನಗರವು U.S. ನಗರಗಳಲ್ಲೇ ಎರಡನೆ-ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು [[ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಟೂಟ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್]]‌ನಿಂದ.<ref>{{cite web|title=NIH Domestic Institutions Awards Ranked by City, Fiscal Year 2003|author=National Institutes of Health|date=2003|url=http://report.nih.gov/award/trends/top100fy03.htm|accessdate=2009-06-30|archive-date=2009-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090626092327/http://report.nih.gov/award/trends/top100fy03.htm|url-status=dead}}</ref> ಇದರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾಂಶವನ್ನು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ - [[ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಸ್ಲೋನ್-ಕೆಟರಿಂಗ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸೆಂಟರ್]], [[ರಾಕೆಫೆಲ್ಲರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]], [[ಮೌಂಟ್ ಸಿನೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್]], [[ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಯ‌ೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಆಂಡ್ ಸರ್ಜಿಯಾನ್ಸ್]], [[ವೈಲ್ ಕಾರ್ನೆಲ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಯ‌ೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್]]. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲೈಬ್ರರಿ]] ಇದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಿಗಿಂತ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.libraryspot.com/lists/listlargestlibs.htm|title=Nation's Largest Libraries|publisher=LibrarySpot|accessdate=2007-06-06|archive-date=2007-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070529215517/http://www.libraryspot.com/lists/listlargestlibs.htm|url-status=dead}}</ref> ಮಿಡ್-ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಲೈಬ್ರರಿ, ಡಾನೆಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಸೆಂಟರ್, ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಫಾರ್ ದ ಪರ್ಫೋರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಆಂಡ್ರಿವ್ ಹೈಸ್ಕೆಲ್ ಬ್ರೈಲೆ ಆಂಡ್ ಟಾಕಿಂಗ್ ಬುಕ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಮತ್ತು ಸೈನ್ಸ್, ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಆಂಡ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಲೈಬ್ರರಿ — ಮೊದಲಾದ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಐದು ಘಟಕಗಳೂ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ‌.<ref>[http://www.nypl.org/branch/central/ ದಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಲೈಬ್ರರೀಸ್], [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲೈಬ್ರರಿ]] ಜೂನ್‌ 6, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> 35ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಇತರ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿವೆ.<ref>[http://www.nypl.org/hours/index.cfm?Trg=1&amp;b=mn ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಮ್ಯಾಪ್], [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲೈಬ್ರರಿ]]. ಜೂನ್ 6, 2006ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಕೆಳ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌]] * [[ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನೀಕರಣ]] * [[ಮಿಡ್‍ಟೌನ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌]] * [[ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ದ್ವೀಪದ ಸಾವಿಂಗ್ ಆಫ್ (ಕಟ್ಟುಕಥೆ)]] * [[ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಒಳನಾಡು]] == ಆಕರಗಳು == {{Reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{commons|Manhattan}} === ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರಕಾರ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳು === * [http://www.mbpo.org/ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅಧಿಕೃತ ಸೈಟ್] * [http://www.nyc.gov/ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ ಸರಕಾರ] === ಭೂಪಟಗಳು, ಬೀದಿಗಳು ಮತ್ತು ನೆರೆರಾಷ್ಟ್ರಗಳು === * [http://kpblm.info/map_of_manhattan_new_york_city.html ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ವಿವರಾತ್ಮಕ ಭೂಪಟ] * [http://www.upnext.com/ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ 3D ನಕ್ಷೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100524080321/http://upnext.com/ |date=2010-05-24 }} * www.radicalcartography.net ನಿಂದ ಪಡೆದ [http://www.radicalcartography.net/?manhattan-heights ಕಟ್ಟಡಗಳ ಎತ್ತರದ] ಮತ್ತು [http://www.radicalcartography.net/?manhattan-value ಭೂಸ್ವತ್ತಿನ] ನಕ್ಷೆಗಳು, [http://www.radicalcartography.net/?manhattan-dev ತಾತ್ವಿಕ] ಮತ್ತು [http://www.radicalcartography.net/?manhattan-far ವಲಯ-ರಚನೆ ಆಧಾರಿತ] ನಕ್ಷೆಗಳು * [http://www.mktmap.com/wp-content/uploads/2009/01/manhattan-population.jpg ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿವರಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120402135944/http://www.mktmap.com/wp-content/uploads/2009/01/manhattan-population.jpg |date=2012-04-02 }}, [http://www.mktmap.com/wp-content/uploads/2009/01/manhattan-ethnicity.jpg ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ನಕ್ಷೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120421214555/http://www.mktmap.com/wp-content/uploads/2009/01/manhattan-ethnicity.jpg |date=2012-04-21 }} ಮತ್ತು [http://www.mktmap.com/wp-content/uploads/2009/01/manhattan-income-level.jpg ಆದಾಯ ಮಟ್ಟದ ನಕ್ಷೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120421214558/http://www.mktmap.com/wp-content/uploads/2009/01/manhattan-income-level.jpg |date=2012-04-21 }} === ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳು === * [http://bklyn-genealogy-info.com/Map/NY.1729.html ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ 1729ರ ನಕ್ಷೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110812125529/http://bklyn-genealogy-info.com/Map/NY.1729.html |date=2011-08-12 }} * ವಿಲಿಯಂ J. ಬ್ರಾಡ್, [https://www.nytimes.com/2007/10/30/science/30manh.html ವೈ ದೆ ಕಾಲ್ಡ್ ಇಟ್ ದ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್], ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್'', ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007. 1940ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಅಣು ಬಾಂಬ್ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಹತ್ತು ಸೈಟ್‌ಗಳು === ಸಮುದಾಯ ಚರ್ಚೆಗಳು === * [http://www.nycmanhattan.info/ NYC ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ಡಿಸ್ಕಶನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721230136/http://www.nycmanhattan.info/ |date=2011-07-21 }} ''(ಮೇ 18ರ 2009ರ ತರುವಾಯದಿಂದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ)'' * [http://new-york-forum.com/ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಫೋರಮ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170524170211/http://new-york-forum.com/ |date=2017-05-24 }} * [http://www.blog.theofficelinks.com/ NYC ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಆಂಡ್ ಆಫೀಸ್ ಸೆಲೆಕ್ಷನ್ ಅಡ್ವೈಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100507133336/http://blog.theofficelinks.com/ |date=2010-05-07 }} === ಸಾಮಾನ್ಯ === * {{wikivoyage|New York City}} {{Navboxes|list1= {{New York City}} {{New York}} }} {{Coord|40|43|42|N|73|59|39|W|type:city_region:US-NY|display=title}} {{Commonscat|Manhattan, New York City}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಕೌಂಟಿ ಸ್ಥಾನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1624ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕೃತವಾದ ಒಪ್ಪಂದಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಯೆಹೂದ್ಯರ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿನ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸ್ಥಾನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನದಿ ದ್ವೀಪಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ದ್ವೀಪಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್]] jgzjnjzvurl4b0wjk3ru9zh8i2h2ruv 0 23893 1374333 1356451 2026-05-28T16:25:41Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374333 wikitext text/x-wiki {{About|the-Christian religious ceremony and other water-related religious practices}} [[ಚಿತ್ರ:Cappella brancacci, Battesimo dei neofiti (restaurato), Masaccio2.jpg|thumb|ಮೆಸಾಚಿಯೋನಿಂದ ನಿಯೋಫೈಟರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್, 15ನೇ ಶತಮನ, ಬ್ರಾನಾಚ್ಚಿ ಚ್ಯಾಪೆಲ್, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್.<ref>ಗಮನಿಸಿ, ಇದು ಕೆಳಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿರುವ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಅದ್ದುವಿಕೆ/ಭಾಗಶಃ ಮುಳುಗುವಿಕೆಯ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನೊಳಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಳುಗುವ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಿಂತ ಬೇರೆಯಾಗಿದೆ. ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಎಳೆಯ ಶಿಶುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಮುಂದುವರೆಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ 15ನೇ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆಲ್ಲಾ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಹೊರತಾಗಿದ್ದಿತು, ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದನು ಸಂತ ಪೇತ್ರನು ನಡೆಸಿದ ಈ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು.</ref>]] {{Christianity}} [[ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮ]]ದಲ್ಲಿ, '''ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್''' (ಗ್ರೀಕ್‌ನಿಂದ βαπτίζω ''ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜೋ'' : "ಮುಳುಗಿಸುವುದು", "[[ಶುದ್ಧೀಕರಣ]]ವನ್ನು ನಡೆಸುವುದು", ಅರ್ಥಾತ್, "ಸಂಸ್ಕಾರ ಸ್ನಾನ")<ref name="LSJ">{{cite encyclopedia |first=Henry George |last=Liddell |authorlink=Henry Liddell |coauthors=[[Robert Scott (philologist)|Robert Scott]], [[Henry Stuart Jones]] and Roderick McKenzie |encyclopedia=[[A Greek-English Lexicon]] |title=βαπτίζω |url=http://artfl.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.3:4:114.lsj |year=1940 |publisher=[[Tufts University]] |location=[[Medford, Massachusetts]] |isbn=0-19-864226-1}}</ref> ಎಂಬುದು ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಯ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೆ [[ಚರ್ಚ್]]ನ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದು.<ref>"ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮನ್ನು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಾವು ದೇವರ ಪುತ್ರರಾಗಿ ಮರುಹುಟ್ಟು ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ; ನಾವು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಸದಸ್ಯರಾಗುತ್ತೇವೆ, ಚರ್ಚಿನೊಳಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಉದ್ದಿಷ್ಟಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗೀದಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ" ([http://www.vatican.va/archive/ENG0015/__P3G.HTM ಕ್ಯಟೆಕಿಸಮ್ ಆಫ್ ದಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್, 1213];] "ಪವಿತ್ರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂಬುದು ಕರ್ತನು ನಮ್ಮನ್ನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಕ್ರಿಸ್ತನ ದೇಹ ಮತ್ತು ಚರ್ಚುಗಳ ಸದಸ್ಯರನ್ನಾಗಿ ಮತ್ತು ಕರ್ತನ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ" ([http://anglicansonline.org/basics/catechism.html#Holy ಬುಕ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ ಪ್ರೇಯರ್, 1979, ಎಪಿಸ್ಕೋಪಲ್ );] "ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ ಈಸ್ ದಿ ಸಕ್ರಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಇನಿಶಿಯೇಷನ್ ಅಂಡ್ ಇನ್‌ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಇನ್‌ಟು ದಿ ಬಾಡಿ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಟ್" ([http://www.backriverumc.com/userFiles/1257/overview_of_baptism.pdf ಅನ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಮೆಥೊಡಿಸ್ಟ್ ಅಂಡರ್ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಗ್ ಆಫ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ);] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160313082916/http://backriverumc.com/userfiles/1257/overview_of_baptism.pdf |date=2016-03-13 }} "ಕರ್ತನ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ದೀಕ್ಷಾ ವಿಧಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ, ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದುದಕ್ಕೆ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಪರಿಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ತೊಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ" ([http://www.baptisthistory.org/pamphlets/baptism.htm ವಿಲಿಯಮ್ ಎಚ್. ಬ್ರ್ಯಾಕ್ನೀ, ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳವರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100107183031/http://www.baptisthistory.org/pamphlets/baptism.htm |date=2010-01-07 }}.</ref> ಯೇಸುವು ಸ್ವತಃ ತಾನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಆಗಿದ್ದರು.<ref>{{bible ref2|Matthew|3:16}}, {{bibleref2|Mark|1:9-10}}, {{bibleref2|Luke|3:21}}</ref> [[ಅರಂಭದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನ]]ರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ವಿಧಾನವು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು(ಅಥವಾ "ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಜ್ಯಾಂಡ್") ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಪಾರ್ಶ್ವಿಕವಾಗಿ ಅದ್ದುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.ccel.org/ccel/schaff/hcc1.i.IX.54.html |first=Philip |last=Schaff |title= Baptism |work=History of the Christian Church, Volume I: Apostolic Christianity. A.D. 1-100.|year=2009 |quote=The usual form of baptism was [[immersion baptism|immersion]]…. But sprinkling, also, or copious pouring rather, was practised at an early day with sick and dying persons, and in all such cases where total or partial immersion was impracticable}}</ref><ref>{{cite encyclopedia |title=Baptism |first=W. |last=Fanning |year=1907 |encyclopedia=[[Catholic Encyclopedia]] |location=New York City |publisher=Robert Appleton Company |url=http://www.newadvent.org/cathen/02258b.htm |quote=The most ancient form usually employed was unquestionably immersion}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/507284/Roman-Catholicism/43691/Baptism |title=Roman Catholicism: Baptism |work=[[Encyclopædia Britannica]] |year=2009 |quote=Two points of controversy still exist in modern times. One is baptism by pouring or sprinkling water on the head rather than by immersion of the entire body, even though [[immersion baptism|immersion]] was probably the biblical and early Christian rite}}</ref><ref>{{cite book |first=Adela Yarbro |last=Collins |chapter=The Origin of Christian Baptism |chapterurl=https://books.google.com/books?id=dWx4GGR3jusC&pg=PA35 |editor=Maxwell E. Johnson |title=Living Water, Sealing Spirit: Readings on Christian Initiation |publisher=Liturgical Press |location=[[Collegeville Township, Stearns County, Minnesota]] |year=1995 |pages=35–57 |isbn=0-8146-6140-8 |oclc=31610445 |quote=The baptism of John did have certain similarities to the ritual washings at Qumran: both involved withdrawal to the desert to await the lord; both were linked to an ascetic lifestyle; both included total immersion in water; and both had an eschatological context}}</ref><ref>{{cite book |first=W. H. T. |last=Dau |chapter=Baptism |chapterurl=https://books.google.com/books?id=wo8csizDv0gC&pg=PA410 |editor=Geoffrey W. Bromiley |title=International Standard Bible Encyclopedia: A-D |publisher=[[William B. Eerdmans Publishing Company]] |location=[[Grand Rapids, Michigan]] |year=1979 |page=416 |isbn=0-8028-3781-6 |oclc=50333603 |quote=It is to be noted that for pouring another word ‘’(ekcheo)’’ is used, clearly showing that baptizo does not mean pour. …There is thus no doubt that early in the 2nd century some Christians felt baptism was so important that, 'when the real baptism ([[immersion baptism|immersion]]) could not be performed because of lack of water, a token pouring might be used in its place}}</ref> [[ಜಾನ್ ದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್]]ನು ತನ್ನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ನದಿಯನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದುದು ಅದ್ದುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದಾದರೂ,<ref>{{cite book |first=R. T. |last=France |authorlink=R. T. France |title=The Gospel of Matthew |publisher=[[William B. Eerdmans Publishing Company]] |location=[[Grand Rapids, Michigan]] |year=2007 |page=[https://books.google.com/books?id=0ruP6J_XPCEC&pg=PA109 109] |isbn=0-8028-2501-X |oclc=122701585 |quote=The fact that he chose a permanent and deep river suggests that more than a token quantity of water was needed, and both the preposition 'in' (the Jordan) and the basic meaning of the verb 'baptize' probably indicate immersion. In v. 16 Matthew will speak of Jesus 'coming up out of the water.' The traditional depiction in Christian art of John the Baptist pouring water over Jesus' head may therefore be based on later Christian practice}}</ref> 3ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಉತ್ಖನನದ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಅಗಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಚರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತುಕೊಂಡಿದ್ದಾಗ ಆತನ ದೇಹದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.lgmarshall.org/Warfield/warfield_modebaptism.html |first=Benjamin Breckinridge |last=Warfield |title=The Archæology of the Mode of Baptism |quote=We may then probably assume that normal patristic baptism was by a trine immersion upon a standing catechumen, and that this immersion was completed either by lowering the candidate's head beneath the water, or (possibly more commonly) by raising the water over his head and pouring it upon it |access-date=2010-07-07 |archive-date=2009-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090912185139/http://www.lgmarshall.org/Warfield/warfield_modebaptism.html |url-status=dead }}</ref><ref>ಕೆಲವೊಂದು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದು ಶಕ್ಯವಾಗಿದ್ದಿತು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳು (ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಇವೆ) ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಶಃ ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಇಲ್ಲವೇ ಅಫ್ಯೂಶನ್ (ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ಜ್ಞಾನಸ್ನನದ ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವಾಗ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಎರೆಯುವ ಅಥವಾ ತಲೆಯನ್ನು ಅದ್ದುವ ಕ್ರಿಯೆ) ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳೆಡೆಗೆ ಬೆರಳು ಮಾಡುತ್ತವೆ). ಇಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ ಜಾನ್ ಕ್ರೈಸೋಸ್ಟೋಮ್‌ರ ಮಾತನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು: " ಸಮಾಧಿಯೊಳಗಿರುವಂತೆಯೆ ನಾವು ನಮ್ಮ ತಲೆಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸುತ್ತೇವೆ… ನಂತರದಲ್ಲಿ ನಾವು ನಮ್ಮ ತಲೆಗಳನ್ನೆತ್ತಿದಾಗ ಹೊಸ ಮನುಷ್ಯನೊಬ್ಬನು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಾನೆ" (''ಆನ್ ಜಾನ್'' 25.2, PG 59:151). ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಆರಂಭದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‍ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಕೇತಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಗಮನವುಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದರೂ (cf. ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರಿ ಕಟ್ಟಡದ ಸಮಾಧಿಯ ಆಕಾರ, ತೊಟ್ಟಿಯೊಳಗೆ ಇಳಿಯಲು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಏಳಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು, ಮರುಹುಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಗ್ರಹನಿರ್ಮಾಣ ಶಾಸ್ತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿ.), ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಗಮನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. (''ಸೇಂಟ್ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್‌ನ ಥಿಯೊಲಾಗಿಕಲ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಲಿ'' ಯಲ್ಲಿ ಫಾದರ್ ಜಾನ್ ಎರಿಕ್ಸನ್, 41, 77 (1997), [http://www.byzcath.org/forums/ubbthreads.php/topics/301619/11/specific%20Orthodox%20disagreement ದಿ ಬಿಜಂಟೈನ್ ಫೋರಂ] ನಲ್ಲಿ ನಮೂದಿತವಾಗಿರುವಂತೆ)</ref><ref>{{cite book |first=John Anthony |last=McGuckin |authorlink=John Anthony McGuckin |chapter=Baptism |chapterurl=https://books.google.com/books?id=u4i8jv0b7IkC&pg=PA41 |title=The Westminster handbook to patristic theology |publisher=Westminster John Knox Press |location=[[Louisville, Kentucky]] |year=2004 |pages=41–44 |isbn=0-664-22396-6 |oclc=52858567 |quote=Eastern tradition strongly defended the practice of three-fold immersion under the waters, but Latin practice increasingly came to use a sprinkling of water on the head (also mentioned in Didache 7 if there was not sufficient water for immersion.)}}</ref><ref name="ODWR">{{cite book |first=John |last=Bowker |authorlink=John Bowker |title=[[Oxford Dictionary of World Religions|The Oxford Dictionary of World Religions]] |publisher=[[Oxford University Press]] |location=[[Oxford]] |year=1999 |pages= |isbn=0-19-866242-4 |oclc=60181672}}{{pn}}</ref> ಈಗ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಚರಣೆಗಳು ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಯುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಹಲ್ಡ್‌ರಿಚ್ ಜ್ವಿಂಗ್ಲಿ]] ಎಂಬವರು ಅದರ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವವರೆಗೂ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಹಲವು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಮೋಕ್ಷ]] ಪಡೆಯಲು ಅವಶ್ಯಕವೆಂದು ಕಾಣಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಿತು.<ref name="cross2005baptism">{{cite book |first=Frank Leslie |last=Cross |authorlink=Frank Leslie Cross |coauthors=Elizabeth A. Livingstone |chapter=Baptism |title=The Oxford Dictionary of the Christian Church |publisher=[[Oxford University Press]] |location=[[Oxford]] |year=2005 |pages=151–154 |isbn=0-19-280290-9 |oclc=58998735}}</ref> [[ಹುತಾತ್ಮತೆ]]ಯನ್ನು ಚರ್ಚಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ "ರಕ್ತದ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ನೀರಿನಿಂದ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಆಗಿರದ ಹುತಾತ್ಮರನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ನಂತರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಲು ತಯಾರಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು [[ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟ್]](ಪವಿತ್ರ ಸಂಸ್ಕಾರ) ದೊರಕುವ ಮುನ್ನವೇ ಸಾವಿಗೀಡಾದಲ್ಲಿ, ಅಂತಹವರು ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುವರೆಂದು ಸೂಚಿಸುವ [[ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಆಫ್ ಡಿಸೈರ್]](ಬಯಕೆಯ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್) ಎಂಬುದನ್ನು ಆಚರಣೆಗೆ ತಂದಿತು.<ref name="vatican">{{cite web |url=http://www.vatican.va/archive/ENG0015/__P3M.HTM |title=The Necessity of Baptism |work=[[Catechism of the Catholic Church]] |publisher=[[Vatican Publishing House]] |year=1993 |accessdate=February 24, 2009}}</ref> ಕೆಲವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಮ್ ಪಂಗಡಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಕ್ವೇಕರ್]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಸಾಲ್ವೇಶನ್ ಆರ್ಮಿ]]ಯವರು, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅವಶ್ಯಕವೆಂದು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವವರಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡುವ ವಿಧಿ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಈ ಆಚರಣೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು "[[ಪಿತ]],[[ಸುತ]], ಮತ್ತು [[ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮ]]ದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ" (ನಂತರ [[ಮಹಾ ಅಧಿಕಾರ]]ದ ನೀಡಿಕೆ) ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವರು ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಮಾಡುವಾಗ ಅದನ್ನು [[ಯೇಸುವಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ]] ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು [[ಶಿಶುಗಳ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ]]ವನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ;<ref>ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್: 1,100,000,000; ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್: 225,000,000; ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಕಮ್ಯುನಿಯನ್‌ನ 77,000,000 ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು; ಲುಥೆರನ್ನರು ಮತ್ತಿತರರು ([http://www.adherents.com/adh_rb.html ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಬಾಡೀಸ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ವಿತ್ ಅಟ್ ಲೀಸ್ಟ್ 1 ಮಿಲಿಯನ್ ಅಧೆರೆಂಟ್ಸ್;] {{Webarchive|url=https://archive.today/20131005132203/http://www.adherents.com/adh_rb.html |date=2013-10-05 }} [http://www.adherents.com/adh_branches.html#Christianity ಮೇಜರ್ ಡಿನೊಮಿನೇಶನಲ್ ಫ್ಯಾಮಿಲೀಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಚಿಯಾನಿಟಿ).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150315022054/http://www.adherents.com/adh_branches.html#Christianity |date=2015-03-15 }} ಜತೆಗೆ ನೋಡಿ [http://www.zpub.com/un/pope/relig.html ವರ್ಲ್ಡ್‌ವೈಡ್ ಅಧೆರೆಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಆಲ್ ರಿಲಿಜನ್ಸ್ ಬೈ ಸಿಕ್ಸ್ ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಏರಿಯಾಸ್, 1995ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171112114718/http://www.adherents.com/adh_rb.html |date=2017-11-12 }}</ref> ಆದರೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿ ಕೇವಲ [[ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳವನ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ]]ವು ಮಾತ್ರ ನಿಜವಾದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಆಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮುಳುಗಬೇಕು ಇಲ್ಲವೆ ಕಡೆಯಪಕ್ಷ ಪಾರ್ಶ್ವಿಕವಾಗಿ ದೇಹವನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತರೆ, ಆದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ನೀರು ಹರಿಯುವಂತೆ ತೊಳೆಯಲಾಗುವುದಾದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಯಾವುದೇ ವಿಧಾನವು ಸಾಕಾಗುವುದೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ದೀಕ್ಷೆ ನೀಡುವ, ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಅಥವಾ ಹೊಸದಾಗಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮಾಚರಣೆ, ವಿಚಾರಣೆ ಅಥವಾ ಅನುಭವವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite encyclopedia |editor=Joseph P. Pickett |title=baptism |url=http://www.bartleby.com/61/62/B0066200.html |encyclopedia=[[The American Heritage Dictionary of the English Language]] |publisher=[[Houghton Mifflin]] |location=[[Boston]] |year=2000 |edition=Fourth |isbn=0-395-82517-2 |accessdate=February 24, 2009 |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 7, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081207201127/http://www.bartleby.com/61/62/B0066200.html |url-status=dead }}</ref> ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ [[ಇತರ ದೀಕ್ಷಾ ಸಮಾರಂಭಗಳು]]. == ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪದದ ಅರ್ಥ == [[ಚಿತ್ರ:Baptism - Saint Calixte.jpg|thumb|left|ಸ್ಯಾನ್ ಕ್ಯಾಲಿಸ್ಟೋನ ಕ್ಯಾಟಕಾಂಬ್‌ಗಳು: ಮೂರನೆ ಶತಮಾನದ ವರ್ಣಚಿತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್]] ಹಲವಾರು ಸಂಪ್ರದಾಯ್ತಗಳ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ [[ಅದ್ದುವಿಕೆ]] (ಮುಳುಗುವಿಕೆ) ಅವಶ್ಯಕವೆ ಎಂದು ವಾದವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಾಗ ಮೂಲ ಗ್ರೀಕ ಪದದ ನಿಖರವಾದ ಅರ್ಥವು ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಲಿಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್‌ರ [[ಗ್ರೀಕ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲೆಕ್ಸಿಕೊನ್]] ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ ಪದವಾದ "ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್"ನ ಮೂಲವಾದ ಗ್ರೀಕ್ ಪದದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅರ್ಥವು ''{{polytonic|βαπτίζω}}'' (ಲಿಪ್ಯಂತರ ಮಾಡಿದಾಗ "ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜೋ"), as "ಅದ್ದು, ಧುಮುಕು" ಎಂದಾಗುತ್ತದ ಆದರೆ ಇದು ಸೂಚಿಸುವುದು, {{bibleref2|Luke|11:38}}ನ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಾದಲ್ಲಿ, "ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು ಮಾಡುವುದು" ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="LSJ"/> === ಕ್ರಿಯಾಪದ βαπτίζωನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥ === ''βαπτίζω'' ಎಂಬ ಗ್ರೀಕ್ ಪದದ ಅರ್ಥವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅದ್ದುವುದು, ಧುಮುಕುವುದು ಅಥವಾ ಮುಳುಗಿಸುವುದು(ಭಾಗಶಃವಾಗಿಯಾದರೂ) ಎಂದಲ್ಲವಾದರೂ, ಶಬ್ದವಿವರಣಾ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪದವನ್ನು [[ಸೆಪ್ಟುವಾಗಿಂಟ್]]<ref>'ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ.: 2 ಕಿಲೋಗ್ರಾಮ್‌ಗಳು. 5:13, 14 ನಾವು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜೊಮೈ ಮಾಡಲು ಲೊಯೊ (3068) ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ. ನೋಡಿ {{bibleref2|Lev.|11:25, 28, 40}}, ಎಲ್ಲಿ ಪ್ಲುನೊ (4150), ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿ ಒಗೆಯುವುದು, ಮತ್ತು ಲೊಯೊ (3068), ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು- ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು. {{bibleref2|Num.|19:18, 19}}ದಲ್ಲಿ, ಬಫೊ, ಅದ್ದುವುದು, ಮತ್ತು ಪ್ಲುನೊ, ಅದ್ದುವುದರ ಮೂಲಕ ತೊಳೆಯುವುದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ', ಜೋಢಿಯಾಟೆಸ್, ಎಸ್. (2000, ಸಿ1992, ಸಿ1993). ದಿ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ವರ್ಡ್ ಸ್ಟಡಿ ಡಿಕ್ಷನರಿ : ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟೇಮೆಂಟ್ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಎಡ್.) (G908). ಚಟ್ಟನೂಗ, TN: AMG ಪಬ್ಲಿಶರ್ಸ್.</ref><ref>' LXX βάπτειν (βαπτίζειν 4 Βασ. 5:14ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರುವುದು)ನಲ್ಲಿ טָבַל, “ಟು ಡಿಪ್,” ರೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ವೈನಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಟ್ ಆರ್‌ಯು. 2:14, ಕಾಲುಗಳು ನದಿಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಅಟ್ ಜೊಸ್. 3:15, ಬೆರಳನ್ನು ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಆದ್ದಲಾಗುವಂತೆ ಎಲ್‌ವಿ. 4:6, 17 ಮುಂತಾದವು., ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅಶುದ್ಧ ಪಾತ್ರೆಗಳಾನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಲಾಗುವಂತೆ at ಎಲ್‌ವಿ. 11:32 (בא ಹಿಫ್)', ಥಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟೇಮೆಂಟ್. 1964-c1976. ಸಂಪುಟಗಳು. 5-9 ಗೆರ್‌ಹಾರ್ಡ್ ಫ್ರೀಡ್‌ರಿಕ್‌ರಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಪುಟ. 10 ರೊನಲ್ಡ್ ಪಿಟ್ಕಿನ್‌ರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. (ಜಿ. ಕಿಟೆಲ್, ಜಿ. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬ್ರೋಮಿಲಿ ಮತ್ತು ಜಿ. ಫ್ರೀಡರಿಕ್, ಸಂ.) (ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಆವೃತ್ತಿ) (1:535). ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್, MI: ಎರ್ಡ್ಮನ್ಸ್.</ref><ref>'ಎಕ್ಸ್ 12,22; ಎಲ್‌ವಿ 4,6.17; 9,9; 11,32 ಅದ್ದುವುದು ಎಸ್ತ್ ಇನ್ ಎಸ್ತ್ [τι εἴς τι] ಎಲ್‌ವಿ 9,9; ಐಡಿ. [τι ἔν τινι] ಡಿಟಿ 33,24; ಐಡಿ. [τι ἀπό τινος] ಎಕ್ಸ್ 12,22; ಧುಮುಕುವುದು ಅಥವಾ ಮುಳುಗಿಸುವುದು ಎಸ್‌ಬಿ ಇನ್ ಎಸ್ತ್ [τινα ἔν τινι] ಜೆಬಿ 9,31', ಲಸ್ಟ್, ಜೆ., ಐನಿಕೆಲ್, ಇ., ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಪೀ, ಕೆ. (2003). ಎ ಗ್ರೀಕ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲೆಕ್ಸಿಕನ್ ಆಫ್ ದಿ ಸೆಪ್ಟುಯಜಿಯಂಟ್ : ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ ಆವೃತ್ತಿ. ಡ್ಯುಟ್ಸ್‌ಚೆ ಬೈಬೆಲ್ಗೆಸೆಲ್ಲ್ಸ್‌ಚಾಪ್ಟ್: ಸ್ಟಟ್‌ಗಾರ್ಟ್.</ref> ಮತ್ತು [[ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ]]ಗಳರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.<ref>'ಮಾರ್ಕ್ 7:3ರಲ್ಲಿ, “ವಾಶ್ ದೇರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್” ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛವು ನೊಪ್ಟೊ(3538)ಎಂಬುದರ ಅನುವಾದವಾಗಿದ್ದು, ಕೈಯೆಮೊದಲಾದ ದೇಹದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುವುದು ಎಂಬ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಕ್ 7:4ರಲ್ಲಿ “ಎಕ್ಸೆಪ್ಟ್ ದೆ ವಾಶ್” ಎಂಬಲ್ಲಿನ ವಾಶ್ ಎಂಬ ಕ್ರಿಯಾಪದವು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಮುಳುಗಿಸುವುದು ಎಂಬರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಅದ್ದುವುದರ ಮೂಲಕ ಅವನ್ನು ತೊಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ನೋಡಿ ಲೂಕ್ 11:38 ಇದು ಭೋಜನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಜೊಮೈಯನ್ನು ಬಳಸಿ ತೊಳೆಯುವುದನ್ನು, ಅರ್ಥಾತ್ ಕೈಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.', ಜೋಢಿಯಾಟೆಸ್, S. (2000, c1992, c1993). ದಿ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ವರ್ಡ್ ಸ್ಟಡಿ ಡಿಕ್ಷನರಿ : ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟೇಮೆಂಟ್ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಎಡ್.) (G907). ಚಟ್ಟನೂಗ, TN: AMG ಪಬ್ಲಿಶರ್ಸ್.</ref> ಇದಕ್ಕೇ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪದವಾದ ''βάπτω'' ಅನ್ನು ಕೂಡಾ ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ "ಅದ್ದು" ಅಥವಾ "ಬಣ್ಣಹಾಕು",<ref>'ದಿ NTಯು βάπτω ಅನ್ನು ಬರೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಇನ್ ಎಲ್‌ಕೆ 16:24; ಜೆ‌ಎನ್ 13:26ನಲ್ಲಿ “ಅದ್ದುವುದು,” ಮತ್ತು ರಿವ್. 19:13ನಲ್ಲಿ “ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ನೆನೆಸು”.', ತೆಯೊಲೊಜಿಕಲ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟಮೆಂಟ್. 1964-c1976. ವೊಲ್ಸ್. 5-9 ಸಂಪಾದನೆ: ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಫ್ರೀಡ್‍ರಿಕ್. ವೊಲ್. 10 ಕಂಪೈಲ್ಡ್ ಬೈ ರೊನಾಲ್ಡ್ ಪಿಟ್ಕಿನ್. (ಜಿ. ಕಿಟೆಲ್, ಜಿ. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬ್ರೋಮಿಲಿ ಮತ್ತು ಜಿ. ಫ್ರೀಡರಿಕ್, ಸಂ.) (ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಆವೃತ್ತಿ) (1:530). ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ರಾಪಿಡ್ಸ್, MI:ಎರ್ಡ್‌ಮಾನ್ಸ್.</ref><ref>' ದ್ರವವೊಂದರಲ್ಲಿ ಏನನ್ನಾದರು ಅದ್ದುವುದು, ಅದ್ದು, ಮುಳುಗಿಸು ಜೆ 13:26ರಲ್ಲಿ', ಜೋಢಿಯಾಟೆಸ್, ಎಸ್. (2000, ಸಿ1992, ಸಿ1993). ದಿ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ವೊರ್ಡ್ ಸ್ಟಡಿ ಡಿಕ್ಷನರಿ : ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟಮೆಂಟ್ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನಿಕ್ ಎಡಿ.) (G907). ಚಟ್ಟನೂಗ, TN: AMG ಪಬ್ಲಿಶರ್ಸ್.</ref><ref>'βάπτω ಪುಟ್. βάψω; ಲಒರ್. ἔβαψα; ಪಿಎಪ್. ಪಾಸ್ಸ್. ಪಿಟಿಸಿ. βεβαμμένος; (1) ಒಳಗೆ ಅಥವಾ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅದ್ದು, ದ್ರವವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸು (LU 16.24); (2) ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಅದ್ದಿದಂತೆ, ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸು (RV 19.13)', ಫ್ರೈಬರ್ಗ್, ಟಿ., ಫ್ರೈಬರ್ಗ್, ಬಿ., ಮತ್ತು ಮಿಲ್ಲರ್, ಎನ್. ಎಫ್. (2000). ವೊಲ್. 4: ಅನಲೈಟಿಕಲ್ ಲೆಕ್ಸಿಕೊನ್ ಆಫ್ ದಿ ಗ್ರೀಕ್ ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟಾಮೆಂಟ್. ಬಕೆರ್ಸ್ ಗ್ರೀಕ್ ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟಾಮೆಂಟ್ ಲೈಬ್ರರಿ (87). ಗ್ರಾಂಡ್ ರ‍್ಯಾಪಿಡ್ಸ್, ಮಿಚ್.: ಬೇಕರ್ ಬುಕ್ಸ್.</ref><ref>'970 βάπτω (ಬಾಪ್ಟೊ): ವಿಬಿ.; ≡ DBLHebr 3188; Str 911; TDNT 1.529—LN 47.11 ಡಿಪ್ ಇನ್ (ಎಲ್ಕೆ 16:24; ಜೆ‌ಎನ್ 13:26(2×); ರಿವ್ 19:13+)', ಸ್ವಾನ್‌ಸನ್, ಜೆ. (1997). ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ಬಿಬ್ಲಿಕಲ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜಸ್ ವಿತ್ ಸೆಮಂಟಿಕ್ : ಗ್ರೀಕ್(ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟಮೆಂಟ್) (ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನಿಕ್ ಎಡಿ.) (DBLG 970). ಓಕ್‌ ಹರ್ಬರ್: ಲೊಗೊಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಸಿಸ್ಟೆ ಮ್ಸ್ ಒಳಗೊಂಡು.</ref> ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅದ್ದುವಿಕೆಯು ಬ್ರೆಡ್‌ನ ತುಂಡೊಂದನ್ನು ವೈನಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿರಲೂಬಹುದು({{bibleref2|Ruth|2:14|NIV}}).<ref>ಥಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟಿಮೆಂಟ್. 1964-c1976. ಸಂಪುಟಗಳು. 5-9 ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಫ್ರೀಡ್‌ರಿಕ್ ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ. ವೊಲ್. 10 ಕಂಪ್ಲಿಟೆಡ್ ಬೈ ರೊನಾಲ್ಡ್ ಪಿಟ್ಕಿನ್. (ಜಿ. ಕಿಟೆಲ್, ಜಿ. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬ್ರೋಮಿಲಿ ಮತ್ತು ಜಿ. ಫ್ರೀಡರಿಕ್, ಸಂ.) (ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಆವೃತ್ತಿ) (1:535). ಗ್ರಾಂಡ್ ರಾಪಿಡ್ಸ್, MI:ಎರ್ಡ್‌ಮಾನ್ಸ್.</ref> [[ಚಿತ್ರ:Baptism - Marcellinus and Peter.jpg|thumb|right|200px|ಆದಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಪ್ರತಿನಿಧೀಕರಣ.]] === ಮೇಲಿನ ಅರ್ಥಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದವು === [[ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ]]ಯ ಎರಡು ಭಾಗಗಳ ಪ್ರಕಾರ βαπτίζω ಎಂಬ ಪದವು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾದಲ್ಲಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ಮುಳುಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಮೊದಲನೆಯ ಭಾಗವು ಲ್ಯೂಕ್ 11:38<ref>{{Bibleref2|Luke|11:38}}</ref> ಆಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಜೀಸಸ್ ಭೋಜನ ಮಾಡಿದ ಮನೆಯೊಂದರ ಒಡೆಯನಾಗಿದ್ದ ಫರಿಸೀ ಎಂಬಾತನು "ಆತ ಭೋಜನಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಶುದ್ಧನಾಗಲಿಲ್ಲ (''ἐβαπτίσθη'' ಎಂಬ ಪದವು ''βαπτίζω'' ಎಂಬ ಪದದ ಏಯೋರಿಸ್ಟ್ ಪೂರ್ವರೂಪ —ಅಕ್ಷರಶಃ ಅರ್ಥ-"ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಆಗು")." ಲಿಂಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್ ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿ ''{{polytonic|βαπτίζω}}'' ಅನ್ನು ''ಶುಚಿರ್ಭೂತರಾಗುವುದು'' ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಯೇಸುವು ಈ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಾಡದಿರುವುದು ಆತನ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸರಿಸಮವಾಗಿದೆ: "ಯೇಸುವಿನ ಬಳಿ ಜೆರೂಸಲೇಮಿನ ನಿವಾಸಿಗಳಾದ ಸ್ಚ್ರೈಬೆಸ್ ಮತ್ತು ಫರಿಸೀಸ್ ಬಂದು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕೇಳಿದರು, ನಿನ್ನ ಶಿಷ್ಯರು ಹಿರಿಯರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನೇಕೆ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತಿರುವರು? ಏಕೆಂದರೆ ರೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಮೊದಲು ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೈಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ(''{{polytonic|νίπτω}}'' )"{{bibleref2c|Mt|15:1-2|KJV}} ಸೂಚಿಸಲಾದ ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗವು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿದೆ: "ಫರಿಸೀಯರು...ತಮ್ಮ ಕೈಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ತನಕ ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ (''{{polytonic|νίπτω}}'', ತೊಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪದ), ಅವರು ತಮ್ಮ ಹಿರಿಯರ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ಅವರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ, ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದಿಲ್ಲ (ಅಕ್ಷರಶಃ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, "ತಮ್ಮನ್ನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು"—''βαπτίσωνται'', ಇದು ''βαπτίζω'' ನ ಪೂರ್ವ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯರೂಪವಾಗಿದೆ)".{{bibleref2c|Mk|7:3–4|KJV}} ಹಲವಾರು ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ವಿದ್ವಾಂಸರು <ref>[https://books.google.com/books?id=xewBAAAACAAJ ಎ. ಎ. ಹೊಡ್ಜ್,ಅವುಟ್ಲೈನ್ಸ್ ಆಫ್ ತೆಯೊಲೊಜಿ 1992 ISBN 0-85151-160-0, 9780851511603] ಕ್ಯೊಟೆಡ್ ಇನ್ {{cite web |url=http://www.mbrem.com/baptism/aabap.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20020126072506/http://mbrem.com/baptism/aabap.htm |archivedate=January 26, 2002 |title=The Mode of Baptism |first=Michael |last=Bremmer|date=September 7, 2001 |accessdate=February 25, 2009}}</ref><ref>{{cite web |first=Bertram |last=Naumann |year=2006 |editor=Paul Naumann |title=The Sacrament of Baptism |url=http://www.clclutheran.org/lfm/lfm12.pdf |work=Learn From Me |accessdate=February 24, 2009 |publisher=[[Church of the Lutheran Confession]]}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.catholic.com/library/Baptism_Immersion_Only.asp |title=Baptism: Immersion Only? |first=Robert H. |last=Brom |authorlink=Robert Henry Brom |date=August 10, 2004 |publisher=[[Catholic Answers]] |accessdate=February 24, 2009 |archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 14, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314053255/http://catholic.com/library/Baptism_Immersion_Only.asp |url-status=dead }}</ref> ಈ ಎರಡೂ ಭಾಗಗಳು ಆಹ್ವಾನಿತ ಅತಿಥಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗೇಳಬೇಕೆಂದು ("ತಮ್ಮನ್ನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು") ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದೂ, ಕಡೆಯಪಕ್ಷ ಅವರು ಕೈಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದುವುದು ಇಲ್ಲವೇ ಕೈಗಳ ಮೇಲೆ ನೀರು ಸುರಿಯುವುದೇ ಮೊದಲಾದ ಭಾಗಶಃ ಅದ್ದುವಿಕೆಯಂತಹ ಆಚರಣೆಯನ್ನಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇದು ಈಗಿನ ಯಹೂದಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತವಾಗಿರುವ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite encyclopedia |first=Bernard |last=Drachman |authorlink=Bernard Drachman |coauthors=[[Kaufmann Kohler]] |title=Ablution |url=http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?letter=A&artid=338 |editor=[[Cyrus Adler]] |encyclopedia=[[Jewish Encyclopedia]]}}</ref> ಜೋಢಿಯಾಟೆಸ್ ಹಾಗೂ ಬಾಲ್ಜ್ ಮತ್ತು ಶ್ನೀಡರ್‌ರ ಪದವಿವರಣಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿನ ಎರಡನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ,{{Bibleref2|Mark|7:4}}, βαπτίζω ಎಂದರೆ, ಫರಿಸೀಯರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಬಂದ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಕೈಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ.<ref>'ತೊಳೆಯುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಶುದ್ಧೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದು baptízō ಅಥವಾ níptōಗಳ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ಸೂಚಿತವಾಗಿದೆ (3538), ತೊಳೆಯುವುದು. {{Bibleref2|Mark|7:3}}ನಲ್ಲಿ, “ಅವರ ಕೈಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುವುದು ಎನ್ನುವುದು” níptō ಎಂಬುದರ ಅನುವಾದವಾಗಿದ್ದು (3538), ಇದರರ್ಥ ಕೈಯೇ ಮೊದಲಾದ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುವುದು ಎಂದಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಕ್ 7:4ರಲ್ಲಿ “ಎಕ್ಸೆಪ್ಟ್ ದೆ ವಾಶ್”ನಲ್ಲಿನ ವಾಶ್ ಎಂಬ ಕ್ರಿಯಾಪದವು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಜೊಮೈ, ಮುಳುಗಿಸುವುದು ಎಂಬರ್ಥ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಕೈಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.', ಜೋಢಿಯಾಟೆಸ್, ಎಸ್. (2000, c1992, c1993). ದಿ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ವರ್ಡ್ ಸ್ಟಡಿ ಡಿಕ್ಷನರಿ : ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟೇಮೆಂಟ್ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆವೃತ್ತಿ.) (G908). ಚಟ್ಟನೂಗ, TN: AMG ಪಬ್ಲಿಶರ್ಸ್.</ref> ಅವರ ಪ್ರಕಾರ βαπτίζω ಮತ್ತು βάπτω ಎಂಬ ಪದಗಳ ಅರ್ಥವು ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದು, ಅದು ಅದ್ದು ಅಥವಾ ಮುಳುಗಿಸು ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ,<ref>'ಮಾರ್ಕ್ 7:4 [v.l. v. 8]; ಇಲ್ಲಿ βαπτίσωνται ಎಂಬುದು ῥαντίσωνταιನ ಬದಲಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ D Θ pl, ಇದರಿಂದ βαπτίζωನ ಅರ್ಥವು βάπτω ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ', ಬಾಲ್ಜ್, ಎಚ್. ಆರ್., ಮತ್ತು ಶ್ನೀಡರ್, ಜಿ. (1990-c1993). ಎಕ್ಸೆಜೆಟಿಕಲ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟೇಮೆಂಟ್. ಎಕ್ಸೆಜೆಸ್ಟಿಚಸ್ ವರ್ಟರ್‌ಬುಚ್ ಜುಮ್ ನಿಯೆನ್ ಟೆಸ್ಟೇಮೆಂಟ್‌ನ ಭಾಷಾಂತರ. (1:195). ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್, Mich.: ಎರ್ಡ್ಮನ್ಸ್.</ref><ref>'Βάπτω ಅದ್ದು, ಮುಳುಗಿಸು', ಬಾಲ್ಜ್, ಎಚ್. ಆರ್., ಮತ್ತು ಶ್ನೀಡರ್, ಜಿ. (1990-c1993). ಎಕ್ಸೆಜೆಟಿಕಲ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟೇಮೆಂಟ್. ಎಕ್ಸೆಜೆಸ್ಟಿಚಸ್ ವರ್ಟರ್‌ಬುಚ್ ಜುಮ್ ನಿಯೆನ್ ಟೆಸ್ಟೇಮೆಂಟ್‌ನ ಭಾಷಾಂತರ. (1:195). ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್, Mich.: ಎರ್ಡ್‌ಮನ್ಸ್.</ref><ref>'βάπτω; ἐμβάπτω: ವಸ್ತುವೊಂದನ್ನು ದ್ರವದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸುವುದು—‘ಒಳಕ್ಕೆ ಅದ್ದುವುದು.’', ಲೌವ್, ಜೆ. ಪಿ., ಮತ್ತು ನಿಡಾ, ಇ. ಎ. (1996, c1989). ಗ್ರೀಕ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲೆಕ್ಸಿಕನ್ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟೇಮೆಂಟ್: ಬೇಸ್ಡ್ ಆನ್ ಸಿಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಡೊಮೈನ್ಸ್ (2ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ed. ) (1:522). ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಯುನೈಟೆಡ್ ಬೈಬಲ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್.</ref> ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ರೊಟ್ಟಿಯ ತುಣುಕನ್ನು ವೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಚೆಲ್ಲಿದ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಬೆರಳನ್ನು ಅದ್ದುವುದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>"LXXನಲ್ಲಿ βάπτειν…ಅನ್ನು ರೊಟ್ಟಿಯ ತುಂಡೊಂದನ್ನು ವೈನಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ Ju. 2:14ನಲ್ಲಿ, …ಟೋರಾಹ್ ಬಲಿದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಳನ್ನು ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಅದ್ದುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ Lv. 4:6ನಲ್ಲಿ, 17 ಇತ್ಯಾದಿ.", ಥಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟೇಮೆಂಟ್. 1964-c1976. ಸಂಪುಟಗಳು. 5-9 ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಫ್ರೀಡ್‌ರಿಕ್ ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ. ಸಂಪುಟ. 10 ರೊನಾಲ್ಡ್ ಪಿಟ್‌ಕಿನ್ ಅವರಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದ್ಎ. (ಜಿ. ಕಿಟೆಲ್, ಜಿ. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬ್ರೋಮಿಲಿ ಮತ್ತು ಜಿ. ಫ್ರೀಡರಿಕ್, ಸಂ.) (ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಆವೃತ್ತಿ.) (1:535). ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್, MI: ಎರ್ಡ್‌ಮನ್ಸ್.</ref> === ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ನಾಮಪದಗಳು === βαπτίζωನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಎರಡು ನಾಮಪದಗಳನ್ನು ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಅವು βαπτισμός ಮತ್ತು βάπτισμα. Βαπτισμός ಎಂಬುದು {{bibleref2|Mark|7:4}}ನಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ನೀರಿನ ವಿಧಿ, ತೊಳೆಯುವುದು, ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವುದು ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು<ref name="Arndt">ಆರ್ನ್‌ಟ್, ಡಬ್ಲ್ಯೂ., ಡ್ಯಾಂಕರ್, ಎಫ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ., ಮತ್ತು ಬಾಯರ್, ಡಬ್ಲ್ಯೂ. (2000). ಎ ಗ್ರೀಕ್-ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಲೆಕ್ಸಿಕನ್ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟೇಮೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಅದರ್ ಅರ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ಚಿಯನ್ ಲಿಟರೇಚರ್, (3ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ) (165). ಚಿಕಾಗೋ: ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಚಿಕಾಗೋ ಪ್ರೆಸ್</ref><ref name="Friberg"/> ಅದೇ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು {{bibleref2|Hebrews|9:10}}ನಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಅಥವಾ ದೇಹದ ಲೆವಿಟೈಕಲ್ ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ;<ref>ಥಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟೇಮೆಂಟ್. 1964-c1976. ಸಂಪುಟಗಳು. 5-9 ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಫ್ರೀಡ್‌ರಿಕ್ ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ. ಸಂಪುಟ. 10 ರೊನಾಲ್ಡ್ ಪಿಟ್‌ಕಿನ್ ಅವರಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. (ಜಿ. ಕಿಟೆಲ್, ಜಿ. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬ್ರೋಮಿಲಿ ಮತ್ತು ಜಿ. ಫ್ರೀಡರಿಕ್, ಸಂ.) (ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಆವೃತ್ತಿ) (1:545). ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್, MI: ಎರ್ಡ್ಮನ್ಸ್.</ref> ಮತ್ತು {{bibleref2|Hebrews|6:2}}ರಲ್ಲಿ ಬಹುಶಃ ಇದು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೂಡ ಹೊಂದಿದೆ, ಅದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜೀವರಹಿತ ವಸ್ತುವಿನ ತೊಳೆಯುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅರ್ಥವೂ ಕೂಡ ಇರಬಹುದು.<ref name="Friberg">ಫ್ರೈಬರ್ಗ್, ಟಿ., ಫ್ರೈಬರ್ಗ್, ಬಿ., ಮತ್ತು ಮಿಲ್ಲರ್, ಎನ್. ಎಫ್. (2000). ಸಂಪುಟ. 4: ಅನಲಿಟಿಕಲ್ ಲೆಕ್ಸಿಕನ್ ಆಫ್ ದಿ ಗ್ರೀಕ್ ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟೇಮೆಂಟ್. ಬೇಕರ್ಸ್ ಗ್ರೀಕ್ ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟೇಮೆಂಟ್ ಲೈಬ್ರರಿ (87). ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್, Mich.: ಬೇಕರ್ ಬುಕ್ಸ್.</ref> {{bibleref2|Colossians|2:12}}ನಲ್ಲಿ, ಕೆಳದರ್ಜೆಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು βάπτισμα ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ βαπτισμός ಎಂಬುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಆಧುನಿಕ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಓದಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿರುವ ರೀತಿಯಾಗಿದೆ.<ref>ನೋಡಿ http://www.bibelwissenschaft.de/online-bibeln/novum-testamentum-graece-na-27/lesen-im-bibeltext/bibelstelle/Kol%202/cache/d3cb350c68/#v12 [[ನೆಸ್ಟ್ಲೆ-ಅಲಂದ್]] 27ನೆಯ (ಇತ್ತೀಚಿನ) ಆವೃತ್ತಿ.</ref> ಇದು βαπτισμός ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಗುಣವಾಚಕವಾದ ತೊಳೆಯುವಿಕೆಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಸುಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿರುವುದರ ಏಕೈಕ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ, ಆದರೆ {{Bibleref2|Hebrews|6:2}} ಎಂಬುದು ಕೂಡಾ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂಬರ್ಥದ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿರಬಹುದು.,<ref name="Friberg"/> ಬರೆ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವುದರ ಕುರಿತು ಹೇಳುವಾಗ, βαπτισμός ಎಂಬುದನ್ನು ῥαντισμός(ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ)ಗೆ ಸಮಾನಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದು {{bibleref2|Hebrews|12:24}} ಮತ್ತು {{bibleref2|1Peter|1:2}}ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುವುದಾಗಿದ್ದು, ಈ ಪದವು ಹಳೆಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಪಾದ್ರಿಯು ನಡೆಸುವ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Zodhiates"/> Βάπτισμα ಎಂಬ ಪದವನ್ನು βαπτισμός ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಗೊಂದಲ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು,<ref name="Zodhiates">ಜೋಢಿಯಾಟೆಸ್, ಎಸ್. (2000, c1992, c1993). ದಿ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ವರ್ಡ್ ಸ್ಟಡಿ ಡಿಕ್ಷನರಿ : ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟೇಮೆಂಟ್ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆವೃತ್ತಿ) (G908). ಚಟ್ಟನೂಗ, TN: AMG ಪಬ್ಲಿಶರ್ಸ್.</ref> ಮತ್ತು ಮೊದಲನೆಯ ಪದವು ಕೇವಲ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುವುದು.<ref name="Arndt"/> ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಕಡಿಮೆಯೆಂದರೂ 21 ಬಾರಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ: * [[ಜಾನ್ ದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್]]ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 13 ಬಾರಿ;<ref>{{Bibleref2|Matthew|3:7}}, {{Bibleref2|Matthew|21:25}}; {{Bibleref2|Mark|1:4}}, {{Bibleref2|Mark|11:30}}; {{Bibleref2|Luke|3:3}}, {{Bibleref2|Luke|7:29}}, {{Bibleref2|Luke|20:4}}; {{Bibleref2|Acts|1:22}}, {{Bibleref2|Acts|10:37}}, {{Bibleref2|Acts|13:24}}, {{Bibleref2|Acts|18:25}}, {{Bibleref2|Acts|19:3-4}})</ref> * ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ವಿಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 3 ಬಾರಿ<ref>{{Bibleref2|Romans|6:4}}, {{Bibleref2|Ephesians|4:5}}, {{Bibleref2|1Peter|3:21}}</ref> ({{Bibleref2|Colossians|2:12}}ರಲ್ಲಿನ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸುವುದಾದಲ್ಲಿ 4 ಬಾರಿ); * 5 ಬಾರಿ ರೂಪಕೋಕ್ತಿಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ.<ref>{{Bibleref2|Matthew|20:22-23}}, {{Bibleref2|Mark|10:38-39}}, {{Bibleref2|Luke|12:50}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನಗಳು [[ಆಕ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ಅಪಾಸ್‌ಲ್ಸ್]](ಏಸುದೂತರ ಕೃತ್ಯಗಳು) ಮತ್ತು [[ಪಾಲೀನ್ ಓಲೆ]]ಗಳಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ಉಲ್ಲೇಖಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮೀಯರು ಯೇಸುವು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಯೇಸುವಿನ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಎಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದವು, ಹಾಗೂ ಆತ ಒಂದು ನಿರಂತರ, ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ಚರ್ಚ್‌ನ ಬಗ್ಗೆ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಎನ್ನುವುದು ವಿದ್ವಾಂಸರ ನಡುವೆ ವಿವಾದಿತ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.<ref name="cross2005baptism"/> === ಯಹೂದೀ ವಿಧಿಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ === "ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಯಹೂದೀ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ,[[ಯಹೂದೀ ಕಾನೂನುಗಳು]] ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ವಿಧಿಗಳು (ಅಥವಾ ''ಮಿಕ್‌ವಾಹ್'' —ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಅದ್ದುವಿಕೆ) ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಇವೆರಡನ್ನೂ ಬೆಸೆಯಲಾಗಿರುವುದು<ref>{{cite web |url=http://www.theabrahamproject.com/resources/glossary-christian.html |last=Stoltz |first=Eric |title=A Christian Glossary: Baptism |publisher=The Abraham Project |year=2005 |accessdate=February 25, 2009 |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090210083723/http://www.theabrahamproject.com/resources/glossary-christian.html |url-status=dead }}{{Verify credibility|date=March 2009}}</ref> [[ಯಹೂದಿ ಬೈಬಲ್]] ಮತ್ತಿತರ ಯಹೂದಿ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದುವುದನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ "ವಿಧಿವತ್ತಾದ ಶುದ್ಧತೆ"ಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರುಸ್ಥಾಪಿತಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಊರ್ಜಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ,([[ಮೋಸಸ್‌ನ ಕಾನೂನು]] ಪ್ರಕಾರ) ಶವದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಅಪವಿತ್ರರಾದ [[ಯಹೂದಿ]]ಗಳು ಪವಿತ್ರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಸಮ್ಮತಿ ದೊರಕುವ ಮೊದಲು [[ಮಿಕ್‌ವಾಹ್]] ಅನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. [[ಜೂಡಾಯಿಸಮ್‌ಗೆ ಮತಾಂತರ ಹೊಂದಿದವರು]] ತಮ್ಮ ಮತಾಂತರದ ಅಂಗವಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗೇಳುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುವುದು. ಮಿಕ್‌ವಾಹ್‌ನಲ್ಲಿಯ ಮುಳುಗುವಿಕೆಯು ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಬದಲಾವಣೆ, ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ, ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಶುದ್ಧೀಕೃತಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸ್ವತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರ ಮಾಲೀಕರ ಮೇಲೆ {{bibleref2|Num.|19|HE}} ಮತ್ತು [[ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ ಟಾಲ್‌ಮಡ್]], [[ಟ್ರಾಕ್ಟೇಟ್]] ''ಚ್ಯಾಜಿಗಾಹ್'', p.&nbsp;12)ಗಳ ಮೇಲೆ ಅಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಹೇರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಮಿಕ್‌ವಾಹ್‌ನ ಮೂಲಕ ಈ ರೀತಿಯ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಆದರೆ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂಬುವುದು[[ಪರಿಕರ್ತನ]]ದಂತೆಯೇ, ಕ್ರೈಸ್ತಮತೀಯರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಕಾರ ಅದ್ವಿತೀಯವಾದ್ದು ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲಾಗದಂಥದ್ದು.<ref>{{cite journal |first=Christa |last=Pongratz-Lippitt |date=May 5, 2007 |title=Churches mutually recognise baptisms |url=http://www.thetablet.co.uk/article/9737 |journal=[[The Tablet]] |accessdate=February 25, 2009}}</ref> (ಆದರೆ ಸೆವೆಂತ್ ಡೇ ಅಡ್ವೆಂಟಿಸ್ಟರು ವಿಶ್ವಾಸಿಯೊಬ್ಬನಿಗೆ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ನೂತನ ಜ್ಞಾನವು ಉದಾಹರಣೆಗೆ {{bibleref2|Acts|19:1-5}}ನಂತೆ ಪ್ರಾಪವಾದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಬಹುದೆಂದು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ದೂರವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನು ಮರುದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನದ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.)<ref>SDA ಚರ್ಚ್ ಮ್ಯಾನುಯಲ್, 2005, ಪು. 42-3</ref> ಜಾನ್ದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ತನ್ನ ಮೆಸ್ಸಿಯಾನಿಕ್ ಆಂದೋಲನದಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನದ ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಪವಿತ್ರವಿಧಿಯನ್ನಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದರು.<ref>sacrament (2009). ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾದಲ್ಲಿನದು. ಮೇ 20, 2009ರಂದು ಮರುವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಿಂದ: http://www.britannica.com/EBchecked/topic/515366/sacrament</ref> === ಯೇಸುವಿನ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ === [[ಚಿತ್ರ:Piero, battesimo di cristo 04.jpg|thumb|ಕ್ರಿಸ್ತನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್, 1450 (ನ್ಯಾಶನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಲಂಡನ್).]] ಜಾನ್ ದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಒಂದನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಯೋರ್ದಾನ್ ನದಿಯ ತಟದಲ್ಲಿದ್ದ ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="cross2005johnthebaptist">{{cite book |first=Frank Leslie |last=Cross |authorlink=Frank Leslie Cross |coauthors=Elizabeth A. Livingstone |chapter=John the Baptist |title=The Oxford dictionary of the Christian Church |publisher=[[Oxford University Press]] |location=[[Oxford]] |year=2005 |pages= |isbn=0-19-280290-9 |oclc=58998735}}{{pn}}</ref> [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಪ್ರಥಮ ಆಗಮನವನ್ನು ಸಾರಲು ದೇವರು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಯಹೂದಿಗಳಿಗೆ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಕ್ಕಾಗಿ ಯೋರ್ದಾನ್ ನದಿಯಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದರು.<ref name="ActJJohn"/> ಆತನ ಪ್ರಚಾರಕಾರ್ಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, [[ಜಾನ್ ದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್]] [[ಯೇಸುವಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್]] ಅನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಯೇಸುವಿನ ಮೊದಮೊದಲ ಹಲವಾರು ಅನುಯಾಯಿಗಳು, ಆತನ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಯೋರ್ದಾನಿನಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟನಿಂದ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದವರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite book |first=Henry |last=Chadwick |authorlink=Henry Chadwick (theologian) |chapter=John Baptist |chapturl=https://books.google.com/books?id=s4aBJWNCDNkC&pg=PA12 |title=The Church in Ancient Society: From Galilee to Gregory the Great |publisher=[[Oxford University Press]] |location=[[Oxford]] |year=2001 |page=12 |isbn=0-19-924695-5 |oclc=191826204 |accessdate=February 24, 2009}}</ref> ಯೇಸುವಿನ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನವು [[ಐತಿಹಾಸಿಕ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತ]]ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರಬಹುದಾದ ಅತ್ಯಂತ ಅಧಿಕೃತವಾದ, ಇಲ್ಲವೇ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಬಹುದಾದ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ. ಯೇಸು ಮತ್ತು ಆತನ ಆರಂಭದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಜಾನ್‌ನ ದೀಕ್ಷೆಯ ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಯೇಸುವೇ ಸ್ವತಃ ತಾನು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮೂಲಕ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದ ವಿಚಾರದಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು.<ref name="TM1998"/> [[ಆರಂಭದ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮವು]] ಪಾಪಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಿತು. ಕ್ರೈಸ್ತ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನವು ನೇರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ - ಎರಡೂ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಯೇಸುವಿನ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನದಿಂದ ಉಗಮವಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು.<ref>{{cite book |first=Herman |last=Lichtenberger |chapter=Syncretistic Features in Jewish and Jewish-Christian Baptism Movements |chapterurl=https://books.google.com/books?id=9zCh9SBb6Y8C&printsec=frontcover&source=gbs_summary_r&cad=0#PPA85,M1 |editor=[[James Dunn (theologian)|James D. G. Dunn]] |title=Jews and Christians: The Parting of the Ways, A.D. 70 to 135 |publisher=[[William B. Eerdmans Publishing Company]] |location=[[Grand Rapids, Michigan]] |year=1999 |page=87 |isbn=0-8028-4498-7 |oclc=40433122 |accessdate=January 19, 2009}}</ref> ಈ ಘಟನೆಯಿಂದಾಗಿ ಜಾನ್ ದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟನಿಗೆ ಯೇಸುವಿನ ವಿಧೇಯತೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿವಾದವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನು ಪಾಪರಹಿತನೆಂಬ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ನಂಬಿಕೆಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದುದಾಗಿತ್ತು. ಜಾನ್‌ನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಪಾಪವನ್ನು ಮನ್ನಿಸುವಂಥದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಕೇವಲ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು ತಲುಪಲು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಯಾರುಮಾಡುವಂಥದು ಮಾತ್ರವಾಗಿದ್ದಿತು (ಸ್ವತಃ ಯೇಸುವೇ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ನಂತರ ಆದೇಶಿಸಿದಂತೆ ಯೇಸುವಿನಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನದ ಮೂಲಕ ಸೇರುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮನ್ನಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು). ಈ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಗ್ಗಂಟನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಸುವಾರ್ತೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಆರಂಭದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, ಜಾನ್‌ ನಡೆಸಿದ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನವು ಯೇಸುವು [[ದೇವರ ಮಗ]]ನೆಂಬ ಪವಿತ್ರ ಗುರುತಿನ [[ದಿವ್ಯದರ್ಶನ]]ಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.{{bibleref2c|Mk|1:7-11}} ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ತೋರಿಸುವಂತೆ, ತನಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಯೇಸುವನ್ನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಲು ಜಾನ್ ತಕರಾರು ಎತ್ತುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಯೇಸುವು ಈ ವಾದವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ{{bibleref2c|Mt|3:14-15}} ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮನ್ನಿಸುವುದೆಂಬ ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ವರ್ಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ತಾಯ ಗರ್ಭಗಳಲ್ಲಿದ್ದಾಗಿಂದಲೂ ಜಾನ್‌ರವರು ಏಸುವಿಗೆ ಅಧೀನವಾಗಿದ್ದರೆಂಬ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಲೂಕ್ ಒತ್ತುನೀಡುತ್ತಾರೆ{{bibleref2c|Lk|1:32-45}} ಮತ್ತು ಯೇಸುವಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾನ್‌ನ ಪಾತ್ರವಿದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. {{bibleref2c-nb|Lk|3:18-21}} ಜಾನ್‌ನ ಸುವಾರ್ತೆಯು ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ.<ref name="dapaah86">{{cite book |first=Daniel S. |last=Dapaah |title=The relationship between John the Baptist and Jesus of Nazareth: a critical study |publisher=[[University Press of America]] |location=[[Washington, D.C.]] |year=2005 |pages=86–88 |isbn=0-7618-3109-6 |oclc=60342941}}</ref> [[ಇಗ್ನೇಶಿಯಸ್ ಆಂಟಿಯೋಖ್]]ನ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಜಲವನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಲು ಯೇಸುವನ್ನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಲಾಯಿತೆಂಬ ವಾದ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆದರ್ಶ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿರುವ ಸಲುವಾಗಿ ಯೇಸುವನ್ನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಎಂಬ [[ಜಸ್ಟಿನ್ ಮಾರ್ಟೈರ್]]ನ ವಿವರಣೆಗಳು ಯೇಸುವಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಆರಂಭದ ವಿವರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು.<ref name="dapaah86"/> === ಯೇಸುವಿನಿಂದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ === [[ಗಾಸ್ಪೆಲ್ ಆಫ್ ಜಾನ್]]{{bibleref2c|Jn|3:22-30}} {{bibleref2c-nb|Jn|4:1-4}}ನ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಯೇಸುವು ಆರಂಭದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಜನರನ್ನು ಗುಂಪುಗುಂಪಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸಿದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರ ಮಂಡಲಿಯ ಮುಂದಾಳತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದರು. {{bibleref2|John|4:2}}, ಎಂಬುದು ಹಲವಾರು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತೆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಅಂಶವಾಗಿದ್ದು,<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾ., ರೇಮಂಡ್ ಇ. ಬ್ರೌನ್‌ರ ಈ ರೀತಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಸಾರಾಂಶ, ''ದಿ ಗಾಸ್ಪೆಲ್ ಅಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಟು ಜಾನ್ (i-xii): ಪೀಠಿಕೆ, ಭಾಷಾಂತರ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು'' (2ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ), ದಿ ಆಂಕರ್ ಬೈಬಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಸಂಪುಟ 29 (ಗಾರ್ಡನ್ ಸಿಟಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಡಬಲ್‌ಡೇ, 1966), ಪು. 164-165, 188-189.</ref> ಇದು ಯೇಸುವು ತಾನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಆಗಿದ್ದರೆಂಬುದನ್ನು ನಿರಾಕ್ರರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆತ ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ಮೂಲಕ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರೆಂದು ವಿವರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಯೇಸುವನ್ನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. [[ಜೆರ್ಡ್ ಥೀಸ್ಸೆನ್]] ಮತ್ತು [[ಆನೆಟ್ ಮರ್ಜ್]]ರ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ ಯೇಸುವು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನಿಂದ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದರು, ಜಾನ್‌ನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌‌ನ ಜತೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಿಳಿಯುವ ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯ ನೈತಿಕತೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು.<ref name="TM1998">{{cite book |first=Gerd |last=Theissen |authorlink=Gerd Theissen |coauthors=Annette Merz |title=The Historical Jesus: A Comprehensive Guide |publisher=Fortress Press |location=Minneapolis |year=1998 |pages=209, 377 |isbn=0-8006-3122-6 |oclc=38590348}}</ref> ''Oxford Dictionary of World Religions'' ಕೂಡಾ ಯೇಸುವು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ತನ್ನ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರದ ಅಂಗವಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref name="ODWR"/>{{pn}} [[ಇ.ಪಿ.ಸ್ಯಾಂಡರ್ಸ್]] ಏಸುವನ್ನು ಒಬ್ಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುವಾಗ ಯೇಸುವಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಸಿಂಗ್ ಚಳುವಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾನ್ ಹೇಳಿರುವುದನ್ನು ವರ್ಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Sanders">{{cite book |first=E. P. |last=Sanders |authorlink=E. P. Sanders |title=The Historical Figure of Jesus |publisher=Allen Lane |location=London |year=1993 |pages= |isbn=0-7139-9059-7 |oclc=30112315}}{{pn}}</ref> [[ರಾಬರ್ಟ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಫಂಕ್]] ಜಾನ್‌ನ ಸುವಾರ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಯೇಸುವಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ವರ್ಣನೆಯು ಕೆಲವು ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ: ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಲ್ಲಿನ ವರದಿಯು ಯೇಸುವು ಜೂಡಿಯಾಗೆ ಬರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಯೇಸುವು ಆಗಲೇ ಜೆರೂಸಲೇಮಿನಲ್ಲಿದ್ದರು ಹಾಗಾಗಿ ಜೂಡಿಯಾದಲ್ಲಿಯೆ ಇದ್ದರು.<ref name="ActJJohnG">{{cite book |first=Robert W. |last=Funk |authorlink=Robert W. Funk |chapter=John |title=The Acts of Jesus: The Search for the Authentic Deeds of Jesus |publisher=HarperSanFrancisco |location=San Francisco |year=1998 |pages=365–440 |isbn=0-06-062978-9 |oclc=37854370}}</ref> {{Bibleref2|John|3:22|NIV}} ನಿಜವಾಗಿ ಯೇಸು ಮತ್ತು ಆತನ ಶಿಷ್ಯಂದಿರು "εἰς τὴν Ἰουδαίαν" (ಜೂಡಿಯಾಗೆ) ಬರುವುದನ್ನಲ್ಲ ಆದರೆ, "εἰς τὴν Ἰουδαίαν γῆν" (ಜೂಡಿಯದ ಗ್ರಾಮೀಣಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ) ಬರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ,<ref>[https://books.google.com/books?id=6JYgc2iH_skC ಕಾಲಿನ್ ಜಿ. ಕ್ರೂಸ್, ದಿ ಗಾಸ್ಪೆಲ್ ಅಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಟು ಜಾನ್: ಪೀಠಿಕೆ ಹಾಗೂ ವಿವರಣೆ] (Wm. ಬಿ. ಇಯೆರ್ಡ್‌ಮಾನ್ಸ್ ಪಬ್ಲಿಶಿಂಗ್, 2004), ಪು. 119</ref> ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಈ ಘಟನೆಗೆ ಮುನ್ನ ನಡೆಯಿತೆಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿರುವ ನಿಕೋಡೆಮಸ್ಸನ ಜೊತೆಯ ಜೆರೂಸಲೇಮ್‌ನ ಮುಖಾಮುಖಿಯ ಘಟನೆಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿದೆ.<ref>ದಾಪಾಹ್, ದಾನಿಯೇಲ್ ಎಸ್. ''ದಿ ರಿಲೇಶನ್ಷಿಪ್ ಬಿಟ್ವೀನ್ ಜಾನ್ ದಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಜೀಸಸ್ ಆಫ್ ನಜಾರೆತ್: ಎ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಸ್ಟಡಿ'' ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ, 2005, ಪು. 98</ref> ಜೀಸಸ್ ಸೆಮಿನಾರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಯೇಸುವು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಪ್ರಚಾರಕಾರ್ಯದ ಮುಂದಾಳತ್ವ ವಹಿಸಲು "ಜೂಡಿಯಾಗೆ ಬಂದರು" ("εἰς τὴν Ἰουδαίαν γῆν" ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿರುವಂತೆ) ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿರುವ ಭಾಗವು ಬಹುಶಃ ಯಾವುದೇ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ (ಒಂದು "ಕಪ್ಪು" ಶ್ರೇಣಿ).<ref name="ActJJohnG"/> ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಕಂಪಾನಿಯನ್ ಟು ಜಿಸುಸ್<ref>[ಮಾರ್ಕಸ್ ಬಾಕ್‌ಮ್ಯುಯೆಲ್ (ಸಂ.), ದಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಟು ಜೀಸಸ್ (ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ 2001 ISBN 978-0-521-79678-1), ಪು. 27</ref> ಬೇರೆಯೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಮೂಲದ ಪ್ರಕಾರ, ಯೇಸುವು ಜಾನ್‌ ದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟನ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ, ಕ್ಷಮೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಒಪ್ಪಿದರು ಮತ್ತು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು;<ref>{{cite book |first=Peter J. |last=Tomson |chapter=Jesus and His Judaism |chapterurl=https://books.google.com/books?id=vSehrtQpcYcC&pg=PA25 |title=The Cambridge Companion to Jesus |editor=Markus Bockmuehl |location=[[Cambridge]] |publisher=[[Cambridge University Press]] |year=2001 |page=27 |isbn=0-521-79678-4}}</ref> ಜಾನ್ ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾದಾಗ, ಯೇಸುವು ಅವರ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೊಯ್ಯುತ್ತ, ಸನ್ನಿಹಿತವಾದ ದೇವರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಹೆಜ್ಜೆಗಳೆಂದರೆ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂದು ಕರೆ ನೀಡಿದರು;<ref>ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್, ಪು. 40</ref> ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂದೇಶದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವು ಜಾನ್‌ನ ಸುವಾರ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಯೇಸುವಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮಾಡುವುದರ ಬಗೆಗಿನ ಭಾಗದ ಮೂಲಕ ದೃಢವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>}ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್, ಪು. 30</ref> ಜನ್‌ನ ಮರಣದಂಡನೆಯ ಬಳಿಕ, ಯೇಸುವು ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಈ ಆಚರಣೆಗೆ ಅವರು ಮರಳಿರಬಹುದು; ಇದರಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವುದೇನೆಂದರೆ, ಯೇಸುವಿನ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಜಾನ್‍ನ ಸಾವಿಗೆ ಮುನ್ನ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಠಾನದ ನಂತರ ಆತನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದಿತಾದರೂ, ನಡುವಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈರೀತಿಯ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite book |first=Bruce |last=Chilton |chapter=Friends and enemies |chapterurl=https://books.google.com/books?id=vSehrtQpcYcC&pg=PA25 |title=The Cambridge Companion to Jesus |editor=Markus Bockmuehl |location=[[Cambridge]] |publisher=[[Cambridge University Press]] |year=2001 |page=75 |isbn=0-521-79678-4}}</ref> ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ [[ರೇಮಂಡ್ ಇ. ಬ್ರೌನ್]] ಯೊಹಾನನ ಬರಹಗಳ ವಿಶೇಷಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು, ಅವರು, ಯೇಸುವು ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದರೆಂಬ {{bibleref2|John|4:2}}ನ ಒಳತೂರಿಸಲಾದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಅದೇ ಅಧ್ಯಾಯದ ಅದಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಯೇಸುವು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸಿದರೆಂದು ಎರಡು ಬಾರಿ ಮತ್ತೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ವಿವರಣೆ ನೀಡುವ ಇಲ್ಲವೆ ಅದನ್ನು ತಿದ್ದುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನೀಡಿರುವುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಲೇಖಕನು ಶಿಷ್ಯರು ನಡೆಸಿದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಆಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟನ ಕೆಲಸದ ಮುಂದುವರಿಕೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದು ಈ ಸೇರಿಸುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>[https://books.google.com/books?id=JIM0Q0bjgYkC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=raymond+brown+gospel+of+john&amp;cd=1#v=onepage&amp;q=baptized&amp;f=false ರೇಮಂಡ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಬ್ರೌನ್, ದಿ ಗಾಸ್ಪೆಲ್ ಅಂಡ್ ಎಪಿಸ್ಟ್ಲೆಸ್ ಆಫ್ ಜಾನ್: ಎ ಕಾನ್ಸೈಸ್ ಕಾಮೆಂಟರಿ], ಪು. 3,</ref> ಇತರ ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ವಿದ್ವಾಂಸರೂ ಕೂಡ ಜಾನ್‌ನಲ್ಲಿಯ ಈ ಭಾಗದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು [[ಜೊಯೆಲ್ ಬಿ. ಗ್ರೀನ್]], [[ಸ್ಕಾಟ್ ಮೆಕ್‌ನೈಟ್]], [[ಐ.ಹವರ್ಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್]] ಕೂಡಾ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>[[ಜೊಯೆಲ್ ಬಿ. ಗ್ರೀನ್]], [[ಸ್ಕಾಟ್ ಮೆಕ್‌ನೈಟ್]], [[ಐ. ಹವರ್ಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್]], ''ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ಜೀಸಸ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಗಾಸ್ಪೆಲ್ಸ್: ಎ ಕಂಪೆಂಡಿಯಮ್ ಆಫ್ ಬೈಬ್ಲಿಕಲ್ ಸ್ಕಾಲರ್ಷಿಪ್.'' ಇಂಟರ್‌ವಾರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 1992, ಪು. 375: "ಬರೆ ಜಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯಿದೆಯೆನ್ನುವುದು ಅದಕ್ಕೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೌಲ್ಯವೇ ಇಲ್ಲವೆಂಬಂತೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲು ತಕ್ಕ ಕಾರಣವಲ್ಲ … ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಯೇಸುವಿನ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರದ ಅವಧಿಯು ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದಿರಬಹುದೆಂದೂ (ಜಾನ್ ಸೂಚಿಸಿದಂತೆ), ಮತ್ತು ಆತ ಜೆರೂಸಲೇಮಿನ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಆಗಾಗ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದನೆಂದೂ (ಇತರ ಸುವಾರ್ತೆಗಳು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ,ಉದಾ., {{Bibleref2|Luke|13:34}}, ಆತನ ಕೆಲ ಶಿಷ್ಯಂದಿರು ಹಿಂದೆ ಜಾನನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದೆಂದೂ {{Bibleref2c|Lk|1:35-37}} ಹಾಗೂ ಯೇಸು ಮತ್ತು ಆತನ ಶಿಷ್ಯಂದಿರು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ವಿಧಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿರಬಹುದೆಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ."</ref> ಇನ್ನೊಂದು ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿ "ಕೆಲಕಾಲದವರೆಗೆ ಯೇಸು ಮತ್ತು ಅವರ ಶಿಷ್ಯಂದಿರು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರವನ್ನು ನಡೆಸಿದರೆಂಬ ವರದಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ''ಪೂರ್ವ'' ಕಾರಣವೂ ಇಲ್ಲ"ವೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಈ ವರದಿಯನ್ನು "ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿರಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆಯುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾದಂತಹ" ಜಾನ್‌ನ ಹೇಳಿಕೆಯ ಅಂಶಗಳಲ್ಲೊಂದು ಎಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ{{Bibleref2c-nb|Jn|3:22-26}}.<ref>ಡ್ವೈಟ್ ಮೂಡಿ ಸ್ಮಿತ್|ಸ್ಮಿತ್, ಡಿ. ಮೂಡಿ, ಆರ್. ಅಲನ್ ಕಲ್‌ಪೆಪ್ಪರ್, ಸಿ. ಕ್ಲಿಫ್ಟನ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್. ''ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರಿಂಗ್ ದಿ ಗೋಸ್ಪೆಲ್ ಆಫ್ ಜಾನ್: ಇನ್ ಹಾನರ್ ಆಫ್ ಡಿ. ಮೂಡಿ ಸ್ಮಿತ್.'' ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನ್‌ಸ್ಟರ್ ಜಾನ್ ನಾಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್, 1996, ಪು. 28: "ಜಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರುವಂತಹ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಯೇಸುವಿನ ಮೊದಲ ಶಿಷ್ಯಂದಿರು ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು (cf. {{Bibleref2|John|1:35-42}})"</ref> ಜಾನ್ ದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ನಜರೇತಿನ ಯೇಸುವಿನ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧದ ಬಗೆಗಿನ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ [[ದಾನಿಯೆಲ್ ಎಸ್. ದಾಪಾಹ್]]ರವರು ಜಾನ್‌ನ ಹೇಳಿಕೆಯು "ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಒಂದು ತುಣುಕಾಗಿರಬಹುದು" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಸೈನಾಪ್ಟಿಕ್ ಸುವಾರ್ತೆಗಳ ಮೌನದ ಅರ್ಥ ಜಾನ್‌ನ ಮಾಹಿತಿ ಕಟ್ಟುಕಥೆಯೆಂದಲ್ಲ, ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಹೇಳಿಕೆಯೂ ಕೂಡ ಯೇಸುವು ಗಲಿಲೀಗೆ ಮುನ್ನ ಜಾನ್‌ನ ಜತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದನೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>[https://books.google.com/books?id=S0P18O3fGR4C ಡೇನಿಯಲ್ ಎಸ್. ದಾಪಾಹ್, ದಿ ರಿಲೇಶನ್ಷಿಪ್ ಬಿಟ್ವೀನ್ ಜಾನ್ ದಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಜೀಸಸ್ ಆಫ್ ನಜಾರೆತ್: ಎ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಸ್ಟಡಿ] (ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ, 2005): "ಯೋಹಾನನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಈ ವಿಷಯದ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಂತೆ ನಾವು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಯೇಸುವಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡುವ ವಿಧಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಯೋಹಾನನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ತುಣುಕಾಗಿರಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಮಾಹಿತಿಯ ಹಿಂದೆ ಯಾವುದೇ ವಿವೇಚಿಸಬಹುದಾದಂತಹ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯು ಕಾಣಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾವು ವಾದಿಸುತ್ತೇವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇತರ ವಿವರಣೆಗಳ ನಡುವೆ, ಸಿನಾಪ್ಟಿಸ್ಟರ ಮೌನಕ್ಕೆ ನೀಡಬಹುದಾದಂತಹ ವಿವರಣೆಯೆಂದರೆ, ಇವ್ಯಾಂಜೆಲಿಸ್ಟರು ಈ ಘಟನೆಯಿಂದ ಮುಜುಗರಕ್ಕೊಳಗಾದರು ಮತ್ತು ಈ ವಿಧಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಉಲ್ಲೇಖವು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡುವ ಚರ್ಚೊಂದರಲ್ಲಿ ಅನಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು" (ಪು. 7). "ಸೈನಾಪ್ಟಿಕ್ ಸುವಾರ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಯೇಸುವಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡುವ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರದ ಗೈರುಹಾಜರಾತಿಯ ಅರ್ಥ ಯೋಹಾನನ ವಿವರಣೆಯು ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿತ್ತು ಎಂದಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಇದು ಯೇಸುವು ಆಗಮಿಸಿದಾಗ ಜಾನನು ಆಗಲೇ ಕಾರ್ಯನಿರತನಾಗಿರಲಿಲ್ಲವೆಂಬ ಕಟ್ಟುಕಥೆಯನ್ನು ಸೈನಾಪ್ಟಿಸ್ಟರು ಹೆಣೆದರು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ.({{bibleref2|Mark|1:14}} and par) ಮಾರ್ಕನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಾಲಕ್ರಮದ ಪ್ರಕಾರ ನಾಲ್ಕನೆ ಸುವಾರ್ತೆಗಿಂತ ಹಿಂದಿನದಾಗಿದ್ದು, ಯೇಸುವು ಜಾನನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಆಪ್ತನಾಗಿದ್ದನೆಂದರೆ, ಜಾನನನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾದಾಗ ಯೇಸುವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಗಲಿಲಾಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು ಎಂದು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಜಾನ್ ಮತ್ತು ಯೇಸುವು ಮೊದಮೊದಲಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಕೆಲಸಮಾಡಿದಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ನಾಲ್ಕನೆ ಇವ್ಯಾಂಜೆಲಿಸ್ಟ್ ವಿಶದಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ" (ಪು. 98).</ref> [[ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಜೆ. ಚ್ವೆಕೋವ್‌ಸ್ಕಿ]]ಯವರು ಜಾನ್‌ನ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಯೇಸುವು ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ "ಭಾವನೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>[https://books.google.com/books?id=qcD1RNNaKwsC ದಿ ಬಿಗಿನಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಚರ್ಚ್] (ಪಾಲಿಸ್ಟ್ ಪ್ರೆಸ್ 1988), ಪು. 55: "ನಾಲ್ಕನೆ ಸುವಾರ್ತೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿನ ನೋಟದ ಪ್ರಕಾರ ಜಾನ್ ಬೆಥನಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲದೇ ಹೋದಾಗ (Jn 3:23; cf. 1:28) ಯೇಸುವು— ಜಾನ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ—— ಸ್ವತಃ ತಾನು ಯೋರ್ದಾನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಯೇಸುವು ಜೂಡಿಯಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಗಲಿಲಾಯದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದಾಗ ಆತನು ತನ್ನ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡುವ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರವನ್ನು ತೊರೆದು ಧರ್ಮಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದೆಡೆಗೆ ಗಮನಹರಿಸಿದನು."</ref> [[ಬೈಬಲ್‌ನ ಜೋಸೆಫ್ ಸ್ಮಿಥ್ ಅನುವಾದ]]ವು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ, "''ಆತನು'' [ಕ್ರಿಸ್ತ] ಸ್ವತಃ ತಾನು ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯಂದಿರಷ್ಟು ''ಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟೇ'' ಜನರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ದೀಕ್ಷೆ ನೀಡಿರಬಹುದು; 'ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಒಂದು ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಡುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ನೀಡಬೇಕೆನ್ನುವ ಸಲುವಾಗಿ ಈ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.’<ref>[http://www.centerplace.org/hs/iv/iv-joh.htm ಜೋಸೆಫ್ ಸ್ಮಿತ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಶನ್ ಆಫ್ ದಿ ಬೈಬಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100227060622/http://www.centerplace.org/hs/iv/iv-joh.htm |date=2010-02-27 }}, ಸೇಂಟ್. ಜಾನ್ ಅಧ್ಯಾಯ 4</ref> ಜಾನ್‌ನ ಸುವಾರ್ತೆಯು {{bibleref2|John|3:32}}ನಲ್ಲಿ, ಯೇಸುವು ಹಲವಾರು ಜನರನ್ನು ತನ್ನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆದರೂ ಕೂಡ, ಅವರು ಆತನ ರುಜುವಾತುಗಳನ್ನು ಆಗಲೂ ನಂಬುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ,<ref>ದಪಾಹ್, ಡೇನಿಯಲ್ ಎಸ್. ''ದಿ ರಿಲೇಶನ್ಷಿಪ್ ಬಿಟ್ವೀನ್ ಜಾನ್ ದಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಜೀಸಸ್ ಆಫ್ ನಝಾರೆತ್: ಎ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಸ್ಟಡಿ.'' ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ, 2005, ಪು. 97</ref> ಮತು [[ಜೀಸಸ್ ಸೆಮಿನಾರ್]] ಜೋಸೆಫಸ್‌ನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಜಾನ್‌ ದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮನದಲ್ಲಿ ಯೇಸುವಿನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.<ref name="ActJJohn">{{cite book |first=Robert W. |last=Funk |authorlink=Robert W. Funk |chapter=John the Baptist |title=The Acts of Jesus: The Search for the Authentic Deeds of Jesus |publisher=HarperSanFrancisco |location=San Francisco |year=1998 |page=268 |isbn=0-06-062978-9 |oclc=37854370}}</ref> === ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ === [[ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ]]ಯು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಆರಂಭದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಯಾಗಿತ್ತೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಉಲ್ಲೇಖಗಳಾನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಯೇಸುವು ಇದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರೆನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವ ನೈಜ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ನೀಡದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ತನ್ನ [[ಪುನರುತ್ಟಾನ]]ದ ನಂತರ ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ತನ್ನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ (ನೋಡಿ [[ಮಹಾ ನಿಯೋಜನೆ]]).<ref>ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ. (2009). ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾದಲ್ಲಿನದು. ಮೇ 21, 2009ರಂದು ಮರುವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಿಂದ: http://www.britannica.com/EBchecked/topic/52311/Baptism</ref> ಜತೆಗೇ ಇದು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಪ್ರಾಮುಖತೆಯ ಬಗ್ಗೆ [[ಏಸುದೂತ ಪಾಲ್]]ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು [[ಪೇತ್ರನ ಮೊದಲನೆ ಓಲೆ]]ಗಳಲ್ಲಿನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಕೂಡ ನೀಡುತ್ತದೆ. ==== ಪಾಲ್‌ನ ಓಲೆಗಳು ==== ಏಸುದೂತ ಪಾಲ್ ಕ್ರಿಸ್ತ ಕ್ರಿಸ್ತಶಕೆ 50ರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭಾವಶಾಲೀ ಓಲೆಗಳನ್ನು ಬರೆದರು ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇವಕ್ಕೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಪಾಲ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕ್ರಿಸ್ತನಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಸ್ತನ ಮರಣ ಮತ್ತು ಆತನ ಪುನರುತ್ಟಾನದಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯವಾಗಲು ಕಾರಣವೂ, ಅದರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯೂ ಆಗಿದೆ; ಎಲ್ಲ ಪಾಪವನ್ನೂ ತೊಳೆಯುತ್ತದೆ; ಅವರನ್ನು ಕ್ರಿಸ್ತನ ದೇಹದೊಳಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು "ಆತ್ಮಪಾನವನ್ನು ಮಾಡುವಂತೆ" ಮಾಡುತ್ತದೆ.{{bibleref2c|1Cor|12:13|KJV|1 Co 12:13}}<ref name="cross2005baptism"/> ಪಾಲ್‌ನ ಬರಹಗಳಾನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು [[ರಹಸ್ಯಧರ್ಮಗಳ]]ಲ್ಲೊಂದು ಎಂಬಂತೆ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>Sacrament. (2009). ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾದಲ್ಲಿನದು. ಮೇ 21, 2009ರಂದು ಮರುವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಿಂದ: http://www.britannica.com/EBchecked/topic/515366/sacrament</ref> ==== ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಸುವಾರ್ತೆ ==== ; {{ಬೈಬಲ್‌ಉಲ್ಲೇಖ2|ಮಾರ್ಕ್|1:1-11}} ಈ ಸುವಾರ್ತೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲನೆಯದೆಂದೂ, ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಮತ್ತು ಲೂಕ್‌ಗೆ ತಳಪಾಯವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವುದೆಂದೂ ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಪಾಪಗಳ ಕ್ಷಮೆಗಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದ ಜಾನ್‌ನಿಂದ ಯೇಸುವಿನ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಯೇಸುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತ ಜಾನ್ ತಾನು ಅವರಿಗೆ ನೀರಿನ ಬದಲಾಗಿ ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮದ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಸುವೆನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಯೇಸುವಿನ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ದೇವರು ಯೇಸುವು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರನೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ ದನಿಯು ಕೇಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಾರಿವಾಳದ ರೀತಿಯ ಆತ್ಮವೊಂದು ಅವರ ಮೇಲೆ ಬಂದಿಳಿಯುವುದು ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ. ಯೇಸುವಿನ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಯೇಸುವನ್ನು ಬರಲಿರುವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೌರವಯುತ ಸ್ಥಾನಗಳಾನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿಕೊಂಡಾಗ, ಯೇಸುವು ತನ್ನ ವಿಧಿಲಿಖಿತವನ್ನು ಒಂದು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಒಂದು ಬಟ್ಟಲಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಈ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟಲುಗಳೇ ಜಾನ್ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಕಾದಿವೆ (ಎಂದರೆ ಮತನಿಷ್ಠೆಗಾಗಿ ಮರಣ).<ref name="Harris John">ಹ್ಯಾರಿಸ್, ಸ್ಟೀಫನ್ ಎಲ್., ಅಂಡರ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ದಿ ಬೈಬಲ್ ಪಾಲೊ ಆಲ್ಟೋ: ಮೇಫೀಲ್ಡ್. 1985. "John" pp. 302-310.</ref> ; {{ಬೈಬಲ್‌ಉಲ್ಲೇಖ2|ಮಾರ್ಕ್|16:19-20}} [[ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೊನೆ]]ಯು ಎರಡನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ಭಾಗದಲ್ಲೆಲ್ಲೊ ಸಂಕಲಿಸಲಾಯಿತೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮೊದಲು ಲಗತ್ತಿಸಲಾಯಿತೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ.<ref name="May Metzger Mark">{{cite book |first=Herbert Gordon |last=May |coauthors=[[Bruce Metzger]] |title=The New Oxford Annotated Bible with the Apocrypha |publisher=[[Oxford University Press]] |location=[[Oxford]] |year=1977 |pages=1213–1239 |isbn=0-19-528348-1 |oclc=3145429}}</ref> ಅದರ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾರು ನಂಬುವರೋ ಮತ್ತು ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವರೊ ಅವರನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಾಗುವುದು.{{Bibleref2c|Mk|16:9-20}} ==== ಮ್ಯೂಥ್ಯೂನ ಸುವಾರ್ತೆ ==== ; {{ಬೈಬಲ್‌ಉಲ್ಲೇಖ2|ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ|3:12-14}}; {{Bibleref2|Matthew|28:18-20}} ಮ್ಯಾಥ್ಯೂನಲ್ಲಿ ಯೇಸುವಿನ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.{{Bibleref2c|Mt|3:12-14}} ಜತೆಗೇ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂನ ಸುವಾರ್ತೆಯು ಮಹಾ ನಿಯೋಜನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕೂಡಾ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.{{Bibleref2c-nb|Mt|28:18-20}} ಇಲ್ಲಿ, ಪುನರವತರಿಸಿದ ಯೇಸುವು ಧರ್ಮದೂತರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ಬ್ಯಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಬೋಧನೆ ಮಾಡಲು ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="ActJMatthew">{{cite book |first=Robert W. |last=Funk |authorlink=Robert W. Funk |chapter=Matthew |title=The Acts of Jesus: The Search for the Authentic Deeds of Jesus |publisher=HarperSanFrancisco |location=San Francisco |year=1998 |pages=129–270 |isbn=0-06-062978-9 |oclc=37854370}}</ref> ಈ ನಿಯೋಜನೆಯು ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆಯ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಆಂದೋಲನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="ActJMatthew"/> ==== ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ==== [[ಸುವಾರ್ತೆಗಳ ಅಧ್ಯಾಯಗಳು]], ಬರೆಯಲಾಗಿದ್ದು {{circa|85–90}},<ref name="Harris Gospels">{{cite book |first=Stephen L. |last=Harris |authorlink=Stephen L. Harris |title=Understanding the Bible: A Reader's Introduction |publisher=Mayfield Publishing Company |location=[[Palo Alto, California]] |year=1985 |pages=266–268 |isbn=0-87484-696-X |oclc=12042593}}</ref> ಜೆರೂಸಲೇಮಿನ ಸುಮಾರು 3,000 ಜನರನ್ನು [[ಪೆಂಟೆಕೋಸ್ಟ್]]ನ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.{{bibleref2c-nb|Acts|2:41}} ಮುಂದಕ್ಕೆ ಇದು [[ಸಮೇರಿಯ]]ದ ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರು,{{bibleref2c-nb|Acts|8:12-13}} ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ ನಪುಂಸಕನೊಬ್ಬ,{{bibleref2c-nb|Acts|8:36-40}} [[ಸಾಲ್ ಆಫ್ ಟಾರಸ್]],{{bibleref2c-nb|Acts|9:18}} {{bibleref2c-nb|Acts|22:16}}[[ಕಾರ್ನೇಲಿಯಸ್]]ನ ಕುಟುಂಬದವರು,{{bibleref2c-nb|Acts|10:47-48}} [[ಲಿಡಿಯಾ]]ರ ಕುಟುಂಬದವರು,{{bibleref2c-nb|Acts|16:15}} [[ಫಿಲಿಪ್ಪಿ]] ಜೈಲರ್‌ರ ಕುಟುಂಬದವರು,{{bibleref2c-nb|Acts|16:33}} ಹಲವಾರು [[ಕಾರಿಂಥ್]] ನಿವಾಸಿಗಳು{{bibleref2c-nb|Acts|18:8}} ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ತಾನೇ ಖುದ್ದಾಗಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಿಸಿದ ಕೆಲವು ಕಾರಿಂಥಿಯನ್ನರು - ಇವರೆಲ್ಲರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಹಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.{{|1Cor|1:14-16||1 Co 1:14-16|date=May 2010}} ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗೆ ಅವಶ್ಯಕವದ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ.<ref name="cross2005baptism"/> ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಆತ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ನಿಖರವಾದ ಸಂಬಂಧವು ಪ್ರತಿಸಾರಿಯೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="cross2005baptism"/> ಜತೆಗೇ ಈ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ, ಜಾನ್‌ನಿಂದ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಹನ್ನೆರಡು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಪಾಲ್ [[ಮರುದೀಕ್ಷೆಪಡೆ|''ಮರು'' ದೀಕ್ಷೆಪಡೆ]]ಯುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಇದಾದ ನಂತರ ಅವರು ಪವಿತ್ರಾತ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.{{bibleref2c-nb|Acts|19:1-7}} {{bibleref2|Acts|2:38}}, {{bibleref2|Acts|10:48}} ಮತ್ತು {{bibleref2|Acts|19:5}} "ಯೇಸುವಿನ ಹೆಸರಿನ" ಅಥವಾ "ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತಪರಭುವಿನ ಹೆಸರಿನ" ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಇದು ಆಗ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಸೂತ್ರವೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೆದ್ದಿವೆ.<ref name="cross2005baptism"/> === ಓಲೆಗಳ ಕಾಲಘಟ್ಟ === ಯೇಸುವಿನ ಜೀವನದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಕೊನೆಯ ಏಸುದೂತನ ಮರಣದವರೆಗಿನ ಕಾಲವನ್ನು ದ ಅಪೋಸ್ಟೋಲಿಕ್ ಏಜ್(ಯೇಸುದೂತರ ಯುಗ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ {{c.|100}} (ನೋಡಿ: [[ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಶಿಷ್ಯ]]). ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮತ್ತು [[ಯೂಕರಿಸ್ಟ್]]ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಊರ್ಜಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟೆಂಟರು ಅಪೋಸ್ಟೋಲಿಕ್ ಯುಗದ ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಯೇಸುವಿನ ನಿಜವಾದ ಸಂದೇಶಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವುದೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸಂದೇಶವು ಕ್ರಮೇಣ [[ಮಹಾ ಧರ್ಮತ್ಯಾಗ]]ದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾನ್‍ನ ಮೊದಲಿನ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸದ ಜತೆಗೇ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌‌ನ ಆಚರಣೆಯೂ ಕೂಡ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.<ref name="ActJJohn"/> The ''[[ಡಿಡಾಖೆ]]'' ಅಥವಾ ''ಹನ್ನೆರಡು ಏಸುದೂತರ ಬೋಧನೆಗಳು'' ಎಂಬ 16 ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಅನಾಮಿಕ ಪುಸ್ತಕವು ಬೈಬಲ್ ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ ಅನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸುವುದು ಎಂಬ ಬಗೆಗಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಬರಹರೂಪದ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿರುವ ಆಕರವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಥಮ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿದ್ದು {{c.|60–80 AD}}.<ref name="5GStages">{{cite book |first=Robert Walter |last=Funk |authorlink=Robert W. Funk |coauthors=Roy W. Hoover |chapter=Stages in the Development of Early Christian Tradition |title=The Five Gospels: The Search for the Authentic Words of Jesus : New Translation and Commentary |publisher=[[Macmillan Publishers]] |location=New York City |year=1993 |page=128 |isbn=0-02-541949-8 |oclc=28421734}}</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೇರ್ಪಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೂಡಿಕೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿದ್ದು {{c.|100–150 AD}}.<ref name="5GStages"/> 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮರುಶೋಧಗೊಂಡ ಈ ಕೃತಿಯು ಅಪೋಸ್ಟೋಲಿಕ್ ಯುಗದ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಈ ಗ್ರಂಥವು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ತಳಹದಿಗಳಾಗಿರುವ ಎರಡು ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿಗಳಾದ ಯೂಕರಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ "ಜೀವಿತ ಜಲ"(ಅರ್ಥಾತ್ ಹರಿವ ನೀರನ್ನು ಜೀವನದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ)ದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗೇಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ನೀಡಲಾಗಿದೆ<ref name="Strang">{{cite book |first=Veronica |last=Strang |chapter=Water in the Church |chapterurl=https://books.google.com/books?id=A2KNb4x8O6UC&pg=PA90 |title=The Meaning of Water |publisher=[[Berg Publishers]] |year=1997 |page=91 |isbn=1-85973-753-6 |quote=Fonts and baptisteries were constructed with taps and channels to ensure that they were supplied with moving water,which, as Schmemann points out, is symbolically crucial: 'The early Christian prescription is to baptize in living water. This is not merely a technical term denoting running water as distinct from standing water… it is this understanding that determined the form and theology of the baptismal font… The characteristic feature of the "baptistery" was that water was carried into it by a conduit, thus remaining "living water".'}}</ref> ಅಥವಾ, ಅದು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಉಷ್ಣತೆಯ ನಿಂತ ನೀರನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಮುಳುಗಲು ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಹೋದಲ್ಲಿ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಯುವುದನ್ನು ಕೂಡ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>"(7:1) ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಬೇಕು: ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪಠಿಸಿದ ನಂತರ ಜೀವಿತ ಜಲದಲ್ಲಿ ಪಿತನ, ಸುತನ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮದ ಹೆಸರಿನ್ಒಳಗೆ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಬೇಕು. (7:2) ಆದರೆ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಜೀವಿತ ಜಲವಿಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಇತರ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಿ; ಮತ್ತು ನೀವು ಇದನ್ನು ತಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿರಿ. (7:3) ಆದರೆ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ನೀರನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಪಿತನ, ಸುತನ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸುರಿಯಿರಿ." [http://www.earlychristianwritings.com/text/didache-roberts.html ''ಡಿಡಾಹೆ'', ಚಾಪ್ಟರ್ 7].</ref><ref name="Metzger">{{cite book |first=Marcel |last=Metzger |chapter=The Order of Baptism in the ''Didache'' |chapterurl=https://books.google.com/books?id=z6V2wb2ckPcC&pg=PA25 |title=History of the Liturgy: The Major Stages |publisher=Liturgical Press |location=[[Collegeville Township, Minnesota]] |year=1997 |pages=25–26 |isbn=0-8146-2433-2 |quote=The Didache recognizes the superior value of running water for the baptismal immersion but does not impose it as a necessary condition… The regulations of the Didache also forsee the case in which immersion is impossible for lack of water and prescribe baptism by pouring water three times on the candidate's head.}}</ref><ref name="ECT">{{cite book |first=Jean-Yves |last=Lacoste |authorlink=Jean-Yves Lacoste |title=Encyclopedia of Christian Theology: G – O |publisher=[[Routledge]] |location=[[Milton Park]] |year=2005 |page=1607 |isbn=0-5795-8250-8 |quote=According to the Didache (1st century), baptism should be done by a triple immersion in running water.}}</ref><ref name="Cambridge">{{cite book |first=Wayne A. |last=Meeks |editors=Margaret Mary Mitchell and Frances Margaret Young |chapter=Baptism: ritual of initiation |chapterurl=https://books.google.com/books?id=6UTfmw_zStsC&pg=PA160 |title=The Cambridge History of Christianity |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=[[Cambridge]] |year=2006 |pages=160–161 |isbn=0-521-81239-9 |quote=The Didache, representing practice perhaps as early as the beginning of the second century, probably in Syria, also assumes immersion to be normal, but it allows that if sufficient water for immersion is not at hand, water may be poured three times over the head (7:3).}}</ref><ref name="ISBE">{{cite encyclopedia |first=W. H. T. |last=Dau |editor=Geoffrey W. Bromiley |title=Baptism |url=https://books.google.com/books?id=BW_1mt4oebQC&pg=PA410 |encyclopedia=The International Standard Bible Encyclopedia: A – D |publisher=[[William B. Eerdmans Publishing Company]] |location=[[Michigan]] |year=1995 |page=419 |isbn=0-8028-3781-6 |quote=This seems to say that to baptize by immersion was the practice recommended for general use, but that the mode of affusion was also valid and enjoined on occasions}}</ref> ಮ್ಯಾಥ್ಯೂನ ({{c.|80–85}}<ref name="Harris Gospels">[[ಹ್ಯಾರಿಸ್, ಸ್ಟೀಫನ್ ಎಲ್.]], ಬೈಬಲ್ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಪಾಲೋ ಆಲ್ಟೋ: ಮೇಫೀಲ್ಡ್. 1985. "ದಿ ಗಾಸ್ಪೆಲ್ಸ್" ಪು. 266-268.</ref>) [[ಮಹಾ ನಿಯೋಜನೆ]]ಯಲ್ಲಿ, ಕ್ರೈಸ್ತರನ್ನು ಪಿತ, ಸುತ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="ActJMatthew"/> ಒಂದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯಭಾಗದಿಂದಲೂ ಕೂಡ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಪಿತ, ಸುತ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref name="cross2005baptism"/> ({{c.|90}}),<ref name="Harris Gospels"/> ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ರೈಸ್ತರು "ಯೇಸುವಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ" ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನವನ್ನು ನಡೆಸುವರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರರ್ಥವು ಈಗಾಗಲೆ ಘೋಷಿಸಲಾದ ಸಿದ್ಧಸೂತ್ರವೊಂದರ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹ ವಿಚಾರ.<ref name="cross2005baptism"/> ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಶುಗಳ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಧನಾತ್ಮಕ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲವೆಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಲಾಗಿದೆ,<ref>{{cite encyclopedia |first=W. H. T. |last=Dau |editor=Geoffrey W. Bromiley |title=Baptism |url=https://books.google.com/books?id=BW_1mt4oebQC&pg=PA410 |encyclopedia=The International Standard Bible Encyclopedia: A – D |publisher=[[William B. Eerdmans Publishing Company]] |location=[[Michigan]] |year=1995 |page=417 |isbn=0-8028-3781-6 |quote=It is frankly admitted by paedo-baptist scholars that the NT gives no warrant for infant baptism}}</ref><ref>{{cite book |first=Geoffrey William |last=Bromiley |chapter=baptizo |chapterurl=https://books.google.com/books?id=ltZBUW_F9ogC&pg=PA92 |editor=[[Gerhard Kittel]] and Gerhard Friedrich |title=Theological dictionary of the New Testament |publisher=[[William B. Eerdmans Publishing Company]] |location=[[Grand Rapids, Michigan]] |year=1985 |page=94 |isbn=0-8028-2404-8 |oclc=11840605 |quote=Infant baptism, which cannot be supported from NT examples…}}</ref> ಮತ್ತು ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಅರ್ಹತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಡಿಡಾಖೆಯಲ್ಲಿನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಕೂಡ ಶೈಶವ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ್ದು ಎಂದೇ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book |first=Randolph A. |last=Miller |year=2002 |title=A Historical and Theological Look at the Doctrine of Christian Baptism |publisher=[[iUniverse]] |isbn=9780595215317 |page=[https://books.google.com/books?id=XEGx1kbcNgYC&pg=PA140 140] |quote=It is often maintained that the Didache, a very early second-century document describing the practices of the first-century church, including baptism, knows nothing of infant baptism and excludes the possibility of it in the early church because of the fasting and confession of the candidate mentioned in the text.}}</ref><ref>{{cite book |first=J. Rodman |last=Williams |authorlink=J. Rodman Williams |year=1996 |title=Renewal Theology: Systematic Theology from a Charismatic Perspective |publisher=[[Zondervan]] |location=[[Grand Rapids, Michigan]] |page=[https://books.google.com/books?id=aQWkXnpx2XkC&pg=RA2-PA236 236] |oclc=36621651 |isbn=9780310209140 |quote=For example, the Didache has a section on baptism (as we have seen) that concludes with this statement: 'And before the baptism, let the one baptizing and the one who is to be baptized fast. …Also, you must instruct the one who is to be baptized to fast for one or two days beforehand' (The Apostolic Fathers 7:4). Obviously none of this is applicable to infants}}</ref><ref>{{cite book |first=Tatha |last=Wiley |year=2002 |title=Original sin: origins, developments, contemporary meanings |publisher=[[Paulist Press]] |location=New York City |page=[https://books.google.com/books?id=eUVrj1R8f2oC&pg=PA38 38] |isbn=0-8091-4128-0 |oclc=50404061 |quote=The ''Didache''’s assumption of adult baptism offers evidence that its author did not suppose human beings were in need of divine forgiveness from birth}}</ref> === ಆರಂಭದ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮ === ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಬಗೆಗಿನ ಆರಂಭದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ನಂಬಿಕೆಗಳು (ಆಪೋಸ್ಟೋಲಿಕ್ ಯುಗದ ನಂತರ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮ) ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದವು.<ref name="ODWR"/> ಆದಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಆತ್ಯಂತ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದನು ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ದೇಹದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಸುರಿಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="ODWR"/> ಕಯಿಲೆಯುಳ್ಳವರು ಮತ್ತು ಮರಣಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದವರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗಶಃ ಅದ್ದುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಯತೆಯಿದ್ದಿತು.<ref name="cathen">{{cite encyclopedia |first=William |last=Fanning |title=Baptism |url=http://www.newadvent.org/cathen/02258b.htm |year=1907 |encyclopedia=[[Catholic Encyclopedia]] |accessdate=February 24, 2009 |publisher=Robert Appleton Company |location=New York City}}</ref> 3 ಮತ್ತು 4ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರವು ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="ODWR"/> ಮೊದಲಿಗೆ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ನಂತರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ನಾಲ್ಕನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದೈವನಿಂದೆಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗೆ ಮುನ್ನವೇ ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿರುವಂತಹ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="catechumen"/> ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆಲ್ಲ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಮುಂದೂಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಬರೆ [[ಕ್ಯಾಟಕ್ಯೂಮೆನ್]]ಗಳಾಗಿದ್ದರು ([[ಕಾನ್‌ಸ್ಟಾಂಟೀನ್]] ಅನ್ನು ಸಾಯುವವರೆಗು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ); ಆದರೆ ವಯಸ್ಕರಾದವರಿಗಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದ್ದ ವಿಧಿಗಳ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರ ಮಕ್ಕಳ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳು ವಯಸ್ಕರಾದ ಮತಾಂತರಗೊಳ್ಳುವವರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗತೊಡಗಿದಾಗ ಕ್ರಮೇಣ ಕ್ಯಾಟಕ್ಯೂಮೆನ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಕ್ಷೀಣಿಸಿತು.<ref name="catechumen">ಕ್ಯಾಟಕ್ಯುಮೆನ್. (2009). ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾದಲ್ಲಿನದು. ಮೇ 20, 2009ರಂದು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು, ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಿಂದ: http://www.britannica.com/EBchecked/topic/99350/catechumen</ref> ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನಿಂದ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಗುವವು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದ್ದುದರಿಂದ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ನಂತರದ ಪಾಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದಗಳೆದ್ದವು. ಕೆಲವರು, ಜೀವಭಯದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಾದರೂ ಸರಿಯೆ, ಧರ್ಮತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಘೋರ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವರು ಚರ್ಚಿನಿಂದ ಮರಳಿ ಬಾರದಂತೆ ದೂರವಾಗುವರು ಎಂದು ಸಾಧಿಸಿದರು. ಸಂತ [[ಸಿಪ್ರಿಯನ್]]ನ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಇತರರು "[[ಲ್ಯಾಪ್‌ಸೈ(ಧರ್ಮಚ್ಯುತ)]]"ಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ತೋರಿದರು. ಇದರ ನಂತರ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ನಿಯಮವೆಂದರೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಆಯಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ನಂತರವೇ ಅವರನ್ನು ಮರುಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಿತು. ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ನೈಸೀನ್ ಕ್ರೀಡ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ, 325ರ [[ಫಸ್ಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ನೈಸಿಯಾ]] ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಪಠ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಉದ್ದವಿರುವ, 381ರಲ್ಲಿ [[ಫಸ್ಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಕಾನ್‌ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್]] ಇದನ್ನು ಅದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದುದರಿಂದಾಗಿ ನೈಸಿನೋ-ಕಾನ್‌ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಾಲಿಟನ್ ಕ್ರೀಡ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಿದ್ಧಾಂತ/ಪಂಥವು ಬಹುಶಃ 381 ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದ ಕಾನ್‌ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನದ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿತ್ತು.<ref name="cross2005nicenecreed">{{cite book |first=Frank Leslie |last=Cross |authorlink=Frank Leslie Cross |coauthors=Elizabeth A. Livingstone |chapter=Nicene Creed |title=The Oxford dictionary of the Christian Church |publisher=[[Oxford University Press]] |location=[[Oxford]] |year=2005 |pages= |isbn=0-19-280290-9 |oclc=58998735}}{{pn}}</ref> === ಮಧ್ಯ ಯುಗದ ಪೂರ್ವಭಾಗ === ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆಯ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು,ಇದರ ಜತೆಗೇ, ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಮರಣಶಯ್ಯೆಯ ತನಕ ಮುಂದೂಡುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಅಗ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ [[ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಪಾಪ]]ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗೊಳಿಸತೊಡಗಿತು.<ref name="ODWR"/> ಪೆಲೇಜಿಯಸ್‌ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಅಗಸ್ಟೈನನು, ನಿಷ್ಕಳಂಕರಾದ ಜನರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಸಹ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆಯೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದನು. [[ಚಿತ್ರ:Baptême Cathédrale de Troyes 290308.jpg|thumb|left|ಟ್ರಾಯೆಸ್ ಕಥೇಡ್ರಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಸಮೂಹವೊಂದರಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟೈನ್ ಆಫ್ ಹಿಪ್ಪೋನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿರುವುದು (1549)]] === ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗ === ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ "[[ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟ್]]" ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವು ಕಿರಿದುಗೊಂಡು ಕೇವಲ ಏಳು ವಿಧಿಗಳಷ್ಟಾಯಿತು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಇತರ ಸಾಂಕೇತಿಕ ವಿಧಿಗಳನ್ನು "[[ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟಲ್ಸ್]]" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="cross2005sacrament">{{cite book |first=Frank Leslie |last=Cross |authorlink=Frank Leslie Cross |coauthors=Elizabeth A. Livingstone |chapter=Sacrament |title=The Oxford dictionary of the Christian Church |publisher=[[Oxford University Press]] |location=[[Oxford]] |year=2005 |pages= |isbn=0-19-280290-9 |oclc=58998735}}{{pn}}</ref> ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಮತ್ತು ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ [[ಅಫ್ಯೂಶನ್]] ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸಲು ಪ್ರಚಲಿತ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿತು, ಆದರೂ ಸುಮಾರು ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆಯು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಿದ್ದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="cathen"/> ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದುದ್ದಕ್ಕೂ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗೆ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯವಾದ ವಿಭಿನ್ನತೆಯಿದ್ದಿತು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ 13ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಪಿಸಾ]]ದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಯಸ್ಕರನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೇ ಮುಳುಗಿಸಬಹುದಾದಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ಮಿನ ಕೊಳವಿದ್ದರೆ, ಆರನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಳೆಯ [[ಕಲೋನ್ ಕಥೀಡ್ರಲ್]]ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಮೀಟರ್ ಆಳದ ಪಾತ್ರೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |title=Baptismal Font from the Cologne Baptistery |first=Sebastian |last=Ristow |publisher=[[Cologne Cathedral]] |url=http://www.koelner-dom.de/17216.html?&L=1 |accessdate=February 24, 2009 |year=2005 |archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 29, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110429220140/http://www.koelner-dom.de/17216.html?&L=1 |url-status=dead }}</ref> ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಗಳೆರಡೂ ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ಮಿನ ತ್ರಿಕೂಟದ ಸೂತ್ರಗಳು ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಅವಶ್ಯಕವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದವು. [[ಸ್ಕೊಲಾಸ್ಟಿಸಿಸಮ್]] ಈ ಎರಡೂ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿಯ ಮೂಲದ್ರವ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದಗಳನ್ನು ಆಗ ಜನಜನಿತವಾಗಿದ್ದ [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲನ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. [[ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚಿನ ಕ್ಯಾಟೆಕಿಸಮ್]] ಈ ಎರಡೂ ಅಂಶಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬೋಧಿಸುವಾಗ, ಯಾವುದೇ ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಈ ತಾತ್ವಿಕ ಪದಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref>ಪದಗಳಾದ "ಮ್ಯಾಟರ್" ಮತ್ತು "ಫಾರ್ಮ್" ವಿಷಯಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ [http://www.vatican.va/archive/ENG0015/__P35.HTM ವಿಭಾಗ 1131] ರಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟ್‌ಗಳ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪುಸ್ತಕದ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ರೂಪವನ್ನು ಹುಡುಕಿದಾಗ "ಮ್ಯಾಟಾರ್" ಎಂಬ ಪದವು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ [http://www.vatican.va/archive/ENG0015/__P4B.HTM ವಿಭಾಗ 1434] ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ "ಫಾರ್ಮ್" ಎನ್ನುವುದು "ದಿ ಮೆನಿ ಫಾರ್ಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಪೆನೇನ್ಸ್ ಇನ್ ಕ್ರಿಸ್ಚಿಯನ್ ಲೈಫ್" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟುಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಉಲ್ಲೇಖವಲ್ಲ.</ref> === ರಿಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಕಾಲ === [[ಚಿತ್ರ:Jordan river baptism cue.jpg|thumb|left|ಯೋರ್ದಾನ್ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿರುವುದು]] 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, [[ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೂಥರ್]] ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಲುಥೆರನ್ನರಿಗೆ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಒಂದು "[[ಅನುಗ್ರಹದ ಮಾರ್ಗ]]"ವಾಗಿದ್ದು ಇದರ ಮೂಲಕ ದೇವರು "ನಂಬಿಕೆಯ ರಕ್ಷಣೆ"ಯನ್ನು "ಮರುಹುಟ್ಟಿನ ಶುದ್ಧೀಕರಣ"ದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ{{Bibleref2c|Titus|3:5}} ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಶಿಶುಗಳು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರು ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿ ಬರುತ್ತಾರೆ.{{Bibleref2c|Jn|3:3-7}} ನಂಬಿಕೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಯು ದೇವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಲ್ಲಬಹುದಾದ ಕಾರ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅದು ವಯಸ್ಕರೇ ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಶಿಶುವೇ ಆಗಿರಲಿ, ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಅಗುವವರ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ. ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಶಿಶುಗಳು ಆ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಪದಿಸಲಾಗದಿದ್ದರೂ, ಲುಥೆರನ್ನರ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅದು ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಸಮರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದೆಂದು ಲುಥೆರನ್ನರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.lcms.org/pages/internal.asp?NavID=2607 |title=Baptism and Its Purpose |publisher=[[Lutheran Church – Missouri Synod]] |accessdate=February 24, 2009 |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 6, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206220443/http://www.lcms.org/pages/internal.asp?NavID=2607 |url-status=dead }}</ref> [[ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ]]ವೇ ಈ ಪವಿತ್ರ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ, ಲುಥೆರನ್ನರು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ "ಪಾಪಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಸೈತಾನ್ ಮತ್ತು ಸಾವುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಕೊಡಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ದೇವರ ವಾಕ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಭರವಸೆಗಳು ಘೋಷಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ನಂಬುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಆತ್ಮೋದ್ಧಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ."<ref>{{cite book |first=Martin |last=Luther |authorlink=Martin Luther |chapter=The Sacrament of Holy Baptism |chapterurl=http://www.bookofconcord.org/smallcatechism.html#baptism |accessdate=February 24, 2009 |title=[[Luther's Small Catechism]] |year=2009 |origyear=1529 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080920070231/http://www.bookofconcord.org/smallcatechism.html#baptism |url-status=dead }}</ref> ತನ್ನ [[ಲಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಟೇಕಿಸಮ್]]ನ ಶಿಶುಗಳ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಬಗೆಗಿನ ವಿಶೇಷ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಲೂಥರ್ ಶಿಶುಗಳ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ದೆವರನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದವರಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮವು ಮರುಹುಟ್ಟನ್ನು ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸುವುದು ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite book |first=Martin |last=Luther |authorlink=Martin Luther |chapter=Of Infant Baptism |chapterurl=http://www.bookofconcord.org/largecatechism/6_baptism.html |accessdate=February 24, 2009 |year=2009 |origyear=1529 |title=[[Luther's Large Catechism]] |archive-date=ಜೂನ್ 13, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080613061118/http://bookofconcord.org/largecatechism/6_baptism.html |url-status=dead }}</ref> ಲುಥೆರನ್ನರ ಭಾವನೆಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಸ್ವಿಸ್ ಸುಧಾರಕ [[ಹಲ್ಡ್‌ರಿಚ್ ಜ್ವಿಂಗ್‌ಲೈ]] ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗೆ ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಜ್ವಿಂಗ್‌ಲೈ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಭುವಿನ ರಾತ್ರಿಯೂಟಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದರೂ, ಅದು ಕೇವಲ ದೀಕ್ಷಾ ವಿಧಿಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಾಗಿದ್ದಿತು.<ref name="cross2005baptism"/> ಈ ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟುಗಳು ಸಾಂಕೇತಿಕವೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಆತನ ಗ್ರಹಿಕೆಯು ಲೂಥರನದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಅನಾಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರು (ಈ ಪದದ ಅರ್ಥವು "ಮರುದೀಕ್ಷೆ ನೀಡುವವರು" ಎಂದಾಗಿದೆ) ಲುಥೆರನ್ನರು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕರ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಅದ್ಯಂತವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರೆಂದರೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಪಂಗಡವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಯಾವುದೇ ಹೊರಗಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಅವರು ಮತಾಂತರಗೊಂಡವರಿಗೆ "ಮರುದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ"ವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವುದು, ಆದರೆ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿರದ, ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿರದ ಶಿಶುವೊಂದು ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಸ್ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಲಾಗದ, ಯಾವ ಪಾಪಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿರದ ಕಾರಣ ಮುಕ್ತಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲದ ಶಿಶುಗಳ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಬೈಬಲ್ ಪ್ರಕಾರ ಅಸಿಂಧುವೆಂದು ಅವರು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು. ಅನಾಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರು ಮತ್ತು ಇತರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಪಂಗಡಗಳು ಶಿಶುಗಳಾಗಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಪಡೆದವರಿಗೆ ತಾವು ''ಮರು'' ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವೆವೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ, ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಶಿಶುಗಳ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನಿಂದ ಯಾವ ಫಲವೂ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ. [[ಅಮಿಶ್]], ರೆಸ್ಟೊರೇಶನ್ ಚರ್ಚುಗಳು ([[ಚರ್ಚಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್]]/ [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚ್]]), [[ಹಟರಿಟ್]]ಗಳು, [[ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರು]], [[ಮೆನನೈಟ್]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಗುಂಪುಗಳು ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದಂಥವು. [[ಪೆಂಟಕೋಸ್ಟಲ್]], [[ಕರಿಸ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್]] ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಂಗಡರಹಿತ ಚರ್ಚುಗಳು ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Brackney"/> === ಆಧುನಿಕ ಪದ್ಧತಿ === ಇಂದು, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಅಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ [[ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮ]]ದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಇದು ಪಾಪಗಳ ಶುದ್ಧೀಕರಣ(ಮನ್ನಿಸುವಿಕೆ) ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳವರು ಕ್ರೈಸ್ತನಲ್ಲಿ ಆತನ ಸಾವು, ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಠಾನಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಲೀನರಾಗಿ "ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು" ಅಥವಾ "ಮರುಹುಟ್ಟು ಪಡೆದವರು" ಎಂದೆನ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಮುದಾಯಗಳು ದೀಕ್ಷೆ ನೀಡಲು ನೀರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅದು ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಒಪ್ಪೊಕೊಳ್ಳುತ್ತರೆ, ಆದರೆ ಇತರ ಸಮುದಾಯಗಳ ಇದೆ ಆಚರಣೆಯ ಹಲವು ವಿಧಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಲವಾದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅಂತಹ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ: * ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ರೀತಿ ಮತ್ತು ವಿಧಾನ * ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಪಡೆಯುವವರು * ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌‌ನ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳು == ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ವಿಧಾನ == [[ಚಿತ್ರ:Child baptism with water.jpg|thumb|left|150px|ಎರೆಯುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಮಗುವೊಂದರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್]] ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ಕ್ರಮವನ್ನು ಒಂದು ಬಾರಿ ಇಲ್ಲವೇ ಮೂರು ಬಾರಿ ನಡೆಸಬಹುದು:<ref>[http://books.google.gr/books?id=z47zgZ75dqgC&amp;pg=PA562&amp;lpg=PA562&amp;dq=%22earliest+church+order%22&amp;source=bl&amp;ots=ZqP45QiT_h&amp;sig=-eozZYmQ4KPQyWXlUmRguYzYXNM&amp;hl=en&amp;ei=ryb5SebxNsXM-Aajv5TIDw&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=5 ಎರ್ವಿನ್ ಫಾಹ್ಲ್‌ಬುಶ್, ಜಾಫ್ರೀ ವಿಲಿಯಮ್ ಬ್ರೊಮಿಲೆ, ಡೇವಿಡ್ ಬಿ. ಬ್ಯಾರೆಟ್, ದಿ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿ (Wm. ][http://books.google.gr/books?id=z47zgZ75dqgC&amp;pg=PA562&amp;lpg=PA562&amp;dq=%22earliest+church+order%22&amp;source=bl&amp;ots=ZqP45QiT_h&amp;sig=-eozZYmQ4KPQyWXlUmRguYzYXNM&amp;hl=en&amp;ei=ryb5SebxNsXM-Aajv5TIDw&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=5 ಬಿ. ಎರ್ಡಮನ್ಸ್ ಪಬ್ಲಿಶಿಂಗ್, 1999 ISBN 0-8028-2413-7), ಪು. 562]</ref><ref>[http://www.earlychristianwritings.com/text/didache-roberts.html [[ಡಿಡಾಹೆ]], ಅಧ್ಯಾಯ 7:] "ನೀರನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಸುರಿಯಿರಿ".</ref> === ಆಸ್ಪರ್ಶನ್ === ಆಸ್ಪರ್ಶನ್ ಎಂದರೆ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಚಿಮುಕಿಸುವುದು ಎಂದರ್ಥ. === ಅಫ್ಯೂಶನ್ === ಅಫ್ಯೂಶನ್ ಎಂದರೆ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಯುವುದು. === ಇಮ್ಮರ್ಶನ್(ಅದ್ದುವಿಕೆ) === "ಇಮ್ಮರ್ಶನ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು [[ಇತ್ತೀಚಿನ ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಭಾಷೆಯ ''ಇಮ್ಮರ್ಶನೆಮ್'' ಎಂಬ ನಾಮಪದದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ಪದದ ಮೂಲವು ''ಇಮ್ಮೆರ್ಗೆರೆ'' ಎಂಬ ಕ್ರಿಯಾಪದ (''ಇನ್'' - "ಒಳಕ್ಕೆ" + ''ಮೆರ್ಗೆರೆ'' "ಅದ್ದು"). ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಲವರು ಅದನ್ನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಅದ್ದುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಇಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿರಬಹುದು ಇಲ್ಲವೆ ಭಾಗಶಃ ಮುಳುಗಿಸಿರಬಹುದು; ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವರು ಅದ್ದುವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಮತ್ತು ಭಾಗಶಃ ಅದ್ದುವಿಕೆಗಳನ್ನೆರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇತರರು, ಅನಾಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ, "ಇಮ್ಮರ್ಶನ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ವಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸುವುದು(ಮುಳುಗುವಿಕೆ) ಎಂಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ..<ref>[3] ^ http://www.etymonline.com/index.php?ಶಬ್ದ=ಇಮ್ಮರ್ಶನ್ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150910211041/http://www.etymonline.com/index.php?%E0%B2%B6%E0%B2%AC%E0%B3%8D%E0%B2%A6=%E0%B2%87%E0%B2%AE%E0%B3%8D%E0%B2%AE%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%B6%E0%B2%A8%E0%B3%8D |date=2015-09-10 }}</ref><ref>{{cite web | title= 1689 Baptist Catechism | url= http://www.desiringgod.org/AboutUs/OurDistinctives/ABaptistCatechism/ | date= | editor= John Piper | accessdate= 3 February 2010}}</ref>. "ಇಮ್ಮರ್ಶನ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತುಕೊಂಡು ಆತನ ಮೇಲೆ ನೀರು ಸುರಿಯಲಾಗುವ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಧಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="ODCCimmersion">{{cite book |first=Frank Leslie |last=Cross |authorlink=Frank Leslie Cross |coauthors=Elizabeth A. Livingstone |chapter=Immersion |title=The Oxford Dictionary of the Christian Church |publisher=[[Oxford University Press]] |location=[[Oxford]] and [[New York]]|year=2005 |page=827 |isbn=0-19-280290-9 |oclc=58998735}}</ref><ref name="Pinehurst">{{Cite web |url=http://www.pinehurstumc.org/clientimages/31669/baptismmode.pdf |title=ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೈನ್‌ಹರ್ಸ್ಟ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಮೆಥಡಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. |access-date=2010-07-07 |archive-date=2013-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131021205649/http://www.pinehurstumc.org/clientimages/31669/baptismmode.pdf |url-status=dead }}</ref> "ಇಮ್ಮರ್ಶನ್" ಎಂಬ ಪದದ ಈ ಮೂರು ಅರ್ಥಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿಯಲು, ನೋಡಿ [[ಇಮ್ಮರ್ಶನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌]](ಅದ್ದುವಿಕೆಯ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್). "ಇಮ್ಮರ್ಶನ್" ಎಂಬುದನ್ನು "ಸಬ್‌ಮರ್ಶನ್" ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದರೂ ಕೂಡ,<ref>ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಪದಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನ್ಯೋನ್ಯ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಅದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ದೊರಕುತ್ತವೆ (ನೋಡಿ [https://books.google.com/books?id=dWHet_zgyCAC&amp;pg=PA214&amp;lpg=PA214&amp;dq=immersion+submersion&amp;source=bl&amp;ots=1REtDR4qL_&amp;sig=SiRUoIzwU0chy39L2ayr_GBAwwc&amp;hl=en&amp;ei=h_NuS_XEJNOSjAf-nayABg&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=7&amp;ved=0CB4Q6AEwBjgy#v=onepage&amp;q=immersion%20submersion&amp;f=false ರಾಲ್ಫ್ ಅಬ್ರಹಾಮ್, ಜೆರ್ರೋಲ್ಡ್ ಇ. ಮಾರ್ಸ್‌ಡೆನ್, ಟ್ಯೂಡರ್ ಎಸ್. ರಾ ಇಯು, ಮ್ಯಾನಿಫೋಲ್ಡ್ಸ್, ಟೆನ್ಸರ್ ಅನಲಿಸಿಸ್, ಅಂಡ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್], ಪುಟ. 196 ಮತ್ತು [https://books.google.com/books?id=jSeRz36zXIMC&amp;pg=PA168&amp;lpg=PA168&amp;dq=immersion+submersion&amp;source=bl&amp;ots=p1VsHU6gOu&amp;sig=wgkwyvu4_KeOKXu8VIZvM1fcHVA&amp;hl=en&amp;ei=h_NuS_XEJNOSjAf-nayABg&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=3&amp;ved=0CBAQ6AEwAjgy#v=onepage&amp;q=immersion%20&amp;f=false ಕ್ಲಾಸ್ ಫ್ರೆಡ್ಜಾ, ಹಾನ್ಸ್ ಗ್ರಾವರ್ಟ್, ಫ್ರಮ್ ಹಾಲೊಮಾರ್ಫಿಕ್ ಫಂಕ್ಷನ್ಸ್ ಟು ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಮ್ಯಾನಿಫೋಲ್ಡ್ಸ್], ಪುಟ.168), ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ([http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1724326/ ಎಫೆಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಮ್ಮರ್ಶನ್, ಸಬ್‌ಮರ್ಶನ್, ಅಂಡ್ ಸ್ಕೂಬಾ ಡೈವಿಂಗ್ ಆನ್ ಹಾರ್ಟ್ ರೇಟ್ ವೇರಿಯಬಿಲಿಟಿ)], ಅಂಡ್ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ([http://www.strath.ac.uk/media/departments/curricularstudies/scilt/publications/immersion/chapter_1.pdf ಇಮ್ಮರ್ಶನ್ ಇನ್ ಎ ಸೆಕೆಂಡ್ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್ ಸ್ಕೂಲ್).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141206222358/https://books.google.com/books?id=dWHet_zgyCAC&pg=PA214&lpg=PA214&dq=immersion+submersion&source=bl&ots=1REtDR4qL_&sig=SiRUoIzwU0chy39L2ayr_GBAwwc&hl=en&ei=h_NuS_XEJNOSjAf-nayABg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=7&ved=0CB4Q6AEwBjgy |date=2014-12-06 }}</ref> ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದು ಅಥವಾ ಮಂಡಿಯೂರುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ದೇಹದ ಮೇಲಿನ ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಯಲಾಗುವ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇಮ್ಮರ್ಶನ್ ಅನ್ನು ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಎರಡನೇ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಪೂರ್ವ, ಪಶ್ಚಿಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಇದೇ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಆದಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸುಮಾರು 8ನೇ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ [[ಅಫ್ಯೂಶನ್]] ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗೊಳಿಸಿತು, ಆದರೂ ಈ ವಿಧಾನವು ಇಂದಿಗೂ [[ಪೌರ್ವಾತ್ಯ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮ]]ದಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ.<ref name="ODCCimmersion"/><ref name="Pinehurst"/><ref>[http://www.newadvent.org/cathen/02274a.htm ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ, ಲೇಖನ ''ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ ಫಾಂಟ್'' ]</ref> === ಸಬ್‌ಮರ್ಶನ್(ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆ) === [[ಚಿತ್ರ:Russian-baptism.JPG|thumb|right|240px|ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ (ಸೋಫಿಯಾ ಕಥೇಡ್ರಲ್, 2005)]] ಸಬ್‌ಮರ್ಶನ್ ಎಂಬ ಪದವು [[ಇತ್ತೀಚಿನ ಲ್ಯಾಟಿನ್]]ನಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ (''ಸಬ್-'' "ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕೆಳಗೆ" + ''ಮೆರ್ಗೆರೆ'' "ಮುಳುಗಿಸು, ಅದ್ದು")<ref>http://www.merriam-webster.com/dictionary/submerge</ref> ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ "ಸಂಪೂರ್ಣ ಅದ್ದುವಿಕೆ" ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀರು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಬ್‌ಮರ್ಶನ್ ಅನ್ನು ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹಲವು ಪೌರ್ವಾತ್ಯ ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಅದರೂ ಇಮ್ಮರ್ಶನ್ ಸಬ್‌ಮರ್ಶನ್‌ಗಿಂತ ಬಹಳ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದಾದರೂ, ಇದೂ ಸಹ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ) ಮತ್ತು [[ಆಂಬ್ರೋಸಿಯನ್]] ವಿಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಿಶುಗಳ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ [[ರೋಮನ್ ವಿಧಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾಗಿರುವ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇತಿಹಾಸಜ್ಞರು ಆದಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಚರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಾಗ "ಇಮ್ಮರ್ಶನ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವುದು,<ref name="ECT"/><ref name="Cambridge"/> ಸಬ್‌ಮರ್ಶನ್ ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಊಹೆಗೆ ಆರಂಭದ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ತೊಟ್ಟಿಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಇಂತಹ ತೊಟ್ಟಿಗಳ ಅಳತೆಗಳು ಸವಾಲನ್ನೊಡ್ಡುತ್ತವೆ.<ref name="cross2005submersionm">{{cite book |first=Frank Leslie |last=Cross |authorlink=Frank Leslie Cross |coauthors=Elizabeth A. Livingstone |chapter=Submersion |title=The Oxford dictionary of the Christian Church |publisher=[[Oxford University Press]] |location=[[Oxford]] |year=2005 |page=1563 |isbn=0-19-280290-9 |oclc=58998735}}, p. 1563; [[cf.]] {{cite book |first=Louis Charles |last=Wilson |year=1895 |title=The History of Sprinkling |location=[[Cincinnati]] |publisher=Standard Publishing |oclc=4759559}}{{pn}}</ref> ಇದನ್ನು ಈಗಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ''ಇಮ್ಮರ್ಶನ್'' ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿ ಗೊಂದಲವುಂಟಗುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Baptism at Northolt Park Baptist Church (cropped).jpg|alt=|left|thumb|240x240px|ಇಮ್ಮರ್ಶನ್ ಇವಾಂಜೆಲಿಕಲ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್]] ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರ ಪ್ರಕಾರ "ಕ್ರೈಸ್ತ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂಬುದು ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳವರನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದುವ ಕ್ರಿಯೆ. …ಇದು ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ತೋರುವ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಿ, ಪುನರುತ್ಠಾನಗೊಂಡ ರಕ್ಷಕನಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳವನ ವಿಶ್ವಾಸದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ, ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳವನ ಪಾಪಗಳ ಮರಣವಾಗಿದೆ, ಹಳೆಯ ಜೀವನದ ಸಂಸ್ಕಾರವಿಧಿಯಾಗಿದೆ,ಮತ್ತು ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನಲ್ಲಿ ಮರುಹುಟ್ಟು ಪಡೆದು ಜೀವನದ ಹೊಸತನದೆಡೆ ನಡೆಯುವ ಸೂಚನೆಯಾಗಿದೆ." [ಉದ್ಧೃತ ಪಠ್ಯದ ಪದಲೋಪಗಳನ್ನು ಅಂತೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ].<ref>ಅಫಿಷಿಯಲ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಸೌಥರನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ [http://www.sbc.net/aboutus/basicbeliefs.asp ಮೂಲ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ "ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ &amp; ದಿ ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಸಪ್ಪರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130312082918/http://www.sbc.net/aboutus/basicbeliefs.asp |date=2013-03-12 }}. 2009–04–08ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರಂತೆಯೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನಂಬುವ [[ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರು]], ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಟಾನವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಕೇತಿಸುವುದೆಂಬುದನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬೈಬಲ್‌ನ <ref>{{bibleref2|Colossians|2:12–13}} ಮತ್ತು {{bibleref2|Romans|6:2–13}}ರ ಹಾಗೆ</ref> ಭಾಗಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೋಡುಗರ ಮುಂದೆ ನಡೆಸಿದಾಗ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಳುಗುವಿಕೆಯ ಆಚರಣೆಯು ಸಮಾಧಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ (ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಆಗುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀರಿನಡಿ ಮುಳುಗಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಸಮಾಧಿಯಂತೆನಿಸುವುದು), ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಟ್ಥಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ (ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದಾಗ ಅದು ಸಮಾಧಿಯಿಂದ ಎದ್ದಂತೆ ಕಾಣುವುದು)—ಪಾಪದ ಆಚರಣೆಗಳೆಡೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಜೀವನಪದ್ಧತಿಯ "ಸಾವು" ಮತ್ತು "ಶವಸಂಸ್ಕಾರ", ಹಾಗೂ "ಪುನರುತ್ಥಾನ"ದ ಮೂಲಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನನಾಗಿ ದೇವರನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡ ಹೊಸ ಜೀವನದ ಆರಂಭ. ಈ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೀರಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಒಬ್ಬ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ "ಮರುಹುಟ್ಟು" ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದರ ''ಸಂಕೇತ'' ವೆಂಬ ಈ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು {{bibleref2|John|3:3-5}} ಕೂಡ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.<ref>ವಿಲಿಯಮ್ ಎಚ್. ಬ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಿ. "ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳವರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್." ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಅಂಡ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸೊಸೈಟಿ.ಜೂನ್ 18, 2009. http://www.baptisthistory.org/pamphlets/baptism.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100107183031/http://www.baptisthistory.org/pamphlets/baptism.htm |date=2010-01-07 }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Submersion baptism, Pichilemu, Chile.jpg|300px|thumb|ಚಿಲಿಯ ಪಿಚಿಲೆಮುವಿನ ಲಾಸ್ ತೆರೆಜ್ಜಾಸ್ ಬೀಚ್‌ನ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಳುಗುವಿಕೆಯ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್.|link=Special:FilePath/Submersion_baptism,_Pichilemu,_Chile.jpg]] ಮುಳುಗುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚ್(ಡಿಸೈಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್)]]ನಲ್ಲಿಯೂ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,<ref>Disciples.org, ಕಾಪಿರೈಟೆಡ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚ್ (ಡಿಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಟ್) [http://www.disciples.org/AboutTheDisciples/Baptism/tabid/160/Default.aspx ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101212163819/http://disciples.org/AboutTheDisciples/Baptism/tabid/160/Default.aspx |date=2010-12-12 }}, 2009–04–08ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ, "ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಸಾವು, ಸಮಾಧೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುವ ಭಕ್ತನ ಹಳೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಸಾವು ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಸ್ತನಲ್ಲಿ ಹೊಚ್ಚಹೊಸ ಜೀವನದ ಆನಂದಮಯ ಜನ್ಮವನ್ನು ಕೂಡಾ ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ."</ref> ಆದರೆ ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೊಂದು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಡಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ಜ್ ಆಗಿರುವವರಿಗೆ ಮರುಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.<ref>Disciples.org [http://www.disciples.org/ccu/PDF/Newell%20Williams%20paper.pdf ದಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚ್ (ಡಿಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಟ್): ಎ ರಿಫಾರ್ಮ್ಡ್ ನಾರ್ಥ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಮೆಯಿನ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಮಾಡೊರೇಟ್ ಡಿನಾಮಿನೇಶನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927183904/http://www.disciples.org/ccu/PDF/Newell%20Williams%20paper.pdf |date=2011-09-27 }}, 2009–04–08ರಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ, "ನಮ್ಮ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಭುವಿನ ರಾತ್ರಿಭೋಜನದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿವೆ. ಭಕ್ತನ ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆಯ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಕುರಿತಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಂಗಡಗಳು ಇತರ ಚರ್ಚುಗಳ ಆಚಣೆಗಳನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ."</ref> [[ಚರ್ಚಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್]]ನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ [[ರೆಸ್ಟೋರೇಶನ್ ಚಳುವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಂಪೂರ್ಣ ದೈಹಿಕ ಮುಳುಗುವಿಕೆಯ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref name="Perfect Stranger"/>{{rp|p.107}}<ref name="Rhodes 2005"/>{{rp|p.124}} ಇದು ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ''ಬ್ಯಾಪ್‌ಟೈಜೋ'' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಅವರು ಗ್ರಹಿಸಿರುವ ರೀತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು, ಈ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಯೇಸುವಿನ ಸಾವು, ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಒಂದನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಮುಳುಗುವಿಕೆಯು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಕ್ರಮೇಣ ಎರೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆಗಳು ಅನುಷಂಗಿಕ ವಿಧಾನಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು.<ref name="Who Are the churches of Christ"/><ref name="Understanding Four Views on Baptism"/>{{rp|p.139-140}} ಸೆವೆಂತ್-ಡೇ ಅಡ್ವೆಂಟಿಸ್ಟರು "ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ತಾನೆಂಬುದರ ಸಾವನ್ನೂ ಯೇಸುವಿನಲ್ಲಿ ಮರುಹುಟ್ಟು ಪಡೆಯುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಸಂಕೆತಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆಯ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>ಅಡ್ವೆಂಟಿಸ್ಟ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ." ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಯೂನಿಫೈಡ್ ಸ್ಕೂಲ್. ಜೂನ್ 18, 2009. http://slus.org/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=66&amp;Itemid=82 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100505175829/http://www.slus.org/index.php?option=com_content&view=article&id=66&Itemid=82 |date=2010-05-05 }}</ref> ಲೇಟರ್-ಡೇ ಸೆಯಿಂಟರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಬಗೆಗಿನ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿವೆ -"ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನಂತೆಯೇ ನಿನ್ನನ್ನೂ ನೀರಿನಲ್ಲು ಭಾಗಶಃ ಅದ್ದಲಾಗುವುದು. ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಸಾವು, ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಥಾನಗಳ ಪವಿತ್ರ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ನಿನ್ನ ಹಳೆಯ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಯೇಸಿಕ್ರಿಸ್ತನ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ ಹೊಸ ಜೀವನದ ಆರಂಭವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ."<ref>ಅಫಿಶಿಯಲ್ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಅಫ್ ದಿ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಜೀಸಸ್ ಕ್ರಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಲ್ಯಾಟರ್-ಡೇ ಸೇಂಟ್ಸ್ [http://www.mormon.org/mormonorg/eng/basic-beliefs/the-commandments/baptism-and-confirmation ಬೇಸಿಕ್ ಬಿಲೀಫ್ಸ್ ಸಬ್‌ಹೆಡಿಂಗ್ "ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ ಅಂಡ್ ಕನ್ಫರ್ಮೇಶನ್"]. 2009–04–08 ಪುನರ್ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> [[ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್]] ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಳುಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಯೆಹೋವನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಬೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ "ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ಕೆಲಕ್ಷಣಗಳ ಕಾಲ ಆತನ ದೇಹವನ್ನು ನೀರಿನಡಿ ಮುಳುಗಿಸಬೇಕು."<ref>ಕಿರುಪುಸ್ತಿಕೆ: "ಜಿನೋವಾಹ್ಸ್ ವಿಟ್‌ನೆಸಸ್—ವ್ಹು ಆರ್ ದೆ? ವ್ಹಾಟ್ ಡು ದೆ ಬಿಲೀವ್?", p. 13 [http://www.watchtower.org/e/jt/article_03.htm ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100613155202/http://watchtower.org/e/jt/article_03.htm |date=2010-06-13 }}</ref> === ಉಡುಗೆತೊಡುಗೆ === [[ಮಧ್ಯಯುಗ]]ದವರೆಗೂ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಆರಂಭದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವಂತೆ, ಮತ್ತು ಆರಂಭದ ಚರ್ಚ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಲೇಖಕರ ವರ್ಣನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿದಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಗ್ನರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು(ಕೆಲವನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ವರ್ಣನೆಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೆ 4ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಿರಿಲ್ ಆಫ್ ಜೆರೂಸಲೇಮ್ ಬರೆದ "ಆನ್ ದ ಮಿಸ್ಟರೀಸ್ ಆಫ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್" ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.(c. ಕ್ರಿ.ಶ. 350): {{quotation|Do you not know, that so many of us as were baptized into Jesus Christ, were baptized into His death? etc.…for you are not under the Law, but under grace.<br /><br /> 1. Therefore, I shall necessarily lay before you the sequel of yesterday's Lecture, that you may learn of what those things, which were done by you in the inner chamber, were symbolic.<br /><br /> 2. As soon, then, as you entered, you put off your tunic; and this was an image of putting off the old man with his deeds.{{Bibleref2c|Col|3:9}} Having stripped yourselves, you were naked; in this also imitating Christ, who was stripped naked on the Cross, and by His nakedness put off from Himself the principalities and powers, and openly triumphed over them on the tree. For since the adverse powers made their lair in your members, you may no longer wear that old garment; I do not at all mean this visible one, but the old man, which waxes corrupt in the lusts of deceit.{{Bibleref2c|Eph|4:22}} May the soul which has once put him off, never again put him on, but say with the Spouse of Christ in the Song of Songs, I have put off my garment, how shall I put it on?{{Bibleref2c|SongofS|5:3|| Song of Sol 5:3}} O wondrous thing! You were naked in the sight of all, and were not ashamed; for truly ye bore the likeness of the first-formed Adam, who was naked in the garden, and was not ashamed.<br /><br /> 3. Then, when you were stripped, you were anointed with exorcised oil, from the very hairs of your head to your feet, and were made partakers of the good olive-tree, Jesus Christ.<br /><br /> 4. After these things, you were led to the holy pool of Divine Baptism, as Christ was carried from the Cross to the Sepulchre which is before our eyes. And each of you was asked, whether he believed in the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Ghost, and you made that saving confession, and descended three times into the water, and ascended again; here also hinting by a symbol at the three days burial of Christ.… And at the self-same moment you were both dying and being born;<ref>Cyril of Jerusalem, Catechetical Lecture 20 (On the Mysteries. II. of Baptism) {{Bibleref2|Romans|6:3-14}} http://www.newadvent.org/fathers/310120.htm</ref>}} ಸಂಕೇತಶಾಸ್ತ್ರವು ಮೂರು ಪದರುಗಳನ್ನುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದೆ: 1. ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು "ನೀರು ಮತ್ತು ಆತ್ಮಗಳ ಮೂಲಕ"{{Bibleref2c|Jn|3:5}} ಆಗುವ ಮರುಹುಟ್ಟಿನ ಒಂದು ರೂಪವನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ——ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ನಗ್ನತೆ(ಎರಡನೇ ಹುಟ್ಟು)ಯು ಮೊದಲನೆಯ ಹುಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿರುವುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಂತ ಜಾನ್ ಕ್ರಿಸಸ್ಟಾಮ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು "λοχείαν", ಅರ್ಥಾತ್, ಜನ್ಮ ನೀಡುವುದು, ಮತ್ತು "ಸೃಷ್ಟಿಯ ನೂತನ ವಿಧಾನ...ನೀರು ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ ಮೂಲಕ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ("ಜಾನ್‌ನಿಗೆ" ಭಾಷಣ 25,2), ಮತ್ತು ನಂತರ ಇದನ್ನು ವಿಶದೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ: : {{Quotation|"For nothing perceivable was handed over to us by Jesus; but with perceivable things, all of them however conceivable. This is also the way with the baptism; the gift of the water is done with a perceivable thing, but the things being conducted, i.e., the rebirth and renovation, are conceivable. For, if you were without a body, He would hand over these bodiless gifts as naked [gifts] to you. But because the soul is closely linked to the body, He hands over the perceivable ones to you with conceivable things " (Chrysostom to Matthew., speech 82, 4, c. 390 A.D.)}} 2. ವಸ್ತ್ರಗಳ ಕಳಚುವಿಕೆಯು "ಹಳೆಯ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಆತನ ಕೃತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ತಳ್ಳಿಹಾಕುವ ಕಲ್ಪನೆ"ಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ (ಈ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಸಿರಿಲ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ), ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗೆ ಮೊದಲು ನಿರ್ವಸ್ತ್ರರಾಗುವುದು ಪಾಪಿಷ್ಟವಾದ ತನ್ನ ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆಯುವುದನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧುಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯೇಸುವು ದಯಪಾಲಿಸುವ "ಹೊಸ ಮನುಷ್ಯ"ನನ್ನು ಧರಿಸುವುದು ಸುಲಭಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು. 3. ಸಂತ. ಸಿರಿಲ್ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಆಡಾಂ ಮತ್ತು ಈವ್ ಪವಿತ್ರಗ್ರಂಥ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ವರ್ಣನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಈಡನ್‌ನ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಸ್ತ್ರರಾಗಿದ್ದರು, ಮುಗ್ಧರೂ, ನಾಚಿಕೆಯನ್ನು ಅರಿಯದವರೂ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಗ್ನರಾಗಿರುವುದು ಆ ಮುಗ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಪಾಪಗಳಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಯ ನವೀಕರಣವಾಗಿರುವುದು. ಇಲ್ಲಿ ಇತರ ಸಮಾನಾಂತರಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕಲ್ಪಿಸಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಶಿಲುಬೆಗೇರಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆತನ ಬಹಿರಂಗ ದೇಹಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ತಯಾರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುವ ಪಾಪಿಯ "ಹಳೆಯ ಮನುಷ್ಯ"ನ ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸುವಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ. ಲಜ್ಜೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬದಲಾಗತೊಡಗಿದ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಬಹುಶಃ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ ತನ್ನ ಒಳ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು(ಡಾ ವಿಂಚಿ, ಟಿಂಟೊರೆಟೋ, ವಾನ್ ಸ್ಲೋಹೆಲ್, ಮಾಸಾಕ್ಸಿಯೋ, ಡಿ ವಿಟ್ ಮತ್ತಿತರರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಕುರಿತಾದ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಲಾಗಿರುವಂತೆ) ಮತ್ತು/ಇಲ್ಲವೇ ಈಗ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಮೇಲುಡುಗೆಯನ್ನು ಧರಿಸಲು ಅನುಮತಿ ದೊರಕಿರಬಹುದು. ಈ ಮೇಲುಡುಪುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಾರಿ ಶ್ವೇತವರ್ಣದವಾಗಿದ್ದು ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿವೆ. ಇಂದು ಹಲವಾರು ಪಂಗಡಗಳು ಯಾವುದೇ ತಕ್ಕನಾದ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಷರಾಯಿ ಮತ್ತು ಟಿ-ಶರ್ಟ್. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಬರುವ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಬಟ್ಟೆಯು ಎಷ್ಟು ಬೇಗನೆ ಒಣಗಬಹುದೆನ್ನುವುದು(ಡೆನಿಮ್ ಧರಿಸುವುದನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ), ಮತ್ತು ಅವು ಒದ್ದೆಯಾದಾಗ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗುವವೆ ಎಂಬುದು. == ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳು == ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನನೊಬ್ಬನ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪಂಗಡಗಳು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮೋಕ್ಷ ಪಡೆಯಲು ಅವಶ್ಯಕವೆಂದೂ, ಅದು ಒಂದು [[ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿ]] ಎಂದೂ ವಾದಿಸುತ್ತ "[[ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮೂಲಕ ಮರುಹುಟ್ಟು]]" ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು [[ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್]] ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ಜತೆಗೇ [[ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ರಿಫಾರ್ಮೇಶನ್]]ನ ಸಮಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜೀವತಳೆದ ಚರ್ಚುಗಳಾದ [[ಲುಥೆರನ್]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಆಂಗ್ಲಿಕನ್]] ಚರ್ಚುಗಳೂ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೂಥರ್]] ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದರು: {{quotation|To put it most simply, the power, effect, benefit, fruit, and purpose of Baptism is to save. No one is baptized in order to become a prince, but as the words say, to "be saved". To be saved, we know, is nothing else than to be delivered from sin, death, and the devil and to enter into the kingdom of Christ and live with him forever.|''[[Luther's Large Catechism]]'', 1529}} [[ಚರ್ಚಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ದ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಜೀಸಸ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಲೇಟರ್-ಡೇ ಸೆಯಿಂಟ್ಸ್]] ಕೂಡ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಮುಕ್ತಿ ಹೊಂದಲು ಅವಶ್ಯಕವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕರಿಗೆ, ನೀರಿನ ಮೂಲ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ದೇವರ ಮಕ್ಕಳ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ದೀಕ್ಷೆಯ ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ (''[[ಕ್ಯಾಟೆಕಿಸಮ್ ಆಫ್ ದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್]]'', 1212–13). ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಕ್ರಿಸ್ತನಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ (CCC 1272), ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನನೊಬ್ಬನು ಚರ್ಚಿನ ಧರ್ಮಪ್ರವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಮಿಶನರಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಉಪಕರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ (CCC 1270). ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಲು ಮೂರು ವಿಧವಾದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳು ಇವೆಯೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿಯ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ (ನೀರಿನಿಂದ), ಹಂಬಲದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ (ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಚರ್ಚಿನ ಭಾಗವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ವ್ಯಕ್ತ ಅಥವಾ ಅವ್ಯಕ್ತ ಹಂಬಲ), ಮತ್ತು ರಕ್ತದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ([[ಹುತಾತ್ಮತೆ]]). ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ [[ರಿಫಾರ್ಮ್‌ಡ್]] ([[ಕ್ಯಾಲ್ವಿನಿಸ್ಟ್]]), [[ಎವ್ಯಾಂಜೆಲಿಕಲ್]], ಮತ್ತು [[ಫಂಡಮೆಂಟಲಿಸ್ಟ್]] ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಗುಂಪುಗಳು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂಬುದು ಕ್ರಿಸ್ತನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಯೇಸುವಿನೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಆತನಿಗೆ ವಿಧೇಯತೆಯನ್ನು ತೋರುವ ಕಾರ್ಯವೂ ಆಗಿದೆಯೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಯಾವ ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟಲ್ (ರಕ್ಷಿಸುವ) ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ದೇವರ ಶಕ್ತಿಯ ಅಗೋಚರ, ಆಂತರಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಬಾಹ್ಯಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಇದು ಆಚರಣೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. [[ಚರ್ಚಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್]] ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಬೋಧಿಸುತ್ತ ಬಂದಿರುವುದೇನೆಂದರೆ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ದೇವರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಧೇಯತೆಗಳಿಗೆ ಮುಡುಪಾಗಿಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು, ಮತ್ತು ದೇವರು "ಕ್ರಿಸ್ತನ ರಕ್ತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಗಳ ಮೂಲಕ, ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುವರು ಮತ್ತು ನಿಜವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪರಕೀಯನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಿ ದೇವರ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮಾನವಸಾಧ್ಯವಾದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ; ಅದು ದೇವರು ಮಾತ್ರ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ದೇವರೇ ಮಾಡುವಂತಹ ಸ್ಥಳವಾಗಿರುವುದು."<ref name="Encyclopedia of the Stone-Campbell Movement: Baptism"/>{{rp|p.66}} ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಕೆಲಸವೆನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ನಂಬಿಕೆಯ ಒಂದು ವಿನಮ್ರ ಕಾರ್ಯವೆನ್ನಬಹುದು; ಅದು "ದೇವರಿಗೆ ನೀಡಲು ತನ್ನಲ್ಲೇನೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿದೆ."<ref name="Theology Matters">ಹ್ಯಾರಾಲ್ಡ್ ಹೇಜ್‌ಲಿಪ್, ಗ್ಯಾರಿ ಹಾಲೋವೇ, ರ‍್ಯಾಂಡಾಲ್ ಜೆ. ಹ್ಯಾರಿಸ್, ಮಾರ್ಕ್ ಸಿ. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್, ''ಥಿಯಾಲಜಿ ಮ್ಯಾಟರ್ಸ್: ಇನ್ ಹಾನರ್ ಆಫ್ ಹರಾಲ್ಡ್ ಹೇಜೆಲಿಪ್: ಚರ್ಚ್‌ ಟುಡೇಯ ಉತ್ತರಗಳು'', ಕಾಲೇಜ್ ಪ್ರೆಸ್, 1998, ISBN 0-89900-813-5, 9780899008134, 368 ಪುಟಗಳು</ref>{{rp|p.112}} === ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ === [[ಚಿತ್ರ:BaptismalFontStRaphaelDubuque.jpg|thumbnail|left|250px| ಅಯೋವಾದ ಡಬ್ಯೂಕ್‍ನಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್. ರಾಫಾಯೇಲ್ಸ್ ಕಥೇಡ್ರಲ್‌ನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರಿ. 2005ರಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕರ ಅದ್ದುವಿಕೆಯ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗೂ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಈ ಜ್ಞಾನಸ್ನಾನ ತೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೊಳವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಕ್ರಿಸ್ತನ ಪುನರುತ್ಟಾನದ "ಎಂಟನೇ ದಿನ"ದ ಕುರುಹಾಗಿ ಜ್ಞಾನಸ್ನನದ ತೊಟ್ಟಿಗಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಅಷ್ಟಮುಖಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.]] [[ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್]], [[ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್]], [[ಲುಥೆರನ್]], [[ಆಂಗ್ಲಿಕನ್]], ಮತ್ತು [[ಮೆಥಡಿಸ್ಟ್]] ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ]]ಗಳು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಬರೆ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಥಾನಗಳ ಸಂಕೇತ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಒಂದು ನೈಜವಾದ ಅಲೌಕಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿದ್ದು,[[ನೋ‌ಆಹ್]]ನ ಅನುಭವ ಮತ್ತು [[ಇಸ್ರೇಲೀಯರು]] [[ಮೋಸಸ್]]ನು ವಿಭಜಿಸಿದ [[ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರ]]ದ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಹೋದ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಾದೃಶ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅಕ್ಷರಶಃ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾದ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಜತೆಗೇ ಸಾಯುವುದು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಜತೆಗೆ ಮರುಹುಟ್ಟು ಪಡೆಯುವ ಕ್ರಿಯೆಯೂ ಆಗಿರುವುದು. ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕರ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ [[ಮೊದಲ ಪಾಪ]]ದ ಕಳಂಕವನ್ನು ತೊಳೆಯಲು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಶಿಶುಗಳ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಪ್ರಚಲಿತ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು ([[ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್]] ಮತ್ತು [[ಓರಿಯೆಂಟಲ್ ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸಿ]]) ಕೂಡ ಶಿಶುಗಳ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳನ್ನು {{bibleref2|Matthew|19:14}} ಮುಂತಾದ ಪಠ್ಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅವರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಚರ್ಚಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಾರೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ನಂತರ ತಡಮಾಡದೆ ಮುಂದಿನ [[ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಭೆ]]ಯಲ್ಲಿಯೇ [[ಕ್ರಿಸ್ಮೇಶನ್]] ಮತ್ತು [[ಕಮ್ಯುನಿಯನ್]]ಗಳನ್ನು ವಯೋಮಾನ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆಯೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಂತೆಯೇ ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್‌ಗಳು ಆಡಮನ ಪೂರ್ವೀಕ ಪಾಪವೆಂದು ಅವರು ಕರೆಯುವ ಕಳಂಕವನ್ನು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |author=[[Nicodemos the Hagiorite]] |title=Concerning Thoughts |work=Exomologetarion |url=http://www.orthodoxinfo.com/praxis/exo_thoughts.aspx}}</ref> ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ನರು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಚರ್ಚಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವೂ ಆಗಿರುವುದು, ಹೀಗಾಗಿ ಪವಿತ್ರ ಕಮ್ಯುನಿಯನ್ ಅನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯರ ಎಲ್ಲಾ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ನರು ಇದು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪಾಪವೆಂದೂ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಜ ಪಾಪವೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುವ ಕಳಂಕವನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವುದು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಅರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ರಿಸ್ತನಲ್ಲಿ ಸಾವು ಮತ್ತು ಮರುಹುಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಪಾಪಗಳ ಶುದ್ಧೀಕರಣಗಳೆರಡರ ಸಂಕೇತದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಮೂರು ಹಂತಗಳ ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೇ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ರೈಟ್]] ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಫ್ಯೂಶನ್(ಎರೆಯುವಿಕೆ)ನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ, ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಳುಗುವಿಕೆ ಇಲ್ಲವೇ ಕನಿಷ್ಟ ಭಾಗಶಃ ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನಾದರೂ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಸಬ್‌ಮರ್ಶನ್ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಹೊಸ ಆರಾಧನಾ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ, ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನದ ತೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆಯ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=December 2007}} ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ನರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆ, ಭಾಗಶಃ ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆ, ಎರೆಯುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನಿಂದ 200,<ref>{{cite book |author=[[Tertullian]] |editor=[[Philip Schaff]] |title=[[Ante-Nicene Fathers]] |chapter=Of the Persons to Whom, and the Time When, Baptism is to Be Administered |chapterurl=http://www.ccel.org/ccel/schaff/anf03.vi.iii.xviii.html}}</ref> ರ ವರುಷದಷ್ಟು ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡುಬಂದಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಾಯೋಜಕರು ಅಥವಾ [[ದೇವಪೋಷಕರು]] ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಆದವರ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜೀವನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಾಗಿ ಶಪಥ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರೀಕ್ ಪದವಾದ {{polytonic|βαπτίζω}} ಮೂಲದಲ್ಲಿ "ಮುಳುಗಿಸುವುದು" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತೆಂದು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೈಬಲ್‌ನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅವರು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಳುಗುವಿಕೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುವುದಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಳುಗುವಿಕೆಯು ಮಾತ್ರ "ಸಮಾಧಿಯಾಗುವುದು" ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ತನಲ್ಲಿ "ಏಳು"ವುದರ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೂಡ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.{{bibleref2c|Rom|6:3-4}} ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚುಗಳು ಪಿತ, ಸುತ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮಗಳ [[ಟ್ರಿನಿಟಿ(ತ್ರಿಕೂಟ)]]ದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಅದರೆ, ಅವರು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅವಶ್ಯಕವೆಂದು ಕಾಣುವುದರ ಬದಲಾಗಿ, ಅದನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ವಿಧೇಯತೆಯ ಕೃತ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ಒನ್‌ನೆಸ್ ಪೆಂಟೆಕೋಸ್ಟಲ್]]ನಂತಹ ಕೆಲವು "ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುವಾರ್ತೆ"ಯ ಕರಿಸ್ಮಾಟಿಕ್ ಚರ್ಚುಗಳು ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಪೇತ್ರನು ಯೇಸುವಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾರೆ.{{Bibleref2c|Ac|2:38}} ಜತೆಗೇ ಅವರು ಎರಡನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಟ್ರಿನಿಟಿ ತತ್ವವು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗುವವರೆಗೂ ಆರಂಭದ ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಭು ಯೇಸುವಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಯಾವಾಗಲೂ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಿತೆಂದು ತಿಳಿಸುವ ಹಲವಾರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳೆಡೆ ಬೆರಳು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.apostolic.net/biblicalstudies/name.htm |title=Baptism in Jesus' Name |publisher=Apostolic Network |accessdate=February 25, 2009}}{{Verify credibility|date=March 2009}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.apostolic-voice.org/tracts/water_baptism.htm |title=Water Baptism in Jesus' Name is Essential unto Salvation |accessdate=February 26, 2009 |archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 4, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090404042305/http://www.apostolic-voice.org/tracts/water_baptism.htm |url-status=dead }}{{Verify credibility|date=March 2009}}</ref> === ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಹೇಳಿಕೆಗಳು === 1982ರಲ್ಲಿ [[ವರ್ಲ್ಡ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಚರ್ಚಸ್]] ''[[ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್, ಯೂಕರಿಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ]]'' ಎಂಬ [[ಎಕ್ಯೂಮೆನಿಕಲ್(ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್)]] ಬರಹವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ: {{quotation|Those who know how widely the churches have differed in doctrine and practice on baptism, Eucharist and ministry, will appreciate the importance of the large measure of agreement registered here. Virtually all the confessional traditions are included in the Commission's membership. That theologians of such widely different traditions should be able to speak so harmoniously about baptism, Eucharist and ministry is unprecedented in the modern ecumenical movement. Particularly noteworthy is the fact that the Commission also includes among its full members theologians of the Catholic and other churches which do not belong to the World Council of Churches itself."<ref>{{cite web |url=http://www.oikoumene.org/en/resources/documents/wcc-commissions/faith-and-order-commission/i-unity-the-church-and-its-mission/baptism-eucharist-and-ministry-faith-and-order-paper-no-111-the-lima-text/baptism-eucharist-and-ministry.html#c10471 |title=Baptism, Eucharist and Ministry—Faith and Order Paper No. 111 |publisher=[[World Council of Churches]] |year=1982 |accessdate=March 1, 2009 |archive-date=ಜುಲೈ 9, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080709031256/http://www.oikoumene.org/en/resources/documents/wcc-commissions/faith-and-order-commission/i-unity-the-church-and-its-mission/baptism-eucharist-and-ministry-faith-and-order-paper-no-111-the-lima-text/baptism-eucharist-and-ministry.html#c10471 |url-status=dead }}</ref>}} 1997ರ ಲೇಖನವಾದ ''ಬಿಕಮಿಂಗ್ ಎ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್: ದ ಎಕ್ಯುಮೆನಿಕಲ್ ಇಂಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಅವರ್ ಕಾಮನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್'', ವರ್ಲ್ಡ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಚರ್ಚಸ್‌ನ ಆಶ್ರಯದಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾದ ಪರಿಣತರ ಆಯೋಗದ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಿತು. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ: {{quotation|…according to {{bibleref2|Acts|2:38}}, baptisms follow from Peter's preaching baptism in the name of Jesus and lead those baptized to the receiving of Christ's Spirit, the Holy Ghost, and life in the community: "They devoted themselves to the apostles' teaching and fellowship, to the breaking of bread and the prayers"{{bibleref2c-nb|Ac|2:42|RSV}} as well as to the distribution of goods to those in need.{{bibleref2c-nb|Acts|2:45}}}} ಯಾರು ಆಲಿಸಿದರೊ, ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಆಗಿ ಸಮುದಾಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ್ದರೊ, ಅವರನ್ನು ಈಗಾಗಲೆ ಅಂತ್ಯದ ದಿನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದೇವರ ವಚನಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನಾಗಿಯೂ ಭಾಗೀದಾರರನ್ನಾಗಿಯೂ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು: ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಯೇಸುವಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮೂಲಕ ಪಾಪಗಳ ಮನ್ನಣೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದೇಹಗಳ ಮೇಲೂ ಪವಿತ್ರಾತ್ಮದ ಸುರಿಮಳೆ.{{bibleref2c|Ac|2:38}} ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿರಬಹುದಾದ ಅಂಶದ ಬಗ್ಗೆ [[1 ಪೇತ್ರ]]ನು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಹೇಳುತ್ತ, ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಘೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಜೀವನದ ಬಗೆಗಿನ ಬೋಧನೆಗಳು{{bibleref2c|1Pe|1:3-21||1 Pe 1:3-21}} ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮತ್ತು ಹೊಸಹುಟ್ಟಿನೆಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.{{bibleref2c-nb|1Pe.|1:22-23||1 Pet. 1:22-23}} ಇದರ ನಂತರ [[ದೇವರ ಆಹಾರದ]]ದ ಸೇವನೆ ಮತ್ತು ಪಾನವು ನಡೆಯುವುದು, {{bibleref2c-nb|1Peter|2:2-3||1 Pet. 2:2-3}} ಸಮುದಾಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ - ರಾಜಪೌರಾಹಿತ್ಯ, ಹೊಸ ದೇವಾಲಯ, ದೇವರ ಜನರು{{bibleref2c-nb|1Peter|2:4-10||1 Pet. 2:4-10}}— ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ನೈತಿಕ ಸ್ವರೂಪರಚನೆಯ ಮೂಲಕ.{{bibleref2c-nb|1Peter|2:11ff||1 Pet. 2:11 ff.}} 1ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕ ಪೇತ್ರನು ಈ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಕ್ರಿಸ್ತನಿಗೆ ವಿಧೇಯತೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ ಮೂಲಕ ಪವಿತ್ರೀಕರಣದ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಪ್ರಕಾರ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದನು.{{bibleref2c-nb|1Peter|1:2||1 Pet. 1:2}} ಆದ್ದರಿಂದ ಕ್ರೈಸ್ತನಲ್ಲಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಆತ್ಮಪ್ರವೇಶದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂಬಂತೆ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ.<sup>{{color|blue|cf. }}</sup>{{bibleref2c|1Cor|12:13||1 Co 12:13}} ನಾಲ್ಕನೇ ಸುವಾರ್ತೆಯಲ್ಲಿ [[ನಿಕೋಡೆಮಸ್]]ನ ಜತೆಗೆ ಯೇಸುವಿನ ಸಂವಾದವು ದೇವರ ರಾಜ್ಯಭಾರವಿರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ನೀರು ಮತ್ತು ಆತ್ಮಗಳ ಮೂಲಕ ಹುಟ್ಟಿಬರುವುದು ಗೌರವಯುತ ಪ್ರವೇಶದ ಮಾರ್ಗವಾಗುವುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. {{bibleref2c|Jn|3:5}}<ref>{{cite web |url=http://www.oikoumene.org/index.php?id=2672 |title=Becoming a Christian: The Ecumenical Implications of Our Common Baptism |publisher=[[World Council of Churches]] |year=1997 |accessdate=May 13, 2007}}</ref> === ಕೆಲವು ಚರ್ಚುಗಳಿಂದ ಸಿಂಧುತ್ವ ಪರಿಶೀಲನೆ === [[ಚಿತ್ರ:Окрещённый ребёнок.jpg|thumb|ರಶಿಯನ್ ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಪಾದ್ರಿಯೊಬ್ಬರು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಪವಿತ್ರ ರಹಸ್ಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಿಶು ಮತ್ತು ಅದರ ದೇವಪೋಷಕರನ್ನು ಚರ್ಚಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಿರುವುದು.]] ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್, ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್, ಆಂಗ್ಲಿಕನ್, ಮೆಥಡಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಲುಥೆರನ್ ಚರ್ಚುಗಳು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ನಿಜವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ವಿಮೋಚನಾ ಪ್ರಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು [[ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿ]] ಎಂದು ಬೋಧಿಸುವುದರಿಂದ, ಇದು ಮಾನ್ಯವಾಗಿರಲು, ಅರ್ಥಾತ್, ನಿಜವಾಗಿ ಅಂತಹ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಲು, ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಧಾನ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಧಾನ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಬಗೆಗಿನ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾದಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಮಾರಂಭದ ಅಧಿಕೃತ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ, ಅಂತಹ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ನಿಷಿದ್ಧ(ಚರ್ಚಿನ ಕಾನೂನಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದ್ದು)ವಾಗುತ್ತದಾದರೂ ಸಿಂಧುವಾಗುಳಿಯುತ್ತದೆ. ಸಿಂಧುತ್ವಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಒಂದು ಮಾನದಂಡವೆಂದರೆ ಪದಗಳ ಸರಿಯಾದ ಸ್ವರೂಪದ ಬಳಕೆ. ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರಚಿನ ಬೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ "ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್" ಎಂಬ ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಬಳಕೆಯು ಅವಶ್ಯಕ.<ref name="cathen"/> [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ರೈಟ್]]ನ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕರು, ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ನರು ಮತ್ತು ಮೆಥಡಿಸ್ಟರು "ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ..," ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೆಲವು [[ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕರು]] "ಕ್ರಿಸ್ತನ ಈ ಸೇವಕನನ್ನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ…" ಅಥವಾ "ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಆಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ…," ಎಂಬ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಚರ್ಚುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಬ್ಬರೊಬ್ಬರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. [[ಟ್ರಿನಿಟೇರಿಯನ್ ಸೂತ್ರ]]ವಾದ "ಪಿತನ, ಸುತನ,ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರಾತ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ" ಎಂಬುದನ್ನು ಕೂಡ ಅವಶ್ಯಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಚರ್ಚುಗಳು [[ಟ್ರಿನಿಟೇರಿಯನ್]]-ಅಲ್ಲದ ಚರ್ಚುಗಳಾದ [[ಒನ್‌ನೆಸ್ ಪೆಂಟೆಕೋಸ್ಟಲ್ಸ್]] ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೊಂದು ಅವಶ್ಯಕ ಅಂಶವೆಂದರೆ ನೀರಿನ ಬಳಕೆ. ಬೇರಾವುದೋ ದ್ರವವನ್ನು ಬಳಸಿ ನಡೆಸಲಾದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೊಂದು ಅವಶ್ಯಕತೆಯೆಂದರೆ, ಮುಖ್ಯ ಪುರೋಹಿತ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮಾಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಈ ಅವಶ್ಯಕತೆಯು ಬರೆ "ಚರ್ಚ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮಾಡುವ" ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅಗತ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂದು ಅಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟ್(ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿ)ನ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅದರ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮವು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದೇ ವಿನಃ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ. ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡುವವರ ಮತಶ್ರದ್ಧೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಸಂಶಯವು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಸಿಂಧುತ್ವದ ಬಗೆಗಿನ ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವಂತಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಿಂಧುತ್ವದ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನೂ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ-ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಳಸಿದ ವಿಧಾನವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಳುಗುವಿಕೆ, ಭಾಶಃ ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆ, ಎರೆಯುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ - ಯಾವುದೇ ಆಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ, ನೀರನ್ನು ಪ್ರೋಕ್ಷಿಸಲಾದಾಗ, ಅದು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಆಗಿಲ್ಲದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಚರ್ಮವನ್ನು ತಾಗದಿರುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ನೀರು ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಹರಿಯದೆ ಹೋದಲ್ಲಿ, ಶುದ್ಧೀಕರಣವಾಗದು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ನಡೆಯದು. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೇ ಸಮರ್ಥನೀಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ನೀರನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸುರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಹೋದಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ದೇಹದ ಇನ್ನಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗದ ಮೇಲೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಸುರಿಯಬಹುದು. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಧುತ್ವವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡುವವರೆಗೂ [[ಭಾಗಶಃ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಆದವರು]] ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು. ಹಲವಾರು ಕಮ್ಯುನಿಯನ್‌ಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಎರೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದಲ್ಲಿ ಸಿಂಧುತ್ವದ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಪರಿಣಾಮವೂ ಉಂಟಾಗದು, ಆದರೆ ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ವಿವಾದಿತ ವಿಷಯ. ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆತ್ಮದ ಮೇಲೆ ಒಂದು [[ಅಳಿಸಲಾಗದ "ಮುದ್ರೆ"]]ಯನ್ನು ಬಿಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈಗಾಗಲೆ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಆಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಬಾರಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ನೀಡುವುದು ಸಿಂಧುವಲ್ಲ. ಈ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ಮರುಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸುವ [[ಡೊನಾಟಿಸ್ಟ್]]ರ ವಿರುದ್ಧ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲಾಗುವ ಅನುಗ್ರಹವು ''ಎಕ್ಸ್ ಒಪೆರೆ ಆಪೆರೆಟೊ'' (ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯದ ಮೂಲಕ)ವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದೆಂದು ನಂಬಿಕೆಯಿದ್ದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ದೈವದೂಷಣೆಯ ಅಥವಾ ವೈನಸ್ಯತೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದರೂ ಕೂಡ ಸಿಂಧುವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು.<ref name="ODWR"/> === ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥಗಳಿಂದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ === [[ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್]], [[ಲುಥೆರನ್]], [[ಅಂಗ್ಲಿಕನ್]], [[ಪ್ರೆಸ್‌ಬಿಟೇರಿಯನ್]] ಮತ್ತು [[ಮೆಥಡಿಸ್ಟ್]] ಚರ್ಚುಗಳು ಇದೇ ಗುಂಪಿನ ಇತರ ಪಂಗಡಗಳು ನಡೆಸುವ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು, ಟ್ರಿನಿಟೇರಿಯನ್ ಸೂತ್ರದ ಬಳಕೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾದಲ್ಲಿ, ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಆಗಲು ಸಾಧ್ಯ, ಹೀಗಾಗಿ ಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ಪಂಗಡಗಳ ಜನರು ಮತಾಂತರಗೊಂಡಾಗ ಇಲ್ಲವೇ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಇಂಥ ಜನರು ತಮ್ಮ ಶ್ರದ್ಧಾಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಮತ್ತು ಅವರು ಈಗಾಗಲೆ ಮಾನ್ಯವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಕನ್‌ಫರ್ಮೇಶನ್ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಸ್ಮೇಶನ್ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ, ಕನ್‌ಫರ್ಮೇಶನ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುವುದು ಕೆಲವು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ನಿಜವಾಗಿ ಸಿಂಧುವಾಗಿತ್ತೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು; ಇಂತಹ ಸಂಶಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ [[ಷರತ್ತುಬದ್ಧ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್]] ಅನ್ನು "ನೀನು ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಬ್ಯಾಪ್‍ಟೈಜ್ ಆಗಿರದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ…." ಎಂಬ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಗುವುದು.<ref>[http://www.intratext.com/IXT/ENG0017/_P2W.HTM ಕೋಡ್ ಆಫ್ ಕೆನನ್ ಲಾ, ಕೆನನ್ 869]; cf. [https://books.google.com/books?id=JKgZEjvB5cEC ನ್ಯೂ ಕಾಮೆಂಟರಿ ಆನ್ ದಿ ಕೋಡ್ ಆಫ್ ಕೆನನ್ ಲಾ ಬೈ ಜಾನ್ ಪಿ. ಬೀಲ್, ಜೇಮ್ಸ್ ಎ. ಕೊರಿಡೆನ್, ಥಾಮಸ್ ಜೆ.], ಪು. 1057-1059.</ref> ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ, ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಪಂಥದಿಂದ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಷರತ್ತುಬದ್ಧ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಚರಣೆಯಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಚರ್ಚುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಅವರು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸುವ ರೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಶ್ವಾಸನೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿವೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಇತರ ಪಂಗಡಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ [[ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿ]]ಯ ಚರ್ಚುಗಳ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳ ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುತ್ತ ಬಂದಿದೆ, ಆದರೆ [[ದ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಜೀಸಸ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಲೇಟರ್-ಡೇ ಸೆಯಿಂಟ್ಸ್]]ನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅಸಿಂಧುವೆಂದು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/documents/rc_con_cfaith_doc_20010605_battesimo_mormoni_en.html |title=Response of the Congregation for the Doctrine of the Faith |publisher=Vatican.va |date=June 5, 2001 |accessdate=February 25, 2009}}</ref> ಇತರ ಪಂಗಡಗಳಿಂದ ಮತಾಂತರಗೊಂಡವರ ಬಗೆಗಿನ [[ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್]]ನ ಆಚರಣೆಗಳು ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪವಿತ್ರ ಟ್ರಿನಿಟಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳನ್ನು ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತಾಂತರಗೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟ್(ಮಿಸ್ಟೀರಿಯನ್) ಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿಲ್ಲವೆಂದಾದಲ್ಲಿ ಅವರು ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚಿನ ಜತೆಯಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಯನ್ ಅನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮೊದಲು, ಅವರನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಟ್ರಿನಿಟಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಸ್ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕನ್‌ಫೆಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯ್ಶಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದರೆ (ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಆತನ ಹಿಂದಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ [[ಕ್ರಿಸ್ಮೇಶನ್]]ನಿಂದಾಗಿ ಈಗಾಗಲೆ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ತುಂಬಿಹೋಗಿದೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಅಪರೂಪದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಪವಿತ್ರ ಟ್ರಿನಿಟಿ(ಪಿತ, ಸುತ, ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮ)ಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಶದ್ಧಾ [[ಘೋಷಣೆ]]ಯು ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಾನವು ಸ್ಥಳೀಯ [[ಚರ್ಚ್ ಶಾಸನ]]ಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ ವಿವಾದಕ್ಕೀಡಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=February 2009}} [[ಓರಿಯೆಂಟಲ್ ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್]]ಗಳು ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಳಗೆ ನಡೆಸಲಾದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳ ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚುಗಳು ನಡೆಸಿದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಮಾನ್ಯಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಟಿನಿಟೇರಿಯನ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸದೆ ನಡೆಸಲಾದ ಯಾವುದೆ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಅಸಿಂಧುವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=February 2009}} ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚಿನ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಅರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚುಗಳು, ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಮತ್ತು ಲುಥೆರನ್ ಚರ್ಚುಗಳು, ಮತ್ತು ದ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಜೀಸಸ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಲೇಟರ್ ಡೇ ಸೆಯಿಂಟ್ಸ್‌ನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳು ಅಸಿಂಧುವಾಗಿವೆ.<ref>ಜೂನ್ 5, 2001ರ [http://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/documents/rc_con_cfaith_doc_20010605_battesimo_mormoni_en.html ಘೋಷಣೆ], [[ಕಾಂಗ್ರಿಗೇಶನ್ ಫಾರ್ ದಿ ಡಕ್ಟ್ರೈನ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೆಯ್ತ್‌]]ನಿಂದ.</ref> ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೊರಡಿಸಲಾದ ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾದ ಲೇಖನವೊಂದು ಈ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ: "ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ದ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಜೀಸಸ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಲೇಟರ್ ಡೇ ಸೆಯಿಂಟ್ಸ್‌ನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳ ಮೂಲತತ್ವಗಳು ಬಹಳ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ, ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಪಿತ, ಸುತ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರಾತ್ಮಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದರ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸದ ಬಗ್ಗೆ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ಕ್ರಿಸ್ತನ ಜತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಭಿನ್ನವಾದ ಆಲೋಚನೆಗಳಿವೆ."<ref>{{cite web|url=http://www.ewtn.com/library/Theology/MORMBAP1.HTM |title=The Question Of The Validity Of Baptism Conferred In The Church Of Jesus Christ Of Latter |publisher=Ewtn.com |date=August 1, 2001 |accessdate=February 25, 2009}}</ref> ದ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಜೀಸಸ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಲೇಟರ್ ಡೇ ಸೆಯಿಂಟ್ಸ್‌ ಸರಿಯಾದ ಅಧಿಕಾರವುಳ್ಳವರು ಮಾತ್ರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಚರ್ಚ್ ಬೇರಾವುದೇ ಚರ್ಚಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web|url=http://www.lds.org/ldsorg/v/index.jsp?vgnextoid=bbd508f54922d010VgnVCM1000004d82620aRCRD&locale=0&index=2&sourceId=1af539b439c98010VgnVCM1000004d82620a____ |title=Topic Definition: Baptism |publisher=Lds.org |date= |accessdate=February 25, 2009}}</ref> ಯೆಹೋವನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು 1914<ref>"ಓದುಗರಿಂದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು", ''ದಿ ವಾಚ್‌ಟವರ್'', ಮೇ 1, 1959, ಪು. 288, "ಹೀಗಾಗಿ, 1914ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು ಅರಸನೆಂದು ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಸಿಂಹಾಸನಾರೋಹಣ ಮಾಡಿಸಲಾದಾಗ, ಆತನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ನಿಜವಾದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರೂ ಕೂಡ ಮತ್ತೆ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಆಗುವ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ."</ref> ರ ನಂತರ ನಡೆದ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನೂ ಸಿಂಧುವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ,<ref>"ಜೆಹೋವಾಹ್ಸ್ ವಿಟ್‌ನೆಸಸ್ ಎಂಡೂರ್ ಫಾರ್ ಹಿಸ್ ಸಾವರೀನ್ ಗಾಡ್‌ಶಿಪ್", ''ದಿ ವಾಚ್‌ಟವರ್'', ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15, 1966, ಪು. 560, "1919ರ ನಂತರದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರದ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯ ಹಲವಾರು ಭಾಗಗಳ, ಹಲವಾರಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥಗಳ, ತಕ್ಕನಾದ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ಕ್ರೈಸ್ತಪುರೋಹಿತರು ಜೋಬನ ರೀತಿಯ ಜನರ ಪವಿತ್ರಜಲಸಿಂಚನದ ಅಲ್ಪಾವಶೇಷಗಳ ಪೌರಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ಮರುಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಆಗುವುದರ ಮುಖಾಂತರ ಯೇಹೋವನ ನಿಜವಾದ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿಗಳಾಗುವುದರ ಮೂಲಕ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ"</ref> ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಕ್ರಿಸ್ತನ ನಿಜವಾದ ಏಕೈಕ ಚರ್ಚ್ ಎಂದೂ,<ref>"ಟ್ರೂ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿ ಈಸ್ ಫ್ಲೋರಿಶಿಂಗ್", ''ದಿ ವಾಚ್‌ಟವರ್'', ಮಾರ್ಚ್ 1, 2004, p. 7 [http://www.watchtower.org/e/20040301/article_02.htm ಏಪ್ರಿಲ್ 9, 2009ರಂದು ಮರಳಿ ಪಡೆದಂತೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100613205854/http://watchtower.org/e/20040301/article_02.htm |date=2010-06-13 }}, "ಕ್ರೈಸ್ತಪ್ರಪಂಚದ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಮಿಶನರಿಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಚಿಗೆ ಹೋಗುವವರು ತಮ್ಮ ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಎಳುತ್ತಿರುವ ವಿವಾದಗಳ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳ ಜತೆ ಪಟ್ಟುಹಿಡಿದು ಕಾದಾಡುತ್ತಿರುವ ಹೊತ್ತಿಗೇ ನಿಜವಾದ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮವು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿಡೀ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ನಿಜವಾದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು…ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಿಜವಾದ ಏಕೈಕ ದೇವರಾದ ಯೆಹೋವನ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಯೆಹೋವನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವರು.."</ref> ಬಾಕಿ ಉಳಿದ ಇಡೀ "ಕ್ರೈಸ್ತರಾಜ್ಯ"ವು ಸುಳ್ಳು ಧರ್ಮವೆಂದೂ ನಂಬುತ್ತಾರೆ.<ref>''ಜೆಹೊವಾಹ್ಸ್ ವಿಟ್‌ನೆಸಸ್— ಪ್ರೊಕ್ಲೈಮರ್ಸ್ ಆಫ್ ಗಾಡ್ಸ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್'', ಜೆಹೋವಾಹ್ಸ್ ವಿಟ್‌ನೆಸಸ್ ಪ್ರಕಾಶನ, "ಅಧ್ಯಾಯ 31: ಹೌ ಚೂಸನ್ ಅಂಡ್ ಲೆಡ್ ಬೈ ಗಾಡ್", ಪು. 706, "ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ, 1914ರಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಕಾಲವು ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಇಡೀ ಕ್ರೈಸ್ತಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಬೈಬಲ್‌ನ ಮಾನದಂಡಳಿಗೆ ತಕ್ಕನಾದ ಒಂದೇ ಒಂದು ನಿಜವಾದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕೂಟ(ಕಾನ್‌ಗ್ರಿಗೇಶನ್)ವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಬೈಬಲ್ ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಯೆಹೋವನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳಬಹುದು?"</ref> === ಯಾರುಯಾರು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು === [[ಚಿತ್ರ:Baptism in a front-end loader.jpg|thumb|left|ಇರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಯು.ಎಸ್‌ನ ಚ್ಯಾಪ್ಲೇನ್ ಒಬ್ಬರು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದು.]] ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಯಾರು ನಡೆಸಬಹುದು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚುಗಳ ನಡುವೆ ಚರ್ಚೆಗಳು, ವಾದವಿವಾದಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಲಿವೆ. ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಸುದೂತರು ಮತ್ತು ಡೀಕನ್‌ಗಳು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ನೀಡುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ. ಪುರಾತನ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚುಗಳು ಇದನ್ನು ''ವಿಪರೀತ ಸನ್ನಿವೇಶ'' ಗಳನ್ನು, ಅರ್ಥಾತ್ ಕೂಡಲೇ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುವ ಅಪಾಯದಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಪುರೋಹಿತವರ್ಗದವರು ಮಾತ್ರ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವುದಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ. ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚಿನ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನೀಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಯಾರೇ ಆಗಿರಲಿ, ಆತನು ಚರ್ಚಿನ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚಿನ ಪ್ರಕಾರ ಇಂಥ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸ್ವತಃ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದಿಲ್ಲವಾದರೂ ಕೂಡ, ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ನಡೆಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಚರ್ಚು ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನೇ ತಾನೂ ಮಾಡುವ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಚರ್ಚುಗಳು ಬೈಬಲ್‌ನ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಕಂಡುಬರದೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಭಕ್ತನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಭಕ್ತನಿಗೆ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ ಅನ್ನು ನೀಡಲು ಅನುಮತಿ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ಮಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾದ್ರಿಯು ಪುರೋಹಿತವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುವರು (ಬಿಶಪ್, ಪಾದ್ರಿ ಅಥವಾ ಡೀಕನ್),<ref name="intratext1">{{cite web |url=http://www.vatican.va/archive/ENG1104/_P2W.HTM |work=Code of Canon Law |title=The Minister of Baptism |publisher=[[Vatican Publishing House]] |year=1983 |accessdate=February 25, 2009}}</ref> ಅದರೆ ಸಾಧಾರಣ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ [[ಪ್ಯಾರಿಶ್ ಪಾದ್ರಿ]], ಇಲ್ಲವೇ ಆತನ ಮೇಲಧಿಕಾರಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಪ್ಯಾರಿಶ್ ಪಾದ್ರಿಯಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದಂಥವರು ಇದನ್ನು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿ ನಡೆಸಬಹುದು<ref>{{cite web|url=http://www.vatican.va/archive/ENG1104/__P1U.HTM |work=Code of Canon Law |title=Parishes, Pastors, and Parochial Vicars |publisher=[[Vatican Publishing House]] |year=1983 |accessdate=February 25, 2009}}</ref> "ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾದ್ರಿಯು ಗೈರುಹಾಜರಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅವರಿಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡಲಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಕ್ಯಾಟೆಕಿಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಂತ್ರಿಯಿಂದ ಅನುಮೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಯಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಅವಶ್ಯಕತೆಯ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಅಪೇಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಯಾರಾದರೂ ಇದನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು<ref name="intratext1"/> "ಅವಶ್ಯಕತೆಯ ಸನ್ನಿವೇಶ"ವೆಂದರೆ ಖಾಯಿಲೆ ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯ ಬೆದರಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಲೇ ಸಾವಿನ ಅಪಾಯವಿರುವುದು. "ಅಗತ್ಯವಾದ ಅಪೇಕ್ಷೆ" ಎಂಬುದು ಕನಿಷ್ಟಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ "ಚರ್ಚ್ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನೆ ತಾನೂ ಮಾಡುವ" ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿದೆ. [[ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಡೀಕನ್ ಅನ್ನು ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾದ್ರಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಆಚರಣೆಯಂತೆಯೇ ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು ನೀಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪ್ಯಾರಿಶ್ ಪುರೋಹಿತನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, "ಅವಶ್ಯಕತೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಡೀಕನ್ ಅಥವಾ ಅವರು ಗೈರುಹಾಜರಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅವರಿಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡಲಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪಾದ್ರಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಪವಿತ್ರ ಜೀವನದ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರ ಸದಸ್ಯರು, ಇಲ್ಲವೇ ಯಾವುದೇ ಕ್ರೈಸ್ತ ಭಕ್ತರು, ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ ಅನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸುವುದೆಂದು ತಿಳಿದಿರುವ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ತಂದೆತಾಯಂದಿರು ಕೂಡ ನಡೆಸಬಹುದು."<ref>{{cite web |url=http://www.intratext.com/IXT/ENG1199/__PIT.HTM |title=Canon 677 |work=[[Code of Canons of the Eastern Churches]] |year=1990 |accessdate=February 26, 2009}}</ref> [[ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್]], [[ಓರಿಯೆಂಟಲ್ ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸಿ]] ಮತ್ತು [[ಅಸ್ಸಿರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದ ಈಸ್ಟ್]]ಗಳ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆಯೇ ಇವೆ. ವಿಪರೀತ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಸಹ ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಪಂಥದ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜರನೇ ಆಗಬೇಕು, ತನ್ನ ಬಳಿಯಿಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಆತ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು(ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಲ್ಲಿನ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿನ ಸದಸ್ಯತ್ವ) ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book |last=Ware |first=Kallistos |authorlink=Timothy Ware |year=1964 |title=The Orthodox Church |page=285 |location=New York City |publisher=[[Penguin Books]]}}</ref> ಲ್ಯಾಟಿನ್ ರೈಟ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಈ ಕಟ್ಟಳೆಯು ನಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಚರ್ಚಿನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಂತಹ ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟಿನ ಪ್ರಭಾವವು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದಲ್ಲದೆ ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವಂಥದು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್‌ನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಾದಲ್ಲಿ, ''ವಿಪರೀತ ಸನ್ನಿವೇಶ'' ಗಳಲ್ಲಿ ಡೀಕನ್ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬ್ಯಾಂಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಈ ರೀತಿ ಹೊಸದಾಗಿ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಉಳಿದುಕೊಂಡಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ವಿಧಿಯ ಇತರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಕ್ರಿಸ್ಮೇಶನ್]]ನ [[ರಹಸ್ಯ]]ವನ್ನು ಒಬ್ಬ ಪಾದ್ರಿಯೇ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. [[ಆಂಗ್ಲಿಕನಿಸಮ್]] ಮತ್ತು ಲುಥೆರನ್ನರ ಕಟ್ಟಳೆಗಳು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ರೈಟ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚಿನಂತೆಯೇ ಇವೆ. [[ಮೆಥಡಿಸ್ಟರು]] ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರ [[ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟೆಂಟ್]] ಪಂಗಡಗಳವರಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪುರೋಹಿತನು ಯಥೋಕ್ತವಾಗಿ ಪಾದ್ರಿಯ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಅಥವಾ ನೇಮಿಸಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪುರೋಹಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ [[ಇವ್ಯಾಂಜೆಲಿಕಲ್]] ಚರ್ಚುಗಳ ಹೊಸ ಚಳುವಳಿಗಳು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಂಗಡರಹಿತವಾದವು, ಅದೇ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. [[ದ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಜೀಸಸ್ ಆಫ್ ಲೇಟರ್-ಡೇ ಸೆಯಿಂಟ್ಸ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಏರೋನಿಕ್ ಪೌರಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಪಾದ್ರಿಯ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು, [[ಮೆಲ್‌ಚೈಜೆಡೆಕ್ ಪೌರಾಹಿತ್ಯ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಪಾದ್ರಿ]] ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವವರು ಮಾತ್ರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.<ref name="lds.org">"ಅರೋನಿಕ್ ಪ್ರೀಸ್ಟ್‌ಹುಡ್", ''ಪ್ರೀಸ್ಟ್‌ಹುಡ್ ಅಂಡ್ ಆಕ್ಸಿಲರಿ ಲೀಡರ್ಸ್’ ಗೈಡ್‌ಬುಕ್'', © 1992, 2001 ಬೈ ಇಂಟೆಲೆಕ್ಚುಯಲ್ ರಿಸರ್ವ್, ಇಂಕ್., [http://www.lds.org/ldsorg/v/index.jsp?hideNav=true&amp;locale=0&amp;sourceId=9a230f9856c20110VgnVCM100000176f620a____&amp;vgnextoid=198bf4b13819d110VgnVCM1000003a94610aRCRD#38 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16, 2009ರಂದು ಮರಳಿ ಪಡೆದಂತೆ], "ಏರೋನಿಕ್ ಪೌರಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದ ಯಾವುದೇ ಸಹೋದರರಿಗೆ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಪೌರಾಹಿತ್ಯದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ. ಪಾದ್ರಿಗಳು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು."</ref> [[ಯೆಹೋವನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ]] ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು "ಕಂಕಣಬದ್ಧನೂ, ಪುರುಷನೂ" ಆದ ಅನುಯಾಯಿಯು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="autogenerated480">"ಓದುಗರಿಂದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು", ''ದಿ ವಾಚ್‌ಟವರ್'', ಆಗಸ್ಟ್ 1, 1973, ಪುಟ 480, "ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಅದನ್ನು ಒಬ್ಬ ಸಮರ್ಪಣಾಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಪುರುಷನು ಬೇರಾವುದೇ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಹಾಜರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ನಡೆಸಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಕೂಡಾ ಗಮನಿಸತಕ್ಕದ್ದು."</ref><ref>"ದಿ ಜನರಲ್ ಪ್ರೀಸ್ಟ್‌ಹುಡ್ ಟುಡೇ", ''ದಿ ವಾಚ್‌ಟವರ್'', ಮಾರ್ಚ್ 1, 1963, ಪುಟ 147, "ಆತನು ಒಬ್ಬ ಪಾದ್ರಿಯಗಿರುವುದರಿಂದ, ಯಾವುದೇ ಅರ್ಹನಾದ ಪುರುಷ ಸದಸ್ಯನನ್ನು ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರಗಳು, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಾಹಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಹಾಗೂ ಪ್ರಭುವಿನ ಮರಣದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸ್ಮರಣೆಯ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಕರೆಯಲಾಗುವುದು."</ref> ಬಹಳ ವಿಶೇಷವಾದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಒಬ್ಬ "ಕಂಕಣಬದ್ಧನಾದ" ಬ್ಯಾಪ್‌ಟೈಜರನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬಹುದು (ನೋಡಿ ವಿಭಾಗ ''[[ಯೆಹೋವನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು]]'' ). == ಇತರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು == === ಅನಾಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ === [[ಚಿತ್ರ:River baptism in New Bern.jpg|thumb|right|350px| 20ನೆ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಾರ್ತ್ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿನ ನದಿಯ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್. ಇಂದಿನ ಅನೇಕ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪಂಗಡಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅದ್ದುವಿಕೆ(ಮುಳುಗುವಿಕೆ)ಯ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.]] [[ಅನಾಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ]]ರು ("ಮರುಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮಾಡುವವರು") ಮತ್ತು [[ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರು]] ವಯಸ್ಕರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅಥವಾ "[[ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳವರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್]]" ಅನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಭಕ್ತನೊಬ್ಬನು ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಕನನ್ನಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಕಾರ್ಯವೆಂಬಂತೆ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರಂಭದ ಅನಾಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರಿಗೆ ಆ ಹೆಸರನ್ನು ಏಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತೆಂದರೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಪಂಗಡದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಆಗಿಲ್ಲವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾದವರನ್ನು, ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಪಡೆದವರನ್ನು, ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಪಂಗಡದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅನಾಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಸ್ನಾನದ ತೊಟ್ಟಿ, ಈಜುಕೊಳ, ಸ್ನಾನದ ತೊಟ್ಟಿ ಅಥವಾ ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಕಡಲ ಒಳಚಾಚು ಅಥವಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಯೇಸುವಿನ ಸಾವು, ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಥಾನಗಳ ಸ್ಮರಣೆಯಾಗಿದೆ.{{bibleref2c|Rom|6}} ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‍ ತನ್ನಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಆಗಿ ಏನನ್ನೂ ಸಾಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದು ಕ್ರೈಸ್ತನ ಶಿಲುಬೆಯ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತನ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಈಗಾಗಲೆ ತೊಳೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರ ಬಾಹ್ಯ, ಖಾಸಗೀ ಚಿಹ್ನೆ ಅಥವಾ ರುಜುವಾತು.<ref name="London">''ಲಂಡನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಕನ್‌ಫೆಶನ್ ಆಫ್ 1644.'' ವೆಬ್: [http://www.spurgeon.org/~phil/creeds/bc1644.htm ಲಂಡನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಕನ್ಫೆಷನ್ ಆಫ್ 1644. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100617103253/http://www.spurgeon.org/~phil/creeds/bc1644.htm |date=2010-06-17 }}[http://www.spurgeon.org/~phil/creeds/bc1644.htm 29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100617103253/http://www.spurgeon.org/~phil/creeds/bc1644.htm |date=2010-06-17 }}</ref> ಇದನ್ನು ಕ್ರಿಸ್ತನ [[ಹೊಸ ಒಪ್ಪಂದ]]ಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಕರಾರುಬದ್ಧ ಕಾರ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="London"/><ref>{{bibleref2|Jeremiah|31:31-34}}; {{bibleref2|Hebrews|8:8-12}}; {{bibleref2|Romans|6}}</ref> === ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ === ಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರಿಗೆ, ಕ್ರೈಸ್ತ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂದರೆ ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಿತ,ಸುತ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸುವುದು.{{Bibleref2c|Mt|28:19}} ಅದು ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾದ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಂಡ ರಕ್ಷಕನಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳವನ ವಿಶ್ವಾಸ, ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳವನ ಪಾಪಗಳ ಸಾವು, ಹಳೆಯ ಜೀವನದ ಸಮಾಧೀಕರಣ, ಮತ್ತು ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನಲ್ಲಿನ ಹೊಸತನದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಾಗಲು ಮರುಹುಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ತೋರುವ ವಿಧೇಯತೆಯ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅದು ಸಾವಿಗೊಳಗಾದವರ ಅಂತಿಮ ಪುನರುತ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳವನ ವಿಶ್ವಾಸದ ರುಜುವಾತಾಗಿದೆ.<ref name="BFM"/> ಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರು ಸ್ವತಃ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ವಿಧಿಯು ಮೋಕ್ಷ ಅಥವಾ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದು ಹೊಸ ಭಕ್ತನಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ನಡೆದಿರುವಂತಹದರ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಇದು "ರಕ್ಷೆಯ ಅನುಗ್ರಹ"ವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕರುಣಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದರಿಂದ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರು ಇದನ್ನು "ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿ"ಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಬದಲಾಗಿ "ಮತೀಯ ವಿಧಿ" ಎಂಬಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಯೇಸುವು ತನ್ನ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಆಚರಿಸಬೇಕೆಂದು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ ಬೈಬಲ್‌ನ ಈ ಬೋಧನೆಯು ಚರ್ಚಿನ "ಮತೀಯ ವಿಧಿ"ಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ,<ref name="Brackney"/> ಅದು ಚರ್ಚಿನ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಸುಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಭುವಿನ ರಾತ್ರಿಯೂಟಕ್ಕೆ(ಕಮ್ಯುನಿಯನ್‌ಗೆ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯದ ಬಳಕೆಯ ಪದ) ಪೂರ್ವಾಪೇಕ್ಷಿತವಾಗಿರುವಂತಹ ಅಂಶ.<ref name="BFM">"ದಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಫೆಯಿತ್ ಅಂಡ್ ಮೆಸೇಜ್," ಸೌಥರನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್. ಸ್ವೀಕಾರ, ಜೂನ್ 14, 2000. ಜುಲೈ 29, 2009: http://www.sbc.net/bfm/bfm2000.asp#vii {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090303000119/http://www.sbc.net/bfm/bfm2000.asp#vii |date=2009-03-03 }}</ref> ಕ್ರಿಸ್ತನೇ ಸ್ವತಃ ತಾನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಆತನ ಉದ್ಧರಣೀಯ ಕಾರ್ಯವು ಮುಳುಗುವಿಕೆಯ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲಾ ಭಕ್ತರು ಕ್ರಿಸ್ತನೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಕ್ರಿಸ್ತತತ್ವದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು ಶಕ್ಯವಿಲ್ಲ.<ref name="Brackney"/> ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಕ್ರಿಸ್ತನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅತಿಮುಖ್ಯ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಸಹ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ರಿಸ್ತನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ದೇವರ ಕರೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವ ವಯಸ್ಕರು, ಯುವಜನರು ಮತ್ತು ಹಿರಿವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗೆ ಅರ್ಹರಾದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು.<ref name="Brackney"/> ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರ ಶಿಶುಗಳ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ವಯಸ್ಕರು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರ ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಜಾಗವಿಲ್ಲವೆಂಬಂತೆ ವಿದಿತವಾಗುವುದರಿಂದ ಅವರು ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಎಳೆ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಶಿಶುಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚಿನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಮುಡುಪಾಗಿಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇವೇ ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಚರ್ಚಿನ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳೆದುರು ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯವಾಗಿ ಬದುಕಲು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪ್ರಭುವಿನ ಮಾರ್ಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬೋಧಿಸಲು ಕರೆ ನೀಡಲಾಗುವುದು. ಈ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="Brackney">ಬ್ರ್ಯಾಕ್‌ನೀ, ವಿಲಿಯಮ್ ಎಚ್. "ಡೂಯಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಸ್ಟೈಲ್: ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳವರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ." ''ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಅಂಡ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸೊಸೈಟಿ.'' ಜುಲೈ 23, 2009 ಆನ್ಲೈನ್: http://www.baptisthistory.org/pamphlets/baptism.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100107183031/http://www.baptisthistory.org/pamphlets/baptism.htm |date=2010-01-07 }}</ref> ಈ ಟೀಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರು ದೇವರ ಪ್ರೇಮವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆಯೆಂದೂ; ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಸ್ವತಃ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿಯಾಗಿಲ್ಲದಿರುವ ಕಾರಣ ಟೀಕಾಕಾರರು ಈ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುವಂತಹ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಅದು ದಯಪಾಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಬಾಹ್ಯ ಸಂಕೇತದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾತ್ರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಈ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆ ಬೇಡವೆ ಎಂಬಂಥ ಮಾಹಿತಿಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಪ್ರೌಢನಾಗುವ ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ನಿರರ್ಥಕ ಕೆಲಸವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="Brackney"/> === ಚರ್ಚಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ === [[ಚರ್ಚಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್]]ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ದೈಹಿಕ ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ,<ref name="Perfect Stranger">ಸ್ಟೂವರ್ಟ್ ಎಮ್. ಮ್ಯಾಟ್‌ಲಿನ್ಸ್, ಆರ್ಥರ್ ಜೆ. ಮ್ಯಾಜಿಡಾ, ''ಹೌ ಟು ಬಿ ಎ ಪರ್ಫೆಕ್ಟ್ ಸ್ಟ್ರೇಂಜರ್: A ಗೈಡ್ ಟು ಎಟಿಕ್ವೆಟ್ ಇನ್ ಅದರ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಸೆರೆಮನೀಸ್'', ವುಡ್ ಲೇಕ್ ಪಬ್ಲಿಶಿಂಗ್ ಇನ್‌ಕಾರ್ಪೊರೇಟೆಡ್., 1999, ISBN 1-896836-28-3, 9781896836287, 426 ಪುಟಗಳು, ಅಧ್ಯಾಯ 6— ಕ್ರಿಸ್ಟ್‌ನ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು</ref>{{rp|p.107}}<ref name="Rhodes 2005">ರಾನ್ ರ‍್ಹೋಡ್ಸ್, ''ದಿ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಗೈಡ್ ಟು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಡಿನಾಮಿನೇಶನ್ಸ್'', ಹಾರ್ವೆಸ್ಟ್ ಹೌಸ್ ಪಬ್ಲಿಶರ್ಸ್, 2005, ISBN 0-7369-1289-4</ref>{{rp|p.124}} ಮತ್ತು ಇದು [[ಕೊಯಿನ್ ಗ್ರೀಕ್]] ಕ್ರಿಯಾಪದವಾದ ''ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜೋ'' ವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು, ಇದರರ್ಥವನ್ನು ಅದ್ದುವುದು, ಮುಳುಗಿಸುವುದು, ಮುಳುಗುವುದು ಅಥವಾ ಧುಮುಕುವುದು ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Who Are the churches of Christ">[[ಬ್ಯಾಟ್‌ಸೆಲ್ ಬ್ಯಾರೆಟ್ ಬ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಟರ್]], ''ಹು ಆರ್ ದಿ ಚರ್ಚಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ವ್ಹಾಟ್ ಡು ದೆ ಬಿಲೀವ್ ಇನ್?'' ಆನ್‌-ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ {{Cite web |url=http://www.woodsonchapel.com/coc.php/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-07-07 |archive-date=2008-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080619130916/http://www.woodsonchapel.com/coc.php |url-status=dead }}ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ, ಮತ್ತು [http://church-of-christ.org/who.html ಇಲ್ಲಿ], [http://www.cris.com/~mmcoc/coc.html ಇಲ್ಲಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060622181734/http://www.cris.com/~mmcoc/coc.html |date=2006-06-22 }} ಮತ್ತು [http://www.scripturessay.com/article.php?cat=&amp;id=6 ಇಲ್ಲಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060713235546/http://www.scripturessay.com/article.php?cat=&id=6 |date=2006-07-13 }}</ref><ref name="Understanding Four Views on Baptism">ಟಾಮ್ ಜೆ. ನೆಟ್ಟ್‌ಲ್ಸ್, ರಿಚರ್ಡ್ ಎಲ್. ಪ್ರ್ಯಾಟ್, ಜೂನಿಯರ್., ಜಾನ್ ಎಚ್. ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್, ರಾಬರ್ಟ್ ಕೋಲ್ಬ್, ''ಅಂಡರ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಗ್ ಫೋರ್ ವ್ಯೂವ್ಸ್ ಆನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ'', ಜೋಂಡರ್‌ವ್ಯಾನ್, 2007, ISBN 0-310-26267-4, 9780310262671, 222 ಪೇಜಸ್</ref>{{rp|p.139}}<ref name="Howard 1971">ವಿ. ಇ. ಹವರ್ಡ್, ''ವ್ಹಾಟ್ ಈಸ್ ದಿ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಟ್?'' 4ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ (ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ) ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಪಬ್ಲಿಶರ್ಸ್, ವೆಸ್ಟ್ ಮೊನ್ರೋ, ಲೂಯಿಸಿಯಾನಾ, 1971</ref>{{rp|p.313-314}}<ref name="Baptism, Why Wait?">ರೀಸ್ ಬ್ರಯಾಂಟ್, ''ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ, ವೈ ವೆಯ್ಟ್?: ಫೆಯಿತ್ಸ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಇನ್ ಕನ್ವರ್ಷನ್'', ಕಾಲೇಜ್ ಪ್ರೆಸ್, 1999, ISBN 0-89900-858-5, 9780899008585, 224 ಪುಟಗಳು</ref>{{rp|p.22}}<ref name="Wharton 1997">ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಸಿ. ವ್ಹಾರ್ಟನ್, ''ದಿ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಟ್: ದಿ ಡಿಸ್ಟಿಂಕ್ಟೀವ್ ನೇಚರ್ ಆಫ್ ದಿ ಟೆಸ್ಟೇಮೆಂಟ್ ಚರ್ಚ್'', ಗೋಸ್ಪೆಲ್ ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಕೊ., 1997, ISBN 0-89225-464-5</ref>{{rp|p.45-46}} ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಳುಗುವಿಕೆಯು ಬೇರಾವುದೇ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ವಿಧಾನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಯೇಸುವಿನ ಸಾವು, ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅನುರೂಪವಾಗಿದೆ.<ref name="Who Are the churches of Christ"/><ref name="Understanding Four Views on Baptism"/>{{rp|p.140}}<ref name="Howard 1971"/>{{rp|p.314-316}} ಚರ್ಚರ್ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್‌ನ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಒಂದನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾಗಶಃ ಮುಳುಗುವಿಕೆಯ ವಿಧಾನವು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆನ್ನುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಷಂಗಿಕ ವಿಧಾನಗಳಾಗಿ ಎರೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರೋಕ್ಷಿಸುವುದನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದು ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref name="Understanding Four Views on Baptism"/>{{rp|p.140}} ಕ್ರಮೇಣ ಇವೇ ಅನುಷಂಗಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಇಮ್ಮರ್ಶನ್‌ನ ಬದಲಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref name="Understanding Four Views on Baptism"/>{{rp|p.140}} ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ (ಅರ್ಥಾತ್, ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ [[ಶಿಶುಗಳ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್]] ಅನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="Rhodes 2005"/>{{rp|p.124}}<ref name="Who Are the churches of Christ"/><ref name="Howard 1971"/>{{rp|p.318-319}}<ref name="Ferguson 1996">[[ಎವರೆಟ್ ಫರ್ಗ್ಯೂಸನ್]], ''ದಿ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಟ್: ಎ ಬೈಬ್ಲಿಕಲ್ ಎಸ್ಸೆಲೆಶಿಯಾಲಜಿ ಫಾರ್ ಟುಡೇ'', Wm. ಬಿ. ಇಯೆರ್ಡ್‌ಮಾನ್ಸ್ ಪಬ್ಲಿಶಿಂಗ್, 1996, ISBN 0-8028-4189-9, 9780802841896, 443 pages</ref>{{rp|p.195}} [[ರೆಸ್ಟೊರೇಶನ್ ಚಳುವಳಿ]]ಯ ಹಲವಾರು ಶಾಖೆಗಳ ಪೈಕಿ, ಚರ್ಚಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿಲುವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದ್ದುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮಾಡುವುದು ಮತಾಂತರದ ಅವಶ್ಯಕ ಭಾಗವೆಂದು ಅರ್ಥೈಸುತ್ತದೆ.<ref name="Encyclopedia of the Stone-Campbell Movement: Baptism">ಡಗ್ಲಸ್ ಅಲೆನ್ ಫೋಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಆಂಥೊನಿ ಎಲ್. ಡನ್ನಾವಾಂಟ್, ''ದಿ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಟೋನ್-ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ಮೂವ್ಮೆಂಟ್: ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚ್ (ಡಿಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಟ್), ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು/ಕ್ರಿಸ್ಟ್‌ನ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು, ಕ್ರಿಸ್ಟ್‌ನ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು'', Wm. ಬಿ. ಇಯೆರ್ಡ್‌ಮಾನ್ಸ್ ಪಬ್ಲಿಶಿಂಗ್, 2004, ISBN 0-8028-3898-7, 9780802838988, 854 pages, entry on ''Baptism''</ref>{{rp|p.61}} ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಸರಿಯಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಅದರ ಸಿಂಧುತ್ವಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯಕವೆ ಎಂಬ ವಿಷಯವು ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.<ref name="Encyclopedia of the Stone-Campbell Movement: Baptism"/>{{rp|p.61}} [[ಡೇವಿಡ್ ಲಿಪ್ಸ್‌ಕಾಂಬ್]]ರವರು ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ದೇವರಿಗೆ ವಿಧೇಯನಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲ ಹೊಂದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಆತನು ಮೋಕ್ಷ ಹೊಂದುವಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೂ ಆತನನ್ನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡುವುದು ಸಿಂಧುವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.<ref name="Encyclopedia of the Stone-Campbell Movement: Baptism"/>{{rp|p.61}} [[ಆಸ್ಟಿನ್ ಮೆಕ್‌ಗ್ಯಾರಿ]]ಯವರು, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಸಿಂಧುವಾಗಬೇಕೆಂದಲ್ಲಿ ಮತಾಂತರವನ್ನು ಹೊಂದುವವರು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂಬುದು ಪಾಪಗಳ ಕ್ಷಮೆಗಾಗಿ ಅದೆ ಎಂದು ಕೂಡ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿ ವಾದಿಸಿದರು.<ref name="Encyclopedia of the Stone-Campbell Movement: Baptism"/>{{rp|p.62}} ಮೆಕ್‌ಗ್ಯಾರಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಜನಜನಿತವಾಯಿತಾದರೂ ಲಿಪ್ಸ್‌ಕಾಂಬ್‌ ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದ ಮಾರ್ಗವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="Encyclopedia of the Stone-Campbell Movement: Baptism"/>{{rp|p.62}} ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, (ತಮ್ಮ ಚಳುವಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನೂ ಮರುಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡುವ) [[ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಚರ್ಚಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್]] ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೇರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಕೆಲವರು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Encyclopedia of the Stone-Campbell Movement: Baptism"/>{{rp|p.66}} ಚರ್ಚಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಬೋಧಿಸುತ್ತ ಬಂದಿರುವುದೇನೆಂದರೆ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ದೇವರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಧೇಯತೆಗಳಿಗೆ ಮುಡುಪಾಗಿಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು, ಮತ್ತು ದೇವರು "ಕ್ರಿಸ್ತನ ರಕ್ತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಗಳ ಮೂಲಕ, ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುವರು ಮತ್ತು ನಿಜವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪರಕೀಯನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಿ ದೇವರ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮಾನವಸಾಧ್ಯವಾದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ; ಅದು ದೇವರು ಮಾತ್ರ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ದೇವರೇ ಮಾಡುವಂತಹ ಸ್ಥಳವಾಗಿರುವುದು."<ref name="Encyclopedia of the Stone-Campbell Movement: Baptism"/>{{rp|p.66}} ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಕೆಲಸವೆನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ನಂಬಿಕೆಯ ಒಂದು ವಿನಮ್ರ ಕಾರ್ಯವೆನ್ನಬಹುದು; ಅದು "ದೇವರಿಗೆ ನೀಡಲು ತನ್ನಲ್ಲೇನೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿದೆ."<ref name="Theology Matters"/>{{rp|p.112}} ಚರಚಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು "ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿ"ಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸದಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯವಿಹಿತವಾಗಿ "ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟಲ್" ಆಗಿರುವುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಬಹುದು.<ref name="Encyclopedia of the Stone-Campbell Movement: Baptism"/>{{rp|p.66}}<ref name="Baptism, Why Wait?"/>{{rp|p.186}} ಅವರು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಶಕ್ತಿಯು ದೇವರಿಂದ ಬರುವುದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ದೇವರು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು, ನೀರು ಅಥವಾ ವಿಧಿಯ ಬದಲಾಗಿ, ತನ್ನ ವಾಹನವಾಗಿ ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ,<ref name="Baptism, Why Wait?"/>{{rp|p.186}} ಮತ್ತು ಅವರ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಬರೆ ಮತಾಂತರ ಕಾರ್ಯದ ಸಂಕೇತ ಮಾತ್ರವಾಗಿರದೆ, ಅದರ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ.<ref name="Baptism, Why Wait?"/>{{rp|p.184}} ಇತ್ತೀಚಿನ ಧೋರಣೆಯು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಪರಿವರ್ತನಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ: ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಎಂದೋ ಅಥವಾ ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ಯಾವುದೊ ಘಟನೆಯ ಸಂಕೇತವೆಂದೋ ಬಣ್ಣಿಸುವ ಬದಲಾಗಿ ಅದನ್ನು"ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ’ಕ್ರಿಸ್ತನಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ, ತನ್ಮೂಲಕ ದೇವರು ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಘಟನೆ" ಎಂಬಂತೆ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Encyclopedia of the Stone-Campbell Movement: Baptism"/>{{rp|p.66}} ಪಂಥಾಭಿಮಾನವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾವರ್ಗವೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಾದ ವಿಶಾಲ ಧೋರಣೆಯು "ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಬಗೆಗಿನ ಬೈಬಲ್‌ನ ಬೋಧನೆಗಳ ಸಮೃದ್ಧತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು" ಆಗಿರುವುದು.<ref name="Encyclopedia of the Stone-Campbell Movement: Baptism"/>{{rp|p.66}} ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಹೊಂದುವುದರ ಅವಶ್ಯಕ ಭಾಗವೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರು ಚರ್ಚಸ್ ಅಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ [[ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮೂಲಕ ಮರುಹುಟ್ಟು]] ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="Foster">ಡಗ್ಲಸ್ ಎ. ಫೋಸ್ಟರ್, [http://www.acu.edu/sponsored/restoration_quarterly/archives/2000s/vol_43_no_2_contents/foster.html "ಚರ್ಚಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ: ಅನ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಅಂಡ್ ಥಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಓವರ್‌ವ್ಯೂ,"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100520041454/http://www.acu.edu/sponsored/restoration_quarterly/archives/2000s/vol_43_no_2_contents/foster.html |date=2010-05-20 }} ''[[ರೆಸ್ಟೋರೇಶನ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಲಿ]]'', ಸಂಪುಟ 43/ಸಂಖ್ಯೆ 2 (2001)</ref> ಅದರೆ ಇದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಚರ್ಚಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್‌ನ ಸದಸ್ಯರು, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳು ಅವಶ್ಯಕವಿರುವುದರಿಂದ, ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳ ಶುದ್ಧೀಕರಣವು ದೇವರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಕ್ರಿಸ್ತನ ರಕ್ತದ ಮೂಲಕ ಆಗುವುದರಿಂದ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅಂತರ್ನಿಹಿತವಾಗಿ ವಿಮೋಚನೀಯವಾದ ವಿಧಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="Understanding Four Views on Baptism"/>{{rp|p.133}}<ref name="Foster"/><ref name="Encyclopedia of the Stone-Campbell Movement: Regeneration">ಡಗ್ಲಸ್ ಅಲೆನ್ ಫೋಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಆಂಥೊನಿ ಎಲ್. ಡನ್ನಾವಾಂಟ್, ''ದಿ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಟೋನ್-ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ಮೂವ್‌ಮೆಂಟ್: ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚ್ (ಡಿಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಟ್), ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು/ಕ್ರಿಸ್ಟ್‌ನ '', Wm. ಬಿ. ಇಯೆರ್ಡ್‌ಮಾನ್ಸ್ ಪಬ್ಲಿಶಿಂಗ್, 2004, ISBN 0-8028-3898-7, 9780802838988, 854 ಪುಟಗಳು, ''ರಿಜನರೇಶನ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ</ref>{{rp|p.630,631}} ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ, ಅವರು ಬೈಬಲ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗದತ್ತ ಬೆರಳು ಮಾಡಿ ತೋರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪೇತ್ರನು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನೋಆಹನ ಜಲಪ್ರಳಯದ ಘಟನೆಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತ "ಇದೇ ರೀತಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಕೂಡ ಈಗ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದಂತಹ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ "ದೇಹದ ಮಲಿನತೆಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವುದು ''ಅಲ್ಲ'', ಅದು ದೇವರ ಬಗೆಗಿನ ''ಒಳ್ಳೆಯ ಅಂತಃಸ್ಸಾಕ್ಷಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ'' ಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ(1 ಪೇತ್ರ 3:21).<ref>[[KJV]], ಇಟಾಲಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಚರ್ಚಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್‌ನ ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕರು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ, "''ನಂಬಿಕೆ'' ಯೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನು ದೇವರ ಮಗನಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ''ಇರುವ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ'' ; ''ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್'' ಎಂಬುದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ದೇವರಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗುವ ಮತ್ತು ತನ್ಮೂಲಕ ದೇವರ ಮಗನಾಗುವ ''ಸಮಯವಾಗಿದೆ'' " (ಇಟಾಲಿಕ್ಸ್ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿರುವಂತೆ).<ref name="Ferguson 1996"/>{{rp|p.170}} ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಗಳಿಸುವ "ಕಾರ್ಯ"ವೆಂಬಂತೆ ಕಾಣುವ ಬದಲಾಗಿ,ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಗೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ<ref name="Ferguson 1996"/>{{rp|p.179-182}}.<ref name="Ferguson 1996"/>{{rp|p.170}} === ರಿಫಾರ್ಮ್‌ಡ್ ಮತ್ತು ಕೋವೆನಂಟ್ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿಲುವು === [[ಪೀಡೋಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್]] ಕೋವೆನಂಟ್ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹೊಸ ಕೋವೆನಂಟ್(ಕರಾರು,ಒಪ್ಪಂದ) ಅನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಬೈಬಲ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಕೋವೆನಂಟ್‌ಗಳ ಆಡಳಿತಗಳನ್ನು 0}ಕೌಟುಂಬಿಕ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಅಡಕಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ತತ್ವವನ್ನು ಅಥವಾ "ತಲೆಮಾರಿನ ವಾರಸುದಾರಿಕೆ"ಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ದೇವರು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನನ ನಡುವಿನ ಬೈಬಲ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕರಾರುಗಳು ಇವುಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವಂತೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಂತಹ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಹರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಸುಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ದೇವರ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಕರಾರಿನ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ), ಮತ್ತು ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ, ವೈಯುಕ್ತಿಕ ನೆಲೆಯದ್ದಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ರಿಫಾರ್ಮ್‌ಡ್ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು ಹೊಸ ಕೋವೆನಂಟ್‌ನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯುವ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ [[ನಂಬಿಕೆ]]ಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಘೋಷಿಸುವ ಹೊಸ ವಿಶ್ವಾಸಿಗರಿಗೆ ವೈಯುಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ, ಪೀಡೋಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವಂತಹದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಇಲ್ಲವೇ ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳ ಪೋಷಕರ ಮಕ್ಕಳು ಅಥವಾ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ವೈಯುಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ (ನೋಡಿ [[ಶಿಶುಗಳ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್]]). ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂಬುದು ಅಬ್ರಹಾಮಿಕ್ [[ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವಿಕೆ]]ಯ ವಿಧಿಯ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ಬದಲಿಕೆಯೂ, ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟಲ್ ಆಗಿ ಸಮಾನ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂಥದೂ ಆಗಿದ್ದು, ಇತರ ಅಂಶಗಳ ಪೈಕಿ [[ಪಾಪ]]ದ ಆಂತರಿಕ ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. === ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ === ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ ಅನ್ನು ಮೋಕ್ಷ ಪಡೆಯಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವಶ್ಯಕವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="can849">{{cite web|url=http://www.intratext.com/IXT/ENG0017/_P2T.HTM |title=Code of Canon Law, canon 849 |publisher=Intratext.com |date=May 4, 2007 |accessdate=February 25, 2009}}</ref> ಈ ಬೋಧನೆಯು ಒಂದನೆ ಶತಮಾದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರ ಬೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿನದಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಲ್ಡ್‌ರಿಚ್ ಜ್ವಿಂಗ್‌ಲೈ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ತನಕವೂ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧವು ಪ್ರಮುಖ ವಿವಾದವೊಂದರ ವಿಷಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name="cross2005baptism"/> ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚಿನ ಕ್ಯಾಟೇಕಿಸಮ್(ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ರೂಪದ ಗ್ರಂಥ)ನ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ "ಮೋಕ್ಷ ಪಡೆಯಲು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯು ಸುವಾರ್ತೆಯನ್ನು ಯಾರಿಗಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆಯೋ ಅವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಈ ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಬೆಕೆಂದು ಕೇಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ."<ref name="vatican"/> ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿದ್ದೂ, ಮನಃಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವಿಲ್ಲದೆಯೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮೊಖ್ಷ ದೊರಕುವ ಯಾವುದೇ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿಲ್ಲ. ಈ ಬೋಧನೆಯು [[ಜಾನ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ ಸುವಾರ್ತೆ]]ಗಳಲ್ಲಿನ ಯೇಸುವಿನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ: "ನಿಜವಾಗಿ, ಸತ್ಯವಾಗಿ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಆತನು ದೇವರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾರನು."{{Bibleref2c|Jn|3:5|RSV}} ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕರನ್ನು ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಮುಳುಗುವಿಕೆ, ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಎರೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ, ಪಿತನ, ಸುತನ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ(ಏಕವಚನ) ನಡೆಸಲಾಗುವುದು-ಇಲ್ಲಿ ಮೂವರು ದೇವರುಗಳಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ [[ಮೂವರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಏಕೈಕ ದೇವರು]] ಇರುವರು. ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಪರಮಸತ್ತ್ವವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಪಿತ, ಸುತ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಅತ್ಮಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಇರುವಿಕೆಯ ಮೂರು "ಮುಖವಾಡ"ಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಒಬ್ಬನ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಒಬ್ಬ ದೇವರ ಈ ಮೂರೂ "ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ"ಗಳ ಜತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ವಯಸ್ಕರನ್ನು [[ರೈಟ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಇನಿಶಿಯೇಶನ್ ಆಫ್ ಅಡಲ್ಟ್ಸ್]] ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಬಹುದು. [[ಪೋಪ್ ಸ್ಟೀಫನ್ I]], [[ಸಂತ. ಆಂಬ್ರೋಸ್]] ಮತ್ತು [[ಪೋಪ್ ನಿಕೋಲಸ್ I]]ರವರು "ಯೇಸು"ವಿನ ಹೆಸರಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳ ಜತೆಗೇ "ಪಿತ,ಸುತ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರಾತ್ಮ"ದ ಹೆಸರಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಿಂಧುವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಮಾತುಗಳ ಸರಿಯಾದ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯು ವಿವಾದಕ್ಕೀಡಾಗಿದೆ.<ref name="cathen"/> ಈಗಿನ [[ಚರ್ಚ್ ಶಾಸನ]]ದ ಪ್ರಕಾರ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯಲು ತ್ರಿಕೂಟ ಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ನೀರು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿವೆ.<ref name="can849"/> ಚರ್ಚ್ ನೀರಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗೆ ಎರಡು ಸಮಾನವಾದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ: "ರಕ್ತದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್" ಮತ್ತು "[[ಬಯಕೆಯ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌]]". ರಕ್ತದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂಬುದು ತಮ್ಮ ಮತಕ್ಕಾಗಿ [[ಹುತಾತ್ಮ]]ರಾದ ದೀಕ್ಷೆ ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬಯಕೆಯ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ತಾವು ಸಾಯುವ ಮೊದಲು ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ [[ಕ್ಯಾಟಕ್ಯೂಮೆನ್‌]]ಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚಿನ ಕ್ಯಾಟೆಕಿಸ್‌ಮ್ ಈ ಎರಡೂ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ: <blockquote>ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಾಗಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಇಲ್ಲದೆಯೆ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಬೇಕಾಗಿ ಬಂದ ಬಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಕ್ರಿಸ್ತನಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮರಣದ ಮೂಲಕವಾಗಿಯೇ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವರು. ಈ ''ರಕ್ತದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್'' ಎಂಬುದು, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಬಯಕೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲದೆಯೆ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವುದು. (1258)</blockquote> <blockquote>ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‍ಗೆ ಮೊದಲೇ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ಕ್ಯಾಟಕ್ಯೂಮೆನ್‌ರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ ಅನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅವರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಇಚ್ಚೆ ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಹಾಗೂ ದಾನಶೀಲತೆಗಳು ಅವರು ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿಯ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಮೋಕ್ಷದ ದೊರಕುವಿಕೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತವೆ. (1259)</blockquote> ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಪ್ರಮಾಣಿಕ ಹೃದಯದೊಂದಿಗೆ ದೇವರನ್ನು ಅರಸುವ, ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ದೇವರ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರಲ್ಲದವರು ಕೂಡ ನೀರಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದದಿದ್ದರೂ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುವುದರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುವರು.<ref>cf. ಕ್ಯಾಟೆಕಿಸಮ್, 1260</ref> ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ ಆಗದ ಶಿಶುಗಳ ವಿಧಿಲಿಖಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚ್ ಖಚಿತ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ; "ಚರ್ಚ್ ಅವರನ್ನು ದೇವರ ಕರುಣೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಬಹುದು, ಅಷ್ಟೆ"(ಕ್ಯಾಟೇಕಿಸಮ್, 1261). === ಯೆಹೋವನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು === ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು [[ಯೆಹೋವನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು]] ಕೂಡ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಈ ಆಚರಣೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಯೋಮಾನವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಳುಗುವಿಕೆ(ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆ)ಯ ಮೂಲಕವೇ ನಡೆಸಬೇಕು. ಅವರು ನೀರಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂಬುದು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಯೇಸುವಿನ ಮೂಲಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮತ್ತು ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಲ್ಲದೆ ಯೆಹೋವ ದೇವರ ಇಚ್ಚೆಯಂತೆ ನಡೆಯುವುದಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಸಮರ್ಪಣೆಯ ಬಾಹ್ಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ; ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಪಾದ್ರಿವರ್ಗಕ್ಕೆ ದೀಕ್ಷೆಪಡೆಯುವುದನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>''ಜೆಟ್'' ಮ್ಯಾಗಜೀನ್, ಆಗಸ್ಟ್ 4, 1955, ಪೇಜ್ 26 [https://books.google.com/books?id=xbEDAAAAMBAJ&amp;pg=PA26&amp;dq=%22jehovah%27s+witnesses%22 ಆನ್‌ಲೈನ್].</ref> ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಕೆಲಕಾಲದ ಮೊದಲು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ವಿನಂತಿಸಬೇಕು, ಅಕೆಂದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಲು ತಯಾರಾಗಲು ಸಮಯದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುತ್ತದೆ.<ref>''ಆರ್ಗನೈಸ್ಡ್ ಟು ಡು ಜೆಹೊವಾಹ್ಸ್ ವಿಲ್'', ಯೆಹೋವನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತ, ಪುಟ 182.</ref> [[ಹಿರಿಯರ]] ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಭೆಯು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಅತನು ಯೆಹೋವನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರಿಂದ ಏನನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತು ಆತನು ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದ ಸಮರ್ಪಣಾಭಾವವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಅನುಮೋದಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>''ಆರ್ಗನೈಸ್ಡ್ ಟು ಡು ಜೆಹೊವಾಹ್ಸ್ ವಿಲ್'', ಯೆಹೋವನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತ, ಪುಟ 217-218.</ref> ನಿಜವಾದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗೆ ಮುನ್ನ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್-ಪೂರ್ವ ಮಾತುಕತೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಬೇಕು<ref>ವಾಚ್‌ಟವರ್ ಜೂನ್ 1, 1985</ref>: <blockquote> # ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಪಾಪಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಮಾಡಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಯೆಹೋವನ ಇಚ್ಚೆಯಂತೆ ನಡೆಯಲು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುವಿಯಾ? # ನಿನ್ನ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮೂಲ್ಕ ನೀನು ಯೇಹೋವನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವೆ ಹಾಗೂ ದೇವರ ಆತ್ಮದಿಂದ-ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುವೆ ಎಂದು ನಿನಗೆ ಅರಿವಿದೆಯೆ? </blockquote> ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ, [[ಯೆಹೋವನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ]] ಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾದ ಸಭೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯರು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಪದದ ಸೇವಕರ ಅಧಿವೇಶನಗಳ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ನಡೆಸುವವರಿಗಿರಬೇಕಾದ ಏಕೈಕ ಅರ್ಹತೆಯೆಂದರೆ ಅವರು ಒಬ್ಬ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಆದ ಪುರುಷನಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು.<ref>''ದಿ ವಾಚ್‌ಟವರ್'', ಮೇ 15, 1970, ಪುಟ 309.</ref><ref>"ದಿ ಜನರಲ್ ಪ್ರೀಸ್ಟ್‌ಹುಡ್ ಟುಡೇ", ''ದಿ ವಾಚ್‌ಟವರ್'', ಮಾರ್ಚ್ 1, 1963, ಪುಟ 147</ref> ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ದೈಹಿಕ ನ್ಯೂನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅಥವ ಇನ್ನಾವುದೆ ರೀತಿಯ ವಿಶೇಷ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಇಲ್ಲವೆಂದಾದಲ್ಲಿ, ಅಂತಹ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಸರ್ ಮಾತ್ರ ಮುಳುಗಿಸಬಹುದು.<ref name="The Watchtower 1986, page 31">"ಓದುಗರಿಂದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು", ''ದಿ ವಾಚ್‌ಟವರ್'', ನವೆಂಬರ್ 15, 1986, ಪುಟ 31</ref> ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳನ್ನು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ [[ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಹಾಲ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು,<ref name="autogenerated480">"ಓದುಗರಿಂದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು", ''ದಿ ವಾಚ್‌ಟವರ್'', ಆಗಸ್ಟ್ 1, 1973, ಪುಟ 480</ref> ಅದರೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಲ್ಲದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳೂ ಕೂಡ ಧರ್ಮಶಸ್ತ್ರಾನುಸಾರ ಸಮ್ಮತವಾಗಿವೆ.<ref>''ಆರ್ಗನೈಸ್ಡ್ ಟುಡು ಜೆಹೊವಾಹ್ಸ್ ವಿಲ್'', ಜೆಹೋವಾಹ್ಸ್ ವಿಟ್‌ನೆಸಸ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ, ಪುಟ 215, "ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯೆಹೋವನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ."</ref> ಏಕಾಂತದ ಅವಧಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಅರ್ಹ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನಾಪೂರ್ವಕ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮತ್ತು ಆದಷ್ಟು ಬೇಗನೆ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಆಗಲು ಇಚ್ಚೆಯ ಬಹಿರಂಗ ಘೋಷಣೆಗಳು ಒಬ್ಬ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಣಾಭಾವದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಎಂದು ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದೂಡಲಾದರೂ ಕೂಡ ಪರಿಗಣಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.<ref>"ಓದುಗರಿಂದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು", ''ದಿ ವಾಚ್‌ಓವರ್'', ಆಗಸ್ಟ್ 1, 1973, ಪುಟಗಳು 479-480</ref> ಅಪರೂಪದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಬಹಿರಂಗ ಸಮರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸಿ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕೂಡಲೆ ಆ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದಲ್ಲಿ; ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಈ ಎರಡೂ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳನ್ನೂ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>"ಪುಯೆರ್ಟೊ ರಿಕೊ ಅಂಡ್ ದಿ ವರ್ಜಿನ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್", ''1987 ಜೆಹೊವಾಹ್‌ನ ವಿಟ್‌ನೆಸಸ್‌ ವರ್ಷದ ಪುಸ್ತಕ'', ಪುಟ 71</ref> 1930ರ ಮತ್ತು 1940ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಮೂಲಕ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಾನ್ಸಂಟ್ರೇಶನ್ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಆಗಿದ್ದ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು, ಮತ್ತೆ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಲಾಯಿತಾದರೂ ಅವರ ಮೊದಲ "ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ದಿನಾಂಕ"ಗಳನ್ನೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref name="autogenerated480"/> === ಮೋರ್ಮೊನಿಸಮ್ === [[ಚಿತ್ರ:Mormon baptism circa 1850s.png|thumb|right|175px| ಸುಮಾರು 1850ರ ದಶಕದ ಹೊತ್ತಿಗಿನ ಮೋರ್ಮೊನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್]] [[ಮೋರ್ಮೊನಿಸಮ್]]ನಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ [[ಪಾಪ]]ಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುವುದು ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇದರ ನಂತರ [[ಸ್ಥಿರೀಕರಣ]] ಎಂಬ ಹೆಜ್ಜೆಯ ಮೂಲಕ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಇದು [[ಪವಿತ್ರಾತ್ಮದೊಂದಿಗಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್]] ಅನ್ನು ಅಂಗಭೂತವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಲೇಟರ್-ಡೇ ಸೆಯಿಂಟರು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಳುಗುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಬೇಕೆಂದೂ, ಇದು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾದ ಅಧ್ಯಾದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಆಗಬೇಕೆಂದೂ ನಂಬುತ್ತಾರೆ : ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ದೇಹದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಳುಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಅಧ್ಯಾದೇಶವನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ಓದದೇ ಹೋದಲ್ಲಿ, ಇಡೀ ವಿಧಿಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಬೇಕಾಗುವುದು.<ref>[http://www.lds.org/ldsorg/v/index.jsp?hideNav=1&amp;locale=0&amp;sourceId=2ca59207f7c20110VgnVCM100000176f620a____&amp;vgnextoid=ba805f74db46c010VgnVCM1000004d82620aRCRD ಡ್ಯೂಟೀಸ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಲೆಸಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಪ್ರೀಸ್ಟ್‌ಹುಡ್: ಬೇಸಿಕ್ ಮ್ಯಾನುಯಲ್ ಫಾರ್ ಪ್ರೀಸ್ಟ್‌ಹುಡ್ ಹೋಲ್ಡರ್ಸ್, ಭಾಗ ಬಿ: ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಪ್ರೀಸ್ಟ್‌ಹುಡ್ ಆರ್ಡಿನೆನ್ಸಸ್], §ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ.</ref> ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು [[ಜ್ಞಾನಸ್ನಾನದ ತೊಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜತೆಗೇ, ಲೇಟರ್-ಡೇ ಸೆಯಿಂಟರ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಒಬ್ಬ ಲೇಟರ್-ಡೇ ಸೆಯಿಂಟ್ [[ಪಾದ್ರಿ]] ಅಥವಾ [[ಹಿರಿಯ]]ರು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ಸಿಂಧುವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾಹರಣೆ, [http://scriptures.lds.org/en/gs/b/6 ಗೈಡ್ ಟು ದಿ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಚರ್ಸ್: ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ, ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್], §''ಪ್ರಾಪರ್ ಅಥಾರಿಟಿ''.</ref> ಅಧಿಕಾರವನ್ನು [[ಏಸುದೂತರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರತ್ವ]]ದ ಸ್ವರೂಪವೊಂದರ ಮೂಲಕ ಕೆಳಗೆ ದಾಟಿಸಲಾಗುವುದು. ಹೊಸದಾಗಿ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ಎಲ್ಲಾ ನೂತನ ವಿಶ್ವಾಸಿಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಅಥವಾ [[ಮರು-ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್]] ಮಾಡುವುದು ಅವಶ್ಯಕ. ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು [[ಯೇಸು]]ವಿನ ಸಾವು, ಸಮಾಧಿ ಮತ್ತು [[ಪುನರುತ್ಟಾನ]]ಗಳೆರಡರ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾಹರಣೆ, [http://scriptures.lds.org/en/bd/b/7 ಬೈಬಲ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ: ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ], ¶2.</ref> ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತಮ್ಮ ’ಸ್ವಾಭಾವಿಕ’ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಯೇಸುವಿನ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ ಹೊಸ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರ ಸಂಕೇತವೂ ಆಗಿದೆ. ಲೇಟರ್-ಡೇ ಸೆಯಿಂಟ್ ಧರ್ಮಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, [[ನಂಬಿಕೆ]] ಮತ್ತು [[ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ]]ಗಳು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗೆ ಅವಶ್ಯಕವಾದವು. ಈ ಸಂಸ್ಕಾರವು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು [[ಮೂಲ ಪಾಪ]]ಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನನ್ನಾಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಲೇಟರ್-ಡೇ ಸೆಯಿಂಟರು ಮೂಲಪಾಪದ ತತ್ವವನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ. ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು "[[ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವಯಸ್ಸಿನ]]" ನಂತರ ಮಾತ್ರ ನೀಡಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಈ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಲೇಟರ್-ಡೇ ಸೆಯಿಂಟರ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸೆಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[[ಡಕ್ಟ್ರೈನ್ ಅಂಡ್ ಕವೆನಂಟ್ಸ್]] [http://scriptures.lds.org/dc/68/25,27#25 68:25, 27].</ref> ಮೋರ್ಮೊನಿಸಮ್ [[ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆಯ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್]] ಅನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[[ಬುಕ್ ಆಫ್ ಮಾರ್ಮನ್]] ನೋಡಿ, [http://scriptures.lds.org/en/moro/8/4-23#4 ಮೊರೊನಿ 8:4-23].</ref> ಲೇಟರ್-ಡೇ ಸೆಯಿಂಟರ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರವು ಬದುಕಿರುವವರು ತಮ್ಮ ಮರಣಹೊಂದಿರುವ ಪೂರ್ವೀಕರನ್ನು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾಗಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡುವ [[ಮರಣ ಹೊಂದಿದವರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್]] ಅನ್ನು ಕೂಡ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪಾಲ್ {{bibleverse|1|Corinthians|15:29}}ನಲ್ಲಿ ಬರೆದದ್ದು ಅವರ ಆಚರಣೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲೇಟರ್-ಡೇ ಸೆಯಿಂಟ್ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref>http://www.lds.org/ldsorg/v/index.jsp?vgnextoid=bbd508f54922d010VgnVCM1000004d82620aRCRD&amp;locale=0&amp;sourceId=1ec52f2324d98010VgnVCM1000004d82620a____ ಸತ್ತವರಿಗೆ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ‌ಗಳು</ref> == ಜಲ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ == === ಕ್ವೇಕರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ === [[ಕ್ವೇಕರ್ಸ್]] ([[ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್]]ನ ಸದಸ್ಯರು) ನೀರಿನಿಂದ ವಯಸ್ಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಬಾಹ್ಯ [[ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿ]]ಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ರಾಬರ್ಟ್ ಬಾರ್‌ಕ್ಲೇ]]ಯ ''ಅಪಾಲಜಿ ಫಾರ್ ದ ಟ್ರೂ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಡಿವಿನಿಟಿ'' ([[17ನೇ ಶತಮಾನ]]ದಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಕ್ವೇಕರ್ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿವರಣೆ), ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗೆ ಕ್ವೇಕರ್‌ಗಳ ವಿರೋಧವನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ: {{quotation|"I indeed baptize you with water unto repentance; but he that cometh after me is mightier than I, whose shoes I am not worthy to bear; he shall baptize you with the Holy Ghost and with fire".{{bibleref2c|Mt|3:11}} Here John mentions two manners of baptizings and two different baptisms, the one with water, and the other with the Spirit, the one whereof he was the minister of, the other whereof Christ was the minister of: and such as were baptized with the first were not therefore baptized with the second: "I indeed baptize you, but he shall baptize you." Though in the present time they were baptized with the baptism of water, yet they were not as yet, but were to be, baptized with the baptism of Christ.|[[Robert Barclay]], 1678}}<ref>{{cite web|url=http://www.qhpress.org/texts/barclay/apology/prop12.html |title=Apology, Proposition 12 |publisher=Qhpress.org |date= |accessdate=July 28, 2009}}</ref> [[ಬಾರ್‌ಕ್ಲೇ]]ಯವರ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ರಿಸ್ತನ ಸಮಯದವರೆಗೂ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತೆಂದೂ, ಆದರೆ ಈಗ ಜನರು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಆತ್ಮದ ಮೂಲಕ ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಸ್ ಆಗುತ್ತಿರುವರಾದ್ದರಿಂದ ಬಾಹ್ಯರೂಪದ ಜಲದೀಕ್ಷೆಯ ಪವಿತ್ರವಿಧಿಯು [[ಕ್ವೇಕರ್‌ಗಳ]] ಪ್ರಕಾರ ಅರ್ಥಹೀನವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲವಾಗಿದೆ. === ಸಾಲ್ವೇಶನ್ ಆರ್ಮಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ === [[ಸಾಲ್ವೇಶನ್ ಆರ್ಮಿ]]ಯು ನೀರಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯ [[ಪವಿತ್ರವಿಧಿ]]ಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. [[ಸಾಲ್ವೇಶನ್ ಆರ್ಮಿ]]ಯ ಸ್ಥಾಪಕರಾದ [[ವಿಲಿಯಮ್ ಬೂಥ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ಬೂಥ್]]ರ ಪ್ರಕಾರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ನಿಜವಾದ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನುಗ್ರಹದ ಬಾಹ್ಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಮೇಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿಸತೊಡಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಇವರು ನಂಬಿಕೆಯು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಿಂತ ಎಷ್ಟೋ ಹೆಚ್ಚು ಮಿಗಿಲಾದುದಾಗಿತ್ತು. ಅದರೆ, [[ಸಾಲ್ವೇಶನ್ ಆರ್ಮಿ]]ಯು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಇತರ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪಂಗಡಗಳಲ್ಲಿನ ಬ್ಯಪ್ಟಿಸಮ್ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವ ಆಕ್ಷೇಪವನ್ನೂ ಹೊಂದಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web |url=http://www1.salvationarmy.org.uk/uki/www_uki.nsf/vw-print/C28E39B2CA06E8F98025708A003D9FAC?openDocument |title=Why does The Salvation Army not baptise or hold communion? |publisher=The Salvation Army |date=February 28, 1987 |accessdate=July 28, 2009 |archive-date=ನವೆಂಬರ್ 20, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081120233651/http://www1.salvationarmy.org.uk/uki/www_uki.nsf/vw-print/C28E39B2CA06E8F98025708A003D9FAC?openDocument |url-status=dead }}</ref> === ಹೈಪರ್‌ಡಿಸ್‌ಪೆನ್ಸೇಶನಲಿಸಮ್ === ಕೆಲವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು [[ದೈವನಿಯಾಮಕತೆ]]ಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಅತಿರೇಕಕ್ಕೊಯುವರೆಂದರೆ, ಅವರು ಇಂದಿನ ಚರ್ಚಿಗೆ ಪಾಲ್‌ನ ಓಲೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.{{POV-statement|date=December 2009}} ಹೀಗಾಗಿ, ಅವರು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನಾಗಲೀ, ಪ್ರಭುವಿನ ಕೊನೆಯ ರಾತ್ರಿಭೋಜನವನ್ನಾಗಲೀ, ಅವು ಪ್ರಿಸನ್ ಎಪಿಸ್‍ಲ್‌(ಸೆರೆಮನೆಯ ಓಲೆ)ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಜತೆಗೇ ಅವರ ಬೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪೇತ್ರನ ಸುವಾರ್ತಾ ಸಂದೇಶವು ಪಾಲ್‌ನದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |first=David M. |last=Havard |title=Are We Hyper-Dispensationalists? |url=http://www.bereanbiblesociety.org/articles/1011392439.html |publisher=Berean Bible Society |accessdate=January 19, 2009 |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 4, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090204081633/http://www.bereanbiblesociety.org/articles/1011392439.html |url-status=dead }}</ref> [[ಹೈಪರ್‌ಡಿಸ್‌ಪೆನ್ಸೇಶನಲಿಸ್ಟ್]]ಗಳ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ: * ಮಹಾ ನಿಯೋಜನೆ<sup>[{{bibleref2|Matthew|28:18-20}}]</sup> ಮತ್ತು ಅದರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಆರಂಭದ ಯಹೂದಿ ವಿಶ್ವಾಸಿಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದುದಾಗಿತ್ತೇ ಹೊರತು ನಂತರದ ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ಯಹೂದ್ಯರಲ್ಲದ ವಿಶ್ವಾಸಿಗಳನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಲ್ಲ. * {{bibleref2|Acts|2:36-38}}ನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ನಿಜವಾಗಿ ಉದ್ಧಾರಕನ ಸಾವಿನಲ್ಲಿ ಸಹಭಾಗಿಗಳಾದುದಕ್ಕೆ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇಸ್ರೇಲಿಗೆ ಪೇತ್ರನು ನೀಡಿದ ಕರೆಯಾಗಿತ್ತೇ ವಿನಾ ಸುವಾರ್ತೆಯ ಘೋಷಣೆಯಂತೆ ಪಾಪಗಳ [[ಪ್ರಾಯಶಿತ್ತ]]ಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಪಾಲ್ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ ನಂತರದ ಬೋಧನೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಕಾರ, ಬುಕ್ ಆಫ್ ಆಕ್ಟ್ಸ್‌ನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ನೀರಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂಬುದು, ಜಾನ್‌ ದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟನ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾದಂತೆ, ಒಂದು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್{{Bibleref2c|1cor|12:13||1 Cor 12:13}}ನಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡದ್ದಾಗಿದ್ದಿತು.<ref>{{bibleref2|Luke|3:16}}, {{bibleref2|John|1:33}}, {{bibleref2|Matt|3:11}}{{bibleref2|Acts|1:5}}</ref> "[[ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್]]" ಮಾತ್ರ ಇಂದಿನ ಏಕೈಕ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ವಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.{{bibleref2c|Ac|11:15-16}} ಆದರೆ, ಈ "ಆತ್ಮ"ದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂಬುದು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ, ನಪುಂಸಕನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್{{bibleref2c|Ac|8:36}} ಮತ್ತು ಕಾರ್ನೇಲಿಅಯ್ಸ್‌ನ ಕುಟುಂಬವರ್ಗದವರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳು{{bibleref2c-nb|Acts|10:47-48}} ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆದವು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಕೊನೆಯತನಕ ಉಳಿಯಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಮಾನವ-ಆಯೋಜಿತ ಮಹಾನಿಯೋಗದೆಡೆ ಬೆರಳು ತೋರುತ್ತವೆ.{{bibleref2c|Mt|28:19-20}} ಆದ್ದರಿಂದ, ಎಫೇಸಿಯನ್ನರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಸಂದರ್ಭೋಚಿತವಾಗಿ ನೀರಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಆಗಿದ್ದಿತು.<ref>{{bibleref2|Ephesians|5:26}}; {{bibleref2|Acts|19:1-5}}</ref> ಇದರಂತೆಯೇ, ಇಡೀ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಆಕ್ಟ್‌ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರಾತ್ಮದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಎರಡು ಬಾರಿ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಡೆಸಿದ್ದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.{{bibleref2c|Ac|2:1-4}} {{bibleref2c-nb|Acts|10:44-46}} ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ ಕೇವಲ ಯೇಸುವಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಮಾನವನು ಎಂದಾದರೂ ಅದನ್ನು ನಡೆಸಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ವರ್ಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.{{bibleref2c|Mt|3:11}} {{bibleref2c|Lk|3:16}} <blockquote>ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಜಾನ್ ಉತ್ತರಿಸಿದನು, "ನಾನು ನಿಜವಾಗಿ ನಿಮಗೆ ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ದೀಕ್ಷೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ; ಆದರೆ ನನಗಿಂತ ಬಲಶಾಲಿಯಾದವನೊಬ್ಬ ಬರಲಿದ್ದಾನೆ, ಆತನ ಕಾಲಿನ ಚಪ್ಪಲಿಯ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಲೂ ನನಗೆ ಯೋಗ್ಯತೆಯಿಲ್ಲ. ಆತನು ನಿಮಗೆ ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಸುವನು"{{bibleref2c|Lk|3:16|NKJV}}.</blockquote> ಈ ಗುಂಪಿನ ಹಲವಾರು ಜನರು ಜಾನ್‌ನ ವಾಗ್ದಾನದಂತೆ ನಡೆಯಬೇಕಾಗಿದ್ದ [[ಅಗ್ನಿಯ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್]] ಇನ್ನೂ ಬಾಕಿಯಿದೆಯೆಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರಪಂಚವು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗುವುದರ ಕುರಿತ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ.<ref>{{bibleref2|Matthew|3:12}}, {{bibleref2|Luke|3:17}}, {{bibleref2|2|Pe|3:10||2 Peter 3:10}}</ref> ಜಾನನು, ತಾನೆ ಹೇಳಿದಂತೆ "ನೀರಿನಿಂದ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು", ಮತ್ತು ಇದರಂತೆಯೇ ಯೇಸುವಿನ ಇತರ ಶಿಷ್ಯಂದಿರೂ ಸಹ ಆರಂಭದ ಯಹೂದಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚಿಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡರು. ಯೇಸುವು ತಾನಾಗಿ ಎಂದೂ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯಂದಿರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.{{bibleref2c|Jn|4:1-2}} ಯೇಸುವಿನ ಮೊದಲನೆಯ ದೂತರಂತಲ್ಲದೆ, ಯಹೂದ್ಯರಲ್ಲದವರಿಗೆ ಯೇಸುವಿನ ಮೊದಲ ದೂತನಾಗಿದ್ದ ಪಾಲ್‌‍ನನ್ನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು{{bibleref2c|1Cor.|1:17||1 Co 1:17}} ಆದರೆ ಅವರು ಆಗಾಗ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಕೂಡ ಮಾಡಿದರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಾರಿಂಥ್{{bibleref2c-nb|1Cor|1:14-16}} ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪಿ,{{bibleref2c|Ac|16:13}} ಮತ್ತು ಅದು ಉಳಿದ ದೂತರ ರೀತಿಯೇ ಆಗಿದ್ದಿತು..<sup>cf.</sup>{{bibleref2c|Mt|28:19}} ಇದಲ್ಲದೇ ಆತನು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಳುಗುವುದರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತದ ಸಾವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.{{bibleref2c|Rom|6:4}} ಇತರ ಹೈಪರ್‌ಡಿಸ್ಪೆನ್ಸೇಶನಲಿಸ್ಟರ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂಬುದರ ಅವಶ್ಯಕತೆಯು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಮಧ್ಯಭಾಗದವರೆಗಿನ ಸಣ್ಣ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದ್ದಿತು. ಮಹಾ ನಿಯೋಜನೆ {{bibleref2c|Mt|28:18-20}} ಮತ್ತು ಅದರ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಆರಂಭದ ಯಹೂದಿ ವಿಶ್ವಾಸಿಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದುದಾಗಿತ್ತೇ ಹೊರತು ನಂತರದ ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ಯಹೂದ್ಯರಲ್ಲದ ವಿಶ್ವಾಸಿಗಳನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಲ್ಲ. ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳ ಯಾವುದೇ ಯಹೂದಿಯು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಆಗುವತನಕ ಮೋಕ್ಷವನ್ನಾಗಲೀ{{bibleref2c|Mk|16:16}} {{bibleref2c|1Peter|3:21||1 Pe 3:21}} ಅಥವಾ ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮವನ್ನಾಗಲೀ{{bibleref2c|Ac|2:38}} ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಅವಧಿಯು ಪಾಲ್‌ನ ಕರೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು.{{bibleref2c-nb|Ac|9:17-18}} ಯಹೂದ್ಯರಲ್ಲದವರು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗೆ ಮುನ್ನ ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ ಪೇತ್ರನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ{{bibleref2c-nb|Ac|10:44-48}}ಯು ಗಮನಿಸತಕ್ಕದ್ದಾಗಿದೆ. == ಇತರ ದೀಕ್ಷಾ ಸಮಾರಂಭಗಳು == [[ಪುರಾತನ ಈಜಿಪ್ಷಿಯನ್]], [[ಹೀಬ್ರಾಯಿಕ್]]/[[ಯಹೂದಿ]], [[ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್]], [[ಮಾಯನ್]] ಮತ್ತು [[ನಾರ್ಸ್]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಥವ ಬಳಸದೆ ದೀಕ್ಷಾ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. [[ಮಿಯಾಮಾಯಿರಿ]] ಎಂಬ ಆಧುನಿಕ ಜಪಾನೀ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೆಡೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ರೀತಿಯ ಆಧಾರಗಳು ಆಧುನಿಕವಾಗಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ [[ಪ್ರಾಕ್ತನಶಾಸ್ತ್ರೀಯ]]ವೂ, ಹೆಚ್ಚು ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕೃತಿಯವೂ ಆಗಿರಬಹುದು. === ರಹಸ್ಯ ಧರ್ಮ ದೀಕ್ಷಾ ವಿಧಿಗಳು === [[ಅಪೂಲಿಯಸ್]] ಎಂಬ ಎರಡನೆ ಶತಮಾನದ [[ರೋಮನ್]] ಲೇಖಕನು, [[ಐಸಿಸ್]]ನ [[ರಹಸ್ಯ]]ಗಳಿಗೆ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಆಚರಣೆಯೊಂದನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದನು:{{Quote|Then, when the priest said the moment had come, he led me to the nearest baths, escorted by the faithful in a body, and there, after I had bathed in the usual way, having invoked the blessing of the gods he ceremoniously aspersed and purified me.<ref>{{cite book |author=[[Apuleius]] |others=trans. E. J. Kenney |chapter=11.23.1 |chapterurl=https://books.google.com/books?id=EF44Zv5yFUcC&pg=PA208 |title=[[The Golden Ass|The golden ass, or, Metamorphoses]] |publisher=[[Penguin Books]] |location=New York City |year=1998 |pages=208–209 |isbn=0-14-043590-5 |oclc=41174027}}</ref>}} ಅಪೂಲಿಯಸ್‌ನ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಲೂಶಿಯಸ್ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವು ಕತ್ತೆಯ ರೂಪಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದ್ದು, ಅತನು ತನ್ನ ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಅಧ್ಯಯನದ ನಂತರ, ದೇವತೆಯ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಮೇಲೇ ಐಸಿಸ್ ದೇವತೆಯು ಅತನನ್ನು ಮರಳಿ ಮನುಷ್ಯ ರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದಳು, ಮತ್ತು ಇದು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ [[ಕ್ಯಾಟಾಕ್ಯುಮೆನ್]] ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book |first=Lars |last=Hartman |title=Into the Name of the Lord Jesus: Baptism in the Early Church |publisher=[[T&T Clark]] |location=[[Edinburgh]] |year=1997 |page=4 |isbn=0-567-08589-9 |oclc=38189287}}</ref> === ಮ್ಯಾಂಡೇಯನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ === ಯೇಸು ಮತ್ತು ಮೋಸಸ್‌ರನ್ನು [[ಹುಸಿ ಪ್ರವಾದಿ]]ಗಳೆಂದು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ{{Citation needed|date=April 2007}} [[ಮ್ಯಾಂಡೇಯನ್ನರು]], [[ಜಾನ್ ದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್‌]]ನನ್ನು ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ದೀಕ್ಷಾವಿಧಿಯಂತಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಶುದ್ಧೀಕರಣ ವಿಧಿಯಾಗಿ ಪದೇಪದೇ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. === ಸಿಖ್ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಸಮಾರಂಭ === [[ಸಿಖ್]] ದೀಕ್ಷಾ ಸಮಾರಂಭವು ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಬದಲಾಗಿ ಜಲಪಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, 1699ರಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಸಿಖ್ಖರ ಹತ್ತನೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದ ([[ಗುರು ಗೋಬಿಂದ್ ಸಿಂಗ್]])ರವರು ತಮ್ಮ ಧರ್ಮದ ಐದು ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಗೆ ದೀಕ್ಷೆ ನೀಡಿ ತಾನು ಅವರಿಂದ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದಂದಿನಿಂದಲೂ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಸಿಖ್ ದೀಕ್ಷಾ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು [[ಅಮ್ರಿತ್ ಸಂಚಾರ್]] ಅಥವಾ [[ಖಾಂಡೇ ದೀ ಪಹಲ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿಖ್ ಒಬ್ಬರು ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ತಕ್ಷಣ ಅಮ್ರಿತ್ ಅನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ಸಿಖ್ ಧರ್ಮ]]ದಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದ ಸಿಖ್‌ ಅನ್ನು [[ಅಮ್ರಿತ್‌ಧಾರೀ]] ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದರ ಅರ್ಥವು ''ಅಮ್ರಿತ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡವ'' ಅಥವಾ ''ಅಮ್ರಿತ್‌ನ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತವ'' ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ''ಖಾಂಡೇ ದೀ ಪಹಲ್'' (ಅಮ್ರಿತ್ ಸಮಾರಂಭ)ವನ್ನು 1699ರಲ್ಲಿ [[ಬೈಸಾಖಿ]]ಯ ದಿನದಂದು ಶ್ರೀ [[ಆನಂದ್‍ಪುರ್ ಸಾಹಿಬ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಗುರು ಗೋಬಿಂದ್ ಸಿಂಗ್]]ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ಖಾಲ್ಸಾ]]ದ ಉದ್ಘಾಟನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. [[ಗುರು ಗೋಬಿಂದ್ ಸಿಂಗ್]] ನೆರೆದಿದ್ದ ಸಿಖ್ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ದೇವರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ತೆರೆಲು ಯಾರು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದೀರಿ? ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಾಕಿದರು. ಮೊದಮೊದಲು ಜನರು ಹಿಂಜರಿದರು, ನಂತರ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮುಂದೆ ಬಂದನು ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ಒಂದು ಗುಡಾರದೊಳಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು. ಕೆಲ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಗುರು ಗೋಬಿಂದ್ ಸಿಂಗ್ ರಕ್ತ ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕುತ್ತಿರುವ ಖಡ್ಗವೊಂದರೊಂದಿಗೆ ಗುಡಾರದಿಂದ ಹೊರಬಂದರು. ಅವರು ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ಇದೇ ರೀತಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ವಯಂ‌ಸೇವಕರು ಗುಡಾರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ಬಳಿಕ, ಅವರು ತಮ್ಮಂತೆಯೇ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ನಾಲ್ವರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಐದು ಜನರನ್ನು ನಂತರದಲ್ಲಿ ''[[ಪಂಜ್ ಪ್ಯಾರೇ]]ಗಳು'' ಅಥವಾ ''ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಐವರು'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ಐವರನ್ನು [[ಖಾಲ್ಸಾ]]ದೊಳಗೆ ಅಮ್ರಿತ್ ಅನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಬರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಈ ಐವರೆಂದರೆ [[ಭಾಯಿ ದಯಾ ಸಿಂಗ್]], [[ಭಾಯಿ ಮುಖಮ್ ಸಿಂಗ್]], [[ಭಾಯಿ ಸಾಹಿಬ್ ಸಿಂಗ್]], [[ಭಾಯಿ ಧರಮ್ ಸಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಭಾಯಿ ಹಿಮ್ಮತ್ ಸಿಂಗ್]]. ನಂತರ ಸಿಖ್ ಪುರುಷರಿಗೆ "[[ಸಿಂಹ]]" ಎಂಬರ್ಥದ ''"[[ಸಿಂಘ್]]"'' ಎಂಬ ನಾಮವನ್ನೂ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ "ರಾಜಕುಮಾರಿ" ಎಂಬರ್ಥದ ''"[[ಕೌರ್]]"'' ಎಂಬ ಕೊನೆಯ ನಾಮವನ್ನೂ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಾತ್ರೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ತುಂಬಿಸಿದ ಅವರು, ಐದು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳು ಅಥವಾ [[ಬಾನಿ]]ಗಳಾದ—[[ಜಪ್‌ಜಿ]], [[ಜಾಪ್ ಸಾಹಿಬ್]], [[ಸವೈಯ್ಯೆ]], [[ಚೌಪಾಯಿ]] ಮತ್ತು [[ಅನಂದ್ ಸಾಹಿಬ್]]ಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾ ಆ ನೀರನ್ನು ([[ಖಾಂಡಾ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ) ಎರಡು ಅಲಗುಗಳ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಕಲಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಗುರುವಿನ ಪತ್ನಿಯವರಾದ [[ಮಾತಾ ಜೀತ್ತೋ]]ರವರು (ಇವರನ್ನು [[ಮಾತಾ ಸಾಹಿಬ್ ಕೌರ್]] ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ), ಆ ಪಾತ್ರೆಯೊಳಗೆ ಸಕ್ಕರೆಯ ಹರಳುಗಳನ್ನು ಸುರಿಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಕಬ್ಬಿಣದ ರಸಸಿದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಕ್ಕರೆಯ ಸಿಹಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪಾವನ ಜಲವನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಪಠಣದ ಜತೆಗೆ ಕಲಕಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಐವರು ಸಿಖ್ಖರು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಾತ್ರೆಯ ಸುತ್ತ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಐದು ಬಾನಿಗಳ ಪಠಣವು ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಖಾಂಡೇ ದೀ ಪಹಲ್ ಅಥವಾ ಅಮ್ರಿತ್ ಎಂಬ ಅಮರತ್ವದ ದೇವಮಧುವು ಸ್ವೀಕಾರಕ್ಕೆ ತಯಾರಾಯಿತು. [[ಗುರು ಗೋಬಿಂದ್ ಸಿಂಗ್]] ಐದು ಸಿಖ್ಖರಿಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ಬೊಗಸೆತುಂಬ ಅಮ್ರಿತ್ ಅನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ನೀಡಿದರು. === ಇಸ್ಲಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ವಿಧಿ === [[ಇಸ್ಲಾಮ್]]ನಲ್ಲಿ ಘುಸುಲ್<ref>{{cite web |author=Siddique Katiya |url=http://www.as-sidq.org/ghusul.htm |title=Cleanliness in Islam, abulation wadu Seven pre-requisites of Prayer |publisher=As-sidq.org |date= |accessdate=February 25, 2009 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101008041450/http://www.as-sidq.org/ghusul.htm |url-status=dead }}</ref> (ಅರೇಬಿಕ್ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದು) ಎಂಬ ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಯಹೂದಿ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದೇಹವನ್ನು ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಳೆಯಲಾಗುವುದು ಇಲ್ಲವೇ ಇಡೀ ದೇಹವನ್ನು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನದಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಅದ್ದಲಾಗುವುದು (ಮುಳುಗಿಸುವುದು). ಈ ಘುಸುಲ್ ಅನ್ನು ವಯಸ್ಕನೊಬ್ಬ ಇಸ್ಲಾಮ್ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಾಗ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಪ್ರತಿ ಸಂಭೋಗದ ನಂತರ ಅಥವಾ ಸ್ವಪ್ನಸ್ಖಲನದ ನಂತರ ಅಥವಾ ಋತುಚಕ್ರದ ಹರಿವು ನಿಂತ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಐದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಆರಂಭಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮಾಡಲೇಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಶವಗಳಿಗೂ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಶುದ್ಧವಾದ ಯೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ದೇವರಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮಾಯಾಚನೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕೆನ್ನುವ ಭಾವನೆಯು ತಪ್ಪು; ಅದು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವಾದ್ದು.{{Citation needed|date=February 2009}} ಈ ರೀತಿಯ ಘುಸುಲ್ ಇತರ ಧರ್ಮಗಳ ಆಚರಣೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದುದು. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಇದನ್ನು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ, ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಿದ್ದಾಗ ಇಲ್ಲವೆ ಸೂಚಿಸಲಾದಾಗ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.{{Citation needed|date=February 2009}} ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಮುನ್ನ ಶುದ್ಧವಾಗುವುದು ಅವಶ್ಯಕ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ವಜೂ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಸ್ಲಿಮರು ದೇವರನ್ನು ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವಂತೆ ಕೋರುವ ಮೊದಲು ನೇರವಾಗಿ ದೈವಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಐದು ಬಾರಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವರಲ್ಲಿ ಅಂದು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತಾನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅಥವಾ ಉದ್ದೇಶರಹಿತವಾಗಿ ಎಸಗಿದ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವರು. ಇದು ತನ್ನ ಜೀವನದ ಗುರಿ ದೇವರನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಆತನ ಕ್ಷಮೆ ಮತ್ತು ಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಲು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಎಂದು ಒಬ್ಬ ಮುಸ್ಲಿಮನು/ಳು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=February 2009}} ಕುರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪುಣ್ಯಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸವಾಲೊಡ್ಡಲಾಗಿದೆ: "ನಮ್ಮ ಧರ್ಮವು ಅಲ್ಲಾಹುವಿನ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ; ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಾಹುವಿಗಿಂತ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಇನ್ನಾರು ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲರು? ಮತ್ತು ನಾವೂ ಆರಾಧಿಸುವುದು ಅವರನ್ನೇ ಆಗಿದೆ". ಇದರ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ, ದೇವರು ಒಬ್ಬರೆಂದು ನಂಬುವ ಇಸ್ಲಾಮ್ ಅನ್ನು ನಂಬುವುದೇ ಆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಕಾಗುವುದು, ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ವಿಧಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲ.<ref>ಸುರಾ 2:138</ref> === ಗ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಥೆಲೆಮಾ === [[ಎಕ್ಲೆಸಿಯಾ ಗ್ನಾಸ್ಟಿಕಾ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕಾ]] ಅಥವಾ ಗ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ([[ಓರ್ಡೋ ಟೆಂಪ್‌ಲೈ ಓರಿಯೆಂಟಿಸ್]]ನ ಕ್ರೈಸ್ತಮತೀಯ ಶಾಖೆ) ಕನಿಷ್ಟ 11 ವಯಸ್ಸಿನ ಯಾವುದೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಾದರೂ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.oto-usa.org/egc.html |title=US Grand Lodge, OTO: Ecclesia Gnostica Catholica |publisher=Oto-usa.org |date=March 19, 1933 |accessdate=February 25, 2009}}</ref> ಈ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು [[ಗ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ ದಿವ್ಯಾರಾಧನೆ]]ಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮುಂದೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಥೆಲೆಮಿಕ್]] ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಬಂದುದರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.hermetic.com/sabazius/bapadult.htm |title=Ecclesia Gnostica Catholica: Baptism: Adult |publisher=Hermetic.com |date= |accessdate=February 25, 2009}}</ref> === ತುಲನಾತ್ಮಕ ಸಾರಾಂಶ === ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪಂಗಡಗಳ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಸಾರಾಂಶ.<ref>''ಗುಡ್ ನ್ಯೂಸ್''. ಸಂಚಿಕೆ 3. ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್, MO. 2003. ಪು 18-19{{Verify source|date=March 2009}}</ref><ref name="39articles">{{cite web|url=http://anglicansonline.org/basics/thirty-nine_articles.html |title=The Thirty-Nine Articles |publisher=Anglicans Online |date=April 15, 2007 |accessdate=February 25, 2009}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.sbc.net/bfm/bfm2000.asp |title=The Baptist Faith & Message |publisher=[[Southern Baptist Convention]] |date=June 14, 2000 |accessdate=February 25, 2009 |archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 3, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303000119/http://www.sbc.net/bfm/bfm2000.asp |url-status=dead }}</ref> (ಈ ವಿಭಾಗವು ಪಂಗಡಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ಇದು "ವಿಶ್ವಾಸಿಯ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್" ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಚರ್ಚುಗಳ ಅಲ್ಪಭಾಗವೊಂದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.) {| class="wikitable" border="1" style="font-size:92%" |- ! ವರ್ಗನಾಮ ! ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಬಗೆಗಿನ ನಂಬಿಕೆಗಳು ! ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ರೀತಿ ! ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಲಾಗುವುದೆ? ! ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‍ನಿಂದ ಮರುಹುಟ್ಟು ದೊರೆಯುವುದು / ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುವುದು ! ಮಾನಕ |- | [[ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಪಂಥ]] | "ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂಬುದು ಒಂದು ವೃತ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರಲ್ಲದವರಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಗುರುತಿನ ಚಿಹ್ನೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇದು ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಅಥವ ಹೊಸಹುಟ್ಟಿನ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಮೂಲಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪಡೆದವರು ಚರ್ಚಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಇದು ನಮ್ಮ ಪಾಪಗಳಿಗೆ ದೊರಕುವ ಕ್ಷಮೆಯ ಭರವಸೆಯಾಗಿದೆ, ಪವಿತ್ರಾತ್ಮವು ನಮ್ಮನ್ನು ದೇವರ ಮಕ್ಕಳಾಗಿರಲು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಸೂಚನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಮೇಲೆ ಖಚಿತತೆಯ ಸಹಿ ಮತ್ತು ಮೊಹರನ್ನು ಗೋಚರವಾಗುವಂತೆ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ; ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುವ ಸದ್ಗುಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಅನುಗ್ರಹವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ."<ref name="39articles"/> | ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆ, ಅದ್ದುವಿಕೆ, ಸುರಿಯುವುದು ಇಲ್ಲವೇ ಚಿಮುಕಿಸುವುದು. | ಹೌದು (ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಪ-ಪಂಗಡಗಳಲ್ಲಿ) | ಹೌದು (ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಪಪಂಗಡಗಳಲ್ಲಿ) | ತ್ರಿಕೂಟ |- | [[ಅಪೋಸ್ಟೋಲಿಕ್ ಬ್ರೆದ್ರನ್(ಸಹೋದರರು)]] | ಮೋಕ್ಷ ಪಡೆಯಲು ಅವಶ್ಯಕ ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮರುಹುಟ್ಟನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು. | ಮುಳುಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ. ಜತೆಗೇ ಪವಿತ್ರಾತ್ಮದ ವಿಶೇಷ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ "ಎರಡನೇ" ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅವಶ್ಯಕ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.gloriouschurch.com/html/Speaking-In-Tongues-In-The-Church.asp |title=Speaking in Tongues in the Church: A Look at the Purpose of Spiritual Utterances |first=David A. |last=Huston |year=2003 |publisher=Rosh Pinnah Publications |accessdate=February 25, 2009 |archive-date=ಜನವರಿ 1, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110101052906/http://www.gloriouschurch.com/html/Speaking-In-Tongues-In-The-Church.asp |url-status=dead }}{{Verify credibility|date=March 2009}}</ref> | ಹೌದು | ಹೌದು | ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತ<ref>{{cite web |url=http://www.gloriouschurch.com/html/Oneness-Questions-And-Answers.asp |title=Questions and Answers about The Doctrine of the Oneness of God |first=David A. |last=Huston |year=2003 |publisher=Rosh Pinnah Publications |accessdate=February 25, 2009 |archive-date=ಮೇ 28, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100528072112/http://www.gloriouschurch.com/html/Oneness-Questions-And-Answers.asp |url-status=dead }}{{Verify credibility|date=March 2009}}</ref> |- | [[ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರು]] | ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಮತೀಯ ವಿಧಿ, ಒಂದು ಸಾಕೇತಿಕ ಆಚರಣೆ, ಓರ್ವನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಸಾರುವ ವಿಧಾನ, ಮತ್ತು ಈಗಾಗಲೆ ಉದ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರ ಸೂಚಕ, ಆದರೆ ಮೋಕ್ಷ ಪಡೆಯಲು ಅವಶ್ಯಕವಲ್ಲ. | ಮುಳುಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ. | ಇಲ್ಲ | ಇಲ್ಲ | ತ್ರಿಕೂಟ |- | [[ಕ್ರಿಸ್ಟಾಡೆಲ್‌ಫಿಯನ್ನರು]] | ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅವಶ್ಯಕ.<ref>{{cite web |title=Baptism |url=http://thechristadelphians.org/htm/pamphletz/p0004m.htm |accessdate=August 22, 2007 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012223117/http://thechristadelphians.org/htm/pamphletz/p0004m.htm |url-status=dead }}{{Verify credibility|date=March 2009}}</ref> ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಆಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಪರಮ ಸತ್ಯವದ ಸುವಾರ್ತೆಗಳಚ್ಚಿ ಅಚಲವಾದ ಅನಂಬಿಕೆಯಿಟ್ಟಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗುವುದು.<ref>{{cite web |title=Baptism |work=Bible Q & A |year=2001 |url=http://www.christadelphia.org/pamphlet/p_bibleqa.htm#20 |accessdate=August 22, 2007 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 27, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927013541/http://www.christadelphia.org/pamphlet/p_bibleqa.htm#20 |url-status=dead }}{{Verify credibility|date=March 2009}}</ref> ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಂತರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಾಹ್ಯ ಸೂಚಕ: ಅದು ಹಳೆಯ, ಪಾಪಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜೀವನದ ಮೃತ್ಯುವನ್ನು, ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಆಗಿ ಹೊಸ ಜೀವನದ ಆರಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳವನ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು{{mdash}} ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುವವರನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವ ದೇವರ ಕ್ಷಮಾಶೀಲತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |last=Levin |first=David |title=Forgiveness |url=http://www.god-so-loved-the-world.org/english/levin_forgiveness.htm |accessdate=August 22, 2007}}{{Verify credibility|date=March 2009}}</ref> ಜೀವನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಒಂದು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಲಾಗುವುದಾದರೂ, ನಂಬಿಕೆಯುಳ್ಳವರು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ತತ್ವಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ (ಅರ್ಥಾತ್, ಪಾಪದ ಮೃತ್ಯು, ಮತ್ತು ಯೇಸುವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಹೊಸ ಜೀವನದ ಆರಂಭ) ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುವುದು.<ref>{{cite web |last=Norris |first=Alfred |title=His Cross and Yours |date=November 12, 2006 |url=http://www.god-so-loved-the-world.org/english/norris_hiscrossandyours.htm |accessdate=August 22, 2007}}</ref> | ಮುಳುಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ<ref name="morgan">{{cite book |last=Morgan |first=Tecwyn |chapter=What Exactly is Christian Baptism? |chapterurl=http://www.god-so-loved-the-world.org/english/morgan_utb14_what_exactly_is_christian_baptism.pdf |title=Understand the Bible for Yourself |publisher=Christadelphian Bible Mission |year=2006 |accessdate=February 26, 2009}}{{Verify credibility|date=March 2009}}</ref> | ಇಲ್ಲ<ref name="morgan"/> | ಹೌದು | ಪಿತ, ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮ (ಕ್ರಿಸ್ಟಾಡೆಲ್‌ಫಿಯನ್ನರು ನೈಸಿಯನ್ ತ್ರಿಕೂಟವನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ ಕೂಡ) |- | [[ಡಿಸೈಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ (ಕ್ರಿಸ್ತನ ಅನುಯಾಯಿಗಳು)]] | ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂಬುದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ದೈವಕ್ಪಪೆಯುಂಟಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಸುವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವುದರ ಬಾಹ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಮುಳುಗುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಜತೆಗೆ ಮರಣ ಹೊಂದುವ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಆತನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಮೇಲೆದ್ದು ಬರುತ್ತಾನೆ.<ref>"ವೈ ಡಸ್ ದಿ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಸ್ ಓನ್ಲಿ ಬೈ ಇಮ್ಮರ್ಶನ್?" ವೆಬ್: [http://www.church-of-christ.org/who.html#baptism ವೈ ಡಸ್ ದಿ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಓನ್ಲಿ ಬೈ ಇಮ್ಮರ್ಶನ್?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100803010136/http://church-of-christ.org/who.html#baptism |date=2010-08-03 }}</ref> | ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ | ಇಲ್ಲ | ಇಲ್ಲ | ತ್ರಿಕೂಟ |- | [[ಚರ್ಚಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್(ಕ್ರಿಸ್ತನ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು)]] | [[ರೆಸ್ಟೊರೇಶನ್ ಚಳುವಳಿ]]ಯ ಹಲವಾರು ಶಾಖೆಗಳ ಪೈಕಿ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಚರ್ಚಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಪ್ರದಾಯನಿಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ಅದ್ದುವಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಅವಶ್ಯಕ ಭಾಗವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Encyclopedia of the Stone-Campbell Movement: Baptism"/>{{rp|p.61}} | ಅದ್ದುವುದು ಮಾತ್ರ<ref name="Perfect Stranger"/>{{rp|p.107}}<ref name="Rhodes 2005"/>{{rp|p.124}}<ref name="Who Are the churches of Christ"/> | ಇಲ್ಲ<ref name="Rhodes 2005"/>{{rp|p.124}}<ref name="Who Are the churches of Christ"/><ref name="Howard 1971"/>{{rp|p.318-319}}<ref name="Ferguson 1996"/>{{rp|p.195}} | ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಸಮ್ ಮೋಕ್ಷದ ಅವಶ್ಯಕ ಭಾಗವಾಗಿದೆಯೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯ ದೆಸೆಯಿಂದ, ಚರ್ಚಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ [[ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮೂಲಕ ಮರುಹುಟ್ಟ]]ನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="Foster"/> ಅದರೆ, ಚರ್ಚಸ್ ಅಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್‌ನ ಸದಸ್ಯರು ಇದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುತ್ತಾ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಗಳು ಅವಶ್ಯಕವಾದ್ದರಿಂದ, ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳ ಶುದ್ಧೀಕರಣವು ದೇವರ ದಯೆಯಿಂದ ಕ್ರಿಸ್ತನ ನೆತ್ತರಿನ ಮೂಲಕ ಆಗುವುದರಿಂದ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಒಂದು ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿ ಉದ್ಧರಿಸುವ ವಿಧಿಯೇನಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="Understanding Four Views on Baptism"/>{{rp|p.133}}<ref name="Foster"/><ref name="Encyclopedia of the Stone-Campbell Movement: Regeneration"/>{{rp|p.630,631}} ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ ಅನ್ನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವ ’ಕೆಲಸ’ವೆಂಬ ಭಾವನೆಯ ಬದಲಾಗಿ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಗಳ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಗೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂಬಂತೆ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Ferguson 1996"/>{{rp|p.179-182}}<ref name="Ferguson 1996"/>{{rp|p.170}} | ತ್ರಿಕೂಟ |- | [[ದ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಜೀಸಸ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಲೇಟರ್ ಡೇ ಸೇಂಟ್ಸ್]] | ಇದು ಸ್ವರ್ಗದ ದಿವ್ಯವಾದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಮತೀಯ ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಪವಿತ್ರಾತ್ಮದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಕೈಗಳನ್ನು ದೀಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಅಣಿಗೊಳಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. | ಸರಿಯಾದ ಪುರೋಹಿತ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರಿಂದ ಮಾತ್ರ, ಅದ್ದುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ.<ref>{{cite web |url=http://lds.org/ldsorg/v/index.jsp?vgnextoid=bbd508f54922d010VgnVCM1000004d82620aRCRD&locale=0&sourceId=1af539b439c98010VgnVCM1000004d82620a____ |title=Topic Definition— Baptism |publisher=[[The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints]] |year=2008 |accessdate=February 25, 2009}}</ref> | ಇಲ್ಲ (ಕನಿಷ್ಟ 8 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿರಬೇಕು) | ಹೌದು | ಪಿತ, ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮ (LDS ಚರ್ಚ್ [[ನೈಸಿಯನ್]] [[ತ್ರಿಕೂಟ]]ವನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ [[ಗಾಡ್‌ಹೆಡ್]] ಅನ್ನು ನಂಬುತ್ತದೆ)<ref>ನೋಡಿ [http://scriptures.lds.org/en/gs/g/22 ಗೈಡ್ ಟು ದಿ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಚರ್ಸ್: ಗಾಡ್, ಗಾಡ್‌ಹೆಡ್] ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಾಡ್‌ಹೆಡ್‌ನ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾದ ಲೇಟರ್-ಡೇ ಸೆಯಿಂಟ್ ವಿವರಣೆಗಾಗಿ.</ref> |- | [[ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್]] / [[ಓರಿಯೆಂಟಲ್ ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್]] / [[ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್]] | ಹಳೆಯ ಮನುಷ್ಯನು ಸತ್ತು "ಹೊಸ ಮನುಷ್ಯ"ನು ಪೂರ್ವಾರ್ಜಿತ ಪಾಪಗಳ ಕಳಂಕದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಹೊಸ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲಾ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳು ಅನೂರ್ಜಿತ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಶೂನ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.{{Citation needed|date=March 2009}} | 3-ಹಂತಗಳ ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆ ಇಲ್ಲವೇ ಅದ್ದುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ(ಇತರ ವಿಧಾನಗಳು ಕೇವಲ ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿಯಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ, ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದರೆ ನಂತರ ಪಾದ್ರಿ ಇದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕು).{{Citation needed|date=March 2009}} | ಹೌದು ಕ್ರಿಸ್‌ಮೇಶನ್ (ಅರ್ಥಾತ್, ಕನ್‍ಫರ್ಮೇಶನ್)ನ ನಂತರ ಕೂಡಲೆ ಪವಿತ್ರ ಕಮ್ಯುನಿಯನ್.{{Citation needed|date=March 2009}} | ಹೌದು | ತ್ರಿಕೂಟ |- | [[ಯೆಹೋವನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು]] | ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂಬುದು ಇಡೀ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಮೋಕ್ಷ ಪಡೆಯಲು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುವಂಥದು: ಯೇಸುವಿನ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ವಿಧೇಯವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ (ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ 28:19-20), ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ವಿಮುಕ್ತಿಯ ತ್ಯಾಗದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಕೇತ (ರೋಮನ್ಸ್ 10:10), ಮತ್ತು ಯೆಹೋವನಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಮುಡುಪಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದರ ಹಾಗೂ ಸತ್ತ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದ ಸೂಚನೆ. (1 ಪೀಟರ್ 2:21) ಆದರೆ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮೋಕ್ಷ ದೊರಕುವುದನ್ನು ಖಚಿತಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref>''ವರ್ಷಿಪ್ ದಿ ಓನ್ಲಿ ಟ್ರೂ ಗಾಡ್'', ಜೆಹೊವಾಹ್‌ನ ವಿಟ್ನೆಸಸ್‌ನಿಂಡ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (2002, 2006), "ಅಧ್ಯಾಯ 12: ದಿ ಮೀನಿಂಗ್ ಆಫ್ ಯುವರ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ", ಪು. 118, "ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ತನ್ಮೂಲಕ ಮೋಕ್ಷ ಸಿಗುವುದರ ಖಾತ್ರಿಯೆಂದುಕೊಂಡರೆ ಅದು ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆಯಾಗುವುದು. ಇಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಮೂಲಕ ಯೆಹೋವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು, ನಂತರದಲ್ಲಿ ದೈವೇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿಕೊಂಡು, ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ನಿಷ್ಠಾವಂತನಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದಕ್ಕೆ ಮೌಲ್ಯವಿರುತ್ತದೆ."</ref> | ಮುಳುಗಿಸುವುದು ಮಾತ್ರ; ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರೀ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಲಾಗುವುದು.<ref>"ಓದುಗರಿಂದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು", ''ದಿ ವಾಚ್‌ಟವರ್'', ಮೇ 1, 1979, ಪು. 31, "ಮುಳುಗಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲ್ಕ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಬೈಬಲ್ ತೋರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಅವಶ್ಯಕ್ತೆ ಬಿದ್ದರೂ ಸರಿಯೆ, ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತಿದ್ದರೆ ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಬೇಕು. …ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯೆಹೋವನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. [ಅದರೆ], ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಿಂಧುವಾದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಶಾಲವಾದ ಸ್ನಾನದ ತೊಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. …ಕೆಲವೊಂದು ವೈಪರೀತ್ಯದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಹೆಚ್ಚೂಕಡಿಮೆ ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದೇ ತೋರಬಹುದು. ಆಗ ನಾವು ದಯಾಳುವಾದ ದಿವ್ಯ ಪಿತನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವೆವು.</ref> | ಇಲ್ಲ | ಇಲ್ಲ | ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತ |- ! ವರ್ಗನಾಮ (ಮುಂದುವರೆದುದು) ! ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಬಗೆಗಿನ ನಂಬಿಕೆಗಳು ! ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ರೀತಿ ! ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಲಾಗುವುದೆ? ! ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‍ನಿಂದ ಮರುಹುಟ್ಟು ದೊರೆಯುವುದು / ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುವುದು ! ಮಾನಕ |- | [[ಲುಥೆರನ್ನರು]] | ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಒಂದು ಪವಾಡದ [[ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಮೂಲಕ ದೇವರು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯ ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಇದು ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆಂದು ನಮಗೆ ಅರಿವಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ,(ಬೈಬಲ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವ ವಿಷಯಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ) ಮಗುವೊಂದನ್ನು ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ಆ ಶಿಶುವಿನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ದೇವರು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಾವು ನಂಬುತ್ತೇವೆ." <ref>[http://www.lcms.org/pages/internal.asp?NavID=2608 LCMS ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ ರಿಜನರೇಶನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101022023650/http://www.lcms.org/pages/internal.asp?NavID=2608 |date=2010-10-22 }}, 18 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009ರಂದು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು</ref> | ಚಿಮುಕಿಸುವುದು ಇಲ್ಲವೇ ಸುರಿಯುವುದು.<ref>[http://www.elca.org/Growing-In-Faith/Worship/Learning-Center/FAQs/Baptismal-Practices.aspx ELCA ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ ವಿಧಾನಗಳು], 18 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009ರಂದು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು</ref><ref>[http://www.lcms.org/pages/internal.asp?NavID=2590 LCMS ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ ವಿಧಾನಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100731050408/http://www.lcms.org/pages/internal.asp?NavID=2590 |date=2010-07-31 }}, R18 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009ರಂದು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು</ref> | ಹೌದು<ref>[http://www2.elca.org/communication/brief.html#sacraments ELCA ಇನ್‌ಫ್ಯಾಂಟ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ ನೋಟಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100724154507/http://www2.elca.org/communication/brief.html#sacraments |date=2010-07-24 }}, 18 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009ರಂದು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು</ref><ref name="LCMS">[http://www.lcms.org/pages/internal.asp?NavID=2612 LCMS ಇನ್‌ಫ್ಯಾಂಟ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಂ ನೋಟಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110102031418/http://www.lcms.org/pages/internal.asp?NavID=2612 |date=2011-01-02 }}, 18 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009ರಂದು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು</ref> | ಹೌದು<ref name="LCMS"/> | ತ್ರಿಕೂಟ |- | [[ಮೆಥಡಿಸ್ಟರು]] ([[ಆರ್ಮೈನಿಯನ್ನರು]], [[ವೆಸ್ಲಿಯನ್ನರು]]) | ಇದು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಪವಿತ್ರ ಚರ್ಚಿನ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೇವರ ಅಪೂರ್ವ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗುವನು ಮತ್ತು ಆತನಿಗೆ ಜಲ ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಜನ್ಮವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದು. ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಪಾಪಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೆ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಸದಾಚಾರಗಳ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ತೊಡಿಸುತ್ತದೆ. | ಚಿಮುಕಿಸುವುದು, ಸುರಿಯುವುದು ಇಲ್ಲವೇ ಅದ್ದುವುದು.<ref name="By Water and the Spirit - Method">{{cite web|url = http://archives.umc.org/interior.asp?ptid=4&mid=992| title = By Water and the Spirit: A United Methodist Understanding of Baptism|publisher = [[The United Methodist Church]]|quote= In United Methodist tradition, the water of baptism may be administered by sprinkling, pouring, or immersion.|accessdate = 2007–08–02}}</ref> | ಹೌದು<ref name="Henry Wheeler, D.D. - Baptism of Infants in Methodism">{{cite web|url = https://books.google.com/books?id=7swrAAAAYAAJ&pg=PA237&lpg=PA237&dq=meaning+of+article+7+articles+of+methodist+religion&source=bl&ots=ufI1EYuaUP&sig=HsggEl5m7kH1G-hRdagnUACfAkA&hl=en&ei=9MXnS4adKIW0lQfOyqiVAw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=5&ved=0CC8Q6AEwBA#v=onepage&q=infant&f=false| title = History and Exposition of the Twenty-five Articles of Religion of the Methodist Episcopal Church|publisher =Eaton & Mains|page=295-312|accessdate = 2007–08–02}}</ref> | ಹೌದು, ಅದರೆ [[ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ]]ಮತ್ತು [[ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತ]]ನು ಸಂರಕ್ಷಕ ಎಂಬ [[ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಅಂಗೀಕಾರ]]ದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="UMC - By Water and the Spirit">{{cite web|url = http://archives.umc.org/interior.asp?ptid=4&mid=992| title = By Water and the Spirit: A United Methodist Understanding of Baptism|publisher = [[The United Methodist Church]]|quote= John Wesley retained the sacramental theology which he received from his Anglican heritage. He taught that in baptism a child was cleansed of the guilt of original sin, initiated into the covenant with God, admitted into the church, made an heir of the divine kingdom, and spiritually born anew. He said that while baptism was neither essential to nor sufficient for salvation, it was the "ordinary means" that God designated for applying the benefits of the work of Christ in human lives. On the other hand, although he affirmed the regenerating grace of infant baptism, he also insisted upon the necessity of adult conversion for those who have fallen from grace. A person who matures into moral accountability must respond to God's grace in repentance and faith. Without personal decision and commitment to Christ, the baptismal gift is rendered ineffective. <br /> ''Baptism as Forgiveness of Sin''. In baptism God offers and we accept the forgiveness of our sin (Acts 2:38). With the pardoning of sin which has separated us from God, we are justified—freed from the guilt and penalty of sin and restored to right relationship with God. This reconciliation is made possible through the atonement of Christ and made real in our lives by the work of the Holy Spirit. We respond by confessing and repenting of our sin, and affirming our faith that Jesus Christ has accomplished all that is necessary for our salvation. Faith is the necessary condition for justification; in baptism, that faith is professed. God's forgiveness makes possible the renewal of our spiritual lives and our becoming new beings in Christ. <br /> ''Baptism as New Life''. Baptism is the sacramental sign of new life through and in Christ by the power of the Holy Spirit. Variously identified as regeneration, new birth, and being born again, this work of grace makes us into new spiritual creatures (2 Corinthians 5:17). We die to our old nature which was dominated by sin and enter into the very life of Christ who transforms us. Baptism is the means of entry into new life in Christ (John 3:5; Titus 3:5), but new birth may not always coincide with the moment of the administration of water or the laying on of hands. Our awareness and acceptance of our redemption by Christ and new life in him may vary throughout our lives. But, in whatever way the reality of the new birth is experienced, it carries out the promises God made to us in our baptism.|accessdate = 2007–08–02}}</ref><ref name="By Water and the Spirit - Personal Faith">{{cite web|url = http://archives.umc.org/interior.asp?ptid=4&mid=992| title = By Water and the Spirit: A United Methodist Understanding of Baptism|publisher = [[The United Methodist Church]]|quote= The United Methodist Church does not accept either the idea that only believer's baptism is valid or the notion that the baptism of infants magically imparts salvation apart from active personal faith.|accessdate = 2007–08–02}}</ref> | ತ್ರಿಕೂಟ |- | [[ಟ್ರಿನಿಟೇರಿಯನ್ ಪೆಂಟಕೋಸ್ಟಲ್‌ಗಳು]] ಮತ್ತು ಹಲವಾರು "ಹೋಲಿನೆಸ್" ಪಂಗಡಗಳು, [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮಿಶನರಿ ಅಲಯನ್ಸ್]], [[ಅಸೆಂಬ್ಲೀಸ್ ಆಫ್ ಗಾಡ್]] | ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ಮತೀಯ ವಿಧಿ, ಅದು ಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು ತಮ್ಮ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಕನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವಂತೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸಾಂಕೇತಿಕ ವಿಧಿ.{{Citation needed|date=March 2009}} | ಮುಳುಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ. ಜತೆಗೇ ಪವಿತ್ರಾತ್ಮದ ವಿಶೇಷ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ "ಎರಡನೇ" ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅವಶ್ಯಕ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://ag.org/top/Beliefs/Statement_of_Fundamental_Truths/sft_full.cfm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-07-07 |archive-date=2010-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101025103149/http://ag.org/top/Beliefs/Statement_of_Fundamental_Truths/sft_full.cfm |url-status=dead }}</ref> | ಇಲ್ಲ | ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ | ತ್ರಿಕೂಟ |- | [[ಒನ್‌ನೆಸ್ ಪೆಂಟಕೋಸ್ಟಲ್ಸ್]] | ಮೋಕ್ಷ ಹೊಂದಲು ಅವಶ್ಯಕ | ಮುಳುಗಿಸುವುದು ಮಾತ್ರ | ಇಲ್ಲ | ಹೌದು | ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಹೆಸರು |- | [[ಪ್ರೆಸ್‌ಬಿಟೇರಿಯನ್]] ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ [[ರೆಫಾರ್ಮ್‌ಡ್ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು]] | ಅದು ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆ, ಒಂದು ಸಾಂಕೇತಿಕ ವಿಧಿ, ಮತ್ತು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ವಯಸ್ಕ ವಿಶ್ವಾಸಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಂಬಿಕೆಯ ಮೊಹರು. ಅದು ಆಂತರಿಕ ವಿಶ್ವಾಸದ ಬಾಹ್ಯ ಸಂಕೇತ.{{Citation needed|date=March 2009}} | ಚಿಮುಕಿಸುವುದು,ಸುರಿಯುವುದು, ಅದ್ದುವುದು ಇಲ್ಲವೇ ಮುಳುಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ{{Citation needed|date=March 2009}} | ಹೌದು,[[ನ್ಯೂ ಕೋವೆನಂಟ್]]ಗೆ ಸದಸ್ಯತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು.{{Citation needed|date=March 2009}} | ಇಲ್ಲ | ತ್ರಿಕೂಟ |- | [[ಕ್ವೇಕರ್‌ಗಳು]] ([[ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್]]) | ಇದು ಬರೇ ಒಂದು ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯೇನಿಲ್ಲ.{{Citation needed|date=March 2009}} | ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಪವಿತ್ರಾತ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಶಿಸ್ತಿನ ಜೀವನದ ಮೂಲಕ ಮಾನವ ಆತ್ಮದ ನಿರಂತರ, ಆಂತರಿಕ ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.{{Citation needed|date=March 2009}} | — | — | — |- | [[ರಿವೈವಲಿಸಮ್]] | ಮೋಕ್ಷ ಹೊಂದಲು ಅವಶ್ಯಕ ಮೆಟ್ಟಿಲು. | ಪವಿತ್ರ ಆತ್ಮವನ್ನು ಬರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೊಡನೆ ಮುಳುಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ. | ಇಲ್ಲ | ಹೌದು | ತ್ರಿಕೂಟ |- | [[ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್]] | "ಯಾರಿಗಾಗಿ ಸುವಾರ್ತೆಯನ್ನು ಸಾರಲಾಗಿದೆಯೋ ಮತ್ತು ಯಾರು ಈ ಪವಿತ್ರ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕೆಂದು ಕೇಳುವ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಡಿದ್ದಾರೋ ಅಂತಹವರ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ"<ref name="vatican"/> | ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುರಿಯುವುದು, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದ್ದುವುದು ಅಥವಾ ಮುಳುಗಿಸುವುದು; ನೀರು ನಂತರದಲ್ಲಿ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹರಿದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಚಿಮುಕಿಸುವುದನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲಾಗುವುದು.<ref>[https://books.google.com/books?id=7zao8kBL7CYC ಸ್ಕಾಟ್ ಹಾಹ್‍ನ್, ಲಿಯಾನ್ ಜೆ. ಸುಪ್ರಿನೆಂಟ್, ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಫಾರ್ ಎ ರೀಸನ್: ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಮಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಆಫ್ ಗಾಡ್] (ಎಮ್ಮಾಸ್ ರೋಡ್ ಪಬ್ಲಿಶಿಂಗ್, 1998 ISBN 0-9663223-0-4, 9780966322309), p. 135.</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=7uO9JPD17jwC ಪಾಲ್ ಹ್ಯಾಫ್ನರ್, ದಿ ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟಲ್ ಮಿಸ್ಟರಿ] (ಗ್ರೇಸ್‌ವಿಂಗ್ ಪಬ್ಲಿಶಿಂಗ್, 1999 ISBN 0-85244-476-1, 9780852444764), p. 36.</ref> | ಹೌದು | ಹೌದು | ತ್ರಿಕೂಟ |- | [[ಸೆವೆಂತ್ ಡೇ ಅಡ್ವೆಂಟಿಸ್ಟರು]] | ಮೋಕ್ಷ ಹೊಂದಲು ಅವಶ್ಯಕವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಚರ್ಚಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದೊರಕಲು ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಅಂಶಗಳಲ್ಲೊಂದು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಪಾಪದ ಸಾವನ್ನೂ ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನಲ್ಲಿ ಹೊಸಜನ್ಮವನ್ನೂ ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Seventh-day Adventist Minister's Handbook 1997">ಸೆವೆಂತ್-ಡೇ ಅಡ್ವೆಂಟಿಸ್ಟ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ಸ್ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬುಕ್, ಆವೃತ್ತಿ. ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್, ದಿ ಜನರಲ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೆವೆಂತ್-ಡೇ ಅಡ್ವೆಂಟಿಸ್ಟ್ಸ್ (ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್,ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್, 1997), 199.</ref>""ಇದನ್ನು ಪಡೆದವರು ದೇವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರುವುದು ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉನ್ನತಪದವಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸುತ್ತದೆ."<ref name="Seventh-day Adventist Minister's Handbook 1997"/> | ಮುಳುಗಿಸುವುದು.<ref>ಸೆವೆಂತ್-ಡೇ ಅಡ್ವೆಂಟಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್ ಮ್ಯಾನುಯಲ್: 2005 ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿಚೆ 17ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ. ದಿ ಸೆಕ್ರೆಟರಿಯೇಟ್ ಆಫ್ ಜನರಲ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೆವೆಂತ್-ಡೇ ಅಡ್ವೆಂಟಿಸ್ಟ್ಸ್ (ಹೇಗರ್ಸ್‌ಟೌನ್, ಮೇರಿಲೆಂಡ್: ರೆವ್ಯೂ ಎಂಡ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್, 2005), 30.</ref> | ಇಲ್ಲ | ಇಲ್ಲ | ತ್ರಿಕೂಟ |- | [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್]] ([[ಇವ್ಯಾಂಜೆಲಿಕಲ್ ಮತ್ತು ರೆಫಾರ್ಮ್‌ಡ್ ಚರ್ಚ್]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಕಾನ್‌ಗ್ರಿಗೇಶನಲ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು]]) | ಎರಡು ಪವಿತ್ರ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ದೇವರ ಅದು ಆಂತರಿಕ ವಿಶ್ವಾಸದ ಬಾಹ್ಯ ಸಂಕೇತ. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾರ್ಥನಾಸಭೆಗಳ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯಕವಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರಲೂಬಹುದು. ಅದರೆ ಇದು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತಹ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆಚರಣೆ.{{Citation needed|date=March 2009}} | ಚಿಮುಕಿಸುವುದು,ಸುರಿಯುವುದು, ಅದ್ದುವುದು ಇಲ್ಲವೇ ಮುಳುಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ.{{Citation needed|date=March 2009}} | ಹೌದು, [[ನ್ಯೂ ಕೋವೆನಂಟ್]]ಗೆ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು.{{Citation needed|date=March 2009}} | ಇಲ್ಲ | ತ್ರಿಕೂಟ |- | [[ಅನಾಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್]] | ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನಾಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚುಗಳು(ಅನಾಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಎಂದರೆ ಮರುದೀಕ್ಷೆ ನೀಡುವುದು ಎಂದರ್ಥ) ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯಕವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾವಾದರೂ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯಕವೆಂದಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಕಮ್ಯುನಿಯನ್, ಕಾಲು ತೊಳೆಯುವಿಕೆ, ಪವಿತ್ರ ಚುಂಬನ, ಕ್ರೈಸ್ತಮಹಿಳೆಯ ತಲೆಹೊದಿಕೆ, ತೈಲಲೇಪನ ಮತ್ತು ಮದುವೆಗಳಂತಹ ಆಚರಣೆಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜತೆಗೇ ಅನಾಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರು ಶಿಶುಗಳ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌‌ನ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರವು ಒಂದಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ, ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಂಜೂರಾತಿ ನೀಡಲಾದ ಚರ್ಚಿನ ಮುಖಾಂತರ(ರಿಫಾರ್ಮ್‌ಡ್ ಅಥವಾ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್) ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಜನರಿಗೆ ನಾಗರಿಕತ್ವದ ಹಕ್ಕು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಶಿಶುಗಳ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ ಅನ್ನು ನಿಷ್ಟುರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ. ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್‌ನ ನಂತರ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಗಳು ಉಂಟಗುವುದೆಂದು ಇವರ ನಂಬಿಕೆ.{{Citation needed|date=March 2009}} | ಸುರಿಯುವುದು, ಅದ್ದುವುದು ಇಲ್ಲವೇ ಮುಳುಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ.{{Citation needed|date=March 2009}} | ಇಲ್ಲ | ಇಲ್ಲ | ತ್ರಿಕೂಟ |} === ಧಾರ್ಮಿಕವಲ್ಲದ ದೀಕ್ಷೆಗಳು === ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮಾಡದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಹಲವಾರು ದೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತ್ಯತೀತ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಪಯಣವಿಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ [[ಪ್ರಮಾಣವಚನ]]ಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪದವೆಂದರೆ ದಚ್‌ಭಾಷೆಯ ''ಶ್ಯಾಕ್ಟೆನ್‌ಡ್ಯೂಪ್'' ('ಪ್ರಮಾಣ ದೀಕ್ಷೆ') ಇಲ್ಲವೇ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯ ''ಬ್ಯಾಪ್ತೇಮ್''. ಇದು [[ವಿದಾರ್ಥಿ ಸಮಾಜ]]ಗಳಿಗೆ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಪುರುಷರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವ) [[ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸೇರುವ]] [[ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ]] ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉಚ್ಛಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಅವುಗಳಿಂದಲೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ವಿಶ್ವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]ಗಳಾದ [[ಯುನಿವೆರ್ಸಿಟೆ ಕ್ಯಾತೊಲೊಕ್ ದೆ ಲೊವ್‌ವೈನ್]] ಮತ್ತು [[ಯುನಿವೆರ್ಸಿಟೆ ಲಿಬ್ರೆ ದೆ ಬ್ರುಕ್ಸೆಲ್ಲೆಸ್]].{{Citation needed|date=February 2009}} * ಬ್ರೆಜಿಲಿಯನ್ ಸಮರಕಲೆಯಾದ [[ಕೆಪೋಯೆರಾ]]ದಲ್ಲಿ [[ಬಾಟಿಜಾದೊ]](ಅಕ್ಷರಶಃ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ "ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್") ಎಂಬ ವಾರ್ಷಿಕ ಪದೋನ್ನತಿ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆ ಬಾರಿಗೆ ಬಾತಿಹಾದೊ‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಕೆಪೋಯೆರಿಸ್ತಾಸ್ ಸಮುದಾಯವು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ ಎಂಬುದರ ಗುರುತಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಪೋಯೆರಾ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿರಿಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು ಅಥವಾ ಇತರ ಹಿರಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನು ಒಂದು ಚಲನೆಯನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ನೋಡಲು ಹೇಗಿದ್ದಾನೆ, ಅಥವಾ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಕೆಪೋಯೆರಾ ಹೆಸರನ್ನು ಕೆಪೊಯೆರಾ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ನೋ ದು ಗೆ(ಗುಪ್ತನಾಮ)]]ಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಪೋಯೆರಾವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದು ಕಾನೂನುಪ್ರಕಾರ ನಿಷಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.{{Citation needed|date=February 2009}} === ವಸ್ತುಗಳ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ === [[ಚಿತ್ರ:USS Dewey christening.jpg|thumb|right| USS Deweyಯ ಕ್ರಿಸನಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಪುಣ್ಯಸ್ನಾನ.]] "ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್" ಅಥವಾ "ಕ್ರಿಸನಿಂಗ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೆಲವೊಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಅರಂಭವನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಲು ಕೂಡಾ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ''ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ ಆಫ್ ಬೆಲ್ಸ್'' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ([[ಸಂಗೀತಮಯ]] ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಲು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಚರ್ಚ್]])ನ ಘಂಟಾನಾದದ ಬಗ್ಗೆ, ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲವು ಬಿಷಪ್‌ರವರು ಗಂಟೆಯ ಹೊರಭಾಗವನ್ನು ಇನ್‌ಫರ್ಮ್‌ನ ತೈಲದಿಂದಲೂ, ಒಳಭಾಗವನ್ನು ಕ್ರಿಸ್ಮ್‌ನಿಂದಲೂ ಲೇಪನ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಅದನ್ನು [[ಪವಿತ್ರ ಜಲ]]ದಿಂದ ತೊಳೆಯುವ ವಿಧಿಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ; ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಹೊಗೆಸೂಸುವ [[ಧೂಪಪಾತ್ರೆ]]ಯನ್ನು ಗಂಟೆಯ ಅಡಿಗೆ ಇಡಲಾಗುವುದು, ಮತ್ತು ಬಿಷಪ್‌ರವರು ಚರ್ಚಿನ ಈ [[ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿ]]ಗಳು ಗಂಟೆಯ ಸದ್ದು ಕೇಳಿದಾಗಲೆಲ್ಲ ಭೂತಪಿಶಾಚಿಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಲಿ, ತುಫಾನುಗಳಿಂದ ಕಾಪಾಡಲಿ, ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯಿರುವವರನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಕರೆಯಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. * ''ಹಡಗುಗಳ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್'' : [[ಕ್ರುಸೇಡ್(ಧರ್ಮಯುದ್ಧ)]]ಗಳ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕೂಡ, ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಹಡಗು]]ಗಳಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡುವದನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. [[ಪಾದ್ರಿಯು]] ದೇವರಲ್ಲಿ ಹಡಗಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಪಯಣಿಸುವವರನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ನೌಕೆ]]ಯ ಮೇಲೆ [[ಪವಿತ್ರ ಜಲ]]ವನ್ನು ಪ್ರೋಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="cathen"/> == ಅನುಬಂಧಗಳು == {{Reflist|2}} == ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು == {{Wikisource1911Enc}} * {{cite journal |first=Don |last=Matzat |year=1997 |month=Spring |title=In Defense of Infant Baptism |url=http://www.issuesetcarchive.org/issues_site/resource/journals/v2n3.htm |accessdate=February 26, 2009 |journal=Issues, Etc. Journal |volume=2 |issue=3}} * {{cite book |title=Baptism, Eucharist, and ministry |publisher=[[World Council of Churches]] |location=Geneva |year=1982 |pages= |isbn=2-8254-0709-7 |oclc=9918640 |author=World Council of Churches}} * {{cite book |first=Richard |last=Jungkuntz |title=The Gospel of Baptism |location=St. Louis |publisher=Concordia Publishing House |year=1968 |oclc=444126}} * {{cite book |first=Robert W. |last=Kolb |title=Make Disciples, baptizing: God's gift of new life and Christian witness |publisher=Concordia Seminary |location=St. Louis |year=1997 |pages= |isbn=0-911770-66-6 |oclc=41473438}} * {{cite book |first=James M. |last=Chaney |title=William the Baptist |url=http://www.doulosresources.org/books/william/william.html |publisher=Doulos Resources |location=Oakland, TN |year=2009 |pages=160 |isbn=978-1442185609 |oclc= |access-date=2010-07-07 |archive-date=2009-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090708014704/http://www.doulosresources.org/books/william/william.html |url-status=dead }} * {{cite book |first=David P. |last=Scaer |title=Baptism |location=St. Louis |publisher=The Luther Academy |year=1999 |oclc=41004868}} * {{cite book |author=Schlink, Edmund |title=The Doctrine of Baptism |publisher=Concordia Publishing House |location=St. Louis, Mo |year=1972 |pages= |isbn=0-570-03726-3 |oclc=228096375}} * {{cite book |first=Laurence Hull |last=Stookey |title=Baptism, Christ's act in the church |publisher=Abingdon |location=Nashville, Tenn |year=1982 |pages= |isbn=0-687-02364-5 |oclc=7924841}} * {{cite book |first=Kallistos |last=Ware |authorlink=Timothy Ware |title=The Orthodox Church |publisher=Penguin Books |location=New York |year=1993 |pages=277–278 |isbn=0-14-014656-3 |oclc=263544700}} * {{cite book |first=William H. |last=Willimon |authorlink=William Willimon |title=Remember who you are: baptism, a model for Christian life |publisher=Upper Room |location=Nashville |year=1980 |pages= |isbn=0-8358-0399-6 |oclc=6485882}} * {{cite book |first=Jim |last=Linderman |title=Take Me to the Water: Immersion Baptism in Vintage Music and Photography 1890-1950 |publisher=Dust to Digital |location=Atlanta |year=2009 |pages= |isbn=978-0-9817342-1-7 }} == ಹೊರ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/52311/Baptism "Baptism."] ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ಆನ್‌ಲೈನ್. {{Commonscat|Baptism}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್(ಜ್ಞಾನಸ್ನಾನ)]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ತ ಶಬ್ದಾವಳಿ]] [[ವರ್ಗ:ಧಾರ್ಮಿಕ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳು]] fni1cidi0w9266sx4wou7f5idmnz2i2 0 24308 1374346 1299587 2026-05-29T04:50:57Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374346 wikitext text/x-wiki {{POV-check|date=May 2010}} {{Infobox software | name = Microsoft Surface | logo = | screenshot = | caption = | author = | developer = [[Microsoft]] | released = April 17<ref name="att-release">[http://www.microsoft.com/presspass/press/2008/apr08/04-01SurfaceRetailPR.mspx AT&T First to Introduce Microsoft Surface in Retail Stores to Enhance Mobile Shopping Experience: First commercial Microsoft Surface launch to begin April 17 in select AT&T stores with expanded deployment planned throughout 2008<!-- Bot generated title -->]</ref> 2008 | latest release version = | latest release date = | latest preview version = | latest preview date = | programming language = | operating system = [[Windows Vista]] | platform = | language = | status = | genre = | license = | website = [http://www.microsoft.com/surface/ www.microsoft.com/surface/] }} '''ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌''' (ಸಂಕೇತನಾಮ '''ಮಿಲನ್‌‌''' ) ಎಂಬುದು [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌‌]] ಕಂಪನಿಯು ಹೊರತಂದಿರುವ ಒಂದು [[ಬಹು-ಸ್ಪರ್ಶ]]ದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ತಂತ್ರಾಂಶ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರಾಂಶದ ಒಂದು ಸಂಯೋಜನಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ; ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಓರ್ವ ಬಳಕೆದಾರ, ಅಥವಾ ಅನೇಕ ಬಳಕೆದಾರರು [[ಸೂಚ್ಯವರ್ತನೆಯ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ]]ಯನ್ನು (ಗೆಶ್ಚರ್‌‌ ರೆಕಗ್ನಿಷನ್‌) ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅಂಕೀಯ ವಿಷಯವನ್ನು (ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಕಂಟೆಂಟ್‌) ವ್ಯತ್ಯಾಸಮಾಡಲು ಈ ಸಂಯೋಜನಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೈಗಳು ಅಥವಾ ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಚಲನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. 2007ರ ಮೇ 29ರಂದು ನಡೆದ [[D5]] ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಇದರ ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|name="cnet01"|url=http://www.news.com/Bumps-on-the-road-to-Microsofts-Surface/2100-1041_3-6217673.html?tag=nefd.lede|title=Bumps on the road to Microsoft's Surface|publisher=[[C-Net]]|accessdate=2007-11-08|archive-date=2020-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200703180556/https://www.cnet.com/news/|url-status=dead}}</ref> ಭೋಜನಮಂದಿರಗಳು, ಹೊಟೇಲುಗಳು, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮಳಿಗೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮನರಂಜನಾ ತಾಣಗಳಂಥ ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರದ ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ಹಾಗೂ ತಂತ್ರೋಪಾಯದ ಸ್ಥೂಲ-ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೇನಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದರ ಉದ್ದೇಶಿತ ಗ್ರಾಹಕರಿದ್ದಾರೆ. 2008ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌‌‌ 17ರಂದು ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಸರ್ಫೇಸ್‌, ಗ್ರಾಹಕ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ [[AT&amp;T]] ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು.<ref name="att-release" /> 2008ರ US ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯ<ref>http://blogs.msdn.com/surface/archive/2008/09/08/Live-from-MSNBC_2C00_-it_2700_s-Microsoft-Surface‌‌.aspx</ref> ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, [[MSNBC]]ಯು ತನ್ನ ಪ್ರಸಾರಕಾರ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಫೇಸ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು; [[ಡಿಸ್ನಿಲ್ಯಾಂಡ್‌‌]]ನ ಭವಿಷ್ಯದ ಮನೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೇ ಹಲವಾರು ಹೊಟೇಲುಗಳು ಮತ್ತು ಮೋಜುಮಂದಿರಗಳಲ್ಲೂ ಸಹ ಇದು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. CSI ಮಿಯಾಮಿ[[CSI: Miami]] ಎಂಬ CBS ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ EXTRA! ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಸುದ್ದಿಪ್ರಸಾರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಬಳಕೆಯಾಗಿತ್ತು. 2009ರ ಮಾರ್ಚ್‌ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, 11 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 120 ಪಾಲುದಾರರನ್ನು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌‌ ಹೊಂದಿತ್ತು; ಇವು ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ನ ಇಂಟರ್‌‌ಫೇಸ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನ್ವಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.pcworld.com/article/160473/article.html?tk=nl_dnxnws |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-08-16 |archive-date=2011-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110606012109/http://www.pcworld.com/article/160473/article.html?tk=nl_dnxnws |url-status=dead }}</ref> ==ಸ್ಥೂಲ ಸಮೀಕ್ಷೆ== ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ಎಂಬುದು [[ಮೇಲ್ಮೈ‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ ಬಳಕೆ]]ಯ ಒಂದು ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿರುವ ಕೈನ ಸೂಚ್ಯವರ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಿಕ ಪ್ರಪಂಚದ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 360-ಡಿಗ್ರಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಒಂದು ಬಳಕೆದಾರ ಇಂಟರ್‌‌ಫೇಸ್‌‌ನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಇದು 30-ಇಂಚಿನಷ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ಮೇಲ್ಮೈ‌ ಆಗಿದ್ದು, ಮೇಲ್ಮೈನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು XGA DLP ಪ್ರಕ್ಷೇಪಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಕವು ಅದರ ಕೆಳತಲದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಬಿಂಬವನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಯಂತ್ರದ ಗಡಸು ಹೊದಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಐದು ಕ್ಯಾಮರಾಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಬೆರಳ ತುದಿಗಳಿಂದ ಬರುವ ಅವರೋಹಿತ ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ. ವಸ್ತುವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು, ವಸ್ತು/ಬೆರಳಿನ ನೆಲೆ ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜಾಡುಹಿಡಿಯುವುದು ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈ ನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲದು ಮತ್ತು ಇದು ಬಹು-ಸ್ಪರ್ಶ ಹಾಗೂ ಬಹು-ಬಳಕೆದಾರ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಯಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆದಾರರು ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲು ಇಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದ್ದು, ತೆರೆಯ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ತಮ್ಮ ಬೆರಳ ತುದಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ಅಥವಾ ಎಳೆಯುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣದ ಕುಂಚಗಳಂಥ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ, ಅಥವಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಇರಿಸಲಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಚಾಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬಳಕೆದಾರರಲು ಇಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಬಹುದು. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌‌ಗಳೊಂದಿಗಿನ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಈ ನಿದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಒಂದು [[ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಬಳಕೆದಾರ ಇಂಟರ್‌‌ಫೇಸ್‌‌ (NUI)]] ನ್ಯಾಚುರಲ್‌ ಯೂಸರ್‌ ಇಂಟರ್‌‌ಫೇಸ್‌) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ 52 ಸ್ಪರ್ಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವಂತೆ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ವನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಓರ್ವ ವರದಿಗಾರನೊಂದಿಗೆ ಇದರ ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ನಿದರ್ಶನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸರ್ಫೇಸ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌ ಸಮೂಹದ ಮಾರಾಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕನಾದ ಮಾರ್ಕ್‌ ಬೋಲ್ಗರ್‌‌‌, ತೆರೆಯ-ಮೇಲಿನ ಬಣ್ಣದ ಒಂದು ವರ್ಣಫಲಕದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬೆರಳನ್ನು "ಅದ್ದಿದ", ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ತೆರೆಯ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಅದನ್ನು ಎಳೆಯುವ ಮೂಲಕ ಒಂದು [[ನಗುತ್ತಿರುವ ಮುಖ]]ವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ. ನಂತರ ತನ್ನೆಲ್ಲಾ 10 ಬೆರಳುಗಳನ್ನೂ ಒಮ್ಮೆಗೇ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆತ ಆ ನಗುಮುಖಕ್ಕೆ ಕೂದಲಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ತಲೆಯ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡಿದ. ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ-ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಬಾರ್‌‌ಕೋಡ್‌-ಶೈಲಿಯ "ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ಗುರುತುಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು" ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌ ನೀಡಬಲ್ಲದು; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸರ್ಫೇಸ್ ಮೇಲೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿರುವ ಮದ್ಯದ ಬಗೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತಿನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಊಟಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ [[ಮದ್ಯ]]ದ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ನೀಡುವಿಕೆ, ಅಥವಾ ಒಂದು ಸಂಕೇತಪದದ ಸಂಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆದಾರನ ನಂಬಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಒಂದು ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶದ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ಘಟಕಕ್ಕೆ 12,500$ನಷ್ಟು (ಘಟಕ ಮಾತ್ರ) ವೆಚ್ಚವಾದರೆ, ಒಂದು ಅಭಿವರ್ಧಕ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ಘಟಕಕ್ಕೆ 15,000$ನಷ್ಟು ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಒಂದು ಅಭಿವರ್ಧಕ ಘಟಕ, ಐದು ಆಸನಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಪಾಲುದಾರ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಹೊಟೇಲುಗಳು, ಭೋಜನಮಂದಿರಗಳು, ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಳಿಗೆ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಹೊಟೇಲು ಕೋಣೆಯಲ್ಲೇ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಭೋಜನಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿನ ಊಟಗಳನ್ನು ಆರಿಸಲು, ರಜಾಕಾಲದ ವಿಹಾರಗಳ ಕುರಿತು ಮತ್ತು ಭೇಟಿನೀಡಬೇಕಿರುವ ತಾಣಗಳ ಕುರಿತು ಯೋಜಿಸಲು ಸರ್ಫೇಸ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಟಾರ್‌ವುಡ್‌‌ ಹೊಟೇಲುಗಳು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ರೀತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡಲು ಯೋಜಿಸಿವೆ; ಸದರಿ ವಿಹಾರಧಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಂಗೀತ, ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರ ಸವಲತ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಣಪಾವತಿಸಲು ಬಳಕೆದಾರರು ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ನ್ನು ಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶಮಾಡಿಕೊಡುವುದು ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯಾಗಿದೆ. AT&amp;T ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮಗ್ಗುಲುಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ; ಯೋಜನೆಗಳ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಪ್ರಭಾವದ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳು, ಪ್ರಸಾರಕಾರ್ಯ, ಮತ್ತು ಫೋನ್‌‌‌ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಫೋನ್‌‌‌ಗಳನ್ನು ಬಿಡುವುದು ಮತ್ತು ಬೆಲೆಗಳು, ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹಾಗೂ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರು ನೋಡಲು ಮತ್ತು ಹೋಲಿಸಲು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುವುದು ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. 2008ರ US ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಚುನಾವಣೆಯವರೆಗೂ ಸಾಗುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು, MSNBCನ ಪ್ರಸಾರಕಾರ್ಯವು ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. ಮತದಾನದ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು, ಮತದಾರರ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು, ಮತದಾನದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಹಾಗೂ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಊಹಿಸಲು ಜಿಲ್ಲಾ ನಕಾಶೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸುವುದು ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿರ್ವಾಹಕನು ಕೇವಲ ತನ್ನ ಕೈಬೆರಳುಗಳ ಕ್ಷಿಪ್ರ ತಿರುವಿನೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವೊಂದು ಹೊಟೇಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೋಜುಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ, ಬಳಕೆದಾರರು ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ; ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು, ನಕಾಶೆಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು, ಪಾನೀಯಗಳಿಗಾಗಿ ಅಪ್ಪಣೆ ಮಾಡುವುದು, ಆಟಗಳನ್ನಾಡುವುದು, ಮತ್ತು ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಮೇಜುಗಳ ನಡುವಿನ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಹರಟೆಕೊಚ್ಚುವುದು ಮತ್ತು ಚೆಲ್ಲಾಟವಾಡುವುದು ಇವು ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== [[File:Peterbilt application on Microsoft Surface low quality.ogv|thumb|300px|ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ]] [[File:Peterbilt application on Microsoft Surface low quality.ogv|Peterbilt application on Microsoft Surface low quality.ogv]] [[File:Peterbilt application on Microsoft Surface low quality.ogv|ಒಂದು ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾಗಿರುವ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು]] [[File:Peterbilt application on Microsoft Surface low quality.ogv|Peterbilt application on Microsoft Surface low quality.ogv]] [[File:Peterbilt application on Microsoft Surface low quality.ogv|http://www.popularmechanics.com/technology/gadgets/news/4217348]] [[File:Peterbilt application on Microsoft Surface low quality.ogv|Peterbilt application on Microsoft Surface low quality.ogv]] [[File:Peterbilt application on Microsoft Surface low quality.ogv|Peterbilt application on Microsoft Surface low quality.ogv]] [[File:Peterbilt application on Microsoft Surface low quality.ogv|([[:File:Peterbilt application on Microsoft Surface.ogv|ಉನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿ]])]] ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌‌ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್‌‌‌‌]]ನ [[ಸ್ಟೀವನ್‌ ಬಥಿಚೆ]] ಹಾಗೂ [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌‌ ರಿಸರ್ಚ್‌‌‌‌]]ನ [[ಆಂಡಿ ವಿಲ್ಸನ್‌‌]] ಎಂಬಿಬ್ಬರಿಂದ 2001ರಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.microsoft.com/presspass/presskits/surfacecomputing/docs/SurfaceHistoryBG.doc |title=Microsoft Surface Fact History |publisher=[[Microsoft]] |accessdate=2007-05-30 }}</ref> ಸದರಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮುಂದಿನ ಹಂತಕ್ಕೆ ತರುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, 2001ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವಾಭಾಸದ ಸೃಷ್ಟಿಯ ತಂಡವೊಂದು ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಮತ್ತು ಬಥಿಚೆ ಹಾಗೂ ವಿಲ್ಸನ್‌ ಈ ತಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. 2003ರಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಗುಂಪು ಅವಲೋಕನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡವು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಬಿಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌‌]] ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿತು. ನಂತರ, ಸದರಿ ವಾಸ್ತವಾಭಾಸದ ಸೃಷ್ಟಿಯ ತಂಡವು ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು T1 ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಮೂಲಮಾದರಿಯನ್ನು ಒಂದು ತಿಂಗಳೊಳಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಒಂದು ಚಪ್ಪಟೆಯಾಕಾರದ [[IKEA]] ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದ ಈ ಮೂಲಮಾದರಿಯು ತನ್ನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಂಧ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಬಳಸುವ [[ಚರ್ಮದ ಕಾಗದ]]ದ ಹಾಳೆಯೊಂದನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಸರಣಕಾರಕವಾಗಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. [[ಪಿನ್‌ಬಾಲ್‌]], ಒಂದು ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಬ್ರೌಸರ್‌‌ ಮತ್ತು ಒಂದು ವಿಡಿಯೋ ಒಗಟನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೆಲವೊಂದು ಅನ್ವಯಗಳನ್ನೂ ಸಹ ತಂಡವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ವೇಳೆಗೆ, ಸರ್ಫೇಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 85ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರಂಭಿಕ ಮೂಲಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ನಿರ್ಮಿಸಿತ್ತು. ಯಂತ್ರಾಂಶದ ಅಂತಿಮ ವಿನ್ಯಾಸವು 2005ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. 2002ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ''[[ಮೈನಾರಿಟಿ ರಿಪೋರ್ಟ್‌]]'' ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಬಗೆಯ ಒಂದು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಸದರಿ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಧನದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಜೊತೆಗೆ ನಡೆಸಲಾದ ಸಮಾಲೋಚನೆಯಿಂದ ಬಂದಿತು ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಕ ಸ್ಟೀವನ್‌ ಸ್ಪಿಲ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಹೇಳಿರುವುದು DVDಯೊಂದಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. [[MIT]]ಗೆ ಸೇರಿದ ಚಲನಚಿತ್ರದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಮಾಲೋಚಕರ ಸಹವರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು, ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಲಸಮಾಡಲು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌‌ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡ.<ref>[http://www.istartedsomething.com/20070621/the-island-not-microsoft-surface/ ಕರೆಕ್ಷನ್‌: “ದಿ ಐಲೆಂಡ್‌” ಡಿಡ್‌ ನಾಟ್‌ ಫೀಚರ್‌ ಎ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ - ಐಸ್ಟಾರ್ಟೆಡ್‌ಸಮ್‌ಥಿಂಗ್‌‌]</ref> 2007ರ ಮೇ ತಿಂಗಳ 30ರಂದು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌‌ CEO [[ಸ್ಟೀವ್‌ ಬಾಲ್‌ಮರ್‌‌]] ''ಸರ್ಫೇಸ್‌‌'' ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದ; [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಕಾರ್ಲ್ಸ್‌ಬಾದ್‌‌‌]]ನಲ್ಲಿ ''‌‌[[ದಿ ವಾಲ್‌ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಜರ್ನಲ್‌‌‌]]ನ''' 'D: ಆಲ್‌ ಥಿಂಗ್ಸ್‌ ಡಿಜಿಟಲ್‌' ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯವು ನೆರವೇರಿತು.<ref>{{cite press release |publisher=[[Microsoft]] |date=2007-05-29 |url=http://www.microsoft.com/presspass/features/2007/may07/05-29Surface.mspx |title=Look What's Surfacing at Microsoft |accessdate=2007-05-30 }}</ref> ''' '' '''''[[ಸರ್ಫೇಸ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌‌]] ಎಂಬುದು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌‌ನ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿತ ಬಳಕೆದಾರ ಅನುಭವಗಳ ಗುಂಪಿನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಮನರಂಜನೆ ಹಾಗೂ ಸಾಧನಗಳ ವಿಭಾಗದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ''' '' '''''ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೆಲವು ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಹಾರ್ರಾಹ್‌'ಸ್‌ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌]], [[ಸ್ಟಾರ್‌ವುಡ್‌‌ ಹೊಟೇಲ್ಸ್‌ &amp; ರೆಸಾರ್ಟ್ಸ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ವೈಡ್‌]], [[T-ಮೊಬೈಲ್‌]] ಮತ್ತು ಓರ್ವ ವಿತರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ [[ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಗೇಮ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]] ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite press release |publisher=[[Microsoft]] |date=2007-05-29 |url=http://www.microsoft.com/presspass/press/2007/may07/05-29MSSurfacePR.mspx |title=Microsoft Launches New Product Category: Surface Computing Comes to Life in Restaurants, Hotels, Retail Locations and Casino Resorts |accessdate=2007-05-30 }}</ref>''' '' 2008ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌‌‌ 17ರಂದು, [[AT&amp;T]]ಯು ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಳಿಗೆಯ ತಾಣ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://on10.net/blogs/sarahintampa/22015/ |title=ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ಈಗ AT&T ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ |access-date=2010-08-16 |archive-date=2010-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100620010736/http://on10.net/blogs/sarahintampa/22015/ |url-status=dead }}</ref> 2008ರ ಜೂನ್‌‌ನಲ್ಲಿ, [[ರಯೋ]] ಐಬಾರ್‌‌‌‌<ref>[http://www.microsoft.com/presspass/press/2008/jun08/06-11HETSurfacePR.mspx ರಯೋ ಐಬಾರ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಹಾರ್ರಾಹ್‌‌'ಸ್‌ ಎಂಟರ್‌‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌‌ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿದ್ದು‌‌, ಇದು ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ವಿನೂತನವಾದ ಮತ್ತು ತಲ್ಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಹೊಸ ಮನರಂಜನಾ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ]</ref> ನಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌ನ್ನು ಹಾರ್ರಾಹ್‌‌'ಸ್‌ ಎಂಟರ್‌‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌‌ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿತು ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಇನ್ನೊವೆನ್ಷನ್ಸ್‌‌ ಡ್ರೀಮ್‌ ಹೋಮ್‌‌‌ನ‌<ref>[http://gizmodo.com/5018115/disneys-innoventions-dream-home-is-a-big-ad-for-microsoft-and-hpbut-i-still-want-it ಡಿಸ್ನಿ'ಸ್‌ ಇನ್ನೊವೆನ್ಷನ್ಸ್‌‌ ಡ್ರೀಮ್‌ ಹೋಮ್‌ ಈಸ್‌ ಎ ಬಿಗ್‌ ಆಡ್‌ ಫಾರ್‌‌ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌‌ ಅಂಡ್‌ HP...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100308182939/http://gizmodo.com/5018115/disneys-innoventions-dream-home-is-a-big-ad-for-microsoft-and-hpbut-i-still-want-it |date=2010-03-08 }}[http://gizmodo.com/5018115/disneys-innoventions-dream-home-is-a-big-ad-for-microsoft-and-hpbut-i-still-want-it ಬಟ್‌ ಐ ಸ್ಟಿಲ್‌ ವಾಂಟ್‌ ಇಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100308182939/http://gizmodo.com/5018115/disneys-innoventions-dream-home-is-a-big-ad-for-microsoft-and-hpbut-i-still-want-it |date=2010-03-08 }}</ref> ಟುಮಾರೊಲ್ಯಾಂಡ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ನಿಲ್ಯಾಂಡ್‌‌‌‌ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿತು. 2008ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 13ರಂದು, 5 ತಾಣಗಳಲ್ಲಿರುವ<ref>http://www.microsoft.‌‌.com/Presspass/press/2008/aug08/08-13SheratonMSSurface‌‌PR.mspx{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್‌‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಷೆರಾಟನ್‌ ಹೊಟೇಲ್ಸ್‌ &amp; ರೆಸಾರ್ಟ್ಸ್‌ ಹೊಟೇಲಿನ ಪಡಸಾಲೆಯ ಅನುಭವವನ್ನು ರೂಪಾಂತರಿಸುತ್ತದೆ</ref> ತನ್ನ ಹೊಟೇಲು ಪಡಸಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ನ್ನು ಷೆರಾಟನ್‌ ಹೊಟೇಲ್ಸ್‌ ಪರಿಚಯಿಸಿತು. 2008ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌‌ 8ರಂದು, [[2008ರ US ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚುನಾವಣೆ ನಕಾಶೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ [[MSNBC]]ಯು ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಲು ಶುರುಮಾಡಿತು. MSNBCಯ ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ದೇಶಕನಾದ [[ಚಕ್‌ ಟಾಡ್‌]] ಎಂಬಾತನಿಗೆ ಇದರ ಚುಕ್ಕಾಣಿಯನ್ನು ವಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ==ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು== [[File:Surface table.JPG|thumb|210px|ವಸ್ತು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ]] ''ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ನ'' ಇಂಟರ್‌‌ಫೇಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಅಂಗಭಾಗಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ನೇರ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಕ್ರಿಯೆ, ಬಹು-ಸ್ಪರ್ಶ ಸಂಪರ್ಕ, ಒಂದು ಬಹು-ಬಳಕೆದಾರ ಅನುಭವ, ಮತ್ತು ವಸ್ತುವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ. ಒಂದು ಮೌಸ್‌ ಅಥವಾ ಕೀಲಿಮಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆಯೇ, ಅನ್ವಯವೊಂದರ ಇಂಟರ್‌‌ಫೇಸ್‌ನ ಮೇಲೆ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಸದರಿ ಅನ್ವಯದ ಇಂಟರ್‌‌ಫೇಸ್‌‌ನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ತಲುಪಬಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಲ್ಲ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ನೇರ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಎಂಬುದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಜಾರುಪಟ್ಟಿಯ (ಕರ್ಸರ್) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿರುವ ಒಂದು ಮೌಸ್‌ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಒಂದು ಇಂಟರ್‌‌ಫೇಸ್‌‌‌ನೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಸಂಪರ್ಕ ಬಿಂದುಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಬಹು-ಸ್ಪರ್ಶ ಸಂಪರ್ಕ ಎಂಬುದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಬಹು-ಬಳಕೆದಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬಹು-ಸ್ಪರ್ಶದ ಕಾರಣದಿಂದ ಒದಗುವ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿದೆ; ಒಂದು ಅನ್ವಯದೊಂದಿಗೆ ಏಕಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲು, ಸರ್ಫೇಸ್‌ನ ವಿಭಿನ್ನ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಹಲವಾರು ಜನರು ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮನ್ನು ಅಭಿಮುಖವಾಗಿಸಲು ಇದು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಧನದ ತುದಿಯ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾದ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಅಂಟಿಸಲಾದ ವಸ್ತುಗಳ ಹಾಜರಿ ಮತ್ತು ನೆಲೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಸಾಧನದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಎಂಬುದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅಂಕೀಯವಲ್ಲದ ವಸ್ತುಗಳು ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಾಧನಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡಲು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ, ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂಕೀಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಬಣ್ಣದ ಕುಂಚವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="SeattlePISurface">{{Cite web |url=http://www.seattlepi.com/business/317737_msftdevice30.html |title=Microsoft Surface brings computing to the table |accessdate=2007-05-30 }}</ref> ಪ್ರದಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳನ್ನು ಬಳಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ, ವಾಡಿಕೆಯ ಸ್ಪರ್ಶತೆರೆಯ ಅಥವಾ ಸ್ಪರ್ಶಪಟ್ಟಿ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಸಾಧನದ ಧಾರಣಶಕ್ತಿ, ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಪ್ರತಿರೋಧ, ಅಥವಾ ತಾಪಮಾನದಂಥ ಅಗತ್ಯಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೇಲೆ ಯಂತ್ರವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅವಲಂಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ ಇದನ್ನು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಲಾಯಿತು (ನೋಡಿ: [[ಸ್ಪರ್ಶತೆರೆ]]). ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಗುರಿಯಿರಿಸಲಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸಮೀಪ-ಅವರೋಹಿತದ, 850-ನ್ಯಾನೋಮೀಟರ್‌‌-ತರಂಗಾಂತರದ [[LED]] ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲದಿಂದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌‌ನ "ದೃಷ್ಟಿ"ಯು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ವಸ್ತುವೊಂದು ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲಿನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಾಗ, 1024 x 768ನಷ್ಟಿರುವ ಒಂದು ನಿವ್ವಳ ಪೃಥಕ್ಕರಣದೊಂದಿಗಿನ ಅನೇಕ ಅವರೋಹಿತ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳಿಗೆ ಬೆಳಕು ಪ್ರತಿಫಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲಿನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಅದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕರ ಅಗತ್ಯಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲ್ಪಡಬಹುದಾದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು, ಸಂಗೀತ, ವಾಸ್ತವಾಭಾಸದ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶ, ಮತ್ತು ಆಟಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಮೂಲಭೂತ ಅನ್ವಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಪೂರೈಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref name="ms_surface_factsheet" /> ಕೊಳದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ "ಅಟ್ರಾಕ್ಟ್‌‌‌" ಅನ್ವಯವು ಸರ್ಫೇಸ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಬರುವ ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇದು ತನ್ನೊಳಗೆ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ನೀರಿನ ಒಂದು "ಚಿತ್ರ"ವಾಗಿದೆ (ವಿಂಡೋಸ್‌‌ XP ಅಥವಾ ವಿಸ್ಟಾದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಸ್ಕ್ರೀನ್‌‌ಸೇವರ್‌ನ್ನು ಇದು ಬಹುಪಾಲು ಹೋಲುತ್ತದೆ). ಬಳಕೆದಾರರು ತೆರೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ಮೂಲಕ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದು, ಇದು ಬಹುಪಾಲು ಒಂದು ನಿಜವಾದ ತೊರೆಯಂತೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಾಗಿ, ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಣ್ಣ ಅಲೆಯ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶದ ಒತ್ತಡವು ಮಾರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನೀರಿನೊಳಗೆ ಇರಿಸಲಾದ ವಸ್ತುಗಳು ಒಂದು ತಡೆಗೋಡೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅಲೆಗಳ ಚಿಮ್ಮುವಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವು ಉಂಟಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಪರಿಣಾಮಗಳು ನಿಜಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವ ಅಲೆಗಳ ಚಿಮ್ಮುವಿಕೆಯಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ==ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಗಳು== ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಮಟ್ಟಸವಾದ ಮೇಲ್ಮೈಯಂಥ ಸ್ವರೂಪದ ಅಂಶದಲ್ಲಿನ ಒಂದು 30-ಇಂಚಿನಷ್ಟಿರುವ (76 ಸೆಂ.ಮೀ.) ಪ್ರದರ್ಶಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, 22 ಇಂಚುಗಳಷ್ಟು (56 ಸೆಂ.ಮೀ.) ಎತ್ತರ, 21 ಇಂಚುಗಳಷ್ಟು (53 ಸೆಂ.ಮೀ.) ಆಳ, ಮತ್ತು 42 ಇಂಚುಗಳಷ್ಟು (107 ಸೆಂ.ಮೀ.) ಅಗಲವನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.<ref name="ms_surface_factsheet">{{cite web |url=http://www.microsoft.com/presspass/presskits/surfacecomputing/docs/MSSurfaceFS.doc |title=Microsoft Surface Fact Sheet |publisher=[[Microsoft]] |accessdate=2007-05-30 }}</ref>. ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ಮೇಜಿನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರದರ್ಶಿಕೆಯು [[ಆಕ್ರಿಲಿಕ್‌‌]]ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದರ ಒಳಾಂಗಣ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ [[ಉಕ್ಕಿನ]] ಪುಡಿ-ಲೇಪನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. [[ವಿಂಡೋಸ್‌‌ ವಿಸ್ಟಾ]]ದ ಒಂದು ವಾಡಿಕೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ತಂತ್ರಾಂಶ ವೇದಿಕೆಯು ಚಾಲನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಂತಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ [[ಎಥರ್‌‌ನೆಟ್‌]] 10/100, [[ನಿಸ್ತಂತು 802.11]] b/g, ಮತ್ತು [[ಬ್ಲೂಟೂತ್‌‌]] 2.0 ಸಂಯೋಜಕತೆಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="ms_surface_factsheet" /> [[ವಿಂಡೋಸ್‌‌ ಪ್ರೆಸೆಂಟೇಷನ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌‌]] ಅಥವಾ [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌‌ XNA]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ಅನ್ವಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="development_frameworks">{{cite web |url=http://blogs.msdn.com/surface/archive/2007/11/06/development-frameworks.aspx |title=Development Frameworks |publisher=[[Microsoft]] |accessdate=2008-05-15 }}</ref> ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌‌ನ MSDN ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ "ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಮ್‌‌" ಸಜ್ಜಿಕೆಯ ಅಭಿವರ್ಧಕರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಬಿಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌‌ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಈ ಕೆಳಕಂಡ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ: *ಸುಮಾರು ಎರಡು ATX ಆಧಾರಫಲಕಗಳಷ್ಟು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವಾಡಿಕೆಯ ಆಧಾರಫಲಕದ ಸ್ವರೂಪ ಅಂಶದೊಂದಿಗಿನ ಇಂಟೆಲ್‌ ಕೋರ್‌ ಕ್ವಾಡ್‌ ಕ್ಸಿಯಾನ್‌‌ "ವುಡ್‌ಕ್ರೆಸ್ಟ್‌‌" @ 2.66&nbsp;GHz. *4GB ಡಿಡಿಆರ್2-1066 RAM *1TB 7200RPM ಹಾರ್ಡ್‌ ಡ್ರೈವ್‌‌ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ವರೂಪದ ಆವೃತ್ತಿಯು ಈ ಕೆಳಕಂಡ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಗಳನ್ನು<ref>[http://www.microsoft.com/SURFACE/Default.aspx?page=product#section=Hardware ಉತ್ಪನ್ನ ದತ್ತಾಂಶದ ಹಾಳೆ]</ref> ಹೊಂದಿದೆ: *ಇಂಟೆಲ್‌ ಕೋರ್‌‌ 2 ಡ್ಯುವೊ @ 2.13&nbsp;GHz *2GB ಡಿಡಿಆರ್2 RAM *250GB SATA ಹಾರ್ಡ್‌ ಡ್ರೈವ್‌‌ ==ಅನ್ವಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ಅನ್ವಯಗಳನ್ನು [[ವಿಂಡೋಸ್‌‌ ಪ್ರೆಸೆಂಟೇಷನ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌‌‌‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[XNA]]ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಇದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಬಹುಪಾಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಸ್ಟಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಇದೆಯಾದರೂ, ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ನ ಅನನ್ಯ ಇಂಟರ್‌‌ಫೇಸ್‌‌ನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವಾಡಿಕೆಯ WPF ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ತಂಡದಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಬೃಹತ್‌‌ ಹೊಟೇಲುಗಳು, ಮೋಜುಮಂದಿರಗಳು, ಮತ್ತು ಭೋಜನಮಂದಿರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯೋಜಿಸುವಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಸರ್ಫೇಸ್‌ ಅನ್ವಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದಕ್ಕೆ, ಈಗಾಗಲೇ WPFನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾಗಿರುವ ಅಭಿವರ್ಧಕರು [[SDK]]ಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>[https://arstechnica.com/news.ars/post/20070530-what-lurks-below-microsofts-surface-a-qa-with-microsoft.html ವಾಟ್‌ ಲರ್ಕ್ಸ್‌ ಬಿಲೋ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌‌'s ಸರ್ಫೇಸ್‌‌? ][https://arstechnica.com/news.ars/post/20070530-what-lurks-below-microsofts-surface-a-qa-with-microsoft.html ಎ ಬ್ರೀಫ್‌ Q&amp;A ವಿತ್‌‌ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌‌]</ref> ==ಸಂಬಂಧಿತ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌‌ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಗಳು== ಸೆಕಂಡ್‌ಲೈಟ್‌<ref>{{Cite web |url=http://research.microsoft.com/en-us/projects/hands-on-computing/default.aspx#secondlight |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-date=2009-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090926222526/http://research.microsoft.com/en-us/projects/hands-on-computing/default.aspx#secondlight |url-status=dead }}</ref> ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಸಂಬಂಧಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕುರಿತು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ<ref>[http://blogs.msdn.com/surface/archive/2009/03/17/clearing-up-the-confusion-on-future-microsoft-surface.aspx ಕ್ಲಿಯರಿಂಗ್‌ ಅಪ್‌ ದಿ ಕನ್‌ಫ್ಯೂಷನ್‌ ಆನ್‌ ಫ್ಯೂಚರ್‌ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌]</ref> ಈ ಯೋಜನೆಯು, ಮುಖ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ದ್ವಿತೀಯಕ ಬಿಂಬಗಳನ್ನು ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== * [[ಡೈಮಂಡ್‌ಟಚ್‌]] * [[ರಿಯಾಕ್‌ ಟೇಬಲ್‌‌‌]] * [[ಗೆಶ್ಚರ್‌‌ ಟೇಬಲ್‌]] * [[ಲೆಮರ್‌‌ ಪ್ರದಾನ ಸಾಧನ]] * [[MPX]] * [[ಬಹು-ಸ್ಪರ್ಶ]] * [[ಫಿಲಿಪ್ಸ್‌ ಎಂಟರ್‌ಟೈಬಲ್‌‌]] * [[ಟಚ್‌ಲೈಟ್‌‌]] * [[ವಿಂಡೋಸ್‌‌ 7]] * [[ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ ಬಳಕೆ]] * [[ಸಿಕ್ಸ್ತ್‌‌ಸೆನ್ಸ್‌‌‌]] ==ಆಕರಗಳು== {{Reflist|2}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commons category}} * [https://www.youtube.com/user/mssurface ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅಧಿಕೃತ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌ ವಾಹಿನಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110518080924/http://www.youtube.com/user/mssurface |date=2011-05-18 }} * [http://www.microsoft.com/surface/ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌] * [http://www.touchscape.org/ ಟಚ್‌ಸ್ಕೇಪ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170617123251/http://touchscape.org/ |date=2017-06-17 }} * [http://www.microsoft.com/presspass/presskits/surfacecomputing/default.mspx ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ವರ್ಚುಯಲ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌ರೂಮ್‌] * [http://blogs.msdn.com/surface/default.aspx ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ತಂಡದ ಬ್ಲಾಗ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071102170041/http://blogs.msdn.com/surface/default.aspx |date=2007-11-02 }} * [http://www.microsoft.com/SURFACE/Find-a-partner.html ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌‌ ಪಾಲುದಾರರ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಲಾದ ಪಟ್ಟಿ] * [http://www.infusion.com/surfaceblog ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ಬ್ಲಾಗ್‌ ಬೈ ಇನ್‌ಫ್ಯೂಷನ್‌‌ - 2009 ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌‌ ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಇಯರ್‌‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091209211144/http://www.infusion.com/surfaceblog/ |date=2009-12-09 }} * [http://www.surfacehq.com ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ಅನ್‌ಅಫಿಷಿಯಲ್‌ ಬ್ಲಾಗ್‌ ಅಂಡ್‌ ಹೆಡ್‌ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್‌‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170913171723/http://surfacehq.com/ |date=2017-09-13 }} * [http://www.vimeo.com/channels/surface/ ವಿಮಿಯೋನಲ್ಲಿನ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ವಿಡಿಯೋ ವಾಹಿನಿ] * [http://www.identitymine.com/Surface ಐಡೆಂಟಿಟಿಮೈನ್‌: ಅಗತ್ಯಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ಅನ್ವಯಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081018165910/http://www.identitymine.com/surface/ |date=2008-10-18 }} * [http://www.vectorform.com/surface ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ಬ್ಲಾಗ್‌ ಬೈ ವೆಕ್ಟರ್‌‌ಫಾರ್ಮ್‌ - ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಾಲುದಾರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100812022203/http://www.vectorform.com/surface/ |date=2010-08-12 }} * [http://nsquaredsolutions.com/SurfaceBook/ ಡೆವಲಪಿಂಗ್‌‌ ಫಾರ್‌‌ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ - ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಕುರಿತಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕ] * [http://www.emergingexperiences.com/category/microsoft-surface/ ರೇಜರ್‌ಫಿಶ್‌‌‌: ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ವಾಡಿಕೆಯ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯಗಳ ಪಾಲುದಾರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100730013429/http://emergingexperiences.com/category/microsoft-surface/ |date=2010-07-30 }} * [http://www.popularmechanics.com/technology/industry/4217348.html ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌: ಬಿಹೈಂಡ್‌-ದಿ-ಸೀನ್ಸ್‌‌ ಫಸ್ಟ್‌‌ ಲುಕ್‌ (ವಿಡಿಯೋ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100808113546/http://www.popularmechanics.com/ |date=2010-08-08 }}; [http://www.popularmechanics.com PopularMechanics.com] ನಲ್ಲಿರುವಂಥದು * [http://www.vimeo.com/1518027 ಐಡೆಂಟಿಟಿಮೈನ್‌: ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ಸ್ನೋಬೋರ್ಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ವೈನ್‌ಬಾರ್‌‌ ಪ್ರೊಮೊ (ವಿಡಿಯೋ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ); Vimeo.comನಲ್ಲಿರುವಂಥದು] * [http://www.microsoft.com/presspass/press/2008/apr08/04-01SurfaceRetailPR.mspx ಮೊಬೈಲ್‌ ಖರೀದಿಯ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಳಿಗೆ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌ನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವಲ್ಲಿ AT&amp;T ಮೊದಲಿಗನಾಗಿದೆ] * [http://emergingexperiences.com/2008/06/att-retail-surface-experience-walkthrough/ ರೇಜರ್‌ಫಿಶ್‌‌‌: AT&amp;T ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಳಿಗೆ ಅನುಭವದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದ ದರ್ಶನ (ವಿಡಿಯೋ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100905080757/http://emergingexperiences.com/2008/06/att-retail-surface-experience-walkthrough/ |date=2010-09-05 }} * [http://surfacedeveloper.blogspot.com ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ಡೆವಲಪರ್‌‌ - ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ಅಭಿವರ್ಧಕರ ಬ್ಲಾಗ್‌‌] * [http://intoi.net/ ಇನ್‌ಟಾಯ್‌‌ - ಡಿಜಿಟಲ್‌ ವೈಟ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ ಸಲ್ಯೂಷನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100806081042/http://www.intoi.net/ |date=2010-08-06 }} * [http://www.technology-portal.com/2009/09/experience-microsoft-surface-in-london-uk/ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯೆನ್ಸ್‌ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ ಇನ್‌ ಲಂಡನ್‌, UK] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091122102836/http://www.technology-portal.com/2009/09/experience-microsoft-surface-in-london-uk/ |date=2009-11-22 }} * [http://channel9.msdn.com/pdc2008/PC17/ PDC 2008 ಪ್ರಸ್ತುತಿಯ ವಿಡಿಯೋ - ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವುದು] * [http://on10.net/Blogs/larry/first-look-microsoft-surfacing-computing/ 10.netನಲ್ಲಿನ ಸುದೀರ್ಘ ಸಂದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100728223850/http://on10.net/Blogs/larry/first-look-microsoft-surfacing-computing/ |date=2010-07-28 }} * [http://mi-lab.org/projects/office-of-tomorrow/#interactivetable ಆಫೀಸ್‌ ಆಫ್‌ ಟುಮಾರೊ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100916015955/http://mi-lab.org/projects/office-of-tomorrow/#interactivetable |date=2010-09-16 }} * [http://mi-lab.org/projects/flux/ FLUX (ಫುಲ್ಲೀ ಲಿಬರೇಟಿಂಗ್‌ ಯೂಸರ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯೆನ್ಸ್‌‌)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100204031318/http://mi-lab.org/projects/flux/ |date=2010-02-04 }} * [http://bitmama.it/articles/35-bitmama-e-Microsoft-per-il-settore-della-moda-e-del-lusso-presentano-Surface ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಮತ್ತು ಸುಖಸಾಧನದ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬಿಟ್‌ಮಾಮಾ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸರ್ಫೇಸ್‌ನ್ನು ಸಾದರಪಡಿಸುತ್ತವೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722024740/http://bitmama.it/articles/35-bitmama-e-Microsoft-per-il-settore-della-moda-e-del-lusso-presentano-Surface |date=2011-07-22 }} * [http://www.popularmechanics.com/technology/gadgets/news/4217348 MS ಸರ್ಫೇಸ್‌‌ನ ಅದ್ಭುತ ವಿಡಿಯೋ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ] {{Microsoft}} [[ವರ್ಗ:ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌‌ ಯಂತ್ರಾಂಶ]] [[ವರ್ಗ:ಬಹು-ಸ್ಪರ್ಶ]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಪರ್ಶತೆರೆಗಳು]] [[et:Microsoft Surface]] [[fa:مایکروسافت ‫سرفیس]] [[fr:Microsoft Surface]] [[id:Microsoft Surface]] [[tr:Microsoft Surface]] f1woba7oz0kzopvtr3d8s1dafj156px 0 28410 1374332 1367702 2026-05-28T16:24:07Z ~2026-31879-26 99712 /* */ 1374332 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | name = Suriya Sivakumar | image =Suriya2011.jpg | caption = | birthname = Saravanan Sivakumar | birthdate = {{birth date and age|1975|07|23}}<ref>[http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/40143.html Dashing Suriya's birthday bash – Tamil Movie News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080724170609/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/40143.html |date=2008-07-24 }}. IndiaGlitz. Retrieved on 2011-02-26.</ref> | birthplace = [[Chennai]], [[ತಮಿಳುನಾಡು]], India | occupation = [[Film actor]] | years active = 1997 – present | spouse = [[Jyothika Saravanan|Jyothika Sadanah]] <small>(2006–present)</small> }} '''ಸೂರ್ಯ''' ({{lang-ta|சூர்யா}}; ಜನ್ಮನಾಮ: '''ಶರವಣನ್‌‌ ಶಿವಕುಮಾರ್‌‌''' , ಜನನ 1975ರ ಜುಲೈ 23) ಓರ್ವ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟನಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹಲವಾರು ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳೆಂದರೆ: ''ನಂದಾ'' (2001), ''ಕಾಕ ಕಾಕ'' (2003), ''ಪಿತಾಮಗನ್‌'' (2003), ''ಪೇರಳಗನ್‌'' (2004), ''ಘಜಿನಿ'' (2005), ''ವೇಲ್‌'' (2007), ''ವಾರಣಮ್‌ ಆಯಿರಂ'' (2008), ''ಅಯ್ಯನ್‌'' (2009) ಮತ್ತು ''ಸಿಂಘಮ್‌'' (2010). ರಾಮ್‌ ಗೋಪಾಲ್‌ ವರ್ಮಾನ ''ರಕ್ತ ಚರಿತ್ರ'' (2010) ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಆತ [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಬಾಲಿವುಡ್‌‌‌]]ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು. 2010ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಅವರು ಮೂರು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಸಮಕಾಲೀನ ನಟರ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿ ಆತ ಸ್ವತಃ ತನ್ನನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡ ರು. ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಗ್ರೀನ್‌ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು ಓರ್ವ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿತರಕನೂ ಆದರು; ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣದ ಹೊಣೆಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರ ಮತ್ತು ಅವರ ಸೋದರ ಕಾರ್ತಿಯ ಒಂದಷ್ಟು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದೆ. ಇವರು ನಟ ಶಿವಕುಮಾರ್‌‌ನ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪುತ್ರ. ನಟಿ ಜ್ಯೋತಿಕಾ ಸಾಧನಾಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಅವನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವಾಗಿದ್ದು, 2006ರಲ್ಲಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಸೂರ್ಯ ಮದುವೆಯಾದರು. ದೈಹಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು ಮೈಯನ್ನು ಹುರಿಗಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆತ ವ್ಯಾಯಾಮಶಾಲೆಗೆ ದಾಖಲಾದರು ಮತ್ತು 'ಸಿಕ್ಸ್‌ ಪ್ಯಾಕ್‌' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ದಾರ್ಢ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡರು; ಇದು ಅಯ್ಯನ್‌ ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 2008ರಲ್ಲಿ ಅವನು ಅಗರಮ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌ ಎಂಬ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಬಾಲ್ಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಶಾಲಾಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು-ತೊರೆಯಬೇಕಾಗಿ ಬರುವಂಥ ನಿದರ್ಶನಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ಧನಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="agaram.in">{{cite web |url= http://agaram.in/about.php |title= About Us |year= 2008 |publisher= Agaram Foundation |accessdate= 2009-10-22 |archive-date= 2011-06-02 |archive-url= https://web.archive.org/web/20110602035325/http://agaram.in/about.php |url-status= deviated |archivedate= 2011-06-02 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20110602035325/http://agaram.in/about.php }}</ref> ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ನಟ ಶಿವಕುಮಾರ್‌‌ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗನಾಗಿ ಸೂರ್ಯ [[ಚೆನ್ನೈ]]ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಈ ದಂಪತಿಗಳ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳ ಪೈಕಿ ಇವನೇ ಹಿರಿಯನಾಗಿದ್ದು, ನಟ ಕಾರ್ತಿಕ್‌ ಶಿವಕುಮಾರ್‌‌ ಇವನ ಕಿರಿಯ ಸೋದರನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಇವನಿಗೆ ಬೃಂದಾ ಶಿವಕುಮಾರ್‌‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಓರ್ವ ಕಿರಿಯ ಸೋದರಿಯಿದ್ದಾಳೆ. ಅವರು ಗೌಂಡರ್‌‌ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾರಾದರೂ, ಒಂದು ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರನ್ನು ಸಾಕಿ ಬೆಳೆಸಲಾಯಿತು. ಚೆನ್ನೈಯಲ್ಲಿನ<ref>{{cite web |url= http://www.hindu.com/2007/11/24/stories/2007112459270200.htm |title= Alumni invited to St. Bede's centenary celebrations |date= 24 November 2007 |work= The Hindu |accessdate= 2009-10-28 |archive-date= 2007-12-05 |archive-url= https://web.archive.org/web/20071205201158/http://www.hindu.com/2007/11/24/stories/2007112459270200.htm |url-status= deviated |archivedate= 2007-12-05 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20071205201158/http://www.hindu.com/2007/11/24/stories/2007112459270200.htm }}</ref> ಪದ್ಮಾ ಶೇಷಾದ್ರಿ ಬಾಲಭವನ ಶಾಲೆ <ref>{{cite web |url= http://www.hindu.com/2006/08/25/stories/2006082518220200.htm |title= Emulate Suriya's example of hard work, students told |date= 25 August 2006 |work= The Hindu |accessdate= 2009-10-22 |archive-date= 2011-06-29 |archive-url= https://web.archive.org/web/20110629010412/http://www.hindu.com/2006/08/25/stories/2006082518220200.htm |url-status= deviated |archivedate= 2011-06-29 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20110629010412/http://www.hindu.com/2006/08/25/stories/2006082518220200.htm }}</ref> ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್‌ ಬೀಡ್‌'ಸ್‌ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆತ ತನ್ನ ಶಾಲಾಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ; ಹಾಗೂ ಚೆನ್ನೈಯಲ್ಲಿರುವ ಲಯೋಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದ. ==ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ===ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ (1997–2002)=== 1997ರಲ್ಲಿ ''ನೇರುಕ್ಕು ನೇರ್‌'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸೂರ್ಯ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣ ಮಾಡಿದ. ವಸಂತ್‌ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು ಮಣಿ ರತ್ನಂ. 2001ರಲ್ಲಿ, ಸಿದ್ದಿಕಿಯ ''ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್‌'' ಎಂಬ ಹಾಸ್ಯಮಯ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ. ಬಾಲಾ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ''ನಂದಾ'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಚಿತ್ರಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವು ಸಿಕ್ಕಿತು. ತನ್ನ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ತುಂಬಾ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಓರ್ವ ಮಾಜಿ-ಕೈದಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಆತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ. ವಿಕ್ರಮನ್‌ನ ''ಉನ್ನೈ ನಿನೈತು'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅವನ ಮುಂದಿನ ಸಾಹಸವಾಗಿತ್ತು; ಇದಾದ ನಂತರ, ಅಮೀರ್‌ ಸುಲ್ತಾನ್‌ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ''ಮೌನಂ ಪೇಸಿಯಾದೆ'' ಚಿತ್ರವು ಬಂದಿತು. ===ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಗತಿ (2003–2007)=== 2003ರಲ್ಲಿ, ''ಕಾಕ ಕಾಕ'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ; ಗೌತಮ್‌ ಮೆನನ್‌ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಓರ್ವ ಆರಕ್ಷಕ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಆಮೇಲೆ ಆತ ವಿಕ್ರಮ್‌‌ ಜೊತೆಗೂಡಿ ''ಪಿತಾಮಗನ್‌'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ. ಇದು ಬಾಲಾ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಅವನು ನಟಿಸಿದ ಎರಡನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಚಿಂತಿಸದೆ ಸುಖವಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಆದದ್ದಾಗಲೆಂಬ ಮನೋವೃತ್ತಿಯ ಓರ್ವ ಹಳ್ಳಿಯ ಮೋಸಗಾರನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದ ಸೂರ್ಯ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ. 2003ರಲ್ಲಿ ಆತ ಈ ಎರಡು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ''ಆಟೋಗ್ರಾಫ್‌'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವೊಂದನ್ನು ಅವನು ನಿರಾಕರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು; ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಆ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಚೇರನ್‌ ಸ್ವತಃ ತಾನೇ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ.<ref>[http://www.videos.behindwoods.com/videos-q1-09/actor-actress-interview/suriya.html ಸೂರ್ಯ – ತಮಿಳ್‌ ಮೂವೀ ಆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಇಂಟರ್‌ವ್ಯೂ – ಆಧವನ್‌ | ಅಯ್ಯನ್‌ | ಸಿಂಗಮ್‌ | ವೇಲ್‌ | ವಾರಣಮ್‌ ಆಯಿರಂ | ಕುಸೇಲನ್‌ | ವೇಲ್‌ | ಸಿಲ್ಲುನು ಒರು ಕಾದಲ್‌ | ಆರು | ಘಜಿನಿ | ಮಾಯಾವಿ | ಆಯುಥಾ ಎಳುಥು | ಪಿತಾಮಗನ್‌ | ಕಾಕ ಕಾಕ – Behindwoods.com]. Videos.behindwoods.com 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ''ಪೇರಳಗನ್‌'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ 2004ರಲ್ಲಿ ಆತ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ; ಓರ್ವ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಮುಷ್ಟಿಯುದ್ಧ ಪಟು ಮತ್ತು ದೂರವಾಣಿ ಬೂತ್‌‌ನ ಓರ್ವ ಅಂಗವಿಕಲ ನಿರ್ವಾಹಕನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ನಂತರ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಮಣಿ ರತ್ನಂರ ''ಆಯುಥಾ ಎಳುಥು'' ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯದ ಎಳೆಯುಳ್ಳ ನಾಟಕೀಯ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆತ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ; 60ರ ದಶಕದ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧ ಮತ್ತು 70ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿನ ಓರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದ ಜಾರ್ಜ್‌ ರೆಡ್ಡಿ ಎಂಬಾತನ ಜೀವನವನ್ನು ಇದು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. 2005ರಲ್ಲಿ ಆತ ''ಘಜಿನಿ'' ಮತ್ತು ಆಮೇಲೆ ''ಆರು'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ಘಜಿನಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಸ್ಮೃತಿ ನಷ್ಟದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವ ಓರ್ವ ರೋಗಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ. ''ಘಜಿನಿ'' ಚಿತ್ರದೆಡೆಗಿನ ಅವನ ಬದ್ಧತೆಯಿಂದಾಗಿ ''[[ರಂಗ್ ದೇ ಬಸಂತಿ|ರಂಗ್‌ ದೇ ಬಸಂತಿ]]'' ಎಂಬ ಬಾಲಿವುಡ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರವೊಂದು ಅವನಿಗೆ ತಪ್ಪಿಹೋಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/12842.html ಸೂರ್ಯ ಟು ಆಕ್ಟ್‌ ವಿತ್‌ ಅಮೀರ್‌ ಖಾನ್‌? – ತಮಿಳ್ ಮೂವೀ ನ್ಯೂಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120104200426/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/12842.html |date=2012-01-04 }}. ಇಂಡಿಯಾಗ್ಲಿಟ್ಜ್‌. 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> 2006ರಲ್ಲಿ, N. ಕೃಷ್ಣ ನಿರ್ದೇಶನದ ''ಸಿಲ್ಲುನು ಒರು ಕಾದಲ್‌'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಜ್ಯೋತಿಕಾ ಮತ್ತು ನಟಿ ಭೂಮಿಕಾರ ಎದುರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. 2007ರಲ್ಲಿ ಅವನ ''ವೇಲ್‌'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರವಷ್ಟೇ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು; ದೀಪಾವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಈ ಚಿತ್ರವು ಒಂದು ಪ್ರಚಂಡ-ಯಶಸ್ಸಿನ ಚಲನಚಿತ್ರ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.<ref>[http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14577878&amp;cid=13525926 CBO- Dec14 to 16] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924153743/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14577878&cid=13525926 |date=2015-09-24 }}. Sify.com (2007-12-19). 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ===''ವಾರಣಮ್‌ ಆಯಿರಂ'' ನಂತರದಲ್ಲಿ=== ''ಕಾಕ ಕಾಕ'' ಚಿತ್ರದ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ ಗೌತಮ್‌ ಮೆನನ್‌ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಕೆಲಸಮಾಡಲೆಂದು ಕೈಗೊಂಡ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ 2006ರ ನವೆಂಬರ್‌‌ನಲ್ಲಿ, ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಕಥೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಮೆನನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ''ವಾರಣಮ್‌ ಆಯಿರಂ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ.<ref name="vastarts">{{cite web|author=Kumar, Ashok|year=28 November 2006|title=Hit duo gets together again|publisher=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]|accessdate=2011-01-07|url=http://www.hindu.com/2006/11/28/stories/2006112814280200.htm|archive-date=2007-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20071101031914/http://www.hindu.com/2006/11/28/stories/2006112814280200.htm|url-status=deviated|archivedate=2007-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071101031914/http://www.hindu.com/2006/11/28/stories/2006112814280200.htm}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ಮತ್ತು ಮಗನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಸೂರ್ಯ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ದ್ವಿಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಂತಾಯಿತು; 16 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಓರ್ವ ಯುವಕನ ದೃಶ್ಯಗಳಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ವೃದ್ಧನ ದೃಶ್ಯಗಳವರೆಗಿನ, ಅವರಿಬ್ಬರ ಜೀವನದ ವ್ಯಾಪಕ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದುದನ್ನು ಈ ಎರಡೂ ಪಾತ್ರಗಳು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸದರಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು "ಅನನ್ಯ" ಮತ್ತು "ಹೃದಯದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಬಂದ" ಪ್ರಯತ್ನ ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ ಸೂರ್ಯ, ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಾನು ಸಹಿಸಿದ ಶಾರೀರಿಕ ಯಾತನೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡ.<ref name="rediffint">{{cite web|author=Vilakudy, Rajneesh|year=14 November 2008|title=Exclusive: Suriya on Vaaranam Aayiram and Ghajini|publisher=[[Rediff]]|accessdate=2011-01-07|url=http://inhome.rediff.com/movies/2008/nov/14suriya-on-vaaranam-aayiram.htm}}</ref> ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ದೇಹದಾರ್ಢ್ಯತೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಎಂಟು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯ ಒಂದು ದೇಹದಂಡನೆಯ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಆತ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ತೂಕವನ್ನು ಇಳಿಸಿಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಿಕ್ಸ್‌ ಪ್ಯಾಕ್‌ ದಾರ್ಢ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡ; ಈ ಕ್ರಮವೇ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇತರ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ನಟರಿಗೆ ಒಂದು ಮಾರ್ಗ-ಪ್ರವರ್ತಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು.<ref name="sphindu">{{cite web|author=|year=12 May 2008|title=Abs you like it!|publisher=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]|accessdate=2011-01-07|url=http://www.hindu.com/mp/2008/05/12/stories/2008051250120300.htm|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629010727/http://www.hindu.com/mp/2008/05/12/stories/2008051250120300.htm|url-status=deviated|archivedate=2011-06-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110629010727/http://www.hindu.com/mp/2008/05/12/stories/2008051250120300.htm}}</ref><ref name="sptoi">{{cite web|author=Pillai, Sreedhar|year=4 May 2008|title=Power packed|publisher=[[ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ]]|accessdate=2011-01-07|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Power-packed-/articleshow/3007709.cms}}</ref> ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಮ್ರನ್‌, [[ಸಮೀರಾ ರೆಡ್ಡಿ]] ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ಸ್ಪಂದನರಂಥ ನಟಿಯರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೇ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು, ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಶ್ಲಾಘಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ರಿಡಿಫ್‌ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಓರ್ವ ವಿಮರ್ಶಕನು, ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಸೂರ್ಯನ ಒಂದು "ಮೇರುಕೃತಿ"ಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಅಂಟಿಸಿದ; ಸೂರ್ಯ ತನ್ನ ಪಾತ್ರನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ "ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿದ್ದಾನೆ" ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು "ವಿಜಯೋತ್ಸವವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸಿದೆ" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ.<ref name="rediffva">{{cite web|author=Srinivasan, Pavithra|year=14 November 2008|title=It's Suriya all the way|publisher=[[Rediff]]|accessdate=2011-01-07|url=http://inhome.rediff.com/movies/2008/nov/14its-surya-all-the-way.htm}}</ref> ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಯು "ಮಹೋನ್ನತವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ವಿಮರ್ಶಕರು, "ಅವನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಯಿಂದಾಗಿಯೇ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿದರು; ಇತರ ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕರು, ಸದರಿ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಒಂದು "ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರದರ್ಶನ"ವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿದರು.<ref name="sifyva">{{cite web|author=|year=14 November 2008|title=Review: Vaaranam Aayiram|publisher=[[Sify]]|accessdate=2011-01-07|url=http://www.sify.com/movies/tamil/review.php?id=14798041&ctid=5&cid=2429|archive-date=2010-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20101205120326/http://sify.com/movies/tamil/review.php?id=14798041&ctid=5&cid=2429|url-status=dead}}</ref><ref name="bwdva">{{cite web|author=|year=14 November 2008|title=Vaaranam Aaayiram Review|publisher=[[Behindwoods]]|accessdate=2011-01-07|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-reviews/reviews-2/vaaranam-aayiram-review.html}}</ref> ಅವನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರಗಳು ಅವನಿಗೆ ಹಲವಾರು ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದ್ದು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಜ್ಯೂರಿಯಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಹಾಗೂ 2008ರಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇವೇ ಮೊದಲಾದವು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.<ref name="awdva">{{cite web|author=Ramanujam, Srinivasan|year=2 August 2009|title=The glowing filmfare night!|publisher=[[ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ]]|accessdate=2011-01-07|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/news-interviews/The-glowing-filmfare-night/articleshow/4845798.cms}}</ref> ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು 2008ರ ಅವಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೂಪಕ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.<ref>[http://www.deccanchronicle.com/entertainment/gautham-menon-bags-national-award-%E2%80%98varanam-aayiram%E2%80%99-311 ಗೌತಮ್‌ ಮೆನನ್‌ ಬ್ಯಾಗ್ಸ್‌ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಅವಾರ್ಡ್‌ ಫಾರ್‌ ‘ವಾರಣಂ ಆಯಿರಂ‌’ | ಡೆಕ್ಕನ್‌ ಕ್ರಾನಿಕಲ್‌ | 2010-01-24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100827110448/http://www.deccanchronicle.com/entertainment/gautham-menon-bags-national-award-%E2%80%98varanam-aayiram%E2%80%99-311 |date=2010-08-27 }}. ಡೆಕ್ಕನ್‌ ಕ್ರಾನಿಕಲ್‌ (2010-01-24). 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> K. V. ಆನಂದ್‌‌‌ರ ''ಅಯ್ಯನ್‌'' ಎಂಬ ಸಾಹಸ-ರೋಮಾಂಚನದ ಚಿತ್ರವು 2009ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಸೂರ್ಯನ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು; ಇದು ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ಸೂರ್ಯನು ಓರ್ವ ಕಳ್ಳ ಸಾಗಣೆದಾರನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭು ಅವನ ಪೋಷಕನಾಗಿ ಮತ್ತು ತಮನ್ನಾ ಭಾಟಿಯಾ ಪ್ರಮುಖ ನಟಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, [[ಟಾಂಜಾನಿಯ|ಟಾಂಜಾನಿಯಾ]], [[ನಮೀಬಿಯ|ನಮೀಬಿಯಾ]], ಮತ್ತು [[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೇಷಿಯಾ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸಾಹಸದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಓರ್ವ ಬದಲಿ ಸಾಹಸ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳದೆಯೇ ಸೂರ್ಯನು ಸ್ವತಃ ಪಾರ್ಕೌರ್‌ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು ಈ ಚಿತ್ರದ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="ayanstunt">{{cite web|author=TNN|year=27 March 2009|title=The logic of it all|publisher=[[ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ]]|accessdate=2011-01-07|url=http://timesofindia.indiatimes.com/Entertainment/The-logic-of-it-all/articleshow/4318597.cms}}</ref> ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು; ಇದೊಂದು "ನೋಡಲೇಬೇಕಾದ" ಚಲನಚಿತ್ರ ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಮಾಡಿದರು. ಸೂರ್ಯನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು ಹಾಗೂ ಆತ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡ; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಆ ವರ್ಷದ ಮನೋರಂಜನೆಗಾರನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಅವನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡ.<ref name="rediffayan">{{cite web|author=Srinivasan, Pavithra|year=3 April 2009|title=ayan is a must-watch!|publisher=[[Rediff]]|accessdate=2011-01-07|url=http://movies.rediff.com/review/2009/apr/03/review-ayan.htm}}</ref> ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದಾಗಿ ಸೂರ್ಯ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಲಾಭದಾಯಕ ನಾಯಕನಟನಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ; ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಯಶಸ್ಸಿನ ಚಿತ್ರಗಳ ಒಂದು ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್‌ನ್ನು ಅವನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಅವನು "ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸ್ವರೂಪದ ಸೂತ್ರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೇ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು" ಕೈಗೊಂಡ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹಾಗೂ "ಏಕತಾನತೆಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವಲ್ಲಿ" ಅವನು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಅವನಿಗೆ ಯಶಸ್ಸು ದಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವೊಂದು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದವು.<ref name="leading">{{cite web|author=Pillai, Sreedhar|year=14 April 2009|title=Unstoppable Suriya|publisher=[[ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ]]|accessdate=2011-01-07|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/news-interviews/Unstoppable-Surya/articleshow/4395543.cms}}</ref> K. S. ರವಿಕುಮಾರ್‌ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ''ಆಧವನ್‌'' , ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಅವನ ಮುಂದಿನ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. 2010ರಲ್ಲಿ ಅವನ 25ನೇ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಸಿಂಗಮ್‌'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು; ಹರಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಆರಕ್ಷಕ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ವರ್ಷದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣಗಳಿಕೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.<ref>[http://www.sify.com/movies/Sify-Top-10-Kollywood-Hits-of-2010-imagegallery-kollywood-km4s6peahae.html?html=5 ಸಿಫಿ-ಟಾಪ್‌ 10 ಕಾಲಿವುಡ್‌ ಹಿಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ 2010]. Sify.com (2010-12-23). 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಇದರ ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಯಾದ ಯಮುಡು ಎಂಬ ಚಿತ್ರವೂ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಡಬ್‌ ಮಾಡಲಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಯಶಸ್ವಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ಕೆಲವೇ ಚಿತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>[http://e.indiaglitz.com/telugu/retro2010/hits.html ಇಂಡಿಯಾಗ್ಲಿಟ್ಜ್‌ – ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್‌ 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110105023940/http://e.indiaglitz.com/telugu/retro2010/hits.html |date=2011-01-05 }}. E.indiaglitz.com. 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ರಾಮ್‌ ಗೋಪಾಲ್‌ ವರ್ಮಾ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಎರಡು-ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದ ''ರಕ್ತ ಚರಿತ್ರ'' ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ಕಥೆಯಾಧಾರಿತ ನಾಟಕೀಯ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸೂರ್ಯ [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಬಾಲಿವುಡ್‌‌‌]]ನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ. 2011ರ ಜನವರಿ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, A. R. ಮುರುಗದಾಸ್‌ರವರ ''7ಆಮ್‌ ಅರಿವು'' , K. V. ಆನಂದ್‌ರವರ ''ಮಾತ್ರಾನ್‌'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅತೀವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯ ಮತ್ತು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಕೆಲವೊಂದು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಿರುಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಇನ್ನೂ ಬಾಕಿಯಿದೆ. ==ಲೋಕೋಪಕಾರ== 2008ರಲ್ಲಿ ಅಗರಮ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌<ref name="agaram.in" /> ಎಂಬ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವನ್ನು ಸೂರ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ; ಇದು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ]] ಬಾಲ್ಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟಂಥ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೆರವಾಗುವಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಖಾತೆಯ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಆತ ಒಂದು ಕಿರು ಜಾಹೀರಾತು ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಅವನು ರೂಪಿಸಿದ; ಮಗುವಿನ ಬಡತನ, ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕತನ ಮತ್ತು ಮಗುವು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೊರತೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಸ್ಥೂಲ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಈ ವಿಡಿಯೋ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ''ಹೀರೋವಾ? '' ''ಝೀರೋವಾ? '' ''<ref>[http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/Events/15290.html ಇವೆಂಟ್ಸ್‌ – ಹೀರೋವಾ? ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517085516/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/events/15290.html |date=2008-05-17 }}[http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/Events/15290.html ಝೀರೋವಾ? ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517085516/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/events/15290.html |date=2008-05-17 }}[http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/Events/15290.html ಎಜುಕೇಷನಲ್‌ ಅವೇರ್‌ನೆಸ್‌ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517085516/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/events/15290.html |date=2008-05-17 }}. ಇಂಡಿಯಾಗ್ಲಿಟ್ಜ್‌ (2008-05-16). 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref>'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಶಿವಕುಮಾರ್‌ ಕಥೆ ಬರೆದು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಜೋಸೆಫ್‌ ವಿಜಯ್‌, R. ಮಾಧವನ್‌ ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿಕಾ ಮೊದಲಾದವರೂ ಸಹ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು. ಕಡಿಮೆ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 159 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವನ್ನು ಅಗರಮ್‌ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು 2010ರಲ್ಲಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ನಾನಾಬಗೆಯ ವಿದ್ಯಾವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಅವರ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕಡೆಗೆ ಅದು ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಿದ್ಯಾವಂತ ಮನಸ್ಸೆಂಬುದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಿಡುಗುಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಸಮಾಜದ ಸಮಾಜೋ-ಆರ್ಥಿಕ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಹಾಯಕವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸದೃಢ ನಂಬಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಗರಮ್‌ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಅವಕಾದ ನೀಡದೇ ಹೋದರೆ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಿರುವ ಪ್ರವೇಶ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುವ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನತೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಕಲಿಕಾ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಕಡೆಗೆ ದೃಷ್ಟಿಯಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="agaram.in" /> ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಾದ ನಂತರ, 2006ರ<ref>{{cite web |url= http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news/sep-06-02/11-09-06-surya-jo.html |title= Highlights of Suriya-Jyothika wedding |author= |date= 11 September 2006 |publisher= Behindwoods.com |accessdate=2009-10-22 }}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 11ರಂದು ನಟಿ ಜ್ಯೋತಿಕಾ ಸಾಧನಾಳನ್ನು ಸೂರ್ಯ ಮದುವೆಯಾದ; ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಆತ ಏಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದಿಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಆ ಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ: ''ಪೂವೆಲ್ಲಾಮ್‌ ಕೆಟ್ಟುಪ್ಪಾರ್‌'' , ''ಉಯಿರಿಲೆ ಕಲಂಥಾಥು'' , ''ಕಾಕ ಕಾಕ'' , ''ಪೇರಳಗನ್‌'' , ''ಮಾಯಾವಿ'' , ''ಜೂನ್‌ R'' ಮತ್ತು ''ಸಿಲ್ಲುನು ಒರು ಕಾದಲ್‌'' . ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೆಂದರೆ: ಮಗಳು ದಿಯಾ (ಜನನ: 2007ನೇ ಆಗಸ್ಟ್‌ 10ರಂದು)<ref>{{cite web |url= http://entertainment.oneindia.in/tamil/exclusive/surya-jyothika-diya-20807.html |title= Bright light falls on Surya-Jyothika |author= Settu Shankar |date= 20 August 2007 |publisher= One India |accessdate= 2009-10-22 |archive-date= 2012-07-09 |archive-url= https://archive.is/20120709094046/http://entertainment.oneindia.in/tamil/exclusive/surya-jyothika-diya-20807.html |url-status= deviated |archivedate= 2012-07-09 |archiveurl= https://archive.is/20120709094046/http://entertainment.oneindia.in/tamil/exclusive/surya-jyothika-diya-20807.html }}</ref> ಮತ್ತು ಪುತ್ರ ದೇವ್‌ (ಜನನ: 2010ರ ಜೂನ್‌ 7ರಂದು).<ref>[http://entertainment.oneindia.in/tamil/exclusive/2010/surya-jyothika-dev-220710.html ಆಕ್ಟರ್‌ ಸೂರ್ಯ | ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್‌ ಜ್ಯೋತಿಕಾ | ನ್ಯೂಲಿ ಬಾರ್ನ್‌ ಸನ್‌ | ನೇಮ್ಡ್‌ ಆಸ್‌ ದೇವ್‌ | ಬೇಬಿ ಬಾಯ್‌ – ಒನ್‌ಇಂಡಿಯಾ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌] {{Webarchive|url=https://archive.is/20120721103007/http://entertainment.oneindia.in/tamil/exclusive/2010/surya-jyothika-dev-220710.html |date=2012-07-21 }}. Entertainment.oneindia.in (2010-07-22). 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== ; [[ದಕ್ಷಿಣದ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ – ''ಪಿತಾಮಗನ್‌'' (2003) * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ – ''ಪೇರಳಗನ್‌'' (2004)<ref>[http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/15576.html ಸೂರ್ಯ ಶೈನ್ಸ್‌, ಚೇರನ್‌ ಸಿಜಲ್ಸ್‌ – ತಮಿಳ್‌ ಮೂವೀ ನ್ಯೂಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050711011755/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/15576.html |date=2005-07-11 }}. ಇಂಡಿಯಾಗ್ಲಿಟ್ಜ್‌. 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ – ''ವಾರಣಮ್‌ ಆಯಿರಂ'' (2008)<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/4845798.cms ದಿ ಗ್ಲೋಯಿಂಗ್‌ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌‌ ನೈಟ್‌! – ದಿ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ]. Timesofindia.indiatimes.com (2009-08-02). 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ; [[ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ – ''ನಂದಾ'' (2002) * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ಘಜಿನಿ'' (2005) * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ವಾರಣಮ್‌ ಆಯಿರಂ'' (2008) ; [[ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] *ವರ್ಷದ ಮಾದರಿ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2007)<ref>{{cite web|url= http://www.starboxoffice.com/kollywood/vijayawards/about.html|title= Star Vijay Awards|date= 3May 2008|work= Star Box Office|accessdate= 2010-01-12|archive-date= 2009-04-25|archive-url= https://web.archive.org/web/20090425145911/http://www.starboxoffice.com/kollywood/vijayawards/about.html|url-status= dead}}</ref> *ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ವಾರಣಮ್‌ ಆಯಿರಂ'' (2008) *ವರ್ಷದ ಮನೋರಂಜನೆಗಾರನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು (2009) ಅಯ್ಯನ್‌/ಆಧವನ್‌ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಭಿಸಿದೆ *ವರ್ಷದ ಮಾದರಿ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2009) – ಅಗರಮ್‌ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ದತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ದೊರೆತ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>{{cite web|url= http://entertainment.oneindia.in/tamil/exclusive/2010/2010-vijay-award-winners-010610.html|title= Star Vijay Awards|date= 2 June 2010|work= OneIndia|accessdate= 2010-06-02|archive-date= 2012-07-11|archive-url= https://archive.is/20120711065752/http://entertainment.oneindia.in/tamil/exclusive/2010/2010-vijay-award-winners-010610.html|url-status= deviated|archivedate= 2012-07-11|archiveurl= https://archive.is/20120711065752/http://entertainment.oneindia.in/tamil/exclusive/2010/2010-vijay-award-winners-010610.html}}</ref> ; ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯತೆ *ಕಲೈಮಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2004) * ''ನೇರುಕ್ಕು ನೇರ್‌'' (1997)<ref>{{cite web |url= http://www.dinakaran.com/cinema/english/awards/dkn1997/1997dkn.htm |title= Dinakaran Cinema Awards 1997 |date= 12 April 1998 |work= Dinakaran |accessdate= 1998-04-12 |archive-date= 2008-07-01 |archive-url= https://web.archive.org/web/20080701014658/http://www.dinakaran.com/cinema/english/awards/dkn1997/1997dkn.htm |url-status= deviated |archivedate= 2008-07-01 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20080701014658/http://www.dinakaran.com/cinema/english/awards/dkn1997/1997dkn.htm }}</ref> ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ದಿನಕರನ್‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಸ ಮುಖ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ''ಕಾಕ ಕಾಕ'' (2003) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ITFA ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ *''ವಾರಣಮ್‌ ಆಯಿರಂ'' <ref>{{cite web|url= http://www.southdreamz.com/2009/10/kamal-haasan-suriya-to-share-film-fans-award.html|title= Kamal and Suriya Share Filmfans Award|date= 19 October 2009|work= SouthDreams|accessdate= 2010-01-12|archive-date= 2011-07-16|archive-url= https://web.archive.org/web/20110716114017/http://www.southdreamz.com/2009/10/kamal-haasan-suriya-to-share-film-fans-award.html|url-status= dead}}</ref> ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ, 2008ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಚಿತ್ರರಸಿಕರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ *2009ರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯ ಮಾದರಿ ನಟನಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ಸೌತ್‌ ಸ್ಕೋಪ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ *ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಅಮೃತ ಮಾತೃಭೂಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ಅಯ್ಯನ್‌'' / ''ಆಧವನ್‌'' (2009) <ref>{{cite web |url= http://tamil.way2movies.com/?p=3474 |title= Mathurubhumi Award |date= 6 January 2010 |work= Dinakaran |accessdate= 2010-01-12 |archive-date= 2010-07-18 |archive-url= https://web.archive.org/web/20100718221718/http://tamil.way2movies.com/?p=3474 |url-status= deviated |archivedate= 2010-07-18 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20100718221718/http://tamil.way2movies.com/?p=3474 }}</ref> *ಗೀತೆಯೊಂದರಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ಮೀರಾ ಇಸೈಅರುವಿ ತಮಿಳು ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು (2009) – ಆಧವನ್‌ (ದಮಕ್ಕು ದಮಕ್ಕು) ; ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು *ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಮಿಳು ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಕಾಕ ಕಾಕ (2003) *ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಮಿಳು ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಅಯ್ಯನ್‌ (2009) *ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ನಾಯಕನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ವಾರಣಮ್‌ ಆಯಿರಂ (2008) *ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ನಾಯಕನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಅಯ್ಯನ್‌/ಆಧವನ್‌ (2009) *‌ಅತ್ಯಂತ ಭರವಸೆಯ ಹೊಸ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಸ್ಟಾರ್‌ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಪುರುಷ – ರಕ್ತ ಚರಿತ್ರ-2 (2010)<ref>[http://entertainment.oneindia.in/bollywood/features/2011/nominations-17annual-starscreen-awards-030111.html ನಾಮಿನೇಷನ್ಸ್‌ | 17ತ್‌ ಆನ್ಯುಯಲ್‌ ಸ್ಟಾರ್‌ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌ | 2011 | ಡಿಕ್ಲೇರ್ಡ್‌ – ಒನ್‌ಇಂಡಿಯಾ ಎಂಟರ್ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121022050803/http://entertainment.oneindia.in/bollywood/features/2011/nominations-17annual-starscreen-awards-030111.html |date=2012-10-22 }}. Entertainment.oneindia.in (2011-01-03). 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> *ನಾಳಿನ ಮಹಾನ್‌ತಾರೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಸ್ಟಾರ್‌ಡಸ್ಟ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಪುರುಷ – ರಕ್ತ ಚರಿತ್ರ-2 (2010)<ref>[http://www.bollywoodhungama.com/features/2011/01/22/7034/index.html ನಾಮಿನೇಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ಟಾರ್‌ಡಸ್ಟ್‌ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2011]. Bollywoodhungama.com (2011-01-22). 2011-02-26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ==ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ== {| class="wikitable sortable" |- ! ವರ್ಷ ! ಚಲನಚಿತ್ರ ! ಪಾತ್ರ ! ಭಾಷೆ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | 1997 | ''ನೇರುಕ್ಕು ನೇರ್‌'' | ಸೂರ್ಯ | [[ತಮಿಳು]] | ದಿನಕರನ್‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಸ ಮುಖ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ವಿಜೇತ |- | 1998 | ''ಕಾದಲೆ ನಿಮ್ಮದಿ'' | ಚಂದ್ರು | ತಮಿಳು | |- | 1998 | ''ಸಂಧಿಪ್ಪೊಮ'' | ವಿಷ್ಣು | ತಮಿಳು | |- | 1999 | ''ಪೆರಿಯಣ್ಣ'' | ಸೂರ್ಯ | ತಮಿಳು | |- | 1999 | ''ಪೂವೆಲ್ಲಾಮ್‌ ಕೆಟ್ಟುಪ್ಪಾರ್‌'' | ಕೃಷ್ಣ | ತಮಿಳು | |- | 2000 | ''ಉಯಿರಿಲೆ ಕಲಂಥಾಥು'' | ಸೂರ್ಯ | ತಮಿಳು | |- | 2001 | ''ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್‌'' | ಚಂದ್ರು | ತಮಿಳು | |- | 2001 | ''ನಂದಾ'' | ನಂದಾ | ತಮಿಳು | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ವಿಜೇತ |- | 2002 | ''ಉನ್ನೈ ನಿನೈತು'' | ಸೂರ್ಯ | ತಮಿಳು | |- | 2002 | ''ಶ್ರೀ'' | ಶ್ರೀ | ತಮಿಳು | |- | 2002 | ''ಮೌನಂ ಪೇಸಿಯಾದೆ'' | ಗೌತಮ್‌ | ತಮಿಳು | |- | 2003 | ''ಕಾಕ ಕಾಕ'' | ಅನ್ಬುಸೆಲ್ವನ್‌ | ತಮಿಳು | ITFA ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ವಿಜೇತ<br>ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಮಿಳು ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ |- | 2003 | ''ಪಿತಾಮಗನ್‌'' | ಸಕ್ತಿ | ತಮಿಳು | ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಮಿಳು ಪೋಷಕ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ವಿಜೇತ |- | 2004 | ''ಪೇರಳಗನ್‌'' | ಕಾರ್ತಿಕ್<br>ಚಿನ್ನ | ತಮಿಳು | ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಮಿಳು ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ವಿಜೇತ |- | 2004 | ''ಆಯುಥಾ ಎಳುಥು'' | ಮೈಕೇಲ್‌ ವಸಂತ್‌ | ತಮಿಳು | |- | 2005 | ''ಮಾಯಾವಿ'' | ಬಾಲಯ್ಯ | ತಮಿಳು | |- | 2005 | ''ಘಜಿನಿ'' | ಸಂಜಯ್‌ ರಾಮಸಾಮಿ (ಮನೋಹರ್‌) | ತಮಿಳು | ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ವಿಜೇತ |- | 2005 | ''ಆರು'' | ಆರ್ಮುಗಂ (ಆರು) | ತಮಿಳು | |- | 2005 | ''ಜೂನ್‌ R'' | ರಾಜಾ | ತಮಿಳು | ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ |- | 2006 | ''ಸಿಲ್ಲುನು ಒರು ಕಾದಲ್‌'' | ಗೌತಮ್‌ | ತಮಿಳು | |- | 2007 | ''ವೇಲ್‌'' | ವೆಟ್ರಿವೇಲ್‌‌,<br>ವಾಸುದೇವನ್‌ | ತಮಿಳು | |- | 2008 | ''ಕುಸೇಲನ್‌'' | ಸ್ವತಃ ತಾನೇ | ತಮಿಳು | ಕಿರು ಪಾತ್ರ |- |} {| class="wikitable" |- | 2008 ||''ವಾರಣಮ್‌ ಆಯಿರಂ'' || ಕೃಷ್ಣನ್‌,<br>ಸೂರ್ಯ ಕೃಷ್ಣನ್‌|| ತಮಿಳು || ವಿಜೇತ, ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಮಿಳು ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>ವಿಜೇತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>ವಿಜೇತ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ, ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ನಾಯಕನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- | 2009 || ''ಅಯ್ಯನ್‌'' || ದೇವರಾಜ್‌ ವೇಲುಸಾಮಿ || ತಮಿಳು || ವಿಜೇತ, ವರ್ಷದ ಮನೋರಂಜನೆಗಾರನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ, ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಮಿಳು ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ, ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ನಾಯಕನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- | 2009 || ''ಆಧವನ್‌'' || ಮಾಧವನ್‌ ಸುಬ್ರಮಣಿಯಮ್‌<br>(ಆಧವನ್‌/ಮುರುಗನ್‌) || ತಮಿಳು ||ವಿಜೇತ, ವರ್ಷದ ಮನೋರಂಜನೆಗಾರನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ, ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ನಾಯಕನಟನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- | 2010 || ''ಸಿಂಗಮ್‌'' || ದುರೈ ಸಿಂಗಮ್‌ || ತಮಿಳು || |- | 2010 || ''ರಕ್ತ ಚರಿತ್ರ I'' || rowspan="2"|ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣನ್‌ ರೆಡ್ಡಿ || rowspan="2"| ತೆಲುಗು || rowspan="2"|ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ, ಅತ್ಯಂತ ಭರವಸೆಯ ಹೊಸ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಸ್ಟಾರ್‌ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಪುರುಷ<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ, ನಾಳಿನ ಮಹಾನ್‌ತಾರೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಸ್ಟಾರ್‌ಡಸ್ಟ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಪುರುಷ |- | 2010 || ''ರಕ್ತ ಚರಿತ್ರ II'' |- | 2010 || ''ಮನ್ಮದನ್‌ ಅಂಬು'' || ಸ್ವತಃ ತಾನೇ || ತಮಿಳು || ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ |- | 2011 || ''ಕೋ'' || ಸ್ವತಃ ತಾನೇ || ತಮಿಳು || ನಿರ್ಮಾಣಾನಂತರದ ಹಂತ. ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ |- | 2011 || ''ಅವನ್‌ ಇವನ್‌'' || || ತಮಿಳು || ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ<br>ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ |- | 2011 || ''7ಆಮ್‌ ಅರಿವು'' || ಅನ್ವರ್‌ ಬಾಷಾ || ತಮಿಳು || ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ |- | 2011 || ''ಮಾತ್ರಾನ್‌'' || || ತಮಿಳು || ನಿರ್ಮಾಣ-ಪೂರ್ವ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ |- |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌ == * {{IMDB name|name=Suriya|id=1421814}} {{FilmfareTamilBestActor}} {{TamilNaduStateAwardForBestActor}} {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --> | NAME =Suriya | ALTERNATIVE NAMES =Aravinth | SHORT DESCRIPTION = | DATE OF BIRTH = 23 July 1975 | PLACE OF BIRTH =[[Chennai]], [[ತಮಿಳುನಾಡು]], India | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} {{DEFAULTSORT:Suriya}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೭೫ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳು ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳು ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಸೇರಿದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಬದುಕಿರುವ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಚೆನ್ನೈನ ಲಯೋಲಾ ಕಾಲೇಜ್‌ನ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗ]] 5hazjmjubzkx1x0kz6y9wn24fxaagxu 0 75958 1374345 1343922 2026-05-29T03:52:15Z VASANTH S.N. 728 ಪರಿಷ್ಕರಣೆ 1374345 wikitext text/x-wiki {{cn}} {{chembox | Verifiedfields = changed | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 477003420 | Name =ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ | ImageFile1 = Calcium carbonate structure.svg | ImageClass1 = skin-invert-image | ImageFile3 = Calcium carbonate.jpg | IUPACName = Calcium carbonate | OtherNames = {{Ubl|[[Aragonite]]|[[Calcite]]|[[Chalk]]|[[Lime (material)|Lime]]|[[Limestone]]|[[Marble]]|[[Oyster]]shell|[[Pearl]]}} | Section1 = {{Chembox Identifiers |UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} |UNII = H0G9379FGK |ChEMBL_Ref = {{ebicite|changed|EBI}} |ChEMBL = 1200539 |DrugBank = DB06724 |KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} |KEGG = D00932 |InChI = 1/CH2O3.Ca/c2-1(3)4;/h(H2,2,3,4);/q;+2/p-2 |ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} |ChEBI = 3311 |SMILES = [Ca+2].[O-]C([O-])=O |InChIKey = VTYYLEPIZMXCLO-NUQVWONBAS |SMILES1 = C(=O)([O-])[O-].[Ca+2] |StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} |StdInChI = 1S/CH2O3.Ca/c2-1(3)4;/h(H2,2,3,4);/q;+2/p-2 |StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} |StdInChIKey = VTYYLEPIZMXCLO-UHFFFAOYSA-L |CASNo = 471-34-1 |CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}} |ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} |ChemSpiderID = 9708 |EINECS = 207-439-9 |PubChem = 10112 |RTECS = FF9335000 }} | Section2 = {{Chembox Properties |Formula = {{chem2|CaCO3}} |MolarMass = 100.0869 g/mol |Appearance = Fine white powder or colorless crystals; chalky taste |Odor = odorless |Density = 2.711 g/cm<sup>3</sup> ([[calcite]])<br />2.83 g/cm<sup>3</sup> ([[aragonite]]) |Solubility = 0.013 g/L (25 °C)<ref>{{cite book|title=SI Chemical Data Book |edition=4th |publisher=John Wiley & Sons Australia |last1=Aylward |first1=Gordon |last2=Findlay |first2=Tristan |isbn=978-0-470-81638-7|year=2008}}</ref><ref>{{cite book|title=Calcium Carbonate: From the Cretaceous Period Into the 21st Century|publisher=Springer Science & Business Media|year=2001|url=https://books.google.com/books?id=pbkKGa19k5QC&pg=RA1-PR2|last1=Rohleder |first1=J. |last2=Kroker |first2=E. |isbn=978-3-7643-6425-0}}</ref> |SolubilityProduct = {{val|3.3e-9}}<ref>{{cite book|last =Benjamin|first=Mark M.|year=2002|title=Water Chemistry |publisher=McGraw-Hill|isbn =978-0-07-238390-4|url=https://books.google.com/books?id=67anQgAACAAJ}}</ref> |Solvent = dilute acids |SolubleOther = soluble |MeltingPtC = 1339 |MeltingPt_notes = (calcite) <br /> {{cvt|825|°C|°F K}} (aragonite)<ref>{{cite web|url=https://www.cdc.gov/niosh/docs/81-123/pdfs/0090.pdf|title=Occupational safety and health guideline for calcium carbonate|publisher=US Dept. of Health and Human Services|access-date=31 March 2011|archive-date=30 April 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110430015252/http://www.cdc.gov/niosh/docs/81-123/pdfs/0090.pdf|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://diyhpl.us/~nmz787/mems/unorganized/CRC%20Handbook%20of%20Chemistry%20and%20Physics%2085th%20edition.pdf |title=CRC Handbook of Chemistry and Physics |access-date=29 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181029195852/http://diyhpl.us/~nmz787/mems/unorganized/CRC%20Handbook%20of%20Chemistry%20and%20Physics%2085th%20edition.pdf |archive-date=29 October 2018}}</ref> |BoilingPt = [[Chemical decomposition|decomposes]] |RefractIndex = 1.59 |MagSus = {{val|-3.82e-5|u=cm<sup>3</sup>/mol}} }} | Section3 = {{Chembox Structure |CrystalStruct = Trigonal |SpaceGroup = <span style="text-decoration: overline">3</span>2/m }} | Section4 = {{Chembox Thermochemistry |DeltaHf = −1207&nbsp;kJ/mol<ref name=b1>{{cite book| author = Zumdahl, Steven S.|title =Chemical Principles 6th Ed| publisher = Houghton Mifflin Company| year = 2009| isbn = 978-0-618-94690-7|page=A21}}</ref> |Entropy = 93&nbsp;J/(mol·K)<ref name=b1 /> }} | Section5 = {{Chembox Pharmacology |ATCCode_prefix = A02 |ATCCode_suffix = AC01 |ATC_Supplemental = {{ATC|A12|AA04}} }} | Section6 = {{Chembox Hazards |ExternalSDS = [http://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics1193.htm ICSC 1193] |NFPA-H = 0 |NFPA-F = 0 |NFPA-R = 0 |LD50 = 6450 mg/kg (oral, rat) |PEL = TWA 15 mg/m<sup>3</sup> (total) TWA 5 mg/m<sup>3</sup> (resp)<ref>{{PGCH|0090}}</ref> }} | Section7 = {{Chembox Related |OtherAnions = [[Calcium bicarbonate]] |OtherCations = {{ubl|[[Beryllium carbonate]]|[[Magnesium carbonate]]|[[Strontium carbonate]]|[[Barium carbonate]]|[[Radium carbonate]]|[[Zinc carbonate]]|[[Otavite|Cadmium carbonate]]|[[Lead(II) carbonate]]}} |OtherCompounds = [[Calcium sulfate]] }} }} [[File:Calcite.png|thumb|right|Crystal structure of calcite]] '''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್''' ಒಂದು ರಾಸಾಯನಿಕ. ಇದರ ಸೂತ್ರ CaCO3. ಇದು ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ-'''[[ಇಂಗಾಲ]], [[ಆಮ್ಲಜನಕ]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಲ್ಶಿಯಮ್|ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ]]'''.ಇದು ಬಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದಾರ್ಥ. ಇವು [[ಮುತ್ತುಗಳು|ಮುತ್ತು]]ಗಳು, [[ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು]] ಚೆಂಡುಗಳು, ಮೊಟ್ಟೆಚಿಪ್ಪುಗಳು, [[ಸಮುದ್ರ]] ಜೀವಿಗಳ ಚಿಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು [[ಬಸವನ ಹುಳು]]ವಿನ ಚಿಪ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ [[ಕೃಷಿ]]ಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ [[ಸುಣ್ಣ]]ದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಗ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಔಷಧೀಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಪೂರಕ ಅಥವಾ ಒಂದು antacid ಎಂದು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದರ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಬಳಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಆಗಬಹುದು. =='''ತಯಾರಿಸುವ ರೀತಿ'''== ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ಅನ್ನು '''ಗಣಿಗಾರಿಕೆ''' ಮೂಲಕ ತೆಗೆಯಲಾಗುವುದು. ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ಅನ್ನು ( ಉದಾ: ಆಹಾರ ಅಥವಾ ಔಷಧೀಯ ಬಳಕೆಗೆ ) ಶುದ್ಧ ಗಣಿಯಿಂದ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ಅಮೃತಶಿಲೆ''' ) ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ಅನ್ನು '''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡ್‍'''ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡ್‍ಗೆ ನೀರು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅದು ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಹಾಯಿಸಿದಾಗ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. =='''ಕಂಡು ಬರುವ ಮೂಲಗಳು '''== ==='''ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೂಲಗಳು'''=== ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್, ಅರಗೊನೈಟ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟರೈಟ್ ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ಖನಿಜಗಳು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‍ಗಾಗಿ ಸೀಮೆಸುಣ್ಣ, [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]] ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣಗಲ್ಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ==='''ಜೈವಿಕ ಮೂಲಗಳು'''=== ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 9pvomjwhxysdsbnw1q6uka5hhxrnwti 0 80802 1374364 1343926 2026-05-29T09:41:06Z VASANTH S.N. 728 ಪರಿಷ್ಕರಣೆ 1374364 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical condition | name = Kyasanur forest disease | synonyms = Monkey disease, monkey fever | field = [[Infectious disease (specialty)|Infectious disease]] | symptoms = | complications = | onset = | duration = | types = | causes = | risks = | diagnosis = | differential = | prevention = | treatment = | medication = | prognosis = | frequency = | deaths = | image = Kyasanur Forest disease virus ecology.jpg | caption = Virus ecology }} === '''ಕ್ಯಾಸನೂರು ಕಾಡಿನ ಕಾಯಿಲೆ ಅಥವಾ ಮಂಗನ ಕಾಯಿಲೆ''' === [[ಕ್ಯಾಸನೂರು ಅಡಿಕೆ]] ಸಸಿಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಹೆಸರುವಾಸಿ.ಇಲ್ಲಿನ ಅಡಿಕೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿಯೇ ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಸರಕು. ಹಾಗಾಗಿ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಗುಟ್ಕಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಹಳ ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟು ಖರೀದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ನೆಲದಲ್ಕಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಾದಾಗ, ಅಂದರೆ 1957ನೇ ಇಸವಿಯ ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ]] ಜಿಲ್ಲೆ [[ಸೊರಬ]] ತಾಲೂಕಿಗೆ ಸೇರಿದ [[ಕ್ಯಾಸನೂರು]] ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾಯಿಲೆಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಕಾಡಿನ [[ಕೋತಿ|ಮಂಗ]]ಗಳು ಸತ್ತು ಬೀಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಈ ಕಾಯಿಲೆ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಹಳ್ಳಿಗರು ಈ ಕಾಯಿಲೆಗೆ `ಮಂಗನ ಕಾಯಿಲೆ ಎಂದೇ ಕರೆದರು. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಕಾಣದ ಕಾಯಿಲೆ ಕ್ಯಾಸನೂರಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡಿರುವುದರಿಂದ ವೈದ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ಕಾಯಿಲೆಗೆ '''ಕ್ಯಾಸನೂರು ಕಾಡಿನ ಕಾಯಿಲೆ''' ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ಇದೇ ಹೆಸರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಊರಿನ ಹೆಸರಿಗೆ ಕಪ್ಪು ಮಸಿ ಎಂದು ತಿಳಿದ ಯುವ ಪತ್ರಕರ್ತ [[ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ ಆರ್ ಕ್ಯಾಸನೂರು]] ಇವರು ಎಲ್ಲ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ವಾಚಕರ ವಾಣಿಗೆ ಪ್ರತ್ರ ಬರೆದು ಹೋರಾಡಿದರು. ಇದನ್ನು ಅರಿತ ಸಂಪಾದಕರೆಲ್ಲರು ಈ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ [[ಕ್ಯಾಸನೂರು]] ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದು ಬರಿ ಮಂಗನ ಕಾಯಿಲೆ ಎಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೊಸ ರೋಗ ಹುಟ್ಟಿ ಎರಡು ದಶಕಗಳಾದರೂ, ಈ ಕಾಯಿಲೆ [[ಶಿಕಾರಿಪುರ]], [[ಹೊಸನಗರ]], [[ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ]] ಹೀಗೆ [[ಮಲೆನಾಡು|ಮಲೆನಾಡಿನ]] ಕೆಲವೇ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ (600 ಚ.ಕಿ.ಮೀ.) ಸೀಮಿತ ಗೊಂಡಿತ್ತು. ಮಾನವನ ಅರಣ್ಯ ನಾಶ ಕೃತ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ರೋಗಪೀಡಿತ ಕೋತಿಗಳು ಹೊಸ ಹೊಸ ಕಾಡನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ರೋಗಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶವೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಈಗ ಕ್ಯಾಸನೂರು ಕಾಡಿನ ಕಾಯಿಲೆ [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ]], [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]], [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಹಾಗೂ [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಆರು ಸಾವಿರ ಚದರು ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿರುವ ಕಾಯಿಲೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷದ ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಮರುಕಳಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನೂರರಷ್ಟು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಒಂದೆರಡು ಸಾವಿರ ಜನರನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ==ಕಾರಣ== ಕ್ಯಾಸನೂರ ಕಾಡಿನ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಒಂದು [[ವೈರಸ್]]. [[ಸೈಬೀರಿಯ]]ದಿಂದ [[ವಲಸೆ]] ಬಂದ [[ಹಕ್ಕಿ]]ಗಳು ಈ ವೈರಸ್ ಅನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಂದಿದೆ ಎಂದು ವೈದ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬಹುತೇಕ ಈ ವೈರಸ್‍ಗಳನ್ನೇ ಹೋಲುವ ವೈರಸ್‍ಗಳು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಇತರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡಿವೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ [[ಇಲಿ]], [[ಅಳಿಲು]], [[ಬಾವಲಿ]]ಗಳೇ ಈ [[ವೈರಸ್|ವೈರಸ್‍ಗಳ]] ಮೂಲ ಅಗರವಾದರೂ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿಗೂ ಈ ವೈರಸ್ ಸೋಂಕುತ್ತದೆ. == ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರೊಗ == ಕ್ಯಾಸನೂರ ಕಾಡಿನ [[ಕಾಯಿಲೆ]] ಮೂಲತಃ [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳ ರೋಗ. ಕಾಡಿನ ರಕ್ತಹೀರುವ [[ಉಣ್ಣಿ|ಉಣ್ಣೆ]]ಗಳು ರೋಗಕಾರಕ ವೈರಸ್‍ಗಳನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಅಂಟಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕಪ್ಪು ಮೂತಿಯ ಲಾಂಗರ್ ([[ಮುಸ್ಯ]]) ಹಾಗೂ ಬಾನೆಟ್ ಜಾತಿಯ [[ಮಂಗ]]ಗಳು ಸೋಂಕಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ಉಣ್ಣೆಗಳು ಮಾನವನನ್ನು ಕಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮಾನವನಿಗೆ ಸೋಂಕು ತಗಲುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಾನವನಿಂದ ಮಾನವನಿಗೆ ಈ ಸೋಂಕು ಹರಡುವುದಿಲ್ಲ. ರೋಗಗ್ರಸ್ತ [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಯ ರಕ್ತ ಹೀರಿದ ಉಣ್ಣೆಗಳು ರೋಗವಾಹಕಗಳಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗೆ ರೋಗ ತಗಲಿಸುವ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ರೋಗಾಣುಯುಕ್ತ ಉಣ್ಣೆಗಳು ಇಡುವ ಮೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮರಿಗಳೂ ಸಹ ವೈರಸ್ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತವೆ. (ಏಯ್ಡ್ಸ್ ಪೀಡಿತ ತಾಯಿಗೆ ಏಯ್ಡ್ಸ್ ಸೋಂಕಿನ ಮಗು ಜನಿಸುವಂತೆ.) ಕ್ಯಾಸನೂರು ಕಾಡಿನ ಕಾಯಿಲೆ ಪೀಡುಗಾಗಿ ಸ್ಛೋಟಿಸುವುದು ಬೇಸಿಗೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ. ಜನವರಿಯಿಂದ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಉಣ್ಣೆಗಳ ಸಂತತಿ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ. ರೈತರು ಕಾಡಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ([[ಸೌದೆ]]ಗೆ, ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇವಿಗೆ) ಸಹ ಈ ಬೇಸಿಗೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೇ. ಮಂಗಗಳು ಸತ್ತುಬೀಳಲಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಮಂಗನ ಮೈಮೇಲೆ ನೆಲಸಿದ್ದ ಉಣ್ಣೆಗಳು ಹೊರಬಿದ್ದು ಕಾಡಿಗೆ ಬಂದ ಮಾನವನನ್ನು ಕಚ್ಚುವ ಸಂಭವ ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಕೃಷಿಕ ಗಂಡಸರೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಊರಿಗೆ ಬಂದ ಉಣ್ಣೆಗಳಿಂದ ಊರಿನ ಇತರರಿಗೂ (ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗದವರಿಗೆ) ಕಾಯಿಲೆ ತಗಲುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಟು. == ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು == ಉಣ್ಣೆಗಳ ಕಡಿತದಿಂದ [[ವೈರಾಣು|ವೈರಸ್‍]]ಗಳು ದೇಹ ಸೇರಿದ ಒಂದು ವಾರದ ಅನಂತರ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ವಿಪರೀತ [[ಜ್ವರ]], ಅಸಾಧ್ಯ ಮೈಕೈ, [[ತಲೆನೋವು]], [[ನರದೌರ್ಬಲ್ಯ]], ಆಯಾಸ ಉಂಟಾಗುವುದಲ್ಲದೆ [[ಬಾಯಿ]], ವಸಡು [[ಮೂಗು]] ಹಾಗೂ [[ಕರುಳು|ಕರುಳಿ]]ನಲ್ಲಿ [[ರಕ್ತಸ್ರಾವ]]ವಾಗುವುದುಂಟು. [[ಮೆದುಳು|ಮಿದುಳಿ]]ನ [[ಉರಿಯೂತ]]ದಿಂದಾಗಿ ಮಂಪರು ಕವಿಯುವುದು, [[ಪ್ರಜ್ಞೆ]] ನಾಶವಾಗುವುದು ಹಾಗೂ ಲಕ್ವಾ ಮುಂತಾದ ತೊಂದರೆಗಳೂ ಕಾಡಬಹುದು. ಹದಿನೈದು ಇಪ್ಪತ್ತು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ರೋಗಿಯ ಸ್ಥಿತಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿರುವುದಾದರೂ, ಶೇಕಡಾ 90 ರಷ್ಟು ರೋಗಿಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚೇತರಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ==ನಿವಾರಣೋಪಾಯಗಳು== ಆರೋಗ್ಯ ಮಂತ್ರಾಲಯವು ಕ್ಯಾಸನೂರು ಕಾಯಿಲೆ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲೇ ಚುರುಕುಗೊಂಡು ಕಾಯಿಲೆ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ನಿಗಾ ಹರಿಸಬೇಕಲ್ಲದೆ ಹಳ್ಳಿಗರಿಗೆ ಕಾಯಿಲೆ ಬಗ್ಗೆ ನಿವಾರಣೋಪಾಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಪಡಿಸಬೇಕು. ಮಂಗಗಳು ಸತ್ತು ಬೀಳುತ್ತಿವುದು ಗೊತ್ತಾದ ತಕ್ಷಣ ಅ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾಡಿಗೆ ಹೆಲಿಕ್ಯಾಪ್ಟರ್ ಮೂಲಕ ಉಣ್ಣೆ ನಾಶಕ ಔಷಧಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬೆಕು. ಕ್ಯಾಸನೂರು ಕಾಡಿನ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವ [[ಲಸಿಕೆ]] ಲಭ್ಯವಿದೆ. ರೋಗ ಆರಂಭವಾದ ಅನಂತರ ಈ ಲಸಿಕೆ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ. ರೋಗ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುವ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಮುಂಚೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಅಂತೆ ಎರಡು ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಲಸಿಕೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಕಾಯಿಲೆ ಆರಂಭಗೊಂಡಾಗ ಕೃಷಿಕರು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು. ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಕಾಡಿಗೆ ಹೊಗಲೇಬೇಕಾದರೆ ಮೈತುಂಬಾ ಬಟ್ಟೆ ಕಾಲಿಗೆ ಬೂಟು, ಕೈಗೆ ಗ್ಲೌಸ್, ತಲೆಗೆ ಟೋಪಿ ಧರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ತಮ್ಮ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೈಗೆ ಉಣ್ಣೆ ನಾಶಕ ಪುಡಿ ಲೇಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕೂರುವುದು, ಮಲಗುವುದು, ಅನಾವಶ್ಯಕ ತಿರುಗಾಡುವುದು ಸಲ್ಲದು. ಕಾಡಿನಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೈಗೆ ಹತ್ತಿದ ಉಣ್ಣೆಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತೆಸೆಯಬೇಕು. ಅರಣ್ಯ ನಾಶವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಅರಣ್ಯ ನಾಶ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರೆದರೆ ಕ್ಯಾಸನೂರು ಕಾಡಿನ ಕಾಯಿಲೆ [[ಕೇರಳ]] ಮತ್ತು [[ಗೋವಾ|ಗೋವಾಕ್ಕೂ]] ವ್ಯಾಪಿಸೀತು. {{wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಸನೂರು ಕಾಡಿನ ಕಾಯಿಲೆ |ಕ್ಯಾಸನೂರು ಕಾಡಿನ ಕಾಯಿಲೆ }} *2019 ಜನವರಿ ಫೆಬ್ರವರಿ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಗರ ತಾಲೂಕು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯಿಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಸುಮಾರು 25ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದು 500ಕ್ಕೂ ಜನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಸೋಂಕಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದರು ==ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕ== *[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2819879/ Recent Ancestry of Kyasanur Forest Disease Virus] *[[:en:Kyasanur Forest disease|Kyasanur Forest disease]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Unreferenced}} [[ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ]] *https://m.vijaykarnataka.com/district/shivamogga/monkey-disease-no-hesitation-in-vaccination/articleshow/70073156.cms birfg2soy3ridyk7nzhmxw2n66qosyi 0 85217 1374347 1360321 2026-05-29T05:33:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374347 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Curd Rice.jpg|thumb|right|ಮೊಸರು ಅನ್ನ]] ಮೊಸರು ಅನ್ನ (ತಮಿಳು: தயிர் சோறு, ಕನ್ನಡ: ಮೊಸರು-ಅನ್ನ (ಮೊಸರು ಅನ್ನಾ), ತೆಲುಗು: పెరుగు అన్నం, ಮಲಯಾಳಂ: Thayiru) ಮೊಸರು ಅನ್ನ ಒಂದು ಭಾರತದ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ "ಕರ್ಡ್" ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಿಹಿಗೊಳಿಸದ ಮೊಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು [[ತಮಿಳು]]ನಾಡು, [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]] ಮತ್ತು ಭಾರತದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.<ref name="chand">Chandra, Smita (1991). ''From Bengal to Punjab: The Cuisines of India''. Crossing Press, p. 121.</ref><ref name="plunk">Plunkett, Richard, Teresa Cannon, Peter Davis, Paul Greenway, and Paul Harding (2001). ''Lonely Planet: South India'', p. 127.</ref> ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು "ಥಯಿರ್ ಸದಂ " ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. "ಥಯಿರ್" = ಮೊಸರು, "sadam"= ಅನ್ನ . ಇದು ಪ್ರಸಾದದ ರೂಪದಲ್ಲಿ '(ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ ಆಹಾರ) ವೈಷ್ಣವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ದಧಿ = ಮೊಸರು + ಅನ್ನಮ್ = ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನ: ಇಲ್ಲಿ ಈ ಬೇರೆ ಹೆಸರು 'ದಧಿಯನ್ನಂ' / "ದದ್ಯೋದನಂ" (ததியன்னம் / தத்தியோதனம் ತಮಿಳು ಲಿಪಿಯ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹೆಸರುಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರ ತಮಿಳು ಜನರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಥಯಿರ್ ಸೂರು ಅಕ್ಷರಶಃ ಮೊಸರು ಅಕ್ಕಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ತಯಾರಿ== ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸರಳವಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಮೊಸರು ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವಿಧಾನಗಳು ಬಳಸಬಹುದು. ಈ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ: ಅನ್ನವನ್ನು ಕುದಿಸಿ ಬೇಯಿಸಿ ಕೊಠಡಿ ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ, ಸಾಸಿವೆ, ಜೀರಿಗೆ, ಮತ್ತು ಇಂಗು ಹಾಕಿ ಒಗ್ಗರಣೆ ಮಾಡಿ ಜೊತೆಗೆ ಹುರಿದ ನುಣ್ಣಗೆ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಶುಂಠಿ, ಕರಿಬೇವಿನ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹಾಕಲಾಗುವುದು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="chand"/><ref name="plunk"/>ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಇದು ಬೇಯಿಸಿದ ಸರಳ ಅಕ್ಕಿ (ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಂಗಳು) ಬೆರೆಸಿ, ತದನಂತರ (ಮೊಸರು ಹುಳಿ ರುಚಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಾಲು ಬೆರೆಸಲಾಗುವುದು) ಚಿಟಕಿ ಉಪ್ಪು, ಮೊಸರು ಹಾಕಿ ಅದನ್ನೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಲೆಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗರಣೆ ಮಾಡಬಹುದು ಅದಕ್ಕೆ ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ, ಸಾಸಿವೆ ಹಸಿರು ಮೆಣಸು ಹಾಕಿ ನಂತರ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಸೊಪ್ಪು ಹಾಕಲಾಗುವುದು.<ref name="chand"/><ref name="plunk"/> ==ಬಡಿಸುವ ರೀತಿ== ಮೊಸರು ಅನ್ನ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾವಿನ ಅಥವಾ ನಿಂಬೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಜೊತೆಗೂಡಿ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಮನೆ ತಿನಿಸುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮಸಾಲೆ ಮುಖ್ಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸರಾಗಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಭೋಜನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಮೊಸರು ಅನ್ನ ತಿನ್ನಲು ಒಳ್ಳೆಯದು. <ref name="chand"/><ref name="plunk"/>ಇದು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಮೊಸರು ಅನ್ನ, ಅಕ್ಕಿ ಬೇಯಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಒಂದು ಚಮಚ ಒಂದು ಸಾಸಿವೆ, ಕರಿಬೇವಿನ ಸೊಪ್ಪು, ಒಣ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ದಿನಬೇಳೆಯನ್ನು ಹುರಿದು ಮಾಡಿದ ಒಗ್ಗರಣೆ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು ಬೆರೆಸಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಮನೋಭಾವದ ಬಿಸಿ ಎಣ್ಣೆ ಜೊತೆಗೆ ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ತುರಿದ ಕ್ಯಾರೆಟ್, ದಾಳಿಂಬೆ ಬೀಜಗಳು, ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಹಸಿರು ಮತ್ತು ನೇರಳೆ ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಹುರಿದ ಗೋಡಂಬಿ , ತುರಿದ ಮಾವಿನಕಾಯೀ ಮತ್ತು ಬೂಂದಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುವುದು. ಇದನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗೆ ಅಥವಾ ಶೀತಲವಾಗಿರುವ ಬಡಿಸಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಯ್ಕೆಗಳಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಪುಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಹುರಿದ ಇಂಗು ಒಂದು ಚಿಟಿಕೆ ಸೇರಿವೆ.<ref name="chand"/><ref name="plunk"/> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <references/> ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [http://www.southindianfoods.in/south_indian_food_curdrice.html Traditional Curd Rice Recipe] * [http://www.indianfoodforever.com/indian-breakfast/curd-rice.html Curd Rice Recipe]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[category :ಆಹಾರ]] [[category : ತಿನಿಸು]] [[category : ಖಾದ್ಯ]] {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} akq59kk2isz03ja7jeceu7yiyosj6bb 0 91768 1374341 805405 2026-05-29T00:29:28Z EmausBot 5480 Fixing double redirect from [[ಶಾಂತವೇರಿ ಗೋಪಾಲಗೌಡ]] to [[ಶಾಂತವೇರಿ ಗೋಪಾಲ ಗೌಡ]] 1374341 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಶಾಂತವೇರಿ ಗೋಪಾಲ ಗೌಡ]] tgr4qj0kmk921vdtfa9d7xhvhl0j5sg 0 130940 1374339 1357780 2026-05-28T21:52:57Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374339 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Mathri.JPG|thumb]] '''''ಮಠರಿ''''' (ರಾಜಸ್ಥಾನಿ: मठरी, {{Lang-hi|मठी}}) ಒಂದು ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಲಘು ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗದ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಹಲ್ಲೆಹಲ್ಲೆಯಾದ ಬಿಸ್ಕತ್ತಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆಯ್ದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತಿದ್ದ ''ಮಠರಿ'' ಈಗ ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಸಿಹಿಖಾದ್ಯದ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಇದನ್ನು ಹಿಟ್ಟು, ನೀರು ಮತ್ತು ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಅಜವಾನದ ಬೀಜಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ''ಮಠರಿ''ಯನ್ನು ಚಹಾದೊಂದಿಗೆ ಮಾವಿನಕಾಯಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಅಥವಾ ನಿಂಬೆಕಾಯಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ''.'' ಇದನ್ನು ಮದುವೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಪೂಜೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ''ಮಸಾಲಾ ಮಠರಿ'' ''ಮಠರಿ''ಯ ಒಂದು ಬಗೆಯಾಗಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಗರಿಗರಿಯಾಗಿಸಲು ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ''ಮಠರಿ'' ವಿಭಿನ್ನ ರುಚಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೆಂತೆ ಎಲೆಗಳು (''ಮೇಥಿ''), ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ (''ಅಚಾರಿ ಮಠರಿ''), ಜೀರಿಗೆ (''ಜೀರಾ'') ಮತ್ತು ಮಸಾಲಾ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.indianfoodforever.com/snacks/mathri.html Mathri recipe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200805014152/https://www.indianfoodforever.com/snacks/mathri.html |date=2020-08-05 }} * [https://www.youtube.com/watch?v=s6pQotES940 Rajasthani Mathri Recipe Video] {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಲಘು ಆಹಾರಗಳು]] k6vupoyy0ry6txv42856nwkpiae0w6v 0 137130 1374335 1358339 2026-05-28T17:35:41Z ರಾಜಶೇಖರ.ಚಂ.ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ 44021 /* ಶೈಕ್ಷಣಿಕ/ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಬ್ದಾರಿಗಳು */ 1374335 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖ|date=June 2021}} {{infobox person |name=ಡಾ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಬಿ. ಮಾನ್ಪಡೆ |image= Manpade.jpg |birth_date=೨೦ ಜುಲೈ ೧೯೭೯ |birth_place=ಬೇವಿನಹಳ್ಳಿ, [[ಶಹಾಪುರ|ಶಹಾಪೂರ]] ತಾಲೂಕು, [[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] |occupation= ಸಂಶೋಧಕ, ಲೇಖಕ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ಸಮಾಜ ಸೇವೆ }} '''ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮಾನ್ಪಡೆ''' ಯವರು [[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ಶಹಾಪುರ]] ತಾಲೂಕಿನ '''ಬೇವಿನಹಳ್ಳಿ''' ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ದಿನಾಂಕ : ೨೦.೦೭.೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಶ್ರೀಯುತ.ಭೀಮರಾಯ ರವರು, ತಾಯಿ ಶ್ರೀಮತಿ.ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ ಯವರು. ಇವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪೂರೈಸಿ, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ ([[ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ]]) ಪದವಿಯನ್ನು [[ಹಂಪಿ]]ಯ [[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಿಂದ ‘[[ಬುಡಕಟ್ಟು|ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ]] ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಧ್ಯಯನ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್' ಪದವಿಯನ್ನು ‘ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಮಾಜೋ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: ಒಂದು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 2017 ರಿಂದ 2023ರವರೆಗೆ[[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ2018 ರಿಂದ 2024ರವರೆಗೆ ಎನ್‌.ಎಸ್.ಎಸ್‌ ಸಂಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು ಮೇ ತಿಂಗಳು 2023ರಿಂದ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಸಂಶೋಧನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಅಭಿಯಾನದ ರಾಜ್ಯ ನೋಡಲ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸುಮಾರು 20 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮಾನ್ಪಡೆಯವರದು ಮೂಲತಃ ಅಲೆಮಾರಿ ಕುಟುಂಬ. ಇವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳು ಈಚಲು ಗರಿಗಳಿಂದ ಕಸಬರಿಗೆ(ಪೊರಕೆ), ಬುಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಇವರ ಮೂಲ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅದರಿಂದ ಬಂದ ಆದಾಯದಿಂದಲೇ ಜೀವನ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಇವರನ್ನು ಓದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನಗಳು== ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯ, ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಅಪಾರವಾದ ಖಾಳಜಿ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಇವರು ಹಲವಾರು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ನಲವತ್ತೊಂದು (77), ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಹದಿಮೂರು (೧೩) ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜರ್ನಲ್'ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹದಿಮೂರು (೧೩) ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. [[ರಾಜ್ಯ]], [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]], ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ, ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ [[ದೇಶ]]-ವಿದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಶೈಕ್ಷಣಿಕ/ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಬ್ದಾರಿಗಳು== * ಸದಸ್ಯರು: ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, 2024- * '''ಸಂಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಗಳು ''': ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕೋಶ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗೊಟಗೋಡಿ.೨೦೧೮ ರಿಂದ ೨೦೨೪ * '''ರಾಜ್ಯ ನೋಡಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ''': [[ಅಂಬೇಡ್ಕರ್|ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]] ಪ್ರಚಾರ ಅಭಿಯಾನ, ರಾಜ್ಯ ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕೋಶ, ಬೆಂಗಳೂರು.೨೦೧೯ ರಿಂದ. ==ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕುರಿತು ಕೈಗೊಂಡ ಸಂಶೋಧನೆ/ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಳು== * ವಚನಕಾರ್ತಿ ಕಾಲಕಣ್ಣಿಯ ಕಾಮಮ್ಮ, ಕೊರವಂಜಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦21-23 * ಅಲೆಮಾರಿ ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯದ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೯-೨೦ * ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಮಾಜೋ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: ಒಂದು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ (Socio-Economic status of Nomads : A Study) ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್(ಸಮಾಜಸಾಸ್ತ್ರ), (ಯುಜಿಸಿ ನವ ದೆಹಲಿ), ಬುಡಕಟ್ಟು ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ- ೨೦೧೨-೧೭ (೫ ವರ್ಷ) * ಅಲೆಮಾರಿ ಚೆನ್ನದಾಸರ್ ಸಮುದಾಯದ ಕುಲಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೫-೧೬ * ಅಲೆಮಾರಿ ಗಂಟಿಚೋರ್ ಸಮುದಾಯ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೪-೧೫ * ಅಲೆಮಾರಿ ಚಪ್ಪರಬಂದ್ ಸಮುದಾಯ. ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೪-೧೫ * ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿ(ಕಿರು ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆ), ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗೊಟಗೋಡಿ, ೨೦೧೩-೧೪ * ಅಲೆಮಾರಿ ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೦೭-೦೮ ==ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು== * ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿ(ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಅನುಲಕ್ಷಿಸಿ)-೨೦೧೯ * ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜಾತಿಗಳು-೨೦೧೮ * ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು-೨೦೧೮ * Korama Sociological Study-೨೦೧೮ * ಚನ್ನದಾಸರ ಸಮುದಾಯ-೨೦೧೬ * ಗಂಟಿಚೋರ್-೨೦೧೫ * ಚಪ್ಪರಬಂದ್-೨೦೧೫ * ತಂತಿಬೇಲಿಯೊಳಗಿನ ಜಗತ್ತು(ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ)-೨೦೧೪ * ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯ-೨೦೦೮ ==ವಿವಿಧ ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ, ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ== * '''ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ''' : ಕರ್ನಾಟಕ ಅಲೆಮಾರಿ, ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ(ರಿ), ಬೆಂಗಳೂರು * '''ರಾಜ್ಯಾಧಕ್ಷರು''' : ಕರ್ನಾಟಕ ಅಲೆಮಾರಿ, ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ. * '''ರಾಜ್ಯಾಧಕ್ಷರು''' : ಯುವ ಘಟಕದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಅತಿಥಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರ ಒಕ್ಕೂಟ. ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಸನ್ಮಾನ/ಪ್ರಶಸ್ತಿ== ==ಉಲ್ಲೇಖ== {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} 81yvm024czgca0qf8yxs2gtmvrjf9ww 0 144856 1374317 1355731 2026-05-28T13:49:42Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374317 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:A white Marble stone Birla Mandir Hyderabad Telangana.jpg|thumb]] '''ಬಿರ್ಲಾ ಮಂದಿರ್''' ಒಂದು [[ಹಿಂದೂ eದೇವಸ್ಥಾನ|ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ]]. ಇದನ್ನು ೨೮೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ''ನೌಬತ್ ಪಹಾಡ್'' ಎಂಬ ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ [[ತೆಲಂಗಾಣ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌, ತೆಲಂಗಾಣ|ಹೈದರಾಬಾದ್]]‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ನಿರ್ಮಾಣವು 10 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು 1976 ರಲ್ಲಿ [[ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಿಷನ್|ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಿಷನ್‌ನ]] ಸ್ವಾಮಿ ರಂಗನಾಥಾನಂದರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಬಿರ್ಲಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. == ವಾಸ್ತುಕಲೆ == [[ಚಿತ್ರ:Birla_Temple_no_1.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/47/Birla_Temple_no_1.jpg/260px-Birla_Temple_no_1.jpg|thumb|260x260px| ರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತು ಬಿರ್ಲಾ ಮಂದಿರ್]] ಈ ದೇವಾಲಯವು ದ್ರಾವಿಡ, ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಕಲ ವಾಸ್ತುಕಲೆಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು 2000 ಟನ್ ಶುದ್ಧ ಬಿಳಿ ಅಮೃತಶಿಲೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಧಾನ [[ದೇವರು|ದೇವತೆಯಾದ]] ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ಗ್ರಾನೈಟ್ ವಿಗ್ರಹವು ಸುಮಾರು ೧೧ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದೆ. ಒಂದು ಕೆತ್ತಿದ ಕಮಲವು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಛತ್ರಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಹಿತ್ತಾಳೆಯ ಧ್ವಜಸ್ತಂಭವು ೪೨ ಅಡಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಮಿ ರಂಗನಾಥಾನಂದರ ಆಶಯದಂತೆ ದೇವಾಲಯದ ವಾತಾವರಣವು ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗಂಟೆಗಳಿಲ್ಲ. == ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಗ್ಗೆ == ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯವಲ್ಲದೆ, ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ಪತ್ನಿಯರಾದ ಪದ್ಮಾವತಿ ಮತ್ತು ಆಂಡಾಳ್ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗುಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು [[ಶಿವ]], [[ಶಕ್ತಿ (ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ)|ಶಕ್ತಿ]], [[ಗಣೇಶ]], [[ಹನುಮಂತ]], [[ಬ್ರಹ್ಮ]], [[ಸರಸ್ವತಿ]] ಮತ್ತು [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ [[ದೇವ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ದೇವ]] ಮತ್ತು [[ದೇವಿ|ದೇವಿಯ]] ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗುಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ಗುರ್ಬಾನಿಯ ಆಯ್ದ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ|ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಹಿಂದೂ ನಾಯಕರು ಗುರುತಿಸಿದಂತೆ ಬಿರ್ಲಾ ದೇವಾಲಯಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತೆರೆದಿರುತ್ತವೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.ckbirlagroup.com/art-and-culture.php Lord Venkateshwara Temple, Hyderabad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180922175526/http://www.ckbirlagroup.com/art-and-culture.php |date=2018-09-22 }} * List of tourist attractions in Hyderabad * [http://www.hyderabadtourism.travel/birla-mandir-hyderabad Birla Mandir Hyderabad Tourism] * [http://indiatourism.ws/hyderabad/birla_mandir/ Birla Mandir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225093329/http://indiatourism.ws/hyderabad/birla_mandir/ |date=2018-12-25 }} * [https://www.indiatourismguide.in/hyderabad-tourism-guide/ Places To Visit Near Hyderabad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220925091122/https://www.indiatourismguide.in/hyderabad-tourism-guide/ |date=2022-09-25 }} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತೆಲಂಗಾಣ]] [[ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು]] rnwxvbs056o6qb8j9e5cqn5uamm5ao2 0 155761 1374338 1357137 2026-05-28T19:48:13Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374338 wikitext text/x-wiki [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ]] ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ ಕಲಂ ೩೭೭ಯ ಪ್ರಕಾರ "ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮದ ವಿರುದ್ಧ"ವಾದ ಎಲ್ಲಾ ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಸಲಿಂಗ ಕಾಮ|ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ]] ಚಟುವಟಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಮೌಖಿಕ ಮತ್ತು ಗುದ ಸಂಭೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಜನರನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲು ಕಾನೂನನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತಿತ್ತು. ೨೦೧೮ ರಿಂದ [[ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]]ದ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಕಲಂ ೩೭೭ ಅನ್ನು ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಮ್ಮತಿಯಿಲ್ಲದ ಲೈಂಗಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಪರಾಧ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲು ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಕನಿಷ್ಠ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. [[ಮಯನ್ಮಾರ್|ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ನಲ್ಲಿ]]ನ ಆಪ್ವಿಂಟ್‌ನಂತಹ ಮೂರನೇ ಲಿಂಗ ಜನರನ್ನು ಅಪರಾಧಿಗಳಾಗಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.<ref name=":2">{{Cite book|title=Gender, Violence and the State in Asia|last=Chua|first=Lynette J.|last2=Gilbert|first2=David|publisher=Taylor & Francis|year=2016|isbn=9781317325949|chapter=State violence, human-rights violations and the case of apwint of Myanmar}}</ref> ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ]] [[ಥೆರೆಸಾ ಮೇ|ಥೆರೆಸಾ ಮೇ ಅವರು]] ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ-ಸೋಡೋಮಿ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನು ಪರಂಪರೆಗಳು ಇಂದು ತಾರತಮ್ಯ, ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.<ref name=":3">{{Cite book|title=Out of Time: The Queer Politics of Postcoloniality|last=Rao|first=Rahul|publisher=Oxford University Press|year=2020|isbn=9780190865535|pages=7–9}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೋಡೋಮಿಯ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ಮೊದಲು [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ]] ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ ಕಲಂ ೩೭೭ ಎಂದು ೧೮೬೦ ರಲ್ಲಿ "ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮದ ವಿರುದ್ಧವಾದ ವಿಷಯಲೋಲುಪತೆಯ ಸಂಭೋಗ" ಎಂದು ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಕಲಂ ೩೭೭ ಅನ್ನು ಇತರ ವಸಾಹತುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಅಪರಾಧಗಳ ಕಾಯ್ದೆ (೧೮೬೧) ನಲ್ಲಿನ ' ಬಗ್ಗರಿ ' ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕಾನೂನು ಮಾದರಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref name=":3"/> ಅಲೋಕ್ ಗುಪ್ತಾ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಾಚ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು/ಕ್ರೈಸ್ತರು|ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್]] ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು " [[ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ]] " ದಿಂದ ತಡೆಯುವ ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿರುವ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸವ ಉದ್ದೇಶ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>{{Cite book|title=This Alien Legacy: The Origins of "Anti-Sodomy" Laws in British Colonialism|last=Gupta|first=Alok|publisher=Human Rights Watch|year=2008|isbn=9781564324191|pages=16}}</ref> ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದ ಲೈಂಗಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ''ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ'' ಪದವನ್ನು ಕಲಂ ೩೭೭ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲವಾದರೂ, [[ಸಲಿಂಗ ಕಾಮ|ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ]] ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಬಂಧನೆಯನ್ನು ೧೮೬೨ ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಕಲಂ ೩೭೭ರಂತೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದೇ ವಿಭಾಗ ಸಂಖ್ಯೆ ವಿವಿಧ ವಸಾಹತುಗಳಾದ್ಯಂತ "ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಅಪರಾಧಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧೀಕರಣದ ಹಿಂದಿನ [[ಕಾನೂನು]] ಪ್ರಚೋದನೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.<ref name=":2"/><ref name=":0"/><ref name=":1">{{Cite book|title=Queer Theory Now|last=McCann|first=Hannah|last2=Monaghan|first2=Whitney|publisher=Red Globe Press|year=2020|isbn=9781352007510|pages=163}}</ref> ಕಲಂ ೩೭೭ ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಸಾಹತುಗಳು ರಾಜ್ಯತ್ವದ ಮೂಲಕ [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ|ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು]] ಪಡೆದಿದ್ದರೂ, ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನ ದೇಶಗಳ ದಂಡಸಂಹಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದೆ: * [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] <ref name="elliott">{{Cite news |last=Elliott |first=Josh |date=6 September 2018 |title=India legalized homosexuality, but many of its neighbours haven't |language=en |work=Global News |url=https://globalnews.ca/news/4430721/india-gay-sex-supreme-court-pakistan-bangladesh/ |access-date=19 January 2022}}</ref> * [[ಮಲೇಶಿಯ]] * [[ಮಯನ್ಮಾರ್]] <ref name="elliott" /> * [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] <ref name="elliott" /> * [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] (ವಿಭಾಗ 365 ರಂತೆ) <ref name="elliott" /> == ಭಾರತ == '''ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಕಲಂ ೩೭೭''' [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಇತಿಹಾಸ|ಭಾರತದ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ]] ೧೮೬೧ ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಒಂದು ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಬಗ್ಗರಿ ಕಾಯಿದೆ ೧೫೩೩ರ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ, ಇದು "ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮದ ವಿರುದ್ಧ"ವಾದ ಲೈಂಗಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರಂದು, [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು]] ವಯಸ್ಕರ ನಡುವಿನ ಸಮ್ಮತಿಯ [[ಸಲಿಂಗ ಕಾಮ|ಸಲಿಂಗಕಾಮಕ್ಕೆ]] ಕಲಂ ೩೭೭ ರ ಅನ್ವಯವು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ, "ತರ್ಕಬದ್ಧವಲ್ಲದ, ಅಸಮರ್ಥನೀಯ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅನಿಯಂತ್ರಿತವಾದದ್ದು",<ref>{{Cite news |last=Rajagopal |first=Krishnadas |date=7 September 2018 |title=SC decriminalises homosexuality |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/sc-decriminalises-homosexuality/article24887363.ece |via=www.thehindu.com}}</ref> ಆದರೆ ಅಪ್ರಾಪ್ತರೊಂದಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕತೆಗೆ, ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದ ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೃಗೀಯತೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕಲಂ ೩೭೭ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |last=Pundir |first=Pallavi |date=6 September 2018 |title=I Am What I Am. Take Me as I Am |url=https://www.vice.com/en_in/article/7xq5yd/i-am-what-i-am-take-me-as-i-am |access-date=8 September 2018 |website=[[Vice News]]}}</ref> ಜುಲೈ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಉಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಲಿಂಗಕಾಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ವಿಭಾಗದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಎಂದು ಹೊಡೆದು ಹಾಕಿತು.<ref>{{Cite web |date=2 July 2009 |title=Delhi high court decriminalizes homosexuality |url=https://www.livemint.com/Politics/sl3bjL7PX8MzUeOhPGejyI/Delhi-high-court-decriminalizes-homosexuality.html |access-date=10 July 2018 |website=www.livemint.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2 July 2009 |title=Indian court decriminalises homosexuality in Delhi |url=https://www.theguardian.com/world/2009/jul/02/homosexuality-decriminalised-delhi-india |access-date=10 July 2018 |website=the Guardian |language=en |agency=Associated Press}}</ref><ref>{{Cite news |last=Reuters Editorial |title=Delhi High Court overturns ban on gay sex |language=en-IN |work=IN |url=https://in.reuters.com/article/idINIndia-40752720090702 |access-date=10 July 2018 |archive-date=10 ಜುಲೈ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180710195502/https://in.reuters.com/article/idINIndia-40752720090702 |url-status=dead }}</ref> ಆ ತೀರ್ಪನ್ನು [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]] (SC) ೧೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ ರಂದು ''ಸುರೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಕೌಶಲ್ ವರ್ಸಸ್ ನಾಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್''ನಲ್ಲಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. ಕಲಂ ೩೭೭ ಯನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವುದು ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಬಿಟ್ಟ ವಿಚಾರವೇ ಹೊರತು ನ್ಯಾಯಾಂಗಕ್ಕಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಲಯವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{Cite news |last=Monalisa |date=11 December 2013 |title=Policy |work=Livemint |url=https://www.livemint.com/Politics/FHDQ9yB2jRJMsOlNCQrkgL/Supreme-Court-to-rule-on-legality-of-gay-sex-today.html |access-date=10 July 2018}}</ref><ref>{{Cite news |last=Venkatesan |first=J. |date=11 December 2013 |title=Supreme Court sets aside Delhi HC verdict decriminalising gay sex |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/supreme-court-sets-aside-delhi-hc-verdict-decriminalising-gay-sex/article5446939.ece |access-date=10 July 2018 |issn=0971-751X}}</ref> ೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೬ ರಂದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತ್ರಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ''ನಾಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮತ್ತು ಇತರರು'' ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಕ್ಯುರೇಟಿವ್ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಐದು ಸದಸ್ಯರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪೀಠವು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.<ref name="Indian Express">{{Cite news |date=2 February 2016 |title=Supreme Court agrees to hear petition on Section 376, refers matter to five-judge bench |url=http://indianexpress.com/article/india/india-news-india/supreme-court-agrees-to-hear-petition-on-section-377-refers-matter-to-five-judge-bench/ |access-date=2 February 2016}}</ref> ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೭ ರಂದು, ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ''ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೆ.ಎಸ್.ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ (ನಿವೃತ್ತ) ಮತ್ತು ಅನ್ಆರ್. vs ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಂಡ್ ಓರ್ಸ್.'' ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿತನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಖಂಡಿಸಿ ಸಮಾನತೆಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿತು, ಹಾಗು ಲೈಂಗಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ರಕ್ಷಣೆ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಭಾಗ ಮತ್ತು LGBT ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳು ನೈಜ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref name=":2a">{{Cite news |date=24 August 2017 |title=Right to Privacy Judgement |pages=121, 123–24 |work=Supreme Court of India |url=http://sci.gov.in/pdf/LU/ALL%20WP(C)%20No.494%20of%202012%20Right%20to%20Privacy.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170828075957/http://sci.gov.in/pdf/LU/ALL%20WP(C)%20No.494%20of%202012%20Right%20to%20Privacy.pdf |archive-date=28 August 2017}}</ref> ಈ ತೀರ್ಪು ಕಲಂ ೩೭೭ ರ ಅಸಂವಿಧಾನಿಕತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news |last=Balakrishnan |first=Pulapre |date=25 August 2017 |title=Endgame for Section 377? |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/opinion/lead/endgame-for-section-377/article19555379.ece |access-date=10 July 2018 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 August 2017 |title=Supreme Court rights old judicial wrongs in landmark Right to Privacy verdict, shows State its rightful place |url=https://www.firstpost.com/india/supreme-court-rights-old-judicial-wrongs-in-landmark-right-to-privacy-verdict-shows-state-its-rightful-place-3984011.html |access-date=10 July 2018 |website=www.firstpost.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Right to Privacy Judgment Makes Section 377 Very Hard to Defend, Says Judge Who Read It Down |url=https://thewire.in/gender/ap-shah-377-right-to-privacy |access-date=10 July 2018 |website=The Wire}}</ref> ಜನವರಿ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ೨೦೧೩ರ ''ನಾಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್'' ತೀರ್ಪನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಆಲಿಸಲು [[ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು]] ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೬, ೨೦೧೮ ರಂದು, ''ನವತೇಜ್ ಸಿಂಗ್ ಜೋಹರ್ ವರ್ಸಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ'' ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಲಂ ೩೭೭ ಅಸಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿದೆ, "ಇದುವರೆಗೆ ಇದು ಒಂದೇ ಲಿಂಗದ ವಯಸ್ಕರ ನಡುವೆ ಸಮ್ಮತಿಯ ಲೈಂಗಿಕ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅಪರಾಧವಾಗೆಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು.<ref>[https://www.sci.gov.in/supremecourt/2016/14961/14961_2016_Judgement_06-Sep-2018.pdf Judgment], par. 156.</ref><ref>{{Cite web |title=Supreme Court Scraps Section 377; 'Majoritarian Views Cannot Dictate Rights,' Says CJI |url=https://thewire.in/law/supreme-court-scraps-section-377-majoritarian-views-cannot-dictate-rights-says-cji |access-date=6 September 2018 |website=The Wire}}</ref> ಅಂದಿನ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದೀಪಕ್ ಮಿಶ್ರಾ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಆರ್ ಎಫ್ ನಾರಿಮನ್, ಡಿವೈ ಚಂದ್ರಚೂಡ್, ಎ ಎಂ ಖಾನ್ವಿಲ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಇಂದು ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಐವರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಪೀಠ ಈ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. === ಪಠ್ಯ === {{ನುಡಿಮುತ್ತು|'''377. ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಅಪರಾಧಗಳು''': ಯಾವುದೇ ಪುರುಷ, ಮಹಿಳೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ದೈಹಿಕ ಸಂಭೋಗ ನಡೆಸುವ ಯಾರೇ ಆದರೂ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾದ ಅವಧಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿವರಣೆಯ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಜುಲ್ಮಾನೆಗೂ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. '''ವಿವರಣೆ''': ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ದೈಹಿಕ ಸಂಭೋಗವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲು [[ಲೈಂಗಿಕ ವೇಧನ]] ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://indiankanoon.org/doc/1836974/|title=Section 377 in The Indian Penal Code|website=Indian Kanoon|access-date=2017-10-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://chddistrictcourts.gov.in/THE%20INDIAN%20PENAL%20CODE.pdf|title=The Indian Penal Code, 1860|website=Chandigarh District Court|archive-url=https://web.archive.org/web/20070114135350/http://chddistrictcourts.gov.in/THE%20INDIAN%20PENAL%20CODE.pdf|archive-date=14 January 2007|url-status=dead|access-date=30 October 2017}}</ref>}} : : === ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಹಿಕೆ === {{Blockquote|text=The [[Aam Aadmi Party|Aam Aadmi party]] is disappointed with the judgment of the Supreme Court upholding the Section 377 of the IPC and reversing the landmark judgment of the [[Delhi High Court]] on the subject. The Supreme Court judgment thus criminalises the personal behaviour of consenting adults. All those who are born with or choose a different sexual orientation would thus be placed at the mercy of the police. This not only violates the human rights of such individuals, but goes against the liberal values of our Constitution, and the spirit of our times. Aam Aadmi Party hopes and expects that the Supreme Court will review this judgment and that the Parliament will also step in to repeal this archaic law.<ref name=":1a" />}} [[ಚಿತ್ರ:Bhubaneswar_Pride_Parade_2018_02.jpg|thumb| [[ಭುವನೇಶ್ವರ|ಭುವನೇಶ್ವರ್]] ಪ್ರೈಡ್ ಪರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ಕಲಂ 377 ರ ಬಗ್ಗೆ ಪೋಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಹಿಡಿದೆದ್ದಾರೆ.]] ==== ಬೆಂಬಲ ==== ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ " [[ಸಲಿಂಗ ಕಾಮ|ಸಲಿಂಗಕಾಮವು]] ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ದುರ್ಗುಣ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯವು ಅದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [ಸಲಿಂಗಕಾಮವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು] ಶಾಂತಿ ಭಂಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಅದನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿದರೆ [ಏಡ್ಸ್ ] ದುಷ್ಟ ಖಾಯಿಲೆ ಮತ್ತು ಎಚ್ಐವಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹರಡುತ್ತದೆ, ಹಾತು ಜನರಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ." ಎಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ಪಿ ಪಿ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ಹೇಳಿದರು. ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=26 September 2008 |title=HC pulls up government for homosexuality doublespeak |url=http://indiatoday.intoday.in/story/HC+pulls+up+government+for+homosexuality+doublespeak/1/16228.html |website=India Today}}</ref> ೧೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ರ ಕಲಂ ೩೭೭ ಅನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ [[ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ]] ತೀರ್ಪು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡರ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆಯಿತು. ಡೈಲಿ ನ್ಯೂಸ್ ಮತ್ತು ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಇದನ್ನು "ತಮ್ಮ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ವಿರೋಧಿ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡರ ಏಕತೆ ಎಂದು ಕರೆಯಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಖಂಡರು ವಿಭಜಿತವಾಗಿದ್ದು, ಯಾವಾಗಲೂ ಪರಸ್ಪರರ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವವರಾದರು, ವಿಭಾಗಗಳಾದ್ಯಂತದ ನಾಯಕರು ಸಲಿಂಗಕಾಮವನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಮತ್ತು ತೀರ್ಪಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಐಕಮತ್ಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಮುಂದಾದರು" ಎಂದು ಕರೆಯಿತು. ಈ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ''ಡೈಲಿ ನ್ಯೂಸ್ ಮತ್ತು ಅನಾಲಿಸಿಸ್'' ಲೇಖನವು ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಗ ಗುರು ಬಾಬಾ [[ರಾಮ್‌ದೇವ್|ರಾಮ್‌ದೇವ್ ಅವರು]] ಪತ್ರಕರ್ತರು "ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಯಾಗಬೇಡಿ" ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ ನಂತರ, ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಸಲಿಂಗಕಾಮವನ್ನು "ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |date=12 December 2013 |title=Rare unity: Religious leaders come out in support of Section 377 |url=http://www.dnaindia.com/india/report-rare-unity-religious-leaders-come-out-in-support-of-section-377-1933612 |access-date=30 December 2017 |website=DNAIndia.com}}</ref> ==== ವಿರೋಧ ಮತ್ತು ಟೀಕೆ ==== [[ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ|ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯವು]] ಕಲಂ ೩೭೭ ಅನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, ಇದು [[ಏಡ್ಸ್ ರೋಗ|HIV/AIDS]] ವಿರೋಧಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref>{{Cite news |date=2018-02-05 |title=Section 377 and the law: What courts have said about homosexuality over time |language=en |work=hindustantimes.com/ |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/section-377-and-the-law-what-courts-have-said-about-homosexuality-over-time/story-66xXSTFILnBYo5hE7yNaKL.html |access-date=2018-09-24}}</ref><ref>{{Cite news |title=Gay sex is immoral and can't be decriminalised, Govt tells HC |work=outlookindia.com/ |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/gay-sex-is-immoral-and-cant-be-decriminalised-govt-tells-hc/613434 |access-date=2018-09-24}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪರಾಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಬ್ಯೂರೋ ಪ್ರಕಾರ, ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ೨೦೭ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರು (೧೪%) ಮತ್ತು ೧೬ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರಿದಂತೆ ೧,೪೯೧ ಜನರನ್ನು ಕಲಂ ೩೭೭ <ref>{{Cite web |title=Section 389 in The Indian Penal Code |url=http://indiankanoon.org/doc/970675/ |access-date=30 December 2017 |website=IndianKanoon.org}}</ref> ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=Thomas |first=Shibu |date=29 September 2016 |title=14% of those arrested under section 377 last year were minors |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/14-of-those-arrested-under-section-377-last-year-were-minors/articleshow/54573741.cms |access-date=4 November 2017 |website=The Times Of India}}</ref> ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಾಚ್ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ ಕಲಂ ೩೭೭ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆರೋಪಿಗಳ ಸುಲಿಗೆ ಮಾಡುವವರು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಐಪಿಸಿಯ ಕಲಂ ೩೮೯ ರ ವಿಶೇಷ ನಿಬಂಧನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದಾದರು [[ಏಡ್ಸ್ ರೋಗ|HIV/AIDS]] ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು, ಜೊತೆಗೆ ಲೈಂಗಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, [[ಸಲಿಂಗ ಕಾಮ|ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳು]] ಮತ್ತು ರೋಗದ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು<ref>[http://hrw.org/english/docs/2006/01/11/india12398.htm India: Repeal Colonial-Era Sodomy Law], report from [[Human Rights Watch]], 11 January 2006.</ref>. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು <ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.altlawforum.org/PUBLICATIONS/PUCL%20REport%201 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090725200649/http://www.altlawforum.org/PUBLICATIONS/PUCL%20REport%201 |archive-date=25 July 2009 |access-date=2 July 2009}}</ref> ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮಂಗಳಮುಖಿಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳ ಕುರಿತು ಎರಡು ವರದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.altlawforum.org/PUBLICATIONS/PUCL%20REPORT%202003 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202173932/http://www.altlawforum.org/PUBLICATIONS/PUCL%20REPORT%202003 |archive-date=2 February 2007 |access-date=5 February 2007}}</ref> ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ಕಲಂ ೩೭೭ ೧೦೦ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು,<ref>{{Cite news |last=Ramesh |first=Randeep |date=18 September 2006 |title=India's literary elite call for anti-gay law to be scrapped |work=The Guardian |location=London |url=http://books.guardian.co.uk/news/articles/0,,1874835,00.html |access-date=1 September 2007}}</ref> ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ವಿಕ್ರಮ್ ಸೇಠ್]]. ಆನಂತರ ಕಾನೂನು ಹಲವಾರು ಮಂತ್ರಿಗಳಿಂದ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅನ್ಬುಮಣಿ ರಾಮದಾಸ್<ref name="Mexico AIDS conference">{{Cite news |last=Kounteya Sinha |date=9 August 2008 |title=Legalise homosexuality: Ramadoss |work=[[The Times of India]] |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-08-09/india/27931000_1_hiv-epidemic-national-aids-control-organization-msms |url-status=dead |access-date=2 July 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025201512/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-08-09/india/27931000_1_hiv-epidemic-national-aids-control-organization-msms |archive-date=25 October 2012}}</ref> ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಕರ್‌ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್|ಆಸ್ಕರ್ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್]].<ref>{{Cite news |last=Vikram Doctor |date=2 July 2008 |title=Reverse swing: It may be an open affair for gays, lesbians |publisher=[[The Economic Times]] |url=http://economictimes.indiatimes.com/News/News_By_Industry/Reverse_swing_It_may_be_an_open_affair_for_gays_lesbians/articleshow/3186187.cms |access-date=2 July 2009}}</ref> ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಬಾಂಬೆ ಉಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಕಾನೂನನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು.<ref>{{Cite news |last=Shibu Thomas |date=25 July 2008 |title=Unnatural-sex law needs relook: Bombay HC |work=The Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/Unnatural-sex_law_needs_relook_Mumbai_HC/rssarticleshow/3276516.cms |access-date=12 February 2009}}</ref> ಈ ನಿಷೇಧವು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆ ಎಂದು [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯೂ]] ಹೇಳಿತು. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ನವಿ ಪಿಳ್ಳೆ ಅವರು "ಖಾಸಗಿ ಹಾಗು ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಸಲಿಂಗ ಲೈಂಗಿಕ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅಪರಾಧೀಕರಿಸುವುದು ಭಾರತವು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾದ ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆ" ಮತ್ತು ಈ ನಿರ್ಧಾರವು "ಭಾರತದ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಹಿಮ್ಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಹೊಡೆತವಾಗಿದೆ." ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ಪರಿಶೀಲನಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಬಹುದೆಂಬ ಭರವಸೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |date=12 December 2013 |title=Ban on gay sex violates international law |url=http://in.reuters.com/article/india-rights-gay-un/ban-on-gay-sex-violates-international-law-u-n-idINDEE9BB04N20131212 |access-date=4 November 2017 |website=Reuters |archive-date=8 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908015737/https://in.reuters.com/article/india-rights-gay-un/ban-on-gay-sex-violates-international-law-u-n-idINDEE9BB04N20131212 |url-status=dead }}</ref> === ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ನೋಟ === ==== ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ವಿರೋಧ ==== ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಕಾನೂನನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷ [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಬಿಜೆಪಿಯ]] ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು ಗೃಹ ಸಚಿವ [[ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್|ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ]] ದಾಖಲದ ಹೇಳಿಕೆ, ಅವರ ಪಕ್ಷವು "ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾಗಿ" ಕಾನೂನಿನ ಪರವಾಗಿದೆ, "ನಾವು ಕಲಂ ೩೭೭ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು (ಸರ್ವಪಕ್ಷ ಸಭೆ ಕರೆದರೆ) ಹೇಳುತ್ತೇವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಸಲಿಂಗಕಾಮವು ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾವು ನಂಬುತ್ತೇವೆ." <ref>{{Cite web |last=Rameshan |first=Radhika |date=13 December 2011 |title=BJP comes out, vows to oppose homosexuality |url=https://www.telegraphindia.com/1131214/jsp/nation/story_17679913.jsp#.VROkUJOUeHw |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131216103934/http://www.telegraphindia.com/1131214/jsp/nation/story_17679913.jsp#.VROkUJOUeHw |archive-date=December 16, 2013 |website=The Telegraph}}</ref> ಬಿಜೆಪಿ ಸಂಸದರಾದ [[ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್‌|ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್]]ರವರು ೨೦೧೩ರ ತೀರ್ಪನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು ಮತ್ತು "ಸಲಿಂಗಕಾಮವನ್ನು ನಿರಪರಾಧೀಕರಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ" <ref name=":0a">{{Cite web |last=Jyoti |first=Dhrubo |date=12 December 2013 |title=Political Leaders React To Supreme Court Judgement On Sec 377 |url=http://www.gaylaxymag.com/latest-news/political-leaders-react-to-supreme-court-judgement-on-sec-377/#gs.jTP9N1c |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140511041143/http://www.gaylaxymag.com/latest-news/political-leaders-react-to-supreme-court-judgement-on-sec-377/#gs.jTP9N1c |archive-date=11 May 2014 |access-date=3 November 2017 |website=Gaylaxy}}</ref> ಎಂದರು. ಸಲಿಂಗಕಾಮವನ್ನು "ಅನೈತಿಕ ಮತ್ತು ನೀತಿಗೆಟ್ಟತನ" ಎಂದು ಕರೆದಿರುವ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದರೆ ವಿಧಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |date=12 December 2013 |title=Homosexuality Is Unethical And Immoral: Samajwadi Party |url=http://www.news18.com/videos/politics/samajwadi-party-on-section-377-655768.html |access-date=3 November 2017 |website=News 18}}</ref> ರಾಮ್ ಗೋಪಾಲ್ ಯಾದವ್ "ಇದು ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ", ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತೆನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name=":0"/> ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ನೇತೃತ್ವದ ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರವು ''ನಾಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್'' ಪ್ರಕರಣದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಲಿಂಗಕಾಮವು 'ಅನೈತಿಕ' ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಪರಾಧೀಕರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಕಾನೂನನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿತು.<ref>{{Cite news |title=Gay sex is immoral and can't be decriminalised, Govt tells HC |work=www.outlookindia.com |url=https://www.outlookindia.com/newswire/story/gay-sex-is-immoral-and-cant-be-decriminalised-govt-tells-hc/613434 |access-date=11 September 2018}}</ref> [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ]] ನಾಯಕ [[ಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್ ಸ್ವಾಮಿ|ಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್ ಸ್ವಾಮಿ ಅವರು]] ಸಲಿಂಗಕಾಮ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯವಲ್ಲ ಮತ್ತು [[ಹಿಂದುತ್ವ|ಹಿಂದುತ್ವದ]] ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |date=10 July 2018 |title=Being gay is against Hindutva, it needs a cure: BJP MP Subramanian Swamy |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/being-gay-is-against-hindutva-it-needs-a-cure-bjp-mp-subramanian-swamy/articleshow/64927333.cms |access-date=15 September 2020 |website=The Times of India |language=en}}</ref> ಇದು ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸಲಿಂಗಕಾಮವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದೇ ಎಂದು ನೋಡಲು ಸರ್ಕಾರವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. "ಇದರ ಹಿಂದೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣವಿದೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಬಾರ್‌ಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಆಲೋಚನೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇದು [[ಪೀಡೊಫಿಲಿಯಾ (ಶಿಶುಕಾಮ)|ಶಿಶುಕಾಮಿಗಳಿಗೆ]] ಮುಖವಾಡ ಆಗಲಿದೆ ಹಾಗು ಎಚ್‌ಐವಿ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |title=Section 377: Homosexuality against Hindutva, cannot celebrate it, says BJP leader Subramanian Swamy {{!}} India News |url=https://www.timesnownews.com/india/article/section-377-homosexuality-hindutva-gay-sex-lgbt-subramanian-swamy-supreme-court-of-india-section-377-curative-petition-article-377-sec-377-ipc-carnal/252246 |access-date=2019-04-11 |website=www.timesnownews.com |language=en-GB |archive-date=2019-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190411084815/https://www.timesnownews.com/india/article/section-377-homosexuality-hindutva-gay-sex-lgbt-subramanian-swamy-supreme-court-of-india-section-377-curative-petition-article-377-sec-377-ipc-carnal/252246 |url-status=dead }}</ref> ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ೨೦೧೮ರ ತೀರ್ಪಿನ ನಂತರ, ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ 'ಸಲಿಂಗಕಾಮವು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ನಿರಪರಾಧೀಕರಣವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು.<ref>{{Cite news |title=Indian Union Muslim League opposes Supreme Court verdict, says it is against Indian culture |work=Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/trichy/indian-union-muslim-league-opposes-sc-verdict-says-it-is-against-indian-culture/articleshow/65712288.cms}}</ref> ==== ರದ್ದತಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ==== ಮಾಜಿ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ಸದಸ್ಯ [[ಅರುಣ್‌ ಜೇಟ್ಲಿ|ಅರುಣ್ ಜೇಟ್ಲಿ]] ಅವರು "ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮ್ಮತಿಯ ಲೈಂಗಿಕತೆಯನ್ನು ನಿರಪರಾಧೀಕರಣವಾಗಿಸುವ ದೆಹಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು" ಮತ್ತು "ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಪರ್ಯಾಯ ಲೈಂಗಿಕ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಾಗ, ಅವರನ್ನು ಜೈಲಿಗೆ ಹಾಕಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲು ತುಂಬಾ ತಡವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name=":1a"/><ref>{{Cite web |last=Roy |first=Sandip |date=3 February 2016 |title=The BJP And Its 377 Problem |url=http://www.huffingtonpost.in/2016/02/03/section-377_0_n_9146832.html |access-date=3 November 2017 |website=HuffPost}}</ref> ಬಿಜೆಪಿ ವಕ್ತಾರರಾದ ಶೈನಾ ಎನ್‌ಸಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷವು ಸಲಿಂಗಕಾಮದ ನಿರಪರಾಧೀಕರಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ "ಸಲಿಂಗಕಾಮವು ಅಪರಾಧವಲ್ಲ. ಅದು ಪ್ರಗತಿಪರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ." <ref>{{Cite web |date=14 January 2015 |title=BJP supports decriminalization of homosexuality: Shaina NC |url=http://www.livemint.com/Leisure/XCOl7cJw5t3DgnQZsFYIFO/BJP-supports-decriminalization-of-homosexuality-Shaina-NC.html}}</ref> ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ]] LGBT ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ "ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. "ಇವುಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಗಳು. ಈ ದೇಶವು ಅದರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಅದು ಹಾಗೆ ಇರಲಿ. ಸಂಸತ್ತು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತೀರ್ಪಿನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದವರ ಸಹಿತ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರೀಕರಿಗೆ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಖಾತರಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. " ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ LGBT ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳುವಳಿಯು ೨೦೧೪ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.<ref name=":1a"/> [[ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ]] ಕೂಡ ಇದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |date=13 December 2013 |title=Statements of Sonia, Rahul Gandhi and Kapil Sibal on Section 377 exposes character of Congress leaders: Baba Ramdev |url=http://www.dnaindia.com/india/report-statements-of-sonia-rahul-gandhi-and-kapil-sibal-on-section-377-exposes-character-of-congress-leaders-baba-ramdev-1934573 |access-date=30 December 2017 |website=DNAIndia.com}}</ref> ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವ ಪಿ. ಚಿದಂಬರಂ ಅವರು ೨೦೧೩ರ ''ಸುರೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಕೌಶಲ್ ವರ್ಸಸ್ ನಾಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್'' ತೀರ್ಪನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref name=":0">{{Cite book|title=Social and Cultural Foundations in Global Studies|last=Stoddard|first=Eve|last2=Collins|first2=John|publisher=Taylor & Francis|year=2016|isbn=9781317509776|pages=135}}</ref> "ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಂ ೩೭೭ ಅನ್ನು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಪಿ ಶಾ ಅವರು ದೆಹಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನಿಂದ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಡೆದು ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |date=24 August 2017 |title=Court should take relook at Section 377 after today's verdict: Chidambaram |url=http://www.uniindia.com/court-should-take-relook-at-section-377-after-today-s-verdict-chidambaram/india/news/969519.html |access-date=4 November 2017 |website=United News of India}}</ref> ನಾಯಕ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಹೊಸಬಾಳೆ ಅವರು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘ|ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್]] ನಿಲುವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ, "ಅಪರಾಧೀಕರಣ ಬೇಡ, ಆದರೆ ವೈಭವೀಕರಣವೂ ಬೇಡ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |last=Tiwari |first=Ravish |date=19 March 2016 |title=Section 377: Unlike RSS, BJP shies away from taking a stand on homosexuality |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/section-377-unlike-rss-bjp-shies-away-from-taking-a-stand-on-homosexuality/articleshow/51464248.cms |access-date=3 November 2017 |website=The Economic Times}}</ref> ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ [[ಮೋಹನ್ ಭಾಗವತ್]] ಕೂಡ LGBTQIA+ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಸಮಾಜದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೩ರ ತೀರ್ಪಿನ ನಂತರ, [[ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷ|ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷವು]] ತಮ್ಮ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ ಹೇಳಿಕೆ: {{Centered pull quote|If there is one constitutional tenet that can be said to be underlying theme of the Indian Constitution, it is that of 'inclusiveness'. This Court believes that Indian Constitution reflects this value deeply ingrained in Indian society, nurtured over several generations. The inclusiveness that Indian society traditionally displayed, literally in every aspect of life, is manifest in recognising a role in society for everyone. Those perceived by the majority as 'deviants' or 'different' are not on that score excluded or ostracised. Where society can display inclusiveness and understanding, such persons can be assured of a life of dignity and non-discrimination. This was the 'spirit behind the Resolution' of which Nehru spoke so passionately. In our view, Indian Constitutional law does not permit the statutory criminal law to be held captive by the popular misconceptions of who the LGBTs are. It cannot be forgotten that discrimination is antithesis of equality and that it is the recognition of equality which will foster the dignity of every individual.<ref name="Judgement">{{cite web|url=http://lobis.nic.in/dhc/APS/judgement/02-07-2009/APS02072009CW74552001.pdf|title=Naz Foundation v. NCT of Delhi|publisher=Delhi High Court|access-date=2009-07-02|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090826035913/http://lobis.nic.in/dhc/APS/judgement/02-07-2009/APS02072009CW74552001.pdf|archive-date=26 August 2009|df=dmy-all}}</ref>}} [[ಭಾರತೀಯ ಕಮ್ಯುನಿಷ್ಟ್ ಪಕ್ಷ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ವಾದಿ)|ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ]] ಬೃಂದಾ ಕಾರಟ್ ಅವರು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವು ಹಿಮ್ಮುಖವಾಗಿದ್ದು ಪರ್ಯಾಯ ಲೈಂಗಿಕತೆಯನ್ನು ಅಪರಾಧೀಕರಿಸುವುದು ತಪ್ಪು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |date=29 November 2015 |title=Section 377: Where does each party stand? |url=http://www.thenewsminute.com/article/section-377-where-does-each-party-stand-36408 |access-date=3 November 2017 |website=The News Minute}}</ref> [[ಸಂಯುಕ್ತ ಜನತಾ ದಳ|ಜನತಾ ದಳ ಯುನೈಟೆಡ್‌ನ]] ನಾಯಕ ಶಿವಾನಂದ್ ತಿವಾರಿ ಅವರು [[ಸಲಿಂಗ ಕಾಮ|ಸಲಿಂಗಕಾಮವನ್ನು]] ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮತ್ತು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಎಂದು ಕರೆಯುವ [[ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ]] ತೀರ್ಪನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲಿಲ್ಲ. "ಇದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸಹಜ ಎಂದು ಜನರು ನಂಬಿದರೆ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅವರನ್ನು ತಡೆಯಲು ಏಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ?" <ref name=":0"/> ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. [[ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ]] ಡೆರೆಕ್ ಒ'ಬ್ರೇ ಅವರು ತಾವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿರಾಶೆಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇಂದು ನಾವು ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಉದಾರವಾದಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name=":0"/> === ಶಾಸಕಾಂಗ ಕ್ರಮ === ೧೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ ರಂದು, [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ]] [[ಲೋಕಸಭೆ|ಲೋಕಸಭಾ]] ಸದಸ್ಯ [[ಶಶಿ ತರೂರ್|ಶಶಿ ತರೂರ್ ಅವರು]] ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಂ ೩೭೭ ಅನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಒಮ್ಮತದ ಸಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿರಪರಾಧೀಕರಿಸಲು ಖಾಸಗಿ ಸದಸ್ಯರ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಬಿಲ್ ಮೊದಲ ಓದುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ೭೧-೨೪ ರಲ್ಲಿ ಸೋಲನುಭವಿಸಿತು.<ref name="indianexpress.com">{{Cite web |date=18 December 2015 |title=Shashi Tharoor's bill to decriminalise homosexuality defeated in Lok Sabha |url=http://indianexpress.com/article/india/india-news-india/shashi-tharoors-bill-to-decriminalise-homosexuality-defeated-in-ls/ |access-date=30 December 2017 |website=IndianExpress.com}}</ref> ಈ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ತರೂರ್ ಆಶ್ಚರ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಬೆಂಬಲ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ನನಗೆ ಈಗ ಸಮಯವಿಲ್ಲ, ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮಂಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref name="indianexpress.com" /> ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ತರೂರ್ [[ಸಲಿಂಗ ಕಾಮ|ಸಲಿಂಗಕಾಮವನ್ನು]] ನಿರಪರಾಧೀಕರಿಸುವ ಖಾಸಗಿ ಸದಸ್ಯರ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಪರಿಚಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರಾದರು ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ತಿರಸ್ಕಾರವಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |date=11 March 2016 |title=BJP thwarting Bill on gays: Tharoor |work=The Hindu |url=http://www.thehindu.com/news/national/tharoors-bill-to-decriminalise-gay-sex-defeated-again/article8342075.ece |access-date=22 May 2016}}</ref> === ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕ್ರಮ === ==== ೨೦೦೯ ನಾಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ V. ಸರ್ಕಾರ ದೆಹಲಿಯ NCT ನ ==== [[ಚಿತ್ರ:Section_377_-_Delhi_High_Court_-_WP(C)_No.7455_2001.pdf|thumb|೨ ಜುಲೈ ೨೦೦೯ ರ ದೆಹಲಿಯ ಉಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪು ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಲೈಂಗಿಕತೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿಧಿ ೩೭೭ರ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕವೆಂದು ಕಘೋಷಿಸಿತು]] ಕಲಂ ೩೭೭ ಅನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ [[ಏಡ್ಸ್ ಭೇದಭಾವ ವಿರೋಧಿ ಆಂದೋಲನ|ಏಡ್ಸ್ ಭೇದಭಾವ ವಿರೋಧಿ ಆಂದೋಲನ್]] ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಅವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆ ''Less than Gay: A Citizen's Report'', ಕಲಂ ೩೭೭ರೊಂದಿಗಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಅದನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿತು. [https://web.archive.org/web/20120406222219/http://archive.epw.in/data/PDF/001189_EPW_3_2_1996_Vol_XXXI_No_5/COMMENTARY_Gay%20Rights%20in%20India.pdf ವಿಮಲ್ ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್ ಅವರ 1996 ರ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಅಂಡ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ವೀಕ್ಲಿಯಲ್ಲಿ 'ಗೇ ರೈಟ್ಸ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಲೇಖನವು] ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಸುದೀರ್ಘವಾದಂತೆ, ನಾಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ (ಇಂಡಿಯಾ) ಟ್ರಸ್ಟ್ ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಗುಂಪು, ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ವಯಸ್ಕರ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಸಂಭೋಗವನ್ನು ಕಾನೂನು ಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ ಮುಂದಿನ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು.<ref name="Chronology">{{Cite web |title=Chronology: 8-year-long legal battle for gay rights |url=http://ibnlive.in.com/news/chronology-8yearlong-legal-battle-for-gay-rights/96152-3.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090705183512/http://ibnlive.in.com/news/chronology-8yearlong-legal-battle-for-gay-rights/96152-3.html |archive-date=5 July 2009 |access-date=2 July 2009 |publisher=CNN-IBN}}</ref> ನಾಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಕೀಲರ ಕಲೆಕ್ಟಿವ್‌ನ ಕಾನೂನು ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite web |last=Kian Ganz |date=2 July 2009 |title=Lawyers Collective overturns anti-gay law |url=http://www.legallyindia.com/2009070276/News/lawyers-collective-overturns-anti-gay-law |access-date=9 April 2011 |website=[[legallyindia.com]]}}</ref> ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ, ದೆಹಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಾನೂನಿನ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಂಗೀಕೃತ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಈ ಕಲಂ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನೂ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸದ ಕಾರಣ, ಅರ್ಜಿದಾರರ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವೆಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರಲಿಲ್ಲ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ [[ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ]] ತೀರ್ಪಿನ ವಿರುದ್ಧ ನಾಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ [[ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ]] ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಪಿಐಎಲ್ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಾಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಅಂಗೀಕೃತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಅರ್ಹತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ದೆಹಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |last=Sheela Bhatt |date=3 February 2006 |title=Gay Rights is matter of Public Interest: SC |url=http://us.rediff.com/news/2006/feb/03gay.htm?q=tp&file=.htm |access-date=7 July 2009 |publisher=Rediff News}}</ref> ನಂತರ, ದೆಹಲಿ ಮೂಲದ 'ವಾಯ್ಸ್ ಎಗೇನ್ಸ್ಟ್ ೩೭೭' ಎಂಬ ಎಲ್‌ಜಿಬಿಟಿಯ ಒಕ್ಕೂಟ, ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ನಡೆಸಿ, ಕಲಂ ೩೭೭ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ವಯಸ್ಕ ಸಮ್ಮತಿಯ ಲೈಂಗಿಕತೆಯನ್ನು ಹೊರಗಿಡಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿತು..<ref>{{Cite news |last=Shibu Thomas |date=20 May 2008 |title=Delhi HC to take up PIL on LGBT rights |work=[[The Times of India]] |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-05-20/india/27743991_1_decriminalise-homosexuality-gay-couple-pil-on-gay-rights |url-status=dead |access-date=7 July 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025121052/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-05-20/india/27743991_1_decriminalise-homosexuality-gay-couple-pil-on-gay-rights |archive-date=25 October 2012}}</ref> ಸುನಿಲ್ ಮೆಹ್ರಾ ಅವರಂತಹ ಖ್ಯಾತ ಪತ್ರಕರ್ತರಿಂದಲು ಬೆಂಬಲವಿತ್ತು. ಅವರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನವತೇಜ್ ಸಿಂಗ್ ಜೋಹರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಂಬಂಧದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ರಿತು ದಾಲ್ಮಿಯಾ ಕೂಡ ತೀವ್ರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಬರಹಗಾರ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಮತ್ತು ಹೋಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮಿ ಅಮನ್ ನಾಥ್ ಅವರು ಕಲಂ ೩೭೭ರ ನಿರಪರಾಧೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು. ಅವರು ವಾಝಿಯಾರ್ಗ್ ನಿಧನರಾಗುವವರೆಗೂ ೨೩ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ವಾಝಿಯಾರ್ಗ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news |title=Section 377: The famous and fearless 5 who convinced SC - Times of India ► |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/section-377-the-famous-and-fearless-5-who-convinced-sc/articleshow/62421886.cms |access-date=2018-09-26}}</ref> ಆಯೇಶಾ ಕಪೂರ್ ಹೊಸ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜನರು ತಮ್ಮ ಲೈಂಗಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ ಅವರು ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ತೊರೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹೊರಬಂದು ಕಲಂ ೩೭೭ ಅನ್ನು ಸವಾಲು ಮಾಡುವ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ತೋರಿದರು.<ref>{{Cite news |last=Schultz |first=Kai |date=2 June 2018 |title=Gay in India, Where Progress Has Come Only With Risk |language=en |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2018/06/02/world/asia/gay-in-india-where-progress-has-come-only-with-risk.html |access-date=2018-09-26}}</ref> ಮೇ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕರಣವು ದೆಹಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಬಂದಿತು, ಆದರೆ ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು [[ಸಲಿಂಗ ಕಾಮ|ಸಲಿಂಗಕಾಮಕ್ಕೆ]] ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕಲಂ ೩೭೭ರ ಜಾರಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯದ ನಿಲುವಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |title=Centre divided on punishment of homosexuality |url=http://www.dnaindia.com/report.asp?newsid=1165375 |publisher=DNA}}</ref> ೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೮ ರಂದು, ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ಅರ್ಜಿ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು. ೬ <ref>{{Cite web |title=Delhi high court all set to rule on same-sex activity petition - Livemint |url=http://www.livemint.com/2008/11/07220242/Delhi-high-court-all-set-to-ru.html |access-date=30 December 2017 |website=www.Livemint.com}}</ref> ೧೨ ಜೂನ್ ೨೦೦೯ ರಂದು, ಭಾರತದ ಹೊಸ ಕಾನೂನು ಸಚಿವ [[ವೀರಪ್ಪ ಮೊಯ್ಲಿ|ವೀರಪ್ಪ ಮೊಯ್ಲಿ ಅವರು]] ಕಲಂ ೩೭೭ ಹಳೆಯದಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite news |date=12 June 2009 |title=Moily signals rethink on anti-gay law |work=[[The Times of India]] |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-06-12/india/28184786_1_anti-gay-law-veerappa-moily-ashok-row-kavi |url-status=dead |access-date=7 July 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025201523/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-06-12/india/28184786_1_anti-gay-law-veerappa-moily-ashok-row-kavi |archive-date=25 October 2012}}</ref> ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ೨ ಜುಲೈ ೨೦೦೯ ರಂದು ನೀಡಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, ದೆಹಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ೧೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ,<ref name="CNNIBN">{{Cite web |title=Delhi High Court legalises consensual gay sex |url=http://ibnlive.in.com/news/delhi-high-court-legalises-consensual-gay-sex/96148-3.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090705172824/http://ibnlive.in.com/news/delhi-high-court-legalises-consensual-gay-sex/96148-3.html |archive-date=5 July 2009 |access-date=2 July 2009 |publisher=[[CNN-IBN]]}}</ref> ವಯಸ್ಕರ ನಡುವಿನ ಸಮ್ಮತಿಯ ಸಲಿಂಗಕಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಾನೂನು ಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿತು.<ref name="BBC1">{{Cite news |date=2 July 2009 |title=Gay sex decriminalised in India |publisher=[[BBC]] |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8129836.stm |access-date=2 July 2009}}</ref> ಕಲಂ‌ನ ಸಾರವು ಮಾನವ ನಾಗರಿಕರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅದನ್ನು ಹೊಡೆದು ಹಾಕಿತು. ೧೦೫ ಪುಟಗಳ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅಜಿತ್ ಪ್ರಕಾಶ್ ಶಾ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಸ್.ಮುರಳೀಧರ್ ಅವರ ಪೀಠವು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಐಪಿಸಿಯ ೩೭೭ ನೇ ಕಲಂ ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ೧೪ ನೇ ವಿಧಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಸಮಾನವಾದ ಜೀವನ ಅವಕಾಶವಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎಂದರು. ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಇದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿತು: {{Centered pull quote|If there is one constitutional tenet that can be said to be underlying theme of the Indian Constitution, it is that of 'inclusiveness'. This Court believes that Indian Constitution reflects this value deeply ingrained in Indian society, nurtured over several generations. The inclusiveness that Indian society traditionally displayed, literally in every aspect of life, is manifest in recognising a role in society for everyone. Those perceived by the majority as 'deviants' or 'different' are not on that score excluded or ostracised. Where society can display inclusiveness and understanding, such persons can be assured of a life of dignity and non-discrimination. This was the 'spirit behind the Resolution' of which Nehru spoke so passionately. In our view, Indian Constitutional law does not permit the statutory criminal law to be held captive by the popular misconceptions of who the LGBTs are. It cannot be forgotten that discrimination is antithesis of equality and that it is the recognition of equality which will foster the dignity of every individual.<ref name="Judgement">{{cite web|url=http://lobis.nic.in/dhc/APS/judgement/02-07-2009/APS02072009CW74552001.pdf|title=Naz Foundation v. NCT of Delhi|publisher=Delhi High Court|access-date=2009-07-02|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090826035913/http://lobis.nic.in/dhc/APS/judgement/02-07-2009/APS02072009CW74552001.pdf|archive-date=26 August 2009|df=dmy-all}}</ref>}} ಕಾನೂನನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲು ಸಂಸತ್ತು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಈ ತೀರ್ಪು ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೆ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ ಕಲಂ ೩೭೭ರ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದ, ಯೋನಿ ಅಲ್ಲದ ಸಂಭೋಗ ಮತ್ತು ಅಪ್ರಾಪ್ತರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಭೋಗಕ್ಕೆ ಹಾಗೆಯೇ ಅನ್ವಯವಾಗಿರುಸುತ್ತದೆ.<ref name="CNNIBN"/> ದೆಹೆಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ]] ಒಂದು ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ೨೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೨ ರಂದು, [[ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]]ವು ಇವುಗಳ ತೀರ್ಪನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿತ್ತು.<ref name="The Hindu 2012">{{Cite news |date=27 March 2012 |title=Verdict reserved on appeals in gay sex case |work=The Hindu |location=New Delhi, India |url=http://www.thehindu.com/news/national/article3250607.ece |access-date=3 October 2012}}</ref> ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ ನಂತರ, ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಜಿಇ ವಾಹನವತಿಯವರು ದೆಹಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸದಿರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು, "[ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಕಲಂ ೩೭೭] ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತಗಾರರ ನೈತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ವಯಸ್ಕರ ಖಾಸಗಿಯಾದ ಸಮ್ಮತಿಯ ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಆಪರಾಧಿಕರಣವನ್ನು [ ಇದನ್ನು ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹೊಡೆದು ಹಾಕಿತು] ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾಯಿತು." <ref name="The Hindu 2012" /> ಎಂದರು. ==== ೨೦೧೩ ಸುರೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಕೌಶಲ್ ವಿರುದ್ಧ ನಾಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ==== ''ಸುರೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಕೌಶಲ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು v. NAZ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮತ್ತು ಇತರರು'' ೨೦೧೩ರ ಪ್ರಕರಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್ ಸಿಂಘ್ವಿ ಮತ್ತು ಎಸ್.ಜೆ.ಮುಖೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]] ಪೀಠವು ದೆಹಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ''ನಾಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ v. ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರ NCT'' ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಅನೂರ್ಜಿತಗೊಳಿಸಿ ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಕಲಂ ೩೭೭ ಅನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಈ ತೀರ್ಪು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಪರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಕರಣದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ ಲಿಖಿತ ಸಲ್ಲಿಕೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |last=Shesadri |first=Shekha |display-authors=etal |title=Mental Health Professionals--Written Submissions |url=http://orinam.net/377/wp-content/uploads/2013/12/SC_MentalHealthProfessionals_WrittenSubmissions.pdf |access-date=March 22, 2021}}</ref> ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಪರರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ LGBT ಅಥವಾ ಕ್ವೀರ್ ರೋಗಿಗಳು ಭಾರತೀಯ ಮಾನದಂಡನೆ ಕಲಂ ೩೭೭ ಒಡ್ಡಿದ ಬೆದರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಖಂಡನೆಯಿಂದಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮಾನಸಿಕ ಯಾತನೆ-ಖಿನ್ನತೆ, ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಬಹಳಷ್ಟು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ಗಮನಿಸಿದರು. ಈ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಪರರು ಭಾರತೀಯ ಮಾನದಂಡನೆ ೩೭೭ಯು LGBT ಮತ್ತು ಕ್ವೀರ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಾವು "ಅಪರಾಧಿಗಳು" ಎಂದು ಭಾವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಸ್ಥಿತಿಯು ಅವರ ಮಾನಸಿಕ ಯಾತನೆಯ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ನವಿ ಪಿಳ್ಳೆ <ref>{{Cite web |date=December 12, 2013 |title=United Nations Criticizes SC Verdict on Sec 377 |url=http://www.enewspaperofindia.com/News/United-Nations-criticizes-SC-verdict-on-Sec-377_news_257.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20140221155213/http://www.enewspaperofindia.com/News/United-Nations-criticizes-SC-verdict-on-Sec-377_news_257.aspx |archive-date=February 21, 2014 |access-date=March 22, 2021 |website=enewspaper of India}}</ref> ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮತದ ಸಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮರು-ಅಪರಾಧೀಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ನಿರಾಶೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ಇದು ದೇಶಕ್ಕೆ "ಮಹತ್ವದ ಹಿಮ್ಮೊಗ ಹೆಜ್ಜೆ" ಎಂದು ಕರೆದರು. ಸಲಿಂಗಕಾಮ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂಬ [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಭಾರತೀಯ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ]] ತೀರ್ಪಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಯುಎನ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ [[ಬಾನ್ ಕೀ-ಮೂನ್|ಬಾನ್ ಕಿ-ಮೂನ್]] ಸಮಾನತೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು ಮತ್ತು ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿಲಿಂಗಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |date=12 December 2013 |title=UN chief Ban Ki-moon calls for equality for lesbians, gays and bisexuals |work=The Economic Times |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-12-12/news/45123244_1_lgbt-rights-ban-ki-moon-human-rights |access-date=March 22, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131216050212/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-12-12/news/45123244_1_lgbt-rights-ban-ki-moon-human-rights |archive-date=December 16, 2013}}</ref> ತೀರ್ಪಿನ ನಂತರ, ಆಗಿನ ಆಡಳಿತಾರೂಢ [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ]] ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ [[ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ|ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರು]] ಕಲಂ ೩೭೭ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಕೇಳಿದರು. ಆಕೆಯ ಮಗ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ [[ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ]] ಕೂಡ ಕಲಂ ೩೭೭ ರದ್ದಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |date=December 12, 2013 |title=Rahul Gandhi too wants Section 377 to go, supports gay rights |work=India Today Online New Delhi |url=https://www.indiatoday.in/india/north/story/rahul-gandhi-wants-section-377-to-go-supports-gay-rights-220587-2013-12-12 |access-date=March 22, 2021}}</ref> ಜುಲೈ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಬಿಜೆಪಿ]] ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಗೃಹ ಖಾತೆಯ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಕಿರಣ್ ರಿಜಿಜು ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಐಪಿಸಿಯ ಕಲಂ ೩೭೭ರ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತೀರ್ಪು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ನಂತರವೇ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite news |last=Press Trust of India |date=July 22, 2014 |title=No plans to amend Section 377 till SC decision: Modi govt |work=The Indian Express |url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/no-plans-to-amend-section-377-till-sc-decision-govt/ |access-date=March 22, 2021}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ೧೩ ಜನವರಿ ೨೦೧೫ ರಂದು, ಎನ್‌ಡಿಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಬಿಜೆಪಿ ವಕ್ತಾರ ಶೈನಾ ಎನ್‌ಸಿ, "ನಾವು [ಬಿಜೆಪಿ] ಸಲಿಂಗಕಾಮದ ನಿರಪರಾಧಿಕರಣವನ್ನು ಬೆಂಬಳಿಸುತ್ತೇವೆ. ಅದು ಪ್ರಗತಿಪರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ." <ref>{{Cite web |last=Ratnam |first=Dhamini |date=14 January 2015 |title=BJP supports decriminalization of homosexuality: Shaina NC |url=http://www.livemint.com/Leisure/XCOl7cJw5t3DgnQZsFYIFO/BJP-supports-decriminalization-of-homosexuality-Shaina-NC.html |access-date=March 22, 2021 |website=Mint}}</ref> ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ==== ೨೦೧೬ ನಾಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಕ್ಯುರೇಟಿವ್ ಅರ್ಜಿ ==== ೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೬ ರಂದು, ನಾಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಪರಿಹಾರಿಕ ಅರ್ಜಿಯ ಅಂತಿಮ ವಿಚಾರಣೆಯು [[ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ]] ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಬಂದಿತು. [[ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು|ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ]] ಟಿಎಸ್ ಠಾಕೂರ್ ನೇತೃತ್ವದ ತ್ರಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ೮ ಪರಿಹಾರಿಕ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಐವರು ಸದಸ್ಯರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪೀಠವು ಹೊಸದಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref name="Indian Express"/> ==== ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕು ತೀರ್ಪು ==== ೨೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೭ ರಂದು, ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ''ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೆ.ಎಸ್.ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ (ನಿವೃತ್ತ) ಮತ್ತು ಅನ್ಆರ್. vs ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಂಡ್ ಓರ್ಸ್.'' ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿತನದ ಹಕ್ಕು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ ೨೧ ಮತ್ತು ಭಾಗ III ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹೇಳಿದೆ. ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಕಲಂ ೩೭೭ ಅನ್ನು "ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕಿನ ಮೇಲೆ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಕಾಸದ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಅಸಂಗತ ಟಿಪ್ಪಣಿ" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ೯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪೀಠ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ (ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಖೇಹರ್, ಅಗರ್ವಾಲ್, ಅಬ್ದುಲ್ ನಜೀರ್ ಮತ್ತು ಅವರದೆ ಲೇಖಕರು), ಸುರೇಶ್ ಕೌಶಲ್ (೨೦೧೩) ತೀರ್ಪಿನ ಹಿಂದಿನ ತಾರ್ಕಿಕತೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ತಮ್ಮ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗವು ಬಾಧಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೌಲ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತವಲ್ಲದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದಾದಂತಹದನ್ನು [[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ|ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ]] ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಲಾದ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕರೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.<ref name=":2a"/><blockquote><poem>Sexual orientation is an essential attribute of privacy. Discrimination against an individual on the basis of sexual orientation is deeply offensive to the dignity and self-worth of the individual. Equality demands that the sexual orientation of each individual in society must be protected on an even platform. The right to privacy and the protection of sexual orientation lie at the core of the fundamental rights guaranteed by Articles 14, 15 and 21 of the Constitution.<ref name=":2a" /> ...Their rights are not "so-called" but are real rights founded on sound constitutional doctrine. They inhere in the right to life. They dwell in privacy and dignity. They constitute the essence of liberty and freedom. Sexual orientation is an essential component of identity. Equal protection demands protection of the identity of every individual without discrimination.<ref name=":2a" /></poem></blockquote>ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪರಿಹಾರಿಕ ಅರ್ಜಿಯು (ಕಲಂ ೩೭೭ ಅನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು) ಪ್ರಸ್ತುತ ಉಪ-ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಬಿಡುವುದಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿದರು. ಈ ತೀರ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ೨೦೧೩ ರ ತೀರ್ಪಿನ ಹಿಂದಿನ ತಾರ್ಕಿಕತೆಯನ್ನು ಅಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಕಲಂ ೩೭೭ ಅನ್ನು ಓದಲು ಮತ್ತು ೨೦೦೯ರ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿ, ಆ ಮೂಲಕ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಲೈಂಗಿಕತೆಯನ್ನು ನಿರಪರಾಧಿಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=24 August 2017 |title=Legal experts on 377 and Right to Privacy |url=http://www.livelaw.in/privacy-bench-affirms-lgbt-rights-disagrees-with-suresh-koushal-judgment-on-377-ipc/ |access-date=24 August 2017}}</ref><ref>{{Cite news |date=25 August 2017 |title=The Hindu on 377 and Right to Privacy |work=[[The Hindu]] |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-opinion/target-section-377/article19563070.ece}}</ref> ==== ೨೦೧೮ ನವತೇಜ್ ಸಿಂಗ್ ಜೋಹರ್ ವಿರುದ್ಧ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ==== ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ದಶಕಗಳ ತಳಮಟ್ಟದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯ ನಂತರ, [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು]] ಪುರುಷರ ನಡುವಿನ ಖಾಸಗಿ ಸಹಮತದ ಲೈಂಗಿಕತೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಕಲಂ ೩೭೭ರ ಅನ್ವಯವು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ನಿರಪರಾಧಿಕರಣಗೊಳಿಸಿತು.<ref name=":1a">{{Cite web |last=Hans |first=Namit |date=14 February 2017 |title=Increasing support for gay rights from BJP leaders. A rainbow in sight? |url=http://www.catchnews.com/national-news/most-indian-political-parties-back-lgbt-rights-a-rainbow-in-sight-1449397534.html |access-date=3 November 2017 |website=Catch News}}</ref><ref>{{Cite news |title=India Just Decriminalized Gay Sex |language=en |work=BuzzFeed News |url=https://www.buzzfeednews.com/article/nishitajha/india-section-377-gay-sex |access-date=2018-09-06}}</ref> ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದೀಪಕ್ ಮಿಶ್ರಾ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಧನಂಜಯ ವೈ. ಚಂದ್ರಚೂಡ್, ಅಜಯ್ ಮಾಣಿಕ್ರಾವ್ ಖಾನ್ವಿಲ್ಕರ್, ಇಂದು ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ಮತ್ತು ರೋಹಿಂಟನ್ ಫಾಲಿ ನಾರಿಮನ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]]ದ ಐದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪೀಠವು ಕಲಂ ೩೭೭ರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕತೆಯ ಸವಾಲಿನ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು]] ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿಲುವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕಲಂ ೩೭೭ ಅನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು "ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ" ಗೆ ಬಿಟ್ಟಿತು. ಅರ್ಜಿದಾರರು ಕಲಂ ೩೭೭ ರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ವಾದಿಸಲು ಲೈಂಗಿಕ ಗೌಪ್ಯತೆ, ಘನತೆ, ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧದ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದರು. ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅರ್ಜಿದಾರರ ಮನವಿಯನ್ನು ಆಲಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ತೀರ್ಪನ್ನು ಜುಲೈ ೧೭, ೨೦೧೮ ರಂದು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿತ್ತು. ಪೀಠವು ತನ್ನ ತೀರ್ಪನ್ನು ೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{Cite news |title=Section 377 Verdict By Supreme Court Tomorrow: 10-Point Guide |work=NDTV.com |url=https://www.ndtv.com/india-news/section-377-supreme-court-verdict-tomorrow-1911822 |access-date=5 September 2018}}</ref> ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳನ್ನು ಬಲಿಪಶು ಮಾಡಲು ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಕಲಂ ಅನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೃತ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಕಲಮ್ ೩೭೭ ಅನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವ ತನ್ನದೇ ಆದ ೨೦೧೩ರ ತೀರ್ಪನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು.<ref>{{Cite news |title=One India, Equal In Love: Supreme Court Ends Section 377 |work=NDTV.com |url=https://www.ndtv.com/india-news/homosexuality-no-longer-a-crime-in-india-supreme-court-ends-controversial-section-377-1912202?browserpush=true |access-date=6 September 2018}}</ref><ref>{{Cite web |title=India decriminalises gay sex in landmark verdict |url=https://www.aljazeera.com/news/2018/09/india-decriminalises-gay-sex-landmark-verdict-180906051219637.html |access-date=6 September 2018 |website=www.aljazeera.com}}</ref> ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ ಕಾನೂನನ್ನು "ತರ್ಕಬದ್ಧವಲ್ಲದ, ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಮತ್ತು ಅಗ್ರಾಹ್ಯ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು]] ವಯಸ್ಕರ ನಡುವಿನ ಸಮ್ಮತಿಯ ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅಪರಾಧವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref>{{Cite news |title='Gay sex is not a crime,' says Supreme Court in historic judgment |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/gay-sex-is-not-a-crime-says-supreme-court-in-historic-judgement/articleshow/65695172.cms |access-date=6 September 2018}}</ref><ref>{{Cite web |title=NAVTEJ SINGH JOHAR v. UNION OF INDIA MINISTRY OF LAW AND JUSTICE SECRETARY. [2018] INSC 746 (6 September 2018) |url=http://www.liiofindia.org/in/cases/cen/INSC/2018/746.html |access-date=1 April 2020 |publisher=Legal Information Institute of India |archive-date=24 ಫೆಬ್ರವರಿ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210224180118/http://www.liiofindia.org/in/cases/cen/INSC/2018/746.html |url-status=dead }}</ref> ದಿ ವೈರ್ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪು ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್ vs ಕೆನಡಾ (AG) ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕೆನಡಾದ ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ೧೯೨೯ರ ಪ್ರಿವಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ತೀರ್ಪಿನ ನಡುವೆ ಸಮಾನಾಂತರಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿತು. ಇದು ಅರ್ಜಿದಾರರನ್ನು ಕೆನಡಿಯನ್ ಫೇಮಸ್ ಫೈವ್‌ಗೆ ಹೋಲಿಸಿತು.<ref name="auto">{{Cite web |title=From Canada to India, 'Valiant Five' Have Secured a Marginalised Group's Rights |url=https://thewire.in/rights/section-377-persons-case-canada-lgbt |access-date=12 September 2018 |website=The Wire}}</ref> === ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ === ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಇಟಾಲಿಯನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಅಡೆಲೆ ಟುಲ್ಲಿ, ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿನ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ಮತ್ತು [[ಮುಂಬಯಿ|ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿನ]] ಭಾರತೀಯ LGBTQ ಸಮುದಾಯದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ '''365 Without 377' ಅನ್ನು'' ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |title=365 without 377 - Adele Tulli |url=http://www.queerdocumentaries.com/en/documentaries/documentary/365-without-377 |access-date=14 May 2019 |website=www.queerdocumentaries.com |language=en-EN |archive-date=14 ಮೇ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190514232556/http://www.queerdocumentaries.com/en/documentaries/documentary/365-without-377 |url-status=dead }}</ref> ಇದು ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಟುರಿನ್ LGBT ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು <ref>{{Cite news |last=Paternò |first=Cristiana |date=11 February 2019 |title=Adele Tulli: "Italy is a lab for gender" |work=news.cinecitta.com |url=https://news.cinecitta.com/EN/en/news/104/77714/adele-tulli-italy-is-a-lab-for-gender.aspx |access-date=14 May 2019 |archive-date=14 ಮೇ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190514232553/https://news.cinecitta.com/EN/en/news/104/77714/adele-tulli-italy-is-a-lab-for-gender.aspx |url-status=dead }}</ref> == ಸಿಂಗಾಪುರ == ಸಿಂಗಾಪುರ್ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಕಲಂ ೩೭೭ ಎ ೨೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ ರಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಪುರುಷರ ನಡುವಿನ ಲೈಂಗಿಕತೆಯನ್ನು ಅಪರಾಧೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ನಿಬಂಧನೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ೨೦೨೨ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಲೀ ಸಿಯೆನ್ ಲೂಂಗ್ ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು.<ref name=":83">{{Cite web |title=NDR 2022: Govt to repeal Section 377A, amend Constitution to protect marriage definition from legal challenges |url=https://www.todayonline.com/singapore/ndr-2022-section-377a-repeal-constitution-1974206 |access-date=2022-08-21 |website=TODAY |language=en}}</ref><ref name=":84">{{Cite web |last=Auto |first=Hermes |date=2022-08-21 |title=NDR 2022: Govt will repeal Section 377A, decriminalise sex between men {{!}} The Straits Times |url=https://www.straitstimes.com/singapore/politics/ndr-2022-govt-will-repeal-section-377a-decriminalise-sex-between-men |access-date=2022-08-21 |website=www.straitstimes.com |language=en}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <references group="" responsive="1"></references> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.risksandresponsibilities.org/ArvindNarrain.pdf ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಪುರುಷ-ಪುರುಷ ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕತೆ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು: ರಾಜಕೀಯ-ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071019103818/http://www.risksandresponsibilities.org/ArvindNarrain.pdf |date=2007-10-19 }}, ಅರವಿಂದ್ ನರೈನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೋಟೋಟಿ ದತ್ತಾ, 2006. * [https://archive.today/20120630065247/http://www.nazindia.org/advocacy.htm ನಾಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಆಫ್ (ಭಾರತ) ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್] * [http://devgan.in/ipc/section/377/ ವಿಭಾಗ 377 – ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ, 1860] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240417023754/https://devgan.in/ipc/section/377/ |date=2024-04-17 }} (ಮೊಬೈಲ್) {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಕಾನೂನು/ನ್ಯಾಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] [[ವರ್ಗ:ಸಲಿಂಗ]] jx9qizb3o2au468mokltok3le5sae07 0 174903 1374358 1361123 2026-05-29T08:24:40Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374358 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Ramananda Chattopadhyay.jpg|thumb]] '''ರಮಾನಂದ ಚಟರ್ಜಿ''' (1865-1943) [[ಬಾಂಗ್ಲಾ (ಬಙ್ಗ)|ಬಂಗಾಳದ]] ಪ್ರಖ್ಯಾತ [[ಪತ್ರಕರ್ತ|ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ]], [[ವಿದ್ವಾಂಸ]]; [[:en:Prabasi|ಪ್ರಬಾಸಿ]], [[:en:Modern_Review_(Calcutta)|ಮಾಡರ್ನ್ ರಿವ್ಯೂ]] ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸಂಪಾದಕ.<ref>{{cite book |last=Chaudhuri |first=Indrajit |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]] |year=2012 |editor1-last=Islam |editor1-first=Sirajul |editor1-link=Sirajul Islam |edition=Second |chapter=Prabasi |editor2-last=Jamal |editor2-first=Ahmed A. |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Prabasi}} ('Chattopadhyay' is the original [[Bengali language|Bengali]] surname anglicized by the British to '[[Chatterjee]]')</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.peepultree.world/livehistoryindia/story/people/ramananda-chatterjee?srsltid=AfmBOora4m-K2Y90m90hccY5r4i8Hg7dMC2OSm3XExw0tuD4TKAp51lb |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2025-06-27 |archive-date=2025-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250926110319/https://www.peepultree.world/livehistoryindia/story/people/ramananda-chatterjee?srsltid=AfmBOora4m-K2Y90m90hccY5r4i8Hg7dMC2OSm3XExw0tuD4TKAp51lb |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.livemint.com/Leisure/omtPFl5U9OcQqtb4gviUMI/The-star-of-intellectual-journalism.html</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == [[:en:Bankura|ಬಂಕುರಾ]] [[ಪಟ್ಟಣ|ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ]] [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ವಿದ್ವಾಂಸರ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಜನನ. ತಂದೆ ಶ್ರೀನಾಥ್. ರಮಾನಂದರು ಬಂಕುರಾದ [[ಶಾಲೆ|ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಆರಂಭಿಕ [[ಶಿಕ್ಷಣ]] ಪಡೆದರು. ಅಲ್ಲಿಯ ಪ್ರೌಢ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕೇದಾರನಾಥ ಕುಲವಿಯೆಂಬ [[ಗಣಿತ]] ಅಧ್ಯಾಪಕರ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ [[ಬ್ರಹ್ಮ ಸಮಾಜ|ಬ್ರಹ್ಮಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ]] ರಮಾನಂದರ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಯಿತು. ಇವರು [[:en:Keshub_Chandra_Sen|ಕೇಶಬ್ ಚಂದ್ರ ಸೇನರು]] [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕಲ್ಕತ್ತದಿಂದ]] ಹೊರಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ [[:en:Sulabh_Samachar|ಸುಲಭ ಸಮಾಚಾರ]] ಎಂಬ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯ ಓದುಗರಾದರು. ರಮಾನಂದರು [[ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣ|ಕಾಲೇಜು]] ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯವರಾಗಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿ [[ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ]] ಪಡೆದು ಕಲ್ಕತ್ತದ [[:en:Presidency_University,_Kolkata|ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜನ್ನು]] ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದ [[ಜಗದೀಶ್ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್|ಜಗದೀಶಚಂದ್ರ ಬೋಸರ]] ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಇದು ಆಜೀವ ಸ್ನೇಹವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ರಮಾನಂದರಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ಇವರು ಆ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಬಿಟ್ಟು [[:en:St._Xavier's_College,_Kolkata|ಸೇಂಟ್ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ಕಾಲೇಜು]] ಸೇರಿದರು. 1885ರಲ್ಲಿ ಎಫ್.ಎ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ಥಾನಗಳಿಸಿದರು. ಮತ್ತೆ ಇವರಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ದೊರಕಿತು. ಮುಂದೆ [[:en:Vijnanananda|ವಿಜ್ಞಾನಾನಂದರಾಗಿ]] ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣಾಶ್ರಮದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಹರಿಪ್ರಸನ್ನ ಚಟರ್ಜಿಯವರ ಸ್ನೇಹ ರಮಾನಂದರಿಗೆ ಆದದ್ದು ಇವರು ಆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ. ಅನಂತರ ಇವರು [[:en:City_College,_Kolkata|ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜನ್ನು]] ಸೇರಿ 1888ರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. ಯಲ್ಲೂ 1890ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಎಂ.ಎ.ಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು. 1886ರಲ್ಲಿ [[ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ|ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ]], ರಮಾನಂದರಿಗೆ ಮನೋರಮಾ ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಯಿತು. ರಮಾನಂದ ಚಟರ್ಜಿಯವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ವ್ಯಾಸಂಗೇತರ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ತಳೆದಿದ್ದರು. ಬ್ರಹ್ಮಸಮಾಜದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವರೂ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಹೇರಂಬ ಚಂದ್ರ ಮೈತ್ರರು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದ ''ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಮೆಸೆಂಜರ್'' ಪತ್ರಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವರು ನೆರವು ನೀಡಬೇಕಾಗಿತ್ತಲ್ಲದೆ ಅದಕ್ಕೆ ನಿಯತವಾಗಿ ಲೇಖನ ಬರೆಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಖ್ಯಾತ [[ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ|ಬಂಗಾಳಿ]] ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಸಂಜೀವನಿಗೂ ಇವರು ಲೇಖನ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದನ್ನು [[:en:Sadharan_Brahmo_Samaj|ಸಾಧಾರಣ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಮಾಜದ]] ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲೊಬ್ಬರು ಹೊರಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಮಾನಂದರ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯವೂ, ಪ್ರಗತಿಪರ ವಿಚಾರಗಳೂ ದಾಸಾಶ್ರಮದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗಮನಸೆಳೆದುವು. ಸಮಾಜಸೇವೆ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉದ್ದೇಶ. ರಮಾನಂದರು ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಆಸಕ್ತಿ ತಳೆದರು. ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾರು. ಇವರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಆರಂಭವಾದ ದಾಸಿ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಇವರೇ ಸಂಪಾದಕರಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಇವರು ಕುರುಡರಿಗಾಗಿ ಬಂಗಾಲಿಯಲ್ಲಿ [[ಬ್ರೈಲ್|ಬ್ರೇಲ್ ಲಿಪಿಯನ್ನು]] ರೂಪಿಸಿದ್ದು. == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಎಂ.ಎ. ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದ ಮೇಲೆ ರಮಾನಂದರು ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಮೊದಲ ಎರಡು ವರ್ಷ ಇವರು ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದೆಯೆ ಗೌರವ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ದುಡಿದರು. ಬ್ರಹ್ಮಸಮಾಜದವರ ಪೈಕಿ ರಮಾನಂದರ ಮೇಲೆ ತುಂಬ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ [[:en:Sivanath_Shastri|ಶಿವನಾಥ]] [[:en:Sivanath_Shastri|ಶಾಸ್ತ್ರಿ]]. ಅವರ ವಿದ್ವತ್ತೂ, ಶೀಲವೂ ರಮಾನಂದರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದುವು. ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡೆನೆಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯ ಹುದ್ದೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದ ಶಿವನಾಥ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ರಮಾನಂದರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಓದಲು ಬಂದಿದ್ದ ಸರ್ಕಾರಿ ವ್ಯಾಸಂಗವೇತನವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಶಿವನಾಥ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ''ಮುಕುಲ್'' ಎಂಬ ಮಕ್ಕಳ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ ಆರಂಭಿಸುವಂತೆ ಇವರನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಇವರಿಗೆ ಆ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನೆರವಾದವರು. ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಹುದ್ದೆ ತ್ಯಜಿಸಿ [[ಪ್ರಯಾಗ್ ರಾಜ್|ಅಲಹಾಬಾದಿನ]] ಕಾಯಸ್ಥ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್ ಆದ ರಮಾನಂದ ಚಟರ್ಜಿಯವರು ''ಪ್ರದೀಪ್'' ಎಂಬ ಬಂಗಾಳಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಮಾಸಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರೂ ಆದರು. ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಪ್ರದೀಪ್ ಪತ್ರಿಕೆ ನಡೆಸಿ ಅದರ ಸಂಪಾದಕತ್ವಕ್ಕೆ ಇವರು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದಾಗ ಸ್ವಂತ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿದರು. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಇದರಿಂದ ಬಹಳ ಕಷ್ಟನಷ್ಟಗಳುಂಟಾಗುವೆಂಬುದನ್ನರಿತೂ ''ಪ್ರಬಾಸಿ'' ಎಂಬ ಬಂಗಾಳಿ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನಾರಂಭಿಸಿದರು. ಕಾಯಸ್ಥ ಕಾಲೇಜಿನ ಆಡಳಿತವರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಬಂದ ಫಲವಾಗಿ ಇವರು ತಮ್ಮ ಹುದ್ದೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ಪ್ರಬಾಸಿಯ ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಪ್ರಬಾಸಿ ತರಿಸದ ಮನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಲ್ಲವೆಂದು ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಜನ ಪರಿಭಾವಿಸುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅದು ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲಾನಂತರ ಇವರು ''ಮಾಡರ್ನ್ ರಿವ್ಯೂ'' ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನಾರಂಭಿಸಿದರು (1906). ಅದು ಬಹುಬೇಗ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು; ಪ್ರತಿಭೆಯ ಸೆಲೆಯಾಯಿತು. [[ಸಿ.ಎಫ್‌. ಆಂಡ್ರೂಸ್|ರೆವರೆಂಡ್ ಸಿ. ಎಫ್. ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್]], [[ಸೋದರಿ ನಿವೇದಿತಾ]], [[:en:Jabez_T._Sunderland|ರೆವರೆಂಡ್ ಜೆ.ಟಿ. ಸಂಡರ್ಲೆಂಡ್]] ಮುಂತಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯ ಲೇಖಕರು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. [[ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್|ರವೀಂದ್ರರ]] ಕವನಗಳು ಪ್ರಬಾಸಿಯಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದಗಳು ಮಾಡರ್ನ್ ರಿವ್ಯೂ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚು ಮಾಡಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಇವರು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇವರು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯವೆಂದು ನಾಡಿನ ವಿಚಾರವಂತರೂ, ವಿದ್ವಾಂಸರೂ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 1926ರಲ್ಲಿ [[:en:League_of_Nations|ಲೀಗ್ ಆಫ್ ನೇಷನ್ಸ್]] ಆಮಂತ್ರಣದ ಮೇರೆಗೆ ರಮಾನಂದರು [[ಜಿನಿವಾ|ಜಿನೀವಕ್ಕೆ]] ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಆ ಸಂಸ್ಥೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಬಗೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ಐರೋಪ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಬಂದರು. ಮರುವರ್ಷ [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯಕ್ಕೆ]] ಭೇಟಿ ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಇವರಿಗೆ ಆಹ್ವಾನ ಬಂತು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಇವರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಲು [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸಿನಲ್ಲಿದ್ದ]] ರಮಾನಂದರು ಸೂರತ್ ಅಧಿವೇಶನದ ಅನಂತರ ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ [[ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಭಾ|ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಭೆಯನ್ನು]] ಸೇರಿದರು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವರು ಇವರನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಪ್ರಬಾಸಿ, ಮಾಡರ್ನ್ ರಿವ್ಯೂ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸೋದರ ಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ ಇವರು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ [[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|ಹಿಂದಿ]] ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯಾದ [[:en:Vishal_Bharat_(magazine)|ವಿಶಾಲ ಭಾರತದ]]<ref>Kalyan Chatterjee, ''Media and Nation Building in Twentieth-Century India: Life and Times of Ramananda Chatterjee'' (Abingdon: Routledge, 2020).</ref> ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ [[:en:Banarsidas_Chaturvedi|ಪಂಡಿತ್ ಚತುರ್ವೇದಿಯವರು]] ರಮಾನಂದರನ್ನು ಟೀಕಿಸಿ ಸಂಪಾದಕೀಯವನ್ನು ಬರೆದು, ಅದನ್ನೂ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನೂ ರಮಾನಂದರಿಗೆ ಕಳಿಸಿದರು. ಇವರು ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮಾಲೀಕರಾದ್ದರಿಂದ ತಮ್ಮ ಈ ಸಂಪಾದಕೀಯವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ಇವರಿಗೆ ಹಕ್ಕುಂಟೆಂದೂ, ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದಾದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕೆಂದೂ ಪತ್ರ ಬರೆದರು. ರಮಾನಂದರು ಇವೆರಡನ್ನೂ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದರು. ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಚತುರ್ವೇದಿಯವರಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವುಂಟೆಂದೂ, ತಾವು ಅಡ್ಡ ಬರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಹೇಳಿದರು. ರಮಾನಂದ ಚಟರ್ಜಿಯವರು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಭೆಯ ಸೂರತ್ ಅಧಿವೇಶನ, ಪ್ರಬಾಸಿ ವಂಗಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ರಂಗೂನ್ ಅಧಿವೇಶನ, ವಂಗೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಧಿವೇಶನ ಇವುಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಅಧಿಕೃತ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಅಲಹಾಬಾದಿನ [[:en:Baman_Das_Basu|ಮೇಜರ್ ಬಿ.ಡಿ. ಬಸು]] ಅವರಿಂದ ಬರೆಯಿಸಿದರಲ್ಲದೆ, ತಾವು ''ಟುವರ್ಡ್ಸ್ ಹೋಮ್ ರೂಲ್'' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಇವರ [[ಸಾಹಿತ್ಯ]] ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ [[:en:Krittivasi_Ramayan|ಕೃತ್ತಿವಾಸ ರಾಮಾಯಣದ]] ಬಂಗಾಲಿ ರೂಪ, [[ಅರೇಬಿಯನ್ ನೈಟ್ಸ್|ಅರೇಬಿಯನ್ ನೈಟ್ಸ್‌ನ]] ಅನುವಾದ (ಅರಬ್ಯ ಉಪನ್ಯಾಸ್), [[:en:Kashiram_Das|ಕಾಶೀರಾಮ ದಾಸನ]] [[ಮಹಾಭಾರತ|ಮಹಾಭಾರತದ]]<ref>{{cite book |last1=Mohammad Daniul Huq |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |last2=Aminur Rahman |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]] |year=2012 |editor1-last=Sirajul Islam |editor1-link=Sirajul Islam |edition=Second |chapter=Bangla Literature |editor2-last=Jamal |editor2-first=Ahmed A. |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bangla_Literature}}</ref> ಬಂಗಾಲಿ ಅವತರಣ ಮುಖ್ಯವಾದವು. ರಮಾನಂದ ಚಟರ್ಜಿಯವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಇವರಿಗಿದ್ದ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ತಮ್ಮ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ ದೃಢನಂಬಿಕೆ. ಜೆ.ಟಿ.ಸಂಡರ್‌ಲೆಂಡರ ''ಇಂಡಿಯ ಇನ್ ಬಾಂಡೇಜ್'' ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಕೂಡಲೇ ಪೋಲೀಸರು ಅದರ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಇವರನ್ನು ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಿದರು. ಇವರು ಬಹಳ ಭಾರಿ ದಂಡವನ್ನೂ ತೆರಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೂ ಇವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ರಮಾನಂದ ಚಟರ್ಜಿಯವರು 1943ರಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡರು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}<references /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪತ್ರಕರ್ತರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಂಕಣಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 44q0x06slize11ujhyery05hrrqq53l 2 177706 1374328 1325589 2026-05-28T15:33:29Z Madan Mallesh 97652 1374328 wikitext text/x-wiki ಮದನ್ ಮಲ್ಲೇಶ್ ಆದ ನಾನು ಉಜಿರೆಯ ಶ್ರೀ [[ಧರ್ಮಸ್ಥಳ]] ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವೇರ ಪದವಿ (ಸ್ವಾಯತ್ತ)ಕಾಲೇಜಿನ [[ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ]] ವಿಭಾಗದ ದ್ವಿತೀಯ ವರ್ಷದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.ನಾನು ನನ್ನ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉಜಿರೆಯಲ್ಲೇ ಮುಗಿಸಿ ಇಲ್ಲೇ ಪದವಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಊರು [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ತಾಲೂಕಿನ ಆವತಿ ಹೋಬಳಿಯ ಹಾರ್ಜಿಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮ. jx9jqzfmjy53ke98k11y7f5u2jx6xqo 1374329 1374328 2026-05-28T15:39:22Z Madan Mallesh 97652 1374329 wikitext text/x-wiki ಮದನ್ ಮಲ್ಲೇಶ್ ಆದ ನಾನು ಉಜಿರೆ ಶ್ರೀ [[ಧರ್ಮಸ್ಥಳ]] ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ [[ಪದವಿ]] (ಸ್ವಾಯತ್ತ) ಕಾಲೇಜಿನ [[ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ]] ವಿಭಾಗದ ತೃತೀಯ ವರ್ಷದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ನನ್ನ ಊರು ಹಾರ್ಜಿಹಳ್ಳಿ, ಆವತಿ ಪೋಸ್ಟ್ [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]]. m2azvni4u53rfvn1bwx7a5rcrbv7urj 1374330 1374329 2026-05-28T15:47:01Z Madan Mallesh 97652 ಮದನ್ ಮಲ್ಲೇಶ್ ಆದ ನಾನು ಉಜಿರೆ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ಪದವಿ (ಸ್ವಾಯತ್ತ) ಕಾಲೇಜಿನ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿಭಾಗದ ತೃತೀಯ ವರ್ಷದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ನನ್ನ ಊರು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ತಾಲೂಕಿನ ಆವತಿ ಹೋಬಳಿಯ ಹಾರ್ಜಿಹಳ್ಳಿ. 1374330 wikitext text/x-wiki ಮದನ್ ಮಲ್ಲೇಶ್ ಆದ ನಾನು ಉಜಿರೆ ಶ್ರೀ [[ಧರ್ಮಸ್ಥಳ]] ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ [[ಪದವಿ]] (ಸ್ವಾಯತ್ತ) ಕಾಲೇಜಿನ [[ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ]] ವಿಭಾಗದ ತೃತೀಯ ವರ್ಷದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ನನ್ನ ಊರು [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ತಾಲೂಕಿನ ಆವತಿ ಹೋಬಳಿಯ ಹಾರ್ಜಿಹಳ್ಳಿ. j4kn7rxae0pzw08qug6s9a1t46vt9ii 1374331 1374330 2026-05-28T16:15:58Z Madan Mallesh 97652 ತಂದೆ ಮಲ್ಲೇಶ್ ಎಚ್ ಆರ್ ತಾಯಿ ಜಯಮ್ಮ ಇವರ ಜೇಷ್ಠ ಪುತ್ರ 1374331 wikitext text/x-wiki ಮದನ್ ಮಲ್ಲೇಶ್ ಆದ ನಾನು ಉಜಿರೆ ಶ್ರೀ [[ಧರ್ಮಸ್ಥಳ]] ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ [[ಪದವಿ]] (ಸ್ವಾಯತ್ತ) ಕಾಲೇಜಿನ [[ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ]] ವಿಭಾಗದ ತೃತೀಯ ವರ್ಷದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ನನ್ನ ಊರು [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ತಾಲೂಕಿನ ಆವತಿ ಹೋಬಳಿಯ ಹಾರ್ಜಿಹಳ್ಳಿ. [[ತಂದೆ]] ಮಲ್ಲೇಶ್ ಎಚ್ ಆರ್ [[ತಾಯಿ]] ಜಯಮ್ಮ ಇವರ ಜೇಷ್ಠ [[ಪುತ್ರ]] inzssp1ybhqfhy9uo3alah1eibwirp0 0 177835 1374334 1373010 2026-05-28T17:12:37Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374334 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{Infobox institute|name=ಭಂಡಾರ್ಕರ್ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ|image=Bhandarkar Oriental Research Institute, Pune.jpg|caption=೨೦೨೩ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡ|established={{Start date and age|df=y|1917|07|06}}|focus=[[ಭಾರತೀಯ ಅಧ್ಯಯನ]]|address=812, Chiplunkar Road (Law College Road), Shivajinagar, Pune, 411004|city=[[ಪುಣೆ]]|state=[[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]]|country=ಭಾರತ|website={{URL|bori.ac.in}}}}'''ಭಂಡಾರ್ಕರ್ ಓರಿಯೆಂಟಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್''' ( '''BORI''' ) ಅಥವಾ ಭಂಡಾರ್ಕರ್ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಹಳೆಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಪರೂಪದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಒಂದು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ . ಇದು ಭಾರತದ [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ|ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ]] [[ಪುಣೆ|ಪುಣೆಯಲ್ಲಿದೆ]] . <ref>{{Cite web |title=Bhandarkar Institute, Pune |url=http://www.virtualpune.com/html/channel/edu/institutes/html/bhandark.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019070605/http://www.virtualpune.com/html/channel/edu/institutes/html/bhandark.shtml |archive-date=19 October 2018 |access-date=21 January 2008}}</ref> ಇದನ್ನು ಜುಲೈ ೬, ೧೯೧೭ ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ [[ಆರ್. ಜಿ. ಭಂಡಾರ್ಕರ್|ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಗೋಪಾಲ್ ಭಂಡಾರ್ಕರ್]] (೧೮೩೭–೧೯೨೫) ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಹಳೆಯ [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರಾಕೃತ]] ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. == ಸಂಸ್ಥೆ == ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ೧೮೬೦ ರ ಕಾಯ್ದೆ XXI ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬಾಂಬೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ವಾರ್ಷಿಕ ೩,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಅನುದಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಇದು [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] ಸರ್ಕಾರದ ವಾರ್ಷಿಕ ಅನುದಾನಗಳಿಂದ ಭಾಗಶಃ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅನುದಾನ ಆಯೋಗದಿಂದಲೂ ಅನುದಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ೧,೨೫,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ೨೯,೫೧೦ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ''"ಆನಲ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಭಂಡಾರ್ಕರ್ ಓರಿಯೆಂಟಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್"'' ಎಂಬ ಜರ್ನಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಯೋಜನೆಯಾದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಿಷನ್ ಫಾರ್ ಮ್ಯಾನುಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ಸ್ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ಋಗ್ವೇದ]] ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ|ಯುನೆಸ್ಕೋದ]] ಮೆಮರಿ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಜಿಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="mt">{{Cite web |date=16 May 2008 |title=National Mission for Manuscripts |url=http://www.pib.nic.in/release/release.asp?relid=38910 |publisher=Ministry of Tourism}}</ref> <ref name="rigveda">{{Cite web |title=Rigveda |url=http://portal.unesco.org/ci/en/ev.php-URL_ID=22389&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html |url-status=dead |archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20151201231818/http://portal.unesco.org/ci/en/ev.php-URL_ID=22389&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html |archive-date=2015-12-01 |publisher=[[UNESCO]] [[Memory of the World Programme]]}}</ref> == ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಸಂಗ್ರಹ == ೧೮೬೬ ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಸಂಗ್ರಹ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಜಾರ್ಜ್ ಬುಹ್ಲರ್, ಎಫ್. ಕೀಲ್ಹಾರ್ನ್, ಪೀಟರ್ ಪೀಟರ್ಸನ್, [[ಆರ್. ಜಿ. ಭಂಡಾರ್ಕರ್|ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಗೋಪಾಲ್ ಭಂಡಾರ್ಕರ್]], ಎಸ್.ಆರ್. ಭಂಡಾರ್ಕರ್, ಕಥವತೆ ಮತ್ತು ಘಾಟೆ ಅವರಂತಹ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ೧೭,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಮೊದಲು ಬಾಂಬೆಯ [[ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್ ಕಾಲೇಜ್, ಮುಂಬಯಿ|ಎಲ್ಫಿನ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ]] ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಉತ್ತಮ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಡೆಕ್ಕನ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ (ಪುಣೆ) ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೧೭ ರಲ್ಲಿ ಭಂಡಾರ್ಕರ್ ಓರಿಯಂಟಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (BORI) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ನಂತರ, BORI ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆಗಿನ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಗವರ್ನರ್ ಮತ್ತು BORI ನ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಾರ್ಡ್ ವಿಲ್ಲಿಂಗ್ಡನ್, ಏಪ್ರಿಲ್ ೧, ೧೯೧೮ ರಂದು BORI ಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು. ಮೊದಲ ಕ್ಯುರೇಟರ್ ಪಿ.ಕೆ. ಗೋಡೆ ಈ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಕ್ರಿಯ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಸಂಸ್ಥೆಯು ೨೯,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಂಗ್ರಹದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಭಾಗ (೧೭,೮೭೭ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು) "ಸರ್ಕಾರಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯ"ದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ೧೧,೬೩೩ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿಕ್ರಿ.ಶ ೧೩೨೦ ದಿನಾಂಕದ Cikitsāsārasangraha ಕಾಗದದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಶ.೯೦೬ ದಿನಾಂಕದ Upamitibhavaprapañcakathā ತಾಳೆಗರಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಸೇರಿವೆ. ಬಿಒಆರ್‌ಐ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಹಲವಾರು ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿ [[ಭಾರತ ರತ್ನ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಪಂಡಿತ್ [[ಪಾಂಡುರಂಗ ವಾಮನ ಕಾಣೆ]] . <ref>{{Cite web |title=Bhandarkar Institute, Pune |url=http://www.virtualpune.com/html/channel/edu/institutes/html/bhandark.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019070605/http://www.virtualpune.com/html/channel/edu/institutes/html/bhandark.shtml |archive-date=19 October 2018 |access-date=21 January 2008}}</ref>ಒಬ್ಬರು. == ಮಹಾಭಾರತದ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಆವೃತ್ತಿ == BORI ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧,೧೯೧೯ ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಯೋಜನೆಯೆಂದರೆ ''[[ಮಹಾಭಾರತ|ಮಹಾಭಾರತದ]]'' ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಆವೃತ್ತಿಯ ತಯಾರಿಕೆ. ವಿ.ಎಸ್. ಸುಕ್ತಂಕರರನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ ೧,೧೯೨೫ ರಂದು ಯೋಜನೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಪಾದಕರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಜನವರಿ ೨೧, ೧೯೪೩ ರಂದು ತಮ್ಮ ಮರಣದವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆದರು. ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ, ಎಸ್.ಕೆ. ಬೆಲ್ವಾಲ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ ೧, ೧೯೪೩ ರಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಪಾದಕರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧, ೧೯೬೧ರಂದು, ಎಸ್.ಕೆ. ಬೆಲ್ವಾಲ್ಕರ್ ಅವರ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಪಿ.ಎಲ್. ವೈದ್ಯ ಅವರನ್ನು ಯೋಜನೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಪಾದಕರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಜುಲೈ ೬, ೧೯೫೭ ರಂದು ಆರ್.ಎನ್. ದಾಂಡೇಕರ್ ಅವರನ್ನು ಜಂಟಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ವ್ಯಾಪಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿ, ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೨, ೧೯೬೬ ರಂದು ಆಗಿನ [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ|ಭಾರತದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ]] [[ಸರ್ವೆಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್|ಸರ್ವಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್]] ಅವರು ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶೇಷ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ೧೨೫೯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Bhandarkar Institute, Pune |url=http://www.virtualpune.com/html/channel/edu/institutes/html/bhandark.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019070605/http://www.virtualpune.com/html/channel/edu/institutes/html/bhandark.shtml |archive-date=19 October 2018 |access-date=21 January 2008}}</ref> ೧೯ ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿರುವ (೧೫,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಧ-ಕ್ವಾರ್ಟೊ ಗಾತ್ರದ ಪುಟಗಳು) ಈ ಆವೃತ್ತಿಯು ೮೯,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ''ಮಹಾಭಾರತದ'' ೧೮ ''ಪರ್ವಗಳ'' ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಉಪಕರಣ ಮತ್ತು ವಿ.ಎಸ್. ಸೂಕ್ತಂಕರರು ಬರೆದ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ವಿಧಾನದ ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ (ಸಂಪುಟ I). ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ನಂತರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸವಾಗಿ ''[[ಹರಿವಂಶ|ಹರಿವಂಶದ]]'' ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಆವೃತ್ತಿ, ಪ್ರತಿಕಾ ಸೂಚ್ಯಂಕ, ಪೂರಕ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದೆ. ''ಹರಿವಂಶದ'' ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ [[ಬಾಬು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್|ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್]] ಅವರು ನವೆಂಬರ್ ೧೯,೧೯೫೪ ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಪ್ರಕಟಣೆಯು ನವೆಂಬರ್ ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಆವೃತ್ತಿಯು ''ಹರಿವಂಶದ'' ನಾಲ್ಕು ''ಪರ್ವಗಳನ್ನು'' ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆರು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಕಾ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ಅನುಬಂಧಗಳೊಂದಿಗೆ ೩,೬೦,೦೦೦ ಪದ್ಯ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕದ ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಆವೃತ್ತಿಯ ಸ್ಥಾಪಿತ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಸಿಡಿ-ರಾಮ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. == BharatVidya.in ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು == === ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು === ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ [[Critical Edition of the Mahabharata|ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು]] ಆಧರಿಸಿ [[ಮಹಾಭಾರತ|ಮಹಾಭಾರತದ]] ಕುರಿತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಧಾನಿ [[ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ]] ತಮ್ಮ ''ಮನ್ ಕಿ ಬಾತ್'' ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ತಿಂಗಳಿನ ಒಳಗೆ ೧,೨೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲಿಯುವವರು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡರು. <ref name="MKB2021">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=December 26, 2021 |title=PM Modi lauds BORI's online course on Mahabharat in Mann Ki Baat |url=https://indianexpress.com/article/cities/pune/modi-lauds-boris-online-course-on-mahabharat-in-mann-ki-baat-7691636/ |access-date=November 12, 2025 |work=The Indian Express |location=Pune}}</ref> === ಭಾರತವಿದ್ಯಾ ವೇದಿಕೆ ಉದ್ಘಾಟನೆ === ಇದರಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿತವಾದ , BORI ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ್‌ವಿದ್ಯಾ (bharatvidya.in) ಎಂಬ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. <ref name="IE2022">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=June 1, 2022 |title=Nirmala Sitharaman to launch e-learning platform Bharat Vidya today |url=https://indianexpress.com/article/cities/pune/nirmala-sitharaman-to-launch-e-learning-platform-bharat-vidya-tomorrow-8161965/ |access-date=November 12, 2025 |work=The Indian Express |location=Pune}}</ref> ಇದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ [[ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್]] ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ, ಮೂಲ ಆಧಾರಿತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ಈ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="ET2022">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=Pune institutes' online courses on Indian heritage aim to make knowledge available without 'narrative attached' |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/pune-news/pune-institutes-online-courses-on-indian-heritage-aim-to-make-knowledge-available-without-narrative-attached/articleshow/94736449.cms |access-date=November 12, 2025 |work=The Economic Times}}</ref> ಭಾರತವಿದ್ಯಾ [[ವೇದ|ವೇದಗಳು]], [[ಸಂಸ್ಕೃತ]], [[ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]], ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ, [[ಮಹಾಭಾರತ]], ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, [[Kautilya's Arthashastra|ಕೌಟಿಲ್ಯನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]], [[Indian arts and cultural traditions|ಭಾರತೀಯ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು]], ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜೈನ ಧರ್ಮ, ಐಕೆಎಸ್ ಮತ್ತು [[ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಾದ್ಯಂತ ೨೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವಯಂ-ಗತಿಯ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. <ref name="BVWebsite">{{Cite web |title=BharatVidya by Bhandarkar Institute |url=https://www.bharatvidya.in/ |access-date=November 12, 2025 |website=BharatVidya}}</ref> ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೋರ್ಸ್ ಮುಗಿದಾಗ, BORI ಮತ್ತು ಭಾರತವಿದ್ಯಾ ಜತೆಯಾಗಿ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. <ref name="BVWebsite" /> ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಾದ ಮಹಾಭಾರತದ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪಿ.ವಿ. ಕಾಣೆ ಅವರ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಈ ಮೂಲಭೂತ ಪಠ್ಯಗಳು ಈಗ ಭಾರತವಿದ್ಯಾ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಗುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲಿಕಾ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Bhandarkar Institute, Pune |url=http://www.virtualpune.com/html/channel/edu/institutes/html/bhandark.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019070605/http://www.virtualpune.com/html/channel/edu/institutes/html/bhandark.shtml |archive-date=19 October 2018 |access-date=21 January 2008}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Bhandarkar Institute, Pune |url=http://www.virtualpune.com/html/channel/edu/institutes/html/bhandark.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019070605/http://www.virtualpune.com/html/channel/edu/institutes/html/bhandark.shtml |archive-date=19 October 2018 |access-date=21 January 2008}}</ref> === ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ (NEP) ೨೦೨೦ ರೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ === ಭಾರತವಿದ್ಯಾ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವು [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ ೨೦೨೦|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ ೨೦೨೦]] ಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ, ಇದು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು (IKS) ಸೇರಿಸುವುದನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. <ref name="ET2022"/> ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುವವರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು BORI [[ಮರಾಠಿ|ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ]] IKS ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. <ref name="HT2024">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=September 2, 2024 |title=BORI introduces IKS course online in Marathi |url=https://www.hindustantimes.com/cities/pune-news/bori-introduces-iks-course-online-in-marathi-101725298834558.html |access-date=November 12, 2025 |work=Hindustan Times}}</ref> ಸ್ಥಳೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು NEP ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |title=Bhandarkar Institute, Pune |url=http://www.virtualpune.com/html/channel/edu/institutes/html/bhandark.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019070605/http://www.virtualpune.com/html/channel/edu/institutes/html/bhandark.shtml |archive-date=19 October 2018 |access-date=21 January 2008}}</ref> == ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು == === ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರವೇಶ === ಭಂಡಾರ್ಕರ್ ಓರಿಯೆಂಟಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (BORI) ತನ್ನ ಅಪರೂಪದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು, ತಾಳೆಗರಿ ಪಠ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳ ವಿಶಾಲ ಭಂಡಾರವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಗಮನಾರ್ಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ೨೦೧೦ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಥೆಯು - ೭.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಚ್ಚು ಪುಟಗಳನ್ನು - ವಿನಾಶಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸುಮಾರು ೧೬,೦೦೦ ಅಪರೂಪದ ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದೆ. <ref name="Peepul2022">{{Cite web |title=BORI’s Priceless Legacy Goes Digital |url=https://www.peepultree.world/livehistoryindia/story/heritage-matters/bhandarkar-oriental-research-institute |access-date=November 8, 2025 |website=Live History India |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251016182716/https://www.peepultree.world/livehistoryindia/story/heritage-matters/bhandarkar-oriental-research-institute |url-status=dead }}</ref> <ref name="TOI2022">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=August 28, 2022 |title=Pune: At BORI, Old Manuscripts, Books Kept Safe From Crumbling Into Oblivion |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/pune-at-bori-old-manuscripts-books-kept-safe-from-crumbling-into-oblivion/articleshow/93827396.cms |access-date=November 8, 2025 |work=The Times of India}}</ref> ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಯಾರ್ಡಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಬೆಂಬಲಿಸಿತು, ಇದು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶೇಷ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಹಣವನ್ನು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. <ref name="Yardi2021">{{Cite web |date=June 8, 2021 |title=Digitizing Priceless Texts |url=https://www.yardi.com/blog/giving/digitizing-priceless-texts/29281.html |access-date=November 8, 2025 |publisher=Yardi Corporate Blog}}</ref> ಡಿಜಿಟಲೀಕರಿಸಿದ ವಿಷಯವನ್ನು BoriLib.com ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ (C-DAC) ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಆಗಿದೆ. <ref name="Hindu2018">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=December 20, 2018 |title=BORI Launches E-Library of Rare Books |url=https://www.thehindu.com/news/national/bori-launches-e-library-of-rare-books/article25783222.ece |access-date=November 8, 2025 |work=The Hindu}}</ref> ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ BoriLib ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ನಂತರ, ವರ್ಧಿತ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ೨೦೨೬ ರಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೈಬ್ರರಿಯನ್ನು ಮರುಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. === ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ === ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ, BORI ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಧಿಯಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ಮೀಸಲಾದ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಸೌಲಭ್ಯವು ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಆಮ್ಲೀಕರಣ, ಮರುಬಂಧ ಮತ್ತು ದುರಸ್ತಿಯಂತಹ ಆರ್ಕೈವಲ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರತಿದಿನ ೪–೫ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ. <ref name="TOI2022"/> ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಂಶಾವಳಿಗಳು, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಯುಗದ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಠ್ಯಗಳ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಖಾಸಗಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ಇಂಟರ್ನ್‌ಶಿಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ, ಕೆಲವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಉಪಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸೇರಲಿದ್ದಾರೆ. === ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಮಿಷನ್ === BORI ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಮಿಷನ್ (NAMAMI) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರ (MCC) ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರ (MRC) ಎರಡೂ ಆಗಿದೆ. <ref name="NAMAMI">{{Cite web |title=Manuscript Conservation Centres |url=https://www.namami.gov.in/manuscript-conservation-centres |access-date=November 8, 2025 |website=National Mission for Manuscripts |publisher=Ministry of Culture, Government of India}}</ref> ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ನಂತರ, BORI ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಗೋವಾದಾದ್ಯಂತ ೪೬,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ೧,೨೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. <ref name="BORIManuscript">{{Cite web |title=Manuscript Department |url=https://bori.ac.in/department/manuscript/ |access-date=November 8, 2025 |website=Bhandarkar Oriental Research Institute}}</ref> == ನಿಜಾಮ್ ಮತ್ತು "ನಿಜಾಮ್ ಅತಿಥಿ ಗೃಹ" ದಿಂದ ದೇಣಿಗೆ == ೧೯೩೨ ರಲ್ಲಿ, ''ಮಹಾಭಾರತದ'' ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಹಣದ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. [[ಹೈದರಾಬಾದ್ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ]] ಏಳನೇ ನಿಜಾಮ ಮೀರ್ ಉಸ್ಮಾನ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರಿಗೆ ಔಪಚಾರಿಕ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಅವರು ೧೧ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೧೦೦೦/- ರೂ.ಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು "ನಿಜಾಮ್ ಅತಿಥಿ ಗೃಹ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅತಿಥಿ ಗೃಹದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ೫೦,೦೦೦ ದೇಣಿಗೆ <ref>{{Cite web |title=Bhandarkar Institute, Pune |url=http://www.virtualpune.com/html/channel/edu/institutes/html/bhandark.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019070605/http://www.virtualpune.com/html/channel/edu/institutes/html/bhandark.shtml |archive-date=19 October 2018 |access-date=21 January 2008}}</ref> ನೀಡಿದರು. <ref>{{Cite web |title=Bhandarkar Institute, Pune |url=http://www.virtualpune.com/html/channel/edu/institutes/html/bhandark.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019070605/http://www.virtualpune.com/html/channel/edu/institutes/html/bhandark.shtml |archive-date=19 October 2018 |access-date=21 January 2008}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Bhandarkar Institute, Pune |url=http://www.virtualpune.com/html/channel/edu/institutes/html/bhandark.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019070605/http://www.virtualpune.com/html/channel/edu/institutes/html/bhandark.shtml |archive-date=19 October 2018 |access-date=21 January 2008}}</ref> <ref name="bori2">{{Cite web |title=Over Year On, Bori's Historic Nizam Guest House Still Awaits Reopening |url=https://www.mid-day.com/articles/over-year-on-bori-s-historic-nizam-guest-house-still-awaits-reopening/142258 |access-date=2026-02-03 |archive-date=2018-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180709094406/https://www.mid-day.com/articles/over-year-on-bori-s-historic-nizam-guest-house-still-awaits-reopening/142258 |url-status=dead }}</ref> ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕಚೇರಿಯು ಜೂನ್ ೧, ೧೯೪೯ ರವರೆಗೆ ನಿಜಾಮ್ ಅತಿಥಿ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು <ref name="bori2"/> == ಸಹ ನೋಡಿ == * [[ಪಾಂಡುರಂಗ ವಾಮನ ಕಾಣೆ|ಪಾಂಡುರಂಗ ವಾಮನ ಕಣೆ]] * ಡೆಕ್ಕನ್ ಕಾಲೇಜು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.bori.ac.in/ BORI ನ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅನ್ನು] [[ವರ್ಗ:ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಶೋಧನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಶೋಧಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] 8wo0su2klxkzoivsv40vq9a0gwnn2v0 0 177846 1374356 1360926 2026-05-29T07:51:25Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374356 wikitext text/x-wiki {{Infobox Writer | name       = ರಂಗಸ್ವಾಮಿ ಮೂಕನಹಳ್ಳಿ | image = Rangaswamy Mookanahalli.jpg | imagesize = 200px | caption = | pseudonym = ರಂಗಸ್ವಾಮಿ ಮೂಕನಹಳ್ಳಿ | birth_date = ಮೇ, ೧೮, ೧೯೭೫ | birth_place = ಸಿರಾ , ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಭಾರತ | alma_mater = ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | partner = ರಮ್ಯಾ ತಾಳಗುಂದ ಅನಂತರಾಮು | parents = * ಶ್ರೀರಾಮಶೇಷ ,<br> * ಶ್ರೀಮತಿ ನಾಗಲಕ್ಷ್ಮಿ | children = ಅನನ್ಯ ಮೂಕನಹಳ್ಳಿ | relatives = [[ಟಿ. ಆರ್. ಅನಂತರಾಮು]] (ಮಾವ) | occupation = ಹಣಕಾಸು ಸಲಹೆಗಾರ | nationality = ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ | genre = ಅಂಕಣ ಬರಹ, ಮಾಹಿತಿ ಸಾಹಿತ್ಯ | subject = ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಹಣಕಾಸು }} '''ರಂಗಸ್ವಾಮಿ ಮೂಕನಹಳ್ಳಿ''' (ಜನನ : ೧೮-೦೫-೧೯೭೫) ಯವರು ಒಬ್ಬ ಅಂಕಣ ಬರಹಗಾರರು. ಇವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಬೆಳೆಸಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಹಂಬಲದಿಂದ [[ಹಣಕಾಸು]] ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಕುರಿತು ಬರೆಯಲು ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ಇವರ ಅಂಕಣ [[ಕನ್ನಡಪ್ರಭ |ಕನ್ನಡಪ್ರಭ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದೆ (೨೦೧೬ ರ ವರದಿಯಂತೆ). ಇವರ ಬರಹಗಳಿಂದ ಇವರು ''ಹಣಕ್ಲಾಸು ರಂಗಸ್ವಾಮಿ'' ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹಣಕಾಸು , ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳ ಗಾದೆಗಳು, ಪ್ರವಾಸಿ ಲೇಖನಗಳು, ಪ್ರೇರಣಾದಾಯಿ ಕಥೆಗಳನ್ನೂ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>https://publictv.in/tag/rangaswamy-mookanahalli/</ref><ref>https://kannada.oneindia.com/topic/rangaswamy-mookanahalli</ref> ಇವರು ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ [[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ|ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ]] ಸದಸ್ಯ ದೇಶವಾದ [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನ್‍ನ]] ನಾಗರೀಕತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಹಿನ್ನೆಲೆ== ಇವರು [[ತುಮಕೂರು|ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ]] ಸಿರಾದಲ್ಲಿ ೧೮-೦೫-೧೯೭೫ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಿರಾ ತಾಲೂಕಿನ ಹೊಸೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ, ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನ]] [[ಪೀಣ್ಯ|ಪೀಣ್ಯದಲ್ಲಿನ]] ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿತರು. ನಂತರ ವಿವೇಕಾನಂದ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕಾಮರ್ಸ್‌ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಓದಿ [[ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ]] ಕಾಮರ್ಸ್‌ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ತಮ್ಮ ೨೩ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದ ಮೇರೆಗೆ ದೇಶವನ್ನು ತೊರೆದು [[ದುಬೈ]] ಸೇರಿದರು. ದುಬೈನಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಕೆಲಸದ ನಂತರ ಸ್ಪೇನ್‌ ದೇಶದ [[ಎಫ್ ಸಿ ಬಾರ್ಸಲೋನ|ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ನಗರದಲ್ಲಿ]] ೨೦೧೭ ರವರೆಗೆ ವಾಸವಿದ್ದರು. ಈ ಮಧ್ಯೆ ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ]] ''ಚಾರ್ಟರ್ಡ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಟರ್ನಲ್‌ ಆಡಿಟರ್ಸ್‌'' ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ''ಸರ್ಟಿಫೈಡ್‌ ಇಂಟರ್ನಲ್‌ ಆಡಿಟರ್‌'' ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಮಾಣಿತ SAP FICO ಕನ್ಸಲ್ಟೆಂಟ್‌ ಮತ್ತು ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್‌ ಕನ್ಸಲ್ಟೆಂಟ್‌ ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ವೃತ್ತಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಸಲುವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ೬೯ ದೇಶಗಳನ್ನ ಸುತ್ತಿದ ಇವರು, ಸದ್ಯಕ್ಕೆ [[ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ]] ತಮ್ಮ ತಾಯಿ , ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದಾರೆ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ== ರಂಗಸ್ವಾಮಿಯವರು ವೃತ್ತಿಪರ ಬರವಣಿಗೆ ಶುರು ಮಾಡಿದ್ದು ೨೦೧೮ ರಿಂದ. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ೧೩೫೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಟಿತ ಬರಹಗಳು ಇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗೂ ೩೫ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.headlinekarnataka.com/news/News-View/4176/barcelona-memories-column-by-rangaswamy-mookanahalli</ref> ಇವರು [[ದೂರದರ್ಶನ]], [[ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರ|ಆಲ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ]], ಎಫ್‌ಎಂಗಳು, ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಬಿಸಿನೆಸ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಹಲವಾರು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://kannada.oneindia.com/news/india/trump-cutting-import-duty-is-no-big-favour-to-india-economist-rangaswamy-mookanahalli-opinion-442379.html</ref> ಇವರ ''ದಿನಕ್ಕೊಂದು ಕಿವಿಮಾತು'', ೧೨೭೯ ದಿನದಿಂದ ಸತತವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಇವರು ''ಜಿ.ಆರ್‌. ಅಕಾಡೆಮಿಕ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌'' ಮತ್ತು ''ಅನನ್ಯ ಮೂಕನಹಳ್ಳಿ ಫೌಂಡೇಷನ್‌''ಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜಮುಖಿ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಡಾ .ಟಿ ಆರ್ ಅನಂತರಾಮು ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ರೆಟರಿಯಾಗಿಯೂ ಸಹ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ==ಕೃತಿಗಳು== * ಹಣಕ್ಲಾಸು * ಝಣ ಝಣ ಹಣ * ವಿತ್ತ ಜಗತ್ತು * ವಿತ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ವರ್ತಮಾನ * ಜಾಗತಿಕ ವಿತ್ತ ಲೋಕ * ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಗಾದೆಗಳು * ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಪ್ರೊವೆರ್ಬ್ಸ್ * ವಿತ್ತ ನೋಟ * ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಬೇಕು ಹಣಕ್ಲಾಸು * ಮೋದಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ * ಲಾಕ್ ಡೌನ್ * ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ನೆನಪುಗಳು * ಮೆಮೆಮೊರಿಸ್ ಆಫ್ ಬಾರ್ಸ * ಬದುಕಿಗೊಂದು ಆಶಾಭಾವ * ಮನಿ ಮನಿ ಎಕಾನಮಿ * ಪಿಂಚ್ ಆಫ್ ಪ್ರಪಂಚ * ಸುರೇಶ್ ಮೂನ (ಬಯೋಗ್ರಪಿ ) * ಹಣಕ್ಲಾಸು -೨ * 108 ಡೈಲಿ ಮನಿ * ಷೇರು ಸಾಮಾಜ್ಯ * ನಾನೆಂದಿಗೂ ಸೋಲುವುದಿಲ್ಲ ಸೋತರದು ನಾನಲ್ಲ! * ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ * ಹಣ ಹಣಿ * ಸಿರಿವಂತಿಕೆಗೆ ಸರಳ ಸೂತ್ರಗಳು * ಹಣ ಏನಿದು ನಿನ್ನ ವಿಚಿತ ಗುಣ! * ಬದುಕಿಗೊಂದು ಭರವಸೆ * ಎಂಟು ಹಣಕ್ಲಾಸು ನಿಯಮಗಳು * ಲಕ್ಷಾಧಿಪತಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು * ಗಳಿಕೆ ಉಳಿಕೆ ಹೂಡಿಕೆ * #ಬದುಕುಸುಂದರ * ಅಪ್ಪನ ಹಾದಿ * ಸಣ್ಣ ಉದ್ದಿಮೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು ಹೇಗೆ? * ಈ ಹಣಕಾಸು ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ನೀವು ಮಾಡಬೇಡಿ! * ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿ ರಂಗ * ಡೆತ್‌ ಫೋಲ್ಡರ್‌ ==ಅಂಕಣಗಳು== * ಹಣಕ್ಲಾಸು -ಕನ್ನಡಪ್ರಭಡಾಟ್ ಕಾಮ್ - ಪ್ರತಿ ಗುರುವಾರ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. * ಹಣಹಣಿ - ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಮನಿ - ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. * ವಿಶ್ವರಂಗ - ವಿಶ್ವವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಮಂಗಳವಾರ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. * ರಂಗಸ್ಥಳ _ ಪ್ರತಿ ಶನಿವಾರ , ಪ್ರವಾಸಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. * ಸಂಪತ್ತಿನ ಸವಾಲ್ - ಕೋಲಾರ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಬುಧವಾರ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. * ಗ್ಲೋಬಲ್ ಗಾದೆಗಳು - ಕೋಲಾರ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಗುರುವಾರ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ==ಹಿಂದಿನ ಅಂಕಣಗಳು== * ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ನೆನಪುಗಳು * ವಿಚಕ್ಷು * ರಂಗನೋಟ * ಡೈಲಿ ಮನಿ * ಝಣ ಝಣ ಹಣ * ಆರ್ಥಿಕರಂಗ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿ== * https://www.kannadaprabha.com/author/rangaswamy-mookanahalli * https://vishwavani.news/author/rangaswamy-mookanahalli/ * https://travp.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250928015640/https://travp.org/ |date=2025-09-28 }} * https://youtube.com/playlist?list=PLfc_wzS9UjPwXVZ3ZxNRD1NEm7mHMn6Kb&si=u_TLtkFwG-kYCApS {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅಂಕಣಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] iga9p9ejho57fvcdm2exyultizfl0lr 0 179213 1374336 1374240 2026-05-28T17:49:35Z ರಾಜಶೇಖರ.ಚಂ.ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ 44021 1374336 wikitext text/x-wiki {{delete|{{npov}}}}==ಡಾ. ರಾಜಶೇಖರ ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ== ಇವರ ಪೂರ್ಣಹೆಸರು ಹೆಸರು '''ರಾಜಶೇಖರ ಚಂ.ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ'''(ಡಾ.ರಾಜಶೇಖರ ಸಿ.ಡಿ). [[ಹಾವೇರಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸವಣೂರು]] ತಾಲೂಕಿನ ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮ [[ಈಚಲಯಲ್ಲಾಪುರ]] ಇವರ ಹುಟ್ಟೂರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೂಟ್ಟೂರು ಈಚಲಯಲ್ಲಾಪುರದಲ್ಲಿ, ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಹಾವೇರಿ]]ಯ ಎಸ್.ಜೆ.ಎಂ ಹೊಸಮಠದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಿ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು [[ಸವಣೂರ]] ನಗರದ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ ಬಿ.ಇಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು [[ಬೆಳಗಾವಿ]]ಯ ಕೆ.ಎಲ್.ಇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪಡೆದರು. ಮುಂದೆ [[ಧಾರವಾಡದ]] ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ [[ಜಾನಪದ]] ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನದ ಡಿಪ್ಲೋಮಾವನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದೆ ಜಾನಪದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೈಗೊಂಡು, [[ಪ್ರೊ.ಕೆ.ಆರ್. ದುರ್ಗಾದಾಸ]] ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ '''“ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ : ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ”'''(೨೦೧೮) ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧವನ್ನು [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, [[ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ]]ಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಜಾನಪದ ಸಂಶೋಧಕರು, ಕವಿ-ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಗಾಯಕರು, ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಆಗಿ ಸೃಜನಶೀಲ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಇವರು ಸದ್ಯ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ== |ಹೆಸರು : ಡಾ. ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ ರಾಜಶೇಖರ |ಊರು : ಈಚಲಯಲ್ಲಾಪುರ |ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕ : 01-07-1978 |ತಂದೆಯ ಹೆಸರು : ಚಂದ್ರಶೇಖರ |ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು : ರತ್ನವ್ವ |ಪತ್ನಿಯ ಹೆಸರು : ತನುಜಾ == ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ == 1. ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಗ್ರಾಜುಯೇಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್, ಜೈನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬೆಂಗಳೂರು ಇವರು ನಡೆಸಿದ ರಾಷ್ಟಿçÃಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ `ಗಾದೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀತಿ’ ಎಂಬ ವಿಷಯ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಫೆ.2010 2. ಪ್ರಾಚ್ಯಶಾಸ್ತç, ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ ವಿಭಾಗ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆ, ಕ.ವಿ.ವಿ ಧಾರವಾಡ ಇವರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ `ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ’ ವಿಷಯ ಕುರಿತ ಕಮ್ಮಟ ಮತ್ತು ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ `ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಕಲಾ ಪರಂಪರೆ’ ವಿಷಯದ ಪತ್ರಿಕೆ ಮಂಡನೆ.-ಮಾ.2011 3. ಹಿಂದಿ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ, ಕಲಾ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ರಾಯಬಾಗ ಇವರು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಯು.ಜಿ.ಸಿ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ `ಆಧುನಿಕ ಹಿಂದಿ-ಕನ್ನಡ ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೆ ದಲಿತ ಸಂವೇದನಾ’ ವಿಷಯದÀ ರಾಷ್ಟಿçÃಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ `ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ದಲಿತರು’ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಸೆ.2011 4. Puducherry Institute of Linguistics and Culture, Puducherry & Folklore Society of South Indian Languages (FOSSILS), Thiruvananthpurm ಇವರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ರಾಷ್ಟಿçÃಯ ಜಾನಪದ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ `ಚಿತ್ರಕಲೆ-ಧರ್ಮ-ಬಳೆಗಾರ ವೃತ್ತಿ’ ವಿಷಯದ ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಮಾ.2012 5. ಪ್ರಾಚ್ಯ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಶಿವಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಮಹಿಳಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಾವೇರಿ ಇವರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ `ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ’ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ `ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಎ.2013 6. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಧಾರವಾಡ ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ., ರಾಷ್ಟಿçÃಯ ದೃಶ್ಯಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಧಾರವಾಡ., ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಜಾನಪದ ಸಂಘ, ತ್ರಿವೇಂದ್ರಮ್ (FOSSILS) ಇವರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ `ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಜಾನಪದ ಸಮ್ಮೇಳನ’ದ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ `ಬಳೆ ತಯಾರಿಕೆ: ಜನಪದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಮೇ.2013 7. ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ, ಕ.ವಿ.ವಿ ಹಾಗೂ ಕೆ.ಎಲ್.ಇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಶ್ರೀ. ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಧಾರವಾಡ ಇವುಗಳ ಸಂಯುಕ್ತ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಡಾ. ದೇವೇಂದ್ರಕುಮಾರ ಹಕಾರಿ ದತ್ತಿ ಉಪನ್ಯಾಸ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ `ಜಾನಪದ ಭಂಡಾರ’ ವಿಷಯದ ಕುರಿತ ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಅ.2013 8. Karnatak University, Dept. of Dr.B.R.Ambedkar Studies & Sera Jey Monastic University, Bylakuppe, Mysore ಇವರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ‘Creating Better World : Dr.B.R.Ambedkar Vision and Perspectives’ ಎಂಬ ಅಂತರರಾಷ್ಟಿçÃಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ `ಅಂಬೇಡ್ಕರ ಅವರ ಸಾಧನೆಯ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರೇರಣಾಶಕ್ತಿ : ಶ್ರೀಮತಿ ರಮಾಬಾಯಿ’ ವಿಷಯದ ಕುರಿತ ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.- ಅ.2016 9. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಸವಣೂರ ಶಹರದ ದೊಡ್ಡಹುಣಸೆ ಕಲ್ಮಠದ ಲಿಂ.ಶ್ರೀ ಗುರು ರಾಚೋಟೇಶ್ವರ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳ 44ನೇ ಸ್ಮರಣೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ ‘ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಮಾರಂಭ’ದಲ್ಲಿ ‘ಶರಣರ ವಿಶ್ವ ಭ್ರಾತೃತ್ವ’ ವಿಷಯದ ಉಪನ್ಯಾಸ.-28 ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ. 2021 10. ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ., ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ., ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ, ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಚೆನ್ನೆöÊ ಇವರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಆಯೋಜಿಸಿದ ಆನ್ಲೈನ್ ಇಫ್ರೋ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ‘ಜನಪದ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅದರ ಜ್ಞಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ’ ಎಂಬ ಎರಡು ದಿನದ –ರಾಷ್ಟಿçÃಯ ವೆಬಿನಾರ್ನಲ್ಲಿ ‘ಜನಪದರು ಕಂಡ ಕಾಡುಹಣ್ಣುಗಳು’ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-29 ನೇ ಜುಲೈ.2021 == ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನ/ಕಥೆ/ಕವಿತೆ/ಕೃತಿ == 1. ಜಾಹೀರಾತುಗಳು-ಲೇಖನ, ‘ಇಂದು ನನ್ನ ಪಾಳಿ’-ಅಂಕಣ, ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ -2003 2. ದೀಪದಡಿಯ ಗದ್ದುಗೆ-ಕವಿತೆ, ಯುವಕವಿ ಕಾವ್ಯ ಸಂಪುಟ, ಕ.ಸಾ.ಅಕಾಡೆಮಿ, ಬೆಂಗಳೂರು-2003 3. ನಮ್ಮಲೇಕೆ ಕಂದರ..?!-ಕವಿತೆ, ಕನ್ನಡ ಕನ್ನಡಿ-ಕವನ ಸಂಕಲನ, ಶಾರದಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾಶನ,ಚೌ.ದಾನಪುರ-2003 4. ಮನಸ್ಸು-ಭಾವಗೀತೆ ಪ್ರಸಾರ, `ಭಾವಸಂಗಮ’ ತಿಂಗಳ ಹಾಡು, ಆಕಾಶವಾಣಿ ಧಾರವಾಡ-2004 5. ಕವಿತೆ, ಲೇಖನ ಪ್ರಕಟ, ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ2004-05 6. ಕವಿತೆ ಪ್ರಕಟ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಭಾರತಿ, ಸಂಪುಟ-20, ಸಂಚಿಕೆ-1, ಕ.ವಿ.ವಿ ಧಾರವಾಡ-2009 7. ದುರಂತ-ಕಥೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಭಾರತಿ, ಸಂಪುಟ-20, ಸಂಚಿಕೆ-1, ಕ.ವಿ.ವಿ ಧಾರವಾಡ-2009 8. ಬಳೆ ತಯಾರಿಕೆ-ಜನಪದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಲೇಖನ, `ದೇಶಿ ಸಂಪದ ಶಾಲಿನಿ’ ಡಾ.ಶಾಲಿನಿ ರಘುನಾಥ ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥ, ಧಾರವಾಡ-2013 (ISBN-978-93-83872-05-03). 9. ಕಲಿಯುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದವರು-ಲೇಖನ, `ದೇಶಿ ಸಂಪದ ಶಾಲಿನಿ’ ಡಾ. ಶಾಲಿನಿ ರಘುನಾಥ ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥ, ಧಾರವಾಡ-2013 (ISBN-978-93-83872-05-03). 10. ಪರಾಂಜಪೆಯವರ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಣಗಳು-ಲೇಖನ, `ಚೈತ್ರಾಂಗಣ’-ನರಸಿAಹ ಪರಾಂಜಪೆ ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥ. ಧಾರವಾಡ-ಅ.2014 11. ಗಾದೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀತಿ-ಲೇಖನ, ಜಾನಪದ ಝರಿ, ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಹೌಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು-2015 (ISBN-978-93-82095-40-8) 12. ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಕಲಾ ಪರಂಪರೆ-ಲೇಖನ, ಜಾನಪದ ಝರಿ, ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಹೌಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು-2015 (ISBN-978-93-82095-40-8) 13. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ-ಲೇಖನ, ‘ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಭಾರತಿ’, ಸಂಪುಟ-26, ಸಂಚಿಕೆ-2, ಪ್ರಸಾರಾAಗ, ಕ.ವಿ.ವಿ ಧಾರವಾಡ-2015-16 (ISBN-2277-31ಔಘಿ) 14. ಉಳವಿ ಬಳೆಗಳು-ಲೇಖನ, ‘ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಭಾರತಿ’, ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಪುಟ-24, ಸಂಚಿಕೆ-3, ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, ಕ.ವಿ.ವಿ ಧಾರವಾಡ-2009 (ISBN-2277-31ಔಘಿ) 15. ‘ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ: ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ’ ಪಿಹೆಚ್.ಡಿ ಸಾರಾಂಶ-ಲೇಖನ, ಚಿಂತನಶೀಲ ಸಮಾಜಮುಖಿ, ಸಂಪುಟ-2, ಸಂಚಿಕೆ-07, ನಂ.111, 4ನೇ ಮಹಡಿ, ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ಕಾಂಪೌAಡ್, ಲಾಲ್ಬಾಗ್ ರಸ್ತೆ, ಬೆಂಗಳೂರು-ಜುಲೈ.2019 (ISBN-2581-7299) 16. ಪಂ.ಬಸವರಾಜ ಭಜಂತ್ರಿ(ಹೆಡಿಗ್ಗೊAಡ) : ವ್ಯಕ್ತಿ ಪರಿಚಯ, ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, 17ನೇ ಮೇ. 2021 17. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ-ಲೇಖನ, ಪುರಾತತ್ವ, ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ ಇಲಾಖೆ, ಮೈಸೂರು-2021 18. ಮುಖವೀಣೆ-ಲೇಖನ, ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, 21ನೇ ಮೇ. 2021 19. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಬಿ.ಮಾನ್ಪಡೆ : ವ್ಯಕ್ತಿ ಪರಿಚಯ, ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, 06ನೇ ಜೂನ್. 2021 20. ಶರಣರ ವಿಶ್ವಭ್ರಾತೃತ್ವ-ಲೇಖನ, ಲಿಂಗಾಯತ ದರ್ಶನ, ಸಂಪುಟ-08, ಸಂಚಿಕೆ-08, ವಚನ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ, ನಾಗನೂರು ರುದ್ರಾಕ್ಷಿಮಠ, ಬೆಳಗಾವಿ-ಆ.2021 (ISBN-2456-6837) 21. ಗಣೇಶನ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಗೌರಿ ಹೂವು-ಲೇಖನ : ಸುಧಾ, ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆ, 25ನೇ ಆಗಷ್ಟ್, 2022 22. ಇದು ಅಂತಿAಥ ಹೂವಲ್ಲ, ಗೌರಿ ಹೂ-ಲೇಖನ : ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ, ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ, 04ನೇ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್, 2022 23. ಸ್ಥಳನಾಮಗಳು-ಲೇಖನ : ಶಿಗ್ಗಾವಿ ತಾಲೂಕು ದರ್ಶನ : ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು, ಬೆಂಗಳೂರು. ಜ.2023 24. ಮುಖವೀಣೆ ಎಂಬ ಸುಂದರಿ-ಲೇಖನ : Vol.9, Issue.1 & Vol.9, Issue.2, ಜಾನಪದ ಜಗಲಿ, ಕ.ಜಾ.ವಿ.ವಿ, ಗೊಟಗೋಡಿ, 2023 (ISBN-2320-6616) 25. ‘ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಡು ಹಣ್ಣುಗಳು’ ಕೃತಿಯ ಬರೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಕರಡು ಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 26. ‘ಮುಖವೀಣೆ : ಜನಪದ ವಾದ್ಯ ವಿಶೇಷ’ ಕೃತಿಯ ಬರೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಕರಡು ಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 27. ‘ಜನಪದರಲ್ಲಿ ವೀಳ್ಯೆದೆಲೆಯ ಮಹತ್ವ’ : ಅಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನ. 28. ಕರಿ ನೆರಳಲ್ಲಿ ‘ಕಂಬಳಿ ಕರೆ ಕಟ್ಟುವವರ’ ಬದುಕು : ಅಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನ. 29. ‘ಸೋಬಾನೆ ರಮೇಶ ಹಾಡಿರುವ ಸೋಬಾನೆ ಪದಗಳು’ : ಕರಡು ಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 30. ‘ಶಹನಾಯಿ ರಾಜ ಪಂ.ಬಸವರಾಜ ಹೆಡಿಗ್ಗೊಂಡ’ : ಕರಡು ಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 31. ‘ಕಲ್ಗಿ-ತುರಾಯಿ ಪದಗಳು’- ಸಂಗ್ರಹ : ಕರಡು ಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 32. ‘ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ’ ದೊಡ್ಡಾಟದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯ ಕರಡುಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿದೆ. 33. ‘ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ : ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ’ ಕೃತಿ ಪ್ರಕಟ-2026 == ಸದಸ್ಯತ್ವ == 1. Indian Folklore Researcher’s Organisation(IFRO), (No.18, Dt.08-07-2015). ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯತ್ವ. 2. ಜಾನಪದ ಪದವೀಧರರ ಸಂಘ, ಧಾರವಾಡ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ 2017 ರಿಂದ. 3. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು : ನಂ.327208/04-01-2019, ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯತ್ವ. 4. ಜಾನಪದ ಪದವೀಧರರ ಸಂಘ (ರಿ), ಶಿಗ್ಗಾಂವ (DRHR/SOR/784/2019-20) ಮಾಧ್ಯಮ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ 2019 ರಿಂದ. 5. ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖಕ ಸದಸ್ಯತ್ವ, 2017 ರಿಂದ. 6. ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಟ್ರಸ್ಟ್ (ರಿ), ಕೃಷಿ ನಗರ, ಗೊಟಗೋಡಿ, ಶಿಗ್ಗಾವಿ ತಾ. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ-581 205 ನೋಂ.ಸಂ.101/2020-21 ಮಾಧ್ಯಮ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, 2020 ರಿಂದ. == ನೂತನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ == ದಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು, ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಘಟಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ನೇಮಕ (05.10.2024), ದಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು(ರಿ), ರಾಜ್ಯ ಘಟಕ, ಗದಗ. == ಬ್ಲಾಗ್ ತಾಣ == ರಾಜನಪದ (dcrajashekhar.blogspot.com) ಎಂಬ ಬ್ಲಾಗ್ತಾಣದಿಂದ ಜಾನಪದಕ್ಕೆ ಸಂಬAಧಿಸಿದAತೆ ನಾನು ಬರೆದಿರುವ ಪ್ರಕಟಿತ, ಅಪ್ರಕಟಿತ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳು, ವರದಿಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು, ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ವಿಷಯದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡುವ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. == YouTube ವಾಹಿನಿ == RAJANAPADA /ರಾಜನಪದ (http://www.youtube.com/@Rjajanapada) ಹಾಗೂ RWORLD (http://www.youtube.com/@RWORLD2025) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ YouTube ವಾಹಿನಿಗಳ ಮುಖಾಂತರ ದೇಸೀಯ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ಕುಣಿತ, ಗೀತೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬAಧಿಸಿದ ಧ್ವನಿ & ವಿಡಿಯೋ, ಸ್ಥಿರಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿ ಸಂಕಲನ ಮಾಡಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ, ಸಾಕ್ಷö್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಬಿತ್ತರಿಸುವ ಮುಖಾಂತರ ಜಾನಪದ ವಿಷಯದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಈ ವಾಹಿನಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡಿರುವ ವಿಡಿಯೋಗಳು : 1)‘ತಲೆ ದಂಡ’ ನಾಟಕದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳು-05. 2)‘ಸೋಬಾನೆ ರಮೇಶ’ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಸೋಬಾನೆ ಪದಗಳು-28. 3)ಶ್ರೀ.ಶೇಕಪ್ಪ ಯಲಿಗಾರ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ‘ಭಜನಾ ಪದಗಳು’-06. 4)‘ಗೊಂದಲಿಗರು : ಹಾಡು’-ಕಥೆ’ ಶ್ರೀ. ವೆಂಕಪ್ಪ ಅಂಬಾಜಿ ಸುಗತೇಕರ ಅವರ ಸಂದರ್ಶನದ ಸಂಚಿಕೆಗಳು-08. 5)‘ಕಂಬಳಿ ಕರೆ ಕಟ್ಟುವ ಕಲೆ’ : ಸಾಕ್ಷö್ಯಚಿತ್ರ. 6)‘ದೊಡ್ಡಾಟದ ಕಥೆಗಾರ ಗೋವಿಂದಪ್ಪ ಅವರ ವಹುವ್ವರಿ ಬದುಕು’ : ಶ್ರೀ. ಗೋವಿಂದಪ್ಪ ತಳವಾರ ಅವರ ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ಸಂದರ್ಶನ-03. 7)‘ಗಿರಿಜಾ ಕಲ್ಯಾಣ’ ದೊಡ್ಡಾಟದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳು-03. 8)ಈಚಲಯಲ್ಲಾಪುರ ಗ್ರಾಮದ ಮೊಹರಂ ಪದಗಳು-16. 9)‘ಕರ್ಣ ಪರ್ವ’ ದೊಡ್ಡಾಟದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳು-04. 10)ಶ್ರೀಮತಿ. ರಾಧಾಭಾಯಿ ಮಾದರ ಹಾಡಿರುವ ‘ಚೌಡಕಿ ಪದಗಳು’-08. 11)‘ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರ’ ದೊಡ್ಡಾಟದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳು-02. 12)‘ಅಂಗುಲಿಮಾಲ’ ದೊಡ್ಡಾಟ ಪ್ರಸಂಗದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳು. 13)ಬಹುರೂಪಿ ಗಾಯನ : ಹಗಲುವೇಷಗಾರರ ಕುರಿತು ಸಾಕ್ಷö್ಯಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಅವರ ಹಾಡುಗಳು-12. 14)‘ಚಿತ್ರಪಟ ರಾಮಾಯಣ’ ನಾಟಕ : YouTube series-07 15)‘ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ-ಲಕ್ಷೆö್ಮÃಶ್ವರ’ : ಸಾಕ್ಷö್ಯಚಿತ್ರ. bidrc7ywikry27dtlkl7cf9gkttonqt 1374337 1374336 2026-05-28T18:01:14Z ರಾಜಶೇಖರ.ಚಂ.ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ 44021 1374337 wikitext text/x-wiki ಡಾ. ರಾಜಶೇಖರ ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ ಇವರ ಪೂರ್ಣಹೆಸರು '''ರಾಜಶೇಖರ ಚಂ.ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ (ಡಾ.ರಾಜಶೇಖರ ಸಿ.ಡಿ)'''. [[ಹಾವೇರಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸವಣೂರು]] ತಾಲೂಕಿನ ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮ [[ಈಚಲಯಲ್ಲಾಪುರ]] ಇವರ ಹುಟ್ಟೂರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೂಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿ, [[ಹತ್ತಿಮತ್ತೂರ]]ಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಹಾವೇರಿ]]ಯ ಎಸ್.ಜೆ.ಎಂ ಹೊಸಮಠದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಿ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು [[ಸವಣೂರ]] ನಗರದ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ ಬಿ.ಇಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು [[ಬೆಳಗಾವಿ]]ಯ ಕೆ.ಎಲ್.ಇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪಡೆದರು. ಮುಂದೆ [[ಧಾರವಾಡದ]] ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ [[ಜಾನಪದ]] ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನದ ಡಿಪ್ಲೋಮಾವನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದೆ ಜಾನಪದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೈಗೊಂಡು, [[ಪ್ರೊ.ಕೆ.ಆರ್. ದುರ್ಗಾದಾಸ]] ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ '''“ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ : ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ”'''(೨೦೧೮) ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧವನ್ನು [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, [[ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ]]ಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಜಾನಪದ ಸಂಶೋಧಕರು, ಕವಿ-ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಗಾಯಕರು, ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಆಗಿ ಸೃಜನಶೀಲ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಇವರು ಸದ್ಯ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ== |ಹೆಸರು : ಡಾ. ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ ರಾಜಶೇಖರ |ಊರು : ಈಚಲಯಲ್ಲಾಪುರ |ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕ : 01-07-1978 |ತಂದೆಯ ಹೆಸರು : ಚಂದ್ರಶೇಖರ |ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು : ರತ್ನವ್ವ |ಪತ್ನಿಯ ಹೆಸರು : ತನುಜಾ ==ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ== 1. [[ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಗ್ರಾಜುಯೇಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್]], [[ಜೈನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಬೆಂಗಳೂರು]] ಇವರು ನಡೆಸಿದ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]] [[ಸಮ್ಮೇಳನ]]ದಲ್ಲಿ `[[ಗಾದೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ನೀತಿ’ ಎಂಬ ವಿಷಯ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಫೆ.2010 2. [[ಪ್ರಾಚ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ ವಿಭಾಗ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ]], ಬೆಂಗಳೂರು ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆ, ಕ.ವಿ.ವಿ ಧಾರವಾಡ ಇವರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ `ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ’ ವಿಷಯ ಕುರಿತ ಕಮ್ಮಟ ಮತ್ತು ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ `ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಕಲಾ ಪರಂಪರೆ’ ವಿಷಯದ ಪತ್ರಿಕೆ ಮಂಡನೆ.-ಮಾ.2011 3. [[ಹಿಂದಿ]] ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ, ಕಲಾ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, [[ರಾಯಬಾಗ]] ಇವರು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಯು.ಜಿ.ಸಿ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ `ಆಧುನಿಕ ಹಿಂದಿ-ಕನ್ನಡ ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೆ ದಲಿತ ಸಂವೇದನಾ’ ವಿಷಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣ]]ದಲ್ಲಿ `[[ಕನ್ನಡ]] [[ಕಾದಂಬರಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ [[ದಲಿತ]]ರು’ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಸೆ.2011 4. [[Puducherry Institute of Linguistics and Culture]], [[Puducherry]] & [[Folklore Society of South Indian Languages]] ([[FOSSILS]]), [[Thiruvananthpurm]] ಇವರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ `[[ಚಿತ್ರಕಲೆ]]-[[ಧರ್ಮ]]-[[ಬಳೆಗಾರ ವೃತ್ತಿ]]’ ವಿಷಯದ ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಮಾ.2012 5. ಪ್ರಾಚ್ಯ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಶಿವಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಮಹಿಳಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಾವೇರಿ ಇವರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ `ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ’ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ `ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಎ.2013 6. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಧಾರವಾಡ ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ., ರಾಷ್ಟಿçÃಯ ದೃಶ್ಯಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಧಾರವಾಡ., ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಜಾನಪದ ಸಂಘ, ತ್ರಿವೇಂದ್ರಮ್ (FOSSILS) ಇವರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ `ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಜಾನಪದ ಸಮ್ಮೇಳನ’ದ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ `ಬಳೆ ತಯಾರಿಕೆ: ಜನಪದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಮೇ.2013 7. ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ, ಕ.ವಿ.ವಿ ಹಾಗೂ ಕೆ.ಎಲ್.ಇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಶ್ರೀ. ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಧಾರವಾಡ ಇವುಗಳ ಸಂಯುಕ್ತ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಡಾ. ದೇವೇಂದ್ರಕುಮಾರ ಹಕಾರಿ ದತ್ತಿ ಉಪನ್ಯಾಸ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ `ಜಾನಪದ ಭಂಡಾರ’ ವಿಷಯದ ಕುರಿತ ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಅ.2013 8. Karnatak University, Dept. of Dr.B.R.Ambedkar Studies & Sera Jey Monastic University, Bylakuppe, Mysore ಇವರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ‘Creating Better World : Dr.B.R.Ambedkar Vision and Perspectives’ ಎಂಬ ಅಂತರರಾಷ್ಟಿçÃಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ `ಅಂಬೇಡ್ಕರ ಅವರ ಸಾಧನೆಯ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರೇರಣಾಶಕ್ತಿ : ಶ್ರೀಮತಿ ರಮಾಬಾಯಿ’ ವಿಷಯದ ಕುರಿತ ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.- ಅ.2016 9. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಸವಣೂರ ಶಹರದ ದೊಡ್ಡಹುಣಸೆ ಕಲ್ಮಠದ ಲಿಂ.ಶ್ರೀ ಗುರು ರಾಚೋಟೇಶ್ವರ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳ 44ನೇ ಸ್ಮರಣೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ ‘ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಮಾರಂಭ’ದಲ್ಲಿ ‘ಶರಣರ ವಿಶ್ವ ಭ್ರಾತೃತ್ವ’ ವಿಷಯದ ಉಪನ್ಯಾಸ.-28 ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ. 2021 10. ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ., ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ., ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ, ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಚೆನ್ನೆöÊ ಇವರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಆಯೋಜಿಸಿದ ಆನ್ಲೈನ್ ಇಫ್ರೋ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ‘ಜನಪದ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅದರ ಜ್ಞಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ’ ಎಂಬ ಎರಡು ದಿನದ –ರಾಷ್ಟಿçÃಯ ವೆಬಿನಾರ್ನಲ್ಲಿ ‘ಜನಪದರು ಕಂಡ ಕಾಡುಹಣ್ಣುಗಳು’ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-29 ನೇ ಜುಲೈ.2021 ==ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನ/ಕಥೆ/ಕವಿತೆ/ಕೃತಿ== 1. ಜಾಹೀರಾತುಗಳು-ಲೇಖನ, ‘ಇಂದು ನನ್ನ ಪಾಳಿ’-ಅಂಕಣ, ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ -2003 2. ದೀಪದಡಿಯ ಗದ್ದುಗೆ-ಕವಿತೆ, ಯುವಕವಿ ಕಾವ್ಯ ಸಂಪುಟ, ಕ.ಸಾ.ಅಕಾಡೆಮಿ, ಬೆಂಗಳೂರು-2003 3. ನಮ್ಮಲೇಕೆ ಕಂದರ..?!-ಕವಿತೆ, ಕನ್ನಡ ಕನ್ನಡಿ-ಕವನ ಸಂಕಲನ, ಶಾರದಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾಶನ,ಚೌ.ದಾನಪುರ-2003 4. ಮನಸ್ಸು-ಭಾವಗೀತೆ ಪ್ರಸಾರ, `ಭಾವಸಂಗಮ’ ತಿಂಗಳ ಹಾಡು, ಆಕಾಶವಾಣಿ ಧಾರವಾಡ-2004 5. ಕವಿತೆ, ಲೇಖನ ಪ್ರಕಟ, ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ2004-05 6. ಕವಿತೆ ಪ್ರಕಟ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಭಾರತಿ, ಸಂಪುಟ-20, ಸಂಚಿಕೆ-1, ಕ.ವಿ.ವಿ ಧಾರವಾಡ-2009 7. ದುರಂತ-ಕಥೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಭಾರತಿ, ಸಂಪುಟ-20, ಸಂಚಿಕೆ-1, ಕ.ವಿ.ವಿ ಧಾರವಾಡ-2009 8. ಬಳೆ ತಯಾರಿಕೆ-ಜನಪದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಲೇಖನ, `ದೇಶಿ ಸಂಪದ ಶಾಲಿನಿ’ ಡಾ.ಶಾಲಿನಿ ರಘುನಾಥ ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥ, ಧಾರವಾಡ-2013 (ISBN-978-93-83872-05-03). 9. ಕಲಿಯುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದವರು-ಲೇಖನ, `ದೇಶಿ ಸಂಪದ ಶಾಲಿನಿ’ ಡಾ. ಶಾಲಿನಿ ರಘುನಾಥ ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥ, ಧಾರವಾಡ-2013 (ISBN-978-93-83872-05-03). 10. ಪರಾಂಜಪೆಯವರ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಣಗಳು-ಲೇಖನ, `ಚೈತ್ರಾಂಗಣ’-ನರಸಿAಹ ಪರಾಂಜಪೆ ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥ. ಧಾರವಾಡ-ಅ.2014 11. ಗಾದೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀತಿ-ಲೇಖನ, ಜಾನಪದ ಝರಿ, ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಹೌಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು-2015 (ISBN-978-93-82095-40-8) 12. ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಕಲಾ ಪರಂಪರೆ-ಲೇಖನ, ಜಾನಪದ ಝರಿ, ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಹೌಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು-2015 (ISBN-978-93-82095-40-8) 13. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ-ಲೇಖನ, ‘ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಭಾರತಿ’, ಸಂಪುಟ-26, ಸಂಚಿಕೆ-2, ಪ್ರಸಾರಾAಗ, ಕ.ವಿ.ವಿ ಧಾರವಾಡ-2015-16 (ISBN-2277-31ಔಘಿ) 14. ಉಳವಿ ಬಳೆಗಳು-ಲೇಖನ, ‘ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಭಾರತಿ’, ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಪುಟ-24, ಸಂಚಿಕೆ-3, ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, ಕ.ವಿ.ವಿ ಧಾರವಾಡ-2009 (ISBN-2277-31ಔಘಿ) 15. ‘ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ: ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ’ ಪಿಹೆಚ್.ಡಿ ಸಾರಾಂಶ-ಲೇಖನ, ಚಿಂತನಶೀಲ ಸಮಾಜಮುಖಿ, ಸಂಪುಟ-2, ಸಂಚಿಕೆ-07, ನಂ.111, 4ನೇ ಮಹಡಿ, ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ಕಾಂಪೌAಡ್, ಲಾಲ್ಬಾಗ್ ರಸ್ತೆ, ಬೆಂಗಳೂರು-ಜುಲೈ.2019 (ISBN-2581-7299) 16. ಪಂ.ಬಸವರಾಜ ಭಜಂತ್ರಿ(ಹೆಡಿಗ್ಗೊAಡ) : ವ್ಯಕ್ತಿ ಪರಿಚಯ, ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, 17ನೇ ಮೇ. 2021 17. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ-ಲೇಖನ, ಪುರಾತತ್ವ, ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ ಇಲಾಖೆ, ಮೈಸೂರು-2021 18. ಮುಖವೀಣೆ-ಲೇಖನ, ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, 21ನೇ ಮೇ. 2021 19. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಬಿ.ಮಾನ್ಪಡೆ : ವ್ಯಕ್ತಿ ಪರಿಚಯ, ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, 06ನೇ ಜೂನ್. 2021 20. ಶರಣರ ವಿಶ್ವಭ್ರಾತೃತ್ವ-ಲೇಖನ, ಲಿಂಗಾಯತ ದರ್ಶನ, ಸಂಪುಟ-08, ಸಂಚಿಕೆ-08, ವಚನ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ, ನಾಗನೂರು ರುದ್ರಾಕ್ಷಿಮಠ, ಬೆಳಗಾವಿ-ಆ.2021 (ISBN-2456-6837) 21. ಗಣೇಶನ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಗೌರಿ ಹೂವು-ಲೇಖನ : ಸುಧಾ, ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆ, 25ನೇ ಆಗಷ್ಟ್, 2022 22. ಇದು ಅಂತಿAಥ ಹೂವಲ್ಲ, ಗೌರಿ ಹೂ-ಲೇಖನ : ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ, ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ, 04ನೇ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್, 2022 23. ಸ್ಥಳನಾಮಗಳು-ಲೇಖನ : ಶಿಗ್ಗಾವಿ ತಾಲೂಕು ದರ್ಶನ : ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು, ಬೆಂಗಳೂರು. ಜ.2023 24. ಮುಖವೀಣೆ ಎಂಬ ಸುಂದರಿ-ಲೇಖನ : Vol.9, Issue.1 & Vol.9, Issue.2, ಜಾನಪದ ಜಗಲಿ, ಕ.ಜಾ.ವಿ.ವಿ, ಗೊಟಗೋಡಿ, 2023 (ISBN-2320-6616) 25. ‘ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಡು ಹಣ್ಣುಗಳು’ ಕೃತಿಯ ಬರೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಕರಡು ಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 26. ‘ಮುಖವೀಣೆ : ಜನಪದ ವಾದ್ಯ ವಿಶೇಷ’ ಕೃತಿಯ ಬರೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಕರಡು ಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 27. ‘ಜನಪದರಲ್ಲಿ ವೀಳ್ಯೆದೆಲೆಯ ಮಹತ್ವ’ : ಅಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನ. 28. ಕರಿ ನೆರಳಲ್ಲಿ ‘ಕಂಬಳಿ ಕರೆ ಕಟ್ಟುವವರ’ ಬದುಕು : ಅಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನ. 29. ‘ಸೋಬಾನೆ ರಮೇಶ ಹಾಡಿರುವ ಸೋಬಾನೆ ಪದಗಳು’ : ಕರಡು ಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 30. ‘ಶಹನಾಯಿ ರಾಜ ಪಂ.ಬಸವರಾಜ ಹೆಡಿಗ್ಗೊಂಡ’ : ಕರಡು ಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 31. ‘ಕಲ್ಗಿ-ತುರಾಯಿ ಪದಗಳು’- ಸಂಗ್ರಹ : ಕರಡು ಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 32. ‘ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ’ ದೊಡ್ಡಾಟದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯ ಕರಡುಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿದೆ. 33. ‘ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ : ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ’ ಕೃತಿ ಪ್ರಕಟ-2026 == ಸದಸ್ಯತ್ವ == 1. Indian Folklore Researcher’s Organisation(IFRO), (No.18, Dt.08-07-2015). ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯತ್ವ. 2. ಜಾನಪದ ಪದವೀಧರರ ಸಂಘ, ಧಾರವಾಡ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ 2017 ರಿಂದ. 3. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು : ನಂ.327208/04-01-2019, ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯತ್ವ. 4. ಜಾನಪದ ಪದವೀಧರರ ಸಂಘ (ರಿ), ಶಿಗ್ಗಾಂವ (DRHR/SOR/784/2019-20) ಮಾಧ್ಯಮ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ 2019 ರಿಂದ. 5. ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖಕ ಸದಸ್ಯತ್ವ, 2017 ರಿಂದ. 6. ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಟ್ರಸ್ಟ್ (ರಿ), ಕೃಷಿ ನಗರ, ಗೊಟಗೋಡಿ, ಶಿಗ್ಗಾವಿ ತಾ. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ-581 205 ನೋಂ.ಸಂ.101/2020-21 ಮಾಧ್ಯಮ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, 2020 ರಿಂದ. == ನೂತನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ == ದಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು, ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಘಟಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ನೇಮಕ (05.10.2024), ದಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು(ರಿ), ರಾಜ್ಯ ಘಟಕ, ಗದಗ. == ಬ್ಲಾಗ್ ತಾಣ == ರಾಜನಪದ (dcrajashekhar.blogspot.com) ಎಂಬ ಬ್ಲಾಗ್ತಾಣದಿಂದ ಜಾನಪದಕ್ಕೆ ಸಂಬAಧಿಸಿದAತೆ ನಾನು ಬರೆದಿರುವ ಪ್ರಕಟಿತ, ಅಪ್ರಕಟಿತ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳು, ವರದಿಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು, ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ವಿಷಯದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡುವ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. == YouTube ವಾಹಿನಿ == RAJANAPADA /ರಾಜನಪದ (http://www.youtube.com/@Rjajanapada) ಹಾಗೂ RWORLD (http://www.youtube.com/@RWORLD2025) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ YouTube ವಾಹಿನಿಗಳ ಮುಖಾಂತರ ದೇಸೀಯ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ಕುಣಿತ, ಗೀತೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬAಧಿಸಿದ ಧ್ವನಿ & ವಿಡಿಯೋ, ಸ್ಥಿರಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿ ಸಂಕಲನ ಮಾಡಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ, ಸಾಕ್ಷö್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಬಿತ್ತರಿಸುವ ಮುಖಾಂತರ ಜಾನಪದ ವಿಷಯದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಈ ವಾಹಿನಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡಿರುವ ವಿಡಿಯೋಗಳು : 1)‘ತಲೆ ದಂಡ’ ನಾಟಕದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳು-05. 2)‘ಸೋಬಾನೆ ರಮೇಶ’ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಸೋಬಾನೆ ಪದಗಳು-28. 3)ಶ್ರೀ.ಶೇಕಪ್ಪ ಯಲಿಗಾರ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ‘ಭಜನಾ ಪದಗಳು’-06. 4)‘ಗೊಂದಲಿಗರು : ಹಾಡು’-ಕಥೆ’ ಶ್ರೀ. ವೆಂಕಪ್ಪ ಅಂಬಾಜಿ ಸುಗತೇಕರ ಅವರ ಸಂದರ್ಶನದ ಸಂಚಿಕೆಗಳು-08. 5)‘ಕಂಬಳಿ ಕರೆ ಕಟ್ಟುವ ಕಲೆ’ : ಸಾಕ್ಷö್ಯಚಿತ್ರ. 6)‘ದೊಡ್ಡಾಟದ ಕಥೆಗಾರ ಗೋವಿಂದಪ್ಪ ಅವರ ವಹುವ್ವರಿ ಬದುಕು’ : ಶ್ರೀ. ಗೋವಿಂದಪ್ಪ ತಳವಾರ ಅವರ ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ಸಂದರ್ಶನ-03. 7)‘ಗಿರಿಜಾ ಕಲ್ಯಾಣ’ ದೊಡ್ಡಾಟದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳು-03. 8)ಈಚಲಯಲ್ಲಾಪುರ ಗ್ರಾಮದ ಮೊಹರಂ ಪದಗಳು-16. 9)‘ಕರ್ಣ ಪರ್ವ’ ದೊಡ್ಡಾಟದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳು-04. 10)ಶ್ರೀಮತಿ. ರಾಧಾಭಾಯಿ ಮಾದರ ಹಾಡಿರುವ ‘ಚೌಡಕಿ ಪದಗಳು’-08. 11)‘ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರ’ ದೊಡ್ಡಾಟದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳು-02. 12)‘ಅಂಗುಲಿಮಾಲ’ ದೊಡ್ಡಾಟ ಪ್ರಸಂಗದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳು. 13)ಬಹುರೂಪಿ ಗಾಯನ : ಹಗಲುವೇಷಗಾರರ ಕುರಿತು ಸಾಕ್ಷö್ಯಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಅವರ ಹಾಡುಗಳು-12. 14)‘ಚಿತ್ರಪಟ ರಾಮಾಯಣ’ ನಾಟಕ : YouTube series-07 15)‘ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ-ಲಕ್ಷೆö್ಮÃಶ್ವರ’ : ಸಾಕ್ಷö್ಯಚಿತ್ರ. g3wtaekbfp46j4qy65q8wk53gvzjohx 0 179216 1374316 1374267 2026-05-28T13:48:58Z VASANTH S.N. 728 /* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */ 1374316 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Calla_palustris2.jpg | image2 = Illustration Calla palustris0.jpg | image2_caption = ''Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz 1885'' | status = G5 | status_system = TNC | status_ref = <ref>{{cite web |title=''Calla palustris'' |url=https://explorer.natureserve.org/Taxon/ELEMENT_GLOBAL.2.130791/Calla_palustris |publisher=[[NatureServe]] |access-date=22 March 2023}}</ref> | status2 = LC | status2_system = IUCN3.1 | status2_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=Lansdown, R.V. |year=2014 |title=''Calla palustris'' |article-number=e.T167822A42334121 |doi=10.2305/IUCN.UK.2014-1.RLTS.T167822A42334121.en}}</ref> | display_parents = 3 | grandparent_authority = Bartl. | genus = Calla | parent_authority = [[Carl Linnaeus|L.]] | species = palustris | authority = L. | synonyms = Of the genus:<ref name=POWO_2733-1/> {{genus list |hidden=no |Aroides |Heist. ex Fabr. |Callaion |Raf. |Callaria |Raf. |Provenzalia |Adans. }} Of the species:<ref name=POWO_86508-1>{{Cite POWO|title=''Calla palustris'' L..|id=86508-1|access-date=2026-01-10|mode=cs1}}</ref> {{species list |hidden=yes |Calla brevis |(Raf.) Á.Löve & D.Löve |Calla cordifolia |Stokes |Calla generalis |E.H.L.Krause |Calla ovatifolia |Gilib. |Callaion bispatha |(Raf.) Raf. |Callaion brevis |(Raf.) Raf. |Callaion heterophylla |(Raf.) Raf. |Callaion palustris |(L.) Raf. |Dracunculus paludosus |Montandon |Provenzalia bispatha |Raf. |Provenzalia brevis |Raf. |Provenzalia heterophyla |Raf. |Provenzalia palustris |(L.) Raf. }} }} '''ಕ್ಯಾಲ''' [[ಏರೇಸೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಮೂಲಿಕೆ ಸಸ್ಯಜಾತಿ. ರಿಚರ್ಡಿಯ, ಏಲಮ್‍ಲಿಲ್ಲಿ ಎಂಬವು ಇದರ ಪರ್ಯಾಯ ನಾಮಗಳು. ತನ್ನ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಹೂಗೊಂಚಲ ಕವಚಗಳಿಂದಾಗಿ (ಸ್ಪೇತ್) ಉದ್ಯಾನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪಡೆದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅಂಚುಸಸ್ಯ ಇಲ್ಲವೆ ಕುಂಡಸಸ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಇದೊಂದು ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ [[ಸಸ್ಯ]]. [[ಭೂಮಿ]]ಯೊಳಗೆ ಹರಡಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯುವ ತನ್ನ ಪ್ರಕಂದದಿಂದಾಗಿ ವರ್ಷವರ್ಷವೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕಂದದಿಂದ ಮೊದಲ ವರ್ಷ ಹಲವಾರು ಎಲೆಗಳು ಹುಟ್ಟುವುವಾದರೂ ಅನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡೇ ಎಲೆಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. [[ಎಲೆ]]ಗಳಿಗೆ ಕೊಳವೆಯಂಥ ತೊಟ್ಟೂ ಹೃದಯದಾಕಾರದ ಅಲಗೂ ಇವೆ. ಹೂಗೊಂಚಲು ಸ್ಪೇಡಿಕ್ಸ್ ಬಗೆಯದು. ಇದಕ್ಕೆ ಚೆಲುವಾದ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ ಕವಚವಿದೆ. ಇದು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಳಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಬೇರುಕಾಂಡದ ಮೂಲಿಕೆಯ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ . ಎಲೆಗಳು ದುಂಡಾದ ಅಥವಾ ಹೃದಯದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, 6–12 ಸೆಂ.ಮೀ ( 2 +^1/4 – 4​​+10–20 ಸೆಂ.ಮೀ (4–8 ಇಂಚು) ಎಲೆಯ ತೊಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ^3/4 _ಇಂಚು  ) ಉದ್ದ, ಮತ್ತು4–12 ಸೆಂ.ಮೀ ( 1+^1/2 – 4​​+³ ⁄ ₄  ಇಂಚು) ಅಗಲ. ಹಸಿರು-ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಹೂಗೊಂಚಲುಗಳು ಸುಮಾರು 4–6ಸೆಂ.ಮೀ ( 1+^1/2 – 2​​+^1/4 ಇಂಚು ) ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಬಿಳಿ ಗುಚ್ಛದಲ್ಲಿ  ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಈ ಹಣ್ಣು ಕೆಂಪು ಹಣ್ಣುಗಳ ಗುಂಪಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಹಲವಾರು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ . ₇ <ref>{{eFloras|1|0027260|Calla palustris |first=Sue A. |last=Thompson |family=Araceae}}</ref><ref>{{eFloras|2|200027260|Calla palustris |first1=Heng |last1=Li |first2=Peter C. |last2=Boyce |first3=Josef |last3=Bogner |family=Araceae}}</ref> ಈ ಸಸ್ಯವು ತಾಜಾವಾಗಿದ್ದಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಕ್ಸಾಲಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಅಂಶದಿಂದಾಗಿ ತುಂಬಾ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿದೆ , ಆದರೆ ಬೇರುಕಾಂಡ ( ''ಕ್ಯಾಲಡಿಯಮ್'' , ''ಕೊಲೊಕಾಸಿಯಾ'' ಮತ್ತು ''ಅರಮ್‌ನಂತೆ'' ) ಒಣಗಿಸಿ, ಪುಡಿಮಾಡಿ, ಸೋರಿ ಮತ್ತು ಕುದಿಸಿದ ನಂತರ ಖಾದ್ಯವಾಗಿದೆ.</ref><ref>{{cite web |url=http://www.epharmacognosy.com/2012/05/wild-calla-calla-palustris-poisonous.html |website=Pharmacognosy |title=Wild calla-Calla palustris-Poisonous plants}}</ref> == ವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ == ''ಕ್ಯಾಲ್ಲಾ'' ಕುಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಏಕೈಕ ಜಾತಿಯಾದ ''ಕ್ಯಾಲ್ಲಾ ಪಲುಸ್ಟ್ರಿಸ್ ಅನ್ನು'' ಮೊದಲು 1753 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲ್ ಲಿನ್ನಿಯಸ್ ವಿವರಿಸಿದರು <ref name=POWO_2733-1>{{Cite POWO|title=''Calla'' L..|id=2733-1|access-date=2026-01-10|mode=cs1}}</ref> . ಈ ಕುಲವು ಹಿಂದೆ ಹಲವಾರು ಇತರ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇವುಗಳನ್ನು ಈಗ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕುಲವಾದ ''ಜಾಂಟೆಡೆಶಿಯಾಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಈ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ "ಕ್ಯಾಲ್ಲಾ ಲಿಲ್ಲಿಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಸಿ. ಪಲುಸ್ಟ್ರಿಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ'' ಗೊಂದಲಗೊಳ್ಳಬಾರದು .<ref>{{Cite web |date=2024-04-03 |title=Calla Lily Care: Grow Stunning Blooms All Season Long |url=https://www.plantgardener.com/caring-for-calla-lilies/ |access-date=2024-06-03 |website=www.plantgardener.com |language=en-us}}</ref>. ==ಪ್ರಭೇದಗಳು== ಕ್ಯಾ.ಎಲಿಯೋಟಿಯಾನ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾ.ಆಲ್ಬೊಮ್ಯಾಕ್ಯುಲೇಟ ಎಂಬುವು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳು. ==ವಿತರಣೆ== ಇದು ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದ ತಂಪಾದ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ , ಮಧ್ಯ, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಯುರೋಪ್ (ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ, ಆದರೆ ಬ್ರಿಟನ್ ಅಲ್ಲ), ಉತ್ತರ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ ( ಅಲಾಸ್ಕಾ , ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು) ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ. <ref name=POWO_2733-1/><ref>Govaerts, R. & Frodin, D.G. (2002). World Checklist and Bibliography of Araceae (and Acoraceae): 1–560. The Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew.</ref> ==ಕೃಷಿ== ಕ್ಯಾಲವನ್ನು ಪ್ರಕಂದದ ತುಂಡುಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಪ್ರಕಂದಗಳನ್ನು ನಾಟಿಮಾಡಲು ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕಾಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ತೇವ ಬೇಕಾದರೂ ನೆಲ ಜೌಗಾಗಿರಬಾರದು. ಫಲವತ್ತಾದ ಮಣ್ಣು ಅಗತ್ಯ. [[ಚಳಿಗಾಲ]]ದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಸ್ಯಭಾಗ ಸತ್ತು ಪ್ರಕಂದ ಸುಪ್ತಾವಸ್ಥೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳ ವೇಳೆಗೆ ಹೊಸ ಎಲೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿ ಅನಂತರ ಹೂ ಅರಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{Go Botany |genus=Calla |species=palustris |link=1}} * [http://www.missouribotanicalgarden.org/PlantFinder/PlantFinderDetails.aspx?kempercode=f267 Missouri Gardening, plant finder, Gardening Help] * [http://plants.ces.ncsu.edu/plants/all/calla-palustris/ North Carolina State University Cooperative Extension] * [http://www.ct-botanical-society.org/galleries/callapalu.html Connecticut Botanical Society, Wild Calla (Water Arum)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130531210733/http://www.ct-botanical-society.org/galleries/callapalu.html |date=2013-05-31 }} * {{Minnesota Wildflowers |Calla palustris (Wild Calla) |flower|wild-calla}} * [http://www.botanic-gardens-ljubljana.com/en/component/plants/calla-palustris University Botanic Gardens at Ljubljana] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಲ}} [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು]] 5h084nwhf5zq0jwn7e0rwaruix68ewm 0 179217 1374318 1374271 2026-05-28T13:49:47Z VASANTH S.N. 728 /* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */ 1374318 wikitext text/x-wiki {{Chembox | Verifiedfields = changed | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 447673815 | Reference = <ref>''[[Merck Index]]'', 12th Edition, Sodium polymetaphosphate, '''8814'''</ref> | ImageFile = sodium hexametaphosphate.png | ImageFile_Ref = {{chemboximage|correct|??}} | ImageName = Skeletal formula of sodium hexametaphosphate | ImageFile2 = Hexametafosforečnan sodný.jpg | IUPACName = sodium ''cyclo''-hexaphosphate | OtherNames = Calgon S<br /> Glassy sodium<br /> Graham's salt<br /> Hexasodium metaphosphate<br /> Metaphosphoric acid, hexasodium salt |Section1={{Chembox Identifiers | CASNo = 68915-31-1 | CASNo_Ref = {{cascite|changed|EPA}} | PubChem = 24968 | ChemSpiderID = 23340 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | EINECS = 233-343-1 | MeSHName = sodium+polymetaphosphate | UNII = N40N91DW96 | SMILES = [O-]P1(=O)OP(=O)([O-])OP(=O)([O-])OP(=O)(OP(=O)(OP(=O)(O1)[O-])[O-])[O-].[Na+].[Na+].[Na+].[Na+].[Na+].[Na+] | StdInChI = 1S/6Na.H6O18P6/c;;;;;;1-19(2)13-20(3,4)15-22(7,8)17-24(11,12)18-23(9,10)16-21(5,6)14-19/h;;;;;;(H,1,2)(H,3,4)(H,5,6)(H,7,8)(H,9,10)(H,11,12)/q6*+1;/p-6 | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|changed|chemspider}} | StdInChIKey = GCLGEJMYGQKIIW-UHFFFAOYSA-H | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|changed|chemspider}} }} |Section2={{Chembox Properties | Formula = {{chem2|Na6[(PO3)6]}} | MolarMass = 611.7704 g mol⁻¹ | Appearance = White crystals | Odor = odorless | Density = 2.484 g/cm³ | MeltingPtC = 628 | BoilingPtC = 1500 | Solubility = soluble | SolubleOther = insoluble in organic solvents | RefractIndex = 1.482 }} |Section3={{Chembox Hazards | ExternalSDS = [http://hazard.com/msds/mf/baker/baker/files/s3866.htm hazard.com] | MainHazards = Irritant | GHS_ref=<ref>{{cite web |title=C&L Inventory |url=https://echa.europa.eu/information-on-chemicals/cl-inventory-database/-/discli/details/3602 |website=echa.europa.eu}}</ref> | GHSPictograms = {{GHS07}} | GHSSignalWord = Warning | HPhrases = {{H-phrases|319}} | PPhrases = {{P-phrases|}} | LD50 = 3.053 g kg⁻¹ }} |Section4={{Chembox Related | OtherAnions = [[Trisodium phosphate]]<br />[[Tetrasodium pyrophosphate]]<br />[[Pentasodium triphosphate]] | OtherCompounds = [[Sodium trimetaphosphate]] }} }} '''ಕ್ಯಾಲಗಾನ್''' ಸೋಡಿಯಂ ಹೆಕ್ಸಮೆಟಫಾಸ್ಫೇಟಿನ (SHMP) - {{chem2|Na6[(PO3)6]}}.<ref name=G&E>{{Greenwood&Earnshaw2nd|page=530}}</ref> ವಾಣಿಜ್ಯ ನಾಮ. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== [[ಬಣ್ಣ]]ವಿಲ್ಲದ, [[ವಾಸನೆ]]ಯಿಲ್ಲದ, ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರುವ, ತಟ್ಟೆಯ ರೂಪದ, [[ಹರಳು (ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ)|ಹರಳು]]ಗಳ ಅಥವಾ ಪುಡಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಂಯುಕ್ತ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಟೆಟ್ರಸೋಡಿಯಂ ಪೈರೊಫಾಸ್ಫೇಟು ಸಹ ಇರುತ್ತದೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇದರ ಕರಗುವಿಕೆ ಬಲು ನಿಧಾನ. ಜೈವಿಕ ದ್ರಾವಣಗಳಲ್ಲಿ ಕರಗುವುದಿಲ್ಲ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ಅತಿ ಬೆವರಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಬೆವರಿನ ವಾಸನೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಅತಿ ಬೆವರು ಬಂದು ಒತ್ತಿಕೊಂದು ಹುಣ್ಣು ಆಗದಂತೆ ಮಾಡಲು ಇದರ 5% ಪುಡಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಕ ದೂಳಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಬಾಯ್ಲರಿಗೆ ಹಾಕುವ ನೀರನ್ನು ಶುದ್ಧ ಮಾಡಲು, ನೀರಿನ ಗಡಸುತನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇದರ ವಿವಿಧ ಸಾರಗಳ ದ್ರಾವಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಯಾಲ್ಗಾನಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಯೋಗವೂ ಉಂಟು. ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ವಿಷಕ್ರಿಮಿಗಳಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡುವಾಗ ಕುದಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಉಪಕರಣಗಳ ಮೇಲೆ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯುವುದೂ ಬೂದಿ ಕೂಡುವುದೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. SHMP ಅನ್ನು ಸೀಕ್ವೆಸ್ಟ್ರಾಂಟ್ ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು E ಸಂಖ್ಯೆ E452i ಅಡಿಯಲ್ಲಿ [[ಆಹಾರ]] ಸಂಯೋಜಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ವಿವಿಧ [[ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು|ಕೈಗಾರಿಕೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . pH ಅನ್ನು 8.0–8.6 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು [[ಸೋಡಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್]] ಅನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ SHMP ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ನೀರನ್ನು ಮೃದುಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು [[ಮಾರ್ಜಕ]]ಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಹಲವಾರು SHMP ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ . ಸೋಡಿಯಂ ಹೆಕ್ಸಾಮೆಟಾಫಾಸ್ಫೇಟ್‌ನ ಗಮನಾರ್ಹ ಬಳಕೆಯೆಂದರೆ [[ಜೇಡಿಮಣ್ಣು|ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿ]]ನ ಆಧಾರಿತ [[ಸೆರಾಮಿಕ್ಸ್|ಸೆರಾಮಿಕ್]] ಕಣಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಡಿಫ್ಲೋಕ್ಯುಲಂಟ್ ಆಗಿ <ref>''The Role Of Sodium Hexametaphosphate In The Dissolution Process Of Kaolinite And Kaolin''F. Andreola; E.Castellini; T.Manfredini; M.Romagnoli. Journal of the European Ceramic Society, Volume 24, Number 7, June 2004.</ref><ref>''Impact Of Dispersants On The Mechanical Strength Development Of Alumina-Spinel Self-Flowing Refractory Castables.'' Sasan Otroj, Mohammad Reza Nilforushan, Arash Daghighi, Reza Marzban. Ceramics – Silikáty 54 (3) 284–289 (2010)</ref><ref>''Effect Of Adding Sodium Hexametaphosphate Liquefier On Basic Properties Of Calcium Phosphate Cements''. S. Hesaraki; A. Zamanian; F. Moztarzadeh. Journal of Biomedical Materials Research Part A. Vol. 88A, No. 2, 2009</ref><ref>''Study Of Clay’s Mineralogy Effect On Rheological Behavior Of Ceramic Suspensions Using An Experimental Design.'' Afef Jmal Ayadi; Julien Soro; Amel Kamoun; Samir Baklouti. International Journal of Recent Research and Applied Studies 14 (2). February 2013.</ref>. ಮಣ್ಣಿನ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕಾಗಿ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಒಡೆಯಲು ಇದನ್ನು ಪ್ರಸರಣ ಏಜೆಂಟ್ ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ <ref>ASTM D422 – 63(2007) Standard Test Method for Particle-Size Analysis of Soils.</ref>. ಇದನ್ನು ಟೂತ್‌ಪೇಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಘಟಕಾಂಶವಾಗಿ ಕಲೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಮತ್ತು ಟಾರ್ಟರ್ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಘಟಕಾಂಶವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. <ref>{{cite web |url=http://www.crestprohealth.com/pro-health-faq/ |title=Crest Pro-Health Frequently Asked Questions |access-date=2012-11-20 |archive-date=2012-11-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121119051133/http://www.crestprohealth.com/pro-health-faq/ |url-status=dead }}</ref> ==ಆಹಾರ ಸಂಯೋಜಕ== ಆಹಾರ ಸಂಯೋಜಕವಾಗಿ, SHMP ಅನ್ನು ಎಮಲ್ಸಿಫೈಯರ್ ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕೃತಕ ಮೇಪಲ್ ಸಿರಪ್, ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧ ಹಾಲು, ಚೀಸ್ ಪುಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಪ್ಸ್, ಅನುಕರಣೆ ಚೀಸ್, ಹಾಲಿನ ಟಾಪಿಂಗ್, ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಬಿಳಿಭಾಗ, ಹುರಿದ ಗೋಮಾಂಸ, ಮೀನು ಫಿಲೆಟ್‌ಗಳು, ಹಣ್ಣಿನ ಜೆಲ್ಲಿ, ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು, ಸಲಾಡ್ ಡ್ರೆಸ್ಸಿಂಗ್, ಹೆರಿಂಗ್, ಉಪಾಹಾರ ಧಾನ್ಯ, ಐಸ್ ಕ್ರೀಮ್, ಬಿಯರ್ ಮತ್ತು ಬಾಟಲ್ ಪಾನೀಯಗಳು, ಇತರ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ SHMP ಇರಬಹುದು.<ref>{{cite web | url=http://www.befoodsmart.com/ingredients/sodium-hexametaphosphate.php | title=Ingredient Results - Sodium Hexametaphosphate}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.fda.gov/food/ingredientspackaginglabeling/foodadditivesingredients/ucm091048.htm | archive-url=https://web.archive.org/web/20130321053934/http://www.fda.gov/Food/IngredientsPackagingLabeling/FoodAdditivesIngredients/ucm091048.htm | url-status=dead | archive-date=March 21, 2013 | title=Food Additives & Ingredients - Food Additive Status List| website=[[Food and Drug Administration]]| date=26 August 2021}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfcfr/cfrsearch.cfm?fr=173.310 | archive-url=https://web.archive.org/web/20030915154637/http://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfcfr/CFRSearch.cfm?FR=173.310 | url-status=dead | archive-date=September 15, 2003 | title=CFR - Code of Federal Regulations Title 21}}</ref> ==ನೀರನ್ನು ಮೃದುಗೊಳಿಸುವ ಉಪ್ಪು== SHMP ಅನ್ನು ಡೈಮಂಡ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಬ್ರೈಟ್ & ಸಾಫ್ಟ್ ಸಾಲ್ಟ್ ಪೆಲೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 0.03% ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಮೃದುಗೊಳಿಸುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಸೋಡಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್]] ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಏಕೈಕ ಸಂಯೋಜಕವಾಗಿದೆ . ==ತಯಾರಿ== ಸೋಡಿಯಂ ಆಮ್ಲ ಪೈರೋಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಮೋನೋಸೋಡಿಯಂ ಆರ್ಥೋಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಅನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ SHMP ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ : :{{chem2|2 NaH2PO4 -> Na2H2P2O7 + H2O}} ತರುವಾಯ, ಪೈರೋಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಅನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಅನುಗುಣವಾದ ಸೋಡಿಯಂ ಹೆಕ್ಸಾಮೆಟಾಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಅನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ: :{{chem2|3 Na2H2P2O7 -> (NaPO3)6 + 3 H2O}} ನಂತರ ತ್ವರಿತ ತಂಪಾಗಿಸುವಿಕೆ. ==ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು== SHMP ಜಲೀಯ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಮ್ಲೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಶಾಖದಲ್ಲಿ, ಸೋಡಿಯಂ ಟ್ರೈಮೆಟಾಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಮತ್ತು ಸೋಡಿಯಂ ಆರ್ಥೋಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಆಗಿ ಹೈಡ್ರೋಲೈಸ್ ಆಗುತ್ತದೆ . ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://web.archive.org/web/20080602175604/http://www.ohsah.bc.ca/index.php?section_id=393 Occupational Health and Safety Agency for Healthcare in British Columbia] * [https://www.fishersci.com/store/msds?partNumber=S333500&productDescription=SODIUM+METAPHOSPHAT+PURIF+500G&vendorId=VN00033897&countryCode=US&language=en Material Safety Data Sheet] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಲಗಾನ್}} [[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]] 3a7k62hr1gkdvwq0rvpc7zlrf67aenu 0 179225 1374313 2026-05-28T13:45:04Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1374313 wikitext text/x-wiki '''ಕ್ಯಾಲೆಂಡರಿಂಗ್''' [[ಬಟ್ಟೆ]], [[ರಬ್ಬರು|ರಬ್ಬರ್]], [[ಕಾಗದ]] ಇವುಗಳ ಹಾಳೆಗಳನ್ನು ದಿಂಡುಗಳ ಅಥವಾ ಫಲಕಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕ ಸಂಮರ್ದಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿ ಒತ್ತಿ ಆ ಹಾಳೆಗಳನ್ನು ತೆಳುಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ನುಣುಪುಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ಹೊಳಪುಗೊಳಿಸುವ ವಿಧಾನ. ಇದನ್ನು ಮಾಡುವ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಯಂತ್ರ ಎಂದು ಹೆಸರು. ==ಯಂತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸ== ಈ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ 2-12 ಸುತ್ತು ದಿಂಡುಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಇಟ್ಟು ಬಲವಾದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುವರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುತ್ತು ದಿಂಡುಗಳ ವ್ಯಾಸ 30-40 ಸೆಂ.ಮೀ.ದಿಂಡುಗಳನ್ನು [[ಕಬ್ಬಿಣ]], [[ಉಕ್ಕು]], [[ಹಿತ್ತಾಳೆ]] ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಗಟ್ಟಿಮರದಿಂದ ಅಥವಾ ಅಧಿಕ ಸಂಮರ್ಧದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿದ [[ಹತ್ತಿ]] ಮತ್ತು ಕಾಗದದ ಉರುಳೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ಲೋಹ]]ದ ದಿಂಡುಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಹತ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿರುವ ದಿಂಡುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿರುವರು. ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವಾಗ ಬಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ದಿಂಡುಗಳ ಭಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಕೆಜಿ ತೂಕ ಬೀಳುವ ಏರ್ಪಾಡು ಉಂಟು. ಅಲ್ಲದೇ ಲೋಹದ ದಿಂಡುಗಳನ್ನು [[ಆವಿ|ಉಗಿ]]ಯಿಂದ ಕಾಯಿಸುವರು. ಈ [[ಯಂತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಹಾಯುವ [[ವಸ್ತ್ರ]] ಬಹು ಸ್ವಲ್ಪ ಒದ್ದೆಯಾಗಿರಬೇಕು.<ref name="record">{{cite book |title= Textile World Record|year= 1907|publisher= Lord & Nagle Co.|page= 118|url= https://books.google.com/books?id=ZfbNAAAAMAAJ|access-date=July 8, 2009}}</ref><ref name="fabric">{{cite book |title= Fabric Magic|last= Paine|first= Melanie|year= 1999|publisher= Frances Lincoln ltd|isbn=0-7112-0995-2 |page= 24 |url= https://books.google.com/books?id=AkWAMNeLI6MC|access-date= July 8, 2009}}</ref> ಉಪಯೋಗಾನುಗುಣವಾಗಿ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿರಬಹುದು. ಹತ್ತಿ, ಲಿನನ್, [[ಕೃತಕ ರೇಷ್ಮೆ]] ಮತ್ತು [[ರೇಷ್ಮೆ]]ಯಿಂದ ತಯಾರಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ==ಯಂತ್ರದ ಉಪಯೋಗ== ಯಂತ್ರದ ಉಪಯೋಗ ಮೂರು ವಿಧ: ಸಾದ (ಸ್ವಿಸಿಂಗ್), ಹಿಂಬಾಲಿಕೆ (ಚೇಸಿಂಗ್) ಮತ್ತು ಘರ್ಷಣ (ಫ್ರಿಕ್ಷನ್). ಸಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ ಒಂದು ಮಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಹಾಯುವುದು. ಹಿಂಬಾಲಿಕೆ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಎರಡು ಮಡಿಕೆಗಳು ಬಟ್ಟೆ ದಿಂಡುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರಬೇಕು. ಘರ್ಷಣ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ ಒಂದೇ ಮಡಿಕೆಯಾಗಿ ಹಾಯುವುದು. ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಳಪಾದ ಗಟ್ಟಿ ಲೋಹದ ದಿಂಡು ಮತ್ತೊಂದು ದಿಂಡಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದಿಂದ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶ ಬರುವುದು. ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು: ಲೋಹದ ದಿಂಡಿನ ಉಷ್ಣತೆ; ಬಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಒತ್ತಡ; ದಿಂಡುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ಗುಣ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಚಲನ ವಿಧಾನ, ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಯುವ ಮುನ್ನ ಬಟ್ಟೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದರೆ ತನುವು (ಡ್ಯಾಂಪಿಂಗ್), ಗಂಜಿ ಹಾಕುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ. ಈ ಅಂಶಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಬಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಹೊಳಪು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಬೃಹತ್ ಒತ್ತುವ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೈಯಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಯಾಂಗ್ಟ್ಜಿ ನದಿಯ ಉತ್ತರದಿಂದ ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ತರಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಒತ್ತುವ ಕಲ್ಲನ್ನು ಬಟ್ಟಲಿನ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಬಾಗಿದ ತಳಭಾಗದ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಯವಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಲ್ಲಿನ ಕೆಳಗೆ ಬಟ್ಟೆಯ ತುಂಡನ್ನು ಇರಿಸಿದ ನಂತರ ಕೆಲಸಗಾರನು ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಒತ್ತಲು ತನ್ನ ಪಾದಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.<ref>{{cite book |last1=Chao |first1=Kang |title=The Development of Cotton Textile Production in China |date=1977 |publisher=East Asian Research Center, Harvard University |isbn=0674200217 |page=34}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಲೆಂಡರಿಂಗ್}} ics86s9llk13myzjp3x2t56fato0j1x 1374314 1374313 2026-05-28T13:46:06Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಬಟ್ಟೆಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374314 wikitext text/x-wiki '''ಕ್ಯಾಲೆಂಡರಿಂಗ್''' [[ಬಟ್ಟೆ]], [[ರಬ್ಬರು|ರಬ್ಬರ್]], [[ಕಾಗದ]] ಇವುಗಳ ಹಾಳೆಗಳನ್ನು ದಿಂಡುಗಳ ಅಥವಾ ಫಲಕಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕ ಸಂಮರ್ದಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿ ಒತ್ತಿ ಆ ಹಾಳೆಗಳನ್ನು ತೆಳುಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ನುಣುಪುಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ಹೊಳಪುಗೊಳಿಸುವ ವಿಧಾನ. ಇದನ್ನು ಮಾಡುವ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಯಂತ್ರ ಎಂದು ಹೆಸರು. ==ಯಂತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸ== ಈ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ 2-12 ಸುತ್ತು ದಿಂಡುಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಇಟ್ಟು ಬಲವಾದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುವರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುತ್ತು ದಿಂಡುಗಳ ವ್ಯಾಸ 30-40 ಸೆಂ.ಮೀ.ದಿಂಡುಗಳನ್ನು [[ಕಬ್ಬಿಣ]], [[ಉಕ್ಕು]], [[ಹಿತ್ತಾಳೆ]] ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಗಟ್ಟಿಮರದಿಂದ ಅಥವಾ ಅಧಿಕ ಸಂಮರ್ಧದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿದ [[ಹತ್ತಿ]] ಮತ್ತು ಕಾಗದದ ಉರುಳೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ಲೋಹ]]ದ ದಿಂಡುಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಹತ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿರುವ ದಿಂಡುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿರುವರು. ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವಾಗ ಬಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ದಿಂಡುಗಳ ಭಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಕೆಜಿ ತೂಕ ಬೀಳುವ ಏರ್ಪಾಡು ಉಂಟು. ಅಲ್ಲದೇ ಲೋಹದ ದಿಂಡುಗಳನ್ನು [[ಆವಿ|ಉಗಿ]]ಯಿಂದ ಕಾಯಿಸುವರು. ಈ [[ಯಂತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಹಾಯುವ [[ವಸ್ತ್ರ]] ಬಹು ಸ್ವಲ್ಪ ಒದ್ದೆಯಾಗಿರಬೇಕು.<ref name="record">{{cite book |title= Textile World Record|year= 1907|publisher= Lord & Nagle Co.|page= 118|url= https://books.google.com/books?id=ZfbNAAAAMAAJ|access-date=July 8, 2009}}</ref><ref name="fabric">{{cite book |title= Fabric Magic|last= Paine|first= Melanie|year= 1999|publisher= Frances Lincoln ltd|isbn=0-7112-0995-2 |page= 24 |url= https://books.google.com/books?id=AkWAMNeLI6MC|access-date= July 8, 2009}}</ref> ಉಪಯೋಗಾನುಗುಣವಾಗಿ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿರಬಹುದು. ಹತ್ತಿ, ಲಿನನ್, [[ಕೃತಕ ರೇಷ್ಮೆ]] ಮತ್ತು [[ರೇಷ್ಮೆ]]ಯಿಂದ ತಯಾರಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ==ಯಂತ್ರದ ಉಪಯೋಗ== ಯಂತ್ರದ ಉಪಯೋಗ ಮೂರು ವಿಧ: ಸಾದ (ಸ್ವಿಸಿಂಗ್), ಹಿಂಬಾಲಿಕೆ (ಚೇಸಿಂಗ್) ಮತ್ತು ಘರ್ಷಣ (ಫ್ರಿಕ್ಷನ್). ಸಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ ಒಂದು ಮಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಹಾಯುವುದು. ಹಿಂಬಾಲಿಕೆ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಎರಡು ಮಡಿಕೆಗಳು ಬಟ್ಟೆ ದಿಂಡುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರಬೇಕು. ಘರ್ಷಣ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ ಒಂದೇ ಮಡಿಕೆಯಾಗಿ ಹಾಯುವುದು. ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಳಪಾದ ಗಟ್ಟಿ ಲೋಹದ ದಿಂಡು ಮತ್ತೊಂದು ದಿಂಡಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದಿಂದ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶ ಬರುವುದು. ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು: ಲೋಹದ ದಿಂಡಿನ ಉಷ್ಣತೆ; ಬಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಒತ್ತಡ; ದಿಂಡುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ಗುಣ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಚಲನ ವಿಧಾನ, ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಯುವ ಮುನ್ನ ಬಟ್ಟೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದರೆ ತನುವು (ಡ್ಯಾಂಪಿಂಗ್), ಗಂಜಿ ಹಾಕುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ. ಈ ಅಂಶಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಬಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಹೊಳಪು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಬೃಹತ್ ಒತ್ತುವ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೈಯಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಯಾಂಗ್ಟ್ಜಿ ನದಿಯ ಉತ್ತರದಿಂದ ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ತರಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಒತ್ತುವ ಕಲ್ಲನ್ನು ಬಟ್ಟಲಿನ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಬಾಗಿದ ತಳಭಾಗದ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಯವಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಲ್ಲಿನ ಕೆಳಗೆ ಬಟ್ಟೆಯ ತುಂಡನ್ನು ಇರಿಸಿದ ನಂತರ ಕೆಲಸಗಾರನು ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಒತ್ತಲು ತನ್ನ ಪಾದಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.<ref>{{cite book |last1=Chao |first1=Kang |title=The Development of Cotton Textile Production in China |date=1977 |publisher=East Asian Research Center, Harvard University |isbn=0674200217 |page=34}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಲೆಂಡರಿಂಗ್}} [[ವರ್ಗ:ಬಟ್ಟೆಗಳು]] dzzrjrau5fb2xmw74pz4d8q4iofske0 1374315 1374314 2026-05-28T13:46:28Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಯಂತ್ರಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374315 wikitext text/x-wiki '''ಕ್ಯಾಲೆಂಡರಿಂಗ್''' [[ಬಟ್ಟೆ]], [[ರಬ್ಬರು|ರಬ್ಬರ್]], [[ಕಾಗದ]] ಇವುಗಳ ಹಾಳೆಗಳನ್ನು ದಿಂಡುಗಳ ಅಥವಾ ಫಲಕಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕ ಸಂಮರ್ದಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿ ಒತ್ತಿ ಆ ಹಾಳೆಗಳನ್ನು ತೆಳುಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ನುಣುಪುಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ಹೊಳಪುಗೊಳಿಸುವ ವಿಧಾನ. ಇದನ್ನು ಮಾಡುವ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಯಂತ್ರ ಎಂದು ಹೆಸರು. ==ಯಂತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸ== ಈ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ 2-12 ಸುತ್ತು ದಿಂಡುಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಇಟ್ಟು ಬಲವಾದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುವರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುತ್ತು ದಿಂಡುಗಳ ವ್ಯಾಸ 30-40 ಸೆಂ.ಮೀ.ದಿಂಡುಗಳನ್ನು [[ಕಬ್ಬಿಣ]], [[ಉಕ್ಕು]], [[ಹಿತ್ತಾಳೆ]] ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಗಟ್ಟಿಮರದಿಂದ ಅಥವಾ ಅಧಿಕ ಸಂಮರ್ಧದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿದ [[ಹತ್ತಿ]] ಮತ್ತು ಕಾಗದದ ಉರುಳೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ಲೋಹ]]ದ ದಿಂಡುಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಹತ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿರುವ ದಿಂಡುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿರುವರು. ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವಾಗ ಬಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ದಿಂಡುಗಳ ಭಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಕೆಜಿ ತೂಕ ಬೀಳುವ ಏರ್ಪಾಡು ಉಂಟು. ಅಲ್ಲದೇ ಲೋಹದ ದಿಂಡುಗಳನ್ನು [[ಆವಿ|ಉಗಿ]]ಯಿಂದ ಕಾಯಿಸುವರು. ಈ [[ಯಂತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಹಾಯುವ [[ವಸ್ತ್ರ]] ಬಹು ಸ್ವಲ್ಪ ಒದ್ದೆಯಾಗಿರಬೇಕು.<ref name="record">{{cite book |title= Textile World Record|year= 1907|publisher= Lord & Nagle Co.|page= 118|url= https://books.google.com/books?id=ZfbNAAAAMAAJ|access-date=July 8, 2009}}</ref><ref name="fabric">{{cite book |title= Fabric Magic|last= Paine|first= Melanie|year= 1999|publisher= Frances Lincoln ltd|isbn=0-7112-0995-2 |page= 24 |url= https://books.google.com/books?id=AkWAMNeLI6MC|access-date= July 8, 2009}}</ref> ಉಪಯೋಗಾನುಗುಣವಾಗಿ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿರಬಹುದು. ಹತ್ತಿ, ಲಿನನ್, [[ಕೃತಕ ರೇಷ್ಮೆ]] ಮತ್ತು [[ರೇಷ್ಮೆ]]ಯಿಂದ ತಯಾರಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ==ಯಂತ್ರದ ಉಪಯೋಗ== ಯಂತ್ರದ ಉಪಯೋಗ ಮೂರು ವಿಧ: ಸಾದ (ಸ್ವಿಸಿಂಗ್), ಹಿಂಬಾಲಿಕೆ (ಚೇಸಿಂಗ್) ಮತ್ತು ಘರ್ಷಣ (ಫ್ರಿಕ್ಷನ್). ಸಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ ಒಂದು ಮಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಹಾಯುವುದು. ಹಿಂಬಾಲಿಕೆ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಎರಡು ಮಡಿಕೆಗಳು ಬಟ್ಟೆ ದಿಂಡುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರಬೇಕು. ಘರ್ಷಣ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ ಒಂದೇ ಮಡಿಕೆಯಾಗಿ ಹಾಯುವುದು. ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಳಪಾದ ಗಟ್ಟಿ ಲೋಹದ ದಿಂಡು ಮತ್ತೊಂದು ದಿಂಡಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದಿಂದ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶ ಬರುವುದು. ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು: ಲೋಹದ ದಿಂಡಿನ ಉಷ್ಣತೆ; ಬಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಒತ್ತಡ; ದಿಂಡುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ಗುಣ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಚಲನ ವಿಧಾನ, ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಯುವ ಮುನ್ನ ಬಟ್ಟೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದರೆ ತನುವು (ಡ್ಯಾಂಪಿಂಗ್), ಗಂಜಿ ಹಾಕುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ. ಈ ಅಂಶಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಬಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಹೊಳಪು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಬೃಹತ್ ಒತ್ತುವ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೈಯಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಯಾಂಗ್ಟ್ಜಿ ನದಿಯ ಉತ್ತರದಿಂದ ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ತರಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಒತ್ತುವ ಕಲ್ಲನ್ನು ಬಟ್ಟಲಿನ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಬಾಗಿದ ತಳಭಾಗದ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಯವಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಲ್ಲಿನ ಕೆಳಗೆ ಬಟ್ಟೆಯ ತುಂಡನ್ನು ಇರಿಸಿದ ನಂತರ ಕೆಲಸಗಾರನು ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಒತ್ತಲು ತನ್ನ ಪಾದಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.<ref>{{cite book |last1=Chao |first1=Kang |title=The Development of Cotton Textile Production in China |date=1977 |publisher=East Asian Research Center, Harvard University |isbn=0674200217 |page=34}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಲೆಂಡರಿಂಗ್}} [[ವರ್ಗ:ಬಟ್ಟೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯಂತ್ರಗಳು]] 1unxgr7vz7u92bgap5pxzna6xidyqjl 0 179226 1374319 2026-05-28T14:31:01Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1374319 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | image = Hugh Longbourne Callendar 2.jpg | birth_date = 18 April 1863 | birth_place = [[Hatherop]], England | death_date = 21 January 1930 (aged 66) | death_place = [[Ealing]], England | awards = [[Duddell Medal and Prize]]<br>[[Rumford Medal]] | spouse = Victoria Mary Stewart | children = 4, including [[Guy Stewart Callendar]] | workplaces = [[University of Cambridge]]<br> [[Royal Holloway College]]<br> [[McGill University]]<br> [[Royal College of Science]] | field = [[Thermodynamics]]<br>[[Temperature measurement]]<br>[[Climatology]]<br>[[X-ray imaging]] }} '''ಹ್ಯೂ ಲಾಂಗ್ಬೋರ್ನ್‌ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್''' 1863-1930. [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟಿಷ್]] [[ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನ|ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿ]]. [[ಉಷ್ಣತೆ|ಉಷ್ಣ]] ಹಾಗೂ [[ಉಷ್ಣಗತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದರು. ==ಜನನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ== ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ [[ಗ್ಲೌಸೆಸ್ಟರ್‌ಶೈರ್‌]]ನ ಹ್ಯಾಥೆರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ರೆಕ್ಟರ್ ರೆವರೆಂಡ್ ಹಗ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮತ್ತು ಆನ್ನೆ ಸಿಸಿಲಿಯಾ ಲಾಂಗ್‌ಬೋರ್ನ್‌ರ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು <ref name=":3">{{Cite ODNB|title=Callendar, Hugh Longbourne (1863–1930), physicist|url=https://www.oxforddnb.com/view/10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-32248|year = 2004|language=en|doi=10.1093/ref:odnb/32248|access-date=2020-05-21}}</ref> . ಅವರನ್ನು ಮೇ 24, 1863 ರಂದು ಅವರ ತಂದೆಯ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.en|doi ಅವರ ತಂದೆ 1867 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಖಾಸಗಿ ಬೋಧಕರ ಸಹಾಯದಿಂದ [[ಭಾಷೆ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಗಣಿತ|ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು,<ref name=":1" /> ಇಂಡಕ್ಷನ್ ಕಾಯಿಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು [[ಜನರೇಟರ್‌]]ಗಳಂತಹ ಬಹು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು 10 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಮಾರ್ಸ್ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು<ref name=":2" />. 11 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮಾರ್ಲ್‌ಬರೋ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು , ಅಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಶೂಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು [[ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್]] ಎರಡರಲ್ಲೂ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು <ref name=":0" /><ref name=":2" />. ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ 1882 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, 1884 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಗೌರವ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು 1885 ರಲ್ಲಿ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ 16 ನೇ ರಾಂಗ್ಲರ್ ಆಗಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. 1885 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ಜೆ.ಜೆ. ಥಾಮ್ಸನ್|ಜೆಜೆ ಥಾಮ್ಸನ್]] ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅನುಭವ ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನವಿರಲಿಲ್ಲ<ref name=":4">{{Citation|last=Thomson|first=Joseph John|title=Preface|work=Recollections and Reflections|year=2011|pages=v–vi|publisher=Cambridge University Press|doi=10.1017/cbo9781139103718.001|isbn=978-1-139-10371-8}}</ref> . ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಥರ್ಮಾಮೆಟ್ರಿಯ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1886 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಟ್ರಿನಿಟಿಯ ಫೆಲೋ ಆದರು.<ref name=":5">{{Cite web|title=Hugh Longbourne Callendar - Graces Guide|url=https://www.gracesguide.co.uk/Hugh_Longbourne_Callendar|website=www.gracesguide.co.uk|access-date=2020-05-21}}</ref> ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬರೆಯಲು ಹೊಸ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು , ಅದನ್ನು ಜೆಜೆ ಥಾಮ್ಸನ್ ಕಲಿತರು ಮತ್ತು ಬಳಸಿದರು.<ref name=":4" /> ==ಸಂಶೋಧನೆಗಳು== ಪ್ರಯೋಗಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಉಷ್ಣಪ್ರಸಾರದಿಂದುಂಟಾಗುವ ಉಷ್ಣನಷ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಸಿ, ಉಪಕರಣದ ಸಮಜಲವನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ, [[ದ್ರವ]]ಗಳ ಗ್ರಾಹ್ಯೋಷ್ಣವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ವಿಧಾನವೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರನದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಇವರು ತಯಾರಿಸಿದ ಉಪಕರಣವೇ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರನ ಆವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪ್ರವಾಹದ [[ಕೆಲೊರಿಮಾಪಕ]]. ಈ ಉಪಕರಣದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗೊತ್ತಾದ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ದ್ರವದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು [[ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದು. ಇದೇ ಉಪಕರಣದಲ್ಲಿ ದ್ರವದ ನೀರನ್ನು ಹರಿಸಿ (ಗ್ರಾಹ್ಯೋಷ್ಣ 1 ಅಥವಾ ಗೊತ್ತಾದ ಗ್ರಹ್ಯೋಷ್ಣವುಳ್ಳ ಯಾವುದಾದರೂ ದ್ರವ) ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯಿಂದಾದ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದುಂಟಾದ ಉಷ್ಣದ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಇವುಗಳ ನಡುವಣ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಉಷ್ಣದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮ್ಯದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. [[ಅನಿಲ]]ಗಳ ವಿಕಾಸವನ್ನೇ ಉಷ್ಣತೆಯ ಅಳತೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಮೀಕೃತ ಗಾಳಿಯುಳ್ಳ ಅನಿಲ ಉಷ್ಣತಾಮಾಪಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವರು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ (1891). ರೇಡಿಯೋ ತ್ರಾಸನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಯೂ ಇವರದೇ. ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿದ್ಧಾಗ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್, ಲೋಹಗಳ ರೋಧತ್ವದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣತೆಯ ಹೆಚ್ಚುವಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದರು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಸ್ವಂತ ಉಷ್ಣತಾಮಾಪಕವೊಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು. [[ಪ್ಲಾಟಿನಮ್|ಪ್ಲಾಟಿನಂ]] [[ತಂತಿ]]ಯುಳ್ಳ ರೋಧ ಉಷ್ಣಮಾಪಕವೆಂದು ಇದರ ಹೆಸರು.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Reif-Acherman|first=Simón|date=2015-08-01|title=Between Thermodynamics and Thermometry: The Life and Scientific Achievements of Hugh Longbourne Callendar|journal=Physics in Perspective|volume=17|issue=3|pages=198–235|doi=10.1007/s00016-015-0166-8|bibcode=2015PhP....17..198R |s2cid=118260218|issn=1422-6944}}</ref> ಮುಂದೆ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ನೀರಿನ ಹಬೆಯ ಮೇಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹಬೆಯ ಸಮೀಕರಣವನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದ.<ref name=":1">{{Cite journal|last=Wisniak|first=Jaime|date=2012|title=Hugh Longbourne Callendar|journal=Educación Química|language=en|volume=23|issue=3|pages=396–404|doi=10.1016/S0187-893X(17)30126-X|doi-access=free}}</ref> ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆವಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಆವಿಯ ತಿರುಬಾನಿ ಉತ್ಪಾದಕರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದವರಿಗೆ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದವು. 1925ರಲ್ಲಿ ಈ ಕೇಂದ್ರದವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರನ ಲೇಖನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿರುವ ಹಬೆಯ ಒಟ್ಟು ಉಷ್ಣವನ್ನು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪ್ರವಾಹ ರೀತಿಯಿಂದ, ನಿರ್ಧರಿಸುವ ವಿಧಾನವೊಂದನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹಾರುವ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಮೆರುಗು ಎಣ್ಣೆಗಳಿಗೂ ಸ್ಫೋಟನಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕುರಿತು ಅಲ್ಲದೇ ಆವಿಯ ಎಂಜಿನಿನಲ್ಲಿ ದಬ ದಬ ಶಬ್ದ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಆಂಟಿಕ್ಲಾಕ್ ವಸ್ತುಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕುರಿತು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ತನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳೊಡನೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ==ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ== [[ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯ (ಬಿಐಆರ್) ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು . ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆ|ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ]] ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಮತ್ತು ನಾಶಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು . ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಗ ಗೈ ಸ್ಟೀವರ್ಟ್ ಜೊತೆಗೆ ವಾಯು ಆವಿಷ್ಕಾರ ಸಮಿತಿಯ (AIC) ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ಅವರು [[ರೇಡಿಯೋಗ್ರಫಿ]] ಬಳಸಿ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ದೋಷಗಳು ಮತ್ತು ಮುರಿತಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು== ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ 1894 ರಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಫೆಲೋ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅವರು 1910 ರಿಂದ 1912 ರವರೆಗೆ ಲಂಡನ್‌ನ ಭೌತಿಕ ಸೊಸೈಟಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ 1920 ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಮಾಂಡರ್ ( CBE ) ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಅನೇಕ ಗೌರವಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * ವ್ಯಾಟ್ ಪದಕ (1898) * ರಮ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಪದಕ (1906) * ಹಾಕ್ಸ್ಲೆ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ (1915) * ಡಡ್ಡೆಲ್ ಪದಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1923) * ಮಾಪನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ "ಉಪಕರಣಗಳು ಅಥವಾ ಅಳತೆಯ ಕಲೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ" ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ಪದಕ (1898) ಮತ್ತು ರಮ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಪದಕ (1906) ನಂತಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು<ref>{{Cite ODNB|title=Callendar, Hugh Longbourne (1863–1930), physicist|url=https://www.oxforddnb.com/view/10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-32248|year = 2004|language=en|doi=10.1093/ref:odnb/32248|access-date=2020-05-21}}</ref> . ಅವರು ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಫೆಲೋ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಲಂಡನ್‌ನ ಭೌತಿಕ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯರಾದರು . ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡರು <ref name=":0" />. ==ನಿಧನ== 1930 ರಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರ ಅವರು ಈಲಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು<ref name=":2">[[James Rodger Fleming|Fleming, James Rodger]] (2007) ''The Callendar Effect: The Life and Work of Guy Stewart Callendar (1898–1964), the Scientist Who Established the Carbon Dioxide Theory of Climate Change''. American Meteorological Society. {{ISBN|978-1-935704-04-1}}</ref> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://web.archive.org/web/20070525223327/http://www.cartage.org.lb/en/themes/Biographies/MainBiographies/C/Callendar/1.html Callendar, Hugh Longbourne<!-- bot-generated title -->] at www.cartage.org.lb ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್, ಹ್ಯೂ ಲಾಂಗ್ಬೋರ್ನ್‌}} fqauefhfus2asxat4ru8ad4nzzq78lr 1374320 1374319 2026-05-28T14:31:37Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374320 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | image = Hugh Longbourne Callendar 2.jpg | birth_date = 18 April 1863 | birth_place = [[Hatherop]], England | death_date = 21 January 1930 (aged 66) | death_place = [[Ealing]], England | awards = [[Duddell Medal and Prize]]<br>[[Rumford Medal]] | spouse = Victoria Mary Stewart | children = 4, including [[Guy Stewart Callendar]] | workplaces = [[University of Cambridge]]<br> [[Royal Holloway College]]<br> [[McGill University]]<br> [[Royal College of Science]] | field = [[Thermodynamics]]<br>[[Temperature measurement]]<br>[[Climatology]]<br>[[X-ray imaging]] }} '''ಹ್ಯೂ ಲಾಂಗ್ಬೋರ್ನ್‌ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್''' 1863-1930. [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟಿಷ್]] [[ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನ|ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿ]]. [[ಉಷ್ಣತೆ|ಉಷ್ಣ]] ಹಾಗೂ [[ಉಷ್ಣಗತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದರು. ==ಜನನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ== ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ [[ಗ್ಲೌಸೆಸ್ಟರ್‌ಶೈರ್‌]]ನ ಹ್ಯಾಥೆರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ರೆಕ್ಟರ್ ರೆವರೆಂಡ್ ಹಗ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮತ್ತು ಆನ್ನೆ ಸಿಸಿಲಿಯಾ ಲಾಂಗ್‌ಬೋರ್ನ್‌ರ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು <ref name=":3">{{Cite ODNB|title=Callendar, Hugh Longbourne (1863–1930), physicist|url=https://www.oxforddnb.com/view/10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-32248|year = 2004|language=en|doi=10.1093/ref:odnb/32248|access-date=2020-05-21}}</ref> . ಅವರನ್ನು ಮೇ 24, 1863 ರಂದು ಅವರ ತಂದೆಯ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.en|doi ಅವರ ತಂದೆ 1867 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಖಾಸಗಿ ಬೋಧಕರ ಸಹಾಯದಿಂದ [[ಭಾಷೆ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಗಣಿತ|ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು,<ref name=":1" /> ಇಂಡಕ್ಷನ್ ಕಾಯಿಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು [[ಜನರೇಟರ್‌]]ಗಳಂತಹ ಬಹು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು 10 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಮಾರ್ಸ್ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು<ref name=":2" />. 11 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮಾರ್ಲ್‌ಬರೋ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು , ಅಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಶೂಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು [[ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್]] ಎರಡರಲ್ಲೂ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು <ref name=":0" /><ref name=":2" />. ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ 1882 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, 1884 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಗೌರವ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು 1885 ರಲ್ಲಿ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ 16 ನೇ ರಾಂಗ್ಲರ್ ಆಗಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. 1885 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ಜೆ.ಜೆ. ಥಾಮ್ಸನ್|ಜೆಜೆ ಥಾಮ್ಸನ್]] ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅನುಭವ ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನವಿರಲಿಲ್ಲ<ref name=":4">{{Citation|last=Thomson|first=Joseph John|title=Preface|work=Recollections and Reflections|year=2011|pages=v–vi|publisher=Cambridge University Press|doi=10.1017/cbo9781139103718.001|isbn=978-1-139-10371-8}}</ref> . ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಥರ್ಮಾಮೆಟ್ರಿಯ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1886 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಟ್ರಿನಿಟಿಯ ಫೆಲೋ ಆದರು.<ref name=":5">{{Cite web|title=Hugh Longbourne Callendar - Graces Guide|url=https://www.gracesguide.co.uk/Hugh_Longbourne_Callendar|website=www.gracesguide.co.uk|access-date=2020-05-21}}</ref> ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬರೆಯಲು ಹೊಸ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು , ಅದನ್ನು ಜೆಜೆ ಥಾಮ್ಸನ್ ಕಲಿತರು ಮತ್ತು ಬಳಸಿದರು.<ref name=":4" /> ==ಸಂಶೋಧನೆಗಳು== ಪ್ರಯೋಗಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಉಷ್ಣಪ್ರಸಾರದಿಂದುಂಟಾಗುವ ಉಷ್ಣನಷ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಸಿ, ಉಪಕರಣದ ಸಮಜಲವನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ, [[ದ್ರವ]]ಗಳ ಗ್ರಾಹ್ಯೋಷ್ಣವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ವಿಧಾನವೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರನದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಇವರು ತಯಾರಿಸಿದ ಉಪಕರಣವೇ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರನ ಆವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪ್ರವಾಹದ [[ಕೆಲೊರಿಮಾಪಕ]]. ಈ ಉಪಕರಣದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗೊತ್ತಾದ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ದ್ರವದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು [[ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದು. ಇದೇ ಉಪಕರಣದಲ್ಲಿ ದ್ರವದ ನೀರನ್ನು ಹರಿಸಿ (ಗ್ರಾಹ್ಯೋಷ್ಣ 1 ಅಥವಾ ಗೊತ್ತಾದ ಗ್ರಹ್ಯೋಷ್ಣವುಳ್ಳ ಯಾವುದಾದರೂ ದ್ರವ) ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯಿಂದಾದ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದುಂಟಾದ ಉಷ್ಣದ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಇವುಗಳ ನಡುವಣ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಉಷ್ಣದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮ್ಯದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. [[ಅನಿಲ]]ಗಳ ವಿಕಾಸವನ್ನೇ ಉಷ್ಣತೆಯ ಅಳತೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಮೀಕೃತ ಗಾಳಿಯುಳ್ಳ ಅನಿಲ ಉಷ್ಣತಾಮಾಪಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವರು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ (1891). ರೇಡಿಯೋ ತ್ರಾಸನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಯೂ ಇವರದೇ. ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿದ್ಧಾಗ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್, ಲೋಹಗಳ ರೋಧತ್ವದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣತೆಯ ಹೆಚ್ಚುವಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದರು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಸ್ವಂತ ಉಷ್ಣತಾಮಾಪಕವೊಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು. [[ಪ್ಲಾಟಿನಮ್|ಪ್ಲಾಟಿನಂ]] [[ತಂತಿ]]ಯುಳ್ಳ ರೋಧ ಉಷ್ಣಮಾಪಕವೆಂದು ಇದರ ಹೆಸರು.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Reif-Acherman|first=Simón|date=2015-08-01|title=Between Thermodynamics and Thermometry: The Life and Scientific Achievements of Hugh Longbourne Callendar|journal=Physics in Perspective|volume=17|issue=3|pages=198–235|doi=10.1007/s00016-015-0166-8|bibcode=2015PhP....17..198R |s2cid=118260218|issn=1422-6944}}</ref> ಮುಂದೆ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ನೀರಿನ ಹಬೆಯ ಮೇಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹಬೆಯ ಸಮೀಕರಣವನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದ.<ref name=":1">{{Cite journal|last=Wisniak|first=Jaime|date=2012|title=Hugh Longbourne Callendar|journal=Educación Química|language=en|volume=23|issue=3|pages=396–404|doi=10.1016/S0187-893X(17)30126-X|doi-access=free}}</ref> ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆವಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಆವಿಯ ತಿರುಬಾನಿ ಉತ್ಪಾದಕರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದವರಿಗೆ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದವು. 1925ರಲ್ಲಿ ಈ ಕೇಂದ್ರದವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರನ ಲೇಖನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿರುವ ಹಬೆಯ ಒಟ್ಟು ಉಷ್ಣವನ್ನು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪ್ರವಾಹ ರೀತಿಯಿಂದ, ನಿರ್ಧರಿಸುವ ವಿಧಾನವೊಂದನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹಾರುವ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಮೆರುಗು ಎಣ್ಣೆಗಳಿಗೂ ಸ್ಫೋಟನಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕುರಿತು ಅಲ್ಲದೇ ಆವಿಯ ಎಂಜಿನಿನಲ್ಲಿ ದಬ ದಬ ಶಬ್ದ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಆಂಟಿಕ್ಲಾಕ್ ವಸ್ತುಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕುರಿತು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ತನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳೊಡನೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ==ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ== [[ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯ (ಬಿಐಆರ್) ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು . ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆ|ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ]] ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಮತ್ತು ನಾಶಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು . ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಗ ಗೈ ಸ್ಟೀವರ್ಟ್ ಜೊತೆಗೆ ವಾಯು ಆವಿಷ್ಕಾರ ಸಮಿತಿಯ (AIC) ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ಅವರು [[ರೇಡಿಯೋಗ್ರಫಿ]] ಬಳಸಿ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ದೋಷಗಳು ಮತ್ತು ಮುರಿತಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು== ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ 1894 ರಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಫೆಲೋ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅವರು 1910 ರಿಂದ 1912 ರವರೆಗೆ ಲಂಡನ್‌ನ ಭೌತಿಕ ಸೊಸೈಟಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ 1920 ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಮಾಂಡರ್ ( CBE ) ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಅನೇಕ ಗೌರವಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * ವ್ಯಾಟ್ ಪದಕ (1898) * ರಮ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಪದಕ (1906) * ಹಾಕ್ಸ್ಲೆ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ (1915) * ಡಡ್ಡೆಲ್ ಪದಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1923) * ಮಾಪನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ "ಉಪಕರಣಗಳು ಅಥವಾ ಅಳತೆಯ ಕಲೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ" ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ಪದಕ (1898) ಮತ್ತು ರಮ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಪದಕ (1906) ನಂತಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು<ref>{{Cite ODNB|title=Callendar, Hugh Longbourne (1863–1930), physicist|url=https://www.oxforddnb.com/view/10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-32248|year = 2004|language=en|doi=10.1093/ref:odnb/32248|access-date=2020-05-21}}</ref> . ಅವರು ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಫೆಲೋ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಲಂಡನ್‌ನ ಭೌತಿಕ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯರಾದರು . ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡರು <ref name=":0" />. ==ನಿಧನ== 1930 ರಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರ ಅವರು ಈಲಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು<ref name=":2">[[James Rodger Fleming|Fleming, James Rodger]] (2007) ''The Callendar Effect: The Life and Work of Guy Stewart Callendar (1898–1964), the Scientist Who Established the Carbon Dioxide Theory of Climate Change''. American Meteorological Society. {{ISBN|978-1-935704-04-1}}</ref> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://web.archive.org/web/20070525223327/http://www.cartage.org.lb/en/themes/Biographies/MainBiographies/C/Callendar/1.html Callendar, Hugh Longbourne<!-- bot-generated title -->] at www.cartage.org.lb ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್, ಹ್ಯೂ ಲಾಂಗ್ಬೋರ್ನ್‌}} [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] 631ogzj2wqogmbvj6tvpa6znuasb84l 1374321 1374320 2026-05-28T14:32:00Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374321 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | image = Hugh Longbourne Callendar 2.jpg | birth_date = 18 April 1863 | birth_place = [[Hatherop]], England | death_date = 21 January 1930 (aged 66) | death_place = [[Ealing]], England | awards = [[Duddell Medal and Prize]]<br>[[Rumford Medal]] | spouse = Victoria Mary Stewart | children = 4, including [[Guy Stewart Callendar]] | workplaces = [[University of Cambridge]]<br> [[Royal Holloway College]]<br> [[McGill University]]<br> [[Royal College of Science]] | field = [[Thermodynamics]]<br>[[Temperature measurement]]<br>[[Climatology]]<br>[[X-ray imaging]] }} '''ಹ್ಯೂ ಲಾಂಗ್ಬೋರ್ನ್‌ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್''' 1863-1930. [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟಿಷ್]] [[ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನ|ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿ]]. [[ಉಷ್ಣತೆ|ಉಷ್ಣ]] ಹಾಗೂ [[ಉಷ್ಣಗತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದರು. ==ಜನನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ== ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ [[ಗ್ಲೌಸೆಸ್ಟರ್‌ಶೈರ್‌]]ನ ಹ್ಯಾಥೆರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ರೆಕ್ಟರ್ ರೆವರೆಂಡ್ ಹಗ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮತ್ತು ಆನ್ನೆ ಸಿಸಿಲಿಯಾ ಲಾಂಗ್‌ಬೋರ್ನ್‌ರ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು <ref name=":3">{{Cite ODNB|title=Callendar, Hugh Longbourne (1863–1930), physicist|url=https://www.oxforddnb.com/view/10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-32248|year = 2004|language=en|doi=10.1093/ref:odnb/32248|access-date=2020-05-21}}</ref> . ಅವರನ್ನು ಮೇ 24, 1863 ರಂದು ಅವರ ತಂದೆಯ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.en|doi ಅವರ ತಂದೆ 1867 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಖಾಸಗಿ ಬೋಧಕರ ಸಹಾಯದಿಂದ [[ಭಾಷೆ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಗಣಿತ|ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು,<ref name=":1" /> ಇಂಡಕ್ಷನ್ ಕಾಯಿಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು [[ಜನರೇಟರ್‌]]ಗಳಂತಹ ಬಹು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು 10 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಮಾರ್ಸ್ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು<ref name=":2" />. 11 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮಾರ್ಲ್‌ಬರೋ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು , ಅಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಶೂಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು [[ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್]] ಎರಡರಲ್ಲೂ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು <ref name=":0" /><ref name=":2" />. ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ 1882 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, 1884 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಗೌರವ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು 1885 ರಲ್ಲಿ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ 16 ನೇ ರಾಂಗ್ಲರ್ ಆಗಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. 1885 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ಜೆ.ಜೆ. ಥಾಮ್ಸನ್|ಜೆಜೆ ಥಾಮ್ಸನ್]] ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅನುಭವ ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನವಿರಲಿಲ್ಲ<ref name=":4">{{Citation|last=Thomson|first=Joseph John|title=Preface|work=Recollections and Reflections|year=2011|pages=v–vi|publisher=Cambridge University Press|doi=10.1017/cbo9781139103718.001|isbn=978-1-139-10371-8}}</ref> . ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಥರ್ಮಾಮೆಟ್ರಿಯ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1886 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಟ್ರಿನಿಟಿಯ ಫೆಲೋ ಆದರು.<ref name=":5">{{Cite web|title=Hugh Longbourne Callendar - Graces Guide|url=https://www.gracesguide.co.uk/Hugh_Longbourne_Callendar|website=www.gracesguide.co.uk|access-date=2020-05-21}}</ref> ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬರೆಯಲು ಹೊಸ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು , ಅದನ್ನು ಜೆಜೆ ಥಾಮ್ಸನ್ ಕಲಿತರು ಮತ್ತು ಬಳಸಿದರು.<ref name=":4" /> ==ಸಂಶೋಧನೆಗಳು== ಪ್ರಯೋಗಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಉಷ್ಣಪ್ರಸಾರದಿಂದುಂಟಾಗುವ ಉಷ್ಣನಷ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಸಿ, ಉಪಕರಣದ ಸಮಜಲವನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ, [[ದ್ರವ]]ಗಳ ಗ್ರಾಹ್ಯೋಷ್ಣವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ವಿಧಾನವೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರನದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಇವರು ತಯಾರಿಸಿದ ಉಪಕರಣವೇ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರನ ಆವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪ್ರವಾಹದ [[ಕೆಲೊರಿಮಾಪಕ]]. ಈ ಉಪಕರಣದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗೊತ್ತಾದ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ದ್ರವದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು [[ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದು. ಇದೇ ಉಪಕರಣದಲ್ಲಿ ದ್ರವದ ನೀರನ್ನು ಹರಿಸಿ (ಗ್ರಾಹ್ಯೋಷ್ಣ 1 ಅಥವಾ ಗೊತ್ತಾದ ಗ್ರಹ್ಯೋಷ್ಣವುಳ್ಳ ಯಾವುದಾದರೂ ದ್ರವ) ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯಿಂದಾದ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದುಂಟಾದ ಉಷ್ಣದ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಇವುಗಳ ನಡುವಣ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಉಷ್ಣದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮ್ಯದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. [[ಅನಿಲ]]ಗಳ ವಿಕಾಸವನ್ನೇ ಉಷ್ಣತೆಯ ಅಳತೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಮೀಕೃತ ಗಾಳಿಯುಳ್ಳ ಅನಿಲ ಉಷ್ಣತಾಮಾಪಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವರು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ (1891). ರೇಡಿಯೋ ತ್ರಾಸನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಯೂ ಇವರದೇ. ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿದ್ಧಾಗ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್, ಲೋಹಗಳ ರೋಧತ್ವದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣತೆಯ ಹೆಚ್ಚುವಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದರು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಸ್ವಂತ ಉಷ್ಣತಾಮಾಪಕವೊಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು. [[ಪ್ಲಾಟಿನಮ್|ಪ್ಲಾಟಿನಂ]] [[ತಂತಿ]]ಯುಳ್ಳ ರೋಧ ಉಷ್ಣಮಾಪಕವೆಂದು ಇದರ ಹೆಸರು.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Reif-Acherman|first=Simón|date=2015-08-01|title=Between Thermodynamics and Thermometry: The Life and Scientific Achievements of Hugh Longbourne Callendar|journal=Physics in Perspective|volume=17|issue=3|pages=198–235|doi=10.1007/s00016-015-0166-8|bibcode=2015PhP....17..198R |s2cid=118260218|issn=1422-6944}}</ref> ಮುಂದೆ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ನೀರಿನ ಹಬೆಯ ಮೇಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹಬೆಯ ಸಮೀಕರಣವನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದ.<ref name=":1">{{Cite journal|last=Wisniak|first=Jaime|date=2012|title=Hugh Longbourne Callendar|journal=Educación Química|language=en|volume=23|issue=3|pages=396–404|doi=10.1016/S0187-893X(17)30126-X|doi-access=free}}</ref> ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆವಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಆವಿಯ ತಿರುಬಾನಿ ಉತ್ಪಾದಕರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದವರಿಗೆ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದವು. 1925ರಲ್ಲಿ ಈ ಕೇಂದ್ರದವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರನ ಲೇಖನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿರುವ ಹಬೆಯ ಒಟ್ಟು ಉಷ್ಣವನ್ನು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪ್ರವಾಹ ರೀತಿಯಿಂದ, ನಿರ್ಧರಿಸುವ ವಿಧಾನವೊಂದನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹಾರುವ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಮೆರುಗು ಎಣ್ಣೆಗಳಿಗೂ ಸ್ಫೋಟನಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕುರಿತು ಅಲ್ಲದೇ ಆವಿಯ ಎಂಜಿನಿನಲ್ಲಿ ದಬ ದಬ ಶಬ್ದ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಆಂಟಿಕ್ಲಾಕ್ ವಸ್ತುಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕುರಿತು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ತನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳೊಡನೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ==ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ== [[ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯ (ಬಿಐಆರ್) ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು . ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆ|ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ]] ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಮತ್ತು ನಾಶಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು . ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಗ ಗೈ ಸ್ಟೀವರ್ಟ್ ಜೊತೆಗೆ ವಾಯು ಆವಿಷ್ಕಾರ ಸಮಿತಿಯ (AIC) ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ಅವರು [[ರೇಡಿಯೋಗ್ರಫಿ]] ಬಳಸಿ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ದೋಷಗಳು ಮತ್ತು ಮುರಿತಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು== ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ 1894 ರಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಫೆಲೋ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅವರು 1910 ರಿಂದ 1912 ರವರೆಗೆ ಲಂಡನ್‌ನ ಭೌತಿಕ ಸೊಸೈಟಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ 1920 ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಮಾಂಡರ್ ( CBE ) ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಅನೇಕ ಗೌರವಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * ವ್ಯಾಟ್ ಪದಕ (1898) * ರಮ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಪದಕ (1906) * ಹಾಕ್ಸ್ಲೆ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ (1915) * ಡಡ್ಡೆಲ್ ಪದಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1923) * ಮಾಪನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ "ಉಪಕರಣಗಳು ಅಥವಾ ಅಳತೆಯ ಕಲೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ" ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ಪದಕ (1898) ಮತ್ತು ರಮ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಪದಕ (1906) ನಂತಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು<ref>{{Cite ODNB|title=Callendar, Hugh Longbourne (1863–1930), physicist|url=https://www.oxforddnb.com/view/10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-32248|year = 2004|language=en|doi=10.1093/ref:odnb/32248|access-date=2020-05-21}}</ref> . ಅವರು ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಫೆಲೋ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಲಂಡನ್‌ನ ಭೌತಿಕ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯರಾದರು . ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡರು <ref name=":0" />. ==ನಿಧನ== 1930 ರಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರ ಅವರು ಈಲಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು<ref name=":2">[[James Rodger Fleming|Fleming, James Rodger]] (2007) ''The Callendar Effect: The Life and Work of Guy Stewart Callendar (1898–1964), the Scientist Who Established the Carbon Dioxide Theory of Climate Change''. American Meteorological Society. {{ISBN|978-1-935704-04-1}}</ref> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://web.archive.org/web/20070525223327/http://www.cartage.org.lb/en/themes/Biographies/MainBiographies/C/Callendar/1.html Callendar, Hugh Longbourne<!-- bot-generated title -->] at www.cartage.org.lb ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್, ಹ್ಯೂ ಲಾಂಗ್ಬೋರ್ನ್‌}} [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] feiq2e8prfa84sazqh5qeuhog7i1zxq 1374322 1374321 2026-05-28T14:33:04Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374322 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | image = Hugh Longbourne Callendar 2.jpg | birth_date = 18 April 1863 | birth_place = [[Hatherop]], England | death_date = 21 January 1930 (aged 66) | death_place = [[Ealing]], England | awards = [[Duddell Medal and Prize]]<br>[[Rumford Medal]] | spouse = Victoria Mary Stewart | children = 4, including [[Guy Stewart Callendar]] | workplaces = [[University of Cambridge]]<br> [[Royal Holloway College]]<br> [[McGill University]]<br> [[Royal College of Science]] | field = [[Thermodynamics]]<br>[[Temperature measurement]]<br>[[Climatology]]<br>[[X-ray imaging]] }} '''ಹ್ಯೂ ಲಾಂಗ್ಬೋರ್ನ್‌ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್''' 1863-1930. [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟಿಷ್]] [[ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನ|ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿ]]. [[ಉಷ್ಣತೆ|ಉಷ್ಣ]] ಹಾಗೂ [[ಉಷ್ಣಗತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದರು. ==ಜನನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ== ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ [[ಗ್ಲೌಸೆಸ್ಟರ್‌ಶೈರ್‌]]ನ ಹ್ಯಾಥೆರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ರೆಕ್ಟರ್ ರೆವರೆಂಡ್ ಹಗ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮತ್ತು ಆನ್ನೆ ಸಿಸಿಲಿಯಾ ಲಾಂಗ್‌ಬೋರ್ನ್‌ರ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು <ref name=":3">{{Cite ODNB|title=Callendar, Hugh Longbourne (1863–1930), physicist|url=https://www.oxforddnb.com/view/10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-32248|year = 2004|language=en|doi=10.1093/ref:odnb/32248|access-date=2020-05-21}}</ref> . ಅವರನ್ನು ಮೇ 24, 1863 ರಂದು ಅವರ ತಂದೆಯ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.en|doi ಅವರ ತಂದೆ 1867 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಖಾಸಗಿ ಬೋಧಕರ ಸಹಾಯದಿಂದ [[ಭಾಷೆ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಗಣಿತ|ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು,<ref name=":1" /> ಇಂಡಕ್ಷನ್ ಕಾಯಿಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು [[ಜನರೇಟರ್‌]]ಗಳಂತಹ ಬಹು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು 10 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಮಾರ್ಸ್ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು<ref name=":2" />. 11 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮಾರ್ಲ್‌ಬರೋ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು , ಅಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಶೂಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು [[ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್]] ಎರಡರಲ್ಲೂ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು <ref name=":0" /><ref name=":2" />. ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ 1882 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, 1884 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಗೌರವ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು 1885 ರಲ್ಲಿ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ 16 ನೇ ರಾಂಗ್ಲರ್ ಆಗಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. 1885 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ಜೆ.ಜೆ. ಥಾಮ್ಸನ್|ಜೆಜೆ ಥಾಮ್ಸನ್]] ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅನುಭವ ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನವಿರಲಿಲ್ಲ<ref name=":4">{{Citation|last=Thomson|first=Joseph John|title=Preface|work=Recollections and Reflections|year=2011|pages=v–vi|publisher=Cambridge University Press|doi=10.1017/cbo9781139103718.001|isbn=978-1-139-10371-8}}</ref> . ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಥರ್ಮಾಮೆಟ್ರಿಯ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1886 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಟ್ರಿನಿಟಿಯ ಫೆಲೋ ಆದರು.<ref name=":5">{{Cite web|title=Hugh Longbourne Callendar - Graces Guide|url=https://www.gracesguide.co.uk/Hugh_Longbourne_Callendar|website=www.gracesguide.co.uk|access-date=2020-05-21}}</ref> ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬರೆಯಲು ಹೊಸ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು , ಅದನ್ನು ಜೆಜೆ ಥಾಮ್ಸನ್ ಕಲಿತರು ಮತ್ತು ಬಳಸಿದರು.<ref name=":4" /> ==ಸಂಶೋಧನೆಗಳು== ಪ್ರಯೋಗಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಉಷ್ಣಪ್ರಸಾರದಿಂದುಂಟಾಗುವ ಉಷ್ಣನಷ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಸಿ, ಉಪಕರಣದ ಸಮಜಲವನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ, [[ದ್ರವ]]ಗಳ ಗ್ರಾಹ್ಯೋಷ್ಣವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ವಿಧಾನವೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರನದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಇವರು ತಯಾರಿಸಿದ ಉಪಕರಣವೇ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರನ ಆವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪ್ರವಾಹದ [[ಕೆಲೊರಿಮಾಪಕ]]. ಈ ಉಪಕರಣದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗೊತ್ತಾದ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ದ್ರವದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು [[ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದು. ಇದೇ ಉಪಕರಣದಲ್ಲಿ ದ್ರವದ ನೀರನ್ನು ಹರಿಸಿ (ಗ್ರಾಹ್ಯೋಷ್ಣ 1 ಅಥವಾ ಗೊತ್ತಾದ ಗ್ರಹ್ಯೋಷ್ಣವುಳ್ಳ ಯಾವುದಾದರೂ ದ್ರವ) ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯಿಂದಾದ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದುಂಟಾದ ಉಷ್ಣದ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಇವುಗಳ ನಡುವಣ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಉಷ್ಣದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮ್ಯದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. [[ಅನಿಲ]]ಗಳ ವಿಕಾಸವನ್ನೇ ಉಷ್ಣತೆಯ ಅಳತೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಮೀಕೃತ ಗಾಳಿಯುಳ್ಳ ಅನಿಲ ಉಷ್ಣತಾಮಾಪಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವರು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ (1891). ರೇಡಿಯೋ ತ್ರಾಸನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಯೂ ಇವರದೇ. ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿದ್ಧಾಗ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್, ಲೋಹಗಳ ರೋಧತ್ವದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣತೆಯ ಹೆಚ್ಚುವಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದರು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಸ್ವಂತ ಉಷ್ಣತಾಮಾಪಕವೊಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು. [[ಪ್ಲಾಟಿನಮ್|ಪ್ಲಾಟಿನಂ]] [[ತಂತಿ]]ಯುಳ್ಳ ರೋಧ ಉಷ್ಣಮಾಪಕವೆಂದು ಇದರ ಹೆಸರು.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Reif-Acherman|first=Simón|date=2015-08-01|title=Between Thermodynamics and Thermometry: The Life and Scientific Achievements of Hugh Longbourne Callendar|journal=Physics in Perspective|volume=17|issue=3|pages=198–235|doi=10.1007/s00016-015-0166-8|bibcode=2015PhP....17..198R |s2cid=118260218|issn=1422-6944}}</ref> ಮುಂದೆ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ನೀರಿನ ಹಬೆಯ ಮೇಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹಬೆಯ ಸಮೀಕರಣವನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದ.<ref name=":1">{{Cite journal|last=Wisniak|first=Jaime|date=2012|title=Hugh Longbourne Callendar|journal=Educación Química|language=en|volume=23|issue=3|pages=396–404|doi=10.1016/S0187-893X(17)30126-X|doi-access=free}}</ref> ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆವಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಆವಿಯ ತಿರುಬಾನಿ ಉತ್ಪಾದಕರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದವರಿಗೆ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದವು. 1925ರಲ್ಲಿ ಈ ಕೇಂದ್ರದವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರನ ಲೇಖನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿರುವ ಹಬೆಯ ಒಟ್ಟು ಉಷ್ಣವನ್ನು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪ್ರವಾಹ ರೀತಿಯಿಂದ, ನಿರ್ಧರಿಸುವ ವಿಧಾನವೊಂದನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹಾರುವ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಮೆರುಗು ಎಣ್ಣೆಗಳಿಗೂ ಸ್ಫೋಟನಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕುರಿತು ಅಲ್ಲದೇ ಆವಿಯ ಎಂಜಿನಿನಲ್ಲಿ ದಬ ದಬ ಶಬ್ದ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಆಂಟಿಕ್ಲಾಕ್ ವಸ್ತುಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕುರಿತು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ತನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳೊಡನೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ==ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ== [[ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯ (ಬಿಐಆರ್) ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು . ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆ|ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ]] ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಮತ್ತು ನಾಶಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು . ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಗ ಗೈ ಸ್ಟೀವರ್ಟ್ ಜೊತೆಗೆ ವಾಯು ಆವಿಷ್ಕಾರ ಸಮಿತಿಯ (AIC) ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ಅವರು [[ರೇಡಿಯೋಗ್ರಫಿ]] ಬಳಸಿ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ದೋಷಗಳು ಮತ್ತು ಮುರಿತಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು== ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ 1894 ರಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಫೆಲೋ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅವರು 1910 ರಿಂದ 1912 ರವರೆಗೆ ಲಂಡನ್‌ನ ಭೌತಿಕ ಸೊಸೈಟಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ 1920 ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಮಾಂಡರ್ ( CBE ) ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಅನೇಕ ಗೌರವಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * ವ್ಯಾಟ್ ಪದಕ (1898) * ರಮ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಪದಕ (1906) * ಹಾಕ್ಸ್ಲೆ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ (1915) * ಡಡ್ಡೆಲ್ ಪದಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1923) * ಮಾಪನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ "ಉಪಕರಣಗಳು ಅಥವಾ ಅಳತೆಯ ಕಲೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ" ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ಪದಕ (1898) ಮತ್ತು ರಮ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಪದಕ (1906) ನಂತಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು<ref>{{Cite ODNB|title=Callendar, Hugh Longbourne (1863–1930), physicist|url=https://www.oxforddnb.com/view/10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-32248|year = 2004|language=en|doi=10.1093/ref:odnb/32248|access-date=2020-05-21}}</ref> . ಅವರು ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಫೆಲೋ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಲಂಡನ್‌ನ ಭೌತಿಕ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯರಾದರು . ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡರು <ref name=":0" />. ==ನಿಧನ== 1930 ರಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರ ಅವರು ಈಲಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು<ref name=":2">[[James Rodger Fleming|Fleming, James Rodger]] (2007) ''The Callendar Effect: The Life and Work of Guy Stewart Callendar (1898–1964), the Scientist Who Established the Carbon Dioxide Theory of Climate Change''. American Meteorological Society. {{ISBN|978-1-935704-04-1}}</ref> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://web.archive.org/web/20070525223327/http://www.cartage.org.lb/en/themes/Biographies/MainBiographies/C/Callendar/1.html Callendar, Hugh Longbourne<!-- bot-generated title -->] at www.cartage.org.lb ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್, ಹ್ಯೂ ಲಾಂಗ್ಬೋರ್ನ್‌}} [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ]] tcsgnq44rte7p3grhdhrsqt46za84k0 0 179227 1374324 2026-05-28T15:16:21Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1374324 wikitext text/x-wiki [[File:ECS electrode.svg|thumb]] '''ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್''' ದತ್ತವಿಭವವಿದ್ದು ಒಂದು ನಿರ್ದೇಶೀ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ಆಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್. ಪ್ರತಿಯೊಂದು [[ವಿದ್ಯುತ್ ಕೋಶ]]ದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು [[ಕ್ಯಾಥೋಡ್]] ಮತ್ತೊಂದನ್ನು [[ಆನೋಡ್]] ಆಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂಥ ಕೋಶದ [[ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಕ ಶಕ್ತಿ]] (ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊಮೋಟಿವ್ ಫೋರ್ಸ್) ಇವೆರಡು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ವಿಭವಗಳ ಬೈಜಿಕ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಸಮ. ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಿನ ಏಕಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್‍ವಿಭವವನ್ನು (ಸಿಂಗಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ಪೊಟೆನ್ಷಿಯಲ್) ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬೇಕಾದರೆ ಆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡನ್ನು ಒಂದು ಶಿಷ್ಟ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಿನ ಜೊತೆಗೂಡಿಸಿ ವಿದ್ಯತ್ಕೋಶವೊಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕು. ಇದರ ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪೊಟೆನ್ಷಿಯೋಮೀಟರ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಅಳೆಯಬಹುದು. ಶಿಷ್ಟ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಿನ ಏಕಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ವಿಭವವನ್ನು ಶೂನ್ಯವೆಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಅಳೆದ ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಕ ಶಕ್ತಿಯೇ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ವಿಭವಕ್ಕೆ ಸಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಜಲಜನಕ]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡನ್ನು ಶಿಷ್ಟ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದರ ತಯಾರಿಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಠಿಣವಾದ್ದರಿಂದ ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡನ್ನು ದ್ವಿತೀಯ ಮಾನಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ರೂಪಗಳಿದ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡನ್ನು ಚಿತ್ರ 1 ರಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಾಜಿನ ಪಾತ್ರೆ ಗೆ ಪಾಶ್ರ್ವ ಬಾಹು ಃಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ. ಪಾತ್ರೆಯ ತಳದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ [[ಪಾದರಸ]], ಅದರ ಮೇಲೆ ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ (Hg2Cl2) ಮತ್ತು ಪಾದರಸದ ಗಂಜಿಯನ್ನಿಟ್ಟಿದೆ. ಉಳಿದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲಿನಲ್ಲಿ ಸಂತೃಪ್ತಗೊಳಿಸಿರುವ [[ಪೊಟಾಸಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್]] ದ್ರಾವಣ ತುಂಬಿದೆ. ಆಮೇಲೆ ಒಂದು ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವಂತೆ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪಾದರಸದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿಡಬೇಕು. ಪಾಶ್ರ್ವ ಬಾಹು ಃಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಪೊಟಾಸಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ದ್ರಾವಣವಿರುವ ಸೀಸೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಬೇಕು. ಈ ರೀತಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ವಿಭವ ಪೊಟಾಸಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ದ್ರಾವಣದ ಸಾರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಈ ದ್ರಾವಣದ ಸಾರ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆಲ್ಲ ವಿಭವ ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಕೋಶ ಸಂಕೇತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರವನ್ನು(ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡು) ಈ ರೀತಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ: :<chem>{Cl^-}(4M) | {Hg2Cl2(s)} | {Hg(l)} | Pt</chem> ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋೀಡಿನ ವಿಭವ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ [[ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆ]]ಯ [[ಉಷ್ಣತೆ|ಉಷ್ಣತೆಯ]] ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಉಷ್ಣತೆ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆಲ್ಲ ವಿಭವ ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಘನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ದ್ರವ ಇತರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್‍ಗಳ ವಿಭವಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬೇಕಾದರೆ ಅವನ್ನು ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶವನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಚಿತ್ರ 2 ರಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ಇಟ್ಟಿರುವ ದ್ರಾವಣಕ್ಕೂ ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಪೊಟಾಸಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ದ್ರಾವಣಕ್ಕೂ ಸಂಪರ್ಕ ಒದಗಿಸಲು [[ಲವಣ]]ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಈ ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶದ ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಿನ ವಿಭವವನ್ನು ಕಳೆದರೆ ಉಳಿಯುವುದೇ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಿನ ವಿಭವ. == ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜನೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ == === ಕರಗುವ ಉತ್ಪನ್ನ === ವಿದ್ಯುದ್ವಾರವು ರೆಡಾಕ್ಸ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ :<math chem>\ce{Hg2^2+ + 2e^- <=> 2Hg(l)}, \qquad \ce{with} \quad E^0_\ce{Hg2^2+/Hg} = +0.80\ \ce{V}</math> :<math chem>\ce{Hg2Cl2 + 2e^- <=> 2Hg(l) + 2Cl^-}, \qquad \ce{with} \quad E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg, Cl-} = +0.27\ \ce{V}</math> : ಅರ್ಧ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಬಹುದು :<math chem>\ce{Hg2^2+ + 2Cl^- + 2Hg(l) <=> Hg2Cl2(s) + 2Hg(l)}, \qquad \ce{with} \quad E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg2^2+, Cl-} = +0.53\ \ce{V}</math>. ಇದನ್ನು ಕರಗುವ ಉತ್ಪನ್ನದ ಸಮತೋಲನ ಸ್ಥಿರಾಂಕದೊಂದಿಗೆ ಅವಕ್ಷೇಪನ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸರಳೀಕರಿಸಬಹುದು . :<math chem> \ce{Hg2^2+ + 2Cl^- <=> Hg2Cl2(s)}, \qquad K_{sp} = a_{\ce{Hg2^2+}} a_{\ce{Cl-}}^2 = [\ce{Hg2^2+}] \cdot [\ce{Cl-}]^2 </math> ಈ ಅರ್ಧ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ನೆರ್ನ್ಸ್ಟ್ ಸಮೀಕರಣಗಳು : :<math chem> \begin{cases} E_{\frac{1}{2}\ce{cathode}} &= E^0_\ce{Hg_2^2+/Hg} - \frac{RT}{2F} \ln\frac{1}{a_\ce{Hg2^2+}} \qquad &\text{in which} \quad E^0_\ce{Hg2^2+/Hg} = +0.80\ \ce{V}.\\ E_{\frac{1}{2}\ce{anode}} &= E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg,Cl-} - \frac{RT}{2F} \ln a_{\ce{Cl-}}^2 \qquad &\text{in which} \quad E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg, Cl-} = +0.27\ \ce{V}.\\ \end{cases}</math> : ಸಮತೋಲಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ನೆರ್ನ್ಸ್ಟ್ ಸಮೀಕರಣವು : :<math chem> \begin{align} E_\ce{cell} &= E_{\frac{1}{2}\ce{cathode}} - E_{\frac{1}{2}\ce{anode}} \\ &= E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg2^2+, Cl-} - \frac{RT}{2F} \ln\frac{1}{\ce{[Hg2^2+]} \cdot \ce{[Cl^-]}^2} \\ &= E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg2^2+, Cl-} - \frac{RT}{2F} \ln\frac{1}{K_{sp}} \qquad \text{in which} \quad E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg2^2+, Cl-} = +0.53\ \ce{V} \end{align}</math> ಇಲ್ಲಿ ''E'' ⁰ ಎಂಬುದು ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ವಿಭವವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ''Hg ಎಂಬುದು'' _{ಪಾದರಸ} ಕ್ಯಾಟಯಾನಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ . ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ, :<math> \Delta G = - n F E = 0 \mathrm{J/mol}</math>, : , ಅಥವಾ ಸಮಾನವಾಗಿ. <math> E_\text{cell} = 0\ \mathrm{V}</math>. ಈ ಸಮಾನತೆಯು ಕರಗುವ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ನಮಗೆ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ::<math chem> E_\text{cell} = E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg2^2+, Cl-} - \frac{RT}{2F} \ln\frac{1}{\ce{[Hg2^2+]} \cdot \ce{[Cl^-]}^2} = +0.53 + \frac{RT}{2F} \ln{K_{sp}} = 0\ \ce{V}</math> :<math chem> \begin{align} \ln{K_{sp}} &= -0.53 \cdot \frac{2F}{RT}\\ K_{sp} &= e^{-0.53 \cdot \frac{2F}{RT}}\\ & = [\ce{Hg2^2+}] \cdot [\ce{Cl-}]^2 = 1.184 \times 10^{-18} \end{align}</math> ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಅಯಾನುಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಪಾದರಸ ಅಯಾನುಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ () ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಪಾದರಸ ವಿಷದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾದರಸದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. === SCE ಸಾಮರ್ಥ್ಯ === ::<math chem> \ce{Hg2Cl2 + 2e- <=> 2Hg(l) + 2Cl^-}, \qquad \ce{with} \quad E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg, Cl-} = +0.27\ \ce{V} </math> :<math chem> \begin{align} E_{\frac{1}{2}\ce{SCE}} &= E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg,Cl-} - \frac{RT}{2F} \ln a_{\ce{Cl-}}^2 \\ &= +0.27 - \frac{RT}{F} \ln [\ce{Cl-}]. \end{align}</math> ಈ ಸಮೀಕರಣದಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ವೇರಿಯೇಬಲ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಅಯಾನಿನ ಚಟುವಟಿಕೆ (ಅಥವಾ ಸಾಂದ್ರತೆ). ಆದರೆ ಒಳಗಿನ ದ್ರಾವಣವು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸ್ಯಾಚುರೇಟೆಡ್ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ , ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್‌ನ ಕರಗುವಿಕೆಯಿಂದ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದು: ⁠342 ಗ್ರಾಂ/ಲೀ/74.5513 ಗ್ರಾಂ/ಮೋಲ್⁠ = 20 °C ನಲ್ಲಿ 4.587 M. ಇದು SCE ಗೆ 20 °C ನಲ್ಲಿ SHE ವಿರುದ್ಧ +0.248 V ಮತ್ತು 25 °C ನಲ್ಲಿ SHE ವಿರುದ್ಧ +0.244 V ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ದ್ರಾವಣವು ಸ್ಯಾಚುರೇಟೆಡ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.,<ref>{{cite book |title=Electrochemistry for Chemists | last1=Sawyer | first1=Donald T. | last2=Sobkowiak | first2=Andrzej | last3=Roberts | first3=Julian L. | edition=2nd | date=1995 | page=192 | publisher=Wiley | isbn= 978-0-471-59468-0}}</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 3.5M KCl ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟ್ ದ್ರಾವಣವು 25 °C ನಲ್ಲಿ SHE ವಿರುದ್ಧ +0.250 V ಹೆಚ್ಚಿದ ಉಲ್ಲೇಖ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ,1 M ದ್ರಾವಣವು ಅದೇ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ +0.283 V ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== SCE ಅನ್ನು pH ಮಾಪನ, ಸೈಕ್ಲಿಕ್ ವೋಲ್ಟಾಮೆಟ್ರಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಲೀಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಈ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ/ಬೆಳ್ಳಿ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಉಲ್ಲೇಖ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಎರಡೂ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಲೋಹದ ಅಯಾನಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಲೋಹದ ಉಪ್ಪಿನ ಕರಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಲೋಮೆಲ್ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರವು ಪಾದರಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಇದು Ag/AgCl ವಿದ್ಯುದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ [[ಬೆಳ್ಳಿ]] ಲೋಹಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಅಪಾಯಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ '''.''' ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡನ್ನು ದ್ರಾವಣಗಳ ಅಳೆಯುವುದಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಪೊಟೆನ್ಷಿಯೋ ಮೀಟರ್ ಅನುಮಾಪನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್}} rjred6y9lv0g5lchvrcbf6etyyjffqe 1374325 1374324 2026-05-28T15:17:01Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374325 wikitext text/x-wiki [[File:ECS electrode.svg|thumb]] '''ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್''' ದತ್ತವಿಭವವಿದ್ದು ಒಂದು ನಿರ್ದೇಶೀ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ಆಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್. ಪ್ರತಿಯೊಂದು [[ವಿದ್ಯುತ್ ಕೋಶ]]ದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು [[ಕ್ಯಾಥೋಡ್]] ಮತ್ತೊಂದನ್ನು [[ಆನೋಡ್]] ಆಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂಥ ಕೋಶದ [[ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಕ ಶಕ್ತಿ]] (ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊಮೋಟಿವ್ ಫೋರ್ಸ್) ಇವೆರಡು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ವಿಭವಗಳ ಬೈಜಿಕ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಸಮ. ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಿನ ಏಕಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್‍ವಿಭವವನ್ನು (ಸಿಂಗಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ಪೊಟೆನ್ಷಿಯಲ್) ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬೇಕಾದರೆ ಆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡನ್ನು ಒಂದು ಶಿಷ್ಟ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಿನ ಜೊತೆಗೂಡಿಸಿ ವಿದ್ಯತ್ಕೋಶವೊಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕು. ಇದರ ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪೊಟೆನ್ಷಿಯೋಮೀಟರ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಅಳೆಯಬಹುದು. ಶಿಷ್ಟ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಿನ ಏಕಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ವಿಭವವನ್ನು ಶೂನ್ಯವೆಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಅಳೆದ ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಕ ಶಕ್ತಿಯೇ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ವಿಭವಕ್ಕೆ ಸಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಜಲಜನಕ]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡನ್ನು ಶಿಷ್ಟ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದರ ತಯಾರಿಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಠಿಣವಾದ್ದರಿಂದ ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡನ್ನು ದ್ವಿತೀಯ ಮಾನಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ರೂಪಗಳಿದ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡನ್ನು ಚಿತ್ರ 1 ರಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಾಜಿನ ಪಾತ್ರೆ ಗೆ ಪಾಶ್ರ್ವ ಬಾಹು ಃಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ. ಪಾತ್ರೆಯ ತಳದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ [[ಪಾದರಸ]], ಅದರ ಮೇಲೆ ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ (Hg2Cl2) ಮತ್ತು ಪಾದರಸದ ಗಂಜಿಯನ್ನಿಟ್ಟಿದೆ. ಉಳಿದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲಿನಲ್ಲಿ ಸಂತೃಪ್ತಗೊಳಿಸಿರುವ [[ಪೊಟಾಸಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್]] ದ್ರಾವಣ ತುಂಬಿದೆ. ಆಮೇಲೆ ಒಂದು ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವಂತೆ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪಾದರಸದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿಡಬೇಕು. ಪಾಶ್ರ್ವ ಬಾಹು ಃಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಪೊಟಾಸಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ದ್ರಾವಣವಿರುವ ಸೀಸೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಬೇಕು. ಈ ರೀತಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ವಿಭವ ಪೊಟಾಸಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ದ್ರಾವಣದ ಸಾರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಈ ದ್ರಾವಣದ ಸಾರ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆಲ್ಲ ವಿಭವ ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಕೋಶ ಸಂಕೇತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರವನ್ನು(ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡು) ಈ ರೀತಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ: :<chem>{Cl^-}(4M) | {Hg2Cl2(s)} | {Hg(l)} | Pt</chem> ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋೀಡಿನ ವಿಭವ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ [[ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆ]]ಯ [[ಉಷ್ಣತೆ|ಉಷ್ಣತೆಯ]] ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಉಷ್ಣತೆ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆಲ್ಲ ವಿಭವ ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಘನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ದ್ರವ ಇತರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್‍ಗಳ ವಿಭವಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬೇಕಾದರೆ ಅವನ್ನು ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶವನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಚಿತ್ರ 2 ರಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ಇಟ್ಟಿರುವ ದ್ರಾವಣಕ್ಕೂ ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಪೊಟಾಸಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ದ್ರಾವಣಕ್ಕೂ ಸಂಪರ್ಕ ಒದಗಿಸಲು [[ಲವಣ]]ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಈ ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶದ ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಿನ ವಿಭವವನ್ನು ಕಳೆದರೆ ಉಳಿಯುವುದೇ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಿನ ವಿಭವ. == ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜನೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ == === ಕರಗುವ ಉತ್ಪನ್ನ === ವಿದ್ಯುದ್ವಾರವು ರೆಡಾಕ್ಸ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ :<math chem>\ce{Hg2^2+ + 2e^- <=> 2Hg(l)}, \qquad \ce{with} \quad E^0_\ce{Hg2^2+/Hg} = +0.80\ \ce{V}</math> :<math chem>\ce{Hg2Cl2 + 2e^- <=> 2Hg(l) + 2Cl^-}, \qquad \ce{with} \quad E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg, Cl-} = +0.27\ \ce{V}</math> : ಅರ್ಧ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಬಹುದು :<math chem>\ce{Hg2^2+ + 2Cl^- + 2Hg(l) <=> Hg2Cl2(s) + 2Hg(l)}, \qquad \ce{with} \quad E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg2^2+, Cl-} = +0.53\ \ce{V}</math>. ಇದನ್ನು ಕರಗುವ ಉತ್ಪನ್ನದ ಸಮತೋಲನ ಸ್ಥಿರಾಂಕದೊಂದಿಗೆ ಅವಕ್ಷೇಪನ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸರಳೀಕರಿಸಬಹುದು . :<math chem> \ce{Hg2^2+ + 2Cl^- <=> Hg2Cl2(s)}, \qquad K_{sp} = a_{\ce{Hg2^2+}} a_{\ce{Cl-}}^2 = [\ce{Hg2^2+}] \cdot [\ce{Cl-}]^2 </math> ಈ ಅರ್ಧ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ನೆರ್ನ್ಸ್ಟ್ ಸಮೀಕರಣಗಳು : :<math chem> \begin{cases} E_{\frac{1}{2}\ce{cathode}} &= E^0_\ce{Hg_2^2+/Hg} - \frac{RT}{2F} \ln\frac{1}{a_\ce{Hg2^2+}} \qquad &\text{in which} \quad E^0_\ce{Hg2^2+/Hg} = +0.80\ \ce{V}.\\ E_{\frac{1}{2}\ce{anode}} &= E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg,Cl-} - \frac{RT}{2F} \ln a_{\ce{Cl-}}^2 \qquad &\text{in which} \quad E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg, Cl-} = +0.27\ \ce{V}.\\ \end{cases}</math> : ಸಮತೋಲಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ನೆರ್ನ್ಸ್ಟ್ ಸಮೀಕರಣವು : :<math chem> \begin{align} E_\ce{cell} &= E_{\frac{1}{2}\ce{cathode}} - E_{\frac{1}{2}\ce{anode}} \\ &= E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg2^2+, Cl-} - \frac{RT}{2F} \ln\frac{1}{\ce{[Hg2^2+]} \cdot \ce{[Cl^-]}^2} \\ &= E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg2^2+, Cl-} - \frac{RT}{2F} \ln\frac{1}{K_{sp}} \qquad \text{in which} \quad E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg2^2+, Cl-} = +0.53\ \ce{V} \end{align}</math> ಇಲ್ಲಿ ''E'' ⁰ ಎಂಬುದು ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ವಿಭವವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ''Hg ಎಂಬುದು'' _{ಪಾದರಸ} ಕ್ಯಾಟಯಾನಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ . ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ, :<math> \Delta G = - n F E = 0 \mathrm{J/mol}</math>, : , ಅಥವಾ ಸಮಾನವಾಗಿ. <math> E_\text{cell} = 0\ \mathrm{V}</math>. ಈ ಸಮಾನತೆಯು ಕರಗುವ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ನಮಗೆ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ::<math chem> E_\text{cell} = E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg2^2+, Cl-} - \frac{RT}{2F} \ln\frac{1}{\ce{[Hg2^2+]} \cdot \ce{[Cl^-]}^2} = +0.53 + \frac{RT}{2F} \ln{K_{sp}} = 0\ \ce{V}</math> :<math chem> \begin{align} \ln{K_{sp}} &= -0.53 \cdot \frac{2F}{RT}\\ K_{sp} &= e^{-0.53 \cdot \frac{2F}{RT}}\\ & = [\ce{Hg2^2+}] \cdot [\ce{Cl-}]^2 = 1.184 \times 10^{-18} \end{align}</math> ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಅಯಾನುಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಪಾದರಸ ಅಯಾನುಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ () ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಪಾದರಸ ವಿಷದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾದರಸದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. === SCE ಸಾಮರ್ಥ್ಯ === ::<math chem> \ce{Hg2Cl2 + 2e- <=> 2Hg(l) + 2Cl^-}, \qquad \ce{with} \quad E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg, Cl-} = +0.27\ \ce{V} </math> :<math chem> \begin{align} E_{\frac{1}{2}\ce{SCE}} &= E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg,Cl-} - \frac{RT}{2F} \ln a_{\ce{Cl-}}^2 \\ &= +0.27 - \frac{RT}{F} \ln [\ce{Cl-}]. \end{align}</math> ಈ ಸಮೀಕರಣದಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ವೇರಿಯೇಬಲ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಅಯಾನಿನ ಚಟುವಟಿಕೆ (ಅಥವಾ ಸಾಂದ್ರತೆ). ಆದರೆ ಒಳಗಿನ ದ್ರಾವಣವು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸ್ಯಾಚುರೇಟೆಡ್ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ , ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್‌ನ ಕರಗುವಿಕೆಯಿಂದ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದು: ⁠342 ಗ್ರಾಂ/ಲೀ/74.5513 ಗ್ರಾಂ/ಮೋಲ್⁠ = 20 °C ನಲ್ಲಿ 4.587 M. ಇದು SCE ಗೆ 20 °C ನಲ್ಲಿ SHE ವಿರುದ್ಧ +0.248 V ಮತ್ತು 25 °C ನಲ್ಲಿ SHE ವಿರುದ್ಧ +0.244 V ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ದ್ರಾವಣವು ಸ್ಯಾಚುರೇಟೆಡ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.,<ref>{{cite book |title=Electrochemistry for Chemists | last1=Sawyer | first1=Donald T. | last2=Sobkowiak | first2=Andrzej | last3=Roberts | first3=Julian L. | edition=2nd | date=1995 | page=192 | publisher=Wiley | isbn= 978-0-471-59468-0}}</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 3.5M KCl ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟ್ ದ್ರಾವಣವು 25 °C ನಲ್ಲಿ SHE ವಿರುದ್ಧ +0.250 V ಹೆಚ್ಚಿದ ಉಲ್ಲೇಖ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ,1 M ದ್ರಾವಣವು ಅದೇ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ +0.283 V ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== SCE ಅನ್ನು pH ಮಾಪನ, ಸೈಕ್ಲಿಕ್ ವೋಲ್ಟಾಮೆಟ್ರಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಲೀಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಈ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ/ಬೆಳ್ಳಿ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಉಲ್ಲೇಖ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಎರಡೂ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಲೋಹದ ಅಯಾನಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಲೋಹದ ಉಪ್ಪಿನ ಕರಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಲೋಮೆಲ್ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರವು ಪಾದರಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಇದು Ag/AgCl ವಿದ್ಯುದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ [[ಬೆಳ್ಳಿ]] ಲೋಹಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಅಪಾಯಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ '''.''' ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡನ್ನು ದ್ರಾವಣಗಳ ಅಳೆಯುವುದಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಪೊಟೆನ್ಷಿಯೋ ಮೀಟರ್ ಅನುಮಾಪನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್}} [[ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣ]] 0u4h8em184xio058ews6r2tbd7ws5nh 1374326 1374325 2026-05-28T15:17:27Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ವಿದ್ಯುಚ್ಛಾಸ್ತ್ರ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374326 wikitext text/x-wiki [[File:ECS electrode.svg|thumb]] '''ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್''' ದತ್ತವಿಭವವಿದ್ದು ಒಂದು ನಿರ್ದೇಶೀ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ಆಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್. ಪ್ರತಿಯೊಂದು [[ವಿದ್ಯುತ್ ಕೋಶ]]ದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು [[ಕ್ಯಾಥೋಡ್]] ಮತ್ತೊಂದನ್ನು [[ಆನೋಡ್]] ಆಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂಥ ಕೋಶದ [[ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಕ ಶಕ್ತಿ]] (ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊಮೋಟಿವ್ ಫೋರ್ಸ್) ಇವೆರಡು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ವಿಭವಗಳ ಬೈಜಿಕ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಸಮ. ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಿನ ಏಕಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್‍ವಿಭವವನ್ನು (ಸಿಂಗಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ಪೊಟೆನ್ಷಿಯಲ್) ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬೇಕಾದರೆ ಆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡನ್ನು ಒಂದು ಶಿಷ್ಟ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಿನ ಜೊತೆಗೂಡಿಸಿ ವಿದ್ಯತ್ಕೋಶವೊಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕು. ಇದರ ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪೊಟೆನ್ಷಿಯೋಮೀಟರ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಅಳೆಯಬಹುದು. ಶಿಷ್ಟ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಿನ ಏಕಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ವಿಭವವನ್ನು ಶೂನ್ಯವೆಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಅಳೆದ ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಕ ಶಕ್ತಿಯೇ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ವಿಭವಕ್ಕೆ ಸಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಜಲಜನಕ]] ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡನ್ನು ಶಿಷ್ಟ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದರ ತಯಾರಿಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಠಿಣವಾದ್ದರಿಂದ ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡನ್ನು ದ್ವಿತೀಯ ಮಾನಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ರೂಪಗಳಿದ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡನ್ನು ಚಿತ್ರ 1 ರಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಾಜಿನ ಪಾತ್ರೆ ಗೆ ಪಾಶ್ರ್ವ ಬಾಹು ಃಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ. ಪಾತ್ರೆಯ ತಳದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ [[ಪಾದರಸ]], ಅದರ ಮೇಲೆ ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ (Hg2Cl2) ಮತ್ತು ಪಾದರಸದ ಗಂಜಿಯನ್ನಿಟ್ಟಿದೆ. ಉಳಿದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲಿನಲ್ಲಿ ಸಂತೃಪ್ತಗೊಳಿಸಿರುವ [[ಪೊಟಾಸಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್]] ದ್ರಾವಣ ತುಂಬಿದೆ. ಆಮೇಲೆ ಒಂದು ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವಂತೆ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪಾದರಸದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿಡಬೇಕು. ಪಾಶ್ರ್ವ ಬಾಹು ಃಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಪೊಟಾಸಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ದ್ರಾವಣವಿರುವ ಸೀಸೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಬೇಕು. ಈ ರೀತಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ವಿಭವ ಪೊಟಾಸಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ದ್ರಾವಣದ ಸಾರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಈ ದ್ರಾವಣದ ಸಾರ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆಲ್ಲ ವಿಭವ ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಕೋಶ ಸಂಕೇತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರವನ್ನು(ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡು) ಈ ರೀತಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ: :<chem>{Cl^-}(4M) | {Hg2Cl2(s)} | {Hg(l)} | Pt</chem> ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋೀಡಿನ ವಿಭವ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ [[ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆ]]ಯ [[ಉಷ್ಣತೆ|ಉಷ್ಣತೆಯ]] ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಉಷ್ಣತೆ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆಲ್ಲ ವಿಭವ ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಘನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ದ್ರವ ಇತರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್‍ಗಳ ವಿಭವಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬೇಕಾದರೆ ಅವನ್ನು ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶವನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಚಿತ್ರ 2 ರಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ಇಟ್ಟಿರುವ ದ್ರಾವಣಕ್ಕೂ ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಪೊಟಾಸಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ದ್ರಾವಣಕ್ಕೂ ಸಂಪರ್ಕ ಒದಗಿಸಲು [[ಲವಣ]]ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಈ ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶದ ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಿನ ವಿಭವವನ್ನು ಕಳೆದರೆ ಉಳಿಯುವುದೇ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡಿನ ವಿಭವ. == ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜನೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ == === ಕರಗುವ ಉತ್ಪನ್ನ === ವಿದ್ಯುದ್ವಾರವು ರೆಡಾಕ್ಸ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ :<math chem>\ce{Hg2^2+ + 2e^- <=> 2Hg(l)}, \qquad \ce{with} \quad E^0_\ce{Hg2^2+/Hg} = +0.80\ \ce{V}</math> :<math chem>\ce{Hg2Cl2 + 2e^- <=> 2Hg(l) + 2Cl^-}, \qquad \ce{with} \quad E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg, Cl-} = +0.27\ \ce{V}</math> : ಅರ್ಧ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಬಹುದು :<math chem>\ce{Hg2^2+ + 2Cl^- + 2Hg(l) <=> Hg2Cl2(s) + 2Hg(l)}, \qquad \ce{with} \quad E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg2^2+, Cl-} = +0.53\ \ce{V}</math>. ಇದನ್ನು ಕರಗುವ ಉತ್ಪನ್ನದ ಸಮತೋಲನ ಸ್ಥಿರಾಂಕದೊಂದಿಗೆ ಅವಕ್ಷೇಪನ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸರಳೀಕರಿಸಬಹುದು . :<math chem> \ce{Hg2^2+ + 2Cl^- <=> Hg2Cl2(s)}, \qquad K_{sp} = a_{\ce{Hg2^2+}} a_{\ce{Cl-}}^2 = [\ce{Hg2^2+}] \cdot [\ce{Cl-}]^2 </math> ಈ ಅರ್ಧ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ನೆರ್ನ್ಸ್ಟ್ ಸಮೀಕರಣಗಳು : :<math chem> \begin{cases} E_{\frac{1}{2}\ce{cathode}} &= E^0_\ce{Hg_2^2+/Hg} - \frac{RT}{2F} \ln\frac{1}{a_\ce{Hg2^2+}} \qquad &\text{in which} \quad E^0_\ce{Hg2^2+/Hg} = +0.80\ \ce{V}.\\ E_{\frac{1}{2}\ce{anode}} &= E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg,Cl-} - \frac{RT}{2F} \ln a_{\ce{Cl-}}^2 \qquad &\text{in which} \quad E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg, Cl-} = +0.27\ \ce{V}.\\ \end{cases}</math> : ಸಮತೋಲಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ನೆರ್ನ್ಸ್ಟ್ ಸಮೀಕರಣವು : :<math chem> \begin{align} E_\ce{cell} &= E_{\frac{1}{2}\ce{cathode}} - E_{\frac{1}{2}\ce{anode}} \\ &= E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg2^2+, Cl-} - \frac{RT}{2F} \ln\frac{1}{\ce{[Hg2^2+]} \cdot \ce{[Cl^-]}^2} \\ &= E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg2^2+, Cl-} - \frac{RT}{2F} \ln\frac{1}{K_{sp}} \qquad \text{in which} \quad E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg2^2+, Cl-} = +0.53\ \ce{V} \end{align}</math> ಇಲ್ಲಿ ''E'' ⁰ ಎಂಬುದು ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ವಿಭವವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ''Hg ಎಂಬುದು'' _{ಪಾದರಸ} ಕ್ಯಾಟಯಾನಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ . ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ, :<math> \Delta G = - n F E = 0 \mathrm{J/mol}</math>, : , ಅಥವಾ ಸಮಾನವಾಗಿ. <math> E_\text{cell} = 0\ \mathrm{V}</math>. ಈ ಸಮಾನತೆಯು ಕರಗುವ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ನಮಗೆ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ::<math chem> E_\text{cell} = E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg2^2+, Cl-} - \frac{RT}{2F} \ln\frac{1}{\ce{[Hg2^2+]} \cdot \ce{[Cl^-]}^2} = +0.53 + \frac{RT}{2F} \ln{K_{sp}} = 0\ \ce{V}</math> :<math chem> \begin{align} \ln{K_{sp}} &= -0.53 \cdot \frac{2F}{RT}\\ K_{sp} &= e^{-0.53 \cdot \frac{2F}{RT}}\\ & = [\ce{Hg2^2+}] \cdot [\ce{Cl-}]^2 = 1.184 \times 10^{-18} \end{align}</math> ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಅಯಾನುಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಪಾದರಸ ಅಯಾನುಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ () ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಪಾದರಸ ವಿಷದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾದರಸದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. === SCE ಸಾಮರ್ಥ್ಯ === ::<math chem> \ce{Hg2Cl2 + 2e- <=> 2Hg(l) + 2Cl^-}, \qquad \ce{with} \quad E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg, Cl-} = +0.27\ \ce{V} </math> :<math chem> \begin{align} E_{\frac{1}{2}\ce{SCE}} &= E^0_\ce{Hg2Cl2/Hg,Cl-} - \frac{RT}{2F} \ln a_{\ce{Cl-}}^2 \\ &= +0.27 - \frac{RT}{F} \ln [\ce{Cl-}]. \end{align}</math> ಈ ಸಮೀಕರಣದಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ವೇರಿಯೇಬಲ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಅಯಾನಿನ ಚಟುವಟಿಕೆ (ಅಥವಾ ಸಾಂದ್ರತೆ). ಆದರೆ ಒಳಗಿನ ದ್ರಾವಣವು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸ್ಯಾಚುರೇಟೆಡ್ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ , ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್‌ನ ಕರಗುವಿಕೆಯಿಂದ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದು: ⁠342 ಗ್ರಾಂ/ಲೀ/74.5513 ಗ್ರಾಂ/ಮೋಲ್⁠ = 20 °C ನಲ್ಲಿ 4.587 M. ಇದು SCE ಗೆ 20 °C ನಲ್ಲಿ SHE ವಿರುದ್ಧ +0.248 V ಮತ್ತು 25 °C ನಲ್ಲಿ SHE ವಿರುದ್ಧ +0.244 V ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ದ್ರಾವಣವು ಸ್ಯಾಚುರೇಟೆಡ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.,<ref>{{cite book |title=Electrochemistry for Chemists | last1=Sawyer | first1=Donald T. | last2=Sobkowiak | first2=Andrzej | last3=Roberts | first3=Julian L. | edition=2nd | date=1995 | page=192 | publisher=Wiley | isbn= 978-0-471-59468-0}}</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 3.5M KCl ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟ್ ದ್ರಾವಣವು 25 °C ನಲ್ಲಿ SHE ವಿರುದ್ಧ +0.250 V ಹೆಚ್ಚಿದ ಉಲ್ಲೇಖ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ,1 M ದ್ರಾವಣವು ಅದೇ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ +0.283 V ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== SCE ಅನ್ನು pH ಮಾಪನ, ಸೈಕ್ಲಿಕ್ ವೋಲ್ಟಾಮೆಟ್ರಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಲೀಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಈ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ/ಬೆಳ್ಳಿ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಉಲ್ಲೇಖ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಎರಡೂ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಲೋಹದ ಅಯಾನಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಲೋಹದ ಉಪ್ಪಿನ ಕರಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಲೋಮೆಲ್ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರವು ಪಾದರಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಇದು Ag/AgCl ವಿದ್ಯುದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ [[ಬೆಳ್ಳಿ]] ಲೋಹಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಅಪಾಯಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ '''.''' ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡನ್ನು ದ್ರಾವಣಗಳ ಅಳೆಯುವುದಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಪೊಟೆನ್ಷಿಯೋ ಮೀಟರ್ ಅನುಮಾಪನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಲೊಮೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್}} [[ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣ]] [[ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುಚ್ಛಾಸ್ತ್ರ]] ej9wr2ukd20s46346zq7nui1nxx2auu 0 179228 1374342 2026-05-29T03:38:15Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1374342 wikitext text/x-wiki {{Infobox Australian place | type = city | name = Kalgoorlie–Boulder | state = wa | image = {{Photomontage | photo1a = Kalgoorlie.jpg{{!}}Kalgoorlie Court House, Hannan Street | caption = Kalgoorlie Courthouse | spacing = 2 | border = 0 | color = #F2F2F2 | size = 270}} |caption=Kalgoorlie Court House and Post Office| pop = 29,072 | pop_year = {{CensusAU|2021}} | pop_footnotes = <ref name="ABSSUAQS">{{cite web | url=https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/5007 | title=2021 Kalgoorlie – Boulder, Census All persons QuickStats|publisher=[[Australian Bureau of Statistics]]|access-date=2025-01-30}}</ref> | density = | area = 75.1 | area_footnotes = <ref name="ABSSUAProf">{{cite web|title=2021 Census Community Profiles: Kalgoorlie – Boulder|url=https://abs.gov.au/census/find-census-data/community-profiles/2021/5007|website=ABS Census|publisher=[[Australian Bureau of Statistics]]|access-date=30 January 2025}}</ref> (2011 urban) | timezone = [[Australian Western Standard Time|AWST]] | utc = +8 | lga = [[City of Kalgoorlie–Boulder]] | maxtemp = 25.2 | mintemp = 11.6 | rainfall = 265.6 | elevation = 383 | est = 1893 | stategov = [[Electoral district of Kalgoorlie|Kalgoorlie]] | fedgov = [[Division of O'Connor|O'Connor]] | coordinates = {{Coord|30|44|56|S|121|27|57|E|display=inline,title}} | dist1 = 595 | dir1 = E | location1 = [[Perth]] | dist2 = 391 | dir2 = N | location2 = [[Esperance, Western Australia|Esperance]] }} '''ಕ್ಯಾಲ್ಗುರ್ಲಿ''' ಪಶ್ಚಿಮ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]]ದ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. ಕ್ಯಾಲ್ಗುರ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. [[ಪರ್ತ್, ಪಶ್ಚಿಮದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|ಪರ್ತ್‍]]ಗೆ 604 ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಕೂಲ್ಗಾರ್ಡಿಗೆ 38 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೯೦೭೨(೨೦೨೧).<ref name="ABSSUAQS"/> ==ಇತಿಹಾಸ== [File: Hannan's Tree Kalgoorlie.jpg|thumb|Since 1897, a tree has marked the spot where gold was found on 14 June 1893.|left]] ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 1887-88ರಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. 1892-94ರಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಆಸೆಯಿಂದ ಜನ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಧಾವಿಸಿದರು.<ref>Raymond Radclyffe, ''Wealth and Wildcats'', Carlisle, Western Australia: Hesperian (1898, reprinted 2004), p. 15.</ref> 1900ರ ವೇಳೆಗೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 30,000ಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಇದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಗಣಿ ಉದ್ಯಮದ ಏರಿಳಿತಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಂಡಿದೆ. ಸರಾಸರಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸು.25,000ರಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ==ಜನಸಂಖ್ಯೆ== 2021 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ , ಕಲ್ಗೂರ್ಲಿ-ಬೌಲ್ಡರ್ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 29,072 ಜನರಿದ್ದರು: ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ. 7.7 ರಷ್ಟು ಜನರು ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಟೊರೆಸ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ದ್ವೀಪವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. 66.6% ಜನರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರದ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನನ ದೇಶಗಳೆಂದರೆ [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] (7.0%), [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್]] (2.6%), [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] (2.2%), [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]] (1.8%) ಮತ್ತು [[ಭಾರತ]] (1.3%). 76.2% ಜನರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಮಾತ್ರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾನ್ಸ್ (1.1%), ಟ್ಯಾಗಲೋಗ್ (1.1%), ಫಿಲಿಪಿನೋ (1.0%), [[ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್]] (0.7%) ಮತ್ತು ಶೋನಾ (0.6%) ಸೇರಿವೆ. ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳೆಂದರೆ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲ (44.3%) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ (18.1%). ==ಹವಾಮಾನ== {{wide image|Kalgoorlie panorama.jpg|800px|Panorama of Kalgoorlie, with the Airport visible behind and Boulder present behind the [[headframe]]}} ಇಲ್ಲಿಯದು ಒಣವಾಯುಗುಣ. ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆ 10" ಗೂ ಕಡಿಮೆ. ನೀರಿನ ಅಭಾವದ್ದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ತೊಂದರೆ. ಪರ್ತ್‍ಗೆ 24 ಕಿ.ಮೀ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಹೆಲೆನ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಮುಂಡರಿಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ನೀರು ಸರಬರಾಯಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. {{Weather box | location = Kalgoorlie | metric first = Yes | single line = Yes | Jan record high C = 46.5 | Feb record high C = 46.5 | Mar record high C = 44.5 | Apr record high C = 40.1 | May record high C = 33.4 | Jun record high C = 27.6 | Jul record high C = 28.7 | Aug record high C = 32.0 | Sep record high C = 37.9 | Oct record high C = 40.9 | Nov record high C = 42.9 | Dec record high C = 45.0 | year record high C = 46.5 | Jan high C = 33.6 | Feb high C = 32.1 | Mar high C = 29.5 | Apr high C = 25.3 | May high C = 20.6 | Jun high C = 17.5 | Jul high C = 16.7 | Aug high C = 18.6 | Sep high C = 22.3 | Oct high C = 25.8 | Nov high C = 28.9 | Dec high C = 31.9 | year high C = 25.2 | Jan low C = 18.2 | Feb low C = 17.8 | Mar low C = 16.0 | Apr low C = 12.8 | May low C = 8.7 | Jun low C = 6.2 | Jul low C = 5.0 | Aug low C = 5.5 | Sep low C = 8.0 | Oct low C = 11.0 | Nov low C = 14.0 | Dec low C = 16.5 | year low C = 11.6 | Jan record low C = 8.8 | Feb record low C = 8.5 | Mar record low C = 5.7 | Apr record low C = 1.7 | May record low C = -1.8 | Jun record low C = -3.0 | Jul record low C = -3.4 | Aug record low C = -2.4 | Sep record low C = -0.6 | Oct record low C = -1.0 | Nov record low C = 3.1 | Dec record low C = 5.5 | year record low C = -3.4 | Jan precipitation mm = 23.6 | Feb precipitation mm = 31.2 | Mar precipitation mm = 24.0 | Apr precipitation mm = 20.0 | May precipitation mm = 26.5 | Jun precipitation mm = 28.9 | Jul precipitation mm = 24.9 | Aug precipitation mm = 21.4 | Sep precipitation mm = 14.0 | Oct precipitation mm = 14.8 | Nov precipitation mm = 17.8 | Dec precipitation mm = 16.4 | year precipitation mm = 264.8 | Jan precipitation days = 3.9 | Feb precipitation days = 4.5 | Mar precipitation days = 4.3 | Apr precipitation days = 3.2 | May precipitation days = 7.1 | Jun precipitation days = 8.7 | Jul precipitation days = 9.2 | Aug precipitation days = 7.5 | Sep precipitation days = 5.6 | Oct precipitation days = 4.3 | Nov precipitation days = 4.1 | Dec precipitation days = 3.8 | year precipitation days = 68.3 | unit precipitation days = 0.2mm | Jan afthumidity =24 | Feb afthumidity =30 | Mar afthumidity =32 | Apr afthumidity =38 | May afthumidity =44 | Jun afthumidity =48 | Jul afthumidity =46 | Aug afthumidity =39 | Sep afthumidity =31 | Oct afthumidity =27 | Nov afthumidity =25 | Dec afthumidity =24 | Jan dew point C = 8 | Feb dew point C =10 | Mar dew point C =9 | Apr dew point C =8 | May dew point C =6 | Jun dew point C =5 | Jul dew point C =4 | Aug dew point C =3 | Sep dew point C =3 | Oct dew point C =3 | Nov dew point C =5 | Dec dew point C =6 | Jand sun =11.4 | Febd sun =11.2 | Mard sun =9.9 | Aprd sun =7.1 | Mayd sun =7.0 | Jund sun =6.6 | Juld sun =6.5 | Augd sun =6.6 | Sepd sun =8.6 | Octd sun =10.9 | Novd sun =11.6 | Decd sun =11.7 | source 1 = <ref>{{Cite web | url = http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_012038_All.shtml | title = Kalgoorlie climate statistics }}</ref> | date = January 2022 | source = Bureau of Meteorology<ref>{{cite web | title=Climate statistics for Australian locations | website=Australia's official weather forecasts & weather radar - Bureau of Meteorology | url=http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_012038_All.shtml | access-date=2025-06-11}}</ref> | source 2 =Time and Date (dewpoints 1985–2015)<ref>{{cite web |url = https://www.timeanddate.com/weather/australia/kalgoorlie/climate |title = Climate & Weather Averages in Kalgoorlie, Western Australia, Australia |publisher = Time and Date |access-date = 9 January 2022}}</ref> Weather Atlas (sun hours)<ref>{{cite web |url = https://www.weather-atlas.com/en/australia/kalgoorlie-climate#daylight_sunshine |title = Monthly weather forecast and climate in Kalgoorlie, Australia |publisher = Weather Atlas |access-date = 9 January 2022}}</ref> }} ==ವಾಣಿಜ್ಯ== [[File:KalgoorliePanoramaSep1930 WEFretwellCollection.jpg|thumb|Hannan Street in September 1930; the Exchange Hotel is at the centre, with the Palace Hotel on the right.]] ಕ್ಯಾಲ್ಗುರ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಗಣ ಉದ್ಯಮದ ಆರಂಭಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಗಾತ್ರ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಮೇಲೇರಿತು. 1903 ರಿಂದ ಅದು ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತು. 1920-29ರಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಕ್ಷೀಣಿಸಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ [[ಚಿನ್ನ]]ದ ಬೆಲೆ ಏರಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಆಧುನಿಕ [[ಗಣಿಗಾರಿಕೆ]] ವಿಧಾನಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದಲೂ ಉದ್ಯಮ ಸ್ಥಾಯಿಕೃತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲೊಂದು ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯೂ ಗಣಿ ಶಾಲೆಯೂ ಇವೆ. ===ಗಣಿಗಾರಿಕೆ=== ೧೯೯೨ ರಿಂದ, ಕಲ್ಗೂರ್ಲಿಯು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಡಿಗ್ಗರ್ಸ್ & ಡೀಲರ್ಸ್ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ . ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸಮ್ಮೇಳನವಾಗಿದೆ. ಫಿಮಿಸ್ಟನ್ ಓಪನ್ ಪಿಟ್ (ಸೂಪರ್ ಪಿಟ್) ಸುಮಾರು 3.6 ಕಿಮೀ (2.2 ಮೈ) ಉದ್ದ, 1.6 ಕಿಮೀ (1.0 ಮೈ) ಅಗಲ ಮತ್ತು 600 ಮೀ (1,969 ಅಡಿ) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಿರುವ ಓಪನ್-ಕಟ್ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯಾಗಿದೆ . ಮೂಲತಃ ಪರಿಂಗ, ಒರೊಯಾ, ಬ್ರೌನ್ ಹಿಲ್, ಚಾಫರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹೈನಾಲ್ಟ್ ಗಣಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಭೂಗತ ಗಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಇವುಗಳನ್ನು 1989 ರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಓಪನ್-ಪಿಟ್ ಗಣಿಯಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಯಿತು. ಗಣಿ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶಕ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ, ಇದು ದಿನದ 24 ಗಂಟೆಗಳು, ವಾರದ 7 ದಿನಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿಯು ಪಟ್ಟಣದ ಮೇಲೆ ಧೂಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯದ ಹೊರತು, ಪ್ರತಿದಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 1:00 ಗಂಟೆಗೆ ಗಣಿ ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೃಹತ್ ಟ್ರಕ್‌ಗಳು 225 ಟನ್ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತುವರಿಯುವಿಕೆಯು ಸುಮಾರು 35 ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ನಿಧಾನವಾದ ಹತ್ತುವಿಕೆ ಸಾಗಣೆಯಾಗಿದೆ. ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಕಲ್ಗೂರ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು; ಯಾವುದೇ ಫ್ಲೈ-ಇನ್, ಫ್ಲೈ-ಔಟ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಇಲ್ಲ. ಗಣಿ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜೀವಿತಾವಧಿಯು 2035 ರವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಗಣಿ ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ತನಿಖೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery widths="190px" heights="180px" "=""> Image:Kalgoorlie Exchange Hotel DSC04484.JPG|[[Exchange Hotel, Kalgoorlie|Exchange Hotel]]. File:Kalgoorlie Gold Mine.JPG|Mt Charlotte Mine and Cassidy Shaft, Williamstown. Image:York Hotel, Kalgoorlie.jpg|[[York Hotel, Kalgoorlie|York Hotel]]. File:Super Pit Gold Mine, Kalgoorlie, WA, 2023, 11.jpg|The [[Super Pit gold mine|Super Pit]], Australia's largest open-cut gold mine until 2023. Image:Kalgoorlie Post Office Clock.jpg|The Kalgoorlie Courthouse, previously the Post Office. Image:Kalgoorlie Judds Pub.jpg|The [[Kalgoorlie Hotel]]/Judds Pub. </gallery> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{Wikivoyage inline|Kalgoorlie–Boulder}} * [https://www.ckb.wa.gov.au/ City of Kalgoorlie–Boulder official website] * [http://www.kalgoorlietourism.com/ Kalgoorlie official tourism website] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== i8j23erf8jnbxbkgv739geojiypuw6a 1374343 1374342 2026-05-29T03:39:04Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374343 wikitext text/x-wiki {{Infobox Australian place | type = city | name = Kalgoorlie–Boulder | state = wa | image = {{Photomontage | photo1a = Kalgoorlie.jpg{{!}}Kalgoorlie Court House, Hannan Street | caption = Kalgoorlie Courthouse | spacing = 2 | border = 0 | color = #F2F2F2 | size = 270}} |caption=Kalgoorlie Court House and Post Office| pop = 29,072 | pop_year = {{CensusAU|2021}} | pop_footnotes = <ref name="ABSSUAQS">{{cite web | url=https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/5007 | title=2021 Kalgoorlie – Boulder, Census All persons QuickStats|publisher=[[Australian Bureau of Statistics]]|access-date=2025-01-30}}</ref> | density = | area = 75.1 | area_footnotes = <ref name="ABSSUAProf">{{cite web|title=2021 Census Community Profiles: Kalgoorlie – Boulder|url=https://abs.gov.au/census/find-census-data/community-profiles/2021/5007|website=ABS Census|publisher=[[Australian Bureau of Statistics]]|access-date=30 January 2025}}</ref> (2011 urban) | timezone = [[Australian Western Standard Time|AWST]] | utc = +8 | lga = [[City of Kalgoorlie–Boulder]] | maxtemp = 25.2 | mintemp = 11.6 | rainfall = 265.6 | elevation = 383 | est = 1893 | stategov = [[Electoral district of Kalgoorlie|Kalgoorlie]] | fedgov = [[Division of O'Connor|O'Connor]] | coordinates = {{Coord|30|44|56|S|121|27|57|E|display=inline,title}} | dist1 = 595 | dir1 = E | location1 = [[Perth]] | dist2 = 391 | dir2 = N | location2 = [[Esperance, Western Australia|Esperance]] }} '''ಕ್ಯಾಲ್ಗುರ್ಲಿ''' ಪಶ್ಚಿಮ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]]ದ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. ಕ್ಯಾಲ್ಗುರ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. [[ಪರ್ತ್, ಪಶ್ಚಿಮದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|ಪರ್ತ್‍]]ಗೆ 604 ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಕೂಲ್ಗಾರ್ಡಿಗೆ 38 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೯೦೭೨(೨೦೨೧).<ref name="ABSSUAQS"/> ==ಇತಿಹಾಸ== [File: Hannan's Tree Kalgoorlie.jpg|thumb|Since 1897, a tree has marked the spot where gold was found on 14 June 1893.|left]] ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 1887-88ರಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. 1892-94ರಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಆಸೆಯಿಂದ ಜನ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಧಾವಿಸಿದರು.<ref>Raymond Radclyffe, ''Wealth and Wildcats'', Carlisle, Western Australia: Hesperian (1898, reprinted 2004), p. 15.</ref> 1900ರ ವೇಳೆಗೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 30,000ಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಇದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಗಣಿ ಉದ್ಯಮದ ಏರಿಳಿತಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಂಡಿದೆ. ಸರಾಸರಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸು.25,000ರಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ==ಜನಸಂಖ್ಯೆ== 2021 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ , ಕಲ್ಗೂರ್ಲಿ-ಬೌಲ್ಡರ್ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 29,072 ಜನರಿದ್ದರು: ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ. 7.7 ರಷ್ಟು ಜನರು ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಟೊರೆಸ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ದ್ವೀಪವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. 66.6% ಜನರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರದ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನನ ದೇಶಗಳೆಂದರೆ [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] (7.0%), [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್]] (2.6%), [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] (2.2%), [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]] (1.8%) ಮತ್ತು [[ಭಾರತ]] (1.3%). 76.2% ಜನರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಮಾತ್ರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾನ್ಸ್ (1.1%), ಟ್ಯಾಗಲೋಗ್ (1.1%), ಫಿಲಿಪಿನೋ (1.0%), [[ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್]] (0.7%) ಮತ್ತು ಶೋನಾ (0.6%) ಸೇರಿವೆ. ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳೆಂದರೆ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲ (44.3%) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ (18.1%). ==ಹವಾಮಾನ== {{wide image|Kalgoorlie panorama.jpg|800px|Panorama of Kalgoorlie, with the Airport visible behind and Boulder present behind the [[headframe]]}} ಇಲ್ಲಿಯದು ಒಣವಾಯುಗುಣ. ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆ 10" ಗೂ ಕಡಿಮೆ. ನೀರಿನ ಅಭಾವದ್ದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ತೊಂದರೆ. ಪರ್ತ್‍ಗೆ 24 ಕಿ.ಮೀ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಹೆಲೆನ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಮುಂಡರಿಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ನೀರು ಸರಬರಾಯಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. {{Weather box | location = Kalgoorlie | metric first = Yes | single line = Yes | Jan record high C = 46.5 | Feb record high C = 46.5 | Mar record high C = 44.5 | Apr record high C = 40.1 | May record high C = 33.4 | Jun record high C = 27.6 | Jul record high C = 28.7 | Aug record high C = 32.0 | Sep record high C = 37.9 | Oct record high C = 40.9 | Nov record high C = 42.9 | Dec record high C = 45.0 | year record high C = 46.5 | Jan high C = 33.6 | Feb high C = 32.1 | Mar high C = 29.5 | Apr high C = 25.3 | May high C = 20.6 | Jun high C = 17.5 | Jul high C = 16.7 | Aug high C = 18.6 | Sep high C = 22.3 | Oct high C = 25.8 | Nov high C = 28.9 | Dec high C = 31.9 | year high C = 25.2 | Jan low C = 18.2 | Feb low C = 17.8 | Mar low C = 16.0 | Apr low C = 12.8 | May low C = 8.7 | Jun low C = 6.2 | Jul low C = 5.0 | Aug low C = 5.5 | Sep low C = 8.0 | Oct low C = 11.0 | Nov low C = 14.0 | Dec low C = 16.5 | year low C = 11.6 | Jan record low C = 8.8 | Feb record low C = 8.5 | Mar record low C = 5.7 | Apr record low C = 1.7 | May record low C = -1.8 | Jun record low C = -3.0 | Jul record low C = -3.4 | Aug record low C = -2.4 | Sep record low C = -0.6 | Oct record low C = -1.0 | Nov record low C = 3.1 | Dec record low C = 5.5 | year record low C = -3.4 | Jan precipitation mm = 23.6 | Feb precipitation mm = 31.2 | Mar precipitation mm = 24.0 | Apr precipitation mm = 20.0 | May precipitation mm = 26.5 | Jun precipitation mm = 28.9 | Jul precipitation mm = 24.9 | Aug precipitation mm = 21.4 | Sep precipitation mm = 14.0 | Oct precipitation mm = 14.8 | Nov precipitation mm = 17.8 | Dec precipitation mm = 16.4 | year precipitation mm = 264.8 | Jan precipitation days = 3.9 | Feb precipitation days = 4.5 | Mar precipitation days = 4.3 | Apr precipitation days = 3.2 | May precipitation days = 7.1 | Jun precipitation days = 8.7 | Jul precipitation days = 9.2 | Aug precipitation days = 7.5 | Sep precipitation days = 5.6 | Oct precipitation days = 4.3 | Nov precipitation days = 4.1 | Dec precipitation days = 3.8 | year precipitation days = 68.3 | unit precipitation days = 0.2mm | Jan afthumidity =24 | Feb afthumidity =30 | Mar afthumidity =32 | Apr afthumidity =38 | May afthumidity =44 | Jun afthumidity =48 | Jul afthumidity =46 | Aug afthumidity =39 | Sep afthumidity =31 | Oct afthumidity =27 | Nov afthumidity =25 | Dec afthumidity =24 | Jan dew point C = 8 | Feb dew point C =10 | Mar dew point C =9 | Apr dew point C =8 | May dew point C =6 | Jun dew point C =5 | Jul dew point C =4 | Aug dew point C =3 | Sep dew point C =3 | Oct dew point C =3 | Nov dew point C =5 | Dec dew point C =6 | Jand sun =11.4 | Febd sun =11.2 | Mard sun =9.9 | Aprd sun =7.1 | Mayd sun =7.0 | Jund sun =6.6 | Juld sun =6.5 | Augd sun =6.6 | Sepd sun =8.6 | Octd sun =10.9 | Novd sun =11.6 | Decd sun =11.7 | source 1 = <ref>{{Cite web | url = http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_012038_All.shtml | title = Kalgoorlie climate statistics }}</ref> | date = January 2022 | source = Bureau of Meteorology<ref>{{cite web | title=Climate statistics for Australian locations | website=Australia's official weather forecasts & weather radar - Bureau of Meteorology | url=http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_012038_All.shtml | access-date=2025-06-11}}</ref> | source 2 =Time and Date (dewpoints 1985–2015)<ref>{{cite web |url = https://www.timeanddate.com/weather/australia/kalgoorlie/climate |title = Climate & Weather Averages in Kalgoorlie, Western Australia, Australia |publisher = Time and Date |access-date = 9 January 2022}}</ref> Weather Atlas (sun hours)<ref>{{cite web |url = https://www.weather-atlas.com/en/australia/kalgoorlie-climate#daylight_sunshine |title = Monthly weather forecast and climate in Kalgoorlie, Australia |publisher = Weather Atlas |access-date = 9 January 2022}}</ref> }} ==ವಾಣಿಜ್ಯ== [[File:KalgoorliePanoramaSep1930 WEFretwellCollection.jpg|thumb|Hannan Street in September 1930; the Exchange Hotel is at the centre, with the Palace Hotel on the right.]] ಕ್ಯಾಲ್ಗುರ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಗಣ ಉದ್ಯಮದ ಆರಂಭಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಗಾತ್ರ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಮೇಲೇರಿತು. 1903 ರಿಂದ ಅದು ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತು. 1920-29ರಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಕ್ಷೀಣಿಸಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ [[ಚಿನ್ನ]]ದ ಬೆಲೆ ಏರಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಆಧುನಿಕ [[ಗಣಿಗಾರಿಕೆ]] ವಿಧಾನಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದಲೂ ಉದ್ಯಮ ಸ್ಥಾಯಿಕೃತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲೊಂದು ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯೂ ಗಣಿ ಶಾಲೆಯೂ ಇವೆ. ===ಗಣಿಗಾರಿಕೆ=== ೧೯೯೨ ರಿಂದ, ಕಲ್ಗೂರ್ಲಿಯು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಡಿಗ್ಗರ್ಸ್ & ಡೀಲರ್ಸ್ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ . ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸಮ್ಮೇಳನವಾಗಿದೆ. ಫಿಮಿಸ್ಟನ್ ಓಪನ್ ಪಿಟ್ (ಸೂಪರ್ ಪಿಟ್) ಸುಮಾರು 3.6 ಕಿಮೀ (2.2 ಮೈ) ಉದ್ದ, 1.6 ಕಿಮೀ (1.0 ಮೈ) ಅಗಲ ಮತ್ತು 600 ಮೀ (1,969 ಅಡಿ) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಿರುವ ಓಪನ್-ಕಟ್ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯಾಗಿದೆ . ಮೂಲತಃ ಪರಿಂಗ, ಒರೊಯಾ, ಬ್ರೌನ್ ಹಿಲ್, ಚಾಫರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹೈನಾಲ್ಟ್ ಗಣಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಭೂಗತ ಗಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಇವುಗಳನ್ನು 1989 ರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಓಪನ್-ಪಿಟ್ ಗಣಿಯಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಯಿತು. ಗಣಿ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶಕ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ, ಇದು ದಿನದ 24 ಗಂಟೆಗಳು, ವಾರದ 7 ದಿನಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿಯು ಪಟ್ಟಣದ ಮೇಲೆ ಧೂಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯದ ಹೊರತು, ಪ್ರತಿದಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 1:00 ಗಂಟೆಗೆ ಗಣಿ ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೃಹತ್ ಟ್ರಕ್‌ಗಳು 225 ಟನ್ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತುವರಿಯುವಿಕೆಯು ಸುಮಾರು 35 ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ನಿಧಾನವಾದ ಹತ್ತುವಿಕೆ ಸಾಗಣೆಯಾಗಿದೆ. ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಕಲ್ಗೂರ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು; ಯಾವುದೇ ಫ್ಲೈ-ಇನ್, ಫ್ಲೈ-ಔಟ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಇಲ್ಲ. ಗಣಿ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜೀವಿತಾವಧಿಯು 2035 ರವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಗಣಿ ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ತನಿಖೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery widths="190px" heights="180px" "=""> Image:Kalgoorlie Exchange Hotel DSC04484.JPG|[[Exchange Hotel, Kalgoorlie|Exchange Hotel]]. File:Kalgoorlie Gold Mine.JPG|Mt Charlotte Mine and Cassidy Shaft, Williamstown. Image:York Hotel, Kalgoorlie.jpg|[[York Hotel, Kalgoorlie|York Hotel]]. File:Super Pit Gold Mine, Kalgoorlie, WA, 2023, 11.jpg|The [[Super Pit gold mine|Super Pit]], Australia's largest open-cut gold mine until 2023. Image:Kalgoorlie Post Office Clock.jpg|The Kalgoorlie Courthouse, previously the Post Office. Image:Kalgoorlie Judds Pub.jpg|The [[Kalgoorlie Hotel]]/Judds Pub. </gallery> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{Wikivoyage inline|Kalgoorlie–Boulder}} * [https://www.ckb.wa.gov.au/ City of Kalgoorlie–Boulder official website] * [http://www.kalgoorlietourism.com/ Kalgoorlie official tourism website] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] 3737ln30g3et2rqvskwuprzothfnyk2 1374344 1374343 2026-05-29T03:39:20Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ನಗರಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374344 wikitext text/x-wiki {{Infobox Australian place | type = city | name = Kalgoorlie–Boulder | state = wa | image = {{Photomontage | photo1a = Kalgoorlie.jpg{{!}}Kalgoorlie Court House, Hannan Street | caption = Kalgoorlie Courthouse | spacing = 2 | border = 0 | color = #F2F2F2 | size = 270}} |caption=Kalgoorlie Court House and Post Office| pop = 29,072 | pop_year = {{CensusAU|2021}} | pop_footnotes = <ref name="ABSSUAQS">{{cite web | url=https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/5007 | title=2021 Kalgoorlie – Boulder, Census All persons QuickStats|publisher=[[Australian Bureau of Statistics]]|access-date=2025-01-30}}</ref> | density = | area = 75.1 | area_footnotes = <ref name="ABSSUAProf">{{cite web|title=2021 Census Community Profiles: Kalgoorlie – Boulder|url=https://abs.gov.au/census/find-census-data/community-profiles/2021/5007|website=ABS Census|publisher=[[Australian Bureau of Statistics]]|access-date=30 January 2025}}</ref> (2011 urban) | timezone = [[Australian Western Standard Time|AWST]] | utc = +8 | lga = [[City of Kalgoorlie–Boulder]] | maxtemp = 25.2 | mintemp = 11.6 | rainfall = 265.6 | elevation = 383 | est = 1893 | stategov = [[Electoral district of Kalgoorlie|Kalgoorlie]] | fedgov = [[Division of O'Connor|O'Connor]] | coordinates = {{Coord|30|44|56|S|121|27|57|E|display=inline,title}} | dist1 = 595 | dir1 = E | location1 = [[Perth]] | dist2 = 391 | dir2 = N | location2 = [[Esperance, Western Australia|Esperance]] }} '''ಕ್ಯಾಲ್ಗುರ್ಲಿ''' ಪಶ್ಚಿಮ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]]ದ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. ಕ್ಯಾಲ್ಗುರ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. [[ಪರ್ತ್, ಪಶ್ಚಿಮದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|ಪರ್ತ್‍]]ಗೆ 604 ಕಿ.ಮೀ ಮತ್ತು ಕೂಲ್ಗಾರ್ಡಿಗೆ 38 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೯೦೭೨(೨೦೨೧).<ref name="ABSSUAQS"/> ==ಇತಿಹಾಸ== [File: Hannan's Tree Kalgoorlie.jpg|thumb|Since 1897, a tree has marked the spot where gold was found on 14 June 1893.|left]] ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 1887-88ರಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. 1892-94ರಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಆಸೆಯಿಂದ ಜನ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಧಾವಿಸಿದರು.<ref>Raymond Radclyffe, ''Wealth and Wildcats'', Carlisle, Western Australia: Hesperian (1898, reprinted 2004), p. 15.</ref> 1900ರ ವೇಳೆಗೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 30,000ಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಇದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಗಣಿ ಉದ್ಯಮದ ಏರಿಳಿತಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಂಡಿದೆ. ಸರಾಸರಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸು.25,000ರಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ==ಜನಸಂಖ್ಯೆ== 2021 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ , ಕಲ್ಗೂರ್ಲಿ-ಬೌಲ್ಡರ್ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 29,072 ಜನರಿದ್ದರು: ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ. 7.7 ರಷ್ಟು ಜನರು ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಟೊರೆಸ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ದ್ವೀಪವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. 66.6% ಜನರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರದ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನನ ದೇಶಗಳೆಂದರೆ [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] (7.0%), [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್]] (2.6%), [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] (2.2%), [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]] (1.8%) ಮತ್ತು [[ಭಾರತ]] (1.3%). 76.2% ಜನರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಮಾತ್ರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾನ್ಸ್ (1.1%), ಟ್ಯಾಗಲೋಗ್ (1.1%), ಫಿಲಿಪಿನೋ (1.0%), [[ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್]] (0.7%) ಮತ್ತು ಶೋನಾ (0.6%) ಸೇರಿವೆ. ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳೆಂದರೆ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲ (44.3%) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ (18.1%). ==ಹವಾಮಾನ== {{wide image|Kalgoorlie panorama.jpg|800px|Panorama of Kalgoorlie, with the Airport visible behind and Boulder present behind the [[headframe]]}} ಇಲ್ಲಿಯದು ಒಣವಾಯುಗುಣ. ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆ 10" ಗೂ ಕಡಿಮೆ. ನೀರಿನ ಅಭಾವದ್ದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ತೊಂದರೆ. ಪರ್ತ್‍ಗೆ 24 ಕಿ.ಮೀ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಹೆಲೆನ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಮುಂಡರಿಂಗ್ ಅಣೆಕಟ್ಟಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ನೀರು ಸರಬರಾಯಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. {{Weather box | location = Kalgoorlie | metric first = Yes | single line = Yes | Jan record high C = 46.5 | Feb record high C = 46.5 | Mar record high C = 44.5 | Apr record high C = 40.1 | May record high C = 33.4 | Jun record high C = 27.6 | Jul record high C = 28.7 | Aug record high C = 32.0 | Sep record high C = 37.9 | Oct record high C = 40.9 | Nov record high C = 42.9 | Dec record high C = 45.0 | year record high C = 46.5 | Jan high C = 33.6 | Feb high C = 32.1 | Mar high C = 29.5 | Apr high C = 25.3 | May high C = 20.6 | Jun high C = 17.5 | Jul high C = 16.7 | Aug high C = 18.6 | Sep high C = 22.3 | Oct high C = 25.8 | Nov high C = 28.9 | Dec high C = 31.9 | year high C = 25.2 | Jan low C = 18.2 | Feb low C = 17.8 | Mar low C = 16.0 | Apr low C = 12.8 | May low C = 8.7 | Jun low C = 6.2 | Jul low C = 5.0 | Aug low C = 5.5 | Sep low C = 8.0 | Oct low C = 11.0 | Nov low C = 14.0 | Dec low C = 16.5 | year low C = 11.6 | Jan record low C = 8.8 | Feb record low C = 8.5 | Mar record low C = 5.7 | Apr record low C = 1.7 | May record low C = -1.8 | Jun record low C = -3.0 | Jul record low C = -3.4 | Aug record low C = -2.4 | Sep record low C = -0.6 | Oct record low C = -1.0 | Nov record low C = 3.1 | Dec record low C = 5.5 | year record low C = -3.4 | Jan precipitation mm = 23.6 | Feb precipitation mm = 31.2 | Mar precipitation mm = 24.0 | Apr precipitation mm = 20.0 | May precipitation mm = 26.5 | Jun precipitation mm = 28.9 | Jul precipitation mm = 24.9 | Aug precipitation mm = 21.4 | Sep precipitation mm = 14.0 | Oct precipitation mm = 14.8 | Nov precipitation mm = 17.8 | Dec precipitation mm = 16.4 | year precipitation mm = 264.8 | Jan precipitation days = 3.9 | Feb precipitation days = 4.5 | Mar precipitation days = 4.3 | Apr precipitation days = 3.2 | May precipitation days = 7.1 | Jun precipitation days = 8.7 | Jul precipitation days = 9.2 | Aug precipitation days = 7.5 | Sep precipitation days = 5.6 | Oct precipitation days = 4.3 | Nov precipitation days = 4.1 | Dec precipitation days = 3.8 | year precipitation days = 68.3 | unit precipitation days = 0.2mm | Jan afthumidity =24 | Feb afthumidity =30 | Mar afthumidity =32 | Apr afthumidity =38 | May afthumidity =44 | Jun afthumidity =48 | Jul afthumidity =46 | Aug afthumidity =39 | Sep afthumidity =31 | Oct afthumidity =27 | Nov afthumidity =25 | Dec afthumidity =24 | Jan dew point C = 8 | Feb dew point C =10 | Mar dew point C =9 | Apr dew point C =8 | May dew point C =6 | Jun dew point C =5 | Jul dew point C =4 | Aug dew point C =3 | Sep dew point C =3 | Oct dew point C =3 | Nov dew point C =5 | Dec dew point C =6 | Jand sun =11.4 | Febd sun =11.2 | Mard sun =9.9 | Aprd sun =7.1 | Mayd sun =7.0 | Jund sun =6.6 | Juld sun =6.5 | Augd sun =6.6 | Sepd sun =8.6 | Octd sun =10.9 | Novd sun =11.6 | Decd sun =11.7 | source 1 = <ref>{{Cite web | url = http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_012038_All.shtml | title = Kalgoorlie climate statistics }}</ref> | date = January 2022 | source = Bureau of Meteorology<ref>{{cite web | title=Climate statistics for Australian locations | website=Australia's official weather forecasts & weather radar - Bureau of Meteorology | url=http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_012038_All.shtml | access-date=2025-06-11}}</ref> | source 2 =Time and Date (dewpoints 1985–2015)<ref>{{cite web |url = https://www.timeanddate.com/weather/australia/kalgoorlie/climate |title = Climate & Weather Averages in Kalgoorlie, Western Australia, Australia |publisher = Time and Date |access-date = 9 January 2022}}</ref> Weather Atlas (sun hours)<ref>{{cite web |url = https://www.weather-atlas.com/en/australia/kalgoorlie-climate#daylight_sunshine |title = Monthly weather forecast and climate in Kalgoorlie, Australia |publisher = Weather Atlas |access-date = 9 January 2022}}</ref> }} ==ವಾಣಿಜ್ಯ== [[File:KalgoorliePanoramaSep1930 WEFretwellCollection.jpg|thumb|Hannan Street in September 1930; the Exchange Hotel is at the centre, with the Palace Hotel on the right.]] ಕ್ಯಾಲ್ಗುರ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಗಣ ಉದ್ಯಮದ ಆರಂಭಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಗಾತ್ರ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಮೇಲೇರಿತು. 1903 ರಿಂದ ಅದು ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತು. 1920-29ರಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಕ್ಷೀಣಿಸಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ [[ಚಿನ್ನ]]ದ ಬೆಲೆ ಏರಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಆಧುನಿಕ [[ಗಣಿಗಾರಿಕೆ]] ವಿಧಾನಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದಲೂ ಉದ್ಯಮ ಸ್ಥಾಯಿಕೃತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲೊಂದು ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯೂ ಗಣಿ ಶಾಲೆಯೂ ಇವೆ. ===ಗಣಿಗಾರಿಕೆ=== ೧೯೯೨ ರಿಂದ, ಕಲ್ಗೂರ್ಲಿಯು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಡಿಗ್ಗರ್ಸ್ & ಡೀಲರ್ಸ್ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ . ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸಮ್ಮೇಳನವಾಗಿದೆ. ಫಿಮಿಸ್ಟನ್ ಓಪನ್ ಪಿಟ್ (ಸೂಪರ್ ಪಿಟ್) ಸುಮಾರು 3.6 ಕಿಮೀ (2.2 ಮೈ) ಉದ್ದ, 1.6 ಕಿಮೀ (1.0 ಮೈ) ಅಗಲ ಮತ್ತು 600 ಮೀ (1,969 ಅಡಿ) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಿರುವ ಓಪನ್-ಕಟ್ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯಾಗಿದೆ . ಮೂಲತಃ ಪರಿಂಗ, ಒರೊಯಾ, ಬ್ರೌನ್ ಹಿಲ್, ಚಾಫರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹೈನಾಲ್ಟ್ ಗಣಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಭೂಗತ ಗಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಇವುಗಳನ್ನು 1989 ರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಓಪನ್-ಪಿಟ್ ಗಣಿಯಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಯಿತು. ಗಣಿ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶಕ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ, ಇದು ದಿನದ 24 ಗಂಟೆಗಳು, ವಾರದ 7 ದಿನಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿಯು ಪಟ್ಟಣದ ಮೇಲೆ ಧೂಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯದ ಹೊರತು, ಪ್ರತಿದಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 1:00 ಗಂಟೆಗೆ ಗಣಿ ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೃಹತ್ ಟ್ರಕ್‌ಗಳು 225 ಟನ್ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತುವರಿಯುವಿಕೆಯು ಸುಮಾರು 35 ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ನಿಧಾನವಾದ ಹತ್ತುವಿಕೆ ಸಾಗಣೆಯಾಗಿದೆ. ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಕಲ್ಗೂರ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು; ಯಾವುದೇ ಫ್ಲೈ-ಇನ್, ಫ್ಲೈ-ಔಟ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಇಲ್ಲ. ಗಣಿ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜೀವಿತಾವಧಿಯು 2035 ರವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಗಣಿ ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ತನಿಖೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery widths="190px" heights="180px" "=""> Image:Kalgoorlie Exchange Hotel DSC04484.JPG|[[Exchange Hotel, Kalgoorlie|Exchange Hotel]]. File:Kalgoorlie Gold Mine.JPG|Mt Charlotte Mine and Cassidy Shaft, Williamstown. Image:York Hotel, Kalgoorlie.jpg|[[York Hotel, Kalgoorlie|York Hotel]]. File:Super Pit Gold Mine, Kalgoorlie, WA, 2023, 11.jpg|The [[Super Pit gold mine|Super Pit]], Australia's largest open-cut gold mine until 2023. Image:Kalgoorlie Post Office Clock.jpg|The Kalgoorlie Courthouse, previously the Post Office. Image:Kalgoorlie Judds Pub.jpg|The [[Kalgoorlie Hotel]]/Judds Pub. </gallery> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{Wikivoyage inline|Kalgoorlie–Boulder}} * [https://www.ckb.wa.gov.au/ City of Kalgoorlie–Boulder official website] * [http://www.kalgoorlietourism.com/ Kalgoorlie official tourism website] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] [[ವರ್ಗ:ನಗರಗಳು]] gr0chx17ps6e2irfqbgwm9qxzjyj9lm 0 179229 1374348 2026-05-29T05:51:28Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1374348 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | image = Calceolaria dilatata flowers.jpg | image_caption = ''[[Calceolaria dilatata|C. dilatata]]'' | taxon = Calceolaria | authority = [[Carl Linnaeus|L.]] | synonyms = * ''Fagelia'' <small>Schwencke</small> * ''Porodittia'' {{small|G.Don ex Kraenzl.}} * ''Stemotria'' {{small|Wettst. & Harms}} * ''Trianthera'' {{small|Wettst.}} | synonyms_ref = <ref name = powo>{{cite web |title=''Calceolaria'' L. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331444-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=24 October 2025}}</ref> }} [[File:Calceolaria biflora Lam..jpg|thumb|upright|''[[Calceolaria biflora|C. biflora]]'']] [[File:Calceolaria_uniflora.JPG|thumb|upright|''[[Calceolaria uniflora|C. uniflora]]'']] '''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯ''' ಬೆಡಗಿನ ಹೂಬಿಡುವ ಅಲಂಕಾರ [[ಸಸ್ಯ]]ಜಾತಿ. ಸ್ಕ್ರಾಫ್ಯುಲೇರಿಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಹೂಗಳಿಗಾಗಿ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ==ಪ್ರಭೇದಗಳು== ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 200 ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು [[ಪೆರು]], [[ಚಿಲಿ]] ದೇಶಗಳ [[ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಗಳು|ಆಂಡಿಸ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ]]ಗಳ ಮೂಲವಾಸಿಗಳು. [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]]ದಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ==ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಸುಮಾರು 2'-4' ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮೂಲಿಕೆ ಸಸ್ಯಗಳು. ಎಲೆಗಳು ಅಭಿಮುಖ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಮೈ ಒರಟಾಗಿ ಸಣ್ಣಕೂದಲುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಹೂಗಳು ರೆಸೀಮ್ ಮಾದರಿಯ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ಹೂ ದಳ ಹಳದಿ, ಊದಾ ಮುಂತಾದ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಚೆಲುವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲೆ ಚುಕ್ಕೆಗಳೂ ಇದ್ದು ಹೂವಿನ ಅಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಹೂದಳ ಎರಡು ತುಟಿಗಳಾಗಿ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಕೆಳದುಟಿ ಊದಿಕೊಂಡು ಪಾದರಕ್ಷೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ದುಟಿ ಕೆಳದುಟಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದು; ಒಂದು ರೀತಿಯ ಚೀಲದಂತಿದೆ. [[ಪುಂಕೇಸರ|ಕೇಸರ]]ಗಳು ಎರಡು. ಫಲ ಹಲವು ಬೀಜಗಳುಳ್ಳ ಸಂಪುಟ ಮಾದರಿಯದು. ==ಸಸ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ== ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೋಲೇರಿಯದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಡ್ಡತಳಿಗಳೂ ಇವೆ. ಇವನ್ನು ಮೂಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೊದೆಗಳು ಎಂದು 2 ಮುಖ್ಯ ಪಂಗಡಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸುವುದುಂಟು. ಮೂಲಿಕೆ ಬಗೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೀಜಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತುವ ಕಾಲ ಮಾರ್ಚ್ ಕೊನೆಯಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ವರೆಗೆ. ಬೀಜಗಳು ಬಹುಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅಗಲವಾದ ತಟ್ಟೆಗಳಂಥ [[ಕುಂಡ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮರಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಬೇಕು. ನೀರು ಹಾಯಿಸುವಾಗಲೂ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಬೇಕು. ಮೇಲಿನಿಂದ ನೀರು ಹಾಕದೆ ಕುಂಡಗಳ ತಳವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀರಿನೊಳಕ್ಕೆ ಅದ್ದಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕುಂಡದ ಬುಡದ ರಂಧ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರು ಮೇಲೇರುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಬೀಜಗಳು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಉಷ್ಣತೆ 150 ಸೆಂ. ಇರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆಗ ಬೀಜಗಳು ಮೊಳೆಯುತ್ತವೆ. [[ಸಸಿ]]ಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ದೊಡ್ಡವಾದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಕುಂಡಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕು. ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ [[ಗೊಬ್ಬರ]]ದ ನೀರನ್ನು (ಮೂರು ಗ್ಯಾಲನ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಿಡಿ ದನದ ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಕಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಮಿಶ್ರಣ) ಹಾಕುತ್ತಿರಬೇಕು ಪೊದೆಯಂತೆ ಬೆಳೆಯುವ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯ ಬಗೆಗಳನ್ನು [[ಕಾಂಡ]] ತುಂಡುಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಎಲೆಗಳಿರುವ ತುಂಡುಗಳನ್ನೇ ಆಯ್ದು ನಾಟಿ ಮಾಡುವುದೇ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಮ. ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯದ ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಹೂ ಬಿಡುವ ಕ್ರೆನಾಟಿ ಪೋಲಿಯ, ಕೋರಿಂಬೋಸ ಮತ್ತು ಬೈಫ್ಲೋರಗಳೂ ಊದಾ ಬಣ್ಣದ ಹೂ ಬಿಡುವ ಪಫ್ರ್ಯೂರಿಯ, ಅರ್ಯಾಕ್ನಾಯ್ಡಿಯ ಮತ್ತು ಹರ್ಬಿಯೊಹೈಬ್ರಿಡಗಳೂ ಮುಖ್ಯವಾದವು. == ಆಯ್ದ ಜಾತಿಗಳು == * ''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯಾ ಅಡ್ಸೆಂಡೆನ್ಸ್'' ಲಿಂಡ್ಲ್. 1828 * ''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯಾ ಆಂಪ್ಲೆಕ್ಸಿಕಾಲಿಸ್'' * ''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯಾ ಆಂಡಿನಾ ಬೆಂತ್'' . 1846 * ''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯಾ ಅರಾಕ್ನೊಯ್ಡಿಯಾ'' ಗ್ರಹಾಂ – ಚಿಲಿಯ ಬೆಲ್ಬಮ್ * ''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲಾರಿಯಾ ಬೈಕಲರ್'' ರೂಯಿಜ್ ಮತ್ತು ಪಾವ್. - ಪೆರುವಿನ ತುಂಪು * ''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯಾ ಬೊಗೊಟೆನ್ಸಿಸ್'' ( ಪೆನ್ನೆಲ್ ) ಪೆನ್ನೆಲ್ 1951 * ''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲಾರಿಯಾ ಹರ್ಬಿಯೋಹೈಬ್ರಿಡಾ'' ಗುಂಪು * ''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯಾ ಇಂಟೆಗ್ರಿಫೋಲಿಯಾ'' ಎಲ್. * ''ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯಾ ಬೆಂತ್. 1844'' * ''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲಾರಿಯಾ ಟೊಮೆಂಟೋಸಾ'' ರೂಯಿಜ್ ಮತ್ತು ಪಾವ್. * ''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯಾ ಟ್ರಿಪಾರ್ಟಿಟಾ'' ರುಯಿಜ್ & ಪಾವ್. - ಪೆರುವಿನ ಮ್ಯಾನ್‌ಕಾಪಾಕಿ ಅಥವಾ ಪಾಕೆಟ್ ಮೂಲಿಕೆ * ''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯಾ ಯುನಿಫ್ಲೋರಾ'' ಲ್ಯಾಮ್. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[https://www.inaturalist.org/observations?subview=map&taxon_id=129854 Calceolaria observations on iNaturalist] *[http://www.chileflora.com/Florachilena/FloraEnglish/PIC_CALCEOLARIA.php Chilean ''Calceolarias''], in Chileflora, seed provider ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== blb2xnuts1dqiflutrghd1j8uz9qx8l 0 179230 1374350 2026-05-29T06:49:04Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1374350 wikitext text/x-wiki {{Infobox mineral | name = Calcite | category = [[Carbonate mineral]] | boxwidth = | boxbgcolor = #d4d1cd | image = Calcite Variation.png | imagesize = | caption = Clockwise from top left: scalenohedral, rhomboedral, stalactitic, and botryoidal calcite | formula = CaCO₃ | IMAsymbol = Cal | molweight = | strunz = 5.AB.05 | system = [[Trigonal]] | class = Hexagonal scalenohedral ({{overline|3}}m) <br/>[[H-M symbol]]: ({{overline|3}} 2/m) | symmetry = ''R''{{overline|3}}c | unit cell = ''a'' = 4.9896(2)&nbsp;[[Ångstrom|Å]], <br/>''c'' = 17.0610(11)&nbsp;Å; ''Z''&nbsp;=&nbsp;6 | color = Typically colorless or creamy white - may have shades of brownish colors | habit = Botryoidal, concretionary, druse, globular, granular, massive, rhombohedral, scalenohedral, stalactitic | twinning = Common by four twin laws | cleavage = Perfect on {10{{overline|1}}1} three directions with angle of 74° 55'<ref>{{cite book |last1=Klein |first1=Cornelis |last2=Hurlbut | first2=Cornelius S. Jr. |title=Manual of mineralogy: (after James D. Dana) |date=1993 |publisher=Wiley |location=New York |isbn=0-471-57452-X |edition=21st |page=405}}</ref> | fracture = Conchoidal | tenacity = Brittle | mohs = 3 (defining mineral) | luster = Vitreous to pearly on cleavage surfaces | refractive = ''n''_ω = 1.640–1.660{{br}} ''n''_ε = 1.486 | opticalprop = Uniaxial (−); low [[Optical relief|relief]] | birefringence = ''δ'' = 0.154–0.174 | pleochroism = | streak = White | gravity = 2.71 | density = | melt = | fusibility = Infusible (decrepitates energetically)<ref name=Sinkankas1964>{{cite book |last1=Sinkankas |first1=John |title=Mineralogy for amateurs. |date=1964 |publisher=Van Nostrand |location=Princeton, N.J. |isbn=0-442-27624-9 |pages=359–364}}</ref> | diagnostic = | solubility = Soluble in dilute acids | diaphaneity = Transparent to translucent | other = May fluoresce red, blue, yellow, and other colors under either SW and LW UV; phosphorescent | references = <ref name=HOM>{{cite book|editor1=Anthony, John W. |editor2=Bideaux, Richard A. |editor3=Bladh, Kenneth W. |editor4=Nichols, Monte C. |title= Handbook of Mineralogy|publisher= Mineralogical Society of America|place= Chantilly, VA, US|chapter-url=http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/calcite.pdf |chapter=Calcite |isbn=978-0-9622097-4-1 |series=Vol. V (Borates, Carbonates, Sulfates) |year=2003}}</ref><ref name=mindat/><ref>{{cite web |last1=Barthelmy |first1=Dave |title=Calcite Mineral Data |url=http://webmineral.com/data/Calcite.shtml |website=webmineral.com |access-date=6 May 2018}}</ref><ref>{{cite web |last1=Barthelmy |first1=Dave |title=Calcite Mineral Data |url=http://webmineral.com/data/Calcite.shtml |website=webmineral.com |access-date=6 May 2018}}</ref> }} ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಎಂಬುದು [[ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್]] (CaCO3 ₎ ನಿಂದ ಕೂಡಿದ [[ಖನಿಜ]]ವಾಗಿದ್ದು , ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಮತ್ತು ನೈಟ್ರೇಟ್ ಖನಿಜಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ . ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಆದಾಗ್ಯೂ '''ಇದು''' ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಒಂದು [[ಬಂಡೆ]]ಯಾಗಿದೆ , ಖನಿಜವಲ್ಲ. ಇದರ ಹೆಸರು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದ ''* ಕ್ಯಾಲ್ಕ್ಸ್'' * ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದರರ್ಥ ''ಕ್ವಿಕ್‌ಲೈಮ್'' . ಒಂದೇ [[ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನ [[ಸ್ಫಟಿಕ]] ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ಎರಡು ಪಾಲಿಮಾರ್ಫ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಥಿರವಾದ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ಖನಿಜವಾಗಿದೆ : ಅರಗೊನೈಟ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟರೈಟ್ <ref>{{cite journal |author1=Yoshioka S. |author2=Kitano Y. |title=Transformation of aragonite to calcite through heating |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/geochemj1966/19/4/19_4_245/_pdf |journal=Geochemical Journal |volume=19 |issue=4 |pages=24–249 |year= 1985|doi=10.2343/geochemj.19.245 |bibcode=1985GeocJ..19..245Y |doi-access=free }}</ref><ref>{{cite journal |author1=Staudigel P. T. |author2=Swart P. K. |title=Isotopic behavior during the aragonite-calcite transition: Implications for sample preparation and proxy interpretation |journal=Chemical Geology |volume=442 |pages=130–138 |year= 2016|doi=10.1016/j.chemgeo.2016.09.013 |bibcode=2016ChGeo.442..130S }}</ref>, ಇವು ಹೆಚ್ಚು ಅಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಕರಗಬಲ್ಲವು. ==ವಿತರಣೆ== [[Image:Calcite.png|thumb|left|upright|Crystal structure of calcite]] ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಹದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದ&nbsp; ತೂಕದ ಸರಿಸುಮಾರು 4% ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ . ==ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು== ಇದು ಅಗಾಧವಾದ ಆಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಗಡಸುತನ ( ಮೊಹ್ಸ್ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ 3 ) ಮತ್ತು [[ವಿನಿಗರ್|ವಿನೆಗರ್‌]]ನಂತಹ ದುರ್ಬಲ [[ಆಮ್ಲ]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಅದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಲೋಹೀಯ [[ಅಯಾನು]]ಗಳ ಕಲ್ಮಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ತಿಳಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಜನೆಯ ಜೊತೆಗೆ - ನೂರಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಉತ್ತಮ ಗುಣವೆಂದರೆ ಆಮ್ಲ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಖನಿಜವು ಯಾವಾಗಲೂ ಆಮ್ಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಮರಳುಗಲ್ಲು ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿತ ಬಂಡೆಗಳಲ್ಲಿನ [[ಸಿಮೆಂಟ್]] ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಆಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಇದನ್ನು ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು . ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ: :: CaCO ₃ + 2H ⁺ → Ca ²⁺ + H ₂ O + CO ₂ (ಅನಿಲ) ಅಲ್ಲಿ [[ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್]] ಅನಿಲವಾಗಿ ಹೊರಬರುವಾಗ ಗುಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಆಮ್ಲವು ಈ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ [[ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ|ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ]] ಅಥವಾ ವಿನೆಗರ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. [[ಡಾಲಮೈಟ್|ಡಾಲಮೈಟ್‌]]ನಂತಹ ಇತರ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‌ಗಳು ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. == ವೈವಿಧ್ಯಗಳು == ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಎಂಬುದು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ-[[ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್]] ಘನ ದ್ರಾವಣ ಸರಣಿಯ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಅಂತ್ಯವಾಗಿದ್ದು , ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿ ರೋಡೋಕ್ರೋಸೈಟ್ (MnCO3 ₎ . ಈ ಸರಣಿಯ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ವಿಧಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಧಗಳಿದ್ದು, ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯ, ಆದರೂ ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪ, ಸ್ಕೇಲ್‌ನೋಹೆಡ್ರಲ್ ಸ್ಫಟಿಕ, ಇದನ್ನು ನಾಯಿ ಹಲ್ಲು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ , ಇದು ಕ್ಯಾನಿಡ್‌ಗಳ ಹಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಡೈಪಿರಮಿಡ್‌ನ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಹೆಸರು. ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಓನಿಕ್ಸ್ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಆಗಿದ್ದು , ಇದನ್ನು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಸಣ್ಣ [[ಪ್ರತಿಮೆ]]ಗಳು, [[ಹೂದಾನಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕೆತ್ತಬಹುದು. ಇದನ್ನು ನಿಜವಾದ ಓನಿಕ್ಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಬಾರದು , ಇದು ಅರೆ-ಅಮೂಲ್ಯ ವಿಧದ ಸ್ಫಟಿಕ ಶಿಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧವೆಂದರೆ ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪಾರ್ , ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಣ್ಣರಹಿತ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಬಸಾಲ್ಟಿಕ್ ಕುಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬೈರ್‌ಫ್ರಿಂಗನ್ಸ್ ಅಥವಾ ಡಬಲ್ [[ವಕ್ರೀಭವನ]]ದ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ . == ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಪರಿಸರ == ಇದರ ಹರಳುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಚಿತ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಅನೇಕ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬದಲಿ ಖನಿಜವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಬೃಹತ್ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಅದರ ಹರಳುಗಳು ಗೋಚರಿಸದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ , ಅಲ್ಲಿ ಇದು ಈ ಬಂಡೆಯ ಮೂಲಭೂತ ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ಏಕೈಕ ಖನಿಜ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೆಡಿಮೆಂಟರಿ ನಿಕ್ಷೇಪವಾಗಿ, ಇದು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಬೈಕಾರ್ಬನೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ದ್ರಾವಣಗಳ ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ''ರಾಸಾಯನಿಕ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‌ನ'' ಚಿಪ್ಪುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಲೂ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವು ಸತ್ತಾಗ ಅವು ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಇದು ''ಆರ್ಗನೊಜೆನಿಕ್ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳು'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ . ಇದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಥವಾ ಸಂಪರ್ಕ ರೂಪಾಂತರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ಮರು[[ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣ]]ದ ಮೂಲಕ [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]]ಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ [[ಅಗ್ನಿಶಿಲೆ]]ಗಳನ್ನು ( ಕಾರ್ಬೊನಾಟೈಟ್‌ಗಳು ) ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಸ್ಟ್ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ [[ಗುಹೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ , ಸ್ಟ್ಯಾಲ್ಯಾಕ್ಟೈಟ್‌ಗಳು , ಸ್ಟ್ಯಾಲಾಗ್ಮಿಟ್‌ಗಳು , ಕಾಲಮ್‌ಗಳು , ಟ್ರಾವರ್ಟೈನ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬಹಳ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ [[ಕ್ಯಾಲ್ಶಿಯಮ್|ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ]] ಹೊಂದಿರುವ ನೀರನ್ನು [[ಗಡಸು ನೀರು]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ . ಈ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ನೀರು ಸೋಪಿನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ನೊರೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ . == ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ಸ್ಥಳ, ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಗಳು == ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಖನಿಜಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ: ಸೈಡರೈಟ್ , ಸ್ಫಟಿಕ ಶಿಲೆ , ಪೈರೈಟ್ , ಪ್ರಿಹ್ನೈಟ್ , ಫ್ಲೋರೈಟ್ , ಡಾಲಮೈಟ್ ಮತ್ತು ಬರೈಟ್ . ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾದ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು ಸಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಗಾರೆ ತಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಅಮೃತಶಿಲೆ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಜಲ್ಲಿಕಲ್ಲು ಉತ್ಪಾದನೆ , ಅತಿಯಾದ ಆಮ್ಲೀಯ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಕೃಷಿ [[ರಸಗೊಬ್ಬರ|ರಸಗೊಬ್ಬರಗ]]ಳು<ref>{{cite journal |last1=Mujah |first1=D. |last2=Shahin |first2=M. A. |last3=Cheng |first3=L. |title=State-of-the-Art Review of Biocementation by Microbially Induced Calcite Precipitation (MICP) for Soil Stabilization. |journal=Geomicrobiology Journal |date=2017 |volume=34 |issue=6 |pages=524–537 |doi=10.1080/01490451.2016.1225866 |bibcode=2017GmbJ...34..524M |s2cid=88584080}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Castro-Alonso |first1=M. J. |last2=Montañez-Hernandez |first2=L. E. |last3=Sanchez-Muñoz |first3=M. A. |last4=Macias Franco |first4=M. R. |last5=Narayanasamy |first5=R. |last6=Balagurusamy |first6=N. |title=Microbially induced calcium carbonate precipitation (MICP) and its potential in bioconcrete: microbiological and molecular concepts. |journal=Frontiers in Materials |date=2019 |volume=6 |page=126 |doi=10.3389/fmats.2019.00126 |bibcode=2019FrMat...6..126C |doi-access=free }}</ref> ಮತ್ತು [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕ|ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ]]ಗಳಿಗೆ ಧ್ರುವೀಕರಣ ಪ್ರಿಸ್ಮ್‌ಗಳಾಗಿ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪಾರದರ್ಶಕ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಬಳಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕರಗಿದ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು [[ಉಕ್ಕು|ಉಕ್ಕಿ]]ನ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು [[ಗಾಜು|ಗಾಜಿ]]ನ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಹೆಚ್ಚಿನ ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪಾರ್ ಹರಳುಗಳು [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ|ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]]ದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ<ref> {{cite web |last1=Hudson Institute of Mineralogy |title=Santa Eulalia Mining District, Aquiles Serdán Municipality, Chihuahua, Mexico. |url=https://www.mindat.org/loc-2311.html|website=mindat.org. |access-date=17 February 2023}}</ref> . ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಹರಳು ಮಾದರಿಗಳು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] <ref name=NASA>{{cite web |title=Calcite Quarry, Michigan. |url=https://earthobservatory.nasa.gov/images/6813/calcite-quarry-michigan#:~:text=These%20carbonate%20rocks%20are%20mined,active%20for%20over%2085%20years. |website=Earth observatory | date=7 August 2006 |access-date=17 February 2023}}</ref> , ಸ್ಯಾಕ್ಸೋನಿ ( ಜರ್ಮನಿ )<ref name =AZo />, [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] , ಗ್ವಾನಾಜುವಾಟೊ (ಮೆಕ್ಸಿಕೊ), ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್ ( ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ), [[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದ ಅನೇಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಅನೇಕ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಸಂಗ್ರಹಕಾರರು ಅವುಗಳ ಡಬಲ್ ವಕ್ರೀಭವನ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಣ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ಹೊಳಪನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಅದು ಅದನ್ನು ಮರಳಿನ ಸಣ್ಣ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯಬಹುದು. ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಮತ್ತು ವಕ್ರೀಭವನಗೊಳಿಸುವ ಬೆಳಕಿನ ಎರಡು ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕ್ಲಿಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಿನ್‌ಗಳಂತಹ ಸಣ್ಣ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದೃಶ್ಯತೆಯ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery> Image:Calcit2-G-EmpireTheWorldOfGems.jpg|ಕೆತ್ತಿದ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ (ಅಂಡಾಕಾರದ ಕಟ್) (ಮೆಕ್ಸಿಕೊ).. Image:Calcite jaune.jpg|ಬೈಪಿರಮಿಡಲ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಸ್ಫಟಿಕ ("ನಾಯಿಯ ಹಲ್ಲು"). Image:Erbenochile eye.JPG|ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಟ್ರೈಲೋಬೈಟ್ ಕಣ್ಣು. Image:CalciteEchinosphaerites.jpg|ಮಧ್ಯ ಆರ್ಡೋವಿಷಿಯನ್ ಸಿಸ್ಟಾಯ್ಡ್ ( ಈಶಾನ್ಯ ಎಸ್ಟೋನಿಯಾ ) ಒಳಗೆ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಹರಳುಗಳು Image:Calcite-HUGE.jpg|ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ರೋಂಬಾಯ್ಡ್ ( ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪಾರ್ ) (ಡಿಕ್ಸನ್, ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಬೈರ್‌ಫ್ರಿಂಗೆನ್ಸ್ ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ ) Image:MississippianMarbleUT.JPG|[[Mármol]]ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅಮೃತಶಿಲೆ (ಬಿಗ್ ಕಾಟನ್ವುಡ್ ಕಣಿವೆ, ಉತಾಹ್ ). Image:GeopetalCarboniferousNV.jpg|ಬೈವಾಲ್ವ್ ಶೆಲ್ ಒಳಗೆ ಮರುಸ್ಫಟಿಕೀಕರಿಸಿದ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್. Image:Calcite_Nb_Medford.jpg|ನಿಯೋಬಿಯಂ ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ (ವಿಶಿಷ್ಟ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದೊಂದಿಗೆ) (ಮೆಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಕ್ವಾರಿ, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ). Image:Calcite-tch21c.jpg|ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ರೋಂಬೋಹೆಡ್ರಲ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ (ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶ) (ಚೀನಾ). Image:Calcite LongWaveUV HAGAM.jpg|ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರೊಸೆಂಟ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ Image:Calcite ShortwaveUV HAGAM.jpg|ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರೊಸೆಂಟ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ Image:Calcite 1 6.png|ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ಕೆಲವು ಕೆಲಸಗಳು. </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 7xa6h9selq8hsopxvbtsrjlon0werjn 1374351 1374350 2026-05-29T06:49:58Z VASANTH S.N. 728 1374351 wikitext text/x-wiki {{Infobox mineral | name = Calcite | category = [[Carbonate mineral]] | boxwidth = | boxbgcolor = #d4d1cd | image = Calcite Variation.png | imagesize = | caption = Clockwise from top left: scalenohedral, rhomboedral, stalactitic, and botryoidal calcite | formula = CaCO₃ | IMAsymbol = Cal | molweight = | strunz = 5.AB.05 | system = [[Trigonal]] | class = Hexagonal scalenohedral ({{overline|3}}m) <br/>[[H-M symbol]]: ({{overline|3}} 2/m) | symmetry = ''R''{{overline|3}}c | unit cell = ''a'' = 4.9896(2)&nbsp;[[Ångstrom|Å]], <br/>''c'' = 17.0610(11)&nbsp;Å; ''Z''&nbsp;=&nbsp;6 | color = Typically colorless or creamy white - may have shades of brownish colors | habit = Botryoidal, concretionary, druse, globular, granular, massive, rhombohedral, scalenohedral, stalactitic | twinning = Common by four twin laws | cleavage = Perfect on {10{{overline|1}}1} three directions with angle of 74° 55'<ref>{{cite book |last1=Klein |first1=Cornelis |last2=Hurlbut | first2=Cornelius S. Jr. |title=Manual of mineralogy: (after James D. Dana) |date=1993 |publisher=Wiley |location=New York |isbn=0-471-57452-X |edition=21st |page=405}}</ref> | fracture = Conchoidal | tenacity = Brittle | mohs = 3 (defining mineral) | luster = Vitreous to pearly on cleavage surfaces | refractive = ''n''_ω = 1.640–1.660{{br}} ''n''_ε = 1.486 | opticalprop = Uniaxial (−); low [[Optical relief|relief]] | birefringence = ''δ'' = 0.154–0.174 | pleochroism = | streak = White | gravity = 2.71 | density = | melt = | fusibility = Infusible (decrepitates energetically)<ref name=Sinkankas1964>{{cite book |last1=Sinkankas |first1=John |title=Mineralogy for amateurs. |date=1964 |publisher=Van Nostrand |location=Princeton, N.J. |isbn=0-442-27624-9 |pages=359–364}}</ref> | diagnostic = | solubility = Soluble in dilute acids | diaphaneity = Transparent to translucent | other = May fluoresce red, blue, yellow, and other colors under either SW and LW UV; phosphorescent | references = <ref name=HOM>{{cite book|editor1=Anthony, John W. |editor2=Bideaux, Richard A. |editor3=Bladh, Kenneth W. |editor4=Nichols, Monte C. |title= Handbook of Mineralogy|publisher= Mineralogical Society of America|place= Chantilly, VA, US|chapter-url=http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/calcite.pdf |chapter=Calcite |isbn=978-0-9622097-4-1 |series=Vol. V (Borates, Carbonates, Sulfates) |year=2003}}</ref><ref>{{cite web |last1=Barthelmy |first1=Dave |title=Calcite Mineral Data |url=http://webmineral.com/data/Calcite.shtml |website=webmineral.com |access-date=6 May 2018}}</ref> }} ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಎಂಬುದು [[ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್]] (CaCO3 ₎ ನಿಂದ ಕೂಡಿದ [[ಖನಿಜ]]ವಾಗಿದ್ದು , ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಮತ್ತು ನೈಟ್ರೇಟ್ ಖನಿಜಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ . ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಆದಾಗ್ಯೂ '''ಇದು''' ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಒಂದು [[ಬಂಡೆ]]ಯಾಗಿದೆ , ಖನಿಜವಲ್ಲ. ಇದರ ಹೆಸರು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದ ''* ಕ್ಯಾಲ್ಕ್ಸ್'' * ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದರರ್ಥ ''ಕ್ವಿಕ್‌ಲೈಮ್'' . ಒಂದೇ [[ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನ [[ಸ್ಫಟಿಕ]] ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ಎರಡು ಪಾಲಿಮಾರ್ಫ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಥಿರವಾದ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ಖನಿಜವಾಗಿದೆ : ಅರಗೊನೈಟ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟರೈಟ್ <ref>{{cite journal |author1=Yoshioka S. |author2=Kitano Y. |title=Transformation of aragonite to calcite through heating |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/geochemj1966/19/4/19_4_245/_pdf |journal=Geochemical Journal |volume=19 |issue=4 |pages=24–249 |year= 1985|doi=10.2343/geochemj.19.245 |bibcode=1985GeocJ..19..245Y |doi-access=free }}</ref><ref>{{cite journal |author1=Staudigel P. T. |author2=Swart P. K. |title=Isotopic behavior during the aragonite-calcite transition: Implications for sample preparation and proxy interpretation |journal=Chemical Geology |volume=442 |pages=130–138 |year= 2016|doi=10.1016/j.chemgeo.2016.09.013 |bibcode=2016ChGeo.442..130S }}</ref>, ಇವು ಹೆಚ್ಚು ಅಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಕರಗಬಲ್ಲವು. ==ವಿತರಣೆ== [[Image:Calcite.png|thumb|left|upright|Crystal structure of calcite]] ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಹದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದ&nbsp; ತೂಕದ ಸರಿಸುಮಾರು 4% ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ . ==ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು== ಇದು ಅಗಾಧವಾದ ಆಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಗಡಸುತನ ( ಮೊಹ್ಸ್ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ 3 ) ಮತ್ತು [[ವಿನಿಗರ್|ವಿನೆಗರ್‌]]ನಂತಹ ದುರ್ಬಲ [[ಆಮ್ಲ]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಅದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಲೋಹೀಯ [[ಅಯಾನು]]ಗಳ ಕಲ್ಮಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ತಿಳಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಜನೆಯ ಜೊತೆಗೆ - ನೂರಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಉತ್ತಮ ಗುಣವೆಂದರೆ ಆಮ್ಲ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಖನಿಜವು ಯಾವಾಗಲೂ ಆಮ್ಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಮರಳುಗಲ್ಲು ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿತ ಬಂಡೆಗಳಲ್ಲಿನ [[ಸಿಮೆಂಟ್]] ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಆಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಇದನ್ನು ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು . ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ: :: CaCO ₃ + 2H ⁺ → Ca ²⁺ + H ₂ O + CO ₂ (ಅನಿಲ) ಅಲ್ಲಿ [[ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್]] ಅನಿಲವಾಗಿ ಹೊರಬರುವಾಗ ಗುಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಆಮ್ಲವು ಈ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ [[ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ|ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ]] ಅಥವಾ ವಿನೆಗರ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. [[ಡಾಲಮೈಟ್|ಡಾಲಮೈಟ್‌]]ನಂತಹ ಇತರ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‌ಗಳು ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. == ವೈವಿಧ್ಯಗಳು == ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಎಂಬುದು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ-[[ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್]] ಘನ ದ್ರಾವಣ ಸರಣಿಯ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಅಂತ್ಯವಾಗಿದ್ದು , ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿ ರೋಡೋಕ್ರೋಸೈಟ್ (MnCO3 ₎ . ಈ ಸರಣಿಯ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ವಿಧಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಧಗಳಿದ್ದು, ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯ, ಆದರೂ ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪ, ಸ್ಕೇಲ್‌ನೋಹೆಡ್ರಲ್ ಸ್ಫಟಿಕ, ಇದನ್ನು ನಾಯಿ ಹಲ್ಲು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ , ಇದು ಕ್ಯಾನಿಡ್‌ಗಳ ಹಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಡೈಪಿರಮಿಡ್‌ನ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಹೆಸರು. ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಓನಿಕ್ಸ್ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಆಗಿದ್ದು , ಇದನ್ನು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಸಣ್ಣ [[ಪ್ರತಿಮೆ]]ಗಳು, [[ಹೂದಾನಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕೆತ್ತಬಹುದು. ಇದನ್ನು ನಿಜವಾದ ಓನಿಕ್ಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಬಾರದು , ಇದು ಅರೆ-ಅಮೂಲ್ಯ ವಿಧದ ಸ್ಫಟಿಕ ಶಿಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧವೆಂದರೆ ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪಾರ್ , ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಣ್ಣರಹಿತ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಬಸಾಲ್ಟಿಕ್ ಕುಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬೈರ್‌ಫ್ರಿಂಗನ್ಸ್ ಅಥವಾ ಡಬಲ್ [[ವಕ್ರೀಭವನ]]ದ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ . == ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಪರಿಸರ == ಇದರ ಹರಳುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಚಿತ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಅನೇಕ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬದಲಿ ಖನಿಜವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಬೃಹತ್ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಅದರ ಹರಳುಗಳು ಗೋಚರಿಸದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ , ಅಲ್ಲಿ ಇದು ಈ ಬಂಡೆಯ ಮೂಲಭೂತ ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ಏಕೈಕ ಖನಿಜ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೆಡಿಮೆಂಟರಿ ನಿಕ್ಷೇಪವಾಗಿ, ಇದು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಬೈಕಾರ್ಬನೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ದ್ರಾವಣಗಳ ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ''ರಾಸಾಯನಿಕ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‌ನ'' ಚಿಪ್ಪುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಲೂ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವು ಸತ್ತಾಗ ಅವು ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಇದು ''ಆರ್ಗನೊಜೆನಿಕ್ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳು'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ . ಇದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಥವಾ ಸಂಪರ್ಕ ರೂಪಾಂತರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ಮರು[[ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣ]]ದ ಮೂಲಕ [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]]ಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ [[ಅಗ್ನಿಶಿಲೆ]]ಗಳನ್ನು ( ಕಾರ್ಬೊನಾಟೈಟ್‌ಗಳು ) ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಸ್ಟ್ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ [[ಗುಹೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ , ಸ್ಟ್ಯಾಲ್ಯಾಕ್ಟೈಟ್‌ಗಳು , ಸ್ಟ್ಯಾಲಾಗ್ಮಿಟ್‌ಗಳು , ಕಾಲಮ್‌ಗಳು , ಟ್ರಾವರ್ಟೈನ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬಹಳ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ [[ಕ್ಯಾಲ್ಶಿಯಮ್|ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ]] ಹೊಂದಿರುವ ನೀರನ್ನು [[ಗಡಸು ನೀರು]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ . ಈ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ನೀರು ಸೋಪಿನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ನೊರೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ . == ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ಸ್ಥಳ, ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಗಳು == ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಖನಿಜಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ: ಸೈಡರೈಟ್ , ಸ್ಫಟಿಕ ಶಿಲೆ , ಪೈರೈಟ್ , ಪ್ರಿಹ್ನೈಟ್ , ಫ್ಲೋರೈಟ್ , ಡಾಲಮೈಟ್ ಮತ್ತು ಬರೈಟ್ . ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾದ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು ಸಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಗಾರೆ ತಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಅಮೃತಶಿಲೆ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಜಲ್ಲಿಕಲ್ಲು ಉತ್ಪಾದನೆ , ಅತಿಯಾದ ಆಮ್ಲೀಯ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಕೃಷಿ [[ರಸಗೊಬ್ಬರ|ರಸಗೊಬ್ಬರಗ]]ಳು<ref>{{cite journal |last1=Mujah |first1=D. |last2=Shahin |first2=M. A. |last3=Cheng |first3=L. |title=State-of-the-Art Review of Biocementation by Microbially Induced Calcite Precipitation (MICP) for Soil Stabilization. |journal=Geomicrobiology Journal |date=2017 |volume=34 |issue=6 |pages=524–537 |doi=10.1080/01490451.2016.1225866 |bibcode=2017GmbJ...34..524M |s2cid=88584080}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Castro-Alonso |first1=M. J. |last2=Montañez-Hernandez |first2=L. E. |last3=Sanchez-Muñoz |first3=M. A. |last4=Macias Franco |first4=M. R. |last5=Narayanasamy |first5=R. |last6=Balagurusamy |first6=N. |title=Microbially induced calcium carbonate precipitation (MICP) and its potential in bioconcrete: microbiological and molecular concepts. |journal=Frontiers in Materials |date=2019 |volume=6 |page=126 |doi=10.3389/fmats.2019.00126 |bibcode=2019FrMat...6..126C |doi-access=free }}</ref> ಮತ್ತು [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕ|ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ]]ಗಳಿಗೆ ಧ್ರುವೀಕರಣ ಪ್ರಿಸ್ಮ್‌ಗಳಾಗಿ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪಾರದರ್ಶಕ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಬಳಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕರಗಿದ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು [[ಉಕ್ಕು|ಉಕ್ಕಿ]]ನ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು [[ಗಾಜು|ಗಾಜಿ]]ನ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಹೆಚ್ಚಿನ ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪಾರ್ ಹರಳುಗಳು [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ|ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]]ದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ<ref> {{cite web |last1=Hudson Institute of Mineralogy |title=Santa Eulalia Mining District, Aquiles Serdán Municipality, Chihuahua, Mexico. |url=https://www.mindat.org/loc-2311.html|website=mindat.org. |access-date=17 February 2023}}</ref> . ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಹರಳು ಮಾದರಿಗಳು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] <ref name=NASA>{{cite web |title=Calcite Quarry, Michigan. |url=https://earthobservatory.nasa.gov/images/6813/calcite-quarry-michigan#:~:text=These%20carbonate%20rocks%20are%20mined,active%20for%20over%2085%20years. |website=Earth observatory | date=7 August 2006 |access-date=17 February 2023}}</ref> , ಸ್ಯಾಕ್ಸೋನಿ ( ಜರ್ಮನಿ )<ref name =AZo />, [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] , ಗ್ವಾನಾಜುವಾಟೊ (ಮೆಕ್ಸಿಕೊ), ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್ ( ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ), [[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದ ಅನೇಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಅನೇಕ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಸಂಗ್ರಹಕಾರರು ಅವುಗಳ ಡಬಲ್ ವಕ್ರೀಭವನ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಣ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ಹೊಳಪನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಅದು ಅದನ್ನು ಮರಳಿನ ಸಣ್ಣ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯಬಹುದು. ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಮತ್ತು ವಕ್ರೀಭವನಗೊಳಿಸುವ ಬೆಳಕಿನ ಎರಡು ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕ್ಲಿಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಿನ್‌ಗಳಂತಹ ಸಣ್ಣ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದೃಶ್ಯತೆಯ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery> Image:Calcit2-G-EmpireTheWorldOfGems.jpg|ಕೆತ್ತಿದ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ (ಅಂಡಾಕಾರದ ಕಟ್) (ಮೆಕ್ಸಿಕೊ).. Image:Calcite jaune.jpg|ಬೈಪಿರಮಿಡಲ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಸ್ಫಟಿಕ ("ನಾಯಿಯ ಹಲ್ಲು"). Image:Erbenochile eye.JPG|ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಟ್ರೈಲೋಬೈಟ್ ಕಣ್ಣು. Image:CalciteEchinosphaerites.jpg|ಮಧ್ಯ ಆರ್ಡೋವಿಷಿಯನ್ ಸಿಸ್ಟಾಯ್ಡ್ ( ಈಶಾನ್ಯ ಎಸ್ಟೋನಿಯಾ ) ಒಳಗೆ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಹರಳುಗಳು Image:Calcite-HUGE.jpg|ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ರೋಂಬಾಯ್ಡ್ ( ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪಾರ್ ) (ಡಿಕ್ಸನ್, ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಬೈರ್‌ಫ್ರಿಂಗೆನ್ಸ್ ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ ) Image:MississippianMarbleUT.JPG|[[Mármol]]ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅಮೃತಶಿಲೆ (ಬಿಗ್ ಕಾಟನ್ವುಡ್ ಕಣಿವೆ, ಉತಾಹ್ ). Image:GeopetalCarboniferousNV.jpg|ಬೈವಾಲ್ವ್ ಶೆಲ್ ಒಳಗೆ ಮರುಸ್ಫಟಿಕೀಕರಿಸಿದ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್. Image:Calcite_Nb_Medford.jpg|ನಿಯೋಬಿಯಂ ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ (ವಿಶಿಷ್ಟ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದೊಂದಿಗೆ) (ಮೆಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಕ್ವಾರಿ, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ). Image:Calcite-tch21c.jpg|ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ರೋಂಬೋಹೆಡ್ರಲ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ (ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶ) (ಚೀನಾ). Image:Calcite LongWaveUV HAGAM.jpg|ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರೊಸೆಂಟ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ Image:Calcite ShortwaveUV HAGAM.jpg|ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರೊಸೆಂಟ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ Image:Calcite 1 6.png|ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ಕೆಲವು ಕೆಲಸಗಳು. </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 4j4bxufsghxzhoo4btki1mapayeixg8 1374352 1374351 2026-05-29T06:51:26Z VASANTH S.N. 728 1374352 wikitext text/x-wiki {{Infobox mineral | name = Calcite | category = [[Carbonate mineral]] | boxwidth = | boxbgcolor = #d4d1cd | image = Calcite Variation.png | imagesize = | caption = Clockwise from top left: scalenohedral, rhomboedral, stalactitic, and botryoidal calcite | formula = CaCO₃ | IMAsymbol = Cal | molweight = | strunz = 5.AB.05 | system = [[Trigonal]] | class = Hexagonal scalenohedral ({{overline|3}}m) <br/>[[H-M symbol]]: ({{overline|3}} 2/m) | symmetry = ''R''{{overline|3}}c | unit cell = ''a'' = 4.9896(2)&nbsp;[[Ångstrom|Å]], <br/>''c'' = 17.0610(11)&nbsp;Å; ''Z''&nbsp;=&nbsp;6 | color = Typically colorless or creamy white - may have shades of brownish colors | habit = Botryoidal, concretionary, druse, globular, granular, massive, rhombohedral, scalenohedral, stalactitic | twinning = Common by four twin laws | cleavage = Perfect on {10{{overline|1}}1} three directions with angle of 74° 55'<ref>{{cite book |last1=Klein |first1=Cornelis |last2=Hurlbut | first2=Cornelius S. Jr. |title=Manual of mineralogy: (after James D. Dana) |date=1993 |publisher=Wiley |location=New York |isbn=0-471-57452-X |edition=21st |page=405}}</ref> | fracture = Conchoidal | tenacity = Brittle | mohs = 3 (defining mineral) | luster = Vitreous to pearly on cleavage surfaces | refractive = ''n''_ω = 1.640–1.660{{br}} ''n''_ε = 1.486 | opticalprop = Uniaxial (−); low [[Optical relief|relief]] | birefringence = ''δ'' = 0.154–0.174 | pleochroism = | streak = White | gravity = 2.71 | density = | melt = | fusibility = Infusible (decrepitates energetically)<ref name=Sinkankas1964>{{cite book |last1=Sinkankas |first1=John |title=Mineralogy for amateurs. |date=1964 |publisher=Van Nostrand |location=Princeton, N.J. |isbn=0-442-27624-9 |pages=359–364}}</ref> | diagnostic = | solubility = Soluble in dilute acids | diaphaneity = Transparent to translucent | other = May fluoresce red, blue, yellow, and other colors under either SW and LW UV; phosphorescent | references = <ref name=HOM>{{cite book|editor1=Anthony, John W. |editor2=Bideaux, Richard A. |editor3=Bladh, Kenneth W. |editor4=Nichols, Monte C. |title= Handbook of Mineralogy|publisher= Mineralogical Society of America|place= Chantilly, VA, US|chapter-url=http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/calcite.pdf |chapter=Calcite |isbn=978-0-9622097-4-1 |series=Vol. V (Borates, Carbonates, Sulfates) |year=2003}}</ref><ref>{{cite web |last1=Barthelmy |first1=Dave |title=Calcite Mineral Data |url=http://webmineral.com/data/Calcite.shtml |website=webmineral.com |access-date=6 May 2018}}</ref> }} ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಎಂಬುದು [[ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್]] (CaCO3 ₎ ನಿಂದ ಕೂಡಿದ [[ಖನಿಜ]]ವಾಗಿದ್ದು , ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಮತ್ತು ನೈಟ್ರೇಟ್ ಖನಿಜಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ . ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಆದಾಗ್ಯೂ '''ಇದು''' ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಒಂದು [[ಬಂಡೆ]]ಯಾಗಿದೆ , ಖನಿಜವಲ್ಲ. ಇದರ ಹೆಸರು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದ ''* ಕ್ಯಾಲ್ಕ್ಸ್'' * ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದರರ್ಥ ''ಕ್ವಿಕ್‌ಲೈಮ್'' . ಒಂದೇ [[ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನ [[ಸ್ಫಟಿಕ]] ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ಎರಡು ಪಾಲಿಮಾರ್ಫ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಥಿರವಾದ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ಖನಿಜವಾಗಿದೆ : ಅರಗೊನೈಟ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟರೈಟ್ <ref>{{cite journal |author1=Yoshioka S. |author2=Kitano Y. |title=Transformation of aragonite to calcite through heating |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/geochemj1966/19/4/19_4_245/_pdf |journal=Geochemical Journal |volume=19 |issue=4 |pages=24–249 |year= 1985|doi=10.2343/geochemj.19.245 |bibcode=1985GeocJ..19..245Y |doi-access=free }}</ref><ref>{{cite journal |author1=Staudigel P. T. |author2=Swart P. K. |title=Isotopic behavior during the aragonite-calcite transition: Implications for sample preparation and proxy interpretation |journal=Chemical Geology |volume=442 |pages=130–138 |year= 2016|doi=10.1016/j.chemgeo.2016.09.013 |bibcode=2016ChGeo.442..130S }}</ref>, ಇವು ಹೆಚ್ಚು ಅಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಕರಗಬಲ್ಲವು. ==ವಿತರಣೆ== [[Image:Calcite.png|thumb|left|upright|Crystal structure of calcite]] ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಹದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದ&nbsp; ತೂಕದ ಸರಿಸುಮಾರು 4% ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ . ==ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು== ಇದು ಅಗಾಧವಾದ ಆಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಗಡಸುತನ ( ಮೊಹ್ಸ್ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ 3 ) ಮತ್ತು [[ವಿನಿಗರ್|ವಿನೆಗರ್‌]]ನಂತಹ ದುರ್ಬಲ [[ಆಮ್ಲ]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಅದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಲೋಹೀಯ [[ಅಯಾನು]]ಗಳ ಕಲ್ಮಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ತಿಳಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಜನೆಯ ಜೊತೆಗೆ - ನೂರಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಉತ್ತಮ ಗುಣವೆಂದರೆ ಆಮ್ಲ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಖನಿಜವು ಯಾವಾಗಲೂ ಆಮ್ಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಮರಳುಗಲ್ಲು ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿತ ಬಂಡೆಗಳಲ್ಲಿನ [[ಸಿಮೆಂಟ್]] ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಆಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಇದನ್ನು ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು . ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ: :: CaCO ₃ + 2H ⁺ → Ca ²⁺ + H ₂ O + CO ₂ (ಅನಿಲ) ಅಲ್ಲಿ [[ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್]] ಅನಿಲವಾಗಿ ಹೊರಬರುವಾಗ ಗುಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಆಮ್ಲವು ಈ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ [[ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ|ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ]] ಅಥವಾ ವಿನೆಗರ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. [[ಡಾಲಮೈಟ್|ಡಾಲಮೈಟ್‌]]ನಂತಹ ಇತರ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‌ಗಳು ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. == ವೈವಿಧ್ಯಗಳು == ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಎಂಬುದು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ-[[ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್]] ಘನ ದ್ರಾವಣ ಸರಣಿಯ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಅಂತ್ಯವಾಗಿದ್ದು , ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿ ರೋಡೋಕ್ರೋಸೈಟ್ (MnCO3 ₎ . ಈ ಸರಣಿಯ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ವಿಧಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಧಗಳಿದ್ದು, ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯ, ಆದರೂ ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪ, ಸ್ಕೇಲ್‌ನೋಹೆಡ್ರಲ್ ಸ್ಫಟಿಕ, ಇದನ್ನು ನಾಯಿ ಹಲ್ಲು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ , ಇದು ಕ್ಯಾನಿಡ್‌ಗಳ ಹಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಡೈಪಿರಮಿಡ್‌ನ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಹೆಸರು. ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಓನಿಕ್ಸ್ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಆಗಿದ್ದು , ಇದನ್ನು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಸಣ್ಣ [[ಪ್ರತಿಮೆ]]ಗಳು, [[ಹೂದಾನಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕೆತ್ತಬಹುದು. ಇದನ್ನು ನಿಜವಾದ ಓನಿಕ್ಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಬಾರದು , ಇದು ಅರೆ-ಅಮೂಲ್ಯ ವಿಧದ ಸ್ಫಟಿಕ ಶಿಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧವೆಂದರೆ ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪಾರ್ , ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಣ್ಣರಹಿತ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಬಸಾಲ್ಟಿಕ್ ಕುಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬೈರ್‌ಫ್ರಿಂಗನ್ಸ್ ಅಥವಾ ಡಬಲ್ [[ವಕ್ರೀಭವನ]]ದ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ . == ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಪರಿಸರ == ಇದರ ಹರಳುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಚಿತ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಅನೇಕ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬದಲಿ ಖನಿಜವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಬೃಹತ್ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಅದರ ಹರಳುಗಳು ಗೋಚರಿಸದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ , ಅಲ್ಲಿ ಇದು ಈ ಬಂಡೆಯ ಮೂಲಭೂತ ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ಏಕೈಕ ಖನಿಜ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೆಡಿಮೆಂಟರಿ ನಿಕ್ಷೇಪವಾಗಿ, ಇದು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಬೈಕಾರ್ಬನೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ದ್ರಾವಣಗಳ ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ''ರಾಸಾಯನಿಕ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‌ನ'' ಚಿಪ್ಪುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಲೂ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವು ಸತ್ತಾಗ ಅವು ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಇದು ''ಆರ್ಗನೊಜೆನಿಕ್ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳು'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ . ಇದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಥವಾ ಸಂಪರ್ಕ ರೂಪಾಂತರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ಮರು[[ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣ]]ದ ಮೂಲಕ [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]]ಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ [[ಅಗ್ನಿಶಿಲೆ]]ಗಳನ್ನು ( ಕಾರ್ಬೊನಾಟೈಟ್‌ಗಳು ) ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಸ್ಟ್ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ [[ಗುಹೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ , ಸ್ಟ್ಯಾಲ್ಯಾಕ್ಟೈಟ್‌ಗಳು , ಸ್ಟ್ಯಾಲಾಗ್ಮಿಟ್‌ಗಳು , ಕಾಲಮ್‌ಗಳು , ಟ್ರಾವರ್ಟೈನ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬಹಳ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ [[ಕ್ಯಾಲ್ಶಿಯಮ್|ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ]] ಹೊಂದಿರುವ ನೀರನ್ನು [[ಗಡಸು ನೀರು]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ . ಈ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ನೀರು ಸೋಪಿನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ನೊರೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ . == ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ಸ್ಥಳ, ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಗಳು == ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಖನಿಜಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ: ಸೈಡರೈಟ್ , ಸ್ಫಟಿಕ ಶಿಲೆ , ಪೈರೈಟ್ , ಪ್ರಿಹ್ನೈಟ್ , ಫ್ಲೋರೈಟ್ , ಡಾಲಮೈಟ್ ಮತ್ತು ಬರೈಟ್ . ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾದ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು ಸಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಗಾರೆ ತಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಅಮೃತಶಿಲೆ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಜಲ್ಲಿಕಲ್ಲು ಉತ್ಪಾದನೆ , ಅತಿಯಾದ ಆಮ್ಲೀಯ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಕೃಷಿ [[ರಸಗೊಬ್ಬರ|ರಸಗೊಬ್ಬರಗ]]ಳು<ref>{{cite journal |last1=Mujah |first1=D. |last2=Shahin |first2=M. A. |last3=Cheng |first3=L. |title=State-of-the-Art Review of Biocementation by Microbially Induced Calcite Precipitation (MICP) for Soil Stabilization. |journal=Geomicrobiology Journal |date=2017 |volume=34 |issue=6 |pages=524–537 |doi=10.1080/01490451.2016.1225866 |bibcode=2017GmbJ...34..524M |s2cid=88584080}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Castro-Alonso |first1=M. J. |last2=Montañez-Hernandez |first2=L. E. |last3=Sanchez-Muñoz |first3=M. A. |last4=Macias Franco |first4=M. R. |last5=Narayanasamy |first5=R. |last6=Balagurusamy |first6=N. |title=Microbially induced calcium carbonate precipitation (MICP) and its potential in bioconcrete: microbiological and molecular concepts. |journal=Frontiers in Materials |date=2019 |volume=6 |page=126 |doi=10.3389/fmats.2019.00126 |bibcode=2019FrMat...6..126C |doi-access=free }}</ref> ಮತ್ತು [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕ|ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ]]ಗಳಿಗೆ ಧ್ರುವೀಕರಣ ಪ್ರಿಸ್ಮ್‌ಗಳಾಗಿ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪಾರದರ್ಶಕ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಬಳಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕರಗಿದ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು [[ಉಕ್ಕು|ಉಕ್ಕಿ]]ನ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು [[ಗಾಜು|ಗಾಜಿ]]ನ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಹೆಚ್ಚಿನ ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪಾರ್ ಹರಳುಗಳು [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ|ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]]ದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ<ref> {{cite web |last1=Hudson Institute of Mineralogy |title=Santa Eulalia Mining District, Aquiles Serdán Municipality, Chihuahua, Mexico. |url=https://www.mindat.org/loc-2311.html|website=mindat.org. |access-date=17 February 2023}}</ref> . ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಹರಳು ಮಾದರಿಗಳು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] <ref name=NASA>{{cite web |title=Calcite Quarry, Michigan. |url=https://earthobservatory.nasa.gov/images/6813/calcite-quarry-michigan#:~:text=These%20carbonate%20rocks%20are%20mined,active%20for%20over%2085%20years. |website=Earth observatory | date=7 August 2006 |access-date=17 February 2023}}</ref> , ಸ್ಯಾಕ್ಸೋನಿ ( ಜರ್ಮನಿ )<ref name =AZo>{{cite web |last1=AZoMining |title=Calcite – occurrence, properties, and distribution. |url=https://www.azomining.com/Article.aspx?ArticleID=964 |website=azomining.com |date=15 October 2013 |access-date=17 February 2023}}</ref> , [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] , ಗ್ವಾನಾಜುವಾಟೊ (ಮೆಕ್ಸಿಕೊ), ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್ ( ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ), [[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದ ಅನೇಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಅನೇಕ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಸಂಗ್ರಹಕಾರರು ಅವುಗಳ ಡಬಲ್ ವಕ್ರೀಭವನ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಣ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ಹೊಳಪನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಅದು ಅದನ್ನು ಮರಳಿನ ಸಣ್ಣ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯಬಹುದು. ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಮತ್ತು ವಕ್ರೀಭವನಗೊಳಿಸುವ ಬೆಳಕಿನ ಎರಡು ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕ್ಲಿಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಿನ್‌ಗಳಂತಹ ಸಣ್ಣ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದೃಶ್ಯತೆಯ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery> Image:Calcit2-G-EmpireTheWorldOfGems.jpg|ಕೆತ್ತಿದ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ (ಅಂಡಾಕಾರದ ಕಟ್) (ಮೆಕ್ಸಿಕೊ).. Image:Calcite jaune.jpg|ಬೈಪಿರಮಿಡಲ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಸ್ಫಟಿಕ ("ನಾಯಿಯ ಹಲ್ಲು"). Image:Erbenochile eye.JPG|ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಟ್ರೈಲೋಬೈಟ್ ಕಣ್ಣು. Image:CalciteEchinosphaerites.jpg|ಮಧ್ಯ ಆರ್ಡೋವಿಷಿಯನ್ ಸಿಸ್ಟಾಯ್ಡ್ ( ಈಶಾನ್ಯ ಎಸ್ಟೋನಿಯಾ ) ಒಳಗೆ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಹರಳುಗಳು Image:Calcite-HUGE.jpg|ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ರೋಂಬಾಯ್ಡ್ ( ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪಾರ್ ) (ಡಿಕ್ಸನ್, ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಬೈರ್‌ಫ್ರಿಂಗೆನ್ಸ್ ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ ) Image:MississippianMarbleUT.JPG|[[Mármol]]ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅಮೃತಶಿಲೆ (ಬಿಗ್ ಕಾಟನ್ವುಡ್ ಕಣಿವೆ, ಉತಾಹ್ ). Image:GeopetalCarboniferousNV.jpg|ಬೈವಾಲ್ವ್ ಶೆಲ್ ಒಳಗೆ ಮರುಸ್ಫಟಿಕೀಕರಿಸಿದ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್. Image:Calcite_Nb_Medford.jpg|ನಿಯೋಬಿಯಂ ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ (ವಿಶಿಷ್ಟ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದೊಂದಿಗೆ) (ಮೆಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಕ್ವಾರಿ, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ). Image:Calcite-tch21c.jpg|ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ರೋಂಬೋಹೆಡ್ರಲ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ (ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶ) (ಚೀನಾ). Image:Calcite LongWaveUV HAGAM.jpg|ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರೊಸೆಂಟ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ Image:Calcite ShortwaveUV HAGAM.jpg|ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರೊಸೆಂಟ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ Image:Calcite 1 6.png|ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ಕೆಲವು ಕೆಲಸಗಳು. </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== ttxum8al60bhw6e8ckunai32d6dhuii 1374353 1374352 2026-05-29T06:51:51Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374353 wikitext text/x-wiki {{Infobox mineral | name = Calcite | category = [[Carbonate mineral]] | boxwidth = | boxbgcolor = #d4d1cd | image = Calcite Variation.png | imagesize = | caption = Clockwise from top left: scalenohedral, rhomboedral, stalactitic, and botryoidal calcite | formula = CaCO₃ | IMAsymbol = Cal | molweight = | strunz = 5.AB.05 | system = [[Trigonal]] | class = Hexagonal scalenohedral ({{overline|3}}m) <br/>[[H-M symbol]]: ({{overline|3}} 2/m) | symmetry = ''R''{{overline|3}}c | unit cell = ''a'' = 4.9896(2)&nbsp;[[Ångstrom|Å]], <br/>''c'' = 17.0610(11)&nbsp;Å; ''Z''&nbsp;=&nbsp;6 | color = Typically colorless or creamy white - may have shades of brownish colors | habit = Botryoidal, concretionary, druse, globular, granular, massive, rhombohedral, scalenohedral, stalactitic | twinning = Common by four twin laws | cleavage = Perfect on {10{{overline|1}}1} three directions with angle of 74° 55'<ref>{{cite book |last1=Klein |first1=Cornelis |last2=Hurlbut | first2=Cornelius S. Jr. |title=Manual of mineralogy: (after James D. Dana) |date=1993 |publisher=Wiley |location=New York |isbn=0-471-57452-X |edition=21st |page=405}}</ref> | fracture = Conchoidal | tenacity = Brittle | mohs = 3 (defining mineral) | luster = Vitreous to pearly on cleavage surfaces | refractive = ''n''_ω = 1.640–1.660{{br}} ''n''_ε = 1.486 | opticalprop = Uniaxial (−); low [[Optical relief|relief]] | birefringence = ''δ'' = 0.154–0.174 | pleochroism = | streak = White | gravity = 2.71 | density = | melt = | fusibility = Infusible (decrepitates energetically)<ref name=Sinkankas1964>{{cite book |last1=Sinkankas |first1=John |title=Mineralogy for amateurs. |date=1964 |publisher=Van Nostrand |location=Princeton, N.J. |isbn=0-442-27624-9 |pages=359–364}}</ref> | diagnostic = | solubility = Soluble in dilute acids | diaphaneity = Transparent to translucent | other = May fluoresce red, blue, yellow, and other colors under either SW and LW UV; phosphorescent | references = <ref name=HOM>{{cite book|editor1=Anthony, John W. |editor2=Bideaux, Richard A. |editor3=Bladh, Kenneth W. |editor4=Nichols, Monte C. |title= Handbook of Mineralogy|publisher= Mineralogical Society of America|place= Chantilly, VA, US|chapter-url=http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/calcite.pdf |chapter=Calcite |isbn=978-0-9622097-4-1 |series=Vol. V (Borates, Carbonates, Sulfates) |year=2003}}</ref><ref>{{cite web |last1=Barthelmy |first1=Dave |title=Calcite Mineral Data |url=http://webmineral.com/data/Calcite.shtml |website=webmineral.com |access-date=6 May 2018}}</ref> }} ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಎಂಬುದು [[ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್]] (CaCO3 ₎ ನಿಂದ ಕೂಡಿದ [[ಖನಿಜ]]ವಾಗಿದ್ದು , ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಮತ್ತು ನೈಟ್ರೇಟ್ ಖನಿಜಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ . ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಆದಾಗ್ಯೂ '''ಇದು''' ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಒಂದು [[ಬಂಡೆ]]ಯಾಗಿದೆ , ಖನಿಜವಲ್ಲ. ಇದರ ಹೆಸರು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದ ''* ಕ್ಯಾಲ್ಕ್ಸ್'' * ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದರರ್ಥ ''ಕ್ವಿಕ್‌ಲೈಮ್'' . ಒಂದೇ [[ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನ [[ಸ್ಫಟಿಕ]] ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ಎರಡು ಪಾಲಿಮಾರ್ಫ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಥಿರವಾದ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ಖನಿಜವಾಗಿದೆ : ಅರಗೊನೈಟ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟರೈಟ್ <ref>{{cite journal |author1=Yoshioka S. |author2=Kitano Y. |title=Transformation of aragonite to calcite through heating |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/geochemj1966/19/4/19_4_245/_pdf |journal=Geochemical Journal |volume=19 |issue=4 |pages=24–249 |year= 1985|doi=10.2343/geochemj.19.245 |bibcode=1985GeocJ..19..245Y |doi-access=free }}</ref><ref>{{cite journal |author1=Staudigel P. T. |author2=Swart P. K. |title=Isotopic behavior during the aragonite-calcite transition: Implications for sample preparation and proxy interpretation |journal=Chemical Geology |volume=442 |pages=130–138 |year= 2016|doi=10.1016/j.chemgeo.2016.09.013 |bibcode=2016ChGeo.442..130S }}</ref>, ಇವು ಹೆಚ್ಚು ಅಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಕರಗಬಲ್ಲವು. ==ವಿತರಣೆ== [[Image:Calcite.png|thumb|left|upright|Crystal structure of calcite]] ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಹದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದ&nbsp; ತೂಕದ ಸರಿಸುಮಾರು 4% ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ . ==ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು== ಇದು ಅಗಾಧವಾದ ಆಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಗಡಸುತನ ( ಮೊಹ್ಸ್ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ 3 ) ಮತ್ತು [[ವಿನಿಗರ್|ವಿನೆಗರ್‌]]ನಂತಹ ದುರ್ಬಲ [[ಆಮ್ಲ]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಅದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಲೋಹೀಯ [[ಅಯಾನು]]ಗಳ ಕಲ್ಮಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ತಿಳಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಜನೆಯ ಜೊತೆಗೆ - ನೂರಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಉತ್ತಮ ಗುಣವೆಂದರೆ ಆಮ್ಲ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಖನಿಜವು ಯಾವಾಗಲೂ ಆಮ್ಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಮರಳುಗಲ್ಲು ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿತ ಬಂಡೆಗಳಲ್ಲಿನ [[ಸಿಮೆಂಟ್]] ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಆಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಇದನ್ನು ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು . ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ: :: CaCO ₃ + 2H ⁺ → Ca ²⁺ + H ₂ O + CO ₂ (ಅನಿಲ) ಅಲ್ಲಿ [[ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್]] ಅನಿಲವಾಗಿ ಹೊರಬರುವಾಗ ಗುಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಆಮ್ಲವು ಈ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ [[ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ|ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ]] ಅಥವಾ ವಿನೆಗರ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. [[ಡಾಲಮೈಟ್|ಡಾಲಮೈಟ್‌]]ನಂತಹ ಇತರ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‌ಗಳು ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. == ವೈವಿಧ್ಯಗಳು == ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಎಂಬುದು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ-[[ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್]] ಘನ ದ್ರಾವಣ ಸರಣಿಯ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಅಂತ್ಯವಾಗಿದ್ದು , ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿ ರೋಡೋಕ್ರೋಸೈಟ್ (MnCO3 ₎ . ಈ ಸರಣಿಯ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ವಿಧಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಧಗಳಿದ್ದು, ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯ, ಆದರೂ ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪ, ಸ್ಕೇಲ್‌ನೋಹೆಡ್ರಲ್ ಸ್ಫಟಿಕ, ಇದನ್ನು ನಾಯಿ ಹಲ್ಲು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ , ಇದು ಕ್ಯಾನಿಡ್‌ಗಳ ಹಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಡೈಪಿರಮಿಡ್‌ನ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಹೆಸರು. ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಓನಿಕ್ಸ್ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಆಗಿದ್ದು , ಇದನ್ನು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಸಣ್ಣ [[ಪ್ರತಿಮೆ]]ಗಳು, [[ಹೂದಾನಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕೆತ್ತಬಹುದು. ಇದನ್ನು ನಿಜವಾದ ಓನಿಕ್ಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಬಾರದು , ಇದು ಅರೆ-ಅಮೂಲ್ಯ ವಿಧದ ಸ್ಫಟಿಕ ಶಿಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧವೆಂದರೆ ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪಾರ್ , ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಣ್ಣರಹಿತ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಬಸಾಲ್ಟಿಕ್ ಕುಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬೈರ್‌ಫ್ರಿಂಗನ್ಸ್ ಅಥವಾ ಡಬಲ್ [[ವಕ್ರೀಭವನ]]ದ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ . == ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಪರಿಸರ == ಇದರ ಹರಳುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಚಿತ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಅನೇಕ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬದಲಿ ಖನಿಜವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಬೃಹತ್ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಅದರ ಹರಳುಗಳು ಗೋಚರಿಸದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ , ಅಲ್ಲಿ ಇದು ಈ ಬಂಡೆಯ ಮೂಲಭೂತ ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ಏಕೈಕ ಖನಿಜ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೆಡಿಮೆಂಟರಿ ನಿಕ್ಷೇಪವಾಗಿ, ಇದು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಬೈಕಾರ್ಬನೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ದ್ರಾವಣಗಳ ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ''ರಾಸಾಯನಿಕ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‌ನ'' ಚಿಪ್ಪುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಲೂ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವು ಸತ್ತಾಗ ಅವು ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಇದು ''ಆರ್ಗನೊಜೆನಿಕ್ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳು'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ . ಇದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಥವಾ ಸಂಪರ್ಕ ರೂಪಾಂತರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ಮರು[[ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣ]]ದ ಮೂಲಕ [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]]ಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ [[ಅಗ್ನಿಶಿಲೆ]]ಗಳನ್ನು ( ಕಾರ್ಬೊನಾಟೈಟ್‌ಗಳು ) ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಸ್ಟ್ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ [[ಗುಹೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ , ಸ್ಟ್ಯಾಲ್ಯಾಕ್ಟೈಟ್‌ಗಳು , ಸ್ಟ್ಯಾಲಾಗ್ಮಿಟ್‌ಗಳು , ಕಾಲಮ್‌ಗಳು , ಟ್ರಾವರ್ಟೈನ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬಹಳ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ [[ಕ್ಯಾಲ್ಶಿಯಮ್|ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ]] ಹೊಂದಿರುವ ನೀರನ್ನು [[ಗಡಸು ನೀರು]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ . ಈ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ನೀರು ಸೋಪಿನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ನೊರೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ . == ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ಸ್ಥಳ, ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಗಳು == ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಖನಿಜಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ: ಸೈಡರೈಟ್ , ಸ್ಫಟಿಕ ಶಿಲೆ , ಪೈರೈಟ್ , ಪ್ರಿಹ್ನೈಟ್ , ಫ್ಲೋರೈಟ್ , ಡಾಲಮೈಟ್ ಮತ್ತು ಬರೈಟ್ . ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾದ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು ಸಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಗಾರೆ ತಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಅಮೃತಶಿಲೆ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಜಲ್ಲಿಕಲ್ಲು ಉತ್ಪಾದನೆ , ಅತಿಯಾದ ಆಮ್ಲೀಯ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಕೃಷಿ [[ರಸಗೊಬ್ಬರ|ರಸಗೊಬ್ಬರಗ]]ಳು<ref>{{cite journal |last1=Mujah |first1=D. |last2=Shahin |first2=M. A. |last3=Cheng |first3=L. |title=State-of-the-Art Review of Biocementation by Microbially Induced Calcite Precipitation (MICP) for Soil Stabilization. |journal=Geomicrobiology Journal |date=2017 |volume=34 |issue=6 |pages=524–537 |doi=10.1080/01490451.2016.1225866 |bibcode=2017GmbJ...34..524M |s2cid=88584080}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Castro-Alonso |first1=M. J. |last2=Montañez-Hernandez |first2=L. E. |last3=Sanchez-Muñoz |first3=M. A. |last4=Macias Franco |first4=M. R. |last5=Narayanasamy |first5=R. |last6=Balagurusamy |first6=N. |title=Microbially induced calcium carbonate precipitation (MICP) and its potential in bioconcrete: microbiological and molecular concepts. |journal=Frontiers in Materials |date=2019 |volume=6 |page=126 |doi=10.3389/fmats.2019.00126 |bibcode=2019FrMat...6..126C |doi-access=free }}</ref> ಮತ್ತು [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕ|ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ]]ಗಳಿಗೆ ಧ್ರುವೀಕರಣ ಪ್ರಿಸ್ಮ್‌ಗಳಾಗಿ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪಾರದರ್ಶಕ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಬಳಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕರಗಿದ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು [[ಉಕ್ಕು|ಉಕ್ಕಿ]]ನ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು [[ಗಾಜು|ಗಾಜಿ]]ನ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಹೆಚ್ಚಿನ ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪಾರ್ ಹರಳುಗಳು [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ|ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]]ದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ<ref> {{cite web |last1=Hudson Institute of Mineralogy |title=Santa Eulalia Mining District, Aquiles Serdán Municipality, Chihuahua, Mexico. |url=https://www.mindat.org/loc-2311.html|website=mindat.org. |access-date=17 February 2023}}</ref> . ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಹರಳು ಮಾದರಿಗಳು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] <ref name=NASA>{{cite web |title=Calcite Quarry, Michigan. |url=https://earthobservatory.nasa.gov/images/6813/calcite-quarry-michigan#:~:text=These%20carbonate%20rocks%20are%20mined,active%20for%20over%2085%20years. |website=Earth observatory | date=7 August 2006 |access-date=17 February 2023}}</ref> , ಸ್ಯಾಕ್ಸೋನಿ ( ಜರ್ಮನಿ )<ref name =AZo>{{cite web |last1=AZoMining |title=Calcite – occurrence, properties, and distribution. |url=https://www.azomining.com/Article.aspx?ArticleID=964 |website=azomining.com |date=15 October 2013 |access-date=17 February 2023}}</ref> , [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] , ಗ್ವಾನಾಜುವಾಟೊ (ಮೆಕ್ಸಿಕೊ), ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್ ( ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ), [[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದ ಅನೇಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಅನೇಕ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಸಂಗ್ರಹಕಾರರು ಅವುಗಳ ಡಬಲ್ ವಕ್ರೀಭವನ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಣ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ಹೊಳಪನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಅದು ಅದನ್ನು ಮರಳಿನ ಸಣ್ಣ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯಬಹುದು. ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಮತ್ತು ವಕ್ರೀಭವನಗೊಳಿಸುವ ಬೆಳಕಿನ ಎರಡು ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕ್ಲಿಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಿನ್‌ಗಳಂತಹ ಸಣ್ಣ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದೃಶ್ಯತೆಯ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery> Image:Calcit2-G-EmpireTheWorldOfGems.jpg|ಕೆತ್ತಿದ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ (ಅಂಡಾಕಾರದ ಕಟ್) (ಮೆಕ್ಸಿಕೊ).. Image:Calcite jaune.jpg|ಬೈಪಿರಮಿಡಲ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಸ್ಫಟಿಕ ("ನಾಯಿಯ ಹಲ್ಲು"). Image:Erbenochile eye.JPG|ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಟ್ರೈಲೋಬೈಟ್ ಕಣ್ಣು. Image:CalciteEchinosphaerites.jpg|ಮಧ್ಯ ಆರ್ಡೋವಿಷಿಯನ್ ಸಿಸ್ಟಾಯ್ಡ್ ( ಈಶಾನ್ಯ ಎಸ್ಟೋನಿಯಾ ) ಒಳಗೆ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಹರಳುಗಳು Image:Calcite-HUGE.jpg|ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ರೋಂಬಾಯ್ಡ್ ( ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪಾರ್ ) (ಡಿಕ್ಸನ್, ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಬೈರ್‌ಫ್ರಿಂಗೆನ್ಸ್ ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ ) Image:MississippianMarbleUT.JPG|[[Mármol]]ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅಮೃತಶಿಲೆ (ಬಿಗ್ ಕಾಟನ್ವುಡ್ ಕಣಿವೆ, ಉತಾಹ್ ). Image:GeopetalCarboniferousNV.jpg|ಬೈವಾಲ್ವ್ ಶೆಲ್ ಒಳಗೆ ಮರುಸ್ಫಟಿಕೀಕರಿಸಿದ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್. Image:Calcite_Nb_Medford.jpg|ನಿಯೋಬಿಯಂ ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ (ವಿಶಿಷ್ಟ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದೊಂದಿಗೆ) (ಮೆಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಕ್ವಾರಿ, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ). Image:Calcite-tch21c.jpg|ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ರೋಂಬೋಹೆಡ್ರಲ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ (ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶ) (ಚೀನಾ). Image:Calcite LongWaveUV HAGAM.jpg|ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರೊಸೆಂಟ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ Image:Calcite ShortwaveUV HAGAM.jpg|ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರೊಸೆಂಟ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ Image:Calcite 1 6.png|ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ಕೆಲವು ಕೆಲಸಗಳು. </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು]] ec7exom5dhn6yjylwqhr8ekfdeds3jv 1374354 1374353 2026-05-29T06:52:18Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಖನಿಜಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374354 wikitext text/x-wiki {{Infobox mineral | name = Calcite | category = [[Carbonate mineral]] | boxwidth = | boxbgcolor = #d4d1cd | image = Calcite Variation.png | imagesize = | caption = Clockwise from top left: scalenohedral, rhomboedral, stalactitic, and botryoidal calcite | formula = CaCO₃ | IMAsymbol = Cal | molweight = | strunz = 5.AB.05 | system = [[Trigonal]] | class = Hexagonal scalenohedral ({{overline|3}}m) <br/>[[H-M symbol]]: ({{overline|3}} 2/m) | symmetry = ''R''{{overline|3}}c | unit cell = ''a'' = 4.9896(2)&nbsp;[[Ångstrom|Å]], <br/>''c'' = 17.0610(11)&nbsp;Å; ''Z''&nbsp;=&nbsp;6 | color = Typically colorless or creamy white - may have shades of brownish colors | habit = Botryoidal, concretionary, druse, globular, granular, massive, rhombohedral, scalenohedral, stalactitic | twinning = Common by four twin laws | cleavage = Perfect on {10{{overline|1}}1} three directions with angle of 74° 55'<ref>{{cite book |last1=Klein |first1=Cornelis |last2=Hurlbut | first2=Cornelius S. Jr. |title=Manual of mineralogy: (after James D. Dana) |date=1993 |publisher=Wiley |location=New York |isbn=0-471-57452-X |edition=21st |page=405}}</ref> | fracture = Conchoidal | tenacity = Brittle | mohs = 3 (defining mineral) | luster = Vitreous to pearly on cleavage surfaces | refractive = ''n''_ω = 1.640–1.660{{br}} ''n''_ε = 1.486 | opticalprop = Uniaxial (−); low [[Optical relief|relief]] | birefringence = ''δ'' = 0.154–0.174 | pleochroism = | streak = White | gravity = 2.71 | density = | melt = | fusibility = Infusible (decrepitates energetically)<ref name=Sinkankas1964>{{cite book |last1=Sinkankas |first1=John |title=Mineralogy for amateurs. |date=1964 |publisher=Van Nostrand |location=Princeton, N.J. |isbn=0-442-27624-9 |pages=359–364}}</ref> | diagnostic = | solubility = Soluble in dilute acids | diaphaneity = Transparent to translucent | other = May fluoresce red, blue, yellow, and other colors under either SW and LW UV; phosphorescent | references = <ref name=HOM>{{cite book|editor1=Anthony, John W. |editor2=Bideaux, Richard A. |editor3=Bladh, Kenneth W. |editor4=Nichols, Monte C. |title= Handbook of Mineralogy|publisher= Mineralogical Society of America|place= Chantilly, VA, US|chapter-url=http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/calcite.pdf |chapter=Calcite |isbn=978-0-9622097-4-1 |series=Vol. V (Borates, Carbonates, Sulfates) |year=2003}}</ref><ref>{{cite web |last1=Barthelmy |first1=Dave |title=Calcite Mineral Data |url=http://webmineral.com/data/Calcite.shtml |website=webmineral.com |access-date=6 May 2018}}</ref> }} ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಎಂಬುದು [[ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್]] (CaCO3 ₎ ನಿಂದ ಕೂಡಿದ [[ಖನಿಜ]]ವಾಗಿದ್ದು , ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಮತ್ತು ನೈಟ್ರೇಟ್ ಖನಿಜಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ . ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಆದಾಗ್ಯೂ '''ಇದು''' ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಒಂದು [[ಬಂಡೆ]]ಯಾಗಿದೆ , ಖನಿಜವಲ್ಲ. ಇದರ ಹೆಸರು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದ ''* ಕ್ಯಾಲ್ಕ್ಸ್'' * ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದರರ್ಥ ''ಕ್ವಿಕ್‌ಲೈಮ್'' . ಒಂದೇ [[ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನ [[ಸ್ಫಟಿಕ]] ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ಎರಡು ಪಾಲಿಮಾರ್ಫ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಥಿರವಾದ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ಖನಿಜವಾಗಿದೆ : ಅರಗೊನೈಟ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟರೈಟ್ <ref>{{cite journal |author1=Yoshioka S. |author2=Kitano Y. |title=Transformation of aragonite to calcite through heating |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/geochemj1966/19/4/19_4_245/_pdf |journal=Geochemical Journal |volume=19 |issue=4 |pages=24–249 |year= 1985|doi=10.2343/geochemj.19.245 |bibcode=1985GeocJ..19..245Y |doi-access=free }}</ref><ref>{{cite journal |author1=Staudigel P. T. |author2=Swart P. K. |title=Isotopic behavior during the aragonite-calcite transition: Implications for sample preparation and proxy interpretation |journal=Chemical Geology |volume=442 |pages=130–138 |year= 2016|doi=10.1016/j.chemgeo.2016.09.013 |bibcode=2016ChGeo.442..130S }}</ref>, ಇವು ಹೆಚ್ಚು ಅಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಕರಗಬಲ್ಲವು. ==ವಿತರಣೆ== [[Image:Calcite.png|thumb|left|upright|Crystal structure of calcite]] ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಹದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದ&nbsp; ತೂಕದ ಸರಿಸುಮಾರು 4% ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ . ==ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು== ಇದು ಅಗಾಧವಾದ ಆಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಗಡಸುತನ ( ಮೊಹ್ಸ್ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ 3 ) ಮತ್ತು [[ವಿನಿಗರ್|ವಿನೆಗರ್‌]]ನಂತಹ ದುರ್ಬಲ [[ಆಮ್ಲ]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಅದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಲೋಹೀಯ [[ಅಯಾನು]]ಗಳ ಕಲ್ಮಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ತಿಳಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಜನೆಯ ಜೊತೆಗೆ - ನೂರಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಉತ್ತಮ ಗುಣವೆಂದರೆ ಆಮ್ಲ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಖನಿಜವು ಯಾವಾಗಲೂ ಆಮ್ಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಮರಳುಗಲ್ಲು ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿತ ಬಂಡೆಗಳಲ್ಲಿನ [[ಸಿಮೆಂಟ್]] ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಆಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಇದನ್ನು ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು . ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ: :: CaCO ₃ + 2H ⁺ → Ca ²⁺ + H ₂ O + CO ₂ (ಅನಿಲ) ಅಲ್ಲಿ [[ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್]] ಅನಿಲವಾಗಿ ಹೊರಬರುವಾಗ ಗುಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಆಮ್ಲವು ಈ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ [[ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ|ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ]] ಅಥವಾ ವಿನೆಗರ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. [[ಡಾಲಮೈಟ್|ಡಾಲಮೈಟ್‌]]ನಂತಹ ಇತರ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‌ಗಳು ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. == ವೈವಿಧ್ಯಗಳು == ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಎಂಬುದು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ-[[ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್]] ಘನ ದ್ರಾವಣ ಸರಣಿಯ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಅಂತ್ಯವಾಗಿದ್ದು , ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿ ರೋಡೋಕ್ರೋಸೈಟ್ (MnCO3 ₎ . ಈ ಸರಣಿಯ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ವಿಧಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಧಗಳಿದ್ದು, ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯ, ಆದರೂ ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪ, ಸ್ಕೇಲ್‌ನೋಹೆಡ್ರಲ್ ಸ್ಫಟಿಕ, ಇದನ್ನು ನಾಯಿ ಹಲ್ಲು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ , ಇದು ಕ್ಯಾನಿಡ್‌ಗಳ ಹಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಡೈಪಿರಮಿಡ್‌ನ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಹೆಸರು. ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಓನಿಕ್ಸ್ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಆಗಿದ್ದು , ಇದನ್ನು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಸಣ್ಣ [[ಪ್ರತಿಮೆ]]ಗಳು, [[ಹೂದಾನಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕೆತ್ತಬಹುದು. ಇದನ್ನು ನಿಜವಾದ ಓನಿಕ್ಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಬಾರದು , ಇದು ಅರೆ-ಅಮೂಲ್ಯ ವಿಧದ ಸ್ಫಟಿಕ ಶಿಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧವೆಂದರೆ ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪಾರ್ , ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಣ್ಣರಹಿತ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಬಸಾಲ್ಟಿಕ್ ಕುಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬೈರ್‌ಫ್ರಿಂಗನ್ಸ್ ಅಥವಾ ಡಬಲ್ [[ವಕ್ರೀಭವನ]]ದ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ . == ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಪರಿಸರ == ಇದರ ಹರಳುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಚಿತ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಅನೇಕ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬದಲಿ ಖನಿಜವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಬೃಹತ್ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಅದರ ಹರಳುಗಳು ಗೋಚರಿಸದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ , ಅಲ್ಲಿ ಇದು ಈ ಬಂಡೆಯ ಮೂಲಭೂತ ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ಏಕೈಕ ಖನಿಜ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೆಡಿಮೆಂಟರಿ ನಿಕ್ಷೇಪವಾಗಿ, ಇದು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಬೈಕಾರ್ಬನೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ದ್ರಾವಣಗಳ ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ''ರಾಸಾಯನಿಕ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‌ನ'' ಚಿಪ್ಪುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಲೂ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವು ಸತ್ತಾಗ ಅವು ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಇದು ''ಆರ್ಗನೊಜೆನಿಕ್ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳು'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ . ಇದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಥವಾ ಸಂಪರ್ಕ ರೂಪಾಂತರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ಮರು[[ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣ]]ದ ಮೂಲಕ [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]]ಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ [[ಅಗ್ನಿಶಿಲೆ]]ಗಳನ್ನು ( ಕಾರ್ಬೊನಾಟೈಟ್‌ಗಳು ) ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಸ್ಟ್ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ [[ಗುಹೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ , ಸ್ಟ್ಯಾಲ್ಯಾಕ್ಟೈಟ್‌ಗಳು , ಸ್ಟ್ಯಾಲಾಗ್ಮಿಟ್‌ಗಳು , ಕಾಲಮ್‌ಗಳು , ಟ್ರಾವರ್ಟೈನ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬಹಳ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ [[ಕ್ಯಾಲ್ಶಿಯಮ್|ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ]] ಹೊಂದಿರುವ ನೀರನ್ನು [[ಗಡಸು ನೀರು]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ . ಈ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ನೀರು ಸೋಪಿನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ನೊರೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ . == ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ಸ್ಥಳ, ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಗಳು == ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಖನಿಜಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ: ಸೈಡರೈಟ್ , ಸ್ಫಟಿಕ ಶಿಲೆ , ಪೈರೈಟ್ , ಪ್ರಿಹ್ನೈಟ್ , ಫ್ಲೋರೈಟ್ , ಡಾಲಮೈಟ್ ಮತ್ತು ಬರೈಟ್ . ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾದ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು ಸಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಗಾರೆ ತಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಅಮೃತಶಿಲೆ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಜಲ್ಲಿಕಲ್ಲು ಉತ್ಪಾದನೆ , ಅತಿಯಾದ ಆಮ್ಲೀಯ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಕೃಷಿ [[ರಸಗೊಬ್ಬರ|ರಸಗೊಬ್ಬರಗ]]ಳು<ref>{{cite journal |last1=Mujah |first1=D. |last2=Shahin |first2=M. A. |last3=Cheng |first3=L. |title=State-of-the-Art Review of Biocementation by Microbially Induced Calcite Precipitation (MICP) for Soil Stabilization. |journal=Geomicrobiology Journal |date=2017 |volume=34 |issue=6 |pages=524–537 |doi=10.1080/01490451.2016.1225866 |bibcode=2017GmbJ...34..524M |s2cid=88584080}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Castro-Alonso |first1=M. J. |last2=Montañez-Hernandez |first2=L. E. |last3=Sanchez-Muñoz |first3=M. A. |last4=Macias Franco |first4=M. R. |last5=Narayanasamy |first5=R. |last6=Balagurusamy |first6=N. |title=Microbially induced calcium carbonate precipitation (MICP) and its potential in bioconcrete: microbiological and molecular concepts. |journal=Frontiers in Materials |date=2019 |volume=6 |page=126 |doi=10.3389/fmats.2019.00126 |bibcode=2019FrMat...6..126C |doi-access=free }}</ref> ಮತ್ತು [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕ|ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ]]ಗಳಿಗೆ ಧ್ರುವೀಕರಣ ಪ್ರಿಸ್ಮ್‌ಗಳಾಗಿ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪಾರದರ್ಶಕ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಬಳಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕರಗಿದ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು [[ಉಕ್ಕು|ಉಕ್ಕಿ]]ನ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು [[ಗಾಜು|ಗಾಜಿ]]ನ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಹೆಚ್ಚಿನ ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪಾರ್ ಹರಳುಗಳು [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ|ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]]ದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ<ref> {{cite web |last1=Hudson Institute of Mineralogy |title=Santa Eulalia Mining District, Aquiles Serdán Municipality, Chihuahua, Mexico. |url=https://www.mindat.org/loc-2311.html|website=mindat.org. |access-date=17 February 2023}}</ref> . ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಹರಳು ಮಾದರಿಗಳು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] <ref name=NASA>{{cite web |title=Calcite Quarry, Michigan. |url=https://earthobservatory.nasa.gov/images/6813/calcite-quarry-michigan#:~:text=These%20carbonate%20rocks%20are%20mined,active%20for%20over%2085%20years. |website=Earth observatory | date=7 August 2006 |access-date=17 February 2023}}</ref> , ಸ್ಯಾಕ್ಸೋನಿ ( ಜರ್ಮನಿ )<ref name =AZo>{{cite web |last1=AZoMining |title=Calcite – occurrence, properties, and distribution. |url=https://www.azomining.com/Article.aspx?ArticleID=964 |website=azomining.com |date=15 October 2013 |access-date=17 February 2023}}</ref> , [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] , ಗ್ವಾನಾಜುವಾಟೊ (ಮೆಕ್ಸಿಕೊ), ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್ ( ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ), [[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದ ಅನೇಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಅನೇಕ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಸಂಗ್ರಹಕಾರರು ಅವುಗಳ ಡಬಲ್ ವಕ್ರೀಭವನ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಣ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ಹೊಳಪನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಅದು ಅದನ್ನು ಮರಳಿನ ಸಣ್ಣ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯಬಹುದು. ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಮತ್ತು ವಕ್ರೀಭವನಗೊಳಿಸುವ ಬೆಳಕಿನ ಎರಡು ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕ್ಲಿಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಿನ್‌ಗಳಂತಹ ಸಣ್ಣ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದೃಶ್ಯತೆಯ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery> Image:Calcit2-G-EmpireTheWorldOfGems.jpg|ಕೆತ್ತಿದ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ (ಅಂಡಾಕಾರದ ಕಟ್) (ಮೆಕ್ಸಿಕೊ).. Image:Calcite jaune.jpg|ಬೈಪಿರಮಿಡಲ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಸ್ಫಟಿಕ ("ನಾಯಿಯ ಹಲ್ಲು"). Image:Erbenochile eye.JPG|ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಟ್ರೈಲೋಬೈಟ್ ಕಣ್ಣು. Image:CalciteEchinosphaerites.jpg|ಮಧ್ಯ ಆರ್ಡೋವಿಷಿಯನ್ ಸಿಸ್ಟಾಯ್ಡ್ ( ಈಶಾನ್ಯ ಎಸ್ಟೋನಿಯಾ ) ಒಳಗೆ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಹರಳುಗಳು Image:Calcite-HUGE.jpg|ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ರೋಂಬಾಯ್ಡ್ ( ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪಾರ್ ) (ಡಿಕ್ಸನ್, ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಬೈರ್‌ಫ್ರಿಂಗೆನ್ಸ್ ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ ) Image:MississippianMarbleUT.JPG|[[Mármol]]ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅಮೃತಶಿಲೆ (ಬಿಗ್ ಕಾಟನ್ವುಡ್ ಕಣಿವೆ, ಉತಾಹ್ ). Image:GeopetalCarboniferousNV.jpg|ಬೈವಾಲ್ವ್ ಶೆಲ್ ಒಳಗೆ ಮರುಸ್ಫಟಿಕೀಕರಿಸಿದ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್. Image:Calcite_Nb_Medford.jpg|ನಿಯೋಬಿಯಂ ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ (ವಿಶಿಷ್ಟ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದೊಂದಿಗೆ) (ಮೆಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಕ್ವಾರಿ, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ). Image:Calcite-tch21c.jpg|ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ರೋಂಬೋಹೆಡ್ರಲ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ (ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶ) (ಚೀನಾ). Image:Calcite LongWaveUV HAGAM.jpg|ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರೊಸೆಂಟ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ Image:Calcite ShortwaveUV HAGAM.jpg|ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರೊಸೆಂಟ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ Image:Calcite 1 6.png|ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ಕೆಲವು ಕೆಲಸಗಳು. </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಖನಿಜಗಳು]] ce6dnl36yllziwms9vlq5g9tzkh98wd 0 179231 1374359 2026-05-29T09:25:49Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ/ ಆಂಗ್ಲ ವಿಕಿ ಲೇಖನದ ಅನುವಾದ 1374359 wikitext text/x-wiki '''ಕ್ಯಾಶ್ಮೀಯರ್''' [[ಕಾಶ್ಮೀರ]], [[ಟಿಬೆಟ್]] ಮೊದಲಾದ [[ಹಿಮಾಲಯ]] ಪ್ರದೇಶಗಳ [[ಮೇಕೆ]]ಗಳ [[ಉಣ್ಣೆ]]ಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬಟ್ಟೆ. ಕಾಶ್ಮೀರಿಗಳು ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಈ ಹೆಸರಿನ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವು ವಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದವು ಹಾಗೂ ಪ್ಯಾಷ್ಮಿನ ಉಣ್ಣೆಯಿಂದ ತಯಾರಾದ ಕೈನೂಲಿನ [[ಕೈಮಗ್ಗ]]ದ [[ಬಟ್ಟೆ]]ಗಳು. [[ನೆಯ್ಗೆ|ನೇಯ್ಗೆ]]ಯ ಕ್ರಮ ಸಾದಾ ಅಥವಾ ಮೂಲೆ ನೇಯ್ಗೆ. ಶಾಲನ್ನು ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಣರಂಜಿತ, ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕ, ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಕಸೂತಿ ಹೊಲಿಗೆ|ಕಸೂತಿ]] ಹೊಲಿಗೆಯ ವೈವಿಧ್ಯದಿಂದ ಶೃಂಗರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಸಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಾರಗಳು, ಹೊಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಾರ ಎಂಬೀ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೇಯ್ದಿರುತ್ತಾರೆ. ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಗೌನುಗಳಿಗೂ ಕೆಲವು ಧಾರಣವಸ್ತ್ರಗಳಿಗೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. '''ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆ''' , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್''' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ , ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಆಡುಗಳು , ಪಶ್ಮಿನಾ ಆಡುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವು ಮೇಕೆ ತಳಿಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ನಾರು . ಇದನ್ನು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ [[ನೂಲು]] , ಜವಳಿ ಮತ್ತು [[ಬಟ್ಟೆ]]ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ . ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಕಾಶ್ಮೀರ ಶಾಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ, "ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್" ಎಂಬ ಪದವು 19 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಕಾಶ್ಮೀರ ಶಾಲು]] [[ಯುರೋಪ್]] ಅನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಆಂಗ್ಲೀಕರಣದಿಂದ ಬಂದಿದೆ . ಮೃದುವಾದ ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಮತ್ತು ಗಾರ್ಡ್ ಕೂದಲು ಎರಡನ್ನೂ ಬಳಸಬಹುದು; ಮೃದುವಾದ ಕೂದಲನ್ನು ಜವಳಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಒರಟಾದ ಗಾರ್ಡ್ ಕೂದಲನ್ನು ಬ್ರಷ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉಡುಪುಗಳಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಒಂದು ಹೈಗ್ರೊಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಫೈಬರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಗಾಳಿಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ತಂಪಾದ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |title=The Exothermic Effects of Textile Fibers during Changes in Environmental Humidity: A Comparison between ISO:16533 and Dynamic Hot Plate Test Method |last2=Faisal |first2=Abedin |last1=Emiel |first1=DenHartog |journal=Fibers |date=2023 |volume=11 |issue=5 |page=47 |doi=10.3390/fib11050047|doi-access=free }}</ref> ==ತಯಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು== ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿತ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಆದರೆ [[ಚೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ಮಂಗೋಲಿಯ|ಮಂಗೋಲಿಯಾ]] 2019 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]] ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=AP |date=2015-05-10 |title=Afghanistan's goat farmers find luxury niche in cashmere |url=https://www.dawn.com/news/1181116 |url-status=live |access-date=2021-08-27 |website=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150514142151/http://www.dawn.com/news/1181116 |archive-date=2015-05-14 }}</ref><ref>{{Cite web |last= |title=Taliban Takeover Puts Afghanistan's Cashmere, Silk Industries at Risk |url=https://newsvot.com/2021/08/25/taliban-takeover-puts-afghanistans-cashmere-silk-industries-at-risk/ |url-status=live |access-date=2021-08-27 |website=Newsvot |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827022333/https://newsvot.com/2021/08/25/taliban-takeover-puts-afghanistans-cashmere-silk-industries-at-risk/ |archive-date=2021-08-27}}</ref> ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾದ ಕೆಲವು ನೂಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಫೈಬರ್ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆಯೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೋರಲಾಗಿದೆ.<ref name="Lanham">{{cite web |url=https://www.natlawreview.com/article/yarn-spun-advertising-not-tailored-to-lanham-act-claim |title=A Yarn Spun, But Advertising Not Tailored to a Lanham Act Claim |publisher=[[The National Law Review]] |last=Browning |first=John |date=October 21, 2015 |access-date=August 10, 2019}}</ref><ref name="Crackdown">{{cite news |url=https://www.wsj.com/articles/SB110375854829407721 |title=The Cashmere Police Crack Down |publisher=[[The Wall Street Journal]] |last1=Beatty |last2=Choi |first1=Sally |first2=Hae Won |date=December 23, 2004 |access-date=August 10, 2019}}</ref> ಕಳಪೆ ಭೂ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ನಾರಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅತಿಯಾಗಿ ಮೇಯಿಸುವುದರಿಂದ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿ [[ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು]]ಗಳು [[ಮರುಭೂಮಿ]]ಗಳಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಸ್ಥಳೀಯ [[ತಾಪಮಾನ]] ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ]] ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು [[ಕೆನಡಾ]] ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ವರೆಗೆ ಹರಡಿದೆ. .<ref name="Chinadesert">{{cite news |url=https://www.chicagotribune.com/chi-china-cashmere-htmlstory-htmlstory.html |title=Your cheap sweater's real cost |publisher=[[Chicago Tribune]] |last=Osnos |first=Evan |date=December 16, 2006 |access-date=August 10, 2019}}</ref><ref name="Grassland">{{cite news |url=https://www.npr.org/sections/parallels/2016/12/09/504118819/how-your-cashmere-sweater-is-decimating-mongolias-grasslands |title=How Your Cashmere Sweater Is Decimating Mongolia's Grasslands |last=Schmitz |first=Rob |work=[[NPR]] |date=December 9, 2016 |access-date=August 10, 2019}}</ref> == ಮೂಲಗಳು == ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತಮ ಕೂದಲಿನ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಪ್ರಾ ಹಿರ್ಕಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ,. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶೀಯ ಮೇಕೆ ಉಪಜಾತಿಗಳಾದ ''ಕ್ಯಾಪ್ರಾ ಏಗಾಗ್ರಸ್ ಹಿರ್ಕಸ್'' ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯ ಆವೃತ್ತಿಯ ''ಹಿರ್ಕಸ್ ಬ್ಲೈಥಿ ಗೋಟ್‌ನ'' ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳು ಎರಡು ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ತೆಳುವಾದ, ಮೃದುವಾದ ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಅಥವಾ ಗಾರ್ಡ್ ಹೇರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕೂದಲಿನ ನೇರ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಒರಟಾದ ಹೊರ ಲೇಪನದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತ ಕೂದಲಿನ ಒಳಪದರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ . ಈ ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಅನ್ನು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮೇಕೆಯನ್ನು ಶೀತ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚಗಿಡುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮವಾದ ಅಂಡರ್‌ಡೌನ್ ಅನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು, ಅದನ್ನು ಕೂದಲಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬೇಕು. ಡಿ-ಹೇರಿಂಗ್ ಎನ್ನುವುದು ಒರಟಾದ ಕೂದಲನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಡಿ-ಹೇರಿಂಗ್ ನಂತರ, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಬಣ್ಣ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಜವಳಿ ನೂಲು, ಬಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಡುಪುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇಡೀ ಕೋಟ್ ಅನ್ನು ಶೇವ್ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಅಂಡರ್ ಕೋಟ್ ಅನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ತೆಗೆಯುವ ಮೂಲಕ ಕೂದಲಿನ ತೆಗೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸುಲಭಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ, ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಫೈಬರ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. == ಸಂಗ್ರಹಣೆ == [[File:cashmeregoat shearing.png|thumb|right|Cashmere shearing. [[Corindhap, Victoria|Corindhap]], Australia.]] ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು [[ವಸಂತ (ಋತು)|ವಸಂತಕಾಲ]]ದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಟಿಂಗ್ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಡುಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಚಳಿಗಾಲದ ಮೇಲಂಗಿಯನ್ನು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ , ಆಡುಗಳು ಮಾರ್ಚ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೇ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಳ ಮತ್ತು ಒರಟಾದ ಕೂದಲಿನ ಮಿಶ್ರ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಬಾಚಣಿಗೆಯನ್ನು ಉಣ್ಣೆಯ ಮೂಲಕ ಕುಯ್ಯುವಾಗ ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ನಾರಿನ ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ನಾರು, ಅದನ್ನು ತೊಳೆದು ಕೂದಲು ತೆಗೆದ ನಂತರ, ಕತ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ನಾರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಉದ್ದವಾದ, ಒರಟಾದ ಕಾವಲು ಕೂದಲನ್ನು ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬ್ರಷ್‌ಗಳು, ಇಂಟರ್‌ಫೇಸಿಂಗ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉಡುಪುಗಳಲ್ಲದ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಇರಾನ್]] , ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ , [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒರಟಾದ ಕೂದಲಿನ ಅಂಶ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಇಳುವರಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಬಾಚಣಿಗೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಎರಡು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಾರು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು, ಸುಮಾರು ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲಿ ನಾರುಗಳನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. "ಬೇಬಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕಿರಿಯ ಮೇಕೆಗಳಿಂದ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಿದ ನಾರುಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. == ಉತ್ಪಾದನೆ == [[File:Shawl makers in Kashmir (1867).jpg|thumb|right|An 1867 [[William Simpson (Scottish artist)|William Simpson]] painting depicting men manufacturing [[shawl]]s using pashm wool]] [[File:Cashmere Factory Gobi 26.JPG|thumb|Cashmere factory in [[Ulaanbaatar]]]] ಚೀನಾ ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, 2016 ರಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 19,200 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ (ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ) ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಂಗೋಲಿಯಾ 8,900 ಟನ್ (ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ) ನೊಂದಿಗೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ,<ref>[http://nso.mn National Statistical Office of Mongolia], 2015.</ref> while [[Afghanistan]], [[Iran]], [[Turkey]], [[Kyrgyzstan]]<ref>{{cite news |last1=Toigonbaev |first1=Sabyr |title=The finer, the better |url=https://www.dandc.eu/en/article/cashmere-kyrgyzstan-distributed-global-scale-primary-producers-however-do-not-get-fair-price |work=D+C Development and Cooperation |volume=42 |issue=4 |date=18 March 2015 |access-date=9 June 2015}}</ref> ಆದರೆ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ , ಇರಾನ್ , [[ಟರ್ಕಿ]] , [[ಕಿರ್ಗಿಸ್ಥಾನ್|ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್]] ಮತ್ತು ಇತರ [[ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ವಿಶ್ವ ಕಚ್ಚಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 15,000 ರಿಂದ 20,000 ಟನ್ (13,605 ಮತ್ತು 18,140 ಟನ್) (ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಣ್ಣೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗ್ರೀಸ್, ಕೊಳಕು ಮತ್ತು ಒರಟಾದ ಕೂದಲನ್ನು ತೆಗೆದ ನಂತರ ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು 6,500 ಟನ್ (5,895 ಟನ್) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಫೈನ್ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅಥವಾ ಪಶ್ಮಿನಾವನ್ನು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಸಮುದಾಯಗಳು ಇನ್ನೂ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಅದರ ಅಪರೂಪತೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಮೂಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಮೇಕೆಯ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ 150 ಗ್ರಾಂ (0.33 ಪೌಂಡ್) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಬಣ್ಣ ಹಾಕಿ ನೂಲುಗಳಾಗಿ ನೂಲಬಹುದು ಮತ್ತು ಜಂಪರ್‌ಗಳು (ಸ್ವೆಟರ್‌ಗಳು), ಟೋಪಿಗಳು , ಕೈಗವಸುಗಳು , ಸಾಕ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಬಟ್ಟೆಗಳಾಗಿ ಹೆಣೆಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆಗಳಾಗಿ ನೇಯಬಹುದು ಮತ್ತು ನಂತರ ಕತ್ತರಿಸಿ ಜೋಡಿಸಿ ಹೊರ ಕೋಟುಗಳು , ಜಾಕೆಟ್‌ಗಳು , ಪ್ಯಾಂಟ್‌ಗಳು (ಪ್ಯಾಂಟ್‌ಗಳು), ಪೈಜಾಮಾಗಳು , ಸ್ಕಾರ್ಫ್‌ಗಳು , ಕಂಬಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಂತಹ ಉಡುಪುಗಳಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ , ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಉಡುಪು ಉತ್ಪಾದಕರು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಾಯಕರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬಟ್ಟೆಯ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಉಣ್ಣೆಯಿಂದ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಅಥವಾ ರೇಷ್ಮೆಯಿಂದ ಹೊಳಪಿನಂತಹ ಅವುಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಇತರ ನಾರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಬಹುದು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಉಕ್ಸ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಪಟ್ಟಣವು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಒಂದು ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟರ್ ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಉಣ್ಣೆಗಾಗಿ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಗ್ಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು " ಸ್ಯಾಟಿನೆಟ್‌ಗಳ " ಮೊದಲ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಪ್ರಾನ್ ಮಿಲ್ 1820 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಗ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು ಜುಲೈ 21, 2007 ರಂದು ಬರ್ನಾಟ್ ಮಿಲ್ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, 1939 ರ US ಉಣ್ಣೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಲೇಬಲಿಂಗ್ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ , ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾದ (15 US ಕೋಡ್ ಸೆಕ್ಷನ್ 68b(a)(6)), ಉಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಜವಳಿ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಬಹುದು: * ''ಅಂತಹ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನವು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆ ( ಕ್ಯಾಪ್ರಾ ಹಿರ್ಕಸ್ ಲ್ಯಾನಿಗರ್'' ) ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ (ಕೂದಲು ತೆಗೆಯದ) ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಫೈಬರ್‌ಗಳಾಗಿವೆ ; * ಅಂತಹ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನದ ನಾರಿನ ಸರಾಸರಿ ವ್ಯಾಸವು 19 ಮೈಕ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ ; ಮತ್ತು * ಅಂತಹ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನವು ಸರಾಸರಿ ವ್ಯಾಸ 30 ಮೈಕ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಫೈಬರ್‌ಗಳ ಶೇಕಡಾ 3 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು (ತೂಕದಿಂದ) ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. * ಸರಾಸರಿ ಫೈಬರ್ ವ್ಯಾಸವು ಸರಾಸರಿಯ ಸುತ್ತ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಗುಣಾಂಕಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರಬಹುದು<ref>{{cite web |title=Wool Products Labeling Act of 1939 (15 U.S.C. § 68) |url=https://www.ftc.gov/node/119457 |website=Federal Trade Commission |access-date=13 January 2009}}</ref> , ಅದು 24 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ಮೀರಬಾರದು. == ಫೈಬರ್ ವಿಧಗಳು == * ಕಚ್ಚಾ - ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಪಡೆದ ನಾರು. * ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ - ಕೂದಲು ತೆಗೆಯುವಿಕೆ, ತೊಳೆಯುವಿಕೆ, ಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿದ ಮತ್ತು ನೂಲುವ ಅಥವಾ ಹೆಣೆಯಲು/ಕ್ರೋಶಾ ಮಾಡಲು/ನೇಯ್ಗೆ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಫೈಬರ್. * ವರ್ಜಿನ್ - ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೂಲುಗಳು, ಬಟ್ಟೆಗಳು ಅಥವಾ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಹೊಸ ನಾರು. * ಮರುಬಳಕೆ - ಈ ಹಿಂದೆ ನೇಯ್ದ ಅಥವಾ ಫೆಲ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಪ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಮರುಪಡೆಯಲಾದ ನಾರುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ಈ ಹಿಂದೆ ಬಳಸಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಬಳಸದೇ ಇರಬಹುದು. == ವಿಶ್ವ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉದ್ಯಮ == ಮಂಗೋಲಿಯಾ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 9,600 ಟನ್ ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಮಂಗೋಲಿಯಾ ಪೂರೈಸುವ ಒಟ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ನ 15% ಅನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಉಳಿದ 85% ಅನ್ನು ಅರೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಬಳಸುವ ಒಟ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ 70% ಅನ್ನು ಗೋಬಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ 30% ಅನ್ನು ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಉತ್ಪಾದಕರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |title=Mongolian Cashmere - Amicus Travel Mongolia |url=https://www.amicusmongolia.com/mongolian-cashmere.html |access-date=July 9, 2025 |website=Amicus Mongolia |language=en}}</ref> ಜಾಗತಿಕ ಫ್ಯಾಷನ್ ಐಷಾರಾಮಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಬಟ್ಟೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು 2025 ರಲ್ಲಿ US$4.2 ಬಿಲಿಯನ್ ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ, ಇದು 2018 ಮತ್ತು 2025 ರ ನಡುವೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 3.86% ರಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ದರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == [[File:Boy's Frock LACMA M.2007.211.88 (1 of 10).jpg|thumb|right|A boy's [[frock]] produced {{circa|1855}} in [[Kashmir]]; cashmere wool [[twill]] with silk embroidery and silk tassels.]] ಕಾಶ್ಮೀರವನ್ನು ಮಂಗೋಲಿಯಾ , ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ . ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕೈಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಶಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ನಾರನ್ನು ''ಪಾಶ್ಮ್'' ( ಉಣ್ಣೆಗೆ ಪರ್ಷಿಯನ್ ) ಅಥವಾ ''ಪಾಶ್ಮಿನಾ (ಪಾಶ್ಮ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಪರ್ಷಿಯನ್/ಉರ್ದು ಪದ) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>Encyclopædia Britannica (2008). ''cashmere''.</ref> '' ಕ್ರಿ.ಪೂ 3 ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಶ 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ಉಳಿದಿರುವ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಣ್ಣೆಯ ಶಾಲುಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name=ebpasm>Encyclopædia Britannica (2008). ''kashmir shawl''.</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಲ್ಪನೆಯೆಂದರೆ, 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಆಡಳಿತಗಾರ ''ಜೈನ್'' -ಉಲ್-ಅಬಿದಿನ್ , ತುರ್ಕಿಸ್ತಾನ್‌ನಿಂದ ನೇಕಾರರನ್ನು ಕರೆತರುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಉಣ್ಣೆ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು <ref name=ebpasm /> . ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂತ ಮೀರ್ ಸಯ್ಯದ್ ಅಲಿ ಹಮದಾನಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳ ಸ್ಥಾಪಕನನ್ನು ನೋಡುತ್ತದೆ <ref>Sheraza Number (2004). Kashmir Academy Arts and Culture.(ed.), Jeelani Allaie</ref>, ಅವರು ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ, ಪರ್ಷಿಯಾದಿಂದ ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ 700 ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ಕರೆತಂದರು. ಅಲಿ ಹಮದಾನಿ ಲಡಾಖ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಅವರು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲಡಾಖ್ ಮೇಕೆ ಉಣ್ಣೆಯ ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. <ref name="Zutshi">{{cite book |last1=Zutshi |first1=Chitralekha |title=Kashmir's Contested Pasts: Narratives, Geographies, and the Historical Imagination |date=2014 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0199089369}}</ref> ಅವನು ಕೆಲವು ಮೇಕೆ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ಒಂದು ಜೋಡಿ ಸಾಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಅವನು ಆ ಸಾಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜ ಸುಲ್ತಾನ್ ಕುತುಬ್ದೀನ್ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1374-89) ಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.<ref>Rafiabadi, Hamid Naseem (2005). ''Saints and Saviours of Islam''. Sarup & Sons. {{ISBN|8176255556}}.</ref> ಸುಲ್ತಾನನು ಅವುಗಳ ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಂದ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು. ಅಲಿ ಹಮದಾನಿ ಲಡಾಖ್‌ನಿಂದ ಕೆಲವು ಕಚ್ಚಾ ಮೇಕೆ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ತಂದು ರಾಜನಿಗೆ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಶಾಲು ನೇಯ್ಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದನು. ಅದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆಯ ಬಳಕೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತವಾಗಿತ್ತು. [[ಏಷ್ಯಾ]] ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ ನಡುವೆ ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಲೂವಿಯರ್ಸ್‌ನ ವ್ಯಾಲೆರಿ ಆಡ್ರೆಸ್ಸೆಟ್ SA ಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ನೂಲುವ ಮೊದಲ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಂಪನಿ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="Mcgregor">{{cite report |author=McGregor, Bruce Allan |title=Australian Cashmere Attributes and Processing |date=August 2002 |publisher=Rural Industries Research and Development Corporation |page=10 |url=https://rirdc.infoservices.com.au/downloads/02-112.pdf |access-date=2008-07-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090926170119/https://rirdc.infoservices.com.au/downloads/02-112.pdf |archive-date=2009-09-26}}</ref> ಡೌನ್ ಅನ್ನು ಟಿಬೆಟ್‌ನಿಂದ ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ವೋಲ್ಗಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕಜನ್ ಮೂಲಕ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನುಕರಣೆ ನೇಯ್ದ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾಶ್ಮೀರ ಶಾಲುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಶಾಲುಗಳು ಪ್ರತಿ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.<ref name="NAC">{{cite encyclopedia |editor=[[George Ripley (transcendentalist)|George Ripley]] and [[Charles Anderson Dana|Charles A. Dana]] |encyclopedia=[[The New American Cyclopedia]] |title=Cashmere |url=https://books.google.com/books?id=i4oT9yX-KeMC&q=cashmere+weaving&pg=PA514 |access-date=August 17, 2010 |year=1861 |publisher=[[D. Appleton & Company]] |volume=IV |location=New York |pages=514}}</ref> ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಜರಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹರಡಿ ನಾರುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಮತ್ತು ಕೊಳೆಯನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಕೋಲುಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತೆರೆದ ನಂತರ, ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ತೊಳೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಒರಟಾದ ಕೂದಲನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಡೌನ್ ಅನ್ನು ಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ನೂಲುವ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಅದೇ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಬಾಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು<ref>Newton, W. (1836). ''The London Journal of Arts and Sciences and Repertory of Arts And Sciences and Repertory of Patent Inventions''. p.423.</ref><ref>Gilroy, Clinton G. (1844). ''The Art of Weaving, by Hand and by Power, With an Introductory Account of Its Rise and Progress in Ancient and Modern Times''. New York: George D. Baldwin. pp. 270–71.</ref> . 18 ನೇ ಮತ್ತು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, [[ಕಾಶ್ಮೀರ]] (ಆಗ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು) ಟಿಬೆಟ್ ಮತ್ತು ಟಾರ್ಟರಿಯಿಂದ [[ಲಡಾಖ್]] ಮೂಲಕ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮೇಕೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು<ref>Bell, James (1829). ''A System of Geography Popular and Scientific or a Physical, Political and Statistical Account of the World and Its Various Divisions''. London.</ref>. ಹಿಂದಿನ ಯುದ್ಧಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾದ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಂದ ಕೆಳಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಯಿತು ಜನರಲ್ [[ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೋನಪಾರ್ತ್|ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೊನಪಾರ್ಟೆ]] [[ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಒಟ್ಟೋಮನ್]] [[ಈಜಿಪ್ಟ್|ಈಜಿಪ್ಟ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಅಭಿಯಾನದಿಂದ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ಗೆ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿಗೆ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು<ref>"Cashmere", ''The New American Cyclopedia'', IV (1861), p.514.</ref>. ಶಾಲಿನ ಆಗಮನವು ತಕ್ಷಣದ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. 1799 ರಲ್ಲಿ, ನೆಪೋಲಿಯನ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಉಣ್ಣೆಯ ಬಟ್ಟೆ ತಯಾರಕರಾದ ವಿಲಿಯಂ-ಲೂಯಿಸ್ ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್ , ರೀಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ , ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಮೆರಿನೊ ಕುರಿಗಳ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅನುಕರಣೆ ಭಾರತೀಯ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ( ''ಕ್ಯಾಚೆಮಿಯರ್‌ಗಳು'' ) ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1811 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸರ್ಕಾರದ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್ ಅವರು ''ಲೈನೆ ಡಿ ಪರ್ಸೆ'' ಎಂದು ಕರೆಯುವ, ಅಂದರೆ ಟಿಬೆಟಿಯನ್-ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳ ಡೌನ್ ( ''ಡುವೆಟ್ ) ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿಜವಾದ ಭಾರತೀಯ ಶಾಲುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು..<ref>Ternaux, William (1819). "Notice sur l'importation en France des chèvres à laine de cachemire, originaires du Thibet", ''Bulletin de la société pour l'industrie,'' XVIII.</ref> '' 1818 ರಲ್ಲಿ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳ ಹಿಂಡುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಓರಿಯೆಂಟಲಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪಿಯರೆ ಅಮೆಡೀ ಜೌಬರ್ಟ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯಾಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾಗಶಃ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಿತು. ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ 1,500 ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ 256 ಪ್ರಾಣಿಗಳು 1819 ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಮೂಲಕ ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆಸ್ ಮತ್ತು ಟೌಲನ್‌ಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬಂದವು. ನಂತರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ಕಾರವು ಸುಮಾರು 100 ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳನ್ನು (ತಲಾ 2,000 ಫ್ರಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ) ಖರೀದಿಸಿ ಪೆರ್ಪಿಗ್ನಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಯಲ್ ಕುರಿ ಫಾರ್ಮ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿತು. ಉಳಿದವು, ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 180, ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ ಹೊರಗಿನ ಸೇಂಟ್-ಔಯೆನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಆಸ್ತಿಗೆ ಹೋದವು. ಸಣ್ಣ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಕುರಿ ಹಿಂಡುಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಗದಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಶ್ರೀಮಂತ ಭೂಮಾಲೀಕರು ಮೇಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಹಿಂಡನ್ನು 1823 ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಎಸೆಕ್ಸ್‌ನ ವೀಲ್ಡ್ ಹಾಲ್‌ನ CTTower ನೋಡಿತು. ಟವರ್ ಎರಡು ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಎರಡು ಗಂಡು ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ 1828 ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ದಿ ಪ್ರೊ ⁇ ಜ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕಾಮರ್ಸ್‌ನಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗಳ ಹಿಂಡನ್ನು ಸಾಕಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಕೆಲವು ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ವರ್ಸೈಲ್ಸ್ ಬಳಿಯ ಗ್ರಿಗ್ನಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಾದರಿ ಫಾರ್ಮ್‌ಗಾಗಿ ಖರೀದಿಸಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಎಂ. ಪೊಲೊನ್ಸಿಯೊ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನೂಲುವ ಮತ್ತು ನೇಯ್ಗೆಗಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಸುಧಾರಿಸಲು ಪೊಲೊನ್ಸಿಯೊ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಂಗೋರಾ ಆಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರತಳಿ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್-ಅಂಗೋರಾ ಹಿಂಡನ್ನು 1828 ರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌]]ನ ವಿಲಿಯಂ ರೈಲಿ ನೋಡಿದರು, ಮತ್ತು 1831 ರಲ್ಲಿ ರೈಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ ಸಾಗಣೆಗಾಗಿ ಹದಿಮೂರು ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದಾಗ ನೋಡಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪೊಲೊನ್ಸಿಯೊ ಹಿಂಡಿನ ಸರಾಸರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 16 ಔನ್ಸ್ (500 ಗ್ರಾಂ) ಕೆಳಗೆ ಇತ್ತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿ 1833 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದಾಗ ಸೇಂಟ್ ಔಯೆನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ 150 ಇತ್ತು. ಪೆರ್ಪಿಗ್ನಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂಡು 1829 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸತ್ತುಹೋಯಿತು.<ref>Southey, Thomas (1851). ''The Rise, Progress and Present State of Colonial Sheep & Wools''. London: Effingham Wilson.</ref><ref>"On the Cashmere-Angora Shawl Goat", in ''American Journal of Science and Art'', vol 25 (January 1834)</ref><ref>"Cashmere Shawls, Part II", ''Saturday Magazine'', Vol 19 (London 1841), 13–14.</ref> ೧೮೩೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ನೂಲಿನಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ನೇಯುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಉದ್ಯಮವಾಯಿತು. ಕಲೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಮಂಡಳಿಯ ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳು ಫ್ರೆಂಚ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್|ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ನೂಲಬಲ್ಲ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ೩೦೦ [[ಪೌಂಡ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್]] ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಕೊಕ್ರೇನ್ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್‌]]ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೮೩೧ ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ [[ಪೇಟೆಂಟ್]] ಪಡೆದರು. ೧೮೩೧ ರ [[ಶರತ್ಕಾಲ]]ದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪೇಟೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಹೆನ್ರಿ ಹೌಲ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು. ೧೮೩೨ ರಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಹೌಲ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಪುತ್ರರು ನೂಲು ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೮೩೩ ರಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="Scotland">{{cite book |author=The Ministers of the respective parishes |title=The New Statistical Account of Scotland, Volume VI |publisher=William Blackwood & sons |location=Edinburgh and London |year=1854 |page=168 |url=https://books.google.com/books?id=RaICAAAAMAAJ&q=Cochrane+cashmere&pg=PA168}}</ref> ಡಾಸನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ 1890 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೂದಲು ತೆಗೆಯುವ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು 1906 ರಿಂದ ಅವರು ಚೀನಾದಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು, ಆದರೆ 1978 ರವರೆಗೆ [[ಬೀಜಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಟಿಯಾಂಜಿನ್‌]]ನಿಂದ ಫೈಬರ್ ಖರೀದಿಸಲು ಸೀಮಿತರಾಗಿದ್ದರು. 1978 ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಉದಾರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಡಾಸನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="Mcgregor" /> ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಅನೇಕ ಆರಂಭಿಕ ಜವಳಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ಲಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಕಣಿವೆ ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಉಕ್ಸ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಪಟ್ಟಣವು ಬ್ಲಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಜವಳಿ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಟಿನ್‌ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. 1947 ರಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು [[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ತಂದ ಕೀರ್ತಿ [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ]]ದ ಜವಳಿ ತಯಾರಕ ಬರ್ನ್‌ಹಾರ್ಡ್ ಆಲ್ಟ್‌ಮನ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ..<ref>{{cite web |title=Vintage Fashion Guild : Label Resource : Altmann, Bernhard |url=https://vintagefashionguild.org/resources/item/label/altmann-bernhard/ |work=vintagefashionguild.org}}</ref> 2010 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=Walker |first=Tim |date=2016-01-21 |title=Men who spent $6m on goats: US's failed cashmere plot in Afghanistan revealed |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-cashmere-plot-pentagon-s-6m-project-to-introduce-rare-goats-to-afghanistan-failed-to-stimulate-economy-a6826251.html |url-status=live |access-date=2021-08-27 |website=The Independent |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610085829/http://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-cashmere-plot-pentagon-s-6m-project-to-introduce-rare-goats-to-afghanistan-failed-to-stimulate-economy-a6826251.html |archive-date=2021-06-10}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gault |first=Matthew |date=2016-04-20 |title=Afghanistan's Failed Goat Farm Is the Perfect American Disaster |url=https://medium.com/war-is-boring/afghanistan-s-failed-goat-farm-is-the-perfect-american-disaster-ed2114523b44 |access-date=2021-08-27 |website=Medium |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Toosi |first=Nahal |title='The Donald Trump of inspectors general' |url=http://politi.co/2isbCvY |access-date=2021-08-27 |website=[[Politico]] |date=May 2016 |language=en}}</ref> == ಉದ್ಯಮದ ಟೀಕೆ == ಹಿಂಡುಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ . ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯು ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಲು, ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಮತ್ತು ಹಿಂಡುಗಳು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref name="Chinadesert" /><ref name="Grassland" /> ಅಲಶಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ಕಾರಖಾನೆ|ಕಾರ್ಖಾನೆ]]ಗಳು ನೀರಿನ ಪಡಿತರದಿಂದಾಗಿ ವಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ದಿನಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಮರುಭೂಮಿಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 400 ಚದರ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Chinadesert" /> 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದ 65% ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ಅವನತಿಯು ಮಂಗೋಲಿಯಾದ [[ತಾಪಮಾನ]]ದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಡಿಗ್ರಿ ಫ್ಯಾರನ್‌ಹೀಟ್ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ತಾಪಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೂರು ಡಿಗ್ರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ವಹಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು, ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ ನಿಷೇಧಗಳು, ಮೇಕೆಗಳಿಗೆ ಕೈಯಿಂದ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯನ್ ದನಗಾಹಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಮೇಕೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಯಾಕ್ ಅಥವಾ [[ಒಂಟೆ]]ಗಳನ್ನು ಸಾಕಲು ಮನವೊಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಸೇರಿವೆ , ಏಕೆಂದರೆ ಈ [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳ ಕೂದಲು ಸಹ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. <ref name="Chinadesert" /><ref name="Grassland" /> ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ [[ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು|ಕಲ್ಲಿದ್ದಲ]]ನ್ನು ಸುಡುವುದರಿಂದ ವಾತಾವರಣದ ಕಣಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮರುಭೂಮಿ ಧೂಳಿನ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ]]ವನ್ನು ದಾಟಿ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತವೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೆನಡಾ, ಚೀನಾ, ಮಂಗೋಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ನ ಆರೋಗ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ನಾರಿನ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಕೆಲವು ಮಾರಾಟಗಾರರು, ತಿಳಿದೋ ಅಥವಾ ತಿಳಿಯದೆಯೋ, ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿರದ ನೂಲುಗಳು ಅಥವಾ ಜವಳಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ <ref name="Lanham" /> . ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಇತರ ನಾರುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಜ್ಜ ತಯಾರಕರು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟೋರ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅಂಶವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ನಂತರ ತಪ್ಪಾಗಿ ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದ ದೂರುಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮತ್ತು ಒಂಟೆ ಕೂದಲು ತಯಾರಕರ ಸಂಸ್ಥೆ ಫೆಡರಲ್ ಟ್ರೇಡ್ ಕಮಿಷನ್‌ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ <ref name="Crackdown" />, ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== jiqb62ln09rb1r11i2uzlzfh29h8t6h 1374360 1374359 2026-05-29T09:26:18Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಬಟ್ಟೆಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374360 wikitext text/x-wiki '''ಕ್ಯಾಶ್ಮೀಯರ್''' [[ಕಾಶ್ಮೀರ]], [[ಟಿಬೆಟ್]] ಮೊದಲಾದ [[ಹಿಮಾಲಯ]] ಪ್ರದೇಶಗಳ [[ಮೇಕೆ]]ಗಳ [[ಉಣ್ಣೆ]]ಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬಟ್ಟೆ. ಕಾಶ್ಮೀರಿಗಳು ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಈ ಹೆಸರಿನ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವು ವಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದವು ಹಾಗೂ ಪ್ಯಾಷ್ಮಿನ ಉಣ್ಣೆಯಿಂದ ತಯಾರಾದ ಕೈನೂಲಿನ [[ಕೈಮಗ್ಗ]]ದ [[ಬಟ್ಟೆ]]ಗಳು. [[ನೆಯ್ಗೆ|ನೇಯ್ಗೆ]]ಯ ಕ್ರಮ ಸಾದಾ ಅಥವಾ ಮೂಲೆ ನೇಯ್ಗೆ. ಶಾಲನ್ನು ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಣರಂಜಿತ, ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕ, ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಕಸೂತಿ ಹೊಲಿಗೆ|ಕಸೂತಿ]] ಹೊಲಿಗೆಯ ವೈವಿಧ್ಯದಿಂದ ಶೃಂಗರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಸಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಾರಗಳು, ಹೊಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಾರ ಎಂಬೀ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೇಯ್ದಿರುತ್ತಾರೆ. ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಗೌನುಗಳಿಗೂ ಕೆಲವು ಧಾರಣವಸ್ತ್ರಗಳಿಗೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. '''ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆ''' , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್''' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ , ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಆಡುಗಳು , ಪಶ್ಮಿನಾ ಆಡುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವು ಮೇಕೆ ತಳಿಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ನಾರು . ಇದನ್ನು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ [[ನೂಲು]] , ಜವಳಿ ಮತ್ತು [[ಬಟ್ಟೆ]]ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ . ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಕಾಶ್ಮೀರ ಶಾಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ, "ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್" ಎಂಬ ಪದವು 19 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಕಾಶ್ಮೀರ ಶಾಲು]] [[ಯುರೋಪ್]] ಅನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಆಂಗ್ಲೀಕರಣದಿಂದ ಬಂದಿದೆ . ಮೃದುವಾದ ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಮತ್ತು ಗಾರ್ಡ್ ಕೂದಲು ಎರಡನ್ನೂ ಬಳಸಬಹುದು; ಮೃದುವಾದ ಕೂದಲನ್ನು ಜವಳಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಒರಟಾದ ಗಾರ್ಡ್ ಕೂದಲನ್ನು ಬ್ರಷ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉಡುಪುಗಳಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಒಂದು ಹೈಗ್ರೊಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಫೈಬರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಗಾಳಿಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ತಂಪಾದ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |title=The Exothermic Effects of Textile Fibers during Changes in Environmental Humidity: A Comparison between ISO:16533 and Dynamic Hot Plate Test Method |last2=Faisal |first2=Abedin |last1=Emiel |first1=DenHartog |journal=Fibers |date=2023 |volume=11 |issue=5 |page=47 |doi=10.3390/fib11050047|doi-access=free }}</ref> ==ತಯಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು== ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿತ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಆದರೆ [[ಚೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ಮಂಗೋಲಿಯ|ಮಂಗೋಲಿಯಾ]] 2019 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]] ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=AP |date=2015-05-10 |title=Afghanistan's goat farmers find luxury niche in cashmere |url=https://www.dawn.com/news/1181116 |url-status=live |access-date=2021-08-27 |website=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150514142151/http://www.dawn.com/news/1181116 |archive-date=2015-05-14 }}</ref><ref>{{Cite web |last= |title=Taliban Takeover Puts Afghanistan's Cashmere, Silk Industries at Risk |url=https://newsvot.com/2021/08/25/taliban-takeover-puts-afghanistans-cashmere-silk-industries-at-risk/ |url-status=live |access-date=2021-08-27 |website=Newsvot |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827022333/https://newsvot.com/2021/08/25/taliban-takeover-puts-afghanistans-cashmere-silk-industries-at-risk/ |archive-date=2021-08-27}}</ref> ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾದ ಕೆಲವು ನೂಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಫೈಬರ್ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆಯೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೋರಲಾಗಿದೆ.<ref name="Lanham">{{cite web |url=https://www.natlawreview.com/article/yarn-spun-advertising-not-tailored-to-lanham-act-claim |title=A Yarn Spun, But Advertising Not Tailored to a Lanham Act Claim |publisher=[[The National Law Review]] |last=Browning |first=John |date=October 21, 2015 |access-date=August 10, 2019}}</ref><ref name="Crackdown">{{cite news |url=https://www.wsj.com/articles/SB110375854829407721 |title=The Cashmere Police Crack Down |publisher=[[The Wall Street Journal]] |last1=Beatty |last2=Choi |first1=Sally |first2=Hae Won |date=December 23, 2004 |access-date=August 10, 2019}}</ref> ಕಳಪೆ ಭೂ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ನಾರಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅತಿಯಾಗಿ ಮೇಯಿಸುವುದರಿಂದ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿ [[ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು]]ಗಳು [[ಮರುಭೂಮಿ]]ಗಳಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಸ್ಥಳೀಯ [[ತಾಪಮಾನ]] ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ]] ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು [[ಕೆನಡಾ]] ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ವರೆಗೆ ಹರಡಿದೆ. .<ref name="Chinadesert">{{cite news |url=https://www.chicagotribune.com/chi-china-cashmere-htmlstory-htmlstory.html |title=Your cheap sweater's real cost |publisher=[[Chicago Tribune]] |last=Osnos |first=Evan |date=December 16, 2006 |access-date=August 10, 2019}}</ref><ref name="Grassland">{{cite news |url=https://www.npr.org/sections/parallels/2016/12/09/504118819/how-your-cashmere-sweater-is-decimating-mongolias-grasslands |title=How Your Cashmere Sweater Is Decimating Mongolia's Grasslands |last=Schmitz |first=Rob |work=[[NPR]] |date=December 9, 2016 |access-date=August 10, 2019}}</ref> == ಮೂಲಗಳು == ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತಮ ಕೂದಲಿನ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಪ್ರಾ ಹಿರ್ಕಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ,. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶೀಯ ಮೇಕೆ ಉಪಜಾತಿಗಳಾದ ''ಕ್ಯಾಪ್ರಾ ಏಗಾಗ್ರಸ್ ಹಿರ್ಕಸ್'' ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯ ಆವೃತ್ತಿಯ ''ಹಿರ್ಕಸ್ ಬ್ಲೈಥಿ ಗೋಟ್‌ನ'' ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳು ಎರಡು ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ತೆಳುವಾದ, ಮೃದುವಾದ ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಅಥವಾ ಗಾರ್ಡ್ ಹೇರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕೂದಲಿನ ನೇರ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಒರಟಾದ ಹೊರ ಲೇಪನದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತ ಕೂದಲಿನ ಒಳಪದರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ . ಈ ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಅನ್ನು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮೇಕೆಯನ್ನು ಶೀತ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚಗಿಡುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮವಾದ ಅಂಡರ್‌ಡೌನ್ ಅನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು, ಅದನ್ನು ಕೂದಲಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬೇಕು. ಡಿ-ಹೇರಿಂಗ್ ಎನ್ನುವುದು ಒರಟಾದ ಕೂದಲನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಡಿ-ಹೇರಿಂಗ್ ನಂತರ, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಬಣ್ಣ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಜವಳಿ ನೂಲು, ಬಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಡುಪುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇಡೀ ಕೋಟ್ ಅನ್ನು ಶೇವ್ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಅಂಡರ್ ಕೋಟ್ ಅನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ತೆಗೆಯುವ ಮೂಲಕ ಕೂದಲಿನ ತೆಗೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸುಲಭಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ, ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಫೈಬರ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. == ಸಂಗ್ರಹಣೆ == [[File:cashmeregoat shearing.png|thumb|right|Cashmere shearing. [[Corindhap, Victoria|Corindhap]], Australia.]] ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು [[ವಸಂತ (ಋತು)|ವಸಂತಕಾಲ]]ದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಟಿಂಗ್ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಡುಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಚಳಿಗಾಲದ ಮೇಲಂಗಿಯನ್ನು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ , ಆಡುಗಳು ಮಾರ್ಚ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೇ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಳ ಮತ್ತು ಒರಟಾದ ಕೂದಲಿನ ಮಿಶ್ರ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಬಾಚಣಿಗೆಯನ್ನು ಉಣ್ಣೆಯ ಮೂಲಕ ಕುಯ್ಯುವಾಗ ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ನಾರಿನ ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ನಾರು, ಅದನ್ನು ತೊಳೆದು ಕೂದಲು ತೆಗೆದ ನಂತರ, ಕತ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ನಾರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಉದ್ದವಾದ, ಒರಟಾದ ಕಾವಲು ಕೂದಲನ್ನು ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬ್ರಷ್‌ಗಳು, ಇಂಟರ್‌ಫೇಸಿಂಗ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉಡುಪುಗಳಲ್ಲದ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಇರಾನ್]] , ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ , [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒರಟಾದ ಕೂದಲಿನ ಅಂಶ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಇಳುವರಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಬಾಚಣಿಗೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಎರಡು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಾರು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು, ಸುಮಾರು ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲಿ ನಾರುಗಳನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. "ಬೇಬಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕಿರಿಯ ಮೇಕೆಗಳಿಂದ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಿದ ನಾರುಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. == ಉತ್ಪಾದನೆ == [[File:Shawl makers in Kashmir (1867).jpg|thumb|right|An 1867 [[William Simpson (Scottish artist)|William Simpson]] painting depicting men manufacturing [[shawl]]s using pashm wool]] [[File:Cashmere Factory Gobi 26.JPG|thumb|Cashmere factory in [[Ulaanbaatar]]]] ಚೀನಾ ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, 2016 ರಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 19,200 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ (ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ) ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಂಗೋಲಿಯಾ 8,900 ಟನ್ (ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ) ನೊಂದಿಗೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ,<ref>[http://nso.mn National Statistical Office of Mongolia], 2015.</ref> while [[Afghanistan]], [[Iran]], [[Turkey]], [[Kyrgyzstan]]<ref>{{cite news |last1=Toigonbaev |first1=Sabyr |title=The finer, the better |url=https://www.dandc.eu/en/article/cashmere-kyrgyzstan-distributed-global-scale-primary-producers-however-do-not-get-fair-price |work=D+C Development and Cooperation |volume=42 |issue=4 |date=18 March 2015 |access-date=9 June 2015}}</ref> ಆದರೆ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ , ಇರಾನ್ , [[ಟರ್ಕಿ]] , [[ಕಿರ್ಗಿಸ್ಥಾನ್|ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್]] ಮತ್ತು ಇತರ [[ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ವಿಶ್ವ ಕಚ್ಚಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 15,000 ರಿಂದ 20,000 ಟನ್ (13,605 ಮತ್ತು 18,140 ಟನ್) (ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಣ್ಣೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗ್ರೀಸ್, ಕೊಳಕು ಮತ್ತು ಒರಟಾದ ಕೂದಲನ್ನು ತೆಗೆದ ನಂತರ ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು 6,500 ಟನ್ (5,895 ಟನ್) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಫೈನ್ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅಥವಾ ಪಶ್ಮಿನಾವನ್ನು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಸಮುದಾಯಗಳು ಇನ್ನೂ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಅದರ ಅಪರೂಪತೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಮೂಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಮೇಕೆಯ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ 150 ಗ್ರಾಂ (0.33 ಪೌಂಡ್) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಬಣ್ಣ ಹಾಕಿ ನೂಲುಗಳಾಗಿ ನೂಲಬಹುದು ಮತ್ತು ಜಂಪರ್‌ಗಳು (ಸ್ವೆಟರ್‌ಗಳು), ಟೋಪಿಗಳು , ಕೈಗವಸುಗಳು , ಸಾಕ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಬಟ್ಟೆಗಳಾಗಿ ಹೆಣೆಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆಗಳಾಗಿ ನೇಯಬಹುದು ಮತ್ತು ನಂತರ ಕತ್ತರಿಸಿ ಜೋಡಿಸಿ ಹೊರ ಕೋಟುಗಳು , ಜಾಕೆಟ್‌ಗಳು , ಪ್ಯಾಂಟ್‌ಗಳು (ಪ್ಯಾಂಟ್‌ಗಳು), ಪೈಜಾಮಾಗಳು , ಸ್ಕಾರ್ಫ್‌ಗಳು , ಕಂಬಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಂತಹ ಉಡುಪುಗಳಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ , ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಉಡುಪು ಉತ್ಪಾದಕರು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಾಯಕರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬಟ್ಟೆಯ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಉಣ್ಣೆಯಿಂದ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಅಥವಾ ರೇಷ್ಮೆಯಿಂದ ಹೊಳಪಿನಂತಹ ಅವುಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಇತರ ನಾರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಬಹುದು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಉಕ್ಸ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಪಟ್ಟಣವು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಒಂದು ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟರ್ ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಉಣ್ಣೆಗಾಗಿ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಗ್ಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು " ಸ್ಯಾಟಿನೆಟ್‌ಗಳ " ಮೊದಲ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಪ್ರಾನ್ ಮಿಲ್ 1820 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಗ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು ಜುಲೈ 21, 2007 ರಂದು ಬರ್ನಾಟ್ ಮಿಲ್ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, 1939 ರ US ಉಣ್ಣೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಲೇಬಲಿಂಗ್ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ , ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾದ (15 US ಕೋಡ್ ಸೆಕ್ಷನ್ 68b(a)(6)), ಉಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಜವಳಿ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಬಹುದು: * ''ಅಂತಹ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನವು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆ ( ಕ್ಯಾಪ್ರಾ ಹಿರ್ಕಸ್ ಲ್ಯಾನಿಗರ್'' ) ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ (ಕೂದಲು ತೆಗೆಯದ) ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಫೈಬರ್‌ಗಳಾಗಿವೆ ; * ಅಂತಹ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನದ ನಾರಿನ ಸರಾಸರಿ ವ್ಯಾಸವು 19 ಮೈಕ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ ; ಮತ್ತು * ಅಂತಹ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನವು ಸರಾಸರಿ ವ್ಯಾಸ 30 ಮೈಕ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಫೈಬರ್‌ಗಳ ಶೇಕಡಾ 3 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು (ತೂಕದಿಂದ) ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. * ಸರಾಸರಿ ಫೈಬರ್ ವ್ಯಾಸವು ಸರಾಸರಿಯ ಸುತ್ತ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಗುಣಾಂಕಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರಬಹುದು<ref>{{cite web |title=Wool Products Labeling Act of 1939 (15 U.S.C. § 68) |url=https://www.ftc.gov/node/119457 |website=Federal Trade Commission |access-date=13 January 2009}}</ref> , ಅದು 24 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ಮೀರಬಾರದು. == ಫೈಬರ್ ವಿಧಗಳು == * ಕಚ್ಚಾ - ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಪಡೆದ ನಾರು. * ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ - ಕೂದಲು ತೆಗೆಯುವಿಕೆ, ತೊಳೆಯುವಿಕೆ, ಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿದ ಮತ್ತು ನೂಲುವ ಅಥವಾ ಹೆಣೆಯಲು/ಕ್ರೋಶಾ ಮಾಡಲು/ನೇಯ್ಗೆ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಫೈಬರ್. * ವರ್ಜಿನ್ - ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೂಲುಗಳು, ಬಟ್ಟೆಗಳು ಅಥವಾ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಹೊಸ ನಾರು. * ಮರುಬಳಕೆ - ಈ ಹಿಂದೆ ನೇಯ್ದ ಅಥವಾ ಫೆಲ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಪ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಮರುಪಡೆಯಲಾದ ನಾರುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ಈ ಹಿಂದೆ ಬಳಸಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಬಳಸದೇ ಇರಬಹುದು. == ವಿಶ್ವ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉದ್ಯಮ == ಮಂಗೋಲಿಯಾ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 9,600 ಟನ್ ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಮಂಗೋಲಿಯಾ ಪೂರೈಸುವ ಒಟ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ನ 15% ಅನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಉಳಿದ 85% ಅನ್ನು ಅರೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಬಳಸುವ ಒಟ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ 70% ಅನ್ನು ಗೋಬಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ 30% ಅನ್ನು ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಉತ್ಪಾದಕರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |title=Mongolian Cashmere - Amicus Travel Mongolia |url=https://www.amicusmongolia.com/mongolian-cashmere.html |access-date=July 9, 2025 |website=Amicus Mongolia |language=en}}</ref> ಜಾಗತಿಕ ಫ್ಯಾಷನ್ ಐಷಾರಾಮಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಬಟ್ಟೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು 2025 ರಲ್ಲಿ US$4.2 ಬಿಲಿಯನ್ ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ, ಇದು 2018 ಮತ್ತು 2025 ರ ನಡುವೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 3.86% ರಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ದರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == [[File:Boy's Frock LACMA M.2007.211.88 (1 of 10).jpg|thumb|right|A boy's [[frock]] produced {{circa|1855}} in [[Kashmir]]; cashmere wool [[twill]] with silk embroidery and silk tassels.]] ಕಾಶ್ಮೀರವನ್ನು ಮಂಗೋಲಿಯಾ , ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ . ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕೈಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಶಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ನಾರನ್ನು ''ಪಾಶ್ಮ್'' ( ಉಣ್ಣೆಗೆ ಪರ್ಷಿಯನ್ ) ಅಥವಾ ''ಪಾಶ್ಮಿನಾ (ಪಾಶ್ಮ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಪರ್ಷಿಯನ್/ಉರ್ದು ಪದ) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>Encyclopædia Britannica (2008). ''cashmere''.</ref> '' ಕ್ರಿ.ಪೂ 3 ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಶ 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ಉಳಿದಿರುವ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಣ್ಣೆಯ ಶಾಲುಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name=ebpasm>Encyclopædia Britannica (2008). ''kashmir shawl''.</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಲ್ಪನೆಯೆಂದರೆ, 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಆಡಳಿತಗಾರ ''ಜೈನ್'' -ಉಲ್-ಅಬಿದಿನ್ , ತುರ್ಕಿಸ್ತಾನ್‌ನಿಂದ ನೇಕಾರರನ್ನು ಕರೆತರುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಉಣ್ಣೆ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು <ref name=ebpasm /> . ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂತ ಮೀರ್ ಸಯ್ಯದ್ ಅಲಿ ಹಮದಾನಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳ ಸ್ಥಾಪಕನನ್ನು ನೋಡುತ್ತದೆ <ref>Sheraza Number (2004). Kashmir Academy Arts and Culture.(ed.), Jeelani Allaie</ref>, ಅವರು ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ, ಪರ್ಷಿಯಾದಿಂದ ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ 700 ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ಕರೆತಂದರು. ಅಲಿ ಹಮದಾನಿ ಲಡಾಖ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಅವರು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲಡಾಖ್ ಮೇಕೆ ಉಣ್ಣೆಯ ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. <ref name="Zutshi">{{cite book |last1=Zutshi |first1=Chitralekha |title=Kashmir's Contested Pasts: Narratives, Geographies, and the Historical Imagination |date=2014 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0199089369}}</ref> ಅವನು ಕೆಲವು ಮೇಕೆ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ಒಂದು ಜೋಡಿ ಸಾಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಅವನು ಆ ಸಾಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜ ಸುಲ್ತಾನ್ ಕುತುಬ್ದೀನ್ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1374-89) ಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.<ref>Rafiabadi, Hamid Naseem (2005). ''Saints and Saviours of Islam''. Sarup & Sons. {{ISBN|8176255556}}.</ref> ಸುಲ್ತಾನನು ಅವುಗಳ ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಂದ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು. ಅಲಿ ಹಮದಾನಿ ಲಡಾಖ್‌ನಿಂದ ಕೆಲವು ಕಚ್ಚಾ ಮೇಕೆ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ತಂದು ರಾಜನಿಗೆ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಶಾಲು ನೇಯ್ಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದನು. ಅದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆಯ ಬಳಕೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತವಾಗಿತ್ತು. [[ಏಷ್ಯಾ]] ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ ನಡುವೆ ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಲೂವಿಯರ್ಸ್‌ನ ವ್ಯಾಲೆರಿ ಆಡ್ರೆಸ್ಸೆಟ್ SA ಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ನೂಲುವ ಮೊದಲ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಂಪನಿ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="Mcgregor">{{cite report |author=McGregor, Bruce Allan |title=Australian Cashmere Attributes and Processing |date=August 2002 |publisher=Rural Industries Research and Development Corporation |page=10 |url=https://rirdc.infoservices.com.au/downloads/02-112.pdf |access-date=2008-07-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090926170119/https://rirdc.infoservices.com.au/downloads/02-112.pdf |archive-date=2009-09-26}}</ref> ಡೌನ್ ಅನ್ನು ಟಿಬೆಟ್‌ನಿಂದ ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ವೋಲ್ಗಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕಜನ್ ಮೂಲಕ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನುಕರಣೆ ನೇಯ್ದ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾಶ್ಮೀರ ಶಾಲುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಶಾಲುಗಳು ಪ್ರತಿ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.<ref name="NAC">{{cite encyclopedia |editor=[[George Ripley (transcendentalist)|George Ripley]] and [[Charles Anderson Dana|Charles A. Dana]] |encyclopedia=[[The New American Cyclopedia]] |title=Cashmere |url=https://books.google.com/books?id=i4oT9yX-KeMC&q=cashmere+weaving&pg=PA514 |access-date=August 17, 2010 |year=1861 |publisher=[[D. Appleton & Company]] |volume=IV |location=New York |pages=514}}</ref> ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಜರಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹರಡಿ ನಾರುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಮತ್ತು ಕೊಳೆಯನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಕೋಲುಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತೆರೆದ ನಂತರ, ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ತೊಳೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಒರಟಾದ ಕೂದಲನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಡೌನ್ ಅನ್ನು ಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ನೂಲುವ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಅದೇ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಬಾಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು<ref>Newton, W. (1836). ''The London Journal of Arts and Sciences and Repertory of Arts And Sciences and Repertory of Patent Inventions''. p.423.</ref><ref>Gilroy, Clinton G. (1844). ''The Art of Weaving, by Hand and by Power, With an Introductory Account of Its Rise and Progress in Ancient and Modern Times''. New York: George D. Baldwin. pp. 270–71.</ref> . 18 ನೇ ಮತ್ತು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, [[ಕಾಶ್ಮೀರ]] (ಆಗ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು) ಟಿಬೆಟ್ ಮತ್ತು ಟಾರ್ಟರಿಯಿಂದ [[ಲಡಾಖ್]] ಮೂಲಕ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮೇಕೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು<ref>Bell, James (1829). ''A System of Geography Popular and Scientific or a Physical, Political and Statistical Account of the World and Its Various Divisions''. London.</ref>. ಹಿಂದಿನ ಯುದ್ಧಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾದ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಂದ ಕೆಳಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಯಿತು ಜನರಲ್ [[ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೋನಪಾರ್ತ್|ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೊನಪಾರ್ಟೆ]] [[ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಒಟ್ಟೋಮನ್]] [[ಈಜಿಪ್ಟ್|ಈಜಿಪ್ಟ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಅಭಿಯಾನದಿಂದ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ಗೆ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿಗೆ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು<ref>"Cashmere", ''The New American Cyclopedia'', IV (1861), p.514.</ref>. ಶಾಲಿನ ಆಗಮನವು ತಕ್ಷಣದ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. 1799 ರಲ್ಲಿ, ನೆಪೋಲಿಯನ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಉಣ್ಣೆಯ ಬಟ್ಟೆ ತಯಾರಕರಾದ ವಿಲಿಯಂ-ಲೂಯಿಸ್ ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್ , ರೀಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ , ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಮೆರಿನೊ ಕುರಿಗಳ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅನುಕರಣೆ ಭಾರತೀಯ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ( ''ಕ್ಯಾಚೆಮಿಯರ್‌ಗಳು'' ) ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1811 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸರ್ಕಾರದ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್ ಅವರು ''ಲೈನೆ ಡಿ ಪರ್ಸೆ'' ಎಂದು ಕರೆಯುವ, ಅಂದರೆ ಟಿಬೆಟಿಯನ್-ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳ ಡೌನ್ ( ''ಡುವೆಟ್ ) ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿಜವಾದ ಭಾರತೀಯ ಶಾಲುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು..<ref>Ternaux, William (1819). "Notice sur l'importation en France des chèvres à laine de cachemire, originaires du Thibet", ''Bulletin de la société pour l'industrie,'' XVIII.</ref> '' 1818 ರಲ್ಲಿ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳ ಹಿಂಡುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಓರಿಯೆಂಟಲಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪಿಯರೆ ಅಮೆಡೀ ಜೌಬರ್ಟ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯಾಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾಗಶಃ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಿತು. ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ 1,500 ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ 256 ಪ್ರಾಣಿಗಳು 1819 ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಮೂಲಕ ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆಸ್ ಮತ್ತು ಟೌಲನ್‌ಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬಂದವು. ನಂತರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ಕಾರವು ಸುಮಾರು 100 ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳನ್ನು (ತಲಾ 2,000 ಫ್ರಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ) ಖರೀದಿಸಿ ಪೆರ್ಪಿಗ್ನಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಯಲ್ ಕುರಿ ಫಾರ್ಮ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿತು. ಉಳಿದವು, ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 180, ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ ಹೊರಗಿನ ಸೇಂಟ್-ಔಯೆನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಆಸ್ತಿಗೆ ಹೋದವು. ಸಣ್ಣ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಕುರಿ ಹಿಂಡುಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಗದಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಶ್ರೀಮಂತ ಭೂಮಾಲೀಕರು ಮೇಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಹಿಂಡನ್ನು 1823 ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಎಸೆಕ್ಸ್‌ನ ವೀಲ್ಡ್ ಹಾಲ್‌ನ CTTower ನೋಡಿತು. ಟವರ್ ಎರಡು ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಎರಡು ಗಂಡು ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ 1828 ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ದಿ ಪ್ರೊ ⁇ ಜ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕಾಮರ್ಸ್‌ನಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗಳ ಹಿಂಡನ್ನು ಸಾಕಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಕೆಲವು ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ವರ್ಸೈಲ್ಸ್ ಬಳಿಯ ಗ್ರಿಗ್ನಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಾದರಿ ಫಾರ್ಮ್‌ಗಾಗಿ ಖರೀದಿಸಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಎಂ. ಪೊಲೊನ್ಸಿಯೊ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನೂಲುವ ಮತ್ತು ನೇಯ್ಗೆಗಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಸುಧಾರಿಸಲು ಪೊಲೊನ್ಸಿಯೊ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಂಗೋರಾ ಆಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರತಳಿ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್-ಅಂಗೋರಾ ಹಿಂಡನ್ನು 1828 ರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌]]ನ ವಿಲಿಯಂ ರೈಲಿ ನೋಡಿದರು, ಮತ್ತು 1831 ರಲ್ಲಿ ರೈಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ ಸಾಗಣೆಗಾಗಿ ಹದಿಮೂರು ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದಾಗ ನೋಡಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪೊಲೊನ್ಸಿಯೊ ಹಿಂಡಿನ ಸರಾಸರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 16 ಔನ್ಸ್ (500 ಗ್ರಾಂ) ಕೆಳಗೆ ಇತ್ತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿ 1833 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದಾಗ ಸೇಂಟ್ ಔಯೆನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ 150 ಇತ್ತು. ಪೆರ್ಪಿಗ್ನಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂಡು 1829 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸತ್ತುಹೋಯಿತು.<ref>Southey, Thomas (1851). ''The Rise, Progress and Present State of Colonial Sheep & Wools''. London: Effingham Wilson.</ref><ref>"On the Cashmere-Angora Shawl Goat", in ''American Journal of Science and Art'', vol 25 (January 1834)</ref><ref>"Cashmere Shawls, Part II", ''Saturday Magazine'', Vol 19 (London 1841), 13–14.</ref> ೧೮೩೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ನೂಲಿನಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ನೇಯುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಉದ್ಯಮವಾಯಿತು. ಕಲೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಮಂಡಳಿಯ ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳು ಫ್ರೆಂಚ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್|ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ನೂಲಬಲ್ಲ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ೩೦೦ [[ಪೌಂಡ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್]] ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಕೊಕ್ರೇನ್ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್‌]]ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೮೩೧ ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ [[ಪೇಟೆಂಟ್]] ಪಡೆದರು. ೧೮೩೧ ರ [[ಶರತ್ಕಾಲ]]ದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪೇಟೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಹೆನ್ರಿ ಹೌಲ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು. ೧೮೩೨ ರಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಹೌಲ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಪುತ್ರರು ನೂಲು ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೮೩೩ ರಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="Scotland">{{cite book |author=The Ministers of the respective parishes |title=The New Statistical Account of Scotland, Volume VI |publisher=William Blackwood & sons |location=Edinburgh and London |year=1854 |page=168 |url=https://books.google.com/books?id=RaICAAAAMAAJ&q=Cochrane+cashmere&pg=PA168}}</ref> ಡಾಸನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ 1890 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೂದಲು ತೆಗೆಯುವ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು 1906 ರಿಂದ ಅವರು ಚೀನಾದಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು, ಆದರೆ 1978 ರವರೆಗೆ [[ಬೀಜಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಟಿಯಾಂಜಿನ್‌]]ನಿಂದ ಫೈಬರ್ ಖರೀದಿಸಲು ಸೀಮಿತರಾಗಿದ್ದರು. 1978 ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಉದಾರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಡಾಸನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="Mcgregor" /> ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಅನೇಕ ಆರಂಭಿಕ ಜವಳಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ಲಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಕಣಿವೆ ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಉಕ್ಸ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಪಟ್ಟಣವು ಬ್ಲಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಜವಳಿ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಟಿನ್‌ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. 1947 ರಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು [[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ತಂದ ಕೀರ್ತಿ [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ]]ದ ಜವಳಿ ತಯಾರಕ ಬರ್ನ್‌ಹಾರ್ಡ್ ಆಲ್ಟ್‌ಮನ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ..<ref>{{cite web |title=Vintage Fashion Guild : Label Resource : Altmann, Bernhard |url=https://vintagefashionguild.org/resources/item/label/altmann-bernhard/ |work=vintagefashionguild.org}}</ref> 2010 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=Walker |first=Tim |date=2016-01-21 |title=Men who spent $6m on goats: US's failed cashmere plot in Afghanistan revealed |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-cashmere-plot-pentagon-s-6m-project-to-introduce-rare-goats-to-afghanistan-failed-to-stimulate-economy-a6826251.html |url-status=live |access-date=2021-08-27 |website=The Independent |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610085829/http://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-cashmere-plot-pentagon-s-6m-project-to-introduce-rare-goats-to-afghanistan-failed-to-stimulate-economy-a6826251.html |archive-date=2021-06-10}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gault |first=Matthew |date=2016-04-20 |title=Afghanistan's Failed Goat Farm Is the Perfect American Disaster |url=https://medium.com/war-is-boring/afghanistan-s-failed-goat-farm-is-the-perfect-american-disaster-ed2114523b44 |access-date=2021-08-27 |website=Medium |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Toosi |first=Nahal |title='The Donald Trump of inspectors general' |url=http://politi.co/2isbCvY |access-date=2021-08-27 |website=[[Politico]] |date=May 2016 |language=en}}</ref> == ಉದ್ಯಮದ ಟೀಕೆ == ಹಿಂಡುಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ . ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯು ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಲು, ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಮತ್ತು ಹಿಂಡುಗಳು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref name="Chinadesert" /><ref name="Grassland" /> ಅಲಶಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ಕಾರಖಾನೆ|ಕಾರ್ಖಾನೆ]]ಗಳು ನೀರಿನ ಪಡಿತರದಿಂದಾಗಿ ವಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ದಿನಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಮರುಭೂಮಿಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 400 ಚದರ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Chinadesert" /> 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದ 65% ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ಅವನತಿಯು ಮಂಗೋಲಿಯಾದ [[ತಾಪಮಾನ]]ದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಡಿಗ್ರಿ ಫ್ಯಾರನ್‌ಹೀಟ್ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ತಾಪಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೂರು ಡಿಗ್ರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ವಹಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು, ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ ನಿಷೇಧಗಳು, ಮೇಕೆಗಳಿಗೆ ಕೈಯಿಂದ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯನ್ ದನಗಾಹಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಮೇಕೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಯಾಕ್ ಅಥವಾ [[ಒಂಟೆ]]ಗಳನ್ನು ಸಾಕಲು ಮನವೊಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಸೇರಿವೆ , ಏಕೆಂದರೆ ಈ [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳ ಕೂದಲು ಸಹ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. <ref name="Chinadesert" /><ref name="Grassland" /> ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ [[ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು|ಕಲ್ಲಿದ್ದಲ]]ನ್ನು ಸುಡುವುದರಿಂದ ವಾತಾವರಣದ ಕಣಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮರುಭೂಮಿ ಧೂಳಿನ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ]]ವನ್ನು ದಾಟಿ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತವೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೆನಡಾ, ಚೀನಾ, ಮಂಗೋಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ನ ಆರೋಗ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ನಾರಿನ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಕೆಲವು ಮಾರಾಟಗಾರರು, ತಿಳಿದೋ ಅಥವಾ ತಿಳಿಯದೆಯೋ, ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿರದ ನೂಲುಗಳು ಅಥವಾ ಜವಳಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ <ref name="Lanham" /> . ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಇತರ ನಾರುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಜ್ಜ ತಯಾರಕರು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟೋರ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅಂಶವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ನಂತರ ತಪ್ಪಾಗಿ ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದ ದೂರುಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮತ್ತು ಒಂಟೆ ಕೂದಲು ತಯಾರಕರ ಸಂಸ್ಥೆ ಫೆಡರಲ್ ಟ್ರೇಡ್ ಕಮಿಷನ್‌ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ <ref name="Crackdown" />, ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಬಟ್ಟೆಗಳು]] 0qyk4uz23dk2m8gmz2qvi2worfh770r 1374361 1374360 2026-05-29T09:26:40Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಬಟ್ಟೆಯ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374361 wikitext text/x-wiki '''ಕ್ಯಾಶ್ಮೀಯರ್''' [[ಕಾಶ್ಮೀರ]], [[ಟಿಬೆಟ್]] ಮೊದಲಾದ [[ಹಿಮಾಲಯ]] ಪ್ರದೇಶಗಳ [[ಮೇಕೆ]]ಗಳ [[ಉಣ್ಣೆ]]ಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬಟ್ಟೆ. ಕಾಶ್ಮೀರಿಗಳು ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಈ ಹೆಸರಿನ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವು ವಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದವು ಹಾಗೂ ಪ್ಯಾಷ್ಮಿನ ಉಣ್ಣೆಯಿಂದ ತಯಾರಾದ ಕೈನೂಲಿನ [[ಕೈಮಗ್ಗ]]ದ [[ಬಟ್ಟೆ]]ಗಳು. [[ನೆಯ್ಗೆ|ನೇಯ್ಗೆ]]ಯ ಕ್ರಮ ಸಾದಾ ಅಥವಾ ಮೂಲೆ ನೇಯ್ಗೆ. ಶಾಲನ್ನು ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಣರಂಜಿತ, ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕ, ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಕಸೂತಿ ಹೊಲಿಗೆ|ಕಸೂತಿ]] ಹೊಲಿಗೆಯ ವೈವಿಧ್ಯದಿಂದ ಶೃಂಗರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಸಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಾರಗಳು, ಹೊಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಾರ ಎಂಬೀ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೇಯ್ದಿರುತ್ತಾರೆ. ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಗೌನುಗಳಿಗೂ ಕೆಲವು ಧಾರಣವಸ್ತ್ರಗಳಿಗೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. '''ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆ''' , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್''' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ , ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಆಡುಗಳು , ಪಶ್ಮಿನಾ ಆಡುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವು ಮೇಕೆ ತಳಿಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ನಾರು . ಇದನ್ನು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ [[ನೂಲು]] , ಜವಳಿ ಮತ್ತು [[ಬಟ್ಟೆ]]ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ . ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಕಾಶ್ಮೀರ ಶಾಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ, "ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್" ಎಂಬ ಪದವು 19 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಕಾಶ್ಮೀರ ಶಾಲು]] [[ಯುರೋಪ್]] ಅನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಆಂಗ್ಲೀಕರಣದಿಂದ ಬಂದಿದೆ . ಮೃದುವಾದ ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಮತ್ತು ಗಾರ್ಡ್ ಕೂದಲು ಎರಡನ್ನೂ ಬಳಸಬಹುದು; ಮೃದುವಾದ ಕೂದಲನ್ನು ಜವಳಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಒರಟಾದ ಗಾರ್ಡ್ ಕೂದಲನ್ನು ಬ್ರಷ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉಡುಪುಗಳಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಒಂದು ಹೈಗ್ರೊಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಫೈಬರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಗಾಳಿಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ತಂಪಾದ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |title=The Exothermic Effects of Textile Fibers during Changes in Environmental Humidity: A Comparison between ISO:16533 and Dynamic Hot Plate Test Method |last2=Faisal |first2=Abedin |last1=Emiel |first1=DenHartog |journal=Fibers |date=2023 |volume=11 |issue=5 |page=47 |doi=10.3390/fib11050047|doi-access=free }}</ref> ==ತಯಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು== ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿತ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಆದರೆ [[ಚೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ಮಂಗೋಲಿಯ|ಮಂಗೋಲಿಯಾ]] 2019 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]] ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=AP |date=2015-05-10 |title=Afghanistan's goat farmers find luxury niche in cashmere |url=https://www.dawn.com/news/1181116 |url-status=live |access-date=2021-08-27 |website=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150514142151/http://www.dawn.com/news/1181116 |archive-date=2015-05-14 }}</ref><ref>{{Cite web |last= |title=Taliban Takeover Puts Afghanistan's Cashmere, Silk Industries at Risk |url=https://newsvot.com/2021/08/25/taliban-takeover-puts-afghanistans-cashmere-silk-industries-at-risk/ |url-status=live |access-date=2021-08-27 |website=Newsvot |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827022333/https://newsvot.com/2021/08/25/taliban-takeover-puts-afghanistans-cashmere-silk-industries-at-risk/ |archive-date=2021-08-27}}</ref> ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾದ ಕೆಲವು ನೂಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಫೈಬರ್ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆಯೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೋರಲಾಗಿದೆ.<ref name="Lanham">{{cite web |url=https://www.natlawreview.com/article/yarn-spun-advertising-not-tailored-to-lanham-act-claim |title=A Yarn Spun, But Advertising Not Tailored to a Lanham Act Claim |publisher=[[The National Law Review]] |last=Browning |first=John |date=October 21, 2015 |access-date=August 10, 2019}}</ref><ref name="Crackdown">{{cite news |url=https://www.wsj.com/articles/SB110375854829407721 |title=The Cashmere Police Crack Down |publisher=[[The Wall Street Journal]] |last1=Beatty |last2=Choi |first1=Sally |first2=Hae Won |date=December 23, 2004 |access-date=August 10, 2019}}</ref> ಕಳಪೆ ಭೂ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ನಾರಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅತಿಯಾಗಿ ಮೇಯಿಸುವುದರಿಂದ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿ [[ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು]]ಗಳು [[ಮರುಭೂಮಿ]]ಗಳಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಸ್ಥಳೀಯ [[ತಾಪಮಾನ]] ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ]] ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು [[ಕೆನಡಾ]] ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ವರೆಗೆ ಹರಡಿದೆ. .<ref name="Chinadesert">{{cite news |url=https://www.chicagotribune.com/chi-china-cashmere-htmlstory-htmlstory.html |title=Your cheap sweater's real cost |publisher=[[Chicago Tribune]] |last=Osnos |first=Evan |date=December 16, 2006 |access-date=August 10, 2019}}</ref><ref name="Grassland">{{cite news |url=https://www.npr.org/sections/parallels/2016/12/09/504118819/how-your-cashmere-sweater-is-decimating-mongolias-grasslands |title=How Your Cashmere Sweater Is Decimating Mongolia's Grasslands |last=Schmitz |first=Rob |work=[[NPR]] |date=December 9, 2016 |access-date=August 10, 2019}}</ref> == ಮೂಲಗಳು == ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತಮ ಕೂದಲಿನ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಪ್ರಾ ಹಿರ್ಕಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ,. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶೀಯ ಮೇಕೆ ಉಪಜಾತಿಗಳಾದ ''ಕ್ಯಾಪ್ರಾ ಏಗಾಗ್ರಸ್ ಹಿರ್ಕಸ್'' ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯ ಆವೃತ್ತಿಯ ''ಹಿರ್ಕಸ್ ಬ್ಲೈಥಿ ಗೋಟ್‌ನ'' ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳು ಎರಡು ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ತೆಳುವಾದ, ಮೃದುವಾದ ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಅಥವಾ ಗಾರ್ಡ್ ಹೇರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕೂದಲಿನ ನೇರ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಒರಟಾದ ಹೊರ ಲೇಪನದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತ ಕೂದಲಿನ ಒಳಪದರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ . ಈ ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಅನ್ನು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮೇಕೆಯನ್ನು ಶೀತ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚಗಿಡುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮವಾದ ಅಂಡರ್‌ಡೌನ್ ಅನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು, ಅದನ್ನು ಕೂದಲಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬೇಕು. ಡಿ-ಹೇರಿಂಗ್ ಎನ್ನುವುದು ಒರಟಾದ ಕೂದಲನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಡಿ-ಹೇರಿಂಗ್ ನಂತರ, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಬಣ್ಣ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಜವಳಿ ನೂಲು, ಬಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಡುಪುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇಡೀ ಕೋಟ್ ಅನ್ನು ಶೇವ್ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಅಂಡರ್ ಕೋಟ್ ಅನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ತೆಗೆಯುವ ಮೂಲಕ ಕೂದಲಿನ ತೆಗೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸುಲಭಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ, ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಫೈಬರ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. == ಸಂಗ್ರಹಣೆ == [[File:cashmeregoat shearing.png|thumb|right|Cashmere shearing. [[Corindhap, Victoria|Corindhap]], Australia.]] ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು [[ವಸಂತ (ಋತು)|ವಸಂತಕಾಲ]]ದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಟಿಂಗ್ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಡುಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಚಳಿಗಾಲದ ಮೇಲಂಗಿಯನ್ನು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ , ಆಡುಗಳು ಮಾರ್ಚ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೇ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಳ ಮತ್ತು ಒರಟಾದ ಕೂದಲಿನ ಮಿಶ್ರ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಬಾಚಣಿಗೆಯನ್ನು ಉಣ್ಣೆಯ ಮೂಲಕ ಕುಯ್ಯುವಾಗ ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ನಾರಿನ ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ನಾರು, ಅದನ್ನು ತೊಳೆದು ಕೂದಲು ತೆಗೆದ ನಂತರ, ಕತ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ನಾರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಉದ್ದವಾದ, ಒರಟಾದ ಕಾವಲು ಕೂದಲನ್ನು ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬ್ರಷ್‌ಗಳು, ಇಂಟರ್‌ಫೇಸಿಂಗ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉಡುಪುಗಳಲ್ಲದ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಇರಾನ್]] , ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ , [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒರಟಾದ ಕೂದಲಿನ ಅಂಶ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಇಳುವರಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಬಾಚಣಿಗೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಎರಡು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಾರು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು, ಸುಮಾರು ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲಿ ನಾರುಗಳನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. "ಬೇಬಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕಿರಿಯ ಮೇಕೆಗಳಿಂದ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಿದ ನಾರುಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. == ಉತ್ಪಾದನೆ == [[File:Shawl makers in Kashmir (1867).jpg|thumb|right|An 1867 [[William Simpson (Scottish artist)|William Simpson]] painting depicting men manufacturing [[shawl]]s using pashm wool]] [[File:Cashmere Factory Gobi 26.JPG|thumb|Cashmere factory in [[Ulaanbaatar]]]] ಚೀನಾ ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, 2016 ರಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 19,200 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ (ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ) ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಂಗೋಲಿಯಾ 8,900 ಟನ್ (ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ) ನೊಂದಿಗೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ,<ref>[http://nso.mn National Statistical Office of Mongolia], 2015.</ref> while [[Afghanistan]], [[Iran]], [[Turkey]], [[Kyrgyzstan]]<ref>{{cite news |last1=Toigonbaev |first1=Sabyr |title=The finer, the better |url=https://www.dandc.eu/en/article/cashmere-kyrgyzstan-distributed-global-scale-primary-producers-however-do-not-get-fair-price |work=D+C Development and Cooperation |volume=42 |issue=4 |date=18 March 2015 |access-date=9 June 2015}}</ref> ಆದರೆ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ , ಇರಾನ್ , [[ಟರ್ಕಿ]] , [[ಕಿರ್ಗಿಸ್ಥಾನ್|ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್]] ಮತ್ತು ಇತರ [[ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ವಿಶ್ವ ಕಚ್ಚಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 15,000 ರಿಂದ 20,000 ಟನ್ (13,605 ಮತ್ತು 18,140 ಟನ್) (ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಣ್ಣೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗ್ರೀಸ್, ಕೊಳಕು ಮತ್ತು ಒರಟಾದ ಕೂದಲನ್ನು ತೆಗೆದ ನಂತರ ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು 6,500 ಟನ್ (5,895 ಟನ್) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಫೈನ್ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅಥವಾ ಪಶ್ಮಿನಾವನ್ನು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಸಮುದಾಯಗಳು ಇನ್ನೂ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಅದರ ಅಪರೂಪತೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಮೂಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಮೇಕೆಯ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ 150 ಗ್ರಾಂ (0.33 ಪೌಂಡ್) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಬಣ್ಣ ಹಾಕಿ ನೂಲುಗಳಾಗಿ ನೂಲಬಹುದು ಮತ್ತು ಜಂಪರ್‌ಗಳು (ಸ್ವೆಟರ್‌ಗಳು), ಟೋಪಿಗಳು , ಕೈಗವಸುಗಳು , ಸಾಕ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಬಟ್ಟೆಗಳಾಗಿ ಹೆಣೆಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆಗಳಾಗಿ ನೇಯಬಹುದು ಮತ್ತು ನಂತರ ಕತ್ತರಿಸಿ ಜೋಡಿಸಿ ಹೊರ ಕೋಟುಗಳು , ಜಾಕೆಟ್‌ಗಳು , ಪ್ಯಾಂಟ್‌ಗಳು (ಪ್ಯಾಂಟ್‌ಗಳು), ಪೈಜಾಮಾಗಳು , ಸ್ಕಾರ್ಫ್‌ಗಳು , ಕಂಬಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಂತಹ ಉಡುಪುಗಳಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ , ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಉಡುಪು ಉತ್ಪಾದಕರು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಾಯಕರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬಟ್ಟೆಯ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಉಣ್ಣೆಯಿಂದ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಅಥವಾ ರೇಷ್ಮೆಯಿಂದ ಹೊಳಪಿನಂತಹ ಅವುಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಇತರ ನಾರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಬಹುದು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಉಕ್ಸ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಪಟ್ಟಣವು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಒಂದು ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟರ್ ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಉಣ್ಣೆಗಾಗಿ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಗ್ಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು " ಸ್ಯಾಟಿನೆಟ್‌ಗಳ " ಮೊದಲ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಪ್ರಾನ್ ಮಿಲ್ 1820 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಗ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು ಜುಲೈ 21, 2007 ರಂದು ಬರ್ನಾಟ್ ಮಿಲ್ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, 1939 ರ US ಉಣ್ಣೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಲೇಬಲಿಂಗ್ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ , ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾದ (15 US ಕೋಡ್ ಸೆಕ್ಷನ್ 68b(a)(6)), ಉಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಜವಳಿ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಬಹುದು: * ''ಅಂತಹ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನವು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆ ( ಕ್ಯಾಪ್ರಾ ಹಿರ್ಕಸ್ ಲ್ಯಾನಿಗರ್'' ) ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ (ಕೂದಲು ತೆಗೆಯದ) ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಫೈಬರ್‌ಗಳಾಗಿವೆ ; * ಅಂತಹ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನದ ನಾರಿನ ಸರಾಸರಿ ವ್ಯಾಸವು 19 ಮೈಕ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ ; ಮತ್ತು * ಅಂತಹ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನವು ಸರಾಸರಿ ವ್ಯಾಸ 30 ಮೈಕ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಫೈಬರ್‌ಗಳ ಶೇಕಡಾ 3 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು (ತೂಕದಿಂದ) ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. * ಸರಾಸರಿ ಫೈಬರ್ ವ್ಯಾಸವು ಸರಾಸರಿಯ ಸುತ್ತ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಗುಣಾಂಕಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರಬಹುದು<ref>{{cite web |title=Wool Products Labeling Act of 1939 (15 U.S.C. § 68) |url=https://www.ftc.gov/node/119457 |website=Federal Trade Commission |access-date=13 January 2009}}</ref> , ಅದು 24 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ಮೀರಬಾರದು. == ಫೈಬರ್ ವಿಧಗಳು == * ಕಚ್ಚಾ - ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಪಡೆದ ನಾರು. * ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ - ಕೂದಲು ತೆಗೆಯುವಿಕೆ, ತೊಳೆಯುವಿಕೆ, ಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿದ ಮತ್ತು ನೂಲುವ ಅಥವಾ ಹೆಣೆಯಲು/ಕ್ರೋಶಾ ಮಾಡಲು/ನೇಯ್ಗೆ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಫೈಬರ್. * ವರ್ಜಿನ್ - ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೂಲುಗಳು, ಬಟ್ಟೆಗಳು ಅಥವಾ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಹೊಸ ನಾರು. * ಮರುಬಳಕೆ - ಈ ಹಿಂದೆ ನೇಯ್ದ ಅಥವಾ ಫೆಲ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಪ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಮರುಪಡೆಯಲಾದ ನಾರುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ಈ ಹಿಂದೆ ಬಳಸಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಬಳಸದೇ ಇರಬಹುದು. == ವಿಶ್ವ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉದ್ಯಮ == ಮಂಗೋಲಿಯಾ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 9,600 ಟನ್ ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಮಂಗೋಲಿಯಾ ಪೂರೈಸುವ ಒಟ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ನ 15% ಅನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಉಳಿದ 85% ಅನ್ನು ಅರೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಬಳಸುವ ಒಟ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ 70% ಅನ್ನು ಗೋಬಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ 30% ಅನ್ನು ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಉತ್ಪಾದಕರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |title=Mongolian Cashmere - Amicus Travel Mongolia |url=https://www.amicusmongolia.com/mongolian-cashmere.html |access-date=July 9, 2025 |website=Amicus Mongolia |language=en}}</ref> ಜಾಗತಿಕ ಫ್ಯಾಷನ್ ಐಷಾರಾಮಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಬಟ್ಟೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು 2025 ರಲ್ಲಿ US$4.2 ಬಿಲಿಯನ್ ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ, ಇದು 2018 ಮತ್ತು 2025 ರ ನಡುವೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 3.86% ರಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ದರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == [[File:Boy's Frock LACMA M.2007.211.88 (1 of 10).jpg|thumb|right|A boy's [[frock]] produced {{circa|1855}} in [[Kashmir]]; cashmere wool [[twill]] with silk embroidery and silk tassels.]] ಕಾಶ್ಮೀರವನ್ನು ಮಂಗೋಲಿಯಾ , ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ . ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕೈಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಶಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ನಾರನ್ನು ''ಪಾಶ್ಮ್'' ( ಉಣ್ಣೆಗೆ ಪರ್ಷಿಯನ್ ) ಅಥವಾ ''ಪಾಶ್ಮಿನಾ (ಪಾಶ್ಮ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಪರ್ಷಿಯನ್/ಉರ್ದು ಪದ) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>Encyclopædia Britannica (2008). ''cashmere''.</ref> '' ಕ್ರಿ.ಪೂ 3 ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಶ 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ಉಳಿದಿರುವ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಣ್ಣೆಯ ಶಾಲುಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name=ebpasm>Encyclopædia Britannica (2008). ''kashmir shawl''.</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಲ್ಪನೆಯೆಂದರೆ, 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಆಡಳಿತಗಾರ ''ಜೈನ್'' -ಉಲ್-ಅಬಿದಿನ್ , ತುರ್ಕಿಸ್ತಾನ್‌ನಿಂದ ನೇಕಾರರನ್ನು ಕರೆತರುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಉಣ್ಣೆ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು <ref name=ebpasm /> . ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂತ ಮೀರ್ ಸಯ್ಯದ್ ಅಲಿ ಹಮದಾನಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳ ಸ್ಥಾಪಕನನ್ನು ನೋಡುತ್ತದೆ <ref>Sheraza Number (2004). Kashmir Academy Arts and Culture.(ed.), Jeelani Allaie</ref>, ಅವರು ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ, ಪರ್ಷಿಯಾದಿಂದ ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ 700 ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ಕರೆತಂದರು. ಅಲಿ ಹಮದಾನಿ ಲಡಾಖ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಅವರು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲಡಾಖ್ ಮೇಕೆ ಉಣ್ಣೆಯ ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. <ref name="Zutshi">{{cite book |last1=Zutshi |first1=Chitralekha |title=Kashmir's Contested Pasts: Narratives, Geographies, and the Historical Imagination |date=2014 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0199089369}}</ref> ಅವನು ಕೆಲವು ಮೇಕೆ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ಒಂದು ಜೋಡಿ ಸಾಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಅವನು ಆ ಸಾಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜ ಸುಲ್ತಾನ್ ಕುತುಬ್ದೀನ್ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1374-89) ಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.<ref>Rafiabadi, Hamid Naseem (2005). ''Saints and Saviours of Islam''. Sarup & Sons. {{ISBN|8176255556}}.</ref> ಸುಲ್ತಾನನು ಅವುಗಳ ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಂದ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು. ಅಲಿ ಹಮದಾನಿ ಲಡಾಖ್‌ನಿಂದ ಕೆಲವು ಕಚ್ಚಾ ಮೇಕೆ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ತಂದು ರಾಜನಿಗೆ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಶಾಲು ನೇಯ್ಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದನು. ಅದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆಯ ಬಳಕೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತವಾಗಿತ್ತು. [[ಏಷ್ಯಾ]] ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ ನಡುವೆ ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಲೂವಿಯರ್ಸ್‌ನ ವ್ಯಾಲೆರಿ ಆಡ್ರೆಸ್ಸೆಟ್ SA ಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ನೂಲುವ ಮೊದಲ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಂಪನಿ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="Mcgregor">{{cite report |author=McGregor, Bruce Allan |title=Australian Cashmere Attributes and Processing |date=August 2002 |publisher=Rural Industries Research and Development Corporation |page=10 |url=https://rirdc.infoservices.com.au/downloads/02-112.pdf |access-date=2008-07-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090926170119/https://rirdc.infoservices.com.au/downloads/02-112.pdf |archive-date=2009-09-26}}</ref> ಡೌನ್ ಅನ್ನು ಟಿಬೆಟ್‌ನಿಂದ ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ವೋಲ್ಗಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕಜನ್ ಮೂಲಕ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನುಕರಣೆ ನೇಯ್ದ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾಶ್ಮೀರ ಶಾಲುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಶಾಲುಗಳು ಪ್ರತಿ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.<ref name="NAC">{{cite encyclopedia |editor=[[George Ripley (transcendentalist)|George Ripley]] and [[Charles Anderson Dana|Charles A. Dana]] |encyclopedia=[[The New American Cyclopedia]] |title=Cashmere |url=https://books.google.com/books?id=i4oT9yX-KeMC&q=cashmere+weaving&pg=PA514 |access-date=August 17, 2010 |year=1861 |publisher=[[D. Appleton & Company]] |volume=IV |location=New York |pages=514}}</ref> ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಜರಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹರಡಿ ನಾರುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಮತ್ತು ಕೊಳೆಯನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಕೋಲುಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತೆರೆದ ನಂತರ, ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ತೊಳೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಒರಟಾದ ಕೂದಲನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಡೌನ್ ಅನ್ನು ಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ನೂಲುವ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಅದೇ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಬಾಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು<ref>Newton, W. (1836). ''The London Journal of Arts and Sciences and Repertory of Arts And Sciences and Repertory of Patent Inventions''. p.423.</ref><ref>Gilroy, Clinton G. (1844). ''The Art of Weaving, by Hand and by Power, With an Introductory Account of Its Rise and Progress in Ancient and Modern Times''. New York: George D. Baldwin. pp. 270–71.</ref> . 18 ನೇ ಮತ್ತು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, [[ಕಾಶ್ಮೀರ]] (ಆಗ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು) ಟಿಬೆಟ್ ಮತ್ತು ಟಾರ್ಟರಿಯಿಂದ [[ಲಡಾಖ್]] ಮೂಲಕ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮೇಕೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು<ref>Bell, James (1829). ''A System of Geography Popular and Scientific or a Physical, Political and Statistical Account of the World and Its Various Divisions''. London.</ref>. ಹಿಂದಿನ ಯುದ್ಧಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾದ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಂದ ಕೆಳಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಯಿತು ಜನರಲ್ [[ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೋನಪಾರ್ತ್|ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೊನಪಾರ್ಟೆ]] [[ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಒಟ್ಟೋಮನ್]] [[ಈಜಿಪ್ಟ್|ಈಜಿಪ್ಟ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಅಭಿಯಾನದಿಂದ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ಗೆ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿಗೆ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು<ref>"Cashmere", ''The New American Cyclopedia'', IV (1861), p.514.</ref>. ಶಾಲಿನ ಆಗಮನವು ತಕ್ಷಣದ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. 1799 ರಲ್ಲಿ, ನೆಪೋಲಿಯನ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಉಣ್ಣೆಯ ಬಟ್ಟೆ ತಯಾರಕರಾದ ವಿಲಿಯಂ-ಲೂಯಿಸ್ ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್ , ರೀಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ , ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಮೆರಿನೊ ಕುರಿಗಳ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅನುಕರಣೆ ಭಾರತೀಯ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ( ''ಕ್ಯಾಚೆಮಿಯರ್‌ಗಳು'' ) ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1811 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸರ್ಕಾರದ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್ ಅವರು ''ಲೈನೆ ಡಿ ಪರ್ಸೆ'' ಎಂದು ಕರೆಯುವ, ಅಂದರೆ ಟಿಬೆಟಿಯನ್-ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳ ಡೌನ್ ( ''ಡುವೆಟ್ ) ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿಜವಾದ ಭಾರತೀಯ ಶಾಲುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು..<ref>Ternaux, William (1819). "Notice sur l'importation en France des chèvres à laine de cachemire, originaires du Thibet", ''Bulletin de la société pour l'industrie,'' XVIII.</ref> '' 1818 ರಲ್ಲಿ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳ ಹಿಂಡುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಓರಿಯೆಂಟಲಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪಿಯರೆ ಅಮೆಡೀ ಜೌಬರ್ಟ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯಾಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾಗಶಃ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಿತು. ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ 1,500 ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ 256 ಪ್ರಾಣಿಗಳು 1819 ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಮೂಲಕ ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆಸ್ ಮತ್ತು ಟೌಲನ್‌ಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬಂದವು. ನಂತರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ಕಾರವು ಸುಮಾರು 100 ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳನ್ನು (ತಲಾ 2,000 ಫ್ರಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ) ಖರೀದಿಸಿ ಪೆರ್ಪಿಗ್ನಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಯಲ್ ಕುರಿ ಫಾರ್ಮ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿತು. ಉಳಿದವು, ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 180, ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ ಹೊರಗಿನ ಸೇಂಟ್-ಔಯೆನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಆಸ್ತಿಗೆ ಹೋದವು. ಸಣ್ಣ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಕುರಿ ಹಿಂಡುಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಗದಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಶ್ರೀಮಂತ ಭೂಮಾಲೀಕರು ಮೇಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಹಿಂಡನ್ನು 1823 ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಎಸೆಕ್ಸ್‌ನ ವೀಲ್ಡ್ ಹಾಲ್‌ನ CTTower ನೋಡಿತು. ಟವರ್ ಎರಡು ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಎರಡು ಗಂಡು ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ 1828 ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ದಿ ಪ್ರೊ ⁇ ಜ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕಾಮರ್ಸ್‌ನಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗಳ ಹಿಂಡನ್ನು ಸಾಕಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಕೆಲವು ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ವರ್ಸೈಲ್ಸ್ ಬಳಿಯ ಗ್ರಿಗ್ನಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಾದರಿ ಫಾರ್ಮ್‌ಗಾಗಿ ಖರೀದಿಸಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಎಂ. ಪೊಲೊನ್ಸಿಯೊ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನೂಲುವ ಮತ್ತು ನೇಯ್ಗೆಗಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಸುಧಾರಿಸಲು ಪೊಲೊನ್ಸಿಯೊ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಂಗೋರಾ ಆಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರತಳಿ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್-ಅಂಗೋರಾ ಹಿಂಡನ್ನು 1828 ರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌]]ನ ವಿಲಿಯಂ ರೈಲಿ ನೋಡಿದರು, ಮತ್ತು 1831 ರಲ್ಲಿ ರೈಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ ಸಾಗಣೆಗಾಗಿ ಹದಿಮೂರು ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದಾಗ ನೋಡಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪೊಲೊನ್ಸಿಯೊ ಹಿಂಡಿನ ಸರಾಸರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 16 ಔನ್ಸ್ (500 ಗ್ರಾಂ) ಕೆಳಗೆ ಇತ್ತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿ 1833 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದಾಗ ಸೇಂಟ್ ಔಯೆನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ 150 ಇತ್ತು. ಪೆರ್ಪಿಗ್ನಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂಡು 1829 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸತ್ತುಹೋಯಿತು.<ref>Southey, Thomas (1851). ''The Rise, Progress and Present State of Colonial Sheep & Wools''. London: Effingham Wilson.</ref><ref>"On the Cashmere-Angora Shawl Goat", in ''American Journal of Science and Art'', vol 25 (January 1834)</ref><ref>"Cashmere Shawls, Part II", ''Saturday Magazine'', Vol 19 (London 1841), 13–14.</ref> ೧೮೩೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ನೂಲಿನಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ನೇಯುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಉದ್ಯಮವಾಯಿತು. ಕಲೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಮಂಡಳಿಯ ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳು ಫ್ರೆಂಚ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್|ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ನೂಲಬಲ್ಲ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ೩೦೦ [[ಪೌಂಡ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್]] ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಕೊಕ್ರೇನ್ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್‌]]ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೮೩೧ ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ [[ಪೇಟೆಂಟ್]] ಪಡೆದರು. ೧೮೩೧ ರ [[ಶರತ್ಕಾಲ]]ದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪೇಟೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಹೆನ್ರಿ ಹೌಲ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು. ೧೮೩೨ ರಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಹೌಲ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಪುತ್ರರು ನೂಲು ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೮೩೩ ರಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="Scotland">{{cite book |author=The Ministers of the respective parishes |title=The New Statistical Account of Scotland, Volume VI |publisher=William Blackwood & sons |location=Edinburgh and London |year=1854 |page=168 |url=https://books.google.com/books?id=RaICAAAAMAAJ&q=Cochrane+cashmere&pg=PA168}}</ref> ಡಾಸನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ 1890 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೂದಲು ತೆಗೆಯುವ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು 1906 ರಿಂದ ಅವರು ಚೀನಾದಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು, ಆದರೆ 1978 ರವರೆಗೆ [[ಬೀಜಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಟಿಯಾಂಜಿನ್‌]]ನಿಂದ ಫೈಬರ್ ಖರೀದಿಸಲು ಸೀಮಿತರಾಗಿದ್ದರು. 1978 ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಉದಾರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಡಾಸನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="Mcgregor" /> ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಅನೇಕ ಆರಂಭಿಕ ಜವಳಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ಲಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಕಣಿವೆ ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಉಕ್ಸ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಪಟ್ಟಣವು ಬ್ಲಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಜವಳಿ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಟಿನ್‌ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. 1947 ರಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು [[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ತಂದ ಕೀರ್ತಿ [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ]]ದ ಜವಳಿ ತಯಾರಕ ಬರ್ನ್‌ಹಾರ್ಡ್ ಆಲ್ಟ್‌ಮನ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ..<ref>{{cite web |title=Vintage Fashion Guild : Label Resource : Altmann, Bernhard |url=https://vintagefashionguild.org/resources/item/label/altmann-bernhard/ |work=vintagefashionguild.org}}</ref> 2010 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=Walker |first=Tim |date=2016-01-21 |title=Men who spent $6m on goats: US's failed cashmere plot in Afghanistan revealed |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-cashmere-plot-pentagon-s-6m-project-to-introduce-rare-goats-to-afghanistan-failed-to-stimulate-economy-a6826251.html |url-status=live |access-date=2021-08-27 |website=The Independent |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610085829/http://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-cashmere-plot-pentagon-s-6m-project-to-introduce-rare-goats-to-afghanistan-failed-to-stimulate-economy-a6826251.html |archive-date=2021-06-10}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gault |first=Matthew |date=2016-04-20 |title=Afghanistan's Failed Goat Farm Is the Perfect American Disaster |url=https://medium.com/war-is-boring/afghanistan-s-failed-goat-farm-is-the-perfect-american-disaster-ed2114523b44 |access-date=2021-08-27 |website=Medium |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Toosi |first=Nahal |title='The Donald Trump of inspectors general' |url=http://politi.co/2isbCvY |access-date=2021-08-27 |website=[[Politico]] |date=May 2016 |language=en}}</ref> == ಉದ್ಯಮದ ಟೀಕೆ == ಹಿಂಡುಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ . ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯು ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಲು, ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಮತ್ತು ಹಿಂಡುಗಳು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref name="Chinadesert" /><ref name="Grassland" /> ಅಲಶಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ಕಾರಖಾನೆ|ಕಾರ್ಖಾನೆ]]ಗಳು ನೀರಿನ ಪಡಿತರದಿಂದಾಗಿ ವಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ದಿನಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಮರುಭೂಮಿಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 400 ಚದರ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Chinadesert" /> 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದ 65% ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ಅವನತಿಯು ಮಂಗೋಲಿಯಾದ [[ತಾಪಮಾನ]]ದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಡಿಗ್ರಿ ಫ್ಯಾರನ್‌ಹೀಟ್ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ತಾಪಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೂರು ಡಿಗ್ರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ವಹಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು, ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ ನಿಷೇಧಗಳು, ಮೇಕೆಗಳಿಗೆ ಕೈಯಿಂದ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯನ್ ದನಗಾಹಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಮೇಕೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಯಾಕ್ ಅಥವಾ [[ಒಂಟೆ]]ಗಳನ್ನು ಸಾಕಲು ಮನವೊಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಸೇರಿವೆ , ಏಕೆಂದರೆ ಈ [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳ ಕೂದಲು ಸಹ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. <ref name="Chinadesert" /><ref name="Grassland" /> ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ [[ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು|ಕಲ್ಲಿದ್ದಲ]]ನ್ನು ಸುಡುವುದರಿಂದ ವಾತಾವರಣದ ಕಣಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮರುಭೂಮಿ ಧೂಳಿನ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ]]ವನ್ನು ದಾಟಿ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತವೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೆನಡಾ, ಚೀನಾ, ಮಂಗೋಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ನ ಆರೋಗ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ನಾರಿನ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಕೆಲವು ಮಾರಾಟಗಾರರು, ತಿಳಿದೋ ಅಥವಾ ತಿಳಿಯದೆಯೋ, ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿರದ ನೂಲುಗಳು ಅಥವಾ ಜವಳಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ <ref name="Lanham" /> . ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಇತರ ನಾರುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಜ್ಜ ತಯಾರಕರು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟೋರ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅಂಶವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ನಂತರ ತಪ್ಪಾಗಿ ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದ ದೂರುಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮತ್ತು ಒಂಟೆ ಕೂದಲು ತಯಾರಕರ ಸಂಸ್ಥೆ ಫೆಡರಲ್ ಟ್ರೇಡ್ ಕಮಿಷನ್‌ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ <ref name="Crackdown" />, ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಬಟ್ಟೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬಟ್ಟೆಯ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು]] faydyoqirim69elpxcc7cbtv0oxmftz 1374362 1374361 2026-05-29T09:28:18Z VASANTH S.N. 728 1374362 wikitext text/x-wiki [[File:Kaschmirschal 1.jpg|thumb|Cashmere scarves]] '''ಕ್ಯಾಶ್ಮೀಯರ್''' [[ಕಾಶ್ಮೀರ]], [[ಟಿಬೆಟ್]] ಮೊದಲಾದ [[ಹಿಮಾಲಯ]] ಪ್ರದೇಶಗಳ [[ಮೇಕೆ]]ಗಳ [[ಉಣ್ಣೆ]]ಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬಟ್ಟೆ. ಕಾಶ್ಮೀರಿಗಳು ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಈ ಹೆಸರಿನ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವು ವಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದವು ಹಾಗೂ ಪ್ಯಾಷ್ಮಿನ ಉಣ್ಣೆಯಿಂದ ತಯಾರಾದ ಕೈನೂಲಿನ [[ಕೈಮಗ್ಗ]]ದ [[ಬಟ್ಟೆ]]ಗಳು. [[ನೆಯ್ಗೆ|ನೇಯ್ಗೆ]]ಯ ಕ್ರಮ ಸಾದಾ ಅಥವಾ ಮೂಲೆ ನೇಯ್ಗೆ. ಶಾಲನ್ನು ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಣರಂಜಿತ, ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕ, ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಕಸೂತಿ ಹೊಲಿಗೆ|ಕಸೂತಿ]] ಹೊಲಿಗೆಯ ವೈವಿಧ್ಯದಿಂದ ಶೃಂಗರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಸಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಾರಗಳು, ಹೊಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಾರ ಎಂಬೀ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೇಯ್ದಿರುತ್ತಾರೆ. ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಗೌನುಗಳಿಗೂ ಕೆಲವು ಧಾರಣವಸ್ತ್ರಗಳಿಗೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. '''ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆ''' , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್''' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ , ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಆಡುಗಳು , ಪಶ್ಮಿನಾ ಆಡುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವು ಮೇಕೆ ತಳಿಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ನಾರು . ಇದನ್ನು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ [[ನೂಲು]] , ಜವಳಿ ಮತ್ತು [[ಬಟ್ಟೆ]]ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ . ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಕಾಶ್ಮೀರ ಶಾಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ, "ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್" ಎಂಬ ಪದವು 19 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಕಾಶ್ಮೀರ ಶಾಲು]] [[ಯುರೋಪ್]] ಅನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಆಂಗ್ಲೀಕರಣದಿಂದ ಬಂದಿದೆ . ಮೃದುವಾದ ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಮತ್ತು ಗಾರ್ಡ್ ಕೂದಲು ಎರಡನ್ನೂ ಬಳಸಬಹುದು; ಮೃದುವಾದ ಕೂದಲನ್ನು ಜವಳಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಒರಟಾದ ಗಾರ್ಡ್ ಕೂದಲನ್ನು ಬ್ರಷ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉಡುಪುಗಳಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಒಂದು ಹೈಗ್ರೊಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಫೈಬರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಗಾಳಿಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ತಂಪಾದ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |title=The Exothermic Effects of Textile Fibers during Changes in Environmental Humidity: A Comparison between ISO:16533 and Dynamic Hot Plate Test Method |last2=Faisal |first2=Abedin |last1=Emiel |first1=DenHartog |journal=Fibers |date=2023 |volume=11 |issue=5 |page=47 |doi=10.3390/fib11050047|doi-access=free }}</ref> ==ತಯಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು== ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿತ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಆದರೆ [[ಚೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ಮಂಗೋಲಿಯ|ಮಂಗೋಲಿಯಾ]] 2019 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]] ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=AP |date=2015-05-10 |title=Afghanistan's goat farmers find luxury niche in cashmere |url=https://www.dawn.com/news/1181116 |url-status=live |access-date=2021-08-27 |website=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150514142151/http://www.dawn.com/news/1181116 |archive-date=2015-05-14 }}</ref><ref>{{Cite web |last= |title=Taliban Takeover Puts Afghanistan's Cashmere, Silk Industries at Risk |url=https://newsvot.com/2021/08/25/taliban-takeover-puts-afghanistans-cashmere-silk-industries-at-risk/ |url-status=live |access-date=2021-08-27 |website=Newsvot |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827022333/https://newsvot.com/2021/08/25/taliban-takeover-puts-afghanistans-cashmere-silk-industries-at-risk/ |archive-date=2021-08-27}}</ref> ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾದ ಕೆಲವು ನೂಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಫೈಬರ್ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆಯೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೋರಲಾಗಿದೆ.<ref name="Lanham">{{cite web |url=https://www.natlawreview.com/article/yarn-spun-advertising-not-tailored-to-lanham-act-claim |title=A Yarn Spun, But Advertising Not Tailored to a Lanham Act Claim |publisher=[[The National Law Review]] |last=Browning |first=John |date=October 21, 2015 |access-date=August 10, 2019}}</ref><ref name="Crackdown">{{cite news |url=https://www.wsj.com/articles/SB110375854829407721 |title=The Cashmere Police Crack Down |publisher=[[The Wall Street Journal]] |last1=Beatty |last2=Choi |first1=Sally |first2=Hae Won |date=December 23, 2004 |access-date=August 10, 2019}}</ref> ಕಳಪೆ ಭೂ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ನಾರಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅತಿಯಾಗಿ ಮೇಯಿಸುವುದರಿಂದ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿ [[ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು]]ಗಳು [[ಮರುಭೂಮಿ]]ಗಳಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಸ್ಥಳೀಯ [[ತಾಪಮಾನ]] ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ]] ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು [[ಕೆನಡಾ]] ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ವರೆಗೆ ಹರಡಿದೆ. .<ref name="Chinadesert">{{cite news |url=https://www.chicagotribune.com/chi-china-cashmere-htmlstory-htmlstory.html |title=Your cheap sweater's real cost |publisher=[[Chicago Tribune]] |last=Osnos |first=Evan |date=December 16, 2006 |access-date=August 10, 2019}}</ref><ref name="Grassland">{{cite news |url=https://www.npr.org/sections/parallels/2016/12/09/504118819/how-your-cashmere-sweater-is-decimating-mongolias-grasslands |title=How Your Cashmere Sweater Is Decimating Mongolia's Grasslands |last=Schmitz |first=Rob |work=[[NPR]] |date=December 9, 2016 |access-date=August 10, 2019}}</ref> == ಮೂಲಗಳು == ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತಮ ಕೂದಲಿನ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಪ್ರಾ ಹಿರ್ಕಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ,. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶೀಯ ಮೇಕೆ ಉಪಜಾತಿಗಳಾದ ''ಕ್ಯಾಪ್ರಾ ಏಗಾಗ್ರಸ್ ಹಿರ್ಕಸ್'' ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯ ಆವೃತ್ತಿಯ ''ಹಿರ್ಕಸ್ ಬ್ಲೈಥಿ ಗೋಟ್‌ನ'' ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳು ಎರಡು ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ತೆಳುವಾದ, ಮೃದುವಾದ ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಅಥವಾ ಗಾರ್ಡ್ ಹೇರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕೂದಲಿನ ನೇರ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಒರಟಾದ ಹೊರ ಲೇಪನದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತ ಕೂದಲಿನ ಒಳಪದರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ . ಈ ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಅನ್ನು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮೇಕೆಯನ್ನು ಶೀತ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚಗಿಡುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮವಾದ ಅಂಡರ್‌ಡೌನ್ ಅನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು, ಅದನ್ನು ಕೂದಲಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬೇಕು. ಡಿ-ಹೇರಿಂಗ್ ಎನ್ನುವುದು ಒರಟಾದ ಕೂದಲನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಡಿ-ಹೇರಿಂಗ್ ನಂತರ, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಬಣ್ಣ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಜವಳಿ ನೂಲು, ಬಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಡುಪುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇಡೀ ಕೋಟ್ ಅನ್ನು ಶೇವ್ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಅಂಡರ್ ಕೋಟ್ ಅನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ತೆಗೆಯುವ ಮೂಲಕ ಕೂದಲಿನ ತೆಗೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸುಲಭಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ, ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಫೈಬರ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. == ಸಂಗ್ರಹಣೆ == [[File:cashmeregoat shearing.png|thumb|right|Cashmere shearing. [[Corindhap, Victoria|Corindhap]], Australia.]] ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು [[ವಸಂತ (ಋತು)|ವಸಂತಕಾಲ]]ದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಟಿಂಗ್ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಡುಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಚಳಿಗಾಲದ ಮೇಲಂಗಿಯನ್ನು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ , ಆಡುಗಳು ಮಾರ್ಚ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೇ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಳ ಮತ್ತು ಒರಟಾದ ಕೂದಲಿನ ಮಿಶ್ರ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಬಾಚಣಿಗೆಯನ್ನು ಉಣ್ಣೆಯ ಮೂಲಕ ಕುಯ್ಯುವಾಗ ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ನಾರಿನ ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ನಾರು, ಅದನ್ನು ತೊಳೆದು ಕೂದಲು ತೆಗೆದ ನಂತರ, ಕತ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ನಾರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಉದ್ದವಾದ, ಒರಟಾದ ಕಾವಲು ಕೂದಲನ್ನು ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬ್ರಷ್‌ಗಳು, ಇಂಟರ್‌ಫೇಸಿಂಗ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉಡುಪುಗಳಲ್ಲದ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಇರಾನ್]] , ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ , [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒರಟಾದ ಕೂದಲಿನ ಅಂಶ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಇಳುವರಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಬಾಚಣಿಗೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಎರಡು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಾರು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು, ಸುಮಾರು ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲಿ ನಾರುಗಳನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. "ಬೇಬಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕಿರಿಯ ಮೇಕೆಗಳಿಂದ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಿದ ನಾರುಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. == ಉತ್ಪಾದನೆ == [[File:Shawl makers in Kashmir (1867).jpg|thumb|right|An 1867 [[William Simpson (Scottish artist)|William Simpson]] painting depicting men manufacturing [[shawl]]s using pashm wool]] [[File:Cashmere Factory Gobi 26.JPG|thumb|Cashmere factory in [[Ulaanbaatar]]]] ಚೀನಾ ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, 2016 ರಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 19,200 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ (ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ) ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಂಗೋಲಿಯಾ 8,900 ಟನ್ (ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ) ನೊಂದಿಗೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ,<ref>[http://nso.mn National Statistical Office of Mongolia], 2015.</ref> while [[Afghanistan]], [[Iran]], [[Turkey]], [[Kyrgyzstan]]<ref>{{cite news |last1=Toigonbaev |first1=Sabyr |title=The finer, the better |url=https://www.dandc.eu/en/article/cashmere-kyrgyzstan-distributed-global-scale-primary-producers-however-do-not-get-fair-price |work=D+C Development and Cooperation |volume=42 |issue=4 |date=18 March 2015 |access-date=9 June 2015}}</ref> ಆದರೆ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ , ಇರಾನ್ , [[ಟರ್ಕಿ]] , [[ಕಿರ್ಗಿಸ್ಥಾನ್|ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್]] ಮತ್ತು ಇತರ [[ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ವಿಶ್ವ ಕಚ್ಚಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 15,000 ರಿಂದ 20,000 ಟನ್ (13,605 ಮತ್ತು 18,140 ಟನ್) (ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಣ್ಣೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗ್ರೀಸ್, ಕೊಳಕು ಮತ್ತು ಒರಟಾದ ಕೂದಲನ್ನು ತೆಗೆದ ನಂತರ ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು 6,500 ಟನ್ (5,895 ಟನ್) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಫೈನ್ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅಥವಾ ಪಶ್ಮಿನಾವನ್ನು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಸಮುದಾಯಗಳು ಇನ್ನೂ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಅದರ ಅಪರೂಪತೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಮೂಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಮೇಕೆಯ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ 150 ಗ್ರಾಂ (0.33 ಪೌಂಡ್) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಬಣ್ಣ ಹಾಕಿ ನೂಲುಗಳಾಗಿ ನೂಲಬಹುದು ಮತ್ತು ಜಂಪರ್‌ಗಳು (ಸ್ವೆಟರ್‌ಗಳು), ಟೋಪಿಗಳು , ಕೈಗವಸುಗಳು , ಸಾಕ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಬಟ್ಟೆಗಳಾಗಿ ಹೆಣೆಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆಗಳಾಗಿ ನೇಯಬಹುದು ಮತ್ತು ನಂತರ ಕತ್ತರಿಸಿ ಜೋಡಿಸಿ ಹೊರ ಕೋಟುಗಳು , ಜಾಕೆಟ್‌ಗಳು , ಪ್ಯಾಂಟ್‌ಗಳು (ಪ್ಯಾಂಟ್‌ಗಳು), ಪೈಜಾಮಾಗಳು , ಸ್ಕಾರ್ಫ್‌ಗಳು , ಕಂಬಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಂತಹ ಉಡುಪುಗಳಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ , ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಉಡುಪು ಉತ್ಪಾದಕರು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಾಯಕರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬಟ್ಟೆಯ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಉಣ್ಣೆಯಿಂದ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಅಥವಾ ರೇಷ್ಮೆಯಿಂದ ಹೊಳಪಿನಂತಹ ಅವುಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಇತರ ನಾರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಬಹುದು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಉಕ್ಸ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಪಟ್ಟಣವು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಒಂದು ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟರ್ ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಉಣ್ಣೆಗಾಗಿ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಗ್ಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು " ಸ್ಯಾಟಿನೆಟ್‌ಗಳ " ಮೊದಲ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಪ್ರಾನ್ ಮಿಲ್ 1820 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಗ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು ಜುಲೈ 21, 2007 ರಂದು ಬರ್ನಾಟ್ ಮಿಲ್ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, 1939 ರ US ಉಣ್ಣೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಲೇಬಲಿಂಗ್ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ , ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾದ (15 US ಕೋಡ್ ಸೆಕ್ಷನ್ 68b(a)(6)), ಉಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಜವಳಿ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಬಹುದು: * ''ಅಂತಹ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನವು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆ ( ಕ್ಯಾಪ್ರಾ ಹಿರ್ಕಸ್ ಲ್ಯಾನಿಗರ್'' ) ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ (ಕೂದಲು ತೆಗೆಯದ) ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಫೈಬರ್‌ಗಳಾಗಿವೆ ; * ಅಂತಹ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನದ ನಾರಿನ ಸರಾಸರಿ ವ್ಯಾಸವು 19 ಮೈಕ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ ; ಮತ್ತು * ಅಂತಹ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನವು ಸರಾಸರಿ ವ್ಯಾಸ 30 ಮೈಕ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಫೈಬರ್‌ಗಳ ಶೇಕಡಾ 3 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು (ತೂಕದಿಂದ) ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. * ಸರಾಸರಿ ಫೈಬರ್ ವ್ಯಾಸವು ಸರಾಸರಿಯ ಸುತ್ತ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಗುಣಾಂಕಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರಬಹುದು<ref>{{cite web |title=Wool Products Labeling Act of 1939 (15 U.S.C. § 68) |url=https://www.ftc.gov/node/119457 |website=Federal Trade Commission |access-date=13 January 2009}}</ref> , ಅದು 24 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ಮೀರಬಾರದು. == ಫೈಬರ್ ವಿಧಗಳು == * ಕಚ್ಚಾ - ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಪಡೆದ ನಾರು. * ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ - ಕೂದಲು ತೆಗೆಯುವಿಕೆ, ತೊಳೆಯುವಿಕೆ, ಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿದ ಮತ್ತು ನೂಲುವ ಅಥವಾ ಹೆಣೆಯಲು/ಕ್ರೋಶಾ ಮಾಡಲು/ನೇಯ್ಗೆ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಫೈಬರ್. * ವರ್ಜಿನ್ - ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೂಲುಗಳು, ಬಟ್ಟೆಗಳು ಅಥವಾ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಹೊಸ ನಾರು. * ಮರುಬಳಕೆ - ಈ ಹಿಂದೆ ನೇಯ್ದ ಅಥವಾ ಫೆಲ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಪ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಮರುಪಡೆಯಲಾದ ನಾರುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ಈ ಹಿಂದೆ ಬಳಸಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಬಳಸದೇ ಇರಬಹುದು. == ವಿಶ್ವ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉದ್ಯಮ == ಮಂಗೋಲಿಯಾ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 9,600 ಟನ್ ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಮಂಗೋಲಿಯಾ ಪೂರೈಸುವ ಒಟ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ನ 15% ಅನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಉಳಿದ 85% ಅನ್ನು ಅರೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಬಳಸುವ ಒಟ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ 70% ಅನ್ನು ಗೋಬಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ 30% ಅನ್ನು ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಉತ್ಪಾದಕರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |title=Mongolian Cashmere - Amicus Travel Mongolia |url=https://www.amicusmongolia.com/mongolian-cashmere.html |access-date=July 9, 2025 |website=Amicus Mongolia |language=en}}</ref> ಜಾಗತಿಕ ಫ್ಯಾಷನ್ ಐಷಾರಾಮಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಬಟ್ಟೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು 2025 ರಲ್ಲಿ US$4.2 ಬಿಲಿಯನ್ ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ, ಇದು 2018 ಮತ್ತು 2025 ರ ನಡುವೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 3.86% ರಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ದರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == [[File:Boy's Frock LACMA M.2007.211.88 (1 of 10).jpg|thumb|right|A boy's [[frock]] produced {{circa|1855}} in [[Kashmir]]; cashmere wool [[twill]] with silk embroidery and silk tassels.]] ಕಾಶ್ಮೀರವನ್ನು ಮಂಗೋಲಿಯಾ , ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ . ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕೈಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಶಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ನಾರನ್ನು ''ಪಾಶ್ಮ್'' ( ಉಣ್ಣೆಗೆ ಪರ್ಷಿಯನ್ ) ಅಥವಾ ''ಪಾಶ್ಮಿನಾ (ಪಾಶ್ಮ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಪರ್ಷಿಯನ್/ಉರ್ದು ಪದ) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>Encyclopædia Britannica (2008). ''cashmere''.</ref> '' ಕ್ರಿ.ಪೂ 3 ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಶ 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ಉಳಿದಿರುವ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಣ್ಣೆಯ ಶಾಲುಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name=ebpasm>Encyclopædia Britannica (2008). ''kashmir shawl''.</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಲ್ಪನೆಯೆಂದರೆ, 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಆಡಳಿತಗಾರ ''ಜೈನ್'' -ಉಲ್-ಅಬಿದಿನ್ , ತುರ್ಕಿಸ್ತಾನ್‌ನಿಂದ ನೇಕಾರರನ್ನು ಕರೆತರುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಉಣ್ಣೆ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು <ref name=ebpasm /> . ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂತ ಮೀರ್ ಸಯ್ಯದ್ ಅಲಿ ಹಮದಾನಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳ ಸ್ಥಾಪಕನನ್ನು ನೋಡುತ್ತದೆ <ref>Sheraza Number (2004). Kashmir Academy Arts and Culture.(ed.), Jeelani Allaie</ref>, ಅವರು ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ, ಪರ್ಷಿಯಾದಿಂದ ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ 700 ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ಕರೆತಂದರು. ಅಲಿ ಹಮದಾನಿ ಲಡಾಖ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಅವರು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲಡಾಖ್ ಮೇಕೆ ಉಣ್ಣೆಯ ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. <ref name="Zutshi">{{cite book |last1=Zutshi |first1=Chitralekha |title=Kashmir's Contested Pasts: Narratives, Geographies, and the Historical Imagination |date=2014 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0199089369}}</ref> ಅವನು ಕೆಲವು ಮೇಕೆ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ಒಂದು ಜೋಡಿ ಸಾಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಅವನು ಆ ಸಾಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜ ಸುಲ್ತಾನ್ ಕುತುಬ್ದೀನ್ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1374-89) ಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.<ref>Rafiabadi, Hamid Naseem (2005). ''Saints and Saviours of Islam''. Sarup & Sons. {{ISBN|8176255556}}.</ref> ಸುಲ್ತಾನನು ಅವುಗಳ ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಂದ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು. ಅಲಿ ಹಮದಾನಿ ಲಡಾಖ್‌ನಿಂದ ಕೆಲವು ಕಚ್ಚಾ ಮೇಕೆ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ತಂದು ರಾಜನಿಗೆ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಶಾಲು ನೇಯ್ಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದನು. ಅದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆಯ ಬಳಕೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತವಾಗಿತ್ತು. [[ಏಷ್ಯಾ]] ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ ನಡುವೆ ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಲೂವಿಯರ್ಸ್‌ನ ವ್ಯಾಲೆರಿ ಆಡ್ರೆಸ್ಸೆಟ್ SA ಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ನೂಲುವ ಮೊದಲ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಂಪನಿ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="Mcgregor">{{cite report |author=McGregor, Bruce Allan |title=Australian Cashmere Attributes and Processing |date=August 2002 |publisher=Rural Industries Research and Development Corporation |page=10 |url=https://rirdc.infoservices.com.au/downloads/02-112.pdf |access-date=2008-07-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090926170119/https://rirdc.infoservices.com.au/downloads/02-112.pdf |archive-date=2009-09-26}}</ref> ಡೌನ್ ಅನ್ನು ಟಿಬೆಟ್‌ನಿಂದ ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ವೋಲ್ಗಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕಜನ್ ಮೂಲಕ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನುಕರಣೆ ನೇಯ್ದ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾಶ್ಮೀರ ಶಾಲುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಶಾಲುಗಳು ಪ್ರತಿ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.<ref name="NAC">{{cite encyclopedia |editor=[[George Ripley (transcendentalist)|George Ripley]] and [[Charles Anderson Dana|Charles A. Dana]] |encyclopedia=[[The New American Cyclopedia]] |title=Cashmere |url=https://books.google.com/books?id=i4oT9yX-KeMC&q=cashmere+weaving&pg=PA514 |access-date=August 17, 2010 |year=1861 |publisher=[[D. Appleton & Company]] |volume=IV |location=New York |pages=514}}</ref> ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಜರಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹರಡಿ ನಾರುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಮತ್ತು ಕೊಳೆಯನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಕೋಲುಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತೆರೆದ ನಂತರ, ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ತೊಳೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಒರಟಾದ ಕೂದಲನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಡೌನ್ ಅನ್ನು ಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ನೂಲುವ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಅದೇ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಬಾಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು<ref>Newton, W. (1836). ''The London Journal of Arts and Sciences and Repertory of Arts And Sciences and Repertory of Patent Inventions''. p.423.</ref><ref>Gilroy, Clinton G. (1844). ''The Art of Weaving, by Hand and by Power, With an Introductory Account of Its Rise and Progress in Ancient and Modern Times''. New York: George D. Baldwin. pp. 270–71.</ref> . 18 ನೇ ಮತ್ತು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, [[ಕಾಶ್ಮೀರ]] (ಆಗ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು) ಟಿಬೆಟ್ ಮತ್ತು ಟಾರ್ಟರಿಯಿಂದ [[ಲಡಾಖ್]] ಮೂಲಕ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮೇಕೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು<ref>Bell, James (1829). ''A System of Geography Popular and Scientific or a Physical, Political and Statistical Account of the World and Its Various Divisions''. London.</ref>. ಹಿಂದಿನ ಯುದ್ಧಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾದ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಂದ ಕೆಳಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಯಿತು ಜನರಲ್ [[ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೋನಪಾರ್ತ್|ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೊನಪಾರ್ಟೆ]] [[ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಒಟ್ಟೋಮನ್]] [[ಈಜಿಪ್ಟ್|ಈಜಿಪ್ಟ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಅಭಿಯಾನದಿಂದ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ಗೆ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿಗೆ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು<ref>"Cashmere", ''The New American Cyclopedia'', IV (1861), p.514.</ref>. ಶಾಲಿನ ಆಗಮನವು ತಕ್ಷಣದ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. 1799 ರಲ್ಲಿ, ನೆಪೋಲಿಯನ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಉಣ್ಣೆಯ ಬಟ್ಟೆ ತಯಾರಕರಾದ ವಿಲಿಯಂ-ಲೂಯಿಸ್ ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್ , ರೀಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ , ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಮೆರಿನೊ ಕುರಿಗಳ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅನುಕರಣೆ ಭಾರತೀಯ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ( ''ಕ್ಯಾಚೆಮಿಯರ್‌ಗಳು'' ) ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1811 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸರ್ಕಾರದ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್ ಅವರು ''ಲೈನೆ ಡಿ ಪರ್ಸೆ'' ಎಂದು ಕರೆಯುವ, ಅಂದರೆ ಟಿಬೆಟಿಯನ್-ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳ ಡೌನ್ ( ''ಡುವೆಟ್ ) ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿಜವಾದ ಭಾರತೀಯ ಶಾಲುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು..<ref>Ternaux, William (1819). "Notice sur l'importation en France des chèvres à laine de cachemire, originaires du Thibet", ''Bulletin de la société pour l'industrie,'' XVIII.</ref> '' 1818 ರಲ್ಲಿ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳ ಹಿಂಡುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಓರಿಯೆಂಟಲಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪಿಯರೆ ಅಮೆಡೀ ಜೌಬರ್ಟ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯಾಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾಗಶಃ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಿತು. ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ 1,500 ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ 256 ಪ್ರಾಣಿಗಳು 1819 ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಮೂಲಕ ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆಸ್ ಮತ್ತು ಟೌಲನ್‌ಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬಂದವು. ನಂತರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ಕಾರವು ಸುಮಾರು 100 ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳನ್ನು (ತಲಾ 2,000 ಫ್ರಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ) ಖರೀದಿಸಿ ಪೆರ್ಪಿಗ್ನಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಯಲ್ ಕುರಿ ಫಾರ್ಮ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿತು. ಉಳಿದವು, ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 180, ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ ಹೊರಗಿನ ಸೇಂಟ್-ಔಯೆನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಆಸ್ತಿಗೆ ಹೋದವು. ಸಣ್ಣ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಕುರಿ ಹಿಂಡುಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಗದಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಶ್ರೀಮಂತ ಭೂಮಾಲೀಕರು ಮೇಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಹಿಂಡನ್ನು 1823 ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಎಸೆಕ್ಸ್‌ನ ವೀಲ್ಡ್ ಹಾಲ್‌ನ CTTower ನೋಡಿತು. ಟವರ್ ಎರಡು ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಎರಡು ಗಂಡು ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ 1828 ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ದಿ ಪ್ರೊ ⁇ ಜ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕಾಮರ್ಸ್‌ನಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗಳ ಹಿಂಡನ್ನು ಸಾಕಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಕೆಲವು ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ವರ್ಸೈಲ್ಸ್ ಬಳಿಯ ಗ್ರಿಗ್ನಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಾದರಿ ಫಾರ್ಮ್‌ಗಾಗಿ ಖರೀದಿಸಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಎಂ. ಪೊಲೊನ್ಸಿಯೊ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನೂಲುವ ಮತ್ತು ನೇಯ್ಗೆಗಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಸುಧಾರಿಸಲು ಪೊಲೊನ್ಸಿಯೊ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಂಗೋರಾ ಆಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರತಳಿ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್-ಅಂಗೋರಾ ಹಿಂಡನ್ನು 1828 ರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌]]ನ ವಿಲಿಯಂ ರೈಲಿ ನೋಡಿದರು, ಮತ್ತು 1831 ರಲ್ಲಿ ರೈಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ ಸಾಗಣೆಗಾಗಿ ಹದಿಮೂರು ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದಾಗ ನೋಡಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪೊಲೊನ್ಸಿಯೊ ಹಿಂಡಿನ ಸರಾಸರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 16 ಔನ್ಸ್ (500 ಗ್ರಾಂ) ಕೆಳಗೆ ಇತ್ತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿ 1833 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದಾಗ ಸೇಂಟ್ ಔಯೆನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ 150 ಇತ್ತು. ಪೆರ್ಪಿಗ್ನಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂಡು 1829 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸತ್ತುಹೋಯಿತು.<ref>Southey, Thomas (1851). ''The Rise, Progress and Present State of Colonial Sheep & Wools''. London: Effingham Wilson.</ref><ref>"On the Cashmere-Angora Shawl Goat", in ''American Journal of Science and Art'', vol 25 (January 1834)</ref><ref>"Cashmere Shawls, Part II", ''Saturday Magazine'', Vol 19 (London 1841), 13–14.</ref> ೧೮೩೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ನೂಲಿನಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ನೇಯುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಉದ್ಯಮವಾಯಿತು. ಕಲೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಮಂಡಳಿಯ ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳು ಫ್ರೆಂಚ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್|ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ನೂಲಬಲ್ಲ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ೩೦೦ [[ಪೌಂಡ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್]] ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಕೊಕ್ರೇನ್ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್‌]]ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೮೩೧ ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ [[ಪೇಟೆಂಟ್]] ಪಡೆದರು. ೧೮೩೧ ರ [[ಶರತ್ಕಾಲ]]ದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪೇಟೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಹೆನ್ರಿ ಹೌಲ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು. ೧೮೩೨ ರಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಹೌಲ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಪುತ್ರರು ನೂಲು ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೮೩೩ ರಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="Scotland">{{cite book |author=The Ministers of the respective parishes |title=The New Statistical Account of Scotland, Volume VI |publisher=William Blackwood & sons |location=Edinburgh and London |year=1854 |page=168 |url=https://books.google.com/books?id=RaICAAAAMAAJ&q=Cochrane+cashmere&pg=PA168}}</ref> ಡಾಸನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ 1890 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೂದಲು ತೆಗೆಯುವ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು 1906 ರಿಂದ ಅವರು ಚೀನಾದಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು, ಆದರೆ 1978 ರವರೆಗೆ [[ಬೀಜಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಟಿಯಾಂಜಿನ್‌]]ನಿಂದ ಫೈಬರ್ ಖರೀದಿಸಲು ಸೀಮಿತರಾಗಿದ್ದರು. 1978 ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಉದಾರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಡಾಸನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="Mcgregor" /> ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಅನೇಕ ಆರಂಭಿಕ ಜವಳಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ಲಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಕಣಿವೆ ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಉಕ್ಸ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಪಟ್ಟಣವು ಬ್ಲಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಜವಳಿ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಟಿನ್‌ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. 1947 ರಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು [[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ತಂದ ಕೀರ್ತಿ [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ]]ದ ಜವಳಿ ತಯಾರಕ ಬರ್ನ್‌ಹಾರ್ಡ್ ಆಲ್ಟ್‌ಮನ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ..<ref>{{cite web |title=Vintage Fashion Guild : Label Resource : Altmann, Bernhard |url=https://vintagefashionguild.org/resources/item/label/altmann-bernhard/ |work=vintagefashionguild.org}}</ref> 2010 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=Walker |first=Tim |date=2016-01-21 |title=Men who spent $6m on goats: US's failed cashmere plot in Afghanistan revealed |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-cashmere-plot-pentagon-s-6m-project-to-introduce-rare-goats-to-afghanistan-failed-to-stimulate-economy-a6826251.html |url-status=live |access-date=2021-08-27 |website=The Independent |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610085829/http://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-cashmere-plot-pentagon-s-6m-project-to-introduce-rare-goats-to-afghanistan-failed-to-stimulate-economy-a6826251.html |archive-date=2021-06-10}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gault |first=Matthew |date=2016-04-20 |title=Afghanistan's Failed Goat Farm Is the Perfect American Disaster |url=https://medium.com/war-is-boring/afghanistan-s-failed-goat-farm-is-the-perfect-american-disaster-ed2114523b44 |access-date=2021-08-27 |website=Medium |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Toosi |first=Nahal |title='The Donald Trump of inspectors general' |url=http://politi.co/2isbCvY |access-date=2021-08-27 |website=[[Politico]] |date=May 2016 |language=en}}</ref> == ಉದ್ಯಮದ ಟೀಕೆ == ಹಿಂಡುಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ . ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯು ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಲು, ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಮತ್ತು ಹಿಂಡುಗಳು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref name="Chinadesert" /><ref name="Grassland" /> ಅಲಶಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ಕಾರಖಾನೆ|ಕಾರ್ಖಾನೆ]]ಗಳು ನೀರಿನ ಪಡಿತರದಿಂದಾಗಿ ವಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ದಿನಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಮರುಭೂಮಿಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 400 ಚದರ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Chinadesert" /> 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದ 65% ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ಅವನತಿಯು ಮಂಗೋಲಿಯಾದ [[ತಾಪಮಾನ]]ದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಡಿಗ್ರಿ ಫ್ಯಾರನ್‌ಹೀಟ್ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ತಾಪಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೂರು ಡಿಗ್ರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ವಹಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು, ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ ನಿಷೇಧಗಳು, ಮೇಕೆಗಳಿಗೆ ಕೈಯಿಂದ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯನ್ ದನಗಾಹಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಮೇಕೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಯಾಕ್ ಅಥವಾ [[ಒಂಟೆ]]ಗಳನ್ನು ಸಾಕಲು ಮನವೊಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಸೇರಿವೆ , ಏಕೆಂದರೆ ಈ [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳ ಕೂದಲು ಸಹ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. <ref name="Chinadesert" /><ref name="Grassland" /> ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ [[ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು|ಕಲ್ಲಿದ್ದಲ]]ನ್ನು ಸುಡುವುದರಿಂದ ವಾತಾವರಣದ ಕಣಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮರುಭೂಮಿ ಧೂಳಿನ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ]]ವನ್ನು ದಾಟಿ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತವೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೆನಡಾ, ಚೀನಾ, ಮಂಗೋಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ನ ಆರೋಗ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ನಾರಿನ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಕೆಲವು ಮಾರಾಟಗಾರರು, ತಿಳಿದೋ ಅಥವಾ ತಿಳಿಯದೆಯೋ, ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿರದ ನೂಲುಗಳು ಅಥವಾ ಜವಳಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ <ref name="Lanham" /> . ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಇತರ ನಾರುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಜ್ಜ ತಯಾರಕರು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟೋರ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅಂಶವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ನಂತರ ತಪ್ಪಾಗಿ ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದ ದೂರುಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮತ್ತು ಒಂಟೆ ಕೂದಲು ತಯಾರಕರ ಸಂಸ್ಥೆ ಫೆಡರಲ್ ಟ್ರೇಡ್ ಕಮಿಷನ್‌ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ <ref name="Crackdown" />, ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಬಟ್ಟೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬಟ್ಟೆಯ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು]] 5bohyh7a57fy5rgkea56gckfn6clcyz 1374363 1374362 2026-05-29T09:29:57Z VASANTH S.N. 728 /* ಉದ್ಯಮದ ಟೀಕೆ */ 1374363 wikitext text/x-wiki [[File:Kaschmirschal 1.jpg|thumb|Cashmere scarves]] '''ಕ್ಯಾಶ್ಮೀಯರ್''' [[ಕಾಶ್ಮೀರ]], [[ಟಿಬೆಟ್]] ಮೊದಲಾದ [[ಹಿಮಾಲಯ]] ಪ್ರದೇಶಗಳ [[ಮೇಕೆ]]ಗಳ [[ಉಣ್ಣೆ]]ಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬಟ್ಟೆ. ಕಾಶ್ಮೀರಿಗಳು ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಈ ಹೆಸರಿನ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವು ವಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದವು ಹಾಗೂ ಪ್ಯಾಷ್ಮಿನ ಉಣ್ಣೆಯಿಂದ ತಯಾರಾದ ಕೈನೂಲಿನ [[ಕೈಮಗ್ಗ]]ದ [[ಬಟ್ಟೆ]]ಗಳು. [[ನೆಯ್ಗೆ|ನೇಯ್ಗೆ]]ಯ ಕ್ರಮ ಸಾದಾ ಅಥವಾ ಮೂಲೆ ನೇಯ್ಗೆ. ಶಾಲನ್ನು ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಣರಂಜಿತ, ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕ, ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಕಸೂತಿ ಹೊಲಿಗೆ|ಕಸೂತಿ]] ಹೊಲಿಗೆಯ ವೈವಿಧ್ಯದಿಂದ ಶೃಂಗರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಸಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಾರಗಳು, ಹೊಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಾರ ಎಂಬೀ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೇಯ್ದಿರುತ್ತಾರೆ. ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಗೌನುಗಳಿಗೂ ಕೆಲವು ಧಾರಣವಸ್ತ್ರಗಳಿಗೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. '''ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆ''' , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್''' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ , ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಆಡುಗಳು , ಪಶ್ಮಿನಾ ಆಡುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವು ಮೇಕೆ ತಳಿಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ನಾರು . ಇದನ್ನು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ [[ನೂಲು]] , ಜವಳಿ ಮತ್ತು [[ಬಟ್ಟೆ]]ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ . ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಕಾಶ್ಮೀರ ಶಾಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ, "ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್" ಎಂಬ ಪದವು 19 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಕಾಶ್ಮೀರ ಶಾಲು]] [[ಯುರೋಪ್]] ಅನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಆಂಗ್ಲೀಕರಣದಿಂದ ಬಂದಿದೆ . ಮೃದುವಾದ ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಮತ್ತು ಗಾರ್ಡ್ ಕೂದಲು ಎರಡನ್ನೂ ಬಳಸಬಹುದು; ಮೃದುವಾದ ಕೂದಲನ್ನು ಜವಳಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಒರಟಾದ ಗಾರ್ಡ್ ಕೂದಲನ್ನು ಬ್ರಷ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉಡುಪುಗಳಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಒಂದು ಹೈಗ್ರೊಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಫೈಬರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಗಾಳಿಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ತಂಪಾದ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |title=The Exothermic Effects of Textile Fibers during Changes in Environmental Humidity: A Comparison between ISO:16533 and Dynamic Hot Plate Test Method |last2=Faisal |first2=Abedin |last1=Emiel |first1=DenHartog |journal=Fibers |date=2023 |volume=11 |issue=5 |page=47 |doi=10.3390/fib11050047|doi-access=free }}</ref> ==ತಯಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು== ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿತ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಆದರೆ [[ಚೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ಮಂಗೋಲಿಯ|ಮಂಗೋಲಿಯಾ]] 2019 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]] ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=AP |date=2015-05-10 |title=Afghanistan's goat farmers find luxury niche in cashmere |url=https://www.dawn.com/news/1181116 |url-status=live |access-date=2021-08-27 |website=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150514142151/http://www.dawn.com/news/1181116 |archive-date=2015-05-14 }}</ref><ref>{{Cite web |last= |title=Taliban Takeover Puts Afghanistan's Cashmere, Silk Industries at Risk |url=https://newsvot.com/2021/08/25/taliban-takeover-puts-afghanistans-cashmere-silk-industries-at-risk/ |url-status=live |access-date=2021-08-27 |website=Newsvot |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827022333/https://newsvot.com/2021/08/25/taliban-takeover-puts-afghanistans-cashmere-silk-industries-at-risk/ |archive-date=2021-08-27}}</ref> ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾದ ಕೆಲವು ನೂಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಫೈಬರ್ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆಯೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೋರಲಾಗಿದೆ.<ref name="Lanham">{{cite web |url=https://www.natlawreview.com/article/yarn-spun-advertising-not-tailored-to-lanham-act-claim |title=A Yarn Spun, But Advertising Not Tailored to a Lanham Act Claim |publisher=[[The National Law Review]] |last=Browning |first=John |date=October 21, 2015 |access-date=August 10, 2019}}</ref><ref name="Crackdown">{{cite news |url=https://www.wsj.com/articles/SB110375854829407721 |title=The Cashmere Police Crack Down |publisher=[[The Wall Street Journal]] |last1=Beatty |last2=Choi |first1=Sally |first2=Hae Won |date=December 23, 2004 |access-date=August 10, 2019}}</ref> ಕಳಪೆ ಭೂ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ನಾರಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅತಿಯಾಗಿ ಮೇಯಿಸುವುದರಿಂದ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿ [[ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು]]ಗಳು [[ಮರುಭೂಮಿ]]ಗಳಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಸ್ಥಳೀಯ [[ತಾಪಮಾನ]] ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ]] ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು [[ಕೆನಡಾ]] ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ವರೆಗೆ ಹರಡಿದೆ. .<ref name="Chinadesert">{{cite news |url=https://www.chicagotribune.com/chi-china-cashmere-htmlstory-htmlstory.html |title=Your cheap sweater's real cost |publisher=[[Chicago Tribune]] |last=Osnos |first=Evan |date=December 16, 2006 |access-date=August 10, 2019}}</ref><ref name="Grassland">{{cite news |url=https://www.npr.org/sections/parallels/2016/12/09/504118819/how-your-cashmere-sweater-is-decimating-mongolias-grasslands |title=How Your Cashmere Sweater Is Decimating Mongolia's Grasslands |last=Schmitz |first=Rob |work=[[NPR]] |date=December 9, 2016 |access-date=August 10, 2019}}</ref> == ಮೂಲಗಳು == ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತಮ ಕೂದಲಿನ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಪ್ರಾ ಹಿರ್ಕಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ,. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶೀಯ ಮೇಕೆ ಉಪಜಾತಿಗಳಾದ ''ಕ್ಯಾಪ್ರಾ ಏಗಾಗ್ರಸ್ ಹಿರ್ಕಸ್'' ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯ ಆವೃತ್ತಿಯ ''ಹಿರ್ಕಸ್ ಬ್ಲೈಥಿ ಗೋಟ್‌ನ'' ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳು ಎರಡು ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ತೆಳುವಾದ, ಮೃದುವಾದ ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಅಥವಾ ಗಾರ್ಡ್ ಹೇರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕೂದಲಿನ ನೇರ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಒರಟಾದ ಹೊರ ಲೇಪನದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತ ಕೂದಲಿನ ಒಳಪದರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ . ಈ ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಅನ್ನು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮೇಕೆಯನ್ನು ಶೀತ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚಗಿಡುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮವಾದ ಅಂಡರ್‌ಡೌನ್ ಅನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು, ಅದನ್ನು ಕೂದಲಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬೇಕು. ಡಿ-ಹೇರಿಂಗ್ ಎನ್ನುವುದು ಒರಟಾದ ಕೂದಲನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಡಿ-ಹೇರಿಂಗ್ ನಂತರ, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಬಣ್ಣ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಜವಳಿ ನೂಲು, ಬಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಡುಪುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇಡೀ ಕೋಟ್ ಅನ್ನು ಶೇವ್ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಅಂಡರ್ ಕೋಟ್ ಅನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ತೆಗೆಯುವ ಮೂಲಕ ಕೂದಲಿನ ತೆಗೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸುಲಭಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ, ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಫೈಬರ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. == ಸಂಗ್ರಹಣೆ == [[File:cashmeregoat shearing.png|thumb|right|Cashmere shearing. [[Corindhap, Victoria|Corindhap]], Australia.]] ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು [[ವಸಂತ (ಋತು)|ವಸಂತಕಾಲ]]ದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಟಿಂಗ್ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಡುಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಚಳಿಗಾಲದ ಮೇಲಂಗಿಯನ್ನು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ , ಆಡುಗಳು ಮಾರ್ಚ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೇ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಳ ಮತ್ತು ಒರಟಾದ ಕೂದಲಿನ ಮಿಶ್ರ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಬಾಚಣಿಗೆಯನ್ನು ಉಣ್ಣೆಯ ಮೂಲಕ ಕುಯ್ಯುವಾಗ ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ನಾರಿನ ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ನಾರು, ಅದನ್ನು ತೊಳೆದು ಕೂದಲು ತೆಗೆದ ನಂತರ, ಕತ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ನಾರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಉದ್ದವಾದ, ಒರಟಾದ ಕಾವಲು ಕೂದಲನ್ನು ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬ್ರಷ್‌ಗಳು, ಇಂಟರ್‌ಫೇಸಿಂಗ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉಡುಪುಗಳಲ್ಲದ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಇರಾನ್]] , ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ , [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒರಟಾದ ಕೂದಲಿನ ಅಂಶ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಇಳುವರಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಬಾಚಣಿಗೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಎರಡು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಾರು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು, ಸುಮಾರು ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲಿ ನಾರುಗಳನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. "ಬೇಬಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕಿರಿಯ ಮೇಕೆಗಳಿಂದ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಿದ ನಾರುಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. == ಉತ್ಪಾದನೆ == [[File:Shawl makers in Kashmir (1867).jpg|thumb|right|An 1867 [[William Simpson (Scottish artist)|William Simpson]] painting depicting men manufacturing [[shawl]]s using pashm wool]] [[File:Cashmere Factory Gobi 26.JPG|thumb|Cashmere factory in [[Ulaanbaatar]]]] ಚೀನಾ ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, 2016 ರಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 19,200 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ (ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ) ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಂಗೋಲಿಯಾ 8,900 ಟನ್ (ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ) ನೊಂದಿಗೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ,<ref>[http://nso.mn National Statistical Office of Mongolia], 2015.</ref> while [[Afghanistan]], [[Iran]], [[Turkey]], [[Kyrgyzstan]]<ref>{{cite news |last1=Toigonbaev |first1=Sabyr |title=The finer, the better |url=https://www.dandc.eu/en/article/cashmere-kyrgyzstan-distributed-global-scale-primary-producers-however-do-not-get-fair-price |work=D+C Development and Cooperation |volume=42 |issue=4 |date=18 March 2015 |access-date=9 June 2015}}</ref> ಆದರೆ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ , ಇರಾನ್ , [[ಟರ್ಕಿ]] , [[ಕಿರ್ಗಿಸ್ಥಾನ್|ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್]] ಮತ್ತು ಇತರ [[ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ವಿಶ್ವ ಕಚ್ಚಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 15,000 ರಿಂದ 20,000 ಟನ್ (13,605 ಮತ್ತು 18,140 ಟನ್) (ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಣ್ಣೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗ್ರೀಸ್, ಕೊಳಕು ಮತ್ತು ಒರಟಾದ ಕೂದಲನ್ನು ತೆಗೆದ ನಂತರ ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು 6,500 ಟನ್ (5,895 ಟನ್) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಫೈನ್ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅಥವಾ ಪಶ್ಮಿನಾವನ್ನು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಸಮುದಾಯಗಳು ಇನ್ನೂ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಅದರ ಅಪರೂಪತೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಮೂಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಮೇಕೆಯ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ 150 ಗ್ರಾಂ (0.33 ಪೌಂಡ್) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಬಣ್ಣ ಹಾಕಿ ನೂಲುಗಳಾಗಿ ನೂಲಬಹುದು ಮತ್ತು ಜಂಪರ್‌ಗಳು (ಸ್ವೆಟರ್‌ಗಳು), ಟೋಪಿಗಳು , ಕೈಗವಸುಗಳು , ಸಾಕ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಬಟ್ಟೆಗಳಾಗಿ ಹೆಣೆಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆಗಳಾಗಿ ನೇಯಬಹುದು ಮತ್ತು ನಂತರ ಕತ್ತರಿಸಿ ಜೋಡಿಸಿ ಹೊರ ಕೋಟುಗಳು , ಜಾಕೆಟ್‌ಗಳು , ಪ್ಯಾಂಟ್‌ಗಳು (ಪ್ಯಾಂಟ್‌ಗಳು), ಪೈಜಾಮಾಗಳು , ಸ್ಕಾರ್ಫ್‌ಗಳು , ಕಂಬಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಂತಹ ಉಡುಪುಗಳಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ , ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಉಡುಪು ಉತ್ಪಾದಕರು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಾಯಕರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬಟ್ಟೆಯ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಉಣ್ಣೆಯಿಂದ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಅಥವಾ ರೇಷ್ಮೆಯಿಂದ ಹೊಳಪಿನಂತಹ ಅವುಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಇತರ ನಾರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಬಹುದು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಉಕ್ಸ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಪಟ್ಟಣವು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಒಂದು ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟರ್ ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಉಣ್ಣೆಗಾಗಿ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಗ್ಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು " ಸ್ಯಾಟಿನೆಟ್‌ಗಳ " ಮೊದಲ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಪ್ರಾನ್ ಮಿಲ್ 1820 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಗ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು ಜುಲೈ 21, 2007 ರಂದು ಬರ್ನಾಟ್ ಮಿಲ್ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, 1939 ರ US ಉಣ್ಣೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಲೇಬಲಿಂಗ್ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ , ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾದ (15 US ಕೋಡ್ ಸೆಕ್ಷನ್ 68b(a)(6)), ಉಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಜವಳಿ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಬಹುದು: * ''ಅಂತಹ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನವು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆ ( ಕ್ಯಾಪ್ರಾ ಹಿರ್ಕಸ್ ಲ್ಯಾನಿಗರ್'' ) ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ (ಕೂದಲು ತೆಗೆಯದ) ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಫೈಬರ್‌ಗಳಾಗಿವೆ ; * ಅಂತಹ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನದ ನಾರಿನ ಸರಾಸರಿ ವ್ಯಾಸವು 19 ಮೈಕ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ ; ಮತ್ತು * ಅಂತಹ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನವು ಸರಾಸರಿ ವ್ಯಾಸ 30 ಮೈಕ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಫೈಬರ್‌ಗಳ ಶೇಕಡಾ 3 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು (ತೂಕದಿಂದ) ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. * ಸರಾಸರಿ ಫೈಬರ್ ವ್ಯಾಸವು ಸರಾಸರಿಯ ಸುತ್ತ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಗುಣಾಂಕಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರಬಹುದು<ref>{{cite web |title=Wool Products Labeling Act of 1939 (15 U.S.C. § 68) |url=https://www.ftc.gov/node/119457 |website=Federal Trade Commission |access-date=13 January 2009}}</ref> , ಅದು 24 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ಮೀರಬಾರದು. == ಫೈಬರ್ ವಿಧಗಳು == * ಕಚ್ಚಾ - ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಪಡೆದ ನಾರು. * ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ - ಕೂದಲು ತೆಗೆಯುವಿಕೆ, ತೊಳೆಯುವಿಕೆ, ಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿದ ಮತ್ತು ನೂಲುವ ಅಥವಾ ಹೆಣೆಯಲು/ಕ್ರೋಶಾ ಮಾಡಲು/ನೇಯ್ಗೆ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಫೈಬರ್. * ವರ್ಜಿನ್ - ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೂಲುಗಳು, ಬಟ್ಟೆಗಳು ಅಥವಾ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಹೊಸ ನಾರು. * ಮರುಬಳಕೆ - ಈ ಹಿಂದೆ ನೇಯ್ದ ಅಥವಾ ಫೆಲ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಪ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಮರುಪಡೆಯಲಾದ ನಾರುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ಈ ಹಿಂದೆ ಬಳಸಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಬಳಸದೇ ಇರಬಹುದು. == ವಿಶ್ವ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉದ್ಯಮ == ಮಂಗೋಲಿಯಾ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 9,600 ಟನ್ ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಮಂಗೋಲಿಯಾ ಪೂರೈಸುವ ಒಟ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ನ 15% ಅನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಉಳಿದ 85% ಅನ್ನು ಅರೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಬಳಸುವ ಒಟ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ 70% ಅನ್ನು ಗೋಬಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ 30% ಅನ್ನು ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಉತ್ಪಾದಕರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |title=Mongolian Cashmere - Amicus Travel Mongolia |url=https://www.amicusmongolia.com/mongolian-cashmere.html |access-date=July 9, 2025 |website=Amicus Mongolia |language=en}}</ref> ಜಾಗತಿಕ ಫ್ಯಾಷನ್ ಐಷಾರಾಮಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಬಟ್ಟೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು 2025 ರಲ್ಲಿ US$4.2 ಬಿಲಿಯನ್ ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ, ಇದು 2018 ಮತ್ತು 2025 ರ ನಡುವೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 3.86% ರಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ದರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == [[File:Boy's Frock LACMA M.2007.211.88 (1 of 10).jpg|thumb|right|A boy's [[frock]] produced {{circa|1855}} in [[Kashmir]]; cashmere wool [[twill]] with silk embroidery and silk tassels.]] ಕಾಶ್ಮೀರವನ್ನು ಮಂಗೋಲಿಯಾ , ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ . ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕೈಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಶಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ನಾರನ್ನು ''ಪಾಶ್ಮ್'' ( ಉಣ್ಣೆಗೆ ಪರ್ಷಿಯನ್ ) ಅಥವಾ ''ಪಾಶ್ಮಿನಾ (ಪಾಶ್ಮ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಪರ್ಷಿಯನ್/ಉರ್ದು ಪದ) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>Encyclopædia Britannica (2008). ''cashmere''.</ref> '' ಕ್ರಿ.ಪೂ 3 ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಶ 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ಉಳಿದಿರುವ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಣ್ಣೆಯ ಶಾಲುಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name=ebpasm>Encyclopædia Britannica (2008). ''kashmir shawl''.</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಲ್ಪನೆಯೆಂದರೆ, 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಆಡಳಿತಗಾರ ''ಜೈನ್'' -ಉಲ್-ಅಬಿದಿನ್ , ತುರ್ಕಿಸ್ತಾನ್‌ನಿಂದ ನೇಕಾರರನ್ನು ಕರೆತರುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಉಣ್ಣೆ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು <ref name=ebpasm /> . ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂತ ಮೀರ್ ಸಯ್ಯದ್ ಅಲಿ ಹಮದಾನಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳ ಸ್ಥಾಪಕನನ್ನು ನೋಡುತ್ತದೆ <ref>Sheraza Number (2004). Kashmir Academy Arts and Culture.(ed.), Jeelani Allaie</ref>, ಅವರು ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ, ಪರ್ಷಿಯಾದಿಂದ ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ 700 ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ಕರೆತಂದರು. ಅಲಿ ಹಮದಾನಿ ಲಡಾಖ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಅವರು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲಡಾಖ್ ಮೇಕೆ ಉಣ್ಣೆಯ ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. <ref name="Zutshi">{{cite book |last1=Zutshi |first1=Chitralekha |title=Kashmir's Contested Pasts: Narratives, Geographies, and the Historical Imagination |date=2014 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0199089369}}</ref> ಅವನು ಕೆಲವು ಮೇಕೆ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ಒಂದು ಜೋಡಿ ಸಾಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಅವನು ಆ ಸಾಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜ ಸುಲ್ತಾನ್ ಕುತುಬ್ದೀನ್ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1374-89) ಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.<ref>Rafiabadi, Hamid Naseem (2005). ''Saints and Saviours of Islam''. Sarup & Sons. {{ISBN|8176255556}}.</ref> ಸುಲ್ತಾನನು ಅವುಗಳ ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಂದ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು. ಅಲಿ ಹಮದಾನಿ ಲಡಾಖ್‌ನಿಂದ ಕೆಲವು ಕಚ್ಚಾ ಮೇಕೆ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ತಂದು ರಾಜನಿಗೆ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಶಾಲು ನೇಯ್ಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದನು. ಅದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆಯ ಬಳಕೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತವಾಗಿತ್ತು. [[ಏಷ್ಯಾ]] ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ ನಡುವೆ ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಲೂವಿಯರ್ಸ್‌ನ ವ್ಯಾಲೆರಿ ಆಡ್ರೆಸ್ಸೆಟ್ SA ಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ನೂಲುವ ಮೊದಲ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಂಪನಿ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="Mcgregor">{{cite report |author=McGregor, Bruce Allan |title=Australian Cashmere Attributes and Processing |date=August 2002 |publisher=Rural Industries Research and Development Corporation |page=10 |url=https://rirdc.infoservices.com.au/downloads/02-112.pdf |access-date=2008-07-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090926170119/https://rirdc.infoservices.com.au/downloads/02-112.pdf |archive-date=2009-09-26}}</ref> ಡೌನ್ ಅನ್ನು ಟಿಬೆಟ್‌ನಿಂದ ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ವೋಲ್ಗಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕಜನ್ ಮೂಲಕ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನುಕರಣೆ ನೇಯ್ದ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾಶ್ಮೀರ ಶಾಲುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಶಾಲುಗಳು ಪ್ರತಿ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.<ref name="NAC">{{cite encyclopedia |editor=[[George Ripley (transcendentalist)|George Ripley]] and [[Charles Anderson Dana|Charles A. Dana]] |encyclopedia=[[The New American Cyclopedia]] |title=Cashmere |url=https://books.google.com/books?id=i4oT9yX-KeMC&q=cashmere+weaving&pg=PA514 |access-date=August 17, 2010 |year=1861 |publisher=[[D. Appleton & Company]] |volume=IV |location=New York |pages=514}}</ref> ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಜರಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹರಡಿ ನಾರುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಮತ್ತು ಕೊಳೆಯನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಕೋಲುಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತೆರೆದ ನಂತರ, ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ತೊಳೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಒರಟಾದ ಕೂದಲನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಡೌನ್ ಅನ್ನು ಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ನೂಲುವ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಅದೇ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಬಾಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು<ref>Newton, W. (1836). ''The London Journal of Arts and Sciences and Repertory of Arts And Sciences and Repertory of Patent Inventions''. p.423.</ref><ref>Gilroy, Clinton G. (1844). ''The Art of Weaving, by Hand and by Power, With an Introductory Account of Its Rise and Progress in Ancient and Modern Times''. New York: George D. Baldwin. pp. 270–71.</ref> . 18 ನೇ ಮತ್ತು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, [[ಕಾಶ್ಮೀರ]] (ಆಗ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು) ಟಿಬೆಟ್ ಮತ್ತು ಟಾರ್ಟರಿಯಿಂದ [[ಲಡಾಖ್]] ಮೂಲಕ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮೇಕೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು<ref>Bell, James (1829). ''A System of Geography Popular and Scientific or a Physical, Political and Statistical Account of the World and Its Various Divisions''. London.</ref>. ಹಿಂದಿನ ಯುದ್ಧಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾದ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಂದ ಕೆಳಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಯಿತು ಜನರಲ್ [[ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೋನಪಾರ್ತ್|ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೊನಪಾರ್ಟೆ]] [[ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಒಟ್ಟೋಮನ್]] [[ಈಜಿಪ್ಟ್|ಈಜಿಪ್ಟ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಅಭಿಯಾನದಿಂದ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ಗೆ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿಗೆ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು<ref>"Cashmere", ''The New American Cyclopedia'', IV (1861), p.514.</ref>. ಶಾಲಿನ ಆಗಮನವು ತಕ್ಷಣದ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. 1799 ರಲ್ಲಿ, ನೆಪೋಲಿಯನ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಉಣ್ಣೆಯ ಬಟ್ಟೆ ತಯಾರಕರಾದ ವಿಲಿಯಂ-ಲೂಯಿಸ್ ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್ , ರೀಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ , ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಮೆರಿನೊ ಕುರಿಗಳ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅನುಕರಣೆ ಭಾರತೀಯ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ( ''ಕ್ಯಾಚೆಮಿಯರ್‌ಗಳು'' ) ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1811 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸರ್ಕಾರದ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್ ಅವರು ''ಲೈನೆ ಡಿ ಪರ್ಸೆ'' ಎಂದು ಕರೆಯುವ, ಅಂದರೆ ಟಿಬೆಟಿಯನ್-ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳ ಡೌನ್ ( ''ಡುವೆಟ್ ) ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿಜವಾದ ಭಾರತೀಯ ಶಾಲುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು..<ref>Ternaux, William (1819). "Notice sur l'importation en France des chèvres à laine de cachemire, originaires du Thibet", ''Bulletin de la société pour l'industrie,'' XVIII.</ref> '' 1818 ರಲ್ಲಿ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳ ಹಿಂಡುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಓರಿಯೆಂಟಲಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪಿಯರೆ ಅಮೆಡೀ ಜೌಬರ್ಟ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯಾಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾಗಶಃ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಿತು. ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ 1,500 ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ 256 ಪ್ರಾಣಿಗಳು 1819 ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಮೂಲಕ ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆಸ್ ಮತ್ತು ಟೌಲನ್‌ಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬಂದವು. ನಂತರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ಕಾರವು ಸುಮಾರು 100 ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳನ್ನು (ತಲಾ 2,000 ಫ್ರಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ) ಖರೀದಿಸಿ ಪೆರ್ಪಿಗ್ನಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಯಲ್ ಕುರಿ ಫಾರ್ಮ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿತು. ಉಳಿದವು, ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 180, ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ ಹೊರಗಿನ ಸೇಂಟ್-ಔಯೆನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಆಸ್ತಿಗೆ ಹೋದವು. ಸಣ್ಣ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಕುರಿ ಹಿಂಡುಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಗದಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಶ್ರೀಮಂತ ಭೂಮಾಲೀಕರು ಮೇಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಹಿಂಡನ್ನು 1823 ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಎಸೆಕ್ಸ್‌ನ ವೀಲ್ಡ್ ಹಾಲ್‌ನ CTTower ನೋಡಿತು. ಟವರ್ ಎರಡು ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಎರಡು ಗಂಡು ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ 1828 ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ದಿ ಪ್ರೊ ⁇ ಜ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕಾಮರ್ಸ್‌ನಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗಳ ಹಿಂಡನ್ನು ಸಾಕಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಕೆಲವು ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ವರ್ಸೈಲ್ಸ್ ಬಳಿಯ ಗ್ರಿಗ್ನಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಾದರಿ ಫಾರ್ಮ್‌ಗಾಗಿ ಖರೀದಿಸಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಎಂ. ಪೊಲೊನ್ಸಿಯೊ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನೂಲುವ ಮತ್ತು ನೇಯ್ಗೆಗಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಸುಧಾರಿಸಲು ಪೊಲೊನ್ಸಿಯೊ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಂಗೋರಾ ಆಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರತಳಿ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್-ಅಂಗೋರಾ ಹಿಂಡನ್ನು 1828 ರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌]]ನ ವಿಲಿಯಂ ರೈಲಿ ನೋಡಿದರು, ಮತ್ತು 1831 ರಲ್ಲಿ ರೈಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ ಸಾಗಣೆಗಾಗಿ ಹದಿಮೂರು ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದಾಗ ನೋಡಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪೊಲೊನ್ಸಿಯೊ ಹಿಂಡಿನ ಸರಾಸರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 16 ಔನ್ಸ್ (500 ಗ್ರಾಂ) ಕೆಳಗೆ ಇತ್ತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿ 1833 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದಾಗ ಸೇಂಟ್ ಔಯೆನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ 150 ಇತ್ತು. ಪೆರ್ಪಿಗ್ನಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂಡು 1829 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸತ್ತುಹೋಯಿತು.<ref>Southey, Thomas (1851). ''The Rise, Progress and Present State of Colonial Sheep & Wools''. London: Effingham Wilson.</ref><ref>"On the Cashmere-Angora Shawl Goat", in ''American Journal of Science and Art'', vol 25 (January 1834)</ref><ref>"Cashmere Shawls, Part II", ''Saturday Magazine'', Vol 19 (London 1841), 13–14.</ref> ೧೮೩೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ನೂಲಿನಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ನೇಯುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಉದ್ಯಮವಾಯಿತು. ಕಲೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಮಂಡಳಿಯ ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳು ಫ್ರೆಂಚ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್|ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ನೂಲಬಲ್ಲ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ೩೦೦ [[ಪೌಂಡ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್]] ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಕೊಕ್ರೇನ್ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್‌]]ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೮೩೧ ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ [[ಪೇಟೆಂಟ್]] ಪಡೆದರು. ೧೮೩೧ ರ [[ಶರತ್ಕಾಲ]]ದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪೇಟೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಹೆನ್ರಿ ಹೌಲ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು. ೧೮೩೨ ರಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಹೌಲ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಪುತ್ರರು ನೂಲು ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೮೩೩ ರಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="Scotland">{{cite book |author=The Ministers of the respective parishes |title=The New Statistical Account of Scotland, Volume VI |publisher=William Blackwood & sons |location=Edinburgh and London |year=1854 |page=168 |url=https://books.google.com/books?id=RaICAAAAMAAJ&q=Cochrane+cashmere&pg=PA168}}</ref> ಡಾಸನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ 1890 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೂದಲು ತೆಗೆಯುವ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು 1906 ರಿಂದ ಅವರು ಚೀನಾದಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು, ಆದರೆ 1978 ರವರೆಗೆ [[ಬೀಜಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಟಿಯಾಂಜಿನ್‌]]ನಿಂದ ಫೈಬರ್ ಖರೀದಿಸಲು ಸೀಮಿತರಾಗಿದ್ದರು. 1978 ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಉದಾರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಡಾಸನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="Mcgregor" /> ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಅನೇಕ ಆರಂಭಿಕ ಜವಳಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ಲಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಕಣಿವೆ ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಉಕ್ಸ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಪಟ್ಟಣವು ಬ್ಲಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಜವಳಿ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಟಿನ್‌ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. 1947 ರಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು [[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ತಂದ ಕೀರ್ತಿ [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ]]ದ ಜವಳಿ ತಯಾರಕ ಬರ್ನ್‌ಹಾರ್ಡ್ ಆಲ್ಟ್‌ಮನ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ..<ref>{{cite web |title=Vintage Fashion Guild : Label Resource : Altmann, Bernhard |url=https://vintagefashionguild.org/resources/item/label/altmann-bernhard/ |work=vintagefashionguild.org}}</ref> 2010 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=Walker |first=Tim |date=2016-01-21 |title=Men who spent $6m on goats: US's failed cashmere plot in Afghanistan revealed |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-cashmere-plot-pentagon-s-6m-project-to-introduce-rare-goats-to-afghanistan-failed-to-stimulate-economy-a6826251.html |url-status=live |access-date=2021-08-27 |website=The Independent |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610085829/http://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-cashmere-plot-pentagon-s-6m-project-to-introduce-rare-goats-to-afghanistan-failed-to-stimulate-economy-a6826251.html |archive-date=2021-06-10}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gault |first=Matthew |date=2016-04-20 |title=Afghanistan's Failed Goat Farm Is the Perfect American Disaster |url=https://medium.com/war-is-boring/afghanistan-s-failed-goat-farm-is-the-perfect-american-disaster-ed2114523b44 |access-date=2021-08-27 |website=Medium |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Toosi |first=Nahal |title='The Donald Trump of inspectors general' |url=http://politi.co/2isbCvY |access-date=2021-08-27 |website=[[Politico]] |date=May 2016 |language=en}}</ref> == ಉದ್ಯಮದ ಟೀಕೆ == ಹಿಂಡುಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ . ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯು ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಲು, ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಮತ್ತು ಹಿಂಡುಗಳು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref name="Chinadesert" /><ref name="Grassland" /> ಅಲಶಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ಕಾರಖಾನೆ|ಕಾರ್ಖಾನೆ]]ಗಳು ನೀರಿನ ಪಡಿತರದಿಂದಾಗಿ ವಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ದಿನಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಮರುಭೂಮಿಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 400 ಚದರ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Chinadesert" /> 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದ 65% ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ಅವನತಿಯು ಮಂಗೋಲಿಯಾದ [[ತಾಪಮಾನ]]ದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಡಿಗ್ರಿ ಫ್ಯಾರನ್‌ಹೀಟ್ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ತಾಪಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೂರು ಡಿಗ್ರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ವಹಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು, ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ ನಿಷೇಧಗಳು, ಮೇಕೆಗಳಿಗೆ ಕೈಯಿಂದ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯನ್ ದನಗಾಹಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಮೇಕೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಯಾಕ್ ಅಥವಾ [[ಒಂಟೆ]]ಗಳನ್ನು ಸಾಕಲು ಮನವೊಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಸೇರಿವೆ , ಏಕೆಂದರೆ ಈ [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳ ಕೂದಲು ಸಹ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. <ref name="Chinadesert" /><ref name="Grassland" /> ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ [[ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು|ಕಲ್ಲಿದ್ದಲ]]ನ್ನು ಸುಡುವುದರಿಂದ ವಾತಾವರಣದ ಕಣಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮರುಭೂಮಿ ಧೂಳಿನ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ]]ವನ್ನು ದಾಟಿ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತವೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೆನಡಾ, ಚೀನಾ, ಮಂಗೋಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ನ ಆರೋಗ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ನಾರಿನ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಕೆಲವು ಮಾರಾಟಗಾರರು, ತಿಳಿದೋ ಅಥವಾ ತಿಳಿಯದೆಯೋ, ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿರದ ನೂಲುಗಳು ಅಥವಾ ಜವಳಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ <ref name="Lanham" /> . ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಇತರ ನಾರುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಜ್ಜ ತಯಾರಕರು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟೋರ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅಂಶವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ನಂತರ ತಪ್ಪಾಗಿ ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದ ದೂರುಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮತ್ತು ಒಂಟೆ ಕೂದಲು ತಯಾರಕರ ಸಂಸ್ಥೆ ಫೆಡರಲ್ ಟ್ರೇಡ್ ಕಮಿಷನ್‌ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ <ref name="Crackdown" />, ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://ssa.nls.uk/film.cfm?fid=0578 Cashmere is Scottish (1973)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120713000255/http://ssa.nls.uk/film.cfm?fid=0578 |date=2012-07-13 }}, an archive film featuring [[Joanna Lumley]]. From the [[Scottish Screen#The Archive|Scottish Screen Archive]] at [[National Library of Scotland]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಬಟ್ಟೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬಟ್ಟೆಯ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು]] jeq972pfb9ie96lr16c6xkcbk9soxj3 3 179232 1374365 2026-05-29T11:09:15Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1374365 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Nagaraj kanivebilachi}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೩೯, ೨೯ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST) 1avv7a26a11pfb04mlkhhlgyur1w86u 1374366 1374365 2026-05-29T11:11:42Z Nagaraj kanivebilachi 99722 /* */ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ 1374366 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Nagaraj kanivebilachi}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೩೯, ೨೯ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST) :thnks [[ಸದಸ್ಯ:Nagaraj kanivebilachi|Nagaraj kanivebilachi]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Nagaraj kanivebilachi|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೪೧, ೨೯ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST) nj272anwi5in83hc05ydbzq019fxmw2