ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 928 1374379 1374210 2026-05-29T16:51:42Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374379 wikitext text/x-wiki '''ವಿಜಯ ದಶಮಿ''' - [[ನವರಾತ್ರಿ]] ಉತ್ಸವದ ಕಡೆಯ ದಿನ. ಈ ದಿನದಂದು [[ಪಾಂಡವರು]] ಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲೆ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿದ ದಿನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಸರೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಇದು ದಶಮಿ - ಹತ್ತನೆಯ ದಿನ ಅಂದರೆ ದಸರಾ ಉತ್ಸವದ ಹತ್ತನೆಯ ದಿನ. 'ದಶ ಅಹರ್' -> ದಶಹರ -> ದಶರಾ -> [[ದಸರಾ]] ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಶಕ್ತಿಪೂಜೆಯ ಶರನ್ನವರಾತ್ರಿಗಳ ನಂತರದ ವಿಜಯೋತ್ಸವದ ದಿನ. [[ಚಾಂದ್ರಮಾನ]] ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ [[ಶರದೃತು]]ವಿನ [[ಆಶ್ವಯುಜ ಮಾಸ|ಆಶ್ವಯುಜ]] ಮಾಸ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಹತ್ತನೆಯ ದಿನ. 'ದಶಹರ'ದಂದು ದಶಕಂಠ [[ರಾವಣ]]ನನ್ನು ಶ್ರೀರಾಮನು ಸಂಹರಿಸಿದ ವಿಜಯೋತ್ಸವವೆಂದೂ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ. ಉತ್ತರ JJIಭಾರತದ ಕೆಲವೆಡೆ ಈ ದಿನವನ್ನು ಹೊಸವರ್ಷದ ದಿನವೆಂದು ಆಚರಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಇದೆ. == ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ == [[ಮಹಾಭಾರತ]]ದಂತೆ ಪಾಂಡವರು, ಮತ್ಸ್ಯದೇಶದ ರಾಜನಾದ [[ವಿರಾಟ|ವಿರಾಟನ]] [[ರಾಜಧಾನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅಜ್ಞಾತವಾಸ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಮಸಣದ ಶಮೀ ವೃಕ್ಷಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಂದರಂತೆ. ಅಲ್ಲಿ ಶಮೀ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಮಾತೆ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯನ್ನು ನಮಿಸಿ, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಟರಂತೆ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಶಾಲಿಯಾದದ್ದರಿಂದ ವಿಜಯದಶಮಿ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿತಂತೆ. ಇಂದಿಗೂ ಗುರುಹಿರಿಯರಿಗೆ ಶಮೀ ಎಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಹೇಳುವುದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ: ಶಮೀ ಶಮಯತೇ ಪಾಪಂ ಶಮೀ ಶತ್ರುವಿನಾಶಿನೀ | <br /> ಅರ್ಜುನಸ್ಯ ಧನುರ್ಧಾರೀ ರಾಮಸ್ಯ ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನೀ ||<br /> ಕರಿಷ್ಯಮಾಣಯಾತ್ರಾಯಾ ಯಥಾಕಾಲಂ ಸುಖಂ ಮಯಾ |<br /> ತತ್ರ ನಿರ್ವಿಘ್ನಕರ್ತ್ರೀ ತ್ವಂ ಭವ ಶ್ರೀರಾಮಪೂಜಿತಾ ||<br /> ಈ ವಿಜಯ ದಶಮಿ ದಿನದ೦ದೇ, 'ದ್ವೈತ ವೇದಾ೦ತ' ಅಥವ 'ತತ್ವ ಸಿದ್ಧಾ೦ತ'ದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನಾಚಾರ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವ ಗುರು ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು, ಉಡುಪಿಯ ಬಳಿ ಇರುವ "[[ಪಾಜಕ]]" ಎ೦ಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೩೮ರಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದರು. ಹಾಗಾಗಿ, ವಿಜಯ ದಶಮಿಯ೦ದೇ ಮಧ್ವ ಜಯ೦ತಿಯನ್ನು ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಗರು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. == ವಿಜಯದ '''ಶಮೀ''' == * ಜಯವು ಸಿದ್ಧವೆಂದು ನಂಬಿ ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ಹಿಂದಿನ ಅರಸರು ದಂಡಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಇನ್ನೂ ರಾಜವಂಶದವರಲ್ಲಿ ಆ ಪದ್ಧತಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ [[ಚತುರಂಗ]] ಸಮೇತವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿದಂತೆ ಮಾಡಿ, ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾರೆ. [[ವಿಜಯನಗರ]]ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ [[ಸೀಮೋಲ್ಲಂಘನ]] ಮೈಸೂರಿನ [[ಒಡೆಯರು|ಒಡೆಯರ]] ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. * ಶಮೀವೃಕ್ಷವನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ [[ಬನ್ನಿಮರ]] ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈಗಲೂ ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ಒಡೆಯರ ವಂಶಜರು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ [[ಬನ್ನಿಮಂಟಪ]]ಕ್ಕೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ಸಮೇತ ಹೋಗಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಬನ್ನಿ ಅಥವಾ ಶಮೀ ಮರವು ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾದ್ದರಿಂದ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿಜಯದಶಮಿಯನ್ನು ವಿಜಯ-'''ದಶಮೀ''' ಹಾಗೂ ವಿಜಯದ-'''ಶಮೀ''' ಎಂದು ಕನ್ನಡಿಗರು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾರೆ. * ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ವಿಜಯದಶಮಿಯ ದಿನದ ಜಂಬೂಸವಾರಿಯನ್ನು ನೋಡುವುದೆಂದರೆ ಪರಮ ಸಂತೋಷ. ರಾಮಲೀಲ ಉತ್ಸವಗಳು ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಇತರೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜ್ರಂಭಣೆಯಿಂದ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ. ಕಾಳಿ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಉತ್ಸವ ಸಮೇತವಾಗಿ ಕೊಂಡೊಯ್ದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯೂ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸತ್ಯಕ್ಕೇ ಜಯ. ಒಳಿತಿಗೇ ಗೆಲುವು. ಒಳಿತು ಕೆಡುಕಿನ ಮೇಲೆ ಜಯಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿದುಬಂದಿದೆ. ಒಳಿತು ಕೆಡುಕಿನ ಮೇಲೆ ಜಯಸಾಧಿಸಿದ ದಿನ ವಿಜಯದಶಮಿ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. == ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == * [http://www.panditjiusa.com/Dasara_Info.htm#End%20of%20Adnyatwas%20of%20Pandavas ಪಾಂಡವರ ಬಗ್ಗೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210602213925/http://panditjiusa.com/dasara_info.htm#End%20of%20Adnyatwas%20of%20Pandavas |date=2021-06-02 }} * [http://www.mysoredasara.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181105190634/http://www.mysoredasara.com/ |date=2018-11-05 }}]] * [http://www.kamat.com/kalranga/festive/dasara.htm ಕಾಮತ್‌ರವರ ಬರಹ] * [http://www.bbc.co.uk/religion/religions/hinduism/holydays/navaratri/index.shtml ನವರಾತ್ರಿ - ಬಿಬಿಸಿಯಲ್ಲಿ] {{ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ}} {{ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಹಬ್ಬಗಳು}} {{Unreferenced}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಹಬ್ಬಗಳು]] [[ವರ್ಗ: ಹಬ್ಬಗಳು]] [[ವರ್ಗ: ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] [[de:Dashahara]] [[en:Dasara]] [[gu:દશેરા]] [[hi:दशहरा]] [[ml:ദസ്റ]] [[mr:विजयादशमी]] [[ne:दसैं]] [[nl:Dashera]] [[nn:Vidjayadasjami]] [[no:Vijayadasami]] [[pl:Dasara]] [[uk:Дасара]] owyysctggn4e1d2dufl34g7ip3lkjzm 0 4239 1374395 1364546 2026-05-30T05:10:38Z ~2026-31951-38 99733 /* */ 1374395 wikitext text/x-wiki [[Image:Shamba.PNG|thumb|right|ಶಂಬಾ ಜೋಷಿ]] {{Wd}} '''ಶಂ.ಬಾ. ಜೋಶಿ''' ([[ಜನವರಿ ೪]], [[೧೮೯೬]] - [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೮]], [[೧೯೯೧]]) ಕನ್ನಡದ ಖ್ಯಾತ ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತಿ. ಇವರು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸವದತ್ತಿ ತಾಲೂಕಿನ ಗುರ್ಲಹೊಸೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ೪-೧-೧೮೯೬ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ೧೯೧೪ರಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ರಭಾ ನದಿಗೆ ಮಹಾಪೂರ ಬಂದಾಗ ಗುರ್ಲಹೊಸೂರು ಜಲಮಯವಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ ತಂದೆಯ ಸಾವು. ಹೀಗಾಗಿ ಜೋಶಿಯವರು ಅಜ್ಜಿಯ ಮನೆಯಾದ ಪುಣೆಗೆ ಹೊದರು. ಅಲ್ಲಿ ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ಜೋಶಿಯವರು ೧೯೧೯ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಕರ ತರಬೇತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿ, ೧೯೨೦ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿಕ್ಕೋಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಾದರು. ೧೯೨೧ರಲ್ಲಿ ಜೋಶಿಯವರ ಮದುವೆ ಜಮಖಂಡಿಯ ಕರಂದೀಕರ ಮನೆತನದ ಸೌ. ಪಾರ್ವತಿಬಾಯಿಯವರೊಡನೆ ಜರುಗಿತು. ಚಿಕ್ಕೋಡಿಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿ ಆಗಮಿಸಿದಾಗ ಶಂ.ಬಾ.ಜೋಶಿಯವರಿಂದ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಕೈಂಕರ್ಯ;ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸರಕಾರದ ಅವಕೃಪೆ. ಜೋಶಿಯವರಿಗೆ ಉಗರಗೋಳಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆ. ಜೋಶಿಯವರು ಕೆಲಕಾಲದ ನಂತರ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ೧೯೨೬-೨೭ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗು ೧೯೨೮ರಿಂದ ೧೯೪೬ರವರೆಗೆ ಅದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವ್ಹಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ( ಈಗಿನ ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ ) ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಶಂ.ಬಾ. ಜೋಶಿಯವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಾಹಿತ್ಯವೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಮಾನವಜನಾಂಗಗಳ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಮಜಲುಗಳನ್ನು ಅವರವರ ಭಾಷಾಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು ಎನ್ನುವದನ್ನು ಶಂ.ಬಾ.ಜೋಶಿಯವರು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಜೋಶಿಯವರು ಈ ಶಾಸ್ತ್ರವಿಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರು. ಇದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಸಹ ಈ ತರಹದ ಶಾಸ್ತ್ರವಿಭಾಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆದುದರಿಂದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಸಹಪ್ರಥಮರು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀ ಶಂಕರ ಬಾಳದೀಕ್ಷಿತ ಜೋಶಿಯವರು [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೮]], [[೧೯೯೧]]ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ಮಾರನೆಯ ದಿನ, [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೯]], [[೧೯೯೧]]ರಂದು ೧೫ ದಿನಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೋಮಾದಲ್ಲಿದ್ದ ಜೋಶಿಯವರ ಪತ್ನಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಪಾರ್ವತಿಬಾಯಿ ಕೂಡ ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ==ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು== ಇವರ "ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಸೃತಿಯ ಪೂರ್ವ ಪೀಠಿಕೆ" ಎಂಬ ಕೃತಿಗೆ ೧೯೭೦ರ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿದೆ. [[೧೯೭೧]]ರಲ್ಲಿ ಶಂ.ಬಾ.ಜೋಶಿಯವರಿಗೆ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. [[೧೯೮೧]]ರಲ್ಲಿ ಮಡಿಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. <ref>[https://www.prajavani.net/article/%E0%B2%B6%E0%B2%82%E0%B2%AC%E0%B2%BE-%E0%B2%B6%E0%B3%8B%E0%B2%A7%E0%B2%A8%E0%B3%86%E0%B2%AF-%E0%B2%AC%E0%B3%86%E0%B2%B3%E0%B2%95%E0%B3%81ಶಂಬಾ ಶೋಧನೆಯ ಬೆಳಕು ವೀರಣ್ಣ ಮಡಿವಾಳರ ಶಂಬಾ-ಶೋಧನೆಯ-ಬೆಳಕು: 28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2014]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ದಿ.28-9-1991ರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ == {{Quote_box| width=70%|align=center |quote=(ಶಂಬಾ ಅವರು ದೈವಾಧೀನರಾದ ದಿ.28-9-1991ರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ); *ಇಡೀ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಚಲನೆ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹಗ್ಗ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕುಂಟುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮನುಷ್ಯ ಬದುಕಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಶೋಧಿಸುತ್ತಾ ಹಂಚುತ್ತಾ ನಡೆದ ಶಂಬಾ ಅವರನ್ನು ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಸಹ ನಿರಾಕರಣೆಯಿಂದಲ್ಲ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ತೊಡರುಗಾಲು ಹಾಕಿದ್ದಿದೆ. *ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಜೀವಕುಲಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಬೆಳಕಿನ ಸತ್ವವನ್ನು ತರುತ್ತಿರುವ ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶಂಬಾ ಕುರಿತ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತವಾದ ಮುಖಾಮುಖಿ ಅನಿವಾರ್ಯ. *ಚಿಕ್ಕೋಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದ ಶಂಬಾ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರೀತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೇ. ಶಂಬಾ ಬದುಕಿನ ಪುಟಗಳು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಬುದ್ಧಿ ನೀಡಬೇಕಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಬಡಬಡಿಕೆಯಲ್ಲ, ಶಂಬಾ ಎಲ್ಲ ಕಾಲದ ಬೆಳಕು. ಬೇಕಾದವರು ಬೇಕಾದಷ್ಟನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಮುಕ್ತತೆ ಹೃದಯದಲ್ಲೂ ಇದ್ದರೆ ಖಂಡಿತ ಬೊಗಸೆಯಾದರೂ ಸಿಕ್ಕೀತು.<ref>https://www.prajavani.net/article/ಶಂಬಾ-ಶೋಧನೆಯ-ಬೆಳಕು: 28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2014</ref> || "|source=-(ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪುರವಣಿ / 28/9/2014 ಪ್ರಜಾವಾಣಿ)|-}} == ಗ್ರಂಥಗಳು :== ** ಅರವಿಂದ ಘೋಷರ ಚರಿತ್ರವು(೧೯೨೧) ** ಕಂನುಡಿಯ ಹುಟ್ಟು(೧೯೨೨) ** ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ಕನ್ನಡ(೧೯೩೩) ** ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೂಲ(೧೯೩೪) ** ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪೂರ್ವಪೀಠಿಕೆ-ಭಾಗ ೧(೧೯೩೭) ** ಕನ್ನಡದ ನೆಲೆ(೧೯೩೯) ** ಶಿವರಹಸ್ಯ(೧೯೩೯) ** ರೂಢಿ ಹಾಗು ಭಾವಿಕಲ್ಪನೆಗಳು(೧೯೪೦) ** ಅಗ್ನಿವಿದ್ಯೆ(೧೯೪೬) ** ಸೌಂದರ್ಯವಿಚಾರ(೧೯೪೬) ** ಕರ್ಣನ ಮೂರು ಚಿತ್ರಗಳು(೧೯೪೭) ** ಎಡೆಗಳು ಹೇಳುವ ಕಂನಾಡ ಕಥೆ(೧೯೪೭) ** ಯಕ್ಷಪ್ರಶ್ನೆ(೧೯೪೮) ** ಸಮಾಜದರ್ಶನ(೧೯೪೯) ** ಹಾಲುಮತ ದರ್ಶನ(೧೯೬೦) ** ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪೂರ್ವಪೀಠಿಕೆ-ಭಾಗ ೨(೧೯೬೬) ** ಮಕ್ಕಳ ಒಡಪುಗಳು(೧೯೬೬) ** ದಾರಿಯ ಬುತ್ತಿ(೧೯೬೯) ** ಋಗ್ವೇದಸಾರ-ನಾಗಪ್ರತಿಮಾವಿಚಾರ(೧೯೭೧) ** ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯ ಜೀವಾಳ(೧೯೭೩) ** ಸಾತತ್ಯ ಮತ್ತು ಸತ್ಯ(೧೯೭೫) ** ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ(೧೯೭೫) ** ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ(೧೯೭೬) ** ಪ್ರವಾಹ ಪತಿತರ ಕರ್ಮ ಹಿಂದೂ ಎಂಬ ಧರ್ಮ (೧೯೭೬) ** ಶ್ರೀಮತ್ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿರುವ ರಾಜಯೋಗದ ಸ್ವರೂಪ(೧೯೭೭) ** ಮಾನವಧರ್ಮದ ಆಕೃತಿ(೧೯೭೯) ** ಬುಧನ ಜಾತಕ(೧೯೮೨) ** ಬಿತ್ತಿದ್ದನ್ನು ಬೆಳೆದುಕೊ(೧೯೮೪) ==ಅನುವಾದ ಗ್ರಂಥಗಳು:== ** ಉಪನಿಷತ ರಹಸ್ಯ(ಮೂಲ: ರಾನಡೆ; ಬೇಂದ್ರೆ ಹಾಗು ದಿವಾಕರರವರ ಜೊತೆಗೆ ಸಹ ಅನುವಾದ; ೧೯೨೮) ** ಶ್ರೀಮತ್ ಭಗವದ್ಗೀತಾ ಭಾಗ-೧ (ಮೂಲ :ಸಾತವಳೇಕರ;೧೯೪೪) <ref>{{Cite web |url=http://kanaja.in/?p=9689 |title=ಕಣಜ |access-date=2019-06-12 |archive-date=2020-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216200909/http://kanaja.in/?p=9689 |url-status=dead }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಶೋಧಕರು]] 6mj9qfgwyzrouhaxxjh6p6cry3uguh7 0 19729 1374389 1342475 2026-05-30T02:41:03Z CommonsDelinker 768 ಚಿತ್ರ Children_watching_marionettes_Federal_Theater_Project_Works_Progress_Administration_New_York_City_1935.gifರ ಬದಲು ಚಿತ್ರ WPA_Federal_Theater_Project_in_New_York-Marionette_Unit_-_DPLA_-_8d9963c6af54bef1a9f474956290ccd6.gif ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. 1374389 wikitext text/x-wiki '''ಕೀಲುಗೊಂಬೆಯಾಟ'''<ref>http://kannadajaanapadaparishat.blogspot.in/2016_05_01_archive.html</ref><ref>https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%B5%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%97:%E0%B2%95%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%9F%E0%B2%95%E0%B2%A6_%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6</ref> ಪ್ರಕಾರ ಇಂದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವಾಗಿದೆ. ಇದರ ರಂಗ ಮಂಚ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಾಕಾರವಾಗಿರುತಿತ್ತು. ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ [[ಗೊಂಬೆ]]ಗಳು ಮಾತ್ರ ತೋರಿ ಬರುವಂತೆ ಕೀಲುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕುಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜನಪದ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಜನವರ್ಗದ ಕಲಾಕಾರರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂದು ಈ ಬಗೆಯ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು [[ಮೈಸೂರು]] ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮಣ್ಣಿ ಜಾನಪದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ==ಇತಿವೃತ್ತ== * ಈ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಮೈಸೂರು ಜಾನಪದ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಪ್ರೊ. ಜೀ.ಶಂ.ಪರಮಶಿವಯ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಕ್ಯುರೇಟರ್ ಆಗಿದ್ದ ಪಿ.ಆರ್.ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿ ಇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವುದು. ಮೂಲತಃ ಈ ಪ್ರಕಾರವು ತಿಪಟೂರು ಭಾಗದ ಹೊನ್ನವಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೆಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ. ಕಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಈ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಜನವರ್ಗದವರು ಕುಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಗೊಂಬೆಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉದ್ದನೆಯ ಕೊಳವೆ ಅಳವಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. * ಇದರ ಮೂಲಕ ಕೈ-[[ಕಾಲು]]ಗಳಗೆ ಜೋಡಿಸಿದ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಆಡಿಸುವ ತಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಗೊಂಬೆಯಾಟ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂತೆ, ಅಥವಾ ಜಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಡೇರೆ ಹಾಕಿ ಹಗಲು ವೇಳೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಟಿಕೇಟು ಪಡೆದು ಗೊಂಬೆಯಾಟವನ್ನು ಜನ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕಲೆಯು ೧೯೩೦ರ ವೇಳೆಗೆ ಕ್ಷೀಣಗೊಂಡಿತ್ತು. * ಈ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ 'ಮೃದಂಗ' 'ತಾಳ' ಮತ್ತು 'ಬಿದಿರಿನ ಪಟ್ಟಿಯ ಪೀಪಿ' (ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಕಟ್ ಪುತ್ಲಿ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಈ ವಾದ್ಯವನ್ನು 'ಬೋಲಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ) ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದಾಸಯ್ಯ, ಮಡಿವಾಳ ಗೊಂಬೆಗಳು ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ, ರಾಣಿ, ಹಾಗೂ ಸೈನಿಕರ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂದು ಈ ಪ್ರಕಾರವು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನೋಡಲು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಜಾನಪದ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ದೊರಕುವುದು. ==ಕೀಲುಗೊಂಬೆಯಾಟ ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗ== * ಕರ್ನಾಟಕ ಗಡಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾಸರಗೋಡು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ [[ಯಕ್ಷಗಾನ]] ಬೊಂಬೆಯಾಟ ತಂಡವಿದೆ, ಈ ಗೊಂಬೆಯಾಟದ ಸ್ಥಾಪಕರು ದಿ.ಕೆ.ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರ [[ಪುತ್ರ]] ರಮೇಶ ಕೆ.ವಿ. ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು ಸಲಾಕಿ ಗೊಂಬೆಯಾಟ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಶೈಲಿಯು ಇವರದಾಗಿತ್ತು. * ಈ ಗೊಂಬೆಯಾಟದವರು ತಿಳಿಸುವಂತೆ ಗೊಂಬೆಗಳು ತೆಂಕು ಶೈಲಿಯ ಆಕಾರ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಕುಣಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ಗೊಂಬೆಗಳಿಗೆ ಸೂತ್ರಗಳಿಲ್ಲ, ಗೊಂಬೆಯ ಕೆಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉದ್ದನೆಯ ಸಲಾಕಿಗೆ ಗೊಂಬೆಯನ್ನು ತೂರಿಸಿ ಅಟ್ಟದ ಕೆಳಭಾಗದಿಂದ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಬಳಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಈ ತಂಡದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಸೇರುವುದು. * ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಈ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಹೊಸತು ಎನಿಸಿದರೂ ಈ ಬಗೆಯ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮೈಸೂರು ತಿಪಟೂರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿದ್ದ ಕೀಲುಗೊಂಬೆಯಾಟ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೋಲುವುದು. ಈ ಶೈಲಿಯ ಗೊಂಬೆಯಾಟ ಇಂದಿಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ, ಈ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಡಾಂಗೆರ ಪುತುಲ್ (ದಂಡದ ಮೂಲಕ ಕುಣಿಸುವ ಗೊಂಬೆ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. * ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸೂತ್ರದ ಗೊಂಬೆಯಾಟ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಂತೆ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಡಾಂಗೆರ ಪುತುಲ್ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಗೊಂಬೆಯಾಟ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದ ಶ್ರೀ ಸುರೇಶ ದತ್ತಾ ಇವರು ಅಲ್ಲಾವುದ್ದೀನ್ ಅದ್ಭುತ ಕಥೆ ಒಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿರುವರು. * ಈ ಒಂದು ಮಾದರಿಯ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ೧೯೩೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೆಂಬುದು ಇಂದು ಇತಿಹಾಸದ ಕೋಶದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ೨೦೦೩-ರ ತನಕ ಕಾಸರಗೋಡು ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ [[ಯಕ್ಷಗಾನ]] ಬೊಂಬೆಯಾಟ [[ತಂಡ]] ಕೀಲು ಗೊಂಬೆಯಾಟ ಮಾದರಿಯ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಈ ಶೈಲಿಯು ಬಹಳಷ್ಟು ಶ್ರಮದಾಯಕವಾದುದೆಂದು ತಿಳಿದು ಪುನ: ಸೂತ್ರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕುಣಿಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಜನ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿರುವರು. ==ಗ್ರಂಥ ಮೂಲ== * ಎಸ್. ಎ.ಕೃಷ್ಣಯ್ಯ ೧೯೮೮, '''ಕರ್ನಾಟಕ ಪೊಪೆಟ್ರಿ (Karnataka Puppetry)''' ಪ್ರ:ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜಾನಪದ ರಂಗ ಕಲೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಎಂ.ಜಿ.ಎಂ. ಕಾಲೇಜು ಆವರಣ-ಉಡುಪಿ ೫೭೬ ೧೦೨ ==ಗ್ಯಾಲರಿ== <gallery class="center" widths="175px" heights="175px"> File:Marionette Theatre.jpg|A little theatre of marionettes, Italy, 1959 File:Tillerclowes.jpg|Marionette from Tiller family marionette company, 1870s-1890s File:Marionnette.jpg|A marionette File:WPA Federal Theater Project in New York-Marionette Unit - DPLA - 8d9963c6af54bef1a9f474956290ccd6.gif|Children watching marionettes in New York, 1935 File:Prague-Marionette.jpg|Marionette in Prague File:Scene from "A Tale of Two Mice" is an app that showcases the unique marionette puppetry of Sydney Delle Donne and her "Country Mouse Puppets" marionette studios.jpg|thumb|Marionettes in action in an amazing istore app "A Tale of Two Mice" by Sydney Delle Donne </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗ:ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ: ಗೊಂಬೆಯಾಟ]] d9fpy4srswqxud7f9f86ckkplf3h41c 0 22397 1374375 1372237 2026-05-29T15:13:50Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374375 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:WWW logo by Robert Cailliau.svg|thumb|ರಾಬರ್ಟ್‌ ಕೈಲಿಯುವಿನಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವೆಬ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚಿಹ್ನೆ]] '''ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌''' ಎಂಬುದನ್ನು '''WWW''' ಮತ್ತು '''W3''' ಎಂಬುದಾಗಿ ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''''ದಿ ವೆಬ್''' ‌' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌, [[ಅಂತರಜಾಲ]] ಮಾಧ್ಯಮವು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕಿತ [[ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌]]ನ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. [[ವೆಬ್‌ ಪುಟ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿರುವ [[ಪಠ್ಯ]], [[ಚಿತ್ರ]]ಗಳು, [[ವಿಡಿಯೋ]], ಮತ್ತು ಇತರ [[ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ]] ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು [[ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌]] ಒಂದರ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಓರ್ವರು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು [[ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕು]]ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಆಕಡೆಯಿಂದ ಈಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸಬಹುದು. ಈಗ [[ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಕನ್ಸೋರ್ಟಿಯಂ]]ನ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿರುವ [[ಸರ್‌ ಟಿಮ್‌ ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ]] ಎಂಬ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌]] ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯು ಹಿಂದಿದ್ದ ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, 1989ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಯೋಜನೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಇದೇ ಮುಂದೆ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web | title = Tim Berners Lee - Time 100 People of the Century | url = http://www.yachtingnet.com/time/time100/scientist/profile/bernerslee.html | publisher = ''[[Time Magazine]]'' | accessdate = | quote = He wove the World Wide Web and created a mass medium for the 21st century. The World Wide Web is Berners-Lee's alone. He designed it. He loosed it on the world. And he more than anyone else has fought to keep it open, nonproprietary and free. .}}</ref> [[ಸ್ವಿಜರ್‌ಲೆಂಡ್‌]]ನ [[ಜಿನೇವಾ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[CERN]] ಎಂಬ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಈತನೊಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಂದೆ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಕೈಲಿಯು]] ಎಂಬ ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ವಿಜ್ಞಾನಿಯು ನಂತರ ಈತನ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ. 1990ರಲ್ಲಿ, "ಘಟಕಗಳ ಒಂದು ಜಾಲದಂತೆ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ನ್ನು [...]" ಬಳಸುವುದನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಿದರು[5] ಮತ್ತು ಸದರಿ ವೆಬ್‌ನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web|author=Berners-Lee, Tim|title=Pre-W3C Web and Internet Background|url=http://www.w3.org/2004/Talks/w3c10-HowItAllStarted/?n=15|publisher=World Wide Web Consortium|accessdate=April 21, 2009}}</ref> "ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ನ್ನು (W3) ಮಾನವ ಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಭಂಡಾರವನ್ನಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ, ದೂರದ ಯಾವುದೋ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಸಹಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಏಕರೂಪದ ಯೋಜನೆಯೊಂದರ ಎಲ್ಲಾ ಮಗ್ಗಲುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು." <ref>ವಾರ್‌ಡ್ರಿಪ್‌-ಫ್ರೂಯಿನ್‌, ನೋವಾ ಮತ್ತು ನಿಕ್‌ ಮಾಂಟ್‌ಫೋರ್ಟ್‌, ಸಂಪಾದಿತ (2003). ದಿ ನ್ಯೂ ಮೀಡಿಯಾ ರೀಡರ್‌ ವಿಭಾಗ 54. ದಿ MIT ಪ್ರೆಸ್‌. ISBN 0-262-23227-8.</ref> ಒಂದು ವೇಳೆ ಎರಡು ಯೋಜನೆಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡರೆ, ಮಧ್ಯದ ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದರ ಬದಲಿಗೆ, ಎರಡರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಲೆಹಾಕಿದ ಒಂದು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿದ ಕಾರ್ಯನಿದರ್ಶನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿತ್ತು. == ಇತಿಹಾಸ == {{Main|History of the World Wide Web}} 1980ರಲ್ಲಿ ತಾನೇ ರೂಪಿಸಿದ್ದ [[ENQUIRE]] ಎಂಬ ಒಂದು ದತ್ತಾಂಶ ಸпрацгн (ಡೇಟಾ ಬೇಸ್‌) ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಾಂಶ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯೊಂದನ್ನು<ref>{{cite web|url=http://www.w3.org/History/1989/proposal.html |month=March |year=1989 |title=Information Management: A Proposal |accessdate=July 27, 2009}}</ref> [[ಟಿಮ್‌ ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ]] 1989ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಮಾಹಿತಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ. [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಕೈಲಿಯು]] ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ಔಪಚಾರಿಕವಾದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯೊಂದನ್ನು (1990ರ ನವೆಂಬರ್ 12ರಂದು) ಆತ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. [[ಕ್ಲೈಂಟ್‌-ಸರ್ವರ್‌]] ವಿನ್ಯಾಸವೊಂದನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಜಾಲತಾಣದ "[[ವೀಕ್ಷಕರು]]" (ಬ್ರೌಸರುಗಳು) ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ "[[ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌]] ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳ" ಒಂದು "ಜಾಲ"ವಾಗಿ "WorldWideWeb" (ಒಂದೇ ಪದ, "W3" ಕೂಡಾ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ "ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ಯೋಜನೆ"ಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲೆಂದು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref name="W90"/> ಓದಲು-ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶವಿರುವ ಜಾಲವೊಂದನ್ನು ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬಹುದೆಂದು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಅಂದಾಜಿಸಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, "ಓದುಗರಿಂದ ಹೊಸ ಕೊಂಡಿಗಳು ಹಾಗೂ ಹೊಸ ವಿಷಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವಿಕೆಗೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುವುದನ್ನು, [ತನ್ಮೂಲಕ] ಬರಹಗಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ಕರ್ತೃತ್ವವನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿಸುವುದನ್ನು, ಮತ್ತು "ಓದುಗನ/ಓದುಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುರಿತಾದ ಹೊಸ ವಿಷಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯು ಲಭ್ಯವಾದಾಗಲೆಲ್ಲಾ, ಅದರ ಕುರಿತಾದ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವುದನ್ನು" ಸಾಧಿಸಲು ಇದು ಆರು ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಸಹ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಅಂದಾಜಿಸಿತು. ಪಕ್ವವಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬರಲು ಸಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ [[Web 2.0]] ಮತ್ತು [[RSS]]/[[Atom]] ಅನ್ನೂ ನೋಡಿ. ಬ್ರೌನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಫಾರ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಇನ್‌ ಇನ್‌ಫರ್ಮೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಷಿಪ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಉಪೋತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ ಬುಕ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಿಂದ ಬಂದ [[ಡೈನಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌]] [[SGML]] ರೀಡರ್‌ನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. CERNನಿಂದ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ಡೈನಟೆಕ್ಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದು, [[HyTime]] ಅನ್ವಯಿಕ ಭಾಷೆಯೊಳಗೇ SGML ISO 8879:1986ವನ್ನು ಹೈಪರ್‌ಮೀಡಿಯಾಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಅದು ತೀರಾ ದುಬಾರಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪ್ರತಿ ದಸ್ತಾವೇಜಿಗೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ದಸ್ತಾವೇಜನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದ ಶುಲ್ಕದಂಥ, ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಉನ್ನತ ಶಕ್ತಿ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಒಂದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದ ಪರವಾನಗಿ ನೀತಿಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಇದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ವಿಶ್ವದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ [[ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌]]ನ ರೂಪದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, 1990ರಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ [[ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌]] ಆದ [[WorldWideWeb]]ನ್ನು ಬರೆಯಲೂ ಸಹ ಒಂದು [[NeXT ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌]]ನ್ನು ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ ಬಳಸಿದ. [[ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್]] (ಅದು ಒಂದು ವೆಬ್‌ ಎಡಿಟರ್ ಕೂಡಾ ಆಗಿತ್ತು), ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್, ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳಂಥ<ref>{{cite web|url=http://www.w3.org/History/19921103-hypertext/hypertext/WWW/TheProject.html |title=First Web pages |publisher=W3.org |date= |accessdate=July 27, 2009}}</ref> ಒಂದು ಕಾರ್ಯನಿರತ ವೆಬ್‌ಗೆ<ref>{{cite web|url=http://www.w3.org/People/Berners-Lee/WorldWideWeb |title=Tim Berners-Lee: WorldWideWeb, the first web client |publisher=W3.org |date= |accessdate=July 27, 2009}}</ref> ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧನಗಳನ್ನೂ 1990ರ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ ರೂಪಿಸಿದ. ಯೋಜನೆಯೇನೆಂಬುದನ್ನು ಸ್ವತಃ ಇವೇ ವಿವರಿಸಿದವು. 1991ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 6ರಂದು ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ನ ಒಂದು ಕಿರು ಸಾರಾಂಶವನ್ನು <tt>alt.hypertext</tt> [[ನ್ಯೂಸ್‌ಗ್ರೂಪ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಆತ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ.<ref>{{cite web|url=http://groups.google.com/group/alt.hypertext/msg/395f282a67a1916c |title=Short summary of the World Wide Web project |publisher=Groups.google.com |date=August 6, 1991 |accessdate=July 27, 2009}}</ref> ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸೇವೆಯಾಗಿ ವೆಬ್‌ನ ಮೊದಲ ಪ್ರವೇಶವೂ ಸಹ ಇದೇ ದಿನಾಂಕದಂದು ಆಯಿತು. ಯುರೋಪ್‌ ಆಚೆಗಿನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಸರ್ವರ್‌ನ್ನು 1991ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ [[SLAC]] ಎಂಬಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|author=Jean Marie Deken |url=http://www.slac.stanford.edu/history/earlyweb/history.shtml |title=The Early World Wide Web at SLAC: Early Chronology and Documents |publisher=Slac.stanford.edu |date= |accessdate=July 27, 2009}}</ref> ಬ್ರೌನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿನ [[ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌]] ಎಡಿಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂನಂಥ (HES), 1960ರ ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ನ ಆಧಾರರೂಪದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಇದೇ ಸ್ವರೂಪದ ಇನ್ನಿತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ, [[ಟೆಡ್‌ ನೆಲ್ಸನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಆಂಡ್ರೀಸ್‌ ವ್ಯಾನ್‌ ಡ್ಯಾಮ್]]‌--- [[ಟೆಡ್‌ ನೆಲ್ಸನ್‌]]ನ [[Project Xanadu]] ಮತ್ತು [[ಡೋಗ್ಲಸ್‌ ಎಂಜಲ್‌ಬರ್ಟ್‌]]ನ [[oN-Line System]] (NLS). 1945ರಲ್ಲಿ ಬಂದ "[[As We May Think]]" ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, [[ವಾನ್ನೆವರ್ ಬುಷ್‌]]ನ [[ಮೈಕ್ರೋಫಿಲ್ಮ್‌]]-ಆಧರಿತ "[[ಮೆಮೆಕ್ಸ್]]‌"ನಿಂದ ನೆಲ್ಸನ್‌ ಹಾಗೂ ಎಂಜೆಲ್‌ಬರ್ಟ್‌ ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು. {{Citation needed|date=August 2009}} ಅಂತರಜಾಲದೊಂದಿಗೆ ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ನ್ನು ಜೊತೆಗೂಡಿಸಿದ್ದು ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಗತಿ. ಎರಡು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಜತೆಗೂಡುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಾಂಗತ್ಯವು ''ಎರಡೂ'' ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿ ತಾನು ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಆತನ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ತಾನೇ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು ಎಂದು ''ವೀವಿಂಗ್‌ ದಿ ವೆಬ್‌'' ಎಂಬ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಆತ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ, ವೆಬ್‌ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿನ ಆಕರಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಗುರುತುಕಾರಕಗಳ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ: [[ಯೂನಿಫಾರ್ಮ್‌ ರಿಸೋರ್ಸ್‌ ಲೊಕೇಟರ್‌]] (URL) ಎಂದು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಯೂನಿಫಾರ್ಮ್‌ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್‌ ಐಡೆಂಟಿಫೈಯರ್‌ (UDI) ಮತ್ತು [[ಯೂನಿಫಾರ್ಮ್‌ ರಿಸೋರ್ಸ್‌ ಐಡೆಂಟಿಫೈಯರ್‌]] (URI); ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಭಾಷೆಯಾದ [[ಹೈಪರ್‌ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ಮಾರ್ಕಪ್‌ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್‌]] (HTML); ಮತ್ತು [[ಹೈಪರ್‌ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌]] (HTTP) ಇವು ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು.<ref>{{cite web|title=Inventor of the Week Archive: The World Wide Web|url=http://web.mit.edu/invent/iow/berners-lee.html|publisher=[[Massachusetts Institute of Technology]]: MIT School of Engineering|accessdate=July 23, 2009}}</ref> ಆಗ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಇತರ ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ನಡುವೆ ಅಗಾಧವಾದ ಅಂತರವಿತ್ತು. ದ್ವಿದಿಕ್ಕಿನ ಕೊಂಡಿಗಳಿಗಿಂತ ಕೇವಲ ಏಕದಿಕ್ಕಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು ಮಾತ್ರವೇ ವೆಬ್‌ಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದವು. ಮತ್ತೊಂದು ಆಕರವನ್ನು ಅದರ ಮಾಲೀಕನ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಯಾರಾದರೊಬ್ಬರು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದನ್ನು ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿತು. ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿನ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿನ ಕಷ್ಟವನ್ನೂ (ಹಿಂದಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ) ಸಹ ಇದು ತಗ್ಗಿಸಿತು. ಆದರೆ ಅದರ ಬದಲಿಗೆ [[ಸಂಪರ್ಕದ ಹಠಾತ್ ಕುಸಿತ]]ದ ತೀವ್ರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿತು. [[HyperCard]]ನಂಥ ತನ್ನ ಪೂರ್ವವರ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌, ಮಾಲೀಕತನದ್ದಲ್ಲದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ತ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಹಾಗೂ ಪರವಾನಗಿಯ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿಲ್ಲದೆಯೇ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು. ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಬಾಕಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ಯಾರಿಗೇ ಆದರೂ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಉಚಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು [[CERN]] 1993ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 30ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://tenyears-www.web.cern.ch/tenyears-www/Welcome.html |title=Ten Years Public Domain for the Original Web Software |publisher=Tenyears-www.web.cern.ch |date=April 30, 2003 |accessdate=July 27, 2009 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 13, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090813032723/http://tenyears-www.web.cern.ch/tenyears-www/Welcome.html |url-status=dead }}</ref> [[ಗೋಫರ್]] ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಉಚಿತ ಬಳಕೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಬಂದ ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಗೋಫರ್‌ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದವರೆಲ್ಲ ವೆಬ್‌ನ ಕಡೆಗೆ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡರು. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ [[ViolaWWW]] ಎಂಬ ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ [[HyperCard]]ನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. 1993ರಲ್ಲಿ [[ಮೊಸಾಯಿಕ್‌]] ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ನ<ref>{{cite web|url=http://www.totic.org/nscp/demodoc/demo.html |title=NCSA Mosaic - September 10, 1993 Demo |publisher=Totic.org |date= |accessdate=July 27, 2009}}</ref> ಪರಿಚಯವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ<ref>{{cite web|url=http://www.livinginternet.com/w/wi_mosaic.htm |title=Mosaic Web Browser History - NCSA, Marc Andreessen, Eric Bina |publisher=Livinginternet.com |date= |accessdate=July 27, 2009}}</ref> ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವು ಸಿಕ್ಕಿತು ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ. [[ಮಾರ್ಕ್‌ ಆಂಡ್ರೀಸ್ಸೆನ್‌]] ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ [[ಅರ್ಬನಾ-ಚ್ಯಾಂಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಇಲಿನೋಯ್ಸ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿನ (NCSA-UIUC) [[ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಸೂಪರ್‌ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ತಂಡದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಬ್ರೌಸರ್‌ ಇದಾಗಿತ್ತು. U.S. ''ಹೈ-ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್‌ ಇನಿಷಿಯೆಟೀವ್‌'' ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಾಗಿ ಧನಸಹಾಯವು ಸಿಕ್ಕಿತು. ''[[1991ರ ಹೈ ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್‌ ಕಾಯಿದೆ]]'' ಯಿಂದ ಪ್ರವರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಯೋಜನೆಯು, U.S. ಸೆನೆಟರ್‌ [[ಆಲ್‌ ಗೋರ್‌]] ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ, [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು]] ಉಪಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.cs.washington.edu/homes/lazowska/faculty.lecture/innovation/gore.html |title=Vice President Al Gore's ENIAC Anniversary Speech |publisher=Cs.washington.edu |date=February 14, 1996 |accessdate=July 27, 2009}}</ref> ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ನ ಬಿಡುಗಡೆಗೂ ಮೊದಲು, ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆರೆಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅಂತರಜಾಲದ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ [[ಗೋಫರ್‌]] ಹಾಗೂ [[ವೈಡ್‌ ಏರಿಯಾ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್‌ ಸರ್ವರ್‌]]ಗಳಂಥ (WAIS) ಹಳತಾದ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು. ವೆಬ್‌ ಎಂಬುದು ಇದುವರೆಗಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಅಂತರಜಾಲ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ ಆಗುವಲ್ಲಿ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ನ ಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಯೂಸರ್‌ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. 1994ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಟಿಮ್‌ ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀಯು ಪರಮಾಣು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಐರೋಪ್ಯ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ([[CERN]]) ಬಿಟ್ಟ ನಂತರ, ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಕನ್ಸೋರ್ಟಿಯಂನ್ನು (W3C) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. [[ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]] ಲ್ಯಾಬರೇಟರಿ ಫಾರ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ (MIT/LCS) ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. [[ಅಂತರಜಾಲ]] ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪಥನಿರ್ಮಾಪಕನೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ [[ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ಸ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿ]] (DARPA) ಮತ್ತು [[ಐರೋಪ್ಯ ಆಯೋಗ]]ದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಇದು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 1994ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಸದ್ಯದ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯು ಇನ್ನೂ ಶೈಶವಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದಾಗ, ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ [[ಗಮನಾರ್ಹ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು]] ಆಗಲೇ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಇಂದಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮುನ್ಸೂಚಕಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿವೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅಂತರಜಾಲದಿಂದ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಇತರ [[ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌]]ಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟು [[ಡೊಮೈನ್‌ ಹೆಸರು]] ಹಾಗೂ [[HTML]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ, ವೆಬ್‌ ಮಾನದಂಡಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀಯು ಒಂದು ಸಕ್ರಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ (ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳು ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುವ [[ಮಾರ್ಕ್‌-ಅಪ್‌ ಭಾಷೆ]]ಗಳಂಥವು), ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ [[ಶಬ್ದಾರ್ಥದ ವೆಬ್‌]] ಒಂದರ ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಆತ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಬಳಕೆಗೆ ಸುಲಭವಾದ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಸಲೀಸಾಗಿ ಹೊಂದುವಂತಿರುವ ಸ್ವರೂಪದ ಮೂಲಕ [[ಅಂತರಜಾಲ]]ದಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿಯ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯಗೊಳಿಸಿದೆ. ಅಂತರಜಾಲದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://legal-dictionary.thefreedictionary.com/Internet |title=Internet legal definition of Internet |publisher=Free Online Law Dictionary |date=July 15, 2009 |work=West's Encyclopedia of American Law, edition 2 |accessdate=November 25, 2008}}</ref> ಜನಪ್ರಿಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ''ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌'' ಹಾಗೂ ''ಅಂತರಜಾಲ'' ಎಂಬ ಪದಗಳೆರಡನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ]]ಯಾದರೂ, ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಎಂಬುದು ಅಂತರಜಾಲ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ [[ಸಮಾನಾರ್ಥಕ]]ವಾದುದಲ್ಲ ಎನ್ನಬೇಕು.<ref>{{cite web|url=http://www.techterms.com/definition/www |title=WWW (World Wide Web) Definition |publisher=TechTerms |accessdate=July 27, 2009}}</ref> ವೆಬ್‌ ಎಂಬುದು ಅಂತರಜಾಲದ ತುದಿಯ ಅಥವಾ ಅದರ ಹತೋಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಮೇಲೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಒಂದು ಅನ್ವಯಿಕೆಯಾಗಿದೆ. == ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ == ಅಂತರಜಾಲ ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ದಿನನಿತ್ಯದ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಭೇದ-ಪರಿಗಣನೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೂ, ಅಂತರಜಾಲ ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ. ಅಂತರಜಾಲ ಎಂಬುದು ಅಂತರ್‌ಸಂಪರ್ಕಿತ [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಜಾಲಗಳ]] ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ವೆಬ್‌ ಎಂಬುದು ಅಂತರಜಾಲದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕಿತ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಆಕರಗಳ ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದು, ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕುಗಳು ಮತ್ತು URLಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ವೆಬ್‌ ಎಂಬುದು ಅಂತರಜಾಲದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಒಂದು [[ಅನ್ವಯಿಕೆ]].<ref>{{cite web|title=The W3C Technology Stack|url=http://www.w3.org/Consortium/technology|publisher=World Wide Web Consortium|accessdate=April 21, 2009}}</ref> ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ನ ಮೇಲೆ ಒಂದು [[ವೆಬ್‌ ಪುಟ]]ವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಕಾರ್ಯವು, [[ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌]] ಒಂದರೊಳಗೆ ಸದರಿ ವೆಬ್‌ ಪುಟದ [[URL]]ನ್ನು ಅಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅಥವಾ ಆ ಪುಟ ಅಥವಾ ಮೂಲಕ್ಕಿರುವ [[ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕ್‌]]ನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಹೊತ್ತುತಂದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಆಗ ಸಂವಹನಾ ಸಂದೇಶಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯನ್ನೇ ತೆರೆಯ ಹಿಂದೆ ಸದರಿ ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ ಶುರುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೊದಲಿಗೆ, [[ಡೊಮೈನ್‌ ಹೆಸರಿನ ಪದ್ಧತಿ]] ಅಥವಾ, DNS ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜಾಗತಿಕವಾದ, ಹಂಚಿಕೆಗೊಳಗಾದ [[ಅಂತರಜಾಲ]] ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು URLನ ಸರ್ವರ್‌-ಹೆಸರಿನ ಭಾಗವು ಒಂದು [[IP ವಿಳಾಸ]]ವಾಗಿ ವಿಘಟಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. [[ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌]]ನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಈ IP ವಿಳಾಸವು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ಆಗ, ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿರುವ ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌ಗೆ ಒಂದು [[HTTP]] ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ಕಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮೂಲವನ್ನು ಬ್ರೌಸರ್‌ ಕೋರುತ್ತದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಒಂದು ವೆಬ್‌ ಪುಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪುಟದ [[HTML]] ಪಠ್ಯದ ಕುರಿತು ಮೊದಲು ಕೋರಿಕೆಯ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ತಕ್ಷಣವೇ ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ನಿಂದ [[ಪದಾನ್ವಯವಾಗಿ ಬಿಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟು]], ಪುಟದ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಾವುದೇ ಕಡತಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕೋರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ಒಂದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '[[ಪುಟದ-ವೀಕ್ಷಣೆ]]ಗಳು' ಅಥವಾ ಕಂಡುಬರುವ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸರ್ವರ್‌ '[[ಭೇಟಿಗಳು]]' (ಕಡತದ ಕೋರಿಕೆಗಳು)- ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತವೆ. ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌ಗಳಿಂದ ಈ ಕಡತಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಾಗ, ಪುಟದ HTML, [[CSS]], ಮತ್ತು ಇತರ ವೆಬ್‌ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ, ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳು ಪುಟವನ್ನು ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ಹಂತಹಂತವಾಗಿ [[ಮೂಡಿಸಲು]] ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಬಳಕೆದಾರನು ನೋಡುವ ತೆರೆಯ-ಮೇಲಿನ ವೆಬ್‌ ಪುಟವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಆಕರಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳು ಇತರ ಪುಟಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗಳು, ಮೂಲ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳು, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವೆಬ್‌ ಆಕರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ [[ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕ್‌]]ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯಶಃ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾದ, ಸಂಬಂಧಿತ ಆಕರಗಳ ಇಂಥ ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯು ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ಕೊಂಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಹೊಂದುವುದರ ಮೂಲಕ, ಈಗ ಅಡ್ಡಹೆಸರಿಸಲಾಗಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಒಂದು "ಜಾಲ" ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಇದನ್ನು ಅಂತರಜಾಲದ ಮೇಲೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ [[ಟಿಂ ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ]], 1990ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ '''WorldWideWeb''' (ಮೂಲದಲ್ಲಿ [[CamelCase]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು) ಎಂದು ಕರೆದ.<ref name="W90"/> === W3 ಎಂದರೇನು? === W3, ಅಥವಾ www ಎಂಬುದು ಅನೇಕ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ: * ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳೂ ಒಂದು ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಅದರ ನೆರವಿನಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಸೀಮೆಯಿಲ್ಲದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ; * ಅನೇಕ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ಗಳು ಇರುವಾಗಲೂ, ಈ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಲು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಲು, ಈ ಯೋಜನೆಯು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಿದ ವಿಳಾಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (URI); * ಅನ್ಯಥಾ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ದೇಶೀಯ W3 ಸರ್ವರ್‌ಗಳಿಂದ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವ ಒಂದು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ (HTTP); * ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ W3 ಗ್ರಾಹಕನೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುವ, ಮತ್ತು ಪಠ್ಯ, ಸೌಕರ್ಯಪಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಲದಾದ್ಯಂತವಿರುವ ಸರಳವಾದ ಆನ್‌-ಲೈನ್‌ ನೆರವಿನ ಮಾಹಿತಿಯಂಥ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳ ರವಾನೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಕ್‌-ಅಪ್‌ ಭಾಷೆ (HTML); * ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿರುವ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಂಶಗಳ ಪೈಕಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಥವಾ ಕೆಲವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಂತರಜಾಲದ ಮೇಲೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ದತ್ತಾಂಶದ ಮೊತ್ತ. <ref># ^ ವಾರ್‌ಡ್ರಿಪ್‌-ಫ್ರೂಯಿನ್‌, ನೋವಾ ಮತ್ತು ನಿಕ್‌ ಮಾಂಟ್‌ಫೋರ್ಟ್‌, ಸಂಪಾದಿತ (2003). ದಿ ನ್ಯೂ ಮೀಡಿಯಾ ರೀಡರ್‌. ದಿ MIT ಪ್ರೆಸ್‌. ISBN 0-262-23227-8.</ref> === ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವಿಕೆ === [[ಚಿತ್ರ:WorldWideWebAroundWikipedia.png|thumb|ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವ WWWನ ಒಂದು ಕಿರುತುಣುಕಿನ ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ ಪ್ರತಿಕೃತಿ.]] ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕ್‌ಗಳು ಕಾಣೆಯಾಗುವ, ಹೊಸ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವ, ಅಥವಾ ವಿಭಿನ್ನ ವಸ್ತು-ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಿಸಲ್ಪಡುವ ಮೂಲಕ ಅನೇಕ ವೆಬ್‌ ಆಕರಗಳು ಗಮನಸೆಳೆದವು. ಕೆಲವೊಂದು ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು "[[ಸಂಪರ್ಕದ ಹಠಾತ್-ಕುಸಿತ]]" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾದ ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ವೇಳೆ "[[ಮೃತ ಕೊಂಡಿಗಳು]]" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೆಬ್‌ನ ಈ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕ ಸ್ವರೂಪವು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಅನೇಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದೆ. 1996ರಿಂದಲೂ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುವ [[ಅಂತರಜಾಲ ದಾಖಲಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯು ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. === Ajax ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳು === {{Main|Ajax (programming)}} [[JavaScript]] ಎಂಬುದೊಂದು [[ಬರಹಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಭಾಷೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, [[ಬ್ರೆಂಡನ್‌ ಐಚ್‌]] ಎಂಬಾತ 1995ರಲ್ಲಿ [[ನೆಟ್‌ಸ್ಕೇಪ್‌]] ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಇದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ. ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳೊಳಗಿನ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಇದು ಮೀಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="Hamilton">{{cite web|author=Hamilton, Naomi|title=The A-Z of Programming Languages: JavaScript|url=http://www.computerworld.com.au/article/255293/-z_programming_languages_javascript|date=July 31, 2008|work=Computerworld|publisher=IDG|accessdate=May 12, 2009}}</ref> [[ECMAScript]] ಎಂಬುದು ಇದರ ಪ್ರಮಾಣಕ ಆವೃತ್ತಿ.<ref name="Hamilton"/> ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಲಾದ ಪುಟ-ಪುಟದ ಮಾದರಿಯ ಕೆಲವಷ್ಟು ಇತಿಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು, ಕೆಲವೊಂದು ವೆಬ್‌ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು [[Ajax]]ನ್ನು ಕೂಡಾ ಬಳಸುತ್ತವೆ ([[ಅಸಮಕಾಲಿಕ]]ವಾದ JavaScript ಮತ್ತು [[XML]]). ಸರ್ವರ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ HTTP ಕೋರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಲ್ಲ ಪುಟದೊಂದಿಗೆ JavaScript ಹೊರಗೆಡಹಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಳಕೆದಾರರು ಮಾಡುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಮೌಸ್‌-ಕ್ಲಿಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನೆಯಾಗಿ, ಅಥವಾ ಜಾರಿಹೋದ ಸಮಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನೆಯೊಂದಿಗೂ ಹೊಸತೊಂದು ಪುಟವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ ಹಾಲಿ ಇರುವ ಪುಟವನ್ನೇ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಸರ್ವರ್‌ನ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನೆಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೇವಲ ಸೀಮಿತವಾದ, ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಸರ್ವರ್‌ನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ನಾನಾರೀತಿಯ Ajax ಕೋರಿಕೆಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಶೇಖರಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯು ಮತ್ತೆ ಪಡೆಯುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಬಳಕೆದಾರರು ಪುಟವೊಂದರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನೆ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿಯು ಲಭ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಲು ಕೆಲವೊಂದು ವೆಬ್‌ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು ನಿಗದಿತವಾಗಿ ಸರ್ವರ್‌ಗೆ [[ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ]]ಯನ್ನು ಕಳಿಸುವುದುಂಟು.<ref>{{cite web |url=http://buntin.org/2008/sep/23/jquery-polling-plugin/ |title=jQuery Polling plugin |date=23 September 2008 |last=Buntin |first=Seth |accessdate=2009-08-22 |archive-date=2009-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090813184848/http://buntin.org/2008/sep/23/jquery-polling-plugin/ |url-status=dead }}</ref> === WWW ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯ === ಅನೇಕ [[ವೆಬ್‌ ವಿಳಾಸ]]ಗಳು ''www'' ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ತಾವು ಒದಗಿಸುವ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಅಂತರಜಾಲದ ಆಶ್ರಯದಾತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು (ಸರ್ವರ್‌ಗಳನ್ನು) ಹೆಸರಿಸುವ ಪರಿಪಾಠವು ಬಹಳ ದಿನಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಆದ್ದರಿಂದ, [[ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌]] ಒಂದಕ್ಕಾಗಿರುವ ಆಶ್ರಯದಾತನ ಹೆಸರು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ''www'' ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಒಂದು [[FTP ಸರ್ವರ್‌]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ''ftp'' ಆಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು [[USENET]] [[ಸುದ್ದಿ ಸರ್ವರ್‌]] ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದು ''news'' ಅಥವಾ ''nntp'' ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಆಶ್ರಯದಾತ ಹೆಸರುಗಳು ನಂತರ "www.example.com"ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ [[DNS]] [[ಸಬ್‌ಡೊಮೈನ್‌]] ಹೆಸರುಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇಂಥ ಸಬ್‌ಡೊಮೈನ್‌ ಹೆಸರುಗಳ ಬಳಕೆಯು ಹೀಗೆಯೇ ಇರಬೇಕೆಂದು ಯಾವುದೇ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯ ಪ್ರಮಾಣಕವು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ಹೇರಿಲ್ಲ; ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌ನ್ನು "nxoc01.cern.ch"<ref>{{cite web|url=http://www.w3.org/People/Berners-Lee/FAQ.html |title=Frequently asked questions by the Press - Tim Berners-Lee |publisher=W3.org |date= |accessdate=July 27, 2009}}</ref> ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ವೆಬ್‌ ಸೈಟ್‌ಗಳು ಒಂದು ''www'' ಸಬ್‌ಡೊಮೈನ್‌ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯವಿಲ್ಲದೆಯೇ, ಅಥವಾ "www2", "secure" ಇತ್ಯಾದಿಯಂಥ ಕೆಲವು ಇತರ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯದೊಂದಿಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಸಬ್‌ಡೊಮೈನ್‌ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ; ಅವು ಕೇವಲ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಹೆಸರುಗಳಾಗಿವೆ. ಸ್ವತಃ ಡೊಮೈನ್‌ ಹೆಸರು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, example.com) ಮತ್ತು ''www'' ಸಬ್‌ಡೊಮೈನ್‌ ಹೆಸರುಗಳೆರಡೂ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, www.example.com) ಅದೇ ಸೈಟ್‌ನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇತರ ಬಗೆಗಳಿಗೆ ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪದ ಅಗತ್ಯ ಬರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಎರಡು ಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ವೆಬ್‌ ಸೈಟ್‌ಗಳ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅವು ರೂಪಿಸಬಹುದು. ವಿಳಾಸವನ್ನು ಅಚ್ಚಿಸುವ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಏಕ ಪದವನ್ನು ಅಚ್ಚಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು [[ವಾಪಸಾತಿ]]ಯ ಕೀಲಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿದಾಗ, ಕೆಲವೊಂದು ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳು ತಾವೇತಾವಾಗಿ ಸದರಿ ಪದದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ "www."ನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ".com", ".org" and ".net" ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 'apple' ಎಂದು ಅಚ್ಚಿಸಿ ’enter’ ಕೀಲಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿದಾಗ, ''<nowiki>http://www.apple.com/</nowiki>'' ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು 'openoffice' ಎಂದು ಅಚ್ಚಿಸಿ ’enter’ ಕೀಲಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿದಾಗ, ''<nowiki>http://www.openoffice.org</nowiki>'' ಎಂಬ ವಿಳಾಸವು ವಿಳಾಸದ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣವು, 2003ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ Mozilla [[Firefox]]ನ ಆರಂಭಿಕ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುವ ಮೂಲಕ (ಅದು ಇನ್ನೂ 'Firebird' ಎಂಬ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ), ಒಂದು ಉಪಕ್ರಮಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು ಎನ್ನಬಹುದು.<ref>{{cite web |url=http://forums.mozillazine.org/viewtopic.php?f=9&t=10980 |title=automatically adding www.___.com |publisher=mozillaZine |date=May 16th, 2003 |accessdate=May 27, 2009 }}</ref> ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ Microsoft ಕಂಪನಿಯು 2008ರಲ್ಲಿ US ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಅದು ಕೇವಲ ಮೊಬೈಲ್‌ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಬಂಧಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://www.techdirt.com/articles/20080626/0203581527.shtml |title=Microsoft Patents Adding 'www.' And '.com' To Text |publisher=Techdirt |last=Masnick |first=Mike |date=July 7th 2008 |accessdate=May 27, 2009 }}</ref> ವೆಬ್‌ ವಿಳಾಸದ '<nowiki>http://</nowiki>' ಅಥವಾ '<nowiki>https://</nowiki>' ಭಾಗವು ''ತನ್ನದೇ'' ಆದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಅವು [[Hypertext Transfer Protocol]] ಮತ್ತು [[HTTP Secure]] ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಪುಟಗಳು ಹಾಗೂ ಅದರೆಲ್ಲ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಕೋರಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಹಾಗೂ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸಂವಹನೆಯ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಅವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತವೆ. HTTP ಜಾಲದ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ನಿರೂಪಣೆಯು ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ‌ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ರೀತಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮೂಲಭೂತ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು HTTPSನಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಷನ್‌ ಅಂಶವು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದರವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಅಂತರಜಾಲದ ಮೇಲೆ ಸಂಕೇತಪದಗಳು (ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್‌) ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ವಿವರಗಳಂಥ ಗೋಪ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಸದರಿ ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಷನ್‌ ಪದರವು ನೆರವಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಇದು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದರೆ, ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳು ಈ "ಯೋಜನೆ"ಯ ಭಾಗವನ್ನು URLಗಳಿಗೂ ಸಹ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದರ ನಡುವೆಯೂ, ಎರಡು ’ಮುಂಗೀಟುಗಳು’ (//) ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅನಗತ್ಯ ಎಂದು ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ ಸ್ವತಃ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾರೆ, ವೆಬ್‌ URLಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕೆಂದು RFC 2396ಯು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ: <scheme>://<authority><path>?<query>#<fragment>. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಲ್ಲಿ <authority> ಎಂಬುದು (www.example.comನಂತೆ) ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌ ಆಗಿದೆ, ಮತ್ತು <path> ಎಂಬುದು ವೆಬ್‌ ಪುಟವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. <query> ಎಂಬುದನ್ನು ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ‍್ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತದೆ (ಇದು ಒಂದು ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಳಿಸಿರುವ ದತ್ತಾಂಶವಾಗಿರಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಶೋಧಕ ಎಂಜಿನ್‌ ಒಂದಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಲಾದ ಪದಗಳು), ಮತ್ತು ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬರುವ ಪುಟ ಇದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ, <fragment> ಎಂಬುದು ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌ಗೆ ಕಳಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬ್ರೌಸರ್‌ ಮೊದಲು ತೋರಿಸುವ ಪುಟದ ಭಾಗವನ್ನು ಇದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ''www'' ನಲ್ಲಿನ ಅಕ್ಷರಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಮೂಲಕ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[wwwನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ]] (''double-u double-u double-u'' ). ಕೆಲವೊಂದು ತಾಂತ್ರಿಕ ಬಳಕೆದಾರರು ಇದನ್ನು ''dub-dub-dub'' ಎಂಬುದಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರಾದರೂ, ಅದಿನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿಲ್ಲ. [[ಡೋಗ್ಲಸ್‌ ಆಡಮ್ಸ್‌]] ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಲೇಖಕ [[ದಿ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಭಾನುವಾರದ ಸಂಚಿಕೆ]]ಯಲ್ಲಿ (1999) ಒಮ್ಮೆ ಬರೆಯುತ್ತಾ, "ಯಾವ ಮೂಲ ಪದಗುಚ್ಛದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವಾಗ, ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಂಡಿತೋ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದದ ಸಮಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪದಗುಚ್ಛವೇನಾದರೂ ಇದ್ದರೆ, ನನಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಪ್ರಕಾರ World Wide Web ಮಾತ್ರ" ಎಂಬ ವ್ಯಂಗ್ಯೋಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸ್ಟೀಫನ್‌ ಫ್ರೈ ಎಂಬಾತ ನಂತರ ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಪಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್‌ಗಳ "ಪಾಡ್‌ಗ್ರಾಮ್ಸ್‌" ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ "wuh wuh wuh" ಎಂಬುದಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಿದ. ಮ್ಯಾಂಡರೀನ್‌ ಎಂಬ [[ಚೀನಾದ]] ಅಧಿಕೃತ ಆಡುನುಡಿಯಲ್ಲಿ, ''wàn wéi wǎng'' {{lang|zh|[[wikt:万维网|万维网]]}} ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛಕ್ಕೆ ಹೋಲುವಂತಿರುವ ಒಂದು [[ಧ್ವನ್ಯಾತ್ಮಕ-ಶಬ್ದಾರ್ಥದ ಹೋಲಿಕೆ]]ಯ ಮೂಲಕ ''ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌'' ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅದು ''www'' ನ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅಕ್ಷರಶಃ "ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಆಯಾಮದ ಜಾಲ"<ref>{{cite web |url=http://us.mdbg.net/chindict/chindict.php?page=translate&trst=0&trqs=World+Wide+Web&trlang=&wddmtm=0 |title=MDBG Chinese-English dictionary - Translate |accessdate=July 27, 2009}}</ref> ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಭಾಷಾಂತರವು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ನ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹಾಗೂ ತ್ವರಿತ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಟಿಮ್‌ ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀಯ ವೆಬ್‌-ಸ್ಪೇಸ್‌ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ''World Wide Web'' ಎಂಬುದನ್ನು ಮೂರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪದಗಳಾಗಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಪದದ ಮೊದಲಕ್ಷರವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನ ದೊಡ್ಡಕ್ಷರವಾಗಿದ್ದು, ಪದಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಗೆರೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web|url=http://www.w3.org/People/Berners-Lee/FAQ.html |title=Frequently asked questions by the Press - Tim BL |publisher=W3.org |date= |accessdate=July 27, 2009}}</ref> == ಗೌಪ್ಯತೆ == ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ಮತ್ತು ಹಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಹಾಗೂ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ‍್ ಬಳಕೆದಾರರು, ವೆಬ್‌ನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, [[ರಹಸ್ಯ ಪಾಲನೆ]]ಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರಬಹುದು.<ref name="Bits">{{cite book|author=Hal Abelson, Ken Ledeen and Harry Lewis|title=Blown to Bits: Your Life, Liberty, and Happiness After the Digital Explosion|url=http://www.bitsbook.com/|date=April 14, 2008|isbn=0-13-713559-9|chapter=1–2|publisher=Addison Wesley|accessdate=November 6, 2008|archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 7, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230807152219/https://www.bitsbook.com/|url-status=dead}}</ref> ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅರ್ಧ-ಶತಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಜಾಲ]]ವೊಂದನ್ನು<ref>{{cite press release|title=Social Networking Explodes Worldwide as Sites Increase their Focus on Cultural Relevance|url=http://www.comscore.com/press/release.asp?press=2396|publisher=comScore|date=August 12, 2008|accessdate=November 9, 2008|archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 4, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090204212650/http://www.comscore.com/press/release.asp?press=2396|url-status=dead}}</ref> ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ನೊಂದಿಗೇ ಬೆಳೆಯುವ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಪೈಕಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಭಾಗದ ಜನರು ಒಂದು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು<ref>{{cite web|author=Amanda Lenhart and Mary Madden|title=Teens, Privacy & Online Social Networks|url=http://www.pewinternet.org/pdfs/PIP_Teens_Privacy_SNS_Report_Final.pdf|date=April 18, 2007|format=PDF|publisher=Pew Internet & American Life Project|accessdate=November 9, 2008|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 21, 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070421100102/http://www.pewinternet.org/pdfs/PIP_Teens_Privacy_SNS_Report_Final.pdf|url-status=dead}}</ref> ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ರೂಢಿಯ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿರಬಹುದಾದ ಪೀಳಿಗೆಯ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite video|people=Schmidt, Eric (Google)|date=October 20, 2008|title=Eric Schmidt at Bloomberg on the Future of Technology|url=https://www.youtube.com/watch?v=rD_x9LW5QRg|publisher=YouTube|location=New York, New York|accessdate=November 9, 2008|time=16:30}}</ref><ref>{{cite news|author=Nussbaum, Emily|title=Say Everything|url=http://nymag.com/news/features/27341/|date=February 12, 2007|work=New York|publisher=New York Media|accessdate=November 9, 2008}}</ref> U.S. ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ U.S.ಗೆ ಸೇರದ 70%ನಷ್ಟು ಶ್ರೋತೃವೃಂದಕ್ಕೆ ಮುಂದುವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯ ಪಾಲನೆಯ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲೆಂದು ರೂಪಿಸಲಾದ "ಪರಿವರ್ತನಾ ಸಾಧನಗಳ"<ref>{{cite news|author=Wortham, Jenna|title=Facebook Will Give Users More Control Over Who Sees What|url=http://bits.blogs.nytimes.com/2009/07/01/facebook-will-give-users-more-control-over-who-sees-what/|publisher=The New York Times Company|date=July 1, 2009|accessdate=July 1, 2009}}</ref> (transition tools) ಒಂದು ಬೀಟಾ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೂ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ 2009ರಲ್ಲಿ ಒಡಮೂಡಿದ [[Facebook]] ಅಂದಾಜಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಅದರ ಸದಸ್ಯರ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ 20%ನಷ್ಟು ಜನರು ಖಾಸಗಿ ಸ್ಥಾಪನಾ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite news|author=Stone, Brad|title=Is Facebook Growing Up Too Fast?|url=https://www.nytimes.com/2009/03/29/technology/internet/29face.html?pagewanted=all|date=March 28, 2009|publisher=The New York Times}} ಮತ್ತು {{cite web|author=Lee Byron (Facebook)|title=The Road to 200 Million|url=https://www.nytimes.com/imagepages/2009/03/29/business/29face.graf01.ready.html|publisher=The New York Times|date=March 28, 2009|accessdate=April 2, 2009}}</ref> ವೆಬ್‌ನ್ನು ಬಳಸುವ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಪ್ರಾಪ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿರುವ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಜಾಲಗಳ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಳಿಗಾಗಿರುವ, ಉದ್ಯಮದ ಸ್ವಯಂ-ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಮನವಿಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು 60 ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇರಿರುವ ಗೌಪ್ಯತಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದರು.<ref name="conference">{{cite press release|title=30th International Conference of Data Protection and Privacy Commissioners|url=http://www.privacyconference2008.org/pdf/press_final_en.pdf|format=PDF|date=October 17, 2008|accessdate=November 8, 2008|archive-date=ಜುಲೈ 4, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090704101757/http://www.privacyconference2008.org/pdf/press_final_en.pdf|url-status=dead}}</ref> [[ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡಬಲ್ಲ ಮಾಹಿತಿ]]ಗಾಗಿರುವ ದತ್ತಾಂಶದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯು, ಆ ಮಾಹಿತಿಯ ಮಾರಾಟಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಸಹ ಅವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.<ref name="conference"/> ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವೀಕ್ಷಣಾ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿಯೇ ಅಳಿಸಿಹಾಕಲು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಂದು [[ಕುಕಿಗಳು]] ಹಾಗೂ [[ಜಾಹೀರಾತಿನ ಜಾಲ]]ಗಳನ್ನು<ref>{{cite web|author=Cooper, Alissa|title=Browser Privacy Features: A Work In Progress|url=http://www.cdt.org/privacy/20081022_browser_priv.pdf|format=PDF|publisher=Center for Democracy and Technology|date=October 2008|accessdate=November 8, 2008}}</ref> ತಡೆಹಿಡಿಯಲು, ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಮೊರೆಹೋಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಷ್ಟಾಗಿಯೂ ಅವರು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ [[ಸರ್ವರ್‌ ಲಾಗ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ [[ವೆಬ್‌ ಸಂಕೇತ ಕೇಂದ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|author=Joshua Gomez, Travis Pinnick, and Ashkan Soltani|title=KnowPrivacy|pages=8–9|date=June 1, 2009|url=http://www.knowprivacy.org/report/KnowPrivacy_Final_Report.pdf|format=PDF|publisher=University of California, Berkeley, School of Information|accessdate=June 2, 2009}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ ಮತ್ತು ಆತನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕಾರ್ಯನೀತಿಯ ಅರಿವಿಗೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಪ್ರಾಯಶಃ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಯ ದಾಖಲಿಸುವಿಕೆ, ಸಮರ್ಥನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ವೆಬ್‌ನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಮಾಧ್ಯಮದ ಸೂಕ್ತ ಅಥವಾ ಯಥೋಚಿತ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತೂ ಅವರಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಸವಿದೆ.<ref name="Weitzner">{{cite web|author=Daniel J. Weitzner, Harold Abelson, Tim Berners-Lee, Joan Feigenbaum, James Hendler, Gerald Jay Sussman|title=Information Accountability|url=http://hdl.handle.net/1721.1/37600|date=June 13, 2007|publisher=MIT Computer Science and Artificial Intelligence Laboratory|accessdate=November 6, 2008}}</ref> [[ಜಾಹೀರಾತಿನ]] ಮೂಲಕ ಆದಾಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಸೇವಾದಾರರ ಪೈಕಿ [[Yahoo!]] ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಬಳಕೆದಾರರ ಕುರಿತಾದ ಬಹುತೇಕ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಅದರ ಸೈಟ್‌ ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಜಾಹಿರಾತುದಾರಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಜಾಲದ ಸೈಟ್‌ಗಳ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರತಿತಿಂಗಳೂ ಸುಮಾರು 2,500 ಬಿಟ್‌ಗಳಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಯು ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. Yahoo!ನ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಮೂಲಕ [[MySpace]] ಕಂಪನಿಯು ಅದರ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, [[AOL]]–[[TimeWarner]], Google, [[Facebook]], [[Microsoft]], ಮತ್ತು [[eBay]] ಇವೇ ಮೊದಲಾದವು ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite news|author=Story, Louise and comScore|title=They Know More Than You Think|url=https://www.nytimes.com/imagepages/2008/03/10/technology/20080310_PRIVACY_GRAPHIC.html|format=JPEG|date=March 10, 2008}} ಇದರಲ್ಲಿ {{cite news|author=Story, Louise|title=To Aim Ads, Web Is Keeping Closer Eye on You|url=https://www.nytimes.com/2008/03/10/technology/10privacy.html|work=The New York Times|publisher=The New York Times Company|date=March 10, 2008|accessdate=March 9, 2008}}</ref> == ಭದ್ರತೆ == ವೆಬ್‌ ಮಾಧ್ಯಮವು [[ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ಸರಕನ್ನು]] ಹರಡಲು ಅಪರಾಧಿಗಳು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಪಥವಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ. [[ಚಹರೆಯ ಕಳ್ಳತನ]], ಮೋಸಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹದಂಥ ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳು, ವೆಬ್‌ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸೈಬರ್‌ ಅಪರಾಧದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.<ref name="Ben-Itzhak" /> ವೆಬ್‌-ಆಧರಿತ ಇಂಥ ಘಾಸಿಕೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಈಗ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಭದ್ರತಾ ಕಳವಳಗಳನ್ನು<ref>{{cite web|author=Christey, Steve and Martin, Robert A.|title=Vulnerability Type Distributions in CVE (version 1.1)|url=http://cwe.mitre.org/documents/vuln-trends/index.html|date=May 22, 2007|publisher=[[MITRE Corporation]]|accessdate=June 7, 2008}}</ref><ref>{{cite web|title=Symantec Internet Security Threat Report: Trends for July-December 2007 (Executive Summary)|publisher=Symantec Corp.|volume=XIII|pages=1–2|date=April 2008|url=http://eval.symantec.com/mktginfo/enterprise/white_papers/b-whitepaper_exec_summary_internet_security_threat_report_xiii_04-2008.en-us.pdf|format=PDF|accessdate=May 11, 2008|archive-date=ಜೂನ್ 25, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080625065121/http://eval.symantec.com/mktginfo/enterprise/white_papers/b-whitepaper_exec_summary_internet_security_threat_report_xiii_04-2008.en-us.pdf|url-status=dead}}</ref> ಮೀರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಕುರಿತು [[ಗೂಗಲ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯು ನೀಡಿರುವ ಅಂಕಿ-ಅಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಹತ್ತು ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು ಪುಟವು ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite news|title=Google searches web's dark side|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/6645895.stm|date=May 11, 2007|publisher=BBC News|accessdate=April 26, 2008}}</ref> ಬಹುಪಾಲು ವೆಬ್‌-ಆಧರಿತ ಆಕ್ರಮಣಗಳು ಶಾಸನಬದ್ಧವಾದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು [[ಸೋಫೊಸ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯು ನೀಡಿರುವ ಅಂಕಿ-ಅಂಶದ ಅನುಸಾರ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref name="Sophos-Q1-2008">{{cite web|title=Security Threat Report|url=http://www.sophos.com/sophos/docs/eng/marketing_material/sophos-threat-report-Q108.pdf|format=PDF|date=Q1 2008|publisher=Sophos|accessdate=April 24, 2008}}</ref> ಎಲ್ಲಾ ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ಬೆದರಿಕೆಗಳ ಪೈಕಿ [[SQL ಇಂಜೆಕ್ಷನ್‌]] ದಾಳಿಗಳು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆದರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Security threat report|url=http://www.sophos.com/sophos/docs/eng/papers/sophos-security-report-jul08-srna.pdf|format=PDF|date=July 2008|publisher=Sophos|accessdate=August 24, 2008}}</ref> HTML ಮತ್ತು URIಗಳ ಮೂಲಕ [[ಕ್ರಾಸ್‌-ಸೈಟ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟಿಂಗ್‌]]ನಂಥ (XSS) ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ವೆಬ್‌ ಮಾಧ್ಯಮವು ಈಡಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಇವು JavaScriptನ<ref name="FGHR">{{cite book|author=Fogie, Seth, Jeremiah Grossman, Robert Hansen, and Anton Rager|title=Cross Site Scripting Attacks: XSS Exploits and Defense|pages=68–69, 127|publisher=Syngress, Elsevier Science & Technology|url=http://www.syngress.com/book_catalog//SAMPLE_1597491543.pdf|format=PDF|date=2007|isbn=1597491543|accessdate=June 6, 2008}}</ref> ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದವು ಹಾಗೂ ಇಂಥ ಲಿಪಿಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ವೆಬ್‌ 2.0 ಮತ್ತು Ajax [[ವೆಬ್‌ ಡಿಸೈನ್‌]]ನಂಥವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ದಾಳಿಗಳು ಒಂದಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾದವು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.<ref>{{cite web|author=O'Reilly, Tim|title=What Is Web 2.0|url=http://www.oreillynet.com/pub/a/oreilly/tim/news/2005/09/30/what-is-web-20.html|pages=4–5|date=September 30, 2005|publisher=O'Reilly Media|accessdate=June 4, 2008}} and AJAX web applications can introduce security vulnerabilities like "client-side security controls, increased attack surfaces, and new possibilities for Cross-Site Scripting (XSS)", in {{cite journal|author=Ritchie, Paul|title=The security risks of AJAX/web 2.0 applications|url=http://www.infosecurity-magazine.com/research/Sep07_Ajax.pdf|format=PDF|date=March 2007|journal=Infosecurity|publisher=Elsevier|accessdate=June 6, 2008|archive-date=ಜೂನ್ 25, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080625065122/http://www.infosecurity-magazine.com/research/Sep07_Ajax.pdf|url-status=dead}} which cites {{cite news|author=Hayre, Jaswinder S. and Kelath, Jayasankar|title=Ajax Security Basics|url=http://www.securityfocus.com/infocus/1868|publisher=SecurityFocus|date=June 22, 2006|accessdate=June 6, 2008|archive-date=ಮೇ 15, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080515114747/http://www.securityfocus.com/infocus/1868|url-status=dead}}</ref> ಇಂದು ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಅನುಸಾರ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಎಲ್ಲ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಪೈಕಿ 70%ನಷ್ಟು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು XSS ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite news|author=Berinato, Scott|title=Software Vulnerability Disclosure: The Chilling Effect|url=http://www.csoonline.com/article/221113|work=CSO|page=7|publisher=CXO Media|date=January 1, 2007|accessdate=June 7, 2008|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 18, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080418072230/http://www.csoonline.com/article/221113|url-status=dead}}</ref> ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯಗಳು ಅತಿ ಎನ್ನಿಸುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗಿವೆ. 9/11ರ ಅವಘಡದ ನಂತರದ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು<ref>{{cite news|author=Prince, Brian|title=McAfee Governance, Risk and Compliance Business Unit|url=http://www.eweek.com/c/a/Security/McAfee-Governance-Risk-and-Compliance-Business-Unit/|work=eWEEK|publisher=Ziff Davis Enterprise Holdings|date=April 9, 2008|accessdate=April 25, 2008}}</ref> ಈಡೇರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ [[McAfee]]ಯಂಥ ಬೃಹತ್ ಭದ್ರತಾ ಸೇವಾ-ಮಾರಾಟಗಾರ ಕಂಪನಿಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಹಾಗೂ ಅನುಸರಣೆಯ ತಂಡಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿವೆ ಮತ್ತು [[Finjan]]ನಂಥ ಕೆಲವೊಂದು ಕಂಪನಿಗಳು, ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತು-ವಿಷಯದ ಮೂಲವು ಯಾವುದೇ ಇರಲಿ, ಅವುಗಳ ಕುರಿತಾದ ನಿಜಾವಧಿಯ ಸಕ್ರಿಯ ತನಿಖೆಯ ಕುರಿತು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿವೆ.<ref name="Ben-Itzhak">{{cite news|author=Ben-Itzhak, Yuval|title=Infosecurity 2008 - New defence strategy in battle against e-crime|url=http://www.computerweekly.com/Articles/2008/04/18/230345/infosecurity-2008-new-defence-strategy-in-battle-against.htm|work=ComputerWeekly|publisher=Reed Business Information|date=April 18, 2008|accessdate=April 20, 2008}}</ref> ಉದ್ಯಮಗಳು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒಂದು ವೆಚ್ಚದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ<ref>{{cite news|author=Preston, Rob|title=Down To Business: It's Past Time To Elevate The Infosec Conversation|url=http://www.informationweek.com/news/security/client/showArticle.jhtml?articleID=207100989|work=InformationWeek|publisher=United Business Media|date=April 12, 2008|accessdate=April 25, 2008|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 14, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080414031843/http://www.informationweek.com/news/security/client/showArticle.jhtml?articleID=207100989|url-status=dead}}</ref> ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ವ್ಯವಹಾರದ ಅವಕಾಶವಾಗಿ ನೋಡುವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಕೆಲವರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ, ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಜಾರಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ "ಎಲ್ಲ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಹಕ್ಕುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಸರ್ವತ್ರತೆಯನ್ನು" ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಜಾಲಗಳನ್ನು ಇಂದು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ನೂರಾರು ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದ.<ref>{{cite news|author=Claburn, Thomas|title=RSA's Coviello Predicts Security Consolidation|url=http://www.informationweek.com/news/security/showArticle.jhtml?articleID=197003826|work=InformationWeek|publisher=United Business Media|date=February 6, 2007|accessdate=April 25, 2008|archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 7, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090207091418/http://www.informationweek.com/news/security/showArticle.jhtml?articleID=197003826|url-status=dead}}</ref> ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದ ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಂತರಜಾಲವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಭದ್ರಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ, ಬಳಕೆದಾರರು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಉತ್ತಮ ಎಂದು [[ಜೋನಾಥನ್‌ ಝಿಟ್ರೈನ್‌]] ಎಂಬಾತ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite news|first= Carolyn|last= Duffy Marsan|title= How the iPhone is killing the 'Net|url= http://www.networkworld.com/news/2008/040908-zittrain.html|work= Network World|publisher= IDG|date= April 9, 2008|accessdate= April 17, 2008|archive-date= ಏಪ್ರಿಲ್ 14, 2008|archive-url= https://web.archive.org/web/20080414043829/http://www.networkworld.com/news/2008/040908-zittrain.html|url-status= dead}}</ref> == ಮಾನದಂಡಗಳು == {{Main|Web standards}} ಅನೇಕ ಔಪಚಾರಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಗಳು ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌, ಅಂತರಜಾಲ ಹಾಗೂ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯದ ವಿಭಿನ್ನ ಮಗ್ಗುಲುಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿಯ ಬಹುತೇಕ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳು ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ ನೇತೃತ್ವದ [[ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಕನ್ಸೋರ್ಟಿಯಂ]]ನಿಂದ (W3C) ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವೊಂದು ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳು [[ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ಟಾಸ್ಕ್‌ ಫೋರ್ಸ್‌]] (IETF) ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ವೆಬ್‌ ಮಾನದಂಡಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: * [[ಮಾರ್ಕ್‌-ಅಪ್‌ ಭಾಷೆಗಳಿಗಾಗಿ]], ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[HTML]] ಮತ್ತು [[XHTML]]ಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ W3Cಯಿಂದ ಪಡೆದಿರುವ ಶಿಫಾರಸುಗಳು. ಇವು [[ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌]] ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳ ಸಂರಚನೆ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. * [[ಶೈಲಿಸಂಗ್ರಹಗಳಿಗಾಗಿ]] (stylesheets), ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[CSS]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ W3Cಯಿಂದ ಪಡೆದಿರುವ ಶಿಫಾರಸುಗಳು. * [[ಎಕ್ಮಾ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪಡೆದಿರುವ, [[ECMAScript]] ಕುರಿತಾಗಿರುವ ಮಾನದಂಡಗಳು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[JavaScript]]ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ). * [[ದಸ್ತಾವೇಜು ಉದ್ದೇಶದ ಮಾದರಿ]]ಯ ಕುರಿತು W3Cಯು ನೀಡಿರುವ ಶಿಫಾರಸುಗಳು. ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ಗಾಗಿರುವ ಇತರ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಕಂಡ, ಆದರೆ ಇವಷ್ಟಕ್ಕೇ ಸೀಮಿತವಲ್ಲದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ: * Uniform Resource Identifier (URI): ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳಂಥ ಆಕರಗಳನ್ನು ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಇರುವ ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದು. URLಗಳೆಂದೂ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ URIಗಳು, IETFಯ RFC 3986 / STD 66ನಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ: ''Uniform Resource Identifier (URI): Generic Syntax'' ಮತ್ತು ಅದರ ಪೂರ್ವವರ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅನೇಕ [[URI ಯೋಜನಾ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು]]-ವಿವರಿಸುವ [[RFCಗಳು]]; * ''ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್‌ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ (HTTP)'', ವಿಶೇಷವಾಗಿ RFC 2616ಯಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ: ''HTTP/1.1'' ಮತ್ತು RFC 2617: ಬ್ರೌಸರ್‌ ಮತ್ತು ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹೇಗೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ''HTTP Authentication'' ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸುತ್ತದೆ. == ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಿಕೆ == {{Main|Web accessibility}} ದೃಷ್ಟಿಯ, ಶ್ರವಣದ, ದೈಹಿಕ, ಮಾತಿನ, ಅರಿವಿನ, ಅಥವಾ ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಯಾವುದೇ ದೈಹಿಕ [[ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯ]]ಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ, ವೆಬ್‌ಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರವೇಶ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಕೈ ಮುರಿತದಂಥ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರರಿಗೆ ಅಥವಾ ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ವೃದ್ಧಜೀವಿಗಳಿಗೂ ವೆಬ್‌ನ ಪ್ರವೇಶ್ಯತೆಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="WAI">{{cite web|title=Web Accessibility Initiative (WAI)|url=http://www.w3.org/WAI/l|publisher=World Wide Web Consortium|accessdate=April 7, 2009}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ಸಂಹವನ ನಡೆಸುವ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿಯೂ ವೆಬ್‌ ಮಾಧ್ಯಮದ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅಂಶದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ದೈಹಿಕ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಗೀಡಾಗಿರುವ ಜನರಿಗೂ ಸಮಾನ ಪ್ರವೇಶ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು [[ಸಮಾನ ಅವಕಾಶವ]]ನ್ನು ವೆಬ್‌ ಮಾಧ್ಯಮವು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Developing a Web Accessibility Business Case for Your Organization: Overview|url=http://www.w3.org/WAI/bcase/Overviewl|publisher=World Wide Web Consortium|accessdate=April 7, 2009}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಟಿಮ್‌ ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ ಈ ಕುರಿತು ಒಮ್ಮೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ವೆಬ್‌ನ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಕತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಅದರ ಶಕ್ತಿ ಅಡಗಿದೆ. ಬಳಕೆದಾರರ ದೈಹಿಕ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ವೆಬ್‌ನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವುದು ಒಂದು ಮೂಲಭೂತವಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ" ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದ.<ref name="WAI" /> ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ [[ವೆಬ್‌ ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯತೆ]]ಯನ್ನು ಒಂದು ಅವಶ್ಯಕತೆಯಾಗಿ ಕಟ್ಟುಪಾಡು ಮಾಡಿವೆ.<ref>{{cite web|title=Legal and Policy Factors in Developing a Web Accessibility Business Case for Your Organization|url=http://www.w3.org/WAI/bcase/pol|publisher=World Wide Web Consortium|accessdate=April 7, 2009}}</ref> W3Cಯ [[ವೆಬ್‌ ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯತೆಯ ಉಪಕ್ರಮ]]ದಲ್ಲಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರವು ಸರಳವಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. [[ನೆರವಿಗೆ ನಿಲ್ಲುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]]ವೊಂದನ್ನು ಬಳಸುವ ಅಥವಾ ಬಳಸದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ವೆಬ್‌ನ ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯತೆಯು ಸುಲಭವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಈ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ವೆಬ್‌ ವಸ್ತು-ವಿಷಯದ ಬರಹಗಾರರು ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾರರು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="WAI" /><ref>{{cite web|title=Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) Overview|url=http://www.w3.org/WAI/intro/wcag.php|publisher=World Wide Web Consortium|accessdate=April 7, 2009}}</ref> == ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ == ವೆಬ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳು, ಲಿಪಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ ಎಂದು W3Cಯ [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ]]ದ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|title=Internationalization (I18n) Activity|url=http://www.w3.org/International/|publisher=World Wide Web Consortium|accessdate=April 10, 2009}}</ref> 2004 ಅಥವಾ 2005ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ [[ಯೂನಿಕೋಡ್‌]] (Unicode), ಭದ್ರವಾದ ನೆಲೆಗಟ್ಟನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 2007ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ [[ASCII]] ಹಾಗೂ Western European ಶೈಲಿಗಳೆರಡನ್ನೂ ದಾಟಿಕೊಂಡು, ಅತ್ಯಂತ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ವೆಬ್‌ ಮಾಧ್ಯಮದ [[ಅಕ್ಷರ ಸಂಕೇತೀಕರಣ]] ಶೈಲಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.<ref>{{cite news|author=Davis, Mark|title=Moving to Unicode 5.1|url=http://googleblog.blogspot.com/2008/05/moving-to-unicode-51.html|date=April 5, 2008|publisher=Google|accessdate=April 10, 2009}}</ref> RFC 3986ಯು ಮೂಲತಃ US-ASCIIನ ಒಂದು ಉಪವರ್ಗದಲ್ಲಿನ [[URI]]ನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಾಗಲು ಆಕರಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. RFC 3987 ಸ್ವರೂಪವು ಹೆಚ್ಚು ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ -[[ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಅಕ್ಷರ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿನ]] (ಯೂನಿವರ್ಸಲ್‌ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್‌ ಸೆಟ್‌) ಯಾವುದೇ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ- ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈಗ ಒಂದು ಆಕರವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ [[IRI]]ನಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite press release|title=World Wide Web Consortium Supports the IETF URI Standard and IRI Proposed Standard|url=http://www.w3.org/2004/11/uri-iri-pressrelease.html|date=January 26, 2005|publisher=World Wide Web Consortium|accessdate=April 10, 2009}}</ref> == ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು == 2001ರ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ವೆಬ್‌ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ್ದು ಎನ್ನಬಹುದಾದ 550 ಶತಕೋಟಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಅಗೋಚರವಾದ ವೆಬ್‌ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ [[ಆಳವಾದ ವೆಬ್‌ ಸ್ವರೂಪ]]ದಲ್ಲಿದ್ದವು.<ref>{{cite web |url=http://www.brightplanet.com/resources/details/deepweb.html |title=The 'Deep' Web: Surfacing Hidden Value |publisher=Brightplanet.com |date= |accessdate=July 27, 2009 |archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 4, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080404044203/http://www.brightplanet.com/resources/details/deepweb.html |url-status=dead }}</ref> 2,024 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳಿಗೆ<ref>{{cite web|url=http://www.netz-tipp.de/languages.html |title=Distribution of languages on the Internet |publisher=Netz-tipp.de |date= |accessdate=July 27, 2009}}</ref> ಸಂಬಂಧಿಸಿ 2002ರಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ನಿರ್ಣಯಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಇದುವರೆಗಿನ ಬಹುಪಾಲು ವೆಬ್‌ ವಸ್ತು-ವಿಷಯವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದು ಅದರ ಪಾಲು 56.4%ನಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳು ಜರ್ಮನ್‌ (7.7%), ಫ್ರೆಂಚ್‌ (5.6%), ಮತ್ತು ಜಪಾನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ (4.9%) ಪುಟಗಳಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ವೆಬ್‌ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು 75 ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವೆಬ್‌ ಶೋಧಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, 2005ರ ಜನವರಿ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ [[ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅನುಕ್ರಮಣಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ವೆಬ್‌]]ನಲ್ಲಿನ 11.5 ಶತಕೋಟಿಗೂ ಮೀರಿದ ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳಿದ್ದವು.<ref>{{cite web |author=Alessio Signorini |url=http://www.cs.uiowa.edu/~asignori/web-size/ |title=Indexable Web Size |publisher=Cs.uiowa.edu |date= |accessdate=July 27, 2009 |archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 13, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090413074501/http://www.cs.uiowa.edu/~asignori/web-size/ |url-status=dead }}</ref> {{As of|2009|3}}ಅನುಕ್ರಮಣಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ವೆಬ್‌ ಕಡೇಪಕ್ಷ 25.21 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಪುಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.worldwidewebsize.com/ |title=The size of the World Wide Web |publisher=Worldwidewebsize.com |date= |accessdate=July 27, 2009}}</ref> 2008ರ ಜುಲೈ 25ರಂದು, ಗೂಗಲ್‌ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನ ಎಂಜಿನಿಯರುಗಳಾದ ಜೆಸ್ಸೆ ಆಲ್ಪರ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ನಿಸಾನ್‌ ಹಜಾಜ್‌ ಎಂಬಿಬ್ಬರು ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿ, [[ಗೂಗಲ್‌ ಶೋಧಕಾರ್ಯ]]ವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ 109.5 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ{{As of|2009|5}} ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ URLಗಳನ್ನು<ref>{{cite web |url=http://googleblog.blogspot.com/2008/07/we-knew-web-was-big.html |title=We knew the web was big... |accessdate= |last=Alpert |first=Jesse |coauthors=Hajaj, Nissan |date=July 25, 2008 |work=The Official Google Blog |publisher=}}</ref> ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref name="NI">{{cite web|title=Domain Counts & Internet Statistics|url=http://www.domaintools.com/internet-statistics/|publisher=Name Intelligence|accessdate=May 17, 2009|archive-date=ನವೆಂಬರ್ 1, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091101200248/http://www.domaintools.com/internet-statistics/|url-status=dead}}</ref> ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ 74%ನಷ್ಟು ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶದ ಅಥವಾ ಇತರ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು, <code>.com</code> [[ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಉನ್ನತ-ಮಟ್ಟದ ಡೊಮೈನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಅವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವು.<ref name="NI"/> == ವೇಗದ ಕುರಿತಾದ ಚರ್ಚಾವಿಷಯಗಳು == [[ಅಂತರಜಾಲ]]ದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿನ [[ದಟ್ಟಣೆ]]ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಡೆಯೊಡ್ಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಧಾನಗತಿಯ ಬ್ರೌಸಿಂಗ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ [[ಅವ್ಯಕ್ತ ಸ್ಥಿತಿ]]ಯು ಒಂದು ನಿಕೃಷ್ಟಾರ್ಥದ ಪದದ ಹುಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. World Wide Webನ್ನು ''World Wide Wait'' ಎಂಬ ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|title=World Wide Wait|url=http://www.techweb.com/encyclopedia/defineterm.jhtml?term=world+wide+wait|work=TechEncyclopedia|publisher=United Business Media|accessdate=April 10, 2009|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 10, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090410010101/http://www.techweb.com/encyclopedia/defineterm.jhtml?term=world+wide+wait|url-status=dead}}</ref> ಅಂತರಜಾಲದ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ವಿಷಯವು, ಉನ್ನತವರ್ಗದ [[ಸಮಾನಸ್ಕಂದ]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು [[QoS]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ನಿರಂತರ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿದೆ. [[World Wide Wait]]ನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯಗಳನ್ನು [[W3C]]ಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.<ref>{{cite web|author=Khare, Rohit and Jacobs, Ian|title=W3C Recommendations Reduce 'World Wide Wait'|url=http://www.w3.org/Protocols/NL-PerfNote.html|date=1999|publisher=World Wide Web Consortium|accessdate=April 10, 2009}}</ref> ವೆಬ್‌ ಹೊಂದಿರಬೇಕಾದ ಮಾದರಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನಾ ಕಾಲಾವಧಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರಮಾಣಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳು ಹೀಗಿವೆ: * 0.1 ಸೆಕೆಂಡ್‌ (ಸೆಕೆಂಡೊಂದರ ಹತ್ತನೇ ಒಂದು ಭಾಗ). ಮಾದರಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನಾ ಕಾಲಾವಧಿ. ಯಾವುದೇ ಅಡಚಣೆಯು ಬಳಕೆದಾರನ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. * 1 ಸೆಕೆಂಡ್‌. ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಗರಿಷ್ಠ ಸಮಯ. 1 ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಸಮಯವನ್ನು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗೆ ಅದು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಬಳಕೆದಾರನು ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. * 10 ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳು. ಒಪ್ಪಲಾಗದ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನಾ ಕಾಲಾವಧಿ. ಬಳಕೆದಾರನ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಅಡಚಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರನು ಸದರಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ್ನು ಅಥವಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆ. == ಕ್ಯಾಷಿಂಗ್‌(Caching) == ಒಂದು ವೇಳೆ ಬಳಕೆದಾರನೊಬ್ಬನು ಕೇವಲ ಅಲ್ಪ ವಿರಾಮದ ನಂತರ ವೆಬ್‌ ಪುಟವೊಂದಕ್ಕೆ ಮರುಭೇಟಿಯಿತ್ತರೆ, ಪುಟದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಮೂಲ ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ನಿಂದಲೇ ಮರು-ಗಳಿಸಬೇಕು ಎಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಬಹುಪಾಲು ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಗಳಿಸಿದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಳಳೀಯ ಹಾರ್ಡ್‌ ಡ್ರೈವ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಮರೆಮಾಡಿಡು]]ತ್ತವೆ. ಬ್ರೌಸರ್‌ ಒಂದರಿಂದ ಕಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ HTTP ಕೋರಿಕೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡೆಯ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ನ ನಂತರದ ಬದಲಾದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತವೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಾರ್ಡ್‌ಡ್ರೈವ್‌ನಲ್ಲಿ ಮರೆಮಾಡಿಟ್ಟಿರುವ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳು ಮರುಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅಂತರಜಾಲದ ಮೇಲಿನ ವೆಬ್‌ ದಟ್ಟಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಸದರಿ ಮರೆಮಾಡಿಡುವ ಅಥವಾ "ಕ್ಯಾಷಿಂಗ್‌" ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರತಿ ಕಡತಕ್ಕೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವಿಕೆಯ ಕುರಿತು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಡತವು ಚಿತ್ರ, [[ಶೈಲಿಸಂಗ್ರಹ]], [[JavaScript]], HTML, ಅಥವಾ ಸದರಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ಒದಗಿಸುವ ಇತರ ವಸ್ತು-ವಿಷಯದ ಪೈಕಿ ಯಾವುದೇ ಆಗಿರಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಶೀಲ ವಸ್ತುವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮೂಲ ಆಕರಗಳ ಪೈಕಿ ಅನೇಕವನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಸಂದರ್ಭಾನುಸಾರವಾಗಿ ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. CSS ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು JavaScriptನಂಥ ಆಕರಗಳನ್ನು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಕೆಲವೊಂದು ಕಡತಗಳಿಗೆ ಸಂಕಲಿಸುವುದನ್ನು ಒಂದು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕ್ರಮ ಎಂದು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕ್ರಮದಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮರೆಮಾಡಿಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪುಟದ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ನ ಮೇಲಿನ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಇದು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ವೆಬ್‌ ವಸ್ತು-ವಿಷಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿಡಬಲ್ಲ ಅಂತರಜಾಲದ ಇತರ ಘಟಕಗಳೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಒಬ್ಬನಿಂದ ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾದ ವೆಬ್‌ ಆಕರಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ [[ಫೈರ್‌ವಾಲ್‌ಗಳು]] ಆಗಾಗ ಮರೆಮಾಡಿಡುತ್ತವೆ. (ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ: [[ಕ್ಯಾಷಿಂಗ್‌ ಪ್ರಾಕ್ಸಿ ಸರ್ವರ್]]‌). Google ಅಥವಾ [[Yahoo!]]ಗಳಂಥ ಕೆಲವೊಂದು [[ಶೋಧಕ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು]] ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಅಂತರ್ಗತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಕಡತಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಮರು-ಕಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಲ್ಲ ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌ನೊಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಚಲನಶೀಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುವ ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರು, ಕೋರಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ವಾಪಸ್‌ ಕಳಿಸಲಾದ HTTP ಹೆಡರ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಲ್ಲರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇಂಥ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂವೇದನೆಯ ಪುಟಗಳು ಮರೆಮಾಡಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. [[ಅಂತರಜಾಲದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] ಮತ್ತು ಸುದ್ದಿ ತಾಣಗಳು ಈ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಬಳಸುತ್ತವೆ. [[HTTP]] 'GET' ಎಂಬ ಸ್ವರೂಪವೊಂದರ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಕೋರಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದತ್ತಾಂಶವು, ಒಂದು ವೇಳೆ ಇತರ ಷರತ್ತುಗಳು ಈಡೇರಿದಲ್ಲಿ ಮರೆಮಾಡುವಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುತ್ತವೆ; 'POST' ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ದೊರೆತ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನೆಯಲ್ಲಿನ ದತ್ತಾಂಶವು POSTedಗೆ ಈಡಾದ ದತ್ತಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಮರೆಮಾಡಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. == ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == {{Portal|Internet|Crystal_Clear_app_browser.png}} {{colbegin|colwidth=30em}} * [[ಡೀಪ್‌ ವೆಬ್‌]] * [[ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್‌]] * [[ವೆಬ್‌ಸೈಟುಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್‌ ಮೀಡಿಯಾ]] * [[Web 1.0]] * [[Web 2.0]] * [[ವೆಬ್‌ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶ]] * [[ವೆಬ್‌ ದಾಖಲೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] * [[ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌]] * [[ವೆಬ್‌ ನಿರ್ದೇಶಿಕೆ]] * [[ವೆಬ್‌ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ]] * [[ವೆಬ್‌ ವಿಜ್ಞಾನ]] * [[ವೆಬ್‌ ಶೋಧಕ ಎಂಜಿನು]] * [[ವೆಬ್‌ ಸೇವೆಗಳು]] * [[ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ವಿನ್ಯಾಸ]] {{colend}} == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|colwidth=30em}} == ಆಕರಗಳು == * {{cite paper | author=Fielding, R.; Gettys, J.; Mogul, J.; Frystyk, H.; Masinter, L.; Leach, P.; Berners-Lee, T. | title=Hypertext Transfer Protocol — HTTP/1.1 | publisher=Information Sciences Institute | date=June 1999 | version=Request For Comments 2616 | url=ftp://ftp.isi.edu/in-notes/rfc2616.txt | access-date=2010-01-28 | archive-date=2009-11-22 | archive-url=https://web.archive.org/web/20091122170612/ftp://ftp.isi.edu/in-notes/rfc2616.txt | url-status=dead }} * {{cite paper | author=Berners-Lee, Tim; Bray, Tim; Connolly, Dan; Cotton, Paul; Fielding, Roy; Jeckle, Mario; Lilley, Chris; Mendelsohn, Noah; Orchard, David; Walsh, Norman; Williams, Stuart | title=Architecture of the World Wide Web, Volume One | publisher=W3C | date=December 15, 2004 | version=Version 20041215 | url=http://www.w3.org/TR/webarch/}} * {{cite web | author=Polo, Luciano | title=World Wide Web Technology Architecture: A Conceptual Analysis | publisher= | year=2003 | work=New Devices | url=http://newdevices.com/publicaciones/www/ | dateformat=mdy | accessdate=July 31, 2005 | archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 26, 2005 | archive-url=https://web.archive.org/web/20050826212532/http://newdevices.com/publicaciones/www/ | url-status=dead }} * {{cite web | author=Skau, H.O. | title=The World Wide Web and Health Information | publisher= | year=March 1990 | work=New Devices | url=http://newdevices.com/publicaciones/www/ | dateformat=mdy | accessdate=1989 | archive-date=2005-08-26 | archive-url=https://web.archive.org/web/20050826212532/http://newdevices.com/publicaciones/www/ | url-status=dead }} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{wikibooks|Nets, Webs and the Information Infrastructure}} * [http://www.w3.org/History/19921103-hypertext/hypertext/WWW/ ಮೊದಲ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ದಾಖಲೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ] * [http://www.mit.edu/people/mkgray/net/ ಅಂತರಜಾಲದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು: ವೆಬ್‌ ಮತ್ತು ಅಂತರಜಾಲದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090226054950/http://www.mit.edu/people/mkgray/net/ |date=2009-02-26 }} * [http://www.livinginternet.com/w/w.htm ಲಿವಿಂಗ್‌ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌] ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಅಂತರಜಾಲದ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ಇತಿಹಾಸ. * {{dmoz|Computers/Internet/Web_Design_and_Development|Web Design and Development}} * [http://www.w3.org/ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಕನ್ಸೋರ್ಟಿಯಂ] * [http://www.worldwidewebsize.com/ World Wide Web Size] ದಿನಂಪ್ರತಿ ಅಂದಾಜಿಸಲಾದ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ನ ಗಾತ್ರ. * [http://tofocus.info/english-internet-population.php ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಅಂತರಜಾಲ ಬಳಕೆಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101201124939/http://tofocus.info/english-internet-population.php |date=2010-12-01 }} ` {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹೈಪರ್‌ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರಜಾಲ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಮಾನವ-ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ನಡುವಿನ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಕ್ರಿಯೆ]] [[ವರ್ಗ:ಮಾಹಿತಿ ಯುಗ]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಸಮಗ್ರ ಭೂಮಿ]] [[ವರ್ಗ:1989ರ ಪರಿಚಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಹೊಸ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕ ಪಾಂಡಿತ್ಯ]] 2fcfizrke7ek2qw3c20a7jfbp1hpver 0 23056 1374382 1373095 2026-05-29T19:02:07Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374382 wikitext text/x-wiki {{US state | Name = Wisconsin | Fullname = State of Wisconsin | Flag = Flag of Wisconsin.svg | Flaglink = [[Flag of Wisconsin|Flag]] | Seal = Seal of Wisconsin.svg | Seallink = [[Seal of Wisconsin|Seal]] | Map = Map_of_USA_WI.svg | Nickname = Badger State; America's Dairyland | Motto = Forward | Former = Wisconsin Territory | Capital = [[Madison, Wisconsin|Madison]] | BorderingStates = [[Illinois]], [[Iowa]], [[Michigan]], <br /> [[Minnesota]] | OfficialLang = None | Demonym = [[List of U.S. state residents names|Wisconsinite]] | LargestCity = [[Milwaukee]] | LargestCounty = [[Marathon County, Wisconsin|Marathon County]] | LargestMetro = [[Milwaukee–Racine–Waukesha Metropolitan Area|Milwaukee metropolitan area]]<!-- Only a small part of the Chicago MSA is in Wisconsin--> | Governor = [[Jim Doyle]] (D) <!-- please do not change to James Doyle. Thank you. --> | Lieutenant Governor = [[Barbara Lawton]] (D) | Senators = [[Herb Kohl]] (D)<br />[[Russ Feingold]] (D) | AreaRank = 23rd | TotalArea = 169,639 | TotalAreaUS = 65,498 | LandArea = 140,787 | LandAreaUS = 54,310 | WaterArea = 28,006 | WaterAreaUS = 11,188 | PCWater = 17 | Latitude = 42° 30′ N to 47° 05′ N | Longitude = 86° 46′ W to 92° 53′ W | PopRank = 20th | population_as_of = 2006 | population_note = 5,556,506 | population_total = 5,556,506 | DensityRank = 23rd | 2000Pop (old) = 5,556,506 | 2000Pop = 5,363,675{{GR|2}} | ೨೦೦೦Density = ೩೮.೧೩ | ೨೦೦೦DensityUS = ೯೮.೮ <!--census.gov --> | MedianHouseholdIncome = $೪೭,೨೨೦ | IncomeRank = ೧೫<sup>th</sup> | AdmittanceOrder = ೩೦<sup>th</sup> | AdmittanceDate = May ೨೯, ೧೮೪೮ | TimeZone = [[Central Standard Time Zone|Central]]: [[UTC]]-೬/[[Daylight saving time|-5]] | Width = ೪೨೦ | WidthUS =೨೬೦ | Length = ೫೦೦ | LengthUS = ೩೧೦ | HighestPoint = [[Timms Hill]]<ref name="usgs2005">{{cite web|date=29 April 2005|url=http://erg.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html#Highest|title=Elevations and Distances in the United States|publisher=U.S Geological Survey|accessdate=2006-11-09|archive-date=2008-06-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20080601170143/http://erg.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html#Highest|url-status=dead}}</ref> | HighestElev = ೫೯೫ | HighestElevUS = ೧,೯೫೧ | MeanElev = ೩೨೦ | MeanElevUS = ೧,೦೫೦ | LowestPoint = [[Lake Michigan]]<ref name="usgs2005"/> | LowestElev = ೧೭೬ | LowestElevUS = ೫೭೯ | ISOCode = US-WI | PostalAbbreviation = WI | TradAbbreviation = Wis. | Website = www.wisconsin.gov }} '''ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್''' [[U.S. ನ ಐವತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ|U.S. ನ ಐವತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ]] ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಉತ್ತರ-ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ [[ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ|ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ]] ಭಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾ]],[[ಐವೊವಾ]] ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ,[[ಇಲಿಯೊನೊಯಿಸ್]] ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿದ್ದರೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಮಿಚಿಗನ್ ಲೇಕ್]],[[ಮಿಚಗನ್]] ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿದೆ,ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ [[ಲೇಕ್ ಸುಪಿರಿಯರ್]] ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆವರಿಸಿದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ [[ರಾಜಧಾನಿ]] [[ಮ್ಯಾಡಿಸನ್]] ಮತ್ತು [[ಮಿಲ್ವೆಕಿ]] ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ೨೦೦೮ರ ಗಣತಿಯಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೫.೬ದಶಲಕ್ಷ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಶಬ್ದವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ == ''ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್'' ಎಂಬುದು [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನದಿ]] ಹೆಸರಿನ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದಿದೆ.ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿರುವ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಭಾಷಿಕ|ಇಂಡಿಯನ್ ಭಾಷಿಕನೊಬ್ಬ]] ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಉಚ್ಛರಿಸಿದ್ದಾನೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.[[ಯುರೊಪಿಯನ್ ಸಂಪರ್ಕ|ಯುರೊಪಿಯನ್ ಸಂಪರ್ಕದ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್]] ಜನಾಂಗವು ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತಿತ್ತೆಂದು <ref>{{cite web |url=http://www.wisconsinhistory.org/topics/wisconsin-name/ |title=Wisconsin's Name: Where it Came from and What it Means |accessdate=2008-07-24 |publisher=Wisconsin Historical Society |archive-date=2005-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051028075712/http://www.wisconsinhistory.org/topics/wisconsin-name/ |url-status=dead }}</ref> ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ''ಫ್ರೆಂಚ್ '' ನ ಸಂಶೋಧಕ [[ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಮಾರ್ಕ್ವೆಟೆ]] ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನದಿಗೆ ತಲುಪಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎನಿಸಿ ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾನೆ.ಸುಮಾರು ೧೬೭೩ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಈತ ತನ್ನ ಜರ್ನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ''ಮೆಸ್ಕೊಸಿಂಗ್ '' ಎಂದು <ref>{{Citation | last = Marquette | first = Jacques | author-link = Jacques Marquette | year = 1673 | contribution = The Mississippi Voyage of Jolliet and Marquette, 1673 | contribution-url = http://www.americanjourneys.org/aj-051/ | editor-last = Kellogg | editor-first = Louise P. | title = Early Narratives of the Northwest, 1634-1699 | place = New York | publisher = Charles Scribner's Sons | page = 235 | oclc = 31431651 }}</ref> ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಶಬ್ದ ಉಚ್ಛಾರಣೆಯು ಇನ್ನುಳಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ''ಔಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ '' ಎಂದು ಕೇಳಿಸಿದೆ.ಬರಬರುತ್ತಾ ಇದು ಫ್ರೆಂಚ್ ಹೆಸರಾಗಿಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತಲ್ಲದೇ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನದಿ ಹಾಗು ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ಹೆಸರು ಜನಜನಿತವಾಯಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷಿಕರು ಇದನ್ನು [[ಆಂಗ್ಲಿಕರಣ|ಆಂಗ್ಲಿಕರಣಗೊಳಸಿದರಲ್ಲದೇ]] ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಈಗಿನ ಶಬ್ದ ಉಚ್ಚಾರವು ೧೮೪೫ರಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಶಾಸನಸಭೆಯಲ್ಲಿ [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] <ref>{{cite journal | la st = Smith | first = Alice E. | title = Stephen H. Long and the Naming of Wisconsin | journal = Wisconsin Magazine of History | volume = 26 | issue = 1 | pages = 67–71 | publisher = Wisconsin Historical Society | location = Madison, Wisconsin | month = September | year = 1942 | url = http://content.wisconsinhistory.org/u?/wmh,14413 | accessdate = 2008-07-24 | archive-date = 2017-05-25 | archive-url = https://wayback.archive-it.org/all/20170525200450/http://content.wisconsinhistory.org/cdm/ref/collection/wmh/id/14413 | url-status = dead }}</ref> ಎಂದಾಯಿತು. ದಿನಗಳೆದಂತೆ ಅದರ ಶಬ್ದೋಚ್ಛಾರದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಂಡು ಬಂದವು ಅಲ್ಗೊಂಕಿನ್ (ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ )ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದವು. ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಬಹುದು ಆದರೆ ನದಿ ಇರುವ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಟೋನ್ ಅದರ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. }ಒಂದು ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶದ ಪ್ರಕಾರ [[ಮಿಯಾಮಿ]] ಶಬ್ದ ''ಮೆಸ್ಕೊನ್ ಸಿಂಗ್ '' ಎಂಬುದರಿಂದ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.ಇದರ್ಥ "ಇದು ಕೆಂಪಾಗಿ ಹರಡಿದೆ" ಅಂದರೆ ಇದು ಕೆಂಪು ಮರಳು ಕಲ್ಲಿನ ಮೂಲಕ ಹಾಯ್ದು[[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಡೆಲ್ಲ್ಸ್]] ಮುಖಾಂತರ <ref>ಮ್ಯಾಕ್ ಫೆಕರ್ಟಿ, ಮೈಕೆಲ್. ೨೦೦೩. ''[http://poj.peeters-leuven.be/content.php?url=article&amp;id=2002552&amp;journal_code=ONO ಆನ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ : ದಿ ಡಿರೆವೇಶನ್ ಅಂಡ್ ರೆಫ್ರೆಂಟ್ ಆಫ್ ಅಯನ್ ಓಲ್ಡ್ ಪಜಲ್ ಇನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ಲೇಸೆ ನೇಮ್ಸ್]''. ಒನೊಮಾ ೩೮: ೩೯-೫೬</ref> ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿತವಾದವು,ಒಂದು ಶಬ್ದ [[ಒಜಿಬ್ವಾ]] ಎಂಬುದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದವಾಗಿದ್ದುಇದನ್ನು"ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲಿನ ಜಾಗ"ಎನ್ನಲಾಗುವುದು."ನೀರು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರುವುದು ಅಥವಾ"ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆ" ಎಂದು <ref>{{cite journal | last = Vogel | first = Virgil J. | title = Wisconsin's Name: A Linguistic Puzzle | journal = Wisconsin Magazine of History | volume = 48 | issue = 3 | pages = 181–186 | publisher = Wisconsin Historical Society | location = Madison, Wisconsin | year = 1965 | url = http://content.wisconsinhistory.org/u?/wmh,23263 | accessdate = 2008-07-24 | archive-date = 2017-05-25 | archive-url = https://wayback.archive-it.org/all/20170525200457/http://content.wisconsinhistory.org/cdm/ref/collection/wmh/id/23263 | url-status = dead }}</ref> ಕರೆಯಲಾಯಿತು. == ಇತಿಹಾಸ == [[ಚಿತ್ರ:Jean Nicolet.jpg|thumb|300px|right| ಜೀನ್ ನಿಕೊಲೆಟ್'ನ 1634 ರಲ್ಲಿನ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಆಗಮನ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್]] === ಪಶ್ಚಿಮದೊಡನೆ ಪರಿಚಯ === [[ಚಿತ್ರ:Wisconsin in 1718.jpg|thumb|250px|left|ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ 1718,ರಲ್ಲಿ ಗಿಲ್ಲುಮೆ ಡೆ ಲೆಸ್ಲಿ ಮ್ಯಾಪ್, ಅಪ್ರೊಕ್ಷಿಮೇಟ್ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರದೇಶ.]] ಸುಮಾರು ೧೬೩೪ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮನ್ [[ಜೀನ್ ನಿಕೊಲೆಟ್]] ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಹೇಗಾಯಿತು ಎಂದು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ಮೊದಲ ಯುರೊಪಿಯನ,ಆತ [[ಗ್ರೀನ್ ಬೇ]] ಕಾಲೊನಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ. ಆನಂತರದ ಸುಮಾರು ೧೫೦ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ತುಪ್ಪಳ ಮಾರುವ ಫ್ರೆಂಚ್ ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿ ಹೋಯಿತು. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ೧೭೬೩ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೇನ್ ವಶಕ್ಕೆ ನೀಡಿತು. ಸುಮಾರು ೧೭೮೩ರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಪ್ರಾಂತವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.ಆದರೆ ಅದು ''ವಾಸ್ತವಾಗಿ '' ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ [[1812ರ ಯುದ್ದ|1812ರ ಯುದ್ದದ]] ವರೆಗೂ ಬ್ರಿಟೇನ್ ನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹೊಸ ವಸಾಹತುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಂಡವು,ಮುಖ್ಯವಾಗಿ "ಯಾಂಕೀ"ಹೊಸ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗರು]][[,ನಿವ್ ಯಾರ್ಕಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗ|,ನಿವ್ ಯಾರ್ಕಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದವರು]],ಕೊರ್ನಿಶ್ ನ ಗಣಿಗಾರರು,ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್,ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಮತ್ತುಸ್ವಿಸ್ ನೆಲೆವಾಸಿಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬದುಕು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಫಾಕ್ಸ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿಮೊದಲ ವ್ಹೈಟ್ ಯುರೊಪಿಯನ್ [[ಡೊಮಿನಿಕ್ ದುಚಾರ್ಮೆ]] ಎಂಬಾತ ೧೭೯೩ರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾದ. ಫಾಕ್ಸ್ ನದಿಯ ಹತ್ತಿರದ ಕೌಕೌನಾ ಜಾಗೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯರಿಬ್ಬರಿಗೆ ಎರಡು ಬ್ಯಾರಲ್ ನಷ್ಟು ರಮ್ ಮದ್ಯವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿ ಆ ಜಾಗವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡ. ದಿ ಡುಚಾರ್ಮೆ ಒಪ್ಪಂದವು ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಮೊದಲ ಕರಾರು ಪತ್ರವಾಗಿದೆ. ಆ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ಆತನೊಂದು ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಯಾದ. ಭಾರತೀಯರಾದ [[ಮೆನೊಮಿನೀ]] ಮತ್ತು [[ಚಿಪ್ಪೆವಾ]] ಎಂಬ ಭಾರತೀಯರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಆರಂಭಿಸಿದ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೌಕೊನಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು೧,೫೦೦ ಭಾರತೀಯರು ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು. ಅದರ ಮರುವರ್ಷವೇ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಜಾಕೊಬ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಸ್ ಮೆನಿಮೀ ಭಾರತೀಯರಿಂದ "ಮೌಲ್ಯ ಪಡೆದ"ಕಾರಣದ ಮೇಲೆ ೯೯೯ {{convert|1200|acres|km2}}ವರ್ಷದ ಲೀಸ್ ಮೇಲೆ ಆ ನದಿ ದಂಡೆಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ.ಲಾ ಬ್ನೇಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ಫಾಕ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಡುಚಾರ್ಮೆ ಪಡೆದದ್ದಕ್ಕೆ ಕೊಂಚ ಮಟ್ಟಿಗೆ ರಿಯಾಯತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ. ಆತ ಬಹುಶ: ಸುಮಾರು ೧೫ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತುಪ್ಪಳ ಮಾರುವ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ.ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆತ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪದೆದುಕೊಂಡ. === ಗಡಿಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Wisconsinwelcome.jpg|thumb|right|ಸ್ವಾಗತ ಸಂಕೇತ.]] ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.[[ಐವೊವಾ]],[[ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾ]],[[ಮಿಚಿಗನ್]],ಮತ್ತು [[ಇಲಿನೊಯಿಸ್]] ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲದೇ [[ಮಿಚಗನ್]] ಮತ್ತು [[ಸುಪಿರಿಯರ್]] ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.[[ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರಾಂತಿ|ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ]] ನಂತರ ಇದು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರದೇಶ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ]] ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು.ಈ [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಭೂಪ್ರದೇಶ|ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಭೂಪ್ರದೇಶವು]](ಸದ್ಯ ಉಳಿದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ) ಜುಲೈ೩,೧೮೩೬ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ತನ್ನ [[ಸಂವಿಧಾನ|ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು]] ಮಾರ್ಚ೧೩,೧೮೪೮ರಲ್ಲಿ ಪುನರ್ ಸಂಘಟಿಸಿ,ಮೇ ೨೯,೧೮೪೮ರಲ್ಲಿ ೩೦ನೆಯ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಯುನಿಯನ್ ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಯಿತು. [[ಮಿಚಿಗನ್]] ನೊಂದಿಗಿನ ಗಡಿ ವಿವಾದವನ್ನು ಅದು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಂಡಿತು,ಅವೆರಡೂ [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ವಿ.ಮಿಚಿಗನ್]] ೧೯೩೪ ಮತ್ತು ೧೯೩೫ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ. === ಆರ್ಥಿಕತೆ === ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಕೃಷಿ]] ಅಂದರೆ ಪಶು ಸಂಗೋಪನೆ(ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಡೈರಿ)[[ಗಣಿಗಾರಿಕೆ]] ಮತ್ತು [[ಮರಗೆಲಸ]] ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಶ್ವೇತ ಪೈನ್ ಮರಗಳು ಹಾಗು ಸಸ್ಯಗಳ ಕಷಾಯ ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿ ಈ ರಾಜ್ಯದ ಸಂಪತ್ ಭರಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಮರಗೆಲಸದ ಹಲವಾರು ಕಂಪೆನಿಗಳು ಅರಣ್ಯ ಮರಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ದು ವಹಿವಾಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ,ವಲಸೆ ಕೃಷಿಕರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಯೂರಿದ್ದಾರೆ. ರ್ಷಕ ಬೆಟ್ಟ್ ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದು(ಬಹುತೇಕ ಬಂಡೆಗಲ್ಲು ಪ್ರದೇಶ)ಉತ್ತಮ ಫಲವತ್ತಾದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಇದರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೇಸಾಯ ಸಂಪನ್ ಭರಿತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಿಚಗನ್ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಫಾಕ್ಸ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶವು ಉತ್ತೇಜನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಕಚ್ಚ್ಕಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು(ಮರ-ಕಟ್ಟಿಗೆ,ಕಬ್ಬಿಣ ಅದಿರು) ಕೈಗೆಟುಕುವಂತಿದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮಿಲೆಕೀ ಬಂದರು ಕೂಡಾ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ "WWI ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಬಾಳಿಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವ ಪ್ರಶಿದ್ದಿ ಹೊಂದಿದೆ,ಮಿಲ್ವೆಕೀ "ವಿಶ್ವದ ಸಲಕರಣೆಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ" ಎನಿಸಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ,ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಬೆಳೆಯ ಋತುಗಳು ಮತ್ತು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅರಣ್ಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವದರಿಂದಾಗಿ ಬೇಸಾಯ ವಿರಳಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಮರಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕಾಗದ ಉದ್ಯಮ ನಡೆಸಲು ಯೋಜಿಸಿರುವ ಇದು ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಂದ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್,ಚಿಪ್ಪೆವಾ ಮತ್ತು ಫಾಕ್ಸ್ ನದಿಗುಂಟ ಅಗ್ಗದ ವಿದ್ಯುತ ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ [[ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ]] ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಿತು.ತಮ್ಮ ಬೇಸಾಯದ ಜಾಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದವರೆಲ್ಲರೂ ಕೆಲಸ ಅರಸಿ ಹೊರಟರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ [[ಸೇವಾ ಉದ್ಯಮ]] ವಲಯಗಳಾದ ಔಷಧಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣಗಳು ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಲು ಬೃಹತ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಕುಸಿತವೇ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಸ್ಥಿರ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ {{Citation needed|date=January 2010}}ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸರಾಸರಿ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಹೆಚ್ಚಳ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಹಿಮಬಂಡೆ|ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಹಿಮಬಂಡೆಗಳಿಂದ]] ಆವೃತ್ತವಾಗಿದೆ.ಈ ಹಿಂದಿನ [[ಐಸ್ ಏಜ್]] ನಿಂದಾಗಿ ಈ ಹಿಮ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಸೇರಿದೆ.ಆಗ ಹಿಮನದಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸುಂದರ ಸರೋವರ,ಉರುಳುವ ಬೆಟ್ಟಗಳ ದೃಶ್ಯ ಹಾಗು ನದಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಾದ ಡೋರ್ ಕೌಂಟಿ,ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಡೆಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ/ಸರೋರವರಗಳ ಪ್ರದೇಶ. ಬಹುತೇಕ ನೆರೆಹೊರೆಯರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಇಲಿನೊಯಿಸ್,ಐವೊವಾ ಮತ್ತು ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾಗಳಿಂದ ಅಂದರೆ ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ತಮ್ಮ ವಾಹನದ ದೂರುಗಳಿಗೆ ಎಟಕುವ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. U.S ನ ಸಮರ [[ನೌಕಾದಳ]] ''ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್'' USS ನ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. == ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ == [[ಚಿತ್ರ:Wisconsin welcome sign.JPG|left|thumb| ವಿಸ್ಕೊ ಸಿನ್ ರಾಜ್ಯದ ಸುಸ್ವಾಗತ ಕೇಂದ್ರ]] ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ [[ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ನದಿ|ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ನದಿಯನ್ನು]] ತನ್ನ ಗಡಿಯುದ್ದಕ್ಕೆ ಹರಡಿದ ಲಕ್ಷಣ ಹೊಂದಿದೆ.[[ಸೂಪಿಯರ್ ಸರೋವರ]] ಮತ್ತು [[ಮಿಚಿಗನ್]] ಉತ್ತರಕ್ಕಿದೆ.ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಲೇಕ್ ಮಿಚಿಗನ್]],ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಇಲಿನೊಯಿಸ್]],ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಐವೊವಾ]] ಮತ್ತು [[ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾ]] ಗಳು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಗಳಾದ [[ಮಿಸ್ಸಿಸಿಪಿ ನದಿ]],ಮತ್ತು [[ಸೇಂಟ್ ಕ್ರೊಕ್ಸಿ ನದಿ|ಸೇಂಟ್ ಕ್ರೊಕ್ಸಿ ನದಿಗಳು]] ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿವೆ,[[ಮೆನೊಮಿನೀ ನದಿ|[[ಮೆನೊಮಿನೀ ನದಿ]]]]ಯು ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕಿದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರ ತುದಿಗೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಯು ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕಿದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರ ತುದಿಗೆ ಇರುವುದರಿಂದ [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾದೊಂದಿಗೆ]] ತನ್ನ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. [[.ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರಗಳು]] ಮತ್ತು ಮಿಸ್ಸಿಸಿಪಿ ನದಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿರುವ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಬಹುವಿಶಾಲ ಭೂಗೋಳದ ವೈವಿಧ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯವು ಐದು ವಿಶೇಷ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿತಗೊಂಡಿದೆ. [[ಸೂಪಿಯರ್ ಸರೋವರ ಲ್ಯಾಂಡ್]] ತನ್ನ ದಂಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಲೇಕ್ ಸೂಪಿಯರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ಪಟ್ಟಿ ಹೊಂದಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಕ್ಕೆ [[ನಾರ್ದರ್ನ್ ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್]] ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮರ ಮತ್ತು ಶಂಕು ಮರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.[[ಚೆಕ್ವಾಮೆಗಾನ್ ನಿಕೊಲೆಟ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್]] ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಹಿಮಸರೋವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಧಿಕ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶ [[ಟಿಮ್ಸ್ ಹಿಲ್]] {{convert|1500000|acre|km2}}ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ]] ಅಪರೂಪದ [[ಸ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಟೋನ್]] ಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ [[ಡೆಲ್ಸ್ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನದಿ|ಡೆಲ್ಸ್ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನದಿಯ]] ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಜೊತೆಗೇ ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯೂ ಇದೆ. [[ಉತ್ತರದ ಭಾಗಗಳು]] ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗಗಳು ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಿ [[ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಅಪ್ ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಪ್ರದೇಶವು ಸುಮಾರು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಬೇಸಾಯ ಯೋಗ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ[[.ಮಿಸ್ಸಿಸಿಪಿ ನದಿ]] ದಂಡೆಗುಂಟ ಹಲವಾರು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯದ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅತ್ಯಂತ [[ಪ್ರಸಸ್ತಪ್ರದೇಶ]] ವಾಗಿದ್ದು [[ಐವೊವಾ]],[[ಇಲಿನೊಯಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾ]] ರಾಜ್ಯಗಳ ಕೆಲಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಹಿಮಬೆಟ್ಟ|ಹಿಮಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ]] ಆವರಿಸಿಲ್ಲ,ಆವಾಗಿನ ಐಸ್ ಏಜ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಇದು ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿಲ್ಲ.[[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಗ್ಲೇಸಿಫಿಕೇಶನ್]] ಆಗಿಲ್ಲ. ಒಟ್ಟಾರೆ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ೪೬%ರಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶವು ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪ [[ಆಂಟಿಗೊ ಸಿಲ್ಟ್ ಲೋಮ್]] ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫಲವತ್ತಾದ ಮಣ್ಣು [[ಲ್ಯಾಂಗ್ ಲೇಡ್ ಕೌಂಟಿ]] ಅಲ್ಲಿನ ವ್ಯವಸಾಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. [[ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವಿಸ್]] ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟಿರುವ <ref>{{cite web | title = Wisconsin | publisher = National Park Service | accessdate = 2008-07-17 | url = http://www.nps.gov/state/wi}}</ref> ಸ್ಥಳಗಳು. * [[ಅಪೊಸ್ಟ್ಲೆ ಐಲೆಂಡ್ಸ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಲೇಕ್ ಶೋರ್]] ಲೇಕ್ ಸೂಪಿಯರ್ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ * [[ಐಸ್ ಏಜ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸಿನಿಕ್ ಟ್ರೈಲ್]] * [[ನಾರ್ತ ಕಂಟ್ರಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸಿನಿಕ್ ಟ್ರೈಲ್]] * [[ಸೇಂಟ್ ಕ್ರೊಇಕ್ಸ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸಿನಿಕ್ ರಿವರ್ ವೇ]] ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು[[U.S. ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಸರ್ವಿಸ್]] ನವರು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಅದೆಂದರೆ ಚೆಕ್ವಾಮೆಗಾನ್ -ನಿಕೊಲೆಟ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ರಾಜ್ಯವು ಜರ್ಮನಿ ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂಧುತ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದೆಂದರೆ, ಜರ್ಮನಿಯ [[ಹೆಸ್ಸೆ]], ಜಪಾನ್ ನ [[ಚಿಬಾ ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ]],ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ [[ಜಲಿಸ್ಕೊ]],ಚೀನಾದ [[ಹೆಲಿಂಗ್ ಜಿಯಾಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ನಿಕರಾಗುವಾ]],<ref name="iw2006">{{cite web|url=http://international.wi.gov/SisterStates.html|title=Sister-States and Cities|accessdate=2007-03-16|date=2006-03-20|publisher=International Wisconsin|archive-date=2010-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20100204165758/http://international.wi.gov/SisterStates.html|url-status=dead}}</ref> ಇತ್ಯಾದಿ. === ಹವಾಗುಣ === ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಹವಾಗುಣವನ್ನು [[ಆರ್ದ್ರತೆಯ ಹವಾಮಾನದ ಖಂಡ]] ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ೧೩,೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ೧೧೪&nbsp;°F (೪೬&nbsp;°C)ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ್ನಲ್ಲಿನ ಗ್ರಾಮ [[ಕೌಡ್ ರೇ]] ನಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ೪,೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ–೫೫&nbsp;°F (-೪೮&nbsp;°C)ನಷ್ಟು <ref name="uwexclimate">{{cite web|url=http://www.uwex.edu/sco/stateclimate.html|title=Climate of Wisconsin|accessdate=2007-03-16|last=Benedetti|first=Michael|publisher=The University of Wisconsin–Extension}}</ref> ದಾಖಲಾಗಿದೆ. {| ಶ್ರೇಣಿ="ವಿಕಿಟೇಬಲ್" "ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಅಕ್ಷರದಳತೆ:90%;"| | ಕೊಲಾಸ್ಪ್ಯಾನ್ ="13" ಸ್ಟೈಲ್="ಪಠ್ಯ-ಜೋಡಣೆ:ಕೇಂದ್ರ;font-size:110%;background:#E8EAFA;"|'''ಮಾಸಿಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧಿಕ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನ ಆಯ್ದ ಕೆಲವು ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಗರಗಳಿಗೆ''' [°F (°C)] |- ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000; ಎತ್ತರ:17px;"| ನಗರ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ಜನವರಿ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ಫೆಬ್ರವರಿ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ಮಾರ್ಚ್ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ಏಪ್ರಿಲ್ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ಮೇ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ಜೂನ್ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ಜುಲೈ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ಆಗಸ್ಟ್ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ಅಕ್ಟೋಬರ್ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ನವೆಂಬರ್ ! ಶೈಲಿ="ಹಿನ್ನೆಲೆ:#e5afaa; ವರ್ಣ:#000;"|ಡಿಸೆಂಬರ್ |- ! style="text-align:left; background: #F8F3CA; color:#000000;" height="16;" | Green Bay | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (-4/-14) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (-2/-11) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ; ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca; ವರ್ಣ:#000;"|44 /23 4/5 | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ; ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca; ವರ್ಣ:#000;"|55 /33 (13/1) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|68 /44 (20/7) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (25/12) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|81/57 (27/15) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (26/13) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (21/9) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|58/35 (14/3) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|48/26 (6/-3) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (-2/-11) |- ! style="text-align:left; background: #C5DFE1; color:#000000;" height="16;" | La Crosse | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|86/66 (-3/-14) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|86/66 (0/-11) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|45/26 (7/-4) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|86/66 (16/3) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|69/49 (22/9) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|81/61 (27/14) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ; ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|84 /63 (29/17) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|81/61 (28/16) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|86/66 (23/11) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|86/66 (16/4) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|42/27 (7/-3) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|86/66 (-1/-10) |- ! style="text-align:left; background: #F8F3CA; color:#000000;" height="16;" | Madison | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (-4/-13) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (-1/-10) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (6/-4) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|58/35 (14/2) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (21/8) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (26/13) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (28/16) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ; ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca; ವರ್ಣ:#000;"|79 /55 (26/15) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (22/10) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (16/4) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (6/-2) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#f8f3ca;ವರ್ಣ:#000;"|71/46 (-1/-9) |- ! style="text-align:left; background: #C5DFE1; color:#000000;" height="16;" | Milwaukee | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|86/66 (-2/-11) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ; ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|36 /18 (0/-8) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ; ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|43 /23 (6/-3) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|55/36 (12/2) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ; ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|68 /46 (19/8) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|86/66 (24/13) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|81/61 (27/17) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ; ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|79 /57 (26/17) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ; ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|75 /54 (22/12) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|86/66 (16/6) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|86/66 (8/-1) | ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#c5dfe1; ವರ್ಣ:#000;"|86/66 1.7% |- | ಕಾಲ್ ಸ್ಪ್ಯಾನ್ = "13" ಶೈಲಿ="ಬರವಣಿಗೆ-ಧೃವೀಕರಣ:ಮಧ್ಯ;ಅಕ್ಷರದಳತೆ:90%;ಹಿನ್ನೆಲೆ:#E8EAFA;"| |} == ಜನಸಾಂದ್ರತೆ == {{USCensusPop |1850=305391 |1860=775881 |1870=1054670 |1880=1315457 |1890=1693330 |1900=2069042 |1910=2333860 |1920=2632067 |1930=2939006 |1940=3137587 |1950=3434575 |1960=3951777 |1970=4417731 |1980=4705767 |1990=4891769 |2000=5363675 |estyear=2009<ref name=09CenEst>{{cite web | title = Annual Estimates of the Resident Population for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: April 1, 2000 to July 1, 2009 | publisher = United States Census Bureau | accessdate = 2010-01-04 | url = http://www.census.gov/popest/states/tables/NST-EST2009-01.csv}}</ref> |estimate=೫೬೫೪೭೭೪ }} [[ಚಿತ್ರ:Wisconsin population map.png|thumb|right|200px|ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್ ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ನಕ್ಷೆ]] [[U.S. ನ ಜನಗಣತಿ ಕೇಂದ್ರದಂತೆ]],ಇಸವಿ ೨೦೦೦,ರಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನನಲ್ಲಿ ೫,೩೬೩,೬೭೫ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತು. ಈ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೬.೪%ರಷ್ಟು ೫ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನೊಳಗಿನವರು,೨೫.೫%ನಷ್ಟು ೧೮ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಿದ್ದರೆ ೧೩.೧%ನಷ್ಟು ೬೫ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು ಹಿರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೫೦.೬%ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಲು ಇದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಲ್ಕೈಂಗಿಕ ವಲಯದ ಉಭಯ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ತುಪ್ಪಳ ಮಾರಾಟಗಾರರ ನಂತರದ ನೆಲೆವಾಸಿಗಳೆಂದರೆ [[ಕ್ರೊನಿಶ್]] ಮೂಲದ ಗಣಿ ಕೆಲಸಗಾರರು ಬಹುತೇಕ ರಾಜ್ಯದ ನೈರುತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೀಡು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದಿನ ಅತ್ಯಧಿಕ ಜನಸಮೂಹವೆಂದರೆ [[ಹೊಸ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ಹಾಗು [[ನ್ಯುಯಾರ್ಕಿನ್ ಮೇಲ್ಭಾಗದ|ನ್ಯುಯಾರ್ಕಿನ್ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ]] "ಯಾಂಕೀ" ಸಮುದಾಯದವರು.ಇದಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯದ ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕ ಹೊಸದರಲ್ಲಿ ಇವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಕೈಗಾರಿಕೆ,ಹಣಕಾಸು,ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯತೆ ಇತ್ತು. ಸುಮಾರು ೧೮೫೦ ಮತ್ತು ೧೯೦೦ರಲ್ಲಿ ಯುರೊಪಿಯನ್ [[ವಲಸೆಗಾರರ]] ದಂಡೇ ಬಂತು,ಅವರೊಟ್ಟಿಗೆ [[ಜರ್ಮನ್ಸ್]],ಸ್ಕ್ಯಾಂಡೇನೇವಿಯನ್ಸ್ ([[ನಾರ್ವೆಯನ್ನರ]] ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪು),ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳೆಂದರೆ [[ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ಸ್]],[[ಡಚ್]],[[ಸ್ವಿಸ್]],[[ಫಿನ್ಸ್]],[[ಐರಿಶ್]],[[ಪೋಲ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರರು. ಸುಮಾರು ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ [[ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್]] ರು ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು,ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಿಲ್ವೆಕೀಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾದರು.[[ವಿಯಟ್ನಾಮ್ ಯುದ್ದ|ವಿಯಟ್ನಾಮ್ ಯುದ್ದದ]] ನಂತರ [[ಹೊಂಗೊನ್ಸ್]] ಎಂಬ ಹೊಸ ಜನಸಮೂಹ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿತು. ಐದು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಪ್ರಾಚೀನ ಗುಂಪುಗಳೆಂದರೆ:ಜರ್ಮನ್ (೪೨.೬%),[[ಐರಿಶ್]] (೧೦.೯%),[[ಪೊಲಿಶ್]] (೯.೩%),[[ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್]] (೮.೫%),[[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] (೬.೫%). ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿ ಸಣ್ಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ,ಮೆನೊಮಿನೀ,ಟ್ರೆಂಪೀಲಿಯು ಮತ್ತು ವರ್ನೊನ್ ರ ಹೊರತಾಗಿ ಜರ್ಮನರೇ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಚೀನದ <ref>{{Cite web |url=http://www.legis.state.wi.us/LRB/bb/03bb/128-133.pdf |title=''ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಬ್ಲು ಬುಕ್ 2003–2004'' |access-date=2010-04-08 |archive-date=2008-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080902021433/http://www.legis.state.wi.us/LRB/bb/03bb/128-133.pdf |url-status=dead }}</ref> ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಪೊಲಿಶ್ ಜನಾಂಗದ ಪ್ರಾಚೀನರ ಶೇಕಡಾವಾರು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ <ref name="census.gov"/> ಇದೆ. ವಿಭಿನ್ನ ಜನಾಂಗಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಹಲವೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ [[ಜರ್ಮನ್]] ರು ಹರಡಿಕೊಂಡಾರಾದರೂ ಅವರ ಪ್ರಮಾಣ [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ|ಮಿಲ್ವೆಕೀಯಲ್ಲಿ]] ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಮರಗೆಲಸ ಮತ್ತು ಬೇಸಾಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ಸ್]] ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.ಇದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ [[ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ಸ್]],[[ಸ್ವಿಸ್]],[[ಫಿನ್ಸ್]],ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳ ಜನಸಮೂಹ ವಾಸವಾಗಿದೆ.ಐರಿಶ್ ಮತ್ತು ಪೊಲಿಶ್ ವಲಸೆಗಾರರು ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ <ref>[http://content.wisconsinhistory.org/cdm4/document.php?CISOROOT=/tp&amp;CISOPTR=14489 ಮಿಲ್ಲರ್, ಫ್ರಾಂಕ್ ಹೇಡನ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090829135614/http://content.wisconsinhistory.org/cdm4/document.php?CISOROOT=%2Ftp&CISOPTR=14489 |date=2009-08-29 }}, "ದಿ ಪೊಲಂಡರ್ಸ್ ಇನ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್." ''ಪರ್ಕ್ ಮನ್ ಕ್ಲಬ್ ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್'' No. ೧೦. ಮಿಲುಕೀ, Wis.: ಪಾರ್ಕ್ ಮನ್ ಕ್ಲಬ್, ೧೮೯೬); ಆನ್ ಲೈನ್ ಫ್ಯಾಸಿಮೇಲ್ t: [http://www.wisconsinhistory.org/turningpoints/search.asp?id=1336; ದಿ ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್ ಹಿಸ್ಟೊರಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, visited January ೨೯, ೨೦೦೮</ref> ನಗರವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್]] ರು ಸುಮಾರು ೧೯೪೦ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಿಲ್ಕೆಕೀಗೆ ಬಂದರು. ಪೂರ್ವದ ಯುನೈಟೆಡ್ ನಲ್ಲಿರುವ [[ಮೆನೊಮೀ ಕೌಂಟಿ|ಮೆನೊಮೀ ಕೌಂಟಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ]] ಮಾತ್ರ ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ಅವರ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. {{US Demographics}} ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು೮೬%ರಷ್ಟು ಆಫ್ರಿಕಾ-ಕೆನೊಶಾ ಸಮೂಹದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ನಾಲ್ಕು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಹೋಗಿವೆ:[[ಮಿಲ್ವೆಕೀ]],[[ರೇಸಿನ್]],[[ಬೆಲೊಯಿಟ್]],[[ಕೆನೊಶಾ]],ಮಿಲ್ವೆಕೀಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕಾಂಶದಷ್ಟು ಕಪ್ಪು ಅಮೆರಿಕಾದವರಿದ್ದಾರೆ.. ಮಿಲ್ವೆಕೀಯು U.S.ಎಲ್ಲಾ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗಿಂತ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚುಅಂದರೆ ೧೦ನಗರಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ರು {{Citation needed|date=August 2008}}ಇದ್ದಾರೆ. ಗ್ರೇಟ್ ಲೇಕ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದ [[ಡೆಟ್ರಾಯಿಟ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಲೆವೆಲ್ಯಾಂಡ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಫ್ರಿಕನ್ -ಅಮೆರಿಕನ್ ಜನಾಂಗವಿದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಏಷಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಪ್ರಮಾಣವು ೩೩%ರಷ್ಟಿದ್ದು,ಅದರಲ್ಲಿ [[ಹೊಮೊಂಗ್]],[[ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ|ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀಯಲ್ಲಿ]] ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದರೆ,[[ವೌಸುವು]],[[ಗ್ರೀನ್ ಬೇ]],[[ಶೆಬಾಯ್ ಗಾನ್]],[[ಅಪ್ಲೆಟೊನ್]],[[ಮ್ಯಾದಿಸನ್]],[[ಲಾ ಕ್ರೊಸ್ಸೆ]],[[ಇವೊ ಕ್ಲೆರಿ,]][[ಒಶ್ಕೊಶ್]] ಮತ್ತು [[ಮ್ಯಾನಿಟೊವೊಕ್]] <ref>{{cite web|url= http://www.apl.wisc.edu/reports/HmongChartbook.pdf|format= PDF|title= Wisconsin's Hmong Population|accessdate= 2008-08-29|publisher= University of Wisconsin–Madison Applied Population Laboratory|archive-date= 2008-09-02|archive-url= https://web.archive.org/web/20080902021435/http://www.apl.wisc.edu/reports/HmongChartbook.pdf|url-status= dead}}</ref> ಇತ್ಯಾದಿ. === ಧಾರ್ಮಿಕತೆ === [[ಕ್ರಿಶ್ಚನ್]] ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯು ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ [[ರೊಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಲುಥೆರನ್ :[[ಲುಥೆರನ್]] ಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ[[ELCA]],[[ಮಿಸೌರಿ ಸಿನೊಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಎವಿಂಜೆಲಿಕಲ್ ಲುಥೆರನ್ ಸಿನೊಡ್]](WELS) ಮುಂತಾದ ಪ್ರವರ್ಗಗಳಿವೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಗಡಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳ ಧರ್ಮದ <ref name="carroll2000">{{cite book|last=Carroll|first=Brett E.|title=The Routledge Historical Atlas of Religion in America|series=Routledge Atlases of American History|date=2000-12-28|publisher=[[Routledge]]|isbn=0415921376}}</ref> ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ: * [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು]] – ೭೭% ** [[ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್]] – ೫೫% *** ಲೂಥೆರಾನ್ – ೪% *** ಮೆಥಡಿಸ್ಟ್ – ೭% *** ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ – ೨೨% *** [[ಪ್ರೆಸ್ ಬ್ವೆಟರಿಯನ್]] – ೨% *** [[ಯುನೈಟೈಡ್ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ of ಕ್ರಿಸ್ಟ್]] – ೨% *** ಉಳಿದ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್– ೧೫% ** ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ – ೧೯% ** ಇನ್ನುಳಿದ ಕ್ರಿಸ್ಟನ್– ೧% * ಅನ್ಯ ಧರ್ಮಗಳು – ೨% * ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಆಧೀನವಾಗಿರದ – ೧೫% == ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ == ರಾಜಧಾನಿ [[ಮ್ಯಾಡಿಸನ್, ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್]]. [[ಚಿತ್ರ:Capitol Madison, WI.jpg|thumb|250px|right|ದಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ಸಿನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟೊಲ್]] '''ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು''' * ರಾಜ್ಯಪಾಲರು: [[ಜೇಮ್ಸ್ ಡೊಯ್ಲೆ, Jr.]] (ಡಿ * ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್: [[ಬಾರ್ಬರಾ ಲಾಟೊನ್]] (D) * ಅಟೊರ್ನಿ ಜನರಲ್: {0ಜೆ.ಬಿ. ವ್ಯಾನ್ ಹೊಲೆನ್{/0} (R) * ರಾಜ್ಯದ ಭದ್ರತೆ: [[ಡೊಗ್ಲಾಸ್ ಲಾ ಫೊಲ್ಲಿಟ್ಟಿ]] (D) * ಖಜಾನೆ: [[ಡಾನ್ ಮಾರಿ ಸಾಸ್]] (D) * ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ವರಿಷ್ಟಾಧಿಕಾರಿ ಟೊನಿ ಈವರ್ಸ್(ಅಭಿಜಿತ ಕಚೇರಿ) ''ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ'' * [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಸಂವಿಧಾನ]] * [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ರಾಜ್ಯಪಾಲರುಗಳು]] * [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನ ಶಾಸನ ಸಭೆ]] ** [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಸೆನೆಟ್]] ** [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲ]] * [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಸುಪ್ರಿಮ್ ಕೋರ್ಟ್]] * [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಿಂದ U.S. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನಲ್ ನಿಯೋಗ]] * [[ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸನಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಕ್ಷೆ]] * [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಿಂದ U.S. ಸೆನೇಟರ್ಸ್ ಪಟ್ಟಿ]] === ರಾಜಕಾರಣ === {| align="right" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin:1em 1em 1em 0;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse;font-size:79%" |+ <td>'''ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು''' </td> |- bgcolor="lightgrey" ! ವರ್ಷ ! [[ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್]] ! [[ಡೆಮೋಕ್ರಾಟಿಕ್]] |- | bgcolor="#f0f0ff"|[[2008]] | bgcolor="#fff3f3"|42.31% ''1,262,393'' | bgcolor="#f0f0ff"| '''56.22%''' ''1,677,211'' |- | bgcolor="#f0f0ff"|[[೨೦೦೪]] | bgcolor="#fff3f3"|49.25% 1,441,911 | bgcolor="#f0f0ff"|49.25% 1,441,911 |- | bgcolor="#f0f0ff"|[[2000]] | bgcolor="#fff3f3"|47.56% ''1,237,279'' | bgcolor="#f0f0ff"|'''47.83%''' ''1,242,987'' |- | bgcolor="#f0f0ff"|[[1996]] | bgcolor="#fff3f3"|38.48% ''845,029'' | bgcolor="#f0f0ff"|'''48.81%''' ''1,071,971'' |- | bgcolor="#f0f0ff"|[[1992]] | bgcolor="#fff3f3"| 36.78% ''930,855'' | bgcolor="#f0f0ff"|'''41.13%''' ''1,041,066'' |- | bgcolor="#f0f0ff"|[[1988]] | bgcolor="#fff3f3"| 47.80% ''1,047,794'' | bgcolor="#f0f0ff"|'''51.41%''' ''1,126,794'' |} [[ನಾಗರಿಕ ಯುದ್ಧ|ನಾಗರಿಕ ಯುದ್ಧದ]] ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ [[ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್]] ಆಗಿತ್ತಲ್ಲದೇ ಯುನಿಯನ್ ನ ಬೆಂಬಲಿತ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಒಲವನ್ನು ತೋರಿಸಿತ್ತು. ಜನಾಂಗೀಯ ವಿವಾದಗಳು ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊಂಚ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಿರುಕು ಉಂಟಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅರ್ಧ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ರಾಜಕಾರಣವು [[ರಾಬರ್ಟ್ ಲಾ ಫೊಲೆಟ್ಟಿ]] ಮತ್ತು ಆತನ ಪುತ್ರರಿಂದ ಭಾರಿ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಯಿತು.ಇವರು ಮೂಲತ: [[ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷ|ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದವರು]].ನಂತರ ಅವರು ಅದನ್ನೇ ಮರುಪರೀಕ್ಷಿತ [[ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್ ಪಾರ್ಟಿ|ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್ ಪಾರ್ಟಿಯಾಗಿ]] ಮಾರ್ಪಾದುಗೊಳಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ೧೯೪೫ರಿಂದಲೂ ರಾಜ್ಯವು ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಮತ್ತು [[ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಕ್ಷ|ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಕ್ಷದವರ]] ಮಧ್ಯ ಒಂದು ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಸೆನೆಟರ್ [[ಜೊಯಿ ಮ್ಯಾಕರ್ತಿ]] ೧೯೫೦ರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ ವಿವಾದಾಸ್ಪದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref name="conant2006">{{cite book|last=Conant|first=James K.|title=Wisconsin Politics and Government: America's Laboratory of Democracy|date=2006-03-01|publisher=[[University of Nebraska Press]]|isbn=0803215487|chapter=1}}</ref> ಇತ್ತೀಚಿನ ಹಿರಿಯ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ಸ್ ಎಂದರೆ [[ಟೊಮ್ಮಿ ಥಾಂಪ್ಸನ್]] ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗ [[ಎಫ್. ಜೇಮ್ಸ್ ಸೆನ್ ಸೆನ್ ಬ್ರನ್ನರ್, ಜೂ.]];ಪ್ರಮುಖ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ಸ್ ಎಂದರೆ ಸೆನೆಟರ್ಸ್ ಆದ [[ಹೆರ್ಬ್ ಕೊಹ್ಲ್]] ಮತ್ತು [[ರಸ್ ಫಿಂಗ್ ಗೊಲ್ಡ್]],ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್ [[ಮನ್ ಡೇವಿಡ್ ಒಬೆ,|ಮನ್ [[ಡೇವಿಡ್ ಒಬೆ]],<ref name="conant2006"/>]]ಇತ್ಯಾದಿ. ಬಹಳಷ್ಟು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸವು ಹಲವಾರು ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದಿವೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವುದು ಇದನ್ನು ಇತ್ಯಾದಿ. ಬಹಳಷ್ಟು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸವು ಹಲವಾರು ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದಿವೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವುದು ಇದನ್ನು [[ಬೆನೆಟ್ ಲಾ]] ಮೂಲಕ ೧೮೯೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರಾಂದೋಲನ ಮೂಲಕ ಸೆಣಸಲಾಯಿತು,ಆದರೆ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಪಕ್ಷದವರು ಇದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಜರ್ಮನಿಗರು [[ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಕ್ಷ|ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ]] ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು.ಬೆನೆಟ್ ಲಾ ಗೆ [[ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷ]] ಸಮ್ಮತಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ರಾಜ್ಯದ ನಗರಗಳು ಶಾಸಕಾಂಗದ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿವರಗಳನ್ನು ಇಂಟರ್ ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತವೆ.ಇದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಸದ್ಯ ರಾಜ್ಯದ ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೂರು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಮತಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಪ್ರತಿನಿಶಿಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಮತದಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಾಂಪರ್ಕ ಪಡೆಯುವ ಸೌಲಭ್ಯ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.ಇದರಿಂದ ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಯಾವಾಗ [[ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ]] ನಗರ ಈ ರೀತಿಯ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲುಅ ಆರಂಭಿಸಿತೋ ಆಗ ಉಳಿದ ನಗರಗಳು [http://legistar.milwaukee.gov/mattersearch/ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಅಂತರಜಾಲ ಪುಟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070208173029/http://legistar.milwaukee.gov/mattersearch/ |date=2007-02-08 }}ಗಳಲ್ಲಿ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಿಟಿ ಎಂದರೆ [[ಮ್ಯಾಡಿಸನ್]] ಇದನ್ನು [http://www.usatoday.com/tech/products/cnet/2006-12-01-wired-cities_x.htm ನಂಬರ್ 1ಸಿಟಿ ಎಂದು ಅಲ್ಲದೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸರ್ಕಾರದ ಕೇಂದ್ರ] ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಸುಮಾರು ೧೮%ರಷ್ಟು ಜನರು ತಮ್ಮ ನಗರಸಭೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಶಕ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದುವರೆಗೂ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ನಾಮಕರಣಕ್ಕೆ ಆರು ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಒಲವು ತೋರಿದೆ. ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಗೆ ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿವೆ. ಆದರೆ ನಗರಗಳ ಉಪನಗರಗಳ ವಲಯವು ಯಾವಾಗಲೂ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಗೆ ತಮ್ಮ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿವೆ. ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಮುಕ್ತತೆ ತೋರಿದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.ಇದಕ್ಕೆ ವಲಸಿಗರಾದ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡೇನೇವಿಯನ್ನರ ಸಂಪ್ರದಾಯವೇ ಕಾರಣ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳು ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದ ಗಟ್ಟಿ {{Citation needed|date=October 2008}}ತಳಪಾಯಗಳಾಗಿವೆ. ಕಳೆದ ೨೦೦೮ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಕ್ಷದ,ಇಲಿನೊಯಿಸ್ ನ ಸೆನೇಟರ್ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ]] ಅವರನ್ನು ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಬೆಂಬಲಿಸಿತು. ಈ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಒಬಾಮಾ೫೬%ರಷ್ಟು ಮತ ಗಳಿಸಿದರು,ಇದಕ್ಕೆ ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಗಳ ಪ್ರಬಲ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ ಒಲ್ವಎ ಕಾರಣ. ಇತಿಹಾಸದ ಮೂಲಕ ಬ್ರೌನ್ ಕೌಂಟಿ(ಹೋಮ್ ಗ್ರೀನ್ ಬೇ)ಮತ್ತುಔಟಾಗ್ಯಾಮಿ ಕೌಂಟಿ(ಹೋಮ್ ಮ್ಟೊ ಅಪ್ಲೆಟನ್ )ಪ್ರದೇಶದ ಜನರು ಒಬಾಮಾಗೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದರಲ್ಲದೇ ಜಾನ್ ಮ್ಯಾಕಿನ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಹಿನ್ನಡೆ ಪಡೆದರು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಸುಮಾರು ೪೨%ರಷ್ಟು ಮತ ಪಡೆದು ೭೨ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ ೧೩ರನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಡಿಲಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡರು. ಮ್ಯಾಕನ್ ಪಡೆದ ಬಹುಮತದ ಕೆಲವು ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಆತ ೫೫%ರಷ್ಟು ಮತ ಪಡೆರು.(ಫ್ಲೊರೆನ್ಸ್,ಗ್ರೀನ್ ಲೇಕ್,ಒಝೌಕೆ,ವಾಶಿಂಗ್ ಟನ್ ಮತ್ತು ವೌಕೊಶಾ ಇದರಲ್ಲಿ ವಾಶಿಂಗ್ ಟನ್ ಕೌಂಟಿ ಅಧಿಕ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿತ್ತು) ಎಲ್ಲಾ ೫೯ ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬಾಮಾ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು,ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವ/ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ನಗರ/ಉಪನಗರ/ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳ ವಿಂಗಡನೆಯೆ ಜೊತೆಗೆ ಒಬಾಮಾ ಸಫಲರಾದರು. ಕಳೆದ ೨೦೦೮ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದೆ ಎರಡನೆಯ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.ಮಿನ್ನೊಸೆಟಾ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. {{Further|[[Political party strength in Wisconsin]]}} === ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಕಾನೂನು ರಚನೆ ಮಾಡುವವರು === ಕಳೆದ ೧೯೮೪ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದರು. ಹೇಗೆ ಆದರೂ ೨೦೦೦ ಮತ್ತು ೨೦೦೪ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಅತ್ಯಧಿಕ ಜಾಹಿರಾತಿನ ವಿಶಾಲತೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಆಗ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದ್ದು.ಆಗ "ಸ್ವಿಂಗ್ "ಮತ್ತು "ವ್ಯಾಪ್ತಿ" ಗಳು ಈ ರಾಜ್ಯದ ವಿಶೇಷಗಳು. ಅಲ್ ಗೊರೆ ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೫,೭೦೦ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು.[[ಜಾನ್ ಕೆರ್ರಿ]] ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ೧೧,೦೦೦ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಹೇಗೆಯಾದರೂ ನ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ]] ಈ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ೩೮೧,೦೦೦ ಮತ ಗಳಿಸಿ ೫೬%ರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರರಾದರು. ಫಾಕ್ಸ್ ವ್ಯಾಲ್ಲಿ ಯಲ್ಲಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ಸ್ ಪ್ರಬಲ ಮತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ ನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು.[[ಅಪ್ಲೆಟೊನ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸ್ಟೆವ್ ಕಾಗೆನ್]] ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ೮ನೆಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ರು ವೌಕೆಶಾ ಕೌಂಟಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ನಗರ [[ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ]] ನಗರವು ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಗಳ ಪ್ರಬಲ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು,ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ [[ಮ್ಯಾಡಿಸನ್]] ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ [[ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್]] [[ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು]] ಸಹ ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯು ೧೯೬೯ರಿಂದ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಗಳ ೭ನೆಯ ಪ್ರಬಲ ಬೆಂಬಲಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಡೇವಿಡ್ ಒಬೆ ಉತ್ತಮ ಅಧಿಕಾರದ ಹೌಸ್ ಅಪ್ರೊಪ್ರಿಯೇಶನ್ ಕಮೀಟಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಠರಾಗಿದ್ದಾರೆ. * ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ಹಾಯ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ."[[ಫೈಟಿಂಗ್ ಬಾಬ್ "ಲಾ ಫೊಲೆಟ್ಟಿ]], ಮತ್ತು [[ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್ ಮೂಮೆಂಟ್]] ;ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ [[ಜೊಯಿ ಮ್ಯಾಕರ್ಥಿ]] ಈತ ಕಮ್ಮುನಿಷ್ಟ್ ವಿರೋಧಿ ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು [[ಸೆನೆಟ್]] ನಿಂದ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡ ಉದಾಹರಣೆ ಕಣ್ಣು ಮುಂದೆ ಇದೆ. * ಆದರೆ ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಲ್ಲಿ [[ಸೊಸಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ|ಸೊಸಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾವು]] ಮಿಲ್ವೆಕೀಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ತೆರನಾದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಅದು "[[ಕೊಳಚೆ ನಿರ್ಮೂಲನಾ ಸಮಾಜವಾದ]] ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತು,ಯಾಕೆಂದರೆ ಇದರ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಕೇವಲ ಸಮಾಜದ ಕೆಳಸ್ತರದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ಕ್ರಾಂತಿ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.(ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜವಾದದ ಚಳವಳಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು.) ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ೧೯೫೦ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕುಸಿಯಿತು,ಯಾಕೆಂದರೆ [[ರೆಡ್ ಸ್ಕೇರ್]] (ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರ ಆತಂಕ)ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ <ref name="smith2003">{{cite journal|last=Smith|first=Kevin D.|date=Spring 2003|title=From Socialism to Racism: The Politics of Class and Identity in Postwar Milwaukee|journal=Michigan Historical Review|volume=29|issue=1|pages=71–95}}</ref> ಕಾರಣವಾದವು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ದೊಡ್ಡ ನಗರದ ಮೊದಲ ಸಮಾಜವಾದಿ ಮೇಯರ್ [[ಎಮಿಲ್ ಸಿಡೆಲ್]],ಆತ ೧೯೧೦ರಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ ನಗರದ ಚುನಾಯಿತ ಮೇಯರ್,ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಮಾಜವಾದಿ [[ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಹೋನ್]] ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀಯಲ್ಲಿ ೧೯೧೬ರಿಂದ ೧೯೪೦ರವರೆಗೆ ಆಡಳಿತ ಮಾಡಿದರೆ ಮೂರನೆಯ ಮೇಯರ್ [[ಫ್ರಾಂಕ್ ಪಿ.ಜೆಡ್ಲರ್]] ;೧೯೪೮ರಿಂದ ೧೯೬೦ ವರೆಗೆ ಇದ್ದ. ಸಮಾಜವಾದಿ [[ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕ]] [[ವಿಕ್ಟರ್ ಬೆರ್ಜರ್]] ಪದೇ ಪದೇ U.S.ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದ,ಆದರೆ ಆತ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಈ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಿರೋಧ ಪಡೆದದ್ದು ಆತ [[ಮೊದಲ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ದ|ಮೊದಲ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ದವನ್ನು]] ವಿರೋಧಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ. * [[ವಿಲಿಯಮ್ ಪ್ರೊಕ್ಸ್ ಮೈರ್]] ಎಂಬಾತ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಸೆನೆಟರ್ ಆಗಿದ್ದ,(೧೯೫೭-೮೯)ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಹ ಹಲವು ವರ್ಷ ತನ್ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮೆರೆದಿದ್ದ.ಒಕ್ಕೂಟವು ಮಾದುತ್ತಿರುವ ಪೋಲು ಮತ್ತು ದುಂದು ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿನ ಮೋಸಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಆತ ಬಲವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದ. * [[ರಸ್ ಫೆಂಗ್ ಗೊಲ್ದ್]] ಎಂಬಾತ ಒಬ್ಬನೇ ದೆಮೊಕ್ರಾಟ್ [[ಸೆನೆಟರ್]] [[ಪ್ಯಾಟ್ರೊಯಿಟ್ ಕಾಯಿದೆ|ಪ್ಯಾಟ್ರೊಯಿಟ್ ಕಾಯಿದೆಗೆ]] ವಿರುದ್ದವಾಗಿ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದ. * ಸದ್ಯ ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ನ ದೆಮೊಕ್ರಾಟ್<ref name="bull1999">{{cite news|first=Chris|last=Bull|title=Take a seat - openly lesbian Representative Tammy Baldwin|url=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1589/is_1999_Feb_16/ai_53877986|work=[[The Advocate]]|publisher=LPI Media|date=1999-02-16|accessdate=2007-03-16|archive-date=2005-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20050625081817/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1589/is_1999_Feb_16/ai_53877986|url-status=dead}}</ref> ಟ್ಯಾಮಿ ಬಾಲ್ಡ್ ವಿನ್ U.S.ನ ಮುಕ್ತ ಸಲಿಂಗ ವರ್ಗದ ಏಕೈಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿ <ref name="bull1999"/> ಎನಿಸಿದ್ದಾನೆ. * [[ಗ್ವೆನ್ ಮೂರೆ]] ಎಂಬಾತ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ [[ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ|ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀಯಿಂದ]] U.S.ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಏಕೈಕ ಆಫ್ರಿಕನ್ -ಅಮೆರಿಕನ್ ಎನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಸುಮಾರು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ ಗಳು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆದು ಬುಶ್ ನ ಆದಳಿತ ಹಾಗು ಇರಾಕ್ ನ ಯುದ್ದವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು. GOP ಯ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಲಿದ್ದ ೮ನೆಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗ,ಗ್ರೀನ್ ಬೇ ನ ಮಾರ್ಕ್ ಗ್ರೀನ್ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ[[ಜಿಮ್ ಡೊಯಲ್]] ಅವರ ವಿರುದ್ದ ಕಣಕ್ಕಿಳಿದ. ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಾಂತ ಗ್ರೀನ್ ೮%ರಷ್ಟು ಮತಗಳಿಂದ ಸೋತು ಹೋದ,ಹೀಗಾಗಿ ೩೨ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಗವರ್ನರ್ ಡೊಲೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆ ಪಡೆದ. ರಾಜ್ಯ ಸೆನೇಟ್ ನಲ್ಲಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ರು ತಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ ಗಳು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಏರಿಕೆ ಪಡೆದರೂ ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ಸ್ ಐದು ಮತಗಳ ಬಹುಮತ ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು. ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ ಗಳು ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ೫೨-೪೬ರ ಅಂತರ ಪದೆದರು,ಹೀಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಗವರ್ನರ್ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗಳು ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಆಗಿದ್ದವು. === ತೆರಿಗೆಗಳು === ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ [[ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ]] ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ.(ಇದು ಇದು ಐದು [[ಆದಾಯ ಬ್ರಾಕಟ್]] ಗಳನ್ನು ಅಂದರೆ ೪.೬ರಿಂದ ೭.೭೫ರಷ್ಟಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ [[ಮಾರಾಟ]] ಮತ್ತು[[ಉಪಭೋಗದ ತೆರಿಗೆ]] ಪ್ರಮಾಣವು ೫.೦%ಆಗಿದೆ. ಐವತ್ತೊಬ್ಬತ್ತು ಕೌಂಟಿಗಳು ಮಾರಾಟ/ಉಪಭೋಗದ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ೦.೫<ref>{{cite web|url=http://www.revenue.wi.gov/esd/cotax07.html|title=County Sales Tax Distribution-2007|accessdate=2007-03-24|date=2007-03-06|publisher=Wisconsin Department of Revenue|archive-date=2008-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080513134039/http://www.revenue.wi.gov/esd/cotax07.html|url-status=dead}}</ref> ತೆರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. [[ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ ಕೌಂಟಿ]] ಹಾಗು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕೌಂಟಿಗಳು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ೦.೧%ರಷ್ಟು ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ.ಇದು ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಪೊರ್ಣಗೊಂಡ [[ಮಿಲ್ಲರ್ ಪಾರ್ಕ್]] ನ [[ಬೇಸ್ ಬಾಲ್]] ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಹಣ ವಿನಿಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಿರುಕಳ ಮಾರಾಟಗಾರರ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಕೌಂಟಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಕರ ವಸೂಲಾತಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ,ಆಯಾ ಕಿರುಕಳ ಮಾರಾಟಗಾರರ ವಹಿವಾಟಿನ ಮೇಲೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ [[ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ|ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು]] ನಿಜವಾದ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅಥವಾ ಅವರ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ವಾಹನಗಳ ಮೇಲೆ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಹೇರುವದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ವಾರ್ಷಿಕ ನೊಂದಾವಣಿ ಮೇಲೆ ಶುಲ್ಕ ವಸೂಲು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯ ಆದಾಯಗಳು ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಆದಾಯಗಳಾಗಿವೆ.ಇದರೊಂದಿಗೆ ಶಾಲಾ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ನಿಧಿ,ರಜಾಕಾಲದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾಲೇಜುಗಳು,ಇನ್ನಿತರ ವಿಶೇಷ ಉದ್ದೇಶದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು,ರಾಜ್ಯದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣಕಾಸು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕರ ವಿಧಿಸುವ ಪದ್ದತಿಗಳಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಕರವಿಧಿಸಬಲ್ಲ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ಆಧರಿಸಿ ಸುಂಕ ವಸೂಲು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯೊಂದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಈ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೈತರಿಗಾಗಿ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯ ವಿನಾಯತಿಗಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ,ಆದರೆ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ಸಂಭವನೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ತೆರಿಗೆ ವಿಧುಸುವದಿಲ್ಲ. ಸಮರೂಪದ ಈ ಮೌಲ್ಯಗಳ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ನಿಧಿಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಕೌಂಟಿಗಳಿಗೆ,ಮುನ್ಸಿಪಾಲ್ಟಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಯಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತಗಳ ಆದಾಯ ಮಾಪಕರ ಮೌಲ್ಯದ ಮೇಲೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮುನ್ಸಿಪಾಲ್ಟಿಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಹೊರೆಯನ್ನು ಸಮಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ [[ಅಮೂರ್ತ ಆಸ್ತಿ]] ಮೇಲೆ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ [[ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ]] ವಿಧಿಸುವದಿಲ್ಲ.<ref name="revenue.wi.gov">{{Cite web |url=http://www.revenue.wi.gov/faqs/ise/estate.html#ret3 |title=ವಿಸ್ಕೊ ಸಿನ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ರೆವಿನ್ಯು |access-date=2010-04-08 |archive-date=2010-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100722063948/http://www.revenue.wi.gov/faqs/ise/estate.html#ret3 |url-status=dead }}</ref> ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಜನವರಿ೧,೨೦೦೮ರವರೆಗೆ [[ಎಸ್ಟೇಟ್ ತೆರಿಗೆ|ಎಸ್ಟೇಟ್ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು]] ಫೆಡ್ ರಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸುತಿತ್ತು,ಆದರೀಗ ಹಲವಾರು ಇಂತಹ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ತಾನೇ <ref name="revenue.wi.gov"/> ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ [[ಟೊಲ್ ರಸ್ತೆ]] ಗಳ ತೆರಿಗೆ ಇಲ್ಲ;[[ಹೈವೇ]] ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಉಸ್ತುವಾರಿಗಳನ್ನು [[ಮೊಟಾರ್ ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆ|ಮೊಟಾರ್ ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆಯಿಂದ]] ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == [[ಚಿತ್ರ:Milwaukee at night.jpg|thumb|280px|ದಿ US ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೆಂಟರ್,ಮಿಲ್ಕ್ವಿ ಯಲ್ಲಿರುವ ಇದು ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್ ನ ಗಗನ ಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡ]] ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಒಟ್ಟಾರೆ ಉತ್ಪನ್ನವು ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ $೨೪೦.೪ಬಿಲಿಯನ್ ಇದು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೨೧ನೆಯ <ref>http://www.bea.gov/regional/gsp/</ref> ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನ ತಲಾ ಆದಾಯವು ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ$೩೫,೨೩೯ಆಗಿತ್ತು. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಬಹುತೇಕ [[ಉತ್ಪಾದನೆ]],[[ಕೃಷಿ]] ಮತ್ತು [[ಆರೋಗ್ಯ ಕಲ್ಯಾಣ]] ವಿಭಾಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಮಿಳಿತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯವು ಕೃಷಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಆದಾಯ ನೀಡುತ್ತದೆ,ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಇದನ್ನು ಬೇಸಾಯ ಮೂಲದ ಆದಾಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗವಕಾಶ ನೀಡುವ ವಲಯಗಳು: # [[ವಾಲ್-ಮಾರ್ಟ್]] # [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪದ್ದತಿ]] # [[U.S. ಅಂಚೆ ಸೇವೆ]] # [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳು]] # [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ದೋಷಗಳ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಇಲಾಖೆ]] # [[ಮೆನಾರ್ಡ್ಸ]] # [[ಕೊಹಲ್ ನ]] # [[ಅಲ್ಟ್ರಾ ಮಾರ್ಟ್ ಫೂಡ್ಸ್]] ಅಕಾ [[ರೌಂಡಿ']] # [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ನಗರ]] # [[ಕೊಹ್ಲೆಯರ್ ಕಂಪನಿ]]<ref>{{Cite web |url=http://worknet.wisconsin.gov/worknet/largemp.aspx?menuselection=ed |title=ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್'s ಲಾರ್ಜ್ ಎಂಪ್ಲಾಯರ್ ಸರ್ಚ್ |access-date=2010-04-08 |archive-date=2007-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070812171236/http://worknet.wisconsin.gov/worknet/largemp.aspx?menuselection=ed |url-status=dead }}</ref> === ಕೃಷಿ === <ref>ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್.''ಡೇರಿ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ್ : ೨೦೦೭ ಸಮ್ಮರಿ ''.[http://future.aae.wisc.edu/collection/dairyproductsreport/DairProdSu_2007_13.pdf ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090325105851/http://future.aae.wisc.edu/collection/dairyproductsreport/DairProdSu_2007_13.pdf |date=2009-03-25 }}</ref> ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ಬಿಟ್ಟರೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಡೇರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ [[ಬೆಣ್ಣೆ]] ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಹಾಲು ಮತ್ತು ಮಜ್ಜಿಗೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ನಂತರ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಎರದನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ತಲಾ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.[[ಇದಾಹೊ]] ಮತ್ತು [[ವೆರ್ಮಂಟ್]] ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಿಂದೆ ಇದು ಸ್ಥಾನ <ref name="fmma2002">{{cite news|title=2001 Milk Production|url=http://www.fmmacentral.com/PDFdata/msb0202.pdf|format=PDF|work=Marketing Service Bulletin|publisher=[[United States Department of Agriculture]]|date=February 2002|accessdate=2007-03-16}}</ref> ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="Walters">{{cite news| url=http://www.jsonline.com/story/index.aspx?id=173693| title=Doyle flips decision, puts cow on quarter| last=Walters| first=Steven| work=Milwaukee Journal Sentinel| accessdate=2007-03-30}}</ref> ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಫಲಿತಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿ ಪಟ್ಟಿ ಸುತ್ತಿದ ಆಕಳು,ಜೋಳದ ತೆನೆಯ ಕಿವಿ,ಮತ್ತು ಬೆಣ್ಣೆಯ ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ [[ರಾಜ್ಯದ50ವಿಭಾಗಗಳು]] ವಿನ್ಯಾಸ <ref name="Walters"/> ಸೂಚನೆಗಳಾಗಿವೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ [[ಹಸಿರು ಮೇವಿ|ಹಸಿರು ಮೇವಿಗಾಗಿ]] [[ಜೋಳ]][[,ಕ್ಯಾನ್ ಬೆರ್ರೀಸ್]] ನ [[ಸುವಾಸನಾ ರಸ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ನ್ಯಾಪ್ ಬೀನ್ಸ್]] ಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಮೊದಲು ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ [[ಓಟ್]] ಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.[[ಆಲೂಗಡ್ಡೆ|ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳು]][[,ಗಜ್ಜರಿ|,ಗಜ್ಜರಿಗಳು]] (ಕ್ಯಾರೆಟ್ಸ್ )ಟಾರ್ಟ್ [[ಚೆರೀಸ್]],[[ಮ್ಯಾಪಲ್ ಸಿರಪ್]] ಮತ್ತು [[ಸ್ವೀಟ್ ಕಾರ್ನ್]] ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಬೆಳೆಗಳಾಗಿವೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಪ್ರಬಲ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾದ ಸಂಸ್ಕರಿತ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳೆಂದರೆ;[[ಆಸ್ಕರ್ ಮೇಯರ್]],[[ಟೊಂಬ್ ಸ್ಟೊನ್]],ಫ್ರೊಜನ್ ಫಿಜ್ಜಾ,[[ಜೊಹಾನ್ಸೊವಿಲ್ಲೆ]] [[ಬ್ನ್ರಾಟ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಯುಸೆಂಜರ್ ಸಾಸೇಜ್]] ಇತ್ಯಾದಿ. [[ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಫೂಡ್ಸ್]] ಒಂದೇ ಸುಮಾರು ೫,೦೦೦ ಜನರಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ. ಮಿಲ್ವೆಕೀ [[ಬೀರ್]] ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.ಇದು ಈ ಹಿಂದೆ [[ಮಿಲ್ಲರ್ ಬ್ರಿವಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ|ಮಿಲ್ಲರ್ ಬ್ರಿವಿಂಗ್ ಕಂಪನಿಗೆ]] ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿತ್ತು.ಇದು ಕೂರ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನವಾಗುವ ಮುಂಚೆ ದೇಶದ ಎರಡನೆಯ ಮದ್ಯಸಾರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು., ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ|ಮಿಲ್ವೆಕೀಯು]] [[ಸ್ಲಿಕ್ಟ್ಸ್]] [[ಬ್ಲಾಟ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಪಬಸ್ಟ್]] ಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಬ್ರೆವರೀಸ್ ಆಗಿ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದವು. ಇಂದು ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ ಯ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವು ಆರೋಗ್ಯದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ. ನಗರದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಳ ದೊರಕಿಸುವವರಲ್ಲಿನಾಲ್ಕು ಭಾಗ ಆರೋಗ್ಯ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ೨೦೦೪ರ ವರದಿಯಲ್ಲಿ <ref>{{cite news| url=http://www.jsonline.com/story/index.aspx?id=281548| title=Out of steam: Decline of railroad sidetracked hopes of many| last=Schmid| first=John| date=2004-12-06| accessdate=2007-05-18| work=Milwaukee Journal Sentinel| archive-date=2007-09-29| archive-url=https://web.archive.org/web/20070929133207/http://www.jsonline.com/story/index.aspx?id=281548| url-status=dead}}</ref> ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ) {| class="toccolours" align="right" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin:0 0 1em 1em;font-size:95%;clear:right" |- | colspan="2" bgcolor="#ccccff" align="center"| '''''ಬ್ಯಾಜರ್ ರಾಜ್ಯ'' ''' |- | ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಾಣಿ | [[ಬಡ್ಗೇರ್‌]] |- | ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಳೀಯತೆ<br />ಪ್ರಾಣಿ | [[ದೇರಿ ಹಸು]] |- | ರಾಜ್ಯದ ವನ್ಯ ಪ್ರಾಣಿ: | [[ಬಿಳಿ- ಬಾಲದ ಜಿಂಕೆ]] |- | [[ರಾಜ್ಯ ಪಾನೀಯ]]: | [[ಹಾಲು]] |- | ರಾಜ್ಯ ಹಣ್ಣು: | [[ಕ್ರ್ಯಾನ್‌ಬೆರಿ]] |- | ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷಿ | [[ರಾಬಿನ್]] |- | ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ: | [[ಮ್ಯಾಡಿಸನ್]] |- | ರಾಜ್ಯ ಶ್ವಾನ: | [[ಅಮೆರಿಕನ್‌ ವಾಟರ್ ಸ್ಪೈನಲ್]] |- | [[ರಾಜ್ಯ ಮೀನು]]: | [[ಮಸ್ಕೆಲ್ಲುಂಗೆ]] |- | [[ರಾಜ್ಯ ಪುಷ್ಪ]]: | [[ವೂಡ್ ವೈಲೆಟ್]] |- | [[ರಾಜ್ಯ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ]]: | [[ಟ್ರೈಲೊಬೈಟ್]] |- | ರಾಜ್ಯದ ಧಾನ್ಯ: | [[ಜೋಳ]] |- | [[ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಮಿಕೀಟ]]: | [[ಯುರೊಪಿಯನ್ ಹನಿ ಬೀ]] |- | [[ರಾಜ್ಯದ ಗುರಿ]]: | ''ಮುಂದುವರಿಕೆ'' |- | [[ರಾಜ್ಯ ಗೀತೆ]]: | "{0 ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಆನ್!{/0}" |- | ರಾಜ್ಯ ವೃಕ್ಷ | [[ಸಕ್ಕರೆ ಉತ್ಪಾದನೆ]] |- | [[ರಾಜ್ಯ ಖನಿಜ]]: | [[ಗಲೆನಾ]] (ಲೀಡ್ ಸಲ್ಫೈಡ್) |- | [[ರಾಜ್ಯ ಬಂಡೆಗಲ್ಲು]]: | [[ಕೆಂಪು ಗ್ರಾನೈಟ್]] |- | [[ರಾಜ್ಯ ಮಣ್ಣು]]: | [[ಆಂಟಿಗೊ ಜೇಡು ಮಣ್ಣು ಹೂಳು ತೆಗೆದದ್ದು]] |- | ರಾಜ್ಯ ನೃತ್ಯ | [[ಪೊಲ್ಕಾ]] |- | ರಾಜ್ಯದ ಸಂಕೇತ <br />ಶಾಂತಿ: | [[ಮುಂಜಾವಿನ ಪಾರಿವಾಳ]] |} === ಸಾರಿಗೆ ಉದ್ಯಮ === ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಕೂಡಾ ಹಲವಾರು ಸಾರಿಗೆ ವಲಯದ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸಿದ್ದಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಂಪನಿಗಳೆಂದರೆ ದಿ [[ಕೊಹ್ಲರ್ ಕಂಪನಿ]], [[ಮರ್ಕ್ಯುರಿ ಮರೈನ್]], [[ರಾಕ್ ವೆಲ್ ಅಟೊಮೇಶನ್]], [[ಜಾನ್ ಸನ್ಸ್ ಕಂಟ್ರೊಲ್ಸ್]],[[ಸಿಗ್ರೇವ್ ಫೈರ್ ಅಪಾರ್ಚಸ್]], [[ಪೀರ್ಸ್ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್]](ಫೈರ್ ಅಪಾರ್ಚುಸ್), [[ಬ್ರಿಗ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಟಾರ್ಟೊನ್]], [[ಮಿಲ್ಲರ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್]], [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಟೂಲ್ ಕಾಂಪನಿ]], [[ಬುಸಿರಸ್ ಇಂಟರನ್ಯಾಶನಲ್]], ಸೂಪರ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊ., [[ಒಶ್ಕೊಶ್ ಟ್ರಕ್]], ಅಂಡ್[[ಹಾರ್ಲಿ -ಡೇವಿಡ್ ಸನ್]]. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ದೇಶದಲ್ಲೇ [[ಕಾಗದ]] ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ್ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ;ಫಾಕ್ಸ್ ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗದ [[ಲೇಕ್ ವಿನ್ನೆಬ್ಯಾಗೊ|ಲೇಕ್ ವಿನ್ನೆಬ್ಯಾಗೊದಿಂದ]] [[ಗ್ರೀನ್ ಬೇ]] ದವರೆಗಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೨೪ಕಾಗದ {{convert|39|mi|km}}ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿವೆ. ಆರೋಗ್ಯ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯ್ಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್ ವಲ್ಯಗಳು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿವೆ.ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ [[GE ಆರೋಗ್ಯ ಕಲ್ಯಾಣ]][[ಎಪಿಕ್ ಸ್ಯ್ಸ್ಟೆಮ್ಸ್]],[[ಟೊಮೊಥೆರಪಿ]]. === ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ === ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ರಾಜ್ಯದ ಮೂರನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು ಉತ್ತಮ ಆದಾಯ ನೀಡುತ್ತದೆ,ಎಂದು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆ ಹೇಳಿದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಆಕರ್ಷಕ ವಿಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬವರ್ಗದವರ ಮನಾದಕರ್ಷಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.[[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಡೆಲ್ಸ್]] ಪ್ರದೇಶ ಸುಮಾರು ೩ದಶಲಕ್ಷ ಜನರನ್ನು {{Citation needed|date=September 2009}}ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಾದ [[ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಗ್ರೀನ್]] ಬಳಿಯ [[ಹೌಸ್ ಆನ್ ದಿ ರಾಕ್]] [[,ಬಾರ್ಬೂ|,ಬಾರ್ಬೂನಲ್ಲಿರುವ]] [[ಸರ್ಕ್ಸಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಮ್ಯುಸಿಯಮ್]] ಇತ್ಯಾದಿ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಕೈಬೀಸಿ ಕರೆಯುತ್ತವೆ.ಉಳಿದ ಕೆಲವು ಹಬ್ಬಗಳಾದ [[ಸಮ್ಮರ್ ಫೆಸ್ಟ್]],[[ನಾರ್ದರ್ನ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಮೆಟಲ್ ಫೆಸ್ಟ್]] ಮತ್ತು[[EAA ಒಶ್ಕೊಶ್ ಏರ್ ಶೊ]] ಮೊದಲಾದವುಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಸಂದರ್ಶಕರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ ನದಿ,ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದಿಂದಾಗಿ ಜಲಕ್ರೀಡೆಯು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ [[ಡೋರ್ ಪೆನ್ಯುನ್ ಸುಲಾ]] ಉತ್ತರ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿದೆ,[[ಡೋರ್ ಕೌಂಟಿ]] ರಾಜ್ಯದ ಅತಿ ಸುಂದರ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ ಡೋರ್ ಕೌಂಟಿಯು ದೋಣಿ ಚಾಲನೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಸ್ತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಂದರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಕೊಲ್ಲಿಗಳು,ಬಂದರುಗಳು ಗ್ರೀನ್ ಬೇನಲ್ಲಿದ್ದು ಮಿಚಿಗನ್ ಸರೋವರವು ಪೆನ್ಯುನ್ ಸುಲಾ ಭಾಗವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ನೂರಾರು ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನ ತನ್ನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೊಗಡಿನಿಂದಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.ಆಯಾ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಚೆರ್ರಿ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ [[ಮೀನು ಆಹಾರ|ಮೀನು ಆಹಾರವು]] ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. === ಚಲನ ಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ === ಕಳೆದ ಜನವರಿ೧,೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ [[ತೆರಿಗೆ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹ|ತೆರಿಗೆ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹವನ್ನು]] ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತೆರಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ಮೈಕೆಲ್ ಮ್ಯಾನ್ ನ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಎನಿಮೀಸ್. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರು$೧೮ದಶಲಕ್ಷ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ;ಇದರ ಬಹುಪಾಲು ಮೊತ್ತ ರಾಜ್ಯದ ಹೊರಭಾಗದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ದೊರಕಿದೆ,ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ ಸೇವಾ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಹೊರಗಡೆಯೇ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ;ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ತೆರಿಗೆದಾರರು $೪.೬ದಶಲಕ್ಷ ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.ಆದರೆ ಕೇವಲ $೫ ದಶಲಕ್ಷ ಮಾತ್ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಆದಾಯ <ref>[http://www.bizjournals.com/milwaukee/stories/2009/03/30/daily29.html "ಕಾಮರ್ಸ್ ಸ್ಟಡಿ ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸೆಂಟಿವ್ ಲಾ " ''ದಿ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಮಿಲ್ ಕಿಯುಲೆ '' ಮಾರ್ಚ್ 31, 2009]</ref> ಬಂದಿದೆ. == ಮಹತ್ವದ ನಗರಸಭೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Wisconsin-counties-map.gif|thumb|350px|right|ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್ ಕೌಂಟೀಸ್]] .ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ್ನು "ಅಮೆರಿಕಾದ ಡೇರಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ "ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ,ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದನ್ನು ಹಳ್ಳಿಗಾಡು ರಾಜ್ಯ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೇಗೆಯಾದರೂ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೬೮%ರಷ್ಟು ಜನರು ನಗರವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ,ಅತಿ ದೊಡ್ಡ [[ಗ್ರೇಟರ್ ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ|ಗ್ರೇಟರ್ ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀಯಲ್ಲಿ]] ಸುಮಾರು ಒಂದ್ಮೂರಾಂಶರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ <ref name="wi2000">{{cite web|url=http://www.doa.state.wi.us/docs_view2.asp?docid=418|title=Number and Percent of Total Population by Urban/Rural Categories for Wisconsin Counties: April 1, 2000|accessdate=2007-03-16|last=Naylor|format=PDF|publisher=State of Wisconsin, Department of Administration|archive-date=2007-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20070311091426/http://www.doa.state.wi.us/docs_view2.asp?docid=418|url-status=dead}}</ref> ವಾಸವಾಗಿದೆ. [[ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ|ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀಯು]] ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಅಂಚಿಗೆ ತನ್ನ ನಗರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,ಮಿಚಗನ್ ಲೇಕ್ ನ ಗಡಿ ಹೊದಿರುವ ಇದು ಉದ್ದಕ್ಕೂ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಚಾಚಿದೆ.ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟರ್ ಶಿಕ್ಯಾಗೊ, ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿಇಂಡಿಯಾನಾಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು೧೧ದಶಲಕ್ಷ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಜನನಿಬಿಡ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೬೦೨,೦೦೦ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ ದೇಶದಲ್ಲೇ ೨೨ನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ <ref name="daviscity">{{cite news|first=Chase|last=Davis|coauthors=Rick Romell|title=City drops out of top 20|url=http://www.jsonline.com/story/index.aspx?id=337561|work=[[Milwaukee Journal Sentinel]]|publisher=[[Journal Communications]]|accessdate=2007-03-16|archive-date=2007-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20070310214138/http://www.jsonline.com/story/index.aspx?id=337561|url-status=dead}}</ref> ನಗರವಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮದ ಲೇಕ್ ಮಿಚಿಗನ್ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹಬ್ಬಿರುವ ನಗರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಮೆಗಾಪೊಲಿಸ್]] ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ನಗರವು ದ್ವಿಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಮೊದಲನೆಯದು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳ ನಗರವೆಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೨೨೦,೦೦೦ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ನ ಉಪನಗರ [[ಮಿಡಲ್ ಟೊನ್]] ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿರುವ "ಬೆಸ್ಟ್ ಪ್ಲೇಸ್ ಟು ಲಿವ್ ಇನ್ ಅಮೆರಿಕಾ "ಎಂದು ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿನ ''ಮನಿ ಮ್ಯಾಗ್ಜಿನ್'' ಪತ್ರಿಕೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಮಧ್ಯಮಪ್ರಮಾಣದ ನಗರಗಳ ಸುಂದರ ತಾಣ ಹಾಗು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಸಿರಿನ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯು ಇದರ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ನೋಟವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿನ ಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿನ ೧೨ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಸುಮಾರು ೫೦.೦೦೦ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ <ref>U.S. ಸೆನ್ಸನ್ ಬ್ಯುರೊ, "ವಿಸ್ಕೊ ಸಿನ್-- ಪ್ಲೇಸೆ ಅಂಡ್ ಕೌಂಟಿ ಸಬ್ ಡಿವಿಜನ್. GCT-T೧-R. ಪಾಪ್ಯುಲೇಶನ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ಸ್"[http://factfinder.census.gov/servlet/GCTTable?-ds_name=PEP_2006_EST&amp;-mt_name=PEP_2006_EST_GCTT1R_ST9S&amp;-geo_id=04000US55&amp;-format=ST-9&amp;-tree_id=806&amp;-context=gct ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090829203218/http://factfinder.census.gov/servlet/GCTTable?-ds_name=PEP_2006_EST&-mt_name=PEP_2006_EST_GCTT1R_ST9S&-geo_id=04000US55&-format=ST-9&-tree_id=806&-context=gct |date=2009-08-29 }}</ref> ಹೊಂದಿವೆ. [[ನಗರಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಗ್ರಾಮಗಳ]] ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಂಖ್ಯೆಯು ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ.[[ಪಟ್ಟಣಗಳು]] [[ಕೌಂಟಿಗಳ]] ಮೂಲಕ [[ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಭಜನೆ|ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಭಜನೆಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿವೆ. <gallery> File:Appletonskyline.jpg|ಅಪ್ಲೆಟೊನ್ File:Eau Claire - Barstow street looking north ೨೦೦೫.jpg|ಈವು ಕ್ಲೇರ್ File:IMG ೬೩೮೪.JPG|ಗ್ರೀನ್ ಬೇ File:Downtown Janesville.jpg|ಜನೆಸ್ವಿಲೆ File:Kenosha Harborpark ೨.jpg|ಕೆನೊಶಾ File:La Crosse WI from Grandad Bluff.jpg| ಲಾ ಕ್ರೊಸೆ File:Madison Wisconsin ೦೨೧೦.jpg|ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ File:Milwaukee_skyline.jpg|ಮಿಲ್ವಾಕಿ File:AlgomaBlvdHistoricDistrictOshkoshWisconsin೧.jpg|ಒಶ್ಕೊಶ್ File:Racine ೦೭೦೬೧೧.jpg|ರೇಸಿನ್ </gallery> == ಶಿಕ್ಷಣ == ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾ ಮತ್ತು ಮಿಚಿಗನ್ ಜೊತೆಗೆ [[ಮಿಡ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್]] ನೇತಾರರು ಅಮೆರಿಕನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ [[ಸಿವಿಲ್ ವಾರ್]] ನಡೆದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಆಂದೋಲನವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಈ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವು ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ "[[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಐಡಿಯಾ]]"ದಮೇಲೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿತು.ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ "ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಐಡಿಯಾ"ವು ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಹಾದಿ <ref name="nye">{{cite book | last = Rudolph | first = Frederick | authorlink = | coauthors = | title = The American College and University: A History. | publisher = The [[University of Georgia Press]], Athens and London | series = | year = 1990 | doi = | isbn = }}</ref> ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಇಂದು, ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವು ೨೬ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. [[ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಸಿಸ್ಟೆಮ್]], ಅದರ ಪೂರಕ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ [[ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್– ಮ್ಯಾಡಿಸನ್]], ಮತ್ತು ಉಳಿದ ೧೬-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಸಿಸ್ಟೆಮ್|ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಸಿಸ್ಟೆಮ್‌ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ]] ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ,ಹೆಸರಾಂತ ಖಾಸಗಿ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಯುಇನ್ವರ್ಸಿಟೀಸ್ ಅಂದರೆ [[ಮಾರ್ಕ್ವೆಟ್ಟೆ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ]], [[ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್]], [[ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್]], [[ಕೊಂಕೊರಡಿಯಾ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್]], [[ಎಜ್ ವುಡ್ ಕಾಲೇಜ್]], [[ಬೆಲಿಒಟ್ ಕಾಲೇಜ್]], [[ಸೇಂಟ್. ನಾರ್ಬರ್ಟ್ ಕಾಲೇಜ್]], ಲೇಕ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಾಲೇಜ್, ಮತ್ತು[[ಲಾರೆನ್ಸ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ]], ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.. ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಮತ್ತು ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಶಿಕ್ಷಣವು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಗರವಾಸಿಗಳನ್ನು ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನಿಟೀಸ್ ಎಂದು ಸಂಭೋದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ [[ಡೇರಿ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಚೀಸ್ ಮೇಕಿಂಗ್]] ಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಆರ್ಥಿಕ ಉತ್ತೇಜನೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ,(ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹಕ್ಕೆ [[ಲೈಸನ್ಸ್ ಪ್ಲೇಟ್|ಲೈಸನ್ಸ್ ಪ್ಲೇಟ್‌ಸ್]] ಗಳಲ್ಲಿ "ಅಮೆರಿಕಾ ಡೇರಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ "ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ,೧೯೪೦ರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಖಾಯಮಾಗಿದೆ.(ಇಲ್ಲಿನ ವಾಸಿಗಳಲ್ಲದವರಲ್ಲಿ ಇದು ಕರೆಯುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು) ಚೀಸ್ ಹೆಡ್ಸ್ ಮತ್ತು [[ಚೀಸ್ ಹೆಡ್|ಚೀಸ್ ಹೆಡ್‌ಸ್]] ಎಂಬ ಹ್ಯಾಟ್ ಗಳ ಮಾರಾಟವೂ ಇಂದು ಇದರ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳ <ref>ಕ್ರಿಸ್ಟೊಪೊಲಸ್, ಮೈಕ್ ಅಂಡ್ ಜೊಸ್ಲೆನ್, ಜಯ್. "ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟರ್ಸ್ ಟುಕ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಉಯಿಥ್ ಐಡಿಯ್ಸ್ ಫಾರ್ ಸ್ಲೊಗನ್ ಆನ್ ಪ್ಲೇಟ್" ''ಮಿಲ್ವೀಕೆ ವೆಂಟೆನೆಲ್'' ೧೨-೨೭-೮೫; Page ೫, Part ೧</ref> ಸಂಕೇತವೆನಿಸಿದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ಅದರ ಸಂಪ್ರದಾಯ-ಪದ್ದತಿಗಳನ್ನು ಜೀವಂತವಿರಿಸಲಾಗಿದೆ.[[ಜನಾಂಗೀಯ ಹಬ್ಬಗಳು|ಜನಾಂಗೀಯ [[ಹಬ್ಬ|ಹಬ್ಬಗಳು]] ]]ವರ್ಷವಿಡೀ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷವಿಡೀ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ [[ಸಮ್ಮರ್ ಫೆಸ್ಟ್]], [[ಒಕ್ಟೊಬರ್ ಫೆಸ್ಟ್]], [[ಜರ್ಮನ್ ಫೆಸ್ಟ್]], [[ಫೆಸ್ಟಾ ಇಟಾಲಿಯಾನಾ]], ಬ್ಯಾಸ್ಟಿಲ್ಲೆ ಡೇಸ್, [[ಸೆಟೆಂಡೆ ಮೈ]] (ನಾರ್ವೆಯನ್ ಸಂವಿಧಾನ ದಿನ), ಬ್ರಾಟ್(ವ್ರಸ್ಟ್) ಡೇಸ್ [[ಶೆಬೊಯಗ್ಯಾನ್]], ಚೀಸ್ ಡೇಸ್ Days ಇನ [[ಮೊನ್ರೊಯಿ]] ಮತ್ತು[[ಮೆಕ್ವೊನ್]], ಆಫ್ರಿಕನ್ ವರ್ಲ್ದ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಇಂಡಿಯನ್ ಸಮ್ಮರ್, [[ಐರಿಶ್ ಫೆಸ್ಟ್]], ಅರಬ್ ಫೆಸ್ಟ್, ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಹಲವಾರಿವೆ.. === ಕಲೆ === [[ಚಿತ್ರ:Milwaukee Art Museum.jpg|thumb|right|180px|ದಿ ಮಿಲುವಾಕಿ ಆರ್ಟ್ ಮ್ಯುಸಿಯಮ್]] [[ಚಿತ್ರ:Taliesin600.jpg|thumb|180px|ಫ್ರಾಂಕ್ ಲೈಡ್ ರೈಟ್ ನ 's ತಾಲಿಸನ್ ವಸಂತಕಾಲದ ಹಸಿರಲ್ಲಿ,ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್,]] [[ಚಿತ್ರ:Summerfest Pabst Showcase 1994.jpg|right|thumb|180px|ಇಸವಿ 1994ರ ಸಮ್ಮರ್ ಫೆಸ್ಟ್ ನ ಮ್ಯುಸಿಕ್ ಸ್ಟೇಜ್ ಸದ್ಯ ಇದನ್ನು ಹಾರ್ಲಿ-ಡೇವಿಡ್ ಸನ್ ರೋಡ್ ಸೈಡ್,ಡೌನ್ ಟೌನ್ ಮಿಲುವುಕಿ ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದ ಹೋನ್ ಬ್ರಿಜ್ ಗೆ ಅಪ್ರೊಚ್ ರಸ್ತೆ]] [[ಮಿಲ್ಕ್ವೆಕೀ]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಆರ್ಟ್ ಮ್ಯುಸಿಯಮ್]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ [[ಸ್ಯಾಂಟಿಗೊ ಕಲಾಟ್ರಾವಾ|ಸ್ಯಾಂಟಿಗೊ ಕಲಾಟ್ರಾವಾನಿಂದ]] ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದು ಆತ ಇದನ್ನು ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕವಾಗಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಕೌಂಟಿ ಝುವಾಲಾಜಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್]] ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿ {{convert|200|acre|km2}}ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವ [[ವಿಲಾಸ್ ಝೂ]] ಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದೆ;ಅಲ್ಲದೇ ವನ್ಯರಕ್ಷಣಾ ತಾಣ [[ಒಲ್ಬ್ರಿಚ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್]] [[ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಮ್ಯಾಡಿಸಿನ್]] ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸುಂದರ ಸ್ಥಳವೆನಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು [[ಮೊನೊನಾ ಟೆರೇಸ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಾಅಗುತ್ತದೆ.ಇದೊಂದು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದ್ದು ಟಾಲಿಸಿನ್ ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅಂಥೊನಿ ಪುಟ್ಟ್ ನ್ಯಾಮ್ ಎಂಬಾತನು ೧೯೩೦ರ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದಾನೆ.ಅದೇ ವರ್ಷದಲಿ [[ಫ್ರಾಂಕ್ ಲೈಡ್ ರೈಟ್]] ಎಂಬ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದ ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪಜ್ಞ ಇದನ್ನು ಕಾಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ,ಆತ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದು [[ರಿಚ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಂಟರ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ <ref>[http://www.purecontemporary.com/Interview/article/11 ಪ್ಯುರ್ ಕಂಟೆಂಪೊರರಿ ಇಂಟ್ ರಿವ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071012181448/http://purecontemporary.com/Interview/article/11 |date=2007-10-12 }} ಉಯಿಥ್ ಆಂಥೊನಿ ಪುಟ್ಟ್ ನಮ್</ref> ತಳೆದಿದ್ದಾನೆ. ದಕ್ಷಿಣದ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಗ್ರೀನ್ ನ [[ತಾಲಿಸಿನ್]] ನಲ್ಲಿ ರೈಟ್ ನ ನಿವಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ಟುಡಿಯೊ ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದವು ರೈಟ್ಸ್ ನ ಸಾವಿನ ಹಲವು ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ತಾಲಿಸಿನ್ ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಚೇರಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. === ಸಂಗೀತ === ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನುಳಿದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶೀಯ ಸಂಗೀತದ ಹಬ್ಬಗಳಿವೆ.{{Citation needed|date=September 2008}} ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಮಿಲ್ಲರ್ ಲೈಟ್ (ನಿಂದ) [[ಕಂಟ್ರಿ ಫೆಸ್ಟ್]], ಬಡ್ ಲೈಟ್ ನಿಂದ ಕಂಟ್ರಿ ಜಾಮ್ USA, ದಿ ಕೂರ್ಸ್ ಹೊಡಾಗ್ ಕಂಟ್ರಿ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಪೊರ್ಟರ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಕಂಟ್ರಿ ಮ್ಯುಸಿಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಕಂಟ್ರಿ ಥಂಡರ್ USA ಇನ್ ಟ್ವಿನ್ ಲೇಕ್ಸ್, ಅಂಡ್ ಫೊರ್ಡ್ ನಿಂದ ಕಂಟ್ರಿ USA. ರಾಜ್ಯದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರ [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ|ಮಿಲ್ವೆಕೀಯು]] [[ಸಮ್ಮರ್ ಫೆಸ್ಟ್]] ನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ,ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಆಚರಿಸುವ "ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್ ಲಾರ್ಜೆಸ್ಟ್ ಮ್ಯುಸಿಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ "(ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಗೀತ ಹಬ್ಬ)ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಒಳಗಿನ ಲೇಕ್ ಫ್ರಂಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ [[ಹೆನ್ರಿ ಮೇಯರ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಪಾರ್ಕ್]] ನಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಗೀತ ಹಬ್ಬದ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನನಲ್ಲಿ [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಮೆಟಲ್ ಫೆಸ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ನಾರ್ದರ್ನ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಮೆಟಲ್ ಫೆಸ್ಟ್]] ಎರಡೂ [[ಲೇಕ್ ನೆಬಾಗ್ಯಾಮೊನ್]] ನಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡುತ್ತವೆ. [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಪ್ರದೇಶ ಸಂಗೀತ ಉದ್ಯಮ|ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಪ್ರದೇಶ ಸಂಗೀತ ಉದ್ಯಮವು]] ವಾರ್ಷಿಕ WAMI ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ;ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಮದ್ಯಸಾರ ಮತ್ತು ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ === ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ಟಾವರಿನ್ ಲೀಗ್ ಪ್ರಬಲ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ,ಅಲ್ಲದೇ [[ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗ|ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗವು]] DUI ನ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಲ್ಲ.ಅದು ಸದ್ಯ BAC ೦.೧೦ to ೦.೦೮ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ.(ಕೇವಲ ಫೆಡ್ರಲ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಭಾವದ ಮೂಲಕ ಈ ಪರಿಣಾಮ)ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮದ್ಯಸಾರದ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆಯು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ನಡೆಯುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. "ವೇಸ್ಟೆಡ್ ಇನ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ "ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ''[[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಜರ್ನಲ್ ಸೆಂಟಿನೆಲ್]]'' ಈ ಅಂಶವನ್ನು <ref>[http://www.jsonline.com/news/30565984.html "ವೇಸ್ಟೆಡ್ ಇನ್ ವಿಸ್ಕೊ ಸಿನ್ " ಹೋಮ್ ಪೇಜ್]</ref> ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಜರ್ಮನ್ ರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು (ಸುದೀರ್ಘ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಕಾಲದ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಬೇಸಿಗೆ)ಅಲ್ಲದೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಬದುಕಿಗೆ ಇಂಬು ಕೊಡುತ್ತದೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮದ್ಯ ಸೇವಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಆದರೆ ''ಜರ್ನಲ್ ಸೆಂಟಿನಲ್'' ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಇದನ್ನು {{Citation needed|date=October 2009}}ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುವದಿಲ್ಲ. == ಮನರಂಜನೆ == ವಿಸ್ಕೊನ್ ನ ಸುಂದರ್ ಭೂಚಿತ್ರಣವು ಹೊರಭಾಗದವರಿಗೆ ರಜಾದ ಮಜಾ ಕಳೆಯುವ ಉತ್ತಮ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಚಳಿಗಾಲದ ಆಟಗಳೆಂದರೆ ಸ್ಕಿಯಿಂಗ್,ಐಸ್ ಫಿಶಿಂಗ್ ಮತ್ತು [[ಸ್ನೊ ಮೊಬೈಲ್ ಡರ್ಬೀಸ್]] ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಗುಣದ ದೊಡ್ದ ಕೆರೆ ಮತ್ತು ನೀರು {{convert|11188|sqmi|km2}}ತಂಬಿದ ಸರೋವರಗಳಿವೆ.ಉಳಿದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ(ಅಲಾಸ್ಕಾ, [[ಮಿಚಿಗನ್]] ಮತ್ತು [[ಫ್ಲೊರಿಡಾ]]. ಹೊರಾಂಗಣದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಾದ ಬೇಟೆಯಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಾಣಿಯೆಂದರೆ [[ವ್ಹೈಟ್ ಟೇಲ್ ಡೀರ್]] ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ೬೦,೦೦೦ ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ನ್ನು <ref name="wdnr2008">{{cite press release|title=A Chronology Of Wisconsin Deer Hunting From Closed Seasons To Antlerless Permits|publisher=[[Wisconsin Department of Natural Resources]]|date=2005-11-12|url=http://www.dnr.state.wi.us/org/caer/ce/news/rbnews/2005/111205scr4.htm|accessdate=2007-03-16|archive-date=2007-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20070211061345/http://www.dnr.state.wi.us/org/caer/ce/news/rbnews/2005/111205scr4.htm|url-status=dead}}</ref> ಮಾರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಇಲಾಖೆ|ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಇಲಾಖೆಯು]] ಜಿಂಕೆಗಳ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಪೂರ್ವದ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಗಣತಿ ಮಾಡಿದೆ.ಅಂದರೆ ಇದು ೧.೫ದಿಂದ ೧.೭ದಶಲಕ್ಷದ ವರೆಗೆ ಇತ್ತೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿತ್ತು. == ಕ್ರೀಡೆಗಳು == ಪ್ರಮುಖ ಮೂರು ಲೀಗ್ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ತನ್ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ ತೋರುತ್ತದೆ:ಫೂಟ್ಬಾಲ್,ಬೇಸ್ ಬಾಲ್ ಮತ್ತು ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ [[ಗ್ರೀನ್ ಬೇ]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ಲ್ಯಾಂಬಿಯು ಫೀಲ್ಡ್]] ಮೈದಾನವು [[ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫೂಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್]] ನ [[ಗ್ರೀನ್ ಬೇ ಪ್ಯಾಕರ್ಸ್]] ಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜಾಗವಾಗಿದೆ. ಪ್ಯಾಕರ್ಸ್ ಅವರುಗಳು ಲೀಗ್ ನ ಎರಡನೆಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ೧೯೨೧ರಲ್ಲಿ NFL ನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಗಿದ್ದಾರೆ.NFL ನ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅವರು ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ,ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ ನಗರದ ಗ್ರೀನ್ ಬೇ ಗೆ "USAದ ಟೈಟಲ್ ಟೌನ್ "ಎಂಬ ನಾಮವಾಚಕವೂ ಇದೆ.<ref name="ಫ್ಯಾನ್ ಜೋನ್ FAQ">ಗ್ರೀನ್ ಬೇ ಪ್ಯಾಕರ್ಸ್, Inc., [http://www.packers.com/fan_zone/faq/ ಫ್ಯಾನ್ ಜೋನ್ FAQ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100318031051/http://www.packers.com/fan_zone/faq/ |date=2010-03-18 }}, ಅಂದರೆ ಫೆಬ್ ನಲ್ಲಿ. ೨೮, ೨೦೧೦.</ref> ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ಕ್ರೀಡಾ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳಾದರೂ ೧೨ NFL ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು.ಮೊದಲ ಎರಡು AFL-NFL ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳಾದ [[ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್]] ನ [[I|Iಮತ್ತು]][[II]]) ಹಾಗು[[ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್ XXXI|ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್ XXXIನ್ನು]] ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು.ಇದಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಜನತೆಯ ಬೆಂಬಲ ಹೇಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಸುಮಾರು ೮೧,೦೦೦ಜನರು ಲ್ಯಾಂಬಿಯು ಫೀಲ್ಡನಲ್ಲಿಆ ಕ್ರೀಡಾ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದು ಟಿಕೆಟ್ <ref name="ಫ್ಯಾನ್ ಜೋನ್ FAQ"/> ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. [[ಮಿಲ್ವಿಕೀ ಬ್ರೆವರ್ಸ್]] ಎಂಬ ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಪ್ರಮುಖ ಲೀಗ್ ಬೇಸ್ ಬಾಲ್ ತಂಡವು [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ|ಮಿಲ್ವೆಕೀಯಲ್ಲಿನ]] [[ಮಿಲರ್ ಪಾರ್ಕ್]] ನಲ್ಲಿಆಟವಾಡಿತು,ಇದು [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಕೌಂಟಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಕೌಂಟಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ]] ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು ೨೦೦೧ರಿಂದಲೂ ಇಲ್ಲಿ ಆಟಗಳು ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.. ಬ್ರೆವರ್ಸ್ ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಲೀಗ್]] ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು,ಆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಟವಾಡಿ ನಂತರ ಅವರು [[ನ್ಯಾಶನಲ್ ಲೀಗ್]] ಗೆ ಹೋದರು. [[ನ್ಯಾಶನಲ್ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಅಸೋಶಿಯೇಶನ್ನಿನ]] [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಬಕ್ಸ್]] ನವರು [[ಬ್ರಾಡ್ಲಿ ಸೆಂಟರ್]] ನಲ್ಲಿ ಹೋಮ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ದಿ ಬಕ್ಸ್ NBA ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನ್ನು ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಈ ರಾಜ್ಯವು ಕಿರಿಯ ಲೀಗ್ ಹಾಕಿ ತಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ;[[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಅಡ್ಮಿರಲ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಬೇಸ್ ಬಾಲ್ (ದಿ [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಟಿಂಬರ್ ರಾಟಲರ್ಸ್]],[[ಅಪ್ಪ್ಲೆಟೊನ್]] ಮತ್ತು ಎ ಕ್ಲಾಸ್ ಅ ಮೈನರ್ ಲೀಗ್ಸ್ ನ ದಿ [[ಬೆಲೊಟ್ ಸ್ನಾಪರ್ಸ್]] )ಇತ್ಯಾದಿ. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ[[,ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಮಲ್ಲರ್ಡ್ಸ್]],ದಿ [[ಲಾ ಕ್ರೊಸೆ ಲಾಗರ್ಸ್]],ದಿ [[ಈವು ಕ್ಲೇರ್ ಎಕ್ಸಪ್ರೆಸ್]],ದಿ [[ಗ್ರೀನ್ ಬೇ ಬುಲ್ಲ್ ಫ್ರಾಗ್ಸ್]],ಮತ್ತು ದಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ನ [[ನಾರ್ಥ್ ಉಡ್ಸ್ ಲೀಗ್]] ನ ಉಡ್ ಚಕ್ಸ್ ಇದು ಕಾಲೇಜಿಯಟ್ ಆಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ಸಮ್ಮರ್ ಲೀಗ್ ಇತ್ಯಾದಿ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಫೂಟ್ಬಾಲ್ ನ ನಾಲ್ಕು ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದೆ: ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ನಲ್ಲಿನ [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ವೂಲ್ಫ್ ಪ್ಯಾಕ್]] ಮತ್ತು [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಬೊನೆಕ್ರಶರ್ಸ್]] ಎರಡೂ [[CIFL|CIFLನಲ್ಲಿವೆ]]; ಹಾಗೂ [[ಗ್ರೀನ್ ಬೇ ಬ್ಲಿಜರ್ಡ್]] ಮತ್ತು [[ಮಿಲ್ವೆಕೀ ಐರನ್]] ಇವೆರಡೂ [[AF2|AF2ನಲ್ಲಿವೆ]]. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಹಲವಾರು ಕಾಲೇಜ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ನ ಯೋಜನೆಗಳಿವೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಯುನ್ವರ್ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಮ್ಯಾದಿಸನ್]] ನ [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಬ್ಯಾಜರ್ಸ್]] ತಂಡ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಬ್ಯಾಜರ್ಸ್ ಫೂಟ್ಬಾಲ್]] ತಂಡದ ಪ್ರಧಾನ ತರಬೇತುದಾರ [[ಬ್ಯಾರಿ ಅಲ್ವರೆಜ್]] ಬ್ಯಾಜರ್ ರನ್ನು ಮೂರು [[ರೊಸ್ ಬೌಲ್]] ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ಸ್ ಅಲ್ಲದೇ ಬ್ಯಾಕ್ ಟು ಬ್ಯಾಕ್ ವಿಜಯವನ್ನು `೧೯೯೯-೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಬ್ಯಾಜರ್ ನ ಪುರುಷರ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ತಂಡವು [[1941|1941ರಲ್ಲಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೈಟಲ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.ಇದೇ ಎರಡನೆಯ ಕಾಲೇಜ್ ಟ್ರಿಪ್ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ನ [[ಫೈನಲ್ ಫೋರ್]] ನ್ನು [[2000|2000ರಲ್ಲಿ]] ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಬ್ಯ್ತಾಜರ್ಸ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜೋಡಿ ೨೦೦೬ರ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ೨೦೦೬ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ [[ಮಹಿಳೆ|ಮಹಿಳೆಯರ]] ಹಾಗು [[ಪುರುಷರ]] ಹಾಕಿ ತಂಡವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾದವು. [[ಬಿಗ್ ಈಸ್ಟ್ ಕಾನ್ ಫರೆನ್ಸ್]] ನ [[ಮಾರ್ಕ್ವೆಟ್]] [[ಗೊಲ್ಡನ್ ಈಗಲ್ಸ್]] ಅಲ್ಲದೇ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ [[ಪುರುಷ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಟೀಮ್]] [[ಅಲ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಗೆರ್]],ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ [[1977]] ರಲ್ಲಿNCAA ನ್ಯಾಶನಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ತಂಡ ಫೈನಲ್ ಫೋರ್ ಗೆ ತಲುಪಿತು [[2003]]. ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಕೂಡಾ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೇಸ್ ಟ್ರಾಕ್ ಎನಿಸಿದೆ. ವೆಸ್ಟ್ ಅಲ್ಲಿಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಸ್ಟೇಟ್ ಫೇರ್ ಪಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ವಕೀ ಮಿಲೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡಿದೆ.ಇಂಡಿ ೫೦೦ ರಲ್ಲಿ ಅದು ತನ್ನ ಖ್ಯಾತಿ {{Citation needed|date=September 2009}}ಗಳಿಸಿದೆ. == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == {{Main|Outline of Wisconsin}} * [[ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಸಂಬಂಧಿತ-ಲೇಖನಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] {{clear}} == ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|2}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * ಬಾರೊನ್, ಮೈಕೆಲ್ ಅಂಡ್ ರಿಚರ್ದ್ E. ಕೊಹೆನ್. ''ದಿ ಅಲ್ಮ್ಯಾನಿಕ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್, ೨೦೦೬'' (೨೦೦೫) * ಕರೆಂಟ್, ರಿಚರ್ಡ್. ''ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ :ಎ ಹಿಸ್ಟೊರಿ'' (೨೦೦೧) * ಗಾರಾ, ಲಾರಿ. ''ಎ ಶಾರ್ಟ್ ಹಿಸ್ಟೊರಿ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್'' (೧೯೬೨) * ಹೊಲ್ಮ್ಸ್, ಫ್ರೆಡ್L. ''ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ '' (೫ vols., ಶಿಕಾಗೊ, ೧೯೪೬), ವಿವರ ಪಾಪುಲರ್ ಹಿಸ್ಟೊರಿ ಅಂಡ್ ಮೇನಿ ಬಯೊಗ್ರಾಫಿ * ನೆಸ್ ಬಿಟ್, ರಾಬರ್ಟ್ C. ''ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ : ಎ ಹಿಸ್ಟೊರಿ'' (rev. ed. ೧೯೮೯) * ಪೀರ್ಸ್, ನೇಲ್. ''ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಲೇಕ್ಸ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ'' (೧೯೮೦) * ಕವಾಲಿಫ್, ಮಿಲೊ ಎಂ. ''ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್, ಇಟ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟೊರಿ ಅಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಪೀಪಲ್, ೧೬೩೪–೧೯೨೪'' (೪ vols., ೧೯೨೪), ವಿವರ ಪಾಪುಲರ್ ಹಿಸ್ಟೊರಿ&amp; ಬಯೊಗ್ರಾಫಿಸ್ * ರಾನಿಯೆ, ವಿಲಿಯಮ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್. ''ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ : ಎ ಸ್ಟೊರಿ ಆಫ್ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್'' (೧೯೪೦) * ರಾಬಿನ್ ಸನ್, ಆರ್ಥರ್ H. and J. B. ಕಲ್ವ್ಸರ್, eds., ''ದಿ ಅಟ್ಲಾಸ್ ಆಫ್ ವ್ಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್'' (೧೯೭೪) * ಸಿಸನ್ , ರಿಚರ್ದ್, ed. ''ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಮಿದ್ ವೆಸ್ಟ್: ಎನ್ ಇಂಟೆರ್ ಪ್ರಿಟೇಟಿವ್ ಎನ್ ಸೈಕ್ಲೊಪಿಡಿಯಾ'' (೨೦೦೬) * ವೊಗ್ಲೆರ್, I. ''ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ : ಎ ಜಿಯಾಗ್ರಫಿ '' (೧೯೮೬) * ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಕಾರ್ಟೊಗ್ಫ್ರಾಫರೆಸ್' ಗಿಲ್ದ್. ''ವಿಸ್ಕೊನ್ಸಿನ್ 'ನ ಪಾಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್: ಎ ಹಿಸ್ಟೊರಿಕಲ್ ಅಟ್ಲಾಸ್ '' (೨೦೦೨) * ವರ್ಕ್ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ಸ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್. ''ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ : ಎ ಗೈಡ್ ಟು ದಿ ಬ್ಯಾಜರ್ ಸ್ಟೇಟ್'' (೧೯೪೧) ಎಲ್ಲಾ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ ವಿವರಗಳು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ '' [[ಹಿಸ್ಟೊರಿ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್|ಹಿಸ್ಟೊರಿ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬುಕ್ಸ್ನೋಡಿ'' == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{sisterlinks}} * [http://www.nationalatlas.gov/printable/images/pdf/reference/pagegen_wi.pdf ಮ್ಯಾಪ್ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊ ಸಿನ್ ಎಟ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಅಟ್ಲಾಂಟ್ಸ್.ಗವ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121002000516/http://www.nationalatlas.gov/printable/images/pdf/reference/pagegen_wi.pdf |date=2012-10-02 }} * [http://quickfacts.census.gov/qfd/states/55000.html U.S. ಸೆನ್ಸಸ್ ಬ್ಯುರೊ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130303055517/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/55000.html |date=2013-03-03 }} * [http://www.wisconsin.gov/ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್ ] * [http://www.wisconsin.gov/state/core/wisconsin_state_symbols.html ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸಿಂಬಾಲ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100112222837/http://www.wisconsin.gov/state/core/wisconsin_state_symbols.html |date=2010-01-12 }} * [http://www.legis.state.wi.us/ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟರ್ಸ್] * [http://www.wicourts.gov/ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಕೋರ್ಟ್ ಸಿಸ್ಟೆಮ್] * [http://www.ers.usda.gov/StateFacts/WI.htm ವಿಸ್ಕೊಸಿನ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಫಾಕ್ಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120109200730/http://ers.usda.gov/StateFacts/WI.htm |date=2012-01-09 }} * [http://www.lmhscscorecard.com/sc/brief.cgi?s=1 ವಿನ್ಸ್ಕೊನ್ ಹೆಲ್ಥ್ ಅಂಡ್ ಡೆಮೊಗ್ರಾಫ್ ಡಾಟಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511063816/http://www.lmhscscorecard.com/sc/brief.cgi?s=1 |date=2008-05-11 }} * [http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=WI ಎನರ್ಜಿ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಫಾರ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ - ಎಕನಾಮಿಕ್, ಎನ್ವಾಯರ್ ಮೆಂಟಲ್, ಅಂಡ್ ಎನರ್ಜಿ ಡಾಟಾ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101229213558/http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=WI |date=2010-12-29 }} * [http://www.wisconsinhistory.org/ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಹಿಸ್ಟೊರಿಯನ್ ಸೊಸೈಟ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051028075712/http://www.wisconsinhistory.org/topics/wisconsin-name/ |date=2005-10-28 }} * [http://www.wisconsinhistory.org/topics/wisconsin-name/ ವಿಸ್ಕೊನ್ ನ 's ನೇಮ್ : ವ್ಹೇರ್ ಇಟ್ ಕೇಮ್ ಫ್ರಾಮ್ ಅಂಡ್ ವಾಟ್ ಇಟ್ ಮೀನ್ಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051028075712/http://www.wisconsinhistory.org/topics/wisconsin-name/ |date=2005-10-28 }} * [http://digital.library.wisc.edu/1711.dl/WI ದಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ] ಫ್ರಾಮ್ ದಿ [http://uwdc.library.wisc.edu/ UW ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ] * [http://www.wisconsinhistory.org/whi/ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಹಿಸ್ಟೊರಿಕಲ್ ಇಮೇಜಿಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081101154220/http://www.wisconsinhistory.org/whi/ |date=2008-11-01 }} * [http://faculty.uwstout.edu/shiellt/freespeech1/ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಫ್ರೀ ಸ್ಪೀಚ್ ಲೆಗಸಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070515184143/http://faculty.uwstout.edu/shiellt/freespeech1/ |date=2007-05-15 }} * [http://www.misspronouncer.com/ ಮಿಸ್ ಪ್ರೊನನ್ಸರ್ ], ಪ್ರೊನೌನ್ಸೇಶನ್ ಗೈಡ್ ಫಾರ್ ಎವರಿಥಿಂಗ್ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್. * [http://www.travelwisconsin.com ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಟೂರಿಸಮ್] * [http://wisconsinology.blogspot.com/ ವಿಸ್ಕೊ ನಾಲಾಜಿ ಬ್ಲಾಗ್] * {{wikivoyage|Wisconsin}} * [http://wisconsin.hotelsin.tel/ ವಿಸ್ಕೊನ್ ಸಿನ್ ಹೊಟೆಲ್ ಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091026183107/http://wisconsin.hotelsin.tel/ |date=2009-10-26 }} * {{dmoz|Regional/North_America/United_States/Wisconsin}} {{Geographic Location |Centre = Wisconsin |North = [[Lake Superior]] |Northeast = [[Michigan]] |East = [[Lake Michigan]] |Southeast = |South = [[Illinois]] |Southwest = [[Iowa]] |West = [[Minnesota]] |Northwest = }} {{Wisconsin|expand}} {{United States}} {{succession | preceded = [[Iowa]] | office = [[List of U.S. states by date of statehood]] | years = Admitted on May 29, 1848 (30th) | succeeded = [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ]] }} {{Coord|44.5|N|89.5|W|region:US-WI_type:adm1st_scale:3000000|display=title}} {{United States topics}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಸ್ಕೊನ್‌ಸಿನ್]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ರಾಜ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1848ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಯಗಳು]] j1di5elhyatbny7qpu1j7avtgagpxgt 0 23650 1374388 1365656 2026-05-30T00:05:55Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374388 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Batı-Avrasya soyları (Kafkasoid).png|thumb|West-Eurasian ancestry correspond to the Caucasoid race]] '''ಕಾಕೇಸಿಯನ್ ಪೀಳಿಗೆ''' (ಅಥವಾ '''ಕಾಕೇಸಾಯ್ಡ್''', ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ '''ಯೂರೋಪಿಡ್''' ಕೂಡ, ಅಥವಾ '''ಯೂರೋಪಾಯ್ಡ್''' <ref>[http://unabridged.merriam-webster.com ''ಮೆರ್ರಿಯಂ-ವೆಬ್‌ಸ್ಟೆರ್ಸ್ ಅನಬ್ರಿಜ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ''] (2009): ಮೇಯ್ನ್ ಎಂಟ್ರಿ: ಎಯು·ರೋ·ಪಾಯ್ಡ್, ವೇರಿಯಂಟ್(ಸ್): ಅಥವಾ ಎಯು·ರೋ·ಪಿಡ್, ಫಂಕ್ಷನ್: ನೌನ್, ಇನ್‌ಫ್ಲೆಕ್ಟಡ್ ಫಾರಂ(ಸ್): -ಎಸ್, ಬಳಕೆ: ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬಂಡವಾಳವನ್ನಾಗಿಸಿದೆ, ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ‌ಶಾಸ್ತ್ರ : ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ವೊಕ್ಯಾಬ್ಯೂಲೆರಿ ಯೂರೋಪ್- (ಯೂರೋಪಿನಿಂದ) + -ಓಯ್ಡ್ ಅಥವಾ -ಇಡ್: ಕಾಕೇಸಾಯ್ಡ್</ref>) [[ಪೀಳಿಗೆ]]ಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ [[ಯೂರೋಪ್]], [[ಉತ್ತರದ ಆಫ್ರೀಕಾ]], ದಿ [[ಹಾರ್ನ್ ಆಫ್ ಆಫ್ರೀಕಾ]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ]], [[ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ]], ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಾ [[ಅನುವಂಶಿಕತೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು]]ಳ್ಳ ದೇಶೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ.<ref>ಉದಾಹರಣೆಗೆ [http://carnby.altervista.org/troe/11-01.htm ದಿ ರೇಸಸ್ ಆಫ್ ಯೂರೋಪ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110726095036/http://carnby.altervista.org/troe/11-01.htm |date=2011-07-26 }} ಬೈ [[ಕಾರ್ಲಟನ್ ಸ್ಟೀವೆನ್ಸ್ ಕೂನ್]]. ಚ್ಯಾಪ್ಟರ್ XIರ ಪ್ರಕಾರ : ದಿ ಮೆಡಿಟೆರೇನೀಯನ್ ವರ್ಳ್ಡ್-ಇಂಟ್ರೊಡಕ್ಷನ್ : "ದಿಸ್ ಥರ್ದ್ ರೇಸೀಯಲ್ ಜೋನ್ ಸ್ಟ್ರೆಚಸ್ ಫ್ರಂ ಸ್ಪೇಯ್ನ್ ಅಕ್ರಾನ್ ದಿ ಸ್ಟ್ರೇಯ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಗಿಬ್ರಾಲ್ಟಾರ್ ಟು ಮೊರೊಕೊ, ಆಂಡ್ ಹೆನ್ಸ್ ಅಲಾಂಗ್ ದಿ ಸದರ್ನ್ ಮೆಡಿಟೆರೇನೀಯನ್ ಶೊರ್ಸ್ ಇಂಟು ಅರೇಬಿಯಾ, ಈಸ್ಟ್ ಆಫ್ರೀಕಾ, ಮೆಸೊಪೊಟಾಮಿಯಾ ಆಂಡ್ ದಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್; ಆಂಡ್ ಅಕ್ರಾಸ್ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನ್ ಇಂಟು ಇಂಡಿಯಾ."</ref><ref>ದಿ [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ]] ಡಿಫೈನ್ಸ್ ''[http://www.askoxford.com/concise_oed/caucasian?view=uk ಕಾಕೇಸಾಯ್ಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926221244/http://www.askoxford.com/concise_oed/caucasian?view=uk |date=2007-09-26 }}'' ಆಸ್ ನೌನ್ ಆರ್ ಅಡ್ಜೆಕ್ಟೀವ್ ಮೀನಿಂಗ್ ''ಅಫ್, ಪರ್ಟೇನಿಂಗ್ ಟು, ಆರ್ ರಿಸೆಂಬ್ಲಿಂಗ್ ದಿ ಕಾಕೇಸೀಯನ್ ರೇಸ್.'' ಇಟ್ ಡಿಫೈನ್ಸ್ ''ಕಾಕೇಸೀಯನ್'' ಆಸ್ "ರಿಲೇಟಿಂಗ್ ಟು ಎ ಬ್ರಾಡ್ ಡಿವಿಷನ್ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮನ್‌ಕೈಂಡ್ ಕವರಿಂಗ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ [[ಯೂರೋಪ್]], ದಿ [[ಮಿಡ್ಲ್ ಈಸ್ಟ್]], ಆಂಡ್ ಪಾರ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಏಷಿಯಾ]], ಆಂಡ್ [[ಸೌಥ್ ಏಷಿಯಾ]]" ಆರ್ "[[ವೈಟ್-ಸ್ಕಿನ್ಡ್]]; ಆಫ್ ಯೂರೋಪೀಯನ್ ಆರಿಜನ್".</ref> [[ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕುಲ]] ದಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಗಿಂತ ಇನ್ನೊಂದು ಪೀಳಿಗೆ ಹಿರಿಮೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎನ್ನುವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಂದಾಜಿಸುವ ತತ್ವವಿದು.{{Citation needed|date=April 2010}} [[ಅಮೇರಿಕಾ ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ "ಕಾಕೇಸಿ಼ಯನ್" ಅನ್ನು (ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಇದರ ಜೊತೆ "ರೇಸ್" ಎನ್ನುವ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯೂರೋಪಿಯನರನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರದೇಶದ ತೆಳು-ಚರ್ಮದವರನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳಲು ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು [[ಬಿಳಿ ಜನ]]ರನ್ನೂ ಕುರಿತು ಹೇಳುವಾಗ ಇದನ್ನು ಸಮನಾಂತರ ಪದವೆಂದೂ ಹೇಳಲು ಒಪ್ಪಿತವಿದೆ. ಈ ಪದವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹೆಚ್ಚು ಸೀಮಿತ ಬಳಕೆಯೆಂದರೆ ಅದು "ಬಿಳಿ", ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ [[ಬಿಳಿ ಅಮೇರಿಕನ್]] ಎಂದು USನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಸನ್ನಿವೇಶದ ಮೂಲ== [[File:Blumenbach Caucasus skull.png|thumb|ದಿ ಸ್ಕಲ್ ಬ್ಲುಮೆನ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಡಿಸ್ಕವರ್ಡ್ ಇನ್ 1795 ಟು ಹೈಪೊಥಸೈಜ್ ಒರಿಜಿನೇಷನ್ ಆಫ್ ಯೂರೋಪೀಯನ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ಯೂರೋಪೀಯನ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ಕಾಕೇಸಸ್.]] ''ಕಾಕೇಸೀಯನ್ ರೇಸ್'' ಅಥವಾ ''ವೆರೈಟಾಸ್ ಕಾಕೇಸಿಯಾ'' ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು 1800ರಲ್ಲಿ [[ಜೊಹಾನ್ನ್ ಫ್ರೆಡ್‌ರಿಚ್ ಬ್ಲುಮೆನ್‌ಬ್ಯಾಕ್]] ಎಂಬ ಜರ್ಮನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿರುವುದಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Blum">ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಪೆನ್ನ್‌ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ [http://www.english.upenn.edu/Projects/knarf/People/blumen.html ಬ್ಲಿಮೆನ್‌ಬ್ಯಾಕ್]</ref><ref name="Blum" /> ಬ್ಲುಮೆನ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ([[ಕಾಕೇಸಸ್]] ಪ್ರದೇಶದ) [[ಕಾಕೇಸಸ್ ಜನ]]ರಿಂದಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಹಾಗೆ ಕರೆದಿರುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ಹಾಗೆ ಕರೆಯಲು ಅವರೇ ಮೂಲ ಕಾರಣ ಎಂದೂ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.<ref>[[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ ಡಿಕ್ಷನರಿ]]: "ಎ ನೇಮ್ ಗಿವನ್ ಬೈ ಬ್ಲುಮೆನ್‌ಬ್ಯಾಕ್ (a1800) ಟು ದಿ ‘ವೈಟ್’ ರೇಸ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್‌ಕೈಂಡ್, ವಿಚ್ ಹಿ ಡಿರೈವ್ಡ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ರೀಜನ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಾಕೇಸಸ್."</ref> ಅವನು ತನ್ನ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು [[ಕಪಾಲಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಗಾತ್ರ]] ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref name="Blumenbach">[http://www.as.ua.edu/ant/bindon/ant275/reader/blumenbach.PDF ಜೊಹಾನ್ನ್ ಫ್ರೈಡ್‌ರಿಚ್ ಬ್ಲೆಮೆನ್‌ಬ್ಯಾಕ್, ''ದಿ ಅಂಥ್ರೊಪೊಲಜಿಕಲ್ ಟ್ರೀಟೀಸ್ ಆಫ್ ಜೊಹಾನ್ನ್ ಫ್ರೈಡ್‌ರಿಚ್ ಬ್ಲುಮೆನ್‌ಬ್ಯಾಕ್'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060910170007/http://www.as.ua.edu/ant/bindon/ant275/reader/blumenbach.PDF |date=2006-09-10 }}, ಥಾಮಸ್ ಬೆಂಡಿಶೈನಿಂದ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ. 1865. ನವೆಂಬರ್ 14, 2006</ref> ==ಭೌತಿಕ ಮಾನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ== [[File:Meyers b11 s0476a.jpg|left|thumb|ದಿ 4ನೇ ಎಡಿಷನ್ ಆಫ್ ಮೇಯೆರ್ಸ್ ಕಾನ್ವರ್ಷೇಶನ್ಸ್‌ಲೆಕ್ಸಿಕಾನ್ (ಲೇಪ್ಜಿಗ್, 1885-1890) ಶೋಸ್ ದಿ ಕಾಕೇಸೀಯನ್ ರೇಸ್ (ಇನ್ ಬ್ಲೂ) ಆಸ್ ಕಂಪ್ರೈಸಿಂಗ್ ಆರ್ಯನ್ಸ್, ಸೆಮಾಇಟಿಸ್ ಆಂಡ್ ಹ್ಯಾಮೈಟಿಸ್. ಆರ್ಯನ್ಸ್ ಆರ್ ಫರ್ದರ್ ಸಬ್‌ಡಿವೈಡೆಡ್ ಇಂಟು ಯೂರೋಪೀಯನ್ ಆರ್ಯನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ಸ್ (ದಿ ಲ್ಯಾಟರ್ ಕರೆಸ್ಪಾಂಡಿಂಗ್ ಟು ದಿ ಗ್ರೂಪ್ ನೌ ಡೆಸಿಗ್ನೇಟೆಡ್ ಇಂಡೋ-ಇರಾನೀಯನ್ಸ್). ಅಡ್ಜಾಸೆಂಟ್ ಟು ದಿ ಸುದಾನ್-ನೀಗ್ರೋಸ್ ಟು ದಿ ಸೌಥ್ (ಶೋನ್ ಇನ್ ಬ್ರೌನ್), ದಿ ಡ್ರಾವಿಡೀಯನ್ಸ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಶೋನ್ ಇನ್ ಗ್ರೀನ್) ಆಂಡ್ ಏಷೀಯನ್ಸ್ ಟು ಡಿ ಈಸ್ಟ್ (ಶೋನ್ ಇನ್ ಯೆಲ್ಲೋ, ಸಬ್‌ಸ್ಯೂಮಿಂಗ್ ದಿ ಪೀಪಲ್ಸ್ ನೌ ಗ್ರೂಪ್ಡ್ ಅಂಡರ್ ಯುರಾಲಿಕ್ ಆಂಡ್ ಅಲ್ಟೈಕ್ (ಲೈಟ್ ಯೆಲ್ಲೋ) ಆಂಡ್ ಸೈನೋ-ಟಿಬೇಟನ್ (ಸಾಲಿಡ್ ಯೆಲ್ಲೋ)).]] "ಕಾಕೇಸಾಯ್ಡ್ ರೇಸ್" ಎನ್ನುವುದು [[ಭೌತಿಕ ಮಾನಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಂತದ [[ಮಾನವಮಾಪನ]] ಅಳತೆಗಳ ಜನರಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.<ref>ರೇಯ್ನ್‌ಹಾರ್ಡ್, ಕೆ.ಜೆ, ಆಂಡ್ ಹಾಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್, ಡಿ. (ಅನ್ಯೂಲ್ 2003) "ಲರ್ನಿಂಗ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ಅನ್ಸೆಸ್ಟರ್ಸ್ : ದಿ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಆಫ್ ಸ್ಕೆಲೀಟಲ್ ಸ್ಟಡಿ".(ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಎನ್ಸೆಸ್ಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಒಮಾಹಾ ಟ್ರೈಬ್ ಆಫ್ ನೆಬ್ರಾಸ್ಕಾ), ''[[ಅಮೇರಿಕನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಫಿಸಿಕಲ್ ಅಂಥ್ರೊಪೊಲಜಿ]]'', p. 177(1)</ref> ==ಉಪಪೀಳಿಗೆಗಳು== [[ಮಂಗೋಲಾಯ್ಡ್]] ಮತ್ತು [[ನೆಗ್ರಾಯ್ಡ್]] ನ ಜೊತೆಗೆ ಗರ್ಭಗಟ್ಟಿರುವಂತಹುದು, ಈ ಕಾಕೇಸಾಯ್ಡ್ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ "ಉಪಪೀಳಿಗೆಗಳು" ಇವೆ. ಕಾಕೇಸಾಯ್ಡ್ ಜನರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಉಪಪೀಳಿಗೆಗಳಾಗಿ ಭಾಷಾವಾರು ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, [[ಆರ್ಯನ್ ಸಂತತಿ]] ([[ಇಂಡೋ-ಯೂರೋಪೀಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ]] ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು), [[ಸೆಮಿಟಿಕ್ ಪೀಳಿಗೆ]] ([[ಸೆಮಿಟೀಕ್ ಭಾಷೆಗಳ]] ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು) ಮತ್ತು [[ಹ್ಯಾಮಿಟೀಕ್ ಪೀಳಿಗೆ]] ([[ಬರ್ಬೆರ್]]-[[ಕುಷಿಟಿಕ್]]-[[ಈಜ್ಯಿಪ್ಟ್]] ಭಾಷೆಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು). ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವ ಉಪಪೀಳಿಗೆಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಆಯಾ ಲೇಖಕರುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಉಪಪೀಳಿಗೆಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯೆಂದರೆ ಅದು [[ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಆಕಾರ ]]: ಅವು [[ನಾರ್ಡಿಕ್]], [[ಮೆಡಿಟೆರ್ರೇನೀಯನ್]], [[ಆಲ್ಪೈನ್]], [[ದಿನಾರಿಕ್]], [[ಈಸ್ಟ್ ಬಾಳ್ಟೀಕ್]], [[ಅರಾಬಿಡ್]], [[ತುರಾನಿಡ್]], [[ಐರಾನಿಡ್]] ಮತ್ತು [[ಅರ್ಮೇನಾಯ್ಡ್]] ಉಪಪೀಳಿಗೆಗಳು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಇಂಡಿಯಾ ಜನರ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳು]] [[ದ್ರಾವಿಡೀಯನ್ಸ್]] ಅನ್ನು ''[[ಆಸ್ಟ್ರೋಲಾಯ್ಡ್]]'' ರೀತಿಯ ಕಾಕೇಸಾಯ್ಡ್ ಅಲ್ಲದ ಪದಾರ್ಥ ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕ [[ದ್ರಾವಿಡನ್ ಪೀಳಿಗೆ]] ಎಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಜಾತಿಯ ಕಾಕೇಸಾಯ್ಡ್ ''[[ಆರ್ಯನ್ ]]'' ಅವರಿಗೂ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ದ್ರಾವೀಡನರಿಗೂ ವರ್ಣಸಂಕರವು ನಡೆದಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, [[ಕಾರ್ಲ್‌ಟನ್ ಎಸ್. ಕೂನ್]] 1939ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ''[[ದಿ ರೇಸಸ್ ಆಫ್ ಯೂರೋಪ್]]'' ನಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಣವಾದಂತೆ ''ದ್ರಾವಿಡೀಯನ್ಸ್ '' ಅವರುಗಳು ಕೂಡ ಕಾಕೇಸಾಯ್ಡರು, ಇದಕ್ಕೆ ಆತನ "ಕಾಕೇಸಾಯ್ಡ್ ಬುರುಡೆ ರಚನೆ" ತತ್ವ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ದೈಹಿಕ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳಾದ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೂಗುಗಳು, ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಕೂದಲು) ಕೂಡ ಆತನ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಆತನ ''ದಿ ಲಿವಿಂಗ್ ರೇಸಸ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್'' ನಲ್ಲಿ ಕೂನ್ "ಕಾಕೇಸೀಯನ್ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪ್ರದೇಶವು ಭಾರತದ ಪೂರ್ವತೀರದ ಹೊರವಸಾಹತ್ತು ಆಗಿತ್ತು" ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಸಾರಾಹ್ ಎ ಟಿಶ್ಕೊಫ್ ಮತ್ತು ಕೆನ್ನೆಥ್ ಕೆ ಕಿಡ್ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ: "ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ನಡುವೆ ಏನೇ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವಿದ್ದರೂ ಈ ರೀತಿಯ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಇನ್ನೂ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ."<ref>{{cite journal |author=Tishkoff SA, Kidd KK |title=Implications of biogeography of human populations for 'race' and medicine |journal=Nat. Genet. |volume=36 |issue=11 Suppl |pages=S21–7 |year=2004 |month=November |pmid=15507999 |doi=10.1038/ng1438 |url=http://www.nature.com/ng/journal/v36/n11s/full/ng1438.html}}</ref> 1989ರಲ್ಲಿ [[ಸೈಂಟೀಫಿಕ್ ಅಮೇರಿಕನ್]] ನಲ್ಲಿ [[ಕೊಲಿನ್ ರೆನ್‌ಫ್ರೇ]]ಬರೆದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ''ಸೆಮಿಟೀಕ್ ಪೀಳಿಗೆ'' ಮತ್ತು ''ಆರ್ಯನ್ ಪೀಳಿಗೆಯ'' ಜೊತೆಗೆ ''ದ್ರಾವಿಡೀಯನ್ ಪೀಳಿಗೆ'' ವರ್ಗೀಕರಿಸಿ ಇವು ಮೂರೂ ಉಪವಿಭಾಗಗಳು ''ಪ್ರೋಟೋ-ಕಾಕೇಸೀಯನ್'' ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಹೊಮ್ಮಿರುವುದೆಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಇವು 9,000 BCE ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಆಫ್ರೀಕಾದಿಂದ ವಲಸೆ ಆದಮೇಲೆ, ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿರುವ ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿರುವುದೆಂದು ಎಂದೂ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ—''ಸೆಮಿಟಿಕ್ಸ್ '' ಗಳು [[ಜೆರಿಕೋ]]ದಿಂದ ಹೊಮ್ಮಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ''ಆರ್ಯನರು'' [[ಕ್ಯಾಟಲ್ ಹ್ಯೂಯುಕ್]] ನಿಂದ ಹೊಮ್ಮಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ''ದ್ರಾವಿಡೀಯನರು'' ಈಗ ದಕ್ಷಿಣ [[ಇರಾನ್]] ಎಂದು ಕರೆಯುವುದರಿಂದ ಹೊಮ್ಮಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ.[15] <ref>ರೆನ್‍ಫ್ರೆಸ್, ಕೊಲಿನ್. (1989). ದಿ ಆರಿಜಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡೋ-ಯೂರೋಪೀಯನ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜೆಸ್. /ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಅಮೇರಿಕನ್/, 261(4), 82-90.</ref> 1920ರಲ್ಲಿ [[ಹೆಚ್.ಜಿ. ವೆಲ್ಸ್]] [[ಮೆಡಿಟೆರೇನಿಯನ್ ಪೀಳಿಗೆ]] ಅನ್ನು ''ಐಬೇರೀಯನ್ ಪೀಳಿಗೆ'' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ. ''ಆರ್ಯನ್'', ''ಸೆಮಿಟೀಕ್'', ಮತ್ತು ''ಹ್ಯಾಮಿಟಿಕ್'' ಉಪಪೀಳಿಗೆಗಳ ಜೊತೆ ಕಾಕೇಸೀ಼ಯನ್ ಪೀಳಿಗೆಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಉಪಪೀಳಿಗೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆತನ ಪ್ರಕಾರ ಶುದ್ಧವಾದ ಐಬೆರೀಯನ್ ಪೀಳಿಗೆಯ ಮುಖ್ಯ [[ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪು]] ಮತ್ತದರ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಪೀಳಿಗೆ ಎಂದರೆ ಅದು [[ಬ್ಯಾಸ್ಕ್ಯೂಸ್]] ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಸ್ಕ್ಯೂಸ್ ಗಳೆಂದರೆ ಅದು [[ಕ್ರೋ-ಮ್ಯಾಗ್ನಾನ್ಸ್]] ನ ಸಂತತಿಯವರು. (ವೆಲ್ಸ್ ಮೆಡಿಟೆರೇನೀಯನ್ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಐಬೆರೀಯನ್ ಪೀಳಿಗೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ ಯಾಕೆಂದರೆ ಪುರಾತನ [[ಐಬೆರೀಯನ್ ಭಾಷೆ]]ಯು [[ಬಾಸ್ಕ್ಯೂ ಭಾಷೆ]]ಗೆ ಸಂಬಂದ್ದಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಕೆಲವರು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ).<ref>ವೆಲ್ಸ್, ಹೆಚ್.ಜಿ. ''[[ದಿ ಔಟ್ ಲೈನ್ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟರಿ]]'' ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್:1920 ಡಬಲ್‍ಡೇ ಆಂಡ್ ಕಂ. ವಾಲ್ಯೂಮ್ I ಚ್ಯಾಪ್ಟರ್ XI "ದಿ ರೇಸಸ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್‌ಕೈಂಡ್" ಪೇಜಸ್ 131-144 ಸೀ ಪೇಜೆಸ್ 98, 137, and 139</ref> 1994ರ ಆತನ ಪುಸ್ತಕ ''ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಂಡ್ ಜಿಯಾಗ್ರಾಫಿ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಜೀನ್ಸ್'' ನ ಪ್ರಕಾರ [[ಪಾಪ್ಯೂಲೇಷನ್ ಜೆನೀಟಿಸಿಸ್ಟ್]] [[ಎಲ್. ಲ್ಯೂಕಾ ಕ್ಯಾವೆಫೋಲ್ಲಿ ಸಫೊರ್ಜ]] ಬಾಸ್ಕ್ಯೂಸ್ ಮೂಲ ಕ್ರೋ-ಮ್ಯಾಗ್ನನ್ಸ್‌ನ ಸಂತತಿಯವರೆನ್ನುವುದಕ್ಕೆ “ಅನೇಕ ಕಡೆಯಿಂದ ಬೆಂಬಲವಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.<ref>[[ಕವಾಲ್ಲಿ -ಎಸ್‌೦೦ಫ್ರೋಜಾ, L. ಲ್ಯೂಕಾ]]; ಮೆನೋಜಿ, ಪೇಲೋ; ಆಂಡ್ ಪೀಯಾಜಾ ಆಲ್ಬರ್ಟಾ ''ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಂಡ್ ಜೀಯಾಗ್ರಫಿ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಜೀನ್ಸ್'' ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್, ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿ: 1994 ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ ಪೇಜ್ 280</ref> ಜಾರ್ಜ್ ಗಿಲ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಧುನಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾಕಸಾಯಿಡ್ ಕ್ರೇನಿಯಾದ ಭೌತಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಅಂಗರಚನಾ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಆಕಾರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಂಗೋಲಾಯ್ಡ್ ಮತ್ತು ನೆಗ್ರೋಯಿಡ್ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಜನರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬಹುದು. ಅವರು ಕಾಕಸಾಯಿಡ್ ತಲೆಬುರುಡೆಯನ್ನು 95% ವರೆಗಿನ ನಿಖರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>Gill, George W. 1998. "Craniofacial Criteria in the Skeletal Attribution of Race. " In Forensic Osteology: Advances in the Identification of Human Remains. (2nd edition) Reichs, Kathleen l(ed.), pp. 293–315.</ref> ==ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ== [[ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ]] ಅಂದರೆ ಎಲ್ಲಿ [[ಔಷಧ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು, ಜನಾಂಗೀಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತದೋ<ref name="Pei">[http://www.nature.com/ki/journal/v58/n3/full/4495489a.html ಯರ್ಕ್ ಪಿ ಸಿ ಪೇಯ್, ಸೆಲಿಯಾ M T ಗ್ರೀನ್‌ವುಡ್, ಅನ್ನೇ ಎಲ್ ಚೆರಿ ಆಂಡ್ ಜಾರ್ಜ್ ಜಿ ವು, "ರೇಷಿಯಲ್ ಡಿಫರೆನ್ಸಸ್ ಇನ್ ಸರ್ವೈವಲ್ ಆಫ್ ಪೇಶೆಂಟ್ಸ್ ಆನ್ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್"], ''ನೇಚ್ಯೂರ್''</ref><ref>[http://www.sciam.com/article.cfm?id=study-shows-drug-resistan "ಸ್ಟಡಿ ಶೋಸ್ ಡ್ರಗ್ ರೆಸಿಸ್ಟನ್ಸ್ ವೇರೀಸ್ ಬೈ ರೇಸ್"], ಕೇಟ್ ವಾಂಗ್, ''ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಅಮೇರಿಕನ್''</ref> ಅಲ್ಲಿ ಕಾಕೇಸೀ಼ಯನ್‌ ಜನಾಂಗೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳಷ್ಟು ವೈದ್ಯಕೀಯವು ಬೆಳೆದಿತ್ತೇ ಎನ್ನುವುದು ದೊಡ್ದ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=139378 ಕ್ಯಾಟೀಗರೈಜೇಷನ್ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮನ್ಸ್ ಇನ್ ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ರೀಸರ್ಚ್: ಜೀನ್ಸ್, ರೇಸ್ ಆಂಡ್ ಡಿಸೀಸ್] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130721115859/http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=139378 |date=2013-07-21 }}, ನೀಯ್ಲ್ ರಿಶ್, ಎಸ್ಟೆಬಾನ್ ಬರ್ಕರ್ಡ್, ಎಲಾಡ್ ಜಿವ್ ಆಂಡ್ ಹ್ಯು ಟಾಂಗ್</ref><ref>[http://www.nature.com/ng/journal/v36/n11s/full/ng1435.html ಜೆನಿಟಿಕ್ ವೇರಿಯೇಷನ್, ಕ್ಲಾಷಿಫಿಕೇಷನ್ ಆಂಡ್ ’ರೇಸ್"], ಲಿನ್ ಬಿ ಜಾರ್ಡ್ ಆಂಡ್ ಸ್ಟೀಫೆನ್ ಪಿ ವುಡಿಂಗ್</ref> ಅನೇಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ನೇಚ್ಯೂರ್ ಜೆನಿಟೀಕ್ಸ್'', ''ಆರ್ಕೀವ್ಸ್ ಆಫ್ ಪೀಡಿಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಅಡೋಲೆಸೆಂಟ್ ಮೆಡಿಸನ್ಸ್'', ಮತ್ತು ''ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಜರ್ನಲ್'' ) ಗಳು ಮಾರ್ಗ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದೆ ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಶೋಧಕರು ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನಿಷ್ಕರ್ಷಿಸಿಬೇಕು ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಆಧರಿಸಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು, ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳು ಪೀಳಿಗೆಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಏರುಪೇರುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಿಗೆ ಹೇಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಅಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ದಿ ರೇಸ್, ಎಥ್ನಿಸಿಟಿ, ಜೆನಿಟಿಕ್ಸ್ ವರ್ಕಿಂಗ್ ಗ್ರೂಪ್ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಜಿನೋಮ್ ರೀಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (2005) "[http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1275602 ದಿ ಯೂಸ್ ಆಫ್ ರೇಷಿಯಲ್, ಎಥ್ನಿಕ್ ಆಂಡ್ ಎನ್ಸೆಸ್ಟ್ರಲ್ ಕ್ಯಾಟೀಗರೀಸ್ ಇನ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಜೆನಿಟಿಕ್ಸ್ ರೀಸರ್ಚ್, '''77''' (4): 519–532] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190916004305/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1275602/ |date=2019-09-16 }}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋಎಂಟೋರೋಲಜಿ ಆಂಡ್ ಹೆಪಾಟಲಜಿ'' ಮತ್ತು ''ಕಿಡ್ನಿ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್'' ) ಸಂತತಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾಕೇಸೀ಼ಯನ್ ಅನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದವು.<ref name="Pei" /><ref>[http://www.ingentaconnect.com/content/bsc/jgh/2004/00000019/00000007/art00012 "ಎಥ್ನಿಕ್ ಆಂಡ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಡಿಟರ್ಮಿನೆಂಟ್ಸ್ ಇನ್‌ಫ್ಲ್ಯೂಯೆನ್ಸ್ ರಿಸ್ಕ್ ಅಸೆಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಫಾರ್ ಹೆಪಾಟಿಟಿಸ್ C ಅಕ್ವಿಸಿಷನ್"], ಅನೌಕ್ ದೇವ್, ವಿಜಯಾ ಸುಂದರರಾಜನ್, ವಿಲ್ಲೀಯಂ ಸೀವೆರ್ಟ್</ref> ನೇಚರ್ (2019) ನಲ್ಲಿನ "ಯುರೋಪಿಯನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್" ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆನುವಂಶಿಕ ಅಧ್ಯಯನವು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯನ್ನರು (ಅರಬ್ಬರು), ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು, ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯನ್ನರು (ಭಾರತೀಯರು) ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯನ್ನರು ಪರಸ್ಪರ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರನ್ನು ಉಪ-ಸಹಾರನ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು ಅಥವಾ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಜನರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬಹುದು.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6871633</ref> thumb|ಕಾಕಸಾಯಿಡ್ ಮನೆತನ ಮೂರು ಮಾನವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಗುಂಪುಗಳಿವೆ ಎಂದು ವಿವಿಧ ಆನುವಂಶಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿವೆ. "ಕಾಕಸಾಯಿಡ್" (ಪಶ್ಚಿಮ-ಯುರೇಷಿಯನ್ ಸಂಬಂಧಿತ) ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗುಂಪು ಕಾಕಸಾಯಿಡ್ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಆನುವಂಶಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಯುವಾನ್ 2019 ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ.<ref>https://www.biorxiv.org/content/10.1101/101410v6</ref> ಚೆನ್ 2020 ಕಾಕಸಾಯಿಡ್ (ಪಶ್ಚಿಮ-ಯುರೇಷಿಯನ್-ಸಂಬಂಧಿತ) ಜನಾಂಗದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆನುವಂಶಿಕ ವಸ್ತುವು ಸರಳವಾದ "ಆಫ್ರಿಕಾ-ಹೊರಗಿನ" ವಲಸೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು.ಅವರು ಮೂಲವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಕಸಾಯಿಡ್ ರೇಸ್.<ref>https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2020.03.10.986042v1</ref> ==ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ== [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ಸರಕಾರದವರು ಮತ್ತು [[ಸೆನ್ಸಸ್ ಬ್ಯೂರೋ]]ದವರು ವಿವರಿಸುವ ''[[ಬಿಳಿ ಅಮೇರಿಕಾದವರನ್ನು]]'' ''ಕಾಕೇಸೀ಼ಯನ್'' ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಪೈಂಟರ್, ಪಿ. {{page number}}</ref> [[1917]] ಮತ್ತು [[1965]]ರ ಮಧ್ಯೆ USಗೆ ವಲಸೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರ‍ೀಯ ಮೂಲ ಖೋಟಾದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ''[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ v. ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಥಿಂಡ್]]'' (1923)ನಲ್ಲಿ [[ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟ್]] ಏಷಿಯಾ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯೆ ಪೂರ್ವದವರಂತೆ ''ಕಾಕೇಸೀ಼ಯನ್'' ರಲ್ಲ ಆದರೆ ಅವರಂತೆ ''ಬಿಳಿ'' ಯರೂ ಅಲ್ಲ ಕಾರಣ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರೂ ಅವರುಗಳನ್ನು [[ಬಿಳಿ ಜನ]]ರೆಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ. ಅವರು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನಾಗರೀಕರಾಗಿ ಆನಂತರ ಮುಕ್ತ ಬಿಳಿಯರಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಅಂಶವು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗುವುದರಿಂದ ಇದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವೆನ್ನಿಸಿದೆ. 1946ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸರಕಾರ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಬದಲಿಸಿತು. 1965ರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ವಲಸೆ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ತಂದರು, ಏಷಿಯಾದವರ ಮೇಲಿನ ಹಿಂದಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರು.<ref>[http://historymatters.gmu.edu/d/5076/ "ನಾಟ್ ಆಲ್ ಕಾಕೇಸೀಯನ್ಸ್ ಆರ್ ವೈಟ್: ದಿ ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟ್ ರಿಜೆಕ್ಟಸ್ ಸಿಟಿಜನ್‌ಶಿಪ್ ಫಾರ್ ಏಷೀಯನ್ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100611162153/http://historymatters.gmu.edu/d/5076/ |date=2010-06-11 }}, ''ಹಿಸ್ಟರಿ ಮ್ಯಾಟರ್ಸ್''</ref> [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸನ್]] "ಕಾಕೇಸೀ಼ಯನ್" ಪದವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಪೀಳಿಗೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಬೇಡ-ಸಲ್ಲದು ಎಂಬ ಈಗಿನ ಭಾವನೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತ "ಯೂರೋಪೀಯನ್" ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ<ref>ಲೀಯೋನಾರ್ಡ್ ಲೇಯ್ಬರ್‌ಮ್ಯಾನ್, ರಾಡ್ನೀಯ್ ಸಿ. ಕಿರ್ಕ್, ಆಂಡ್ ಅಲೀಸ್ ಲಿಟಲ್‌ಫೀಳ್ಡ್, "ಪೆರಿಶಿಂಗ್ ಪ್ಯಾರಾಡಿಗಂ: ರೇಸ್—1931-99," ''ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಂಥ್ರೋಪಲಜಿಸ್ಟ್'' 105, ನಂ. 1 (2003): 110-13</ref> "ಸಂತತಿ" ಶಬ್ದ.<ref>{{cite journal |author= |title=Other Notable MeSH Changes and Related Impact on Searching: Ethnic Groups and Geographic Origins |journal=NLM Technical Bulletin |volume=335 |issue=Nov-Dec |pages= |year=2003 |url=http://www.nlm.nih.gov/pubs/techbull/nd03/nd03_med_data_changes.html |quote=The MeSH term Racial Stocks and its four children (Australoid Race, Caucasoid Race, Mongoloid Race, and Negroid Race) have been deleted from MeSH in 2004. A new heading, Continental Population Groups, has been created with new identification that emphasize geography.}}</ref> ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== {{div col}} * [[ಕ್ರಾನಿಯೋಫೇಷಿಯಲ್ ಆಂಥ್ರೋಪೊಮೆಟ್ರಿ]] * [[ರೇಸ್ ಆಂಡ್ ಜೆನಿಟಿಕ್ಸ್]] * [[ರೇಸ್ (U.S. ಸೆನ್ಸಸ್)]] * [[ರೇಸ್ (ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಡೆಫಿನೇಷನ್ಸ್)]] * [[ಪೀಪಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಾಕೇಸಸ್]] * [[ವೈಟ್ ಪೀಪಲ್]] * [[ಬಿಳಿಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು]] * [[ಯೂರೋಪೀಯನ್ ಅಮೇರಿಕನ್]] * [[ಯೂರೋಪೀಯನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲೀಯನ್]] {{div col end}} == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{Reflist|2}} == ಆಕರಗಳು == {{Refbegin}} *{{cite news |last=Leroi |first=Armand Marie |date=2005-03-14 |title=A Family Tree in Every Gene |publisher=The New York Times |page=A23 |url=https://www.nytimes.com/2005/03/14/opinion/14leroi.html }} *{{cite web |last=Lewonin |first=R. C. |year=2005 |url=http://raceandgenomics.ssrc.org/Lewontin/ |title=Confusions About Human Races |publisher=Race and Genomics, Social Sciences Research Council |accessdate=2006-12-28 |archive-date=2013-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130504132215/http://raceandgenomics.ssrc.org/Lewontin/ |url-status=dead }} *{{cite paper |last=Painter |first=Nell Irvin |title=Collective Degradation: Slavery and the Construction of Race. Why White People are Called Caucasian |publisher=Yale University |year=2003 |accessdate=2006-10-09 |url=http://www.yale.edu/glc/events/race/Painter.pdf |format=PDF |archive-date=2013-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020105628/http://www.yale.edu/glc/events/race/Painter.pdf |url-status=dead }} * {{cite news |last=Camberg |first=Kim |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4525352.stm |title=Long-term tensions behind Sydney riots |publisher=[[BBC News]] |date=2005-12-13 |accessdate=2007-03-03 }} {{Refend}} ==ಸಾಹಿತ್ಯ== * ಜೊಹಾನ್ನ್ ಫ್ರೆಡ್‌ರಿಚ್ ಬ್ಲುಮೆನ್‌ಬ್ಯಾಕ್, ''ಆನ್ ದಿ ನ್ಯಾಚ್ಯೂರಲ್ ವೆರೈಟೀಸ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್‌ಕೈಂಡ್'' (1775) — ದಿ ಬುಕ್ ದಟ್ ಇಂಟ್ರಡ್ಯೂಸ್ಡ್ ದಿ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ *{{cite book |author=Gould, Stephen Jay |title=The mismeasure of man |publisher=Norton |location=New York |year=1981 |pages= |isbn=0-393-01489-4 |oclc= |doi= |accessdate=}} — ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಸೂಡೋಸೈನ್ಸ್ ಆಫ್ ರೇಸ್, ಸ್ಕಲ್ ಮೆಸ್ಯೂರ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್, ಆಂಡ್ IQ ಇನ್‌ಹರಿಟಬಿಲಿಟಿ *{{cite book |author=Piazza, Alberto; Cavalli-Sforza, L. L.; Menozzi, Paolo |title=The history and geography of human genes |publisher=Princeton University Press |location=Princeton, N.J |year=1996 |pages= |isbn=0-691-02905-9 |oclc= |doi= |accessdate=}} — ಎ ಮೇಜರ್ ರೆಫೆರೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಪಾಪ್ಯೂಲೇಷನ್ ಜೆನಿಟಿಕ್ಸ್ *{{cite book |author=Cavalli-Sforza, LL |title=Genes, peoples and languages |publisher=Allen Lane |location=London |year=2000 |pages= |isbn=0-7139-9486-X |oclc= |doi= |accessdate=}} *{{cite book |author=Augstein, HF |chapter=From the Land of the Bible to the Caucasus and Beyond |editor=Harris, Bernard; Ernst, Waltraud |title=Race, science and medicine, 1700–1960 |publisher=Routledge |location=New York |year=1999 |pages=58–79 |isbn=0-415-18152-6 |oclc= |doi= |accessdate=}} *{{cite book |author=Baum, Bruce |title=The rise and fall of the Caucasian race: a political history of racial identity |publisher=New York University Press |location=New York |year=2006 |pages= |isbn=0-8147-9892-6 |oclc= |doi= |accessdate=}} *{{cite book |author=Guthrie, Paul |title=The Making of the Whiteman: From the Original Man to the Whiteman |publisher=Research Associates School Times |location=Chicago, IL |year=1999 |pages= |isbn=0-948390-49-2 |oclc= |doi= |accessdate=}} *{{cite book |author=Wolf, Eric R.; Cole, John N. |title=The Hidden Frontier: Ecology and Ethnicity in an Alpine Valley |publisher=University of California Press |location=Berkeley |year=1999 |pages= |isbn=0-520-21681-4 |oclc= |doi= |accessdate=}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== *ಡೌನ್‌ಲೋಡಬಲ್ ಆರ್ಟಿಕಲ್: "ಎವಿಡೆನ್ಸ್ ದಟ್ ಎ ವೆಸ್ಟ್-ಈಸ್ಟ್ ಆಡ್‌ಮಿಕ್ಸ‍ಡ್ ಪಾಪ್ಯೂಲೇಷನ್ ಲಿವ್ಡ್ ಇನ್ ದಿ ಟಾರಿಮ್ ಬೇಸಿನ್ ಆಸ್ ಅರ್ಲಿ ಆಸ್ ದಿ ಅರ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಜ್ ಏಜ್" ಲಿ ಎಟ್ ಆಲ್. ''BMC ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ'' 2010, 8:15. [http://www.biomedcentral.com/content/pdf/1741-7007-8-15.pdf ] {{Historical definitions of race}} {{White people}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪೀಳಿಗೆ]] [[ವರ್ಗ:ಪೀಳಿಗೆ ಯಾ ಸಂತತಿಯ ವಿವರಣೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭೌತಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ]] 88yp829kuvv9ealzp3e3xkr40t3fma4 0 27688 1374385 1364273 2026-05-29T19:45:21Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374385 wikitext text/x-wiki {{ಯಂತ್ರಾನುವಾದ}} {{Infobox file format | name = WebM | icon = | logo = [[File:Webm logo.svg|200px]] | extension = <code>.webm</code> | mime = <code>video/webm</code><br/><code>audio/webm</code> | type code = | uniform type = | magic = | owner = Google, based on developments of [[On2]], [[Xiph]], and [[Matroska]] | released = 2010-05-19<ref name="webm-release">{{citation |url=http://www.engadget.com/2010/05/19/google-launches-open-webm-web-video-format-based-on-vp8/ |title=Google launches open WebM web video format based on VP8 |date=2010-05-19 |first=Nilay |last=Patel |publisher=Engadget}}</ref> | genre = [[Media container]] | extended from = [[Matroska]] | container for = [[VP8]] (video)<br/>[[Vorbis]] (audio) | free = Yes. [[BSD licenses#3-clause|Three-clause BSD license]] with royalty-free patent license<ref>[http://www.webmproject.org/license/ The WebM Project: License]</ref> | url = [http://www.webmproject.org/ The WebM Project] }} ವೆಬ್‌ಎಂ'''''' ಒಂದು ಶ್ರಾವ್ಯ-ದೃಶ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ರಾಯಧನ-ಮುಕ್ತ, ಉನ್ನತ-ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮುಕ್ತ ವೀಡಿಯೋ ಕಾಂಪ್ರೆಶ್ಶನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಎಚ್‌ಟಿಎಂಎಲ್‌೫ ವೀಡಿಯೋದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲು ನೀಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು [[ಗೂಗಲ್]] ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ ನೀಡಿದೆ. ಒಂದು ವೆಬ್‌ಎಂ ಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಪಿ೮ ವೀಡಿಯೋ ಮತ್ತು ವೊರ್ಬಿಸ್ ಆಡಿಯೋ ವಾಹಿನಿಗಳಿದ್ದು, ಇದು ಮ್ಯಾಟ್ರೋಸ್ಕಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತಗೊಂಡಿರುವ ಧಾರಕದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.<ref>{{citation |url=http://webmproject.blogspot.com/2010/05/introducing-webm-open-web-media-project.html |title=Introducing WebM, an open web media project |accessdate=2010-05-19 |date=2010-05-19 |first1=Jeremy |last1=Doig |first2=Mike |last2=Jazayeri |publisher=WebM Project}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.webmproject.org/about/faq/ |title=WebM FAQ |date=2010-05-19}}</ref><ref>{{citation |url=http://www.xiph.org/press/2010/webm/ |title=Xiph.Org announces support for the WebM open media project |first=Chris |last=Montgomery |authorlink=Chris Montgomery |accessdate=2010-05-20 |date=2010-05-19 |publisher=[[Xiph.Org Foundation|Xiph]]}}</ref> ಈ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್ ವೆಬ್‌ಎಂ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರನ್ನು BSD ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತೀಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಬಕೆದಾರರಿಗೂ ಇದು ಯಾವುದೇ ಮೀಸಲಾತಿಯಿಲ್ಲದ, ಬೆಲೆಯಿಲ್ಲದ, ರಾಯಧನ-ಮುಕ್ತ ಪೇಟೆಂಟ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ನೀಡುತ್ತದೆ. [[File:Schlossbergbahn.webm|thumb|250px|ವೆಬ್‌ಎಂ ವೀಡಿಯೊ]] ==ಮಾರಾಟಗಾರರ ಬೆಂಬಲ== ===ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌=== ಮೊಜಿಲ್ಲಾ ಫೈರ್‌ಫಾಕ್ಸ್‌,<ref>{{citation |url=http://blog.mozilla.com/blog/2010/05/19/open-web-open-video-and-webm/ |title=Open Web, Open Video and WebM |date=2010-05-19 |publisher=Mozilla |first=Mike |last=Shaver |authorlink=Mike Shaver}}</ref><ref>{{citation |url=http://hacks.mozilla.org/2010/05/firefox-youtube-and-webm/ |title=Firefox, YouTube and WebM |first=Christopher |last=Blizzard |authorlink=Christopher Blizzard |date=2010-05-19 |publisher=Mozilla}}</ref> ಒಪೇರಾ,<ref>{{citation |url=http://labs.opera.com/news/2010/05/19/ |title=Welcome, WebM &lt;video&gt;! |first=Håkon Wium |last=Lie |authorlink=Håkon Wium Lie |date=2010-05-19 |publisher=Opera |access-date=2011-02-07 |archive-date=2011-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110321150357/http://labs.opera.com/news/2010/05/19/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{citation |url=http://dev.opera.com/articles/view/opera-supports-webm-video/ |title=Opera supports the WebM video format |date=2010-05-19 |first=Chris |last=Mills |publisher=Opera}}</ref> ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ಕ್ರೋಮ್‌<ref>{{citation |url=http://blog.chromium.org/2010/05/webm-and-vp8-land-in-chromium.html |title=WebM and VP8 land in Chromium |date=2010-05-19 |first=Jim |last=Bankoski |publisher=Google}}</ref> ಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ೨೦೧೦ ಗೂಗಲ್ ಐ/ಒ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರರ್‌ ೯ ಸಹಾ ವೆಬ್‌ಎಂ ಫೈಲ್‌ಗಳನ್ನು, ಒಂದುವೇಳೆ ವಿಪಿ೮ ಕೊಡೆಕ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.<ref>{{citation |url=http://blogs.msdn.com/ie/archive/2010/05/19/another-follow-up-on-html5-video-in-ie9.aspx |title=Another Follow-up on HTML5 Video in IE9 |date=2010-05-19 |first=Dean |last=Hachamovitch |authorlink=Dean Hachamovitch |publisher=Microsoft}}</ref> ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್ ಮೇಲಿರುವ ಸಫಾರಿಯು ಕ್ವಿಕ್‌ಟೈಮ್‌ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಕೊಡೆಕ್ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ,<ref>{{citation |url=http://developer.apple.com/safari/library/documentation/AudioVideo/Conceptual/Using_HTML5_Audio_Video/AudioandVideoTagBasics/AudioandVideoTagBasics.html#//apple_ref/doc/uid/TP40009523-CH2-DontLinkElementID_12 |title=Safari HTML5 Audio and Video Guide |date=2010-05-23 |publisher=Apple |access-date=2011-02-07 |archive-date=2010-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100823203255/http://developer.apple.com/safari/library/documentation/AudioVideo/Conceptual/Using_HTML5_Audio_Video/AudioandVideoTagBasics/AudioandVideoTagBasics.html#//apple_ref/doc/uid/TP40009523-CH2-DontLinkElementID_12 |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ಆ ಮೂಲಕ ಭವಿಷ್ಯದ ವೆಬ್‌ಎಂ ಪ್ಲೇಬ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ಪೆರಿಯನ್‌ನಂತಹ ಕ್ವಿಕ್‌ಟೈಮ್‌ ಕೊಡೆಕ್ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{citation |url=http://groups.google.com/group/perian-discuss/browse_thread/thread/e32789fc0b2b7612 |title=perian discussion: WebM Support |date=2010-05-23 |first=Christopher |last=Forsythe |publisher=Perian}}</ref> ಎಪಿಫ್ಯಾನಿ ಸಹಾ ವೆಬ್‌ಎಂ ಅನ್ನು ಜಿಸ್ಟ್ರೀಮರ್ ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಫ್ರೇಂ‌ವರ್ಕ್ ಮೂಲಕ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{citation |first=Andrew |last=Dickinson |date=2010-06-01 |title=How To Get WebM Support In Epiphany Web Browser |publisher=WebUpd8 |url=http://www.webupd8.org/2010/06/how-to-get-webm-support-in-epiphany-web.html}}</ref> ಅಡೋಬ್‌[[ಅಡೋಬ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್]] ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌ ವಿಪಿ೮ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಂತೆ ನವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಆದರೆ ಅದು ವೊರ್ಬಿಸ್ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಟ್ರೋಸ್ಕಾ-ಆಧಾರಿತ ವೆಬ್‌ಎಂ ಸಂಗ್ರಾಹಕಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿಲ್ಲ.<ref name="webm-release" /><ref>{{citation |url=http://blogs.adobe.com/flashplatform/2010/05/adobe_support_for_vp8.html |title=Flash Player Will Support VP8 |date=2010-05-19 |publisher=Adobe |first=Matt |last=Rozen |access-date=2011-02-07 |archive-date=2011-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111108072045/http://blogs.adobe.com/flashplatform/2010/05/adobe_support_for_vp8.html |url-status=dead }}</ref> ವಿಎಲ್‌ಸಿ,<ref>{{citation |url=http://people.videolan.org/~jb/webm/ |title=Welcome to VLC's Webm page! |first=Jean-Baptiste |last=Kempf |publisher=VideoLAN}}</ref><ref>{{citation |url=http://www.kabatology.com/05/26/download-vlc-media-player-1-1-0-with-webm-support/ |title=Download VLC Media Player 1.1.0 with WebM Support |date=2010-05-26 |publisher=Kabatology |first=Martin |last=Kaba}}</ref> ಮೈರೊ,<ref>{{citation |url=http://www8.getmiro.com/blog/2010/05/miro-video-converter-is-the-first-webm-vp8-converter/ |title=Miro Video Converter is the first WebM / VP8 converter! |date=2010-05-21 |publisher=Participatory Culture Foundation |first=Nicholas |last=Reville |access-date=2011-02-07 |archive-date=2010-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100606044836/http://www8.getmiro.com/blog/2010/05/miro-video-converter-is-the-first-webm-vp8-converter/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{citation |url=http://www.kabatology.com/05/21/miro-video-converter-2-0-adds-support-for-open-webm-vp8-video-format/ |title=Miro Video Converter 2.0 adds support for open WebM (vp8) video format |date=2010-05-21 |publisher=Kabatology |first=Martin |last=Kaba}}</ref> ಮೂವಿಡಾ<ref>{{citation |url=http://www.kabatology.com/05/22/moovida-media-player-now-supports-webm-vp8-video-format/ |title=Moovida Media Player now supports WebM (VP8) Video format |date=2010-05-22 |publisher=Kabatology |first=Martin |last=Kaba |access-date=2011-02-07 |archive-date=2011-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110713133755/http://www.kabatology.com/05/22/moovida-media-player-now-supports-webm-vp8-video-format/ |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಂಪ್,<ref>{{citation |url=http://www.winamp.com/help/Player_Features |title=Winamp Player Features |publisher=Nullsoft |access-date=2011-02-07 |archive-date=2013-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131219003102/http://www.winamp.com/help/Player_Features |url-status=dead }}</ref><ref>{{citation |url=http://forums.winamp.com/showthread.php?t=320278 |title=Winamp 5.58 Released |date=2010-06-29 |access-date=2011-02-07 |archive-date=2010-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101031125602/http://forums.winamp.com/showthread.php?t=320278 |url-status=dead }}</ref> ಗಳಂತಹ ಮೀಡಿಯಾ ಪ್ಲೇಯರ್‌ಗಳು ಬೆಂಬಲ ಘೋಷಿಸಿವೆ. ವೆಬ್‌ಎಂ ಫೈಲುಗಳನ್ನು ಪ್ಲೇ ಮಾಡಲು ಎಂಪ್ಲೇಯರ್‌ ಸ್ಥಳೀಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{citation |url=http://lists.mplayerhq.hu/pipermail/mplayer-cvslog/2010-June/039348.html |title=Add webm/VP8 support to native matroska demuxer. |date=2010-06-05}}</ref> ಲಿಬ್‌ವಿಪಿಎಸ್ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಿದಾಗ ಎಫ್‌ಎಫ್‌ಎಂಪಿಇಜಿ ಈಗ ವಿಪಿ೮ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಎನ್‌ಕೋಡ್ ಮತ್ತು ಡಿಕೋಡ್ ಮಾಡಬಲ್ಲುದಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಮ್ಯುಕ್ಸ್/ಡಿಮ್ಯುಕ್ಸ್ ವೆಬ್‌ಎಂ-ಕಂಪ್ಲೈಂಟ್ ಫೈಲುಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ.<ref>{{citation |url=http://www.ffmpeg.org/releases/ffmpeg-0.6.release |title=ffmpeg 0.6 release |publisher=ffmpeg.org |date=2010-06-15}}</ref> ಜುಲೈ ೨೩, ೨೦೧೦ ರಂದು ಎಫ್‌ಎಫ್‌ಎಂಪಿಇಜಿ ತಂಡದ ಜೇಸನ್ ಗ್ಯಾರಟ್-ಗ್ಲಾಸರ್, ರೊನಾಲ್ಡ್ ಬುಲ್ಟೀ, ಮತ್ತು ಡೇವಿಡ್ ಕಾನ್ರಾಡ್ ಎಫ್‌ಎಫ್ವಿಪಿ೮ ಡಿಕೋಡರ್ ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಅವರು ಎಫ್‌ಎಫ್‌‍ವಿಪಿ೮ ಗೂಗಲ್‌ನ ಲಿಬ್‌ವಿಪಿಎಕ್ಸ್‌ ಡಿಕೋಡರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="ffvp8">{{citation |url=http://x264dev.multimedia.cx/?p=499 |title=Diary Of An x264 Developer: Announcing the world’s fastest VP8 decoder |access-date=2011-02-07 |archive-date=2010-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100930181634/http://x264dev.multimedia.cx/?p=499 |url-status=dead }}</ref><ref>{{citation |url=http://lists.mplayerhq.hu/pipermail/ffmpeg-devel/2010-June/090751.html |title=PATCH VP8 decoder |date=2010-06-15 |publisher=FFmpeg-devel}}</ref> ಮ್ಯಾಟ್ರೋಸ್ಕಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಚನಾ ಸಾಧನಗಳಾದ ಎಂಕೆವಿಟೂಲ್‌ನಿಕ್ಸ್ ಹೊಸ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸಿಂಗ್‌/ಡಿಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸಿಂಗ್‌ ವೆಬ್‌ಎಂ-ಕಂಪ್ಲೇಂಟ್ ಫೈಲುಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿವೆ.<ref name="matroska-tools">{{citation |url=http://www.matroska.org/news/webm-tools.html |title=webm support in Matroska tools |publisher=Matroska.org |date=2010-05-20 |access-date=2011-02-07 |archive-date=2010-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101217133424/http://matroska.org/news/webm-tools.html |url-status=dead }}</ref> ಹಾಲಿ ಮೀಡಿಯಾ ಸ್ಪ್ಲಿಟ್ಟರ್ ವೆಬ್‌ಎಂ ಮ್ಯುಕ್ಸಿಂಗ್/ಡಿಮ್ಯುಕ್ಸಿಂಗ್‌ಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ.<ref name="matroska-tools" /> ಎಂಪಿಸಿ-ಎಚ್‌ಸಿ ಎಸ್‌ವಿಎನ್‌ ೨೦೭೧ ಹಾಗೂ ನಂತರದ ಬಿಲ್ಡ್‌ಗಳ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಈಗ ವೆಬ್‌ಎಂ ಪ್ಲೇಬ್ಯಾಕ್‌ ಅನ್ನು ಎಫ್‌ಎಫ್‌ಎಂಪಿಇಜಿ ಕೋಡ್ ಆಧಾರಿತವಾದ ಆಂತರಿಕ ವಿಪಿ೮ ಡಿಕೋಡರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="ffvp8" /><ref name="MPC-HC">{{citation|url=http://mpc-hc.svn.sourceforge.net/viewvc/mpc-hc/?view=log|title=Add : Internal VP8 Decoder|date=2010-06-23|access-date=2011-02-07|archive-date=2014-11-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20141117215616/http://mpc-hc.svn.sourceforge.net/viewvc/mpc-hc/?view=log|url-status=dead}}</ref> ಎಂಪಿಸಿ-ಎಚ್‌ಸಿಯ ೧.೪.೨೪೯೯.೦ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಿರ ಬಿಡುಗಡೆಗಳು ವೆಬ್‌ಎಂಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಡಿಕೋಡಿಂಗ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{citation |url=http://mpc-hc.sourceforge.net/History.html |title=Release History and Player Update |publisher=Media Player Classic Home Cinema |date=2010-09-07}}</ref> [[ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ (ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ)|ಅಂಡ್ರಾಯಿಡ್‌]] ಆವೃತ್ತಿ ೨.೩ - ಜಿಂಜರ್‌ಬ್ರೆಡ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವೆಬ್‌ಎಂ-ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು,<ref>{{citation |date=2010-12-06 |title=Android 2.3 Platform Highlights |publisher=Android Developer |url=http://developer.android.com/sdk/android-2.3-highlights.html |access-date=2011-02-07 |archive-date=2012-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120127133938/https://developer.android.com/sdk/android-2.3-highlights.html |url-status=dead }}</ref> ಅದನ್ನು ಮೊದಲು ನೆಕ್ಸಸ್ ಎಸ್ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಮೂಲಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ===ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್‌=== [[ಅಡ್‌ವ್ಯಾನ್‌ಸ್ಟ್ ಮೈಕ್ರೋ ಡಿವೈಸಸ್|ಎ‌ಎಂಡಿ]], ಎಆರ್‌ಎಂ, ಮತ್ತು ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಂ ವೆಬ್‌ಎಂ ಸ್ವರೂಪದ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಿವೆ.<ref>{{citation |url=http://www.theregister.co.uk/2010/05/19/google_chrome_announcement/ |title=Google open sources $124.6m video codec |first=Cade |last=Metz |date=2010-05-19 |publisher=The Register}}</ref><ref>{{citation |url=http://investor.broadcom.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=471536 |title=Broadcom Accelerates WebM Video on Mobile Phones |date=2010-05-19 |publisher=Newswire}}</ref> ಇಂಟೆಲ್ ಸಹಾ ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಸ್ವರೂಪವು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೊಂಡರ್ರೆ ವೆಬ್‌ಎಂಗಾಗಿ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇ ಆಧಾರಿತ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷವನ್ನು ತನ್ನ ಆ‍ಯ್ಟಮ್-ಆಧಾರಿತ ಟಿವಿ ಚಿಪ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಬಳಸಲು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref>{{citation |url=http://www.computerworld.com/s/article/9177437/Intel_eyes_hardware_acceleration_for_Google_s_WebM |title=Intel eyes hardware acceleration for Google's WebM |date=2010-05-27 |publisher=ComputerWorld |first=Agam |last=Shah |access-date=2011-02-07 |archive-date=2011-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110214053404/http://www.computerworld.com/s/article/9177437/Intel_eyes_hardware_acceleration_for_Google_s_WebM |url-status=dead }}</ref> ಕ್ವಾಲ್‌ಕಾಮ್‌ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಇನ್ಸ್‌ಟ್ರುಮೆಂಟ್ಸ್ ಸಹಾ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿವೆ<ref>{{citation |url=http://www.qualcomm.com/blog/2010/05/19/web-video-google |title=Google's Impact on Web Video |publisher=Qualcomm |date=2010-05-19 |first=Raj |last=Talluri}}</ref><ref>{{citation |url=http://e2e.ti.com/blogs_/b/mobile_momentum/archive/2010/05/19/our-omap-processors-embrace-webm-and-vp8-with-open-arms.aspx |title=Our OMAP processors embrace WebM and VP8 with open ARMs |publisher=Texas Instruments |date=2010-05-19 |first=Joseph |last=Meehan |access-date=2011-02-07 |archive-date=2011-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110514230749/http://e2e.ti.com/blogs_/b/mobile_momentum/archive/2010/05/19/our-omap-processors-embrace-webm-and-vp8-with-open-arms.aspx |url-status=dead }}</ref>, ಏಕೆಂದರೆ ಟಿಐ ಒಎಂಎಪಿ ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಿಯ ಬೆಂಬಲವು ದೊರೆತಿದೆ.<ref>{{citation |url=http://blog.webmproject.org/2010/10/demo-of-webm-running-on-ti-omap-4.html |title=Demo of WebM Running on TI OMAP 4 Processor |date=2010-10-05 |accessdate=2010-10-15 |publisher=WebM Project}}</ref> ಚಿಪ್&amp;ಮೀಡಿಯಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಡಿಕೋಡರ್ ಅನ್ನು ವಿಪಿ೮ ಗಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದು, ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಎಚ್‌ಡಿ ರೆಸೊಲ್ಯೂಶನ್ ವಿಪಿ೮ ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರತೀ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ೬೦ ಫ್ರೇಮುಗಳಂತೆ ಡಿಕೋಡ್ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{citation |url=http://www.design-reuse.com/news/24961/dual-hd-video-ip-core-vp8.html |title=Chips&Media delivers latest dual HD video IP core with VP8 hardware decoding capability |date=2010-11-18 |publisher=Design & Reuse}}</ref> ಎನ್‌ವಿಡಿಯಾ ಸಹಾ ವಿಪಿ೮ ಬಳಕೆಗೆ ತಾವೂ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತೇವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರಾದರೂ ಅವರಿಗೆ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಯೋಜನೆಗಳಿಲ್ಲ.<ref>{{citation |url=http://blogs.nvidia.com/ntersect/2010/05/googles-royaltyfree-vp8-codec-a-move-forward.html |title=Google's Royalty-Free VP8 Codec – A Move Forward |date=2010-05-19 |publisher=NVIDIA |first=Tony |last=Tamasi |access-date=2011-02-07 |archive-date=2012-04-26 |archive-url=https://www.webcitation.org/67CpZ1BcI?url=http://blogs.nvidia.com/2010/05/googles-royaltyfree-vp8-codec-a-move-forward/ |url-status=dead }}</ref> ಜನವರಿ ೭ ೨೦೧೧ ರಂದು ರಾಕ್‌ಚಿಪ್‌ ೧೦೮೦ಪಿ ವಿಪಿ೮ ಡಿಕೋಡಿಂಗ್‌ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಕಾರ್ಯರೂಪಣೆಗಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಚಿಪ್‌ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಆರ್‌ಕೆ೨೯ಎಕ್ಸ್‌ಎಕ್ಸ್ ಚಿಪ್‌ನಲ್ಲಿನ ವೀಡಿಯೋ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷವನ್ನು ವೆಬ್‌ಎಂ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್‌‍ನ ಜಿ-ಸರಣಿ ೧ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಡಿಕೋಡರ್ ಐಪಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref name="PRNewsWire">{{citation |url=http://www.prnewswire.com/news-releases/rockchip-and-webm-release-rk29xx----worlds-first-soc-to-support-webm-hd-video-playback-in-hardware-113069829.html |title=Rockchip and WebM Release RK29xx -- World's First SOC to Support WebM HD Video Playback in Hardware |date=2011-01-07 |publisher=PRNewsWire}}</ref><ref name="PRNewsWire"/> ===ಸೇವೆಗಳು=== ‌[[ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌|ಯೂಟ್ಯೂಬ್]] ಈಗ ವೆಬ್‌ಎಂ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಎಚ್‌ಟಿಎಂಎಲ್‌೫ ಪ್ಲೇಯರ್ ಪ್ರಯೋಗದ ಭಾಗವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{citation |url=https://www.youtube.com/html5 |title=YouTube HTML5 Video Player |publisher=YouTube}}</ref> ೭೨೦p ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ರೆಸೊಲ್ಯೂಶನ್ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ ವೀಡಿಯೋಗಳೂ ವೆಬ್‌ಎಂ ನಿಂದ ೪೮೦ಪಿ ಮತ್ತು ೭೨೦ಪಿ ನಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಕೋಡ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಉಳಿದ ರೆಸೊಲ್ಯೂಶನ್‌ಗಳು ಸಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಬರಲಿವೆ.<ref name="Google">{{citation |url=https://www.youtube.com/watch?v=poHqoBKiSeY |title=Google I/O 2010 - WebM Open Video Playback in HTML5 |publisher=Google |date=2010-05-28}}</ref><ref name="youtube.com">{{citation |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZQniEobrNU0 |title= Google I/O 2010 Keynote Day 1, pt. 3 |publisher=Google |date=2010-05-19}}</ref> ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೀಡಿಯೋ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೋವನ್ನು ವೆಬ್‌ಎಂ ನಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಕೋಡ್ ಮಾಡುವ ನಿರ್ಧಾರ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="Google" /><ref name="youtube.com" /> ಸೋರ್‌ಸನ್ ಮೀಡಿಯಾದ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಎನ್‌ಕೋಡಿಂಗ್ ಪ್ಲ್ಯಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಈಗ ವಿಪಿ೮ ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ಎಂ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{citation |url=http://blog.sorensonmedia.com/2010/05/vp8-webm-is-here-sorenson-users-can-encode-with-it-now/ |title=VP8 / WebM is here! Sorenson Users Can Encode With It Now. |publisher=Sorenson Media |date=2010-05-19 |access-date=2011-02-07 |archive-date=2011-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110114033619/http://blog.sorensonmedia.com/2010/05/vp8-webm-is-here-sorenson-users-can-encode-with-it-now/ |url-status=dead }}</ref> ಸ್ಕೈಪ್ ತನ್ನ ಸ್ಕೈಪ್ ೫.೦ ಸಾಫ್ಟ್‌‍ವೇರ್‌ಗೆ ವಿಪಿ೮ ಕೊಡೆಕ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{citation |url=http://blog.webmproject.org/2010/11/webm-video-codec-in-skype-50-group.html |title=WebM Video Codec in Skype 5.0 Group Video |publisher=Skype / Google |date=2010-11-09}}</ref> ಲಾಜಿಟೆಕ್ ತನ್ನ ವೀಡಿಯೋ ಕರೆ ಸೇವೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ವೆಬ್‌ಎಂ ಅನ್ನು ಬಳಸುವ ಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{citation |url=http://blog.logitech.com/2010/05/19/commitment-to-open-standards-such-as-vp8/ |title=Commitment to Open Standards such as VP8 is Critical to Innovation |publisher=Logitech |first=Eric |last=Kintz |date=2010-05-19}}</ref> ==ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆಯುವಿಕೆ== ಮಧ್ಯ-೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್‌ನ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯನಾದ ಸೈಮನ್ ಫಿಪ್ಸ್ ಎಂಬಾತ ಮೂಲ ವೆಬ್‌ಎಂ ಪರವಾನಗಿಯು ಒಂದು ಮುಕ್ತ-ಮೂಲ ಪರವಾನಗಿ ಹೌದೇ ಎಂಬ ಕುರಿತು ಅನುಮಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಒಎಸ್‌ಐಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಗಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{citation |url=http://www.computerworlduk.com/community/blogs/index.cfm?entryid=2973 |title=WebM: Missing The Assurances Open Source Needs? |date=2010-05-24 |publisher=ComputerworldUK |first=Simon |last=Phipps}}</ref> ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ವೆಬ್‌ಎಂ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್ ಪೇಟೆಂಟ್‌ಅನ್ನು ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು, ಮತ್ತು ಆ ಕೋಡ್‌ ಅನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಬಿಎಸ್‌ಡಿ ಪರವಾನಗಿ ಮತ್ತು ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್‌ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿತು.<ref>{{citation |url=http://webmproject.blogspot.com/2010/06/changes-to-webm-open-source-license.html |title=Changes to the WebM Open Source License |date=2010-06-04 |first=Chris |last=DiBona |publisher=WebM}}</ref> ಫ್ರೀ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಡೆಫಿನಿಶನ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಫ್ರೀ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ವೆಬ್‌ಎಂ ಮತ್ತು ವಿಪಿ೮<ref name="fsf">{{citation |url=http://www.fsf.org/news/free-software-foundation-statement-on-webm-and-vp8 |title=Free Software Foundation statement on WebM and VP8 |date=2010-05-19 |publisher=Free Software Foundation |first=Matt |last=Lee |access-date=2011-02-07 |archive-date=2012-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120819103027/http://www.fsf.org/news/free-software-foundation-statement-on-webm-and-vp8 |url-status=dead }}</ref> ಗೆ ತನ್ನ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಈ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಜಿಎನ್‌ಯು ಜನರಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್‌ಗೆ ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.fsf.org/blogs/licensing/googles-updated-webm-license |title=Google's updated WebM license |publisher=Free Software Foundation |first=Brett |last=Smith |accessdate=2010-06-14 |archive-date=2011-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110214225202/http://www.fsf.org/blogs/licensing/googles-updated-webm-license |url-status=dead }}</ref><ref name="gnu">{{Cite web |url=http://www.gnu.org/licenses/license-list.html#GPLCompatibleLicenses |title=Various Licenses and Comments about Them - GNU Project - Free Software Foundation (FSF) |publisher=Free Software Foundation |accessdate=2010-06-13 |archive-date=2011-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110825004145/http://www.gnu.org/licenses/license-list.html#GPLCompatibleLicenses |url-status=dead }}</ref>. ಜನವರಿ ೧೯, ೨೦೧೧ ರಂದು ಫ್ರೀ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ ವೆಬ್‌ಎಂ ಯೋಜನೆಗೆ ತನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.fsf.org/news/supporting-webm |title=No double standards: supporting Google's push for WebM |publisher=Free Software Foundation |first=Brett |last=Smith |accessdate=2011-01-19 |archive-date=2011-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110209024112/http://www.fsf.org/news/supporting-webm/ |url-status=dead }}</ref> ಗೂಗಲ್ ಮತ್ತೆ ತೆಗೆಯಲಾಗದಂತೆ ವಿಪಿ೮ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ರಾಯಧನ-ರಹಿತ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿತಾದರೂ,<ref>{{citation |url=http://www.theregister.co.uk/2010/05/20/google_confident_on_vp8_and_patents/ |title=Google backs open codec against patent trolls |date=2010-05-20 |publisher=The Register |first=Cade |last=Metz}}</ref> H.೨೬೪ ಪೇಟೆಂಟ್ ಪೂಲ್‌ನ ಪರವಾನಗಿದಾರರಾದ ಎಂಪಿಇಜಿ ಎಲ್‌ಎ ವಿಪಿ೮ ಗಾಗಿ ಪೇಟೆಂಟ್ ಪೂಲ್‌ ಅನ್ನು ರಚಿಸಲು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{citation |url=http://www.theregister.co.uk/2010/05/21/mpegla_mulls_patent_license_for_webm/ |title=Google open video codec may face patent clash |date=2010-05-21 |publisher=The Register |first=Cade |last=Metz}}</ref><ref>{{citation |url=http://www.betanews.com/article/Patent-pool-may-be-in-the-works-for-free-VP8-codec/1274466745 |title=Patent pool may be in the works for 'free' VP8 codec |publisher=Betanews |date=2010-05-21 |first=Scott M. |last=Fulton}}</ref> H.೨೬೪ ಎನ್‌ಕೋಡರ್ x೨೬೪ ನ ಪ್ರಮುಖ ಅಭಿವರ್ಧಕನಾದ ಜೇಸನ್ ಗ್ಯಾರೆಟ್-ಗ್ಲೇಸರ್ ವಿಪಿ೮ ಮತ್ತು H.೨೬೪ ಗಳ ನಡುವಿನ ಸಾಮ್ಯತೆಯ ಕುರಿತು ತನ್ನ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ.<ref>{{citation |url=http://www.h-online.com/open/news/item/WebM-applauded-but-doubts-persist-1003849.html |title=WebM applauded but doubts persist |publisher=[[Heinz Heise|The H]] |date=2010-05-20 |first=Dj |last=Walker-Morgan}}</ref> ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಇತರೆ ಸಂಶೋಧಕರು ಯಾವುದೇ ಎಂಪಿಇಜಿ ಎಲ್‌ಎ ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಒಂದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ ಕುರಿತು ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{citation |url=http://carlodaffara.conecta.it/?p=420 |title=An analysis of WebM and its patent risk |date=2010-05-25 |first=Carlo |last=Daffara |publisher=carlodaffara.conecta.it |access-date=2011-02-07 |archive-date=2010-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100528104306/http://carlodaffara.conecta.it/?p=420 |url-status=dead }}</ref> ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== * ವೆಬ್‌ಪಿ * ಥಿಯೋರಾ * H.೨೬೪/MPEG-೪ AVC * ಆನ್‌೨ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್, ವಿಪಿ೮ ಯ ಮೂಲ * ಕಂಟೇನರ್ ಫಾರ್ಮೆಟ್‌ಗಳ ಹೋಲಿಕೆ * ಎಚ್‌ಟಿಎಂಎಲ್‌೫ ವೀಡಿಯೋ ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್ ಡಿಬೇಟ್ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist|colwidth=30em}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.webmproject.org/ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌] * [http://www.webmproject.org/code/specs/container/ ವೆಬ್‌ಎಂ ಧಾರಕದ ಸೂಚನೆಗಳು] {{Compression formats}} {{DEFAULTSORT:Webm}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಗೂಗಲ್]] [[ವರ್ಗ:ಉಚಿತ ಮಲ್ಟೀಮೀಡಿಯಾ ಕೊಡೆಕ್‌ಗಳು, ಧಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ಛಿದ್ರಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಧಾರಕ ಕ್ರಮವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಡಿಯೊಟೆಲಿಫೋನಿ]] [[ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಾಂಶಗಳು]] pe5yac9f6ktne1rr7fvz30xyvca588o 0 76196 1374394 1370541 2026-05-30T04:00:06Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374394 wikitext text/x-wiki '''ಸಿ.ಎಚ್. ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್''' (೧೩ ಜನವರಿ ೧೯೨೩ - ೧೭ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೦೨) ಅವರು [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಮತ್ತು [[ಕನ್ನಡ]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು, ಅನುವಾದಕರು, ವಿಮರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕಾ ಬರಹಗಾರರು. [[ಚಿತ್ರ:C H Prahlada Rao.jpg|150px|thumb|ಸಿ. ಎಚ್. ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್]] ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ]]ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಭುತ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳು ಮೈಸೂರಿನ [http://www.mcm.ac.in/ ಮಹಾರಾಜಾ ಕಾಲೇಜ್‍] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151222122249/http://www.mcm.ac.in/ |date=2015-12-22 }} ನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. (ಇಂಗ್ಲಿಷ್) ಪದವಿ ಪಡೆಯಲು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಮೂರು ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳೊಂದಿಗೆ ೧೯೪೮ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು (ಹಿಂದಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಸೋಷಿಯಾಲಜಿ). ಎಂ.ಎ. ಓದುವ ಹಂಬಲವಿದ್ದರೂ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ನೌಕರಿ ಹಿಡಿಯುವುದು ಆವಶ್ಯಕವಾಗಿತ್ತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ [http://www.indiacoffee.org/ '''ಇಂಡಿಯನ್ ಕಾಫಿ ಬೋರ್ಡ್'''] ಸಂಸ್ಥೆ ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ (೧೯೬೯-೧೯೯೪) ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಕೋಮಲಾಬಾಯಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು (ಮೋಹನ್ ಸಿ ಪಿ ಮತ್ತು [[ಡಾ. ಸಿ.ಪಿ.ರವಿಕುಮಾರ್]]). [[File:Gold medals won by C.H. Prahlada Rao at Maharaja's College (1948).jpg|thumb|ಸಿ.ಎಚ್. ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಮಹಾರಾಜಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದಾಗ ದೊರೆತ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳು (೧೯೪೮)]] ==ಬರವಣಿಗೆ== ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ [[ಗಾಂಧೀಜಿ]]ಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಸ್ವಾಂತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದರು. ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ 'ಮೈಸಿಂಡಿಯಾ' ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಬರೆಯತೊಡಗಿದರು. ಮೈಸಿಂಡಿಯಾ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ [https://en.wikipedia.org/wiki/Philip_Spratt '''ಫಿಲಿಪ್ ಸ್ಪ್ರಾಟ್'''] ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಯುವಬರಹಗಾರರಾದರು. ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮೈಸಿಂಡಿಯಾ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದರು. ಮುಂದೆ ಅವರು ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕರು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಹೊರಲೋಕಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. [[ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್]] (ಬೆಂಗಳೂರು), [[ಇಂಡಿಯನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌]](ಬೆಂಗಳೂರು), ಹಿಂದುಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ (ದೆಹಲಿ), ಈವನಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್ (ದೆಹಲಿ), ದ ಹಿಂದೂ (ಬೆಂಗಳೂರು) ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಬರೆದರು. ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್, ಕನ್ನಡಪ್ರಭ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ತಮ್ಮ ಬಿಚ್ಚುಮನಸ್ಸಿನ ಸಹೃದಯ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಅವರು ಹೆಸರು ಪಡೆದರು. ದ ಹಿಂದೂ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಗ್ರಂಥಲೋಕದ ಹಿರಿಯ ಲೇಖಕರನ್ನು ಕುರಿತು ಮತ್ತು ನಾಟಕಲೋಕದ ಹಿರಿಯ ನಟ-ನಟಿಯರನ್ನು ಕುರಿತು ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳ ವಿಶೇಷ ಮಾಲಿಕೆಯನ್ನು ಬರೆದರು.<ref>{{Cite web |url=http://chp.bym.tripod.com/writings.html |title=ದ ಹಿಂದೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೇಖನ ಮಾಲೆ |access-date=2015-12-20 |archive-date=2015-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222161735/http://chp.bym.tripod.com/writings.html |url-status=dead }}</ref> ನಿವೃತ್ತರಾದ ನಂತರ [[ದಿ ಹಿಂದೂ|ದ ಹಿಂದೂ]] ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತೈದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷ [http://chp.bym.tripod.com/bym.html "ಬಿಟ್ವೀನ್ ಯೂ ಅಂಡ್ ಮೀ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151222105403/http://chp.bym.tripod.com/bym.html |date=2015-12-22 }} ("ನನ್ನ ನಿನ್ನ ನಡುವೆ") ಎಂಬ ಅಂಕಣ ಬರೆದರು. ಪ್ರತಿ ಸೋಮವಾರ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಅಂಕಣಬರಹ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://chp.bym.tripod.com/bym.html |title=ಸಿ.ಎಚ್.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಅವರು ದ ಹಿಂದೂ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ 'ಬಿಟ್ವೀನ್ ಯೂ ಅಂಡ್ ಮೀ' ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳ ಸಂಕಲನ |access-date=2015-12-20 |archive-date=2015-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222105403/http://chp.bym.tripod.com/bym.html |url-status=dead }}</ref> ===ಅನುವಾದಗಳು=== ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಅವರು ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದಗಳಲ್ಲೂ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದರು. ರಂ.ಶ್ರೀ. ಮುಗಳಿ ಅವರು ಕನ್ನಡೇತರ ಓದುಗರಿಗಾಗಿ ಸಂಕಲಿಸಿದ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲು ಸಿ.ಎಚ್. ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು. [https://en.wikipedia.org/wiki/K._Santhanam ಕೆ. ಸಂತಾನಂ] ಅವರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಈ ಅನುವಾದಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು <ref>{{Cite web |url=http://chp.bym.tripod.com/publications.html |title=ಸಿ.ಎಚ್. ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಅವರ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು |access-date=2015-12-20 |archive-date=2015-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222151839/http://chp.bym.tripod.com/publications.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://wps.pearsoncustom.com/wps/media/objects/2426/2484749/chap_assets/documents/doc12_2.html Indian Poetry, 1360-1450 C.E.]</ref> ಮುಂದೆ ಅವರು ಐ.ಬಿ.ಎಚ್. ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೋತ್ಥಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ನವಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದರು. ==ಆಕಾಶವಾಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ== ಬೆಂಗಳೂರು ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸಿ.ಎಚ್. ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ನಡುವೆ ಸುದೀರ್ಘ ಸೌಹಾರ್ದ ಸಂಬಂಧವಿತ್ತು. ಆಕಾಶವಾಣಿಗಾಗಿ ಅವರು ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ಕನ್ನಡ, ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು ಬರೆದ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅವರು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟ "ನಂದನವನ" ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ಸಂದರ್ಶನದ ಮತ್ತು ಅವರ ಒಂದು ಭಾಷಣದ ಆಡಿಯೋ ಮುದ್ರಿಕೆಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ <ref>[https://webmail.lycos.com/u/chp.bym@lycos.com/chp/audio/CHP-BaalaBelaku-16Dec95-AIR.wma ಬಾಳ ಬೆಳಕು - ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಿ.ಎಚ್. ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಅವರ ಭಾಷಣದ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>[https://webmail.lycos.com/u/chp.bym@lycos.com/chp/audio/CHP-Bengalooru-23May96-AIR.wma ಬೆಂಗಳೂರು - ಅಂದು, ಇಂದು ಸಿ.ಎಚ್.ಪಿ. ಅವರ ಸಂದರ್ಶನದ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಪುಸ್ತಕಗಳು== #''Story of a Song - Ecstasy and Agony'', ರಾಷ್ಟ್ರೋತ್ಥಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ, ೧೯೭೨ (ಕನ್ನಡಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವರಾಮು ಅವರು ಬರೆದ "ವಂದೇಮಾತರಂ: ಒಂದು ಕಥೆ- ಒಂದು ವ್ಯಥೆ" ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದ) #''ದೇವರು ದೇವತೆಗಳು'', ಐಬಿಎಚ್ ಪ್ರಕಾಶನ, ೧೯೭೩ (ಪುರಾಣದಿಂದ ಆಯ್ದ ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆಗಳು, ಮೂಲ ಲೇಖಕಿ - ಮಾಯಾ ಬಾಲ್ಸೆ) #ದಿವಾನ್ ರಂಗಾಚಾರ್ಲು, ಐಬಿಎಚ್ ಪ್ರಕಾಶನ, ೧೯೭೪ (ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ದಿವಾನ್ ರಂಗಾಚಾರ್ಲು ಅವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ) #[http://www.amazon.com/C.H.Prahalada-Rao/e/B00MX4VBTU ''Nandalal Bose''], ರಾಷ್ಟ್ರೋತ್ಥಾನ ಪರಿಷತ್, ೧೯೭೫, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ (ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಬರೆದ ಚಿತ್ರಕಾರ ನಂದಲಾಲ ಬೋಸ್ ಅವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ) #''Man the Divine - A Critical Exposition of Shoonya Sampadane'', ಮಂಡಗಿರಿ ಕಲ್ಮಠ, ಆದೋಣಿ, ೧೯೭೯ ( ಪ್ರೊ| ಎಸ್.ಎಸ್. ಭೂಸನೂರಮಠ ಅವರ ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ "ಶೂನ್ಯಸಂಪಾದನೆಯ ಪರಾಮರ್ಶೆ" ಗ್ರಂಥದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಂಗ್ರಹಾನುವಾದ) #[https://books.google.co.in/books/about/Sravanabelagola.html?id=K_5hywAACAAJ&redir_esc=y ''Sravanabelagola''] ಐ.ಬಿ.ಎಚ್. ಪ್ರಕಾಶನ, ೧೯೮೧ (ಕನ್ನಡದಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದ, ಮೂಲ ಲೇಖಕರು ಜಿ. ಬ್ರಹ್ಮಪ್ಪ) #''ಮಕ್ಕಳ ಮಹಾಭಾರತ'', ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, ಮೂಲ ಲೇಖಕಿ: ಮಧುರಮ್ ಭೂತಲಿಂಗಮ್, ೧೯೮೧ #''ತಾತನ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬ'', "ವಿಶ್ವಕಥಾಕೋಶ ಮಾಲಿಕೆ," ನವಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಕಾಶನ, ೧೯೮೧, ಮರುಮುದ್ರಣ - ೨೦೧೧ (ಹಾಲೆಂಡ್ ದೇಶದ ಕಥೆಗಳ ಅನುವಾದ) #''ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕಥಾಮಂಜರಿ'', ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ, ೧೯೮೬ (ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ) #''ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು'', ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ, ೧೯೮೯ (ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ) #''P.D. Agarwal - The Visionary'', ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಪೋರ್ಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ೧೯೮೮ (ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಯಶಸ್ವೀ ವ್ಯಾಪಾರಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ಪಿ.ಡಿ. ಅಗರವಾಲ್ ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ) ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <References />೭ . ಸಿ. ಎಚ್ ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಕುರಿತಾದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪುಟ https://en.wikipedia.org/wiki/C._H._Prahlada_Rao {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಅನುವಾದಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳು]] 8h89mjyc630ou4uk5ffc1iyy3xazyfy 0 80812 1374412 1343946 2026-05-30T09:04:30Z VASANTH S.N. 728 ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆ 1374412 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | image = CPipFm.jpg | image_caption = ''Culex pipiens'' female | image_alt = Close-up photo of a mosquito | image2 = Culex_sp..jpg | image2_caption = ''Culex'' sp. male | image2_alt = Mosquito perched on a green leaf | display_parents = 2 | taxon = Culex | authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]] | type_species = ''[[Culex pipiens]]'' | type_species_authority = [[Linnaeus]], 1758 | diversity_link = List of Culex species | diversity = Over 1,000 species }} [[File:Culex restuans larva diagram en.svg|thumb|alt=Diagram of larva body with parts labeled |Anatomy of a ''Culex'' larva]] [[File:Culex pipiens diagram en.svg|thumb|alt=Diagram of adult mosquito body with parts labeled |Anatomy of a ''Culex'' adult]] ಕ್ಯೂಲೆಕ್ಸ್ ( [[:en:Culex|Culex]] ) [[ಸೊಳ್ಳೆ]]ಯು ಡಿಪ್ಟಿರ ಗಣದ [[ಕ್ಯೂಲಿಸಿಡೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕೀಟ. [[ಚಿತ್ರ:Culex sp..jpg|thumb|right|ಕ್ಯೂಲೆ‍ಕ್ಸ್ ಸೊಳ್ಳೆ]] ==ವಿವರಣೆ== ಗಾತ್ರ ಬಲುಸಣ್ಣದು. ಇದರ ವಾಸ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ನೀರು|ನೀರಿ]]ನ ಬಳಿ. ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಜೊತೆ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿವೆ. ಎರಡನೆಯ ಜೊತೆ ರೆಕ್ಕೆಗಳೂ ಇದ್ದು ಇವು ಸಣ್ಣ ಕೊಡತಿಯಾಕಾರದ ಉಪಾಂಗಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಹಾಲ್ಟಿಯರ್ಸ್ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸರ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಕ್ಯೂಲೆಕ್ಸ್ ಸೊಳ್ಳೆಯ ದೇಹವನ್ನು [[ತಲೆ]], [[ಎದೆಗೂಡು|ಎದೆ]] ಮತ್ತು [[ಹೊಟ್ಟೆ]] ಎಂದು ಮೂರು ಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಗಂಡು ಸೊಳ್ಳೆಗೂ ಹೆಣ್ಣು ಸೊಳ್ಳೆಗೂ ಹಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಗಂಡು ಸೊಳ್ಳೆಯಲ್ಲಿ ಆಂಟೆನ ಮೊಟಕಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಕೂದಲುಗಳು ಬೆಳೆದಿರುತ್ತವೆ. ಹೆಣ್ಣುಸೊಳ್ಳೆಯಲ್ಲಿ ಆಂಟೆನ ನೀಳವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಕೂದಲುಗಳಿವೆ. ಹೆಣ್ಣು ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ರಕ್ತವನ್ನು ಹೀರಿ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು; ಹೂಗಳ [[ಮಕರಂದ]]ವನ್ನೊ ಸಸ್ಯಗಳ ರಸವನ್ನೊ ಕುಡಿದು ಬದುಕುತ್ತವೆ. ಇವು ಸೇವಿಸುವ [[ಆಹಾರ]]ವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ವದನಾಂಗಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇರೆಯಾಗಿದೆ. ಕ್ಯೂಲೆಕ್ಸ್ ಸೊಳ್ಳೆ ಕೆಲವು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಸೊಳ್ಳೆಗಳಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಾಗ ದೇಹ ಭೂಮಿಗೆ ಸಮಾಂತರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣ ಪಾಲ್ಪಿ ಉಂಟು. ದೇಹದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಮೇಲಿನ ಕೂದಲುಗಳು ಮೂರು ಬಗೆಯಾಗಿದ್ದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸ್ಕುಟೆಲಂ ಎಂಬ ಏಣಿನ ಮೇಲಿದೆ. ಕ್ಯೂಲೆಕ್ಸ್ ಸೊಳ್ಳೆಯ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದರ ಜೀವನಚಕ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಸುಮಾರು 10-15 ದಿನಗಳು ಬೇಕು. ಇದು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನೀರಿನ ಮೇಲಿಡುತ್ತದೆ. ಅವು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಅಂಟಿಕೊಂಡು ದೋಣಿಯಾಕಾರದ ರಚನೆಯನ್ನು ತಳೆದು ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ತೆಪ್ಪದ ಹಾಗೆ ತೇಲುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಡಿಂಬಗಳ ದೇಹದ 8ನೆಯ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉದ್ದನೆಯ ಶ್ವಾಸನಾಳವಿದೆ. ==ರೋಗಪ್ರಸಾರ== ಕ್ಯೂಲೆಕ್ಸ್ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು [[ಆನೆಕಾಲು ರೋಗ|ಆನೆಕಾಲುರೋಗ]]ವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವ ಫೈಲೇರಿಯ ಹುಳುಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬರಿಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹರಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು [[ಪ್ರಭೇದ]]ಗಳು ಮಿದುಳಿನ [[ಅಂಗಾಂಶಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಗಾಂಶ]]ಗಳನ್ನು ಬಾಧಿಸುವ ಎನ್‍ಸೆಫಲೈಟಿಸ್ ಎಂಬ ರೋಗಕಾರಕ [[ವೈರಾಣು|ವೈರಸ್ಸ]]ನ್ನು ಹರಡುತ್ತವೆ. ==ನೋಡಿ== *[[ಸೊಳ್ಳೆ]] * [[ನೊಣ]] * [[ಜಿರಳೆ]] * [[ಹಣ್ಣಿನ ನೊಣ]] *[[ಡೆಂಗೀ]] ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * On the [[University of Florida|UF]] / [[Institute of Food and Agricultural Sciences|IFAS]] Featured Creatures Web site * [https://web.archive.org/web/20090417192344/http://www.metapathogen.com/mosquito/culex/ ''Culex pipiens'' at MetaPathogen: facts, life cycle] * [http://entomology.ifas.ufl.edu/fasulo/vector/chapter_03.htm Mosquito Chapter] in the National Public Health Pesticide Applicator Training Manual == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯೂಲೆಕ್ಸ್ ಸೊಳ್ಳೆ |ಕ್ಯೂಲೆಕ್ಸ್ ಸೊಳ್ಳೆ }} {{Unreferenced}} [[ವರ್ಗ:ಕೀಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] s95z6j5cj3hmkrdpf1uf8iz2d8ktovl 0 80818 1374413 1359075 2026-05-30T09:19:35Z VASANTH S.N. 728 ಪರಿಷ್ಕರಣೆ 1374413 wikitext text/x-wiki [[File:Koch-martin.jpg|thumb|Martin Koch.]] '''ಮಾರ್ಟಿನ್ ಕ್ಯೋಹ್''' (Martin Koch ) 1882-1940. [[ಸ್ವೀಡನ್|ಸ್ವೀಡನ್ನಿನ]] ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ.<ref>{{Cite web |date=2023-06-18 |title=Martin Koch {{!}} Swedish Novelist, Playwright & Poet {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/biography/Martin-Koch |access-date=2023-07-22 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರಿಂಡ್‍ಬರ್ಗ್ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದ [[ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಸಾಹಿತಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಈತನ ಹೆಸರು ದೊಡ್ಡದು. [[ಸ್ವೀಡನ್|ಸ್ವೀಡನ್ನಿ]]ನ ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳ ಬಡತನದ ಬದುಕನ್ನು ತದ್ವತ್ತಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿಕಾರನೀತ. [[ಕಾದಂಬರಿ]] ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿದ ಪ್ರಥಮ ಸಾಹಿತಿ. [[ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್|ಸ್ಟಾಕ್‍ಹೋಮಿ]]ನ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಈತ ಸಾಕಷ್ಟು ಸುಖವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದರೂ ತನಗಿರುವಷ್ಟು ಸೌಕರ್ಯಗಳೂ ಇಲ್ಲದ ದುರ್ದೈವಿಗಳ ಬಾಳಿನ ಬಗೆಗೆ ಅನುತಾಪವನ್ನೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ವರ್ಗವೈಪರೀತ್ಯಗಳ ಬಗೆಗೆ ಸಂತಾಪವನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ. == ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ == [[File:Martin Koch-rummet 03.jpg|thumb|ಹೆಡೆಮೊರಾದ ಲಾಗ್ಮಾನ್ಸ್‌ಗಾರ್ಡನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಕೋಚ್ ಕೊಠಡಿ.]] ಕೋಚ್ 1899 ರಿಂದ 1903 ರವರೆಗೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು 1904 ರಿಂದ 1906 ರವರೆಗೆ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1909 ರಿಂದ 1910 ರವರೆಗೆ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು . ''ಅವರು 1911 ರಲ್ಲಿ "ಎಲೆನ್: ಎ ಲಿಟಲ್ ಸ್ಟೋರಿ"'' ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು . ಕೋಚ್ ಹಲವಾರು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬರೆದರು ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಭಾವಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು , ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''"ಆರ್ಬೆಟೇರ್'' 1912" ಮತ್ತು ''"ಗುಡ್ಸ್ ವಕ್ಕರಾ ವರ್ಲ್ಡ್ 1916". 1922 ರಿಂದ 1926 ರವರೆಗೆ ಅವರು'' ಸೋಶಿಯಲ್-ಡೆಮೋಕ್ರಾಟನ್ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್]] ವರದಿಗಾರರಾಗಿದ್ದರು . ಅವರು ಸ್ವತಃ [[ಸಂಗೀತ]] ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಸಾಹಿತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ''ಡ್ಯಾನ್ಸ್ವೈಸರ್'' 1929 ಅನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು . ಅವರ ಕೊನೆಯ 16 ವರ್ಷಗಳು ಅವರು ಹೆಡೆಮೊರಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು , ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ಸಿಯಾನ್ (ಸಿಗ್ನೆ) ಅವರೊಂದಿಗೆ ಲಾಗ್ಮಾನ್ಸ್‌ಗಾರ್ಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿ ಬರಹಗಾರರ ಗುಂಪು ಹೆಡೆಮೊರಪರ್ನಾಸೆನ್ ಕೂಡ ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವರು ಕರಿನ್ ಜುಯೆಲ್ ಅವರ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದರು , ಅವರು ಅವರ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ಮಾರ್ಟಿನ್ ಕೋಚ್ ಸೋಂಡಾಗ್ಸ್-ನಿಸ್ಸೆ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಹಾಸ್ಯ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ''ಗ್ರೆವೆನ್'' ಎಂಬ ಗುಪ್ತನಾಮವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ . ಕೋಚ್ ಅವರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಭಾವಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 1911ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಎಲ್ಲೆನ್ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿ ಸಾಧಾರಣವಾದುದು. ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹದವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ. ಅಮೆರಿಕದ [[ಜಾಕ್ ಲಂಡನ್]], [[ಅಪ್ಟನ್ ಸಿಂಕ್ಲೇರ್]], ರಷ್ಯದ [[ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಂ ಗಾರ್ಕಿ|ಗಾರ್ಕಿ]], [[ದಾಸ್ತಾಯೆವಸ್ಕಿ]] ಮೊದಲಾದ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರೂ ಅಂಧಾನುಕರಣೆ ಮಾಡದೆ ಅನೇಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಸಮಾಜ ಜೀವನದ ವಿಶಿಷ್ಟತೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕತೆ ಈತನ ಎಲ್ಲ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ದೀನದಲಿತರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಅತಿರೇಕವಾಗಲೀ ಆದರ್ಶೀಕರಣವಾಗಲೀ ಕ್ಯೋಹ್‍ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀನವರ್ಗದ ಕೆಲವರ ಹೀನ ಸಂಸ್ಕಾರದ ಅರಿವೂ ಈತನಿಗಿದೆ. ಅಂಥ ಜನರ ಅನೇಕ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರಕವಾದ ಮೃಗೀಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳೂ ಈತನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬೀಳದೆ ಇಲ್ಲ. 1916ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ '''ಗಾಡ್ಸ್ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್''' ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ದಲಿತ ವರ್ಗದವರ ಜಿಗುಪ್ಸಾಮಯವಾದ ಬದುಕನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತ, ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹೊರೆ, ಪಿಡುಗು ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಯಾವ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಕ್ಕೂ ಹೇಸದ, ಯಾವ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕೂ ಹಂಬಲಿಸಿದ ಜನರೂ ಆ ದಲಿತರಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. '''ವರ್ಕರ್ಸ್''', '''ದಿ ಟಿಂಬರ್ ವ್ಯಾಲಿ''', '''ಪಯಸ್ ಪೀಪಲ್'''-ಇವು ಈತನ ಕೆಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರುಗಳು, ಜಾತಿ ಪಂಗಡಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಶೋಧನೆ ಪಯಸ್ ಪೀಪಲ್ ಕಾದಂಬರಿಯ ವಸ್ತು. [[ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಬರೆದ ಈತನ ಕೃತಿಗಳೇ ಉತ್ತಮವಾಗಿವೆ. ಅನಂತರದ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಸತ್ತ್ವಹೀನವೆನಿಸಿವೆ. ''ಮಾರಿಟ್ಟ'' ಎಂಬುದು ಕ್ಯೋಹ್‍ನ ಬಾಲ್ಯಜೀವನವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಆತ್ಮಕಥೆ. ಅವೇಗರಹಿತ, ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ನಿರೂಪಣೆಯಾದ ಇದು ಕ್ಯೋಹ್‍ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯೋಹ್, ಮಾರ್ಟಿನ್|ಕ್ಯೋಹ್, ಮಾರ್ಟಿನ್}} [[ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು]] eectyey5axpl95i8b5hqzulkhby0o03 0 81423 1374396 1343938 2026-05-30T05:25:49Z VASANTH S.N. 728 ಪರಿಷ್ಕರಣೆ 1374396 wikitext text/x-wiki {{Infobox park |name = ಕ್ಯೂ ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನ |photo = ಪಗೋಡದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನ - geograph.org.uk - 227173.jpg |photo_width = 300px |alt = Kew Gardens Temperate House from the Pagoda |photo_caption = Kew Gardens Temperate House from the Pagoda |map = Kew Map.jpg |map caption = Map of Kew Gardens |type = Botanical |location = [[London Borough of Richmond upon Thames]], England |coords = {{Coord|51|28.480|N|0|17.728|W|type:landmark|display=inline, title}} |area = {{convert|121|ha|acre|abbr=off}} |plants = |species = <nowiki>></nowiki> 30,000 |collections = |opened = {{Start date|1759}} |owner = |operator = |budget = |visitation_num= more than 1.35 million per year |status = |website = {{URL|www.kew.org}} |embedded= {{Infobox World Heritage Site | Image = [[File:Flowers in front of the Palm House, Kew Gardens.jpg|300px|The Palm House and Parterre]] | State Party = United Kingdom | Type = Cultural | Criteria = ii, iii, iv | ID = 1084 | Region = [[List of World Heritage Sites in Europe|Europe and North America]] | Year = 2003 | Session = 27th | Link = http://whc.unesco.org/en/list/1084 | child = yes }} }} '''ಕ್ಯೂ ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನ''' [[ಲಂಡನ್]] ನಗರದ ರಾಯಲ್ ಬೊಟಾನಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್ನಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಹೆಸರು. ನಗರದ ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ [[ಥೇಮ್ಸ್ ನದಿ]]ಯ ದಡದ ಮೇಲಿದೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಒಂದು ರಾಜಮನೆತನದ ಜಹಗೀರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಕ್ಯೂ [[ಅರಮನೆ]]ಯಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ==ಆರಂಭ== 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ ಕೇಪೆಲ್ ಎಂಬಾತನ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಸಂಗ್ರಹದೊಡನೆ ಇದು ಆರಂಭವಾಯಿತು. 1759ರ ವೇಳೆಗೆ ಅರ್ಲ್ ಆಫ್ ಬೂತ್ ಎಂಬಾತನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಧನ ಸಹಾಯಗಳಿಂದ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಅಗಸ್ಟಾ ಎಂಬಾಕೆ ಸುಮಾರು 9 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದಂತೆ ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನವನ್ನು ನೆಲೆಯಾರಿಸಿದಳು<ref name="UNESCO_1084">{{cite web |url=http://whc.unesco.org/en/list/1084 |title=Royal Botanic Gardens, Kew |work=[[World Heritage]] |publisher=[[UNESCO]] |accessdate=24 March 2009}}</ref>. ಕ್ರಮೇಣ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇದ್ದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಜಾಗವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅದು 288 ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. ಅನಂತರ ಸರ್ ವಿಲಿಯಂ ಚೇಂಬರ್ಸ್ ಎಂಬಾತ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜಾರ್ಜಿಯ ಮಾದರಿಯ [[ಕಿತ್ತಳೆ]]ಹಣ್ಣಿನ ತೋಟವೊಂದನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ 163' ಎತ್ತರವಿರುವ ಚೀನೀ ಮಾದರಿಯ [[ಪಗೋಡ]]ದಂಥ ಕಟ್ಟಡವೊಂದನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ<ref>{{cite web |author=Morley, James |url=http://www.kew.org/heritage/places/pagoda.html |title='&#39;Kew, History & Heritage'&#39; |publisher=Kew |date=1 August 2002 |accessdate=24 April 2012 |archive-date=15 ಜೂನ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120615203159/http://www.kew.org/heritage/places/pagoda.html |url-status=dead }}</ref>. ಅದು ಈಗ ಉದ್ಯಾನದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹಾಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಮುಂದೆ ಮೂರನೆಯ ಜಾರ್ಜ್ ದೊರೆ ಸರ್ ಜೋಸೆಫ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಎಂಬಾತನ ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿ, ಊರ್ಜಿತಗೊಳಿಸಿದ. ಸರ್ ಜೋಸೆಫ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಸುಮಾರು 47 ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನೂ ನಿರ್ದೇಶಕ ನಿಯಂತ್ರಕನೂ ಆಗಿದ್ದ. ==ಬೆಳವಣಿಗೆ== [[File:Alpine House, Kew Gardens.jpg|thumb|right|The Davies Alpine House in 2014|alt=A narrow semicircular building of glass and steel latticework stands at the right, set amid an area of worked rock with a line of deciduous trees in the rear left, under a blue sky filled with large puffy white clouds. In front of it, curving slightly away to the left, is a wooden platform with benches on it and a thin metal guardrail in front of a low wet area with bright red flowers]] ಇದುವರೆಗೆ ಖಾಸಗಿ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ಉದ್ಯಾನ 1841ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸ್ವತ್ತಾಯಿತು. ಆಗ ಸರ್ ವಿಲಿಯಂ ಹುಕರ್ ಎಂಬಾತ ಅದರ ಮೊದಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ ಆಗಿ ನೇಮಕವಾದ. ಬರಬರುತ್ತ ಇದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೆ ಒಂದು ಮಹತ್ತ್ವದ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾದ ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಹೀಗಾಗಿ 1960ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ 60,00,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಪೂರ್ವವಾದ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ [[ಸಸ್ಯ]]ಗಳನ್ನು ಹರ್ಬೇರಿಯಮ್ ಹಾಳೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಂಟಿಸಿ ಅವುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕಲೆಹಾಕಲಾಯಿತು. ಹೊಸ ಹಾಗೂ ಅಪರಿಚಿತ ಸಸ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಇವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೇಲಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ 55 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶೇಷ ಮಾಹಿತಿಗಳುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪುಸ್ತಕಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ದೊಡ್ಡ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಗಳೂ ಇದ್ದು ಇವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ತ್ವದ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯೋತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವೂ ಇದೆ. ಈ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಕೋಶ ಮತ್ತು ತಳಿಸಂಬಂಧದ ಪರಿಶೋಧನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಸಸ್ಯ]]ಗಳ ಪ್ರಮುಖ ರಚನಾ ವೈವಿಧ್ಯಗಳನ್ನೂ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಸ್ಯಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಬಗೆಗೂ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನೂ ವಿಖ್ಯಾತ ಪರಿಣತರ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳ ಸಜೀವ ಮಾದರಿ ಸಸ್ಯಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಸುಮಾರು 40ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿದೆ. ==ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು== [[File:Inside the temperate house.JPG|thumb|right | Inside the Temperate House]] [[File:Kew Gardens Water Lily House.jpg|thumb|left|The Waterlily House]] [[File:Kew Gardens Minka House.jpg|thumb|The [[Machiya|Minka House]]]] ಅಲ್ಲಿರುವ ಹಲವಾರು ವಿಶಿಷ್ಟ ತಂಪುಮನೆಗಳು, ಅಂದರೆ ಕೋಮಲ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಗಾಜಿನ ಮನೆಗಳು, ಹೆಚ್ಚು ದಾಢ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ತಂಪು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳೆಯುವ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಒಂದು ಗಾಜಿನ ಮನೆಗೆ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಗೃಹ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇದು ಸುಮಾರು 1/8 ಮೈಲಿ ಉದ್ದ ಇದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಗಾಜಿನ ಮನೆಗೆ ಪಾಮ್ ಹೌಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 1848ರಲ್ಲಿಯೇ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವೆರಡೂ ಗಾಜಿನ ಮನೆಗಳು ಡೆಸಿಮಸ್ ಬರ್ಟನ್ ಎಂಬಾತನಿಂದ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಪಾಮ್ ಹೌಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ತೆಂಗಿನ ಜಾತಿಯ ಗಿಡಗಳನ್ನೂ ವೃಕ್ಷರೂಪದ ಫರ್ನ್ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸೈಕಾಸ್ ಜಾತಿಯ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ತಂಪುಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಆರ್ಕಿಡ್ ಸಸ್ಯಗಳು, ಮೃದು ಹಾಗೂ ರಸಭರಿತ ಗಿಡಗಳು ಮತ್ತು ಫರ್ನ್ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಬೃಹತ್ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಇದು ಮಾದರಿ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಗೃಹವನ್ನು (ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಹೌಸ್) [[ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್|ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಮ್]] ಅಲಾಯ್ ಲೋಹದಿಂದ 1952ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ, [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] ದೇಶದ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕ್ಯೂ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ [[ರಬ್ಬರ್ ಮರ|ರಬ್ಬರ್]] ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ಹೊಸ ಹೊಸ ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳಿಂದ ತರಿಸಿ, ಬೆಳೆಸಿ, ವಿತರಣೆ ಮಾಡುವ ಮಹತ್ತ್ವದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಪರದೇಶಗಳಿಂದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಬರುವ ಫಲ, [[ಬೀಜ]], ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಔಷಧ ಸಂಪಡಿಸಿ ಇವು ರೋಗವಿಮುಕ್ತವಾಗಿರುವಂತೆ ಹಾಗೂ ಇವು ರೋಗಪ್ರಸಾರ ಸಾಧನವಾಗದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಬರೆಹಗಳು ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳೆಲ್ಲ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಯೂ ಬುಲೆಟಿನ್ಸ್ ಎಂಬ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳೂ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಕ್ಯೂವೆನ್ಸಿಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳೂ [[ಅನುಕ್ರಮಣಿಕೆ]]ಗಳೂ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಬೇಕಾದಾಗ ಮತ್ತು ಇದ್ದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ಪುನಾರಚಿಸುವ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಒದಗಿದಾಗ ಹೊಸ ಹೊಸ ಪರಿಶಿಷ್ಟ-ಪುರವಣಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂ ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಒಂದು ದೀರ್ಘ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯುಳ್ಳ ಹಾಗೂ ಅದ್ವಿತೀಯವಾದ ಬೃಹತ್ ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯೆನ್ನಬಹುದು. ==ವಿಶ್ವ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣ== [[File:Kew Palace.jpg|thumb|left|[[Kew Palace|The Palace at Kew]], with the sundial in the foreground]] ಇದನ್ನು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ [[ಯುನೆಸ್ಕೊ]] [[ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ]]ವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.kew.org/ Official website] * [https://web.archive.org/web/20050213100955/http://www.bbc.co.uk/gardening/tv_and_radio/yearatkew_index.shtml BBC ''A Year at Kew'' documentary behind the scenes at Kew Gardens] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಾನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] 25nzhtectrtoo0ahcymldrhgat4sol4 0 81429 1374415 1343949 2026-05-30T09:58:24Z VASANTH S.N. 728 ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆ 1374415 wikitext text/x-wiki [[File:Deep Crux wide field with fog.jpg|right|thumb|Deep exposure of Crux, [[Coalsack Nebula]], and [[IC 2944]]]] [[File:Crux-23x2min-20160301.jpg|right|thumb|Stacked 2 minute exposure of Crux.]] '''ಕ್ರಕ್ಸ್''' ದಕ್ಷಿಣಾಕಾಶದ ಒಂದು ಹೆಸರಾಂತ [[ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ]]. ತ್ರಿಶಂಕು ಎಂಬುದು ಇದರ ಪರ್ಯಾಯನಾಮ. ==ವ್ಯಾಪ್ತಿ== ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಷುವದಂಶ 11 ಗಂ. 55ಮಿ.-12ಗಂ.55ಮಿ. ಮತ್ತು ಘಂಟಾವೃತ್ತಾಂಶ 550 ದ.-640 ದ.ಕ್ರಕ್ಸ್ ಪುಂಜದ ಆಕಾರ ತಲೆಕೆಳಗಾದ ಶಿಲುಬೆಯಂತೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣದ ಶಿಲುಬೆ (ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಸಹ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಉತ್ತರಾಕಾಶದ ಲಘು ಸಪ್ತರ್ಷಿಗೆ ಇದು ಸಂವಾದಿ ಎಂಬುದು ಕೆಲವರ ಮತ. ಇದರಲ್ಲಿನ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಶಿಲುಬೆಯ ಬುಡದಲ್ಲಿರುವುದು α-ಕ್ರೂಸಿಸ್; ಇದಕ್ಕೆ ಆಕ್ರಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರೂ ಉಂಟು. ಈ ನಕ್ಷತ್ರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ದಿಕ್ಕಿನ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ನಾವಿಕರು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ನಾವಿಕನಕ್ಷತ್ರವೆಂದೂ (ನ್ಯಾವಿಗೇಷನಲ್ ಸ್ಪಾರ್) ಕರೆಯುವುದಿದೆ. ಶಿಲುಬೆಯ ಶಿರೋಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರ ( ಗ್ಯಾಕ್ರಕ್ಸ್. ಈ ಎರಡೂ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಸರಳರೇಖೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಖಗೋಳೀಯ ದಕ್ಷಿಣಧ್ರುವದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಶಿಲುಬೆಯು ಆಕಾಶ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ . ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ನಕ್ಷತ್ರ ( α ಉರ್ಸೇ ಮಿನೋರಿಸ್ ) ನಂತಹ ನಕ್ಷತ್ರದ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ( σ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಧ್ರುವಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ , ಆದರೆ ಅದು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಲು ತುಂಬಾ ದುರ್ಬಲವಾಗಿದೆ), ದಕ್ಷಿಣ ಶಿಲುಬೆಯ ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಅದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಗ್ಯಾಕ್ರಕ್ಸ್ (γ) ಮತ್ತು ಅಕ್ರಕ್ಸ್ (α) ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ರೇಖೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ , ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಈ ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಡುವಿನ 4.5 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಅಂತರ, (ಅಂದರೆ ಅಕ್ರಕ್ಸ್‌ನ ~25° ದಕ್ಷಿಣ ) ಒಂದು ಬಿಂದುವು ಆಕಾಶ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಬಿಂದುವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, α ಸೆಂಟಾರಸ್ ಮತ್ತು α ಸಿರ್ (α ದಿಕ್ಸೂಚಿ) ನಡುವಿನ ರೇಖೆಯನ್ನು ಎಳೆಯುವ ಮೂಲಕ, ಈ ರೇಖೆಯು (α ಆಪಸ್ ಮತ್ತು δ ಆಕ್ಟಾನ್ಸ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ) ಹಿಂದಿನ ರೇಖೆಯನ್ನು ಸಂಧಿಸುವ ಬಿಂದುವು ಆಕಾಶ ದಕ್ಷಿಣವಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == [[ವಿಷುವತ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]]ಯ ಪೂರ್ವವರ್ತನೆಯಿಂದಾಗಿ , ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ|ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‌]]ನಿಂದ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿತ್ತು . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಗ್ರೀಕ್ [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]]ರು ಈ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆಂಟಾರಸ್‌ನ ಭಾಗವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದರಿಂದಲೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ<ref>{{Cite book|last1=Pasachoff|first1=J. M.|authorlink=Jay Pasachoff|last2=Menzel|first2=D. H.|authorlink2=Donald Howard Menzel|last3=Tirion|first3=W.|authorlink3=Wil Tirion|editor=R. T. Petarson|title=A Field Guide to the Stars and Planets|edition=3|year=1992|publisher=Houghton Mifflin Company|location=New York|series=The Peterson Field Guide Series|volume=15|isbn=0395537649|url=https://books.google.com/books?id=OuMLSZI1ZUIC&q=crux|page=144}}</ref>{{sfn|Staal|1988|p=247}} . ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1679 ರಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟಿನ್ ರೋಯರ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಈ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸಿಗ್ನಸ್ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವಾದ "ನಾರ್ದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್" ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ -  ಈಗ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಐದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಹಲವಾರು ಧ್ವಜಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ (ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ). ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಆಕಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು  20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ [[ಚಿಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಪೆರು]] ಬಂದರುಗಳಿಂದ ಹೊರಡುವ ನೌಕಾಯಾನ ಹಡಗುಗಳ ಮಾಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಲ್ಯಾಂಟರ್ನ್‌ಗಳ ಸಂಕೇತಕ್ಕೆ <abbr>ಮತ್ತು</abbr> ನಂತರದ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು: ರಸ್ತೆಬದಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪರಸ್ಪರ ಹಡಗುಗಳು ನಂತರ <abbr>^{ಹೊರಡುವ}</abbr> ಹಡಗನ್ನು ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಹುದಾದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಲು ದೋಣಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತವೆ . == ನಕ್ಷತ್ರ ವೀಕ್ಷಣೆ == === ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಸ್ಥಳ === ಈ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೆಂಟಾರಸ್‌ನ ಎರಡು ಪಾದಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ . === ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಆಕಾರ === ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಅನ್ನು ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಕಾರದಿಂದ ಗುರುತಿಸುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸುಲಭ, ಸರಿಸುಮಾರು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಹೊಳಪಿನ ನಾಲ್ಕು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಲ್ಯಾಟಿನ್ [[ಶಿಲುಬೆ]] ಅಥವಾ [[ಗಾಳಿಪಟ]]ವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. == ಪ್ರಮುಖ ತಾರೆಗಳು == [[Image:Southern Celestial Map of Mestre João Faras.gif|thumb|left| Depiction of Crux (upper left) by [[João Faras]] in May 1500. He termed the four stars Las Guardas (i.e. The Guards)]] ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಗಡಿಯೊಳಗೆ, 6.5 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಗೋಚರ ಪ್ರಮಾಣ ಹೊಂದಿರುವ 49 ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.skyandtelescope.com/resources/darksky/3304011.html?page=1&c=y|title=The Bortle Dark-Sky Scale|last=Bortle|first=John E.|date=February 2001|work=[[Sky & Telescope]]|publisher=Sky Publishing Corporation|access-date=29 November 2014|archive-date=31 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140331202746/http://www.skyandtelescope.com/resources/darksky/3304011.html?page=1&c=y|url-status=dead}}</ref>}}<ref name=tirionconst>{{cite web| url=http://www.ianridpath.com/constellations1.html | title=Constellations 1: Andromeda–Indus |author=Ian Ridpath|publisher=Self-published | access-date=23 June 2014| author-link=Ian Ridpath }}</ref>,.ಶಿಲುಬೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಅದರ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಆಲ್ಫಾ , ಬೀಟಾ , ಗಾಮಾ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಟಾ ಕ್ರೂಸಿಸ್ . ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದು ನೀಲಿ-ಬಿಳಿ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಲ್-ಟೈಪ್ B ನಕ್ಷತ್ರಗಳಾಗಿವೆ, ಇವು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಕಿರಿಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ . ಈ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡೆಲ್ಟಾ, ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಆಲ್ಫಾ ಮತ್ತು ಬೀಟಾ ಕ್ರೂಸಿಸ್, ಸ್ಕಾರ್ಪಿಯಸ್-ಸೆಂಟಾರಸ್ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ , ಇದು [[ಸೌರವ್ಯೂಹ]]ಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ O- ಮತ್ತು B-ಟೈಪ್ ನಕ್ಷತ್ರ ಸಂಘವಾಗಿದೆ , . ಅವು ಸೇರಿರುವ ಸಂಘದ ಲೋವರ್ ಸೆಂಟಾರಸ್ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಉಪಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಅವು ಅತ್ಯಂತ ಬೃಹತ್ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ; ಈ ಉಪಗುಂಪು 10 ರಿಂದ 20 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು , . ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಬಿ-ಟೈಪ್ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾರ್ಪಿಯಸ್-ಸೆಂಟಾರಸ್ ಸಂಘದ ಇತರ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಜೀಟಾ , ಲ್ಯಾಂಬ್ಡಾ ಮತ್ತು ಡಬಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ಮು ಕ್ರೂಸಿಸ್‌ನ ಎರಡು ಘಟಕಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ (α ಕ್ರೂಸಿಸ್) === ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ (α ಕ್ರೂ) ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ. 0.77 ರ ಗೋಚರ ಪ್ರಮಾಣದೊಂದಿಗೆ , ಇದು <abbr>13 ನೇ</abbr>  ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ ಮತ್ತು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಮೊದಲ-ತೀವ್ರತೆಯ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಬರಿಗಣ್ಣಿಗೆ ಒಂದೇ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ನಕ್ಷತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, <abbr>^{ಬಹುಶಃ}</abbr> ಆರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . [[ದೂರದರ್ಶಕ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ ತ್ರಿವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ , ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಎರಡು ಬಿಸಿ, ನೀಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, α ¹ Cru (ಪ್ರಮಾಣ 1.4) ಮತ್ತು α ² Cru (ಪ್ರಮಾಣ 1.9). 320 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಅವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ 25,000 ಮತ್ತು 16,000 ಪಟ್ಟು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 1,300 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ, 3.9 ಆರ್ಕ್ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿವೆ , . α ¹ Cru ಸ್ವತಃ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರ, ಆದರೆ ಇದು ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಬೈನರಿ ಆಗಿದ್ದು, ಅದರ ಎರಡು ಸಹಚರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ದೂರದರ್ಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಅಸಾದ್ಯ . ಅವು 76 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು AU ಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ದೂರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದೆ . ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾದ ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುವ ಮೂರನೇ ನಕ್ಷತ್ರವಾದ HR 4729 , ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನೀಲಿ-ಬಿಳಿ ಮುಖ್ಯ-ಅನುಕ್ರಮ ನಕ್ಷತ್ರವು α1 ^{ಮತ್ತು} α2 Cru ನಿಂದ ಸರಿಸುಮಾರು 92 ಆರ್ಕ್ ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ . ಇದು ರೋಹಿತದರ್ಶಕದ ಬೈನರಿ ನಕ್ಷತ್ರವೂ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು 2.4 ಆರ್ಕ್ ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ^{ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮಸುಕಾದ} ಕೆಂಪು ಕುಬ್ಜ ನಕ್ಷತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ , ಇದು HR 4729 ಅನ್ನು ಮೂರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಉಪವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ . ಪ್ರಾಚೀನ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಂದ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ ಸ್ವಲ್ಪ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿತ್ತು . ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅದರ ಆಧುನಿಕ ಹೆಸರು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರದ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿದೆ . === ಮಿಮೋಸಾ (β ಕ್ರೂಸಿಸ್) === ಮಿಮೋಸಾ (β ಕ್ರೂ), ೧.೨೫ ರ ಪ್ರಮಾಣ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ನೀಲಿ ದೈತ್ಯವಾಗಿದೆ . ಇದು ಬೀಟಾ ಸೆಫೀ ಪ್ರಕಾರದ ವೇರಿಯಬಲ್ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದ್ದು , ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಬಹು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ೧.೨೩ ಮತ್ತು ೧.೩೧ ರ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ .{{sfn|Ridpath|Tirion|2017|pp=134–135}}. ಮಿಮೋಸಾ ಒಂದು ರೋಹಿತದರ್ಶಕದ ಮೂಲಕ ಕಾಣುವ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರ . ಇದರ ಎರಡು ಘಟಕಗಳು 5 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ ಆದರೆ ದೂರದರ್ಶಕದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ . ಅವು ಎರಡು ಬೃಹತ್ B16-ಮಾದರಿಯ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ 10 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬೃಹತ್ವಾಗಿವೆ . 2008 ರಲ್ಲಿ, ಮಿಮೋಸಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ, ಕಡಿಮೆ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ಮೂರನೇ ನಕ್ಷತ್ರದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು . ಅಕ್ರುಕ್ಸ್‌ನಂತೆಯೇ, ಮಿಮೋಸಾ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದೇ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬೆಕ್ರುಕ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೆಸರು ಇತ್ತೀಚಿನದು, ಆದರೆ ಅದರ ಮೂಲ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ . === ಗ್ಯಾಕ್ರಕ್ಸ್ (γ ಕ್ರೂಸಿಸ್) === ಗ್ಯಾಕ್ರಕ್ಸ್ (γ ಕ್ರೂ) - 1.59 ತೀವ್ರತೆ - ಒಂದು ಕೆಂಪು ದೈತ್ಯ , ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ 113 ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ ,  ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ <abbr>24 ನೇ</abbr> ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಚಲನಶೀಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಹವರ್ತಿ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ [[ಬೇರಿಯಮ್|ಬೇರಿಯಂ]]-ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ [[ವರ್ಣಪಟಲ]]ವು ಮತ್ತೊಂದು ನಕ್ಷತ್ರದಿಂದ ಸಂಭಾವ್ಯ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು <abbr>^{ತೋರಿಸುತ್ತದೆ .}</abbr> ಇದರ ಹೆಸರನ್ನು ಅಕ್ರುಕ್ಸ್‌ನಂತೆಯೇ ಅದೇ ತರ್ಕದ ಪ್ರಕಾರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಇತರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು === δ ಕ್ರೂ , ಅಥವಾ ಇಮೈ (ಪ್ರಮಾಣ 2.79) ಮತ್ತು ε ಕ್ರೂ , ಅಥವಾ ಗಿನಾನ್ (ಪ್ರಮಾಣ 3.59) ಈ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಇತರ ಎರಡು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. == ಆಕಾಶ ವಸ್ತುಗಳು == ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಕೆಳಗೆ, ಕೋಲ್ ಸ್ಯಾಕ್ ಎಂಬ ಕಪ್ಪು ತೇಪೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಪ್ಪು [[ನೀಹಾರಿಕೆ]]ಯಾಗಿದೆ . ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ''ಜ್ಯುವೆಲ್ ಬಾಕ್ಸ್'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ NGC 4755 ಎಂಬ ತೆರೆದ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ . 1752 ರಲ್ಲಿ ನಿಕೋಲಸ್-ಲೂಯಿಸ್ ಡಿ ಲಕೈಲ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಇದು, [[ಭೂಮಿ]]ಯಿಂದ ಸುಮಾರು 7,500 [[ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷ]]ಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 20 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಮಾಡಲಾದ ಸುಮಾರು ನೂರು [[ನಕ್ಷತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . == ವೆಕ್ಸಿಲಾಲಜಿ == [[Image:Southern cross appearing on a number of flags.PNG|thumb|upright=1.5|Crux, appearing on a number of flags and insignia]] ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಈಗ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ [[ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಐದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]], [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]], [[ಪಾಪುಅ ನ್ಯೂ ಗಿನಿ|ಪಪುವಾ ನ್ಯೂಗಿನಿಯಾ]], ಕೊಕೊಸ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು [[ಸಮೋವಾ]] ಧ್ವಜಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ . ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಕೆಲಾವ್ ಧ್ವಜಗಳು ನಕ್ಷತ್ರ ε ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತವೆ . ನಿಯು ಧ್ವಜವು ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ , ಆದರೂ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ಮತ್ತು ಚಿಲಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉಪವಿಭಾಗಗಳ ಹಲವಾರು ಧ್ವಜಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.starrynightphotos.com/southern_sky/sthn_cross.htm Southern Cross] Starry Night Photography. * [http://www.ianridpath.com/startales/crux.htm Star Tales – Crux] * [http://www.dibonsmith.com/downunder.htm Finding the South Pole in the sky] * [http://www.teara.govt.nz/EarthSeaAndSky/Astronomy/SouthernCross/en ''Southern Cross''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081014150915/http://www.teara.govt.nz/EarthSeaAndSky/Astronomy/SouthernCross/en |date=2008-10-14 }} in Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand * Tell time from the position of the southern cross http://puggle.byethost14.com/homepage/cruxstuff.html * [http://nla.gov.au/nla.ms-ms7860 Letter of Andrea Corsali 1516-1989: with additional material] ("the first description and illustration of the Southern Cross, with speculations about Australia...") digitised by the National Library of Australia. * [http://www.allthesky.com/constellations/crux/ The Deep Photographic Guide to the Constellations: Crux]. * ''The Cambridge Guide to the Constellations'', Michael E. Bakich, Cambridge University Press, 1995, pg. 85. *''Universe (book)|Universe: The Definitive Visual Dictionary'', Robert Dinwiddie and others., DK Adult Publishing, (2005), pg. 396. * [[Mob Rules (album)|The Sign of the Southern Cross]] Black Sabbath * [[Ian Ridpath]] and [[Wil Tirion]] (2007). ''Stars and Planets Guide'', Collins, London. ISBN 978-0-00-725120-9. Princeton University Press, Princeton. ISBN 978-0-691-13556-4. * [http://www.constellation-guide.com/constellation-list/crux-constellation/ Crux Constellation at Constellation Guide] * [http://acms.sl.nsw.gov.au/item/itemDetailPaged.aspx?itemID=439838] Andrea Corsali - Letter to Giuliano de Medici, 1516, with additional material, 1989 ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ನಕ್ಷತ್ರಕೂಟಗಳು]] hwx7zubbggbvh37i6ws4xoj5gpr89n5 1374416 1374415 2026-05-30T09:58:48Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ನಕ್ಷತ್ರಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374416 wikitext text/x-wiki [[File:Deep Crux wide field with fog.jpg|right|thumb|Deep exposure of Crux, [[Coalsack Nebula]], and [[IC 2944]]]] [[File:Crux-23x2min-20160301.jpg|right|thumb|Stacked 2 minute exposure of Crux.]] '''ಕ್ರಕ್ಸ್''' ದಕ್ಷಿಣಾಕಾಶದ ಒಂದು ಹೆಸರಾಂತ [[ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ]]. ತ್ರಿಶಂಕು ಎಂಬುದು ಇದರ ಪರ್ಯಾಯನಾಮ. ==ವ್ಯಾಪ್ತಿ== ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಷುವದಂಶ 11 ಗಂ. 55ಮಿ.-12ಗಂ.55ಮಿ. ಮತ್ತು ಘಂಟಾವೃತ್ತಾಂಶ 550 ದ.-640 ದ.ಕ್ರಕ್ಸ್ ಪುಂಜದ ಆಕಾರ ತಲೆಕೆಳಗಾದ ಶಿಲುಬೆಯಂತೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣದ ಶಿಲುಬೆ (ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಸಹ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಉತ್ತರಾಕಾಶದ ಲಘು ಸಪ್ತರ್ಷಿಗೆ ಇದು ಸಂವಾದಿ ಎಂಬುದು ಕೆಲವರ ಮತ. ಇದರಲ್ಲಿನ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಶಿಲುಬೆಯ ಬುಡದಲ್ಲಿರುವುದು α-ಕ್ರೂಸಿಸ್; ಇದಕ್ಕೆ ಆಕ್ರಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರೂ ಉಂಟು. ಈ ನಕ್ಷತ್ರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ದಿಕ್ಕಿನ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ನಾವಿಕರು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ನಾವಿಕನಕ್ಷತ್ರವೆಂದೂ (ನ್ಯಾವಿಗೇಷನಲ್ ಸ್ಪಾರ್) ಕರೆಯುವುದಿದೆ. ಶಿಲುಬೆಯ ಶಿರೋಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರ ( ಗ್ಯಾಕ್ರಕ್ಸ್. ಈ ಎರಡೂ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಸರಳರೇಖೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಖಗೋಳೀಯ ದಕ್ಷಿಣಧ್ರುವದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಶಿಲುಬೆಯು ಆಕಾಶ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ . ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ನಕ್ಷತ್ರ ( α ಉರ್ಸೇ ಮಿನೋರಿಸ್ ) ನಂತಹ ನಕ್ಷತ್ರದ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ( σ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಧ್ರುವಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ , ಆದರೆ ಅದು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಲು ತುಂಬಾ ದುರ್ಬಲವಾಗಿದೆ), ದಕ್ಷಿಣ ಶಿಲುಬೆಯ ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಅದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಗ್ಯಾಕ್ರಕ್ಸ್ (γ) ಮತ್ತು ಅಕ್ರಕ್ಸ್ (α) ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ರೇಖೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ , ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಈ ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಡುವಿನ 4.5 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಅಂತರ, (ಅಂದರೆ ಅಕ್ರಕ್ಸ್‌ನ ~25° ದಕ್ಷಿಣ ) ಒಂದು ಬಿಂದುವು ಆಕಾಶ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಬಿಂದುವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, α ಸೆಂಟಾರಸ್ ಮತ್ತು α ಸಿರ್ (α ದಿಕ್ಸೂಚಿ) ನಡುವಿನ ರೇಖೆಯನ್ನು ಎಳೆಯುವ ಮೂಲಕ, ಈ ರೇಖೆಯು (α ಆಪಸ್ ಮತ್ತು δ ಆಕ್ಟಾನ್ಸ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ) ಹಿಂದಿನ ರೇಖೆಯನ್ನು ಸಂಧಿಸುವ ಬಿಂದುವು ಆಕಾಶ ದಕ್ಷಿಣವಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == [[ವಿಷುವತ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]]ಯ ಪೂರ್ವವರ್ತನೆಯಿಂದಾಗಿ , ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ|ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‌]]ನಿಂದ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿತ್ತು . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಗ್ರೀಕ್ [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]]ರು ಈ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆಂಟಾರಸ್‌ನ ಭಾಗವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದರಿಂದಲೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ<ref>{{Cite book|last1=Pasachoff|first1=J. M.|authorlink=Jay Pasachoff|last2=Menzel|first2=D. H.|authorlink2=Donald Howard Menzel|last3=Tirion|first3=W.|authorlink3=Wil Tirion|editor=R. T. Petarson|title=A Field Guide to the Stars and Planets|edition=3|year=1992|publisher=Houghton Mifflin Company|location=New York|series=The Peterson Field Guide Series|volume=15|isbn=0395537649|url=https://books.google.com/books?id=OuMLSZI1ZUIC&q=crux|page=144}}</ref>{{sfn|Staal|1988|p=247}} . ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1679 ರಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟಿನ್ ರೋಯರ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಈ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸಿಗ್ನಸ್ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವಾದ "ನಾರ್ದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್" ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ -  ಈಗ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಐದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಹಲವಾರು ಧ್ವಜಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ (ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ). ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಆಕಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು  20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ [[ಚಿಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಪೆರು]] ಬಂದರುಗಳಿಂದ ಹೊರಡುವ ನೌಕಾಯಾನ ಹಡಗುಗಳ ಮಾಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಲ್ಯಾಂಟರ್ನ್‌ಗಳ ಸಂಕೇತಕ್ಕೆ <abbr>ಮತ್ತು</abbr> ನಂತರದ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು: ರಸ್ತೆಬದಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪರಸ್ಪರ ಹಡಗುಗಳು ನಂತರ <abbr>^{ಹೊರಡುವ}</abbr> ಹಡಗನ್ನು ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಹುದಾದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಲು ದೋಣಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತವೆ . == ನಕ್ಷತ್ರ ವೀಕ್ಷಣೆ == === ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಸ್ಥಳ === ಈ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೆಂಟಾರಸ್‌ನ ಎರಡು ಪಾದಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ . === ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಆಕಾರ === ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಅನ್ನು ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಕಾರದಿಂದ ಗುರುತಿಸುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸುಲಭ, ಸರಿಸುಮಾರು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಹೊಳಪಿನ ನಾಲ್ಕು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಲ್ಯಾಟಿನ್ [[ಶಿಲುಬೆ]] ಅಥವಾ [[ಗಾಳಿಪಟ]]ವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. == ಪ್ರಮುಖ ತಾರೆಗಳು == [[Image:Southern Celestial Map of Mestre João Faras.gif|thumb|left| Depiction of Crux (upper left) by [[João Faras]] in May 1500. He termed the four stars Las Guardas (i.e. The Guards)]] ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಗಡಿಯೊಳಗೆ, 6.5 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಗೋಚರ ಪ್ರಮಾಣ ಹೊಂದಿರುವ 49 ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.skyandtelescope.com/resources/darksky/3304011.html?page=1&c=y|title=The Bortle Dark-Sky Scale|last=Bortle|first=John E.|date=February 2001|work=[[Sky & Telescope]]|publisher=Sky Publishing Corporation|access-date=29 November 2014|archive-date=31 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140331202746/http://www.skyandtelescope.com/resources/darksky/3304011.html?page=1&c=y|url-status=dead}}</ref>}}<ref name=tirionconst>{{cite web| url=http://www.ianridpath.com/constellations1.html | title=Constellations 1: Andromeda–Indus |author=Ian Ridpath|publisher=Self-published | access-date=23 June 2014| author-link=Ian Ridpath }}</ref>,.ಶಿಲುಬೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಅದರ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಆಲ್ಫಾ , ಬೀಟಾ , ಗಾಮಾ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಟಾ ಕ್ರೂಸಿಸ್ . ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದು ನೀಲಿ-ಬಿಳಿ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಲ್-ಟೈಪ್ B ನಕ್ಷತ್ರಗಳಾಗಿವೆ, ಇವು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಕಿರಿಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ . ಈ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡೆಲ್ಟಾ, ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಆಲ್ಫಾ ಮತ್ತು ಬೀಟಾ ಕ್ರೂಸಿಸ್, ಸ್ಕಾರ್ಪಿಯಸ್-ಸೆಂಟಾರಸ್ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ , ಇದು [[ಸೌರವ್ಯೂಹ]]ಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ O- ಮತ್ತು B-ಟೈಪ್ ನಕ್ಷತ್ರ ಸಂಘವಾಗಿದೆ , . ಅವು ಸೇರಿರುವ ಸಂಘದ ಲೋವರ್ ಸೆಂಟಾರಸ್ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಉಪಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಅವು ಅತ್ಯಂತ ಬೃಹತ್ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ; ಈ ಉಪಗುಂಪು 10 ರಿಂದ 20 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು , . ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಬಿ-ಟೈಪ್ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾರ್ಪಿಯಸ್-ಸೆಂಟಾರಸ್ ಸಂಘದ ಇತರ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಜೀಟಾ , ಲ್ಯಾಂಬ್ಡಾ ಮತ್ತು ಡಬಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ಮು ಕ್ರೂಸಿಸ್‌ನ ಎರಡು ಘಟಕಗಳು ಸೇರಿವೆ . === ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ (α ಕ್ರೂಸಿಸ್) === ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ (α ಕ್ರೂ) ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ. 0.77 ರ ಗೋಚರ ಪ್ರಮಾಣದೊಂದಿಗೆ , ಇದು <abbr>13 ನೇ</abbr>  ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ ಮತ್ತು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಮೊದಲ-ತೀವ್ರತೆಯ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಬರಿಗಣ್ಣಿಗೆ ಒಂದೇ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ನಕ್ಷತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, <abbr>^{ಬಹುಶಃ}</abbr> ಆರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . [[ದೂರದರ್ಶಕ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ ತ್ರಿವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ , ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಎರಡು ಬಿಸಿ, ನೀಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, α ¹ Cru (ಪ್ರಮಾಣ 1.4) ಮತ್ತು α ² Cru (ಪ್ರಮಾಣ 1.9). 320 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಅವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ 25,000 ಮತ್ತು 16,000 ಪಟ್ಟು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 1,300 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ, 3.9 ಆರ್ಕ್ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿವೆ , . α ¹ Cru ಸ್ವತಃ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರ, ಆದರೆ ಇದು ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಬೈನರಿ ಆಗಿದ್ದು, ಅದರ ಎರಡು ಸಹಚರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ದೂರದರ್ಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಅಸಾದ್ಯ . ಅವು 76 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು AU ಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ದೂರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದೆ . ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾದ ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುವ ಮೂರನೇ ನಕ್ಷತ್ರವಾದ HR 4729 , ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನೀಲಿ-ಬಿಳಿ ಮುಖ್ಯ-ಅನುಕ್ರಮ ನಕ್ಷತ್ರವು α1 ^{ಮತ್ತು} α2 Cru ನಿಂದ ಸರಿಸುಮಾರು 92 ಆರ್ಕ್ ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ . ಇದು ರೋಹಿತದರ್ಶಕದ ಬೈನರಿ ನಕ್ಷತ್ರವೂ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು 2.4 ಆರ್ಕ್ ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ^{ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮಸುಕಾದ} ಕೆಂಪು ಕುಬ್ಜ ನಕ್ಷತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ , ಇದು HR 4729 ಅನ್ನು ಮೂರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಉಪವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ . ಪ್ರಾಚೀನ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಂದ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅಕ್ರುಕ್ಸ್ ಸ್ವಲ್ಪ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿತ್ತು . ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅದರ ಆಧುನಿಕ ಹೆಸರು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರದ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿದೆ . === ಮಿಮೋಸಾ (β ಕ್ರೂಸಿಸ್) === ಮಿಮೋಸಾ (β ಕ್ರೂ), ೧.೨೫ ರ ಪ್ರಮಾಣ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ನೀಲಿ ದೈತ್ಯವಾಗಿದೆ . ಇದು ಬೀಟಾ ಸೆಫೀ ಪ್ರಕಾರದ ವೇರಿಯಬಲ್ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದ್ದು , ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಬಹು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ೧.೨೩ ಮತ್ತು ೧.೩೧ ರ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ .{{sfn|Ridpath|Tirion|2017|pp=134–135}}. ಮಿಮೋಸಾ ಒಂದು ರೋಹಿತದರ್ಶಕದ ಮೂಲಕ ಕಾಣುವ ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರ . ಇದರ ಎರಡು ಘಟಕಗಳು 5 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ ಆದರೆ ದೂರದರ್ಶಕದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ . ಅವು ಎರಡು ಬೃಹತ್ B16-ಮಾದರಿಯ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ 10 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬೃಹತ್ವಾಗಿವೆ . 2008 ರಲ್ಲಿ, ಮಿಮೋಸಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ, ಕಡಿಮೆ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ಮೂರನೇ ನಕ್ಷತ್ರದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು . ಅಕ್ರುಕ್ಸ್‌ನಂತೆಯೇ, ಮಿಮೋಸಾ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದೇ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬೆಕ್ರುಕ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೆಸರು ಇತ್ತೀಚಿನದು, ಆದರೆ ಅದರ ಮೂಲ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ . === ಗ್ಯಾಕ್ರಕ್ಸ್ (γ ಕ್ರೂಸಿಸ್) === ಗ್ಯಾಕ್ರಕ್ಸ್ (γ ಕ್ರೂ) - 1.59 ತೀವ್ರತೆ - ಒಂದು ಕೆಂಪು ದೈತ್ಯ , ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ 113 ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ ,  ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ <abbr>24 ನೇ</abbr> ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಚಲನಶೀಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಹವರ್ತಿ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ [[ಬೇರಿಯಮ್|ಬೇರಿಯಂ]]-ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ [[ವರ್ಣಪಟಲ]]ವು ಮತ್ತೊಂದು ನಕ್ಷತ್ರದಿಂದ ಸಂಭಾವ್ಯ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು <abbr>^{ತೋರಿಸುತ್ತದೆ .}</abbr> ಇದರ ಹೆಸರನ್ನು ಅಕ್ರುಕ್ಸ್‌ನಂತೆಯೇ ಅದೇ ತರ್ಕದ ಪ್ರಕಾರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಇತರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು === δ ಕ್ರೂ , ಅಥವಾ ಇಮೈ (ಪ್ರಮಾಣ 2.79) ಮತ್ತು ε ಕ್ರೂ , ಅಥವಾ ಗಿನಾನ್ (ಪ್ರಮಾಣ 3.59) ಈ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಇತರ ಎರಡು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. == ಆಕಾಶ ವಸ್ತುಗಳು == ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಕೆಳಗೆ, ಕೋಲ್ ಸ್ಯಾಕ್ ಎಂಬ ಕಪ್ಪು ತೇಪೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಪ್ಪು [[ನೀಹಾರಿಕೆ]]ಯಾಗಿದೆ . ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ''ಜ್ಯುವೆಲ್ ಬಾಕ್ಸ್'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ NGC 4755 ಎಂಬ ತೆರೆದ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ . 1752 ರಲ್ಲಿ ನಿಕೋಲಸ್-ಲೂಯಿಸ್ ಡಿ ಲಕೈಲ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಇದು, [[ಭೂಮಿ]]ಯಿಂದ ಸುಮಾರು 7,500 [[ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷ]]ಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 20 ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಮಾಡಲಾದ ಸುಮಾರು ನೂರು [[ನಕ್ಷತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . == ವೆಕ್ಸಿಲಾಲಜಿ == [[Image:Southern cross appearing on a number of flags.PNG|thumb|upright=1.5|Crux, appearing on a number of flags and insignia]] ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಈಗ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ [[ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಐದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]], [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]], [[ಪಾಪುಅ ನ್ಯೂ ಗಿನಿ|ಪಪುವಾ ನ್ಯೂಗಿನಿಯಾ]], ಕೊಕೊಸ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು [[ಸಮೋವಾ]] ಧ್ವಜಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ . ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಕೆಲಾವ್ ಧ್ವಜಗಳು ನಕ್ಷತ್ರ ε ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತವೆ . ನಿಯು ಧ್ವಜವು ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ , ಆದರೂ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ಮತ್ತು ಚಿಲಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉಪವಿಭಾಗಗಳ ಹಲವಾರು ಧ್ವಜಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.starrynightphotos.com/southern_sky/sthn_cross.htm Southern Cross] Starry Night Photography. * [http://www.ianridpath.com/startales/crux.htm Star Tales – Crux] * [http://www.dibonsmith.com/downunder.htm Finding the South Pole in the sky] * [http://www.teara.govt.nz/EarthSeaAndSky/Astronomy/SouthernCross/en ''Southern Cross''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081014150915/http://www.teara.govt.nz/EarthSeaAndSky/Astronomy/SouthernCross/en |date=2008-10-14 }} in Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand * Tell time from the position of the southern cross http://puggle.byethost14.com/homepage/cruxstuff.html * [http://nla.gov.au/nla.ms-ms7860 Letter of Andrea Corsali 1516-1989: with additional material] ("the first description and illustration of the Southern Cross, with speculations about Australia...") digitised by the National Library of Australia. * [http://www.allthesky.com/constellations/crux/ The Deep Photographic Guide to the Constellations: Crux]. * ''The Cambridge Guide to the Constellations'', Michael E. Bakich, Cambridge University Press, 1995, pg. 85. *''Universe (book)|Universe: The Definitive Visual Dictionary'', Robert Dinwiddie and others., DK Adult Publishing, (2005), pg. 396. * [[Mob Rules (album)|The Sign of the Southern Cross]] Black Sabbath * [[Ian Ridpath]] and [[Wil Tirion]] (2007). ''Stars and Planets Guide'', Collins, London. ISBN 978-0-00-725120-9. Princeton University Press, Princeton. ISBN 978-0-691-13556-4. * [http://www.constellation-guide.com/constellation-list/crux-constellation/ Crux Constellation at Constellation Guide] * [http://acms.sl.nsw.gov.au/item/itemDetailPaged.aspx?itemID=439838] Andrea Corsali - Letter to Giuliano de Medici, 1516, with additional material, 1989 ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ನಕ್ಷತ್ರಕೂಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನಕ್ಷತ್ರಗಳು]] f8o215a2h201w2q40f1gmrbhkid4p6b 0 84118 1374374 1372639 2026-05-29T14:42:06Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374374 wikitext text/x-wiki {{Infobox amusement park |name = ವಂಡರ್ಲಾ |image = Wonderla Amusements Parks Logo.png |location = [[ಕೊಚ್ಚಿ]] |location2 = [[ಹೈದರಬಾದ್]] |location3 = [[ಬೆಂಗಳೂರು]] |location4 = [[ಭುವನೇಶ್ವರ್]] |coordinates = |theme = ಅಮ್ಯೂಸ್ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್ |rides = ಬೆಂಗಳೂರು - ೬೨, ಹೈದರಾಬಾದ್ - ೪೬ ಮತ್ತು ಕೊಚ್ಚಿ - ೫೬ ಎಫ್ |coasters=೨ |slides = 72 |homepage = {{URL|http://www.wonderla.com/}} |owner = {{Unbulleted_list|[[:en:Kochouseph Chittilappilly|ಕೋಚೌಸೆಫ್ ಚಿಟ್ಟಿಲಪಿಲ್ಲಿ]]|ಅರುಣ್ ಚಿಟ್ಟಿಲಪಿಲ್ಲಿ}} |headquarters = [[ಬೆಂಗಳೂರು]] |opening_date = ೨೦೦೦; ೨೪ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ<br /> ೨೦೦೫; ೧೯ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ<br />ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೬; ೮ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ |closing_date = |operator = ವಂಡರ್ಲಾ ಹಾಲಿಡೇಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ |previous_names= ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ವೀಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ |season = ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ |area = |visitors= ೨೫ ಮಿಲಿಯನ್{{citation needed|date=April 2022}} }} '''ವಂಡರ್ಲಾ''' [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿನ ಮನೋರಂಜನಾ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸರಣಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಿಡದಿ ಬಳಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಂಡರ್ಲಾ ಹಾಲಿಡೇಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೨೮ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು [[ಕೊಚ್ಚಿ]], [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಹೈದರಾಬಾದ್]] ಮತ್ತು [[ಭುವನೇಶ್ವರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ೪ ಅಮ್ಯೂಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref name=":3">{{Cite web|url=http://www.wonderla.com/about-us/about-wonderla.html|title=About Wonderla {{!}} Kochi, Bangalore and Hyderabad Amusement Parks {{!}} Bangalore Resort|website=www.wonderla.com|language=en|access-date=2017-10-25}}</ref> ವಂಡರ್ಲಾವನ್ನು [[:en:Kochouseph Chittilappilly|ಕೋಚೌಸೆಫ್ ಚಿಟ್ಟಿಲಪಿಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗ ಅರುಣ್ ಚಿಟ್ಟಿಲಪ್ಪಿಲ್ಲಿ ಮಾಲಿಕತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಂಡರ್ಲಾ ಅಮ್ಯೂಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಕೊಚ್ಚಿ (ಆಗ ವೀಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ಅಮ್ಯೂಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು) ಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ನಂತರ ಎರಡನೆಯದನ್ನು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯದನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |last=Dhamija |first=Anshul |date=2017-03-30 |title=After V-Guard and Wonderla, Kochouseph Chittilappilly is busy with his realty business |url=http://www.forbesindia.com/article/indias-family-businesses/after-vguard-and-wonderla-kochouseph-chittilappilly-is-busy-with-his-realty-business/46437/1 |access-date=2017-10-25 |website=Forbes India |language=en}}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ೨೦೦೦ ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, ಕೊಚೌಸೆಫ್ ಚಿಟ್ಟಿಲಪ್ಪಿಳ್ಳಿ ಅವರು [[ಕೇರಳ]]ದ ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ವೀಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಮ್ಯೂಸ್‌ಮೆಂಟ್ ವಾಟರ್ ಥೀಮ್ ಪಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ವೀಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ₹೭೫ ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ವೀಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ಯೋಜನೆಯ ಅಗಾಧ ಯಶಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ, ಕೊಚೌಸೆಫ್ ಚಿಟ್ಟಿಲಪ್ಪಿಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗ ಅರುಣ್ ಚಿಟ್ಟಿಲಪ್ಪಿಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವಂಡರ್ಲಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹ ೧೦೫ ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ೮೨ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಅಮ್ಯೂಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮೂರನೇ ಅಮ್ಯೂಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್, ವಂಡರ್ಲಾ ಹೈದರಾಬಾದ್, ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಂಪನಿಯನ್ನು, ಅರುಣ್ ಚಿಟ್ಟಿಲಪಿಲ್ಲಿ ಅವರು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ==ಸ್ಥಳಗಳು== {{multiple image | align = right | direction = vertical | image1 = Veegaland full view.JPG | width1 = 200 | alt1 = | caption1 = ವಂಡರ್ಲಾ ಕೊಚ್ಚಿ | image2 = Wonderla Bangalore BNC.jpg | width2 = 200 | alt2 = | caption2 = ವಂಡರ್ಲಾ ಬೆಂಗಳೂರು | image3 = Wonderla.jpg | width3 = 200 | alt3 = | caption3 = ವಂಡರ್ಲಾ ಅಮ್ಯೂಸ್ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್, ರವಿರಿಯಾಲ್, ಹೈದರಾಬಾದ್ }} [[File:Wonderla Amusements Parks Logo.png|thumb]] ===ಕೊಚ್ಚಿ=== ಕೊಚ್ಚಿ ಪಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಮರು-ಬ್ರಾಂಡ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="Reporter">{{Cite news |last= |first= |date=2012-02-24 |title=Wonderla to expand presence in South India |work=Business Standard India |url=http://www.business-standard.com/article/companies/wonderla-to-expand-presence-in-south-india-112022400052_1.html |access-date=2017-10-25}}</ref><ref>{{cite web|title=Wonderla Kochi|url=http://advicesacademy.com/travel/wonderla/|publisher=AdvicesAcademy|access-date=12 October 2015|archive-date=11 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151011132619/http://advicesacademy.com/travel/wonderla/|url-status=dead}}</ref> ಈ ಉದ್ಯಾನವನವು ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ೧೨ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೭.೫ ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪಲ್ಲಿಕ್ಕರ ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಪಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಜೋಸೆಫ್ ಜಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=http://kochiservnet.com/hangouts/hangouts_action.php/41/Veega-Land/|title=Kochi : Veega Land{{!}}Hangouts in Kochi/Cochin - Kochiservnet|website=kochiservnet.com|access-date=2017-10-25|archive-date=2017-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20171025185523/http://kochiservnet.com/hangouts/hangouts_action.php/41/Veega-Land/|url-status=dead}}</ref> ವಂಡರ್ಲಾ ಕೊಚ್ಚಿ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಪರತೆಗಾಗಿ ಐಎಸ್‍ಒ ೧೪೦೦೧ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಒಎಚ್‍ಎಸ್‍ಎಎಸ್ ೧೮೦೦೧ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ [[ಉದ್ಯಾನವನ]]ವಾಗಿದೆ.<ref name="wonderlakochi">{{Cite web|url=http://www.wonderla.com/about-us/about-wonderla.html|title=Wonderla Amusement Park Kochi|website=wonderla.com|access-date=2018-08-16}}</ref> ಉದ್ಯಾನವನವು ೩೦ ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ಭೂದೃಶ್ಯದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ೬೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನೋರಂಜನಾ ಸವಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರಡಿದೆ.<ref name="wonderlakochi"/> ಜುಲೈ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಅಮ್ಯೂಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಾಟರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ [[:en:TripAdvisor|ಟ್ರಿಪ್ ಅಡ್ವೈಸರ್]] 'ಟ್ರಾವೆಲರ್ಸ್' ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಂಡರ್ಲಾ ಕೊಚ್ಚಿ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite news |date=29 July 2018 |title=Ramoji Film City, Wonderla in top in Asia theme parks |newspaper=Business Standard India |publisher= |agency=Press Trust of India |url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/ramoji-film-city-wonderla-in-top-in-asia-theme-parks-118072900287_1.html |access-date=2018-08-16}}</ref> ===ಬೆಂಗಳೂರು=== ಉದ್ಯಾನವನವು ೫೫ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸವಾರಿಗಳು, ಸಂಗೀತ ಕಾರಂಜಿ, ಲೇಸರ್ ಶೋಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಆಟಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name=":1" /> ವಂಡರ್ಲಾ ಬೆಂಗಳೂರು ಟ್ವಿಸ್ಟ್, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮಳೆಯ ತುಂತುರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ನೃತ್ಯ ಮಹಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಂಡರ್ಲಾ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಪೂಲ್‌ಗಳಿಗೆ [[:en:Solar power|ಸೌರ]]-ಬಿಸಿಮಾಡಿದ ನೀರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದು ೧,೦೦೦ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ೧,೧೫೦ ಐದು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ೨,೩೫೦ ಲಾಕರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೊಠಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಶವರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಾಕರ್ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name=":1">{{Cite web |last=Daniels |first=Christina |title=Top 5 Water Parks in Bangalore - Hello Travel Buzz |url=https://www.hellotravel.com/stories/top-5-water-parks-in-bangalore |access-date=2017-10-25 |website=www.hellotravel.com}}</ref> ವಂಡರ್ಲಾ ಬೆಂಗಳೂರು ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಟ್ರಿಪ್‌ಅಡ್ವೈಸರ್‌ನಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೧ ನೇ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ೭ ನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.<ref>{{cite news |date=Jul 16, 2014 |title=Five amusement parks in India feature among top 25 in Asia |work=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/five-amusement-parks-in-india-feature-among-top-25-in-asia/articleshow/38495409.cms |url-access=registration |access-date=2023-12-28}}</ref> ವಂಡರ್ಲಾ ಹಾಲಿಡೇಸ್ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಐಷಾರಾಮಿ [[:en:resort|ರೆಸಾರ್ಟ್]] ಅನ್ನು ತೆರೆಯಿತು, ೮೪-ಕೋಣೆಗಳ ಹೋಟೆಲ್ ಸಂಕೀರ್ಣವು ೧೦೦,೦೦೦ ಚದರ ಅಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ ಮತ್ತು ೨೦೧೨ ರಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=2017-04-06 |title=Wonderla Holidays plans to expand operations outside southern states: Report |url=https://www.moneyworks4me.com/company/news/index/id/246356 |access-date=2023-12-28 |website=MoneyWorks4Me |language=en |archive-date=2025-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126061923/https://www.moneyworks4me.com/company/news/index/id/246356 |url-status=dead }}</ref> ಈ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಆಟದ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಮನರಂಜನಾ ಮತ್ತು ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿವೆ.<ref name="worth the ride">{{cite news |author=Gupta |first=Jitendra Kumar |date=22 April 2014 |title=Wonderla: Worth the ride |work=Business Standard India |publisher= |url=http://www.business-standard.com/article/markets/wonderla-worth-the-ride-114042200790_1.html}}</ref> ಈ ರೆಸಾರ್ಟ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಂಡರ್ಲಾ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.wonderla.com/bangalore-resort/|title=Wonderla Resort Bangalore {{!}} Resort in Bangalore {{!}} Hotel on Mysore Road|website=www.wonderla.com|language=en|access-date=2017-10-25}}</ref> ==ಹೈದರಾಬಾದ್== ವಂಡರ್ಲಾ ಹೈದರಾಬಾದ್ ೫೦ ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ೨೮ ಭೂ-ಆಧಾರಿತ ಸವಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಲ-ಆಧಾರಿತ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |date=8 May 2016 |title=Wonderla Hyderabad Amusement Park |work=Telangana Tourism |location=Hyderabad |url=http://telanganatourisminfo.com/wonderla-hyderabad-amusement-park-launched/ |url-status=dead |access-date=2023-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170819145421/http://telanganatourisminfo.com/wonderla-hyderabad-amusement-park-launched/ |archive-date=2017-08-19 }}</ref> ವಂಡರ್ಲಾ ಅಮ್ಯೂಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್, ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಗರದಿಂದ ೨೮ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ [[:en:Raviryal|ರವಿರಿಯಾಲ್‌]]ನಲ್ಲಿದೆ. ರಿವರ್ಸ್ ಲೂಪಿಂಗ್ ರೋಲರ್ ಕೋಸ್ಟರ್ ರಿಕೊಯಿಲ್ ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಸವಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಜನವರಿ ೨೦, ೨೦೧೮ ರಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಅರುಣ್ ಕೆ ಚಿಟ್ಟಿಲಪಿಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಡಿಎಸ್ ಸಚ್ದೇವ ಅವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|last=Kumar|first=V. Rishi|title=Wonderla Holidays to open ₹250-cr facility in Hyderabad next month|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/wonderla-holidays-to-open-250cr-facility-in-hyderabad-next-month/article8384738.ece|access-date=2021-10-16|website=@businessline|date=22 March 2016 |language=en}}</ref> ==ಭುವನೇಶ್ವರ== ವಂಡರ್ಲಾ ಹಾಲಿಡೇಸ್ ಭುವನೇಶ್ವರದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಮ್ಯೂಸ್ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ೧೧೫ ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ೫೦ ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಖುರ್ದಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಮಾರಬಸ್ತಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ-ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾದರಿಯ ಅಮ್ಯೂಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಾಗಿ ೯೦ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ನೀಡಲು ಕಂಪನಿಯು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ.<ref>{{cite web |date=2022-07-02 |title=Wonderla Holidays to set up amusement park in Bhubaneswar, investment of Rs 115 crore |url=https://www.newindianexpress.com/cities/bhubaneswar/2022/jul/02/wonderla-holidays-to-set-up-amusement-park-in-bhubaneswar-investment-of-rs-115-crore-2472020.html |access-date=2023-12-28 |website=The New Indian Express}}</ref> ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ೨೪ ಮೇ ೨೦೨೪ ರಂದು ತೆರೆಯಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಮುಂಗಡ-ಬುಕಿಂಗ್ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |date=2024-05-06 |title=Wonderla Bhubaneswar Announces Special Soft Launch Offer: Tickets Starting At Just Rs.649* |url=https://orissadiary.com/wonderla-bhubaneswar-announces-special-soft-launch-offer-tickets-starting-at-just-rs-649/ |access-date=2024-05-09 |website=Orissa Diary |archive-date=2024-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240509080216/https://orissadiary.com/wonderla-bhubaneswar-announces-special-soft-launch-offer-tickets-starting-at-just-rs-649/ |url-status=dead }}</ref> ==ಚೆನ್ನೈ (ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ)== ವಂಡರ್ಲಾ ಹಾಲಿಡೇಸ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ೪ ನೇ ಅಮ್ಯೂಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕ್ ತನ್ನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಚೆನ್ನೈ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಟೌನ್ ಮತ್ತು ಕಂಟ್ರಿ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಅಂತಿಮ ಅನುಮೋದನೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.<ref name=":2">{{Cite news |date=2020-07-27 |title=Clearance awaited from Town & Country Planning dept: Wonderla Holidays on Chennai project |language=en |work=The Economic Times |agency=PTI |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/indl-goods/svs/construction/clearance-awaited-from-town-country-planning-dept-wonderla-holidays-on-chennai-project/articleshow/77191728.cms |url-access=registration |access-date=2021-05-24}}</ref> ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿರುವ ಅಮ್ಯೂಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗೆ ₹೩ ಶತಕೋಟಿ (ಯುಎಸ್$೩೮ ಮಿಲಿಯನ್) ವೆಚ್ಚವಾಗಲಿದೆ, ಇದು ೫೫ ಎಕರೆ (೨೨೦,೦೦೦ ಮೀ^೨) ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ.<ref>{{cite news |author=Ramalingam |first=Aparna |date=10 September 2015 |title=Global Investors Meet: Wonderla signs MoU with TN govt to set up amusement park in Chennai |work=[[The Times of India]] |url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Global-Investors-Meet-Wonderla-signs-MoU-with-TN-govt-to-set-up-amusement-park-in-Chennai/articleshow/48901648.cms}}</ref> ==ಐಪಿಒ== ವಂಡರ್ಲಾ ಹಾಲಿಡೇಸ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೊಡುಗೆ (ಐಪಿಒ) ಸುಮಾರು ₹೧೮೦ [[ಕೋಟಿ]]ಗಳಿಗೆ ಅಗಾಧ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಐಪಿಒ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಂಬರುವ ಥೀಮ್ ಪಾರ್ಕ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.livemint.com/Companies/X6mDzgztPc8YMGtyyY1iJI/Wonderla-Holidays-IPO-oversubscribed-38-times-on-last-day.html Wonderla Holidays IPO oversubscribed 38 times on last day] LiveMint April 23, 2014</ref><ref>{{cite news |author=Krishnamoorthy |first=Suresh |date=February 28, 2012 |title=Wonderla to set foot in Hyderabad with water theme park |work=The Hindu |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/wonderla-to-set-foot-in-hyderabad-with-water-theme-park/article2940184.ece}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] [[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಾನಗಳು]] o6ioxe87pwa539f4h7ij3rhwzftrsuz 3 119131 1374376 937903 2026-05-29T15:20:05Z KonstantinaG07 40510 KonstantinaG07 moved page [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:DontCry4MeArgentina]] to [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Renamed user 84dd962a900c56bbc81bd7f360cba544]] without leaving a redirect: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/DontCry4MeArgentina|DontCry4MeArgentina]]" to "[[Special:CentralAuth/Renamed user 84dd962a900c56bbc81bd7f360cba544|Renamed user 84dd962a900c56bbc81bd7f360cba544]]" 937903 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=DontCry4MeArgentina}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೨೦, ೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC) 2fy2q27dfc9rw3kddkpf6agzgq45l86 0 123389 1374381 1363992 2026-05-29T18:28:19Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374381 wikitext text/x-wiki [[File:NASA-HS201427a-HubbleUltraDeepField2014-20140603.jpg|thumb|ಜೂನ್ 3, 2014 ಬಿಡುಗಡೆ 14-151 ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದೂರದರ್ಶಕದಿಂದ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಅತ್ಯಂತ ವರ್ಣರಂಜಿತ ನೋಟವನ್ನು ಹಬಲ್ ತಂಡ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹಬಲ್ ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಡೀಪ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಚಿತ್ರವು ಪ್ರಸ್ತುತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಗೋಚರಿಸುವ ಕೆಲವು ದೂರದ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಶತಕೋಟಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. (ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ 1/79 ರಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದೇಶ)(NASA-HS201427;)]] ==ವಿಶ್ವದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ== *[[:en:Universe|Universe]] ವಿಶ್ವವು ಸಮಸ್ತವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಭೌತವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಯೂನಿವರ್ಸ್). ನಮಗೂ ನಮ್ಮ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೂ ಗೋಚರವಾಗುವ ಮತ್ತು ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗೋಚರವಾಗದೆ ಮುಂದೆಂದೋ ಅನಾವರಣ ಗೊಳ್ಳಲಿರುವ ಸಕಲ ಭೌತಕಾಯಗಳ, ಶಕ್ತಿ ಆಕರಗಳ ಮತ್ತು ವಿಕಿರಣಮೂಲಗಳ ಸಮಗ್ರ ಸಮುದಾಯವಿದು. ವಿಶ್ವದ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ನಮ್ಮಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮುಂದೆ ನಮ್ಮ ನಗರ, ದೇಶ, ಭೂಮಿ, ಸೌರವ್ಯೂಹ ಆಕಾಶಗಂಗೆ ಇನ್ನೂ ಮುಂದಿನ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ (ಗೆಲಾಕ್ಸಿ) ಸಮೂಹ ಹೀಗೆ ನಮ್ಮ ಗ್ರಹಣಸಾಮಥ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಸಹಸ್ರಾರು ವರ್ಷಗಳ ದೀರ್ಘ ಅಧ್ಯಯನದ ಫಲ. ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ನಾವು ಎಂಬ ಸಂಕುಚಿತ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಈ ವಿಸ್ತøತಹಂತ ಮುಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ತಿರುವುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದು ದೂರದರ್ಶಕಗಳು ಮತ್ತು ರೋಹಿತವಿಜ್ಞಾನ. ವಿಶ್ವಕೇಂದ್ರ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಭೂಮಿಯ ಪದಚ್ಯುತಿ (15-16ನೆಯ ಶತಮಾನ), ನಕ್ಷತ್ರಲೋಕದ ಹೊಸಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಮುಂತಾದವು ನವನವೀನ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದುವು. ಇವುಗಳಲ್ಲೊಂದು ಹೆನ್‍ರಿಚ್ ಆಲ್ಬರ್ಸ್ (1758_1840) ಎತ್ತಿದ ಪ್ರಶ್ನೆ: ಇರುಳ ಬಾನು ಕಪ್ಪು ಏಕೆ? ಯಾವುದೇ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ಹರಿಸಿದರೂ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಅಂದ ಮೇಲೆ ಸಹಸ್ರಾರು ಸೂರ್ಯರ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳಕು ಇರಬೇಕಾಗಿತ್ತಲ್ಲವೇ? ಸರಳ ಎನ್ನಿಸುವ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಗಳು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ದೊರಕಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾಧಿಕ ಸ್ಫುಟಚಿತ್ರ ಅನಾವರಣಗೊಂಡಿತು.<ref>ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ವಿಶ್ವ </ref> ==ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಸ್ಥಾನ== {{Clear}} {| class="wikitable" style="margin:0.5em auto; width:800px;" ! Constituent spatial scales of the observable universe |- | style="font-size:88%" | [[File:Location of Earth (3x3-English Annot-smaller).png|800px]] <center>ಈ ರೇಖಾಚಿತ್ರವು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡ ಮಾಪಕಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಗಳು, ಅವುಗಳ ಎಡ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಗಾತ್ರದಿಂದ ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ, ನಂತರ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. </center> |} ==ಹಿಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವ== *17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ದೊರಕಿದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸೌರವ್ಯೂಹ ವಿಶ್ವಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಆಕಾಶಗಂಗೆ ಎಂಬ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ಅಂಶ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಹಾಗಾದರೆ ವಿಶ್ವ ಎಂದರೆ ಆಕಾಶಗಂಗೆಯೇ? ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೂ ಚ್ಯುತಿ ಬಂದದ್ದು ಇತರ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದಾಗ. ಲೆವಿಟ್ (1818-1921) ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ಸಿಫೈಡ್ ತಾರೆಗಳ ಕಾಂತಿಮಾನ-ಅವಧಿ ಸೂತ್ರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹಬ್ಬಲ್ (1889-1953) ಮತ್ತು ಹ್ಯುಮಾಸನ್ (1891-1972) ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ ಬೃಹತ್ ಭಂಡಾರವನ್ನೇ ತೆರೆದಿಟ್ಟರು. ನಮ್ಮ ಆಸುಪಾಸಿನ ಸುಮಾರು 20 ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ ಗುಂಪಿನಂತೆಯೇ ಹಲವಾರು ಇತರ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿತು. *ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ ಚಲನೆ, ಆಕಾರ, ರಚನೆ ಮುಂತಾದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ ಇವರು ಮುಖ್ಯ ನಿಯಮವೊಂದನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದರು. ದೂರದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳು ಅಧಿಕಾಧಿಕ ವೇಗದಿಂದ ದೂರದೂರ ಧಾವಿಸುತ್ತಿವೆ; ವೇಗವನ್ನೂ ದೂರವನ್ನೂ ಸರಳ ಸೂತ್ರದಿಂದ ವಿವರಿಸಬಹುದು. ಈ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿಯ ಸ್ಥಿರಾಂಕಕ್ಕೆ *ಹಬ್ಬಲ್ ಸ್ಥಿರಾಂಕವೆಂದು ಹೆಸರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೃಷ್ಣವೇಣಿ (ಕೋಮಾ ಬೆರೆನಿಸಸ್) ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದಲ್ಲಿಯ 300 ಮಿಲಿಯನ್ ಜ್ಯೋತಿರ್ವರ್ಷ ದೂರದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ ಗುಂಪು ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ 7200 ಕಿಮೀ ವೇಗದಿಂದ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅಜಗರ (ಹೈಡ್ರಾ) ಪುಂಜದ (2600 ಮಿಲಿಯನ್ ಜ್ಯೋತಿರ್ವರ್ಷ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ) ಗುಂಪು ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ 60,000 ಕಿಮೀ ವೇಗದಿಂದ ಓಡುತ್ತಿದೆ. ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೂ ನಮ್ಮಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪರಸ್ಪರವಾಗಿಯೂ ದೂರದೂರ ಸರಿಯುತ್ತಿವೆ ಎಂದಾಯಿತು. ಈ ವಿದ್ಯಮಾನಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಕೋಚನಶೀಲ ವಿಶ್ವ (ಎಕ್ಸ್‍ಪಾಂಡಿಂಗ್ ಯೂನಿವರ್ಸ್) ಎಂದು ಹೆಸರು. ===ಎಡ್ವಿನ್ ಹಬ್ಬಲ್ ಸೂತ್ರ=== *[[File:NASA-HubbleLegacyFieldZoomOut-20190502.webm|thumb|upright=2.7|right|<div align="center">[ಹಬಲ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದೂರದರ್ಶಕ: ವೀಡಿಯೊ] - [Hubble Ultra-Deep Field|Ultra deep field galaxies] to Legacy field zoom out<br />(video 00:50; May 2, 2019)</div>|300px]] *ಹಬ್ಬಲ್ ಸೂತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ನಾವು ಹೆಚ್ಚು ದೂರ ನೋಡಿದಷ್ಟೂ ಭೂತಕಾಲದ ಆಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಳವಾಗಿ ತೋರುವ ಈ ಸೂತ್ರ ಹೀಗೆ ವಿಶ್ವೋಗಮದ ಬಗ್ಗೆ ಸುಳುಹು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈಗ, 2600 ಮಿಲಿಯನ್ ಜ್ಯೋತಿರ್ವರ್ಷ ದೂರದ ಗುಂಪು ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ 60,000 ಕಿಮೀ ವೇಗದಿಂದ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದಾದರೆ, ಹಿಂದೆ ಅದು 300 ಮಿಲಿಯನ್ ಜ್ಯೋತಿರ್ವರ್ಷ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ 7200 ಕಿಮೀ ವೇಗದಿಂದ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಹೀಗೆಯೇ ಗಣನೆಯನ್ನು ಭೂತಕಾಲಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರೆ, ಒಂದಾನೊಂದು ಗಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳೂ ಒಂದೇ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದಿರಬೇಕು ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬೃಹಚ್ಚೈತನ್ಯಬಿಂದುವಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿe್ಞÁನಿಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು - ಆದಿ ಅಣು, ಆದಿಬೀಜ, ಪರಮಾದಿ ಪರಮಾಣು ಇತ್ಯಾದಿ. ಆ ಬೀಜ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡಾಗ ವಿಶ್ವ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಈ ಸ್ಫೋಟವನ್ನೇ '''ಬಿಗ್‍ಬ್ಯಾಂಗ್'''([[ಮಹಾ ಸ್ಪೋಟ]]) - ಮಹಾ ಬಾಜಣೆ-ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ==ಕಾಲ== *ಆಕಾಶಕಾಲದ (ಸ್ಪೇಸ್‍ಟೈಮ್) ವಿವರಣೆಗೆ ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್‍ರ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯೋಮಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಆಯಾಮಗಳಿವೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬಳಸುವ x,ಥಿ, z ಜೊತೆಗೆ, ಕಾಲವೂ (ಣ) ಸೇರುತ್ತದೆ. ಈಗ, ಆಕಾಶ-ಕಾಲಗಳು ವ್ಯೋಮದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು ಸಮತಲ ವ್ಯೋಮ. ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್‍ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಯೋಮ ಸಮತಲೀಯವಲ್ಲ. ಗುರುತ್ವಬಲದ ಕಾರಣವಾಗಿ ಅದು ವಕ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ವಿಶ್ವದ ವ್ಯಾಕೋಚನವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಸ್ತಾರ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ವಕ್ರತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಗಣಿತ ಸೂತ್ರಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸುವಾಗ ವಿಶ್ವಸ್ಥಿರಾಂಕವೊಂದು (ಕಾಸ್ಮಾಲಾಜಿಕಲ್ ಕಾನ್‍ಸ್ಟೆಂಟ್) ಅವಶ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. *ಹಾಯ್ಲ್ (1915-2001, (ನೋಡಿ- ಹಾಯ್ಲ್,-ಥ್ರೆಡ್)?) ಮತ್ತು ಸಂಗಡಿಗರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಿದ ಸ್ತಿಮಿತಸ್ಥಿತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತದ (ಸ್ಟೆಡಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಥಿಯರಿ) ಪ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಘನಗಾತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸ್ಥಿರ. ಇದು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ ಓಟವನ್ನು ವಿವರಿಸಿತಾದರೂ ಇತರ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಿಲ್ಲ. ==ಮಹಾಸ್ಪೋಟ== *[[ಮಹಾಸ್ಪೋಟ]]-(ಮಹಾಬಾಜಣೆ)ಯಾದ ಕೂಡಲೇ ವಿಕಿರಣ ಹರಡತೊಡಗಿತು. ಉಷ್ಣತೆ 15-20 ಬಿಲಿಯನ್ ಕೆಲ್ವಿನ್‍ನಿಂದ 9 ಬಿಲಿಯನ್ ಕೆಲ್ವಿನ್‍ಗೆ ಇಳಿಯಲು ಐದು ಮಿನಿಟುಗಳು ಸಾಕಾದುವು ಎಂದು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿದಿದೆ. ಆ ಬಳಿಕ ವಿಕಿರಣವು ವಸ್ತುವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಸುಮಾರು 250,000 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವಸ್ತುವಿನ ಅಂಶ ಪ್ರಧಾನವಾಯಿತು. ಇದೂ ಹರಡತೊಡಗಿದಂತೆ ಉಷ್ಣತೆ ಇಳಿಯುವುದು ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ವಸ್ತು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಗುಂಪುಗೂಡಿ ಈ ಗುಂಪುಗಳು ಗುರುತ್ವಬಲದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾದುವು. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಕ್ರಮೇಣ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ರಚಿತವಾಗಿ ಸೌರವ್ಯೂಹಗಳು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಗಳು, ಭೂಮಿಯಂಥ ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳು ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. {| class="wikitable" style="margin:0.5em auto; width:600px;" align="center" ! [[Chronology of the universe|Timeline of the Universe]] |- | style="font-size:88%" | [[File:CMB Timeline300 no WMAP.jpg|600px]] <center>ಈ ರೇಖಾಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಸಮಯವು ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಯೂನಿವರ್ಸ್ ಅನ್ನು ರೇಖಾಚಿತ್ರದ ಡಿಸ್ಕ್ ಆಕಾರದ "ಸ್ಲೈಸ್" ನಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ</center> |} *ಹಬ್ಬಲ್ ನಿಯಮ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಸೂಚಕ. ಹರಡುತ್ತ ತಣ್ಣಗಾದ ವಿಶ್ವ ಇಂದಿಗೆ ಯಾವ ತಾಪದಲ್ಲಿದೆ? ಇದನ್ನು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಎರಡನೆಯದೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಪುರಾವೆಯ ಸುಳು ಸಿಕ್ಕಿತು. 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪೆನ್ಸಿಯಾಸ್ ಮತ್ತು ವಿಲ್ಸನ್ ಎಂಬಿಬ್ಬರು ರೇಡಿಯೊ ದೂರದರ್ಶಕದ ಮೂಲಕ 3 ಕೆಲ್ವಿನ್ ತಾಪಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ವಿಕಿರಣವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಯಲ್ಲೂ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದರು. 1992ರಲ್ಲಿ ಹಾರಿದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ (ಕೋಬ್-ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಬ್ಯಾಕ್‍ಗ್ರೌಂಡ್ ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ಲೋರರ್ - ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ವಿಕಿರಣಾನ್ವೇಷಕ ಎಂದರ್ಥ) ಇದನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿತು. *ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಹೀಲಿಯಮ್ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಈಗ (2004) ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಮೂರು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪುರಾವೆಗಳು ದೊರಕಿರುವುದರಿಂದ ಮಹಾಬಾಜಣೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ. ===ಹೊಸ ಸಿದ್ಧಾಂತ=== *ಈಚೆಗೆ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಜಯಂತ್ ನಾರ್ಳೀಕರ್ (1938) ಮತ್ತು ವಿಕ್ರಮಸಿಂಘೆ (ವಿಶ್ವದ ಉಗಮ ಕುರಿತು) ಹೊಸತೊಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. *ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲ e್ಞÁನಭಂಡಾರಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾದ ಬೆಳಕು, ರೇಡಿಯೊ ಮುಂತಾದ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತ ವಿಕಿರಣಗಳ ವೇಗವೇ ನಮ್ಮ ಅರಿವನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ದೂರದೂರದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ ವೇಗ ಅಧಿಕಾಧಿಕ. ಅಂದರೆ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗದಷ್ಟು ವೇಗದಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೂರದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೊಂದು ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದರ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಅರಿವೂ ನಮಗಾಗದು. ಈ ಕಾರಣ ಅರಿವಿನ ನಮ್ಮ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ನಿಸರ್ಗವೇ ವಿಧಿಸಿದಂತಾಗಿದೆ. *ವಿಶ್ವದ ಭವಿಷ್ಯವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಸ್ಥಿರಾಂಕದ ಖಚಿತ ಮೌಲ್ಯದ ಅರಿವು ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಈಗಿನಂತೆಯೇ ಸದಾ ವ್ಯಾಕೋಚಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುವುದೇ? ಇನ್ನೊಂದು ಚಿಂತನೆಯಂತೆ ಮುಂದೊಮ್ಮೆ ಸಮಸ್ಥಿತಿ ತಲಪುವುದೇ? ಈ ಕೆಲವು ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು. ವಿಶ್ವ ಆಂದೋಲನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕೋಚನ ನಿಂತು ಮತ್ತೆ ಸಂಕೋಚನ ಆರಂಭವಾಗಬಹುದು. ಇದು ಇನ್ನೊಂದು ಮಹಾಚೂರ್ಣನೆಗೆ (ಬಿಗ್ ಕ್ರಂಚ್) ಮೂಲವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತವೂ ಚಿಂತನೆಯೂ ಇವೆ.(ಎಸ್.ಎಚ್.ಬಿ.ಎಸ್.)<ref>[https://kn.wikisource.org/s/h5w ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ವಿಶ್ವ]</ref><ref>[https://books.google.co.in/books?id=RLwangEACAAJ&redir_esc=y An Introduction to Modern Astrophysics]</ref><ref>Simon Singh (2005). Big Bang: The Origin of the Universe. Harper Perennial. p. 560</ref> ==ವಿಶ್ವದ ನಕ್ಷೆ== [[File:Observable Universe Logarithmic Map (horizontal layout english annotations).png|thumb|center|800px|Observable Universe Logarithmic Map (horizontal layout english annotations).ಇಂದು ತಿಳಿದಿರುವ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಖಗೋಳ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ ವಿಶ್ವದ ನಕ್ಷೆ. ಉದ್ದದ ಪ್ರಮಾಣವು ಬಲಕ್ಕೆ ಘಾತೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕಾಶಕಾಯಗಳು ಅವುಗಳ ಆಕಾರಗಳನ್ನು ಊಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.ಈ ರೇಖಾಚಿತ್ರವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡ ಮಾಪಕಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಗಳು, ಅವುಗಳ ಎಡ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಗಾತ್ರದಿಂದ ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ, ನಂತರ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.]] ==ನೋಡಿ== *[[ಮಹಾ ಸ್ಪೋಟ]] *[[ದೇವಕಣ]] *[[ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ]] *[[ಜೀವ ವಿಕಾಸವಾದ]] ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ== *[https://wwwmpa.mpa-garching.mpg.de/~gamk/TUM_Lectures/Lecture4.pdf THERMAL HISTORY OF THE UNIVERSE AND EARLY GROWTH OF DENSITY FLUCTUATIONS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190811021409/https://wwwmpa.mpa-garching.mpg.de/~gamk/TUM_Lectures/Lecture4.pdf |date=2019-08-11 }} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] [[ವರ್ಗ:ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಖಭೌತ ಶಾಸ್ತ್ರ|.]] 6sxxpwl33f1iplz3jfp5gkob17z66t2 0 134997 1374378 1370399 2026-05-29T16:06:03Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374378 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=ವಾಹಿದುದ್ದೀನ್ ಖಾನ್|image=maulanawahiduddin.jpg|birth_date={{birth date and age|1925|01|01|df=y}}|birth_place=[[Azamgarh]], [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]], [[British India|India]]|occupation=Islamic spiritual leader, speaker and author|genre=[[Islamic literature]]|notableworks=[[Tazkirul Quran]]}}ಗೌರವಾನ್ವಿತ '''ಮೌಲಾನಾ ವಾಹಿದುದ್ದೀನ್ ಖಾನ್''' (ಜನನ ೧ ಜನವರಿ ೧೯೨೫ - ಮರಣ ೨೧ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೧) ಒಬ್ಬ [[ಭಾರತ|ಭಾರತೀಯ]] [[ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ|ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್]] ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿದ್ದು, ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥ ಕುರಾನಿನ‌ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸಮಕಾಲೀನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.indianmuslims.info/news/2007/oct/03/all_muslim_sects_should_agree_disagree_maulana_wahiduddin_khan.html|title=All Muslim sects should agree to disagree: Maulana Wahiduddin Khan &#124; Indian Muslims<!-- Bot generated title -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20100515053638/http://www.indianmuslims.info/news/2007/oct/03/all_muslim_sects_should_agree_disagree_maulana_wahiduddin_khan.html|archive-date=15 May 2010|access-date=17 August 2009}}</ref> ಬಾಬರಿ ಮಸೀದಿಯ ಜಾಗದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಭಾರತೀಯ ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದ ವಾಹಿಯುದ್ದೀನ್ ಖಾನ್,<ref>{{cite web |url=https://indianexpress.com/article/india/maulana-wahiduddin-khan-the-advocate-of-religious-harmony-who-told-muslims-to-relinquish-babri-claims-7284552/ |title=Maulana Wahiduddin Khan: The advocate of religious harmony who told Muslims to relinquish Babri claims}}</ref> ''ವಿಶ್ವದ ೫೦೦ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು'' ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.themuslim500.com/profiles/wahiduddin-khan/|title=The Muslim 500: Wahiduddin-Khan|language=en-US|access-date=2020-04-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/22-Indians-among-worlds-influential-Muslims/articleshow/49315830.cms|title=Times of India on 22 most influential Muslims in India|language=en-US|access-date=2020-04-14}}</ref> ಖಾನ್ ಅವರು ರಷ್ಯಾದ ''ಡೆಮಿಯುರ್ಗಸ್ ಪೀಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್'' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ; ಜನವರಿ 2000 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವ [[ಪದ್ಮಭೂಷಣ]] ; [[ಮದರ್‌ ತೆರೇಸಾ|ಮದರ್ ತೆರೇಸಾ]] ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಗರಿಕರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref> {{Cite news|url=http://www.sify.com/news/muslim-scholar-gets-sadhbhavana-award-news-national-kiuvkdbhgdg.html|title=Muslim scholar gets Sadhbhavana Award|date=2010-08-20|access-date=6 August 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20100822003932/http://sify.com/news/muslim-scholar-gets-sadhbhavana-award-news-national-kiuvkdbhgdg.html|archive-date=22 August 2010|publisher=[[Sify.com]]}} </ref> ಮತ್ತು ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸದ್ಭಾವನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2009) ಕೂಡಾ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಜನವರಿ 2021 ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾದ [[ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ|ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ]] ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/republic-day-awards-2021-live-updates-101611567932534.html|title=LIVE: Ram Vilas Paswan, Keshubhai Patel, Tarun Gogoi awarded Padham Bhushan|date=2021-01-25|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2021-01-25}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಖಾನ್ ಅವರು ಬಧಾರಿಯಾ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿ, ಆಜಂಘರ್ ಜಿಲ್ಲೆ, [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]],ಭಾರತ, ಇಲ್ಲಿ 1925 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು <ref> {{Cite web|url=http://www.jammu-kashmir.com/insights/maulana_wahiduddin_index.html|title=Maulana Wahiduddin Khan|archive-url=https://web.archive.org/web/20080919225335/http://www.jammu-kashmir.com/insights/maulana_wahiduddin_index.html|archive-date=19 September 2008|access-date=30 September 2008}} </ref> == ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು == ''ಅರ್-ರಿಸಾಲಾ'' (ಸಂದೇಶ) [[ಉರ್ದೂ|ಉರ್ದು]] ನಿಯತಕಾಲಿಕವು 1976 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಇದು ಅವರ ಲೇಖನಗಳು ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನಿಯತಕಾಲಿಕದ [[ಆಂಗ್ಲ|ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಆವೃತ್ತಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 1984 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು [[ಹಿಂದಿ]] ಆವೃತ್ತಿಯು ಡಿಸೆಂಬರ್ 1990 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಅವರ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ 'ಹಿಜಾಕಿಂಗ್&nbsp;- ಎ ಕ್ರೈಮ್ ',<ref> {{Cite web|url=http://www.jammu-kashmir.com/insights/insight20000215a.html|title=Hijacking - A Crime<!-- Bot generated title -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20090817131825/http://www.jammu-kashmir.com/insights/insight20000215a.html|archive-date=17 August 2009|access-date=17 August 2009}} </ref> ' ಇಸ್ಲಾಂನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ',<ref> {{Cite web|url=http://www.jammu-kashmir.com/insights/insight20000215b.html|title=Rights of Women in Islam<!-- Bot generated title -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20090214190009/http://jammu-kashmir.com/insights/insight20000215b.html|archive-date=14 February 2009|access-date=17 August 2009}} </ref> ' ಇಸ್ಲಾಂನಲ್ಲಿ ಚಾರಿಟಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ' <ref> {{Cite web|url=http://www.jammu-kashmir.com/insights/insight20000330a.html|title=The Concept of Charity in Islam<!-- Bot generated title -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20081119062711/http://www.jammu-kashmir.com/insights/insight20000330a.html|archive-date=19 November 2008|access-date=17 August 2009}} </ref> ಮತ್ತು' ದಿ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಆಫ್ [[ಜಿಹಾದ್]] '. ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು <ref> {{Cite web|url=http://www.jammu-kashmir.com/insights/insight20000223a.html|title=The Concept of Jihad<!-- Bot generated title -->|archive-url=https://web.archive.org/web/20090818143946/http://www.jammu-kashmir.com/insights/insight20000223a.html|archive-date=18 August 2009|access-date=17 August 2009}} </ref> == ಆಯ್ದ ಕೃತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ == ಅವರು "ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ, ಪ್ರವಾದಿಯ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ ಮತ್ತು ಬಹು-ಜನಾಂಗೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಹಬಾಳ್ವೆ" ಕುರಿತು 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತೆ ಮತ್ತು ಜಾತ್ಯತೀತತೆಯೊಂದಿಗೆ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ:<ref>[https://www.themuslim500.com/profiles/wahiduddin-khan/ Profile] on ''The Muslim 500''</ref><ref> {{Cite web|url=http://www.astrolabe.com/contributor/246/Maulana_Wahiduddin_Khan.html|title=Maulana Wahiduddin Khan - 17 products available|archive-url=https://web.archive.org/web/20071025195102/http://www.astrolabe.com/contributor/246/Maulana_Wahiduddin_Khan.html|archive-date=25 October 2007|access-date=17 August 2009}} </ref> * ''ಶಾಂತಿಯ ಪ್ರವಾದಿ'' * ''ಕುರಾನ್: ಹೊಸ ಅನುವಾದ'' * ''ಕುರಾನ್‌ನ ಖಜಾನೆ'' * ''ತಜ್ಕಿರುಲ್ ಕುರಾನ್'' * ''ಭಾರತೀಯ ಮುಸ್ಲಿಮರು: ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಅಗತ್ಯ'' * ''ಇಸ್ಲಾಂ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ: ಇಸ್ಲಾಂಗೆ ಸರಳ ಪರಿಚಯ'' * ''ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ ಮರುಶೋಧನೆ: ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅದರ ಮೂಲ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು'' * ''ಇಸ್ಲಾಂ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ'' * ''ಇಸ್ಲಾಂ: ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ'' * ''ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅವರ ಮಾತುಗಳು'' * ''ಧರ್ಮನಿಂದೆಯ ಸಂಚಿಕೆ'' == ಸಹ ನೋಡಿ == * ಶಾಂತಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಪಟ್ಟಿ {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == * [http://twocircles.net/2010may25/maulana_wahiduddin_khan_muslim_leadership_contemporary_india.html ಸಮಕಾಲೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ನಾಯಕತ್ವದ ಕುರಿತು ಮೌಲಾನಾ ವಹಿದುದ್ದೀನ್ ಖಾನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210430150606/http://twocircles.net/2010may25/maulana_wahiduddin_khan_muslim_leadership_contemporary_india.html |date=2021-04-30 }} - ಟಿಸಿಎನ್ ನ್ಯೂಸ್ * [https://books.google.com/books?id=d3Q7uZ8WpmMC&pg=PA49&lpg=PA49&dq=Maulana+Wahiduddin+Khan&source=web&ots=iY9myL0N5i&sig=hW3UpR--0XDF09ayESqLLDnyP8o&hl=en&sa=X&oi=book_result&resnum=10&ct=result#v=onepage&q=Maulana%20Wahiduddin%20Khan&f=false 1947 ರಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು: ಅಂತರ ನಂಬಿಕೆಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು] * [http://tanzil.net/#trans/en.wahiduddin/ ಕುರಾನ್,] ವಾಹಿದುದ್ದೀನ್ ಖಾನ್ ಅವರ [http://tanzil.net/#trans/en.wahiduddin/ ಹೊಸ ಅನುವಾದ] * [http://www.alrisala.org/ ಅಲ್-ರಿಸಾಲಾ ಫೋರಂ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161125034535/http://www.alrisala.org/ |date=2016-11-25 }} * [http://www.goodwordbooks.com/ ಗುಡ್‌ವರ್ಡ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು] * [http://www.cpsglobal.org/ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ] * [http://www.skhan.org/ ಸಾನಿಯಸ್ನೈನ್ ಖಾನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828035208/http://www.skhan.org/ |date=2008-08-28 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೨೫ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] fl3wjeh7vrjagahbxv05p3olq5ltufv 0 148003 1374387 1365555 2026-05-29T23:46:02Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374387 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum |name = ಶ್ರೀಮಂತಿ ಭಾಯಿ ಸ್ಮಾರಕ ಸರ್ಕಾರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ |native_name = |native_name_lang = |image = Seemanthi Bai Government Museum Bejai Mangaluru - 2.jpg |caption = ಶ್ರೀಮಂತಿ ಭಾಯಿ ಸ್ಮಾರಕ ಸರ್ಕಾರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ |alt = |pushpin_map = |pushpin_map_alt = |pushpin_map_caption = |coordinates = {{coord|12.887000|N|74.846491|E|display=inline,title}} |established = {{Start date| 1960 |05|04|df=y}} |location = [[ಬಿಜೈ]] ರಸ್ತೆ, [[ಮಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] |type = ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ |collection = |visitors = ೧ ದಶಲಕ್ಷ |director = |curator = |logo=|former_name=}} '''ಶ್ರೀಮಂತಿ ಭಾಯಿ ಸ್ಮಾರಕ ಸರ್ಕಾರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ''' [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] [[ಮಂಗಳೂರು|ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ]] ಪುರಾತತ್ವ ಮತ್ತು ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಇದು [http://kannadasiri.kar.nic.in/archaeology/eng/museums.htm ಕರ್ನಾಟಕದ ಪುರಾತತ್ವ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳ] ಘಟಕವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೪ ಮೇ ೧೯೬೦ ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ಬಿ. ಡಿ. ಜತ್ತಿ ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿ ನಾಡು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://archaeology.karnataka.gov.in/page/Government+Museums/Shreemanthi+Bai+Memorial+Government+Museum+Mangaluru/en|title=Shreemanthi Bai Memorial Government Museum Mangaluru - DEPARTMENT OF ARCHAEOLOGY MUSEUMS AND HERITAGE|website=archaeology.karnataka.gov.in|access-date=2023-01-07|archive-date=2022-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20221201154840/https://archaeology.karnataka.gov.in/page/Government%20Museums/Shreemanthi%20Bai%20Memorial%20Government%20Museum%20Mangaluru/en|url-status=dead}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಇಲ್ಲಿನ ಸಂಗ್ರಹಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವು ಕರ್ನಲ್. ವಿ. ಆರ್. ಮಿರಾಜ್ಕರ್ ಅವರ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಆರ್ಮಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಲಾಹೋರ್|ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿ]] ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/Authorities-do-no-good-to-this-museum-road/articleshow/16830660.cms|title=Authorities do no good to this museum road|last=K T|first=Vinobha|date=16 October 2012|work=Times of India|access-date=10 January 2020}}</ref> ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಅವರ ವಾಸದ ಮನೆಯಾಗಿತ್ತು. ೧೯೩೫ ರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ [[ಮಿಲಾನ್|ಮಿಲಾನ್‌ನ]] ಕಟ್ಟಡ ರಚನೆಗಳಂತೆಯೇ ಅದೇ ನೀಲನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹಡಗಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ನಂತರ, ಈ ಮನೆಯನ್ನು ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://www.deccanherald.com/content/532511/bejai-museum-awaits-facelift.html|title=Bejai museum awaits a facelift|last=Kumar|first=Ashwani|date=4 March 2016|work=Deccan Herald|access-date=10 January 2020}}</ref> ಭಾರತದ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಅವರ ಪ್ರವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಾಚೀನ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಮೇರುಕೃತಿಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅದರ ನಂತರ, ಇದನ್ನು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಶ್ರೀಮಂತಿ ಭಾಯಿ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಗರಿಕತೆಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿ ಹಾಗೂ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಪುರಾತನ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ಪ್ರದರ್ಶನ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು == * ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು [[ತುಳು ನಾಡು|ತುಳುನಾಡಿನ]] ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ [[ಭೂತಕೋಲ|ಭೂತಾರಾಧನೆಯ]] ವಿಗ್ರಹ, ಮುಗ(ಮುಖವಾಡ), ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. * ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗ ಮತ್ತು ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು, ಲೋಹದ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಮರದ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು, ಸಂಗೀತ ಉಪಕರಣಗಳು, ಜನಾಂಗೀಯ ವಸ್ತುಗಳು, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಾಕವಚಗಳು. ಹಾಗೂ ಹರಪ್ಪ ಮತ್ತು ಮೊಹೆಂಜೊ-ದಾರೋ, ಗಾಂಧಾರ ಮತ್ತು ತಕ್ಷಶಿಲಾ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್, ವಾರಂಗಲ್, ನಾಗರ್ಜುನಕೊಂಡ, ಸಾರಾನಾಥ್, ಕೋನಾರ್ಕ್, ಕುಶಾನ, ಅಹಿಂಛತ್ರ, ತುಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳು. * ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮುದ್ರೆಗಳು, ಮರದ ಫಲಕಗಳು, ದೈತ್ಯಾಕಾರದ ಮರದ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು, ಪಿಂಗಾಣಿ ವಸ್ತುಗಳು, ಸಂಗೀತ ಉಪಕರಣಗಳು, ದೀಪಗಳು, ಗಡಿಯಾರ, ಮರದ ದೇವರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಚೀನ ವಸ್ತುಗಳು. <ref>{{Cite web|url=https://mangalurusmartcity.net/tourism/Aloyseum|title=Mangaluru Smart City Limited|website=mangalurusmartcity.net|access-date=2023-01-07|archive-date=2023-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230202005929/https://mangalurusmartcity.net/tourism/Aloyseum|url-status=dead}}</ref> === ಚಿತ್ರಕಲೆ === ಪ್ರದರ್ಶನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪುಗಳು, ಸಮಕಾಲೀನ ದೃಶ್ಯಗಳು, ಭಾವಚಿತ್ರಗಳು, ವಿವಿಧ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಗುರುತಿಸದ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ತೈಲ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎರಡರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕಟ್ಟಡದ ಮೊದಲ ಮಹಡಿಯನ್ನು ಕರ್ನಲ್ ವಿ. ಆರ್. ಮಿರಾಜ್ಕರ್ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಭಾರತದಿಂದ ಮತ್ತು ಚೀನಾ, ನೇಪಾಳ, ಚೆಕೊಸ್ಲೊವೇಕಿಯಾ, ಆಫ್ರಿಕಾ, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, ಪರ್ಷಿಯಾ, ಜರ್ಮನಿ, ಜಪಾನ್, ಟರ್ಕಿ, ಬ್ರಿಟನ್, ಇಟಲಿ, ಟಿಬೆಟ್, ರಷ್ಯಾ, ವೆನಿಸ್, ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ನಿಂದ ಬೃಹತ್ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಅನೇಕ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಗ್ರಹಗಳು ಅನನ್ಯವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಈಗ ಪುರಾತನ ತುಣುಕುಗಳಾಗಿವೆ. ಮರದ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು, ಗಾಜಿನ ಫಲಕಗಳು, ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ದಂತದ ವಸ್ತುಗಳು, ಚಿಪ್ಪುಗಳು, ಸಿಗಾರ್ ಬಾಕ್ಸ್‌ಗಳು, ವಿವಿಧ ಲೈಟರ್‌ಗಳು, ಮರದ ವಸ್ತುಗಳು, ಗಾಜಿನ ವಸ್ತುಗಳು, ಲೋಹದ ವಸ್ತುಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಅವರು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. === ಗಾಂಧೀಜಿ ಫೋಟೋ ಗ್ಯಾಲರಿ === ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಫೋಟೋ ಗ್ಯಾಲರಿಯು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಅಪರೂಪದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://swapnawrites.com/mangalore-museum-gandhi-letters/|title=Mangalore museum, Gandhi letters &#124; Swapna Kishore|date=24 April 2013|website=swapnawrites.com}}</ref> ಇದು ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಜನನದಿಂದ ಪ್ರಯಾಣದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗಿನ ಜೀವನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಜೀವನ, ರ‍್ಯಾಲಿಗಳು, ಅಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿಗಳು, ದಂಡಿ ಯಾತ್ರೆ, ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ, ನೆಹರು, ಜಿನ್ನಾ, ಕಸ್ತೂರಬಾ, ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್, ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್, ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್, ಲಾರ್ಡ್ ಮೌಂಟ್ ಬ್ಯಾಟನ್ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಫೋಟೋಗಳು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್, ವಾರ್ಧಾ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳ ಸಂಗ್ರಹಗಳು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿವೆ. === ಮಕ್ಕಳ ವಿಭಾಗ === ಮಕ್ಕಳ ವಿಭಾಗವು ಪ್ರದರ್ಶನದ ಬೊಂಬೆಗಳು, [[ಯಕ್ಷಗಾನ]] ಮತ್ತು [[ಭೂತಕೋಲ|ಭೂತಕೋಲದ]] ಗೊಂಬೆಗಳು, ಪಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು, ವಿಮಾನಗಳು, ದೋಣಿ ಮಾದರಿಗಳು, ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು, ಮರದ ಮಾದರಿಗಳು, ತುಳುನಾಡಿನ ಜನಾಂಗೀಯ ಮತ್ತು ಭೂತಾರಾಧನೆಯ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://myholidayhappiness.com/place/karnataka/mangalore/bejai-museum|title=Bejai Museum, Mangalore - Museum timings, entry fees, nearby places, things to go|work=myholidayhappiness.com}}</ref> === ಕಲ್ಲುಗಳು === ಹೊರ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ವೀರಗಲ್ಲು, ತುಳುನಾಡಿನ ಮಹಾ ಸತಿ ಕಲ್ಲು, [[ತುಳು]], [[ಕನ್ನಡ]] ಶಾಸನಗಳು, ಸೈನಿಕರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು, ಜೈನ, ಸರ್ಪ-ನಾಗಕಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೪ ರಿಂದ ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯ ಜಮ್ಲಾಬಾದ್ ಕೋಟೆಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಫಿರಂಗಿಗಳಿವೆ. <ref>{{Cite news|url=https://www.daijiworld.com/news/newsDisplay?newsID=893239|title=Mangaluru: Smiles at Srimanthi Bai Museum at Bejai|work=www.daijiworld.com|language=en}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <references group="" responsive="1"></references> {{Authority control}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು]] rx1lj523fb8ztzw3n5mw4nkud292waf 0 152353 1374383 1366756 2026-05-29T19:15:22Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374383 wikitext text/x-wiki {{Infobox publisher | image = [[ಚಿತ್ರ:Veeraloka books logo.png|thumb|Veeraloka books logo ]] | parent = ವೀರಲೋಕ ಬುಕ್ಸ್ ಪ್ರೈ ಲಿ | status = Active | founded = 2022 | founder =[[ವೀರಕಪುತ್ರ ಎಂ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ]] | successor = | country = [[ಭಾರತ]] | headquarters = [[ಬೆಂಗಳೂರು]] | distribution = | keypeople = | publications = | topics = | genre = ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಇಪುಸ್ತಕಗಳು | imprints = | revenue = | numemployees = | nasdaq = | url = {{URL|www.veeralokabooks.com}} }} '''''ವೀರಲೋಕ ಬುಕ್ಸ್''''' ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆ. 2022ರಲ್ಲಿ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಲ್ಲಿ]] ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದೆ ವೀರಲೋಕ ಬುಕ್ಸ್ ಇದುವರೆಗೂ (ಆಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩) ಸುಮಾರು 51 ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಕನ್ನಡದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಅನೇಕ ಮರುಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ <ref>[https://www.bookbrahma.com/publisher/veeraloka-books/]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವಾರು ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಓದುಗರಿಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ==ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು== ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} <!-- Inline citations added to your article will automatically display here. See en.wikipedia.org/wiki/WP:REFB for instructions on how to add citations. --> {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] efkyktsm4zeioqlg1103v0sc8cg2z8c 0 177075 1374390 1366597 2026-05-30T03:07:07Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374390 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೫ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] [[File:Sadia Ayman 2 Meril Prothom Alo Awards 2025.jpg|thumb|ಸಾದಿಯಾ ಅಯ್ಮನ್_2_ಮೆರಿಲ್ ಪ್ರೋಥೋಮ್ ಅಲೋ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2025]] {{Infobox person | name = ಸಾದಿಯಾ ಅಯ್ಮನ್ | image = | caption = 2025 ರಲ್ಲಿ ಸಾದಿಯಾ ಅಯ್ಮನ್ | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1999|3|17}} | native_name = ಸಾದಿಯಾ ಅಯ್ಮನ್ | birth_place = ಬಾರಿಸಲ್, [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]]<ref>{{Cite web |script-title=bn:আয়মান সাদিকের সঙ্গে সাদিয়া আয়মানের কী সম্পর্ক |url=https://thedailycampus.com/personality/143044/%E0%A6%86%E0%A7%9F%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8-%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%B8%E0%A6%99%E0%A7%8D%E0%A6%97%E0%A7%87-%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A6%BE-%E0%A6%86%E0%A7%9F%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%95%E0%A7%80-%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%8D%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%95 |access-date=2024-09-26 |website=thedailycampus.com |language=bn}}</ref> | education = ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | occupation = {{hlist|ಅಭಿನೇತ್ರಿ|ಮಾಡೇಲ್}} | years_active = 2019–ಇಂದಿನವರೆಗೆ }} ''ಫಾತಿಮಾ ತಸ್ನಿಮ್ ಸಾದಿಯಾ'' (ಜನನ 17 ಮಾರ್ಚ್ 1999) [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]]ದ ನಟಿ ಮತ್ತು ರೂಪದರ್ಶಿ. ಅವರು ''ಸಾದಿಯಾ ಅಯ್ಮನ್'' ಎಂಬ ರಂಗನಾಮದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಟಾಕ್ ಶೋಗಳು ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. 2019 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ''ಟು ಬಿ ವೈಫ್'' ಎಂಬ ದೂರದರ್ಶನ ನಾಟಕದ ಮೂಲಕ ನಟನೆಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. 2022 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಮಾಯಾಶಾಲಿಕ್'' ವೆಬ್ ಸರಣಿಗಾಗಿ ಅವರು BCRA ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಸಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. 2024 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಘಿಯಾಸ್-ಉದ್-ದಿನ್ ಸೆಲಿಮ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ''ಕಾಜೋಲ್ರೇಖಾ'' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite news |script-title=bn:সাদিয়া আয়মানের প্রথম সিনেমা |url=https://www.dailyjanakantha.com/entertainment/news/709437 |access-date=2024-09-26 |work=Janakantha |language=bn}}</ref> ಅವರು ಭಾರತದ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾಸ್ಮೆಟಿಕ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ 'ಬೋರೋ ಪ್ಲಸ್' ನ 'ಬೋರೋ ಪ್ಲಸ್ ನೀಮ್ ಫೇಸ್‌ವಾಶ್' ನ ಬ್ರಾಂಡ್ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು [[ಶಿಯೋಮಿ|ಶಿಯೋಮಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] ನ ಬ್ರಾಂಡ್ ರಾಯಭಾರಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |date= September 2024|title=নতুন রূপে হাজির হলেন সাদিয়া আয়মান |url=https://www.kalerkantho.com/online/entertainment/2024/09/22/1427871 |access-date=2024-12-17 |website=[[Kaler Kantho]]}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಆಯ್ಮನ್ 17 ಮಾರ್ಚ್ 1998 ರಂದು '''ಬರಿಶಾಲ್''' ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |date=March 2024 |title=Sadia Ayman's birthday today |url=https://www.daily-sun.com/printversion/details/739634 |access-date=2024-09-26 |work=Daily Sun |language=en |archive-date=2024-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240926133735/https://www.daily-sun.com/printversion/details/739634 |url-status=dead }}</ref> ಅವಳಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="in">{{Cite news |script-title=bn:সাদিয়া আয়মান সম্পর্কে! |url=https://www.kalerkantho.com/print-edition/ronger-mela/2022/12/22/1215038|access-date=2024-09-26 |work=Kaler Kantho |date=December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222180726/https://www.kalerkantho.com/print-edition/ronger-mela/2022/12/22/1215038 |archive-date=22 February 2025 |language=bn}}</ref> == ನಟನಾ ವೃತ್ತಿ == ಇಮ್ರಾಲ್ ರಫತ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ 2019 ರಲ್ಲಿ "ಟು ಬಿ ವೈಫ್" ಎಂಬ ದೂರದರ್ಶನ ನಾಟಕದೊಂದಿಗೆ ಐಮನ್ ತನ್ನ ನಟನಾ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ, ಅವರು "ಆಜ್ ಆಕಾಶೇ ಚಾಂದ್ ನೇಯ್", "ಬ್ರಿಶ್ಟಿರ್ ಒಪೆಕ್ಖೈ", "ಹಶಿ", "ಮೆಡಿಸಿನ್ ಮ್ಯಾನ್", "ನೀರೆರ್ ಪಾಖಿ", "ತುಯಿ ಛಾರಾ ಮೋನ್ ಭಲೋ ನೇಯಿ", "ಸದಾ ಪಾಯ್ರಾ" ಮತ್ತು "ಏಕ್ ತಾ ಛೇಲೆ ಮೊನರ್ ಆಂಜಿನೇಟ್" ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಜನಪ್ರಿಯ ದೂರದರ್ಶನ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ನಟನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.<ref>{{Cite news |date=March 2024 |title=Sadia Ayman's birthday today |url=https://www.daily-sun.com/printversion/details/739634 |access-date=2024-09-26 |work=Daily Sun |language=en |archive-date=2024-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240926133735/https://www.daily-sun.com/printversion/details/739634 |url-status=dead }}</ref> 2022 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ''ಮಾಯಾಶಾಲಿಕ್'' (2022) ಗಾಗಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವರದಿಗಾರರ ಸಂಘದಿಂದ (BCRA) ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ (ವಿಮರ್ಶಕರು) BCRA ಪ್ರಶಸ್ತಿ - 2022 ಅನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. 2023 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬಂಗಾಳ ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮತ್ತು ಮಾಸುಮ್ ಶಹರಿಯಾರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ''ಶಾಪ್ನೋವುಕ್'' (2023) ಎಂಬ ವೆಬ್‌ಫಿಲ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಬಯೋಸ್ಕೋಪ್ (ಲೈವ್ ಟಿವಿ) ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಕಬಾಡಿ'' (2023) ಮತ್ತು ಚೋರ್ಕಿನಲ್ಲಿ ''ಇಂಟರ್ನ್‌ಶೀಪ್'' (2023) ಎಂಬ OTT ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಗಿಯಾಸುದ್ದೀನ್ ಸೆಲಿಮ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ''ಕಾಜೋಲ್ರೇಖಾ'' (2024) ಅವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ.<ref>{{Cite news |last=Rahman |first=Akhlakur |date=2022-12-25 |title=Sadia soars |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/sadia-soars-3204031 |access-date=2024-09-26 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> == ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ == {{Pending films key}} {| class="wikitable" |+ !ವರ್ಷ !ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ಪಾತ್ರ !ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು !ಉಲ್ಲೇಖ. |- |2024 |''ಕಾಜೋಲ್ರೇಖಾ'' |ಯುವತಿ ಕಾಜೋಲ್ರೇಖಾ |ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ |<ref>{{Cite news |date=January 2024 |title=Sadia Ayman to make film debut with 'Kajol Rekha' |url=https://www.daily-sun.com/post/729465 |access-date=2024-09-26 |work=Daily Sun |language=en}}</ref> |- |2025 |''ಉತ್ಶೊಬ್'' |ಜೆಸ್ಮಿನ್ | |<ref>{{Cite web |title='সংবিধিবদ্ধ সতর্কীকরণ: পরিবার ছাড়া দেখা নিষেধ' |url=https://www.itvbd.com/entertainment/dhallywood/217630/%E0%A6%B8%E0%A6%82%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A7%E0%A6%BF%E0%A6%AC%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%A7-%E0%A6%B8%E0%A6%A4%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%95%E0%A7%80%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A6%A3-%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%9B%E0%A6%BE%E0%A7%9C%E0%A6%BE-%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE-%E0%A6%A8%E0%A6%BF%E0%A6%B7%E0%A7%87%E0%A6%A7 |access-date=2025-05-31 |website=Independent Television |language=bn}}</ref><br><ref>{{Cite web |date=2025-05-14 |title=ঈদে মুক্তি পাবে এক সিনেমায় ১১ তারকার 'উৎসব' |url=https://ntvbd.com/entertainment/news-1556737 |access-date=2025-06-07 |website=ntvbd.com |language=en}}</ref> |} === ವೆಬ್ ಚಲನಚಿತ್ರ === {| class="wikitable" |+ !ವರ್ಷ !ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ಪಾತ್ರ !ನಿರ್ದೇಶಕ !ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು !ಉಲ್ಲೇಖ. |- |2022 |''ಮಾಯಾಶಾಲಿಕ್'' |ಸಾರಾ |ಶಿಹಾಬ್ ಶಾಹೀನ್ |ಚೊಚ್ಚಲ ವೆಬ್‌ಫಿಲ್ಮ್ | |- |2023 | "ಶಾಪ್ನೋವುಕ್" |ಸುಮಿ |ಮಾಸುಮ್ ಶಹರಿಯಾರ್ | |<ref>{{Cite news |date=July 2023 |title=Manoj Pramanik, Sadia Ayman pair up for first time in drama |url=https://www.daily-sun.com/printversion/details/699555/favicon/favicon/bangla |access-date=2024-09-28 |work=Daily Sun |language=en}}</ref> |- |2024 |"ಬಿಭಾಬೋರಿ" |ನೀತು |ಟಿಟೊ ರೆಹಮಾನ್ | |<ref>{{Cite news |script-title=bn:দীপ্ত প্লেতে আসছে ভৌতিক গল্পে ওয়েব ফিল্ম 'বিভাবরী' |url=https://www.bhorerkagoj.com/entertainment/746324 |work=Bhorer Kagoj |language=bn |archive-date=2025-02-22 |access-date=2024-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222033131/https://www.bhorerkagoj.com/entertainment/746324 |url-status=dead }}</ref> |} === ವೆಬ್ ಸರಣಿ === {| class="wikitable" |+ !ವರ್ಷ !ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ಪಾತ್ರ !ನಿರ್ದೇಶಕ !OTT ವೇದಿಕೆ !ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು !ಉಲ್ಲೇಖ. |- | rowspan="3" |2023 |"ಕಬಡ್ಡಿ" |ಮೀರಾ |ರುಬಾಯೆತ್ ಮಹಮೂದ್ |ಬಯೋಸ್ಕೋಪ್ (ಲೈವ್ ಟಿವಿ) |ಚೊಚ್ಚಲ ವೆಬ್ ಸರಣಿ |<ref>{{Cite news |date=2023-01-07 |title=Dipjol-Misha ready to play 'Kabadi' |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/dipjol-misha-ready-play-kabadi-3214751 |access-date=2024-09-26 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> |- |"ಇಂಟರ್ನ್‌ಶೀಪ್" |ಮನಿಷಾ |ರೆಜಾರ್ ರೆಹಮಾನ್ |ಚೋರ್ಕಿ | |<ref>{{Cite news |date=2023-02-22 |title=Enroll for Chorki's 'Internsheep' tomorrow |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/enroll-chorkis-internsheep-tomorrow-3254491 |access-date=2024-09-26 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> |- |''ಪ್ರೊಕೊಲಿಟೊ'' |ಅಣ್ಣಾ |ಎಂಡಿ ಅಬಿದ್ ಮಲ್ಲಿಕ್ |ಚೋರ್ಕಿ | |<ref>{{Cite news |date=2023-10-13 |title=Chorki's Halloween special 'Procholito' drops intriguing trailer |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/chorkis-halloween-special-procholito-drops-intriguing-trailer-3442121 |access-date=2024-09-26 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> |- |2025 |"ಬೋಹೀಮಿಯನ್ ಘೋರಾ" |ಶುಂಡೋರಿ |ಅಮಿತಾಭ್ ರೆಜಾ ಚೌಧರಿ |ಹೊಯ್ಚೊಯ್ | |<ref>{{Cite web |date=2025-05-11 |title='Bohemian Ghora' to hit screens with star-studded cast |url=https://www.tbsnews.net/splash/bohemian-ghora-hit-screens-star-studded-cast-1139586 |access-date=2025-06-01 |website=The Business Standard |language=en}}</ref> |} == ದೂರದರ್ಶನ == {| class="wikitable" style="font-size:94%;" |+ !ವರ್ಷ !ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ಪಾತ್ರ !ನಿರ್ದೇಶಕ !ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |2019 |ಟು ಬಿ ವೈ‍ಫ್ |ಇಮ್ರಾವುಲ್ ರಫತ್ | |- |2021 |''ಕೋಬ್ + ಕುಸುಮ್'' | |ಶೇತು ಆರಿಫ್ |<ref>{{Cite news |date=January 2024 |title=Shashwta Datta, Sadia Ayman in a drama after 3 years |url=https://www.daily-sun.com/printversion/details/728999 |access-date=2024-09-28 |work=Daily Sun |language=en}}</ref> |- | rowspan="3" |2022 |''ಫುಲ್ಲರ್ ನೇಮ್ ನೇಮ್'' | |ಮಿಜಾನೂರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಆರ್ಯನ್ | |- |''ನೊರೊ ಸಂಡರ್'' | |ರುಬೆಲ್ ಅನುಷ್ | |- |''ಪ್ರೇಮ್ ಕಹಿನಿ'' | |ಇಶ್ತಿಯಾಕ್ ಅಹ್ಮದ್ ರುಮೆಲ್ | |- | rowspan="10" |2023 |''ದೂಬ್ ಶತಾರ್'' |ನೀತು |ರುಬೆಲ್ ಅನುಷ್ | |- |''ಡೂಬ್ ಶತಾರ್ 2'' |ನೀತು |ರುಬೆಲ್ ಅನುಷ್ | |- |''ಬಾಬುಯಿ ಪಖೀರ್ ಬಾಷಾ'' | |ಮಾರುಫ್ ಹೊಸೇನ್ ಸಾಜಿಬ್ | |- |''ಜೋಲ್ಟಿಯನ್'' | |ಛಾಯನಿಕಾ ಚೌಧರಿ | |- |''ಕೋಸ್ಟರ್ ನಾಮ್ ಮಾಯಾ'' | |ಪೋತಿಕ್ ಶಧನ್ | |- |''ದಿ ‌‍ಫಸ್ಟ್ ಕೇಸ್'' | |ಜಮಲ್ ಮಲಿಕ್ | |- |''ಚಿಥಿ'' | |ಪ್ರೀತಿ ದತ್ತ್ | |- |''ಚೊಡ್ಡೋಬೇಶಿ ತೋಮಯ್ ವಲೋಬಾಶಿ'' | |ನೂರ್ ಇಮ್ರಾನ್ ಮಿಥು | |- |''ಎಮೋನ್ ಏಕ್ತಾ ತುಮಿ ಚಾಯ್'' | |ಕೆ.ಎಂ. ಶೋಹಾಗ್ ರಾಣಾ | |- |''ಬ್ರಿಷ್ಟಿರ್ ಒಪೆಕ್‌ಖೈ'' | |ಎಲ್.ಆರ್. ಸೋಹೆಲ್ | |- | rowspan="16" |2024 |``ಹಶಿ'' |ನುಸ್ರತ್ ಜಹಾನ್ ಹಶಿ |ಮಾರುಫ್ ಹೊಸೈನ್ ಸಾಜಿಬ್ | |- |''ಕೆಯು ಕೆಯು ತೇಕೆ ಜೈ'' | |ಶಿಶಿರ್ ಅಹ್ಮದ್ |<ref>{{Cite news |date=January 2024 |title=Shashwta Datta, Sadia Ayman in a drama after 3 years |url=https://www.daily-sun.com/printversion/details/728999 |access-date=2024-09-28 |work=Daily Sun |language=en}}</ref> |- |''ಆಜ್ ಕಲ್ ತುಮಿ ಅಮಿ'' | |ಮಾರುಫ್ ಹೊಸೇನ್ ಸಾಜಿಬ್ | |- |''ಶೇಷ್ ಪ್ರೊಹೋರ್ ತುಮಿ'' | |ಸೆಲಿಮ್ ರೆಜಾ | |- |''ಕಾಜೋಲ್ ಲೊಟ್ಟಾ'' |ಲೋಟಾ |ಶಾ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರಕೀಬ್ | |- |''ಇದು ಸ್ಥಳ.'' | |ಸದ್ನಾನ್ ರೋನಿ | |- |"ಪ್ರಿಯೋ ಲೈಲಿ" |ಲೈಲಿ |ಜಮಾಲ್ ಮಲ್ಲಿಕ್| |- |``ನೋಟುನ್ ಕೋರೆ ಗೋಲ್ಪೋ ಲೇಖಾ'' | |ಮಬ್ರೂರ್ ರಶೀದ್ ಬನ್ನಾ | |- |"ವಲೋಬಶರ್ ಗೋಲ್ಪೋ" | |ಮಬ್ರೂರ್ ರಶೀದ್ ಬನ್ನಾ | |- |"ಜೋಖೋನ್ ಟೋಖಾನ್" |ರಾಹಾ |ಮಿಜಾನುರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಆರ್ಯನ್ | |- |``ಮೋನೆ ರಖ್ಬೋ'' |ಪಿಯಾಶಾ |ಮಬ್ರೂರ್ ರಶೀದ್ ಬನ್ನಾ | |- |"ಶುಕ್ನೀರ್" |ದಶಾಂಶ |ಸಜಾದ್ ಹೊಸೈನ್ ಬಪ್ಪಿ | |- |"ಒಂಟರ್ ಒಂಟರ್" | |ಮಹ್ಮುದುರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಹಿಮೆ | |- |"ವುಗಿ ಜುಗಿ ಫೈನಾನ್ಸ್" | |ಜುಬೇಯರ್ ಇಬ್ನ್ ಬಕರ್ | |- |''ಫುಲ್ ಹಟಾ ಶರ್ಟ್'' | |ಮಿಜಾನುರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಆರ್ಯನ್ | |- |"ಮೊಮೊಟಾ" | |ತೋಪು ಖಾನ್ | |- |2025 |''9 ಡಿಸೆಂಬರ್ ಸೋಂಧೇ'' |ಫಾತಿಮಾ |ತಿಹಾನ್ ಖಾನ್ | |} == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು == {| class="wikitable" |+ !ವರ್ಷ !ಪ್ರಶಸ್ತಿ !ವರ್ಗ !ಕೆಲಸ !ಫಲಿತಾಂಶ !ಉಲ್ಲೇಖ |- | rowspan="2" |2022 |ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವರದಿಗಾರರ ಸಂಘ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (BCRA) |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ (ವಿಮರ್ಶಕರ ಆಯ್ಕೆ) |''ಮಾಯಾಶಾಲಿಕ್'' |{{Won}} |<ref>{{Cite news |last=Rahman |first=Akhlakur |date=2022-12-25 |title=Sadia soars |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/sadia-soars-3204031 |access-date=2024-09-26 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> |- |ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು |ಹೊಸ ನಟಿ (ಟಿವಿ) |"ಪ್ರೇಮ್ ಕಹಿನಿ" |{{Won}} |<ref>{{Cite web |title=Sadia Ayman won Bijoy TV present Bangladesh Excellence Awards 2022 for the drama "Prem Kahini" |url=https://x.com/Sadiaayman75/status/1684251355723235328 |website=X.Com}}</ref> |- |2024 |ಮೆರಿಲ್-ಪ್ರೋಥಮ್ ಅಲೋ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |''ಕಾಜೋಲ್ರೇಖಾ'' |{{Nominated}} |<ref>{{Cite news |date=2024-09-11 |script-title=bn:মেরিল-প্রথম আলো পুরস্কার ২০২৪: চলচ্চিত্রে মনোনয়নপ্রাপ্ত সেরা আট নায়িকা |url=https://www.prothomalo.com/entertainment/v84ve89htv |access-date=2024-09-28 |work=Prothom Alo |language=bn}}</ref> |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 5l6ekdn9gzq7aei9d03b14z4ltmltte 0 177747 1374386 1335746 2026-05-29T22:21:51Z Dostojewskij 21814 ವರ್ಗ:೧೮೭೦ ಜನನ 1374386 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಇವಾನೊವಿಚ್ ಕೂಪ್ರಿನ್ | image = Kuprin.jpg | caption = Kuprin in 1910s | birth_date = {{OldStyleDate|7 September|1870|26 August}}<ref name=bse/> | birth_place = [[Narovchatsky District|Narovchat]], [[Penza Governorate]], [[Russian Empire]]<ref name=bse>[http://endic.ru/enc_sovet/Kuprin-aleksandr-ivanovich-30552.html Куприн Александр Иванович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220210122900/http://endic.ru/enc_sovet/Kuprin-aleksandr-ivanovich-30552.html |date=10 February 2022 }}. [[Great Soviet Encyclopedia]]</ref> | death_date = {{death date and age|df=yes|1938|8|25|1870|9|7}}<ref name=bse/> | death_place = [[Leningrad]], [[Russian SFSR]], Soviet Union<ref name=bse/> | occupation = Novelist, short story writer, playwright, journalist | movement = [[Naturalism (literature)|Naturalism]] | notableworks = ''[[Olesya (novel)|Olesya]]'' (1898) <br/>[[The Duel (Kuprin novel)|''The Duel'']] (1905)<br /> ''[[The Garnet Bracelet]]'' (1911) <br />''[[Yama: The Pit]]'' (1915) | awards = [[Pushkin Prize]] | signature = Aleksandr Kuprin signature.svg | citizenship = ರಷ್ಯಾ | spouse = Maria Karlovna Davydova (1902—1907)<br/> Yelizaveta Geinrikh (1907—1938) | children = Lidia Kuprina (1903–1924)<br/> [[Ksenia Kuprina]] (1908–1981) }} '''ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಇವಾನೊವಿಚ್ ಕೂಪ್ರಿನ್''' 1870-1938. ರಷ್ಯನ್ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾದವ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಪೆಂಜ ಪ್ರದೇಶದ ನರೋವ್‍ಚಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಬಡ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರನೊಬ್ಬನ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಸೈನಿಕ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ==ಜೀವನ== ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. 1894ರಲ್ಲಿ ಆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜಿನಾಮೆಯಿತ್ತು ನಾಟಕ, ಸರ್ಕಸ್ ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಕೊನೆಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ತೊಡಗಿದ. 1900ರಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‍ಬರ್ಗ್‍ನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡತೊಡಗಿದ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ== 1903ರಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳ ಸಂಕಲನವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಅದಾದ ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ (1905) ''ದಿ ಡ್ಯೂಯಲ್ ''ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಸೈನಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಆ ಕಾದಂಬರಿ ಬಹುಬೇಗ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗಳಿಸಿತು. 1908 ರಿಂದ 1915ರ ವೇಳೆಗೆ ವೇಶ್ಯಾಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತಂಥ ''ಯಾಮ'' ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ (ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ '''ಪಾಪಕೂಪ''') ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ. 1917ರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಅನಂತರ ಈತ ರಷ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು [[ಪ್ಯಾರಿಸ್]] ಮುಂತಾದ ಕಡೆ ಇದ್ದು 1937ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ [[ಲೆನಿನ್‌ಗ್ರಾಡ್|ಲೆನಿನ್‍ಗ್ರಾಡ್‍]] ನಲ್ಲಿ ನಿಂತ. ==ಪ್ರಭಾವಗಳು== [[ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಂ ಗಾರ್ಕಿ|ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಂಗಾರ್ಕಿಯ]] ಜ್ಞಾನಪಂಥದಲ್ಲಿ ಈತ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದವ. ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಚೆಕಾಫ್ ಮತ್ತು ತುರ್ಗಿನೀಫ್‍ರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರೂ ಅಮೆರಿಕೆಯ ಜಾಕ್‍ಲಂಡನ್ನನ ಬರೆವಣಿಗೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ರಷ್ಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ತರಲು ಈತ ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈತನಿಗೆ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಕಲೆ ಸೊಗಸಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿಸಿತ್ತು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.kuprin.net Kuprin], dedicated website * [http://kuprin.gatchina3000.ru/19_luker_kuprin01.htm Nicholas Luker bio of Kuprin] * [https://www.imdb.com/name/nm0475520/?ref_=nv_sr_2 Aleksandr Kuprin's IMDb.com page] * [http://www.online-literature.com/kuprin/ Biography], at The Literature Network * {{StandardEbooks|Standard Ebooks URL=https://standardebooks.org/ebooks/aleksandr-kuprin}} * {{gutenberg author |id=1552 | name=Aleksandr Ivanovich Kuprin}} * {{Internet Archive author |sname=Aleksandr Ivanovich Kuprin}} * {{Librivox author |id=1373}} * [https://web.archive.org/web/20110820040001/http://litmostki.ru/kuprin/ Grave of Kuprin] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೂಪ್ರಿನ್, ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಇವಾನೊವಿಚ್}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ರಷ್ಯಾದ ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೮೭೦ ಜನನ]] r3lxksvgqgxp77d6k2q52qsyuqezj5w 0 178071 1374384 1364218 2026-05-29T19:22:15Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374384 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] '''ಮಹಿಳಾ ಭಾರತೀಯ ಸಂಘ''' (Women's Indian Association - WIA) ಅನ್ನು ೧೯೧೭ರಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ (ಈಗಿನ ಚೆನ್ನೈ)ನ ಅಡಯಾರ್ನಲ್ಲಿ [[ಅನ್ನಿ ಬೆಸೆಂಟ್]], [[ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಕಜಿನ್ಸ್]], [[ಡೊರೋತಿ ಜಿನಾರಾಜದಾಸ]] ಮತ್ತು ಇತರರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ೧೯ನೇ ಮತ್ತು ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶೋಚನೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ಮುಕ್ತಿಗೊಳಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಈ ಸಂಘವು [[ನಿರಕ್ಷರತೆ]], [[ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ]], [[ದೇವದಾಸಿ]] ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಂಕಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಚಲನೆಯಾಗಿ ವಿಕಸಿತವಾಯಿತು.<ref>{{Cite journal|last=Sudarkodi|first=S.|title=The Women's Indian Association and the Emancipation of Women in the Madras Presidency|date=1997|jstor=44144004|journal=Proceedings of the Indian History Congress|volume=58|pages=742–743}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/emancipation-of-women-discussed-in-the-hindu-1947-indpendence-day-issue/article7540721.ece|title=ಮಹಿಳಾ ಮುಕ್ತಿ|last=Reddi|first=S. Muthulakshmi|date=2015-08-14|work=The Hindu|access-date=2019-07-10|language=en-IN|issn=0971-751X|orig-year=August 15, 1947}}</ref> ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ ಬೆಸೆಂಟ್ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ, [[ಡೊರೋತಿ ಜಿನಾರಾಜದಾಸ]] ಅವರು ಥಿಯೊಸೋಫಿಸ್ಟ್ಗಳ ಆಂತರಿಕ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವಹಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಗುಂಪು ಅನುಕೂಲಕರ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದು, ಆ ಸಮಯದ ನಂತರದ ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರು ಕಾಣಿಸುವುದು ನಿಂತುಹೋಯಿತು. ==ಇತಿಹಾಸ== {{See also|ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು#ಮಹಿಳಾ_ಚಳುವಳಿ}} ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಅದರ ಸಮಗ್ರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಇದರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರಿಬ್ಬರೂ ಸೇರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಯಾವುದೇ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನ, ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೇ ೮, ೧೯೧೭ ರಂದು [[ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಕಜಿನ್ಸ್|ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಇ. ಕಜಿನ್ಸ್]] ಅವರಿಂದ [[ಅಡಯಾರ್, ಚೆನ್ನೈ|ಅಡಯಾರ್, ಮದ್ರಾಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದರು [[ಅನ್ನಿ ಬೆಸೆಂಟ್]]. ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯೆಯರಲ್ಲಿ [[ಎಸ್. ಅಂಬುಜಮ್ಮಾಳ್]], [[ಕಮಲಾದೇವಿ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ]], [[ಮೇರಿ ಪೂನೆನ್ ಲುಕೋಸ್]], [[ಬೇಗಂ ಹಸ್ರತ್ ಮೊಹಾನಿ]], [[ಸರಲಾಬಾಯಿ ನಾಯಿಕ್]], [[ಧನ್ವಂತಿ ರಾಮ ರಾವ್]], [[ಮುತುಲಕ್ಷ್ಮಿ ರೆಡ್ಡಿ]], [[ಮಂಗಳಮ್ಮಾಳ್ ಸದಾಶಿವಯ್ಯರ್]] ಮತ್ತು [[ಹೆರಾಬಾಯಿ ಟಾಟಾ]] ಸೇರಿದ್ದರು. == ಸ್ತ್ರೀ ಧರ್ಮ == [[ಸ್ತ್ರೀ ಧರ್ಮ]] (Stri Dharma) ಎಂಬುದು WIA ಯು ತನ್ನ ಆದರ್ಶಗಳು ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸ್ವರ ಕೊಡಲು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಭಾರತದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{Cite thesis|last=K|first=Broome, Sarah|title=Stri-Dharma: Voice of the Indian Women's Rights Movement 1928-1936|date=2012|publisher=Georgia State University|url=http://scholarworks.gsu.edu/history_theses/57|language=en|access-date=2026-02-11|archive-date=2024-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20241206112151/https://scholarworks.gsu.edu/history_theses/57/|url-status=dead}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದು == * Women's Indian Association. (1967). ''The inspiring saga of Women's Indian Association, 1917- 1967.'' Madras: W.I.A.[http://explore.bl.uk/BLVU1:LSCOP-ALL:BLL01012508263]{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Women's Indian Association. (1967). ''Women's Indian Association, Madras, India : Golden jubilee celebration, 1917 to 1967.'' Madras: W.I.A.[http://explore.bl.uk/BLVU1:LSCOP-ALL:BLL01012508550] == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * ಸ್ತ್ರೀ ಧರ್ಮ ನಿಯತಕಾಲಿಕವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ [http://explore.bl.uk/primo_library/libweb/action/display.do?tabs=moreTab&ct=display&fn=search&doc=BLL01002337186&indx=1&recIds=BLL01002337186&recIdxs=0&elementId=0&renderMode=poppedOut&displayMode=full&frbrVersion=&frbg=&&vl(488279563UI0)=any&dscnt=0&scp.scps=scope%3A%28BLCONTENT%29&tb=t&vid=BLVU1&mode=Basic&srt=rank&tab=local_tab&dum=true&vl(freeText0)=stri%20dharma&dstmp=1524929287454 ಗ್ರಂಥಾಲಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210929065429/http://explore.bl.uk/primo_library/libweb/action/display.do?tabs=moreTab&ct=display&fn=search&doc=BLL01002337186&indx=1&recIds=BLL01002337186&recIdxs=0&elementId=0&renderMode=poppedOut&displayMode=full&frbrVersion=&frbg=&&vl(488279563UI0)=any&dscnt=0&scp.scps=scope:(BLCONTENT)&tb=t&vid=BLVU1&mode=Basic&srt=rank&tab=local_tab&dum=true&vl(freeText0)=stri%20dharma&dstmp=1524929287454 |date=2021-09-29 }}ದಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು. [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಧಾರಿತ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೧೯೧೭ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದವು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೧೭ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸಂಘಟನೆಗಳು]] kzefvd5ht21mbmn0cel7j3w99x7d0jl 0 178072 1374411 1368335 2026-05-30T09:00:23Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374411 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] '''''ಸ್ತ್ರೀ ಧರ್ಮ''''', ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ 'ದಿ ಸ್ಫಿಯರ್ ಆಫ್ ವುಮೆನ್' (ಮಹಿಳೆಯರ ವಲಯ) ಎಂದು ಅನುವಾದಿತವಾಗಿದೆ,<ref name="deborah"/> ಇದು [[ವುಮೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್]]ನ ಒಂದು ವಸಾಹತು ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾ ಪರ ಮಾಸಿಕವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಜನವರಿ 1918 ರಲ್ಲಿ ಎರಡು [[ಥಿಯೋಸೋಫಿಸ್ಟ್]] ಸ್ತ್ರೀವಾದಿಗಳಾದ –[[ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಕಜಿನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಡೊರೋತಿ ಜಿನರಾಜದಾಸ]]– ಅವರಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ 1936 ರವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.{{sfn|Raman|2009|p=151}}{{sfn|Tusan|2007}}[[ಡೊರೋತಿ ಜಿನರಾಜದಾಸ|ಡೊರೋತಿ ಗ್ರಾಹಮ್ ಜಿನರಾಜದಾಸ]], [[ಅನ್ನಿ ಬೆಸೆಂಟ್]], [[ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಕಜಿನ್ಸ್]], ಮಹಾದೇವ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಶ್ರೀಮತಿ ಪಟವರ್ಧನ್ ಮತ್ತು [[ಮುತ್ತುಲಕ್ಷ್ಮಿ ರೆಡ್ಡಿ]] ಇವರುಗಳು ಈ ಮಾಸಿಕದ ಸ್ಥಾಪನಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು.<ref name="deborah"/> ಇದರ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಭಾಷೆಯದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಮಹಿಳೆಯರ [[ಧರ್ಮ]]ವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ: ಅವರ ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗ.{{sfn|Broome|2012}} == ವಾಚಕವರ್ಗ == ಈ ಮಾಸಿಕವು ಆಂಗ್ಲೋ-ಭಾರತೀಯ, ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಹಿಳಾ ವಾಚಕರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.{{sfn|Tusan|2007}} == ವಿಷಯಸೂಚಿ == ಇದು ಮಹಿಳಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸುದ್ದಿ, ಮಹಿಳಾ ಮತದಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳಂತಹ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಲೇಖನಗಳು, ಸಮಾವೇಶಗಳ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದ ಹೊಸ ಶಾಸನಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿತ್ತು.{{sfn|Tusan|2007}} == ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ == ಅಂದಿನ ಇತರ ಮಹಿಳಾ ಮಾಸಿಕಗಳಂತೆ, ಸ್ತ್ರೀ ಧರ್ಮವು ಲಾಭ ಗಳಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಡಗಳನ್ನು ಭರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ವಾಚಕವರ್ಗವನ್ನು ತಲುಪುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿತು. ಇದನ್ನು 2 ಆಣೆಗಳ ಅಗ್ಗದ ಬೆಲೆಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಓದುವ ಕೊಠಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿತ್ತು.<ref name="deborah">{{Citation |last=ಲೋಗನ್ |first=ಡೆಬೋರಾ ಅನ್ನಾ |title=14. ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು: ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಲೇಡೀಸ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್, ಸ್ತ್ರೀ-ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ನವ ಮಹಿಳೆ |date=2024-08-31 |work=ದ ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್ ಕಂಪೇನಿಯನ್ ಟು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾಲೋನಿಯಲ್ ಪೀರಿಯಡಿಕಲ್ಸ್ |pages=228–241 |url=https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/9781399500647-017/html |access-date=2025-04-27 |publisher=ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ |language=en |doi=10.1515/9781399500647-017/html |isbn=978-1-3995-0064-7}}</ref> ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಇದು ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು, ಮಾಸಿಕವು ಕಾಗದದ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಆವರ್ತನದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿತು.<ref name="deborah"/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * {{citation |last=ಬ್ರೂಮ್ |first=ಸಾರಾ |title=ಸ್ತ್ರೀ-ಧರ್ಮ: ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿಯ ಸ್ವರ 1928-1936 |journal=ಇತಿಹಾಸ ಥೀಸಿಸ್ |year=2012 |url=http://scholarworks.gsu.edu/history_theses/57 |access-date=2026-02-11 |archive-date=2024-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206112151/https://scholarworks.gsu.edu/history_theses/57/ |url-status=dead }} *{{citation |title=ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ: ಎ ಸೋಶಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ |first=ಸೀತಾ ಅನಂತ |last=ರಾಮನ್ |publisher=ಎಬಿಸಿ-ಸಿಎಲ್ಐಓ |year=2009 |isbn=9780313014406 |volume=1 |page=151}} * {{citation |first=ಮಿಶೆಲ್ ಎಲಿಜಬೆತ್ |last=ಟುಸಾನ್ |year=2007 |title=ಸ್ತ್ರೀ ಧರ್ಮ ಬರೆಯುವುದು: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಭಾರತದ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಪತ್ರಿಕಾ ವಕಾಲತ್ತು |journal=ವುಮೆನ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ರಿವ್ಯೂ |volume=12 |number=4 |pages=623–649 |doi=10.1080/09612020300200377|doi-access=free }} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮ ಮಾಸಿಕಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಇಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ: https://wiachennai.org/stridharma/ [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1918ರ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1936ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡವು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಮಾಸಿಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1918ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಮಾಸಿಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1936ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಮಾಸಿಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಮಹಿಳಾ ಮಾಸಿಕಗಳು]] ozgz4a7fqffun2wt7k241ofhpz9xoso 0 179044 1374414 1372965 2026-05-30T09:57:33Z Kamath 06 99412 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|0|1 */ 1374414 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ಡಾ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸಿ ಕುಂದೂರು | image = File:Dr_subramanya_c_kunduru_photo.jpg | caption = | birth_date = ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 1992 | birth_place = ಹೇರೂರು, ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ | occupation = ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು, ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು, ಲೇಖಕರು | language = ಕನ್ನಡ | nationality = ಭಾರತೀಯ | education = ಎಂ.ಎ. ಕನ್ನಡ, ಎಂ.ಎ. ಚರಿತ್ರೆ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ. | alma_mater = ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | notable_works = ಬಾನಂಗಳ, ಪಯಣ, ಮಲೆಯ ಮಾರುತ, ನೆಲದ ನಡಿಗೆ }} '''ಡಾ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸಿ ಕುಂದೂರು''' (ಜನನ: ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 1992) ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಲೇಖಕರು<ref>{{cite web | title=Dr Subrahmanya C Kunduru Archives | url=https://pustakamane.com/book-author/dr-subrahmanya-c-kunduru/ }}</ref>, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು. == ಹುಟ್ಟು- ಬಾಲ್ಯ- ಶಿಕ್ಷಣ == ಮಲೆನಾಡಿನ [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹೇರೂರು ಗ್ರಾಮದ ಕುಂದೂರಿನಲ್ಲಿ 1992 ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಲ್ಲಿ ಜನನ. ತಂದೆ ಚಿನ್ನಯ್ಯ, ತಾಯಿ ಸುಶೀಲ ಗದ್ದೆ-ತೋಟ-ಕಾಡುಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಸ.ಹಿ ಪ್ರಾ.ಶಾಲೆ ವೀರಗಲ್ಲು ಮಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ನಂತರ ಸ.ಪ್ರೌ.ಶಾಲೆ ಹೇರೂರು ಇಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ಸಿ ಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ. ಪಿಯುಸಿಯನ್ನು ಶ್ರೀ ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಿಜಿಎಸ್ ಕಾಲೇಜು ಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಆಳ್ವಾಸ್ ಕಾಲೇಜು ಮೂಡಬಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಎಂ.ಎ. ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದು. ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಡಾ. ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ "ವಸಾಹತು ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಕಥಾ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ತಾತ್ವಿಕ ಶೋಧ" ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಎನ್ಇಟಿ ಮತ್ತು ಎಸ್ಎಲ್ಇಟಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. == ಉದ್ಯೋಗ == # ಮಂಗಳೂರಿನ ಕಾವೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಿಜಿಎಸ್ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು # ಡಾ. ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಜೆಸಿಬಿಎಂ ಶೃಂಗೇರಿ ಇದರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು. == ಆಸಕ್ತಿ == ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಓದು, ಚರಿತ್ರೆಯ ಹುಡುಕಾಟ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪಾಠ ಇತ್ಯಾದಿ. ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ, ದೂರದರ್ಶನದ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಕೃತಿಗಳು == [[File:Dr subramanya c kunduru books.jpg|thumb]] ಪ್ರಕಟಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳು # ಬಾನಂಗಳ, ಕವನ ಸಂಕಲನ, ಶಂ.ನ ಪ್ರಕಾಶನ ಜಯಪುರ, 2010 # ಪಯಣ, ಕವನ ಸಂಕಲನ, ಆರಂಬೋಡಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಬಂಟ್ವಾಳ, 2013 # ಮಲೆಯ ಮಾರುತ, ಕಾದಂಬರಿ, ಅಕ್ಷಯ ಪ್ರಕಾಶನ ಬೆಂಗಳೂರು. 2015 # ಮನ್ವಂತರ, ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆ, ಕನಸು ಪ್ರಕಾಶನ, ರಟ್ಟಿಹಳ್ಳಿ, 2016 # ಅನಿಕೇತನ, ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ ಕನಸು ಪ್ರಕಾಶನ, ರಟ್ಟಿಹಳ್ಳಿ, 2016 # ಮಲೆನಾಡ ಸೃಜನಶೀಲ ಪ್ರತಿಭೆ ಹು.ವಾ ಶ್ರೀವತ್ಸ, ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಣ, ಕನಸು ಪ್ರಕಾಶನ, ರಟ್ಟಿಹಳ್ಳಿ, 2017 # ಸಿಂಚನ, ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ, ಥಿಯೋಸಾಫಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು ಹೊಸಪೇಟೆ, 2018 # ಜ್ಞಾನ, ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ, ಥಿಯೋಸಾಫಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು ಹೊಸಪೇಟೆ, 2018 # ತ್ರೀಜ್ಞಾನ ಸಿಂಧೂ, ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ ಥಿಯೋಸಾಫಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು ಹೊಸಪೇಟೆ, 2018 # ಕದಿರು, ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ, ಅಕ್ಷಯ ಪ್ರಕಾಶನ, ಬೆಂಗಳೂರು, 2019 # ನೆಲದ ನಡಿಗೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸುಗ್ಗಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಬೆಂಗಳೂರು. 2023 # ಅಕ್ಷರದ ಹಾದಿ, ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವ ಕಥನ, ಜಾಗೃತಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಬೆಂಗಳೂರು, 2024 # ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯ : ದೇಸಿತನ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಜಾಗೃತಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಬೆಂಗಳೂರು, 2024 # ಮುಕ್ತ ಮಂಗಳ – ಮಂಗಳೂರು ವಿವಿ ಪಠ್ಯ, ಪ್ರಸಾರಾಂಗ ಮಂಗಳೂರು ವಿ.ವಿ, 2024 # ಬಿಜಿಎಸ್ ಕಲ್ಪತರು, ಸಂಪಾದನ ಕೃತಿ, ಶ್ರೀಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಮಹಾಸಂಸ್ಥಾನ ಮಠ ಮಂಗಳೂರು, 2024 # ಸ್ಥಳೀಯತೆ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಸಾಹಿತ್ಯಸುಗ್ಗಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಬೆಂಗಳೂರು, 2024 # ಜೀವನ ಯಾನ, ಕಾದಂಬರಿ, ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ,[[ಕಾರ್ಕಳ]], 2025 # ಹೊಸಪಟ್ಟಣ, ಕಾದಂಬರಿ, ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ,ಕಾರ್ಕಳ, 2026 # ಲೋಕದ ಸ್ವರ, ಅಂಕಣ ಬರೆಹ, ಜಾಗೃತಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಬೆಂಗಳೂರು, 2026 == ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನಗಳು == ಹೊಸದಿಗಂತ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸೌಧ, ಹಂಪಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರೂ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಹಂಪಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾರದ ಅಂಕಣಗಳ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. == ವಿವಿಧ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು== * ಶ್ರೀವತ್ಸರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ನವೋದಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಕೊಪ್ಪ, 2016 * ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಯುವಜನತೆ, ಹೊಸೂರು, 2016 * ಚರಿತ್ರೆಯ ಹೊಸ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ನೆಲೆಗಳು, ಹೊಸಪೇಟೆ. 2017 * ಭಾರತೀಯ ಚರಿತ್ರೆಯ ಹೊಸ ಆಯಾಮಗಳು, ಆಳ್ವಾಸ್ ಕಾಲೇಜು, ಮೂಡಬಿದ್ರೆ, 2018 * ಜನ ಸಂಘಟನೆಯ ತಾತ್ವಿಕ ನಿಲುವುಗಳು, ಕುಂದೂರು, 2018 * ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಒಲವು-ನಿಲುವುಗಳು, ವಿಜಾಯಪುರ, 2019 * ಕನ್ನಡ ಕತೆಗಳ ಹುಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಲೋಕ, ಹೊಸಪೇಟೆ, 2020 * ಗಾದೆಗಳ ಲೋಕದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಯುವ ಜನತೆ, ಹೊಸಪೇಟೆ, 2021 * ಕನ್ನಡ ನಾಡು-ನುಡಿ ಅಂದು ಇಂದಿನ ವಿವೇಚನೆಗಳು, ಕೊಪ್ಪ. 2022 * ಸಣ್ಣಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ದೇಸಿಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸ್ವರೂಪ, ಕ.ವಿ.ವಿ. ಹಂಪಿ, 2023 * ಕುವೆಂಪು ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ವಸಾಹತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸ್ವರೂಪ, ಕ.ವಿ.ವಿ. ಹಂಪಿ, 2023 * ಜಯಪ್ರಕಾಶ ನಾರಾಯಣ ರವರ ಬದುಕು ಬರೆಹ, ಜೆ.ಪಿ ಭವನ, 2023 * ಜೇಡರದಾಸಿಮಯ್ಯರ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಯಕ ದೃಷ್ಟಿ, ಹೊಸಪೇಟೆ, 2023 * ಕನ್ನಡದ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಲೋಕದೃಷ್ಟಿಯ ಅಭಿಕ್ತಿಯ ನೆಲೆಗಳು, ಹೇರೂರು, 2024 * ಕನ್ನಡ ನಾಡು-ನುಡಿಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸವಾಲು, ಸೀಗೋಡು, 2024 * ಕನಕದಾಸರು : ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿವೇಚನೆ, ಮಂಗಳೂರು ವಿವಿ, 2025 * ಚರಿತ್ರೆಯ ಬರೆಹದ ನಿಲುವುಗಳು ಒಂದು ತಾತ್ವಿಕ ಚಿಂತನೆ, ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ ಕಾಲೇಜು, ಉಜಿರೆ 2025 * ಲೇಖನ ಬರೆಹದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಲೇಜು, ಹಂಪನಕಟ್ಟೆ, 2025 * ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಓದಿನ ಸಾಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ರೂಪಗಳು, ಕೊಪ್ಪ, 2025 * ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳು, ಜೆಸಿಬಿಎಂ ಕಾಲೇಜು, 2025 == ಪಡೆದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು == # ಚರ್ಚಾ ಸ್ಪರ್ಧೆ‍ಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಭಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2014 # ಭಾಷಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2015 # ವಿದ್ಯಾಗಣಪತಿ ಗೌರವ; 2016 # ಕೆಓಸಿಎಲ್ ಗೌರವ, 2019 # ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2020 # ಹು.ವಾ ಶ್ರೀ ಗೌರವ, 2020 # ಲಿಲ್ಲಿರಾಮದಾಸ ಪ್ರಭು ಸಾಹಿತ್ಯ ಗೌರವ, 2020 # ಜೆಸಿ ಮಲ್ನಾಡ್ ಗೌರವ, 2021 # ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಗೌರವ- 2022 # ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಕಲಾಮಧ್ಯಮ ಚಿತ್ರಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2024 # ಶ್ರೀ ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಮಂಗಳೂರು ಶಾಖಾಮಠದ ಗೌರವ ಸನ್ಮಾನ, 2024 # ಅಪೂರ್ವ ಜ್ಞಾನ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2025 # ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೌರಭ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2025 # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ನೀಡುವ ಸಾಹಿತ್ಯಸಿರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2026 == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} === ಭಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು === # https://www.bookbrahma.com/author/subramanya-c-kunduru [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] i1s6z8eq3eynklxf7nzesy6tj5vkuk8 0 179162 1374380 1373861 2026-05-29T18:08:00Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374380 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = William Caxton | image = William caxton.jpg | birth_date = {{circa|1422}} | death_date = {{circa|{{death year and given age|1491|{{circa|{{age|1422|1491}}|lk=no}}}}|lk=no}} | resting_place = [[St Margaret's, Westminster]] | occupation = {{cslist|Merchant|diplomat|writer|printer}} | period = {{cslist|Late [[Plantagenet]]|early [[English Renaissance]]}} | notablework = {{cslist|''[[Recuyell of the Historyes of Troye]]''|''[[Dictes and Sayings of the Philosophers|Dictes or Sayengis of the Philosophres]]''|''[[Brut Chronicles]]''}} }} [[File:Caxton printers mark.cropped.jpg|thumb|upright=1.2|Printer's mark of William Caxton, 1478. A variant of the [[merchant's mark]]]] '''ವಿಲಿಯಂ ಕ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಟನ್''' 1422-1491. [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ದೇಶದ ಮೊದಲನೆಯ ಮುದ್ರಣಕಾರ. ==ಆರಂಬಿಕ ಜೀವನ== ಕೆಂಟ್ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ಜನನ. ರಾಬರ್ಟ್ ಲಾರ್ಜ್ ಎಂಬ ವರ್ತಕನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿ (1438) ಆತನ ಮರಣಾನಂತರ(1444) ಯೂರೋಪ್ ದೇಶದ ಉಣ್ಣೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಬ್ರೂಜಸ್ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಸೇರಿದ. ಅಲ್ಲಿ 30 ವರ್ಷಕಾಲ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೋಸ್ಕರ ಶ್ರಮಿಸಿ ಅವರ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ಚುನಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ (1463). ಬರ್ಗಂಡಿ ಪ್ರಾಂತದ ಡಚೆಸ್ ಆಗಿದ್ದ ಮಾರ್ಗರೇಟಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಲಹೆಗಾರನಾಗಿ ನೇಮಕ ಪಡೆದ (1470). ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಈತನಿಗೆ ಒಲವು ಇತ್ತು. ==ಮುದ್ರಣಕಲೆಯ ಪರಿಣತಿ== [[File:Brut Chronicle.jpg|thumb|upright=1.1|left|A page from the [[Brut Chronicle|''Brut'' Chronicle]] (printed as the ''Chronicles of England''), printed in 1480 by Caxton in [[blackletter]]]] ಮುದ್ರಣಕಲೆಯನ್ನು ಕ್ಯಾಕ್ಸ್‍ಟನ್ ಕಲಿತದ್ದು [[ಕಲೋನ್|ಕೋಲೋನ್]] ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ. ತರುವಾಯ ಒಂದು ಅಚ್ಚುಕೂಟವನ್ನು ಬ್ರೂಜ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಕೊಲಾರ್ಡ್ ಮಾನ್‍ಷನ್ನನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ (1474). ತಾನೇ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ [[ಮುದ್ರಣಕಲೆ|ಮುದ್ರಣ]]ವನ್ನು ಈ ಅಚ್ಚುಕೂಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸಿದ (1475). ಮರುವರ್ಷ (1476) ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ವಂತ [[ಭಾಷಾಂತರ]] ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿದ. ಇವಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ 2-3 ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಸಹ ಮುದ್ರಿಸಿದ ಖ್ಯಾತಿ ಈತನದು. 1476ರ ವರ್ಷಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಕ್ಸ್‍ಟನ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ವೆಸ್ಟ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಒಂದು ಅಚ್ಚುಕೂಟವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ<ref>{{cite book|first=John|last=Timbs|authorlink=John Timbs|title=Curiosities of London: Exhibiting the Most Rare and Remarkable Objects of Interest in the Metropolis|url=https://archive.org/details/curiositieslond01timbgoog|year=1855|publisher=D. Bogue|page=[https://archive.org/details/curiositieslond01timbgoog/page/n19 4]}}</ref><ref>{{cite book|chapter=Victorian London&nbsp;– Districts&nbsp;– Areas&nbsp;– The Almonry|url=//www.victorianlondon.org/districts/almonry.htm|year=1850|first=Peter|last=Cunningham|title=Hand-Book of London|access-date=26 September 2020}}</ref> . ಕ್ಯಾಕ್ಸ್‍ಟನ್ ತನ್ನ ಜೀವಿತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 80 ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಣೆ ಮಾಡಿದ್ದ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಮೊದಲನೆಯ ಚಿತ್ರರಂಜಿತ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಈತ 1481ರಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿದ. ಕ್ಯಾಕ್ಸ್‍ಟನ್ನನ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖಪತ್ರಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಪೀಠಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಪ್ತಿ ವಿವರಣೆಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಇವನು ಹಳೆಕಾಲದ ಬರೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಅಚ್ಚುಮೊಳೆಗಳನ್ನು 4-6 ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ತನ್ನ ಹೆಸರಿನ ಮೊದಲನೆಯ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ W.ಅ ಗಳ ಮಧ್ಯೆ 1474 ಇಸವಿಯನ್ನೂ ಮೇಲೆ ಕೆಳಗೆ ಅಂದವಾದ ಅಂಚುಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಒಂದು ಆಕೃತಿಯನ್ನೂ ತನ್ನ ಉದ್ಯೋಗ ಸಂಜ್ಞೆಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಕ್ಸ್‍ಟನ್ ಮೊತ್ತಮೊದಲಿಗನಾದರೂ ಮುದ್ರಣಕಲೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಲಿ ಸುಂದರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಲಿ ಆತ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಲಿಲ್ಲ. ಮುದ್ರಣಕಾರ್ಯವನ್ನು ಒಂದು ಕಲೆಯೆಂದು ಅವನು ಭಾವಿಸಿದಂತಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಸಿದ ಜನರಿಗೆ ಇವನ ಮುದ್ರಣಗಳು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾದುವು. ==ಕ್ಯಾಕ್ಸ್‍ಟನ್ ಸೊಸೈಟಿ== 1485ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಕ್ಸ್‍ಟನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಎಂಬ ಸಂಘ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಇದರ ಕೆಲಸ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲೊ ನಾರ್ಮನ್ನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕಾಲಾನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮತ್ತು ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದೇ ಆಗಿತ್ತು. 1854ರಲ್ಲಿ ಇದು ಮುಚ್ಚಿಹೋಯಿತು. ==ಪ್ರಭಾವ== ಕ್ಯಾಕ್ಸ್‍ಟನ್ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ತಂದದ್ದರ ಪರಿಣಾಮ ವ್ಯಾಪಕವಾದದ್ದು ಬಹುಮುಖವಾದದ್ದು, ಇದುವರೆಗೆ ಒಬ್ಬರು ಓದಿ ಹಲವರು ಕೇಳುವುದು ರೂಢಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರು ಒಂದು ಪ್ರತಿಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತಮ್ಮದೇ ವೇಗದಲ್ಲಿ, ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುವುದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಓದುಗ ವರ್ಗದ ಸ್ವರೂಪವೇ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಪದಗಳ ಕಾಗುಣಿತ, ಪದಗಳ ಬಳಕೆ ಇವೆಲ್ಲ ಏಕರೂಪಗೊಂಡು ಒಂದು `ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಭಾಷೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಚಾಲನೆ ದೊರೆಯಿತು. ಒಂದು ಗದ್ಯ ಶೈಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ಮುದ್ರಣ ಕಲೆಯ ಕೊಡುಗೆ ಗಣನೀಯವಾದದ್ದು.೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಬಿಬಿಸಿ ಯವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ೧೦೦ ಜನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="wayback11to100">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/history/programmes/greatbritons/list.shtml/|archive-url=https://web.archive.org/web/20021204214727/http://www.bbc.co.uk/history/programmes/greatbritons/list.shtml/|archive-date=4 December 2002|title=Great Britons 11–100|publisher=BBC|access-date=1 August 2012}}</ref> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{Gutenberg author | id=3627 }} * {{Internet Archive author |sname=William Caxton}} ** [https://archive.org/details/dictessayingsofp00caxtuoft ''Dictes or Sayengis of the Philosophres''] * {{Librivox author |id=2715}} * [http://www.bl.uk/treasures/caxton/homepage.html Caxton's Canterbury Tales] {{Webarchive|url=http://arquivo.pt/wayback/20090703211241/http://www.bl.uk/treasures/caxton/homepage.html |date=3 July 2009 }} from the [[British Library]] * [http://luna.folger.edu/luna/servlet/view/search/who/Caxton%252C%2BWilliam%252C%2Bca.%2B1422-1491./ Selected works, printed by Caxton] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231117051932/https://luna.folger.edu/luna/servlet/view/search/who/Caxton,+William,+ca.+1422-1491./ |date=2023-11-17 }} from the [[Folger Shakespeare Library]]'s [http://www.folger.edu/ digital image collection] *[http://d.lib.rochester.edu/teams/text/adams-caxton-game-and-play-of-the-chesse-introduction ''The Game and Playe of the Chesse'']. Introduction and text, part of the [http://d.lib.rochester.edu/teams TEAMS Middle English Texts Series] * {{cite book |last1=Hutchinson |first1=John |title=Men of Kent and Kentishmen |date=1892 |publisher=Cross & Jackman |location=Canterbury |pages=31–32 |edition=Subscription |chapter=[[s:Men of Kent and Kentishmen/William Caxton|William Caxton]]}} *{{cite web |url=https://www.british-history.ac.uk/vch/middx/vol2/pp197-200 |title=Industries: Printing. A History of the County of Middlesex Volume 2. pages 197-200 |date=1911 |access-date=26 June 2023}} *[https://www.themorgan.org/exhibitions/william-caxton William Caxton and the Birth of English Printing] 2015 exhibition of Caxton’s imprints at the Morgan Library & Museum. *[https://lbt.bibsoc.org.uk/index.php?title=LBT02731 William Caxton at the London Book Trades] '''Works published by Caxton from the Rare Book and Special Collections Division at the [[Library of Congress]]''' * [http://hdl.loc.gov/loc.rbc/rosenwald.0558 ''A book of the chesse moralysed''] * [http://hdl.loc.gov/loc.rbc/rosenwald.0559.1 ''AL Ingratitude vtterly settying apart, we owe to calle to our myndes the manyfolde gyftes of grace ...''] * [https://www.loc.gov/item/65058894 ''Cordiale quattuor novissimorum.''] * [http://hdl.loc.gov/loc.rbc/rosenwald.0562.1 ''Here begynneth the prohemye vpon the reducynge, both out of latyn as of frensshe in to our englyssh tongue of the polytyque book named Tullius de senectute.''] * [http://hdl.loc.gov/loc.rbc/rosenwald.0563.1 ''Here begynneth the table of the rubrices of this presente volume named the Mirrour of the World or thymage of the same.''] * [http://hdl.loc.gov/loc.rbc/rosenwald.0570 ''Livre des faits d'armes et de chevalerie''] * [http://hdl.loc.gov/loc.rbc/rosenwald.1211''The recuyles or gaderige to gyder of ye hystoryes of Troye...''] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಟನ್, ವಿಲಿಯಂ}} [[ವರ್ಗ:ಮುದ್ರಣಕಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷಾ ಸಾಹಿತಿಗಳು]] 7j86ari92pcj5rrssd5gr9z9zu98lym 0 179213 1374370 1374337 2026-05-29T13:54:06Z ChiK 40016 Requesting speedy deletion with rationale "{{Advert|date=May 2026}}". (TwinkleGlobal) 1374370 wikitext text/x-wiki {{ಅಳಿಸುವಿಕೆ|1={{Advert|date=May 2026}}}} ಡಾ. ರಾಜಶೇಖರ ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ ಇವರ ಪೂರ್ಣಹೆಸರು '''ರಾಜಶೇಖರ ಚಂ.ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ (ಡಾ.ರಾಜಶೇಖರ ಸಿ.ಡಿ)'''. [[ಹಾವೇರಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸವಣೂರು]] ತಾಲೂಕಿನ ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮ [[ಈಚಲಯಲ್ಲಾಪುರ]] ಇವರ ಹುಟ್ಟೂರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೂಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿ, [[ಹತ್ತಿಮತ್ತೂರ]]ಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಹಾವೇರಿ]]ಯ ಎಸ್.ಜೆ.ಎಂ ಹೊಸಮಠದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಿ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು [[ಸವಣೂರ]] ನಗರದ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ ಬಿ.ಇಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು [[ಬೆಳಗಾವಿ]]ಯ ಕೆ.ಎಲ್.ಇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪಡೆದರು. ಮುಂದೆ [[ಧಾರವಾಡದ]] ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ [[ಜಾನಪದ]] ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನದ ಡಿಪ್ಲೋಮಾವನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದೆ ಜಾನಪದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೈಗೊಂಡು, [[ಪ್ರೊ.ಕೆ.ಆರ್. ದುರ್ಗಾದಾಸ]] ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ '''“ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ : ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ”'''(೨೦೧೮) ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧವನ್ನು [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, [[ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ]]ಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಜಾನಪದ ಸಂಶೋಧಕರು, ಕವಿ-ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಗಾಯಕರು, ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಆಗಿ ಸೃಜನಶೀಲ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಇವರು ಸದ್ಯ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ== |ಹೆಸರು : ಡಾ. ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ ರಾಜಶೇಖರ |ಊರು : ಈಚಲಯಲ್ಲಾಪುರ |ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕ : 01-07-1978 |ತಂದೆಯ ಹೆಸರು : ಚಂದ್ರಶೇಖರ |ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು : ರತ್ನವ್ವ |ಪತ್ನಿಯ ಹೆಸರು : ತನುಜಾ ==ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ== 1. [[ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಗ್ರಾಜುಯೇಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್]], [[ಜೈನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಬೆಂಗಳೂರು]] ಇವರು ನಡೆಸಿದ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]] [[ಸಮ್ಮೇಳನ]]ದಲ್ಲಿ `[[ಗಾದೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ನೀತಿ’ ಎಂಬ ವಿಷಯ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಫೆ.2010 2. [[ಪ್ರಾಚ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ ವಿಭಾಗ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ]], ಬೆಂಗಳೂರು ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆ, ಕ.ವಿ.ವಿ ಧಾರವಾಡ ಇವರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ `ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ’ ವಿಷಯ ಕುರಿತ ಕಮ್ಮಟ ಮತ್ತು ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ `ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಕಲಾ ಪರಂಪರೆ’ ವಿಷಯದ ಪತ್ರಿಕೆ ಮಂಡನೆ.-ಮಾ.2011 3. [[ಹಿಂದಿ]] ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ, ಕಲಾ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, [[ರಾಯಬಾಗ]] ಇವರು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಯು.ಜಿ.ಸಿ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ `ಆಧುನಿಕ ಹಿಂದಿ-ಕನ್ನಡ ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೆ ದಲಿತ ಸಂವೇದನಾ’ ವಿಷಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣ]]ದಲ್ಲಿ `[[ಕನ್ನಡ]] [[ಕಾದಂಬರಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ [[ದಲಿತ]]ರು’ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಸೆ.2011 4. [[Puducherry Institute of Linguistics and Culture]], [[Puducherry]] & [[Folklore Society of South Indian Languages]] ([[FOSSILS]]), [[Thiruvananthpurm]] ಇವರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ `[[ಚಿತ್ರಕಲೆ]]-[[ಧರ್ಮ]]-[[ಬಳೆಗಾರ ವೃತ್ತಿ]]’ ವಿಷಯದ ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಮಾ.2012 5. ಪ್ರಾಚ್ಯ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಶಿವಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಮಹಿಳಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಾವೇರಿ ಇವರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ `ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ’ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ `ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಎ.2013 6. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಧಾರವಾಡ ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ., ರಾಷ್ಟಿçÃಯ ದೃಶ್ಯಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಧಾರವಾಡ., ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಜಾನಪದ ಸಂಘ, ತ್ರಿವೇಂದ್ರಮ್ (FOSSILS) ಇವರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ `ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಜಾನಪದ ಸಮ್ಮೇಳನ’ದ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ `ಬಳೆ ತಯಾರಿಕೆ: ಜನಪದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಮೇ.2013 7. ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ, ಕ.ವಿ.ವಿ ಹಾಗೂ ಕೆ.ಎಲ್.ಇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಶ್ರೀ. ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಧಾರವಾಡ ಇವುಗಳ ಸಂಯುಕ್ತ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಡಾ. ದೇವೇಂದ್ರಕುಮಾರ ಹಕಾರಿ ದತ್ತಿ ಉಪನ್ಯಾಸ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ `ಜಾನಪದ ಭಂಡಾರ’ ವಿಷಯದ ಕುರಿತ ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಅ.2013 8. Karnatak University, Dept. of Dr.B.R.Ambedkar Studies & Sera Jey Monastic University, Bylakuppe, Mysore ಇವರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ‘Creating Better World : Dr.B.R.Ambedkar Vision and Perspectives’ ಎಂಬ ಅಂತರರಾಷ್ಟಿçÃಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ `ಅಂಬೇಡ್ಕರ ಅವರ ಸಾಧನೆಯ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರೇರಣಾಶಕ್ತಿ : ಶ್ರೀಮತಿ ರಮಾಬಾಯಿ’ ವಿಷಯದ ಕುರಿತ ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.- ಅ.2016 9. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಸವಣೂರ ಶಹರದ ದೊಡ್ಡಹುಣಸೆ ಕಲ್ಮಠದ ಲಿಂ.ಶ್ರೀ ಗುರು ರಾಚೋಟೇಶ್ವರ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳ 44ನೇ ಸ್ಮರಣೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ ‘ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಮಾರಂಭ’ದಲ್ಲಿ ‘ಶರಣರ ವಿಶ್ವ ಭ್ರಾತೃತ್ವ’ ವಿಷಯದ ಉಪನ್ಯಾಸ.-28 ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ. 2021 10. ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ., ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ., ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ, ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಚೆನ್ನೆöÊ ಇವರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಆಯೋಜಿಸಿದ ಆನ್ಲೈನ್ ಇಫ್ರೋ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ‘ಜನಪದ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅದರ ಜ್ಞಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ’ ಎಂಬ ಎರಡು ದಿನದ –ರಾಷ್ಟಿçÃಯ ವೆಬಿನಾರ್ನಲ್ಲಿ ‘ಜನಪದರು ಕಂಡ ಕಾಡುಹಣ್ಣುಗಳು’ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-29 ನೇ ಜುಲೈ.2021 ==ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನ/ಕಥೆ/ಕವಿತೆ/ಕೃತಿ== 1. ಜಾಹೀರಾತುಗಳು-ಲೇಖನ, ‘ಇಂದು ನನ್ನ ಪಾಳಿ’-ಅಂಕಣ, ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ -2003 2. ದೀಪದಡಿಯ ಗದ್ದುಗೆ-ಕವಿತೆ, ಯುವಕವಿ ಕಾವ್ಯ ಸಂಪುಟ, ಕ.ಸಾ.ಅಕಾಡೆಮಿ, ಬೆಂಗಳೂರು-2003 3. ನಮ್ಮಲೇಕೆ ಕಂದರ..?!-ಕವಿತೆ, ಕನ್ನಡ ಕನ್ನಡಿ-ಕವನ ಸಂಕಲನ, ಶಾರದಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾಶನ,ಚೌ.ದಾನಪುರ-2003 4. ಮನಸ್ಸು-ಭಾವಗೀತೆ ಪ್ರಸಾರ, `ಭಾವಸಂಗಮ’ ತಿಂಗಳ ಹಾಡು, ಆಕಾಶವಾಣಿ ಧಾರವಾಡ-2004 5. ಕವಿತೆ, ಲೇಖನ ಪ್ರಕಟ, ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ2004-05 6. ಕವಿತೆ ಪ್ರಕಟ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಭಾರತಿ, ಸಂಪುಟ-20, ಸಂಚಿಕೆ-1, ಕ.ವಿ.ವಿ ಧಾರವಾಡ-2009 7. ದುರಂತ-ಕಥೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಭಾರತಿ, ಸಂಪುಟ-20, ಸಂಚಿಕೆ-1, ಕ.ವಿ.ವಿ ಧಾರವಾಡ-2009 8. ಬಳೆ ತಯಾರಿಕೆ-ಜನಪದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಲೇಖನ, `ದೇಶಿ ಸಂಪದ ಶಾಲಿನಿ’ ಡಾ.ಶಾಲಿನಿ ರಘುನಾಥ ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥ, ಧಾರವಾಡ-2013 (ISBN-978-93-83872-05-03). 9. ಕಲಿಯುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದವರು-ಲೇಖನ, `ದೇಶಿ ಸಂಪದ ಶಾಲಿನಿ’ ಡಾ. ಶಾಲಿನಿ ರಘುನಾಥ ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥ, ಧಾರವಾಡ-2013 (ISBN-978-93-83872-05-03). 10. ಪರಾಂಜಪೆಯವರ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಣಗಳು-ಲೇಖನ, `ಚೈತ್ರಾಂಗಣ’-ನರಸಿAಹ ಪರಾಂಜಪೆ ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥ. ಧಾರವಾಡ-ಅ.2014 11. ಗಾದೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀತಿ-ಲೇಖನ, ಜಾನಪದ ಝರಿ, ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಹೌಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು-2015 (ISBN-978-93-82095-40-8) 12. ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಕಲಾ ಪರಂಪರೆ-ಲೇಖನ, ಜಾನಪದ ಝರಿ, ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಹೌಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು-2015 (ISBN-978-93-82095-40-8) 13. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ-ಲೇಖನ, ‘ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಭಾರತಿ’, ಸಂಪುಟ-26, ಸಂಚಿಕೆ-2, ಪ್ರಸಾರಾAಗ, ಕ.ವಿ.ವಿ ಧಾರವಾಡ-2015-16 (ISBN-2277-31ಔಘಿ) 14. ಉಳವಿ ಬಳೆಗಳು-ಲೇಖನ, ‘ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಭಾರತಿ’, ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಪುಟ-24, ಸಂಚಿಕೆ-3, ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, ಕ.ವಿ.ವಿ ಧಾರವಾಡ-2009 (ISBN-2277-31ಔಘಿ) 15. ‘ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ: ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ’ ಪಿಹೆಚ್.ಡಿ ಸಾರಾಂಶ-ಲೇಖನ, ಚಿಂತನಶೀಲ ಸಮಾಜಮುಖಿ, ಸಂಪುಟ-2, ಸಂಚಿಕೆ-07, ನಂ.111, 4ನೇ ಮಹಡಿ, ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ಕಾಂಪೌAಡ್, ಲಾಲ್ಬಾಗ್ ರಸ್ತೆ, ಬೆಂಗಳೂರು-ಜುಲೈ.2019 (ISBN-2581-7299) 16. ಪಂ.ಬಸವರಾಜ ಭಜಂತ್ರಿ(ಹೆಡಿಗ್ಗೊAಡ) : ವ್ಯಕ್ತಿ ಪರಿಚಯ, ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, 17ನೇ ಮೇ. 2021 17. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ-ಲೇಖನ, ಪುರಾತತ್ವ, ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ ಇಲಾಖೆ, ಮೈಸೂರು-2021 18. ಮುಖವೀಣೆ-ಲೇಖನ, ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, 21ನೇ ಮೇ. 2021 19. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಬಿ.ಮಾನ್ಪಡೆ : ವ್ಯಕ್ತಿ ಪರಿಚಯ, ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, 06ನೇ ಜೂನ್. 2021 20. ಶರಣರ ವಿಶ್ವಭ್ರಾತೃತ್ವ-ಲೇಖನ, ಲಿಂಗಾಯತ ದರ್ಶನ, ಸಂಪುಟ-08, ಸಂಚಿಕೆ-08, ವಚನ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ, ನಾಗನೂರು ರುದ್ರಾಕ್ಷಿಮಠ, ಬೆಳಗಾವಿ-ಆ.2021 (ISBN-2456-6837) 21. ಗಣೇಶನ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಗೌರಿ ಹೂವು-ಲೇಖನ : ಸುಧಾ, ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆ, 25ನೇ ಆಗಷ್ಟ್, 2022 22. ಇದು ಅಂತಿAಥ ಹೂವಲ್ಲ, ಗೌರಿ ಹೂ-ಲೇಖನ : ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ, ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ, 04ನೇ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್, 2022 23. ಸ್ಥಳನಾಮಗಳು-ಲೇಖನ : ಶಿಗ್ಗಾವಿ ತಾಲೂಕು ದರ್ಶನ : ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು, ಬೆಂಗಳೂರು. ಜ.2023 24. ಮುಖವೀಣೆ ಎಂಬ ಸುಂದರಿ-ಲೇಖನ : Vol.9, Issue.1 & Vol.9, Issue.2, ಜಾನಪದ ಜಗಲಿ, ಕ.ಜಾ.ವಿ.ವಿ, ಗೊಟಗೋಡಿ, 2023 (ISBN-2320-6616) 25. ‘ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಡು ಹಣ್ಣುಗಳು’ ಕೃತಿಯ ಬರೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಕರಡು ಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 26. ‘ಮುಖವೀಣೆ : ಜನಪದ ವಾದ್ಯ ವಿಶೇಷ’ ಕೃತಿಯ ಬರೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಕರಡು ಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 27. ‘ಜನಪದರಲ್ಲಿ ವೀಳ್ಯೆದೆಲೆಯ ಮಹತ್ವ’ : ಅಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನ. 28. ಕರಿ ನೆರಳಲ್ಲಿ ‘ಕಂಬಳಿ ಕರೆ ಕಟ್ಟುವವರ’ ಬದುಕು : ಅಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನ. 29. ‘ಸೋಬಾನೆ ರಮೇಶ ಹಾಡಿರುವ ಸೋಬಾನೆ ಪದಗಳು’ : ಕರಡು ಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 30. ‘ಶಹನಾಯಿ ರಾಜ ಪಂ.ಬಸವರಾಜ ಹೆಡಿಗ್ಗೊಂಡ’ : ಕರಡು ಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 31. ‘ಕಲ್ಗಿ-ತುರಾಯಿ ಪದಗಳು’- ಸಂಗ್ರಹ : ಕರಡು ಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 32. ‘ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ’ ದೊಡ್ಡಾಟದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯ ಕರಡುಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿದೆ. 33. ‘ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ : ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ’ ಕೃತಿ ಪ್ರಕಟ-2026 == ಸದಸ್ಯತ್ವ == 1. Indian Folklore Researcher’s Organisation(IFRO), (No.18, Dt.08-07-2015). ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯತ್ವ. 2. ಜಾನಪದ ಪದವೀಧರರ ಸಂಘ, ಧಾರವಾಡ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ 2017 ರಿಂದ. 3. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು : ನಂ.327208/04-01-2019, ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯತ್ವ. 4. ಜಾನಪದ ಪದವೀಧರರ ಸಂಘ (ರಿ), ಶಿಗ್ಗಾಂವ (DRHR/SOR/784/2019-20) ಮಾಧ್ಯಮ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ 2019 ರಿಂದ. 5. ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖಕ ಸದಸ್ಯತ್ವ, 2017 ರಿಂದ. 6. ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಟ್ರಸ್ಟ್ (ರಿ), ಕೃಷಿ ನಗರ, ಗೊಟಗೋಡಿ, ಶಿಗ್ಗಾವಿ ತಾ. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ-581 205 ನೋಂ.ಸಂ.101/2020-21 ಮಾಧ್ಯಮ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, 2020 ರಿಂದ. == ನೂತನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ == ದಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು, ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಘಟಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ನೇಮಕ (05.10.2024), ದಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು(ರಿ), ರಾಜ್ಯ ಘಟಕ, ಗದಗ. == ಬ್ಲಾಗ್ ತಾಣ == ರಾಜನಪದ (dcrajashekhar.blogspot.com) ಎಂಬ ಬ್ಲಾಗ್ತಾಣದಿಂದ ಜಾನಪದಕ್ಕೆ ಸಂಬAಧಿಸಿದAತೆ ನಾನು ಬರೆದಿರುವ ಪ್ರಕಟಿತ, ಅಪ್ರಕಟಿತ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳು, ವರದಿಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು, ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ವಿಷಯದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡುವ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. == YouTube ವಾಹಿನಿ == RAJANAPADA /ರಾಜನಪದ (http://www.youtube.com/@Rjajanapada) ಹಾಗೂ RWORLD (http://www.youtube.com/@RWORLD2025) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ YouTube ವಾಹಿನಿಗಳ ಮುಖಾಂತರ ದೇಸೀಯ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ಕುಣಿತ, ಗೀತೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬAಧಿಸಿದ ಧ್ವನಿ & ವಿಡಿಯೋ, ಸ್ಥಿರಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿ ಸಂಕಲನ ಮಾಡಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ, ಸಾಕ್ಷö್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಬಿತ್ತರಿಸುವ ಮುಖಾಂತರ ಜಾನಪದ ವಿಷಯದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಈ ವಾಹಿನಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡಿರುವ ವಿಡಿಯೋಗಳು : 1)‘ತಲೆ ದಂಡ’ ನಾಟಕದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳು-05. 2)‘ಸೋಬಾನೆ ರಮೇಶ’ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಸೋಬಾನೆ ಪದಗಳು-28. 3)ಶ್ರೀ.ಶೇಕಪ್ಪ ಯಲಿಗಾರ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ‘ಭಜನಾ ಪದಗಳು’-06. 4)‘ಗೊಂದಲಿಗರು : ಹಾಡು’-ಕಥೆ’ ಶ್ರೀ. ವೆಂಕಪ್ಪ ಅಂಬಾಜಿ ಸುಗತೇಕರ ಅವರ ಸಂದರ್ಶನದ ಸಂಚಿಕೆಗಳು-08. 5)‘ಕಂಬಳಿ ಕರೆ ಕಟ್ಟುವ ಕಲೆ’ : ಸಾಕ್ಷö್ಯಚಿತ್ರ. 6)‘ದೊಡ್ಡಾಟದ ಕಥೆಗಾರ ಗೋವಿಂದಪ್ಪ ಅವರ ವಹುವ್ವರಿ ಬದುಕು’ : ಶ್ರೀ. ಗೋವಿಂದಪ್ಪ ತಳವಾರ ಅವರ ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ಸಂದರ್ಶನ-03. 7)‘ಗಿರಿಜಾ ಕಲ್ಯಾಣ’ ದೊಡ್ಡಾಟದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳು-03. 8)ಈಚಲಯಲ್ಲಾಪುರ ಗ್ರಾಮದ ಮೊಹರಂ ಪದಗಳು-16. 9)‘ಕರ್ಣ ಪರ್ವ’ ದೊಡ್ಡಾಟದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳು-04. 10)ಶ್ರೀಮತಿ. ರಾಧಾಭಾಯಿ ಮಾದರ ಹಾಡಿರುವ ‘ಚೌಡಕಿ ಪದಗಳು’-08. 11)‘ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರ’ ದೊಡ್ಡಾಟದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳು-02. 12)‘ಅಂಗುಲಿಮಾಲ’ ದೊಡ್ಡಾಟ ಪ್ರಸಂಗದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳು. 13)ಬಹುರೂಪಿ ಗಾಯನ : ಹಗಲುವೇಷಗಾರರ ಕುರಿತು ಸಾಕ್ಷö್ಯಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಅವರ ಹಾಡುಗಳು-12. 14)‘ಚಿತ್ರಪಟ ರಾಮಾಯಣ’ ನಾಟಕ : YouTube series-07 15)‘ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ-ಲಕ್ಷೆö್ಮÃಶ್ವರ’ : ಸಾಕ್ಷö್ಯಚಿತ್ರ. j78ajbxzigg52mcn7chx55zq2i81d34 0 179229 1374401 1374348 2026-05-30T05:51:00Z VASANTH S.N. 728 /* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */ 1374401 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | image = Calceolaria dilatata flowers.jpg | image_caption = ''[[Calceolaria dilatata|C. dilatata]]'' | taxon = Calceolaria | authority = [[Carl Linnaeus|L.]] | synonyms = * ''Fagelia'' <small>Schwencke</small> * ''Porodittia'' {{small|G.Don ex Kraenzl.}} * ''Stemotria'' {{small|Wettst. & Harms}} * ''Trianthera'' {{small|Wettst.}} | synonyms_ref = <ref name = powo>{{cite web |title=''Calceolaria'' L. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331444-2 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=24 October 2025}}</ref> }} [[File:Calceolaria biflora Lam..jpg|thumb|upright|''[[Calceolaria biflora|C. biflora]]'']] [[File:Calceolaria_uniflora.JPG|thumb|upright|''[[Calceolaria uniflora|C. uniflora]]'']] '''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯ''' ಬೆಡಗಿನ ಹೂಬಿಡುವ ಅಲಂಕಾರ [[ಸಸ್ಯ]]ಜಾತಿ. ಸ್ಕ್ರಾಫ್ಯುಲೇರಿಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಹೂಗಳಿಗಾಗಿ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ==ಪ್ರಭೇದಗಳು== ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 200 ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು [[ಪೆರು]], [[ಚಿಲಿ]] ದೇಶಗಳ [[ಆಂಡೆಸ್ ಪರ್ವತಗಳು|ಆಂಡಿಸ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ]]ಗಳ ಮೂಲವಾಸಿಗಳು. [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]]ದಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ==ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಸುಮಾರು 2'-4' ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮೂಲಿಕೆ ಸಸ್ಯಗಳು. ಎಲೆಗಳು ಅಭಿಮುಖ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಮೈ ಒರಟಾಗಿ ಸಣ್ಣಕೂದಲುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಹೂಗಳು ರೆಸೀಮ್ ಮಾದರಿಯ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ಹೂ ದಳ ಹಳದಿ, ಊದಾ ಮುಂತಾದ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಚೆಲುವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲೆ ಚುಕ್ಕೆಗಳೂ ಇದ್ದು ಹೂವಿನ ಅಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಹೂದಳ ಎರಡು ತುಟಿಗಳಾಗಿ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಕೆಳದುಟಿ ಊದಿಕೊಂಡು ಪಾದರಕ್ಷೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ದುಟಿ ಕೆಳದುಟಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದು; ಒಂದು ರೀತಿಯ ಚೀಲದಂತಿದೆ. [[ಪುಂಕೇಸರ|ಕೇಸರ]]ಗಳು ಎರಡು. ಫಲ ಹಲವು ಬೀಜಗಳುಳ್ಳ ಸಂಪುಟ ಮಾದರಿಯದು. ==ಸಸ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ== ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೋಲೇರಿಯದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಡ್ಡತಳಿಗಳೂ ಇವೆ. ಇವನ್ನು ಮೂಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೊದೆಗಳು ಎಂದು 2 ಮುಖ್ಯ ಪಂಗಡಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸುವುದುಂಟು. ಮೂಲಿಕೆ ಬಗೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೀಜಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತುವ ಕಾಲ ಮಾರ್ಚ್ ಕೊನೆಯಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ವರೆಗೆ. ಬೀಜಗಳು ಬಹುಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅಗಲವಾದ ತಟ್ಟೆಗಳಂಥ [[ಕುಂಡ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮರಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಬೇಕು. ನೀರು ಹಾಯಿಸುವಾಗಲೂ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಬೇಕು. ಮೇಲಿನಿಂದ ನೀರು ಹಾಕದೆ ಕುಂಡಗಳ ತಳವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀರಿನೊಳಕ್ಕೆ ಅದ್ದಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕುಂಡದ ಬುಡದ ರಂಧ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರು ಮೇಲೇರುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಬೀಜಗಳು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಉಷ್ಣತೆ 150 ಸೆಂ. ಇರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆಗ ಬೀಜಗಳು ಮೊಳೆಯುತ್ತವೆ. [[ಸಸಿ]]ಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ದೊಡ್ಡವಾದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಕುಂಡಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕು. ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ [[ಗೊಬ್ಬರ]]ದ ನೀರನ್ನು (ಮೂರು ಗ್ಯಾಲನ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಿಡಿ ದನದ ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಕಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಮಿಶ್ರಣ) ಹಾಕುತ್ತಿರಬೇಕು ಪೊದೆಯಂತೆ ಬೆಳೆಯುವ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯ ಬಗೆಗಳನ್ನು [[ಕಾಂಡ]] ತುಂಡುಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಎಲೆಗಳಿರುವ ತುಂಡುಗಳನ್ನೇ ಆಯ್ದು ನಾಟಿ ಮಾಡುವುದೇ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಮ. ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯದ ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಹೂ ಬಿಡುವ ಕ್ರೆನಾಟಿ ಪೋಲಿಯ, ಕೋರಿಂಬೋಸ ಮತ್ತು ಬೈಫ್ಲೋರಗಳೂ ಊದಾ ಬಣ್ಣದ ಹೂ ಬಿಡುವ ಪಫ್ರ್ಯೂರಿಯ, ಅರ್ಯಾಕ್ನಾಯ್ಡಿಯ ಮತ್ತು ಹರ್ಬಿಯೊಹೈಬ್ರಿಡಗಳೂ ಮುಖ್ಯವಾದವು. == ಆಯ್ದ ಜಾತಿಗಳು == * ''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯಾ ಅಡ್ಸೆಂಡೆನ್ಸ್'' ಲಿಂಡ್ಲ್. 1828 * ''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯಾ ಆಂಪ್ಲೆಕ್ಸಿಕಾಲಿಸ್'' * ''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯಾ ಆಂಡಿನಾ ಬೆಂತ್'' . 1846 * ''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯಾ ಅರಾಕ್ನೊಯ್ಡಿಯಾ'' ಗ್ರಹಾಂ – ಚಿಲಿಯ ಬೆಲ್ಬಮ್ * ''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲಾರಿಯಾ ಬೈಕಲರ್'' ರೂಯಿಜ್ ಮತ್ತು ಪಾವ್. - ಪೆರುವಿನ ತುಂಪು * ''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯಾ ಬೊಗೊಟೆನ್ಸಿಸ್'' ( ಪೆನ್ನೆಲ್ ) ಪೆನ್ನೆಲ್ 1951 * ''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲಾರಿಯಾ ಹರ್ಬಿಯೋಹೈಬ್ರಿಡಾ'' ಗುಂಪು * ''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯಾ ಇಂಟೆಗ್ರಿಫೋಲಿಯಾ'' ಎಲ್. * ''ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯಾ ಬೆಂತ್. 1844'' * ''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲಾರಿಯಾ ಟೊಮೆಂಟೋಸಾ'' ರೂಯಿಜ್ ಮತ್ತು ಪಾವ್. * ''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯಾ ಟ್ರಿಪಾರ್ಟಿಟಾ'' ರುಯಿಜ್ & ಪಾವ್. - ಪೆರುವಿನ ಮ್ಯಾನ್‌ಕಾಪಾಕಿ ಅಥವಾ ಪಾಕೆಟ್ ಮೂಲಿಕೆ * ''ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯಾ ಯುನಿಫ್ಲೋರಾ'' ಲ್ಯಾಮ್. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[https://www.inaturalist.org/observations?subview=map&taxon_id=129854 Calceolaria observations on iNaturalist] *[http://www.chileflora.com/Florachilena/FloraEnglish/PIC_CALCEOLARIA.php Chilean ''Calceolarias''], in Chileflora, seed provider ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯೊಲೇರಿಯ}} 9pxy4y08acs675yqud3u926sdnsm8ln 0 179230 1374400 1374354 2026-05-30T05:50:05Z VASANTH S.N. 728 /* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */ 1374400 wikitext text/x-wiki {{Infobox mineral | name = Calcite | category = [[Carbonate mineral]] | boxwidth = | boxbgcolor = #d4d1cd | image = Calcite Variation.png | imagesize = | caption = Clockwise from top left: scalenohedral, rhomboedral, stalactitic, and botryoidal calcite | formula = CaCO₃ | IMAsymbol = Cal | molweight = | strunz = 5.AB.05 | system = [[Trigonal]] | class = Hexagonal scalenohedral ({{overline|3}}m) <br/>[[H-M symbol]]: ({{overline|3}} 2/m) | symmetry = ''R''{{overline|3}}c | unit cell = ''a'' = 4.9896(2)&nbsp;[[Ångstrom|Å]], <br/>''c'' = 17.0610(11)&nbsp;Å; ''Z''&nbsp;=&nbsp;6 | color = Typically colorless or creamy white - may have shades of brownish colors | habit = Botryoidal, concretionary, druse, globular, granular, massive, rhombohedral, scalenohedral, stalactitic | twinning = Common by four twin laws | cleavage = Perfect on {10{{overline|1}}1} three directions with angle of 74° 55'<ref>{{cite book |last1=Klein |first1=Cornelis |last2=Hurlbut | first2=Cornelius S. Jr. |title=Manual of mineralogy: (after James D. Dana) |date=1993 |publisher=Wiley |location=New York |isbn=0-471-57452-X |edition=21st |page=405}}</ref> | fracture = Conchoidal | tenacity = Brittle | mohs = 3 (defining mineral) | luster = Vitreous to pearly on cleavage surfaces | refractive = ''n''_ω = 1.640–1.660{{br}} ''n''_ε = 1.486 | opticalprop = Uniaxial (−); low [[Optical relief|relief]] | birefringence = ''δ'' = 0.154–0.174 | pleochroism = | streak = White | gravity = 2.71 | density = | melt = | fusibility = Infusible (decrepitates energetically)<ref name=Sinkankas1964>{{cite book |last1=Sinkankas |first1=John |title=Mineralogy for amateurs. |date=1964 |publisher=Van Nostrand |location=Princeton, N.J. |isbn=0-442-27624-9 |pages=359–364}}</ref> | diagnostic = | solubility = Soluble in dilute acids | diaphaneity = Transparent to translucent | other = May fluoresce red, blue, yellow, and other colors under either SW and LW UV; phosphorescent | references = <ref name=HOM>{{cite book|editor1=Anthony, John W. |editor2=Bideaux, Richard A. |editor3=Bladh, Kenneth W. |editor4=Nichols, Monte C. |title= Handbook of Mineralogy|publisher= Mineralogical Society of America|place= Chantilly, VA, US|chapter-url=http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/calcite.pdf |chapter=Calcite |isbn=978-0-9622097-4-1 |series=Vol. V (Borates, Carbonates, Sulfates) |year=2003}}</ref><ref>{{cite web |last1=Barthelmy |first1=Dave |title=Calcite Mineral Data |url=http://webmineral.com/data/Calcite.shtml |website=webmineral.com |access-date=6 May 2018}}</ref> }} ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಎಂಬುದು [[ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್]] (CaCO3 ₎ ನಿಂದ ಕೂಡಿದ [[ಖನಿಜ]]ವಾಗಿದ್ದು , ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಮತ್ತು ನೈಟ್ರೇಟ್ ಖನಿಜಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ . ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಆದಾಗ್ಯೂ '''ಇದು''' ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಒಂದು [[ಬಂಡೆ]]ಯಾಗಿದೆ , ಖನಿಜವಲ್ಲ. ಇದರ ಹೆಸರು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದ ''* ಕ್ಯಾಲ್ಕ್ಸ್'' * ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದರರ್ಥ ''ಕ್ವಿಕ್‌ಲೈಮ್'' . ಒಂದೇ [[ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನ [[ಸ್ಫಟಿಕ]] ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ಎರಡು ಪಾಲಿಮಾರ್ಫ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಥಿರವಾದ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ಖನಿಜವಾಗಿದೆ : ಅರಗೊನೈಟ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟರೈಟ್ <ref>{{cite journal |author1=Yoshioka S. |author2=Kitano Y. |title=Transformation of aragonite to calcite through heating |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/geochemj1966/19/4/19_4_245/_pdf |journal=Geochemical Journal |volume=19 |issue=4 |pages=24–249 |year= 1985|doi=10.2343/geochemj.19.245 |bibcode=1985GeocJ..19..245Y |doi-access=free }}</ref><ref>{{cite journal |author1=Staudigel P. T. |author2=Swart P. K. |title=Isotopic behavior during the aragonite-calcite transition: Implications for sample preparation and proxy interpretation |journal=Chemical Geology |volume=442 |pages=130–138 |year= 2016|doi=10.1016/j.chemgeo.2016.09.013 |bibcode=2016ChGeo.442..130S }}</ref>, ಇವು ಹೆಚ್ಚು ಅಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಕರಗಬಲ್ಲವು. ==ವಿತರಣೆ== [[Image:Calcite.png|thumb|left|upright|Crystal structure of calcite]] ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಹದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದ&nbsp; ತೂಕದ ಸರಿಸುಮಾರು 4% ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ . ==ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು== ಇದು ಅಗಾಧವಾದ ಆಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಗಡಸುತನ ( ಮೊಹ್ಸ್ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ 3 ) ಮತ್ತು [[ವಿನಿಗರ್|ವಿನೆಗರ್‌]]ನಂತಹ ದುರ್ಬಲ [[ಆಮ್ಲ]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಅದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಲೋಹೀಯ [[ಅಯಾನು]]ಗಳ ಕಲ್ಮಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ತಿಳಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಜನೆಯ ಜೊತೆಗೆ - ನೂರಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಉತ್ತಮ ಗುಣವೆಂದರೆ ಆಮ್ಲ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಖನಿಜವು ಯಾವಾಗಲೂ ಆಮ್ಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಮರಳುಗಲ್ಲು ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿತ ಬಂಡೆಗಳಲ್ಲಿನ [[ಸಿಮೆಂಟ್]] ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಆಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಇದನ್ನು ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು . ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ: :: CaCO ₃ + 2H ⁺ → Ca ²⁺ + H ₂ O + CO ₂ (ಅನಿಲ) ಅಲ್ಲಿ [[ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್]] ಅನಿಲವಾಗಿ ಹೊರಬರುವಾಗ ಗುಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಆಮ್ಲವು ಈ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ [[ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ|ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ]] ಅಥವಾ ವಿನೆಗರ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. [[ಡಾಲಮೈಟ್|ಡಾಲಮೈಟ್‌]]ನಂತಹ ಇತರ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‌ಗಳು ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. == ವೈವಿಧ್ಯಗಳು == ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಎಂಬುದು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ-[[ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್]] ಘನ ದ್ರಾವಣ ಸರಣಿಯ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಅಂತ್ಯವಾಗಿದ್ದು , ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿ ರೋಡೋಕ್ರೋಸೈಟ್ (MnCO3 ₎ . ಈ ಸರಣಿಯ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ವಿಧಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಧಗಳಿದ್ದು, ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯ, ಆದರೂ ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪ, ಸ್ಕೇಲ್‌ನೋಹೆಡ್ರಲ್ ಸ್ಫಟಿಕ, ಇದನ್ನು ನಾಯಿ ಹಲ್ಲು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ , ಇದು ಕ್ಯಾನಿಡ್‌ಗಳ ಹಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಡೈಪಿರಮಿಡ್‌ನ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಹೆಸರು. ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಓನಿಕ್ಸ್ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಆಗಿದ್ದು , ಇದನ್ನು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಸಣ್ಣ [[ಪ್ರತಿಮೆ]]ಗಳು, [[ಹೂದಾನಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕೆತ್ತಬಹುದು. ಇದನ್ನು ನಿಜವಾದ ಓನಿಕ್ಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಬಾರದು , ಇದು ಅರೆ-ಅಮೂಲ್ಯ ವಿಧದ ಸ್ಫಟಿಕ ಶಿಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧವೆಂದರೆ ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪಾರ್ , ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಣ್ಣರಹಿತ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಬಸಾಲ್ಟಿಕ್ ಕುಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬೈರ್‌ಫ್ರಿಂಗನ್ಸ್ ಅಥವಾ ಡಬಲ್ [[ವಕ್ರೀಭವನ]]ದ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ . == ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಪರಿಸರ == ಇದರ ಹರಳುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಚಿತ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಅನೇಕ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬದಲಿ ಖನಿಜವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಬೃಹತ್ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಅದರ ಹರಳುಗಳು ಗೋಚರಿಸದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ , ಅಲ್ಲಿ ಇದು ಈ ಬಂಡೆಯ ಮೂಲಭೂತ ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ಏಕೈಕ ಖನಿಜ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೆಡಿಮೆಂಟರಿ ನಿಕ್ಷೇಪವಾಗಿ, ಇದು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಬೈಕಾರ್ಬನೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ದ್ರಾವಣಗಳ ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ''ರಾಸಾಯನಿಕ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‌ನ'' ಚಿಪ್ಪುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಲೂ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವು ಸತ್ತಾಗ ಅವು ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಇದು ''ಆರ್ಗನೊಜೆನಿಕ್ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳು'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ . ಇದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಥವಾ ಸಂಪರ್ಕ ರೂಪಾಂತರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ಮರು[[ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣ]]ದ ಮೂಲಕ [[ಅಮೃತಶಿಲೆ]]ಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ [[ಅಗ್ನಿಶಿಲೆ]]ಗಳನ್ನು ( ಕಾರ್ಬೊನಾಟೈಟ್‌ಗಳು ) ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಸ್ಟ್ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ [[ಗುಹೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ , ಸ್ಟ್ಯಾಲ್ಯಾಕ್ಟೈಟ್‌ಗಳು , ಸ್ಟ್ಯಾಲಾಗ್ಮಿಟ್‌ಗಳು , ಕಾಲಮ್‌ಗಳು , ಟ್ರಾವರ್ಟೈನ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬಹಳ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ [[ಕ್ಯಾಲ್ಶಿಯಮ್|ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ]] ಹೊಂದಿರುವ ನೀರನ್ನು [[ಗಡಸು ನೀರು]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ . ಈ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ನೀರು ಸೋಪಿನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ನೊರೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ . == ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ಸ್ಥಳ, ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಗಳು == ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಖನಿಜಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ: ಸೈಡರೈಟ್ , ಸ್ಫಟಿಕ ಶಿಲೆ , ಪೈರೈಟ್ , ಪ್ರಿಹ್ನೈಟ್ , ಫ್ಲೋರೈಟ್ , ಡಾಲಮೈಟ್ ಮತ್ತು ಬರೈಟ್ . ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾದ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು ಸಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಗಾರೆ ತಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಅಮೃತಶಿಲೆ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಜಲ್ಲಿಕಲ್ಲು ಉತ್ಪಾದನೆ , ಅತಿಯಾದ ಆಮ್ಲೀಯ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಕೃಷಿ [[ರಸಗೊಬ್ಬರ|ರಸಗೊಬ್ಬರಗ]]ಳು<ref>{{cite journal |last1=Mujah |first1=D. |last2=Shahin |first2=M. A. |last3=Cheng |first3=L. |title=State-of-the-Art Review of Biocementation by Microbially Induced Calcite Precipitation (MICP) for Soil Stabilization. |journal=Geomicrobiology Journal |date=2017 |volume=34 |issue=6 |pages=524–537 |doi=10.1080/01490451.2016.1225866 |bibcode=2017GmbJ...34..524M |s2cid=88584080}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Castro-Alonso |first1=M. J. |last2=Montañez-Hernandez |first2=L. E. |last3=Sanchez-Muñoz |first3=M. A. |last4=Macias Franco |first4=M. R. |last5=Narayanasamy |first5=R. |last6=Balagurusamy |first6=N. |title=Microbially induced calcium carbonate precipitation (MICP) and its potential in bioconcrete: microbiological and molecular concepts. |journal=Frontiers in Materials |date=2019 |volume=6 |page=126 |doi=10.3389/fmats.2019.00126 |bibcode=2019FrMat...6..126C |doi-access=free }}</ref> ಮತ್ತು [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕ|ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ]]ಗಳಿಗೆ ಧ್ರುವೀಕರಣ ಪ್ರಿಸ್ಮ್‌ಗಳಾಗಿ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪಾರದರ್ಶಕ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಬಳಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕರಗಿದ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು [[ಉಕ್ಕು|ಉಕ್ಕಿ]]ನ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು [[ಗಾಜು|ಗಾಜಿ]]ನ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಹೆಚ್ಚಿನ ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪಾರ್ ಹರಳುಗಳು [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ|ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]]ದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ<ref> {{cite web |last1=Hudson Institute of Mineralogy |title=Santa Eulalia Mining District, Aquiles Serdán Municipality, Chihuahua, Mexico. |url=https://www.mindat.org/loc-2311.html|website=mindat.org. |access-date=17 February 2023}}</ref> . ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಹರಳು ಮಾದರಿಗಳು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] <ref name=NASA>{{cite web |title=Calcite Quarry, Michigan. |url=https://earthobservatory.nasa.gov/images/6813/calcite-quarry-michigan#:~:text=These%20carbonate%20rocks%20are%20mined,active%20for%20over%2085%20years. |website=Earth observatory | date=7 August 2006 |access-date=17 February 2023}}</ref> , ಸ್ಯಾಕ್ಸೋನಿ ( ಜರ್ಮನಿ )<ref name =AZo>{{cite web |last1=AZoMining |title=Calcite – occurrence, properties, and distribution. |url=https://www.azomining.com/Article.aspx?ArticleID=964 |website=azomining.com |date=15 October 2013 |access-date=17 February 2023}}</ref> , [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] , ಗ್ವಾನಾಜುವಾಟೊ (ಮೆಕ್ಸಿಕೊ), ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್ ( ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ), [[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದ ಅನೇಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ . ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಅನೇಕ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಸಂಗ್ರಹಕಾರರು ಅವುಗಳ ಡಬಲ್ ವಕ್ರೀಭವನ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಣ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ಹೊಳಪನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಅದು ಅದನ್ನು ಮರಳಿನ ಸಣ್ಣ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯಬಹುದು. ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಮತ್ತು ವಕ್ರೀಭವನಗೊಳಿಸುವ ಬೆಳಕಿನ ಎರಡು ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕ್ಲಿಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಿನ್‌ಗಳಂತಹ ಸಣ್ಣ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದೃಶ್ಯತೆಯ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery> Image:Calcit2-G-EmpireTheWorldOfGems.jpg|ಕೆತ್ತಿದ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ (ಅಂಡಾಕಾರದ ಕಟ್) (ಮೆಕ್ಸಿಕೊ).. Image:Calcite jaune.jpg|ಬೈಪಿರಮಿಡಲ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಸ್ಫಟಿಕ ("ನಾಯಿಯ ಹಲ್ಲು"). Image:Erbenochile eye.JPG|ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಟ್ರೈಲೋಬೈಟ್ ಕಣ್ಣು. Image:CalciteEchinosphaerites.jpg|ಮಧ್ಯ ಆರ್ಡೋವಿಷಿಯನ್ ಸಿಸ್ಟಾಯ್ಡ್ ( ಈಶಾನ್ಯ ಎಸ್ಟೋನಿಯಾ ) ಒಳಗೆ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಹರಳುಗಳು Image:Calcite-HUGE.jpg|ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ರೋಂಬಾಯ್ಡ್ ( ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪಾರ್ ) (ಡಿಕ್ಸನ್, ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಬೈರ್‌ಫ್ರಿಂಗೆನ್ಸ್ ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ ) Image:MississippianMarbleUT.JPG|[[Mármol]]ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಅಮೃತಶಿಲೆ (ಬಿಗ್ ಕಾಟನ್ವುಡ್ ಕಣಿವೆ, ಉತಾಹ್ ). Image:GeopetalCarboniferousNV.jpg|ಬೈವಾಲ್ವ್ ಶೆಲ್ ಒಳಗೆ ಮರುಸ್ಫಟಿಕೀಕರಿಸಿದ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್. Image:Calcite_Nb_Medford.jpg|ನಿಯೋಬಿಯಂ ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ (ವಿಶಿಷ್ಟ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದೊಂದಿಗೆ) (ಮೆಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಕ್ವಾರಿ, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ). Image:Calcite-tch21c.jpg|ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ರೋಂಬೋಹೆಡ್ರಲ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ (ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶ) (ಚೀನಾ). Image:Calcite LongWaveUV HAGAM.jpg|ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರೊಸೆಂಟ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ Image:Calcite ShortwaveUV HAGAM.jpg|ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರೊಸೆಂಟ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ Image:Calcite 1 6.png|ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್‌ನ ಕೆಲವು ಕೆಲಸಗಳು. </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್}} [[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಖನಿಜಗಳು]] 2an3ammen8kpfwfdzo7g2l0ncgi7wop 0 179231 1374399 1374363 2026-05-30T05:49:04Z VASANTH S.N. 728 /* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */ 1374399 wikitext text/x-wiki [[File:Kaschmirschal 1.jpg|thumb|Cashmere scarves]] '''ಕ್ಯಾಶ್ಮೀಯರ್''' [[ಕಾಶ್ಮೀರ]], [[ಟಿಬೆಟ್]] ಮೊದಲಾದ [[ಹಿಮಾಲಯ]] ಪ್ರದೇಶಗಳ [[ಮೇಕೆ]]ಗಳ [[ಉಣ್ಣೆ]]ಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬಟ್ಟೆ. ಕಾಶ್ಮೀರಿಗಳು ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಈ ಹೆಸರಿನ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವು ವಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದವು ಹಾಗೂ ಪ್ಯಾಷ್ಮಿನ ಉಣ್ಣೆಯಿಂದ ತಯಾರಾದ ಕೈನೂಲಿನ [[ಕೈಮಗ್ಗ]]ದ [[ಬಟ್ಟೆ]]ಗಳು. [[ನೆಯ್ಗೆ|ನೇಯ್ಗೆ]]ಯ ಕ್ರಮ ಸಾದಾ ಅಥವಾ ಮೂಲೆ ನೇಯ್ಗೆ. ಶಾಲನ್ನು ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಣರಂಜಿತ, ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕ, ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಕಸೂತಿ ಹೊಲಿಗೆ|ಕಸೂತಿ]] ಹೊಲಿಗೆಯ ವೈವಿಧ್ಯದಿಂದ ಶೃಂಗರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಸಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಾರಗಳು, ಹೊಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಾರ ಎಂಬೀ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೇಯ್ದಿರುತ್ತಾರೆ. ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಗೌನುಗಳಿಗೂ ಕೆಲವು ಧಾರಣವಸ್ತ್ರಗಳಿಗೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. '''ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆ''' , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್''' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ , ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಆಡುಗಳು , ಪಶ್ಮಿನಾ ಆಡುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವು ಮೇಕೆ ತಳಿಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ನಾರು . ಇದನ್ನು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ [[ನೂಲು]] , ಜವಳಿ ಮತ್ತು [[ಬಟ್ಟೆ]]ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ . ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಕಾಶ್ಮೀರ ಶಾಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ, "ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್" ಎಂಬ ಪದವು 19 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಕಾಶ್ಮೀರ ಶಾಲು]] [[ಯುರೋಪ್]] ಅನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಆಂಗ್ಲೀಕರಣದಿಂದ ಬಂದಿದೆ . ಮೃದುವಾದ ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಮತ್ತು ಗಾರ್ಡ್ ಕೂದಲು ಎರಡನ್ನೂ ಬಳಸಬಹುದು; ಮೃದುವಾದ ಕೂದಲನ್ನು ಜವಳಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಒರಟಾದ ಗಾರ್ಡ್ ಕೂದಲನ್ನು ಬ್ರಷ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉಡುಪುಗಳಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಒಂದು ಹೈಗ್ರೊಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಫೈಬರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಗಾಳಿಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ತಂಪಾದ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |title=The Exothermic Effects of Textile Fibers during Changes in Environmental Humidity: A Comparison between ISO:16533 and Dynamic Hot Plate Test Method |last2=Faisal |first2=Abedin |last1=Emiel |first1=DenHartog |journal=Fibers |date=2023 |volume=11 |issue=5 |page=47 |doi=10.3390/fib11050047|doi-access=free }}</ref> ==ತಯಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು== ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿತ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಆದರೆ [[ಚೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ಮಂಗೋಲಿಯ|ಮಂಗೋಲಿಯಾ]] 2019 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]] ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=AP |date=2015-05-10 |title=Afghanistan's goat farmers find luxury niche in cashmere |url=https://www.dawn.com/news/1181116 |url-status=live |access-date=2021-08-27 |website=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150514142151/http://www.dawn.com/news/1181116 |archive-date=2015-05-14 }}</ref><ref>{{Cite web |last= |title=Taliban Takeover Puts Afghanistan's Cashmere, Silk Industries at Risk |url=https://newsvot.com/2021/08/25/taliban-takeover-puts-afghanistans-cashmere-silk-industries-at-risk/ |url-status=live |access-date=2021-08-27 |website=Newsvot |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20210827022333/https://newsvot.com/2021/08/25/taliban-takeover-puts-afghanistans-cashmere-silk-industries-at-risk/ |archive-date=2021-08-27}}</ref> ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾದ ಕೆಲವು ನೂಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಫೈಬರ್ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆಯೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೋರಲಾಗಿದೆ.<ref name="Lanham">{{cite web |url=https://www.natlawreview.com/article/yarn-spun-advertising-not-tailored-to-lanham-act-claim |title=A Yarn Spun, But Advertising Not Tailored to a Lanham Act Claim |publisher=[[The National Law Review]] |last=Browning |first=John |date=October 21, 2015 |access-date=August 10, 2019}}</ref><ref name="Crackdown">{{cite news |url=https://www.wsj.com/articles/SB110375854829407721 |title=The Cashmere Police Crack Down |publisher=[[The Wall Street Journal]] |last1=Beatty |last2=Choi |first1=Sally |first2=Hae Won |date=December 23, 2004 |access-date=August 10, 2019}}</ref> ಕಳಪೆ ಭೂ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ನಾರಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅತಿಯಾಗಿ ಮೇಯಿಸುವುದರಿಂದ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿ [[ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು]]ಗಳು [[ಮರುಭೂಮಿ]]ಗಳಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಸ್ಥಳೀಯ [[ತಾಪಮಾನ]] ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ]] ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು [[ಕೆನಡಾ]] ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ವರೆಗೆ ಹರಡಿದೆ. .<ref name="Chinadesert">{{cite news |url=https://www.chicagotribune.com/chi-china-cashmere-htmlstory-htmlstory.html |title=Your cheap sweater's real cost |publisher=[[Chicago Tribune]] |last=Osnos |first=Evan |date=December 16, 2006 |access-date=August 10, 2019}}</ref><ref name="Grassland">{{cite news |url=https://www.npr.org/sections/parallels/2016/12/09/504118819/how-your-cashmere-sweater-is-decimating-mongolias-grasslands |title=How Your Cashmere Sweater Is Decimating Mongolia's Grasslands |last=Schmitz |first=Rob |work=[[NPR]] |date=December 9, 2016 |access-date=August 10, 2019}}</ref> == ಮೂಲಗಳು == ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತಮ ಕೂದಲಿನ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಪ್ರಾ ಹಿರ್ಕಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ,. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶೀಯ ಮೇಕೆ ಉಪಜಾತಿಗಳಾದ ''ಕ್ಯಾಪ್ರಾ ಏಗಾಗ್ರಸ್ ಹಿರ್ಕಸ್'' ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯ ಆವೃತ್ತಿಯ ''ಹಿರ್ಕಸ್ ಬ್ಲೈಥಿ ಗೋಟ್‌ನ'' ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳು ಎರಡು ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ತೆಳುವಾದ, ಮೃದುವಾದ ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಅಥವಾ ಗಾರ್ಡ್ ಹೇರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕೂದಲಿನ ನೇರ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಒರಟಾದ ಹೊರ ಲೇಪನದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತ ಕೂದಲಿನ ಒಳಪದರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ . ಈ ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಅನ್ನು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮೇಕೆಯನ್ನು ಶೀತ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚಗಿಡುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮವಾದ ಅಂಡರ್‌ಡೌನ್ ಅನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು, ಅದನ್ನು ಕೂದಲಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬೇಕು. ಡಿ-ಹೇರಿಂಗ್ ಎನ್ನುವುದು ಒರಟಾದ ಕೂದಲನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಡಿ-ಹೇರಿಂಗ್ ನಂತರ, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಬಣ್ಣ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಜವಳಿ ನೂಲು, ಬಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಡುಪುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇಡೀ ಕೋಟ್ ಅನ್ನು ಶೇವ್ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಅಂಡರ್ ಕೋಟ್ ಅನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ತೆಗೆಯುವ ಮೂಲಕ ಕೂದಲಿನ ತೆಗೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸುಲಭಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ, ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಫೈಬರ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. == ಸಂಗ್ರಹಣೆ == [[File:cashmeregoat shearing.png|thumb|right|Cashmere shearing. [[Corindhap, Victoria|Corindhap]], Australia.]] ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು [[ವಸಂತ (ಋತು)|ವಸಂತಕಾಲ]]ದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಟಿಂಗ್ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಡುಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಚಳಿಗಾಲದ ಮೇಲಂಗಿಯನ್ನು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ , ಆಡುಗಳು ಮಾರ್ಚ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೇ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಳ ಮತ್ತು ಒರಟಾದ ಕೂದಲಿನ ಮಿಶ್ರ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಬಾಚಣಿಗೆಯನ್ನು ಉಣ್ಣೆಯ ಮೂಲಕ ಕುಯ್ಯುವಾಗ ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ನಾರಿನ ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ನಾರು, ಅದನ್ನು ತೊಳೆದು ಕೂದಲು ತೆಗೆದ ನಂತರ, ಕತ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ನಾರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಉದ್ದವಾದ, ಒರಟಾದ ಕಾವಲು ಕೂದಲನ್ನು ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬ್ರಷ್‌ಗಳು, ಇಂಟರ್‌ಫೇಸಿಂಗ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉಡುಪುಗಳಲ್ಲದ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಇರಾನ್]] , ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ , [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ , ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒರಟಾದ ಕೂದಲಿನ ಅಂಶ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಇಳುವರಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಬಾಚಣಿಗೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಎರಡು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಾರು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು, ಸುಮಾರು ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲಿ ನಾರುಗಳನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. "ಬೇಬಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕಿರಿಯ ಮೇಕೆಗಳಿಂದ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಿದ ನಾರುಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. == ಉತ್ಪಾದನೆ == [[File:Shawl makers in Kashmir (1867).jpg|thumb|right|An 1867 [[William Simpson (Scottish artist)|William Simpson]] painting depicting men manufacturing [[shawl]]s using pashm wool]] [[File:Cashmere Factory Gobi 26.JPG|thumb|Cashmere factory in [[Ulaanbaatar]]]] ಚೀನಾ ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, 2016 ರಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 19,200 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ (ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ) ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಂಗೋಲಿಯಾ 8,900 ಟನ್ (ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ) ನೊಂದಿಗೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ,<ref>[http://nso.mn National Statistical Office of Mongolia], 2015.</ref> while [[Afghanistan]], [[Iran]], [[Turkey]], [[Kyrgyzstan]]<ref>{{cite news |last1=Toigonbaev |first1=Sabyr |title=The finer, the better |url=https://www.dandc.eu/en/article/cashmere-kyrgyzstan-distributed-global-scale-primary-producers-however-do-not-get-fair-price |work=D+C Development and Cooperation |volume=42 |issue=4 |date=18 March 2015 |access-date=9 June 2015}}</ref> ಆದರೆ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ , ಇರಾನ್ , [[ಟರ್ಕಿ]] , [[ಕಿರ್ಗಿಸ್ಥಾನ್|ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್]] ಮತ್ತು ಇತರ [[ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ವಿಶ್ವ ಕಚ್ಚಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 15,000 ರಿಂದ 20,000 ಟನ್ (13,605 ಮತ್ತು 18,140 ಟನ್) (ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಣ್ಣೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗ್ರೀಸ್, ಕೊಳಕು ಮತ್ತು ಒರಟಾದ ಕೂದಲನ್ನು ತೆಗೆದ ನಂತರ ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು 6,500 ಟನ್ (5,895 ಟನ್) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಫೈನ್ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅಥವಾ ಪಶ್ಮಿನಾವನ್ನು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಸಮುದಾಯಗಳು ಇನ್ನೂ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಅದರ ಅಪರೂಪತೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಮೂಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಮೇಕೆಯ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ 150 ಗ್ರಾಂ (0.33 ಪೌಂಡ್) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶುದ್ಧ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಬಣ್ಣ ಹಾಕಿ ನೂಲುಗಳಾಗಿ ನೂಲಬಹುದು ಮತ್ತು ಜಂಪರ್‌ಗಳು (ಸ್ವೆಟರ್‌ಗಳು), ಟೋಪಿಗಳು , ಕೈಗವಸುಗಳು , ಸಾಕ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಬಟ್ಟೆಗಳಾಗಿ ಹೆಣೆಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆಗಳಾಗಿ ನೇಯಬಹುದು ಮತ್ತು ನಂತರ ಕತ್ತರಿಸಿ ಜೋಡಿಸಿ ಹೊರ ಕೋಟುಗಳು , ಜಾಕೆಟ್‌ಗಳು , ಪ್ಯಾಂಟ್‌ಗಳು (ಪ್ಯಾಂಟ್‌ಗಳು), ಪೈಜಾಮಾಗಳು , ಸ್ಕಾರ್ಫ್‌ಗಳು , ಕಂಬಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಂತಹ ಉಡುಪುಗಳಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ , ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಉಡುಪು ಉತ್ಪಾದಕರು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಾಯಕರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬಟ್ಟೆಯ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಉಣ್ಣೆಯಿಂದ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಅಥವಾ ರೇಷ್ಮೆಯಿಂದ ಹೊಳಪಿನಂತಹ ಅವುಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಇತರ ನಾರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಬಹುದು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಉಕ್ಸ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಪಟ್ಟಣವು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಒಂದು ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟರ್ ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಉಣ್ಣೆಗಾಗಿ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಗ್ಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು " ಸ್ಯಾಟಿನೆಟ್‌ಗಳ " ಮೊದಲ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಪ್ರಾನ್ ಮಿಲ್ 1820 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಗ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು ಜುಲೈ 21, 2007 ರಂದು ಬರ್ನಾಟ್ ಮಿಲ್ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, 1939 ರ US ಉಣ್ಣೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಲೇಬಲಿಂಗ್ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ , ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾದ (15 US ಕೋಡ್ ಸೆಕ್ಷನ್ 68b(a)(6)), ಉಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಜವಳಿ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಬಹುದು: * ''ಅಂತಹ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನವು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆ ( ಕ್ಯಾಪ್ರಾ ಹಿರ್ಕಸ್ ಲ್ಯಾನಿಗರ್'' ) ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ (ಕೂದಲು ತೆಗೆಯದ) ಅಂಡರ್‌ಕೋಟ್ ಫೈಬರ್‌ಗಳಾಗಿವೆ ; * ಅಂತಹ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನದ ನಾರಿನ ಸರಾಸರಿ ವ್ಯಾಸವು 19 ಮೈಕ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ ; ಮತ್ತು * ಅಂತಹ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನವು ಸರಾಸರಿ ವ್ಯಾಸ 30 ಮೈಕ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಫೈಬರ್‌ಗಳ ಶೇಕಡಾ 3 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು (ತೂಕದಿಂದ) ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. * ಸರಾಸರಿ ಫೈಬರ್ ವ್ಯಾಸವು ಸರಾಸರಿಯ ಸುತ್ತ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಗುಣಾಂಕಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರಬಹುದು<ref>{{cite web |title=Wool Products Labeling Act of 1939 (15 U.S.C. § 68) |url=https://www.ftc.gov/node/119457 |website=Federal Trade Commission |access-date=13 January 2009}}</ref> , ಅದು 24 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ಮೀರಬಾರದು. == ಫೈಬರ್ ವಿಧಗಳು == * ಕಚ್ಚಾ - ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಪಡೆದ ನಾರು. * ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ - ಕೂದಲು ತೆಗೆಯುವಿಕೆ, ತೊಳೆಯುವಿಕೆ, ಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿದ ಮತ್ತು ನೂಲುವ ಅಥವಾ ಹೆಣೆಯಲು/ಕ್ರೋಶಾ ಮಾಡಲು/ನೇಯ್ಗೆ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಫೈಬರ್. * ವರ್ಜಿನ್ - ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೂಲುಗಳು, ಬಟ್ಟೆಗಳು ಅಥವಾ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಹೊಸ ನಾರು. * ಮರುಬಳಕೆ - ಈ ಹಿಂದೆ ನೇಯ್ದ ಅಥವಾ ಫೆಲ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಪ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಮರುಪಡೆಯಲಾದ ನಾರುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ಈ ಹಿಂದೆ ಬಳಸಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಬಳಸದೇ ಇರಬಹುದು. == ವಿಶ್ವ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉದ್ಯಮ == ಮಂಗೋಲಿಯಾ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 9,600 ಟನ್ ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಮಂಗೋಲಿಯಾ ಪೂರೈಸುವ ಒಟ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ನ 15% ಅನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಉಳಿದ 85% ಅನ್ನು ಅರೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಬಳಸುವ ಒಟ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ 70% ಅನ್ನು ಗೋಬಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ 30% ಅನ್ನು ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಉತ್ಪಾದಕರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |title=Mongolian Cashmere - Amicus Travel Mongolia |url=https://www.amicusmongolia.com/mongolian-cashmere.html |access-date=July 9, 2025 |website=Amicus Mongolia |language=en}}</ref> ಜಾಗತಿಕ ಫ್ಯಾಷನ್ ಐಷಾರಾಮಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಬಟ್ಟೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು 2025 ರಲ್ಲಿ US$4.2 ಬಿಲಿಯನ್ ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ, ಇದು 2018 ಮತ್ತು 2025 ರ ನಡುವೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 3.86% ರಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ದರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == [[File:Boy's Frock LACMA M.2007.211.88 (1 of 10).jpg|thumb|right|A boy's [[frock]] produced {{circa|1855}} in [[Kashmir]]; cashmere wool [[twill]] with silk embroidery and silk tassels.]] ಕಾಶ್ಮೀರವನ್ನು ಮಂಗೋಲಿಯಾ , ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ . ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕೈಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಶಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ನಾರನ್ನು ''ಪಾಶ್ಮ್'' ( ಉಣ್ಣೆಗೆ ಪರ್ಷಿಯನ್ ) ಅಥವಾ ''ಪಾಶ್ಮಿನಾ (ಪಾಶ್ಮ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಪರ್ಷಿಯನ್/ಉರ್ದು ಪದ) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>Encyclopædia Britannica (2008). ''cashmere''.</ref> '' ಕ್ರಿ.ಪೂ 3 ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಶ 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ಉಳಿದಿರುವ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಣ್ಣೆಯ ಶಾಲುಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name=ebpasm>Encyclopædia Britannica (2008). ''kashmir shawl''.</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಲ್ಪನೆಯೆಂದರೆ, 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಆಡಳಿತಗಾರ ''ಜೈನ್'' -ಉಲ್-ಅಬಿದಿನ್ , ತುರ್ಕಿಸ್ತಾನ್‌ನಿಂದ ನೇಕಾರರನ್ನು ಕರೆತರುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಉಣ್ಣೆ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು <ref name=ebpasm /> . ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂತ ಮೀರ್ ಸಯ್ಯದ್ ಅಲಿ ಹಮದಾನಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳ ಸ್ಥಾಪಕನನ್ನು ನೋಡುತ್ತದೆ <ref>Sheraza Number (2004). Kashmir Academy Arts and Culture.(ed.), Jeelani Allaie</ref>, ಅವರು ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ, ಪರ್ಷಿಯಾದಿಂದ ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ 700 ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ಕರೆತಂದರು. ಅಲಿ ಹಮದಾನಿ ಲಡಾಖ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಅವರು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲಡಾಖ್ ಮೇಕೆ ಉಣ್ಣೆಯ ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. <ref name="Zutshi">{{cite book |last1=Zutshi |first1=Chitralekha |title=Kashmir's Contested Pasts: Narratives, Geographies, and the Historical Imagination |date=2014 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0199089369}}</ref> ಅವನು ಕೆಲವು ಮೇಕೆ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ಒಂದು ಜೋಡಿ ಸಾಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಅವನು ಆ ಸಾಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜ ಸುಲ್ತಾನ್ ಕುತುಬ್ದೀನ್ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1374-89) ಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.<ref>Rafiabadi, Hamid Naseem (2005). ''Saints and Saviours of Islam''. Sarup & Sons. {{ISBN|8176255556}}.</ref> ಸುಲ್ತಾನನು ಅವುಗಳ ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಂದ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು. ಅಲಿ ಹಮದಾನಿ ಲಡಾಖ್‌ನಿಂದ ಕೆಲವು ಕಚ್ಚಾ ಮೇಕೆ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ತಂದು ರಾಜನಿಗೆ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಶಾಲು ನೇಯ್ಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದನು. ಅದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆಯ ಬಳಕೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತವಾಗಿತ್ತು. [[ಏಷ್ಯಾ]] ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ ನಡುವೆ ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಲೂವಿಯರ್ಸ್‌ನ ವ್ಯಾಲೆರಿ ಆಡ್ರೆಸ್ಸೆಟ್ SA ಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ನೂಲುವ ಮೊದಲ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಂಪನಿ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="Mcgregor">{{cite report |author=McGregor, Bruce Allan |title=Australian Cashmere Attributes and Processing |date=August 2002 |publisher=Rural Industries Research and Development Corporation |page=10 |url=https://rirdc.infoservices.com.au/downloads/02-112.pdf |access-date=2008-07-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090926170119/https://rirdc.infoservices.com.au/downloads/02-112.pdf |archive-date=2009-09-26}}</ref> ಡೌನ್ ಅನ್ನು ಟಿಬೆಟ್‌ನಿಂದ ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ವೋಲ್ಗಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕಜನ್ ಮೂಲಕ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನುಕರಣೆ ನೇಯ್ದ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾಶ್ಮೀರ ಶಾಲುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಶಾಲುಗಳು ಪ್ರತಿ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.<ref name="NAC">{{cite encyclopedia |editor=[[George Ripley (transcendentalist)|George Ripley]] and [[Charles Anderson Dana|Charles A. Dana]] |encyclopedia=[[The New American Cyclopedia]] |title=Cashmere |url=https://books.google.com/books?id=i4oT9yX-KeMC&q=cashmere+weaving&pg=PA514 |access-date=August 17, 2010 |year=1861 |publisher=[[D. Appleton & Company]] |volume=IV |location=New York |pages=514}}</ref> ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಜರಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹರಡಿ ನಾರುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಮತ್ತು ಕೊಳೆಯನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಕೋಲುಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತೆರೆದ ನಂತರ, ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ತೊಳೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಒರಟಾದ ಕೂದಲನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಡೌನ್ ಅನ್ನು ಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ನೂಲುವ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಅದೇ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಬಾಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು<ref>Newton, W. (1836). ''The London Journal of Arts and Sciences and Repertory of Arts And Sciences and Repertory of Patent Inventions''. p.423.</ref><ref>Gilroy, Clinton G. (1844). ''The Art of Weaving, by Hand and by Power, With an Introductory Account of Its Rise and Progress in Ancient and Modern Times''. New York: George D. Baldwin. pp. 270–71.</ref> . 18 ನೇ ಮತ್ತು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, [[ಕಾಶ್ಮೀರ]] (ಆಗ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು) ಟಿಬೆಟ್ ಮತ್ತು ಟಾರ್ಟರಿಯಿಂದ [[ಲಡಾಖ್]] ಮೂಲಕ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮೇಕೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು<ref>Bell, James (1829). ''A System of Geography Popular and Scientific or a Physical, Political and Statistical Account of the World and Its Various Divisions''. London.</ref>. ಹಿಂದಿನ ಯುದ್ಧಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾದ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಂದ ಕೆಳಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಯಿತು ಜನರಲ್ [[ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೋನಪಾರ್ತ್|ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೊನಪಾರ್ಟೆ]] [[ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಒಟ್ಟೋಮನ್]] [[ಈಜಿಪ್ಟ್|ಈಜಿಪ್ಟ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಅಭಿಯಾನದಿಂದ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ಗೆ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿಗೆ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು<ref>"Cashmere", ''The New American Cyclopedia'', IV (1861), p.514.</ref>. ಶಾಲಿನ ಆಗಮನವು ತಕ್ಷಣದ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. 1799 ರಲ್ಲಿ, ನೆಪೋಲಿಯನ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಉಣ್ಣೆಯ ಬಟ್ಟೆ ತಯಾರಕರಾದ ವಿಲಿಯಂ-ಲೂಯಿಸ್ ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್ , ರೀಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ , ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಮೆರಿನೊ ಕುರಿಗಳ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅನುಕರಣೆ ಭಾರತೀಯ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ( ''ಕ್ಯಾಚೆಮಿಯರ್‌ಗಳು'' ) ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1811 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸರ್ಕಾರದ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್ ಅವರು ''ಲೈನೆ ಡಿ ಪರ್ಸೆ'' ಎಂದು ಕರೆಯುವ, ಅಂದರೆ ಟಿಬೆಟಿಯನ್-ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳ ಡೌನ್ ( ''ಡುವೆಟ್ ) ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿಜವಾದ ಭಾರತೀಯ ಶಾಲುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು..<ref>Ternaux, William (1819). "Notice sur l'importation en France des chèvres à laine de cachemire, originaires du Thibet", ''Bulletin de la société pour l'industrie,'' XVIII.</ref> '' 1818 ರಲ್ಲಿ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳ ಹಿಂಡುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಓರಿಯೆಂಟಲಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪಿಯರೆ ಅಮೆಡೀ ಜೌಬರ್ಟ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯಾಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾಗಶಃ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಿತು. ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ 1,500 ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ 256 ಪ್ರಾಣಿಗಳು 1819 ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಮಿಯಾ ಮೂಲಕ ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆಸ್ ಮತ್ತು ಟೌಲನ್‌ಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬಂದವು. ನಂತರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ಕಾರವು ಸುಮಾರು 100 ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮೇಕೆಗಳನ್ನು (ತಲಾ 2,000 ಫ್ರಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ) ಖರೀದಿಸಿ ಪೆರ್ಪಿಗ್ನಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಯಲ್ ಕುರಿ ಫಾರ್ಮ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿತು. ಉಳಿದವು, ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 180, ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ ಹೊರಗಿನ ಸೇಂಟ್-ಔಯೆನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಆಸ್ತಿಗೆ ಹೋದವು. ಸಣ್ಣ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಕುರಿ ಹಿಂಡುಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಗದಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಶ್ರೀಮಂತ ಭೂಮಾಲೀಕರು ಮೇಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಹಿಂಡನ್ನು 1823 ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಎಸೆಕ್ಸ್‌ನ ವೀಲ್ಡ್ ಹಾಲ್‌ನ CTTower ನೋಡಿತು. ಟವರ್ ಎರಡು ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಎರಡು ಗಂಡು ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ 1828 ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ದಿ ಪ್ರೊ ⁇ ಜ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕಾಮರ್ಸ್‌ನಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗಳ ಹಿಂಡನ್ನು ಸಾಕಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಕೆಲವು ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ವರ್ಸೈಲ್ಸ್ ಬಳಿಯ ಗ್ರಿಗ್ನಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಾದರಿ ಫಾರ್ಮ್‌ಗಾಗಿ ಖರೀದಿಸಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಎಂ. ಪೊಲೊನ್ಸಿಯೊ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನೂಲುವ ಮತ್ತು ನೇಯ್ಗೆಗಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಸುಧಾರಿಸಲು ಪೊಲೊನ್ಸಿಯೊ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಂಗೋರಾ ಆಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರತಳಿ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್-ಅಂಗೋರಾ ಹಿಂಡನ್ನು 1828 ರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌]]ನ ವಿಲಿಯಂ ರೈಲಿ ನೋಡಿದರು, ಮತ್ತು 1831 ರಲ್ಲಿ ರೈಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ ಸಾಗಣೆಗಾಗಿ ಹದಿಮೂರು ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದಾಗ ನೋಡಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪೊಲೊನ್ಸಿಯೊ ಹಿಂಡಿನ ಸರಾಸರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 16 ಔನ್ಸ್ (500 ಗ್ರಾಂ) ಕೆಳಗೆ ಇತ್ತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿ 1833 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದಾಗ ಸೇಂಟ್ ಔಯೆನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆರ್ನಾಕ್ಸ್‌ನ ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ 150 ಇತ್ತು. ಪೆರ್ಪಿಗ್ನಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂಡು 1829 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸತ್ತುಹೋಯಿತು.<ref>Southey, Thomas (1851). ''The Rise, Progress and Present State of Colonial Sheep & Wools''. London: Effingham Wilson.</ref><ref>"On the Cashmere-Angora Shawl Goat", in ''American Journal of Science and Art'', vol 25 (January 1834)</ref><ref>"Cashmere Shawls, Part II", ''Saturday Magazine'', Vol 19 (London 1841), 13–14.</ref> ೧೮೩೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ನೂಲಿನಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಶಾಲುಗಳನ್ನು ನೇಯುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಉದ್ಯಮವಾಯಿತು. ಕಲೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಮಂಡಳಿಯ ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳು ಫ್ರೆಂಚ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್|ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ನೂಲಬಲ್ಲ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ೩೦೦ [[ಪೌಂಡ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್]] ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಕೊಕ್ರೇನ್ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್‌]]ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೮೩೧ ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ [[ಪೇಟೆಂಟ್]] ಪಡೆದರು. ೧೮೩೧ ರ [[ಶರತ್ಕಾಲ]]ದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪೇಟೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಹೆನ್ರಿ ಹೌಲ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು. ೧೮೩೨ ರಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಹೌಲ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಪುತ್ರರು ನೂಲು ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೮೩೩ ರಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="Scotland">{{cite book |author=The Ministers of the respective parishes |title=The New Statistical Account of Scotland, Volume VI |publisher=William Blackwood & sons |location=Edinburgh and London |year=1854 |page=168 |url=https://books.google.com/books?id=RaICAAAAMAAJ&q=Cochrane+cashmere&pg=PA168}}</ref> ಡಾಸನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ 1890 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೂದಲು ತೆಗೆಯುವ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು 1906 ರಿಂದ ಅವರು ಚೀನಾದಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು, ಆದರೆ 1978 ರವರೆಗೆ [[ಬೀಜಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಟಿಯಾಂಜಿನ್‌]]ನಿಂದ ಫೈಬರ್ ಖರೀದಿಸಲು ಸೀಮಿತರಾಗಿದ್ದರು. 1978 ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಉದಾರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಡಾಸನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="Mcgregor" /> ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಅನೇಕ ಆರಂಭಿಕ ಜವಳಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ಲಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಕಣಿವೆ ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಉಕ್ಸ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಪಟ್ಟಣವು ಬ್ಲಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಜವಳಿ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು, ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಟಿನ್‌ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. 1947 ರಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು [[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ತಂದ ಕೀರ್ತಿ [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ]]ದ ಜವಳಿ ತಯಾರಕ ಬರ್ನ್‌ಹಾರ್ಡ್ ಆಲ್ಟ್‌ಮನ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ..<ref>{{cite web |title=Vintage Fashion Guild : Label Resource : Altmann, Bernhard |url=https://vintagefashionguild.org/resources/item/label/altmann-bernhard/ |work=vintagefashionguild.org}}</ref> 2010 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=Walker |first=Tim |date=2016-01-21 |title=Men who spent $6m on goats: US's failed cashmere plot in Afghanistan revealed |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-cashmere-plot-pentagon-s-6m-project-to-introduce-rare-goats-to-afghanistan-failed-to-stimulate-economy-a6826251.html |url-status=live |access-date=2021-08-27 |website=The Independent |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610085829/http://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-cashmere-plot-pentagon-s-6m-project-to-introduce-rare-goats-to-afghanistan-failed-to-stimulate-economy-a6826251.html |archive-date=2021-06-10}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gault |first=Matthew |date=2016-04-20 |title=Afghanistan's Failed Goat Farm Is the Perfect American Disaster |url=https://medium.com/war-is-boring/afghanistan-s-failed-goat-farm-is-the-perfect-american-disaster-ed2114523b44 |access-date=2021-08-27 |website=Medium |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Toosi |first=Nahal |title='The Donald Trump of inspectors general' |url=http://politi.co/2isbCvY |access-date=2021-08-27 |website=[[Politico]] |date=May 2016 |language=en}}</ref> == ಉದ್ಯಮದ ಟೀಕೆ == ಹಿಂಡುಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ . ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯು ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಲು, ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಮತ್ತು ಹಿಂಡುಗಳು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref name="Chinadesert" /><ref name="Grassland" /> ಅಲಶಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ಕಾರಖಾನೆ|ಕಾರ್ಖಾನೆ]]ಗಳು ನೀರಿನ ಪಡಿತರದಿಂದಾಗಿ ವಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ದಿನಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಮರುಭೂಮಿಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 400 ಚದರ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Chinadesert" /> 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದ 65% ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ಅವನತಿಯು ಮಂಗೋಲಿಯಾದ [[ತಾಪಮಾನ]]ದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಡಿಗ್ರಿ ಫ್ಯಾರನ್‌ಹೀಟ್ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ತಾಪಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೂರು ಡಿಗ್ರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ವಹಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು, ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ ನಿಷೇಧಗಳು, ಮೇಕೆಗಳಿಗೆ ಕೈಯಿಂದ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯನ್ ದನಗಾಹಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಮೇಕೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಯಾಕ್ ಅಥವಾ [[ಒಂಟೆ]]ಗಳನ್ನು ಸಾಕಲು ಮನವೊಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಸೇರಿವೆ , ಏಕೆಂದರೆ ಈ [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳ ಕೂದಲು ಸಹ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. <ref name="Chinadesert" /><ref name="Grassland" /> ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ [[ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು|ಕಲ್ಲಿದ್ದಲ]]ನ್ನು ಸುಡುವುದರಿಂದ ವಾತಾವರಣದ ಕಣಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮರುಭೂಮಿ ಧೂಳಿನ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ]]ವನ್ನು ದಾಟಿ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತವೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೆನಡಾ, ಚೀನಾ, ಮಂಗೋಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ನ ಆರೋಗ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ನಾರಿನ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಕೆಲವು ಮಾರಾಟಗಾರರು, ತಿಳಿದೋ ಅಥವಾ ತಿಳಿಯದೆಯೋ, ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿರದ ನೂಲುಗಳು ಅಥವಾ ಜವಳಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ <ref name="Lanham" /> . ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಇತರ ನಾರುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಜ್ಜ ತಯಾರಕರು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟೋರ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಅಂಶವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ನಂತರ ತಪ್ಪಾಗಿ ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದ ದೂರುಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಮತ್ತು ಒಂಟೆ ಕೂದಲು ತಯಾರಕರ ಸಂಸ್ಥೆ ಫೆಡರಲ್ ಟ್ರೇಡ್ ಕಮಿಷನ್‌ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ <ref name="Crackdown" />, ಇದು ಕ್ಯಾಶ್ಮೀರ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://ssa.nls.uk/film.cfm?fid=0578 Cashmere is Scottish (1973)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120713000255/http://ssa.nls.uk/film.cfm?fid=0578 |date=2012-07-13 }}, an archive film featuring [[Joanna Lumley]]. From the [[Scottish Screen#The Archive|Scottish Screen Archive]] at [[National Library of Scotland]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಶ್ಮೀಯರ್}} [[ವರ್ಗ:ಬಟ್ಟೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬಟ್ಟೆಯ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು]] jtg9e7f7dzdtj08skqc3ge5sfsk4qkv 3 179232 1374373 1374366 2026-05-29T14:22:36Z Nagaraj kanivebilachi 99722 /* */ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ 1374373 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Nagaraj kanivebilachi}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೩೯, ೨೯ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST) :thnks [[ಸದಸ್ಯ:Nagaraj kanivebilachi|Nagaraj kanivebilachi]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Nagaraj kanivebilachi|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೪೧, ೨೯ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST) ::tanks [[ಸದಸ್ಯ:Nagaraj kanivebilachi|Nagaraj kanivebilachi]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Nagaraj kanivebilachi|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೫೨, ೨೯ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST) sazj2c99ibc55yzks57c5unw97rq6fm 0 179233 1374367 2026-05-29T12:05:43Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1374367 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | fossil_range = {{Fossil range|5|0}}<small>Early [[Pliocene]] – Recent</small> | image = Cassowary Diversity.jpg | image_caption = Montage of three species; left to right: [[southern cassowary]], [[northern cassowary]], and [[dwarf cassowary]] | taxon = Casuarius | authority = [[Mathurin Jacques Brisson|Brisson]], 1760 | type_species=''[[Southern cassowary|Struthio casuarius]]''<ref name=HM4>{{cite web |url= https://www.aviansystematics.org/4th-edition-checklist?viewfamilies=4 |title= Cassuaridae |author=<!--Not stated--> |date= |website= aviansystematics.org |publisher= The Trust for Avian Systematics |access-date= 2023-08-05}}</ref> | type_species_authority= [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]] | diversity_link = #Taxonomy, systematics and evolution | diversity = | subdivision_ranks = Species | subdivision = *''[[Casuarius casuarius]]''<br /><small>Southern cassowary</small> *''[[Casuarius unappendiculatus]]''<br /><small>Northern cassowary</small> *''[[Casuarius bennetti]]''<br /><small>Dwarf cassowary</small> *[[Extinction|†]] ''[[Casuarius lydekkeri]]''<br /><small>Pygmy cassowary</small> | synonyms = *''Casoarius'' <small>[[J. Lewis Bonhote|Bonhote]]</small> *''Cela'' <small>[[Lorenz Oken|Oken]], 1816</small> *''Cela'' <small>Moehr, 1752 nomen rejectum</small> *''Rhea'' <small>[[Bernard Germain de Lacépède|Lacépède]], 1800 non Latham 1790</small> *''Chelarga'' <small>[[Gustaf Johan Billberg|Billberg]], 1828</small> *''Oxyporus'' <small>[[Joshua Brookes|Brookes]], 1828</small> *''Thrasys'' <small>[[Gustaf Johan Billberg|Billberg]], 1828</small> *''Cassowara'' <small>Perry, 1811</small> *''Hippalectryo'' <small>[[C. L. Gloger|Gloger]], 1842</small><ref>{{cite web |title=Part 7 - Vertebrates |date=2007 |publisher=Collection of group names |url=http://mave.tweakdsl.nl/tn/genera7.html |access-date=2016-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005114629/http://mave.tweakdsl.nl/tn/genera7.html |archive-date=2016-10-05 }}</ref> }} '''ಕ್ಯಾಸೊವರಿ '''ಕ್ಯಾಜ್ಯುಯಾರೈಯಿಫಾರ್ಮೀಸ್ ಗಣದ ಕ್ಯಾಸ್ಯುಯರೈಯಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕ್ಯಾಸ್ಯುಯೇರಿಯಸ್ ಎಂಬ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ 3 ಪ್ರಭೇದಗಳ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು. ==ಆವಾಸ== [[ಈಮು ಪಕ್ಷಿ|ಈಮ್ಯೂ]] ಹಕ್ಕಿಗೆ ಬಲು ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿ. ಅದರಂತೆಯೇ ಇದು ಕೂಡ ಹಾರಲಾಗದ [[ಪಕ್ಷಿ|ಹಕ್ಕಿ]]. [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]]ದ [[ಈಶಾನ್ಯ]] ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಸ್ಯುಯೇರಿಯಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದವೂ ಜೋಬಿ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆನೆಟಿಯೈ ಎಂಬುದೂ ಜೋಬಿ ಹಾಗೂ ಸಲಾವತಿ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಅನಪೆಂಡಿಕ್ಯುಲೇಟಸ್ ಎಂಬುದೂ ಕಾಣಸಿಕ್ಕುತ್ತವೆ. ನ್ಯೂ ಗಿನಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಇವೆ. ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== [[File:Darica Cossowary 00974.jpg|thumb|Close-up of the head of a southern cassowary]] ಕ್ಯಾಸೊವರಿ ನೋಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಈಮ್ಯೂ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆಯೇ ಇದೆ. ಆದರೆ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಚಿಕ್ಕದು; ಪೂರ್ಣ ಬೆಳೆದ ಗಂಡು ಕ್ಯಾಸೊವರಿ ಸುಮಾರು 5' ಎತ್ತರ ಇದೆ. ಸ್ಥೂಲವಾದ ದೇಹ, ದೇಹದ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಚಿಕ್ಕವಾಗಿ ಕಾಣುವ ದೃಢವಾದ ಕಾಲುಗಳು, ಉದ್ದವಾಗಿ ದೇಹದಿಂದ ಇಳಿಬಿದ್ದಿರುವ ಮತ್ತು ಕೂದಲಿನಂತೆ ಕಾಣಬರುವ ಪುಕ್ಕಗಳು, ಕ್ಷೀಣವಾಗಿರುವ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಕೊಂಬಿನ [[ಕಿರೀಟ]]ದಂಥ ರಚನೆ, ಕತ್ತಿನಿಂದ ಮತ್ತು ತಲೆಯ ಎರಡು ಪಕ್ಕಗಳಿಂದ ಇಳಿಬಿದ್ದಿರುವ ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದ ಮಾಂಸಲ ಭಾಗ (ವ್ಯಾಟಲ್), ಇವು ಕ್ಯಾಸೊವರಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ರೆಕ್ಕೆಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದವಾದ ತಂತಿಗಳಂಥ 3-5 [[ಗರಿ]]ಗಳಿವೆ. ದಟ್ಟವಾದ ಪೊದೆಗಳಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗಿ ಸಾಗುವಾಗ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇಹದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಇವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಕಪ್ಪು. ಮರಿಗಳ ದೇಹ ಮಾತ್ರ ಕಂದುಬಣ್ಣಕ್ಕಿದೆ. ಕ್ಯಾಸೊವರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಸೋಜಿಗದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಹೆಣ್ಣುಹಕ್ಕಿ ಗಂಡಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಿರುವುದು. ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ 3 ಬೆರಳುಗಳಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಒಳಗಿನ ಬೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬಹುಹರಿತವಾದ ನಖವಿದೆ. ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದಾಗ ಇದನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ [[ಆಯುಧ]]ವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಲ್ಲುದು. [[File:Southern cassowary feet.jpg|thumb|Feet of a southern cassowary: Cassowaries use their feet as weapons.]] ಕ್ಯಾಸೊವರಿಗಳು ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ತುಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಶತ್ರುಗಳ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತ ಓಡಾಡುತ್ತವೆ. ಶತ್ರುಗಳ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತ ಓಡಾಡುತ್ತವೆ. ಶತ್ರುಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಲಿ [[ಮಾನವ|ಮನುಷ್ಯ]]ನಾಗಲಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಓಡಲು ಹವಣಿಸುತ್ತವೆ. ಇವಕ್ಕೆ ಹಾರಲಾಗದಿದ್ದರೂ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವಿದೆ. ಗಂಟೆಗೆ 40 ಮೈಲಿಗಳ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಓಡಬಲ್ಲುವು. ಅಲ್ಲದೆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ಸುಮಾರು 6' ಎತ್ತರಕ್ಕೂ ನೆಗೆದು ದಾಟಬಲ್ಲುವು. ನೀರು ಸಿಕ್ಕಿದರೂ ಅಷ್ಟೆ, ಸರಾಗವಾಗಿ ಈಸಿ ದಾಟುತ್ತವೆ.<ref name=HarmerandShipley1899>{{harvp|Harmer|Shipley|1899|loc=[https://archive.org/details/cambridgenatural09harm/page/35 p. 35–6]}}.</ref> ನೀರು ಕಂಡರೆ ಕ್ಯಾಸೊವರಿಗಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವೆ. [[ಸಮುದ್ರ]]ದಲ್ಲೂ ಈಸುತ್ತ ಕಾಲಕಳೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ತುಂಬ ನಾಚಿಕೆ ಸ್ವಭಾವದ ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆಹಾರಾನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಮಾತ್ರ ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ [[ಹಣ್ಣು]]ಗಳು, [[ಕೀಟ]]ಗಳು ಇವೇ ಇವುಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರ. ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದೂ ಉಂಟು. ==ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿ== [[File:Casuarius casuarius -Artis Zoo, Netherlands -chick-8b.jpg|thumb|Juvenile southern cassowary]] ಕ್ಯಾಸೊವರಿ ದಟ್ಟವಾದ ಪೊದೆಗಳ ನಡುವೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕಡ್ಡಿ ಎಲೆ ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣು 3-6 ನಸು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ [[ಮೊಟ್ಟೆ]]ಗಳನ್ನಿಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಗಂಡು ಕಾವು ಕೊಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. [[ಕಾವು]] ಕೊಡುವ ಕಾಲ ಸುಮಾರು 7 ವಾರಗಳು. ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಬರುವ ಮರಿಗಳ ಪಾಲಿನ ಹೊಣೆಯೂ ಗಂಡಿನದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹೆಣ್ಣು ಗುಂಪಿನಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಿಗಳ ಮೈಮೇಲೆ ಬೂದಿಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಪಾಪುವ ದ್ವೀಪದ ಮೂಲವಾಸಿಗಳು ಕ್ಯಾಸೊವರಿಯನ್ನು ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{cite web |title=C4 Community for Coastal and Cassowary Conservation |url=https://www.cassowaryconservation.asn.au/ |access-date=2023-04-19}} * {{Vimeo |id=4441022 |title=Cassowary and chicks drinking water}} * [http://ibc.lynxeds.com/family/cassowaries-casuariidae Cassowary videos, photos and sounds] on the Internet Bird Collection {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160412061244/http://ibc.lynxeds.com/family/cassowaries-casuariidae |date=April 12, 2016 }} * {{cite Americana|wstitle=Cassowary|first=Ernest |last=Ingersoll|author-link=Ernest Ingersoll|short=x |ref=none}} * {{cite web |title=Raising the World's Deadliest Bird |website=BirdNote |date=2023-03-17 |url=https://www.birdnote.org/listen/shows/raising-worlds-deadliest-bird |access-date=2023-04-19 |ref=none}} * {{cite web |title=Southern cassowary - Casuarius casuarius |publisher=ARKive |date=2004-08-05 |url=http://www.arkive.org/species/GES/birds/Casuarius_casuarius/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20060503085739/http://www.arkive.org/species/GES/birds/Casuarius_casuarius/ |archive-date=2006-05-03 |ref=none |access-date=2023-04-19}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== g2ez3wc45svpugu89639dq344dnzp95 1374368 1374367 2026-05-29T12:06:02Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಪಕ್ಷಿಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374368 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | fossil_range = {{Fossil range|5|0}}<small>Early [[Pliocene]] – Recent</small> | image = Cassowary Diversity.jpg | image_caption = Montage of three species; left to right: [[southern cassowary]], [[northern cassowary]], and [[dwarf cassowary]] | taxon = Casuarius | authority = [[Mathurin Jacques Brisson|Brisson]], 1760 | type_species=''[[Southern cassowary|Struthio casuarius]]''<ref name=HM4>{{cite web |url= https://www.aviansystematics.org/4th-edition-checklist?viewfamilies=4 |title= Cassuaridae |author=<!--Not stated--> |date= |website= aviansystematics.org |publisher= The Trust for Avian Systematics |access-date= 2023-08-05}}</ref> | type_species_authority= [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]] | diversity_link = #Taxonomy, systematics and evolution | diversity = | subdivision_ranks = Species | subdivision = *''[[Casuarius casuarius]]''<br /><small>Southern cassowary</small> *''[[Casuarius unappendiculatus]]''<br /><small>Northern cassowary</small> *''[[Casuarius bennetti]]''<br /><small>Dwarf cassowary</small> *[[Extinction|†]] ''[[Casuarius lydekkeri]]''<br /><small>Pygmy cassowary</small> | synonyms = *''Casoarius'' <small>[[J. Lewis Bonhote|Bonhote]]</small> *''Cela'' <small>[[Lorenz Oken|Oken]], 1816</small> *''Cela'' <small>Moehr, 1752 nomen rejectum</small> *''Rhea'' <small>[[Bernard Germain de Lacépède|Lacépède]], 1800 non Latham 1790</small> *''Chelarga'' <small>[[Gustaf Johan Billberg|Billberg]], 1828</small> *''Oxyporus'' <small>[[Joshua Brookes|Brookes]], 1828</small> *''Thrasys'' <small>[[Gustaf Johan Billberg|Billberg]], 1828</small> *''Cassowara'' <small>Perry, 1811</small> *''Hippalectryo'' <small>[[C. L. Gloger|Gloger]], 1842</small><ref>{{cite web |title=Part 7 - Vertebrates |date=2007 |publisher=Collection of group names |url=http://mave.tweakdsl.nl/tn/genera7.html |access-date=2016-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005114629/http://mave.tweakdsl.nl/tn/genera7.html |archive-date=2016-10-05 }}</ref> }} '''ಕ್ಯಾಸೊವರಿ '''ಕ್ಯಾಜ್ಯುಯಾರೈಯಿಫಾರ್ಮೀಸ್ ಗಣದ ಕ್ಯಾಸ್ಯುಯರೈಯಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕ್ಯಾಸ್ಯುಯೇರಿಯಸ್ ಎಂಬ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ 3 ಪ್ರಭೇದಗಳ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು. ==ಆವಾಸ== [[ಈಮು ಪಕ್ಷಿ|ಈಮ್ಯೂ]] ಹಕ್ಕಿಗೆ ಬಲು ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿ. ಅದರಂತೆಯೇ ಇದು ಕೂಡ ಹಾರಲಾಗದ [[ಪಕ್ಷಿ|ಹಕ್ಕಿ]]. [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]]ದ [[ಈಶಾನ್ಯ]] ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಸ್ಯುಯೇರಿಯಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದವೂ ಜೋಬಿ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆನೆಟಿಯೈ ಎಂಬುದೂ ಜೋಬಿ ಹಾಗೂ ಸಲಾವತಿ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಅನಪೆಂಡಿಕ್ಯುಲೇಟಸ್ ಎಂಬುದೂ ಕಾಣಸಿಕ್ಕುತ್ತವೆ. ನ್ಯೂ ಗಿನಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಇವೆ. ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== [[File:Darica Cossowary 00974.jpg|thumb|Close-up of the head of a southern cassowary]] ಕ್ಯಾಸೊವರಿ ನೋಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಈಮ್ಯೂ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆಯೇ ಇದೆ. ಆದರೆ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಚಿಕ್ಕದು; ಪೂರ್ಣ ಬೆಳೆದ ಗಂಡು ಕ್ಯಾಸೊವರಿ ಸುಮಾರು 5' ಎತ್ತರ ಇದೆ. ಸ್ಥೂಲವಾದ ದೇಹ, ದೇಹದ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಚಿಕ್ಕವಾಗಿ ಕಾಣುವ ದೃಢವಾದ ಕಾಲುಗಳು, ಉದ್ದವಾಗಿ ದೇಹದಿಂದ ಇಳಿಬಿದ್ದಿರುವ ಮತ್ತು ಕೂದಲಿನಂತೆ ಕಾಣಬರುವ ಪುಕ್ಕಗಳು, ಕ್ಷೀಣವಾಗಿರುವ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಕೊಂಬಿನ [[ಕಿರೀಟ]]ದಂಥ ರಚನೆ, ಕತ್ತಿನಿಂದ ಮತ್ತು ತಲೆಯ ಎರಡು ಪಕ್ಕಗಳಿಂದ ಇಳಿಬಿದ್ದಿರುವ ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದ ಮಾಂಸಲ ಭಾಗ (ವ್ಯಾಟಲ್), ಇವು ಕ್ಯಾಸೊವರಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ರೆಕ್ಕೆಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದವಾದ ತಂತಿಗಳಂಥ 3-5 [[ಗರಿ]]ಗಳಿವೆ. ದಟ್ಟವಾದ ಪೊದೆಗಳಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗಿ ಸಾಗುವಾಗ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇಹದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಇವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಕಪ್ಪು. ಮರಿಗಳ ದೇಹ ಮಾತ್ರ ಕಂದುಬಣ್ಣಕ್ಕಿದೆ. ಕ್ಯಾಸೊವರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಸೋಜಿಗದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಹೆಣ್ಣುಹಕ್ಕಿ ಗಂಡಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಿರುವುದು. ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ 3 ಬೆರಳುಗಳಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಒಳಗಿನ ಬೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬಹುಹರಿತವಾದ ನಖವಿದೆ. ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದಾಗ ಇದನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ [[ಆಯುಧ]]ವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಲ್ಲುದು. [[File:Southern cassowary feet.jpg|thumb|Feet of a southern cassowary: Cassowaries use their feet as weapons.]] ಕ್ಯಾಸೊವರಿಗಳು ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ತುಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಶತ್ರುಗಳ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತ ಓಡಾಡುತ್ತವೆ. ಶತ್ರುಗಳ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತ ಓಡಾಡುತ್ತವೆ. ಶತ್ರುಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಲಿ [[ಮಾನವ|ಮನುಷ್ಯ]]ನಾಗಲಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಓಡಲು ಹವಣಿಸುತ್ತವೆ. ಇವಕ್ಕೆ ಹಾರಲಾಗದಿದ್ದರೂ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವಿದೆ. ಗಂಟೆಗೆ 40 ಮೈಲಿಗಳ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಓಡಬಲ್ಲುವು. ಅಲ್ಲದೆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ಸುಮಾರು 6' ಎತ್ತರಕ್ಕೂ ನೆಗೆದು ದಾಟಬಲ್ಲುವು. ನೀರು ಸಿಕ್ಕಿದರೂ ಅಷ್ಟೆ, ಸರಾಗವಾಗಿ ಈಸಿ ದಾಟುತ್ತವೆ.<ref name=HarmerandShipley1899>{{harvp|Harmer|Shipley|1899|loc=[https://archive.org/details/cambridgenatural09harm/page/35 p. 35–6]}}.</ref> ನೀರು ಕಂಡರೆ ಕ್ಯಾಸೊವರಿಗಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವೆ. [[ಸಮುದ್ರ]]ದಲ್ಲೂ ಈಸುತ್ತ ಕಾಲಕಳೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ತುಂಬ ನಾಚಿಕೆ ಸ್ವಭಾವದ ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆಹಾರಾನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಮಾತ್ರ ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ [[ಹಣ್ಣು]]ಗಳು, [[ಕೀಟ]]ಗಳು ಇವೇ ಇವುಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರ. ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದೂ ಉಂಟು. ==ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿ== [[File:Casuarius casuarius -Artis Zoo, Netherlands -chick-8b.jpg|thumb|Juvenile southern cassowary]] ಕ್ಯಾಸೊವರಿ ದಟ್ಟವಾದ ಪೊದೆಗಳ ನಡುವೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕಡ್ಡಿ ಎಲೆ ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣು 3-6 ನಸು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ [[ಮೊಟ್ಟೆ]]ಗಳನ್ನಿಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಗಂಡು ಕಾವು ಕೊಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. [[ಕಾವು]] ಕೊಡುವ ಕಾಲ ಸುಮಾರು 7 ವಾರಗಳು. ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಬರುವ ಮರಿಗಳ ಪಾಲಿನ ಹೊಣೆಯೂ ಗಂಡಿನದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹೆಣ್ಣು ಗುಂಪಿನಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಿಗಳ ಮೈಮೇಲೆ ಬೂದಿಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಪಾಪುವ ದ್ವೀಪದ ಮೂಲವಾಸಿಗಳು ಕ್ಯಾಸೊವರಿಯನ್ನು ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{cite web |title=C4 Community for Coastal and Cassowary Conservation |url=https://www.cassowaryconservation.asn.au/ |access-date=2023-04-19}} * {{Vimeo |id=4441022 |title=Cassowary and chicks drinking water}} * [http://ibc.lynxeds.com/family/cassowaries-casuariidae Cassowary videos, photos and sounds] on the Internet Bird Collection {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160412061244/http://ibc.lynxeds.com/family/cassowaries-casuariidae |date=April 12, 2016 }} * {{cite Americana|wstitle=Cassowary|first=Ernest |last=Ingersoll|author-link=Ernest Ingersoll|short=x |ref=none}} * {{cite web |title=Raising the World's Deadliest Bird |website=BirdNote |date=2023-03-17 |url=https://www.birdnote.org/listen/shows/raising-worlds-deadliest-bird |access-date=2023-04-19 |ref=none}} * {{cite web |title=Southern cassowary - Casuarius casuarius |publisher=ARKive |date=2004-08-05 |url=http://www.arkive.org/species/GES/birds/Casuarius_casuarius/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20060503085739/http://www.arkive.org/species/GES/birds/Casuarius_casuarius/ |archive-date=2006-05-03 |ref=none |access-date=2023-04-19}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು]] 9yj8akh7z5vkt98c8wtc50vl4gc9smn 1374369 1374368 2026-05-29T12:06:25Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಹಕ್ಕಿಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374369 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | fossil_range = {{Fossil range|5|0}}<small>Early [[Pliocene]] – Recent</small> | image = Cassowary Diversity.jpg | image_caption = Montage of three species; left to right: [[southern cassowary]], [[northern cassowary]], and [[dwarf cassowary]] | taxon = Casuarius | authority = [[Mathurin Jacques Brisson|Brisson]], 1760 | type_species=''[[Southern cassowary|Struthio casuarius]]''<ref name=HM4>{{cite web |url= https://www.aviansystematics.org/4th-edition-checklist?viewfamilies=4 |title= Cassuaridae |author=<!--Not stated--> |date= |website= aviansystematics.org |publisher= The Trust for Avian Systematics |access-date= 2023-08-05}}</ref> | type_species_authority= [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]] | diversity_link = #Taxonomy, systematics and evolution | diversity = | subdivision_ranks = Species | subdivision = *''[[Casuarius casuarius]]''<br /><small>Southern cassowary</small> *''[[Casuarius unappendiculatus]]''<br /><small>Northern cassowary</small> *''[[Casuarius bennetti]]''<br /><small>Dwarf cassowary</small> *[[Extinction|†]] ''[[Casuarius lydekkeri]]''<br /><small>Pygmy cassowary</small> | synonyms = *''Casoarius'' <small>[[J. Lewis Bonhote|Bonhote]]</small> *''Cela'' <small>[[Lorenz Oken|Oken]], 1816</small> *''Cela'' <small>Moehr, 1752 nomen rejectum</small> *''Rhea'' <small>[[Bernard Germain de Lacépède|Lacépède]], 1800 non Latham 1790</small> *''Chelarga'' <small>[[Gustaf Johan Billberg|Billberg]], 1828</small> *''Oxyporus'' <small>[[Joshua Brookes|Brookes]], 1828</small> *''Thrasys'' <small>[[Gustaf Johan Billberg|Billberg]], 1828</small> *''Cassowara'' <small>Perry, 1811</small> *''Hippalectryo'' <small>[[C. L. Gloger|Gloger]], 1842</small><ref>{{cite web |title=Part 7 - Vertebrates |date=2007 |publisher=Collection of group names |url=http://mave.tweakdsl.nl/tn/genera7.html |access-date=2016-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005114629/http://mave.tweakdsl.nl/tn/genera7.html |archive-date=2016-10-05 }}</ref> }} '''ಕ್ಯಾಸೊವರಿ '''ಕ್ಯಾಜ್ಯುಯಾರೈಯಿಫಾರ್ಮೀಸ್ ಗಣದ ಕ್ಯಾಸ್ಯುಯರೈಯಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕ್ಯಾಸ್ಯುಯೇರಿಯಸ್ ಎಂಬ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ 3 ಪ್ರಭೇದಗಳ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು. ==ಆವಾಸ== [[ಈಮು ಪಕ್ಷಿ|ಈಮ್ಯೂ]] ಹಕ್ಕಿಗೆ ಬಲು ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿ. ಅದರಂತೆಯೇ ಇದು ಕೂಡ ಹಾರಲಾಗದ [[ಪಕ್ಷಿ|ಹಕ್ಕಿ]]. [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]]ದ [[ಈಶಾನ್ಯ]] ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಸ್ಯುಯೇರಿಯಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದವೂ ಜೋಬಿ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆನೆಟಿಯೈ ಎಂಬುದೂ ಜೋಬಿ ಹಾಗೂ ಸಲಾವತಿ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಅನಪೆಂಡಿಕ್ಯುಲೇಟಸ್ ಎಂಬುದೂ ಕಾಣಸಿಕ್ಕುತ್ತವೆ. ನ್ಯೂ ಗಿನಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಇವೆ. ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== [[File:Darica Cossowary 00974.jpg|thumb|Close-up of the head of a southern cassowary]] ಕ್ಯಾಸೊವರಿ ನೋಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಈಮ್ಯೂ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆಯೇ ಇದೆ. ಆದರೆ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಚಿಕ್ಕದು; ಪೂರ್ಣ ಬೆಳೆದ ಗಂಡು ಕ್ಯಾಸೊವರಿ ಸುಮಾರು 5' ಎತ್ತರ ಇದೆ. ಸ್ಥೂಲವಾದ ದೇಹ, ದೇಹದ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಚಿಕ್ಕವಾಗಿ ಕಾಣುವ ದೃಢವಾದ ಕಾಲುಗಳು, ಉದ್ದವಾಗಿ ದೇಹದಿಂದ ಇಳಿಬಿದ್ದಿರುವ ಮತ್ತು ಕೂದಲಿನಂತೆ ಕಾಣಬರುವ ಪುಕ್ಕಗಳು, ಕ್ಷೀಣವಾಗಿರುವ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಕೊಂಬಿನ [[ಕಿರೀಟ]]ದಂಥ ರಚನೆ, ಕತ್ತಿನಿಂದ ಮತ್ತು ತಲೆಯ ಎರಡು ಪಕ್ಕಗಳಿಂದ ಇಳಿಬಿದ್ದಿರುವ ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದ ಮಾಂಸಲ ಭಾಗ (ವ್ಯಾಟಲ್), ಇವು ಕ್ಯಾಸೊವರಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ರೆಕ್ಕೆಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದವಾದ ತಂತಿಗಳಂಥ 3-5 [[ಗರಿ]]ಗಳಿವೆ. ದಟ್ಟವಾದ ಪೊದೆಗಳಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗಿ ಸಾಗುವಾಗ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇಹದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಇವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಕಪ್ಪು. ಮರಿಗಳ ದೇಹ ಮಾತ್ರ ಕಂದುಬಣ್ಣಕ್ಕಿದೆ. ಕ್ಯಾಸೊವರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಸೋಜಿಗದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಹೆಣ್ಣುಹಕ್ಕಿ ಗಂಡಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಿರುವುದು. ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ 3 ಬೆರಳುಗಳಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಒಳಗಿನ ಬೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬಹುಹರಿತವಾದ ನಖವಿದೆ. ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದಾಗ ಇದನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ [[ಆಯುಧ]]ವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಲ್ಲುದು. [[File:Southern cassowary feet.jpg|thumb|Feet of a southern cassowary: Cassowaries use their feet as weapons.]] ಕ್ಯಾಸೊವರಿಗಳು ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ತುಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಶತ್ರುಗಳ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತ ಓಡಾಡುತ್ತವೆ. ಶತ್ರುಗಳ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತ ಓಡಾಡುತ್ತವೆ. ಶತ್ರುಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಲಿ [[ಮಾನವ|ಮನುಷ್ಯ]]ನಾಗಲಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಓಡಲು ಹವಣಿಸುತ್ತವೆ. ಇವಕ್ಕೆ ಹಾರಲಾಗದಿದ್ದರೂ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವಿದೆ. ಗಂಟೆಗೆ 40 ಮೈಲಿಗಳ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಓಡಬಲ್ಲುವು. ಅಲ್ಲದೆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ಸುಮಾರು 6' ಎತ್ತರಕ್ಕೂ ನೆಗೆದು ದಾಟಬಲ್ಲುವು. ನೀರು ಸಿಕ್ಕಿದರೂ ಅಷ್ಟೆ, ಸರಾಗವಾಗಿ ಈಸಿ ದಾಟುತ್ತವೆ.<ref name=HarmerandShipley1899>{{harvp|Harmer|Shipley|1899|loc=[https://archive.org/details/cambridgenatural09harm/page/35 p. 35–6]}}.</ref> ನೀರು ಕಂಡರೆ ಕ್ಯಾಸೊವರಿಗಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವೆ. [[ಸಮುದ್ರ]]ದಲ್ಲೂ ಈಸುತ್ತ ಕಾಲಕಳೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ತುಂಬ ನಾಚಿಕೆ ಸ್ವಭಾವದ ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆಹಾರಾನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಮಾತ್ರ ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ [[ಹಣ್ಣು]]ಗಳು, [[ಕೀಟ]]ಗಳು ಇವೇ ಇವುಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರ. ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದೂ ಉಂಟು. ==ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿ== [[File:Casuarius casuarius -Artis Zoo, Netherlands -chick-8b.jpg|thumb|Juvenile southern cassowary]] ಕ್ಯಾಸೊವರಿ ದಟ್ಟವಾದ ಪೊದೆಗಳ ನಡುವೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕಡ್ಡಿ ಎಲೆ ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣು 3-6 ನಸು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ [[ಮೊಟ್ಟೆ]]ಗಳನ್ನಿಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಗಂಡು ಕಾವು ಕೊಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. [[ಕಾವು]] ಕೊಡುವ ಕಾಲ ಸುಮಾರು 7 ವಾರಗಳು. ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಬರುವ ಮರಿಗಳ ಪಾಲಿನ ಹೊಣೆಯೂ ಗಂಡಿನದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹೆಣ್ಣು ಗುಂಪಿನಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಿಗಳ ಮೈಮೇಲೆ ಬೂದಿಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಪಾಪುವ ದ್ವೀಪದ ಮೂಲವಾಸಿಗಳು ಕ್ಯಾಸೊವರಿಯನ್ನು ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{cite web |title=C4 Community for Coastal and Cassowary Conservation |url=https://www.cassowaryconservation.asn.au/ |access-date=2023-04-19}} * {{Vimeo |id=4441022 |title=Cassowary and chicks drinking water}} * [http://ibc.lynxeds.com/family/cassowaries-casuariidae Cassowary videos, photos and sounds] on the Internet Bird Collection {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160412061244/http://ibc.lynxeds.com/family/cassowaries-casuariidae |date=April 12, 2016 }} * {{cite Americana|wstitle=Cassowary|first=Ernest |last=Ingersoll|author-link=Ernest Ingersoll|short=x |ref=none}} * {{cite web |title=Raising the World's Deadliest Bird |website=BirdNote |date=2023-03-17 |url=https://www.birdnote.org/listen/shows/raising-worlds-deadliest-bird |access-date=2023-04-19 |ref=none}} * {{cite web |title=Southern cassowary - Casuarius casuarius |publisher=ARKive |date=2004-08-05 |url=http://www.arkive.org/species/GES/birds/Casuarius_casuarius/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20060503085739/http://www.arkive.org/species/GES/birds/Casuarius_casuarius/ |archive-date=2006-05-03 |ref=none |access-date=2023-04-19}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಕ್ಕಿಗಳು]] 5aizrdwhb7act2c5281i7sgb86lfmzt 1374398 1374369 2026-05-30T05:47:46Z VASANTH S.N. 728 /* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */ 1374398 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | fossil_range = {{Fossil range|5|0}}<small>Early [[Pliocene]] – Recent</small> | image = Cassowary Diversity.jpg | image_caption = Montage of three species; left to right: [[southern cassowary]], [[northern cassowary]], and [[dwarf cassowary]] | taxon = Casuarius | authority = [[Mathurin Jacques Brisson|Brisson]], 1760 | type_species=''[[Southern cassowary|Struthio casuarius]]''<ref name=HM4>{{cite web |url= https://www.aviansystematics.org/4th-edition-checklist?viewfamilies=4 |title= Cassuaridae |author=<!--Not stated--> |date= |website= aviansystematics.org |publisher= The Trust for Avian Systematics |access-date= 2023-08-05}}</ref> | type_species_authority= [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]] | diversity_link = #Taxonomy, systematics and evolution | diversity = | subdivision_ranks = Species | subdivision = *''[[Casuarius casuarius]]''<br /><small>Southern cassowary</small> *''[[Casuarius unappendiculatus]]''<br /><small>Northern cassowary</small> *''[[Casuarius bennetti]]''<br /><small>Dwarf cassowary</small> *[[Extinction|†]] ''[[Casuarius lydekkeri]]''<br /><small>Pygmy cassowary</small> | synonyms = *''Casoarius'' <small>[[J. Lewis Bonhote|Bonhote]]</small> *''Cela'' <small>[[Lorenz Oken|Oken]], 1816</small> *''Cela'' <small>Moehr, 1752 nomen rejectum</small> *''Rhea'' <small>[[Bernard Germain de Lacépède|Lacépède]], 1800 non Latham 1790</small> *''Chelarga'' <small>[[Gustaf Johan Billberg|Billberg]], 1828</small> *''Oxyporus'' <small>[[Joshua Brookes|Brookes]], 1828</small> *''Thrasys'' <small>[[Gustaf Johan Billberg|Billberg]], 1828</small> *''Cassowara'' <small>Perry, 1811</small> *''Hippalectryo'' <small>[[C. L. Gloger|Gloger]], 1842</small><ref>{{cite web |title=Part 7 - Vertebrates |date=2007 |publisher=Collection of group names |url=http://mave.tweakdsl.nl/tn/genera7.html |access-date=2016-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005114629/http://mave.tweakdsl.nl/tn/genera7.html |archive-date=2016-10-05 }}</ref> }} '''ಕ್ಯಾಸೊವರಿ '''ಕ್ಯಾಜ್ಯುಯಾರೈಯಿಫಾರ್ಮೀಸ್ ಗಣದ ಕ್ಯಾಸ್ಯುಯರೈಯಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕ್ಯಾಸ್ಯುಯೇರಿಯಸ್ ಎಂಬ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ 3 ಪ್ರಭೇದಗಳ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು. ==ಆವಾಸ== [[ಈಮು ಪಕ್ಷಿ|ಈಮ್ಯೂ]] ಹಕ್ಕಿಗೆ ಬಲು ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿ. ಅದರಂತೆಯೇ ಇದು ಕೂಡ ಹಾರಲಾಗದ [[ಪಕ್ಷಿ|ಹಕ್ಕಿ]]. [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]]ದ [[ಈಶಾನ್ಯ]] ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಸ್ಯುಯೇರಿಯಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದವೂ ಜೋಬಿ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆನೆಟಿಯೈ ಎಂಬುದೂ ಜೋಬಿ ಹಾಗೂ ಸಲಾವತಿ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಅನಪೆಂಡಿಕ್ಯುಲೇಟಸ್ ಎಂಬುದೂ ಕಾಣಸಿಕ್ಕುತ್ತವೆ. ನ್ಯೂ ಗಿನಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಇವೆ. ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== [[File:Darica Cossowary 00974.jpg|thumb|Close-up of the head of a southern cassowary]] ಕ್ಯಾಸೊವರಿ ನೋಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಈಮ್ಯೂ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆಯೇ ಇದೆ. ಆದರೆ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಚಿಕ್ಕದು; ಪೂರ್ಣ ಬೆಳೆದ ಗಂಡು ಕ್ಯಾಸೊವರಿ ಸುಮಾರು 5' ಎತ್ತರ ಇದೆ. ಸ್ಥೂಲವಾದ ದೇಹ, ದೇಹದ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಚಿಕ್ಕವಾಗಿ ಕಾಣುವ ದೃಢವಾದ ಕಾಲುಗಳು, ಉದ್ದವಾಗಿ ದೇಹದಿಂದ ಇಳಿಬಿದ್ದಿರುವ ಮತ್ತು ಕೂದಲಿನಂತೆ ಕಾಣಬರುವ ಪುಕ್ಕಗಳು, ಕ್ಷೀಣವಾಗಿರುವ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಕೊಂಬಿನ [[ಕಿರೀಟ]]ದಂಥ ರಚನೆ, ಕತ್ತಿನಿಂದ ಮತ್ತು ತಲೆಯ ಎರಡು ಪಕ್ಕಗಳಿಂದ ಇಳಿಬಿದ್ದಿರುವ ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದ ಮಾಂಸಲ ಭಾಗ (ವ್ಯಾಟಲ್), ಇವು ಕ್ಯಾಸೊವರಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ರೆಕ್ಕೆಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದವಾದ ತಂತಿಗಳಂಥ 3-5 [[ಗರಿ]]ಗಳಿವೆ. ದಟ್ಟವಾದ ಪೊದೆಗಳಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗಿ ಸಾಗುವಾಗ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇಹದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಇವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಕಪ್ಪು. ಮರಿಗಳ ದೇಹ ಮಾತ್ರ ಕಂದುಬಣ್ಣಕ್ಕಿದೆ. ಕ್ಯಾಸೊವರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಸೋಜಿಗದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಹೆಣ್ಣುಹಕ್ಕಿ ಗಂಡಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಿರುವುದು. ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ 3 ಬೆರಳುಗಳಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಒಳಗಿನ ಬೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬಹುಹರಿತವಾದ ನಖವಿದೆ. ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದಾಗ ಇದನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ [[ಆಯುಧ]]ವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಲ್ಲುದು. [[File:Southern cassowary feet.jpg|thumb|Feet of a southern cassowary: Cassowaries use their feet as weapons.]] ಕ್ಯಾಸೊವರಿಗಳು ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ತುಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಶತ್ರುಗಳ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತ ಓಡಾಡುತ್ತವೆ. ಶತ್ರುಗಳ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತ ಓಡಾಡುತ್ತವೆ. ಶತ್ರುಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಲಿ [[ಮಾನವ|ಮನುಷ್ಯ]]ನಾಗಲಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಓಡಲು ಹವಣಿಸುತ್ತವೆ. ಇವಕ್ಕೆ ಹಾರಲಾಗದಿದ್ದರೂ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವಿದೆ. ಗಂಟೆಗೆ 40 ಮೈಲಿಗಳ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಓಡಬಲ್ಲುವು. ಅಲ್ಲದೆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ಸುಮಾರು 6' ಎತ್ತರಕ್ಕೂ ನೆಗೆದು ದಾಟಬಲ್ಲುವು. ನೀರು ಸಿಕ್ಕಿದರೂ ಅಷ್ಟೆ, ಸರಾಗವಾಗಿ ಈಸಿ ದಾಟುತ್ತವೆ.<ref name=HarmerandShipley1899>{{harvp|Harmer|Shipley|1899|loc=[https://archive.org/details/cambridgenatural09harm/page/35 p. 35–6]}}.</ref> ನೀರು ಕಂಡರೆ ಕ್ಯಾಸೊವರಿಗಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವೆ. [[ಸಮುದ್ರ]]ದಲ್ಲೂ ಈಸುತ್ತ ಕಾಲಕಳೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ತುಂಬ ನಾಚಿಕೆ ಸ್ವಭಾವದ ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆಹಾರಾನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಮಾತ್ರ ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ [[ಹಣ್ಣು]]ಗಳು, [[ಕೀಟ]]ಗಳು ಇವೇ ಇವುಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರ. ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದೂ ಉಂಟು. ==ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿ== [[File:Casuarius casuarius -Artis Zoo, Netherlands -chick-8b.jpg|thumb|Juvenile southern cassowary]] ಕ್ಯಾಸೊವರಿ ದಟ್ಟವಾದ ಪೊದೆಗಳ ನಡುವೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕಡ್ಡಿ ಎಲೆ ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣು 3-6 ನಸು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ [[ಮೊಟ್ಟೆ]]ಗಳನ್ನಿಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಗಂಡು ಕಾವು ಕೊಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. [[ಕಾವು]] ಕೊಡುವ ಕಾಲ ಸುಮಾರು 7 ವಾರಗಳು. ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಬರುವ ಮರಿಗಳ ಪಾಲಿನ ಹೊಣೆಯೂ ಗಂಡಿನದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹೆಣ್ಣು ಗುಂಪಿನಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಿಗಳ ಮೈಮೇಲೆ ಬೂದಿಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಪಾಪುವ ದ್ವೀಪದ ಮೂಲವಾಸಿಗಳು ಕ್ಯಾಸೊವರಿಯನ್ನು ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{cite web |title=C4 Community for Coastal and Cassowary Conservation |url=https://www.cassowaryconservation.asn.au/ |access-date=2023-04-19}} * {{Vimeo |id=4441022 |title=Cassowary and chicks drinking water}} * [http://ibc.lynxeds.com/family/cassowaries-casuariidae Cassowary videos, photos and sounds] on the Internet Bird Collection {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160412061244/http://ibc.lynxeds.com/family/cassowaries-casuariidae |date=April 12, 2016 }} * {{cite Americana|wstitle=Cassowary|first=Ernest |last=Ingersoll|author-link=Ernest Ingersoll|short=x |ref=none}} * {{cite web |title=Raising the World's Deadliest Bird |website=BirdNote |date=2023-03-17 |url=https://www.birdnote.org/listen/shows/raising-worlds-deadliest-bird |access-date=2023-04-19 |ref=none}} * {{cite web |title=Southern cassowary - Casuarius casuarius |publisher=ARKive |date=2004-08-05 |url=http://www.arkive.org/species/GES/birds/Casuarius_casuarius/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20060503085739/http://www.arkive.org/species/GES/birds/Casuarius_casuarius/ |archive-date=2006-05-03 |ref=none |access-date=2023-04-19}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯಾಸೊವರಿ}} [[ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಕ್ಕಿಗಳು]] gbdmcvmboc72ep60kr0igdjjahpavvd 0 179234 1374371 2026-05-29T14:01:30Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1374371 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical condition (new) | name = Q&nbsp;fever | synonyms = Query fever, coxiellosis<ref name=CDC2020 /><ref name=NORD /> | image = Immunohistochemical detection of Coxiella burnetii in resected cardiac valve of a 60-year-old man with Q fever endocarditis.jpg | caption = [[Immunohistochemical]] detection of ''C.&nbsp;burnetii'' in resected cardiac valve of a 60-year-old man with Q&nbsp;fever endocarditis, Cayenne, French Guiana: [[Monoclonal antibodies]] against ''C.&nbsp;burnetii'' and hematoxylin were used for staining; original magnification is ×50. | pronounce = | field = | symptoms = | complications = | onset = | duration = | types = acute, chronic<ref name=CDC2020 /> | causes = | risks = Contact with livestock<ref name=NORD>{{Cite book | author =((National Organization for Rare Disorders))|chapter-url=https://books.google.com/books?id=99YPDvFWBB0C&pg=PA293|title=NORD Guide to Rare Disorders|chapter=Q Fever|page=293|date=2003|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|isbn=978-0-7817-3063-1|language=en}}</ref> | diagnosis = | differential = [[pneumonia]], [[influenza]], [[brucellosis]], [[leptospirosis]], [[meningitis]], [[viral hepatitis]], [[dengue fever]], [[malaria]], other rickettsial infections<ref name=NORD /> | prevention = | treatment = | medication = | prognosis = | frequency = | deaths = }} '''ಕ್ಯು ಜ್ವರ'''ಕ್ವೀನ್ಸ್‍ಲೆಂಡ್ ಜ್ವರ ಅಥವಾ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಜ್ವರ ಎಂಬುದರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಹೆಸರು. ==ಪತ್ತೆ== ಡೆರಿಕ್ ಎಂಬಾತ 1937ರಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕ್ವೀನ್ಸ್‍ಲೆಂಡಿನ [[ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್]] ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗ ಬರುವುದೆಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದುದಲ್ಲದೆ [[ಗಿನಿ ಹಂದಿ|ಗಿನಿಹಂದಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗದ ಕಾರಕಗಳಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ. ಈ ಕಾರಕ ಕಾಕ್ಸಿಯೆಲ್ಲ (ಸಿ) ಬರ್ನೆಟಿ <ref name="CDC2020">{{Cite web|date=2019-09-16|title=Epidemiology and Statistics {{!}} Q Fever {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/qfever/stats/index.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529130025/https://www.cdc.gov/qfever/stats/index.html|archive-date=2020-05-29|access-date=2020-05-27|website=www.cdc.gov|language=en-us}}</ref><ref name="pmid16547017">{{cite journal | vauthors = Beare PA, Samuel JE, Howe D, Virtaneva K, Porcella SF, Heinzen RA | title = Genetic diversity of the Q fever agent, Coxiella burnetii, assessed by microarray-based whole-genome comparisons | journal = Journal of Bacteriology | volume = 188 | issue = 7 | pages = 2309–2324 | date = April 2006 | pmid = 16547017 | pmc = 1428397 | doi = 10.1128/JB.188.7.2309-2324.2006 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Q fever {{!}} Genetic and Rare Diseases Information Center (GARD) – an NCATS Program|url=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/7515/q-fever|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180418032604/https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/7515/q-fever|archive-date=2018-04-18|access-date=2018-04-17|website=Genetic and Rare Diseases Information Center|language=en-US}}</ref>ಎಂಬ ರಿಕೆಟ್ಸಿಯ-ತರ [[ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿ]]ಯೆಂದು ಅನಂತರ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ==ವ್ಯಾಪ್ತಿ== ಪ್ರಪಂಚದ ಬಹುಪಾಲು ದೇಶಗಳಲೆಲ್ಲ ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿದೆ. [[ದನ]]ಕರುಗಳು, [[ಕುರಿ]] [[ಮೇಕೆ]] ಮತ್ತು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಇದರ ಸೋಂಕು ಬಹಳ. [[ನಾಯಿ]], [[ಕುದುರೆ]], [[ಪಾರಿವಾಳ]], [[ಬಾತುಕೋಳಿ|ಬಾತು]], [[ಕೋಳಿ]] ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವನ್ಯಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲೂ ಇದು ಇರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. [[ಪ್ರಾಣಿ|ಪ್ರಾಣಿಗ]]ಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಿರುವವರಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗ ಹೆಚ್ಚು ತೀಕ್ಷ್ಣ. ==ಪ್ರಸರಣ== [[File:Q fever management algorithm.gif|thumbnail|Q&nbsp;fever management algorithm from the [[Centers for Disease Control and Prevention]]]] ದನಕರುಗಳು ಮತ್ತು ಕುರಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕವಾಗಿ ಈ ಅಣುಜೀವಿಯ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿದ ದೂಳಿನ ಮತ್ತು ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸೇವನೆಯಿಂದ ರೋಗ ತಲೆದೋರುತ್ತದೆ. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಒಂದೆರಡು ವಾರ ಹುದುಗಿ ಕುಳಿತು ಬೆಳೆದ ಮೇಲೆ<ref name="Brunette-2011-p270" />, ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಏಕಾಏಕಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಜ್ವರ]], ವಿಪರೀತ [[ತಲೆನೋವು]], ಸುಸ್ತು, ಮೈಕೈ ನೋವು ಮತ್ತು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ನಿರಾಸಕ್ತಿ ಇದ್ದು ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ [[ಕೆಮ್ಮು]] ಮತ್ತು [[ಉಬ್ಬಸ]] ತೋರಿಬರುತ್ತದೆ. ಬಲುಬೇಗ ತೂಕ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Brunette-2011-p270">{{cite book|chapter=Q Fever| veditors = Brunette GW, McQuiston J, etal |title=CDC Health Information for International Travel: The Yellow Book|publisher=Oxford University Press|year=2011|isbn=978-0-19-976901-8|page=[https://archive.org/details/cdchealthinforma0000unse/page/270 270]|chapter-url=https://books.google.com/books?id=5vCQpr1WTS8C&pg=PA270| vauthors = Anderson A |url-access=registration|url=https://archive.org/details/cdchealthinforma0000unse/page/270}}</ref> ನಾಡಿ ಮಿಡಿತ ಮಂದವಾಗುತ್ತದೆ. ಎದೆಬಡಿತವನ್ನಾಲಿಸಿದಾಗ ಶ್ವಾಸೋಚ್ಛ್ವಾಸದೊಡನೆ ಪಿಟಿಪಿಟಿ ಶಬ್ದಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ. ಎದೆಯ ಎಕ್ಸ್‍ಕಿರಣ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪಾರಕ ಛಾಯೆಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ರೋಗದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ರಕ್ತರಸದಲ್ಲಿ ರೋಗದ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿವಸ್ತುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಏರಿರುವುದು ರೋಗದ ಕುರುಹಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹೃದಯದ ಒಳಪದರಿನ ಉರಿ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ತೊಡಕಾಗಿ ತೋರಿಬರಬಹುದು. ಇನ್ನು ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ರೋಗದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಸಮಯ ಹಿಡಿಯಬಹುದು..<ref name="pmid35585196">{{cite journal |vauthors=Choutka J, Jansari V, Hornig M, Iwasaki A |date=May 2022 |title=Unexplained post-acute infection syndromes |url= |journal=Nature Medicine |volume=28 |issue=5 |pages=911–923 |doi=10.1038/s41591-022-01810-6 |pmid=35585196|s2cid=248889597 |doi-access=free }}</ref> ರೋಗ ಸ್ವಯಂ ತಹಬಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲದು. ==ಔಷಧಗಳು== ಡೊಕ್ಸಿಸೈಕ್ಲಿನನ್ನು ಮೊದಲನೆ ದಿನ 200 ಮಿ.ಗ್ರಾಂ, ನಂತರ ಎರಡು ವಾರಗಳು ಪ್ರತಿದಿನ 100 ಮಿ. ಗ್ರಾಂ. ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಾಯಿಂದ ಕೊಡಬೇಕು. ಅದರ ಬದಲು ಪ್ರತಿ 6 ಘಂಟೆಗೆ 500 ಮಿ. ಗ್ರಾಂ. ನಂತೆ ಟೆಟ್ರಸೈಕ್ಲಿನನ್ನು ಎರಡು ವಾರ ಕೊಟ್ಟರೂ ಈ ಸೋಂಕು ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ..<ref name="The Lecturio Medical Concept Library">{{cite web|title=Coxiella/Q Fever|url=https://www.lecturio.com/concepts/coxiella-q-fever/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210515174110/https://www.lecturio.com/concepts/coxiella-q-fever/|archive-date=2021-05-15|access-date=7 July 2021|website=The Lecturio Medical Concept Library}}</ref> ==ಬಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://www.cdc.gov/qfever/index.html Q&nbsp;fever] at the [[Centers for Disease Control and Prevention|CDC]] * [https://web.archive.org/web/20110727165631/http://patricbrc.org/portal/portal/patric/Taxon?cType=taxon&cId=777 ''Coxiella burnetii''] genomes and related information at [http://patricbrc.org/ PATRIC], a Bioinformatics Resource Center funded by [https://www.niaid.nih.gov/ NIAID] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯು ಜ್ವರ} tjfmp1exuj4b77duxovgkclhz4z5btt 1374372 1374371 2026-05-29T14:02:12Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ರೋಗಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374372 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical condition (new) | name = Q&nbsp;fever | synonyms = Query fever, coxiellosis<ref name=CDC2020 /><ref name=NORD /> | image = Immunohistochemical detection of Coxiella burnetii in resected cardiac valve of a 60-year-old man with Q fever endocarditis.jpg | caption = [[Immunohistochemical]] detection of ''C.&nbsp;burnetii'' in resected cardiac valve of a 60-year-old man with Q&nbsp;fever endocarditis, Cayenne, French Guiana: [[Monoclonal antibodies]] against ''C.&nbsp;burnetii'' and hematoxylin were used for staining; original magnification is ×50. | pronounce = | field = | symptoms = | complications = | onset = | duration = | types = acute, chronic<ref name=CDC2020 /> | causes = | risks = Contact with livestock<ref name=NORD>{{Cite book | author =((National Organization for Rare Disorders))|chapter-url=https://books.google.com/books?id=99YPDvFWBB0C&pg=PA293|title=NORD Guide to Rare Disorders|chapter=Q Fever|page=293|date=2003|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|isbn=978-0-7817-3063-1|language=en}}</ref> | diagnosis = | differential = [[pneumonia]], [[influenza]], [[brucellosis]], [[leptospirosis]], [[meningitis]], [[viral hepatitis]], [[dengue fever]], [[malaria]], other rickettsial infections<ref name=NORD /> | prevention = | treatment = | medication = | prognosis = | frequency = | deaths = }} '''ಕ್ಯು ಜ್ವರ'''ಕ್ವೀನ್ಸ್‍ಲೆಂಡ್ ಜ್ವರ ಅಥವಾ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಜ್ವರ ಎಂಬುದರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಹೆಸರು. ==ಪತ್ತೆ== ಡೆರಿಕ್ ಎಂಬಾತ 1937ರಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕ್ವೀನ್ಸ್‍ಲೆಂಡಿನ [[ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್]] ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗ ಬರುವುದೆಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದುದಲ್ಲದೆ [[ಗಿನಿ ಹಂದಿ|ಗಿನಿಹಂದಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗದ ಕಾರಕಗಳಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ. ಈ ಕಾರಕ ಕಾಕ್ಸಿಯೆಲ್ಲ (ಸಿ) ಬರ್ನೆಟಿ <ref name="CDC2020">{{Cite web|date=2019-09-16|title=Epidemiology and Statistics {{!}} Q Fever {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/qfever/stats/index.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529130025/https://www.cdc.gov/qfever/stats/index.html|archive-date=2020-05-29|access-date=2020-05-27|website=www.cdc.gov|language=en-us}}</ref><ref name="pmid16547017">{{cite journal | vauthors = Beare PA, Samuel JE, Howe D, Virtaneva K, Porcella SF, Heinzen RA | title = Genetic diversity of the Q fever agent, Coxiella burnetii, assessed by microarray-based whole-genome comparisons | journal = Journal of Bacteriology | volume = 188 | issue = 7 | pages = 2309–2324 | date = April 2006 | pmid = 16547017 | pmc = 1428397 | doi = 10.1128/JB.188.7.2309-2324.2006 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Q fever {{!}} Genetic and Rare Diseases Information Center (GARD) – an NCATS Program|url=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/7515/q-fever|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180418032604/https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/7515/q-fever|archive-date=2018-04-18|access-date=2018-04-17|website=Genetic and Rare Diseases Information Center|language=en-US}}</ref>ಎಂಬ ರಿಕೆಟ್ಸಿಯ-ತರ [[ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿ]]ಯೆಂದು ಅನಂತರ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ==ವ್ಯಾಪ್ತಿ== ಪ್ರಪಂಚದ ಬಹುಪಾಲು ದೇಶಗಳಲೆಲ್ಲ ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿದೆ. [[ದನ]]ಕರುಗಳು, [[ಕುರಿ]] [[ಮೇಕೆ]] ಮತ್ತು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಇದರ ಸೋಂಕು ಬಹಳ. [[ನಾಯಿ]], [[ಕುದುರೆ]], [[ಪಾರಿವಾಳ]], [[ಬಾತುಕೋಳಿ|ಬಾತು]], [[ಕೋಳಿ]] ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವನ್ಯಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲೂ ಇದು ಇರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. [[ಪ್ರಾಣಿ|ಪ್ರಾಣಿಗ]]ಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಿರುವವರಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗ ಹೆಚ್ಚು ತೀಕ್ಷ್ಣ. ==ಪ್ರಸರಣ== [[File:Q fever management algorithm.gif|thumbnail|Q&nbsp;fever management algorithm from the [[Centers for Disease Control and Prevention]]]] ದನಕರುಗಳು ಮತ್ತು ಕುರಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕವಾಗಿ ಈ ಅಣುಜೀವಿಯ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿದ ದೂಳಿನ ಮತ್ತು ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸೇವನೆಯಿಂದ ರೋಗ ತಲೆದೋರುತ್ತದೆ. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಒಂದೆರಡು ವಾರ ಹುದುಗಿ ಕುಳಿತು ಬೆಳೆದ ಮೇಲೆ<ref name="Brunette-2011-p270" />, ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಏಕಾಏಕಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಜ್ವರ]], ವಿಪರೀತ [[ತಲೆನೋವು]], ಸುಸ್ತು, ಮೈಕೈ ನೋವು ಮತ್ತು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ನಿರಾಸಕ್ತಿ ಇದ್ದು ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ [[ಕೆಮ್ಮು]] ಮತ್ತು [[ಉಬ್ಬಸ]] ತೋರಿಬರುತ್ತದೆ. ಬಲುಬೇಗ ತೂಕ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Brunette-2011-p270">{{cite book|chapter=Q Fever| veditors = Brunette GW, McQuiston J, etal |title=CDC Health Information for International Travel: The Yellow Book|publisher=Oxford University Press|year=2011|isbn=978-0-19-976901-8|page=[https://archive.org/details/cdchealthinforma0000unse/page/270 270]|chapter-url=https://books.google.com/books?id=5vCQpr1WTS8C&pg=PA270| vauthors = Anderson A |url-access=registration|url=https://archive.org/details/cdchealthinforma0000unse/page/270}}</ref> ನಾಡಿ ಮಿಡಿತ ಮಂದವಾಗುತ್ತದೆ. ಎದೆಬಡಿತವನ್ನಾಲಿಸಿದಾಗ ಶ್ವಾಸೋಚ್ಛ್ವಾಸದೊಡನೆ ಪಿಟಿಪಿಟಿ ಶಬ್ದಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ. ಎದೆಯ ಎಕ್ಸ್‍ಕಿರಣ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪಾರಕ ಛಾಯೆಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ರೋಗದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ರಕ್ತರಸದಲ್ಲಿ ರೋಗದ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿವಸ್ತುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಏರಿರುವುದು ರೋಗದ ಕುರುಹಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹೃದಯದ ಒಳಪದರಿನ ಉರಿ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ತೊಡಕಾಗಿ ತೋರಿಬರಬಹುದು. ಇನ್ನು ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ರೋಗದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಸಮಯ ಹಿಡಿಯಬಹುದು..<ref name="pmid35585196">{{cite journal |vauthors=Choutka J, Jansari V, Hornig M, Iwasaki A |date=May 2022 |title=Unexplained post-acute infection syndromes |url= |journal=Nature Medicine |volume=28 |issue=5 |pages=911–923 |doi=10.1038/s41591-022-01810-6 |pmid=35585196|s2cid=248889597 |doi-access=free }}</ref> ರೋಗ ಸ್ವಯಂ ತಹಬಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲದು. ==ಔಷಧಗಳು== ಡೊಕ್ಸಿಸೈಕ್ಲಿನನ್ನು ಮೊದಲನೆ ದಿನ 200 ಮಿ.ಗ್ರಾಂ, ನಂತರ ಎರಡು ವಾರಗಳು ಪ್ರತಿದಿನ 100 ಮಿ. ಗ್ರಾಂ. ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಾಯಿಂದ ಕೊಡಬೇಕು. ಅದರ ಬದಲು ಪ್ರತಿ 6 ಘಂಟೆಗೆ 500 ಮಿ. ಗ್ರಾಂ. ನಂತೆ ಟೆಟ್ರಸೈಕ್ಲಿನನ್ನು ಎರಡು ವಾರ ಕೊಟ್ಟರೂ ಈ ಸೋಂಕು ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ..<ref name="The Lecturio Medical Concept Library">{{cite web|title=Coxiella/Q Fever|url=https://www.lecturio.com/concepts/coxiella-q-fever/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210515174110/https://www.lecturio.com/concepts/coxiella-q-fever/|archive-date=2021-05-15|access-date=7 July 2021|website=The Lecturio Medical Concept Library}}</ref> ==ಬಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://www.cdc.gov/qfever/index.html Q&nbsp;fever] at the [[Centers for Disease Control and Prevention|CDC]] * [https://web.archive.org/web/20110727165631/http://patricbrc.org/portal/portal/patric/Taxon?cType=taxon&cId=777 ''Coxiella burnetii''] genomes and related information at [http://patricbrc.org/ PATRIC], a Bioinformatics Resource Center funded by [https://www.niaid.nih.gov/ NIAID] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯು ಜ್ವರ} [[ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು]] j5fgziyl9z4ymq1eqnipcv7hrh09las 1374397 1374372 2026-05-30T05:46:25Z VASANTH S.N. 728 /* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */ 1374397 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical condition (new) | name = Q&nbsp;fever | synonyms = Query fever, coxiellosis<ref name=CDC2020 /><ref name=NORD /> | image = Immunohistochemical detection of Coxiella burnetii in resected cardiac valve of a 60-year-old man with Q fever endocarditis.jpg | caption = [[Immunohistochemical]] detection of ''C.&nbsp;burnetii'' in resected cardiac valve of a 60-year-old man with Q&nbsp;fever endocarditis, Cayenne, French Guiana: [[Monoclonal antibodies]] against ''C.&nbsp;burnetii'' and hematoxylin were used for staining; original magnification is ×50. | pronounce = | field = | symptoms = | complications = | onset = | duration = | types = acute, chronic<ref name=CDC2020 /> | causes = | risks = Contact with livestock<ref name=NORD>{{Cite book | author =((National Organization for Rare Disorders))|chapter-url=https://books.google.com/books?id=99YPDvFWBB0C&pg=PA293|title=NORD Guide to Rare Disorders|chapter=Q Fever|page=293|date=2003|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|isbn=978-0-7817-3063-1|language=en}}</ref> | diagnosis = | differential = [[pneumonia]], [[influenza]], [[brucellosis]], [[leptospirosis]], [[meningitis]], [[viral hepatitis]], [[dengue fever]], [[malaria]], other rickettsial infections<ref name=NORD /> | prevention = | treatment = | medication = | prognosis = | frequency = | deaths = }} '''ಕ್ಯು ಜ್ವರ'''ಕ್ವೀನ್ಸ್‍ಲೆಂಡ್ ಜ್ವರ ಅಥವಾ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಜ್ವರ ಎಂಬುದರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಹೆಸರು. ==ಪತ್ತೆ== ಡೆರಿಕ್ ಎಂಬಾತ 1937ರಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕ್ವೀನ್ಸ್‍ಲೆಂಡಿನ [[ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್]] ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗ ಬರುವುದೆಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದುದಲ್ಲದೆ [[ಗಿನಿ ಹಂದಿ|ಗಿನಿಹಂದಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗದ ಕಾರಕಗಳಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ. ಈ ಕಾರಕ ಕಾಕ್ಸಿಯೆಲ್ಲ (ಸಿ) ಬರ್ನೆಟಿ <ref name="CDC2020">{{Cite web|date=2019-09-16|title=Epidemiology and Statistics {{!}} Q Fever {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/qfever/stats/index.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529130025/https://www.cdc.gov/qfever/stats/index.html|archive-date=2020-05-29|access-date=2020-05-27|website=www.cdc.gov|language=en-us}}</ref><ref name="pmid16547017">{{cite journal | vauthors = Beare PA, Samuel JE, Howe D, Virtaneva K, Porcella SF, Heinzen RA | title = Genetic diversity of the Q fever agent, Coxiella burnetii, assessed by microarray-based whole-genome comparisons | journal = Journal of Bacteriology | volume = 188 | issue = 7 | pages = 2309–2324 | date = April 2006 | pmid = 16547017 | pmc = 1428397 | doi = 10.1128/JB.188.7.2309-2324.2006 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Q fever {{!}} Genetic and Rare Diseases Information Center (GARD) – an NCATS Program|url=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/7515/q-fever|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180418032604/https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/7515/q-fever|archive-date=2018-04-18|access-date=2018-04-17|website=Genetic and Rare Diseases Information Center|language=en-US}}</ref>ಎಂಬ ರಿಕೆಟ್ಸಿಯ-ತರ [[ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿ]]ಯೆಂದು ಅನಂತರ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ==ವ್ಯಾಪ್ತಿ== ಪ್ರಪಂಚದ ಬಹುಪಾಲು ದೇಶಗಳಲೆಲ್ಲ ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿದೆ. [[ದನ]]ಕರುಗಳು, [[ಕುರಿ]] [[ಮೇಕೆ]] ಮತ್ತು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಇದರ ಸೋಂಕು ಬಹಳ. [[ನಾಯಿ]], [[ಕುದುರೆ]], [[ಪಾರಿವಾಳ]], [[ಬಾತುಕೋಳಿ|ಬಾತು]], [[ಕೋಳಿ]] ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವನ್ಯಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲೂ ಇದು ಇರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. [[ಪ್ರಾಣಿ|ಪ್ರಾಣಿಗ]]ಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಿರುವವರಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗ ಹೆಚ್ಚು ತೀಕ್ಷ್ಣ. ==ಪ್ರಸರಣ== [[File:Q fever management algorithm.gif|thumbnail|Q&nbsp;fever management algorithm from the [[Centers for Disease Control and Prevention]]]] ದನಕರುಗಳು ಮತ್ತು ಕುರಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕವಾಗಿ ಈ ಅಣುಜೀವಿಯ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿದ ದೂಳಿನ ಮತ್ತು ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸೇವನೆಯಿಂದ ರೋಗ ತಲೆದೋರುತ್ತದೆ. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಒಂದೆರಡು ವಾರ ಹುದುಗಿ ಕುಳಿತು ಬೆಳೆದ ಮೇಲೆ<ref name="Brunette-2011-p270" />, ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಏಕಾಏಕಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಜ್ವರ]], ವಿಪರೀತ [[ತಲೆನೋವು]], ಸುಸ್ತು, ಮೈಕೈ ನೋವು ಮತ್ತು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ನಿರಾಸಕ್ತಿ ಇದ್ದು ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ [[ಕೆಮ್ಮು]] ಮತ್ತು [[ಉಬ್ಬಸ]] ತೋರಿಬರುತ್ತದೆ. ಬಲುಬೇಗ ತೂಕ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Brunette-2011-p270">{{cite book|chapter=Q Fever| veditors = Brunette GW, McQuiston J, etal |title=CDC Health Information for International Travel: The Yellow Book|publisher=Oxford University Press|year=2011|isbn=978-0-19-976901-8|page=[https://archive.org/details/cdchealthinforma0000unse/page/270 270]|chapter-url=https://books.google.com/books?id=5vCQpr1WTS8C&pg=PA270| vauthors = Anderson A |url-access=registration|url=https://archive.org/details/cdchealthinforma0000unse/page/270}}</ref> ನಾಡಿ ಮಿಡಿತ ಮಂದವಾಗುತ್ತದೆ. ಎದೆಬಡಿತವನ್ನಾಲಿಸಿದಾಗ ಶ್ವಾಸೋಚ್ಛ್ವಾಸದೊಡನೆ ಪಿಟಿಪಿಟಿ ಶಬ್ದಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ. ಎದೆಯ ಎಕ್ಸ್‍ಕಿರಣ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪಾರಕ ಛಾಯೆಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ರೋಗದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ರಕ್ತರಸದಲ್ಲಿ ರೋಗದ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿವಸ್ತುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಏರಿರುವುದು ರೋಗದ ಕುರುಹಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹೃದಯದ ಒಳಪದರಿನ ಉರಿ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ತೊಡಕಾಗಿ ತೋರಿಬರಬಹುದು. ಇನ್ನು ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ರೋಗದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಸಮಯ ಹಿಡಿಯಬಹುದು..<ref name="pmid35585196">{{cite journal |vauthors=Choutka J, Jansari V, Hornig M, Iwasaki A |date=May 2022 |title=Unexplained post-acute infection syndromes |url= |journal=Nature Medicine |volume=28 |issue=5 |pages=911–923 |doi=10.1038/s41591-022-01810-6 |pmid=35585196|s2cid=248889597 |doi-access=free }}</ref> ರೋಗ ಸ್ವಯಂ ತಹಬಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲದು. ==ಔಷಧಗಳು== ಡೊಕ್ಸಿಸೈಕ್ಲಿನನ್ನು ಮೊದಲನೆ ದಿನ 200 ಮಿ.ಗ್ರಾಂ, ನಂತರ ಎರಡು ವಾರಗಳು ಪ್ರತಿದಿನ 100 ಮಿ. ಗ್ರಾಂ. ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಾಯಿಂದ ಕೊಡಬೇಕು. ಅದರ ಬದಲು ಪ್ರತಿ 6 ಘಂಟೆಗೆ 500 ಮಿ. ಗ್ರಾಂ. ನಂತೆ ಟೆಟ್ರಸೈಕ್ಲಿನನ್ನು ಎರಡು ವಾರ ಕೊಟ್ಟರೂ ಈ ಸೋಂಕು ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ..<ref name="The Lecturio Medical Concept Library">{{cite web|title=Coxiella/Q Fever|url=https://www.lecturio.com/concepts/coxiella-q-fever/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210515174110/https://www.lecturio.com/concepts/coxiella-q-fever/|archive-date=2021-05-15|access-date=7 July 2021|website=The Lecturio Medical Concept Library}}</ref> ==ಬಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://www.cdc.gov/qfever/index.html Q&nbsp;fever] at the [[Centers for Disease Control and Prevention|CDC]] * [https://web.archive.org/web/20110727165631/http://patricbrc.org/portal/portal/patric/Taxon?cType=taxon&cId=777 ''Coxiella burnetii''] genomes and related information at [http://patricbrc.org/ PATRIC], a Bioinformatics Resource Center funded by [https://www.niaid.nih.gov/ NIAID] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯು ಜ್ವರ}} [[ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು]] m0x8r9fa35qpl140a28jgt3qip17keq 0 179235 1374377 2026-05-29T15:32:51Z Mahaveer11 99369 "[[:en:Special:Redirect/revision/1348516208|Low-voltage electron microscope]]" ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು 1374377 wikitext text/x-wiki '''ಕಡಿಮೆ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ (LVEM)''' ಎನ್ನುವುದು [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಿ|ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕವಾಗಿದ್ದು]], ಇದು ಕೆಲವು ಕಿಲೋ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವೋಲ್ಟ್‌ಗಳು (keV) ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವೇಗವರ್ಧಕ ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಣ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಪ್ರಸರಣ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳು 80-1000 keV ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವೇಗವರ್ಧಕ ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸಾಧನಗಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರಸರಣ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಅವು ಕಡಿಮೆ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೂಲಗಳ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಶಕ್ತಿ-ನಷ್ಟ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ (EELS) ಸಾಧ್ಯತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಹೊಸ ವರ್ಗದ ಉಪಕರಣಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ LVEM 25E, ಇದು 25 kV ವರೆಗಿನ ವೇಗವರ್ಧಕ ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂದು ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ಕಡಿಮೆ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಪ್ರಸರಣ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕವಾಗಿದೆ . LVEM 25E ಹಿಂದಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸುಧಾರಿತ ನುಗ್ಗುವ ಆಳ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಕಡಿಮೆ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ-ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಚಿತ್ರಣ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. TEM ಮತ್ತು STEM ಇಮೇಜಿಂಗ್ ವಿಧಾನಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಇದು ಶಕ್ತಿ-ಪ್ರಸರಣ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ (EDS) ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ತೆಳುವಾದ ಮಾದರಿಗಳ ಧಾತುರೂಪದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಸ್ತೃತ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಶ್ರೇಣಿಯು 100 nm ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿರುವ ದಪ್ಪವಿರುವ ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ಮೃದು-ದ್ರವ್ಯ ಮಾದರಿಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ LVEM ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹೆಚ್ಚಿನ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ TEM ಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮುಂಚಿನ, ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಪರ್ಯಾಯವೆಂದರೆ LVEM 5 ಟೇಬಲ್‌ಟಾಪ್ ಕಡಿಮೆ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಷನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪ್, ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು 5 kV <ref>{{Cite web |last= |first= |date=2021-12-15 |title=LVEM 5 Benchtop Electron Microscope |url=https://delongamerica.com/lvem5-benchtop-electron-microscope |access-date=2026-01-28 |website=delongamerica.com |language=en-gb}}</ref> ವೇಗವರ್ಧಕ ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. LVEM5 ಅನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ತೆಳುವಾದ ಅಥವಾ ಕಣಗಳ ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಅಥವಾ EELS ನಂತಹ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮೀಸಲಾದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಷನ್ ಡಿಟೆಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವು ಆಧುನಿಕ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಟೆಡ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕಡಿಮೆ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. == ಅನುಕೂಲಗಳು == === ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್ === ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಶಕ್ತಿಯ ಗಣನೀಯ ಕಡಿತವು ಬೆಳಕಿನ ಅಂಶಗಳ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತತೆಯ ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕೆಳಗಿನ ಹೋಲಿಕೆ ಚಿತ್ರಗಳು ವೇಗವರ್ಧಕ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಅನ್ನು 80 kV ನಿಂದ 5 kV ಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಾದರಿಗಳ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತತೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಧಾರಿತ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತತೆಯು ಕಡಿಮೆ ವೇಗವರ್ಧಕ ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚಿದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸ್ಕ್ಯಾಟರಿಂಗ್‌ನ ನೇರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ. LVEM 100 kV ಗಿಂತ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್‌ನ ವರ್ಧನೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕಿನ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ TEM ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸದ ಜೈವಿಕ ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ ಇದು ತುಂಬಾ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. <ref name="nebes">{{Cite journal|last=Nebesářová1|first=Jana|last2=Vancová, Marie|year=2007|title=How to Observe Small Biological Objects in Low Voltage Electron Microscope|journal=Microscopy and Microanalysis|volume=13|issue=3|pages=248–249|doi=10.1017/S143192760708124X|bibcode=2007MiMic..13S.248N}}</ref> ಮುಂದೆ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಸರಾಸರಿ ಮುಕ್ತ ಮಾರ್ಗ (15&nbsp;nm) 5 kV ನಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ ಎಂದರೆ ಸ್ಥಿರ ದಪ್ಪವಿರುವ ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ, ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, LVEM ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ 5% ವ್ಯತಿರಿಕ್ತತೆಗೆ, ನಮಗೆ 0.07 g/cm ³ ಹಂತಗಳ ನಡುವಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾತ್ರ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರರ್ಥ TEM ನಲ್ಲಿ ವರ್ಧಿತ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತತೆಗಾಗಿ ಪಾಲಿಮರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಣ್ಣ ಮಾಡುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಗತ್ಯ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಆಸ್ಮಿಯಮ್]] ಅಥವಾ ರುಥೇನಿಯಮ್ ಟೆಟ್ರಾಕ್ಸೈಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ) ಕಡಿಮೆ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ ತಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು. <ref name="drummythinfilms">{{Cite journal|last=Drummy|first=Lawrence, F.|last2=Yang, Junyan|last3=Martin, David C.|year=2004|title=Low-voltage electron microscopy of polymer and organic molecular thin films|journal=Ultramicroscopy|pmid=15149719|volume=99|issue=4|pages=247–256|doi=10.1016/j.ultramic.2004.01.011}}</ref>{{Gallery|File:ratheart-5kv.jpg|Low voltage (5 kV) image showing higher contrast|File:ratheart-80kv.jpg|Conventional TEM (80 kV) image}} === ಕಲೆ ಹಾಕುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ === ಕಡಿಮೆ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದಿಂದ ಸಾಧಿಸಲಾದ ವರ್ಧಿತ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತತೆಯು ಹೈಡ್ರೋಜನ್, ಇಂಗಾಲ, ಸಾರಜನಕ, ಆಮ್ಲಜನಕ, ಗಂಧಕ ಮತ್ತು ರಂಜಕದಂತಹ ಬೆಳಕಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾರ-ಲೋಹದ ಕಲೆಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ರಚನಾತ್ಮಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಭಾರ-ಲೋಹದ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಬಳಸಬಹುದಾದರೂ, LVEM ಪರ್ಯಾಯ ಅಥವಾ ಸೌಮ್ಯವಾದ ಕಲೆಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ, ಸಂಭಾವ್ಯ ಮಾದರಿ ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. <ref>{{Citation |last=Vieira |first=Daniela |title=Low Voltage Electron Microscopy: Enabling advances in the preparation and imaging of biological thin sections |date=2025-11-24 |url=https://www.researchsquare.com/article/rs-7880784/v1 |access-date=2026-01-28 |doi=10.21203/rs.3.rs-7880784/v1 |last2=Shahnam |first2=Emad |last3=Burks |first3=Christina |last4=Felkoski |first4=Steven |last5=Hsia |first5=Ru-ching |last6=Lapkovsky |first6=Jared}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Ausman|first=Kevin D.|last2=Whitaker|first2=Neal|last3=Balasubramanian|first3=Madhumitha|last4=Kokona|first4=Bashkim|last5=Vogt|first5=Austin|last6=Kar|first6=Sambit R.|date=March 2025|title=Low voltage electron microscopy: An emerging tool for AAV characterization|url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0022354925000309|journal=Journal of Pharmaceutical Sciences|volume=114|issue=3|pages=1554–1562|doi=10.1016/j.xphs.2025.01.013|pmid=39884505|bibcode=2025JPhmS.114.1554A|issn=0022-3549}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Mrazova|first=Katerina|last2=Bacovsky|first2=Jaromir|last3=Sedrlova|first3=Zuzana|last4=Slaninova|first4=Eva|last5=Obruca|first5=Stanislav|last6=Fritz|first6=Ines|last7=Krzyzanek|first7=Vladislav|date=2023-03-29|title=Urany-Less Low Voltage Transmission Electron Microscopy: A Powerful Tool for Ultrastructural Studying of Cyanobacterial Cells|journal=Microorganisms|language=en|volume=11|issue=4|pages=888|doi=10.3390/microorganisms11040888|issn=2076-2607|pmc=10146862|pmid=37110311}}</ref> ಯುರೇನಿಲ್ ಅಲ್ಲದ ಭಾರ ಲೋಹದ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು: * ಫಾಸ್ಫೋಟಂಗ್ಸ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ (PTA) - ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳು, ವೈರಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಜೈವಿಕ ಮ್ಯಾಕ್ರೋಮಾಲಿಕ್ಯೂಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಆಸ್ಮಿಯಮ್ ಟೆಟ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ (OsO ₄ ) - ಲಿಪಿಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪೊರೆಗಳ ಸ್ಥಿರೀಕರಣ ಮತ್ತು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ವರ್ಧನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ರುಥೇನಿಯಮ್ ಟೆಟ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ (RuO ₄ ) - ಪೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಲಿಮರ್‌ಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಲ್ಯಾಂಥನೈಡ್ ಲವಣಗಳು (ಉದಾ. ಸಮರಿಯಮ್, ಸೀರಿಯಮ್) - ಕೆಲವು ಪಾಲಿಮರ್ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಕಲೆ ಹಾಕುವ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಪರ್ಯಾಯಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ರಚನೆ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಭಾರ ಲೋಹಗಳ ಬಣ್ಣ ಬಳಿಯುವುದು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರೋಟೀನ್ ಮಾದರಿ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಅನಪೇಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಅದರ ಆಮ್ಲ pH ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರ ಲೋಹಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುಗಳು ಅಥವಾ ಪಾಲಿಮರ್‌ಗಳಂತಹ ವಿಭಾಗೀಯ ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಪರಿಚಯಿಸಬಹುದು. <ref>{{Cite journal|last=Vieira|first=Daniela|last2=Shahnam|first2=Emad|last3=Bacovsky|first3=Jaromir|last4=Lapkovsky|first4=Jared|date=2025-12-17|title=Low-Voltage Electron Microscopy (LVEM): Part II—Applications Where LVEM Provides Significant Benefit|url=https://academic.oup.com/mt/article/33/6/22/8382558|journal=Microscopy Today|language=en|volume=33|issue=6|pages=22–26|doi=10.1093/mictod/qaaf092|issn=1551-9295}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Vieira|first=Daniela|last2=Shahnam|first2=Emad|last3=Lapkovsky|first3=Jared|date=2025-07-11|title=Reducing Beam-Damage of Carbon-Based Materials Using a Low Voltage TEM|url=https://iopscience.iop.org/article/10.1149/MA2025-0111968mtgabs|journal=ECS Meeting Abstracts|volume=MA2025-01|issue=11|pages=968|doi=10.1149/MA2025-0111968mtgabs|bibcode=2025ECSMA2025..968V|issn=2151-2043}}</ref> ಕಲೆ ಹಾಕುವ ವಿಧಾನದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲದೆ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾದ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾದ ಪೊರೆಯ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಮಾದರಿಯ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಲಾದ LVEM ಪ್ರಯೋಗಗಳು, ಪ್ರಮಾಣಿತ ಕಲೆ ಹಾಕುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಾಗ ಮಾದರಿಯ ನೋಟದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನ್ವಯಕ್ಕೆ LVEM ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ EM ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಕಲೆ ಹಾಕುವ ಹಂತವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ತೊಂದರೆಯಿಲ್ಲದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Asmar|first=G.A.|last2=Hanson, M.A.|last3=Ward, A.B.|last4=Lasalde, J.A.|last5=Stevens, R.C.|last6=Potter, C.|last7=Kuhn, P. M.|year=2004|title=Low-Voltage Electron Microscopy (LVEM) as a probe for solubilized membrane protein aggregation states|journal=Microscopy and Microanalysis|volume=10|issue=2|pages=1492–1493|doi=10.1017/S1431927604886069|bibcode=2004MiMic..10S1492A}}</ref> <ref> {{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Lundstrom |first=Kenneth |title=Structural genomics on membrane proteins |publisher=CRC Press |year=2006 |isbn=978-1-57444-526-8 |pages=271–274}}</ref> ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಯುರೇನಿಲ್ ಅಸಿಟೇಟ್‌ನಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾರ ಲೋಹದ ಕಲೆಗಳು ಆರೋಗ್ಯದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಕಲೆ ಹಾಕುವ ಹಂತವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. === ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ === ಮೊದಲ ಕಡಿಮೆ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳು ಸುಮಾರು 2.5 ರಷ್ಟು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಹೊಂದಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದವು.&nbsp;TEM ನಲ್ಲಿ nm, 2.0&nbsp;STEM ನಲ್ಲಿ nm, ಮತ್ತು 3.0&nbsp;SEM ಮೋಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ nm. <ref name="drummythinfilms">{{Cite journal|last=Drummy|first=Lawrence, F.|last2=Yang, Junyan|last3=Martin, David C.|year=2004|title=Low-voltage electron microscopy of polymer and organic molecular thin films|journal=Ultramicroscopy|pmid=15149719|volume=99|issue=4|pages=247–256|doi=10.1016/j.ultramic.2004.01.011}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDrummyYang,_JunyanMartin,_David_C.2004">Drummy, Lawrence, F.; Yang, Junyan; Martin, David C. (2004). "Low-voltage electron microscopy of polymer and organic molecular thin films". ''Ultramicroscopy''. '''99''' (4): <span class="nowrap">247–</span>256. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1016/j.ultramic.2004.01.011|10.1016/j.ultramic.2004.01.011]]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15149719 15149719].</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Cite journal|cite journal]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: multiple names: authors list ([[:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|link]])</span> [[Category:CS1 maint: multiple names: authors list]]</ref> 2016 ರಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ TEM ಮತ್ತು STEM ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಅನ್ನು 1.0nm ಗೆ ಸುಧಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. TEM ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್‌ಗಳು 0.14 ರಷ್ಟಿವೆ.&nbsp;ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ 2016 ರಲ್ಲಿ 15 keV ನಲ್ಲಿ nm ವರದಿಯಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite journal|doi=10.1103/PhysRevLett.117.153004|pmid=27768334|title=Atomic Resolution Imaging at an Ultralow Accelerating Voltage by a Monochromatic Transmission Electron Microscope|journal=Physical Review Letters|volume=117|issue=15|year=2016|last=Morishita|first=Shigeyuki|last2=Mukai|first2=Masaki|last3=Suenaga|first3=Kazu|last4=Sawada|first4=Hidetaka|bibcode=2016PhRvL.117o3004M}}</ref> === ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಫಾರ್ಮ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು === ಕಡಿಮೆ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹೈ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಷನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆ ಭೌತಿಕ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಸೌಲಭ್ಯದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕಡಿಮೆ ವೇಗವರ್ಧಕ ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ದೊಡ್ಡ ಹೈ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜುಗಳು, ಸಂಕೀರ್ಣ ತಂಪಾಗಿಸುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ವಿಕಿರಣ ರಕ್ಷಾಕವಚದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಕಡಿಮೆ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳು ಶಾಶ್ವತ ಆಯಸ್ಕಾಂತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಗಾಳಿ-ತಂಪಾಗುವ ಲೆನ್ಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಇದು ನೀರು-ತಂಪಾಗಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅನೇಕ LVEM ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ ಸೂಟ್‌ಗಳು, ದ್ರವ ಸಾರಜನಕ ತಂಪಾಗಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದು. ಈ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸೀಮಿತ ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಣ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ <ref>{{Cite journal|last=Vieira|first=Daniela|last2=Shahnam|first2=Emad|last3=Bacovsky|first3=Jaromir|last4=Lapkovsky|first4=Jared|date=2025-07-28|title=Low-Voltage Electron Microscopy (LVEM): Part I — Benchtop and Compact TEMs with Heightened Contrast for Soft Materials|url=https://academic.oup.com/mt/article/33/4/17/8215514|journal=Microscopy Today|language=en|volume=33|issue=4|pages=17–20|doi=10.1093/mictod/qaaf048|issn=1551-9295}}</ref> === ಪ್ರವೇಶಿಸುವಿಕೆ === ಕಡಿಮೆ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳ ಕಡಿಮೆಯಾದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಣ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತವೆ. ಕಡಿಮೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ಗಳು, ಸರಳೀಕೃತ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಕಡಿಮೆ ಅವಲಂಬನೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹೈ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ TEM ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆಯಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ LVEM ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೋಧನಾ ಪರಿಸರಗಳು, ಸಣ್ಣ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂದುವರಿದ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಣ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ ವ್ಯಾಪಕ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ <ref>{{Cite journal|last=Shahnam|first=Emad|last2=Vieira|first2=Daniela|last3=Gauvin|first3=Raynald|last4=Lapkovsky|first4=Jared|date=2025-07-25|title=Overcoming Barriers to Transmission Electron Microscopy with Low Voltage Electron Microscopy (LVEM): A Case Study across the Caribbean, Central, and South America|url=https://academic.oup.com/mam/article/doi/10.1093/mam/ozaf048.1016/8212798|journal=Microscopy and Microanalysis|language=en|volume=31|issue=Supplement_1|doi=10.1093/mam/ozaf048.1016|issn=1431-9276}}</ref> == ಮಿತಿಗಳು == ಪ್ರಸ್ತುತ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕಡಿಮೆ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳು 1 nm ವರೆಗಿನ ಕಡಿಮೆ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ. ಇದು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ (ಬೆಳಕಿನ) ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಅನ್ನು ಮೀರಿದ್ದರೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಪರಮಾಣು ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಅವು ಇನ್ನೂ ಸಮರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಕಡಿಮೆ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ TEM ಅಥವಾ STEM ಮೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಮಾದರಿಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ದಪ್ಪವನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂಗಾಲ ಆಧಾರಿತ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು 50–90 ರ ನಡುವೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.&nbsp;HV-TEM ನಲ್ಲಿ nm. 25kV <ref>{{Cite journal|last=Vieira|first=Daniela|last2=Shahnam|first2=Emad|last3=Bacovsky|first3=Jaromir|last4=Lapkovsky|first4=Jared|date=2025-07-28|title=Low-Voltage Electron Microscopy (LVEM): Part I — Benchtop and Compact TEMs with Heightened Contrast for Soft Materials|url=https://academic.oup.com/mt/article/33/4/17/8215514|journal=Microscopy Today|language=en|volume=33|issue=4|pages=17–20|doi=10.1093/mictod/qaaf048|issn=1551-9295}}</ref> ನಲ್ಲಿ LVEM ಗೆ ಇದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೂ 5kV ನಲ್ಲಿ ಇದು ಸುಮಾರು 20–65 nm ಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. <ref name="nebes">{{Cite journal|last=Nebesářová1|first=Jana|last2=Vancová, Marie|year=2007|title=How to Observe Small Biological Objects in Low Voltage Electron Microscope|journal=Microscopy and Microanalysis|volume=13|issue=3|pages=248–249|doi=10.1017/S143192760708124X|bibcode=2007MiMic..13S.248N}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFNebesářová1Vancová,_Marie2007">Nebesářová1, Jana; Vancová, Marie (2007). "How to Observe Small Biological Objects in Low Voltage Electron Microscope". ''Microscopy and Microanalysis''. '''13''' (3): <span class="nowrap">248–</span>249. [[Bibcode (identifier)|Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2007MiMic..13S.248N 2007MiMic..13S.248N]. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1017/S143192760708124X|10.1017/S143192760708124X]].</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Cite journal|cite journal]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: numeric names: authors list ([[:Category:CS1 maint: numeric names: authors list|link]])</span> [[Category:CS1 maint: numeric names: authors list]]</ref> <ref name="drummythinfilms">{{Cite journal|last=Drummy|first=Lawrence, F.|last2=Yang, Junyan|last3=Martin, David C.|year=2004|title=Low-voltage electron microscopy of polymer and organic molecular thin films|journal=Ultramicroscopy|pmid=15149719|volume=99|issue=4|pages=247–256|doi=10.1016/j.ultramic.2004.01.011}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDrummyYang,_JunyanMartin,_David_C.2004">Drummy, Lawrence, F.; Yang, Junyan; Martin, David C. (2004). "Low-voltage electron microscopy of polymer and organic molecular thin films". ''Ultramicroscopy''. '''99''' (4): <span class="nowrap">247–</span>256. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1016/j.ultramic.2004.01.011|10.1016/j.ultramic.2004.01.011]]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15149719 15149719].</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Cite journal|cite journal]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: multiple names: authors list ([[:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|link]])</span> [[Category:CS1 maint: multiple names: authors list]]</ref> ಅಲ್ಟ್ರಾಮೈಕ್ರೋಟೋಮ್ ಬಳಸಿ ಇಂಗಾಲ ಆಧಾರಿತ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಈ ದಪ್ಪಗಳಿಗೆ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. == ಸಹ ನೋಡಿ == * [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಿ|ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ]] * ಪ್ರಸರಣ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ (TEM) * ಹೆಚ್ಚಿನ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಷನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ (HRTEM) * ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪ್ (SEM) * ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಷನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪ್ (STEM) * ಕಡಿಮೆ-ಶಕ್ತಿಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ (LEEM) * ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿವರ್ತನೆ * ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿವರ್ತನೆ (LEED) == ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು == LVEM ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.  ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳು ಜೀವಕೋಶ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಔಷಧ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಶಿಕ್ಷಣ ಇತಿಹಾಸ ವಸ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ನ್ಯಾನೊಮೆಡಿಸಿನ್ ನ್ಯಾನೊಕಣಗಳು ನ್ಯಾನೊಟ್ಯೂಬ್‌ಗಳು ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ ಪಾಲಿಮರ್‌ಗಳು ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳು ಅಂಗಾಂಶ ಮಾದರಿಗಳು ವಿಷಶಾಸ್ತ್ರ ವೈರಸ್‌ಗಳು == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == ಡೆಲಾಂಗ್ ಇನ್‌ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟ್ಸ್‌ನಿಂದ LVEM 25E "LVEM 5 ಬೆಂಚ್‌ಟಾಪ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪ್". delongamerica.com. 2021-12-15. 2026-01-28 ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. Nebesářová1, Jana; Vancová, Marie (2007). "ಕಡಿಮೆ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಅವಲೋಕಿಸಬೇಕು". Microscopy and Microanalysis. 13 (3): 248–249. Bibcode:2007MiMic..13S.248N. doi:10.1017/S143192760708124X.{{cite journal}}: CS1 maint: ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಹೆಸರುಗಳು: ಲೇಖಕರ ಪಟ್ಟಿ (link) Drummy, Lawrence, F.; Yang, Junyan; Martin, David C. (2004). "ಪಾಲಿಮರ್ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಅಣುಗಳ ತೆಳುವಾದ ಪದರಗಳ ಕಡಿಮೆ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ". Ultramicroscopy. 99 (4): 247–256. doi:10.1016/j.ultramic.2004.01.011. PMID 15149719.{{cite journal}}: CS1 maint: ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳು: ಲೇಖಕರ ಪಟ್ಟಿ (link) Vieira, Daniela; Shahnam, Emad; Burks, Christina; Felkoski, Steven; Hsia, Ru-ching; Lapkovsky, Jared (2025-11-24), ಕಡಿಮೆ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ: ಜೈವಿಕ ತೆಳುವಾದ ವಿಭಾಗಗಳ ತಯಾರಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಗಳನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುವುದು, doi:10.21203/rs.3.rs-7880784/v1, 2026-01-28 ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ Ausman, Kevin D.; Whitaker, Neal; Balasubramanian, Madhumitha; Kokona, Bashkim; Vogt, Austin; Kar, Sambit R. (March 2025). "ಕಡಿಮೆ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ: AAV ಲಕ್ಷಣ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿರುವ ಸಾಧನ". Journal of Pharmaceutical Sciences. 114 (3): 1554–1562. Bibcode:2025JPhmS.114.1554A. doi:10.1016/j.xphs.2025.01.013. ISSN 0022-3549. PMID 39884505. Mrazova, Katerina; Bacovsky, Jaromir; Sedrlova, Zuzana; Slaninova, Eva; Obruca, Stanislav; Fritz, Ines; Krzyzanek, Vladislav (2023-03-29). "ಯುರಾನಿ-ರಹಿತ ಕಡಿಮೆ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಷನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ: ಸಯನೋಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಲ್ ಕೋಶಗಳ ಅತಿ-ರಚನಾ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿಯುತ ಸಾಧನ". Microorganisms. 11 (4): 888. doi:10.3390/microorganisms11040888. ISSN 2076-2607. PMC 10146862. PMID 37110311. Vieira, Daniela; Shahnam, Emad; Bacovsky, Jaromir; Lapkovsky, Jared (2025-12-17). "ಕಡಿಮೆ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ (LVEM): ಭಾಗ II—LVEM ಗಮನಾರ್ಹ ಲಾಭವನ್ನು ನೀಡುವ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು". Microscopy Today. 33 (6): 22–26. doi:10.1093/mictod/qaaf092. ISSN 1551-9295. Vieira, Daniela; Shahnam, Emad; Lapkovsky, Jared (2025-07-11). "ಕಡಿಮೆ ವೋಲ್ಟೇಜ್ TEM ಬಳಸಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಆಧಾರಿತ ವಸ್ತುಗಳ ಬೀಮ್-ಹಾನಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು". ECS Meeting Abstracts. MA2025-01 (11): 968. Bibcode:2025ECSMA2025..968V. doi:10.1149/MA2025-0111968mtgabs. ISSN 2151-2043. Asmar, G.A.; Hanson, M.A.; Ward, A.B.; Lasalde, J.A.; Stevens, R.C.; Potter, C.; Kuhn, P. M. (2004). "ದ್ರಾವಣಗೊಳಿಸಿದ ಮೆಂಬ್ರೇನ್ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳ ಗುಚ್ಛೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಕಡಿಮೆ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ (LVEM)". Microscopy and Microanalysis. 10 (2): 1492–1493. Bibcode:2004MiMic..10S1492A. doi:10.1017/S1431927604886069. Lundstrom, Kenneth (2006). ಮೆಂಬ್ರೇನ್ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂರಚನಾ ಜಿನೋಮಿಕ್ಸ್. CRC Press. ಪುಟಗಳು 271–274. ISBN 978-1-57444-526-8. Morishita, Shigeyuki; Mukai, Masaki; Suenaga, Kazu; Sawada, Hidetaka (2016). "ಏಕವರ್ಣ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಷನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪ್ ಮೂಲಕ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ವೇಗವರ್ಧಕ ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು-ವಿವರ ಚಿತ್ರಣ". Physical Review Letters. 117 (15) 153004. Bibcode:2016PhRvL.117o3004M. doi:10.1103/PhysRevLett.117.153004. PMID 27768334. Vieira, Daniela; Shahnam, Emad; Bacovsky, Jaromir; Lapkovsky, Jared (2025-07-28). "ಕಡಿಮೆ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ (LVEM): ಭಾಗ I — ಮೃದುವಾದ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್ ಹೊಂದಿರುವ ಬೆಂಚ್‌ಟಾಪ್ ಮತ್ತು ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ TEMಗಳು". Microscopy Today. 33 (4): 17–20. doi:10.1093/mictod/qaaf048. ISSN 1551-9295. Shahnam, Emad; Vieira, Daniela; Gauvin, Raynald; Lapkovsky, Jared (2025-07-25). "ಕಡಿಮೆ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ (LVEM) ಮೂಲಕ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಷನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪಿಯ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು: ಕ್ಯಾರಿಬಿಯನ್, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೇಸ್ ಅಧ್ಯಯನ". Microscopy and Microanalysis. 31 (Supplement_1) ozaf048.1016. doi:10.1093/mam/ozaf [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] nwpf34p4ozrbjh4ce435672h29g9ufp 0 179236 1374391 2026-05-30T03:24:40Z ThePositiveVibes 87814 ಹೊಸ ಪುಟ: {{Short description|Indian political party}} {{pp-extended|small=yes}} {{Use Indian English|date=June 2025}} {{Use dmy dates|date=June 2025}} {{Infobox Indian political party |party_name = ತಮಿಳಗ ವೆಟ್ರಿ ಕಳಗಂ |colorcode = {{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}} |logo = |abbreviation = ಟಿವಿಕೆ |president = [[ಸಿ. ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್]] |general_secretary = ಎನ್. ಆ... 1374391 wikitext text/x-wiki {{Short description|Indian political party}} {{pp-extended|small=yes}} {{Use Indian English|date=June 2025}} {{Use dmy dates|date=June 2025}} {{Infobox Indian political party |party_name = ತಮಿಳಗ ವೆಟ್ರಿ ಕಳಗಂ |colorcode = {{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}} |logo = |abbreviation = ಟಿವಿಕೆ |president = [[ಸಿ. ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್]] |general_secretary = [[ಎನ್. ಆನಂದ್]] |treasurer = [[ಪಿ. ವೆಂಕಟರಮಣನ್]] |founder = ಸಿ. ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್ |foundation = {{start date and age|df=y|2024|02|02}} |headquarters = ಪನೈಯೂರ್, [[ಚೆನ್ನೈ]]<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/protesting-sanitation-workers-call-on-tvk-chief-vijay-at-party-office/article69921228.ece|title=Protesting Chennai sanitation workers call on TVK chief Vijay|date=22 August 2025|access-date=1 January 2026|work=[[The Hindu]]}}</ref> |membership = 15 ಮಿಲಿಯನ್+ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025)<ref>{{cite web|url=https://www.dailythanthi.com/news/tamilnadu/tvk-membership-rises-to-1-crore-1163142 | title=த.வெ.க. உறுப்பினர் சேர்க்கை 1½ கோடியாக உயர்ந்தது|trans-title=TVK membership count increases to 1.5 crores|work=[[Dina Thanthi]]|date=15 June 2025|lang=ta}}</ref> | alliance = | position = [[ಮಧ್ಯ-ಎಡ]]<ref name="CL">{{cite web|last=Tamilarasu|first=Prabhakar|date=4 September 2024|title='Thalapathy' Vijay is busy reading Ambedkar as his party plans to lean Left of Centre. Right's a no go|url=https://theprint.in/politics/thalapathy-vijay-is-busy-reading-ambedkar-as-his-party-plans-to-lean-left-of-centre-rights-a-no-go/2250688/|access-date=1 June 2025|work=[[ThePrint]]}}</ref> | ideology = {{ubl|[[ಸಮಾನತಾವಾದ]]|[[ಜಾತ್ಯತೀತತೆ]]|[[ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ]]}} | colours = {{color box|{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} [[ಕೆಂಪು (ಬಣ್ಣ)|ಗಾಢ ಕೆಂಪು]]<br />{{color box|#ffca00}} [[ಹಳದಿ]] | slogan = ''Pirappokkum&nbsp;Ella&nbsp;Uyirkkum''<br />({{translation|All are equal by birth}}) (from ''[[Kural]]'' verse 972)<ref>{{cite web|url=https://zeenews.india.com/tamil/photo-gallery/tvk-vijay-ideology-pirappokkum-ellaa-uyirkkum-thirukkural-meaning-in-tamil-thiruvalluvar-536343|title= பிறப்பொக்கும் எல்லா உயிர்க்கும் திருக்குறளின் அர்த்தம் என்ன?|trans-title=Pirappokkum Ellaa Uyirkkum Thirukkural Meaning|work=[[Zee News]]|date=30 October 2024|access-date=1 June 2025|lang=ta}}</ref> | eci = [[List of political parties in India#State parties|ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷ]] | loksabha_seats = {{Composition bar|0|543|hex={{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} | rajyasabha_seats = {{Composition bar|0|245|hex={{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} | state_seats_name = [[ತಮಿಳುನಾಡು ವಿಧಾನಸಭೆ]] | state_seats = {{Composition bar|107|234|hex={{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} | state2_seats_name = [[Puducherry Legislative Assembly]] | state2_seats = {{Composition bar|2|30|hex={{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} | no_states = {{Composition bar|1|31|hex={{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} | website = {{url|tvkvijay.com}} | Political position = | flag = Tamilaga Vettri Kazhagam Flag.jpeg |electoral_symbol = [[File:Indian Election Symbol Whistle.svg|frameless|class=skin-invert|upright=.75|120px]]<br />Whistle }} ತಮಿಳಗ ವೆಟ್ರಿ ಕಳಗಂ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪುದುಚೇರಿ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 2 , 2024 ರಂದು ನಟ-ರಾಜಕಾರಣಿ ಸಿ. ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಚೆನ್ನೈನ ಪನೈಯೂರ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. 2026 ರ ಶಾಸಕಾಂಗ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಟಿವಿಕೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು , ವಿಜಯ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು . ==ಚುನಾವಣಾ ಸಾಧನೆ== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Year !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Party leader !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Seats contested !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Seats won in assembly !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Change in seats !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Popular vote !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Percentage of votes !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Vote Swing |- | colspan=8|[[File:Seal of Tamil Nadu.svg|18px]] [[ತಮಿಳುನಾಡು]] |- | [[2026 ತಮಿಳುನಾಡು ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ|2026]]<ref>{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/voteshareresult-S22.htm|title=Tamil Nadu Assembly election results 2026}}</ref> | [[ಸಿ. ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್]] | 233 | {{Composition bar|107|234|{{party color|ತಮಿಳಗ ವೆಟ್ರಿ ಕಳಗಂ}}}} |{{Steady}} |1,72,26,209 |34.92 |{{Steady}} |- | colspan=8|[[File:Emblem of the Government of Puducherry.png|18px]] [[Puducherry (union territory)|Puducherry]] |- | [[2026 ಪುದುಚೇರಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ]]<ref>{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/voteshareresult-U07.htm|title=Puducherry Assembly election results 2026}}</ref> | [[ಸಿ. ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್]] | 28 | {{Composition bar |2|30|{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} |{{Steady}} |1,44,817 |16.72 |{{Steady}} |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== lbn7rxcnucgvhofc9yhe2aknobb3etz 1374392 1374391 2026-05-30T03:25:27Z ThePositiveVibes 87814 /* */ 1374392 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian political party |party_name = ತಮಿಳಗ ವೆಟ್ರಿ ಕಳಗಂ |colorcode = {{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}} |logo = |abbreviation = ಟಿವಿಕೆ |president = [[ಸಿ. ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್]] |general_secretary = [[ಎನ್. ಆನಂದ್]] |treasurer = [[ಪಿ. ವೆಂಕಟರಮಣನ್]] |founder = ಸಿ. ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್ |foundation = {{start date and age|df=y|2024|02|02}} |headquarters = ಪನೈಯೂರ್, [[ಚೆನ್ನೈ]]<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/protesting-sanitation-workers-call-on-tvk-chief-vijay-at-party-office/article69921228.ece|title=Protesting Chennai sanitation workers call on TVK chief Vijay|date=22 August 2025|access-date=1 January 2026|work=[[The Hindu]]}}</ref> |membership = 15 ಮಿಲಿಯನ್+ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025)<ref>{{cite web|url=https://www.dailythanthi.com/news/tamilnadu/tvk-membership-rises-to-1-crore-1163142 | title=த.வெ.க. உறுப்பினர் சேர்க்கை 1½ கோடியாக உயர்ந்தது|trans-title=TVK membership count increases to 1.5 crores|work=[[Dina Thanthi]]|date=15 June 2025|lang=ta}}</ref> | alliance = | position = [[ಮಧ್ಯ-ಎಡ]]<ref name="CL">{{cite web|last=Tamilarasu|first=Prabhakar|date=4 September 2024|title='Thalapathy' Vijay is busy reading Ambedkar as his party plans to lean Left of Centre. Right's a no go|url=https://theprint.in/politics/thalapathy-vijay-is-busy-reading-ambedkar-as-his-party-plans-to-lean-left-of-centre-rights-a-no-go/2250688/|access-date=1 June 2025|work=[[ThePrint]]}}</ref> | ideology = {{ubl|[[ಸಮಾನತಾವಾದ]]|[[ಜಾತ್ಯತೀತತೆ]]|[[ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ]]}} | colours = {{color box|{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} [[ಕೆಂಪು (ಬಣ್ಣ)|ಗಾಢ ಕೆಂಪು]]<br />{{color box|#ffca00}} [[ಹಳದಿ]] | slogan = ''Pirappokkum&nbsp;Ella&nbsp;Uyirkkum''<br />({{translation|All are equal by birth}}) (from ''[[Kural]]'' verse 972)<ref>{{cite web|url=https://zeenews.india.com/tamil/photo-gallery/tvk-vijay-ideology-pirappokkum-ellaa-uyirkkum-thirukkural-meaning-in-tamil-thiruvalluvar-536343|title= பிறப்பொக்கும் எல்லா உயிர்க்கும் திருக்குறளின் அர்த்தம் என்ன?|trans-title=Pirappokkum Ellaa Uyirkkum Thirukkural Meaning|work=[[Zee News]]|date=30 October 2024|access-date=1 June 2025|lang=ta}}</ref> | eci = [[List of political parties in India#State parties|ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷ]] | loksabha_seats = {{Composition bar|0|543|hex={{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} | rajyasabha_seats = {{Composition bar|0|245|hex={{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} | state_seats_name = [[ತಮಿಳುನಾಡು ವಿಧಾನಸಭೆ]] | state_seats = {{Composition bar|107|234|hex={{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} | state2_seats_name = [[Puducherry Legislative Assembly]] | state2_seats = {{Composition bar|2|30|hex={{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} | no_states = {{Composition bar|1|31|hex={{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} | website = {{url|tvkvijay.com}} | Political position = | flag = Tamilaga Vettri Kazhagam Flag.jpeg |electoral_symbol = [[File:Indian Election Symbol Whistle.svg|frameless|class=skin-invert|upright=.75|120px]]<br />Whistle }} ತಮಿಳಗ ವೆಟ್ರಿ ಕಳಗಂ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪುದುಚೇರಿ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 2 , 2024 ರಂದು ನಟ-ರಾಜಕಾರಣಿ ಸಿ. ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಚೆನ್ನೈನ ಪನೈಯೂರ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. 2026 ರ ಶಾಸಕಾಂಗ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಟಿವಿಕೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು , ವಿಜಯ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು . ==ಚುನಾವಣಾ ಸಾಧನೆ== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Year !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Party leader !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Seats contested !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Seats won in assembly !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Change in seats !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Popular vote !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Percentage of votes !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Vote Swing |- | colspan=8|[[File:Seal of Tamil Nadu.svg|18px]] [[ತಮಿಳುನಾಡು]] |- | [[2026 ತಮಿಳುನಾಡು ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ|2026]]<ref>{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/voteshareresult-S22.htm|title=Tamil Nadu Assembly election results 2026}}</ref> | [[ಸಿ. ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್]] | 233 | {{Composition bar|107|234|{{party color|ತಮಿಳಗ ವೆಟ್ರಿ ಕಳಗಂ}}}} |{{Steady}} |1,72,26,209 |34.92 |{{Steady}} |- | colspan=8|[[File:Emblem of the Government of Puducherry.png|18px]] [[Puducherry (union territory)|Puducherry]] |- | [[2026 ಪುದುಚೇರಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ]]<ref>{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/voteshareresult-U07.htm|title=Puducherry Assembly election results 2026}}</ref> | [[ಸಿ. ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್]] | 28 | {{Composition bar |2|30|{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} |{{Steady}} |1,44,817 |16.72 |{{Steady}} |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== kj0ibknfbjfkp9rxijbmqhuergpxkml 1374393 1374392 2026-05-30T03:26:19Z ThePositiveVibes 87814 /* */ 1374393 wikitext text/x-wiki {{under construction}} {{Infobox Indian political party |party_name = ತಮಿಳಗ ವೆಟ್ರಿ ಕಳಗಂ |colorcode = {{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}} |logo = |abbreviation = ಟಿವಿಕೆ |president = [[ಸಿ. ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್]] |general_secretary = [[ಎನ್. ಆನಂದ್]] |treasurer = [[ಪಿ. ವೆಂಕಟರಮಣನ್]] |founder = ಸಿ. ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್ |foundation = {{start date and age|df=y|2024|02|02}} |headquarters = ಪನೈಯೂರ್, [[ಚೆನ್ನೈ]]<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/protesting-sanitation-workers-call-on-tvk-chief-vijay-at-party-office/article69921228.ece|title=Protesting Chennai sanitation workers call on TVK chief Vijay|date=22 August 2025|access-date=1 January 2026|work=[[The Hindu]]}}</ref> |membership = 15 ಮಿಲಿಯನ್+ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025)<ref>{{cite web|url=https://www.dailythanthi.com/news/tamilnadu/tvk-membership-rises-to-1-crore-1163142 | title=த.வெ.க. உறுப்பினர் சேர்க்கை 1½ கோடியாக உயர்ந்தது|trans-title=TVK membership count increases to 1.5 crores|work=[[Dina Thanthi]]|date=15 June 2025|lang=ta}}</ref> | alliance = | position = [[ಮಧ್ಯ-ಎಡ]]<ref name="CL">{{cite web|last=Tamilarasu|first=Prabhakar|date=4 September 2024|title='Thalapathy' Vijay is busy reading Ambedkar as his party plans to lean Left of Centre. Right's a no go|url=https://theprint.in/politics/thalapathy-vijay-is-busy-reading-ambedkar-as-his-party-plans-to-lean-left-of-centre-rights-a-no-go/2250688/|access-date=1 June 2025|work=[[ThePrint]]}}</ref> | ideology = {{ubl|[[ಸಮಾನತಾವಾದ]]|[[ಜಾತ್ಯತೀತತೆ]]|[[ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ]]}} | colours = {{color box|{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} [[ಕೆಂಪು (ಬಣ್ಣ)|ಗಾಢ ಕೆಂಪು]]<br />{{color box|#ffca00}} [[ಹಳದಿ]] | slogan = ''Pirappokkum&nbsp;Ella&nbsp;Uyirkkum''<br />({{translation|All are equal by birth}}) (from ''[[Kural]]'' verse 972)<ref>{{cite web|url=https://zeenews.india.com/tamil/photo-gallery/tvk-vijay-ideology-pirappokkum-ellaa-uyirkkum-thirukkural-meaning-in-tamil-thiruvalluvar-536343|title= பிறப்பொக்கும் எல்லா உயிர்க்கும் திருக்குறளின் அர்த்தம் என்ன?|trans-title=Pirappokkum Ellaa Uyirkkum Thirukkural Meaning|work=[[Zee News]]|date=30 October 2024|access-date=1 June 2025|lang=ta}}</ref> | eci = [[List of political parties in India#State parties|ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷ]] | loksabha_seats = {{Composition bar|0|543|hex={{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} | rajyasabha_seats = {{Composition bar|0|245|hex={{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} | state_seats_name = [[ತಮಿಳುನಾಡು ವಿಧಾನಸಭೆ]] | state_seats = {{Composition bar|107|234|hex={{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} | state2_seats_name = [[Puducherry Legislative Assembly]] | state2_seats = {{Composition bar|2|30|hex={{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} | no_states = {{Composition bar|1|31|hex={{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} | website = {{url|tvkvijay.com}} | Political position = | flag = Tamilaga Vettri Kazhagam Flag.jpeg |electoral_symbol = [[File:Indian Election Symbol Whistle.svg|frameless|class=skin-invert|upright=.75|120px]]<br />Whistle }} ತಮಿಳಗ ವೆಟ್ರಿ ಕಳಗಂ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪುದುಚೇರಿ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ ೨, ೨೦೨೪ ರಂದು ನಟ-ರಾಜಕಾರಣಿ ಸಿ. ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಚೆನ್ನೈನ ಪನೈಯೂರ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ೨೦೨೬ ರ ಶಾಸಕಾಂಗ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಟಿವಿಕೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ವಿಜಯ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ==ಚುನಾವಣಾ ಸಾಧನೆ== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Year !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Party leader !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Seats contested !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Seats won in assembly !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Change in seats !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Popular vote !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Percentage of votes !style="background-color:{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}};color:white"|Vote Swing |- | colspan=8|[[File:Seal of Tamil Nadu.svg|18px]] [[ತಮಿಳುನಾಡು]] |- | [[2026 ತಮಿಳುನಾಡು ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ|2026]]<ref>{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/voteshareresult-S22.htm|title=Tamil Nadu Assembly election results 2026}}</ref> | [[ಸಿ. ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್]] | 233 | {{Composition bar|107|234|{{party color|ತಮಿಳಗ ವೆಟ್ರಿ ಕಳಗಂ}}}} |{{Steady}} |1,72,26,209 |34.92 |{{Steady}} |- | colspan=8|[[File:Emblem of the Government of Puducherry.png|18px]] [[Puducherry (union territory)|Puducherry]] |- | [[2026 ಪುದುಚೇರಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ]]<ref>{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/voteshareresult-U07.htm|title=Puducherry Assembly election results 2026}}</ref> | [[ಸಿ. ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್]] | 28 | {{Composition bar |2|30|{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} |{{Steady}} |1,44,817 |16.72 |{{Steady}} |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 75lbqieirdcl10f66zsm4kihmxonh9i 0 179237 1374402 2026-05-30T05:51:40Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1374402 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |genus = Clivia |species = miniata |image = Clivia_miniata,_blomme_en_vrugte,_Manie_van_der_Schijff_BT,_a.jpg |authority = ([[John Lindley|Lindl.]]) [[Ambroise Verschaffelt|Verschaff.]]<ref name="WCSP_302703">{{cite web |title=''Clivia miniata''|work=[[World Checklist of Selected Plant Families]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |url=http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=302703 |access-date=2016-06-28}}</ref> |synonyms = *''Clivia miniata'' var. ''citrina'' {{small|W.Watson}} *''Clivia miniata'' var. ''flava'' {{small|E.Phillips}} *''Clivia sulphurea'' {{small|Laing}} *''Imantophyllum barkeri'' {{small|C.J.Barker}} *''Imatophyllum atrosanguineum'' {{small|B.S.Williams}} *''Imantophyllum miniatum'' {{small|(Lindl.) Hook.}} *''Imatophyllum miniatum'' {{small|(Lindl.) Groenland}} *''Imatophyllum miniatum'' var. ''maximum'' {{small|Van Houtte}} *''Imatophyllum miniatum'' var. ''pictum'' {{small|W.Bull ex J.Dix}} *''Imatophyllum miniatum vanhouttei'' {{small|Van Houtte}} *''Imatophyllum vanhouttei'' {{small|(Van Houtte) Hovey}} *''Vallota miniata'' {{small|Lindl. (1854)}} ([[basionym]]) |synonyms_ref = <ref>{{cite web |title=''Clivia miniata'' (Lindl.) Verschaff. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:994513-1 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=28 December 2025}}</ref> }} '''ಕ್ಲಿವಿಯಾ''' (ಕ್ಯೂಫಿಯಾ) ಲೈತ್ರೇಸೀ ಕುಟುಂಬದ ಕ್ಲಿವಿಯಾ ಮಿನಿಯೇಟ ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯ. ಇದರ ಹೊಳಪಿನ ಎಲೆಗಳ ಮತ್ತು ನಸುಗೆಂಪು ಹೂವಿನ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸಸ್ಯ ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪಡೆದಿದೆ. 12"-15" ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ==ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಅಭಿಮುಖ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ತೋರುವ ಅಂಡಾಕಾರದ ಇಲ್ಲವೆ ಭರ್ಜಿಯಾಕಾರದ ಸರಳ ಎಲೆಗಳು, ರೆಸೀಮ್ ಮಾದರಿಯ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿರುವ ದ್ವಿಲಿಂಗಿ ಹೂಗಳು ಕ್ಲಿವಿಯದ ಮುಖ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು. ದಳಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ಯೂ.ಇಗ್ನಿಯ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದದಲ್ಲಿ ದಳಗಳೇ ಇಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂಥ ಬಣ್ಣವುಳ್ಳ ಪುಷ್ಪಗಳಿವೆ. ಕ್ಯೂ. ಹಿಸೋಪಿಫೋಲಿಯ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಮಗಾತ್ರದ 6 ದಳಗಳಿವೆ. ಇವೆರಡು ಬಗೆಗಳ ನಡುವೆ 2 ದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ 4 ಚಿಕ್ಕ ದಳಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ (ಕ್ಯೂ.ಪ್ರೊಕಂಬೆನ್ಸ್) ಎರಡು ದಳಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ (ಕ್ಯೂ.ಲಾವಿಯ) ಇವೆ. 12 ದಳಗಳಿರುವ ಭೇದಗಳೂ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ (ಉದಾ: ಕ್ಯೂ.ಮೈಕ್ರೊಪೆಟಾಲ). ==ಸಸ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ== ಕ್ಲಿವಿಯವನ್ನು ಬೀಜಗಳ ಮೂಲಕ ವೃದ್ಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿ, 25-26ನೆಯ ದಿನದ ಸಸಿಗಳನ್ನು, 12"ನ ಕುಂಡಗಳಲ್ಲೊ ಇಲ್ಲವೆ ಮಡಿಗಳಲ್ಲಿ 9"-12" ಅಂತರ ಕೊಟ್ಟೊ ನೆಡಬೇಕು. 45, 60 ಮತ್ತು 75ನೆಯ ದಿನ ಒಂದು ಸಾರಿ ತುದಿಯನ್ನು ಜಿಗುಟಬೇಕು. 90-105 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡ ಹೂಬಿಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. 140 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜವನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಹುದು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== ==Gallery== <gallery mode="packed" heights="120"> File:CliviaMiniata.jpg File:Clivia miniata2.jpg|Showing off abundant foliage File:Cliviaminiata2.jpg|{{center|''Clivia miniata'' var. ''citrina''}} File:Clivia Miniata.jpg File:Clivia miniata var. citrina00.jpg|{{center|''Clivia miniata'' var. ''citrina'' fruit}} File:Clivia miniata var. citrina02.jpg|{{center|''Clivia miniata'' var. ''citrina'' seed}} File:Clivia miniata orange-flowered form Flowers.JPG|{{center|Orange flowered form}} File:Clivia miniata variegata.jpg|[[Variegation|Variegated]] leaves File:Clivia miniata Golden Gate Park.jpg|Clivia miniata growing in [[Golden Gate Park]]. </gallery> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * https://web.archive.org/web/20181103025333/http://cliviabase.co.za/ * http://www.blankees.com/house/plants/k_lily.htm * http://www.plantzafrica.com/plantcd/cliviaminiata.htm ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯೂಫಿಯ}} ju8ovgzw3vt6qcup8rfaiyw3a274333 1374403 1374402 2026-05-30T05:52:00Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374403 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |genus = Clivia |species = miniata |image = Clivia_miniata,_blomme_en_vrugte,_Manie_van_der_Schijff_BT,_a.jpg |authority = ([[John Lindley|Lindl.]]) [[Ambroise Verschaffelt|Verschaff.]]<ref name="WCSP_302703">{{cite web |title=''Clivia miniata''|work=[[World Checklist of Selected Plant Families]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |url=http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=302703 |access-date=2016-06-28}}</ref> |synonyms = *''Clivia miniata'' var. ''citrina'' {{small|W.Watson}} *''Clivia miniata'' var. ''flava'' {{small|E.Phillips}} *''Clivia sulphurea'' {{small|Laing}} *''Imantophyllum barkeri'' {{small|C.J.Barker}} *''Imatophyllum atrosanguineum'' {{small|B.S.Williams}} *''Imantophyllum miniatum'' {{small|(Lindl.) Hook.}} *''Imatophyllum miniatum'' {{small|(Lindl.) Groenland}} *''Imatophyllum miniatum'' var. ''maximum'' {{small|Van Houtte}} *''Imatophyllum miniatum'' var. ''pictum'' {{small|W.Bull ex J.Dix}} *''Imatophyllum miniatum vanhouttei'' {{small|Van Houtte}} *''Imatophyllum vanhouttei'' {{small|(Van Houtte) Hovey}} *''Vallota miniata'' {{small|Lindl. (1854)}} ([[basionym]]) |synonyms_ref = <ref>{{cite web |title=''Clivia miniata'' (Lindl.) Verschaff. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:994513-1 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=28 December 2025}}</ref> }} '''ಕ್ಲಿವಿಯಾ''' (ಕ್ಯೂಫಿಯಾ) ಲೈತ್ರೇಸೀ ಕುಟುಂಬದ ಕ್ಲಿವಿಯಾ ಮಿನಿಯೇಟ ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯ. ಇದರ ಹೊಳಪಿನ ಎಲೆಗಳ ಮತ್ತು ನಸುಗೆಂಪು ಹೂವಿನ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸಸ್ಯ ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪಡೆದಿದೆ. 12"-15" ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ==ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಅಭಿಮುಖ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ತೋರುವ ಅಂಡಾಕಾರದ ಇಲ್ಲವೆ ಭರ್ಜಿಯಾಕಾರದ ಸರಳ ಎಲೆಗಳು, ರೆಸೀಮ್ ಮಾದರಿಯ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿರುವ ದ್ವಿಲಿಂಗಿ ಹೂಗಳು ಕ್ಲಿವಿಯದ ಮುಖ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು. ದಳಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ಯೂ.ಇಗ್ನಿಯ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದದಲ್ಲಿ ದಳಗಳೇ ಇಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂಥ ಬಣ್ಣವುಳ್ಳ ಪುಷ್ಪಗಳಿವೆ. ಕ್ಯೂ. ಹಿಸೋಪಿಫೋಲಿಯ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಮಗಾತ್ರದ 6 ದಳಗಳಿವೆ. ಇವೆರಡು ಬಗೆಗಳ ನಡುವೆ 2 ದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ 4 ಚಿಕ್ಕ ದಳಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ (ಕ್ಯೂ.ಪ್ರೊಕಂಬೆನ್ಸ್) ಎರಡು ದಳಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ (ಕ್ಯೂ.ಲಾವಿಯ) ಇವೆ. 12 ದಳಗಳಿರುವ ಭೇದಗಳೂ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ (ಉದಾ: ಕ್ಯೂ.ಮೈಕ್ರೊಪೆಟಾಲ). ==ಸಸ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ== ಕ್ಲಿವಿಯವನ್ನು ಬೀಜಗಳ ಮೂಲಕ ವೃದ್ಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿ, 25-26ನೆಯ ದಿನದ ಸಸಿಗಳನ್ನು, 12"ನ ಕುಂಡಗಳಲ್ಲೊ ಇಲ್ಲವೆ ಮಡಿಗಳಲ್ಲಿ 9"-12" ಅಂತರ ಕೊಟ್ಟೊ ನೆಡಬೇಕು. 45, 60 ಮತ್ತು 75ನೆಯ ದಿನ ಒಂದು ಸಾರಿ ತುದಿಯನ್ನು ಜಿಗುಟಬೇಕು. 90-105 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡ ಹೂಬಿಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. 140 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜವನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಹುದು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== ==Gallery== <gallery mode="packed" heights="120"> File:CliviaMiniata.jpg File:Clivia miniata2.jpg|Showing off abundant foliage File:Cliviaminiata2.jpg|{{center|''Clivia miniata'' var. ''citrina''}} File:Clivia Miniata.jpg File:Clivia miniata var. citrina00.jpg|{{center|''Clivia miniata'' var. ''citrina'' fruit}} File:Clivia miniata var. citrina02.jpg|{{center|''Clivia miniata'' var. ''citrina'' seed}} File:Clivia miniata orange-flowered form Flowers.JPG|{{center|Orange flowered form}} File:Clivia miniata variegata.jpg|[[Variegation|Variegated]] leaves File:Clivia miniata Golden Gate Park.jpg|Clivia miniata growing in [[Golden Gate Park]]. </gallery> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * https://web.archive.org/web/20181103025333/http://cliviabase.co.za/ * http://www.blankees.com/house/plants/k_lily.htm * http://www.plantzafrica.com/plantcd/cliviaminiata.htm ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯೂಫಿಯ}} [[ವರ್ಗ:ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು]] sy7nj3hapclquacvwaqa825ngtbi0i4 1374404 1374403 2026-05-30T05:52:15Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374404 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |genus = Clivia |species = miniata |image = Clivia_miniata,_blomme_en_vrugte,_Manie_van_der_Schijff_BT,_a.jpg |authority = ([[John Lindley|Lindl.]]) [[Ambroise Verschaffelt|Verschaff.]]<ref name="WCSP_302703">{{cite web |title=''Clivia miniata''|work=[[World Checklist of Selected Plant Families]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |url=http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=302703 |access-date=2016-06-28}}</ref> |synonyms = *''Clivia miniata'' var. ''citrina'' {{small|W.Watson}} *''Clivia miniata'' var. ''flava'' {{small|E.Phillips}} *''Clivia sulphurea'' {{small|Laing}} *''Imantophyllum barkeri'' {{small|C.J.Barker}} *''Imatophyllum atrosanguineum'' {{small|B.S.Williams}} *''Imantophyllum miniatum'' {{small|(Lindl.) Hook.}} *''Imatophyllum miniatum'' {{small|(Lindl.) Groenland}} *''Imatophyllum miniatum'' var. ''maximum'' {{small|Van Houtte}} *''Imatophyllum miniatum'' var. ''pictum'' {{small|W.Bull ex J.Dix}} *''Imatophyllum miniatum vanhouttei'' {{small|Van Houtte}} *''Imatophyllum vanhouttei'' {{small|(Van Houtte) Hovey}} *''Vallota miniata'' {{small|Lindl. (1854)}} ([[basionym]]) |synonyms_ref = <ref>{{cite web |title=''Clivia miniata'' (Lindl.) Verschaff. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:994513-1 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=28 December 2025}}</ref> }} '''ಕ್ಲಿವಿಯಾ''' (ಕ್ಯೂಫಿಯಾ) ಲೈತ್ರೇಸೀ ಕುಟುಂಬದ ಕ್ಲಿವಿಯಾ ಮಿನಿಯೇಟ ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯ. ಇದರ ಹೊಳಪಿನ ಎಲೆಗಳ ಮತ್ತು ನಸುಗೆಂಪು ಹೂವಿನ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸಸ್ಯ ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪಡೆದಿದೆ. 12"-15" ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ==ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಅಭಿಮುಖ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ತೋರುವ ಅಂಡಾಕಾರದ ಇಲ್ಲವೆ ಭರ್ಜಿಯಾಕಾರದ ಸರಳ ಎಲೆಗಳು, ರೆಸೀಮ್ ಮಾದರಿಯ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿರುವ ದ್ವಿಲಿಂಗಿ ಹೂಗಳು ಕ್ಲಿವಿಯದ ಮುಖ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು. ದಳಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ಯೂ.ಇಗ್ನಿಯ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದದಲ್ಲಿ ದಳಗಳೇ ಇಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂಥ ಬಣ್ಣವುಳ್ಳ ಪುಷ್ಪಗಳಿವೆ. ಕ್ಯೂ. ಹಿಸೋಪಿಫೋಲಿಯ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಮಗಾತ್ರದ 6 ದಳಗಳಿವೆ. ಇವೆರಡು ಬಗೆಗಳ ನಡುವೆ 2 ದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ 4 ಚಿಕ್ಕ ದಳಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ (ಕ್ಯೂ.ಪ್ರೊಕಂಬೆನ್ಸ್) ಎರಡು ದಳಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ (ಕ್ಯೂ.ಲಾವಿಯ) ಇವೆ. 12 ದಳಗಳಿರುವ ಭೇದಗಳೂ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ (ಉದಾ: ಕ್ಯೂ.ಮೈಕ್ರೊಪೆಟಾಲ). ==ಸಸ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ== ಕ್ಲಿವಿಯವನ್ನು ಬೀಜಗಳ ಮೂಲಕ ವೃದ್ಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿ, 25-26ನೆಯ ದಿನದ ಸಸಿಗಳನ್ನು, 12"ನ ಕುಂಡಗಳಲ್ಲೊ ಇಲ್ಲವೆ ಮಡಿಗಳಲ್ಲಿ 9"-12" ಅಂತರ ಕೊಟ್ಟೊ ನೆಡಬೇಕು. 45, 60 ಮತ್ತು 75ನೆಯ ದಿನ ಒಂದು ಸಾರಿ ತುದಿಯನ್ನು ಜಿಗುಟಬೇಕು. 90-105 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡ ಹೂಬಿಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. 140 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜವನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಹುದು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== ==Gallery== <gallery mode="packed" heights="120"> File:CliviaMiniata.jpg File:Clivia miniata2.jpg|Showing off abundant foliage File:Cliviaminiata2.jpg|{{center|''Clivia miniata'' var. ''citrina''}} File:Clivia Miniata.jpg File:Clivia miniata var. citrina00.jpg|{{center|''Clivia miniata'' var. ''citrina'' fruit}} File:Clivia miniata var. citrina02.jpg|{{center|''Clivia miniata'' var. ''citrina'' seed}} File:Clivia miniata orange-flowered form Flowers.JPG|{{center|Orange flowered form}} File:Clivia miniata variegata.jpg|[[Variegation|Variegated]] leaves File:Clivia miniata Golden Gate Park.jpg|Clivia miniata growing in [[Golden Gate Park]]. </gallery> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * https://web.archive.org/web/20181103025333/http://cliviabase.co.za/ * http://www.blankees.com/house/plants/k_lily.htm * http://www.plantzafrica.com/plantcd/cliviaminiata.htm ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯೂಫಿಯ}} [[ವರ್ಗ:ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳು]] i95mz2bpu6pgyh2lxlyovig7ogkfv4s 1374405 1374404 2026-05-30T05:52:29Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಹೂವುಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374405 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |genus = Clivia |species = miniata |image = Clivia_miniata,_blomme_en_vrugte,_Manie_van_der_Schijff_BT,_a.jpg |authority = ([[John Lindley|Lindl.]]) [[Ambroise Verschaffelt|Verschaff.]]<ref name="WCSP_302703">{{cite web |title=''Clivia miniata''|work=[[World Checklist of Selected Plant Families]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |url=http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=302703 |access-date=2016-06-28}}</ref> |synonyms = *''Clivia miniata'' var. ''citrina'' {{small|W.Watson}} *''Clivia miniata'' var. ''flava'' {{small|E.Phillips}} *''Clivia sulphurea'' {{small|Laing}} *''Imantophyllum barkeri'' {{small|C.J.Barker}} *''Imatophyllum atrosanguineum'' {{small|B.S.Williams}} *''Imantophyllum miniatum'' {{small|(Lindl.) Hook.}} *''Imatophyllum miniatum'' {{small|(Lindl.) Groenland}} *''Imatophyllum miniatum'' var. ''maximum'' {{small|Van Houtte}} *''Imatophyllum miniatum'' var. ''pictum'' {{small|W.Bull ex J.Dix}} *''Imatophyllum miniatum vanhouttei'' {{small|Van Houtte}} *''Imatophyllum vanhouttei'' {{small|(Van Houtte) Hovey}} *''Vallota miniata'' {{small|Lindl. (1854)}} ([[basionym]]) |synonyms_ref = <ref>{{cite web |title=''Clivia miniata'' (Lindl.) Verschaff. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:994513-1 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=28 December 2025}}</ref> }} '''ಕ್ಲಿವಿಯಾ''' (ಕ್ಯೂಫಿಯಾ) ಲೈತ್ರೇಸೀ ಕುಟುಂಬದ ಕ್ಲಿವಿಯಾ ಮಿನಿಯೇಟ ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯ. ಇದರ ಹೊಳಪಿನ ಎಲೆಗಳ ಮತ್ತು ನಸುಗೆಂಪು ಹೂವಿನ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸಸ್ಯ ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪಡೆದಿದೆ. 12"-15" ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ==ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಅಭಿಮುಖ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ತೋರುವ ಅಂಡಾಕಾರದ ಇಲ್ಲವೆ ಭರ್ಜಿಯಾಕಾರದ ಸರಳ ಎಲೆಗಳು, ರೆಸೀಮ್ ಮಾದರಿಯ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿರುವ ದ್ವಿಲಿಂಗಿ ಹೂಗಳು ಕ್ಲಿವಿಯದ ಮುಖ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು. ದಳಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ಯೂ.ಇಗ್ನಿಯ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದದಲ್ಲಿ ದಳಗಳೇ ಇಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂಥ ಬಣ್ಣವುಳ್ಳ ಪುಷ್ಪಗಳಿವೆ. ಕ್ಯೂ. ಹಿಸೋಪಿಫೋಲಿಯ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಮಗಾತ್ರದ 6 ದಳಗಳಿವೆ. ಇವೆರಡು ಬಗೆಗಳ ನಡುವೆ 2 ದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ 4 ಚಿಕ್ಕ ದಳಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ (ಕ್ಯೂ.ಪ್ರೊಕಂಬೆನ್ಸ್) ಎರಡು ದಳಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ (ಕ್ಯೂ.ಲಾವಿಯ) ಇವೆ. 12 ದಳಗಳಿರುವ ಭೇದಗಳೂ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ (ಉದಾ: ಕ್ಯೂ.ಮೈಕ್ರೊಪೆಟಾಲ). ==ಸಸ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ== ಕ್ಲಿವಿಯವನ್ನು ಬೀಜಗಳ ಮೂಲಕ ವೃದ್ಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿ, 25-26ನೆಯ ದಿನದ ಸಸಿಗಳನ್ನು, 12"ನ ಕುಂಡಗಳಲ್ಲೊ ಇಲ್ಲವೆ ಮಡಿಗಳಲ್ಲಿ 9"-12" ಅಂತರ ಕೊಟ್ಟೊ ನೆಡಬೇಕು. 45, 60 ಮತ್ತು 75ನೆಯ ದಿನ ಒಂದು ಸಾರಿ ತುದಿಯನ್ನು ಜಿಗುಟಬೇಕು. 90-105 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡ ಹೂಬಿಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. 140 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜವನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಹುದು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== ==Gallery== <gallery mode="packed" heights="120"> File:CliviaMiniata.jpg File:Clivia miniata2.jpg|Showing off abundant foliage File:Cliviaminiata2.jpg|{{center|''Clivia miniata'' var. ''citrina''}} File:Clivia Miniata.jpg File:Clivia miniata var. citrina00.jpg|{{center|''Clivia miniata'' var. ''citrina'' fruit}} File:Clivia miniata var. citrina02.jpg|{{center|''Clivia miniata'' var. ''citrina'' seed}} File:Clivia miniata orange-flowered form Flowers.JPG|{{center|Orange flowered form}} File:Clivia miniata variegata.jpg|[[Variegation|Variegated]] leaves File:Clivia miniata Golden Gate Park.jpg|Clivia miniata growing in [[Golden Gate Park]]. </gallery> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * https://web.archive.org/web/20181103025333/http://cliviabase.co.za/ * http://www.blankees.com/house/plants/k_lily.htm * http://www.plantzafrica.com/plantcd/cliviaminiata.htm ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯೂಫಿಯ}} [[ವರ್ಗ:ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹೂವುಗಳು]] 68b5nd5jrtozg0grknvu9ewlnl8j2rx 1374406 1374405 2026-05-30T05:59:26Z VASANTH S.N. 728 1374406 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox |taxon = Clivia |image = Cliviaminiata2.jpg |image_caption = ''Clivia miniata var. citrina'' |authority = [[John Lindley|Lindl.]] |subdivision_ranks = Species |subdivision = See text |type_species = ''[[Clivia nobilis]]'' [[Lindl.]]<ref name = "Tropicos">Missouri Botanical Garden. (n.d.-b). ''Clivia'' Lindl. Tropicos. Retrieved January 17, 2025, from https://www.tropicos.org/name/40010537</ref> |synonyms = *''Himantophyllum'' {{small|Spreng., orth. var.}} *''Imantophyllum'' {{small|Hook., nom. illeg.}} *''Imatophyllum'' {{small|Hook.}} |synonyms_ref = <ref>{{cite web |title=''Clivia'' Lindl. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:1408-1 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=14 October 2025}}</ref> }} '''ಕ್ಲಿವಿಯಾ''' (ಕ್ಯೂಫಿಯಾ) ಲೈತ್ರೇಸೀ ಕುಟುಂಬದ ಕ್ಲಿವಿಯಾ ಮಿನಿಯೇಟ ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯ. ಇದರ ಹೊಳಪಿನ ಎಲೆಗಳ ಮತ್ತು ನಸುಗೆಂಪು ಹೂವಿನ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸಸ್ಯ ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪಡೆದಿದೆ. 12"-15" ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ==ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಅಭಿಮುಖ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ತೋರುವ ಅಂಡಾಕಾರದ ಇಲ್ಲವೆ ಭರ್ಜಿಯಾಕಾರದ ಸರಳ ಎಲೆಗಳು, ರೆಸೀಮ್ ಮಾದರಿಯ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿರುವ ದ್ವಿಲಿಂಗಿ ಹೂಗಳು ಕ್ಲಿವಿಯದ ಮುಖ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು. ದಳಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ಯೂ.ಇಗ್ನಿಯ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದದಲ್ಲಿ ದಳಗಳೇ ಇಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂಥ ಬಣ್ಣವುಳ್ಳ ಪುಷ್ಪಗಳಿವೆ. ಕ್ಯೂ. ಹಿಸೋಪಿಫೋಲಿಯ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಮಗಾತ್ರದ 6 ದಳಗಳಿವೆ. ಇವೆರಡು ಬಗೆಗಳ ನಡುವೆ 2 ದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ 4 ಚಿಕ್ಕ ದಳಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ (ಕ್ಯೂ.ಪ್ರೊಕಂಬೆನ್ಸ್) ಎರಡು ದಳಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ (ಕ್ಯೂ.ಲಾವಿಯ) ಇವೆ. 12 ದಳಗಳಿರುವ ಭೇದಗಳೂ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ (ಉದಾ: ಕ್ಯೂ.ಮೈಕ್ರೊಪೆಟಾಲ). ==ಸಸ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ== ಕ್ಲಿವಿಯವನ್ನು ಬೀಜಗಳ ಮೂಲಕ ವೃದ್ಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿ, 25-26ನೆಯ ದಿನದ ಸಸಿಗಳನ್ನು, 12"ನ ಕುಂಡಗಳಲ್ಲೊ ಇಲ್ಲವೆ ಮಡಿಗಳಲ್ಲಿ 9"-12" ಅಂತರ ಕೊಟ್ಟೊ ನೆಡಬೇಕು. 45, 60 ಮತ್ತು 75ನೆಯ ದಿನ ಒಂದು ಸಾರಿ ತುದಿಯನ್ನು ಜಿಗುಟಬೇಕು. 90-105 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡ ಹೂಬಿಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. 140 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜವನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಹುದು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery mode="packed" heights="120"> <gallery> File:Clivia. gardenii Pastel Peach.jpg|''[[Clivia gardenii]]'' File:Clivia miniata, blomme en vrugte, Manie van der Schijff BT, a.jpg|''[[Clivia miniata]]'' File:Clivia nobilis00.jpg|''[[Clivia nobilis]]'' File:Clivia robusta-IMG 6513.JPG|''[[Clivia robusta]]'' </gallery><gallery> File:Clivia caulescens flowers open - HNT.jpg|''[[Clivia caulescens]]'' File:Clivia sp., Mt Coot-tha Botanic Gardens, Toowong 100 9742.jpg|''Clivia'' sp. File:Clivia × nimbicola 20D 0162.jpg|[[Clivia × nimbicola|''Clivia'' × ''nimbicola'']] File:Clivia × cyrtanthiflora kz02.jpg|[[Clivia × cyrtanthiflora|''Clivia'' × ''cyrtanthiflora'']], an artificial hybrid File:Clivia miniata variegata.jpg|''Clivia'' 'Variegata' </gallery> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * https://web.archive.org/web/20181103025333/http://cliviabase.co.za/ * http://www.blankees.com/house/plants/k_lily.htm * http://www.plantzafrica.com/plantcd/cliviaminiata.htm ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯೂಫಿಯ}} [[ವರ್ಗ:ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹೂವುಗಳು]] 376ecwfc6hx88vu2cbi3tuvrhe8ro54 1374407 1374406 2026-05-30T05:59:39Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374407 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox |taxon = Clivia |image = Cliviaminiata2.jpg |image_caption = ''Clivia miniata var. citrina'' |authority = [[John Lindley|Lindl.]] |subdivision_ranks = Species |subdivision = See text |type_species = ''[[Clivia nobilis]]'' [[Lindl.]]<ref name = "Tropicos">Missouri Botanical Garden. (n.d.-b). ''Clivia'' Lindl. Tropicos. Retrieved January 17, 2025, from https://www.tropicos.org/name/40010537</ref> |synonyms = *''Himantophyllum'' {{small|Spreng., orth. var.}} *''Imantophyllum'' {{small|Hook., nom. illeg.}} *''Imatophyllum'' {{small|Hook.}} |synonyms_ref = <ref>{{cite web |title=''Clivia'' Lindl. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:1408-1 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=14 October 2025}}</ref> }} '''ಕ್ಲಿವಿಯಾ''' (ಕ್ಯೂಫಿಯಾ) ಲೈತ್ರೇಸೀ ಕುಟುಂಬದ ಕ್ಲಿವಿಯಾ ಮಿನಿಯೇಟ ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯ. ಇದರ ಹೊಳಪಿನ ಎಲೆಗಳ ಮತ್ತು ನಸುಗೆಂಪು ಹೂವಿನ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸಸ್ಯ ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪಡೆದಿದೆ. 12"-15" ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ==ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಅಭಿಮುಖ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ತೋರುವ ಅಂಡಾಕಾರದ ಇಲ್ಲವೆ ಭರ್ಜಿಯಾಕಾರದ ಸರಳ ಎಲೆಗಳು, ರೆಸೀಮ್ ಮಾದರಿಯ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿರುವ ದ್ವಿಲಿಂಗಿ ಹೂಗಳು ಕ್ಲಿವಿಯದ ಮುಖ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು. ದಳಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕ್ಯೂ.ಇಗ್ನಿಯ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದದಲ್ಲಿ ದಳಗಳೇ ಇಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂಥ ಬಣ್ಣವುಳ್ಳ ಪುಷ್ಪಗಳಿವೆ. ಕ್ಯೂ. ಹಿಸೋಪಿಫೋಲಿಯ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಮಗಾತ್ರದ 6 ದಳಗಳಿವೆ. ಇವೆರಡು ಬಗೆಗಳ ನಡುವೆ 2 ದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ 4 ಚಿಕ್ಕ ದಳಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ (ಕ್ಯೂ.ಪ್ರೊಕಂಬೆನ್ಸ್) ಎರಡು ದಳಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ (ಕ್ಯೂ.ಲಾವಿಯ) ಇವೆ. 12 ದಳಗಳಿರುವ ಭೇದಗಳೂ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ (ಉದಾ: ಕ್ಯೂ.ಮೈಕ್ರೊಪೆಟಾಲ). ==ಸಸ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ== ಕ್ಲಿವಿಯವನ್ನು ಬೀಜಗಳ ಮೂಲಕ ವೃದ್ಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿ, 25-26ನೆಯ ದಿನದ ಸಸಿಗಳನ್ನು, 12"ನ ಕುಂಡಗಳಲ್ಲೊ ಇಲ್ಲವೆ ಮಡಿಗಳಲ್ಲಿ 9"-12" ಅಂತರ ಕೊಟ್ಟೊ ನೆಡಬೇಕು. 45, 60 ಮತ್ತು 75ನೆಯ ದಿನ ಒಂದು ಸಾರಿ ತುದಿಯನ್ನು ಜಿಗುಟಬೇಕು. 90-105 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡ ಹೂಬಿಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. 140 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜವನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಹುದು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery mode="packed" heights="120"> <gallery> File:Clivia. gardenii Pastel Peach.jpg|''[[Clivia gardenii]]'' File:Clivia miniata, blomme en vrugte, Manie van der Schijff BT, a.jpg|''[[Clivia miniata]]'' File:Clivia nobilis00.jpg|''[[Clivia nobilis]]'' File:Clivia robusta-IMG 6513.JPG|''[[Clivia robusta]]'' </gallery><gallery> File:Clivia caulescens flowers open - HNT.jpg|''[[Clivia caulescens]]'' File:Clivia sp., Mt Coot-tha Botanic Gardens, Toowong 100 9742.jpg|''Clivia'' sp. File:Clivia × nimbicola 20D 0162.jpg|[[Clivia × nimbicola|''Clivia'' × ''nimbicola'']] File:Clivia × cyrtanthiflora kz02.jpg|[[Clivia × cyrtanthiflora|''Clivia'' × ''cyrtanthiflora'']], an artificial hybrid File:Clivia miniata variegata.jpg|''Clivia'' 'Variegata' </gallery> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * https://web.archive.org/web/20181103025333/http://cliviabase.co.za/ * http://www.blankees.com/house/plants/k_lily.htm * http://www.plantzafrica.com/plantcd/cliviaminiata.htm ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯೂಫಿಯ}} [[ವರ್ಗ:ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹೂವುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳು]] 5e94soqfi9bs10hggahlvivfz2h5z9x 0 179238 1374408 2026-05-30T06:22:31Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1374408 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | image = Mosquito 2007-2.jpg | image_caption = ''[[Culiseta longiareolata]]'' | taxon = Culicinae }} '''ಕ್ಯೂಲಿಸಿಡೀ''' [[ಕೀಟ]]ವರ್ಗದ ಡಿಪ್ಟರ ಗಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ. [[ಸೊಳ್ಳೆ]]ಗಳು ಈ ಕುಟುಂಬದವು. ಕೆಲವು [[ಕೀಟಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞರು ಮಿಡ್ಜ್ ಮತ್ತು ನಾಟ್‍ಗಳನ್ನೂ ಈ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಚಿಕ್ಕಗಾತ್ರದ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುರಿಯುವಂಥ [[ದೇಹ]], ಉದ್ದವಾದ [[ಕಾಲು]]ಗಳು, [[ಕೂದಲು]] ಮತ್ತು ಹುರುಪೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ದೇಹ ಹಾಗೂ ಉಪಾಂಗಗಳು ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಕಂದು, [[ಕಪ್ಪು]], ಬೂದು ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿದ್ದು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬಿಳೆಯ ಚುಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ತಲೆ ಚಿಕ್ಕದು. ಕತ್ತು ಬಲುಸೂಕ್ಷ್ಮ. ವದನಾಂಗಗಳು ಆತಿಥೇಯ ಪ್ರಾಣಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಚುಚ್ಚಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಿವೆ. ಉದ್ದನೆಯ [[ಸೊಂಡಿಲು|ಸೊಂಡಿಲೊಂದಿದೆ]]. ಕುಡಿಮೀಸೆಗಳು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು [[ತಂತಿ]]ಯ ಹಾಗಿವೆ; ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ 14-15 ಸಂದಿಗಳಿದ್ದು ಒಂದೊಂದು ಸಂದಿಯಲ್ಲೂ ವರ್ತುಲಾಕಾರವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಲವಾರು ಕೂದಲುಗಳಿವೆ. ಗಂಡುಸೊಳ್ಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೂದಲುಗಳು ಒತ್ತಾಗಿದ್ದು ಕುಡಿಮೀಸೆ ಪುಕ್ಕವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. [[ರೆಕ್ಕೆ]]ಗಳು ಉದ್ದ ಹಾಗೂ ತೆಳು. ಇವುಗಳ ಹಿಂತುದಿಯ ಅಂಚಿನ ಮೇಲೆಲ್ಲ ಕೂದಲುಗಳೂ ಹುರುಪೆಗಳೂ ಇವೆ. ರೆಕ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ 6 ನಾಳಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ನಾಳಗಳ ಮೇಲೂ ಹುರುಪೆಗಳಿವೆ. ಉದರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 10 ಖಂಡಗಳಿವೆ; ಕೊನೆಯ 3 ಖಂಡಗಳು ಜನನಾಂಗಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇವು ಹಲವಾರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಿವೆ. ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಡಿಂಬಗಳು ಜಲವಾಸಿಗಳು. ಸ್ವತಂತ್ರ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನು ದಪ್ಪತಲೆ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಯ 8ನೆಯ ಖಂಡದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಜೊತೆ ಸ್ಪೈರಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಡಿಂಬದ ರಚನೆಯ ಗುಣಗಳು ಸೊಳ್ಳೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದವು. ==ಪ್ರಭೇದಗಳು== ಸೊಳ್ಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2,400 ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಇವು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. [[ಹಿಮಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ 14,000' ಎತ್ತರದಲ್ಲಿಯೂ [[ಕೋಲಾರ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ (ಪ್ರದೇಶ)|ಕೋಲಾರದ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಟ್ಟದಿಂದ 3,760' ಕೆಳಗೂ ಕಾಣಬಂದಿವೆ. ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವುವಾದರೂ ಉತ್ತರ ಮೇರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ==ಕ್ಯೂಲಿಸಿಡೀ ಕುಟುಂಬ== ಕ್ಯೂಲಿಸಿಡೀ ಕುಟುಂಬವನ್ನು 3 ಉಪಕುಟುಂಬಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. # ಉಪಕುಟುಂಬ ಟೋಕ್ಸೊರಿಂಕೈಟಿನೀ (ಮೆಗರೈನಿನೀ): ಈ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಸೊಂಡಿಲಿನ ಕೆಳ ಅರ್ಧಭಾಗ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಯೂ ಮೇಲಿನ ಭಾಗ ಮೆದುವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಡಿಂಬಗಳು ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳು. ಪ್ರೌಢ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಹೂಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ-ಟೋಕ್ಸೊರಿಂಕೈಟಿಸ್. # ಉಪಕುಟುಂಬ ಕ್ಯೂಲಿಸಿನೀ: ಈ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಸೊಂಡಿಲು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಪಾಲ್ಪಿಯ ಉದ್ದ ಸೊಂಡಿಲಿನ ಉದ್ದದ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ. ಸ್ಕುಟೆಲಂ ಮೂರು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಹೆಣ್ಣುಸೊಳ್ಳೆಗಳು ರಕ್ತ ಹೀರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ-ಕ್ಯೂಲೆಕ್ಸ್ ಸೊಳ್ಳೆ, ಈಡೆಸ್. # ಉಪಕುಟುಂಬ ಅನಾಫಿಲಿನೀ: ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಪಿಗಳು ಸೊಂಡಿಲಿನಷ್ಟೇ ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸ್ಕುಟೆಲಂ ಗುಂಡಗೆ ಪಟಲರಹಿತವಾಗಿದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ರಕ್ತ ಹೀರಿಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ-ಅನಾಫಿಲಿಸ್. ==ಜೀವನ== [[File:Ancient mosquito.jpg|thumb|Culicine mosquito in 15 million year old amber]] ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಜೀವನದಲ್ಲಿ [[ಅಂಡ|ಮೊಟ್ಟೆ]], [[ಡಿಂಬ(ಲಾರ್ವಾ)|ಡಿಂಬ]], ಕೋಶಾವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಡಿಂಬಗಳನ್ನು ರಿಗ್ಲರ್ಸ್ ಎಂದೂ ಕೋಶಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮರಿಗಳನ್ನು ಟಂಬ್ಲರ್ಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಂಡುಸೊಳ್ಳೆಗಳ ವದನಾಂಗಗಳು ಚುಚ್ಚುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವು ರಕ್ತವನ್ನು ಹೀರುವುದಿಲ್ಲ; ಹೂಗಳಲ್ಲಿನ [[ಮಕರಂದ]] ಮತ್ತು ಗಿಡಗಳ ರಸವನ್ನು ಹೀರಿ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಹೆಣ್ಣುಸೊಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು: ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಕ್ತವನ್ನು ಹೀರುವ ಜೂóಫಿಲಸ್ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ರಕ್ತವನ್ನು ಹೀರುವ ಆಂತ್ರೋಫಿಲಸ್ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು. ಗಂಡುಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 6-7 ದಿವಸಗಳ ಕಾಲ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇವನ್ನು ಒಂದು ತಿಂಗಳವರೆಗೂ ಸಾಕಬಹುದು. ಹೆಣ್ಣುಸೊಳ್ಳೆಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಆಹಾರ ದೊರತರೆ ಸುಮಾರು 4-5 ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಬದುಕಬಲ್ಲುವು. ಅತಿ ಚುರುಕು ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಹೆಣ್ಣುಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಆಯುಸ್ಸು 30 ದಿವಸಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಲ್ಲ. ಬೇಸಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಆಯುಸ್ಸು ಎರಡು ವಾರಗಳ ವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯೂಲಿಸಿಡೀ}} efkmxh7eo1a4b20dtmz5ic89m1k9shv 1374409 1374408 2026-05-30T06:22:50Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕೀಟ ಕುಟುಂಬಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374409 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | image = Mosquito 2007-2.jpg | image_caption = ''[[Culiseta longiareolata]]'' | taxon = Culicinae }} '''ಕ್ಯೂಲಿಸಿಡೀ''' [[ಕೀಟ]]ವರ್ಗದ ಡಿಪ್ಟರ ಗಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ. [[ಸೊಳ್ಳೆ]]ಗಳು ಈ ಕುಟುಂಬದವು. ಕೆಲವು [[ಕೀಟಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞರು ಮಿಡ್ಜ್ ಮತ್ತು ನಾಟ್‍ಗಳನ್ನೂ ಈ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಚಿಕ್ಕಗಾತ್ರದ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುರಿಯುವಂಥ [[ದೇಹ]], ಉದ್ದವಾದ [[ಕಾಲು]]ಗಳು, [[ಕೂದಲು]] ಮತ್ತು ಹುರುಪೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ದೇಹ ಹಾಗೂ ಉಪಾಂಗಗಳು ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಕಂದು, [[ಕಪ್ಪು]], ಬೂದು ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿದ್ದು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬಿಳೆಯ ಚುಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ತಲೆ ಚಿಕ್ಕದು. ಕತ್ತು ಬಲುಸೂಕ್ಷ್ಮ. ವದನಾಂಗಗಳು ಆತಿಥೇಯ ಪ್ರಾಣಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಚುಚ್ಚಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಿವೆ. ಉದ್ದನೆಯ [[ಸೊಂಡಿಲು|ಸೊಂಡಿಲೊಂದಿದೆ]]. ಕುಡಿಮೀಸೆಗಳು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು [[ತಂತಿ]]ಯ ಹಾಗಿವೆ; ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ 14-15 ಸಂದಿಗಳಿದ್ದು ಒಂದೊಂದು ಸಂದಿಯಲ್ಲೂ ವರ್ತುಲಾಕಾರವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಲವಾರು ಕೂದಲುಗಳಿವೆ. ಗಂಡುಸೊಳ್ಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೂದಲುಗಳು ಒತ್ತಾಗಿದ್ದು ಕುಡಿಮೀಸೆ ಪುಕ್ಕವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. [[ರೆಕ್ಕೆ]]ಗಳು ಉದ್ದ ಹಾಗೂ ತೆಳು. ಇವುಗಳ ಹಿಂತುದಿಯ ಅಂಚಿನ ಮೇಲೆಲ್ಲ ಕೂದಲುಗಳೂ ಹುರುಪೆಗಳೂ ಇವೆ. ರೆಕ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ 6 ನಾಳಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ನಾಳಗಳ ಮೇಲೂ ಹುರುಪೆಗಳಿವೆ. ಉದರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 10 ಖಂಡಗಳಿವೆ; ಕೊನೆಯ 3 ಖಂಡಗಳು ಜನನಾಂಗಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇವು ಹಲವಾರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಿವೆ. ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಡಿಂಬಗಳು ಜಲವಾಸಿಗಳು. ಸ್ವತಂತ್ರ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನು ದಪ್ಪತಲೆ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಯ 8ನೆಯ ಖಂಡದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಜೊತೆ ಸ್ಪೈರಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಡಿಂಬದ ರಚನೆಯ ಗುಣಗಳು ಸೊಳ್ಳೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದವು. ==ಪ್ರಭೇದಗಳು== ಸೊಳ್ಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2,400 ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಇವು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. [[ಹಿಮಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ 14,000' ಎತ್ತರದಲ್ಲಿಯೂ [[ಕೋಲಾರ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ (ಪ್ರದೇಶ)|ಕೋಲಾರದ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಟ್ಟದಿಂದ 3,760' ಕೆಳಗೂ ಕಾಣಬಂದಿವೆ. ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವುವಾದರೂ ಉತ್ತರ ಮೇರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ==ಕ್ಯೂಲಿಸಿಡೀ ಕುಟುಂಬ== ಕ್ಯೂಲಿಸಿಡೀ ಕುಟುಂಬವನ್ನು 3 ಉಪಕುಟುಂಬಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. # ಉಪಕುಟುಂಬ ಟೋಕ್ಸೊರಿಂಕೈಟಿನೀ (ಮೆಗರೈನಿನೀ): ಈ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಸೊಂಡಿಲಿನ ಕೆಳ ಅರ್ಧಭಾಗ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಯೂ ಮೇಲಿನ ಭಾಗ ಮೆದುವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಡಿಂಬಗಳು ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳು. ಪ್ರೌಢ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಹೂಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ-ಟೋಕ್ಸೊರಿಂಕೈಟಿಸ್. # ಉಪಕುಟುಂಬ ಕ್ಯೂಲಿಸಿನೀ: ಈ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಸೊಂಡಿಲು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಪಾಲ್ಪಿಯ ಉದ್ದ ಸೊಂಡಿಲಿನ ಉದ್ದದ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ. ಸ್ಕುಟೆಲಂ ಮೂರು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಹೆಣ್ಣುಸೊಳ್ಳೆಗಳು ರಕ್ತ ಹೀರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ-ಕ್ಯೂಲೆಕ್ಸ್ ಸೊಳ್ಳೆ, ಈಡೆಸ್. # ಉಪಕುಟುಂಬ ಅನಾಫಿಲಿನೀ: ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಪಿಗಳು ಸೊಂಡಿಲಿನಷ್ಟೇ ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸ್ಕುಟೆಲಂ ಗುಂಡಗೆ ಪಟಲರಹಿತವಾಗಿದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ರಕ್ತ ಹೀರಿಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ-ಅನಾಫಿಲಿಸ್. ==ಜೀವನ== [[File:Ancient mosquito.jpg|thumb|Culicine mosquito in 15 million year old amber]] ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಜೀವನದಲ್ಲಿ [[ಅಂಡ|ಮೊಟ್ಟೆ]], [[ಡಿಂಬ(ಲಾರ್ವಾ)|ಡಿಂಬ]], ಕೋಶಾವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಡಿಂಬಗಳನ್ನು ರಿಗ್ಲರ್ಸ್ ಎಂದೂ ಕೋಶಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮರಿಗಳನ್ನು ಟಂಬ್ಲರ್ಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಂಡುಸೊಳ್ಳೆಗಳ ವದನಾಂಗಗಳು ಚುಚ್ಚುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವು ರಕ್ತವನ್ನು ಹೀರುವುದಿಲ್ಲ; ಹೂಗಳಲ್ಲಿನ [[ಮಕರಂದ]] ಮತ್ತು ಗಿಡಗಳ ರಸವನ್ನು ಹೀರಿ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಹೆಣ್ಣುಸೊಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು: ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಕ್ತವನ್ನು ಹೀರುವ ಜೂóಫಿಲಸ್ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ರಕ್ತವನ್ನು ಹೀರುವ ಆಂತ್ರೋಫಿಲಸ್ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು. ಗಂಡುಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 6-7 ದಿವಸಗಳ ಕಾಲ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇವನ್ನು ಒಂದು ತಿಂಗಳವರೆಗೂ ಸಾಕಬಹುದು. ಹೆಣ್ಣುಸೊಳ್ಳೆಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಆಹಾರ ದೊರತರೆ ಸುಮಾರು 4-5 ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಬದುಕಬಲ್ಲುವು. ಅತಿ ಚುರುಕು ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಹೆಣ್ಣುಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಆಯುಸ್ಸು 30 ದಿವಸಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಲ್ಲ. ಬೇಸಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಆಯುಸ್ಸು ಎರಡು ವಾರಗಳ ವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯೂಲಿಸಿಡೀ}} [[ವರ್ಗ:ಕೀಟ ಕುಟುಂಬಗಳು]] 32osz5ltusqjm6nxx1srjpxjxfs5la7 1374410 1374409 2026-05-30T06:23:05Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕೀಟಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374410 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | image = Mosquito 2007-2.jpg | image_caption = ''[[Culiseta longiareolata]]'' | taxon = Culicinae }} '''ಕ್ಯೂಲಿಸಿಡೀ''' [[ಕೀಟ]]ವರ್ಗದ ಡಿಪ್ಟರ ಗಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ. [[ಸೊಳ್ಳೆ]]ಗಳು ಈ ಕುಟುಂಬದವು. ಕೆಲವು [[ಕೀಟಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞರು ಮಿಡ್ಜ್ ಮತ್ತು ನಾಟ್‍ಗಳನ್ನೂ ಈ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಚಿಕ್ಕಗಾತ್ರದ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುರಿಯುವಂಥ [[ದೇಹ]], ಉದ್ದವಾದ [[ಕಾಲು]]ಗಳು, [[ಕೂದಲು]] ಮತ್ತು ಹುರುಪೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ದೇಹ ಹಾಗೂ ಉಪಾಂಗಗಳು ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಕಂದು, [[ಕಪ್ಪು]], ಬೂದು ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿದ್ದು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬಿಳೆಯ ಚುಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ತಲೆ ಚಿಕ್ಕದು. ಕತ್ತು ಬಲುಸೂಕ್ಷ್ಮ. ವದನಾಂಗಗಳು ಆತಿಥೇಯ ಪ್ರಾಣಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಚುಚ್ಚಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಿವೆ. ಉದ್ದನೆಯ [[ಸೊಂಡಿಲು|ಸೊಂಡಿಲೊಂದಿದೆ]]. ಕುಡಿಮೀಸೆಗಳು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು [[ತಂತಿ]]ಯ ಹಾಗಿವೆ; ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ 14-15 ಸಂದಿಗಳಿದ್ದು ಒಂದೊಂದು ಸಂದಿಯಲ್ಲೂ ವರ್ತುಲಾಕಾರವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಲವಾರು ಕೂದಲುಗಳಿವೆ. ಗಂಡುಸೊಳ್ಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೂದಲುಗಳು ಒತ್ತಾಗಿದ್ದು ಕುಡಿಮೀಸೆ ಪುಕ್ಕವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. [[ರೆಕ್ಕೆ]]ಗಳು ಉದ್ದ ಹಾಗೂ ತೆಳು. ಇವುಗಳ ಹಿಂತುದಿಯ ಅಂಚಿನ ಮೇಲೆಲ್ಲ ಕೂದಲುಗಳೂ ಹುರುಪೆಗಳೂ ಇವೆ. ರೆಕ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ 6 ನಾಳಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ನಾಳಗಳ ಮೇಲೂ ಹುರುಪೆಗಳಿವೆ. ಉದರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 10 ಖಂಡಗಳಿವೆ; ಕೊನೆಯ 3 ಖಂಡಗಳು ಜನನಾಂಗಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇವು ಹಲವಾರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಿವೆ. ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಡಿಂಬಗಳು ಜಲವಾಸಿಗಳು. ಸ್ವತಂತ್ರ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನು ದಪ್ಪತಲೆ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಯ 8ನೆಯ ಖಂಡದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಜೊತೆ ಸ್ಪೈರಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಡಿಂಬದ ರಚನೆಯ ಗುಣಗಳು ಸೊಳ್ಳೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದವು. ==ಪ್ರಭೇದಗಳು== ಸೊಳ್ಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2,400 ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಇವು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. [[ಹಿಮಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ 14,000' ಎತ್ತರದಲ್ಲಿಯೂ [[ಕೋಲಾರ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ (ಪ್ರದೇಶ)|ಕೋಲಾರದ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಟ್ಟದಿಂದ 3,760' ಕೆಳಗೂ ಕಾಣಬಂದಿವೆ. ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವುವಾದರೂ ಉತ್ತರ ಮೇರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ==ಕ್ಯೂಲಿಸಿಡೀ ಕುಟುಂಬ== ಕ್ಯೂಲಿಸಿಡೀ ಕುಟುಂಬವನ್ನು 3 ಉಪಕುಟುಂಬಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. # ಉಪಕುಟುಂಬ ಟೋಕ್ಸೊರಿಂಕೈಟಿನೀ (ಮೆಗರೈನಿನೀ): ಈ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಸೊಂಡಿಲಿನ ಕೆಳ ಅರ್ಧಭಾಗ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಯೂ ಮೇಲಿನ ಭಾಗ ಮೆದುವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಡಿಂಬಗಳು ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳು. ಪ್ರೌಢ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಹೂಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ-ಟೋಕ್ಸೊರಿಂಕೈಟಿಸ್. # ಉಪಕುಟುಂಬ ಕ್ಯೂಲಿಸಿನೀ: ಈ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಸೊಂಡಿಲು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಪಾಲ್ಪಿಯ ಉದ್ದ ಸೊಂಡಿಲಿನ ಉದ್ದದ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ. ಸ್ಕುಟೆಲಂ ಮೂರು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಹೆಣ್ಣುಸೊಳ್ಳೆಗಳು ರಕ್ತ ಹೀರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ-ಕ್ಯೂಲೆಕ್ಸ್ ಸೊಳ್ಳೆ, ಈಡೆಸ್. # ಉಪಕುಟುಂಬ ಅನಾಫಿಲಿನೀ: ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಪಿಗಳು ಸೊಂಡಿಲಿನಷ್ಟೇ ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸ್ಕುಟೆಲಂ ಗುಂಡಗೆ ಪಟಲರಹಿತವಾಗಿದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ರಕ್ತ ಹೀರಿಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ-ಅನಾಫಿಲಿಸ್. ==ಜೀವನ== [[File:Ancient mosquito.jpg|thumb|Culicine mosquito in 15 million year old amber]] ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಜೀವನದಲ್ಲಿ [[ಅಂಡ|ಮೊಟ್ಟೆ]], [[ಡಿಂಬ(ಲಾರ್ವಾ)|ಡಿಂಬ]], ಕೋಶಾವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಡಿಂಬಗಳನ್ನು ರಿಗ್ಲರ್ಸ್ ಎಂದೂ ಕೋಶಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮರಿಗಳನ್ನು ಟಂಬ್ಲರ್ಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಂಡುಸೊಳ್ಳೆಗಳ ವದನಾಂಗಗಳು ಚುಚ್ಚುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವು ರಕ್ತವನ್ನು ಹೀರುವುದಿಲ್ಲ; ಹೂಗಳಲ್ಲಿನ [[ಮಕರಂದ]] ಮತ್ತು ಗಿಡಗಳ ರಸವನ್ನು ಹೀರಿ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಹೆಣ್ಣುಸೊಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು: ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಕ್ತವನ್ನು ಹೀರುವ ಜೂóಫಿಲಸ್ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ರಕ್ತವನ್ನು ಹೀರುವ ಆಂತ್ರೋಫಿಲಸ್ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು. ಗಂಡುಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 6-7 ದಿವಸಗಳ ಕಾಲ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇವನ್ನು ಒಂದು ತಿಂಗಳವರೆಗೂ ಸಾಕಬಹುದು. ಹೆಣ್ಣುಸೊಳ್ಳೆಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಆಹಾರ ದೊರತರೆ ಸುಮಾರು 4-5 ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಬದುಕಬಲ್ಲುವು. ಅತಿ ಚುರುಕು ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಹೆಣ್ಣುಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಆಯುಸ್ಸು 30 ದಿವಸಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಲ್ಲ. ಬೇಸಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಆಯುಸ್ಸು ಎರಡು ವಾರಗಳ ವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕ್ಯೂಲಿಸಿಡೀ}} [[ವರ್ಗ:ಕೀಟ ಕುಟುಂಬಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕೀಟಗಳು]] pc0sa4drvl0zdgbdalmnp4mlvvs4tbc 0 179239 1374417 2026-05-30T11:34:27Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1374417 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name =ಮಾಕ್ಸ್‌ ಕ್ರಟ್ಜರ್ | image = Max Kretzer by Bart und Jacke, 1897.jpg | alt = | caption = Max Kretzer from an 1897 postcard by Bart und Jacke | birth_name = | birth_date = {{Birth date|1854|07|07|df=y}} | birth_place = [[Poznań|Posen]], Prussia | death_date = {{Death date and age|1941|07|15|1854|07|07|df=y}} | death_place = [[Berlin]]. Germany | other_names = | occupation = Author | known_for = Social realism }} '''ಮಾಕ್ಸ್‌ ಕ್ರಟ್ಜರ್'''1854-1941 [[ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ|ಜರ್ಮನ್]] ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಹಾಗೂ ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿ. ==ಬಾಲ್ಯ== ಪೋಸೆನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಈತ ತನ್ನ 13ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೋರ್ಡು ಬರೆಯುವ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದ{{sfn|Max Kretzer, Projekt Gutenberg-DE}} ಆಕಸ್ಮಿಕವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಅದರಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದ. ೧೯೩೩ರ ನಂತರ ನಾಜಿ ಪಂಥದ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ಬೆಳಸಿಕೊಂಡ. ಇವನು ೧೯೪೧ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿನ್‍ನಲ್ಲಿ ನಿಧನನಾದ.{{sfn|Max Kretzer, Projekt Gutenberg-DE}} ==ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ== [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ|ಫ್ರೆಂಚ್]] ಕಾದಂಬರಿಕಾರ [[ಎಮಿಲಿ ಜೋಲಾ]]ನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ, ಬಡವರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸತೊಡಗಿ'' ಬರ್ಲಿನ್ ಕಾದಂಬರಿ ''ಎಂಬ ಪಂಥವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ. ಈತ 30ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೂ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ==ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು== ''ಡಿ ಬೆಟ್ರೊಗೆನೆನ್'' (ಮೋಸ ಹೋದವರು 1882) ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಗತ್ಯಂತರವಿಲ್ಲದೆ ಸೂಳೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಬಡ ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳೊಬ್ಬಳ ಕಥೆ ಇದೆ. ಬಡತನದ ಬವಣೆಯನ್ನುಡಿ ''ವೆರ್‍ಕೊಮನೆನ್'' (ನೀತಿ ಗೆಟ್ಟವರು 1883) ಕೃತಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ''ಮೈಸ್ಟರ್ ಟಿಂಪೆ''ಯಲ್ಲಿ (ಮಾಸ್ಟರ್ ಟಿಂಪೆ 1888) ಯಂತ್ರಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದಿಂದ ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕುಶಲ ಕೈಕೆಲಸಗಾರನ ದಾರುಣ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ. ''ಗೆಸಿಹ್ಟ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಿ''ಯಲ್ಲಿ (ಕ್ರಿಸ್ತನ ಬರುವಿಕೆ 1897) ಬಡವರನ್ನು ಕಂಡು ಮರುಗಿದ [[ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತ|ಕ್ರಿಸ್ತ]]ನ ವರ್ಣನೆ ಇದೆ. ==ಕೃತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ== * ''ಡೈ ಬೀಡೆನ್ ಜೆನೊಸೆನ್ (ಇಬ್ಬರು ಒಡನಾಡಿಗಳು)'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1880 * ''ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್ ಎಂಥುಸಿಯಸ್ಟ್'' , ಬರ್ಲಿನ್, 2 ಸಂಪುಟಗಳು (1881) * ''ಡೈ ಬೆಟ್ರೋಜೆನೆನ್ (ದಿ ಡಿಸೀವ್ಡ್)'' , ಬರ್ಲಿನ್, 2 ಸಂಪುಟಗಳು (1882) * ''ಶ್ವಾರ್ಜ್‌ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ಓಡರ್ ಡೈ ಗೆಹೆಮ್ನಿಸ್ಸೆ ಡೆಸ್ ಲಿಚ್‌ಥೋಫೆಸ್ (ಕಪ್ಪು ಕೋಟ್ ಅಥವಾ ಹೃತ್ಕರ್ಣದ ರಹಸ್ಯಗಳು)'' , ಲೀಪ್‌ಜಿಗ್ [ಯುಎ] 1882 * ''ಬರ್ಲಿನರ್ ನೋವೆಲ್ಲೆನ್ ಉಂಡ್ ಸಿಟೆನ್‌ಬಿಲ್ಡರ್'' , ಜೆನಾ ** ಸಂಪುಟ 1. ಪೊಲಿಜಿಬೆರಿಚ್ಟೆ, 1883 ** ಸಂಪುಟ 2. ಡೈ ಜ್ವೀಸೆಲೆನ್ಮೆನ್ಸ್ಚೆನ್, 1883 * ''ಗೆಸಮ್ಮೆಲ್ಟೆ ಬರ್ಲಿನರ್ ಸ್ಕಿಜೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ [ಯುಎ] 1883 * ''ಡೈ ವರ್ಕೊಮೆನೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್, 2 ಸಂಪುಟಗಳು, 1883 * ''ಇಮ್ ಸ್ಟರ್ಮ್ವಿಂಡ್ ಡೆಸ್ ಸೋಷಿಯಲಿಸಮ್ಸ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1884 * ''ಡ್ರೆ ವೀಬರ್'' , ಜೆನಾ, 2 ಸಂಪುಟಗಳು, 1886 * ''ಇಮ್ ರೈಸೆನ್ನೆಸ್ಟ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1886 * ''ಇಮ್ ಸುಂಡೆನ್‌ಬಾಬೆಲ್'' , ಲೀಪ್‌ಜಿಗ್ 1886 * ''ಬರ್ಗರ್ಲಿಚರ್ ಟಾಡ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ [ಯುಎ] 1888 * ''ಮೈಸ್ಟರ್ ಟಿಂಪೆ'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1888 * ''Ein verschlossener Mensch'' , Leipzig, 2 ಸಂಪುಟಗಳು. (1888) * ''ದಾಸ್ ಬಂಟೆ ಬುಚ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ [ಯುಎ] 1889 * ''ಡೈ ಬರ್ಗ್‌ಪ್ರೆಡಿಗ್ಟ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ [ua], 2 ಸಂಪುಟಗಳು, 1890 * ''ಓಂಕೆಲ್ ಫಿಫಿ'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1890 * ''ಗೆಫಾರ್ಬ್ಟೆಸ್ ಹಾರ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ [ಯುಎ] 1891 * ''Der Millionenbauer'' , Leipzig [ರೋಮನ್]; ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಹಿಂಟರ್‌ಗ್ರಂಡ್ ಸೈಹೆ: ಮಿಲಿಯನೆನ್‌ಬೌರ್ನ್, 2 ಸಂಪುಟಗಳು, 1891 * ''ಡೆರ್ ಮಿಲಿಯನ್‌ಬೌರ್'' , ಲೀಪ್‌ಜಿಗ್ 1891 [ಥಿಯೇಟರ್‌ಸ್ಟಕ್] * ''ಇರ್ಲಿಚ್ಟರ್ ಉಂಡ್ ಗೆಸ್ಪೆನ್‌ಸ್ಟರ್'' , ವೀಮರ್, 3 ಸಂಪುಟಗಳು, 1892–93 * ''ಡೆರ್ ಬಾಸ್ಗೀಗರ್. ದಾಸ್ ವರ್ಹೆಕ್ಸ್ಟೆ ಬುಚ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1894 * ''ಡೈ ಬುಚ್ಹಾಲ್ಟೆರಿನ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ 1894 * ''ಡೈ ಗುಟ್ ಟೋಚ್ಟರ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ 1895 * ''Ein Unberühmter und Andere Geschichten'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ [ua] 1895 * ''ಡೆರ್ ಬ್ಲೈಂಡ್. ಮಾಲೆರ್ ಉಲ್ರಿಚ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ [ಯುಎ] 1896 * ''ದಾಸ್ ಗೆಸಿಚ್ಟ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಿ'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ [ಯುಎ] 1896 * ''ಫ್ರೌ ವಾನ್ ಮಿಟ್ಲೀಡ್ ಉಂಡ್ ಆಂಡೆರೆ ನೋವೆಲ್ಲೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1896 * ''ಫರ್ಚ್ಟ್ ವೋರ್ ಡೆಮ್ ಹೇಮ್ ಅಂಡ್ ಆಂಡೆರೆ ನೋವೆಲೆನ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1897 * ''ಬರ್ಲಿನರ್ ಸ್ಕಿಜೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1898 * ''ಡೆರ್ ಸೊಹ್ನ್ ಡೆರ್ ಫ್ರೌ'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ [ಯುಎ] 1899 * ''ವರ್ಬುಂಡೆನ್ ಆಗೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್, 2 ಸಂಪುಟಗಳು, 1899 * ''ಗ್ರೋಸ್ಟಾಡ್ಟ್ಮೆನ್ಸ್ಚೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1900 * ''ಡೆರ್ ಹೋಲ್ಜಾಂಡ್ಲರ್'' , ಬರ್ಲಿನ್, 2 ಸಂಪುಟಗಳು, 1900 * ''ಡೈ ಕುನ್ಸ್ಟ್ ಜು ಹೆರಾಥೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1900 * ''ಡೈ ವರ್ಡರ್ಬೆರಿನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1900 * ''ವರುಮ್?,'' ಲೀಪ್‌ಜಿಗ್ 1900 * ''ಡೈ ಮಡೋನಾ ವೋಮ್ ಗ್ರುನ್ವಾಲ್ಡ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1901 * ''ದಾಸ್ ರಾತ್ಸೆಲ್ ಡೆಸ್ ಟೋಡ್ಸ್ ಉಂಡ್ ಆಂಡೆರೆ ಗೆಸ್ಚಿಚ್ಟೆನ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ 1901 * ''ಡೆರ್ ವಾಂಡರ್ಂಡೆ ಥಾಲರ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1902 * ''ಮ್ಯಾಗ್ಡ್ ಉಂಡ್ ನೆಕ್ಟ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1903 * 1903 ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿನ್‌ನ ''ಟ್ರೌಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ಡೈ ಸಿಂಹನಾರಿ'' * ''ಟ್ರೀಬೆಂಡೆ ಕ್ರಾಫ್ಟೆ'' , ಬರ್ಲಿನ್-ಚಾರ್ಲೊಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ 1903 * ''ಫ್ಯಾಮಿಲಿಯನ್ಸ್ಕ್ಲಾವೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1904 * ''ದಾಸ್ ಆರ್ಮ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1905 * ''ಡೆರ್ ಮನ್ ಓಹ್ನೆ ಗೆವಿಸ್ಸೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1905 * ''ರುಹ್ಮ್ ಆಗಿತ್ತು?'' , ಬರ್ಲಿನ್-ಚಾರ್ಲೊಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್, 1905 * ''ಹರ್ಬ್ಸ್ಟ್‌ಸ್ಟರ್ಮ್'' , ಬರ್ಲಿನ್-ಚಾರ್ಲೊಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ 1906 * ''ದಾಸ್ ಕಬರೆಟ್‌ಫೆರ್ಕೆಲ್ ಉಂಡ್ ಅಂದೆರೆ ನ್ಯೂಯು ಬರ್ಲಿನರ್ ಗೆಸ್ಚಿಚ್ಟನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1907 * ''ಲಿಯೋ ಲಾಸ್ಸೊ'' , ಜಾಯರ್ [ua] 1907 * ''ಸೋಹ್ನೆ ಇಹ್ರೆರ್ ವಾಟರ್'' , ಜೌರ್ [ಯುಎ] 1907 * ''ದಾಸ್ ಹಿಂಟರ್‌ಜಿಮ್ಮರ್'' , ಜೌರ್ [ಯುಎ] 1908 * ''ಮುಟ್ ಜುರ್ ಸುಂಡೆ'' , ಗ್ಲೋಗೌ [ಯುಎ] 1909 * ''ರೂ'' , ಲೀಪ್‌ಜಿಗ್ 1910 * ''ವಾಲ್ಡೆಮರ್ ಟೆಂಪಲ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1911 * ''ಡೈ ಬ್ಲಾಂಕೆನ್ ನಾಪ್ಫ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1912 * ''ಲೆಬೆನ್ಸ್‌ಬಿಲ್ಡರ್'' , ಲೀಪ್‌ಜಿಗ್ 1912 * ''ದಾಸ್ ಮಾಡ್ಚೆನ್ ಆಸ್ ಡೆರ್ ಫ್ರೆಮ್ಡೆ'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1913 * ''ಸ್ಟೆಹ್ ಔಫ್ ಉಂಡ್ ವಾಂಡಲ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1913 * ''ಗೆಡಿಚ್ಟೆ'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ 1914 * ''ಡೆರ್ ಇರೆಂಡೆ ರಿಕ್ಟರ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ 1914 * ''ಡೈ ಆಲ್ಟೆನ್ ಕಾಂಪೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1916 * ''ಬರ್ಲಿನರ್ ಗೆಸ್ಚಿಚ್ಟನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1916 * ''ಇಗ್ನಾಜ್ ಸೆರ್ಬಿನ್ಸ್ಕಿ'' , ಬರ್ಲಿನ್ [ಯುಎ] 1918 * ''ಡೆರ್ ನಾಚ್ಟ್ಮೆನ್ಷ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ [ಯುಎ] 1918 * ''ಕ್ರೂಜ್ ಉಂಡ್ ಗೀಸೆಲ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1919 * ''ದಾಸ್ ಲೆಬೆನ್ ಸ್ಪಿಂಟ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1919 * ''ವೈಲ್ಡರ್ ಶಾಂಪೇನರ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1919 * ''ಮೌಲ್ಯಮಾಪಕ ಲಂಕನ್ಸ್ ವರ್ಲೋಬಂಗ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1920 * ''ಫಿಡಸ್ ಡಾಯ್ಚ್ಲಿಂಗ್, ಜರ್ಮೇನಿಯಾಸ್ ಬಾಸ್ಟರ್ಡ್'' , ಡೆಸ್ಸೌ 1921 * ''ಡೈ ಲಾಕ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1922 * ''ಡೆರ್ ರಕ್‌ಫಾಲ್ ಡೆಸ್ ಡಾಕ್ಟರ್ ಹೊರಾಟಿಯಸ್'' , ಲೀಪ್‌ಜಿಗ್ 1935 * ''ಮೀಸ್ಟರ್ ಟಿಂಪೆ'' , ಬರ್ಲಿನ್: ದಾಸ್ ನ್ಯೂಯು ಬರ್ಲಿನ್, 1949 == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == nlkhejf9vzign7sm7w64hjqn59oq8r0 1374418 1374417 2026-05-30T11:34:46Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಬರಹಗಾರ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374418 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name =ಮಾಕ್ಸ್‌ ಕ್ರಟ್ಜರ್ | image = Max Kretzer by Bart und Jacke, 1897.jpg | alt = | caption = Max Kretzer from an 1897 postcard by Bart und Jacke | birth_name = | birth_date = {{Birth date|1854|07|07|df=y}} | birth_place = [[Poznań|Posen]], Prussia | death_date = {{Death date and age|1941|07|15|1854|07|07|df=y}} | death_place = [[Berlin]]. Germany | other_names = | occupation = Author | known_for = Social realism }} '''ಮಾಕ್ಸ್‌ ಕ್ರಟ್ಜರ್'''1854-1941 [[ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ|ಜರ್ಮನ್]] ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಹಾಗೂ ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿ. ==ಬಾಲ್ಯ== ಪೋಸೆನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಈತ ತನ್ನ 13ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೋರ್ಡು ಬರೆಯುವ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದ{{sfn|Max Kretzer, Projekt Gutenberg-DE}} ಆಕಸ್ಮಿಕವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಅದರಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದ. ೧೯೩೩ರ ನಂತರ ನಾಜಿ ಪಂಥದ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ಬೆಳಸಿಕೊಂಡ. ಇವನು ೧೯೪೧ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿನ್‍ನಲ್ಲಿ ನಿಧನನಾದ.{{sfn|Max Kretzer, Projekt Gutenberg-DE}} ==ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ== [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ|ಫ್ರೆಂಚ್]] ಕಾದಂಬರಿಕಾರ [[ಎಮಿಲಿ ಜೋಲಾ]]ನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ, ಬಡವರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸತೊಡಗಿ'' ಬರ್ಲಿನ್ ಕಾದಂಬರಿ ''ಎಂಬ ಪಂಥವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ. ಈತ 30ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೂ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ==ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು== ''ಡಿ ಬೆಟ್ರೊಗೆನೆನ್'' (ಮೋಸ ಹೋದವರು 1882) ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಗತ್ಯಂತರವಿಲ್ಲದೆ ಸೂಳೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಬಡ ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳೊಬ್ಬಳ ಕಥೆ ಇದೆ. ಬಡತನದ ಬವಣೆಯನ್ನುಡಿ ''ವೆರ್‍ಕೊಮನೆನ್'' (ನೀತಿ ಗೆಟ್ಟವರು 1883) ಕೃತಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ''ಮೈಸ್ಟರ್ ಟಿಂಪೆ''ಯಲ್ಲಿ (ಮಾಸ್ಟರ್ ಟಿಂಪೆ 1888) ಯಂತ್ರಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದಿಂದ ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕುಶಲ ಕೈಕೆಲಸಗಾರನ ದಾರುಣ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ. ''ಗೆಸಿಹ್ಟ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಿ''ಯಲ್ಲಿ (ಕ್ರಿಸ್ತನ ಬರುವಿಕೆ 1897) ಬಡವರನ್ನು ಕಂಡು ಮರುಗಿದ [[ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತ|ಕ್ರಿಸ್ತ]]ನ ವರ್ಣನೆ ಇದೆ. ==ಕೃತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ== * ''ಡೈ ಬೀಡೆನ್ ಜೆನೊಸೆನ್ (ಇಬ್ಬರು ಒಡನಾಡಿಗಳು)'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1880 * ''ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್ ಎಂಥುಸಿಯಸ್ಟ್'' , ಬರ್ಲಿನ್, 2 ಸಂಪುಟಗಳು (1881) * ''ಡೈ ಬೆಟ್ರೋಜೆನೆನ್ (ದಿ ಡಿಸೀವ್ಡ್)'' , ಬರ್ಲಿನ್, 2 ಸಂಪುಟಗಳು (1882) * ''ಶ್ವಾರ್ಜ್‌ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ಓಡರ್ ಡೈ ಗೆಹೆಮ್ನಿಸ್ಸೆ ಡೆಸ್ ಲಿಚ್‌ಥೋಫೆಸ್ (ಕಪ್ಪು ಕೋಟ್ ಅಥವಾ ಹೃತ್ಕರ್ಣದ ರಹಸ್ಯಗಳು)'' , ಲೀಪ್‌ಜಿಗ್ [ಯುಎ] 1882 * ''ಬರ್ಲಿನರ್ ನೋವೆಲ್ಲೆನ್ ಉಂಡ್ ಸಿಟೆನ್‌ಬಿಲ್ಡರ್'' , ಜೆನಾ ** ಸಂಪುಟ 1. ಪೊಲಿಜಿಬೆರಿಚ್ಟೆ, 1883 ** ಸಂಪುಟ 2. ಡೈ ಜ್ವೀಸೆಲೆನ್ಮೆನ್ಸ್ಚೆನ್, 1883 * ''ಗೆಸಮ್ಮೆಲ್ಟೆ ಬರ್ಲಿನರ್ ಸ್ಕಿಜೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ [ಯುಎ] 1883 * ''ಡೈ ವರ್ಕೊಮೆನೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್, 2 ಸಂಪುಟಗಳು, 1883 * ''ಇಮ್ ಸ್ಟರ್ಮ್ವಿಂಡ್ ಡೆಸ್ ಸೋಷಿಯಲಿಸಮ್ಸ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1884 * ''ಡ್ರೆ ವೀಬರ್'' , ಜೆನಾ, 2 ಸಂಪುಟಗಳು, 1886 * ''ಇಮ್ ರೈಸೆನ್ನೆಸ್ಟ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1886 * ''ಇಮ್ ಸುಂಡೆನ್‌ಬಾಬೆಲ್'' , ಲೀಪ್‌ಜಿಗ್ 1886 * ''ಬರ್ಗರ್ಲಿಚರ್ ಟಾಡ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ [ಯುಎ] 1888 * ''ಮೈಸ್ಟರ್ ಟಿಂಪೆ'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1888 * ''Ein verschlossener Mensch'' , Leipzig, 2 ಸಂಪುಟಗಳು. (1888) * ''ದಾಸ್ ಬಂಟೆ ಬುಚ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ [ಯುಎ] 1889 * ''ಡೈ ಬರ್ಗ್‌ಪ್ರೆಡಿಗ್ಟ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ [ua], 2 ಸಂಪುಟಗಳು, 1890 * ''ಓಂಕೆಲ್ ಫಿಫಿ'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1890 * ''ಗೆಫಾರ್ಬ್ಟೆಸ್ ಹಾರ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ [ಯುಎ] 1891 * ''Der Millionenbauer'' , Leipzig [ರೋಮನ್]; ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಹಿಂಟರ್‌ಗ್ರಂಡ್ ಸೈಹೆ: ಮಿಲಿಯನೆನ್‌ಬೌರ್ನ್, 2 ಸಂಪುಟಗಳು, 1891 * ''ಡೆರ್ ಮಿಲಿಯನ್‌ಬೌರ್'' , ಲೀಪ್‌ಜಿಗ್ 1891 [ಥಿಯೇಟರ್‌ಸ್ಟಕ್] * ''ಇರ್ಲಿಚ್ಟರ್ ಉಂಡ್ ಗೆಸ್ಪೆನ್‌ಸ್ಟರ್'' , ವೀಮರ್, 3 ಸಂಪುಟಗಳು, 1892–93 * ''ಡೆರ್ ಬಾಸ್ಗೀಗರ್. ದಾಸ್ ವರ್ಹೆಕ್ಸ್ಟೆ ಬುಚ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1894 * ''ಡೈ ಬುಚ್ಹಾಲ್ಟೆರಿನ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ 1894 * ''ಡೈ ಗುಟ್ ಟೋಚ್ಟರ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ 1895 * ''Ein Unberühmter und Andere Geschichten'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ [ua] 1895 * ''ಡೆರ್ ಬ್ಲೈಂಡ್. ಮಾಲೆರ್ ಉಲ್ರಿಚ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ [ಯುಎ] 1896 * ''ದಾಸ್ ಗೆಸಿಚ್ಟ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಿ'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ [ಯುಎ] 1896 * ''ಫ್ರೌ ವಾನ್ ಮಿಟ್ಲೀಡ್ ಉಂಡ್ ಆಂಡೆರೆ ನೋವೆಲ್ಲೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1896 * ''ಫರ್ಚ್ಟ್ ವೋರ್ ಡೆಮ್ ಹೇಮ್ ಅಂಡ್ ಆಂಡೆರೆ ನೋವೆಲೆನ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1897 * ''ಬರ್ಲಿನರ್ ಸ್ಕಿಜೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1898 * ''ಡೆರ್ ಸೊಹ್ನ್ ಡೆರ್ ಫ್ರೌ'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ [ಯುಎ] 1899 * ''ವರ್ಬುಂಡೆನ್ ಆಗೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್, 2 ಸಂಪುಟಗಳು, 1899 * ''ಗ್ರೋಸ್ಟಾಡ್ಟ್ಮೆನ್ಸ್ಚೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1900 * ''ಡೆರ್ ಹೋಲ್ಜಾಂಡ್ಲರ್'' , ಬರ್ಲಿನ್, 2 ಸಂಪುಟಗಳು, 1900 * ''ಡೈ ಕುನ್ಸ್ಟ್ ಜು ಹೆರಾಥೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1900 * ''ಡೈ ವರ್ಡರ್ಬೆರಿನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1900 * ''ವರುಮ್?,'' ಲೀಪ್‌ಜಿಗ್ 1900 * ''ಡೈ ಮಡೋನಾ ವೋಮ್ ಗ್ರುನ್ವಾಲ್ಡ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1901 * ''ದಾಸ್ ರಾತ್ಸೆಲ್ ಡೆಸ್ ಟೋಡ್ಸ್ ಉಂಡ್ ಆಂಡೆರೆ ಗೆಸ್ಚಿಚ್ಟೆನ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ 1901 * ''ಡೆರ್ ವಾಂಡರ್ಂಡೆ ಥಾಲರ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1902 * ''ಮ್ಯಾಗ್ಡ್ ಉಂಡ್ ನೆಕ್ಟ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1903 * 1903 ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿನ್‌ನ ''ಟ್ರೌಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ಡೈ ಸಿಂಹನಾರಿ'' * ''ಟ್ರೀಬೆಂಡೆ ಕ್ರಾಫ್ಟೆ'' , ಬರ್ಲಿನ್-ಚಾರ್ಲೊಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ 1903 * ''ಫ್ಯಾಮಿಲಿಯನ್ಸ್ಕ್ಲಾವೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1904 * ''ದಾಸ್ ಆರ್ಮ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1905 * ''ಡೆರ್ ಮನ್ ಓಹ್ನೆ ಗೆವಿಸ್ಸೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1905 * ''ರುಹ್ಮ್ ಆಗಿತ್ತು?'' , ಬರ್ಲಿನ್-ಚಾರ್ಲೊಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್, 1905 * ''ಹರ್ಬ್ಸ್ಟ್‌ಸ್ಟರ್ಮ್'' , ಬರ್ಲಿನ್-ಚಾರ್ಲೊಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ 1906 * ''ದಾಸ್ ಕಬರೆಟ್‌ಫೆರ್ಕೆಲ್ ಉಂಡ್ ಅಂದೆರೆ ನ್ಯೂಯು ಬರ್ಲಿನರ್ ಗೆಸ್ಚಿಚ್ಟನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1907 * ''ಲಿಯೋ ಲಾಸ್ಸೊ'' , ಜಾಯರ್ [ua] 1907 * ''ಸೋಹ್ನೆ ಇಹ್ರೆರ್ ವಾಟರ್'' , ಜೌರ್ [ಯುಎ] 1907 * ''ದಾಸ್ ಹಿಂಟರ್‌ಜಿಮ್ಮರ್'' , ಜೌರ್ [ಯುಎ] 1908 * ''ಮುಟ್ ಜುರ್ ಸುಂಡೆ'' , ಗ್ಲೋಗೌ [ಯುಎ] 1909 * ''ರೂ'' , ಲೀಪ್‌ಜಿಗ್ 1910 * ''ವಾಲ್ಡೆಮರ್ ಟೆಂಪಲ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1911 * ''ಡೈ ಬ್ಲಾಂಕೆನ್ ನಾಪ್ಫ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1912 * ''ಲೆಬೆನ್ಸ್‌ಬಿಲ್ಡರ್'' , ಲೀಪ್‌ಜಿಗ್ 1912 * ''ದಾಸ್ ಮಾಡ್ಚೆನ್ ಆಸ್ ಡೆರ್ ಫ್ರೆಮ್ಡೆ'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1913 * ''ಸ್ಟೆಹ್ ಔಫ್ ಉಂಡ್ ವಾಂಡಲ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1913 * ''ಗೆಡಿಚ್ಟೆ'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ 1914 * ''ಡೆರ್ ಇರೆಂಡೆ ರಿಕ್ಟರ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ 1914 * ''ಡೈ ಆಲ್ಟೆನ್ ಕಾಂಪೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1916 * ''ಬರ್ಲಿನರ್ ಗೆಸ್ಚಿಚ್ಟನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1916 * ''ಇಗ್ನಾಜ್ ಸೆರ್ಬಿನ್ಸ್ಕಿ'' , ಬರ್ಲಿನ್ [ಯುಎ] 1918 * ''ಡೆರ್ ನಾಚ್ಟ್ಮೆನ್ಷ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ [ಯುಎ] 1918 * ''ಕ್ರೂಜ್ ಉಂಡ್ ಗೀಸೆಲ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1919 * ''ದಾಸ್ ಲೆಬೆನ್ ಸ್ಪಿಂಟ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1919 * ''ವೈಲ್ಡರ್ ಶಾಂಪೇನರ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1919 * ''ಮೌಲ್ಯಮಾಪಕ ಲಂಕನ್ಸ್ ವರ್ಲೋಬಂಗ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1920 * ''ಫಿಡಸ್ ಡಾಯ್ಚ್ಲಿಂಗ್, ಜರ್ಮೇನಿಯಾಸ್ ಬಾಸ್ಟರ್ಡ್'' , ಡೆಸ್ಸೌ 1921 * ''ಡೈ ಲಾಕ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1922 * ''ಡೆರ್ ರಕ್‌ಫಾಲ್ ಡೆಸ್ ಡಾಕ್ಟರ್ ಹೊರಾಟಿಯಸ್'' , ಲೀಪ್‌ಜಿಗ್ 1935 * ''ಮೀಸ್ಟರ್ ಟಿಂಪೆ'' , ಬರ್ಲಿನ್: ದಾಸ್ ನ್ಯೂಯು ಬರ್ಲಿನ್, 1949 == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಬರಹಗಾರ]] 4n64tix7bojeeysyijprghld7qtd72u 1374419 1374418 2026-05-30T11:35:02Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374419 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name =ಮಾಕ್ಸ್‌ ಕ್ರಟ್ಜರ್ | image = Max Kretzer by Bart und Jacke, 1897.jpg | alt = | caption = Max Kretzer from an 1897 postcard by Bart und Jacke | birth_name = | birth_date = {{Birth date|1854|07|07|df=y}} | birth_place = [[Poznań|Posen]], Prussia | death_date = {{Death date and age|1941|07|15|1854|07|07|df=y}} | death_place = [[Berlin]]. Germany | other_names = | occupation = Author | known_for = Social realism }} '''ಮಾಕ್ಸ್‌ ಕ್ರಟ್ಜರ್'''1854-1941 [[ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ|ಜರ್ಮನ್]] ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಹಾಗೂ ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿ. ==ಬಾಲ್ಯ== ಪೋಸೆನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಈತ ತನ್ನ 13ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೋರ್ಡು ಬರೆಯುವ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದ{{sfn|Max Kretzer, Projekt Gutenberg-DE}} ಆಕಸ್ಮಿಕವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಅದರಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದ. ೧೯೩೩ರ ನಂತರ ನಾಜಿ ಪಂಥದ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ಬೆಳಸಿಕೊಂಡ. ಇವನು ೧೯೪೧ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿನ್‍ನಲ್ಲಿ ನಿಧನನಾದ.{{sfn|Max Kretzer, Projekt Gutenberg-DE}} ==ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ== [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ|ಫ್ರೆಂಚ್]] ಕಾದಂಬರಿಕಾರ [[ಎಮಿಲಿ ಜೋಲಾ]]ನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ, ಬಡವರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸತೊಡಗಿ'' ಬರ್ಲಿನ್ ಕಾದಂಬರಿ ''ಎಂಬ ಪಂಥವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ. ಈತ 30ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೂ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ==ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು== ''ಡಿ ಬೆಟ್ರೊಗೆನೆನ್'' (ಮೋಸ ಹೋದವರು 1882) ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಗತ್ಯಂತರವಿಲ್ಲದೆ ಸೂಳೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಬಡ ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳೊಬ್ಬಳ ಕಥೆ ಇದೆ. ಬಡತನದ ಬವಣೆಯನ್ನುಡಿ ''ವೆರ್‍ಕೊಮನೆನ್'' (ನೀತಿ ಗೆಟ್ಟವರು 1883) ಕೃತಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ''ಮೈಸ್ಟರ್ ಟಿಂಪೆ''ಯಲ್ಲಿ (ಮಾಸ್ಟರ್ ಟಿಂಪೆ 1888) ಯಂತ್ರಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದಿಂದ ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕುಶಲ ಕೈಕೆಲಸಗಾರನ ದಾರುಣ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ. ''ಗೆಸಿಹ್ಟ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಿ''ಯಲ್ಲಿ (ಕ್ರಿಸ್ತನ ಬರುವಿಕೆ 1897) ಬಡವರನ್ನು ಕಂಡು ಮರುಗಿದ [[ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತ|ಕ್ರಿಸ್ತ]]ನ ವರ್ಣನೆ ಇದೆ. ==ಕೃತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ== * ''ಡೈ ಬೀಡೆನ್ ಜೆನೊಸೆನ್ (ಇಬ್ಬರು ಒಡನಾಡಿಗಳು)'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1880 * ''ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್ ಎಂಥುಸಿಯಸ್ಟ್'' , ಬರ್ಲಿನ್, 2 ಸಂಪುಟಗಳು (1881) * ''ಡೈ ಬೆಟ್ರೋಜೆನೆನ್ (ದಿ ಡಿಸೀವ್ಡ್)'' , ಬರ್ಲಿನ್, 2 ಸಂಪುಟಗಳು (1882) * ''ಶ್ವಾರ್ಜ್‌ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ಓಡರ್ ಡೈ ಗೆಹೆಮ್ನಿಸ್ಸೆ ಡೆಸ್ ಲಿಚ್‌ಥೋಫೆಸ್ (ಕಪ್ಪು ಕೋಟ್ ಅಥವಾ ಹೃತ್ಕರ್ಣದ ರಹಸ್ಯಗಳು)'' , ಲೀಪ್‌ಜಿಗ್ [ಯುಎ] 1882 * ''ಬರ್ಲಿನರ್ ನೋವೆಲ್ಲೆನ್ ಉಂಡ್ ಸಿಟೆನ್‌ಬಿಲ್ಡರ್'' , ಜೆನಾ ** ಸಂಪುಟ 1. ಪೊಲಿಜಿಬೆರಿಚ್ಟೆ, 1883 ** ಸಂಪುಟ 2. ಡೈ ಜ್ವೀಸೆಲೆನ್ಮೆನ್ಸ್ಚೆನ್, 1883 * ''ಗೆಸಮ್ಮೆಲ್ಟೆ ಬರ್ಲಿನರ್ ಸ್ಕಿಜೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ [ಯುಎ] 1883 * ''ಡೈ ವರ್ಕೊಮೆನೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್, 2 ಸಂಪುಟಗಳು, 1883 * ''ಇಮ್ ಸ್ಟರ್ಮ್ವಿಂಡ್ ಡೆಸ್ ಸೋಷಿಯಲಿಸಮ್ಸ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1884 * ''ಡ್ರೆ ವೀಬರ್'' , ಜೆನಾ, 2 ಸಂಪುಟಗಳು, 1886 * ''ಇಮ್ ರೈಸೆನ್ನೆಸ್ಟ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1886 * ''ಇಮ್ ಸುಂಡೆನ್‌ಬಾಬೆಲ್'' , ಲೀಪ್‌ಜಿಗ್ 1886 * ''ಬರ್ಗರ್ಲಿಚರ್ ಟಾಡ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ [ಯುಎ] 1888 * ''ಮೈಸ್ಟರ್ ಟಿಂಪೆ'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1888 * ''Ein verschlossener Mensch'' , Leipzig, 2 ಸಂಪುಟಗಳು. (1888) * ''ದಾಸ್ ಬಂಟೆ ಬುಚ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ [ಯುಎ] 1889 * ''ಡೈ ಬರ್ಗ್‌ಪ್ರೆಡಿಗ್ಟ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ [ua], 2 ಸಂಪುಟಗಳು, 1890 * ''ಓಂಕೆಲ್ ಫಿಫಿ'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1890 * ''ಗೆಫಾರ್ಬ್ಟೆಸ್ ಹಾರ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ [ಯುಎ] 1891 * ''Der Millionenbauer'' , Leipzig [ರೋಮನ್]; ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಹಿಂಟರ್‌ಗ್ರಂಡ್ ಸೈಹೆ: ಮಿಲಿಯನೆನ್‌ಬೌರ್ನ್, 2 ಸಂಪುಟಗಳು, 1891 * ''ಡೆರ್ ಮಿಲಿಯನ್‌ಬೌರ್'' , ಲೀಪ್‌ಜಿಗ್ 1891 [ಥಿಯೇಟರ್‌ಸ್ಟಕ್] * ''ಇರ್ಲಿಚ್ಟರ್ ಉಂಡ್ ಗೆಸ್ಪೆನ್‌ಸ್ಟರ್'' , ವೀಮರ್, 3 ಸಂಪುಟಗಳು, 1892–93 * ''ಡೆರ್ ಬಾಸ್ಗೀಗರ್. ದಾಸ್ ವರ್ಹೆಕ್ಸ್ಟೆ ಬುಚ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1894 * ''ಡೈ ಬುಚ್ಹಾಲ್ಟೆರಿನ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ 1894 * ''ಡೈ ಗುಟ್ ಟೋಚ್ಟರ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ 1895 * ''Ein Unberühmter und Andere Geschichten'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ [ua] 1895 * ''ಡೆರ್ ಬ್ಲೈಂಡ್. ಮಾಲೆರ್ ಉಲ್ರಿಚ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ [ಯುಎ] 1896 * ''ದಾಸ್ ಗೆಸಿಚ್ಟ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಿ'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ [ಯುಎ] 1896 * ''ಫ್ರೌ ವಾನ್ ಮಿಟ್ಲೀಡ್ ಉಂಡ್ ಆಂಡೆರೆ ನೋವೆಲ್ಲೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1896 * ''ಫರ್ಚ್ಟ್ ವೋರ್ ಡೆಮ್ ಹೇಮ್ ಅಂಡ್ ಆಂಡೆರೆ ನೋವೆಲೆನ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1897 * ''ಬರ್ಲಿನರ್ ಸ್ಕಿಜೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1898 * ''ಡೆರ್ ಸೊಹ್ನ್ ಡೆರ್ ಫ್ರೌ'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ [ಯುಎ] 1899 * ''ವರ್ಬುಂಡೆನ್ ಆಗೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್, 2 ಸಂಪುಟಗಳು, 1899 * ''ಗ್ರೋಸ್ಟಾಡ್ಟ್ಮೆನ್ಸ್ಚೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1900 * ''ಡೆರ್ ಹೋಲ್ಜಾಂಡ್ಲರ್'' , ಬರ್ಲಿನ್, 2 ಸಂಪುಟಗಳು, 1900 * ''ಡೈ ಕುನ್ಸ್ಟ್ ಜು ಹೆರಾಥೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1900 * ''ಡೈ ವರ್ಡರ್ಬೆರಿನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1900 * ''ವರುಮ್?,'' ಲೀಪ್‌ಜಿಗ್ 1900 * ''ಡೈ ಮಡೋನಾ ವೋಮ್ ಗ್ರುನ್ವಾಲ್ಡ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1901 * ''ದಾಸ್ ರಾತ್ಸೆಲ್ ಡೆಸ್ ಟೋಡ್ಸ್ ಉಂಡ್ ಆಂಡೆರೆ ಗೆಸ್ಚಿಚ್ಟೆನ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ 1901 * ''ಡೆರ್ ವಾಂಡರ್ಂಡೆ ಥಾಲರ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1902 * ''ಮ್ಯಾಗ್ಡ್ ಉಂಡ್ ನೆಕ್ಟ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1903 * 1903 ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿನ್‌ನ ''ಟ್ರೌಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ಡೈ ಸಿಂಹನಾರಿ'' * ''ಟ್ರೀಬೆಂಡೆ ಕ್ರಾಫ್ಟೆ'' , ಬರ್ಲಿನ್-ಚಾರ್ಲೊಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ 1903 * ''ಫ್ಯಾಮಿಲಿಯನ್ಸ್ಕ್ಲಾವೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1904 * ''ದಾಸ್ ಆರ್ಮ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1905 * ''ಡೆರ್ ಮನ್ ಓಹ್ನೆ ಗೆವಿಸ್ಸೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1905 * ''ರುಹ್ಮ್ ಆಗಿತ್ತು?'' , ಬರ್ಲಿನ್-ಚಾರ್ಲೊಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್, 1905 * ''ಹರ್ಬ್ಸ್ಟ್‌ಸ್ಟರ್ಮ್'' , ಬರ್ಲಿನ್-ಚಾರ್ಲೊಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ 1906 * ''ದಾಸ್ ಕಬರೆಟ್‌ಫೆರ್ಕೆಲ್ ಉಂಡ್ ಅಂದೆರೆ ನ್ಯೂಯು ಬರ್ಲಿನರ್ ಗೆಸ್ಚಿಚ್ಟನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1907 * ''ಲಿಯೋ ಲಾಸ್ಸೊ'' , ಜಾಯರ್ [ua] 1907 * ''ಸೋಹ್ನೆ ಇಹ್ರೆರ್ ವಾಟರ್'' , ಜೌರ್ [ಯುಎ] 1907 * ''ದಾಸ್ ಹಿಂಟರ್‌ಜಿಮ್ಮರ್'' , ಜೌರ್ [ಯುಎ] 1908 * ''ಮುಟ್ ಜುರ್ ಸುಂಡೆ'' , ಗ್ಲೋಗೌ [ಯುಎ] 1909 * ''ರೂ'' , ಲೀಪ್‌ಜಿಗ್ 1910 * ''ವಾಲ್ಡೆಮರ್ ಟೆಂಪಲ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1911 * ''ಡೈ ಬ್ಲಾಂಕೆನ್ ನಾಪ್ಫ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1912 * ''ಲೆಬೆನ್ಸ್‌ಬಿಲ್ಡರ್'' , ಲೀಪ್‌ಜಿಗ್ 1912 * ''ದಾಸ್ ಮಾಡ್ಚೆನ್ ಆಸ್ ಡೆರ್ ಫ್ರೆಮ್ಡೆ'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1913 * ''ಸ್ಟೆಹ್ ಔಫ್ ಉಂಡ್ ವಾಂಡಲ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1913 * ''ಗೆಡಿಚ್ಟೆ'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ 1914 * ''ಡೆರ್ ಇರೆಂಡೆ ರಿಕ್ಟರ್'' , ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ 1914 * ''ಡೈ ಆಲ್ಟೆನ್ ಕಾಂಪೆನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1916 * ''ಬರ್ಲಿನರ್ ಗೆಸ್ಚಿಚ್ಟನ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1916 * ''ಇಗ್ನಾಜ್ ಸೆರ್ಬಿನ್ಸ್ಕಿ'' , ಬರ್ಲಿನ್ [ಯುಎ] 1918 * ''ಡೆರ್ ನಾಚ್ಟ್ಮೆನ್ಷ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ [ಯುಎ] 1918 * ''ಕ್ರೂಜ್ ಉಂಡ್ ಗೀಸೆಲ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1919 * ''ದಾಸ್ ಲೆಬೆನ್ ಸ್ಪಿಂಟ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1919 * ''ವೈಲ್ಡರ್ ಶಾಂಪೇನರ್'' , ಲೀಪ್ಜಿಗ್ 1919 * ''ಮೌಲ್ಯಮಾಪಕ ಲಂಕನ್ಸ್ ವರ್ಲೋಬಂಗ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1920 * ''ಫಿಡಸ್ ಡಾಯ್ಚ್ಲಿಂಗ್, ಜರ್ಮೇನಿಯಾಸ್ ಬಾಸ್ಟರ್ಡ್'' , ಡೆಸ್ಸೌ 1921 * ''ಡೈ ಲಾಕ್'' , ಬರ್ಲಿನ್ 1922 * ''ಡೆರ್ ರಕ್‌ಫಾಲ್ ಡೆಸ್ ಡಾಕ್ಟರ್ ಹೊರಾಟಿಯಸ್'' , ಲೀಪ್‌ಜಿಗ್ 1935 * ''ಮೀಸ್ಟರ್ ಟಿಂಪೆ'' , ಬರ್ಲಿನ್: ದಾಸ್ ನ್ಯೂಯು ಬರ್ಲಿನ್, 1949 == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಬರಹಗಾರ]] [[ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು]] tk1b5m297tmkzti6na92ma33k0rojkh 0 179240 1374420 2026-05-30T11:50:54Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1374420 wikitext text/x-wiki {{ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ}} '''ಕ್ರಮಮುಕ್ತಿ''' [[ಮುಕ್ತಿ]]ಯ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇನ್ನೊಂದು [[ಜೀವನ್ಮುಕ್ತ|ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಿ]]. ಜೀವನ್ಮುಕ್ತ ಇಹದಲ್ಲೇ [[ಬ್ರಹ್ಮ]]ವೂ [[ಆತ್ಮ]]ವೂ ಒಂದೇ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ಮುಕ್ತನಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. [[ಮಾನವ ಶರೀರ|ದೇಹ]]ವಿರುವವರೆಗೆ ಅದರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಅವನನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ದೇಹ ಬಿದ್ದು ಹೋದಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ [[ಪರಬ್ರಹ್ಮ|ಬ್ರಹ್ಮ]]ದಲ್ಲಿ ಅವನು ಐಕ್ಯಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಜೀವನ್ಮುಕ್ತನ ವಿದೇಹಮುಕ್ತಿ. ==ವಿವರಣೆ== ಕ್ರಮಮುಕ್ತಿ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಿಯಲ್ಲ. ಒಮ್ಮೆಯೇ ಈ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಮುಕ್ತಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ದೇಹ ಬಿದ್ದುಹೋದ ಕೂಡಲೆ ಪಡೆಯುವ ವಿದೇಹಮುಕ್ತಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಜೀವಾನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಪಡೆಯುವ ಮುಕ್ತಿ. ಹೀಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಡೆಯುವ ಮುಕ್ತಿಯೂ ಒಂದೇ ಬಗೆಯದಾಗಿಲ್ಲ. ಅದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ [[ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರ|ದರ್ಶನ]]ಗಳ ತತ್ತ್ವಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. [[ಅದ್ವೈತ|ಅದ್ವೈತ ದರ್ಶನ]]ದ ಪ್ರಕಾರ ಮುಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮೈಕ್ಯ. ಈ ಬ್ರಹ್ಮೈಕ್ಯ ಭಾವವನ್ನು ಸಶರೀರವಾಗಿ [[ಇಹ]]ದಲ್ಲೇ ಪಡೆಯುವ [[ಜೀವ]], ತನ್ನ ಸಕಲ ಕರ್ಮವನ್ನೂ ಈಶ್ವರಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ನಿಷ್ಕಾಮದಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿ, ದೇವಯಾನದ ಮೂಲಕ [[ದೇವರು|ದೇವತೆ]]ಗಳ ಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕಾಮ್ಯ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುವ ಜೀವ ಪಿತೃಯಾನದ ಮೂಲಕ ಪಿತೃಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಪಿತೃಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿದ ಜೀವರುಗಳು ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಫಲ ತೀರಿದಮೇಲೆ ಕೆಳ ಅಂತಸ್ಥಿನ ಜೀವಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ನಿಷ್ಕಾಮಕರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಜೀವರುಗಳು ಪುನಃ ಈ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ದು [[ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನ]]ವನ್ನು ಪಡೆದು ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯವಾಗಿ [[ಪರಮಮುಕ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. [[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ]]ರು ಜೀವನ್ಮಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನೂ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಮುಕ್ತಿಯೂ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಿಯಂತೆ ಬ್ರಹ್ಮೈಕ್ಯವೇ. ಆದರೆ ಇದು ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಡೆಯುವಂಥದು. ==ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತದಲ್ಲಿ== [[ರಾಮಾನುಜ|ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯ]]ರು ಕ್ರಮಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ರಮಮುಕ್ತಿ ಐಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆತ್ಮ [[ಪರಮಾತ್ಮ]]ದ ಅಂಶ ಮಾತ್ರವೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಪರಮಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯಹೊಂದಲಾರದು ಎಂಬುದು ಅವರ ಮತ. ಆ ಆತ್ಮ ಪರಮಾತ್ಮದಂತೆ ಆಗುವುದೇ ಅದರ ಮುಕ್ತಿದೆಶೆ. ಈ ಮುಕ್ತಿದೆಶೆಯನ್ನು ಅದು ಇಹದಲ್ಲೆ, ಸಶರೀರವಾಗಿಯೇ ಪಡೆಯಲಾರದು. ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಕಾಮಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿ, ತಾನು ಈಶ್ವರನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಧೀನ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದುದರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಈಶ್ವರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ಶರೀರ ಬಿದ್ದುಹೋದಮೇಲೆ ಆತ್ಮ [[ವೈಕುಂಠ]]ವಾಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನ ಸಹವಾಸ ಸಾಲೋಕ್ಯ, ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೆಟ್ಟನೋಟ, ಸಾಯುಜ್ಯ-ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಅದಕ್ಕೆ ಪರಮಾತ್ಮನ ಸಾಮೀಪ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಪರಮಾತ್ಮ ಅಂಥ ಮುಕ್ತಾತ್ಮನನ್ನು ಆಲಂಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮೂರು ದೆಶೆಗಳ ಅನಂತರ ಮುಕ್ತಾತ್ಮ ನಿರಂತರ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಸದೃಶವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಸಾರೂಪ್ಯ ಮುಕ್ತಿ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿನ ಮುಕ್ತಿ. ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== bdtpqcmdsndse5fzyktopjkylf4yol0 1374421 1374420 2026-05-30T11:51:18Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374421 wikitext text/x-wiki {{ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ}} '''ಕ್ರಮಮುಕ್ತಿ''' [[ಮುಕ್ತಿ]]ಯ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇನ್ನೊಂದು [[ಜೀವನ್ಮುಕ್ತ|ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಿ]]. ಜೀವನ್ಮುಕ್ತ ಇಹದಲ್ಲೇ [[ಬ್ರಹ್ಮ]]ವೂ [[ಆತ್ಮ]]ವೂ ಒಂದೇ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ಮುಕ್ತನಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. [[ಮಾನವ ಶರೀರ|ದೇಹ]]ವಿರುವವರೆಗೆ ಅದರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಅವನನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ದೇಹ ಬಿದ್ದು ಹೋದಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ [[ಪರಬ್ರಹ್ಮ|ಬ್ರಹ್ಮ]]ದಲ್ಲಿ ಅವನು ಐಕ್ಯಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಜೀವನ್ಮುಕ್ತನ ವಿದೇಹಮುಕ್ತಿ. ==ವಿವರಣೆ== ಕ್ರಮಮುಕ್ತಿ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಿಯಲ್ಲ. ಒಮ್ಮೆಯೇ ಈ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಮುಕ್ತಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ದೇಹ ಬಿದ್ದುಹೋದ ಕೂಡಲೆ ಪಡೆಯುವ ವಿದೇಹಮುಕ್ತಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಜೀವಾನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಪಡೆಯುವ ಮುಕ್ತಿ. ಹೀಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಡೆಯುವ ಮುಕ್ತಿಯೂ ಒಂದೇ ಬಗೆಯದಾಗಿಲ್ಲ. ಅದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ [[ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರ|ದರ್ಶನ]]ಗಳ ತತ್ತ್ವಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. [[ಅದ್ವೈತ|ಅದ್ವೈತ ದರ್ಶನ]]ದ ಪ್ರಕಾರ ಮುಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮೈಕ್ಯ. ಈ ಬ್ರಹ್ಮೈಕ್ಯ ಭಾವವನ್ನು ಸಶರೀರವಾಗಿ [[ಇಹ]]ದಲ್ಲೇ ಪಡೆಯುವ [[ಜೀವ]], ತನ್ನ ಸಕಲ ಕರ್ಮವನ್ನೂ ಈಶ್ವರಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ನಿಷ್ಕಾಮದಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿ, ದೇವಯಾನದ ಮೂಲಕ [[ದೇವರು|ದೇವತೆ]]ಗಳ ಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕಾಮ್ಯ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುವ ಜೀವ ಪಿತೃಯಾನದ ಮೂಲಕ ಪಿತೃಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಪಿತೃಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿದ ಜೀವರುಗಳು ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಫಲ ತೀರಿದಮೇಲೆ ಕೆಳ ಅಂತಸ್ಥಿನ ಜೀವಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ನಿಷ್ಕಾಮಕರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಜೀವರುಗಳು ಪುನಃ ಈ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ದು [[ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನ]]ವನ್ನು ಪಡೆದು ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯವಾಗಿ [[ಪರಮಮುಕ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. [[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ]]ರು ಜೀವನ್ಮಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನೂ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಮುಕ್ತಿಯೂ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಿಯಂತೆ ಬ್ರಹ್ಮೈಕ್ಯವೇ. ಆದರೆ ಇದು ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಡೆಯುವಂಥದು. ==ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತದಲ್ಲಿ== [[ರಾಮಾನುಜ|ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯ]]ರು ಕ್ರಮಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ರಮಮುಕ್ತಿ ಐಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆತ್ಮ [[ಪರಮಾತ್ಮ]]ದ ಅಂಶ ಮಾತ್ರವೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಪರಮಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯಹೊಂದಲಾರದು ಎಂಬುದು ಅವರ ಮತ. ಆ ಆತ್ಮ ಪರಮಾತ್ಮದಂತೆ ಆಗುವುದೇ ಅದರ ಮುಕ್ತಿದೆಶೆ. ಈ ಮುಕ್ತಿದೆಶೆಯನ್ನು ಅದು ಇಹದಲ್ಲೆ, ಸಶರೀರವಾಗಿಯೇ ಪಡೆಯಲಾರದು. ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಕಾಮಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿ, ತಾನು ಈಶ್ವರನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಧೀನ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದುದರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಈಶ್ವರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ಶರೀರ ಬಿದ್ದುಹೋದಮೇಲೆ ಆತ್ಮ [[ವೈಕುಂಠ]]ವಾಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನ ಸಹವಾಸ ಸಾಲೋಕ್ಯ, ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೆಟ್ಟನೋಟ, ಸಾಯುಜ್ಯ-ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಅದಕ್ಕೆ ಪರಮಾತ್ಮನ ಸಾಮೀಪ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಪರಮಾತ್ಮ ಅಂಥ ಮುಕ್ತಾತ್ಮನನ್ನು ಆಲಂಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮೂರು ದೆಶೆಗಳ ಅನಂತರ ಮುಕ್ತಾತ್ಮ ನಿರಂತರ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಸದೃಶವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಸಾರೂಪ್ಯ ಮುಕ್ತಿ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿನ ಮುಕ್ತಿ. ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ]] ltkihp2uzyumpj4tsu6ssjiuiqxdjn4 1374422 1374421 2026-05-30T11:52:02Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374422 wikitext text/x-wiki {{ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ}} '''ಕ್ರಮಮುಕ್ತಿ''' [[ಮುಕ್ತಿ]]ಯ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇನ್ನೊಂದು [[ಜೀವನ್ಮುಕ್ತ|ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಿ]]. ಜೀವನ್ಮುಕ್ತ ಇಹದಲ್ಲೇ [[ಬ್ರಹ್ಮ]]ವೂ [[ಆತ್ಮ]]ವೂ ಒಂದೇ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ಮುಕ್ತನಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. [[ಮಾನವ ಶರೀರ|ದೇಹ]]ವಿರುವವರೆಗೆ ಅದರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಅವನನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ದೇಹ ಬಿದ್ದು ಹೋದಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ [[ಪರಬ್ರಹ್ಮ|ಬ್ರಹ್ಮ]]ದಲ್ಲಿ ಅವನು ಐಕ್ಯಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಜೀವನ್ಮುಕ್ತನ ವಿದೇಹಮುಕ್ತಿ. ==ವಿವರಣೆ== ಕ್ರಮಮುಕ್ತಿ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಿಯಲ್ಲ. ಒಮ್ಮೆಯೇ ಈ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಮುಕ್ತಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ದೇಹ ಬಿದ್ದುಹೋದ ಕೂಡಲೆ ಪಡೆಯುವ ವಿದೇಹಮುಕ್ತಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಜೀವಾನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಪಡೆಯುವ ಮುಕ್ತಿ. ಹೀಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಡೆಯುವ ಮುಕ್ತಿಯೂ ಒಂದೇ ಬಗೆಯದಾಗಿಲ್ಲ. ಅದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ [[ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರ|ದರ್ಶನ]]ಗಳ ತತ್ತ್ವಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. [[ಅದ್ವೈತ|ಅದ್ವೈತ ದರ್ಶನ]]ದ ಪ್ರಕಾರ ಮುಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮೈಕ್ಯ. ಈ ಬ್ರಹ್ಮೈಕ್ಯ ಭಾವವನ್ನು ಸಶರೀರವಾಗಿ [[ಇಹ]]ದಲ್ಲೇ ಪಡೆಯುವ [[ಜೀವ]], ತನ್ನ ಸಕಲ ಕರ್ಮವನ್ನೂ ಈಶ್ವರಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ನಿಷ್ಕಾಮದಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿ, ದೇವಯಾನದ ಮೂಲಕ [[ದೇವರು|ದೇವತೆ]]ಗಳ ಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕಾಮ್ಯ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುವ ಜೀವ ಪಿತೃಯಾನದ ಮೂಲಕ ಪಿತೃಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಪಿತೃಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿದ ಜೀವರುಗಳು ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಫಲ ತೀರಿದಮೇಲೆ ಕೆಳ ಅಂತಸ್ಥಿನ ಜೀವಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ನಿಷ್ಕಾಮಕರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಜೀವರುಗಳು ಪುನಃ ಈ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ದು [[ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನ]]ವನ್ನು ಪಡೆದು ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯವಾಗಿ [[ಪರಮಮುಕ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. [[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ]]ರು ಜೀವನ್ಮಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನೂ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಮುಕ್ತಿಯೂ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಿಯಂತೆ ಬ್ರಹ್ಮೈಕ್ಯವೇ. ಆದರೆ ಇದು ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಡೆಯುವಂಥದು. ==ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತದಲ್ಲಿ== [[ರಾಮಾನುಜ|ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯ]]ರು ಕ್ರಮಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ರಮಮುಕ್ತಿ ಐಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆತ್ಮ [[ಪರಮಾತ್ಮ]]ದ ಅಂಶ ಮಾತ್ರವೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಪರಮಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯಹೊಂದಲಾರದು ಎಂಬುದು ಅವರ ಮತ. ಆ ಆತ್ಮ ಪರಮಾತ್ಮದಂತೆ ಆಗುವುದೇ ಅದರ ಮುಕ್ತಿದೆಶೆ. ಈ ಮುಕ್ತಿದೆಶೆಯನ್ನು ಅದು ಇಹದಲ್ಲೆ, ಸಶರೀರವಾಗಿಯೇ ಪಡೆಯಲಾರದು. ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಕಾಮಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿ, ತಾನು ಈಶ್ವರನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಧೀನ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದುದರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಈಶ್ವರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ಶರೀರ ಬಿದ್ದುಹೋದಮೇಲೆ ಆತ್ಮ [[ವೈಕುಂಠ]]ವಾಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನ ಸಹವಾಸ ಸಾಲೋಕ್ಯ, ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೆಟ್ಟನೋಟ, ಸಾಯುಜ್ಯ-ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಅದಕ್ಕೆ ಪರಮಾತ್ಮನ ಸಾಮೀಪ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಪರಮಾತ್ಮ ಅಂಥ ಮುಕ್ತಾತ್ಮನನ್ನು ಆಲಂಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮೂರು ದೆಶೆಗಳ ಅನಂತರ ಮುಕ್ತಾತ್ಮ ನಿರಂತರ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಸದೃಶವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಸಾರೂಪ್ಯ ಮುಕ್ತಿ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿನ ಮುಕ್ತಿ. ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] pomddl245t7ndwmpx9gwa6hdlw1d88e