ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 2233 1374423 1361191 2026-05-30T12:22:19Z Dr-Andr888 99744 /* */ 1374423 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country | native_name = <span style="line-height:1.33em;"> Российская Федерация <br />''ರೊಸ್ಸಿಯ್ಸ್ಕಾಯ ಫ್ಯೆದೆರಾತ್ಸಿಯ''</span> | conventional_long_name = <span style="line-height:1.33em;"> ರೂಸಿ ಒಕ್ಕೂಟ</span> | common_name = ರಷ್ಯ | national_anthem = Государственный гимн Российской Федерации{{spaces|2}}<small>([[ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ]])</small><br />''[[ರಷ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ|ಗೊಸುದರ್ಸ್ತ್‌ವೆನ್ನಿ ಗಿಮ್ನ್ ರಸಿಸ್ಕೊಯ್ ಫೆಡರಾತ್ಸಿ]]''{{spaces|2}}<br />ರೂಸಿ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ | image_flag = Flag of Russia.svg | image_coat = Coat of Arms of the Russian Federation.svg | image_map = Russian Federation (orthographic projection) - 2014, 2022 Annexed Territories disputed.svg | map_width = | capital = [[ಮಾಸ್ಕೋ]] | latd = 55 | latm = 45 | latNS = N | longd = 37 | longm = 37 | longEW = E | largest_city = ರಾಜಧಾನಿ | official_languages = [[ರಷ್ಯಾದ ಭಾಷೆ|ರಷ್ಯನ್]] ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ; ೨೭ ಇತರೆ | ethnic_groups = 79.8% [[ರಷ್ಯನ್ ಜನ|ರಷ್ಯನ್]]<br />3.8% [[ಟಟಾರ್]]<br />2.0% [[ಯುಕ್ರೇನಿನ ಜನ]]<br />1.2% [[ಬಷ್ಕಿರ್]]<br />೧೩.೨% ಇತರರು<ref>2002 census</ref> | government_type = [[Federal system|Federal]] [[ಅರೆ-ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಅರೆ-ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ]] [[ಗಣರಾಜ್ಯ]] | leader_title1 = [[ರಷ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ|ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]] | leader_name1 = [[ಡಿಮಿಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೆವ್]] | leader_title2 = [[ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ|ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ]] | leader_name2 = [[ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಪೂತಿನ್]] | legislature = [[Federal Assembly of Russia|Federal Assembly]] | upper_house = [[Federation Council of Russia|Federation Council]] | lower_house = [[ದೂಮ]] | sovereignty_type = ಸ್ಥಾಪನೆ | sovereignty_note = | established_event1 = [[ರುರಿಕ್ ವಂಶ]] | established_date1 = 862¹ | established_event2 = [[ಕೀವನ್ ರೂಸ್]] | established_date2 = 882 | established_event3 = [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್-ಸುಜ್ಡಾಲ್]] | established_date3 = 1169 | established_event4 = [[ಮಾಸ್ಕೋದ ಗ್ರಾಂಡ್ ಡಚಿ]] | established_date4 = 1263 | established_event5 = [[ಜಾರ್]] ಆಡಳಿತ | established_date5 = 1547 | established_event6 = [[ರಷ್ಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] | established_date6 = 1721 | established_event7 = [[Russian Soviet Federative Socialist Republic|Russian SFSR]] | established_date7 = 7 November 1917 | established_event8 = [[ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ]] | established_date8 = 1922 | established_event9 = ರೂಸಿ ಒಕ್ಕೂಟ | established_date9 = 25 December 1991 | area = 17,075,400 | areami² = 6,592,800 | area_rank = 1st | area_magnitude = 1 E13 | percent_water = 13<ref name=gen/> | population_estimate = 142,008,838<ref name=demo/> | population_estimate_year = 2008 | population_estimate_rank = 9th | population_census = 145,166,731<ref>{{cite web|title=Russian Census of 2002|url=http://www.perepis2002.ru/ct/html/TOM_01_01.htm|publisher=Federal State Statistics Service|accessdate=2008-04-05|archive-date=2008-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080413071004/http://www.perepis2002.ru/ct/html/TOM_01_01.htm|url-status=dead}}</ref> | population_census_year = 2002 | population_density = 8.3 | population_densitymi² = 21.5 | population_density_rank = 209th | GDP_PPP_year = 2008 | GDP_PPP = $2,261 trillion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=922&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=55&pr.y=9 |title=Russia|publisher=International Monetary Fund|accessdate=2009-04-22}}</ref> | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_per_capita = $15,922<ref name=imf2/> | GDP_PPP_per_capita_rank = | GDP_nominal = $1,676 trillion<ref name=imf2/> | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_year = 2008 | GDP_nominal_per_capita = $11,807<ref name=imf2/> | GDP_nominal_per_capita_rank = | HDI_year = 2005 | HDI = {{increase}} 0.806 | HDI_rank = 73rd | HDI_category = <span style="color:#090;">ಉನ್ನತ</span><ref>{{cite web|url=http://hdrstats.undp.org/countries/country_fact_sheets/cty_fs_RUS.html|title=The Human Development Index—Going Beyond Income|publisher=United Nations Development Program|work=Human Development Report 2007|accessdate=2008-01-27|archive-date=2008-02-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20080201010905/http://hdrstats.undp.org/countries/country_fact_sheets/cty_fs_RUS.html|url-status=dead}}</ref> | Gini = 40.5<ref name=cia/> | Gini_year = 2005 | currency = [[ರಷ್ಯಾದ ರೂಬಲ್|ರೂಬಲ್]] | currency_code = RUB | time_zone = | utc_offset = +2 to +12 | time_zone_DST = | utc_offset_DST = +3 to +13 | drives_on = right | mail = edp.online@edis.edp.pt | cctld = [[.ru]] ([[.su]] reserved), ([[.рф]]² 2009) | calling_code = +7 | footnote1 = The Russian Federation is one of the successors to earlier forms of continuous statehood, starting from the 9th Century AD when [[Rurik]], a [[Viking]] warrior, established Novgorod, [[Millennium of Russia|traditionally taken as the beginning of Russian statehood]]. | footnote2 = The [[.рф]] [[Top-level domain]] will be available for use in the Russian Federation in the second quarter of 2009 and will only accept domains which use the [[Cyrillic alphabet]].<ref>{{ru_icon}} {{cite web|url=http://interfax.ru/society/news.asp?id=19381|publisher=Interfax|title=Russia allowed to register Internet domains in Cyrillic|accessdate=2008-07-20}}</ref> }} '''ರಷ್ಯೆ''' ಅಥವಾ '''ರಷ್ಯಾ''' ಅಥವಾ '''ರಷ್ಯ''' ಅಥವಾ '''ರೂಸ್''' (ಪ್ರಥಮ ವಿಭಕ್ತಿ: '''ರೂಸು)''' (ರೂಸಿ: Россия), ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ '''ರೂಸಿ ಒಕ್ಕೂಟ''' (ರೂಸಿ: Российская Федерация) ,<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 1)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-02.htm|accessdate=2009-06-25}}</ref><ref>{{cite web|title=The CIA World Fact Book, "Russia"|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html|accessdate=2009-06-25|archive-date=2015-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20150703195129/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html|url-status=dead}}</ref> ಉತ್ತರ [[ಯುರೇಷಿಯಾ]] ([[ಯುರೋಪ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಏಷ್ಯಾ]] ಒಟ್ಟಿಗೆ)<ref name="britannica">{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/513251/Russia|title=Russia|publisher=Encyclopedia Britannica|accessdate=2008-01-31}}</ref> ದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ದೇಶ. ಇದೊಂದು 83 [[ರಷ್ಯಾದ ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು|ಬಿಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಅರೆ-ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಅರೆ-ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ]] [[ಗಣರಾಜ್ಯ|ಒಕ್ಕೂಟ]]ವಾಗಿದೆ. ರಷ್್ಯತನ್ನ ಭೂಗಡಿಗಳನ್ನು ಈ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ (ವಾಯುವ್ಯದಿಂದ ಆಗ್ನೇಯದವರೆಗೆ) : [[ನಾರ್ವೆ]], [[ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌]], [[ಎಸ್ಟೊನಿಯಾ]], [[ಲಾಟ್ವಿಯಾ]], [[ಲಿಥುವೇನಿಯಾ]] ([[ಕಲಿನಿನ್‌ಗ್ರಾಡ್‌‌ ಓಬ್ಲಸ್ಟ್‌‌]] ಮೂಲಕ), [[ಪೋಲೆಂಡ್‌]] ([[ಕಲಿನಿನ್‌ಗ್ರಾಡ್‌‌ ಓಬ್ಲಸ್ಟ್‌‌]] ಮೂಲಕ), [[ಬೆಲಾರೂಸ್]], [[ಉಕ್ರೇನ್]], [[ಜಾರ್ಜಿಯಾ (ದೇಶ)|ಜಾರ್ಜಿಯಾ]], [[ಅಜರ್ಬೈಜಾನ್]], [[ಕಜಕ್‌ಸ್ತಾನ್‌]], [[ಚೀನಾ]], [[ಮಂಗೋಲಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ]]. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ದೇಶದ ಸಮುದ್ರ ತಡಿಯ ಗಡಿಗಳು [[ಜಪಾನ್‌]] ([[ಓಖೋಟ್ಸ್ಕ್‌ ಸಮುದ್ರ|ಓಖೋಟ್ಸ್ಕ್‌ ಸಮುದ್ರದಿಂದ]] ), [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ]] ([[ಜಪಾನ್‌ ಸಮುದ್ರ|ಜಪಾನ್‌ ಸಮುದ್ರದಿಂದ]]), [[ಸ್ವೀಡನ್‌]] ([[ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರ|ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರದಿಂದ]]), [[ತುರ್ಕಿ]] ([[ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದಿಂದ]]), ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]] ([[ಬೇರಿಂಗ್‌ ಜಲಸಂಧಿ|ಬೇರಿಂಗ್‌ ಜಲಸಂಧಿಯಿಂದ]]) ಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ೧೭ [[ಮಿಲಿಯನ್]] [[ಚದರ ಕಿಮಿ]] ವಿಸ್ತೀರ್ಣದೊಂದಿಗೆ ರಷ್ಯಾ, ವಿಶ್ವದ [[ದೇಶಗಳ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ|ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದೇಶ]]ವಾಗಿದ್ದು, ೧೪೨ ಮಿಲಿಯನ್‌ ಜನರಿಂದ ಕೂಡಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಆಧರಿತ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ|೯ನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ]] ದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref name="gen">{{cite web|title=The Russian federation: general characteristics|url=http://www.gks.ru/scripts/free/1c.exe?XXXX09F.2.1/010000R|3=Federal State Statistics Service|accessdate=2008-04-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031021014415/http://www.gks.ru/scripts/free/1c.exe?XXXX09F.2.1%2F010000R|archivedate=2003-10-21|url-status=live}}</ref> ಇದು [[ಯೂರೋಪ್‌|ಯೂರೋಪ್‌ನ]] ೪೦% ಭಾಗವನ್ನು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು, ೧೧ ಕಾಲಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ವಿವಿಧ ಮಾದರಿಯ ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಭೂಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ [[ಖನಿಜ]] ಮತ್ತು [[ಶಕ್ತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲ|ಶಕ್ತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ]]<ref>{{cite web|last=Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2007|title="Russia"|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761569000_4/Russia.html|accessdate=2007-12-26|archive-date=2009-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20091028092554/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761569000_4/Russia.html|url-status=dead}}</ref> ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿವೆ, ಹಾಗಾಗಿ ''ಶಕ್ತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಶಕ್ತಿ'' ಎಂದೂ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ [[ಅರಣ್ಯ]] ನಿಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿನ [[ಸರೋವರ|ಸರೋವರಗಳು]] ಸರಿ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ವಿಶ್ವದ ಘನೀಕೃತವಲ್ಲದ ಶುದ್ಧನೀರ<ref name="loc" /> ನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[೩ನೇ ಶತಮಾನ|೩ನೇ]] ಮತ್ತು [[೮ನೇ ಶತಮಾನ]] <ref name="britannica"/> ಗಳಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪ್‌ನ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಮೂಹವಾಗಿ ಹೊರ ಹೊಮ್ಮಿದ [[ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವ್ ಜನರು‌‌|ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವ್ ಜನರು‌‌ಗಳಿಂದ]] ಈ ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸವು ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಉದಾತ್ತ [[ವೈಕಿಂಗ್]] ಯೋಧ ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತ [[ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌]] ಎಂಬ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಲಾವ್‌ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ [[9ನೇ ಶತಮಾನ|9ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ]] ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ, [[ಬೈಜಾಂಟೈನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬೈಜಾಂಟೈನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು]] ಅನುಸರಿಸಿ ೯೮೮<ref name="Curtis"/> ರಲ್ಲಿ [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮವನ್ನು]] ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್‌ ಮತ್ತು [[ಸ್ಲಾವಿಕ್ ಜನರು|ಸ್ಲಾವ್‌]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಸಹಸ್ರಮಾನದ ರಷ್ಯಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಬಿಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯಿತು. ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌ನ ನಂತರ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಾಜ್ಯ [[ಮಾಸ್ಕೋ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡಚಿ|ಮಾಸ್ಕೋ]] ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ರಷ್ಯಾದ ಒಗ್ಗೂಡುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸುವರ್ಣ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಮಾಸ್ಕೋ ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ರಷ್ಯಾದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುತ್ತಾ ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿತು. [[೧೮ನೇ ಶತಮಾನ|೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ]] ವೇಳೆಗೆ, ಆಕ್ರಮಣ, ವಿಸ್ತರಣೆ ಹಾಗೂ ಭೂಶೋಧನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಬಹಳ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ, [[ಪೋಲೆಂಡ್‌|ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಿಂದ]] ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ [[ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಮಹಾಸಾಗರ]] ಹಾಗೂ [[ಅಲಾಸ್ಕಾ|ಅಲಾಸ್ಕಾಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ]] ಒಳಗೊಂಡು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ೩ನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ ಎನಿಸಿ [[ರಷ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರಷ್ಯಾದ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ]] ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆಯಿತು. ರಷ್ಯಾವು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು [[ರಷ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರಷ್ಯಾದ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ]]ದ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು, [[ಸೋವಿಯೆತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ|ಸೋವಿಯೆತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ]] ಅಗ್ರ ಸದಸ್ಯವಾಗಿ, ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಹಾಗೂ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ [[ಸಂವಿಧಾನ|ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ]] [[ಸಮಾಜವಾದಿ ದೇಶ|ಸಮಾಜವಾದಿ ಆಡಳಿತ]] ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದ [[ಮಹಾ ಶಕ್ತಿ|ಉತ್ಕೃಷ್ಠ ಶಕ್ತಿ]] ಎನಿಸಿತು. ಕಲೆ ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಞಾನದ<ref name="britannica"/> ಪ್ರತಿ ಮಗ್ಗಲುಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಉತ್ಕೃಷ್ಠತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ದೀರ್ಘ ಪರಂಪರೆಯ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ. ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ [[ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಭಜನೆ|ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಭಜನೆಯ]] ನಂತರ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೂ ಇದನ್ನು ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ<ref name="uk"/> ದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯೆಂದೇ ಈಗಲೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಒಟ್ಟು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ [[ದೇಶಗಳ ರಾಷ್ಟೀಯ ಉತ್ಪನ್ನದ ಪಟ್ಟಿ|ಎಂಟನೇ ಸ್ಥಾನ]], [[ಖರೀದಿ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯ ಸಮತೆ|ಖರೀದಿ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯ ಸಮತೆಯಲ್ಲಿ]] [[ತಲಾವಾರು ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ ಪಟ್ಟಿ|ಆರನೇ ಸ್ಥಾನ]] ಹಾಗು [[ಸೇನಾ]] ಆಯವ್ಯಯದಲ್ಲಿ ಎಂಟನೇ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದೇಶವು ಐದು ಗಣ್ಯ [[ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಸಮರ್ಥ ದೇಶ|ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಸಮರ್ಥ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದಾಗಿದೆ. [[ಸಮೂಹ ವಿನಾಶಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ|ಸಮೂಹ ವಿನಾಶಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ]]<ref name="fas"/> ಬೃಹತ್‌ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನೇ ಹೊಂದಿದೆ. ರಷ್ಯಾ [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ|ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ]] ಶಾಶ್ವತ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೊಂದಿದೆಯಲ್ಲದೇ, [[G8]], [[APEC]] ಹಾಗೂ [[ಶಾಂಘಾಯ್ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ|SCO]]ಗಳ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ. [[ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌|ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ]] ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದೆ. == ಭೂಗೋಳ == ಭೂಲಕ್ಷಣ, ಹವಾಗುಣ, ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬಹಳ ದೂರ<ref name="climate">{{cite web|title=Russia::Climate and vegetation|publisher=Encyclopædia Britannica|url=http://student.britannica.com/comptons/article-207542/Russia|accessdate=2007-07-03}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದವರೆಗೂ [[ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪ್‌ ಬಯಲು|ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪಿನ ಬಯಲುಗಳು]] [[ಟುಂಡ್ರಾ]], ಕೋನಿಫೆರಸ್‌ ಅರಣ್ಯ ([[ಟೈಗಾ]]), ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲಪರ್ಣಿ ಕಾಡುಗಳು, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ([[ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ]]), ಮತ್ತು ಅರೆ-ಮರಳುಗಾಡು ([[ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರ|ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರದ]] ಅಂಚುಗಳು)ಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಆವೃತವಾಗಿವೆ. ಇದು ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ, ಹವಾಗುಣದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. [[ಸೈಬೀರಿಯ|ಸೈಬೀರಿಯಾ]]ವು ಸಹಾ ಇದೇ ಮಾದರಿಯ, ಆದರೆ ಕೇವಲ ಟೈಗಾದ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರವು 23 [[ವಿಶ್ವ ಪಾರಂಪರಿಕ ಸ್ಥಳ|ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಸ್ಮಾರಕ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ಗಳನ್ನು<ref>{{cite web|last=UNESCO World Heritage Centre|title=Russian Federation|url=http://whc.unesco.org/en/statesparties/ru|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಹಾಗೂ 40 UNESCO [[ಜೀವಮಂಡಲ ನಿಕ್ಷೇಪ]]<ref>{{cite web|last=The World Network of Biosphere Reserves&nbsp;— UNESCO|title=Russian Federation|url=http://www.unesco.org/mab/BRs/EurBRlist.shtml|accessdate=2007-12-26}}</ref> ಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. === ಭೂಲಕ್ಷಣ === ರಷ್ಯಾದ ಎರಡು ವಿಶಾಲವಾದ ಮಿತಿಗಳು ಸುಮಾರು [[ಭೂಮಿತಿ ರೇಖೆ|ಭೂಮಿತಿಯ]] ರೇಖೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ 8,000&nbsp;km (5,000&nbsp;mi)ಯಷ್ಟು ಅಗಲವಾಗಿವೆ. ಈ ಮಿತಿಗಳು ಹೀಗಿವೆ : ಪೋಲೆಂಡ್‌ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ [[ಗ್ಯಾನ್ಸಕ್ ಕೊಲ್ಲಿ|ಗ್ಟಾನ್ಸ್‌ಕ್‌ ಕೊಲ್ಲಿ]]ಯಿಂದ [[ವಿಸ್ತುಲಾ ಖಾರಿ|ವಿಸ್ತುಲಾ ಖಾರಿಯನ್ನು]] ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ 60&nbsp;km ಉದ್ದದ (40-mi ಉದ್ದ) [[ವಿಸ್ತುಲಾ ಭೂಶಿರ|ದ್ವೀಪಕಲ್ಪದ ಚಾಚು]]; ಮತ್ತು [[ಕುರಿಲ್ ದ್ವೀಪಗಳು|ಕುರಿಲ್‌ ದ್ವೀಪಗಳ]] ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಅತಿ ದೂರದಲ್ಲಿ, ಜಪಾನ್‌ನ [[ಹೊಕ್ಕಾಯ್ಡೋ|ಹೊಕ್ಕೈಡೊ ದ್ವೀಪ]]ದಿಂದ ಕೆಲ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರ. ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೂರದ ಮಿತಿಗಳು ಸುಮಾರು 6,600&nbsp;km (4,100&nbsp;mi) ಭೂಮಿತಿ ರೇಖೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಇವೆ. ಈ ಮಿತಿಗಳೆಂದರೆ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಚಾಚು; ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಡಯೋಮಿಡ್ ದ್ವೀಪ|ದೊಡ್ಡ ಡಯೋಮೀಡ್‌ ದ್ವೀಪ]] (ಓಸ್ಟ್ರಾವ್‌ ರಟ್ಮನೊವಾ).ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವು 11 ಕಾಲಮಾನಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Осетр_река.jpg|thumbnail|left|ಜರಾಯ್ಸಕ್ ಸಮೀಪದ ಒಳನಾಡಿ ಕೇಂದ್ರ ರಷ್ಯಾ, ಮಾಸ್ಕೋ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] [[ಚಿತ್ರ:Yaht club.jpg|thumbnail|left|ತಗನ್ರಾಗ್ ಬಳಿಯ ಯಾಚ್ಟಿಂಗ್, ರೊಸ್ತೊವ್ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] ರಷ್ಯಾವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರಣ್ಯ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು<ref name="loc">{{cite web|last=Library of Congress|title=Topography and Drainage|url=http://countrystudies.us/russia/23.htm|accessdate=2007-12-26}}</ref> ಹೊಂದಿ "ಯೂರೋಪ್‌ನ ಶ್ವಾಸಕೋಶ" ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ.<ref name="guardianforest">{{cite web|last=Walsh|first =Nick Paton|title =It's Europe's lungs and home to many rare species. But to Russia it's £100bn of wood|publisher =Guardian (UK)|url=https://www.theguardian.com/world/2003/sep/19/environment.russia|accessdate=2007-12-26}}</ref> ಇಂಗಾಲದ ಡಯಾಕ್ಸೈಡ್‌ನ ಹೀರಿಕೆಯಲ್ಲಿ [[ಅಮೆಜಾನ್ ಮಳೆಕಾಡು|ಅಮೆಜಾನ್ ಮಳೆಕಾಡಿನ]] ನಂತರದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಯೂರೋಪ್‌ಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಇಡೀ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಕ್ಸಿಜನ್‌ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವದ 3 ಸಾಗರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ — ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌, ಆರ್ಕ್‌ಟಿಕ್‌ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ — ರಷ್ಯಾದ ಮೀನುಗಾರರ ಪಡೆಯು ವಿಶ್ವದ ಮೀನು ಪೂರೈಕೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಕೊಡುಗೆದಾರನಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book|title=Fish Industry of Russia&nbsp;— Production, Trade, Markets and Investment|publisher=Eurofish, Copenhagen, Denmark|date=August 2006|year=2006|page=211|url=http://www.eurofish.dk/indexSub.php?id=3308&easysitestatid=255998662|accessdate=2007-12-26|archive-date=2007-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20071123173448/http://www.eurofish.dk/indexSub.php?id=3308&easysitestatid=255998662|url-status=dead}}</ref> ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಉತ್ತಮವಾದ [[ಕ್ಯಾವಿಯರ್‌|ಕ್ಯಾವಿಯರ್‌ಗಳಿಗೆ]] ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾವು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಯಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ]] ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯಗಳಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ [[ಟುಂಡ್ರಾ|ಟುಂಡ್ರಾಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಅಂಚಿನ ಉದ್ದಕ್ಕೂ [[ಕಾಕಸಸ್|ಕಾಕಾಸಸ್‌]] ([[ಎಲ್ ಬ್ರಸ್ ಪರ್ವತ|ಎಲ್‌ಬ್ರಸ್‌ ಪರ್ವತ]], ರಷ್ಯಾದ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪ್‌ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಿಂದುವಿರುವ{{convert|5642|m|0|abbr=on}}ಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ) ಮತ್ತು [[ಅಲ್ಟ್ಯೈ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳು|ಅಲ್ಟೈ]], ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ, [[ವರ್ಕೋಯಾನ್ಸ್ಕ್ ಸಾಲು|ವರ್ಕೋಯಾನ್ಸ್ಕ್‌ ಸಾಲು]] ಅಥವಾ [[ಕಂಚಟ್ಕಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ|ಕಂಚಟ್ಕಾ]]ದ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿವೆ. [[ಉರಲ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳು|ಉರಲ್‌ ಪರ್ವತಗಳು]], ಖನಿಜ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದ್ದು, ಯೂರೋಪ್‌ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾವು ವಿಶ್ವದ 10% [[ಅರಾಬಲ್ ಭೂಭಾಗ|ಕೃಷಿಯೋಗ್ಯ ಭೂಮಿ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Oil prices drive the cost of food|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/analysis/20080222/99853566.html|accessdate=2008-02-22}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Vasyugan.jpg|thumbnail|right|ಪಶ್ಚಿಮ ಸೈಬೀರಿಯಾ ಬಯಲು, ವಸ್ಯುಗನ್ ನಜಿ, ಟಾಮ್ಸ್ಕ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] [[ಚಿತ್ರ:River near Saranpaul.jpg|thumbnail|right|ಸರನ್ಪೌಲ್, ಖಾಂಟಿ-ಮಾನ್ಸಿ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] ರಷ್ಯಾವು [[ಆರ್ಕ್‌ಟಿಕ್‌ ಸಾಗರ|ಆರ್ಕ್‌ಟಿಕ್‌]] ಮತ್ತು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಮಹಾಸಾಗರ|ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಮಹಾಸಾಗರಗಳು]], ಹಾಗೂ [[ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರ|ಬಾಲ್ಟಿಕ್‌ ಸಮುದ್ರ]], [[ಅಜೊವ್ ಸಮುದ್ರ|ಅಜೋವ್‌ ಸಮುದ್ರ]], [[ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ|ಕಪ್ಪು]] ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರ<ref name="cia">{{cite web|last=The World Factbook|title=CIA|publisher=Central Intelligence Agency|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html|accessdate=2007-12-26|archive-date=2015-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20150703195129/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html|url-status=dead}}</ref> ಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ 37,000 ಕಿಲೋಮೀಟರು(23,000&nbsp;mi)ಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಬಾರೆಂಟ್ಸ್ ಸಮುದ್ರ|ಬೇರೆಂಟ್ಸ್‌ ಸಮುದ್ರ]], [[ಶ್ವೇತ ಸಮುದ್ರ]], [[ಕಾರಾ ಸಮುದ್ರ]], [[ಲಾಪ್ಟೆವ್ ಸಮುದ್ರ|ಲ್ಯಾಪ್‌ಟೆವ್‌ ಸಮುದ್ರ]], [[ಪೂರ್ವ ಸೈಬೀರಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರ]], [[ಚುಚ್ಕಿ ಸಮುದ್ರ|ಚುಕ್ಚಿ ಸಮುದ್ರ]], [[ಬೇರಿಂಗ್ ಸಮುದ್ರ|ಬೇರಿಂಗ್‌ ಸಮುದ್ರ]], [[ಒಖೊತ್ಸ್ಕ್ ಸಮುದ್ರ|ಓಕೋಟ್ಸ್ಕ್‌‌ ಸಮುದ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಜಪಾನ್‌ ಸಮುದ್ರ|ಜಪಾನ್‌ ಸಮುದ್ರಗಳು]] ರಷ್ಯಾದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹಗಳೆಂದರೆ [[ನೊವಾಯಾ ಜೆಮ್ಲ್ಯಾ]], [[ಫ್ರಾನ್ಜ್ ಜೋಸೆಫ್ ಭೂಭಾಗ|ಫ್ರಾನ್ಜ್‌ ಜೋಸೆಫ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌]], [[ಸೆವೆರ್ನಾಯಾ ಜೆಮ್ಲ್ಯಾ]], [[ಹೊಸ ಸೈಬೀರಿಯನ್‌ ದ್ವೀಪ|ನವ ಸೈಬೀರಿಯನ್‌ ದ್ವೀಪಗಳು]], [[ವ್ರಾಂಗೆಲ್ ದ್ವೀಪ|ರ್ಯಾಂಗೆಲ್‌ ದ್ವೀಪ]], [[ಕುರಿಲ್ ದ್ವೀಪಗಳು|ಕುರಿಲ್‌ ದ್ವೀಪಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಸಖಾಲಿನ್|ಸಖಾಲಿನ್‌]]. [[ಡಿಯೋಮಿಡ್ ದ್ವೀಪ|ಡಯೋಮೀಡ್‌ ದ್ವೀಪಗಳು]] (ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಇನ್ನೊಂದು ಯುನೇಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ) ಕೇವಲ ಮೂರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳ(1.9&nbsp;mi) ಅಂತರದಲ್ಲಿವೆ, ಮತ್ತು [[ಹೊಕ್ಕಾಯ್ಡೋ|ಹೊಕ್ಕಾಯ್ಡೋನಿಂದ]] [[ಕುಮಾಶಿರ್ ದ್ವೀಪ|ಕುನಶಿರ್‌ ದ್ವೀಪ]]ವು ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌(12&nbsp;mi)ಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಒಳನಾಡಿನ ಕೆರೆಗಳಿರುವುದರಿಂದ, ವಿಶ್ವದ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಮಟ್ಟದ ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ. ರಷ್ಯಾದ ಶುದ್ಧಜಲಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದು ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖವಾದುದೆಂದರೆ [[ಬೈಕಲ್‌ ಸರೋವರ]]. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಆಳದ, ನಿರ್ಮಲ, ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಾಲವಾದ ಶುದ್ಧನೀರಿನ ಸರೋವರ.<ref name="baikal">{{cite web|title=Lake Baikal—A Touchstone for Global Change and Rift Studies|publisher=United States Geological Survey|url=http://marine.usgs.gov/fact-sheets/baikal/|accessdate=2007-12-26}}</ref> ಬೈಕಲ್‌ ಸರೋವರವೊಂದರ ಮೇಲ್ಮೈ ಶುದ್ಧನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣವೇ ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಐದನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Lake Baikal|publisher=[[UNESCO]] World Heritage Centre|url=http://whc.unesco.org/en/list/754|accessdate=2007-12-26}}</ref> ಉಳಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸರೋವರಗಳೆಂದರೆ ಯೂರೋಪ್‌ನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರಗಳಾದ [[ಲಡೋಗ ಸರೋವರ|ಲಡೋಗಾ ಸರೋವರ]] ಮತ್ತು [[ಒನೇಗಾ ಸರೋವರ]]. ರಷ್ಯಾದ 100,000 ನದಿಗಳ ಪೈಕಿ,<ref>{{cite web|title=Angara River|publisher=Encyclopædia Britannica|year=2007|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/24432/Angara-River|accessdate=2007-12-26}}</ref> ವೋಲ್ಗಾ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.[[ವೋಲ್ಗಾ ನದಿ|ವೋಲ್ಗಾ]] ಯುರೋಪ್‌ನ ಅತಿ ಉದ್ದನೆಯ ನದಿಯಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರವುದಲ್ಲದೆ, ರಷ್ಯಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರವೂ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.ರಷ್ಯಾವು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ದೇವದಾರು ಮತ್ತು ಖನಿಜ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು<ref name="cia"/><ref name="countrybrief">{{cite web|title=Russian Federation: Country Brief|publisher=The World Bank|url=http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/ECAEXT/RUSSIANFEDERATIONEXTN/0,,contentMDK:21054807~menuPK:517666~pagePK:1497618~piPK:217854~theSitePK:305600,00.html|accessdate=2007-12-26|archive-date=2007-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20071022095444/http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/ECAEXT/RUSSIANFEDERATIONEXTN/0,,contentMDK:21054807~menuPK:517666~pagePK:1497618~piPK:217854~theSitePK:305600,00.html|url-status=dead}}</ref> ಸೇರಿದಂತೆ, ಇತರ ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರವೂ ಹೊಂದಿರದಷ್ಟು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವಿಶಾಲವಾದ ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. === ಹವಾಗುಣ === {{main|Climate of Russia}} ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಹವಾಗುಣವು ಅನೇಕ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಬೃಹತ್‌ ಗಾತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ತೀರದಿಂದ ಬಹಳ ದೂರವಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ [[ಭೂಪ್ರದೇಶದ ತೇವ ಹವಾಗುಣ|ತೇವಾಂಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಖಂಡಾಂತರ]] ಮತ್ತು [[ಉಪ ಆರ್ಕ್‌ಟಿಕ್‌ ಹವಾಗುಣ|ಶೀತವಲಯ‌ ಹವಾಗುಣ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಟುಂಡ್ರಾ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನ ತುತ್ತ ತುದಿಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದಂತೆ ಯೂರೋಪ್‌ಗೆ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾಗೆ ಸೇರಿದ ರಷ್ಯಾದ ಎರಡೂ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹವಾಗುಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="climate"/> ಅತ್ತ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ವತಗಳು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಿಂದ ಬರುವ ಬಿಸಿಗಾಳಿಯನ್ನು ತಡೆದರೆ, ಇತ್ತ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ದೇಶದ ಮೇಲೆ ಆರ್ಕ್‌ಟಿಕ್‌ ಮತ್ತು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುನಂತೆ ಮಾಡಿವೆ.<ref name="congress">{{cite web|title=Climate|publisher=Library Of Congress|url=http://countrystudies.us/russia/24.htm|accessdate=2007-12-26}}</ref> ಇಡೀ ಭೂಪ್ರದೇಶದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕೇವಲ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಋತುಗಳಿವೆ - ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆ; ವಸಂತ ಮತ್ತು ಶರತ್ಕಾಲಗಳು ಕೇವಲ ತೀವ್ರ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲ<ref name="congress"/> ದ ನಡುವಿನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ತೋರುತ್ತವೆ. ತೀವ್ರ ಶೀತದ ತಿಂಗಳೆಂದರೆ ಜನವರಿ(ತೀರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ - ಫೆಬ್ರವರಿ), ತೀವ್ರ ಬೇಸಿಗೆಯೆಂದರೆ ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ಜುಲೈನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿನ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸಹಜ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಉಷ್ಣತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref name="climate"/> ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲವು ಸಾಕಷ್ಟು ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸೈಬೀರಿಯಕ್ಕೂ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. [[ಸೋಚಿ|ಸೋಚಿಯ]] ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ಕರಾವಳಿಯ ಚಿಕ್ಕ ಭಾಗವು [[ಉಪೋಷ್ಣ ವಲಯ|ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಹವಾಗುಣ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite journal|title=Ecological and Geographical Characteristics of the Coastal Zone of the Black Sea|journal=GeoJournal|publisher=Springer Netherlands|location=27.2, pp. 169–178|year=1992|url=https://dx.doi.org/10.1007/BF00717701|accessdate=|doi=10.1007/BF00717701|volume=27|pages=169–178|last1=Drozdov |first1=V. A. |last2=Glezer |first2=O. B. |last3=Nefedova |first3=T. G. |last4=Shabdurasulov |first4=I. V. |issue=2 |s2cid=128960702 |issn=0343-2521 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಖಂಡಾಂತರ ಒಳನಾಡು ತೀವ್ರ ಒಣಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == {{main|History of Russia}} === ಪ್ರಾಚೀನ ಅವಧಿ === {{see|Eurasian nomads|Scythia|Bosporan Kingdom|Khazaria}} [[ಚಿತ್ರ:IE expansion.png|thumbnail|ಕುರ್ಗನ್ ಊಹನೆ: ದಕ್ಷಿಣ ರಷ್ಯಾ ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪ್ ಜನರ ಉರ್ ಹೈಮಾಟ್]] ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ರಷ್ಯಾದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ [[ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ|ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನಗಳು]] ಅಸಂಘಟಿತ [[ಅಲೆಮಾರಿ ಕುರುಬರು|ಅಲೆಮಾರಿ ಕುರುಬರ]] [[ಬುಡಕಟ್ಟು|ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ]] ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯಲ್ಲಿ [[ಪಾಂಟಿಕ್ ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ|ಪಾಂಟಿಕ್‌ ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ]] [[ಸಿಥಿಯಾ]] ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Belinskij">{{cite journal|last=Belinskij|first=Andrej|coauthors=H. Härke|title=The 'Princess' of Ipatovo|journal=Archeology|volume=52|issue=2|date=March–April 1999|url=http://cat.he.net/~archaeol/9903/newsbriefs/ipatovo.html|accessdate=2007-12-26|archive-date=2008-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20080610043326/http://cat.he.net/~archaeol/9903/newsbriefs/ipatovo.html|url-status=dead}}</ref> ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ ನಾಗರೀಕತೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದವು [[ಇಪಟೊವೊ ಕುರ್ಗನ್|ಐಪಾಟೊವೊ,]]<ref name="Belinskij"/> [[ಸಿಂತಾಷ್ಟಾ]],<ref>{{cite book | last = Drews | first = Robert | title = Early Riders: The beginnings of mounted warfare in Asia and Europe | year = 2004 | publisher = Routledge | location = New York | page = 50}}</ref> [[ಅರ್ಕಾಯಿಂ]],<ref>{{cite web|last=Koryakova|first=Dr. Ludmila|title=Sintashta-Arkaim Culture|publisher=The Center for the Study of the Eurasian Nomads (CSEN)|url=http://www.csen.org/koryakova2/Korya.Sin.Ark.html|accessdate=2007-07-20|archive-date=2019-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190228104055/http://www.csen.org/koryakova2/Korya.Sin.Ark.html|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು [[ಪೆಜಿರಿಕ್|ಪೆಜಿರಿಕ್‌]].<ref>{{cite web|title=1998 NOVA documentary: "Ice Mummies: Siberian Ice Maiden"|work=Transcript|url=http://www.pbs.org/wgbh/nova/transcripts/2517siberian.html|accessdate=2007-12-26}}</ref> 8ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದೀಚೆಗೆ [[ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ|BC,]] [[ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್|ಗ್ರೀಕ್‌]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು [[ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಾಚೀನತೆ|ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಾಗರೀಕತೆ]]ಯನ್ನು [[ಟನಾಯ್ಸ್|ಟನಾಯ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಫನಗೊರಿಯಾ|ಫನಾಗೊರಿಯಾ]]ದ<ref>{{cite book|last=Jacobson|first=Esther|title=The Art of the Scythians: The Interpenetration of Cultures at the Edge of the Hellenic World|publisher=Brill|year=1995|location=p. 38|isbn=9004098569}}</ref> ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ತಂದರು. ಮೂರು ಮತ್ತು ಆರನೇ ಶತಮಾನBC ಗಳ ನಡುವೆ, [[ಬೋಸ್ಪೋರಾನ್ ಆಳ್ವಿಕೆ|ಬೋಸ್ಫೋರನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವು, ಗ್ರೀಕ್‌ ವಸಾಹತುಗಳ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್‌ [[ರಾಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] ವು <ref>{{cite book|last=Tsetskhladze|first=Gocha R.|title=The Greek Colonisation of the [[Black Sea]] Area: Historical Interpretation of Archaeology|publisher=F. Steiner|year=1998|location=p. 48|isbn=3515073027}}</ref> [[ಹುನ್ಸ್|ಹುನ್‌ಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಯುರೇಷ್ಯಾದ ಆವರ್ ಗಳು|ತುರ್ಕಿಯ ಆವರ್‌ಗಳು]] ಮುಂತಾದ ಸಮರೋತ್ಸಾಹಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಅಲೆಮಾರಿ ಆಕ್ರಮಣ<ref>{{cite book|last=Turchin|first=Peter|title=Historical Dynamics: Why States Rise and Fall|publisher=Princeton University Press|year=2003|location=pp. 185–186|isbn=0691116695}}</ref> ಗಳಿಂದಾಗಿ ಕಂಗೆಟ್ಟಿತು. [[ಖಾಜಾರ್ ಗಳು|ಖಾಜರ್‌ಗಳು]] ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ತುರ್ಕಿ ಜನರು, [[ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರ|ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರಗಳ]] ನಡುವಿರುವ ಕೆಳ [[ವೋಲ್ಗಾ ನದಿ|ವೋಲ್ಗಾ]] ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ [[ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ]] ಗಳನ್ನು 8ನೇ ಶತಮಾನ<ref name="Christian">{{cite book|last=Christian|first=David|title=A History of Russia, Central Asia and Mongolia|publisher=Blackwell Publishing|year=1998|location=pp. 286–288|isbn=0631208143}}</ref> ದವರೆಗೆ ಆಳಿದರು. [[ಚಿತ್ರ:Muromian-map.png|thumbnail|left|ವರಾಂಗಿಯನ್ನರು ಆಗಮಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಂದಾಜು ನಕ್ಷೆ]] [[ಸ್ಲಾವಿಕ್ ಜನರು|ಸ್ಲಾವಿಕ್‌ ಬುಡಕಟ್ಟಿ]]ನವರು ಆಧುನಿಕ [[ರಷ್ಯಾನ್ನರು|ರಷ್ಯನ್ನ]]ರ ಪೂರ್ವಜರು, ಕೆಲ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಗಿಡಮರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ [[ಪಿಂಸ್ಕ್ ಮಾರ್ಷ್ ಗಳು|ಪಿನ್ಸ್ಕ್‌ ಮಾರ್ಷಸ್‌]]<ref>{{cite book|last=For a discussion of the origins of Slavs, see Barford|first=Paul M.|title=The Early Slavs|publisher=Cornell University Press|location=pp. 15–16|isbn=0801439779|year=2001}}</ref> ಇವರ ಮೂಲ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮೇನಿಕ್‌ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಜನರ ವಲಸೆಯಿಂದ ಖಾಲಿಯಾದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಿದ [[ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವ್ಸ್|ಪ್ರಾಚೀನ ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವ್‌ಗಳು]] ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡರು: ಒಂದು ಗುಂಪು [[ಕೀವ್|ಕಿಯೆವ್‌]]ನಿಂದ ಈಗಿನ [[ಸುಜ್‌ಡಲ್‌]] ಮತ್ತು [[ಮುರೊಮ್|ಮುರೊಮ್‌]] ಕಡೆಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು [[ಪೊಲೊಟ್ಸ್ ಕ್|ಪೊಲೊಟ್‌ಸ್ಕ್‌]]ನಿಂದ [[ವೆಲಿಕಿ ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌|ನೊವ್‌ಗೊರೊಡ್‌]] ಮತ್ತು [[ರೊಸ್ತೊವ್|ರೊಸ್ಟೊವ್‌]] ಕಡೆಗೆ<ref name="Christian2">{{cite book|last=Christian|first=David|title=A History of Russia, Central Asia and Mongolia|publisher=Blackwell Publishing|year=1998|location=pp. 6–7|isbn=}}</ref> ಹೋದರು. 7ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ, ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವ್‌ಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ರಷ್ಯಾ<ref name="Christian2"/> ದಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರಾದರು ಮತ್ತು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅಲ್ಲದೇ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ [[ಮೆರ್ಯಾ|ಮೆರ್ಯಾಗಳು]],<ref>{{cite book|last=Paszkiewicz|first=Henry K|title=The Making of the Russian Nation|publisher=Darton, Longman & Todd|year=1963|location=p. 262}}</ref> [[ಮುರೋಮಿಯನ್|ಮುರೋಮಿಯನ್‌]]ಗಳು,<ref>{{cite book|last=McKitterick|first=Rosamond|title=The New Cambridge Medieval History|publisher=Cambridge University Press|year=1995|location =p. 497|isbn=0521364477}}</ref> ಹಾಗೂ [[ಮೆಶ್ಚೆರಾ|ಮೆಷ್‌ಚೆರಾ]]<ref name="Mongait">{{cite book|last=Mongaĭt|first=Aleksandr Lʹvovich|title=Archeology in the U.S.S.R.|publisher=Foreign Languages Publishing House|year=1959|location=p. 335}}</ref> ಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ಥಳೀಯ [[ಫಿನ್ನೊ-ಉಗ್ರಿಕ್ ಜನರು|ಫಿನ್ನೊ-ಉಗ್ರಿಕ್‌]] ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರೊಂದಿಗೆ ಮಿಳಿತಗೊಂಡರು. === ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌' === {{main|Kievan Rus'}} [[ಚಿತ್ರ:Kievan Rus en.jpg|thumbnail|right|11ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌]] ರಷ್ಯಾ, [[ಉಕ್ರೇನ್|ಉಕ್ರೇನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಬೆಲಾರಸ್|ಬೆಲಾರಸ್‌]]ಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌ 9ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. "[[ವೈಕಿಂಗ್|ವೈಕಿಂಗ್‌]]ಗಳು" ಎಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು "[[ವರಾಂಗಿಯನ್ನರು|ವರಂಗಿಯೆನ್ಸ್‌]]" ಎಂದು ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪ್‌<ref>{{cite web|last=See, for instance|title=Viking (Varangian) Oleg|publisher=Encyclopaedia Britannica|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/427466/Oleg|accessdate=2007-12-27}}</ref> ನಲ್ಲಿ ಕರೆಸಿಕೊಂಡ [[ಸ್ಕಾಂಡಿನಾವಿಯಾ|ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯಾ]]ದ ನಾರ್ಸ್‌ಮನ್‌ಗಳು ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪ್‌ನ ಪರ್ಯಟನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗೂಡಿ [[ಕಡಲ್ಗಳ್ಳತನ]] ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಗಳೆರಡನ್ನು ಮಾಡಿದರು. 9ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಟಿಕ್‌ ಸಮುದ್ರ ಪೂರ್ವಭಾಗದಿಂದ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರಗಳ<ref>{{cite book|last=Obolensky|first=Dimitri|title=Byzantium and the Slavs|publisher=St Vladimir's Seminary Press|year=1994|location=p. 42|isbn=088141008X}}</ref> ಜಲಮಾರ್ಗದುದ್ದಕ್ಕೂ ಯಾನ ಕೈಗೊಂಡರು. [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವೃತ್ತಾಂತ|ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಚರಿತ್ರೆಯ]] ಪ್ರಕಾರ, [[ರೂರಿಕ್|ರುರಿಕ್‌]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಓರ್ವ ವರಂಗಿಯನ್‌ ([[ಜರ್ಮನ್ನರ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ|''ಕೊನುಂಗ್‌'']] ಅಥವಾ [[ಮುಖ್ಯ ರಾಜಕುಮಾರ|''ಕ್ನ್ಯಾಜ್‌ '']]) ನವ್‌ಗೋರೊಡ್‌ನ ರಾಜನಾಗಿ ಸುಮಾರು 860<ref name="Curtis"/> ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದನು; ಆತನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸಂಚರಿಸಿ ಕಿಯೆವ್‌<ref>{{cite book|last=Thompson|first=James Westfall|coauthors =E. N. Johnson|title=An Introduction to Medieval Europe, 300–1500|publisher=W. W. Norton & Co.|year=1937|location=p. 268|isbn=0415346991}}</ref> ವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಖಾಜರ್‌ಗಳು<ref>{{cite book|last=Christian|first=David|title=A History of Russia, Central Asia and Mongolia|publisher=Blackwell Publishing|year=1998|location=p. 343|isbn=0631208143}}</ref> ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ್ದರು. 10ರಿಂದ 11ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌']] ಯೂರೋಪ್‌<ref>{{cite web|title=Ukraine: Security Assistance|publisher=U.S. Department of State|url=http://www.state.gov/t/pm/64851.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಸಮೃದ್ಧ ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು. [[ಮಹಾನ್ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌|ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌ ಮಹಾಶಯ]] (980-1015) ಮತ್ತು ಆತನ ಮಗ [[ಬುದ್ಧಿವಂತ I ಯುರೋಸ್ಲಾವ್|ಯರೊಸ್ಲಾವ್‌ I ಮಹಾ ಚತುರ]] (1019–1054) ರ ಆಳ್ವಿಕೆಗಳು [[ಕೀವ್|ಕಿಯೆವ್‌]]ನ [[ಸುವರ್ಣ ಯುಗ]] ಎನಿಸಿಕೊಂಡವು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಸಾಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]]ವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ''[[ರುಸ್ಕಯಾ ಪ್ರವ್ದಾ|ರುಸ್‌ಕಯಾ ಪ್ರವ್ಡಾ]]'' ಎಂಬ ಪ್ರಥಮ ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವಿಕ್‌ ಲಿಖಿತ [[ಕಾನೂನು ನಿಬಂಧನೆ|ನ್ಯಾಯ ನಿಯಮಾವಳಿ]]ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. 11 ಮತ್ತು 12ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ, [[ಕಿಪ್ಚಕ್ ಗಳು|ಕಿಪ್‌ಚಕ್‌]] ಗಳಂತಹಾ ಹಾಗೂ [[ಪೆಚೆನೆಗ್ ಗಳು|ಪೆಛೆನೆಗ್‌ಗಳು]] ಅಲೆಮಾರಿ [[ತುರ್ಕಿ ಜನರು|ತುರ್ಕಿಯ]] ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಜನರ ನಿರಂತರ ಹಠಾತ್‌ ದಾಳಿಗಳು, ಸ್ಲಾವಿಕ್‌ ಜನರನ್ನು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತರದ, ಸುರಕ್ಷಿತ ದಟ್ಟಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಡೆ ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಜಲೆಸ್ಯೆ|ಜೇಲ್‌ಸ್ಯೆ]]<ref name="Klyuch1">{{cite book|last=Klyuchevsky|first=Vasily|title=The course of the Russian history|location=v.1|url=http://www.kulichki.com/inkwell/text/special/history/kluch/kluch16.htm|isbn=5-244-00072-1|year=1987|publisher="Myslʹ}}</ref> ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದ ಕಡೆಗೆ, ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿತು. [[ಯುರೇಷ್ಯಾ|ಯುರೇಷ್ಯಾದ]] ಇನ್ನಿತರ ಭಾಗಗಳ ಹಾಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳೂ ಸಹಾ [[ಮಂಗೋಲರ ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ|ಮಂಗೋಲಿಯನ್ನರ ದಾಳಿಪೀಡಿತವಾದವು]]. ಈ ದಾಳಿ<ref>{{Cite web |url=http://www.parallelsixty.com/history-russia.shtml |title=ರಷ್ಯಾದ ಇತಿಹಾಸ - ಶುರುವಿನ ಸ್ಲಾವ್ಸ್ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌ ಇಂದ ರೊಮನೊವ್ಸ್ ವಂಶಾವಳಿಯ ವರೆಗೆ |access-date=2009-08-19 |archive-date=2018-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180201064748/http://www.parallelsixty.com/history-russia.shtml |url-status=dead }}</ref> ಯಿಂದಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಅಳಿಯಿತು. [[ಟಾಟರ್‌ಗಳು]] ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ಈ ದಾಳಿಕೋರರು, ನಂತರ [[ಸುವರ್ಣ ತಂಡ]] ಎಂಬ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು, ರಷ್ಯಾದ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆದುದಲ್ಲದೇ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ರಷ್ಯಾಗಳನ್ನು ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲ ಆಳಿದರು. ಮಂಗೋಲರ ಆಡಳಿತ ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ<ref>{{cite book|last=Рыбаков|first=Б. А.|title=Ремесло Древней Руси|year=1948|location=с.525–533,780–781}}</ref> ಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಿತು. ಆದರೂ, [[ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ|ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯವು]] [[ಪ್ಸ್ ಕೋವ್|ಪೊಸ್ಕೊವ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತವನ್ನು [[ಮಂಗೋಲರ ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ|ಮಂಗೋಲ್‌ ಯೋಕ್‌]]ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಹಾಗೂ ದೇಶದ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿದ್ದ ಅಮಾನವೀಯ ಕೃತ್ಯಗಳಿಂದ ಪಾರಾಯಿತು. [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ನೆವ್ಸ್ಕಿ|ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌ ನೆವ್‌ಸ್ಕಿ]] ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ನವ್‌ಗೊರೊಡಿಯನ್ನರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಸಾಹತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದಿದ್ದ [[ಉತ್ತರರ ಧರ್ಮಸಮರ|ಜರ್ಮನಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಯೋಧರನ್ನು]] ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ದೇಶವನ್ನು ಸಮಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಅರಸು ಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯರ ಆಂತರಿಕ ವೈಮನಸ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌ ಒಂದು ವಿಭಜಿತ ದೇಶವಾಯಿತು. ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌ -ಸುಜ್‌ಡಲ್‌]], ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿ [[ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ|ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌]] ಮತ್ತು ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಗಲಿಷಿಯಾ -ವೊಲ್ಹಿನಿಯಾ|ಗಲಿಷಿಯ-ವೊಲ್ಹಿನಿಯಾ]]ಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಲೆಂಬಂತೆ ಕಿಯೆವ್‌ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿತು. 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿನ ಸುವರ್ಣ ತಂಡದ ಆಕ್ರಮಣವೇ ಅಂತಿಮ ಹೊಡೆತವಾಗಿ 1240<ref name="Hamm">{{cite book|last=Hamm|first=Michael Franklin|title=Kiev: A Portrait, 1800–1917|publisher=Princeton University Press|isbn=0691025851|year=1995}}</ref><ref>[https://tspace.library.utoronto.ca/citd/ರಷ್ಯಾ nHeritage/4.PEAS/4.L/12.III.5.html ಕಿಯೆವ್‌ನ ನಿರ್ಮೂಲನೆ]{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ರಲ್ಲಿ ಕಿಯೆವ್‌ ನಾಶವಾಯಿತು. ಗಲಿಷಿಯ-ವೊಲ್ಹಿನಿಯಾವು [[ಪಾಲಿಶ್-ಲಿಥುನಿಯನ್ನರ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್|ಪೋಲೆಂಡ್‌-ಲಿಥುವೇನಿಯಾದ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾದರೆ, ಕಿಯೆವ್‌ನ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮಂಗೋಲ್‌ -ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌ -ಸುಜ್‌ಡಲ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ [[ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ|ನವೊಗೊರೊಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ]], ಆಧುನಿಕ ರಷ್ಯಾ ದೇಶ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ತಳಹದಿಯಾದವು.<ref name="Curtis"/> === ಮಾಸ್ಕೋದ ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಡ್ಯೂಕಿ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ತ್ಸಾರ್‌ ಪ್ರಭುತ್ವ === {{main|Grand Duchy of Moscow|Tsardom of Russia}} [[ಚಿತ್ರ:Lissner TroiceSergievaLavr.jpg|left|thumbnail|ರಷ್ಯಾ ಇತಿಹಾಸದ ಮಧ್ಯಯುಗ ನೋಟ]] ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌ನ ಉತ್ತಾರಾಧಿಯಾಗಿ ನಂತರ ಬಂದ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಾಜ್ಯವೆಂದರೆ [[ಮಾಸ್ಕೋ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ಯೂಕಿ|ಮಾಸ್ಕೋದ ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಡ್ಯೂಕಿ]]. [[ತ್ವೆರ್‌]] ಮತ್ತು [[ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ|ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌]]ಗಳಂತಹಾ ಎದುರಾಳಿಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ರಷ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ತಳಹದಿಯಾಯಿತು. 1453ರಲ್ಲಿ [[ಕಾನ್ ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್|ಕಾನ್‌ಸ್ಟಂಟಿನೋಪಲ್‌]] ನ ಕುಸಿತದ ನಂತರ, ಮಾಸ್ಕೋ ತನ್ನನ್ನು [[ಪೂರ್ವದ ರೋಮ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪೂರ್ವ ರೋಮನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] [[ಮೂರನೇ ರೋಮ್|ಪರಂಪರೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯೆಂದು]] ಘೋಷಿಸಿತು. 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಟಾಟರ್‌ಗಳುo-ಮಂಗೋಲರು, ಯೋಕರ ಕಾಲವಧಿ|ಮಂಗೋಲರು-ಟಾಟರ್‌ಗಳು]]ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೇ, ಅವರ ಮೌನ ಸಮ್ಮತಿಯೊಂದಿಗೆ, [[ಮಾಸ್ಕೋ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ಯೂಕಿ|ಮಾಸ್ಕೋದ ಡ್ಯೂಕಿ]](ಅಥವಾ "ಮಸ್ಕೋವೈ")ಯು ಪಶ್ಚಿಮ ರಷ್ಯಾದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು. [[ರಷ್ಯಾ n ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಚರ್ಚ್‌|ರಷ್ಯಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಚರ್ಚ್‌]] ಮತ್ತು ಸಂತ [[ರಾಡೊನೆಜರ ಸರ್ಗಿಯಸ್|ರಡೊನೆಜ್ಹ್‌ನ ಸರ್ಜಿಯಸ್‌]]ರ ಧರ್ಮಜಾಗೃತಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, [[ಕುಲಿಕೋವೊ ಸಮರ|ಕುಲಿಕೊವೊ ಕಾಳಗ]]ದಲ್ಲಿ (1380) ರಷ್ಯಾ ಮಂಗೋಲರು-ಟಾಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು. [[ರಷ್ಯಾದ 3ನೇ ಇವಾನ್|ಐವಾನ್‌ III]] (''ಐವಾನ್‌ ಮಹಾಶಯ'' )ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಟಾಟರ್‌ಗಳ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳು|ಟಾಟರ್‌ ಆಕ್ರಮಣಕೋರ]]ರ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮಾಸ್ಕೋದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡನು. "ರಷ್ಯಾಗಳ ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಡ್ಯೂಕ್‌"<ref>{{cite web|last=May|first=Dr. Timothy|title=Khanate of the Golden Horde|url=http://www.accd.edu/sac/history/keller/Mongols/states3.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2008-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20080607055652/http://www.accd.edu/sac/history/keller/Mongols/states3.html|url-status=dead}}</ref> ಎಂಬ ಬಿರುದು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಈತನೇ ಪ್ರಥಮ. [[ಚಿತ್ರ:Bolotnikov.jpg|thumbnail|ನಿಜ್ನಿ ಕೊಟ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ತ್ಜಾರ್ ಗಳ ಜೊತೆ ಬೊಲೊಟ್ನಿಕೋವ್ ನ ಸಮರ]] [[ರಷ್ಯಾದ 4ನೇ ಇವಾನ್|ಐವಾನ್‌ IV]] (''ಐವಾನ್‌ ರಣಭಯಂಕರ'' ) 1547ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಥಮ [[ತ್ಸಾರ್|ತ್ಸಾರ್‌]] ಆಗಿ ಪಟ್ಟಾಭಿಷಿಕ್ತನಾದ. ತನ್ನ ದೀರ್ಘ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಐವಾನ್‌ IV [[ವೋಲ್ಗಾ ನದಿ|ವೋಲ್ಗಾ ನದಿಯ]] ಬಳಿ ಇದ್ದ ([[ಕಜಾನ್ ನ ರಾಜ್ಯ|ಖಾಜನ್‌]], [[ಅಸ್ಟ್ರಖಾನ್ ನ ರಾಜ್ಯ|ಅಸ್ತ್ರಖಾನ್‌]]) [[ಕಜಾನ್ ಮುತ್ತಿಗೆ (1552)|ಟಾಟರ್‌ ಖಾನೇಟ್‌ಗಳ]]ನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ರಷ್ಯಾವನ್ನು ಬಹು ಜನಾಂಗೀಯ ಮತ್ತು ಬಹುಮತಪಂಥಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ. ಐವಾನ್‌ IV ಕಾನೂನು ನಿಯಮಾವಳಿ([[1550ರ ಸುಡೆಬ್ನಿಕ್|1550ರ ಸುಡೆನ್‌ಬಿಕ್‌]])ಗಳನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದ, ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಥಮ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ ([[ಜೆಂಸ್ಕಿ ಸೊಬೊರ್|ಜೆಮ್ಸ್ಕಿ ಸೋಬರ್‌]]) ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶ<ref name="solovyov">{{cite book|last=Solovyov|first=Sergey|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|location=pp.562–604, volume 6|isbn=5170021429}}</ref><ref>{{cite book|last=Skrynnikov|first=R.|title=Ivan the Terrible|publisher=Academic Intl Pr (March 1981)|year=1981|location=p.58|page=219|isbn=0875690394}}</ref> ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ. ಆದರೆ ಪೋಲೆಂಡ್‌, ಲಿಥುವೇನಿಯಾ, ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್‌ಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿರುದ್ಧ ಬಾಲ್ಟಿಕ್‌ ತೀರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ<ref>{{cite book|last=Solovyov|first=Sergey|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|location=v.6, pp.751–908|isbn=5170021429}}</ref> ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಡೆಸಿದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಹಾಗೂ [[ಲಿವೋನಿಯನ್ ಸಮರ|ಲಿವೋನಿಯನ್‌ ಸಮರ]]ದ ಅಪಜಯದ ಕಪ್ಪುಚುಕ್ಕೆಯನ್ನು ಐವಾನ್‌ IVನ ಆಡಳಿತ ಹೊಂದಿದೆ. ಸೇನೆಯ ನಷ್ಟಗಳು, [[ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ|ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಪ ಫಸಲಿನಿಂದಾಗಿ<ref>ಬೊರಿಸೆನ್ಕೊವ್ ಇ, ಪಾಸೆಟ್ಸ್ಕಿ ವಿ. ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ತೀವ್ರವಾದ ಉಲ್ಕಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಬಖೈರು. ISBN 5-244-00212-0, p.190</ref> ರಾಷ್ಟ್ರವು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿತು, ಹಾಗೂ [[ಕ್ರೀಮಿಯನ್ನರ ರಾಜ್ಯ|ಕ್ರಿಮೇನ್‌ ಟಾಟರ್‌ಗಳು]] [[ರುಸ್ಸೋ-ಕ್ರೀಮಿಯನ್ ಸಮರ (1571)|ಮಾಸ್ಕೋವನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಹಾಕುವಷ್ಟು]] <ref>{{cite book|last=Solovyov|first=Sergey|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|location=v.6, pp.751–809|isbn=5170021429}}</ref> ಶಕ್ತರಾದರು. ಅನೇಕ ಕ್ರಿಮೇನ್‌ ಸಮರಗಳು ಬಹುಪಾಲು ಗುಲಾಮರಿಂದಾದ ದಾಳಿಗಳಾಗಿದ್ದವು.<ref>[http://www.econ.hit-u.ac.jp/~areastd/mediterranean/mw/pdf/18/10.pdf ಕ್ರಿಮಿಯನ್ ಟಾಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ರಷ್ಯನ್-ಬಂದಿ ಗುಲಾಮರು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130115170654/http://www.econ.hit-u.ac.jp/~areastd/mediterranean/mw/pdf/18/10.pdf |date=2013-01-15 }}. ಈಜೊ ಮಟ್ಸುಕಿ, ''ಹಿಟೊಟ್ಸುಬಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿನ ಮೆಡಿಟರೆನಿಯನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಸಮೂಹ.''</ref> ದಾಳಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು [[ರುಸ್ಸೋ-ಕ್ರೀಮಿಯನ್ ಸಮರಗಳು|ರಷ್ಯಾ-ಕ್ರಿಮೇನ್‌ ಸಮರಗಳು]]<ref>1558-1596 ನಡುವೆ ಮುಸ್ಕೊವೀ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳೊಳಗೆ ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಟಾಟರ್ ಧಾಳಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾದವು[http://coursesa.matrix.msu.edu/~fisher/hst373/readings/inalcik6.html http://coursesa.matrix.msu.edu/~fisher/hst373/readings/inalcik6.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170504102244/http://coursesa.matrix.msu.edu/~fisher/hst373/readings/inalcik6.html |date=2017-05-04 }}.</ref> ನಲ್ಲಿ ನೋಡಿ. 1600ರ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದ [[ಕಷ್ಟಗಳ ಕಾಲ|ಕಷ್ಟ ಕಾಲ]]ದಲ್ಲಿ ಐವಾನ್‌ನ ಮಕ್ಕಳ ಮರಣ, [[ರಷ್ಯಾದ ಕ್ಷಾಮ 1601–1603|1601–1603ರ ಕ್ಷಾಮ]]ಗಳು<ref>''ಎಲ್ಲಾ ಬೇಸಿಗೆಯ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುಳಿನ ತೀವ್ರ ಶೀತಲ ಹವಾಮಾನದ ಕಾರಣ ಫಸಲುಗಳು ಹಾಳಾದವು.'' ಬೊರಿಸೆನ್ಕೊವ್ ಇ, ಪಾಸೆಟ್ಸ್ಕಿ ವಿ. ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ತೀವ್ರವಾದ ಉಲ್ಕಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಬಖೈರು. ISBN 5-244-00212-0, p.190</ref> ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ ಅಂತಃಕಲಹ ಹಾಗೂ ಪರಕೀಯರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.<ref>{{cite book|last=Solovyov|first=Sergey|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|location=v.7, pp.461–568|isbn=5170021429}}</ref> 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, [[ಚುಕ್ಚಿ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ|ಚುಕ್‌ಚಿ ದ್ವೀಪಕಲ್ಪ]]ದಲ್ಲಿ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು [[ಅಮುರ್ ನದಿ|ಅಮುರ್‌ ನದೀತೀರ]]ದುದ್ದಕ್ಕೂ ಪೂರ್ವ [[ಸೈಬೀರಿಯ|ಸೈಬೀರಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ವಸಾಹತುಗಳಿದ್ದವು. 1648ರಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ನಡುವಿನ [[ಬೇರಿಂಗ್ ಜಲಸಂಧಿ|ಬೇರಿಂಗ್‌ ಜಲಸಂಧಿ]] ರಷ್ಯಾದ ಪರಿಶೋಧಕರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು. === ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ರಷ್ಯಾ === {{main|Russian Empire}} [[ಚಿತ್ರ:Peter der-Grosse 1838.jpg|upright|thumbnail|left|1721ರಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್ ಪೀಟರ್ ರಷ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದನು.]] [[ರೋಮನೋವ್ ನ ಮನೆ|ರೊಮಾನೋವ್‌ ರಾಜವಂಶದ]] [[ರಷ್ಯಾದ 1ನೇ ಪೀಟರ್‌|ಪೀಟರ್‌ I]] (''ಮಹಾನ್‌ ಪೀಟರ್‌'' )ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ರಷ್ಯನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವಶಕ್ತಿಯಾಯಿತು. 1682ರಿಂದ 1725ವರೆಗೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಪೀಟರ್‌ [[ಉತ್ತರದ ಮಹಾನ್ ಸಮರ|ಮಹಾನ್‌ ಉತ್ತರ ಸಮರ]]ದಲ್ಲಿ [[ಸ್ವೀಡನ್‌|ಸ್ವೀಡನ್‌ದೇಶವನ್ನು]] ಸೋಲಿಸಿ, ಪಶ್ಚಿಮ [[ಕರೆಲಿಯಾ|ಕರೇಲಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ರಿಯಾ]] ([[ಕಷ್ಟಗಳ ಕಾಲ|ಕಷ್ಟ ಕಾಲ]]<ref>{{cite book|last=Solovyov|first=Sergey|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|location=v.9, ch.1|url=http://militera.lib.ru/common/solovyev1/09_01.html|isbn=5170021429|accessdate=2007-12-27}}</ref> ದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಎರಡು ಪ್ರದೇಶಗಳು ),[[ಇಸ್ತೋನಿಯಾ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಪ್ರಾಂತ್ಯ|ಎಸ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌]], ಮತ್ತು [[ಲಿವೊನಿಯಾ|ಲಿವ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌]]ಗಳನ್ನು ಬಲಪೂರ್ವಕ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ<ref>{{cite book|last=Solovyov|first=Sergey|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|location=v.15, ch.1|url=http://militera.lib.ru/common/solovyev1/15_01.html}}</ref> ಕ್ಕೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಗ ಕಂಡುಕೊಂಡನು. ಇಂಗ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿಯೇ ಪೀಟರ್‌ [[ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌|ಸೇಂಟ್‌ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌]] ಎಂಬ ರಾಜಧಾನಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. [[ರಷ್ಯಾದ I ನೇ ಪೀಟರ್ ನ ಸುಧಾರಣೆಗಳು|ಪೀಟರ್‌ನ ಸುಧಾರಣೆಗಳು]] ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯೂರೋಪಿಯನ್‌‌ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ರಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಡ್ಡಿದವು. 1762ರಿಂದ 1796ರವರೆಗೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ [[ಕ್ಯಾಥರಿನ್ II ರಷ್ಯಾ|ಕ್ಯಾಥರೀನ್‌ II]] (''ಮಹಾನ್‌ ಕ್ಯಾಥರೀನ್‌ '' )ಳು, ರಷ್ಯಾವನ್ನು ಯುರೋಪ್‌ನ [[ಮಹಾನ್ ಶಕ್ತಿಗಳು|ಪ್ರಧಾನ ಶಕ್ತಿಗಳ]]ಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಪಡೆು. [[ಪ್ರಷ್ಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ|ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾಗಳೊಂದಿಗೆ]], ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ [[ಫ್ರಾನ್ ನ I ನೇ ನೆಪೋಲಿಯನ್|ನೆಪೋಲಿಯನ್‌]] ವಿರುದ್ಧ ನಿಂತು ಎದುರಾಳಿ ಪೋಲೆಂಡ್‌-ಲಿಥುವೇನಿಯಾಗಳನ್ನು [[ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಭಜನೆ|ವಿಭಜನೆಗಳ]] ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಣಿಸಿ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವಸಾಹತುಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿತು. [[ರುಸ್ಸೋ-ತುರ್ಕಿ ಸಮರ|ರಷ್ಯಾ- ತುರ್ಕಿ ಸಮರ]]ದಲ್ಲಿನ ವಿಜಯದಿಂದಾಗಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಕಸಸ್|ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾಕೇಷ್ಯಾ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿತು. [[ಫ್ರಾನ್ ನ Iನೇ ನೆಪೋಲಿಯನ್|ನೆಪೋಲಿಯನ್‌]] 1812ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವೈಭವದ ಪರಮಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ [[ರಷ್ಯಾ ಮೇಲೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದಂಡಯಾತ್ರೆ|ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ]]ವು ಹೀನಾಯ ಸೋಲು ಕಂಡಿತು. ಪಟ್ಟುಬಿಡದ ವಿರೋಧ ಹಾಗೂ [[ರಷ್ಯಾದ ಚಳಿಗಾಲ|ರಷ್ಯನ್‌ ಚಳಿಗಾಲ]]ದ ವಿಪರೀತ ಶೀತಹವೆಯಿಂದಾಗಿ ಆತ ದಾರುಣವಾದ ಸೋಲು ಕಾಣಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ 95%ಗೂ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆತನ ಸೇನೆ ನಾಶ ಹೊಂದಿತು.<ref name="uslibrary">{{cite web|title=Ruling the Empire|publisher=Library of Congress|url=http://countrystudies.us/russia/5.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> 1825ರ [[ಡಿಸೆಂಬರ್ ಸಂಚುಗಾರನ ಬಂಡಾಯ|ಡಿಸೆಂಬರಿಸ್ಟ್‌ ದಂಗೆ]]ಯಲ್ಲಿ, [[ನೆಪೋಲಿಯನ್ ನ ಸಮರಗಳು|ನೆಪೋಲಿಯನ್‌ ಸಮರಗಳ]] ಸೈನ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳು [[ಉದಾರವಾದ|ಉದಾರ]]ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ರಷ್ಯಾನಲ್ಲಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿ ತ್ಸಾರ್‌ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲು ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದರು. ಇದಾದ ನಂತರ ಅನೇಕ ದಶಕಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ದಮನನೀತಿಗಳು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. [[ಚಿತ್ರ:Napoleons retreat from Moscow by Adolph Northen.jpg|thumbnail|right|ಮಾಸ್ಕೋದಿಂದ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿದ ನೆಪೋಲಿಯನ್]] [[ಚಿತ್ರ:The Russian Empire-en.svg|thumbnail|right|1866ರ ರಷ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ವಲಯ]] [[ರಷ್ಯಾದ ದಾಸ್ಯ ಪದ್ಧತಿ|ದಾಸ್ಯಪದ್ಧತಿ]]ಯ ಮುಂದುವರಿಕೆ ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾದ I ನೇ ನಿಕೊಲಸ್|ಮೊದಲನೆಯ ನಿಕಾಲಸ್]] ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೀತಿಗಳು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯೊಡ್ಡಿದವು. ನಿಕಾಲಸ್‌ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ [[ರಷ್ಯಾದ II ನೇ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್|ಎರಡನೆಯ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್]] (1855–1881) 1861ರಲ್ಲಿ [[1861ರ ವಿಮೋಚನಾ ಸುಧಾರಣೆ|ದಾಸ್ಯಪದ್ಧತಿಯ ರದ್ದತಿ]]ಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು; ಈ "ಮಹತ್ಬದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು" [[ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ|ಔದ್ಯಮೀಕರಣ]]ಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ರಷ್ಯಾದ III ನೇ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್|ಮೂರನೆಯ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌]] ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಪುತ್ರ [[ರಷ್ಯಾದ II ನೇ ನಿಕೊಲಸ್|ಎರಡನೆಯ ನಿಕಾಲಸ್‌]]ನ ರಾಜ್ಯಭಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಬಿಗಡಾಯಿಸಿದ್ದವು. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕಠೋರ ವಾತಾವರಣವು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಚಳುವಳಿಗಾಗಿ ಜನಸ್ತೋಮದ ಬೆಂಬಲ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಜನವರಿ 1905ರಲ್ಲಿ, ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಷ್ಕರ ಹೂಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಧರಣಿ ಹೂಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸೇನಾಪಡೆಗಳಿಂದ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲಾಗಿ ನೂರಾರು ಜನರು ಸತ್ತರು ಹಾಗೂ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ಜನರ ಬೆಂಬಲ ಹೊಂದಿದ್ದ [[ರುಸ್ಸೋ-ಜಪಾನ್ ಸಮರ|ರಷ್ಯಾ-ಜಪಾನಿ ಸಮರ]]ದಲ್ಲಿನ ಸಿಜಾರನ ಸೇನೆಯ ಹೀನಾಯ ವೈಪಲ್ಯ ಮತ್ತು "[[ರಕ್ತ ಸಿಕ್ತ ರವಿವಾರ (1905)|ರಕ್ತ ಸಿಕ್ತ ರವಿವಾರ]]" ಎಂಬ ಘಟನೆಯು, [[ರಷ್ಯಾ ಕ್ರಾಂತಿ (1905)|1905ರ ರಷ್ಯಾ ಚಳುವಳಿ]]ಯ ಕಿಡಿ ಹಚ್ಚಿತು. ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಸೇನೆಯು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ಟಿಹಾಕಿದಾಗ್ಯೂ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ನಿಕಾಲಸ್ ತನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ಯ, ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಶಾಸಕರ ಸಭೆ [[ಡುಮಾ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ತಾನು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲೇಬೇಕಾಯಿತು; ಅದಾಗ್ಯೂ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಜೀವನಗಳಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಕೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಹಲವು ಆಸೆಗಳು ಈಡೇರದೆ ಉಳಿದವು. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಬರ-ಕ್ಷಾಮಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; [[ಕ್ಷಾಮ|ಕ್ಷಾಮವು]] ಪ್ರತಿ 10-13 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿತ್ತು. [[ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಬರಗಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಷಾಮಗಳು|1891-92ರ ಕ್ಷಾಮ]]ವು ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಬಲಿತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>[136] ^ [http://www.iupui.edu/~histwhs/h699.dir/HumanitChrono.htm ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವೀಯತಾ ಸಹಕಾರದ ಇತಿಹಾಸ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191011143739/http://www.iupui.edu/~histwhs/h699.dir/HumanitChrono.htm |date=2019-10-11 }}</ref> [[ಕಾಲೆರಾ|ಕಾಲರಾ]] ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕಗಳು ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಬಲಿತೆಗೆದುಕೊಂಡವು.<ref>೧೮೩೨ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಲರಾ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ, ಜಿ. ವಿಲಿಯಮ್ ಬಿಯರ್ಡ್ಸ್‌ಲೀ ಇಂದ</ref> ರಷ್ಯಾ ತನ್ನ ಮಿತ್ರ [[ಸರ್ಬಿಯಾ|ಸರ್ಬಿಯಾದ]] ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ನಿಂತು[[I ನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರ|ಮೊದಲನೆಯ ವಿಶ್ವ ಸಮರ]] ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ತನ್ನ ಮೈತ್ರಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿತವಾಗಿದ್ದಾಗಲೂ, ಮೂರು ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ಸಮರ ಮಾಡಿತು. ರಷ್ಯಾಗೆ ಸಮರ ಬೇಕಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಯುರೋಪಿನಾದ್ಯಂತ ಜರ್ಮನಿಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವೊಂದು ಬೇಕಿತ್ತು. 1916ರಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯು ಸೋಲುಂಡಾಗ್ಯೂ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಮರದ ಖರ್ಚುಗಳು, ಸಮರದಲ್ಲಿಯ ಸಾವು ನೋವುಗಳು ([[ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೈತ್ರಿ|ಪರಸ್ಪರ ಸಖ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಪ್ರಬಲ ದೇಶ]]ಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು [[I ನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರದ ನಷ್ಟಗಳು#ದೇಶ ಆಧರಿತ ನಷ್ಟ|ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಸೇನಾ]] ಸಾವು ನೋವು ಕಂಡಿತು) ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದವರ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ವಿದ್ರೋಹದ ಕಥೆಗಳ ಕಾರಣ, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಇದ್ದ ಅಪನಂಬಿಕೆಯು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, [[ರಷ್ಯಾ ಕ್ರಾಂತಿ (1917)|1917ರ ರಷ್ಯಾ ಚಳುವಳಿ]]ಯ ಕಿಡಿಯನ್ನು ಹಚ್ಚಿತು. ಕಾರ್ಮಿಕರು, ರೈತರು ಹಾಗೂ ರೈತರಾಗಿದ್ದ ರಷ್ಯಾದ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯವರಿಂದ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹಲವಾರು ದಂಗೆಗಳ ಸರಣಿಗಳು ಆಯೋಜಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಹಲವಾರು ದಂಗೆಗಳನ್ನು ಸೋವಿಯತ್ ಎಂಬ ಪ್ರಜಾ-ಚುನಾಯಿತ ಪರಿಷತ್ತುಗಳು ಆಯೋಜಿಸಿ ನಡೆಸಿದವು.[[ಫೆಬ್ರವರಿ ಕ್ರಾಂತಿ|ಫೆಬ್ರುವರಿ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯು ರಷ್ಯಾದ ರಾಜ್ಯಭಾರವನ್ನು ಹೊರಗಟ್ಟಿ, ಇದರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಘೋಷಿತ [[ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರ|ಹಂಗಾಮಿ ಸರ್ಕಾರ]]ವೆಂಬ ಹಲವು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಕೂಟವು ಬಂದಿತು. ಈ ಪರಿತ್ಯಾಗದೊಂದಿಗೆ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಯ ಅಂತ್ಯವಾಗಿ, ನಿಕಾಲಸ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಿವಾರದವರನ್ನು ಕಾರಾವಾಸದಲ್ಲಿರಿಸಿ ನಂತರ [[ರಷ್ಯಾ ಅಂತಃಕಲಹ|ನಾಗರಿಕ ಸಮರ]]ದ ವೇಳೆ ಮರಣದಂಡನೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್‌ರ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆದರೂ ಸಹ, ಹಂಗಾಮಿ ಸರ್ಕಾರವು ಫೆಬ್ರುವರಿ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದಂತಹ ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ವಿಫಲವಾಯಿತು. [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಲೆನಿನ್]] ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಕ್ರಾಂತಿ]] ಎಂಬ ಎರಡನೆಯ ಕ್ರಾಂತಿಯು, ಹಂಗಾಮಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಹೊರಗಟ್ಟಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಸಮಾಜವಾದಿ ದೇಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. === ಸೋವಿಯತ್ ರಷ್ಯಾ === {{main|Union of Soviet Socialist Republics|History of the Soviet Union|Russian SFSR}} [[ಚಿತ್ರ:Lenin 1920.jpg|thumbnail|left|upright|USSR ಸ್ಥಾಪಕ ಹಾಗೂ ಬೊಲ್ಶೆವಿಕ್ ಗಳ ನಾಯಕ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಲೆನಿನ್]] ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಬಳಿಕ, ಹೊಸ ಆಡಳಿತ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜವಾದಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ, ಮೆನ್ಷೆವಿಕ್‌ಗಳ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತ ಚಳುವಳಿಗಳ ನಡುವೆ ನಾಗರಿಕ ಸಮರ ನಡೆಯಿತು. [[ಬ್ರಿಸ್ಟ್-ಲಿಟೋವಿಸ್ಕ್ ಒಪ್ಪಂದ|ಬ್ರೆಸ್ಟ್-ಲಿಟೊವ್ಸ್ಕ್ ಒಡಂಬಡಿಕೆ]]ಯು ಮೊದಲನೆಯ ವಿಶ್ವ ಸಮರದಲ್ಲಿ [[ಕೇಂದ್ರ ಶಕ್ತಿಗಳು|ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬಲ]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ಕದನಗಳನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ರಷ್ಯಾ [[ಉಕ್ರೇನ್]], [[ಪೋಲೆಂಡ್‌|ಪೊಲಿಷ್,]] [[ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ನ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಆಡಳಿತ|ಬಾಲ್ಟಿಕ್]] ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ [[ಫಿನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್|ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌]]ನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಮಿತ್ರ ಪಡೆಯು ವಾಮಪಕ್ಷ ವಿರೋಧಿ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಸೇನಾ ಹಸ್ತಾಕ್ಷೇಪವನ್ನು ನಡೆಸಿತು ಹಾಗೂ ಬಲ್ಷೆವಿಕ್ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತ ಚಳುವಳಿಗಳೆರಡೂ ಪರಸ್ಪರ ದೇಶ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಮರಣದಂಡನಾ ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದವು; ಇದನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೆಂಪು ಆತಂಕವಾದ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತ ಆತಂಕವಾದ ಎನ್ನಲಾಯಿತು.[[1921ರ ರಷ್ಯಾ ಕ್ಷಾಮ|1921ರ ಕ್ಷಾಮವು]] ಸುಮಾರು ಐದು ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>[http://www.icrc.org/Web/Eng/siteeng0.nsf/html/5RFHJY ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾಮ: 1921ರ ಗುಪ್ತ ದಿಗಿಲು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100719100632/http://www.icrc.org/web/eng/siteeng0.nsf/html/5RFHJY |date=2010-07-19 }}, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್ ಸಮಿತಿ</ref> [[ರಷ್ಯಾ ಅಂತಃಕಲಹ|ರಷ್ಯಾ ನಾಗರಿಕ ಸಮರ]]ದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 20 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಸತ್ತು, ರಷ್ಯಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಸರ್ವನಾಶವಾಗಿತ್ತು. ನಾಗರಿಕ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ನಂತರ, ರಷ್ಯಾದ SFSR ಮೂರು ಸೋವಿಯತ್ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಗ್ಗೂಡಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1922, 30ರಂದು ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ ರಚಿಸಿದ 15 ದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ, ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು USSR ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗಣರಾಜ್ಯ ರಷ್ಯಾದ ಸೋವಿಯತ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯ, ತನ್ನ 69-ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಮೆರೆಯಿತು; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ USSR ಅನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ "ರಷ್ಯಾ" ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಜನತೆಯನ್ನು "ರಷ್ಯನ್ನರು" ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1924ರಲ್ಲಿ ಲೆನಿನ್ ಸಾವಿನ ನಂತರ, [[ಜೋಸೆಫ್ ಸ್ಟಾಲಿನ್|ಜೊಸೆಫ್‌ ಸ್ಟಾಲಿನ್]] ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, [[ನಿರಂಕುಶ ಪ್ರಭು|ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ]]ಯಾದನು. ಅವನು [[ಯೋಜನಾಬದ್ಧ ಆರ್ಥಿಕತೆ|ಸಬಲ ಆರ್ಥಿಕತೆ]], ಹೆಚ್ಚು-ಕಡಿಮೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ [[ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ|ಔದ್ಯಮೀಕರಣ]] ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ [[USSR ನಲ್ಲಿ ಸಮಷ್ಟೀಕರಣ|ಕ್ರೋಢೀಕರಣ]]ಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದನು. ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಿಂದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಬಲ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಟು ಮಾಡಿದವು.ಆದರೂ, ಈ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗಾಗಿ ಬಹಳ ಬೆಲೆ ತೆರಬೇಕಾಯಿತು. ಇವನ ಕಠಿಣ ನೀತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಜನರು ಸತ್ತರು. (ನೋಡಿ: [[ಗುಲಾಗ್|ಗುಲಾಗ್‌]], [[ಡಿಕುಲಕೈಸೇಷನ್‌]], [[ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವರ್ಗಾವಣೆ|ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸ್ಥಳಾಂತರ]], [[1932-1933ರ ಸೋವಿಯತ್ ಕ್ಷಾಮ|1932–1933ರ ಸೋವಿಯತ್ ಕ್ಷಾಮ]] ಮತ್ತು [[ಮಹಾ ಆತಂಕವಾದ]]). ] [[ಚಿತ್ರ:Gagarin space suite.jpg|left|upright|thumbnail|ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಮಾನವ, ಯೂರಿ ಗಗಾರಿನ್]] 22 ಜೂನ್ 1941ರಂದು [[ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ|ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯು]] ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೇಲೆ ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾಗೂ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದಂತಹ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಿತು,<ref>{{cite web|title=World War II|publisher=Encyclopædia Britannica|accessdate=2008-03-09|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/648813/World-War-II}}</ref> ಇದು [[ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಂತ್ಯ (II ನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರ)|ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವಸಮರವೆಂಬ ಬೃಹತ್ ರಂಗಕ್ಕೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು]]. ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಸೇನೆಯು ಸಾಕಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿತಾದರೂ, ಮಾಸ್ಕೋ ನಗರದ ಹೊರವಲಯವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಬಳಿಕ ಸೋಲುಗಳಿಗೆ ಈಡಾಯಿತು ಮತ್ತು 1942-1943ರ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ಟಾಲಿನ್‌ಗ್ರಾಡ್ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಸೋಲುಂಡಿತು. [147] 1944-45ರಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಸೇನೆಯು ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪ್‌ ಮೂಲಕ ದಂಡಯಾತ್ರೆ ನಡೆಸಿ ಮೇ 1945ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿನ್‌ನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.ಈ ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ, ಸೋವಿಯತ್ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕರ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಕ್ರಮವಾಗಿ 10.6 ಮಿಲಿಯನ್ ಮತ್ತು 15.9 ಮಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು,[149] ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವ ಸಮರದಲ್ಲಿನ ಸಾವುನೋವುಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಲೆಕ್ಕವಾಗಿತ್ತು. ಸೊವಿಯತ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಾಶಗೊಂಡಿದ್ದವು<ref>{{cite web|title=Reconstruction and Cold War|publisher=Library of Congress|url=http://countrystudies.us/russia/12.htm|accessdate =2007-12-27}}</ref> ಆದರೂ, ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವು [[ಮಹಾನ್ ಶಕ್ತಿ|ಪ್ರಬಲ ರಾಷ್ಟ್ರ]]ವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಸಮರದ ನಂತರ [[ಕೆಂಪು ಸೇನೆ|ಕೆಂಪು ಸೇನೆಯು]] ಜರ್ಮನಿಯ [[ಪೂರ್ವ ಜರ್ಮನಿ|ಪೂರ್ವಾರ್ಧ]]ವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ [[ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್|ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪ್‌]] ನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು; ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಈ [[ಉಪಗ್ರಹ ದೇಶ|ಉಪರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ]] ಸಮಾಜವಾದಿ ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ [[ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ನಾಶಕ ಅಸ್ತ್ರಗಳು|ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರ]]ವಾಗಿ, USSR [[ವಾರ್ಸೋ ಒಪ್ಪಂದ|ವಾರ್ಸಾ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಮೈತ್ರಿ]]ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ವಿಶ್ವದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮೆರೆಯಲು ಅಮೆರಿಕಾದೊಂದಿಗೆ ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು; ಇದಕ್ಕೆ [[ಶೀತಲ ಸಮರ|ಶೀತಲ ಸಮರವೆನ್ನಲಾಯಿತು]]. ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಸಾವಿನ ನಂತರ, ಸ್ಟಾಲಿನ್‌ನನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ ರಷ್ಯಾದ ನಾಯಕ [[ನಿಕಿತಾ ಕ್ರುಶ್ಚೇವ್|ನಿಕಿತಾ ಖ್ರುಷ್ಚೆವ್]] ಸ್ಟಾಲಿನ್ ನ [[ಕ್ರುಶ್ಚೇವ್ ಸೌಹಾರ್ದತೆ|ಉಸಿರುಕಟ್ಟಿಸುವಂತಹ]] ನೀತಿಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿದನು. ಇವನು [[ಸ್ಟಾಲಿನೀಕರಣ ವಿಸರ್ಜನೆ|ಡಿ-ಸ್ಟಾಲಿನ್‌ವಾದ]]ವೆಂಬ ಸ್ಟಾಲಿನ್‌ವಾದಿ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಮೂಲನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಶುರುಗೊಳಿಸಿ ಗುಲಾಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕ ಠಿಕಾಣಿಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದನು.[153] ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್ ಎಂಬ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಉಡ್ಡಯನಗೊಳಿಸಿತು ಹಾಗೂ ರಷ್ಯಾದ ಗಗನಯಾತ್ರಿ ಯುರಿ ಗಗರಿನ್ ವೊಸ್ಟಾಕ್ 1 ಎಂಬ ಮೊದಲ ಮಾನವಸಹಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪ್ರಯಾಣ ನಡೆಸಿದ ಮೊದಲ ಮಾನವನೆನೆಸಿಕೊಂಡನು.ತುರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾದ ಜುಪಿಟರ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯೂಬಾದಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಉಭಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಜಗಳಗಳಾಗಿ, ಅಮೆರಿಕಾದೊಂದಿಗೆ ಉದ್ರಿಕ್ತತೆ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿತು. ಖ್ರುಷ್ಚೆವ್ ವಜಾಗೊಂಡ ನಂತರ, ಸಾಮೂಹಿಕ ನಾಯಕತ್ವದ ಆಡಳಿತದ ಇನ್ನೊಂದು ಅವಧಿ ನಡೆಯಿತು, ನಂತರ 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಲಿಯೊನಿಡ್ ಬ್ರೆಜ್ನೆವ್ ಸೋವಿಯತ್ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡನು. ಬ್ರೆಜ್ನೆವ್ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಆರ್ಥಿಕ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ|ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಸ್ಥಗಿತ]] ಮತ್ತು [[ಅಪ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಸಮರ|ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಸಮರ,]] ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಖರ್ಚುಮಾಡಿ ಯಾವುದೇ ಆರ್ಥಪೂರ್ಣ ಸೇನಾ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನೀಯದೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಎಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಕಡೆಗೆ, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ವಿರೋಧ ಮತ್ತು ಸೋವಿಯತ್ ಜನತೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ, 1989ರಲ್ಲಿ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಸೋವಿಯತ್ ಸೇನೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಯಿತು.ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್‌-ವಿರೋಧಿ ವಾಗ್ಸಮರ, [[ಕೌಶಲ್ಯಯುತ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮ|SDI ಪ್ರಸ್ತಾಪ]] ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1983ರಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್‌ರಿಂದ ಸಿಡಿಸಲಾದ [[ಕೊರಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ವಿಮಾನ 007|ಕೊರಿಯನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ೦೦೭ ವಿಮಾನ]] - ಈ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕುರಿತು 1980ರ ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕಾದ ನಡುವೆ ಉದ್ರಿಕ್ತತೆಯು ಹಚ್ಚಾಯಿತು. 1985ರಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ, [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಗೊರ್ಬಚೆವ್]] ದೇಶವನ್ನು ಆಧುನೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ''[[ಗ್ಲಾಸ್ನೋಸ್ಟ್|ಗ್ಲಾಸ್ನೊಸ್ಟ್]]'' (ಮುಕ್ತತೆ) ಮತ್ತು ''[[ಪೆರೆಸ್ಟ್ರೋಯಿಕಾ|ಪೆರೆಸ್ಟ್ರೊಯಿಕಾ]]'' (ಪುನರ್ನಿಮಾಣ) ಎಂಬ ಎರಡು ನೀತಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದರು. [[ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಆರ್ಥಿಕತೆ|USSRನ ಆರ್ಥಿಕತೆ]] ವಿಭಜನೆಯ ಮುಂಚೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಾಗಿತ್ತು. [155]. ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಿರಾಣಿಗಳ ಆಭಾವ, ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊರತೆಯ ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಹಣ ಪೂರೈಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಣದುಬ್ಬರ - ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಬಹಳ ತೊಂದರೆಯಾಯಿತು.[157] ಆಗಸ್ಟ್ 1991ರಲ್ಲಿ, ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊತ್ತಿದ, ಗೊರ್ಬಚೆವ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸಿ ವಿಫಲವಾದ ಸೇನಾ ದಂಗೆ ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು.ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ [[ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್]] ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಮಾಜವಾದಿ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯ ಸೂಚಿಸಿದರು. USSR ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ರಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ಭಾಗಗೊಂಡು [[ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಇತಿಹಾಸ (1985-1991)|ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಿಭಜನೆ]]ಗೊಂಡಿತು. ಜೂನ್ 1991ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಷ್ಯಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೇರವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್ ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಚುನಾಯಿತರಾದರು. === ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ === {{main|History of post-Soviet Russia}} {{seealso|Declaration of State Sovereignty of the Russian Soviet Federative Socialist Republic}} [[ಚಿತ್ರ:Gosudarstvennost2002.jpg|thumbnail|upright|ರಷ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥಾನದ 1140ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ (2002)]] USSRನ ವಿಭಜನೆಯ ವೇಳೆ ಹಾಗೂ ಆನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗೀಕರಣ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟು ಸುಧಾರೀಕರಣ ಕ್ರಮಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ <ref name="OECD"/> ರಷ್ಯಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ದೊಡ್ಡ ಬಿಕ್ಟಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಂಕುಚಿತಗೊಂಡಿತ್ತು, 1990ರಿಂದ 1995ರ ಕೊನೆಯ ತನಕ GDP 50% ರಷ್ಟು ಇಳಿತ ಕಂಡಿದ್ದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಸಹ 50% ರಷ್ಟು ಇಳಿತ ಕಂಡಿತ್ತು. [161][163] ರಷ್ಯಾ, ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇಲೆ, "ಷಾಕ್ ತೆರಪಿ"ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಧಾರಭೂತವಾದ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ-ಆಧಾರಿತ ಸುಧಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1991ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. [165][167] ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಖಾಸಗೀಕರಣವನ್ನು ಶುರುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮಿಲಿಯನ್‌ನಷ್ಟು ಜನರು ಬಡತನಕ್ಕೊಳಗಾದರು. ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಕೊನೆಯ ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ 1.5% ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, 1993ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ 39% ರಿಂದ 49ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು.[169] ವೇತನಗಳ ಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬಗಳು ಒಂದು ಅಂತ್ಯ ಕಾಣದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ, ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಜನರು ತಿಂಗಳುಗಳ-ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ತಮ್ಮ ವೇತನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವಷ್ಟು ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ವಿಭಜನಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ USSRನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ರಷ್ಯಾ USSRನ [[ವಿದೇಶಿ ಸಾಲ|ಬಾಹ್ಯ ಋಣ]]ಗಳನ್ನು ತೀರಿಸುವ ಹೊಣೆಯನ್ನು ರಷ್ಯಾ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web|title=Russia pays off USSR's entire debt, sets to become crediting country|publisher=Pravda.ru|url=http://english.pravda.ru/russia/economics/22-08-2006/84038-paris-club-0|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಖಾಸಗೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉದ್ದಿಮೆಗಳ ಸ್ವಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾ ಮಾಫಿಯಾ|ಮಾಫಿಯಾ]]ದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಆಗಾಗ್ಗೆ, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಅಪರಾಧಿ ಗುಂಪುಗಳು ಹತ್ಯೆ-ಸುಲಿಗೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ರಾಜ್ಯಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡವು. ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ [[ರಾಜಕೀಯ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ|ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ]] ದೈನಿಕ ಜೀವನ ನಿಯಮದಂತಾಯಿತು. ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಂಡವಾಳ ಪಲಾಯನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸದಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತರಾದ ದೊಂಬಿಕೋರರು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಬಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ನಗದು-ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಯನ್ನು ದೇಶದ ಹೊರಗೆ ಒಯ್ದರು.[173] ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವ್ಯಾಕುಲದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಧೋಗತಿಯೂ ಬೆರೆತುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕುಸಿದು, ಜನ್ಮ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಮೃತ್ಯು ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಯದೃಚ್ಛೆ ತಾಂಡವ ನಾಟ್ಯವಾಡುತ್ತಿತ್ತು.ಅಪರಾಧಿ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧಗಳು ಎಲ್ಲೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಕೊಲೆ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಹಿಂಸಾಸ್ವರೂಪದ ಅಪರಾಧಗಳು ಕೈಮೀರಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವು.<ref name="sokolov">{{cite journal|last=Sokolov|first=Vsevolod|title=From Guns to Briefcases: The Evolution of Russian Organized Crime|journal=World Policy Journal|volume=XXI|issue=1|date=Spring 2004|url=http://www.worldpolicy.org/journal/articles/wpj04-1/sokolov.htm|accessdate=|archive-date=2009-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20090219163359/http://worldpolicy.org/journal/articles/wpj04-1/sokolov.htm|url-status=dead}}</ref> ] 1993ರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅತಿಹೀನ ನಾಗರಿಕ ಕಲಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.[179] ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಿ, ಜನಪ್ರಿಯವಲ್ಲದ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಯತ್ನವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ ದೇಶದ ಶಾಸಕರ ಸಭೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ[181] ವಿಸರ್ಜಿಸಿದರು; ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಶಾಸಕರು ಶ್ವೇತ ಭವನದೊಳಗೆ ಬೀಗ ಹಾಕಿದ್ದುಕೊಂಡು, ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್‌ರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿ, ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಚುನಾಯಿಸಿದರು.ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನೂರಾರು ಸಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಸೇನಾ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ ಸಂಸದ್ ಭವನಕ್ಕೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿಸಿ, ಟ್ಯಾಂಕ್ ಹಾಗೂ ಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅದರೊಳಗಿದ್ದವರನ್ನು ಹೊರಗಟ್ಟಿಸಿದರು. 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕಾಕಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಜನಾಂಗೀಯ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಇಂತಹ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಸಂಯುಕ್ತತೆಯ ವಿರುದ್ದ ತಲೆಯೆತ್ತಿದ ಇಸ್ಲಾಮಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ಜನಾಂಗೀಯ ಘರ್ಷಣೆಗಳತ್ತ ತಿರುಗಿದವು.1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ಚೆಚೆನ್ಯಾ|ಚೆಚೆನ್]] ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿಗಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಿಸಿದಾಗಿಂದಲೂ, ಹಲವಾರು ವಿವಿಧ ಚೆಚೆನ್ ಬಂಡಾಯ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಸೇನೆಯ ನಡುವೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಸಮರತಂತ್ರ|ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಸಮರ]] ([[ಮೊದಲನೇ ಚೆಚೆನ್ಯಾ ಸಮರ|ಮೊದಲನೆಯ ಚೆಚೆನ್ ಸಮರ]], [[ಎರಡನೇ ಚೆಚೆನ್ಯಾ ಸಮರ|ಎರಡನೆಯ ಚೆಚೆನ್ ಯುದ್ಧ]]) ನಡೆದಿದ್ದವು. ಚೆಚೆನ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿಗಳಿಂದ ನಾಗರೀಕರ ವಿರುದ್ಧದ ಆತಂಕವಾದೀ ಹಲ್ಲೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು [[ಮಾಸ್ಕೋ ರಂಗಮಂದಿರ ಒತ್ತೆಯಾಳು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು]] ಮತ್ತು [[ಬೆಲ್ಸನ್ ಶಾಲೆ ಮುತ್ತಿಗೆ|ಬೆಸ್ಲಾನ್ ಶಾಲೆಯ ಮುತ್ತಿಗೆ]], ನೂರಾರು ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಗಮನವನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹೆಚ್ಚು ಕೊರೆತೆಯ ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು 1997ರ ಏಷ್ಯಾದ ಹಣಕಾಸು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು 1998ರ ಹಣಕಾಸು ಬಿಕ್ಟಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ[[1997 Asian Financial Crisis|[183]]] GDP ಇನ್ನಷ್ಟು ಕುಸಿಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.[[1997ರ ಏಷ್ಯಾ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು|[185]]] 31 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1999ರಂದು ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹುದ್ದಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿರುವ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್‌ರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರಗೊಳಿಸಿದರು; ಪುಟಿನ್ 2000ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದರು.ಚೆಚೆನ್ ಬಂಡುಕೋರರನ್ನು ಚೆಚ್ಚಿಹಾಕಿ ಪುಟಿನ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದರು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಈಗಲೂ ಸಹ ಅಗಾಗ್ಗೆ ಉತ್ತರ ಕಾಕಸಸ್‌ ಆದ್ಯಂತ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮರುಕಳಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಹಚ್ಚಿದ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲ ನಗನಾಣ್ಯ ಪದ್ಧತಿ, ಜೊತೆಗೆ ಏರುತ್ತಿರುವ ಸಾಂಸಾರಿಕ ಬೇಡಿಕೆ, ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಸತತ ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿ ವಿಶ್ವರಂಗದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಲು ನೆರವಾಯಿತು.<ref name="cia"/> ಪುಟಿನ್ ಸರ್ಕಾರವು ಕೈಗೊಂಡ ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಷ್ಟ್ಗಗಳು ಪ್ರಜಾಪರವಲ್ಲವೆಂದು ಟೀಕಿಸಿದರೂ,<ref>{{cite web|first=Daniel|last=Treisman|title=Is Russia's Experiment with Democracy Over?|url=http://www.international.ucla.edu/article.asp?parentid=16294|publisher=UCLA International Institute|accessdate=2007-12-31|archive-date=2004-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20041111074502/http://www.international.ucla.edu/article.asp?parentid=16294|url-status=dead}}</ref> ಪುಟಿನ್‌ರ ನಾಯಕತ್ವದಡಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯು ರಷ್ಯಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{cite web|first=Norman|last=Stone|title=No wonder they like Putin|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/guest_contributors/article2994651.ece|work=The Times|accessdate=2007-12-31|archive-date=2010-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20100525073652/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/guest_contributors/article2994651.ece|url-status=dead}}</ref> 7 ಮಾರ್ಚ್ 2008ರಂದು [[ದ್ಮಿಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೆವ್|ಡ್ಮಿಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೆವ್]] ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಪುಟಿನ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾದರು. == ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ == {{main|Government of Russia|Politics of Russia}} [[ಚಿತ್ರ:Kremlin_Senate_in_the_Moscow_Kremlin.jpg|thumbnail|left|ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಸೆನೆಟ್ ಗೆ ಪ್ರವೇಶ, ಮಾಸ್ಕೋ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ನ ಭಾಗ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಕಾರ್ಯೋಪಯುಕ್ತ ಮನೆ]] [[1993ರ ರಷ್ಯಾ ಸಂವಿಧಾನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು|1993 ರಷ್ಯಾದ ಸಂವಿಧಾನದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು]] ನಂತರ, 12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1993ರಂದು ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹದ ಮೂಲಕ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ರಷ್ಯಾ ಸಂವಿಧಾನ|ಸಂವಿಧಾನ]]ದ ಪ್ರಕಾರ, ರಷ್ಯಾ ಒಂದು [[ಸಂಯುಕ್ತ ಒಕ್ಕೂಟ|ಸಂಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಿಕೆ]] ಮತ್ತು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ [[ಅರೆ-ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಅರೆ-ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ]] [[ಗಣರಾಜ್ಯ]], ಇದರಲ್ಲಿ [[ರಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ|ಅಧ್ಯಕ್ಷರು]] [[ದೇಶದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ|ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ]]ರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 80, para. 1)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-05.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಧಾನಿ|ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯು]] [[ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ|ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ]]. ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ [[ಮಾದರಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ|ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]]ವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. [[ಕಾರ್ಯಾಂಗ (ಸರ್ಕಾರ)|ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ]]ವು ಸರ್ಕಾರದಂದ ಚಲಾಯಿತವಾಗುತ್ತದೆ.[195] [[ಶಾಸಕಾಂಗ|ಶಾಸನ ಅಧಿಕಾರ]]ವು [[ರಷ್ಯಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ|ಸಂಯುಕ್ತ ಸಭೆ]]ಯ ಎರಡು ಕೊಠಡಿಗಳೊಂದಿಗಿರುತ್ತದೆ.[197] ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂವಿಧಾನ ನಿರೂಪಿಸಿರುವ [[ಶಕ್ತಿಗಳ ವಿಭಜನೆ|ಪರಿಶೀಲನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನಗಳ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ರಷ್ಯಾದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಕಾನೂನು ಪತ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ರಷ್ಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಜನತೆಗಾಗಿ ಒಂದು [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಕರಾರು|ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುತ್ತಿಗೆ]]ಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Dmitry Medvedev and Vladimir Putin edit.jpg|thumbnail|ಅಧ್ಯಕ್ಷ ದ್ಮಿಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೆವ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಿ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್]] ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರವು ಮೂರು ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: * [[ಶಾಸಕಾಂಗ]]: [[ಬೈಕ್ಯಾಮೆರಲಿಸಂ|ದ್ವಿಸಭೆಯ]] [[ರಷ್ಯಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಶಾಸನ ಸಭೆ|ಸಂಯುಕ್ತ ಶಾಸಕರ ಸಭೆ]], ಇದರ ಅಂಗವಾಗಿರುವ [[ಡುಮಾ ರಾಜ್ಯ|ರಾಜ್ಯದ ಡುಮಾ]] ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾ ಫೆಡರೇಷನ್ ಪರಿಷತ್ತು|ಸಂಯುಕ್ತತೆಯ ಪರಿಷತ್ತು]] ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ [[ಸಂಯುಕ್ತ ಕಾನೂನು]], [[ಸಮರ ಘೋಷಣೆ|ಸಮರವನ್ನು ಸಾರುವ]], ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವ, [[ಹಣದ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯ|ಹಣಕಾಸು ಅಧಿಕಾರ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು [[ದೋಷಾರೋಪಣೆ|ಆಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೊರಿಸುವ]] ಅಧಿಕಾರ, ಇದರ ಮೂಲಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. * [[ಕಾರ್ಯಾಂಗ (ಸರ್ಕಾರ)|ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸುವ]]: [[ರಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ|ಅಧ್ಯಕ್ಷರು]] ಸೇನೆಯ [[ಸೇನಾಪಡೆ ಮುಖ್ಯಸ್ಶ|ದಂಡನಾಯಕ]]ರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, [[ಬಿಲ್ (ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಕಾನೂನು)|ಶಾಸಕಾಂಗದ ಮಸೂದೆಗಳು]] ಕಾನೂನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಅದರ ಮೇಲೆ ನಿರಾಕರಣಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಸಂಪುಟ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇವರು ಸಂಯುಕ್ತ ಕಾನೂನು-ನೀತಿ-ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತರುವುದು-ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. * [[ನ್ಯಾಯಾಂಗ]]: [[ರಷ್ಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]], [[ರಷ್ಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪರಮೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]], [[ಪರಮೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೇ ರಷ್ಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ|ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]] ಹಾಗೂ ನಿಮ್ನ [[ಸಂಯುಕ್ತ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು]], ಇವುಗಳ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇಲೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಪರಿಷತ್ತು ನೇಮಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾನೂನುಗಳ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳುವುದು ಮತ್ತು [[ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧತೆ|ಅಸಾಂವಿಧಾನಿಕ]]ವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬಲ್ಲದು. ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನ್ಯಾಯವು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಗಳ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ,[199] ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಕಾನೂನಿನಡಿ ಮಾತ್ರ ಆಧೀನರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ,[201] ವಿಚಾರಣೆಗಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು ಆರೋಪಿಗೆ ಒಬ್ಬ ವಕೀಲರನ್ನೂ ಒದಗಿಸಿಕೊಡಲಾಗುವುದು.[203] 1996ರಿಂದಲೂ, ರಷ್ಯಾ [[ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ದಂಡ ತೆರುವ ಶಿಕ್ಷೆ|ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನಾ ಶಿಕ್ಷೆ]]ಯ ಮೇಲೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಹೇರಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ರೀತಿಯ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕಾನೂನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿಲ್ಲ. ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಜನಮತದ ಮೂಲಕ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಚುನಾಯಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 81, para. 1)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-05.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> (ಎರಡನೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದರೂ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿ ಸತತ ಮೂರನೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಬರಲು ಅನರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ);<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 81, para. 3)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-05.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಕಳೆದ 2 ಮಾರ್ಚ್ 2008ರಂದು ಚುನಾವಣೆಯು ನಡೆದಿತ್ತು. ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮಂತ್ರಾಲಯಗಳು ಪ್ರಧಾನಿ ಹಾಗೂ ಅವರ ನಿಯೋಗಿಗಳನ್ನು, ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ; ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಪ್ರಧಾನಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ನೇಮಿಸುವರು (ಪ್ರಧಾನಿಯ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಡುಮಾದ ಅನುಮೋದನೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ). [[ರಷ್ಯಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಶಾಸನ ಸಭೆ|ಸಂಯುಕ್ತ ಸಭೆ]]ಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಸಕಾಂಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೊಠಡಿಗಳುಂಟು; 450-ಸದಸ್ಯರುಳ್ಳ [[ಡುಮಾ ರಾಜ್ಯ|ರಾಜ್ಯ ಡುಮಾ]]<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 95, para. 3)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-06.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಮತ್ತು 176-ಸದಸ್ಯರುಳ್ಳ [[ರಷ್ಯಾ ಫೆಡರೇಷನ್ ಪರಿಷತ್ತು|ಸಂಯುಕ್ತ ಪರಿಷತ್ತು]]. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಪೈಕಿ [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಷ್ಯಾ|ಯುನೈಟೆಡ್ ರಷ್ಯಾ,]] [[ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ|ಸಮುದಾಯ ಸ್ವಾಮ್ಯವಾದಿ (ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌) ಪಕ್ಷ,]] [[ರಷ್ಯಾ ಲಿಬರಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಕ್ಷ|ರಷ್ಯಾ ಉದಾರೀ ಗಣರಾಜ್ಯ (ಲಿಬೆರಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ರಷ್ಯಾ)]] ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾ ಕಾನೂನು|ಕಾನೂನು ರಷ್ಯಾ]]. == ಉಪ ವಿಭಾಗಗಳು == {{Main|Subdivisions of Russia}} ;ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ 83&nbsp;[[ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಜೆಗಳು|ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="Constitution">{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 65, para. 1) In 1993, when the Constitution was adopted, there were 89&nbsp;subjects listed. Some of them were later [[federal subjects of Russia#Mergers|merged]]|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-04.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> [[ರಷ್ಯಾ ಫೆಡರೇಷನ್ ಪರಿಷತ್ತು|ಸಂಯುಕ್ತ ಪರಿಷತ್ತು]] ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವುಂಟು —ಪ್ರತಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳುಂಟು.<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 95, para.2)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-06.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಲಭಿಸಿರುವ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ. * 46 [[ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು|ಪ್ರಾಂತ್ಯ]]ಗಳು (ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು): ಸಾಮಾನ್ಯ ತರಹದ ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ-ನಿಯೋಜಿತ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಚುನಾಯಿತ ಶಾಸಕಾಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. * 21 [[ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಜೆಗಳು|ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು]]: ಅಲ್ಪಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ; ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಂವಿಧಾನ, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಗಣರಾಜ್ಯಗಳೂ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯ ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಿಗೆ ತಾಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. * ನೈನ್ [[ರಷ್ಯಾ ಕ್ರೈಸ್|ಕ್ರಾಯಿ]] (ಸೀಮೆ): ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಂತೆಯೇ ಇವೂ ಸಹ. "ಸೀಮೆ" ಬಿರುದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿದ್ದು, ಮೂಲತ: ಸೀಮಾಂತ್ಯ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ನಂತರ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಅಥವಾ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. * ನಾಲ್ಕು [[ರಷ್ಯಾದ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು|ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]]ಗಳು (ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು): ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಿಗಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಹಾಗೂ ಕ್ರೈಸ್ ಗಳೊಳಗೇ ಮೂಲತ: ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಇರುವಿಕೆಗಳು, 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತು. [[ಚುಕೋಟ್ಕಾ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯ|ಚುಕೊಟ್ಕಾ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯುಳ್ಳ ಒಕ್ರುಗ್]] ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿದ ಒಕ್ರುಗ್‌ಗಳು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ರಾಯಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಅವು ಇರುವಂತಹ ಪ್ರಾಂತ್ಯನ ಅಧೀನವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ. * ಒಂದು [[ರಷ್ಯಾ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು|ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] ([[ಯಹೂದಿ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯ|ಯಹೂದಿ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌]]): ಮೂಲತ: ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಕ್ರಾಯಿಗಳಿಗೆ ಆಧೀನವಾದ ಆಡಳಿತ ಘಟಕಗಳಾಗಿದ್ದವು. 1990ರಲ್ಲಿ, ಯಹೂದಿ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿದ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದವೆಲ್ಲವೂ ಗಣರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲಾದವು. * ಎರಡು [[ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಗರಗಳು|ಸಂಯುಕ್ತ ನಗರಗಳು]] ([[ಮಾಸ್ಕೋ]] ಮತ್ತು [[ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌|ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್]]): ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಲಯಗಳಂತೆ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಾಗಿವೆ. ;ಸಂಯುಕ್ತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಏಳು [[ರಷ್ಯಾದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು|ಸಂಯುಕ್ತ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಿಲ್ಲೆಗೂ [[ರಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ|ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ]]ರಿಂದ ನೇಮಕವಾಗಿರುವ ಒಬ್ಬ ದೂತನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿರುತ್ದದೆ.<ref name="OkerFD">{{lang|ru|"Общероссийский классификатор экономических регионов" (ОК&nbsp;024–95) введённый 1&nbsp;января 1997&nbsp;г., в ред. Изменения №&nbsp;05/2001. Секция&nbsp;I. Федеральные округа}} (''ರಷ್ಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳ ವಿಂಗಡನೆ'' (OK&nbsp;024–95) 1 ಜನವರಿ 1997ರಂದು ತಿದ್ದುಪಡಿಯಡಿ, ತಿದ್ದುಪಡಿ #1/1998 ರಿಂದ #5/2001. ವಿಭಾಗ&nbsp;I. ಸಂಯುಕ್ತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು)</ref> ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ್ದಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ದೂತರು ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕಾಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಕಾನೂನು-ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Russian-regions.png|thumbnail|upright=2|ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಜೆಗಳ ಕೇಂದ್ರ ನಕ್ಷೆ]] == ವಿದೇಶಿ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಸೇನೆ == {{Main|Foreign relations of Russia|Armed Forces of the Russian Federation}} [[ಚಿತ್ರ:BRIC leaders in 2008.jpg|thumbnail|2008 BRIC ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಾಯಕರು: (ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ) ಭಾರತದ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್, ರಷ್ಯಾದ ದ್ಮಿಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೆವ್, ಚೀನಾದ ಹು ಜಿಂತಾವೊ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಜಿಲ್ ನ ಲೂಯಿಜ್ ಇನಾಸಿಯೊ ಲುಲಾ ಡ ಸಿಲ್ವಾ.]] ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ರಷ್ಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ದಾಯಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="uk">{{cite web|title=Country Profile: Russia|publisher=Foreign & Commonwealth Office of the United Kingdom|url=http://www.fco.gov.uk/en/about-the-fco/country-profiles/europe/russia/|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080408194416/http://www.fco.gov.uk/en/about-the-fco/country-profiles/europe/russia/|archivedate=2008-04-08}}</ref> ರಷ್ಯಾ USSRನ ಎಲ್ಲಾ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ [[ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ|ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಭದ್ರತಾ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ USSRನ ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಅನ್ಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ USSRನ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳಡಿಯಿರುವ ಹಕ್ಕು-ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು, ಆಸ್ತಿ-ಋಣಗಳನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.ರಷ್ಯಾ ಬಹುಮುಖಿ ವಿದೇಶ ನೀತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದು 178 ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕೆ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ{{when}}[220] ಮತ್ತು 140 ದೂತಾವಾಸಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web|title="News From Russia", Issue No. 4|publisher =The Embassy of the Russian Federation in the Republic of India|url=http://www.india.mid.ru/nfr2003/nf07.html|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20041227192013/http://www.india.mid.ru/nfr2003/nf07.html|archivedate=2004-12-27}}{{dead link|date=November 2008}}</ref> ರಷ್ಯಾದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯನ್ನು [[ರಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ|ಅಧ್ಯಕ್ಷ]]ರು ನಿರ್ಧರಿಸಿ [[ರಷ್ಯಾ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯ|ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯ]]ವು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|last=Kosachev|first=Konstantin|title=Russian Foreign Policy Vertical|publisher=Russia In Global Affairs|url=http://eng.globalaffairs.ru/numbers/8/578.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2008-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20080121155148/http://eng.globalaffairs.ru/numbers/8/578.html|url-status=dead}}</ref> ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಐದು ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ರಷ್ಯಾ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ-ಭದ್ರತೆಗಳ ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಘರ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿ [[ಮಧ್ಯ ಪೂರ್ವದ ಚತುಷ್ಕರು|ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಚತುಷ್ಕ]], [[ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ|ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದೊಂದಿಗೆ]] [[ಆರು-ಪಕ್ಷೀಯ ಮಾತುಕತೆ|ಷಟ್ಪಕ್ಷೀಯ ಮಾತುಕತೆಗಳು]] ನಡೆಸಿ, [[ಕೊಸೊವೊ ಸಮರ|ಕೊಸೊವೊ ಘರ್ಷಣೆ]]ಯ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿ ಮತ್ತು [[ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಉತ್ಪಾದನೆ|ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರ ಪ್ರಸರಣ]] ಸಮಸ್ಯೆಯ ಬಗೆಹರಣದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದೆ. ಉದ್ಯಮಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ [[G8|ಎಂಟರ ಗುಂಪು]] (G8) ರಷ್ಯಾ ಸಹ ಸದಸ್ಯವಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ [[ಯುರೋಪ್ ಪರಿಷತ್ತು|ಯೂರೋಪ್‌ ಪರಿಷತ್ತು,]] [[ಯುರೋಪ್ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ|OSCE]] ಮತ್ತು [[ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ|APEC]] ಗುಂಪುಗಳ ಸದಸ್ಯವೂ ಆಗಿದೆ. [[ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್|CIS,]] [[ಯುರೇಷಿಯಾ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮುದಾಯ|EurAsEC,]] [[ಸಾಮೂಹಿಕ ಭದ್ರತಾ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆ|CSTO]] ಮತ್ತು [[ಶಾಂಘಾಯ್ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ|SCO]] ಮುಂತಾದ ವಲಯವಾರು ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ (ಇಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ) [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್|ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌ ಪುಟಿನ್]] [[ಯುರೋಪ್ ಒಕ್ಕೂಟ-ರಷ್ಯಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅವಕಾಶಗಳು|ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು EU ನಡುವೆ ನಾಲ್ಕು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂತರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ]]ಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಯೋಗ, ಜೊತೆಗೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಏಕೀಕರಣದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{ru_icon}} {{cite web|url=http://rian.ru/politics/20041125/743119.html|title=Interview of official Ambassador of Russian Foreign Ministry on relations with the EU|publisher=RIA Novosti|accessdate=2008-06-30}}</ref> ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವು ಕುಸಿದಾಗಿನಿಂದಲೂ, ರಷ್ಯಾ [[NATO|NATOದೊಂದಿಗೆ]] ಸ್ನೇಹಮಯವಾದರೂ ಲವಲವಿಕೆಯ [[NATO-ರಷ್ಯಾ ಸಂಬಂಧಗಳು|ಸಂಬಂಧಗಳು]] ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. 26 ಮಿತ್ರ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ರಷ್ಯಾ ಒಗ್ಗೂಡಿ ಜಂಟಿ ಸಹಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು 2002ರಲ್ಲಿ NATO-ರಷ್ಯಾ ಪರಿಷತ್ತಿನ ರಚನೆಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web|title=NATO-Russia relations|publisher =NATO|url=http://www.nato.int/issues/nato-russia/topic.html|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070411124719/http://www.nato.int/issues/nato-russia/topic.html|archivedate=2007-04-11}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Russian paratroopers 106th VDD.JPG|thumbnail|left|ಕಜಕ್ ಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಪ್ಯಾರಾಟ್ರೂಪರ್ ಗಳು]] ರಷ್ಯಾ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸೋವಿಯತ್ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಹಾಗೂ ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web|title=Chapter 2—Investing In Russian Defense Conversion: Obstacles and Opportunities|publisher=Federation of American Scientists|url=http://www.fas.org/nuke/guide/russia/industry/docs/rus95/rdbd4ch2.htm|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20071218183320/http://www.fas.org/nuke/guide/russia/industry/docs/rus95/rdbd4ch2.htm|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯಾದ ಸೇನೆಯು [[ರಷ್ಯಾ ಭೂಸೇನೆ|ಭೂ ಸೇನೆ]], [[ರಷ್ಯಾ ನೌಕಾ ಪಡೆ|ನೌಕಾ ಪಡೆ]] ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾ ವಾಯು ಪಡೆ|ವಾಯು ಪಡೆ]]ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸೇವೆಯ ಮೂರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಂಗಗಳೂ ಸಹ ಇವೆ: [[ಕೌಶಲ್ಯಯುತ ರಾಕೆಟ್ ಪಡೆ|ರಣನೈತಿಕ ರಾಕೆಟ್ ಪಡೆ,]] [[ರಷ್ಯಾ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದಳ (VKS)|ಸೇನಾ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪಡೆ]] ಮತ್ತು[[ರಷ್ಯಾ ವಾಯುಗಾಮಿ ಪಡೆ|ವಾಯುಗಾಮಿ ಪಡೆ]] 2006ರಲ್ಲಿ, ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ 1.037 ಮಿಲಿಯನ್ ನೌಕರರಿದ್ದರು.<ref name="iiss"/> ರಷ್ಯಾ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಗಳ ದಾಸ್ತಾನುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಎರಡನೆಯ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಕ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಜಲಾಂತರಗಾಮಿಗಳ ದಾಸ್ತಾನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಆಧುನಿಕ [[ಕೌಶಲ್ಯಯುತ ಬಾಂಬರ್|ರಣನೈತಿಕ ಬಾಂಬರ್]] ಪಡೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref name="fas">{{cite web|title=Status of Nuclear Powers and Their Nuclear Capabilities|publisher=Federation of American Scientists|url=http://www.fas.org/nuke/guide/summary.htm|accessdate=2007-12-27|archive-date=2016-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605105655/http://fas.org/nuke/guide/summary.htm|url-status=dead}}</ref> ಈ ದೇಶವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ [[ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಕಾರ್ಖಾನೆ|ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಉದ್ಯಮ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದರ ಸೇನಾ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ರಷ್ಯಾ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಶಸ್ತ್ಗಗಳ ಪೂರೈಕದಾರನಾಗಿದೆ, 2001ರಿಂದಲೂ ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು % 30ರಷ್ಟು ಪಾಲು ರಷ್ಯಾದ್ದು,<ref>{{cite web|title=US drives world military spending to record high|publisher=Australian Broadcasting Corporation|url=http://www.abc.net.au/news/newsitems/200606/s1661277.htm|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060613172226/http://www.abc.net.au/news/newsitems/200606/s1661277.htm|archivedate=2006-06-13}}</ref> ಸುಮಾರು 80 ದೇಶಗಳಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Russia arms exports could exceed $7 bln in 2007 - Ivanov|publisher=RIA Novosti|accessdate=2008-01-27|url=http://en.rian.ru/russia/20071224/93979601.html}}</ref> ಸೋವಿಯತ್ ನೀತಿಯ ಅನುಸಾರ, 2007ರ ಮುಂಚೆ, 18-27 ವಯಸ್ಸಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪುರುಷ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ [[ಒತ್ತಾಯದ ದಾಖಲಾತಿ|ಕಡ್ಡಾಯ ಸೇನೆ ಸೇವೆ]]ಗಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಬೇಕಿತ್ತು.ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಡಿದೊವ್ಸ್ ಚಿನ|ಡೆಡೊವಿಸ್ ಚಿನಾ]] (ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಹೀಯಾಳಿಕೆ), ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ಸೈನಿಕ ಸೇವಾ ಅವಧಿಯನ್ನು 2007ರಲ್ಲಿ 18 ತಿಂಗಳುಗಳಿಗೆ ಆನಂತರ 2008ರಲ್ಲಿ 12 ತಿಂಗಳುಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿದವು, ಜೊತೆಗೆ 2010ರೊಳಗೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ಸೇವಾ ಸೈನಿಕರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸಶಸ್ತ್ ಪಡೆಗಳ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ೭೦% ಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಿದೆ.<ref name="cia"/> ಕೊನೆಯ ಆರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ರಕ್ಷಣಾ ವೆಚ್ಚವು ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.<ref>{{citation|publisher=FBIS: Informatsionno-Analiticheskoye Agentstvo Marketing i Konsalting|date=14 March 2006|title=Russia: Assessment, Adam Baltin Interview, Opinion Poll on State of Armed Forces}}</ref> 2008ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇನಾ ಖರ್ಚು $40 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿ, [[ಸೇನಾ ವೆಚ್ಚ ಆಧರಿತ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಎಂಟನೆಯ ಅತಿಹೆಚ್ಚು]] ಖರ್ಚಾಗಿದೆ,<ref>{{cite web|url=http://en.rian.ru/russia/20080226/100080440.html|title=Russian defense spending to grow 20% in 2008, to $40 bln|publisher=RIA Novosti|accessdate=2008-03-13}}</ref> ಅಮೆರಿಕಾದ ಗುಪ್ತಪಡೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳು<ref>{{cite web|url=http://www.abcnews.go.com/WN/story?id=3728855|title=Rice: Russia's Military Moves 'a Problem'|publisher=ABC News|accessdate=2008-01-06}}</ref> ಮತ್ತು [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಣತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ|ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಣತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನಾ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಪ್ರಕಾರ,<ref name="iiss">{{cite journal|journal=International Institute for Strategic Studies|title=Overview of the major Asian Powers (page 31)|url=http://www.csis.org/media/csis/pubs/060626_asia_balance_powers.pdf|accessdate=2008-01-27|archive-date=2018-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226073401/https://www.csis.org/media/csis/pubs/060626_asia_balance_powers.pdf|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯಾದ ಸೇನಾ ಖರ್ಚು ಇನ್ನಷ್ಟೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವಂತೆ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.globalsecurity.org/military/world/spending.htm|publisher=Global Security|title=World Wide Military Expenditures|accessdate=2008-01-06}}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ, ಸೇನೆಯು ಹಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಆಧುನೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದು, 2006ರಿಂದ 2015ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಉಪಕರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಸುಮಾರು $200 ಬಿಲಿಯನ್ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲಿದೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2007/feb/09/russia.usa|publisher=Guardian|title=Big rise in Russian military spending raises fears of new challenge to west|accessdate=2008-01-06}}</ref> ಹಾಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಮಂತ್ರಿ [[ಅನಾಟೊಲಿ ಸರ್ಡ್ಯುಕೋವ್|ಅನಾಟೊಲಿ ಸರ್ಡ್ಯುಕೊವ್]] ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲು ಹಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.<ref name="defensebrief">{{cite journal|last=Ruslan|first=Pukhov|date=2009|title=Serdyukov Cleans Up the Arbat|journal=[[Moscow Defense Brief]]|publisher=[[Centre for Analysis of Strategies and Technologies]]|issue=#1 (15) / 2009|url=http://mdb.cast.ru/mdb/1-2008/item2/article1/|accessdate=2009-05-19|archive-date=2008-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20080818210933/http://mdb.cast.ru/mdb/1-2008/item2/article1/|url-status=dead}}</ref> ಅವರ ಸುಧಾರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಹಿಂದಿನ ಉದ್ದೇಶ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಸಂಘಟಿತ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಗುತ್ತಿಗೆ ಸೇನೆಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು.<ref name="barabanov">{{cite web|url=http://cast.ru/eng/?id=333|title=The Army's Chief Destroyer|last=Barabanov|first=Mikhail|date=2009-02-16|publisher=The Moscow Times|accessdate=2009-05-19}}</ref> ಸರ್ಡ್ಯುಕೊವ್ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು % 30ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವರು, ಇದರಿಂದ ಜನರಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ನಲ್‌ಗಳು ಅಲಂಕರಿಸಿರುವ ಹೆಚ್ಚು ಹುದ್ದೆಗಳು ಮಾಯವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ.<ref name="defensebrief"/> ರಷ್ಯಾದ ಅಧಿಕಾರಿ ಕಾರ್ಜ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿತ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರತಿ ಇಬ್ಬರು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿಯಿದ್ದಾರೆ. ಸುಧಾರಣೆಯ ನಂತರ ಪ್ರತಿ 15 ಜನರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿಯಿರಬೇಕು, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸೇನೆಗಳಲ್ಲಿಯ ತರಹ. ಈ ಸುಧಾರಣೆಯ ಅರ್ಥ 200,000 ನೌಕರಿಗಳ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಇದು "ಹಳೆಯ ಹುಲಿಗಳಿಂದ" ತೀವ್ರ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref name="whewell">{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/newsnight/7947082.stm|title=INSIDE RUSSIA - MILITARY REFORMS|last=Whewell|first=Tim|date=2009-03-17|publisher=BBC News|accessdate=2009-05-19}}</ref> ಈ ಒತ್ತಡದ ಕಾರಣ ಈ ಕಡಿತಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಇಸವಿಯನ್ನು 2012ರಿಂದ to 2016ಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="whewell"/> ತೀವ್ರ ಹಾಗು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಇರುವ ರಷ್ಯಾದ ಅಸಮರ್ಪಕ ರಕ್ಷಣಾ ಔದ್ಯಮಿಕ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ನೀತಿ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಬಗೆಹರಿಸುವಿಕೆಯು ಸರ್ಡ್ಯುಕೊವ್‌ರ ಪ್ರಮುಖ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿದೆ.<ref name="defensebrief"/> == ಆರ್ಥಿಕತೆ == {{main|Economy of Russia}} [[ಚಿತ್ರ:Russia Regional product pc.svg|thumbnail|right|2006ರ ತಲಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉತ್ಪನ್ನ (ದಪ್ಪ ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿರುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಎಂಬರ್ಥ)]] 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್ ದೇಶಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿದ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು, 1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ [[ಮಹಾನ್ ಕುಸಿತ|ಮಹಾ ಕುಸಿತ]]ದ ಎರಡರಷ್ಟಿತ್ತು.<ref>“ಸಂಕ್ರಮಣದಲ್ಲಿರುವ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳು ಮೊದಲ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಏನನ್ನು ಕಲಿಯಬಹುದು?ಹೊಸ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವರದಿ,” ''Transition Newsletter'' ನಲ್ಲಿ (http://worldbank.org/transitionnewsletter/janfeb2002 {{Webarchive|url=https://archive.today/20120530044004/http://worldbank.org/transitionnewsletter/janfeb2002 |date=2012-05-30 }}). [http://www.k-a.kg/?nid=5&amp;value=6 http://www.k-a.kg/?nid=5&amp;value=6]</ref><ref name="Russia">ರಾಬರ್ಟ್ ಡಿ. ಕಾಪ್ಲಾನ್. [http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9B03E4D91E3AF93BA35753C1A9669C8B63 "ರಷ್ಯಾವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವರಾರು?"]. ದಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್. 8 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2000.</ref> 1998ರ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೂ ಮುಂಚೆ, ರಷ್ಯಾದ [[GDP]] 1990ರ ದಶಕದ ಶುರುವಿನಲ್ಲಿದ್ದರ ಅರ್ಧದಷ್ಟಿತ್ತು.<ref name="Russia"/> ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಿಂದಲೂ, ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ಹೆಚ್ಚಾದ ವಿದೇಶಿ ಬಂಡವಾಳ, ಹೆಚ್ಚಾದ ಸಾಂಸಾರಿಕ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿರತೆಯು ರಷ್ಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಾಯವಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾ 2007ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ವರ್ಷ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು, [[1998 ರಷ್ಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು|1998ರ ಹಣಕಾಸು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು]] ನಂತರ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ೭% ರಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. 2007ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ GDP $2.076 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು (est. PPP), ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಆರನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದ್ದು, GDP ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ 8.೧ %ರಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಸಿತ್ತು.ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಿಂದೆ, ತೈಲ ಮತ್ತು ಖನಿಜದ ತೆರವು ಮತ್ತು ರಫ್ತಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ವಹಿವಾಟೇತರ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಾಗಿ ಸರಕು-ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಮಾರಾಟವಿತ್ತು.<ref name="cia"/> 2008ರ ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವೇತನ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ $ 640 ಆಗಿತ್ತು, ಇದು 2000ರ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ $೮೦ರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|title=Russians weigh an enigma with Putin's protégé|publisher=MSNBC|url=http://www.msnbc.msn.com/id/24443419/|accessdate=2008-05-09}}</ref> 2007ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ 14 %ರಷ್ಟು ರಷ್ಯನ್ನರು [[ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಜನರ ದೇಶಗಳ %ವಾರು ಪಟ್ಟಿ|ಬಡತನ ರೇಖೆಯ ಕೆಳಗೆ]] ಇದ್ದರು,<ref name="RIA">{{cite web|publisher=RIA Novosti|title=Russia's economy under Vladimir Putin: achievements and failures|url=http://en.rian.ru/analysis/20080301/100381963.html|accessdate =2008-05-09}}</ref> 1998ರ ಸೋವಿಯತೋತ್ತರದ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 40% ರಿಂದ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="worldbank"/> 2007ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಪ್ರಮಾಣ % 6ರಷ್ಟಿತ್ತು, 1999ರಲ್ಲಿ 12.4 % ರಿಂದ ಇಳಿತವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|publisher=RIA Novosti|title=Russia's unemployment rate down 10% in 2007 - report|url=http://en.rian.ru/russia/20080208/98724898.html|accessdate=2008-05-09}}</ref><ref>{{cite web|publisher=indexmundi.com|title=Russia&nbsp;— Unemployment rate (%)|url=http://www.indexmundi.com/g/g.aspx?c=rs&v=74|accessdate=2008-05-09}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Rosneft-azs.jpg|thumbnail|left|ರೋಸ್ನೆಟ್ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ತಾಣಅನಿಲ ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ತೈಲ ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ]] [[ಚಿತ್ರ:Soyuz tm-31 transported to launch pad.jpg|thumbnail|right|Soyuz TMA-2 launch.jpg Soyuz TMA-2 ಉಡಾವಣಾ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದೆ, ಇಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಲಿದೆ.]] ರಷ್ಯಾ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ [[ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಅನಿಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿರುವುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿರುವ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು,]] ಎರಡನೆಯ ಅತಿಹೆಚ್ಚು [[ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳು|ಇದ್ದಿಲಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು]] ಮತ್ತು ಎಂಟನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು [[ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು]] ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ರಫ್ತುದಾರ ಹಾಗೂ ಎರಡನೆಯ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ತೈಲ ರಫ್ತುದಾರನಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾದ ರಫ್ತಿನ 80% ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಶವು ತೈಲ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ಲೋಹಗಳು ಮತ್ತು ಮರದ ಚೌಬೀನೆಗಳದ್ದಾಗಿದೆ.<ref name="cia"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, 2003ರಿಂದ, ಆಂತರಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಸದೃಢಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ರಫ್ತು ಇಳಿಮುಖ ಕಂಡಿತು. ಇಂಧನದ ಬೆಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲವು ರಷ್ಯಾದ GDPಯ ಕೇವಲ ಶೇಖಡಾ 5.7ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ತುಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2011ರೊಳಗೆ ಇದು 3.7% ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರವು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Russia fixed asset investment to reach $370 bln by 2010 - Kudrin|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/business/20070921/80301609.html|accessdate =2007-12-27}}</ref> ರಷ್ಯಾ ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಇತರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳುಳ್ಳ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದೆ, ಇದರ ಕಾರಣ ದೀರ್ಘ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಗಳು.<ref>{{cite web|title=Russia: How Long Can The Fun Last?|publisher=BusinessWeek|url=http://www.businessweek.com/globalbiz/content/dec2006/gb20061207_520461_page_2.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ದೇಶವು ಯೂರೋಪ್‌ನ ಇತರೆ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು [[ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ]] ಪದವೀಧರರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|title=CEE Biweekly (page 6)|publisher=UNESCO Institute for Statistics, UniCredit New Europe Research Network|url=http://www.unicredit-tiriac.ro/pdf/CEE-Biweekly_07-05-24.pdf|accessdate=2008-03-28|archive-date=2008-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20080402021134/http://www.unicredit-tiriac.ro/pdf/CEE-Biweekly_07-05-24.pdf|url-status=dead}}</ref> 2001ರಲ್ಲಿ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ನೇರ ಮತ್ತು ಸರಳ ಕಂದಾಯ ನೀತಿಯು ಜನರ ಮೇಲಿನ ಕಂದಾಯದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ವವನ್ನು ಬಹುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.<ref>{{cite web|last=Tavernise|first=Sabrina|title=Russia Imposes Flat Tax on Income, and Its Coffers Swell|work=The New York Times|date=23 March 2002|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E01E0DC163BF930A15750C0A9649C8B63|accessdate=2007-12-27}}</ref> ರಷ್ಯಾ [[ಸಮಾನ ತೆರಿಗೆ|ಸಮತಟ್ಟಾದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂದಾಯ]] ದರವನ್ನು % 13ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. [[ಮರ್ಸರ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರಿಸೋರ್ಸ್ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್|ಮರ್ಸರ್ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಲಹಾ ಸಂಸ್ಥೆ]] ಎಂಬ ಹೂಡಿಕೆ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ,[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್|ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಒಕ್ಕೂಟ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಂತರ, ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಿಗಾಗಿ ಎರಡನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|last=Rabushka|first=Alvin|title=The Flat Tax at Work in Russia: Year Three|publisher=Hoover Institution|url=http://www.hoover.org/research/russianecon/essays/5144587.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2008-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20080125164024/http://www.hoover.org/research/russianecon/essays/5144587.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Global personal taxation comparison survey&nbsp;– market rankings|publisher=Mercer (consulting firms)|url=http://www.mercer.com.au/pressrelease/details.htm?idContent=1287670|accessdate=2007-12-27|archive-date=2011-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20110427032348/http://www.mercer.com.au/pressrelease/details.htm?idContent=1287670|url-status=dead}}</ref> ಸಂಯುಕ್ತ ಬಜೆಟ್ 2001ನೆಯ ಇಸವಿಯಿಂದಲೂ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೇ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು 2007ರಲ್ಲಿ % 6ರಷ್ಟು GDPಯೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಕಳೆದ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ, ಸೋವಿಯತ್-ಯುಗದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಋಣವನ್ನು [[ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಕ್ಲಬ್]] ಸಾಲದಾತರಿಗೆ ಮತ್ತು IMFಗೆ ನೀಡಲು, ರಷ್ಯಾ ತನ್ನ ತೈಲ ರಾಜಸ್ವವನ್ನು [[ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟ ನಿಧಿಯ ಸ್ಥಿರೀಕರಣ|ರಷ್ಯಾ ಸಂಯುಕ್ತದ ಸ್ಥಿರತಾ ನಿಧಿ]]ಯಿಂದ ಬಳಸಿದೆ. ತೈಲ ರಫ್ತು ವ್ಯಾಪಾರವು ರಷ್ಯಾಗೆ ತನ್ನ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು 1999ರಲ್ಲಿ $12 ಬಿಲಿಯನ್ ಇಂದ 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2008ರಂದಿನ $597.3 ಶತಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ವೃದ್ದಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ, ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಮೂರನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ನಿಕ್ಷೇಪವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.cbr.ru/Eng/statistics/credit_statistics/print.asp?file=inter_res_08_e.htm|title=International Reserves of the Russian Federation in 2008|publisher=The Central Bank of the Russian Federation|accessdate=2008-07-30}}</ref> ದೇಶವು ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಭಾರೀ ವಿದೇಶೀ ಋಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ಶಕ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Russia's foreign debt down 31.3% in Q3—finance ministry|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/russia/20061031/55272320.html|accessdate=2007-12-27}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:RF NG pipestoEU.gif|thumbnail|upright|ಯುರೋಪ್ ಗೆ ಅನಿಲ್ ಮತ್ತು ತೈಲ ಪೂರೈಸುವ ಪ್ರಮುಖ ದೇಶ ರಷ್ಯಾ [293]]] ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಸಮಾನಾಗಿಲ್ಲ, ಮಾಸ್ಕೋ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ದೇಶದ GDPಗೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದ, ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{ru_icon}} {{cite web|title=Gross regional product by federal subjects of the Russian Federation 1998–2006|url=http://www.gks.ru/bgd/free/b01_19/IssWWW.exe/Stg/d000/vrp98-06.htm|accessdate=2008-06-30|publisher=Federal State Statistics Service|archive-date=2019-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190827215907/http://www.gks.ru/bgd/free/b01_19/IssWWW.exe/Stg/d000/vrp98-06.htm|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಲಯಗಳು, ಅದೂ ಸೈಬೀರಿಯಾದಲ್ಲಿರುವಂತಹ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು, ಬಹಳ ಹಿಂದುಳಿದಿವೆ.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 2000ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಎಂಟು ಮಿಲಿಯನ್ ಇದ್ದದ್ದು 2006ರಲ್ಲಿ 55 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಏರಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Russia: How Long Can The Fun Last?|publisher=BusinessWeek|url=http://www.businessweek.com/globalbiz/content/dec2006/gb20061207_520461.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಅಮೆರಿಕಾದ ನಂತರ ರಷ್ಯಾ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಶತಕೋಟ್ಯಾಧೀಶರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, 2007ರಲ್ಲಿ 50 ಶತಕೋಟ್ಯಾಧೀಶರು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿ ಒಟ್ಟು 110 ಶತಕೋಟ್ಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-04-19|url=http://www.reuters.com/article/businessNews/idUSL189270520080418?feedType=RSS&feedName=businessNews|author=Robin Paxton|title=A billion dollars not enough for Russian rich list|work=Forbes}}</ref> ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ, ನಿಶ್ಚಿತ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 10 % ರಷ್ಟು ವಾಸ್ತವಿಕ ಲಾಭವನ್ನು ಹಾಗೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆದಾಯಗಳು 12% ರಷ್ಟು ವಾಸ್ತವಿಕ ಲಾಭವನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ.ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಬಡತನವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ, ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ರಷ್ಯಾ 1998ರ ಹಣಕಾಸು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಂತರ ತನ್ನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಿದೆ.<ref name="cia"/> ರಷ್ಯಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸದೃಢ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ವೇತನಗಳು ಮತ್ತು ಬಳಕೆ.<ref name="imf">{{cite web|last=Lipsky|first=John|title=Statement by John Lipsky, First Deputy Managing Director of the International Monetary Fund|work=Press Release No. 07/126|publisher=International Monetary Fund|url=http://www.imf.org/external/np/sec/pr/2007/pr07126.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ರಷ್ಯಾ 1999ರಿಂದಲೂ ದೃಢ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ರಷ್ಯಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮುಂದಿರುವ ಹಲವಾರು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ: ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ-ಪ್ರಮಾಣದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಂಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವುದು.<ref name="countrybrief"/> [[ಹಣದುಬ್ಬರ|ಹಣದುಬ್ಬರವು]] 2006ರಲ್ಲಿ 9% ರಷ್ಟಿದ್ದದ್ದು 2007ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ 12% ಕ್ಕೆ ಉಬ್ಬಿತು. ಏರುತ್ತಿರುವ ಆಹಾರದ ಬೆಲೆಗಳೆಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣದಿಂದ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 2008ರ ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.<ref name="cia"/><ref name="RIA"/> ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ವಿಘ್ನವಾಗಿರುವುದು ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಕಡೆಗಾಣಿಸಲಾದ ವಿಚಾರವಾಗಿರುವ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ.<ref>{{cite web|url=http://econ.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/EXTDEC/EXTRESEARCH/EXTPROGRAMS/EXTTRADERESEARCH/0,,contentMDK:21481768~menuPK:64001880~pagePK:210083~piPK:152538~theSitePK:544849,00.html|title=Meeting Russia's Infrastructure Gap|publisher=The World Bank|accessdate=2008-07-31|archive-date=2008-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20080616105531/http://econ.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/EXTDEC/EXTRESEARCH/EXTPROGRAMS/EXTTRADERESEARCH/0,,contentMDK:21481768~menuPK:64001880~pagePK:210083~piPK:152538~theSitePK:544849,00.html|url-status=dead}}</ref> 2020ರೊಳಗೆ $1 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೂಡಲಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://en.rian.ru/russia/20070920/80058850.html|publisher=RIA Novosti|accessdate=2008-07-31|title=Russia to invest $1 trillion in infrastructure by 2020 - ministry}}</ref> == ಜನಗಣತಿ == {{main|Demographics of Russia}} <div style="font-size:90%"> {| class="wikitable" border="1" cellspacing="0" style="border:1px black;float:left;margin-left:1em" ! style="background:#F99" colspan="2"|ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಯೋಜನೆ (2002)<ref>{{cite web|url=http://www.perepis2002.ru/index.html?id=87|title=Russian Census of 2002|work=4.1. National composition of population|publisher=Federal State Statistics Service|accessdate=2008-01-16|archive-date=2020-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622151329/http://www.perepis2002.ru/index.html?id=87|url-status=dead}}</ref> |- | [[:en:Russian|ರಷ್ಯನ್ನರು]] | 79.8% |- | [[:en:Tatar|ಟಾಟರ್‌ಗಳು]] | 3.8% |- | [[:en:Ukrainian|ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ನರು]] | 2.0% |- | [[:en:Chuvash|ಚುವಾಷ್]] | 1.1% |- | [[:en:Chachain|ಚೆಚೆನ್ ಜನರು]] | 0.9% |- | [[:enLArmeniya|ಅರ್ಮೆನೀಯರು]] | 0.8% |- | ಇತರೆ/ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ | 10.3% |} </div> [[ಚಿತ್ರ:Population of Russia.PNG|thumbnail|right|1991ರಿಂದ 2008 ಜನವರಿ ವರೆಗಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ. ನಿವಾಸಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ದಶಲಕ್ಷದಲ್ಲಿ [315]]] ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ, ಬಹು-ಜನಾಂಗೀಯ ಸಮಾಜವಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 160 ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ತಾಣವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|title=1 June 2007: A great number of children in Russia remain highly vulnerable|publisher=United Nations Children's Fund|url=http://www.unicef.org/russia/media_6762.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2008-01-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20080103035733/http://www.unicef.org/russia/media_6762.html|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ದೇಶವು ಭಾರೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ ಅದರ ಸಾಂಧ್ರತೆ ಕಡಿಮೆ.<ref>''[[ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂಧ್ರತೆಯ ಪ್ರಕಾರ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ]]'' ನೋಡಿ.</ref> ಯೂರೋಪೀಯ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ [[ಉರಲ್ ಪರ್ವತಗಳು|ಉರಾಳ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ]]ಯ ಬಳಿ ಹಾಗೂ ನೈಋತ್ಯ ಸೈಬೀರಿಯಾ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯು ಅತಿಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ on 1 ಜನವರಿ 2009ರಂದು ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಿವಾಸಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು 141,903,979ರಷ್ಟಿತ್ತು. 2008ರಲ್ಲಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 121,400 ಅಥವಾ 0.085% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.(2007ರಲ್ಲಿ - 212,000 ಅಥವಾ 0.15% ರಷ್ಟು ಮತ್ತು 2006ರಲ್ಲಿ - 532,600 ಅಥವಾ 0.37 %ರಷ್ಟು). 2008ರಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 2.7% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು, 281,615 ವಲಸಿಗರು ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ % 95ರಷ್ಟು ಜನರು [[ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಶಗಳ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್|CIS]] ದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದರು, ಇವರಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ರಷ್ಯನ್ನರು ಅಥವಾ [[ರಷ್ಯಾ ಭಾಷೆ|ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷಿಕರು]].<ref name="demo">{{cite web|accessdate=2008-03-05|title=Demography|publisher=Federal State Statistics Service|url=http://www.gks.ru/bgd/free/b08_00/IssWWW.exe/Stg/d01/7-0.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080225172120/http://www.gks.ru/bgd/free/b08_00/IssWWW.exe/Stg/d01/7-0.htm|archivedate=2008-02-25}}</ref><ref name="gks"/> ರಷ್ಯನ್ ವಲಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯು 16% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, 39,508ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 66% ರಷ್ಟು ಜನರು ಅನ್ಯ CIS ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋದರು. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ [[ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಜೆಗಳು|ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್]] ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ಮಿಲಿಯನ್ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರು ಸಹ ಇದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=Russia cracking down on illegal migrants|publisher=International Herald Tribune|date=15 January 2007|url=http://www.iht.com/articles/2007/01/15/news/migrate.php|accessdate =|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080915210918/http://www.iht.com/articles/2007/01/15/news/migrate.php|archivedate=15 September 2008}}</ref> ಸರಿಸುಮಾರು 116 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಾಂಗೀಯ [[ರಷ್ಯನ್ನರು]] ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_02.php ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಮೂಹಗಳು ], 2002 ಜನಗಣತಿ, ''ಡೆಮೊಸ್ಕೋಪ್ ವೀಕ್ಲಿ''. ಪುನರ್ಪಡೆದದ್ದು 5 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2009</ref> ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 20 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಅಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ [[ಉಕ್ರೇನ್]] ಮತ್ತು [[ಕಜಾಕ್ ಸ್ತಾನ್|ಕಜಖ್‌ಸ್ತಾನ್‌]]ದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4420922.stm ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ರಷ್ಯನ್ನರು], BBC ವಾರ್ತೆಗಳು, 23 ನವೆಂಬರ್ 2005.</ref> ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 73% ರಷ್ಟು ನಗರ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|title=Resident population|publisher=Federal State Statistics Service|url=http://www.gks.ru/free_doc/2007/b07_12/05-01.htm|accessdate=2007-12-27|archive-date=2012-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20120303135317/http://www.gks.ru/free_doc/2007/b07_12/05-01.htm|url-status=dead}}</ref> [[ರಷ್ಯಾ ಜನಗಣತಿ (2002)|2002 ಜನಗಣತಿ]]ಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಷ್ಯಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳು [[ಮಾಸ್ಕೋ]] (10,126,424 ನಿವಾಸಿಗಳು) ಮತ್ತು [[ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌]] (4,661,219 ನಿವಾಸಿಗಳು). ಹನ್ನೊಂದು ಇತರೆ ನಗರಗಳು ಒಂದರಿಂದ ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ: [[ಚೆಲ್ಯಾ ಬಿಂಸ್ಕ್|ಚೆಲ್ಯಾಬಿನಸ್ಕ್]], [[ಕಜಾನ್]], [[ಕ್ರಾಸ್ನೋಡರ್]], [[ಚೆಲ್ಯಾಬಿನಸ್ಕ್|ನೊವೊಸಿಬಿರ್ಸ್ಕ್‌]], [[ನಿಜ್ನಿ ನವ್‌ಗೊರೊಡ್|ನಿಜ್ನಿ ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌]], [[ಒಮಸ್ಕ್]], [[ಪರ್ಮ್|ಪೆರ್ಮ್]], [[ರಾಸ್ಟೊವ್-ಆನ್-ಡಾನ್]], [[ಸಮರ, ರಷ್ಯಾ|ಸಾಮರಾ]], [[ಯುಫಾ|ಊಫಾ]], [[ವೊಲ್ಗೊಗ್ರಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಯೆಕಾಟೆರಿನ್ ಬರ್ಗ್|ಎಕಟೆರಿನ್‌ಬರ್ಗ್]]. ರಷ್ಯಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಅತಿ 1991ರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ 148,689,000ದಷ್ಟಿತ್ತು, ಆದರೆ 90ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿತು.<ref>{{cite web|url=http://countrystudies.us/russia/29.htm|publisher=Library of Congress|title=Demographics|accessdate=2008-01-16}}</ref> ಈ ಇಳಿತವು ನಿಧಾನಿಸಿ ಕಳೆದ ಇತ್ತೀಚಿಗಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜಡವಾಗಿದೆ, ಕಾರಣ ಕಡಿಮೆಯಾದ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ, ಹೆಚ್ಚಿದ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ವಲಸೆ. 2008ರಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಜನನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತಲೂ 363,500ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು.2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ 477,700 ಮತ್ತು 2006ರಲ್ಲಿ 687,100 ಮೃತ್ಯುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="demo"/><ref name="gks"/> ರಷ್ಯಾದ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು 2006ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಲ್ಲಿ 4% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು, ಸುಮಾರು 2 ಮಿಲಿಯನ್ ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು, ಜನ್ಮ ಪ್ರಮಾಣವು 8.3% ವರ್ಷ-ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಂದಾಜು 1.6 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನನಗಳಾದವು.<ref name="ri">{{cite web|url=http://en.rian.ru/russia/20080221/99803097.html|title=Russia's population down 0.17% in 2007 to 142 mln|publisher=RIA Novosti|accessdate=2008-03-11}}</ref> ಹೆಚ್ಚು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣವೇ ರಷ್ಯಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಳಿಕೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿಯ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಇತರೇ ಯುರೋಪಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದಾದರೂ (2008ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 1000 ಜನರಿಗೆ 12.1)<ref name="gks"/> [[ಯೂರೋಪ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ|ಯುರೋಪ್ ಒಕ್ಕೂಟ]] ಸರಾಸರಿ ಪ್ರತಿ 1000ಕ್ಕೆ 9.90)<ref>{{cite web|last=The World Factbook|title=Rank Order&nbsp;— Birth rate|publisher=Central Intelligence Agency|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2054rank.html|accessdate=2009-04-25|archive-date=2013-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20130309174328/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2054rank.html|url-status=dead}}</ref> ಇದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ, ಕಾರಣ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು ದರ. (2008ರಲ್ಲಿ, )<ref name="gks"/> ಯೂರೋಪ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರತಿ 1000ಕ್ಕೆ 10.28ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ರಷ್ಯಾದದಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯು ದರವು ಪ್ರತಿ 1000 ಜನರಿಗೆ 14.7 % ರಷ್ಟಿತ್ತು).<ref>{{cite web|last=The World Factbook|title=Rank Order&nbsp;— Death rate|publisher=Central Intelligence Agency|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2066rank.html|accessdate=2009-04-25|archive-date=2018-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705071857/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2066rank.html|url-status=dead}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಷ್ಯಾದ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ 2011ರೊಳಗೆ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸಮತಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಫಲವಂತಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಮರ್ತ್ಯತೆಯ ಇಳಿತ.<ref>{{cite web|url=http://en.rian.ru/russia/20080123/97616414.html|title=Russia's birth, mortality rates to equal by 2011 - ministry|publisher=RIA Novosti|accessdate=2008-02-10}}</ref> {{Largest cities of Russia}} === ಶಿಕ್ಷಣ === {{main|ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಂವಿಧಾನದತ್ತ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ,<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 43 para. 1)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-03.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಮತ್ತು [[ಸಾಕ್ಷರತೆ]] ಪ್ರಮಾಣ ೯೯.೪% ರಷ್ಟಿದೆ.<ref name="cia"/> ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರವೇಶ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|last=Smolentseva|first=Anna|title=Bridging the Gap Between Higher and Secondary Education in Russia|url=http://www.bc.edu/bc_org/avp/soe/cihe/newsletter/News19/text13.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20071123162906/http://www.bc.edu/bc_org/avp/soe/cihe/newsletter/News19/text13.html|url-status=dead}}</ref> ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ; ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಗಣಿತ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮತ್ತು ವಾಯುಯಾನ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಇಂದು ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Russia Country Guide|publisher=EUbusiness.com|url=http://www.eubusiness.com/Russia/russia-country-guide/|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930180313/http://www.eubusiness.com/Russia/russia-country-guide/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|publisher=U.S. Department of State|title= Background Note: Russia|url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/3183.htm|accessdate=2008-01-02}}</ref> ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದವರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುವ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಷ್ಯಾ ಸಂವಿಧಾನ ನೀಡಿದೆ.<ref name="constitution">{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 43 para. 3)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-03.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಶುಲ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೆಲವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶಿಕ್ಷಣ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸರ್ಕಾರವೇ ಭರಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಈ ನೀತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ, ಉಳ್ಳವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಎಂಬ ಆರೋಪವಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಧನ ಮತ್ತು ಉಚಿತ ವಾಸ್ತವ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮುಂಗಡ ಪತ್ರಗಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ವೇತನ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಧನ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಇರುವುದು ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ.<ref name="education2">{{cite web|title=Higher education structure|publisher=State University Higher School of Economics|url=http://www.hse.ru/lingua/en/rus-ed.html|accessdate=2007-12-27}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಕೆಲವು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲೆಂದು ವಾಣಿಜ್ಯದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿವೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಚಾಳಿ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Higher Education Institutions|url=http://www.gks.ru/free_doc/2007/b07_12/08-10.htm|publisher=Federal State Statistics Service|accessdate=2008-01-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080229005920/http://www.gks.ru/free_doc/2007/b07_12/08-10.htm|archivedate=2008-02-29}}</ref> ಹೈ ಟೆಕ್ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದನ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಖಾಸಗೀ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮುಂದೆ ಬಂದಿವೆ.<ref name="education2"/> === ಆರೋಗ್ಯ === {{main article|Health in Russia}} ರಷ್ಯಾದ ಸಂವಿಧಾನ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೂ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 41)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-03.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಆದರೆ ನೈಜ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಪ್ರೊಪಿಸ್ಕಾ]] ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ <ref>{{cite web|title=Russian ombudsman about propiska restrictions in modern Russia|url=http://www.newsru.com/russia/06jun2007/lukin.html|accessdate=2008-07-23}}</ref><ref>{{cite web|title=Residency Restrictions in Moscow by Brad K. Blitz|url=http://zakirov.ru/Citizenship_Studies.pdf|accessdate=2008-07-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716192047/http://zakirov.ru/Citizenship_Studies.pdf|archivedate=2011-07-16}}</ref> ಜಗತ್ತಿನ ಇತರಾವುದೇ ದೇಶಕ್ಕೆ [[ತಲಾ]] [368]<ref>{{cite web|title=Highlights on Health in the Russian Federation|publisher=World Health Organization|date=November 1999|year=1999|url=http://www.euro.who.int/document/e72504.pdf|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-07-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070729132728/http://www.euro.who.int/document/e72504.pdf|url-status=dead}}</ref> ಹೋಲಿಸಿದರೆ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವೈದ್ಯರಿದ್ದಾರೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ, ಅಂತೆಯೇ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯೇನಿಲ್ಲ. ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಪತನವಾದಾಗಿನಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿ ರಷ್ಯಾದ ಜನರ ಆರೋಗ್ಯ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿದಿದೆ.<ref>{{cite journal|last=Leonard|first=William R|title=Declining growth status of indigenous Siberian children in post-Soviet Russia|journal=Human Biology |date=April 2002|year=2002|volume=74 |issue=2 |pages=197–209 |doi=10.1353/hub.2002.0023 |pmid=12030649 |s2cid=19515028 |url=https://dx.doi.org/10.1353/hub.2002.0023|accessdate=2007-12-27|archive-date=2013-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20130604101202/http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3659/is_200204/ai_n9037764|url-status=dead}}</ref> 2007ರ ವೇಳೆಗೆ ರಷ್ಯಾದ ಪುರುಷರ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸರಾಸರಿ ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆ 61.5 ಮತ್ತು 73.9 ವರ್ಷಗಳಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.duma-er.ru/news/29056|publisher=United Russia|title=Продолжительность жизни россиян возросла с 2005 по 2007 г на 2,4 года, до 67,7 года|accessdate=2008-05-01|archive-date=2010-02-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20100201060742/http://www.duma-er.ru/news/29056|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಜನನವಾದಾಗ ಸರಾಸರಿ ಆಯುರ್ ನಿರೀಕ್ಷೆ 67.7 ವರ್ಷ. ಇದು ಯುರೋಪ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಒಟ್ಟು ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ 10.8 ವರ್ಷ ಕಡಿಮೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ee.html|publisher=Central Intelligence Agency|title=European Union|accessdate=2008-01-20|archive-date=2020-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611111527/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ee.html|url-status=dead}}</ref> ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಪುರುಷರು ಸಾಕಷ್ಟು ಮುನ್ನಚ್ಚರಿಕೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕುಡಿತ, ಒತ್ತಡ, ಧೂಮಪಾನ, ಅನೈತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಅಪರಾಧ)ವಹಿಸದೆ ಪ್ರಾಣ ಹಾನಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಪುರುಷರಲ್ಲಿನ ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಇಳಿಯಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ರಷ್ಯಾದ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ 1991ರಿಂದ ಪ್ರಾಣಹಾನಿ 60% ಹೆಚ್ಚಿದೆ, ಇದು ಯುರೋಪ್ ಗಿಂತ ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಐದು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು.<ref name="heart">{{cite web|title=Heart disease kills 1.3 million annually in Russia&nbsp;— chief cardiologist|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/russia/20070214/60721668.html|accessdate=2007-12-27 }}</ref> ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ನಡುವಣ ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವುದು ಮತ್ತು [[II ನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರ|ಎರಡನೇ ಮಹಾ ಸಮರದ]] ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಣಾಮ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಎರಡನೇ ಮಹಾ ಸಮರದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಬೇರಾವುದೇ ದೇಶಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಲಿಂಗ ಅಸಮತೋಲನ ಇಂದಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಮಹಿಳೆಗೆ 0.859ರಷ್ಟೇ ಪುರುಷರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="cia"/> ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ರೋಗಗಳಿಂದ ಒಟ್ಟು 56.7 % ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವಯಸ್ಸಿರುವ 30% ರಷ್ಟು ಜನ ಇದೇ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು 16 ದಶಲಕ್ಷ ಜನ ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದು, ರಷ್ಯಾ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಉಕ್ರೇನ್ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="heart"/> ನರಹತ್ಯೆ, ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯೇನಲ್ಲ.<ref name="cbs">{{cite web|title=Corruption Pervades Russia's Health System|publisher=CBS News|url=http://www.cbsnews.com/stories/2007/06/28/world/main2992334.shtml|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20071221023126/http://www.cbsnews.com/stories/2007/06/28/world/main2992334.shtml|url-status=dead}}</ref> 2007ರಲ್ಲಿ ರೊಮಿರ್ ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಕಾರ, 52% ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 15% ಮಹಿಳೆಯರು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 2,60,000 ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="smokingria">{{cite web|title=Third of Russians smoke, but half welcome public smoking ban|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/russia/20070221/61054065.html|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ HIV/AIDS ಇರಲೇ ಇಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸೋವಿಯತ್ ಪತನದ ನಂತರ ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಸೇವನೆ ಸ್ಫೋಟಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಏಡ್ಸ್ ಬಹು ವೇಗವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿತು.<ref>{{cite web|title=HIV/AIDS in the Russian Federation|publisher=The World Bank|url=http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/ECAEXT/EXTECAREGTOPHEANUT/EXTECAREGTOPHIVAIDS/0,,contentMDK:20320143~menuPK:616427~pagePK:34004173~piPK:34003707~theSitePK:571172,00.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2010-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20100413154402/http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/ECAEXT/EXTECAREGTOPHEANUT/EXTECAREGTOPHIVAIDS/0,,contentMDK:20320143~menuPK:616427~pagePK:34004173~piPK:34003707~theSitePK:571172,00.html|url-status=dead}}</ref> ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ 3,64,000 HIV ಪೀಡಿತರಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Russian regional HIV vaccine center seeks $40–50 mln from budget|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/russia/20070206/60289838.html|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಈ ರೋಗದೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಏರಿಸಿದ್ದು, 2006ರಲ್ಲಿ HIV ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆಂದೇ 20 ಪಟ್ಟಿನಷ್ಟು ಅನುದಾನ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.unaids.org/en/CountryResponses/Countries/russian_federation.asp Russian Federation AIDS information|title=Russian Federation|accessdate=2008-03-11|publisher=UNAIDS: The Joint United Nations Programme on HIV/AIDS|archive-date=2008-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20080409120835/http://www.unaids.org/en/CountryResponses/Countries/russian_federation.asp|url-status=dead}}</ref> ಸೋವಿಯತ್ ಪತನದ ನಂತರ ಕ್ಷಯದಿಂದಾಗಿಯೂ ಕೆಲವರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು, ಇವೆರಡೂ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಏರಿತು, ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕೈದಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿತು.<ref>{{cite web|title=119,000 TB cases in Russia&nbsp;— health official|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/russia/20060127/43221133.html|accessdate=2007-12-27}}</ref> 1990-2001ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 15ರಿಂದ 54 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನೊಳಗಿನವರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು (52%)ಜನ ಮರಣ ಹೊಂದಲು ಕುಡಿತವೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಹೇಳಿದೆ. ಇದೇ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ 4% ಮರಣ ಸಂಭವಿಸಿದೆ.<ref>[393] ^ ಬರ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಮುಕ್ತ ಪ್ರೆಸ್‌, 26 ಜೂನ್ 2009, ಪುಟ 2A, "ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸಾವುಗಳ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕುಡಿತ ಕಾರಣ-ಆಧ್ಯಯನ"</ref> ರಷ್ಯಾದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಜನನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಸರ್ಕಾರ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಿ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದೂ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಜನಿಸುವ ಪ್ರತಿ ಮಗುವಿಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಭಾವನೆಯನ್ನು 2007ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಮಗುವಿಗೆ ಜನನ ನೀಡುವ ಪ್ರತಿ ಮಹಿಳೆಗೆ ಪಾರಿತೋಷಕವಾಗಿ 250,000 ರೂಬಲ್ಸ್ (ಅಂದಾಜು 10,000 ಅಮೆರಿಕನ್ $)ನೀಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Country Profile: Russia|publisher=[[Library of Congress]]—Federal Research Division|date=October 2006 | year=2006|url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Russia.pdf|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050226190624/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Russia.pdf|archivedate=2005-02-26}}</ref> USSR ಪತನದ ನಂತರ, 2007ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನನ ಪ್ರಮಾಣ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://economictimes.indiatimes.com/News/International_Business/Russian_policies_ignite_unprecedented_birth_rate_in_2007/articleshow/2750305.cms|publisher=The Economic Times|title=Russian policies ignite unprecedented birth rate in 2007|accessdate=2008-03-11}}</ref> 2008-2009ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸವ ಪೂರ್ವ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ 20 ಶತಲಕ್ಷ ರೂಬಲ್ಸ್ ಬಂಡಾವಳ ಹೂಡಲಿದೆ ಎಂದು ರಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ಉಪ ಪ್ರಧಾನಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಲಸೆ ಬರುವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ಅನಿಸಿಕೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web|title=United Nations Expert Group Meeting On International Migration and Development|publisher=Population Division; Department of Economic and Social Affairs; United Nations Secretariat|date=6–8 July 2005|url=https://www.un.org/esa/population/meetings/ittmigdev2005/P11_Rybakovsky&Ryazantsev.pdf|accessdate=2007-12-27}}</ref> === ಭಾಷೆ === {{main|Russian language|Languages of Russia}} [[ಚಿತ್ರ:Russian_language_status_and_proficiency_in_the_World.svg|thumbnail|ರಷ್ಯಾ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ ದೇಶಗಳು]] ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿರುವ 160 ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು ಸುಮಾರು 100 ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ.<ref name="britannica"/> 2002ರ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಕಾರ, 142.6 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ, 5.3 ದಶಲಕ್ಷ ಮಂದಿ [[ಟಾಟಾರ್ ಗಳ ಭಾಷೆ|ಟಾಟರ್]] ಮತ್ತು 2.9 ದಶಲಕ್ಷ ಮಂದಿ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.perepis2002.ru/index.html?id=87|title=Russian Census of 2002|work=4.3. Population by nationalities and knowledge of Russian; 4.4. Spreading of knowledge of languages (except Russian)|publisher=Federal State Statistics Service|accessdate=2008-01-16|archive-date=2020-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622151329/http://www.perepis2002.ru/index.html?id=87|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯನ್ ದೇಶದ ಏಕಮಾತ್ರ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ, ಆದರೂ ಎರಡನೇ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತೃಭಾಷೆಯನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು [[ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಜೆಗಳು|ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ]] ರಷ್ಯಾ ಸಂವಿಧಾನ ನೀಡಿದೆ.<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 68, para. 2)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-04.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref>[405] ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ರಷ್ಯಾದುದ್ದಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ತೆರನಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ [[ಯುರೇಷಿಯಾ]] ಭಾಷೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿದೆ ಮತ್ತು ಆದರೆ ಜನರು [[ಹಳೇ ಭಾಷೆಗಳು|ಹಳೇ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ]]<ref name="toronto">{{cite web|title=Russian|publisher=University of Toronto|url=http://learn.utoronto.ca/Page625.aspx|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070106002617/http://learn.utoronto.ca/Page625.aspx|archivedate=2007-01-06}}</ref> ಯಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಭಾಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷಿಕರು [[ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪ್ ಭಾಷೆಗಳು|ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪ್ ಭಾಷೆ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದು, [[ಪೂರ್ವ ಹಳೇ ಭಾಷೆಗಳು|ಹಳೇ ರಷ್ಯಾ ಭಾಷೆಯ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೂ ಹೌದು; [[ಬೆಲರೂಸ್ ಭಾಷೆ|ಬೆಲಾರುಸಿಯನ್]] ಮತ್ತು [[ಉಕ್ರೇನ್ ಭಾಷೆ|ಉಕ್ರೇನಿಯನ್]] (ಮತ್ತು [[ರೂಸಿನ್ ಭಾಷೆ|ರುಸಿನ್]] ಕೂಡ ಇರಬಹುದು).10ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ [[ಹಳೇ ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವಿಕ್|ಹಳೇ ಪೂರ್ವ ರಷ್ಯಾ]]ದ ''ಹಳೇ ರಷ್ಯಾ'' ಲಿಖಿತ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|last=Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2007|title=Russian language|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761572449/Russian_Language.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20071216235358/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761572449/Russian_Language.html|url-status=dead}}</ref> ಜಗತ್ತಿನ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳೂ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟಣೆ ಕಂಡಿವೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಜ್ಢಾನ ಭಂಡಾರವನ್ನು ಸಂಕೇತಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಕೂಡ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ 60% ರಿಂದ 70ರಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಗಳು ರಷ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="lomonosov">{{cite web|title=Russian language course|publisher=Russian Language Centre&nbsp;— Official Website, Moscow State University|url=http://www.rlcentre.com/russian-language-course.shtml|accessdate=2007-12-27|archive-date=2016-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160205074901/http://rlcentre.com/russian-language-course.shtml|url-status=dead}}</ref> [[ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ]] ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಆರು [[ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ#ಭಾಷೆಗಳು|ಅಧಿಕೃತ]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ ಕೂಡ ಒಂದು. === ಧರ್ಮ === {{main|Religion in Russia}} [[ಚಿತ್ರ:Moscow - Cathedral of Christ the Saviour.jpg|thumbnail|upright|left|ಸೋವಿಯತ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾಶವಾದ ರಕ್ಷಕ ಕ್ರೈಸ್ತನ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನ್ನು 1990-2000ದಲ್ಲಿ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.]] [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತ]], [[ಇಸ್ಲಾಂ]], [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]] ಮತ್ತು [[ಯೂಹೂದಿ|ಯಹೂದಿ]] ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮಗಳೆಂದು ಎಂದು 1997ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ರಷ್ಯಾ "ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆ" ಕುರಿತ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book|last=Bell|first=Imogen|title=Eastern Europe, Russia and Central Asia|isbn=9781857431377 |url=https://books.google.com/books?id=EPP3ti4hysUC&dq=respecting+christianity+islam+buddhism+judaism+and+other&pg=PA47|accessdate=2007-12-27}}</ref> ನಂಬುವವರ ಅಂದಾಜು ಸಂಖ್ಯೆಗೂ ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಗೂ ಸಾಮ್ಯತೆಯಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು 16-48% ರಷ್ಟು ಜನ ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಕೆಲವು ವರದಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.<ref>{{cite book|last=Zuckerman|first=Phil|title=Atheism: Contemporary Rates and Patterns, chapter in The Cambridge Companion to Atheism, ed. by Michael Martin|publisher=Cambridge University Press|year=2005|isbn=}}</ref>.[[ರಷ್ಯಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚರ್ಚ್|ರಷ್ಯಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯ]]ವೇ ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮ.<ref name="relig">{{cite web|title=Religion In Russia|publisher=Embassy of the Russian Federation|url=http://www.russianembassy.org/RUSSIA/religion.htm|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20010208072455/http://www.russianembassy.org/RUSSIA/religion.htm|archivedate=2001-02-08}}</ref> ದಾಖಲಾಗಿರುವ 95% ಮಂದಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾದ್ರಿಗಳು [[ರಷ್ಯಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚರ್ಚ್|ರಷ್ಯನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಚರ್ಚ್]] ಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಕೆಲವು [[ರಷ್ಯಾದ ಧರ್ಮ#ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು|ಸಣ್ಣ ಸಾಂಪ್ರದಾಯದ ಚರ್ಚ್]] ಗಳೂ ಇವೆ.<ref>{{cite web|title={{ru icon}} Сведения о религиозных организациях, зарегистрированных в Российской Федерации По данным Федеральной регистрационной службы|date=December 2006|url=http://www.religare.ru/article36302.htm|accessdate=2007-12-27|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325002546/http://www.religare.ru/article36302.htm|url-status=dead}}</ref> ಆದರೂ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ನಂಬುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಂದಿ ದಿನನಿತ್ಯ ಚರ್ಚ್ ಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏನೇ ಇದ್ದರೂ, ನಂಬುವ ಮತ್ತು ನಂಬದೇ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅದು ರಷ್ಯಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯ ದ್ಯೋತಕವೆಂದು ಅವರ ಅಂಬೋಣ.<ref name="encarta">{{cite web|last=Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2007|title=Russia|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761569000_6/Russia.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2008-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20080109010927/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761569000_6/Russia.html|url-status=dead}}</ref> [[ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್|ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕರು]], [[ಅರ್ಮೇನಿಯಯನ್ ಅಪೊಸ್ಟೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್|ಅರ್ಮೇನಿಯಂ ಗ್ರೆಗೊರಿಯನ್ನರು]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಾಂಟಿಸಂ|ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್]] ಅನುಸರಿಸುವ ಕ್ರೈಸ್ತರು ಸಣ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಜೆಗಳ ಪೂರ್ವಜರು 10ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="encarta"/> ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾರು 100 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು ತಾವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂದು, 2007ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚವಾಲಯ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90196.htm |accessdate=2008-04-08 |title=Russia }}</ref> [[VCIOM|ರಷ್ಯಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ]] ನಡೆಸಿದ ಮತಗಣನೆ ಪ್ರಕಾರ, ಮತ ಹಾಕಿದ 63% ಮಂದಿ ತಾವು ರಷ್ಯಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, 6% ರಷ್ಟು ಜನ ತಾವು [[ಮುಸ್ಲಿಂ|ಮುಸ್ಲಿಮ]]ರೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು 1% ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಜನ ತಾವು ಬೌದ್ಧರು, ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕರು, ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಯಹೂದಿಗೆಳೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 12% ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ದೇವರನ್ನು ನಂಬುತ್ತೇವೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು 16% ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ದೇವರನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="religionsurvey">{{cite web|title={{ru_icon}} Опубликована подробная сравнительная статистика религиозности в России и Польше|publisher=religare.ru|date=6 June 2007|url=http://www.religare.ru/article42432.htm|accessdate=2007-12-27|archive-date=2018-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225132148/http://www.religare.ru/article42432.htm|url-status=dead}}</ref> ಸುಮಾರು 15ರಿಂದ 20 ದಶಲಕ್ಷ [[ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ|ಮುಸ್ಲಿಮ]]ರಿಗೆ ರಷ್ಯಾ ತವರು ಮನೆ.<ref>{{cite web|title=Fact Box: Muslims In Russia|publisher=Radio Free Europe|url=http://rfe.rferl.org/featuresarticle/2005/07/b7d5e783-749f-4e6a-b77e-8932ece7ad53.html?napage=2|accessdate=2007-12-27}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="timesmuslim">{{cite web|last=Page|first=Jeremy|title=The rise of Russian Muslims worries Orthodox Church|work=The Times|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/article551693.ece|accessdate=2007-12-27|archive-date=2011-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20110811104834/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/article551693.ece|url-status=dead}}</ref> ಆದರೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಕಾರ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿರುವ 7ರಿಂದ 9 ದಶಲಕ್ಷ ಮಂದಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮಾತ್ರ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=2869|publisher=Interfax|title=20Mln Muslims in Russia and mass conversion of ethnic Russians are myths&nbsp;— expert|accessdate=2008-04-01|archive-date=2008-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080106222150/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=2869|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಸುಮಾರು 3ರಿಂದ 4 ದಶಲಕ್ಷ ಮುಸ್ಲಿಮರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="financialtimes">{{cite web|title=Russia's Islamic rebirth adds tension|publisher=Financial Times|url=http://www.ft.com/cms/s/0/3f3fba2c-474f-11da-b8e5-00000e2511c8.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20071121232919/http://www.ft.com/cms/s/0/3f3fba2c-474f-11da-b8e5-00000e2511c8.html|url-status=dead}}</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುಸ್ಲಿಮರು ವೋಲ್ಗಾ-ಊರಲ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಉತ್ತರ ಕಾಕಸಸ್, ಮಾಸ್ಕೋ,<ref>[https://web.archive.org/web/20090625054712/http://www.voanews.com/english/archive/2007-06/2007-06-27-voa4.cfm ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸಂದಿಗ್ಧತೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ರಷ್ಯಾ], VOA ವಾರ್ತೆಗಳು, 18 ಜೂನ್ 2007</ref> ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಸೈಬೀರಿಯಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|last=Mainville|first=Michael|title=Russia has a Muslim dilemma|work=Page A - 17|publisher=San Francisco Chronicle|date=19 November 2006|url=http://sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2006/11/19/MNGJGMFUVG1.DTL|accessdate=2007-12-27|archive-date=2012-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20120513173431/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fc%2Fa%2F2006%2F11%2F19%2FMNGJGMFUVG1.DTL|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ: [[ಬುರ್ಯಾಟಿಯಾ|ಬುರ್ಯಾತಿಯಾ]], [[ತುವಾ]] ಮತ್ತು [[ಕಲ್ಮಿಕಿಯಾ]]10}.<ref>{{cite web|last=Nettleton|first=Steve|title=Prayers for Ivolginsky|publisher=CNN|url=http://www.cnn.com/SPECIALS/2000/russia/story/train/ivolginsky.monastery/|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20011122131758/http://www.cnn.com/SPECIALS/2000/russia/story/train/ivolginsky.monastery/|archivedate=2001-11-22}}</ref> 3 ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ [[ಬೌದ್ಧರು|ಬೌದ್ಧರ]] ಸಾಂಪ್ರದಾಯಗಳಿವೆ. ಸೈಬೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ತುದಿಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, [[ಸಖಾ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಯಕುತಿಯಾ]], [[ಚುಕೊಟ್ಕಾ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯ|ಛುಕೊತ್ಕ]] ಇತ್ಯಾದಿ ಕೆಲವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಶ್ಯಾಮನ್ ಪಂಥ, ಸರ್ವದೇವತಾರಾಧನೆ ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗಾರಾಧನೆ ಕೂಡ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಮೊದಲ ಮಾನದಂಡ.ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ [[ಸ್ಲಾವಿಕ್ ಜನರು|ಜೀತದಾಳುಗಳು]] ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತರು.ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ತುರ್ಕಿ ಗುಂಪುಗಳು ಮುಸ್ಲಿಂ ಹಿಂಬಾಲಕರಲ್ಲದಿದ್ದರೂ,ಹೆಚ್ಚಿನ ತುರ್ಕಿ ಭಾಷಿಕರು ಮುಸ್ಲಿಮರು.<ref name="religion2">{{cite web|title=Russia::Religion|publisher=Encyclopædia Britannica Online|year=2007|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/513251/Russia|accessdate=2007-12-27}}</ref> == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == {{main|Russian culture}} === ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಲೆ === {{main|Russian music|Russian ballet}} [[ಚಿತ್ರ:Peter Tschaikowski.jpg|thumbnail|left|upright|ಪ್ಯಾಟರ್ ಇಲಿಯಿಚ್ ತ್ಚಾಕೊವಿಸ್ಕಿ (1840-1893), ಸಂಗೀತಗಾರ]] ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳ [[ಜನಪದ ಸಂಗೀತ|ಜನಪದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ]] ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿವೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರ [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಗ್ಲಿಂಕಾ]] ಮತ್ತು [[ದಿ ಫೈವ್|ಆತನ ಹಿಂಬಾಲಕರ]] ಮಧ್ಯೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಹೊಸ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದವು. ರಷ್ಯಾ ದೇಶದ ಸೊಗಡು, ಧಾರ್ಮಿಕತೆ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗ್ಲಿಂಕಾನ ಹಿಂಬಾಲಕರು ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. [[ಆಂಟನ್ ರುಬಿನ್ ಸ್ಟಿನ್|ಆಂಟನ್]] ಮತ್ತು [[ನಿಕೊಲಾಯ್ ಗ್ರಿಗೊರಿವಿಚ್ ರುಬಿನ್ ಸ್ಟಿನ್|ನಿಕೊಲಾಯ್ ರುಬಿನ್ ಸ್ಟೈನ್]] ನೇತೃತ್ವದ [[ರಷ್ಯಾ ಸಂಗೀತ ಸಮಾಜ|ರಷ್ಯನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ]]ಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತವೂ ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಯಿತು. ಯುರೋಪಿಯನ್ ಶಾಸ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಣಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆ ಸಾಧಿಸಿದ್ದ [[ಸೆರ್ಗೇಯ್ ರಾಚ್ಮಿನಿನಾಫ್|ಸೆರ್ಗೇಯ್ ರಾಚ್ನಿಯೋಫ್]] ಅವರು [[ಪ್ರಣಯ ಸಂಗೀತ|ಪ್ರಣಯ ಲೋಕ]]ದ ಮಹಾನ್ ಸಂಗೀತಕಾರ [[ಪ್ಯೋಟರ್ ಇಲ್ಯಿಚ್ ತ್ಚಾಯ್ಕೊವ್ಸ್ಕಿ|ತ್ಚಾಯ್ ಕೋವಿಸ್ಕಿ]] ಅವರ ಸಂಗೀತವನ್ನು 20ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಕರೆತಂದರು. ಅದಾಗಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಕೋವಿಸ್ಕಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಸೊಗಡು, ಸಾಮರಸ್ಯತೆಯ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಇಂಪಾದ ಗಾಯನ ಎಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು.{{Fact|date=October 2008}} [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಸ್ಕ್ರಿಯಾಬಿನ್|ಸ್ಕ್ರಿಯಾಬಿನ್]], [[ಇಗೊರ್ ಸ್ಟ್ರಾವಿನ್ ಸ್ಕಿ|ಸ್ಟ್ರಾವಿನ್ ಸ್ಕಿ]], [[ಸೆರ್ಗೇಯ್ ರಾಚ್ಮನಿನೋಫ್|ರಾಚ್ಮನಿನೋಫ್]], [[ಸೆರ್ಗೇಯ್ ಪ್ರೊಕೊಫಿಯೇವ್|ಪ್ರೊಕೊಫಿಯೇವ್]] ಮತ್ತು [[ದ್ಮಿಟ್ರಿ ಶೊಸ್ಟಕೊವಿಚ್|ಶೋಸ್ತಕೋವಿಚ್]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಕಾರರು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ,ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಅಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು, ಸ್ಟಾಲಿನ್ ನ ಸಮಾಜವಾದಿ ನಂಬಿಕೆಯ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುವಂತೆಯೂ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಸೋವಿಯತ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಮನೆ ಆವರಣಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಗಾಯಕರಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿತ್ತು.ಪಿಟೀಲು ವಾದಕರಾದ [[ಡೇವಿಡ್ ಒಸ್ಟ್ರಾಕ್]], [[ಗಿಡನ್ ಕ್ರೆಮೆರ್]], ಚೆಲೋವಾದಕ [[ಮ್ಸ್ತಿಸ್ಲೇವ್ ರೊಶ್ಟ್ರೊವಿಚ್,]] ಪಿಯನ ವಾದಕರಾದ [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಹೊರೊವಿಟ್ಜ್,]] [[ಸ್ವಟೊಸ್ಲಾವ್ ರಿಕ್ಟರ್|ಸ್ವೇಯಟೋಸ್ಲೇವ್ ರಿಕ್ಟರ್,]] ಮತ್ತು [[ಎಮಿಲ್ ಗಿಲೆಲ್ಸ್]], ಹಾಗೂ ಹಾಡುಗಾರ [[ಗಲಿನಾ ವಿಷ್ಣೆವ್ ಸ್ಕಾಯ]],ಇವರು ಈ ಪೈಕಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.{{Fact|date=October 2008}} [[ಚಿತ್ರ:Bolshoi theatre.jpg|thumbnail|left|ಬೊಲ್ಶೊಯ್ ರಂಗ ಮಂದಿರ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ನಾಲ್ಕನೇ ವರ್ಷದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, $730 ದಶಲಕ್ಷ ನವೀಕರಣ [448]]] ರಷ್ಯಾದ ಸಂಗೀತಕಾರ [[ಪ್ಯಾಟರ್ ಇಲಿಚ್ ತ್ಚಾಯ್ಕೊವಿಸ್ಕಿ]] ಅವರು ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬ್ಯಾಲೆಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ- [[ಸ್ವಾನ್ ಸರೋವರ|ಸ್ವೇನ್ ಸರೋವರ]], [[ನಟ್ ಕ್ರಾಕರ್|ದಿ ನಟ್ ಕ್ರೇಕರ್]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಲೀಪಿಂಗ್ ಬ್ಯೂಟಿ (ಬ್ಯಾಲೆ)|ಸ್ಲೀಪಿಂಗ್ ಬ್ಯೂಟಿ]] ಈ ಪೈಕಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ, ರಷ್ಯಾದ ನೃತ್ಯಗಾತಿಯರಾದ [[ಅನ್ನಾ ಪಾವ್ಲೋವಾ]] ಮತ್ತು [[ವಾಸ್ಲಾವ್ ನಿಜಿಂಸ್ಕಿ|ವಾಸ್ಲವ್ ನಿಜಿಂಸ್ಕಿ]] ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದರು, ಮತ್ತು ಇಂಪ್ರೆಸಾರಿಯೊ [[ಸೆರ್ಗೆಯ್ ದಿಯಗಿಲೇವ್]] ಮತ್ತು ಆತನ [[ಬ್ಯಾಲೆಟ್ಸ್ ರಸ್ಸೆಸ್]] ನೃತ್ಯ ತಂಡ ವಿದೇಶದಲ್ಲೂ ಸಂಚರಿಸಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ನೃತ್ಯ ವಿಕಾಸನದ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.<ref>{{cite book|last=Garafola|first=Lynn|title=Diaghilev's Ballets Russes|publisher=Oxford University Press|page=576|isbn=0195057015|year=1989}}</ref> ಸೋವಿಯತ್ ಬ್ಯಾಲೆ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿತಲ್ಲದೆ, ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನೃತ್ಯ ಶಾಲೆಗಳು ಒಬ್ಬರ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬರಂತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ನೀಡಿತು. [[ಮಯಾ ಪ್ಲಿಸೆಟ್ಸ್ ಕಾಯಾ|ಮಯಾ ಪ್ಲಿಸೆಟ್ಸಕಾಯ]], [[ರುಡಾಲ್ಪ್ ನುರೆಯೇವ್]] ಮತ್ತು [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಬಾರಿಶ್ನಿಕೋವ್]] ಈ ಪೈಕಿ ಪ್ರಮುಖರು. ಮಾಸ್ಕೊದಲ್ಲಿರುವ [[ಬೊಲ್ಶೊಯ್ ರಂಗಮಂದಿರ|ಬೊಲ್ಶೋಯಿ ಬ್ಯಾಲೆಟ್]] ಮತ್ತು ಸೈಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ಬರ್ಗ್ ನಲ್ಲಿರುವ [[ಮರಿಂಸ್ಕಿ ಬ್ಯಾಲೆ|ಕಿರೋವ್]] ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://petersburgcity.com/news/culture/2005/11/18/theatre/|title=A Tale of Two Operas|publisher=Petersburg City|accessdate=2008-01-11}}</ref> === ಸಾಹಿತ್ಯ === {{main|ರಷ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ}} ಜಗತ್ತಿನ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ <ref>{{cite web|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761564269/Russian_Literature.html|title=Russian Literature|last=Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2007|accessdate=2008-01-07|archive-date=2009-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090820090445/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761564269/Russian_Literature.html|url-status=dead}}</ref> ನೀಡಿರುವ [[ರಷ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯ|ರಷ್ಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇತಿಹಾಸ 10ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯುತ್ತದೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ ಅದು ಸರ್ವಕಾಲೀಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕರನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.ಆಧುನಿಕ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜನಕ ಮತ್ತು ರಷ್ಯನ್ "ಶೇಕ್ಸ್ ಪೀಯರ್ " <ref>{{cite book|last=Kelly|first=Catriona|title=Russian Literature: A Very Short Introduction (Very Short Introductions) (Paperback)|publisher=Oxford Paperbacks|isbn=0192801449|year=2001}}</ref> ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾದ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಶ್ಕಿನ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ [[ರಷ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ|ರಷ್ಯನ್ ಕಾವ್ಯದ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ]] ಆರಂಭವಾಯಿತು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಆಂಟನ್ ಚೆಕೋವ್]], [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಲೆರ್ಮೆಂಟೋವ್]], [[ಲಿಯೋ ಟಾಲ್ ಸ್ಟಾಯ್]], [[ನಿಕೊಲಾಯ್ ಗೊಗ್ಲ್|ನಿಕೊಲಯ್ ಗೊಗ್ಲ್/6}, [[ಇವಾನ್ ತುರ್ಗೆನೇವ್]] ಮತ್ತು [[ಫ್ಯೋಡೊರ್ ದೊಸ್ತೊಯೋವ್ಸ್ಕಿ]]]]ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. [[ಇವಾನ್ ಗೊಂಚರೋವ್]], [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಸಾಲ್ಟಿಕೋವ್-ಶ್ಚೆಡ್ರಿನ್|ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಸಾಲ್ಟಿಕೋವ್]], [[ಅಲೆಕ್ಸಿ ಪಿಸೆಂಸ್ಕಿ|ಅಲೆಕ್ಸೇ ಪಿಸೆಂಸ್ಕಿ]], [[ನಿಕೊಲಾಯ್ ಲೆಸ್ಕೋವ್]] ಅವರು ರಷ್ಯನ್ ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಗಣನೀಯ ಕೊಡುಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲೇಖಕರ ಪೈಕಿ ಟಾಲ್ ಸ್ಟಾಯ್ ಮತ್ತು ದೊಸ್ಟೊಯ್ ವಿಸ್ಕಿ ಶಿಖರಪ್ರಾಯರು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಜಗತ್ತು ಕಂಡ ಸರ್ವಕಾಲೀಕ ಕಾದಂಬರಕಾರರು ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಇವರನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/513793/Russian-literature|publisher=Encyclopedia Britannica|accessdate=2008-04-11|title=Russian literature; Leo Tolstoy}}</ref><ref>{{cite web|publisher=Time Magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,943893,00.html?promoid=googlep|accessdate=2008-04-10|title=Freaking-Out with Fyodor|author=Otto Friedrich|archive-date=2012-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20121103141539/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,943893,00.html?promoid=googlep|url-status=dead}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|thumbnail|upright|ಲಿಯೋ ಟಾಲ್ ಸ್ಟಾಯ್ ((1828–1910), ಲೇಖಕ]] 1880ರ ವೇಳೆಗೆ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಅದಾಗಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರ ಕಾಲ ಮುಗಿದು ಹೋಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಕವಿತೆಗಳೇ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಈ ಪ್ರಕಾರ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಜಗತ್ತನ್ನು ಆಳಿತು. ಈ ಕಾಲವನ್ನು [[ರಷ್ಯಾ ಕಾವ್ಯದ ರಜತ ವರ್ಷ|ರಷ್ಯನ್ ಕಾವ್ಯದ ರಜತ ಪರ್ವ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವಾದವೇ ತುಂಬಿದ್ದರೆ, 1893 ಮತ್ತು 1914ರ ನಡುವೆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಪ್ರತಿಮಾಪಂಥ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿತು.ಆ ಕಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕರೆಂದರೆ [[ವಾಲೆರಿ ಬ್ರ್ಯುಸೋವ್]], [[ಆಂಡ್ರೇ ಬೆಲಿ]], [[ವ್ಯಾಚೆಸ್ಲಾವ್ ಇವನೋವ್ (ಕವಿ)|ವ್ಯಾಚೆಸ್ಲಾವ್ ಇವನೋವ್]], [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಬ್ಲಾಕ್]], [[ನಿಕೊಲಾಯ್ ಗುಮಿಲೇವ್]], [[ದ್ಮಿಟ್ರಿ ಮೆರೆಜ್ಕೋವಿಸ್ಕಿ|ದಿತ್ರಿ ಮೆರೆಜ್ಕೋವಿಸ್ಕಿ]], [[ಫ್ಯೋಡರ್ ಸೊಲೊಗುಬ್]], [[ಅನ್ನಾ ಅಖ್ಮಟೋವಾ|ಅಣ್ಣಾ ಅಖ್ಮಾಟೋವಾ]], [[ಒಸಿಪ್ ಮಂಡೇಲ್ ಸ್ತಂ|ಒಸಿವ್ ಮಂಡೇಲ್ ಸ್ತಂ]], [[ಮರಿನಾ ತ್ಸೆಟೆಯ್ವಾ]], [[ಲಿಯೊನಿಡ್ ಆಂಡ್ರೆಯೆವ್]], [[ಇವಾನ್ ಬುನಿನ್|ಇವನ್ ಬುನಿನ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾಕ್ಸಿಂ ಗಾರ್ಕಿ]]. 1917ರ ರಷ್ಯಾ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆ ನಂತರದ ಶೀತಲ ಸಮರದಿಂದಾಗಿ ರಷ್ಯಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜೀವನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಯಿತು.ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಲೇಖಕರು [[ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ|ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ]]ವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರ ನಡೆದರೆ, ಕ್ರಾಂತಿಯ ಧೋರಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಕಂಪವುಳ್ಳ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಲೇಖಕರು ಉಳಿದುಕೊಂಡರು. ಈ ಪೈಕಿ ಕೆಲವು ಉತ್ಸಾಹಿಗಳು, ಹೊಸ ರಾಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತಹ ಹೊಸ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಲೇಖಕರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. 1920ರ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಲೇಖಕರು ಸಹನೆಯಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು.1930ರಲ್ಲಿ ಜೋಸೆಫ್ ಸ್ಟಾಲಿನ್ ನ [[ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವತೆ|ಸಮಾಜವಾದಿ ನಂಬಿಕೆ]]ಯ ತಳಹದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲಿದ್ದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿಗಿಗೊಂಡವು.ಆತನ ಮರಣಾನಂತರ ಸೌಹಾರ್ದ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳೂ ಸಡಿಲವಾದವು.1970 ಮತ್ತು 1980ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಮಾಜವಾದಿ ನಂಬಿಕೆಯ ನೀತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವ ಲೇಖಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿತು.ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕರೆಂದರೆ [[ಯೆವ್ಗೆನಿ ಝಾಮ್ಯಂಟಿನ್]], [[ಇಸಾಕ್ ಬಾಬೆಲ್]], [[ಇಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋವ್]], [[ಯೂರಿ ಒಲೆಶಾ|ಯುರಿ ಒಲೆಶಾ,]] [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ನಬಕೋವ್|ವ್ಸಾಡಿಮಿರ್ ನಬೊಕೋವ್,]] [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಬುಲ್ಗಕೋವ್|ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಬುಲ್ಗಕೊವ್,]] [[ಬೊರಿಸ್ ಪಾಸ್ಟರ್ನಾಕ್|ಬೋರಿಸ್ ಪಾಸ್ಟರ್ನಾಕ್,]] ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಸೊಲ್ಜೆನಿಟ್ಸಿನ್, ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಮಾಯಕೊವಿಸ್ಕಿ, [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೋವಿಚ್ ಶೊಲೊಕೊವ್|ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಶೊಲೊಕೊವ್,]] ಯೆವ್ಗೆನಿ ಯೆವ್ತುಶೆಂಕೊ ಮತ್ತು ಆಂಡ್ರೇ ವೊಜ್ನೆಸೆಂಸ್ಕಿ. === ಚಲನಚಿತ್ರ === {{main|ರಷ್ಯಾದ ಸಿನಿಮಾ}} [[ಚಿತ್ರ:Vgik.jpg|thumbnail|left|ರಷ್ಯಾ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲೆ ಸಂಸ್ಥೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಹಳೇ ಚಲನಚಿತ್ರ ಶಾಲೆ,]] ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಅಗ್ಗದ ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿರಾಮಕ್ಕೆಂದೇ ಇರುವುದೆಂದು ಪಶ್ಚಿಮದ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗೊಂಡ ದೇಶಗಳು ಮೊದಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದ ವೇಳೆ, ೧೯೧೭ರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಬೆನ್ನಿಗೇ ರಷ್ಯಾದ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂತು. ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ತಿದ್ದುವಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದು ರಷ್ಯಾ ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದೂ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/394161/history-of-the-motion-picture|publisher=Encyclopædia Britannica|title=History of the motion picture: The Soviet Union|accessdate=2008-01-07}}</ref> ೧೯೧೭ರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಬಳಿಕ ಸೋವಿಯತ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಅವಿಷ್ಕಾರಗಳ ತವರು ಮನೆಯಾದವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ''[[ಪೊಟೆಮ್ಕಿನ್ ಸಮರನೌಕೆ|ಬ್ಯಾಟಲ್ ಶಿಪ್ ಪೋಟ್ ಮ್ಕಿನ್]] '' ಚಲನಚಿತ್ರ ಹೊರಬಂತು.<ref name="film">{{cite web|title=Russia::Motion pictures|publisher=Encyclopædia Britannica|year=2007|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/513251/Russia|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಸೋವಿಯತ್-ಯುಗದ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಪೈಕಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಸೆರ್ಗೆಯ್ ಐನ್ ಸ್ಟ್ಟೈನ್|ಸೆರ್ಗೆಯ್ ಐನ್ ಸ್ಟ್ಟೈನ್‌ಮತ್ತು]] [[ಆಂಡ್ರೇ ತಾರ್ಕೊವಿಸ್ಕಿ]] ಅವರು ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸೃಜನಶೀಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಹೆಸರು ಪಡೆದರು. ಐನ್ ಸ್ಟೈನ್ ಕೂಡ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಹಾಗೂ ತಾತ್ವಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಿ [[ಲೆವ್ ಕುಲೆಶೋವ್]] ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿರುವ ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರ ಶಾಲೆ [[ಗೆರಾಸಿಮೊವ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲೆ ಸಂಸ್ಥೆ|ರಷ್ಯಾ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲೆ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುವಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನೇ ನೀಡಿದ [[ಸೋವಿಯತ್ ಸಂಯೋಜನೆ ತತ್ವ|ಮಾಂಟೇಜ್]] ಸೂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಕುಲೆಶೋವ್ ಅವರದ್ದು. [[ದ್ಜಿಗಾ ವೆರ್ಟೋವ್|ದ್ಜಿಗ ವೆರ್ಟೋವ್]] ಅವರ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಕುರಿತ ಕಿನೊ-ಗ್ಲಾಸ್ ("ಚಲನಚಿತ್ರ-ಕಣ್ಣು")ಸಿದ್ದಾಂತ, ಚಲನಚಿತ್ರದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿತು. ಈ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಬಳಸಿ ನೈಜ ಜೀವನ ಕುರಿತ ನಡೆಸಿದ ಪರಿಶೋಧನಗಳು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಿತ ಚಿತ್ರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರದ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು. ೧೯೩೨ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಾಲಿನ್ [[ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವತೆ|ಸಮಾಜವಾದಿ ನಂಬಿಕೆ]]ಯನ್ನು ದೇಶದ ನೀತಿಯನ್ನಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು; ಇದು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಿದರೂ, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ''[[ಚಾಪಯೇವ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಚಪ್ಪೇವ್]]'','' [[ದಿ ಕ್ರೇನ್ಸ್ ಆರ್ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್]] '' ಮತ್ತು ''[[ಬಾಲ್ಲದ್ ಆಫ್ ಎ ಸೋಲ್ಜಿಯರ್]] '' ಇತ್ಯಾದಿ ಅನೇಕ ಸೋವಿಯತ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿವೆ.<ref name="film"/> [[ಲಿಯೊನಿಡ್ ಗೈಡಾಯ್|ಲಿಯೊನಿಡ್ ಗೈಡಾಯ್‌ಅವರ]] ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳು ೧೯೬೦ ಮತ್ತು ೧೯೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದಿದ್ದವು, ಅವುಗಳ ಕೆಲವು ಆಕರ್ಷಕ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಇಂದೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಮೊಟಿಲ್]] ಅವರ ''[[ವೈಟ್ ಸನ್ ಆಫ್ ದಿ ಡೆಸರ್ಟ್]] '' ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಅಲ್ಲದೆ ಇದು [[ಒಸ್ಟರ್ನ್]] ಎಂಬ ಹೊಸ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು.[[ಗಗನಯಾತ್ರಿ|ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳು]] ಕೂಡ ತಾವು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ತೆರಳುವ ಮೊದಲು ಚಲನಚಿತ್ರ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೯೮೦ರಿಂದ ೧೯೯೦ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯನ್ನು ರಷ್ಯನ್ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಕಾಲವೆನ್ನಬಹುದು. ರಷ್ಯಾದ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಸರ್ಕಾರದ ಅನುದಾನಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿದ ಪರಿಣಾಮ, ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೂಡ ಇಳಿಮುಖಗೊಂಡಿತು. ೨೧ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನೋಡುಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅದಾಗಲೇ ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿತ್ತು.<ref name=kino>{{cite web|author=Dzieciolowski, Z|title=Kinoeye: Russia's reviving film industry|url=http://www.opendemocracy.net/globalization-Film/russian_film_3726.jsp|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20071221031103/http://www.opendemocracy.net/globalization-Film/russian_film_3726.jsp|url-status=dead}}</ref> ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಬಂದ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ ೫೬೫ ದಶಲಕ್ಷ $. ಇದು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ[<ref>{{cite web|title=Russian Entertainment & Media Industry worth $27.9 bn by 2011|publisher=PricewaterhouseCoopers|url=http://www.pwc.com/extweb/ncpressrelease.nsf/docid/B373F0C74AA25A7480257309003B9833|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20070926220504/http://www.pwc.com/extweb/ncpressrelease.nsf/docid/B373F0C74AA25A7480257309003B9833|url-status=dead}}</ref> ೪೭% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು.(ತುಲನೆ ಮಾಡಿ ನೋಡುವುದಿದ್ದಲ್ಲಿ ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಆದಾಯ ೬ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್).<ref name="kino"/> ರಷ್ಯಾ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆ ಸಿಗುವುದು ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ''[[ರಷ್ಯನ್ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ|ರಷ್ಯನ್ ಆರ್ಕ್]]'' (೨೦೦೨) ಒಂದೇ ಟೇಕ್ ನಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ರಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರ. === ಚಿತ್ರಕಲೆ === {{main|Russian visual arts}} ರಷ್ಯಾದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ [[ವಿಗ್ರಹ ಚಿತ್ರ|ವಿಗ್ರಹ ಕಲೆ]] ಮತ್ತು [[ಬೈಜಾಂಟಿಯಂ|ಬೈಝಾಂಟಿಯಂ]]ನಿಂದ ಪಾರಂಪರಿಕವಾಗಿ ಬಂದ ರೋಮಾಂಚಕ [[ಹಸಿಚಿತ್ರ|ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು.[[ಮಾಸ್ಕೋ|ಮಾಸ್ಕೊ]] ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, [[ಗ್ರೀಕ್ ನ ಥಿಯೊಪಾನ್ಸ್|ಗ್ರೀಕಿನ ಥಿಯೋಪಾನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಆಂಡ್ರೇ ರುಬ್ಲೇವ್]] ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೇಳಿ ಬಂದವು. ರಷ್ಯಾದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 1757ರಲ್ಲಿ [[ರಷ್ಯಾ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.[[ಇವಾನ್ ಅರ್ಗುನೋವ್]], {{1}2}ಫ್ಯೋಡರ್ ರೊಕೊಟೊವ್, [[ದ್ಮಿಟ್ರಿ ಲೆವಿಜ್ಕಿ]] ಮತ್ತು [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಬೊರೊವಿಕೊವಿಸ್ಕಿ]] ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾವಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ತವತೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ವಾಸ್ತವವಾದ]] ಏಳಿಗೆ ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಅನನ್ಯತೆ ವಾಸ್ತವವಾದಿಗಳ ಪಾಲಾಯಿತು.ರಷ್ಯಾ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಅಗಲವಾದ ನದಿಗಳು, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಬರ್ಚ್ ಮರಗಳು ಮಾಯವಾಗಿ ನಾಡಾದ ಕಾಡು, ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಜನಜೀವನ, ಸಮಕಾಲೀನರ ಬೃಹತ್ ಭಾವ ಚಿತ್ರಗಳು ಆ ದೇಶದ ಗುರುತಿನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿವೆ.ಇತರ ಕಲಾವಿದರು [[ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಮರ್ಶೆ]], ಬಡವರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಗಳ ವಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರು. ಆದರೆ [[ರಷ್ಯಾದ 2ನೇ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್|2ನೇ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್]] ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ [[ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ವಾಸ್ತವತೆ|ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ವಾಸ್ತವವಾದ]] ಏಳಿಗೆ ಕಂಡಿತು. [[ಚಿತ್ರ:NesterovMV NaRusi206x483GTG.jpg|thumbnail|ರಸ್': ಮಿಖಾಯಿಲ್ ನೆಸ್ಟೆರೋವ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಜನರ ಆತ್ಮ, ರಷ್ಯಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಸೂತ್ರ.]] [[ಚಿತ್ರ:Bernsteinzimmer02.jpg|thumbnail|left|ಅಂಬರು ಕೋಣೆ]] 1861ರಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದ ಬಳಿಕ ಕೆಲವು ಕಲಾವಿದರು ಮಾನವನ ಸಂಕಷ್ಟಗಳ ಕುರಿತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸತೊಡಗಿದರು.ರಷ್ಯಾ ಇತಿಹಾಸದ ನಾಟಕೀಯ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಬೃಹತ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕಲಾವಿದರು ರಚಿಸಿದ್ದೂ ಉಂಟು.[[ಪೆರೆದ್ವಿಜ್ನಿಕಿ|ಪೆರಿದ್ವಿಜಿನಿಕಿ]] ನೇತೃತ್ವದ (ಅಲೆಮಾರಿಗಳು) ಕಲಾವಿದರ ಗುಂಪು ರಷ್ಯಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಅಕಾಡೆಮಿ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಕಲಾ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ತುಡಿತವಿತ್ತು.ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವಾಸ್ತವವಾದಿಗಳೆಂದರೆ [[ಇವಾನ್ ಶಿಂಶ್ಕಿನ್]], [[ಅರ್ಕಿಪ್ ಕ್ಯುಂದಿಜಿ]], [[ಇವಾನ್ ಕ್ರಾಮೋಸ್ಕಿ]], [[ವಾಸಿಲಿ ಪೊಲೆನೋವ್]], [[ಇಸಾಕ್ ಲೆವಿಟಾನ್]], [[ವಾಸಿಲಿ ಸುರಿಕೋವ್]], [[ವಿಕ್ಟರ್ ವಾಸ್ನೆಟೋವ್]], [[ಇಲ್ಯಾ ರೆಪಿನ್]]. 1830ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳು ಕಲಾಕಾರರನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದವು. ಹುಟ್ಟು ಪ್ರತಿಭೆಗಳೆಂದರೆ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೆವಿಚ್ ಇವನೋವ್|ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಇವನೋವ್]] ಮತ್ತು [[ಕಾರ್ಲ್ ಬ್ರಲೋವ್|ಕಾರ್ಲ್ ಬ್ರುಲೋವ್]], ಇವರಿಬ್ಬರು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಪ್ರೇಮಕತೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತರಾಗಿದ್ದರು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಅಪೂರ್ವ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದವು ಅಲ್ಲದೆ ಅವು ರಷ್ಯಾ ಸಮಾಜದ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾದವು. [[ಚಿತ್ರ:Moscow Metro, Kievskaya station.jpg|thumbnail|left|ಮಾಸ್ಕೋ ಮೆಟ್ರೋದ ಸುಂದರ ಅಲಂಕಾರ]] [[ರಷ್ಯಾದ ಅವಂತ್-ಗಾರ್ಡ್]] ಕೊಡೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪದ, ಇದಕ್ಕೆ ಬೃಹತ್ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬರ್ಥವಿದೆ. 1890 ರಿಂದ 1930ರ ಅಂದಾಜು [[ಆಧುನಿಕ ಕಲೆ|ಆಧುನಿಕ ಕಲಾ]] ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಭಾವಿ ಅಲೆ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಏಳಿಗೆ ಕಂಡಿತು. ಪ್ರತ್ಯೇಕ, ಆದರೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ, ಆ ಕಾಲದ ಕಲೆಯ ಪ್ರಗತಿ ಈ ಪದದ ಅರ್ಥ; ಹೆಸರಿಸುವುದಿದ್ದರೆ [[ಹೊಸ ನಂಬಿಕೆ|ಹೊಸ ಅನುಕರಣೆ]], [[ಪರಮಾಧಿಕಾರ]], [[ರಚನಾತ್ಮಕತೆ (ಕಲೆ)|ರಚನಾತ್ಮಕತೆ]], [[ರೇಯಾನಿಸಂ|ಚಿತ್ತಗ್ರಾಹ್ಯ ಕಲೆ]], [[ರಷ್ಯಾ ಭವಿಷ್ಯದ್ವಾದ|ಭವಿಷ್ಯದ್ವಾದ]].ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರ ಪೈಕಿ ಕೇಳಿ ಬರುವ ಹೆಸರುಗಳು; [[ಎಲ್ ಲಿಸ್ಸಿಟ್ಸ್ಕಿ|ಎಲ್ ಲಿಸ್ಸಿಟ್ಜಸ್ಕಿ]], [[ಕಾಜಿಮಿರ್ ಮಾಲೆವಿಚ್]], [[ವಾಸ್ಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್ಸ್ಕಿ|ವೇಸ್ಸಿಲಿ ಕಂಡಿನ್ಸ್ಕಿ]], [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಟಾಟ್ಲಿನ್]], [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ರೋಡ್ಚೆಂಕೊ]] ಮತ್ತು [[ಮಾರ್ಕ್ ಚಾಗಲ್]]. 1932 ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾ ಕ್ರಾಂತಿ 1917|1917ರ ರಷ್ಯಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸತನ ತಂದವರ ಗುಂಪು ಕ್ರೀಯಾಶೀಲವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಉತ್ತುಂಗ ತಲುಪಿದ್ದವು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ಅವಂತ್-ಗಾರ್ಡ್|ಹೊಸತನ ತಂದವರ]] ಗುಂಪಿನ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಜೊತೆ, ಹೊಸದಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ [[ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವತೆ|ಸಾಮಾಜಿಕ ನಂಬಿಕೆ]] ಯ ನಿಲುವುಗಳ ನಡುವೆ ಘರ್ಷಣೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. 1920ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಕಠಿಣ ನೀತಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದಂತೆ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಮೇಲೂ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೊಸತನ ತಂದವರು ತೆರೆಮರೆಗೆ ಸರಿದರು.ಸಾಮಾಜಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಹೊಸತನ ತಂದವರಲ್ಲಿ [[ಎರ್ನೆಸ್ಟ್ ನೈಜ್ವೆಸ್ಟ್ನಿ]], [[ಇಲ್ಯಾ ಕವಕೋವ್]], [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಶೆಮ್ಯಾಕಿನ್]], [[ಎರಿಕ್ ಬುಲಟೋವ್|ಎರಿಕ್ ಬುಲಟೋವ್‌ಮತ್ತು]] [[ವೆರಾ ಮುಖಿನಾ|ವೆರಾ ಮುಖಿನಾಪ್ರಮುಖರು]].ಅವರಲ್ಲಿ [[ಅನುಕರಣೆ]], [[ಅತಿ ವಾಸ್ತವತೆ|ಅತಿ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕತೆ]], [[ವಿಕಟ ಚಿತ್ರ|ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ತನೆ]], [[ಚಿತ್ತಗ್ರಹ್ಯ|ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ]] ಮನೋಭಾವನೆಗಳಿದ್ದರೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾನೂನು, ಕಟ್ಟಳೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ಅಸಹ್ಯ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1940ರಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಕಲಾವಿದರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶಪ್ರೇಮ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿದ್ದು, ಬಲ ಪಂಥೀಯ ಉಗ್ರವಾದ ವಿರೋಧಿ ನಿಲುವೂ ಇದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿತ್ತು.ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹಾ ಸಮರದ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕದನಗಳನ್ನು ದೇಶಪ್ರೇಮ ಉಕ್ಕಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಮರಾನಂತರ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಹುತಾತ್ಮರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಹುತಾತ್ಮರು ತೋರಿದ ಪ್ರತಿರೋಧ, ಶೌರ್ಯ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಮನಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಹೇಳುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪರಿಣಾಮ ರಷ್ಯಾದ ಅನೇಕ ಕಲಾವಿದರು ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್ ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದು ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದರು.ರಷ್ಯಾ ಕಲಾವಿದರಾದ [[ವಾಸ್ಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್ ಸ್ಕಿ]], [[ಮಾರ್ಕ್ ಚಾಗಲ್]], ಮತ್ತು [[ನೌಮ್ ಗಾಬೊ]] ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಮತ್ತು ಮುನಿಚ್ ನಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದ ರಷ್ಯಾ ಕಲಾವಿದರು ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದದ್ದು ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತ್ತು. {{clear}} === ಕ್ರೀಡೆ === {{main|Sport in Russia}} [[ಚಿತ್ರ:Maria Sharapova Indian Wells 2006 2.jpg|thumbnail|right|ಮರಿಯಾ ಶರಾಪೋವಾ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟು [481]]] ರಷ್ಯಾದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಹಲವು ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆಯುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದು ಮತ್ತು ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಮತ್ತು ಇತರೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದು ಸ್ಥಿರತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ತಂಡ ತಾನು ಪಾಲ್ಗೊಂಡ 18 ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ 14ರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಪದಕ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತ್ತು; ಇದರಿಂದಾಗಿ USSR ಅಂದು ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿತ್ತು.[[1952 ಒಲಿಪಿಂಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|1952ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲೂ ರಷ್ಯಾದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಸದಾ ಹೆಚ್ಚು ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲ 3 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಥಿರ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಸೋವಿಯತ್ ನ ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟ್ ಪಟುಗಳು, ಟ್ರಾಕ್ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ರೀಡಾಳುಗಳು, ವೈಟ್ ಲಿಫ್ಟರ್ ಗಳು, ಕುಸ್ತಿ ಪಟುಗಳು, ಕ್ರಾಸ್ ಕಂಟ್ರಿ ಸ್ಕೈಯರ್ಸ್ ಮತ್ತ ಬಾಕ್ಸರ್ ಗಳು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯತ್ತುಮ ಕ್ರೀಡಾಳುಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪತನದ ನಂತರವೂ ರಷ್ಯಾದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮೆರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ [[1980 ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಪಿಂಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|1980 ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್]] ನಡೆದಿದ್ದರೆ, 2014ರ [[2014 ಚಳಿಗಾಲದ ಒಲಿಂಪಿಕ್|ಚಳಿಗಾಲದ ಒಲಿಪಿಂಕ್]] ನ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಸೋಚಿ ವಹಿಸಲಿದೆ. ಅನೇಕ ಒಲಿಪಿಂಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳು, [[FIBA ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್|ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್]] ಮತ್ತು [[ಯುರೋಬಾಸ್ಕೆಟ್|ಯುರೋ ಬಾಸ್ಕೆಟ್]] ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿರುವ ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ತಂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠ ತಂಡ. 2009ರವರೆಗೆ ತಂಡದಲ್ಲಿ [[NBA]] ಅನೇಕ ಆಟಗಾರರಿದ್ದರು, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಉತಾಹ್ ಜಾಜ್]], ಮುನ್ನಡೆ ಆಟಗಾರ [[ಆಂಡ್ರಿ ಕಿರಿಲೆಂಕೊ (ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್)|ಆಂಡ್ರಿ ಕಿರಿಲೆಂಕೊ]]. ಇವರು ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಆಟದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಚಿರಪರಿಚಿತ. 2007ರಲ್ಲಿ, ರಷ್ಯಾ ತಂಡ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಸ್ಪೇನ್ ತಂಡವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ [[ಯುರೋಬಾಸ್ಕೆಟ್ 2007|Eurobasket 2007]] ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.ರಷ್ಯಾ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಕ್ಲಬ್ ಗಳಾದ [[PBC CSKA ಮಾಸ್ಕೋ]] (2006 ಮತ್ತು 2008 ಯುರೋ ಲೀಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್) ಯುರೋಪ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಾದ ಯುರೋ ಲೀಗ್ ಮತ್ತು [[ULEB Cup]][[ULEB ಕಪ್]] ನಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿವೆ. ಸೋವಿಯತ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪುಟ್ಬಾಲ್ ಆಡುವ ದೇಶವಾಗಿದ್ದ ರಷ್ಯಾ, ಅನೇಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿತ್ತು.ಐಸ್ ಹಾಕಿ ಮತ್ತು ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಜೊತೆಗೆ, ಇಂದು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೂಡ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆ. USSR ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೂ, ಅನೇಕ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ([[ಯುರೋ 1960]])ಮತ್ತು ಹಲವು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿಯೂ ([[ಯುರೋ 1988]]) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುಟ್ಬಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.1991ರ ವಿಭಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದ ರಷ್ಯಾ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಇದೀಗ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ.ರಷ್ಯಾ ಕ್ಲಬ್ ಗಳ ಪೈಕಿ([[CSKA ಮಾಸ್ಕೋ|CSKA ಮಾಸ್ಕೊ]],[[ಜೆನಿತ್ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌|ಝೆನಿಟ್ ಸೈಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ಬರ್ಗ್]], [[ಲೊಕೊಮೊಟಿವ್ ಮಾಸ್ಕೋ|ಲೊಕೊಮೇಟಿವ್ ಮಾಸ್ಕೋ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಪಾರ್ತಕ್ ಮಾಸ್ಕೋ|ಸ್ಪಾರ್ಟಕ್ ಮಾಸ್ಕೊ]]- ಒಂಭತ್ತು ಬಾರಿಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ ರಷ್ಯಾ) ಯುರೋಪ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ (CSKA ಮತ್ತು ಝೆನಿಟ್ [[UEFA Cup|UEFA]] 2005 ಮತ್ತು 2008) ಈಚೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಾಣುತ್ತಿವೆ. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ([[ಯುರೋ 2008]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು)ರಷ್ಯಾ ಲೀಗ್ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲೇ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗುವ ದಿನ ದೂರವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕರು ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿದಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡೆಗೆ ರಷ್ಯಾ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಹಣ ತೊಡಗಿಸಿರುವುದೂ ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾರಣ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿದೇಶಿ ಆಟಗಾರರು ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯುರೋ 2008ರ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್ ಗೆ ಶರಣಾದ ರಷ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡ, ಡಚ್ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಗುಸ್ [[ಗುಸ್ ಹಿಡ್ಡಿಂಕ್|ಹಿಡಿಂಕ್]] ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಬಲ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತೆ ವೇಗದಿಂದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲೇ ಐಸ್ ಹಾಕಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ರಷ್ಯಾ ತಂಡ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ [[ಒಲಿಪಿಂಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಐಸ್ ಹಾಕಿ|ಒಲಿಂಪಿಕ್]] ಮತ್ತು [[IIHF|ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಗೆಲ್ಲುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಪಾರಮ್ಯ ಸಾಧಿಸಿತ್ತು.ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ವಿಭಜನೆಯಾದ ನಂತರ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ 15 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಚಿನ್ನ ಗೆಲ್ಲಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇತರ ಕ್ರೀಡೆಗಳಂತೆ ರಷ್ಯಾದ ಐಸ್ ಹಾಕಿಗೂ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಬಲ ಹಾಕಿ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ,[[2008 IIHF ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ಸ್|2008]] ಮತ್ತು [[2009 IIHF ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ಸ್|2009]] ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡು, ಐಸ್ ಹಾಕಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆನಡಾವನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿದ್ದಾರೆ. ಫಿಗರ್ ಸ್ಕೇಟಿಂಗ್ ಇನ್ನೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆ; 1960ರಲ್ಲಿ, ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಫಿಗರ್ ಸ್ಕೇಟಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಜೋಡಿ ಸ್ಕೇಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಐಸ್ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. 1964ರಿಂದ ಈವರೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ನಲ್ಲೂ, ಸೋವಿಯತ್ ಅಥವಾ ರಷ್ಯಾದ ಜೋಡಿಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ, ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಅಜೇಯವಾಗಿ ಉಳಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯೂ ಅವರದ್ದು.ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಟೆನಿಸ್ ಕೂಡ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಬಂತು ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಸಾಕಷ್ಟು ಖ್ಯಾತ ಟೆನಿಸ್ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಚೆಸ್ ಕೂಡ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಲ್ಲಿತ್ತು; 1927ರಿಂದ ಸೋವಿಯತ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಚೆಸ್ ಗ್ರಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಗಳು ಸತತವಾಗಿ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ರಷ್ಯಾ ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೈಟ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಗಳ ಮನೆಯೂ ಹೌದು. ರಷ್ಯಾದ ಫೆಡರ್ ಎಮಿಲಿಯಾನೆಂಕೊ (Фёдор Владимирович Емельяненко)ಸುಮಾರು ದಶಕದ ಕಾಲ MMA(ಮಿಶ್ರ ಮಾರ್ಷಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ )ಕಿರೀಟ ಧರಿಸಿದ್ದ ಮತ್ತು ಆತನಿಗೆ ಎಂಎಂಎ ಇತಿಹಾಸ ಕಂಡ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೋರಾಟಗಾರ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಯಿದೆ.ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿರುವ ಫೆಡರ್ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಹೆಸರುವಾಸಿ, 2008 ಬೀಜಿಂಗ್ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಪರವಾಗಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಅವರನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. == ಜಾಗತಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸವಾಲು == ಎಪ್ರಿಲ್ 2009 ರಂದು ಲಿಸ್ಬನ್ನಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಜಾಗತಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸವಾಲು]] ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯಿಯಾಗಿರುವ ರಷ್ಯಾ, ಜಾಗತಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸವಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾಲಿ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್. == ಆಕರಗಳು == {{reflist|2}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.rsnet.ru/ Rsnet.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080405105946/http://www.rsnet.ru/ |date=2008-04-05 }}—ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರಿ ಜಾಲತಾಣ{{ru icon}} * [http://www.duma.ru/ ಡುಮಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140401074830/http://www.duma.ru/ |date=2014-04-01 }}—ಸಾಂಸದಿಕ ಕೆಳಸದನದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ {{ru icon}} * [https://archive.is/20120805045016/www.council.gov.ru/eng/index.html ಸಂಯುಕ್ತ ಪರಿಷತ್ತು]—ಸಾಂಸದಿಕ ಮೇಲ್ಸದನದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ * [https://web.archive.org/web/20030908005515/http://www.kremlin.ru/eng/ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್]—ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-r/russia.html ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಸಂಪುಟ ಸದಸ್ಯರು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120926195007/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-r/russia.html |date=2012-09-26 }} * [http://www.cbr.ru/eng/ ರಷ್ಯಾ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್] * [http://www.customs.ru/en/ ರಷ್ಯಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸುಂಕದ ಖಾತಾ ಸೇವಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110219024441/http://www.customs.ru/en/ |date=2011-02-19 }} * ಓಜಸ್ಸು ಮಾಹಿತಿ ಆಡಳಿತದಿಂದ [http://tonto.eia.doe.gov/country/country_energy_data.cfm?fips=RS ರಷ್ಯಾಗೆ ಓಜಸ್ಸಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071110000207/http://tonto.eia.doe.gov/country/country_energy_data.cfm?fips=RS |date=2007-11-10 }} * [http://www.russia-travel.com/ ರಷ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮೂಹ]—ರಷ್ಯಾದ ಅಧಿಕೃತ ಪರ್ಯಟನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ * [http://www.russianempirecruises.com/ RussianEmpireCruises] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090501223415/http://www.russianempirecruises.com/ |date=2009-05-01 }}—ರಷ್ಯಾದ ಅಧಿಕೃತ ಕಡಲಯಾನ ಸೇವೆ * [http://www.volgadream.com/ Volga river cruises in Russia]—ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ ಕಡಲಯಾನ ಸೇವೆ * [http://en.rian.ru/ ರಷ್ಯಾದ ವಾರ್ತಾ ನಿಯೋಗ ರಿಯಾ ನೊವೊಸ್ಟಿ] ;ಇತರೆ * [http://www.interfax.com/ Interfax.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060425211441/http://www.interfax.com/ |date=2006-04-25 }}—ಇಂಟರ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌ - ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿರುವ ವಾರ್ತಾ ನಿಯೋಗ * [http://www.waytorussia.net/WhatIsRussia/Intro.html ರಷ್ಯಾ ಕಡೆಗೆ ಮಾರ್ಗ. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150206181434/http://www.waytorussia.net/WhatIsRussia/Intro.html |date=2015-02-06 }}[http://www.waytorussia.net/WhatIsRussia/Intro.html ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಜನತೆಯ ಪರಿಚಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150206181434/http://www.waytorussia.net/WhatIsRussia/Intro.html |date=2015-02-06 }} * [http://www.ib.hu-berlin.de/~pbruhn/russgus.htm RussGUS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080408132601/http://www.ib.hu-berlin.de/~pbruhn/russgus.htm |date=2008-04-08 }}—ರಷ್ಯಾ ಬಗೆಗಿನ ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಕಾಶನಗಳ ಗ್ರಂಥ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದತ್ತ ಮಾಹಿತಿ (ಸುಮಾರು 175,000 ಸ್ಥಾನಗಳು) * [http://englishrussia.com/ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರಷ್ಯಾ – ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯ 1/6ರಷ್ಟು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಏನಾದರೊಂದು ತಂಪಾಗಿರುವುದು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ] [[:pnt:Ρουσία|pnt:Ρουσία]] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಷ್ಯ|*]] [[ವರ್ಗ:ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್]] [[ವರ್ಗ:ಸೋವಿಯಟ್ ಒಕ್ಕೂಟ]] mha8eop384v1yqpnr83dnieg9wx806u 1374434 1374423 2026-05-30T18:07:28Z WikiBayer 52329 Reverted edit by [[Special:Contributions/Dr-Andr888|Dr-Andr888]] ([[User talk:Dr-Andr888|talk]]) to last revision by [[User:Anzx-ooo|Anzx-ooo]] 1361191 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country | native_name = <span style="line-height:1.33em;"> Российская Федерация <br />''ರೊಸ್ಸಿಯ್ಸ್ಕಾಯ ಫ್ಯೆದೆರಾತ್ಸಿಯ''</span> | conventional_long_name = <span style="line-height:1.33em;"> ರೂಸಿ ಒಕ್ಕೂಟ</span> | common_name = ರಷ್ಯ | national_anthem = Государственный гимн Российской Федерации{{spaces|2}}<small>([[ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ]])</small><br />''[[ರಷ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ|ಗೊಸುದರ್ಸ್ತ್‌ವೆನ್ನಿ ಗಿಮ್ನ್ ರಸಿಸ್ಕೊಯ್ ಫೆಡರಾತ್ಸಿ]]''{{spaces|2}}<br />ರೂಸಿ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ | image_flag = Flag of Russia.svg | image_coat = Coat of Arms of the Russian Federation.svg | image_map = Russian Federation (orthographic projection).svg | map_width = | capital = [[ಮಾಸ್ಕೋ]] | latd = 55 | latm = 45 | latNS = N | longd = 37 | longm = 37 | longEW = E | largest_city = ರಾಜಧಾನಿ | official_languages = [[ರಷ್ಯಾದ ಭಾಷೆ|ರಷ್ಯನ್]] ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ; ೨೭ ಇತರೆ | ethnic_groups = 79.8% [[ರಷ್ಯನ್ ಜನ|ರಷ್ಯನ್]]<br />3.8% [[ಟಟಾರ್]]<br />2.0% [[ಯುಕ್ರೇನಿನ ಜನ]]<br />1.2% [[ಬಷ್ಕಿರ್]]<br />೧೩.೨% ಇತರರು<ref>2002 census</ref> | government_type = [[Federal system|Federal]] [[ಅರೆ-ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಅರೆ-ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ]] [[ಗಣರಾಜ್ಯ]] | leader_title1 = [[ರಷ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ|ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]] | leader_name1 = [[ಡಿಮಿಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೆವ್]] | leader_title2 = [[ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ|ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ]] | leader_name2 = [[ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಪೂತಿನ್]] | legislature = [[Federal Assembly of Russia|Federal Assembly]] | upper_house = [[Federation Council of Russia|Federation Council]] | lower_house = [[ದೂಮ]] | sovereignty_type = ಸ್ಥಾಪನೆ | sovereignty_note = | established_event1 = [[ರುರಿಕ್ ವಂಶ]] | established_date1 = 862¹ | established_event2 = [[ಕೀವನ್ ರೂಸ್]] | established_date2 = 882 | established_event3 = [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್-ಸುಜ್ಡಾಲ್]] | established_date3 = 1169 | established_event4 = [[ಮಾಸ್ಕೋದ ಗ್ರಾಂಡ್ ಡಚಿ]] | established_date4 = 1263 | established_event5 = [[ಜಾರ್]] ಆಡಳಿತ | established_date5 = 1547 | established_event6 = [[ರಷ್ಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] | established_date6 = 1721 | established_event7 = [[Russian Soviet Federative Socialist Republic|Russian SFSR]] | established_date7 = 7 November 1917 | established_event8 = [[ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ]] | established_date8 = 1922 | established_event9 = ರೂಸಿ ಒಕ್ಕೂಟ | established_date9 = 25 December 1991 | area = 17,075,400 | areami² = 6,592,800 | area_rank = 1st | area_magnitude = 1 E13 | percent_water = 13<ref name=gen/> | population_estimate = 142,008,838<ref name=demo/> | population_estimate_year = 2008 | population_estimate_rank = 9th | population_census = 145,166,731<ref>{{cite web|title=Russian Census of 2002|url=http://www.perepis2002.ru/ct/html/TOM_01_01.htm|publisher=Federal State Statistics Service|accessdate=2008-04-05|archive-date=2008-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080413071004/http://www.perepis2002.ru/ct/html/TOM_01_01.htm|url-status=dead}}</ref> | population_census_year = 2002 | population_density = 8.3 | population_densitymi² = 21.5 | population_density_rank = 209th | GDP_PPP_year = 2008 | GDP_PPP = $2,261 trillion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=922&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=55&pr.y=9 |title=Russia|publisher=International Monetary Fund|accessdate=2009-04-22}}</ref> | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_per_capita = $15,922<ref name=imf2/> | GDP_PPP_per_capita_rank = | GDP_nominal = $1,676 trillion<ref name=imf2/> | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_year = 2008 | GDP_nominal_per_capita = $11,807<ref name=imf2/> | GDP_nominal_per_capita_rank = | HDI_year = 2005 | HDI = {{increase}} 0.806 | HDI_rank = 73rd | HDI_category = <span style="color:#090;">ಉನ್ನತ</span><ref>{{cite web|url=http://hdrstats.undp.org/countries/country_fact_sheets/cty_fs_RUS.html|title=The Human Development Index—Going Beyond Income|publisher=United Nations Development Program|work=Human Development Report 2007|accessdate=2008-01-27|archive-date=2008-02-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20080201010905/http://hdrstats.undp.org/countries/country_fact_sheets/cty_fs_RUS.html|url-status=dead}}</ref> | Gini = 40.5<ref name=cia/> | Gini_year = 2005 | currency = [[ರಷ್ಯಾದ ರೂಬಲ್|ರೂಬಲ್]] | currency_code = RUB | time_zone = | utc_offset = +2 to +12 | time_zone_DST = | utc_offset_DST = +3 to +13 | drives_on = right | mail = edp.online@edis.edp.pt | cctld = [[.ru]] ([[.su]] reserved), ([[.рф]]² 2009) | calling_code = +7 | footnote1 = The Russian Federation is one of the successors to earlier forms of continuous statehood, starting from the 9th Century AD when [[Rurik]], a [[Viking]] warrior, established Novgorod, [[Millennium of Russia|traditionally taken as the beginning of Russian statehood]]. | footnote2 = The [[.рф]] [[Top-level domain]] will be available for use in the Russian Federation in the second quarter of 2009 and will only accept domains which use the [[Cyrillic alphabet]].<ref>{{ru_icon}} {{cite web|url=http://interfax.ru/society/news.asp?id=19381|publisher=Interfax|title=Russia allowed to register Internet domains in Cyrillic|accessdate=2008-07-20}}</ref> }} '''ರಷ್ಯೆ''' ಅಥವಾ '''ರಷ್ಯಾ''' ಅಥವಾ '''ರಷ್ಯ''' ಅಥವಾ '''ರೂಸ್''' (ಪ್ರಥಮ ವಿಭಕ್ತಿ: '''ರೂಸು)''' (ರೂಸಿ: Россия), ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ '''ರೂಸಿ ಒಕ್ಕೂಟ''' (ರೂಸಿ: Российская Федерация) ,<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 1)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-02.htm|accessdate=2009-06-25}}</ref><ref>{{cite web|title=The CIA World Fact Book, "Russia"|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html|accessdate=2009-06-25|archive-date=2015-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20150703195129/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html|url-status=dead}}</ref> ಉತ್ತರ [[ಯುರೇಷಿಯಾ]] ([[ಯುರೋಪ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಏಷ್ಯಾ]] ಒಟ್ಟಿಗೆ)<ref name="britannica">{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/513251/Russia|title=Russia|publisher=Encyclopedia Britannica|accessdate=2008-01-31}}</ref> ದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ದೇಶ. ಇದೊಂದು 83 [[ರಷ್ಯಾದ ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು|ಬಿಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಅರೆ-ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಅರೆ-ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ]] [[ಗಣರಾಜ್ಯ|ಒಕ್ಕೂಟ]]ವಾಗಿದೆ. ರಷ್್ಯತನ್ನ ಭೂಗಡಿಗಳನ್ನು ಈ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ (ವಾಯುವ್ಯದಿಂದ ಆಗ್ನೇಯದವರೆಗೆ) : [[ನಾರ್ವೆ]], [[ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌]], [[ಎಸ್ಟೊನಿಯಾ]], [[ಲಾಟ್ವಿಯಾ]], [[ಲಿಥುವೇನಿಯಾ]] ([[ಕಲಿನಿನ್‌ಗ್ರಾಡ್‌‌ ಓಬ್ಲಸ್ಟ್‌‌]] ಮೂಲಕ), [[ಪೋಲೆಂಡ್‌]] ([[ಕಲಿನಿನ್‌ಗ್ರಾಡ್‌‌ ಓಬ್ಲಸ್ಟ್‌‌]] ಮೂಲಕ), [[ಬೆಲಾರೂಸ್]], [[ಉಕ್ರೇನ್]], [[ಜಾರ್ಜಿಯಾ (ದೇಶ)|ಜಾರ್ಜಿಯಾ]], [[ಅಜರ್ಬೈಜಾನ್]], [[ಕಜಕ್‌ಸ್ತಾನ್‌]], [[ಚೀನಾ]], [[ಮಂಗೋಲಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ]]. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ದೇಶದ ಸಮುದ್ರ ತಡಿಯ ಗಡಿಗಳು [[ಜಪಾನ್‌]] ([[ಓಖೋಟ್ಸ್ಕ್‌ ಸಮುದ್ರ|ಓಖೋಟ್ಸ್ಕ್‌ ಸಮುದ್ರದಿಂದ]] ), [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ]] ([[ಜಪಾನ್‌ ಸಮುದ್ರ|ಜಪಾನ್‌ ಸಮುದ್ರದಿಂದ]]), [[ಸ್ವೀಡನ್‌]] ([[ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರ|ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರದಿಂದ]]), [[ತುರ್ಕಿ]] ([[ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದಿಂದ]]), ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]] ([[ಬೇರಿಂಗ್‌ ಜಲಸಂಧಿ|ಬೇರಿಂಗ್‌ ಜಲಸಂಧಿಯಿಂದ]]) ಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ೧೭ [[ಮಿಲಿಯನ್]] [[ಚದರ ಕಿಮಿ]] ವಿಸ್ತೀರ್ಣದೊಂದಿಗೆ ರಷ್ಯಾ, ವಿಶ್ವದ [[ದೇಶಗಳ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ|ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದೇಶ]]ವಾಗಿದ್ದು, ೧೪೨ ಮಿಲಿಯನ್‌ ಜನರಿಂದ ಕೂಡಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಆಧರಿತ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ|೯ನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ]] ದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref name="gen">{{cite web|title=The Russian federation: general characteristics|url=http://www.gks.ru/scripts/free/1c.exe?XXXX09F.2.1/010000R|3=Federal State Statistics Service|accessdate=2008-04-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031021014415/http://www.gks.ru/scripts/free/1c.exe?XXXX09F.2.1%2F010000R|archivedate=2003-10-21|url-status=live}}</ref> ಇದು [[ಯೂರೋಪ್‌|ಯೂರೋಪ್‌ನ]] ೪೦% ಭಾಗವನ್ನು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು, ೧೧ ಕಾಲಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ವಿವಿಧ ಮಾದರಿಯ ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಭೂಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ [[ಖನಿಜ]] ಮತ್ತು [[ಶಕ್ತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲ|ಶಕ್ತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ]]<ref>{{cite web|last=Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2007|title="Russia"|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761569000_4/Russia.html|accessdate=2007-12-26|archive-date=2009-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20091028092554/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761569000_4/Russia.html|url-status=dead}}</ref> ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿವೆ, ಹಾಗಾಗಿ ''ಶಕ್ತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಶಕ್ತಿ'' ಎಂದೂ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ [[ಅರಣ್ಯ]] ನಿಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿನ [[ಸರೋವರ|ಸರೋವರಗಳು]] ಸರಿ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ವಿಶ್ವದ ಘನೀಕೃತವಲ್ಲದ ಶುದ್ಧನೀರ<ref name="loc" /> ನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[೩ನೇ ಶತಮಾನ|೩ನೇ]] ಮತ್ತು [[೮ನೇ ಶತಮಾನ]] <ref name="britannica"/> ಗಳಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪ್‌ನ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಮೂಹವಾಗಿ ಹೊರ ಹೊಮ್ಮಿದ [[ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವ್ ಜನರು‌‌|ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವ್ ಜನರು‌‌ಗಳಿಂದ]] ಈ ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸವು ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಉದಾತ್ತ [[ವೈಕಿಂಗ್]] ಯೋಧ ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತ [[ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌]] ಎಂಬ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಲಾವ್‌ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ [[9ನೇ ಶತಮಾನ|9ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ]] ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ, [[ಬೈಜಾಂಟೈನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬೈಜಾಂಟೈನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು]] ಅನುಸರಿಸಿ ೯೮೮<ref name="Curtis"/> ರಲ್ಲಿ [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮವನ್ನು]] ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬೈಜಾಂಟೈನ್‌ ಮತ್ತು [[ಸ್ಲಾವಿಕ್ ಜನರು|ಸ್ಲಾವ್‌]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಸಹಸ್ರಮಾನದ ರಷ್ಯಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಬಿಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯಿತು. ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌ನ ನಂತರ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಾಜ್ಯ [[ಮಾಸ್ಕೋ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡಚಿ|ಮಾಸ್ಕೋ]] ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ರಷ್ಯಾದ ಒಗ್ಗೂಡುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸುವರ್ಣ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಮಾಸ್ಕೋ ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ರಷ್ಯಾದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುತ್ತಾ ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿತು. [[೧೮ನೇ ಶತಮಾನ|೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ]] ವೇಳೆಗೆ, ಆಕ್ರಮಣ, ವಿಸ್ತರಣೆ ಹಾಗೂ ಭೂಶೋಧನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಬಹಳ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ, [[ಪೋಲೆಂಡ್‌|ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಿಂದ]] ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ [[ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಮಹಾಸಾಗರ]] ಹಾಗೂ [[ಅಲಾಸ್ಕಾ|ಅಲಾಸ್ಕಾಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ]] ಒಳಗೊಂಡು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ೩ನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ ಎನಿಸಿ [[ರಷ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರಷ್ಯಾದ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ]] ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆಯಿತು. ರಷ್ಯಾವು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು [[ರಷ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರಷ್ಯಾದ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ]]ದ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು, [[ಸೋವಿಯೆತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ|ಸೋವಿಯೆತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ]] ಅಗ್ರ ಸದಸ್ಯವಾಗಿ, ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಹಾಗೂ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ [[ಸಂವಿಧಾನ|ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ]] [[ಸಮಾಜವಾದಿ ದೇಶ|ಸಮಾಜವಾದಿ ಆಡಳಿತ]] ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದ [[ಮಹಾ ಶಕ್ತಿ|ಉತ್ಕೃಷ್ಠ ಶಕ್ತಿ]] ಎನಿಸಿತು. ಕಲೆ ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಞಾನದ<ref name="britannica"/> ಪ್ರತಿ ಮಗ್ಗಲುಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಉತ್ಕೃಷ್ಠತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ದೀರ್ಘ ಪರಂಪರೆಯ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ. ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ [[ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಭಜನೆ|ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಭಜನೆಯ]] ನಂತರ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೂ ಇದನ್ನು ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ<ref name="uk"/> ದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯೆಂದೇ ಈಗಲೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಒಟ್ಟು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ [[ದೇಶಗಳ ರಾಷ್ಟೀಯ ಉತ್ಪನ್ನದ ಪಟ್ಟಿ|ಎಂಟನೇ ಸ್ಥಾನ]], [[ಖರೀದಿ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯ ಸಮತೆ|ಖರೀದಿ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯ ಸಮತೆಯಲ್ಲಿ]] [[ತಲಾವಾರು ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ ಪಟ್ಟಿ|ಆರನೇ ಸ್ಥಾನ]] ಹಾಗು [[ಸೇನಾ]] ಆಯವ್ಯಯದಲ್ಲಿ ಎಂಟನೇ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದೇಶವು ಐದು ಗಣ್ಯ [[ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಸಮರ್ಥ ದೇಶ|ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಸಮರ್ಥ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದಾಗಿದೆ. [[ಸಮೂಹ ವಿನಾಶಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ|ಸಮೂಹ ವಿನಾಶಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ]]<ref name="fas"/> ಬೃಹತ್‌ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನೇ ಹೊಂದಿದೆ. ರಷ್ಯಾ [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ|ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ]] ಶಾಶ್ವತ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೊಂದಿದೆಯಲ್ಲದೇ, [[G8]], [[APEC]] ಹಾಗೂ [[ಶಾಂಘಾಯ್ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ|SCO]]ಗಳ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ. [[ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌|ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ]] ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದೆ. == ಭೂಗೋಳ == ಭೂಲಕ್ಷಣ, ಹವಾಗುಣ, ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬಹಳ ದೂರ<ref name="climate">{{cite web|title=Russia::Climate and vegetation|publisher=Encyclopædia Britannica|url=http://student.britannica.com/comptons/article-207542/Russia|accessdate=2007-07-03}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದವರೆಗೂ [[ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪ್‌ ಬಯಲು|ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪಿನ ಬಯಲುಗಳು]] [[ಟುಂಡ್ರಾ]], ಕೋನಿಫೆರಸ್‌ ಅರಣ್ಯ ([[ಟೈಗಾ]]), ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲಪರ್ಣಿ ಕಾಡುಗಳು, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ([[ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ]]), ಮತ್ತು ಅರೆ-ಮರಳುಗಾಡು ([[ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರ|ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರದ]] ಅಂಚುಗಳು)ಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಆವೃತವಾಗಿವೆ. ಇದು ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ, ಹವಾಗುಣದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. [[ಸೈಬೀರಿಯ|ಸೈಬೀರಿಯಾ]]ವು ಸಹಾ ಇದೇ ಮಾದರಿಯ, ಆದರೆ ಕೇವಲ ಟೈಗಾದ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರವು 23 [[ವಿಶ್ವ ಪಾರಂಪರಿಕ ಸ್ಥಳ|ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಸ್ಮಾರಕ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ಗಳನ್ನು<ref>{{cite web|last=UNESCO World Heritage Centre|title=Russian Federation|url=http://whc.unesco.org/en/statesparties/ru|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಹಾಗೂ 40 UNESCO [[ಜೀವಮಂಡಲ ನಿಕ್ಷೇಪ]]<ref>{{cite web|last=The World Network of Biosphere Reserves&nbsp;— UNESCO|title=Russian Federation|url=http://www.unesco.org/mab/BRs/EurBRlist.shtml|accessdate=2007-12-26}}</ref> ಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. === ಭೂಲಕ್ಷಣ === ರಷ್ಯಾದ ಎರಡು ವಿಶಾಲವಾದ ಮಿತಿಗಳು ಸುಮಾರು [[ಭೂಮಿತಿ ರೇಖೆ|ಭೂಮಿತಿಯ]] ರೇಖೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ 8,000&nbsp;km (5,000&nbsp;mi)ಯಷ್ಟು ಅಗಲವಾಗಿವೆ. ಈ ಮಿತಿಗಳು ಹೀಗಿವೆ : ಪೋಲೆಂಡ್‌ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ [[ಗ್ಯಾನ್ಸಕ್ ಕೊಲ್ಲಿ|ಗ್ಟಾನ್ಸ್‌ಕ್‌ ಕೊಲ್ಲಿ]]ಯಿಂದ [[ವಿಸ್ತುಲಾ ಖಾರಿ|ವಿಸ್ತುಲಾ ಖಾರಿಯನ್ನು]] ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ 60&nbsp;km ಉದ್ದದ (40-mi ಉದ್ದ) [[ವಿಸ್ತುಲಾ ಭೂಶಿರ|ದ್ವೀಪಕಲ್ಪದ ಚಾಚು]]; ಮತ್ತು [[ಕುರಿಲ್ ದ್ವೀಪಗಳು|ಕುರಿಲ್‌ ದ್ವೀಪಗಳ]] ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಅತಿ ದೂರದಲ್ಲಿ, ಜಪಾನ್‌ನ [[ಹೊಕ್ಕಾಯ್ಡೋ|ಹೊಕ್ಕೈಡೊ ದ್ವೀಪ]]ದಿಂದ ಕೆಲ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರ. ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೂರದ ಮಿತಿಗಳು ಸುಮಾರು 6,600&nbsp;km (4,100&nbsp;mi) ಭೂಮಿತಿ ರೇಖೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಇವೆ. ಈ ಮಿತಿಗಳೆಂದರೆ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಚಾಚು; ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಡಯೋಮಿಡ್ ದ್ವೀಪ|ದೊಡ್ಡ ಡಯೋಮೀಡ್‌ ದ್ವೀಪ]] (ಓಸ್ಟ್ರಾವ್‌ ರಟ್ಮನೊವಾ).ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವು 11 ಕಾಲಮಾನಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Осетр_река.jpg|thumbnail|left|ಜರಾಯ್ಸಕ್ ಸಮೀಪದ ಒಳನಾಡಿ ಕೇಂದ್ರ ರಷ್ಯಾ, ಮಾಸ್ಕೋ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] [[ಚಿತ್ರ:Yaht club.jpg|thumbnail|left|ತಗನ್ರಾಗ್ ಬಳಿಯ ಯಾಚ್ಟಿಂಗ್, ರೊಸ್ತೊವ್ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] ರಷ್ಯಾವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರಣ್ಯ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು<ref name="loc">{{cite web|last=Library of Congress|title=Topography and Drainage|url=http://countrystudies.us/russia/23.htm|accessdate=2007-12-26}}</ref> ಹೊಂದಿ "ಯೂರೋಪ್‌ನ ಶ್ವಾಸಕೋಶ" ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ.<ref name="guardianforest">{{cite web|last=Walsh|first =Nick Paton|title =It's Europe's lungs and home to many rare species. But to Russia it's £100bn of wood|publisher =Guardian (UK)|url=https://www.theguardian.com/world/2003/sep/19/environment.russia|accessdate=2007-12-26}}</ref> ಇಂಗಾಲದ ಡಯಾಕ್ಸೈಡ್‌ನ ಹೀರಿಕೆಯಲ್ಲಿ [[ಅಮೆಜಾನ್ ಮಳೆಕಾಡು|ಅಮೆಜಾನ್ ಮಳೆಕಾಡಿನ]] ನಂತರದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಯೂರೋಪ್‌ಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಇಡೀ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಕ್ಸಿಜನ್‌ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವದ 3 ಸಾಗರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ — ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌, ಆರ್ಕ್‌ಟಿಕ್‌ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ — ರಷ್ಯಾದ ಮೀನುಗಾರರ ಪಡೆಯು ವಿಶ್ವದ ಮೀನು ಪೂರೈಕೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಕೊಡುಗೆದಾರನಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book|title=Fish Industry of Russia&nbsp;— Production, Trade, Markets and Investment|publisher=Eurofish, Copenhagen, Denmark|date=August 2006|year=2006|page=211|url=http://www.eurofish.dk/indexSub.php?id=3308&easysitestatid=255998662|accessdate=2007-12-26|archive-date=2007-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20071123173448/http://www.eurofish.dk/indexSub.php?id=3308&easysitestatid=255998662|url-status=dead}}</ref> ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಉತ್ತಮವಾದ [[ಕ್ಯಾವಿಯರ್‌|ಕ್ಯಾವಿಯರ್‌ಗಳಿಗೆ]] ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾವು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಯಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ]] ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯಗಳಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ [[ಟುಂಡ್ರಾ|ಟುಂಡ್ರಾಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಅಂಚಿನ ಉದ್ದಕ್ಕೂ [[ಕಾಕಸಸ್|ಕಾಕಾಸಸ್‌]] ([[ಎಲ್ ಬ್ರಸ್ ಪರ್ವತ|ಎಲ್‌ಬ್ರಸ್‌ ಪರ್ವತ]], ರಷ್ಯಾದ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪ್‌ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಿಂದುವಿರುವ{{convert|5642|m|0|abbr=on}}ಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ) ಮತ್ತು [[ಅಲ್ಟ್ಯೈ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳು|ಅಲ್ಟೈ]], ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ, [[ವರ್ಕೋಯಾನ್ಸ್ಕ್ ಸಾಲು|ವರ್ಕೋಯಾನ್ಸ್ಕ್‌ ಸಾಲು]] ಅಥವಾ [[ಕಂಚಟ್ಕಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ|ಕಂಚಟ್ಕಾ]]ದ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿವೆ. [[ಉರಲ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳು|ಉರಲ್‌ ಪರ್ವತಗಳು]], ಖನಿಜ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದ್ದು, ಯೂರೋಪ್‌ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾವು ವಿಶ್ವದ 10% [[ಅರಾಬಲ್ ಭೂಭಾಗ|ಕೃಷಿಯೋಗ್ಯ ಭೂಮಿ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Oil prices drive the cost of food|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/analysis/20080222/99853566.html|accessdate=2008-02-22}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Vasyugan.jpg|thumbnail|right|ಪಶ್ಚಿಮ ಸೈಬೀರಿಯಾ ಬಯಲು, ವಸ್ಯುಗನ್ ನಜಿ, ಟಾಮ್ಸ್ಕ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್]] [[ಚಿತ್ರ:River near Saranpaul.jpg|thumbnail|right|ಸರನ್ಪೌಲ್, ಖಾಂಟಿ-ಮಾನ್ಸಿ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] ರಷ್ಯಾವು [[ಆರ್ಕ್‌ಟಿಕ್‌ ಸಾಗರ|ಆರ್ಕ್‌ಟಿಕ್‌]] ಮತ್ತು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಮಹಾಸಾಗರ|ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಮಹಾಸಾಗರಗಳು]], ಹಾಗೂ [[ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರ|ಬಾಲ್ಟಿಕ್‌ ಸಮುದ್ರ]], [[ಅಜೊವ್ ಸಮುದ್ರ|ಅಜೋವ್‌ ಸಮುದ್ರ]], [[ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ|ಕಪ್ಪು]] ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರ<ref name="cia">{{cite web|last=The World Factbook|title=CIA|publisher=Central Intelligence Agency|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html|accessdate=2007-12-26|archive-date=2015-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20150703195129/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html|url-status=dead}}</ref> ಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ 37,000 ಕಿಲೋಮೀಟರು(23,000&nbsp;mi)ಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಬಾರೆಂಟ್ಸ್ ಸಮುದ್ರ|ಬೇರೆಂಟ್ಸ್‌ ಸಮುದ್ರ]], [[ಶ್ವೇತ ಸಮುದ್ರ]], [[ಕಾರಾ ಸಮುದ್ರ]], [[ಲಾಪ್ಟೆವ್ ಸಮುದ್ರ|ಲ್ಯಾಪ್‌ಟೆವ್‌ ಸಮುದ್ರ]], [[ಪೂರ್ವ ಸೈಬೀರಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರ]], [[ಚುಚ್ಕಿ ಸಮುದ್ರ|ಚುಕ್ಚಿ ಸಮುದ್ರ]], [[ಬೇರಿಂಗ್ ಸಮುದ್ರ|ಬೇರಿಂಗ್‌ ಸಮುದ್ರ]], [[ಒಖೊತ್ಸ್ಕ್ ಸಮುದ್ರ|ಓಕೋಟ್ಸ್ಕ್‌‌ ಸಮುದ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಜಪಾನ್‌ ಸಮುದ್ರ|ಜಪಾನ್‌ ಸಮುದ್ರಗಳು]] ರಷ್ಯಾದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹಗಳೆಂದರೆ [[ನೊವಾಯಾ ಜೆಮ್ಲ್ಯಾ]], [[ಫ್ರಾನ್ಜ್ ಜೋಸೆಫ್ ಭೂಭಾಗ|ಫ್ರಾನ್ಜ್‌ ಜೋಸೆಫ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌]], [[ಸೆವೆರ್ನಾಯಾ ಜೆಮ್ಲ್ಯಾ]], [[ಹೊಸ ಸೈಬೀರಿಯನ್‌ ದ್ವೀಪ|ನವ ಸೈಬೀರಿಯನ್‌ ದ್ವೀಪಗಳು]], [[ವ್ರಾಂಗೆಲ್ ದ್ವೀಪ|ರ್ಯಾಂಗೆಲ್‌ ದ್ವೀಪ]], [[ಕುರಿಲ್ ದ್ವೀಪಗಳು|ಕುರಿಲ್‌ ದ್ವೀಪಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಸಖಾಲಿನ್|ಸಖಾಲಿನ್‌]]. [[ಡಿಯೋಮಿಡ್ ದ್ವೀಪ|ಡಯೋಮೀಡ್‌ ದ್ವೀಪಗಳು]] (ರಷ್ಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಇನ್ನೊಂದು ಯುನೇಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ) ಕೇವಲ ಮೂರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳ(1.9&nbsp;mi) ಅಂತರದಲ್ಲಿವೆ, ಮತ್ತು [[ಹೊಕ್ಕಾಯ್ಡೋ|ಹೊಕ್ಕಾಯ್ಡೋನಿಂದ]] [[ಕುಮಾಶಿರ್ ದ್ವೀಪ|ಕುನಶಿರ್‌ ದ್ವೀಪ]]ವು ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌(12&nbsp;mi)ಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಒಳನಾಡಿನ ಕೆರೆಗಳಿರುವುದರಿಂದ, ವಿಶ್ವದ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಮಟ್ಟದ ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ. ರಷ್ಯಾದ ಶುದ್ಧಜಲಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದು ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖವಾದುದೆಂದರೆ [[ಬೈಕಲ್‌ ಸರೋವರ]]. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಆಳದ, ನಿರ್ಮಲ, ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಾಲವಾದ ಶುದ್ಧನೀರಿನ ಸರೋವರ.<ref name="baikal">{{cite web|title=Lake Baikal—A Touchstone for Global Change and Rift Studies|publisher=United States Geological Survey|url=http://marine.usgs.gov/fact-sheets/baikal/|accessdate=2007-12-26}}</ref> ಬೈಕಲ್‌ ಸರೋವರವೊಂದರ ಮೇಲ್ಮೈ ಶುದ್ಧನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣವೇ ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಐದನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Lake Baikal|publisher=[[UNESCO]] World Heritage Centre|url=http://whc.unesco.org/en/list/754|accessdate=2007-12-26}}</ref> ಉಳಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸರೋವರಗಳೆಂದರೆ ಯೂರೋಪ್‌ನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರಗಳಾದ [[ಲಡೋಗ ಸರೋವರ|ಲಡೋಗಾ ಸರೋವರ]] ಮತ್ತು [[ಒನೇಗಾ ಸರೋವರ]]. ರಷ್ಯಾದ 100,000 ನದಿಗಳ ಪೈಕಿ,<ref>{{cite web|title=Angara River|publisher=Encyclopædia Britannica|year=2007|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/24432/Angara-River|accessdate=2007-12-26}}</ref> ವೋಲ್ಗಾ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.[[ವೋಲ್ಗಾ ನದಿ|ವೋಲ್ಗಾ]] ಯುರೋಪ್‌ನ ಅತಿ ಉದ್ದನೆಯ ನದಿಯಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರವುದಲ್ಲದೆ, ರಷ್ಯಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರವೂ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.ರಷ್ಯಾವು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ದೇವದಾರು ಮತ್ತು ಖನಿಜ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು<ref name="cia"/><ref name="countrybrief">{{cite web|title=Russian Federation: Country Brief|publisher=The World Bank|url=http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/ECAEXT/RUSSIANFEDERATIONEXTN/0,,contentMDK:21054807~menuPK:517666~pagePK:1497618~piPK:217854~theSitePK:305600,00.html|accessdate=2007-12-26|archive-date=2007-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20071022095444/http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/ECAEXT/RUSSIANFEDERATIONEXTN/0,,contentMDK:21054807~menuPK:517666~pagePK:1497618~piPK:217854~theSitePK:305600,00.html|url-status=dead}}</ref> ಸೇರಿದಂತೆ, ಇತರ ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರವೂ ಹೊಂದಿರದಷ್ಟು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವಿಶಾಲವಾದ ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. === ಹವಾಗುಣ === {{main|Climate of Russia}} ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಹವಾಗುಣವು ಅನೇಕ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಬೃಹತ್‌ ಗಾತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ತೀರದಿಂದ ಬಹಳ ದೂರವಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ [[ಭೂಪ್ರದೇಶದ ತೇವ ಹವಾಗುಣ|ತೇವಾಂಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಖಂಡಾಂತರ]] ಮತ್ತು [[ಉಪ ಆರ್ಕ್‌ಟಿಕ್‌ ಹವಾಗುಣ|ಶೀತವಲಯ‌ ಹವಾಗುಣ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಟುಂಡ್ರಾ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನ ತುತ್ತ ತುದಿಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದಂತೆ ಯೂರೋಪ್‌ಗೆ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾಗೆ ಸೇರಿದ ರಷ್ಯಾದ ಎರಡೂ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹವಾಗುಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="climate"/> ಅತ್ತ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ವತಗಳು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಿಂದ ಬರುವ ಬಿಸಿಗಾಳಿಯನ್ನು ತಡೆದರೆ, ಇತ್ತ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ದೇಶದ ಮೇಲೆ ಆರ್ಕ್‌ಟಿಕ್‌ ಮತ್ತು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುನಂತೆ ಮಾಡಿವೆ.<ref name="congress">{{cite web|title=Climate|publisher=Library Of Congress|url=http://countrystudies.us/russia/24.htm|accessdate=2007-12-26}}</ref> ಇಡೀ ಭೂಪ್ರದೇಶದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕೇವಲ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಋತುಗಳಿವೆ - ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆ; ವಸಂತ ಮತ್ತು ಶರತ್ಕಾಲಗಳು ಕೇವಲ ತೀವ್ರ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲ<ref name="congress"/> ದ ನಡುವಿನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ತೋರುತ್ತವೆ. ತೀವ್ರ ಶೀತದ ತಿಂಗಳೆಂದರೆ ಜನವರಿ(ತೀರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ - ಫೆಬ್ರವರಿ), ತೀವ್ರ ಬೇಸಿಗೆಯೆಂದರೆ ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ಜುಲೈನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿನ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸಹಜ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಉಷ್ಣತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref name="climate"/> ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲವು ಸಾಕಷ್ಟು ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸೈಬೀರಿಯಕ್ಕೂ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. [[ಸೋಚಿ|ಸೋಚಿಯ]] ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ಕರಾವಳಿಯ ಚಿಕ್ಕ ಭಾಗವು [[ಉಪೋಷ್ಣ ವಲಯ|ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಹವಾಗುಣ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite journal|title=Ecological and Geographical Characteristics of the Coastal Zone of the Black Sea|journal=GeoJournal|publisher=Springer Netherlands|location=27.2, pp. 169–178|year=1992|url=https://dx.doi.org/10.1007/BF00717701|accessdate=|doi=10.1007/BF00717701|volume=27|pages=169–178|last1=Drozdov |first1=V. A. |last2=Glezer |first2=O. B. |last3=Nefedova |first3=T. G. |last4=Shabdurasulov |first4=I. V. |issue=2 |s2cid=128960702 |issn=0343-2521 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಖಂಡಾಂತರ ಒಳನಾಡು ತೀವ್ರ ಒಣಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == {{main|History of Russia}} === ಪ್ರಾಚೀನ ಅವಧಿ === {{see|Eurasian nomads|Scythia|Bosporan Kingdom|Khazaria}} [[ಚಿತ್ರ:IE expansion.png|thumbnail|ಕುರ್ಗನ್ ಊಹನೆ: ದಕ್ಷಿಣ ರಷ್ಯಾ ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪ್ ಜನರ ಉರ್ ಹೈಮಾಟ್]] ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ರಷ್ಯಾದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ [[ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ|ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನಗಳು]] ಅಸಂಘಟಿತ [[ಅಲೆಮಾರಿ ಕುರುಬರು|ಅಲೆಮಾರಿ ಕುರುಬರ]] [[ಬುಡಕಟ್ಟು|ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ]] ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯಲ್ಲಿ [[ಪಾಂಟಿಕ್ ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ|ಪಾಂಟಿಕ್‌ ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ]] [[ಸಿಥಿಯಾ]] ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Belinskij">{{cite journal|last=Belinskij|first=Andrej|coauthors=H. Härke|title=The 'Princess' of Ipatovo|journal=Archeology|volume=52|issue=2|date=March–April 1999|url=http://cat.he.net/~archaeol/9903/newsbriefs/ipatovo.html|accessdate=2007-12-26|archive-date=2008-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20080610043326/http://cat.he.net/~archaeol/9903/newsbriefs/ipatovo.html|url-status=dead}}</ref> ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ ನಾಗರೀಕತೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದವು [[ಇಪಟೊವೊ ಕುರ್ಗನ್|ಐಪಾಟೊವೊ,]]<ref name="Belinskij"/> [[ಸಿಂತಾಷ್ಟಾ]],<ref>{{cite book | last = Drews | first = Robert | title = Early Riders: The beginnings of mounted warfare in Asia and Europe | year = 2004 | publisher = Routledge | location = New York | page = 50}}</ref> [[ಅರ್ಕಾಯಿಂ]],<ref>{{cite web|last=Koryakova|first=Dr. Ludmila|title=Sintashta-Arkaim Culture|publisher=The Center for the Study of the Eurasian Nomads (CSEN)|url=http://www.csen.org/koryakova2/Korya.Sin.Ark.html|accessdate=2007-07-20|archive-date=2019-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190228104055/http://www.csen.org/koryakova2/Korya.Sin.Ark.html|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು [[ಪೆಜಿರಿಕ್|ಪೆಜಿರಿಕ್‌]].<ref>{{cite web|title=1998 NOVA documentary: "Ice Mummies: Siberian Ice Maiden"|work=Transcript|url=http://www.pbs.org/wgbh/nova/transcripts/2517siberian.html|accessdate=2007-12-26}}</ref> 8ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದೀಚೆಗೆ [[ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ|BC,]] [[ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್|ಗ್ರೀಕ್‌]] ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು [[ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಾಚೀನತೆ|ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಾಗರೀಕತೆ]]ಯನ್ನು [[ಟನಾಯ್ಸ್|ಟನಾಯ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಫನಗೊರಿಯಾ|ಫನಾಗೊರಿಯಾ]]ದ<ref>{{cite book|last=Jacobson|first=Esther|title=The Art of the Scythians: The Interpenetration of Cultures at the Edge of the Hellenic World|publisher=Brill|year=1995|location=p. 38|isbn=9004098569}}</ref> ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ತಂದರು. ಮೂರು ಮತ್ತು ಆರನೇ ಶತಮಾನBC ಗಳ ನಡುವೆ, [[ಬೋಸ್ಪೋರಾನ್ ಆಳ್ವಿಕೆ|ಬೋಸ್ಫೋರನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವು, ಗ್ರೀಕ್‌ ವಸಾಹತುಗಳ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್‌ [[ರಾಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] ವು <ref>{{cite book|last=Tsetskhladze|first=Gocha R.|title=The Greek Colonisation of the [[Black Sea]] Area: Historical Interpretation of Archaeology|publisher=F. Steiner|year=1998|location=p. 48|isbn=3515073027}}</ref> [[ಹುನ್ಸ್|ಹುನ್‌ಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಯುರೇಷ್ಯಾದ ಆವರ್ ಗಳು|ತುರ್ಕಿಯ ಆವರ್‌ಗಳು]] ಮುಂತಾದ ಸಮರೋತ್ಸಾಹಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಅಲೆಮಾರಿ ಆಕ್ರಮಣ<ref>{{cite book|last=Turchin|first=Peter|title=Historical Dynamics: Why States Rise and Fall|publisher=Princeton University Press|year=2003|location=pp. 185–186|isbn=0691116695}}</ref> ಗಳಿಂದಾಗಿ ಕಂಗೆಟ್ಟಿತು. [[ಖಾಜಾರ್ ಗಳು|ಖಾಜರ್‌ಗಳು]] ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ತುರ್ಕಿ ಜನರು, [[ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರ|ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರಗಳ]] ನಡುವಿರುವ ಕೆಳ [[ವೋಲ್ಗಾ ನದಿ|ವೋಲ್ಗಾ]] ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ [[ಚಪ್ಪಟೆ ಮೈದಾನ]] ಗಳನ್ನು 8ನೇ ಶತಮಾನ<ref name="Christian">{{cite book|last=Christian|first=David|title=A History of Russia, Central Asia and Mongolia|publisher=Blackwell Publishing|year=1998|location=pp. 286–288|isbn=0631208143}}</ref> ದವರೆಗೆ ಆಳಿದರು. [[ಚಿತ್ರ:Muromian-map.png|thumbnail|left|ವರಾಂಗಿಯನ್ನರು ಆಗಮಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಂದಾಜು ನಕ್ಷೆ]] [[ಸ್ಲಾವಿಕ್ ಜನರು|ಸ್ಲಾವಿಕ್‌ ಬುಡಕಟ್ಟಿ]]ನವರು ಆಧುನಿಕ [[ರಷ್ಯಾನ್ನರು|ರಷ್ಯನ್ನ]]ರ ಪೂರ್ವಜರು, ಕೆಲ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಗಿಡಮರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ [[ಪಿಂಸ್ಕ್ ಮಾರ್ಷ್ ಗಳು|ಪಿನ್ಸ್ಕ್‌ ಮಾರ್ಷಸ್‌]]<ref>{{cite book|last=For a discussion of the origins of Slavs, see Barford|first=Paul M.|title=The Early Slavs|publisher=Cornell University Press|location=pp. 15–16|isbn=0801439779|year=2001}}</ref> ಇವರ ಮೂಲ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮೇನಿಕ್‌ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಜನರ ವಲಸೆಯಿಂದ ಖಾಲಿಯಾದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಿದ [[ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವ್ಸ್|ಪ್ರಾಚೀನ ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವ್‌ಗಳು]] ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡರು: ಒಂದು ಗುಂಪು [[ಕೀವ್|ಕಿಯೆವ್‌]]ನಿಂದ ಈಗಿನ [[ಸುಜ್‌ಡಲ್‌]] ಮತ್ತು [[ಮುರೊಮ್|ಮುರೊಮ್‌]] ಕಡೆಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು [[ಪೊಲೊಟ್ಸ್ ಕ್|ಪೊಲೊಟ್‌ಸ್ಕ್‌]]ನಿಂದ [[ವೆಲಿಕಿ ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌|ನೊವ್‌ಗೊರೊಡ್‌]] ಮತ್ತು [[ರೊಸ್ತೊವ್|ರೊಸ್ಟೊವ್‌]] ಕಡೆಗೆ<ref name="Christian2">{{cite book|last=Christian|first=David|title=A History of Russia, Central Asia and Mongolia|publisher=Blackwell Publishing|year=1998|location=pp. 6–7|isbn=}}</ref> ಹೋದರು. 7ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ, ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವ್‌ಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ರಷ್ಯಾ<ref name="Christian2"/> ದಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರಾದರು ಮತ್ತು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅಲ್ಲದೇ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ [[ಮೆರ್ಯಾ|ಮೆರ್ಯಾಗಳು]],<ref>{{cite book|last=Paszkiewicz|first=Henry K|title=The Making of the Russian Nation|publisher=Darton, Longman & Todd|year=1963|location=p. 262}}</ref> [[ಮುರೋಮಿಯನ್|ಮುರೋಮಿಯನ್‌]]ಗಳು,<ref>{{cite book|last=McKitterick|first=Rosamond|title=The New Cambridge Medieval History|publisher=Cambridge University Press|year=1995|location =p. 497|isbn=0521364477}}</ref> ಹಾಗೂ [[ಮೆಶ್ಚೆರಾ|ಮೆಷ್‌ಚೆರಾ]]<ref name="Mongait">{{cite book|last=Mongaĭt|first=Aleksandr Lʹvovich|title=Archeology in the U.S.S.R.|publisher=Foreign Languages Publishing House|year=1959|location=p. 335}}</ref> ಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ಥಳೀಯ [[ಫಿನ್ನೊ-ಉಗ್ರಿಕ್ ಜನರು|ಫಿನ್ನೊ-ಉಗ್ರಿಕ್‌]] ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರೊಂದಿಗೆ ಮಿಳಿತಗೊಂಡರು. === ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌' === {{main|Kievan Rus'}} [[ಚಿತ್ರ:Kievan Rus en.jpg|thumbnail|right|11ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌]] ರಷ್ಯಾ, [[ಉಕ್ರೇನ್|ಉಕ್ರೇನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಬೆಲಾರಸ್|ಬೆಲಾರಸ್‌]]ಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌ 9ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. "[[ವೈಕಿಂಗ್|ವೈಕಿಂಗ್‌]]ಗಳು" ಎಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು "[[ವರಾಂಗಿಯನ್ನರು|ವರಂಗಿಯೆನ್ಸ್‌]]" ಎಂದು ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪ್‌<ref>{{cite web|last=See, for instance|title=Viking (Varangian) Oleg|publisher=Encyclopaedia Britannica|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/427466/Oleg|accessdate=2007-12-27}}</ref> ನಲ್ಲಿ ಕರೆಸಿಕೊಂಡ [[ಸ್ಕಾಂಡಿನಾವಿಯಾ|ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯಾ]]ದ ನಾರ್ಸ್‌ಮನ್‌ಗಳು ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪ್‌ನ ಪರ್ಯಟನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗೂಡಿ [[ಕಡಲ್ಗಳ್ಳತನ]] ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಗಳೆರಡನ್ನು ಮಾಡಿದರು. 9ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಟಿಕ್‌ ಸಮುದ್ರ ಪೂರ್ವಭಾಗದಿಂದ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರಗಳ<ref>{{cite book|last=Obolensky|first=Dimitri|title=Byzantium and the Slavs|publisher=St Vladimir's Seminary Press|year=1994|location=p. 42|isbn=088141008X}}</ref> ಜಲಮಾರ್ಗದುದ್ದಕ್ಕೂ ಯಾನ ಕೈಗೊಂಡರು. [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವೃತ್ತಾಂತ|ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಚರಿತ್ರೆಯ]] ಪ್ರಕಾರ, [[ರೂರಿಕ್|ರುರಿಕ್‌]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಓರ್ವ ವರಂಗಿಯನ್‌ ([[ಜರ್ಮನ್ನರ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ|''ಕೊನುಂಗ್‌'']] ಅಥವಾ [[ಮುಖ್ಯ ರಾಜಕುಮಾರ|''ಕ್ನ್ಯಾಜ್‌ '']]) ನವ್‌ಗೋರೊಡ್‌ನ ರಾಜನಾಗಿ ಸುಮಾರು 860<ref name="Curtis"/> ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದನು; ಆತನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸಂಚರಿಸಿ ಕಿಯೆವ್‌<ref>{{cite book|last=Thompson|first=James Westfall|coauthors =E. N. Johnson|title=An Introduction to Medieval Europe, 300–1500|publisher=W. W. Norton & Co.|year=1937|location=p. 268|isbn=0415346991}}</ref> ವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಖಾಜರ್‌ಗಳು<ref>{{cite book|last=Christian|first=David|title=A History of Russia, Central Asia and Mongolia|publisher=Blackwell Publishing|year=1998|location=p. 343|isbn=0631208143}}</ref> ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ್ದರು. 10ರಿಂದ 11ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌']] ಯೂರೋಪ್‌<ref>{{cite web|title=Ukraine: Security Assistance|publisher=U.S. Department of State|url=http://www.state.gov/t/pm/64851.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಸಮೃದ್ಧ ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು. [[ಮಹಾನ್ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌|ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌ ಮಹಾಶಯ]] (980-1015) ಮತ್ತು ಆತನ ಮಗ [[ಬುದ್ಧಿವಂತ I ಯುರೋಸ್ಲಾವ್|ಯರೊಸ್ಲಾವ್‌ I ಮಹಾ ಚತುರ]] (1019–1054) ರ ಆಳ್ವಿಕೆಗಳು [[ಕೀವ್|ಕಿಯೆವ್‌]]ನ [[ಸುವರ್ಣ ಯುಗ]] ಎನಿಸಿಕೊಂಡವು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಸಾಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]]ವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ''[[ರುಸ್ಕಯಾ ಪ್ರವ್ದಾ|ರುಸ್‌ಕಯಾ ಪ್ರವ್ಡಾ]]'' ಎಂಬ ಪ್ರಥಮ ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವಿಕ್‌ ಲಿಖಿತ [[ಕಾನೂನು ನಿಬಂಧನೆ|ನ್ಯಾಯ ನಿಯಮಾವಳಿ]]ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. 11 ಮತ್ತು 12ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ, [[ಕಿಪ್ಚಕ್ ಗಳು|ಕಿಪ್‌ಚಕ್‌]] ಗಳಂತಹಾ ಹಾಗೂ [[ಪೆಚೆನೆಗ್ ಗಳು|ಪೆಛೆನೆಗ್‌ಗಳು]] ಅಲೆಮಾರಿ [[ತುರ್ಕಿ ಜನರು|ತುರ್ಕಿಯ]] ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಜನರ ನಿರಂತರ ಹಠಾತ್‌ ದಾಳಿಗಳು, ಸ್ಲಾವಿಕ್‌ ಜನರನ್ನು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತರದ, ಸುರಕ್ಷಿತ ದಟ್ಟಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಡೆ ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಜಲೆಸ್ಯೆ|ಜೇಲ್‌ಸ್ಯೆ]]<ref name="Klyuch1">{{cite book|last=Klyuchevsky|first=Vasily|title=The course of the Russian history|location=v.1|url=http://www.kulichki.com/inkwell/text/special/history/kluch/kluch16.htm|isbn=5-244-00072-1|year=1987|publisher="Myslʹ}}</ref> ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದ ಕಡೆಗೆ, ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿತು. [[ಯುರೇಷ್ಯಾ|ಯುರೇಷ್ಯಾದ]] ಇನ್ನಿತರ ಭಾಗಗಳ ಹಾಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳೂ ಸಹಾ [[ಮಂಗೋಲರ ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ|ಮಂಗೋಲಿಯನ್ನರ ದಾಳಿಪೀಡಿತವಾದವು]]. ಈ ದಾಳಿ<ref>{{Cite web |url=http://www.parallelsixty.com/history-russia.shtml |title=ರಷ್ಯಾದ ಇತಿಹಾಸ - ಶುರುವಿನ ಸ್ಲಾವ್ಸ್ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌ ಇಂದ ರೊಮನೊವ್ಸ್ ವಂಶಾವಳಿಯ ವರೆಗೆ |access-date=2009-08-19 |archive-date=2018-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180201064748/http://www.parallelsixty.com/history-russia.shtml |url-status=dead }}</ref> ಯಿಂದಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಅಳಿಯಿತು. [[ಟಾಟರ್‌ಗಳು]] ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ಈ ದಾಳಿಕೋರರು, ನಂತರ [[ಸುವರ್ಣ ತಂಡ]] ಎಂಬ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು, ರಷ್ಯಾದ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆದುದಲ್ಲದೇ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ರಷ್ಯಾಗಳನ್ನು ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲ ಆಳಿದರು. ಮಂಗೋಲರ ಆಡಳಿತ ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ<ref>{{cite book|last=Рыбаков|first=Б. А.|title=Ремесло Древней Руси|year=1948|location=с.525–533,780–781}}</ref> ಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಿತು. ಆದರೂ, [[ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ|ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯವು]] [[ಪ್ಸ್ ಕೋವ್|ಪೊಸ್ಕೊವ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತವನ್ನು [[ಮಂಗೋಲರ ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ|ಮಂಗೋಲ್‌ ಯೋಕ್‌]]ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಹಾಗೂ ದೇಶದ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿದ್ದ ಅಮಾನವೀಯ ಕೃತ್ಯಗಳಿಂದ ಪಾರಾಯಿತು. [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ನೆವ್ಸ್ಕಿ|ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌ ನೆವ್‌ಸ್ಕಿ]] ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ನವ್‌ಗೊರೊಡಿಯನ್ನರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಸಾಹತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದಿದ್ದ [[ಉತ್ತರರ ಧರ್ಮಸಮರ|ಜರ್ಮನಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಯೋಧರನ್ನು]] ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ದೇಶವನ್ನು ಸಮಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಅರಸು ಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯರ ಆಂತರಿಕ ವೈಮನಸ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌ ಒಂದು ವಿಭಜಿತ ದೇಶವಾಯಿತು. ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌ -ಸುಜ್‌ಡಲ್‌]], ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿ [[ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ|ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌]] ಮತ್ತು ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಗಲಿಷಿಯಾ -ವೊಲ್ಹಿನಿಯಾ|ಗಲಿಷಿಯ-ವೊಲ್ಹಿನಿಯಾ]]ಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಲೆಂಬಂತೆ ಕಿಯೆವ್‌ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿತು. 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿನ ಸುವರ್ಣ ತಂಡದ ಆಕ್ರಮಣವೇ ಅಂತಿಮ ಹೊಡೆತವಾಗಿ 1240<ref name="Hamm">{{cite book|last=Hamm|first=Michael Franklin|title=Kiev: A Portrait, 1800–1917|publisher=Princeton University Press|isbn=0691025851|year=1995}}</ref><ref>[https://tspace.library.utoronto.ca/citd/ರಷ್ಯಾ nHeritage/4.PEAS/4.L/12.III.5.html ಕಿಯೆವ್‌ನ ನಿರ್ಮೂಲನೆ]{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ರಲ್ಲಿ ಕಿಯೆವ್‌ ನಾಶವಾಯಿತು. ಗಲಿಷಿಯ-ವೊಲ್ಹಿನಿಯಾವು [[ಪಾಲಿಶ್-ಲಿಥುನಿಯನ್ನರ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್|ಪೋಲೆಂಡ್‌-ಲಿಥುವೇನಿಯಾದ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾದರೆ, ಕಿಯೆವ್‌ನ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮಂಗೋಲ್‌ -ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌ -ಸುಜ್‌ಡಲ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ [[ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ|ನವೊಗೊರೊಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ]], ಆಧುನಿಕ ರಷ್ಯಾ ದೇಶ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ತಳಹದಿಯಾದವು.<ref name="Curtis"/> === ಮಾಸ್ಕೋದ ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಡ್ಯೂಕಿ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ತ್ಸಾರ್‌ ಪ್ರಭುತ್ವ === {{main|Grand Duchy of Moscow|Tsardom of Russia}} [[ಚಿತ್ರ:Lissner TroiceSergievaLavr.jpg|left|thumbnail|ರಷ್ಯಾ ಇತಿಹಾಸದ ಮಧ್ಯಯುಗ ನೋಟ]] ಕಿವಾನ್‌ ರುಸ್‌ನ ಉತ್ತಾರಾಧಿಯಾಗಿ ನಂತರ ಬಂದ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಾಜ್ಯವೆಂದರೆ [[ಮಾಸ್ಕೋ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ಯೂಕಿ|ಮಾಸ್ಕೋದ ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಡ್ಯೂಕಿ]]. [[ತ್ವೆರ್‌]] ಮತ್ತು [[ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ|ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌]]ಗಳಂತಹಾ ಎದುರಾಳಿಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ರಷ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ತಳಹದಿಯಾಯಿತು. 1453ರಲ್ಲಿ [[ಕಾನ್ ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್|ಕಾನ್‌ಸ್ಟಂಟಿನೋಪಲ್‌]] ನ ಕುಸಿತದ ನಂತರ, ಮಾಸ್ಕೋ ತನ್ನನ್ನು [[ಪೂರ್ವದ ರೋಮ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪೂರ್ವ ರೋಮನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] [[ಮೂರನೇ ರೋಮ್|ಪರಂಪರೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯೆಂದು]] ಘೋಷಿಸಿತು. 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಟಾಟರ್‌ಗಳುo-ಮಂಗೋಲರು, ಯೋಕರ ಕಾಲವಧಿ|ಮಂಗೋಲರು-ಟಾಟರ್‌ಗಳು]]ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೇ, ಅವರ ಮೌನ ಸಮ್ಮತಿಯೊಂದಿಗೆ, [[ಮಾಸ್ಕೋ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ಯೂಕಿ|ಮಾಸ್ಕೋದ ಡ್ಯೂಕಿ]](ಅಥವಾ "ಮಸ್ಕೋವೈ")ಯು ಪಶ್ಚಿಮ ರಷ್ಯಾದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು. [[ರಷ್ಯಾ n ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಚರ್ಚ್‌|ರಷ್ಯಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಚರ್ಚ್‌]] ಮತ್ತು ಸಂತ [[ರಾಡೊನೆಜರ ಸರ್ಗಿಯಸ್|ರಡೊನೆಜ್ಹ್‌ನ ಸರ್ಜಿಯಸ್‌]]ರ ಧರ್ಮಜಾಗೃತಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, [[ಕುಲಿಕೋವೊ ಸಮರ|ಕುಲಿಕೊವೊ ಕಾಳಗ]]ದಲ್ಲಿ (1380) ರಷ್ಯಾ ಮಂಗೋಲರು-ಟಾಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು. [[ರಷ್ಯಾದ 3ನೇ ಇವಾನ್|ಐವಾನ್‌ III]] (''ಐವಾನ್‌ ಮಹಾಶಯ'' )ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಟಾಟರ್‌ಗಳ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳು|ಟಾಟರ್‌ ಆಕ್ರಮಣಕೋರ]]ರ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮಾಸ್ಕೋದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡನು. "ರಷ್ಯಾಗಳ ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಡ್ಯೂಕ್‌"<ref>{{cite web|last=May|first=Dr. Timothy|title=Khanate of the Golden Horde|url=http://www.accd.edu/sac/history/keller/Mongols/states3.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2008-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20080607055652/http://www.accd.edu/sac/history/keller/Mongols/states3.html|url-status=dead}}</ref> ಎಂಬ ಬಿರುದು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಈತನೇ ಪ್ರಥಮ. [[ಚಿತ್ರ:Bolotnikov.jpg|thumbnail|ನಿಜ್ನಿ ಕೊಟ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ತ್ಜಾರ್ ಗಳ ಜೊತೆ ಬೊಲೊಟ್ನಿಕೋವ್ ನ ಸಮರ]] [[ರಷ್ಯಾದ 4ನೇ ಇವಾನ್|ಐವಾನ್‌ IV]] (''ಐವಾನ್‌ ರಣಭಯಂಕರ'' ) 1547ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಥಮ [[ತ್ಸಾರ್|ತ್ಸಾರ್‌]] ಆಗಿ ಪಟ್ಟಾಭಿಷಿಕ್ತನಾದ. ತನ್ನ ದೀರ್ಘ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಐವಾನ್‌ IV [[ವೋಲ್ಗಾ ನದಿ|ವೋಲ್ಗಾ ನದಿಯ]] ಬಳಿ ಇದ್ದ ([[ಕಜಾನ್ ನ ರಾಜ್ಯ|ಖಾಜನ್‌]], [[ಅಸ್ಟ್ರಖಾನ್ ನ ರಾಜ್ಯ|ಅಸ್ತ್ರಖಾನ್‌]]) [[ಕಜಾನ್ ಮುತ್ತಿಗೆ (1552)|ಟಾಟರ್‌ ಖಾನೇಟ್‌ಗಳ]]ನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ರಷ್ಯಾವನ್ನು ಬಹು ಜನಾಂಗೀಯ ಮತ್ತು ಬಹುಮತಪಂಥಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ. ಐವಾನ್‌ IV ಕಾನೂನು ನಿಯಮಾವಳಿ([[1550ರ ಸುಡೆಬ್ನಿಕ್|1550ರ ಸುಡೆನ್‌ಬಿಕ್‌]])ಗಳನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದ, ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಥಮ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ ([[ಜೆಂಸ್ಕಿ ಸೊಬೊರ್|ಜೆಮ್ಸ್ಕಿ ಸೋಬರ್‌]]) ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶ<ref name="solovyov">{{cite book|last=Solovyov|first=Sergey|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|location=pp.562–604, volume 6|isbn=5170021429}}</ref><ref>{{cite book|last=Skrynnikov|first=R.|title=Ivan the Terrible|publisher=Academic Intl Pr (March 1981)|year=1981|location=p.58|page=219|isbn=0875690394}}</ref> ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ. ಆದರೆ ಪೋಲೆಂಡ್‌, ಲಿಥುವೇನಿಯಾ, ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್‌ಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿರುದ್ಧ ಬಾಲ್ಟಿಕ್‌ ತೀರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ<ref>{{cite book|last=Solovyov|first=Sergey|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|location=v.6, pp.751–908|isbn=5170021429}}</ref> ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಡೆಸಿದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಹಾಗೂ [[ಲಿವೋನಿಯನ್ ಸಮರ|ಲಿವೋನಿಯನ್‌ ಸಮರ]]ದ ಅಪಜಯದ ಕಪ್ಪುಚುಕ್ಕೆಯನ್ನು ಐವಾನ್‌ IVನ ಆಡಳಿತ ಹೊಂದಿದೆ. ಸೇನೆಯ ನಷ್ಟಗಳು, [[ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ|ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಪ ಫಸಲಿನಿಂದಾಗಿ<ref>ಬೊರಿಸೆನ್ಕೊವ್ ಇ, ಪಾಸೆಟ್ಸ್ಕಿ ವಿ. ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ತೀವ್ರವಾದ ಉಲ್ಕಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಬಖೈರು. ISBN 5-244-00212-0, p.190</ref> ರಾಷ್ಟ್ರವು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿತು, ಹಾಗೂ [[ಕ್ರೀಮಿಯನ್ನರ ರಾಜ್ಯ|ಕ್ರಿಮೇನ್‌ ಟಾಟರ್‌ಗಳು]] [[ರುಸ್ಸೋ-ಕ್ರೀಮಿಯನ್ ಸಮರ (1571)|ಮಾಸ್ಕೋವನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಹಾಕುವಷ್ಟು]] <ref>{{cite book|last=Solovyov|first=Sergey|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|location=v.6, pp.751–809|isbn=5170021429}}</ref> ಶಕ್ತರಾದರು. ಅನೇಕ ಕ್ರಿಮೇನ್‌ ಸಮರಗಳು ಬಹುಪಾಲು ಗುಲಾಮರಿಂದಾದ ದಾಳಿಗಳಾಗಿದ್ದವು.<ref>[http://www.econ.hit-u.ac.jp/~areastd/mediterranean/mw/pdf/18/10.pdf ಕ್ರಿಮಿಯನ್ ಟಾಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ರಷ್ಯನ್-ಬಂದಿ ಗುಲಾಮರು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130115170654/http://www.econ.hit-u.ac.jp/~areastd/mediterranean/mw/pdf/18/10.pdf |date=2013-01-15 }}. ಈಜೊ ಮಟ್ಸುಕಿ, ''ಹಿಟೊಟ್ಸುಬಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿನ ಮೆಡಿಟರೆನಿಯನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಸಮೂಹ.''</ref> ದಾಳಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು [[ರುಸ್ಸೋ-ಕ್ರೀಮಿಯನ್ ಸಮರಗಳು|ರಷ್ಯಾ-ಕ್ರಿಮೇನ್‌ ಸಮರಗಳು]]<ref>1558-1596 ನಡುವೆ ಮುಸ್ಕೊವೀ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳೊಳಗೆ ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಟಾಟರ್ ಧಾಳಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾದವು[http://coursesa.matrix.msu.edu/~fisher/hst373/readings/inalcik6.html http://coursesa.matrix.msu.edu/~fisher/hst373/readings/inalcik6.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170504102244/http://coursesa.matrix.msu.edu/~fisher/hst373/readings/inalcik6.html |date=2017-05-04 }}.</ref> ನಲ್ಲಿ ನೋಡಿ. 1600ರ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದ [[ಕಷ್ಟಗಳ ಕಾಲ|ಕಷ್ಟ ಕಾಲ]]ದಲ್ಲಿ ಐವಾನ್‌ನ ಮಕ್ಕಳ ಮರಣ, [[ರಷ್ಯಾದ ಕ್ಷಾಮ 1601–1603|1601–1603ರ ಕ್ಷಾಮ]]ಗಳು<ref>''ಎಲ್ಲಾ ಬೇಸಿಗೆಯ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುಳಿನ ತೀವ್ರ ಶೀತಲ ಹವಾಮಾನದ ಕಾರಣ ಫಸಲುಗಳು ಹಾಳಾದವು.'' ಬೊರಿಸೆನ್ಕೊವ್ ಇ, ಪಾಸೆಟ್ಸ್ಕಿ ವಿ. ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ತೀವ್ರವಾದ ಉಲ್ಕಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಬಖೈರು. ISBN 5-244-00212-0, p.190</ref> ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ ಅಂತಃಕಲಹ ಹಾಗೂ ಪರಕೀಯರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.<ref>{{cite book|last=Solovyov|first=Sergey|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|location=v.7, pp.461–568|isbn=5170021429}}</ref> 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, [[ಚುಕ್ಚಿ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ|ಚುಕ್‌ಚಿ ದ್ವೀಪಕಲ್ಪ]]ದಲ್ಲಿ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು [[ಅಮುರ್ ನದಿ|ಅಮುರ್‌ ನದೀತೀರ]]ದುದ್ದಕ್ಕೂ ಪೂರ್ವ [[ಸೈಬೀರಿಯ|ಸೈಬೀರಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ವಸಾಹತುಗಳಿದ್ದವು. 1648ರಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ನಡುವಿನ [[ಬೇರಿಂಗ್ ಜಲಸಂಧಿ|ಬೇರಿಂಗ್‌ ಜಲಸಂಧಿ]] ರಷ್ಯಾದ ಪರಿಶೋಧಕರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು. === ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ರಷ್ಯಾ === {{main|Russian Empire}} [[ಚಿತ್ರ:Peter der-Grosse 1838.jpg|upright|thumbnail|left|1721ರಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್ ಪೀಟರ್ ರಷ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದನು.]] [[ರೋಮನೋವ್ ನ ಮನೆ|ರೊಮಾನೋವ್‌ ರಾಜವಂಶದ]] [[ರಷ್ಯಾದ 1ನೇ ಪೀಟರ್‌|ಪೀಟರ್‌ I]] (''ಮಹಾನ್‌ ಪೀಟರ್‌'' )ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ರಷ್ಯನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವಶಕ್ತಿಯಾಯಿತು. 1682ರಿಂದ 1725ವರೆಗೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಪೀಟರ್‌ [[ಉತ್ತರದ ಮಹಾನ್ ಸಮರ|ಮಹಾನ್‌ ಉತ್ತರ ಸಮರ]]ದಲ್ಲಿ [[ಸ್ವೀಡನ್‌|ಸ್ವೀಡನ್‌ದೇಶವನ್ನು]] ಸೋಲಿಸಿ, ಪಶ್ಚಿಮ [[ಕರೆಲಿಯಾ|ಕರೇಲಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ರಿಯಾ]] ([[ಕಷ್ಟಗಳ ಕಾಲ|ಕಷ್ಟ ಕಾಲ]]<ref>{{cite book|last=Solovyov|first=Sergey|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|location=v.9, ch.1|url=http://militera.lib.ru/common/solovyev1/09_01.html|isbn=5170021429|accessdate=2007-12-27}}</ref> ದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಎರಡು ಪ್ರದೇಶಗಳು ),[[ಇಸ್ತೋನಿಯಾ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಪ್ರಾಂತ್ಯ|ಎಸ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌]], ಮತ್ತು [[ಲಿವೊನಿಯಾ|ಲಿವ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌]]ಗಳನ್ನು ಬಲಪೂರ್ವಕ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ<ref>{{cite book|last=Solovyov|first=Sergey|title=History of Russia from the Earliest Times|publisher=AST|year=2001|location=v.15, ch.1|url=http://militera.lib.ru/common/solovyev1/15_01.html}}</ref> ಕ್ಕೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಗ ಕಂಡುಕೊಂಡನು. ಇಂಗ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿಯೇ ಪೀಟರ್‌ [[ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌|ಸೇಂಟ್‌ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌]] ಎಂಬ ರಾಜಧಾನಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. [[ರಷ್ಯಾದ I ನೇ ಪೀಟರ್ ನ ಸುಧಾರಣೆಗಳು|ಪೀಟರ್‌ನ ಸುಧಾರಣೆಗಳು]] ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯೂರೋಪಿಯನ್‌‌ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ರಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಡ್ಡಿದವು. 1762ರಿಂದ 1796ರವರೆಗೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ [[ಕ್ಯಾಥರಿನ್ II ರಷ್ಯಾ|ಕ್ಯಾಥರೀನ್‌ II]] (''ಮಹಾನ್‌ ಕ್ಯಾಥರೀನ್‌ '' )ಳು, ರಷ್ಯಾವನ್ನು ಯುರೋಪ್‌ನ [[ಮಹಾನ್ ಶಕ್ತಿಗಳು|ಪ್ರಧಾನ ಶಕ್ತಿಗಳ]]ಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಪಡೆು. [[ಪ್ರಷ್ಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ|ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾಗಳೊಂದಿಗೆ]], ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ [[ಫ್ರಾನ್ ನ I ನೇ ನೆಪೋಲಿಯನ್|ನೆಪೋಲಿಯನ್‌]] ವಿರುದ್ಧ ನಿಂತು ಎದುರಾಳಿ ಪೋಲೆಂಡ್‌-ಲಿಥುವೇನಿಯಾಗಳನ್ನು [[ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಭಜನೆ|ವಿಭಜನೆಗಳ]] ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಣಿಸಿ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವಸಾಹತುಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿತು. [[ರುಸ್ಸೋ-ತುರ್ಕಿ ಸಮರ|ರಷ್ಯಾ- ತುರ್ಕಿ ಸಮರ]]ದಲ್ಲಿನ ವಿಜಯದಿಂದಾಗಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಕಸಸ್|ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕಾಕೇಷ್ಯಾ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿತು. [[ಫ್ರಾನ್ ನ Iನೇ ನೆಪೋಲಿಯನ್|ನೆಪೋಲಿಯನ್‌]] 1812ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವೈಭವದ ಪರಮಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ [[ರಷ್ಯಾ ಮೇಲೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದಂಡಯಾತ್ರೆ|ರಷ್ಯಾ ಆಕ್ರಮಣ]]ವು ಹೀನಾಯ ಸೋಲು ಕಂಡಿತು. ಪಟ್ಟುಬಿಡದ ವಿರೋಧ ಹಾಗೂ [[ರಷ್ಯಾದ ಚಳಿಗಾಲ|ರಷ್ಯನ್‌ ಚಳಿಗಾಲ]]ದ ವಿಪರೀತ ಶೀತಹವೆಯಿಂದಾಗಿ ಆತ ದಾರುಣವಾದ ಸೋಲು ಕಾಣಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ 95%ಗೂ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆತನ ಸೇನೆ ನಾಶ ಹೊಂದಿತು.<ref name="uslibrary">{{cite web|title=Ruling the Empire|publisher=Library of Congress|url=http://countrystudies.us/russia/5.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> 1825ರ [[ಡಿಸೆಂಬರ್ ಸಂಚುಗಾರನ ಬಂಡಾಯ|ಡಿಸೆಂಬರಿಸ್ಟ್‌ ದಂಗೆ]]ಯಲ್ಲಿ, [[ನೆಪೋಲಿಯನ್ ನ ಸಮರಗಳು|ನೆಪೋಲಿಯನ್‌ ಸಮರಗಳ]] ಸೈನ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳು [[ಉದಾರವಾದ|ಉದಾರ]]ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ರಷ್ಯಾನಲ್ಲಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿ ತ್ಸಾರ್‌ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲು ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದರು. ಇದಾದ ನಂತರ ಅನೇಕ ದಶಕಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ದಮನನೀತಿಗಳು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. [[ಚಿತ್ರ:Napoleons retreat from Moscow by Adolph Northen.jpg|thumbnail|right|ಮಾಸ್ಕೋದಿಂದ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿದ ನೆಪೋಲಿಯನ್]] [[ಚಿತ್ರ:The Russian Empire-en.svg|thumbnail|right|1866ರ ರಷ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ವಲಯ]] [[ರಷ್ಯಾದ ದಾಸ್ಯ ಪದ್ಧತಿ|ದಾಸ್ಯಪದ್ಧತಿ]]ಯ ಮುಂದುವರಿಕೆ ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾದ I ನೇ ನಿಕೊಲಸ್|ಮೊದಲನೆಯ ನಿಕಾಲಸ್]] ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೀತಿಗಳು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯೊಡ್ಡಿದವು. ನಿಕಾಲಸ್‌ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ [[ರಷ್ಯಾದ II ನೇ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್|ಎರಡನೆಯ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್]] (1855–1881) 1861ರಲ್ಲಿ [[1861ರ ವಿಮೋಚನಾ ಸುಧಾರಣೆ|ದಾಸ್ಯಪದ್ಧತಿಯ ರದ್ದತಿ]]ಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು; ಈ "ಮಹತ್ಬದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು" [[ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ|ಔದ್ಯಮೀಕರಣ]]ಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ರಷ್ಯಾದ III ನೇ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್|ಮೂರನೆಯ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌]] ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಪುತ್ರ [[ರಷ್ಯಾದ II ನೇ ನಿಕೊಲಸ್|ಎರಡನೆಯ ನಿಕಾಲಸ್‌]]ನ ರಾಜ್ಯಭಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಬಿಗಡಾಯಿಸಿದ್ದವು. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕಠೋರ ವಾತಾವರಣವು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಚಳುವಳಿಗಾಗಿ ಜನಸ್ತೋಮದ ಬೆಂಬಲ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಜನವರಿ 1905ರಲ್ಲಿ, ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಷ್ಕರ ಹೂಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಧರಣಿ ಹೂಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸೇನಾಪಡೆಗಳಿಂದ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲಾಗಿ ನೂರಾರು ಜನರು ಸತ್ತರು ಹಾಗೂ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ಜನರ ಬೆಂಬಲ ಹೊಂದಿದ್ದ [[ರುಸ್ಸೋ-ಜಪಾನ್ ಸಮರ|ರಷ್ಯಾ-ಜಪಾನಿ ಸಮರ]]ದಲ್ಲಿನ ಸಿಜಾರನ ಸೇನೆಯ ಹೀನಾಯ ವೈಪಲ್ಯ ಮತ್ತು "[[ರಕ್ತ ಸಿಕ್ತ ರವಿವಾರ (1905)|ರಕ್ತ ಸಿಕ್ತ ರವಿವಾರ]]" ಎಂಬ ಘಟನೆಯು, [[ರಷ್ಯಾ ಕ್ರಾಂತಿ (1905)|1905ರ ರಷ್ಯಾ ಚಳುವಳಿ]]ಯ ಕಿಡಿ ಹಚ್ಚಿತು. ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಸೇನೆಯು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ಟಿಹಾಕಿದಾಗ್ಯೂ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ನಿಕಾಲಸ್ ತನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ಯ, ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಶಾಸಕರ ಸಭೆ [[ಡುಮಾ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ತಾನು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲೇಬೇಕಾಯಿತು; ಅದಾಗ್ಯೂ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಜೀವನಗಳಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಕೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಹಲವು ಆಸೆಗಳು ಈಡೇರದೆ ಉಳಿದವು. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಬರ-ಕ್ಷಾಮಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; [[ಕ್ಷಾಮ|ಕ್ಷಾಮವು]] ಪ್ರತಿ 10-13 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿತ್ತು. [[ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಬರಗಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಷಾಮಗಳು|1891-92ರ ಕ್ಷಾಮ]]ವು ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಬಲಿತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>[136] ^ [http://www.iupui.edu/~histwhs/h699.dir/HumanitChrono.htm ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವೀಯತಾ ಸಹಕಾರದ ಇತಿಹಾಸ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191011143739/http://www.iupui.edu/~histwhs/h699.dir/HumanitChrono.htm |date=2019-10-11 }}</ref> [[ಕಾಲೆರಾ|ಕಾಲರಾ]] ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕಗಳು ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಬಲಿತೆಗೆದುಕೊಂಡವು.<ref>೧೮೩೨ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಲರಾ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ, ಜಿ. ವಿಲಿಯಮ್ ಬಿಯರ್ಡ್ಸ್‌ಲೀ ಇಂದ</ref> ರಷ್ಯಾ ತನ್ನ ಮಿತ್ರ [[ಸರ್ಬಿಯಾ|ಸರ್ಬಿಯಾದ]] ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ನಿಂತು[[I ನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರ|ಮೊದಲನೆಯ ವಿಶ್ವ ಸಮರ]] ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ತನ್ನ ಮೈತ್ರಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿತವಾಗಿದ್ದಾಗಲೂ, ಮೂರು ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ಸಮರ ಮಾಡಿತು. ರಷ್ಯಾಗೆ ಸಮರ ಬೇಕಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಯುರೋಪಿನಾದ್ಯಂತ ಜರ್ಮನಿಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವೊಂದು ಬೇಕಿತ್ತು. 1916ರಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯು ಸೋಲುಂಡಾಗ್ಯೂ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಮರದ ಖರ್ಚುಗಳು, ಸಮರದಲ್ಲಿಯ ಸಾವು ನೋವುಗಳು ([[ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೈತ್ರಿ|ಪರಸ್ಪರ ಸಖ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಪ್ರಬಲ ದೇಶ]]ಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು [[I ನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರದ ನಷ್ಟಗಳು#ದೇಶ ಆಧರಿತ ನಷ್ಟ|ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಸೇನಾ]] ಸಾವು ನೋವು ಕಂಡಿತು) ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದವರ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ವಿದ್ರೋಹದ ಕಥೆಗಳ ಕಾರಣ, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಇದ್ದ ಅಪನಂಬಿಕೆಯು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, [[ರಷ್ಯಾ ಕ್ರಾಂತಿ (1917)|1917ರ ರಷ್ಯಾ ಚಳುವಳಿ]]ಯ ಕಿಡಿಯನ್ನು ಹಚ್ಚಿತು. ಕಾರ್ಮಿಕರು, ರೈತರು ಹಾಗೂ ರೈತರಾಗಿದ್ದ ರಷ್ಯಾದ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯವರಿಂದ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹಲವಾರು ದಂಗೆಗಳ ಸರಣಿಗಳು ಆಯೋಜಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಹಲವಾರು ದಂಗೆಗಳನ್ನು ಸೋವಿಯತ್ ಎಂಬ ಪ್ರಜಾ-ಚುನಾಯಿತ ಪರಿಷತ್ತುಗಳು ಆಯೋಜಿಸಿ ನಡೆಸಿದವು.[[ಫೆಬ್ರವರಿ ಕ್ರಾಂತಿ|ಫೆಬ್ರುವರಿ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯು ರಷ್ಯಾದ ರಾಜ್ಯಭಾರವನ್ನು ಹೊರಗಟ್ಟಿ, ಇದರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಘೋಷಿತ [[ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರ|ಹಂಗಾಮಿ ಸರ್ಕಾರ]]ವೆಂಬ ಹಲವು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಕೂಟವು ಬಂದಿತು. ಈ ಪರಿತ್ಯಾಗದೊಂದಿಗೆ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಯ ಅಂತ್ಯವಾಗಿ, ನಿಕಾಲಸ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಪರಿವಾರದವರನ್ನು ಕಾರಾವಾಸದಲ್ಲಿರಿಸಿ ನಂತರ [[ರಷ್ಯಾ ಅಂತಃಕಲಹ|ನಾಗರಿಕ ಸಮರ]]ದ ವೇಳೆ ಮರಣದಂಡನೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್‌ರ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆದರೂ ಸಹ, ಹಂಗಾಮಿ ಸರ್ಕಾರವು ಫೆಬ್ರುವರಿ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದಂತಹ ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ವಿಫಲವಾಯಿತು. [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಲೆನಿನ್]] ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಕ್ರಾಂತಿ]] ಎಂಬ ಎರಡನೆಯ ಕ್ರಾಂತಿಯು, ಹಂಗಾಮಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಹೊರಗಟ್ಟಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಸಮಾಜವಾದಿ ದೇಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. === ಸೋವಿಯತ್ ರಷ್ಯಾ === {{main|Union of Soviet Socialist Republics|History of the Soviet Union|Russian SFSR}} [[ಚಿತ್ರ:Lenin 1920.jpg|thumbnail|left|upright|USSR ಸ್ಥಾಪಕ ಹಾಗೂ ಬೊಲ್ಶೆವಿಕ್ ಗಳ ನಾಯಕ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಲೆನಿನ್]] ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಬಳಿಕ, ಹೊಸ ಆಡಳಿತ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜವಾದಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ, ಮೆನ್ಷೆವಿಕ್‌ಗಳ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತ ಚಳುವಳಿಗಳ ನಡುವೆ ನಾಗರಿಕ ಸಮರ ನಡೆಯಿತು. [[ಬ್ರಿಸ್ಟ್-ಲಿಟೋವಿಸ್ಕ್ ಒಪ್ಪಂದ|ಬ್ರೆಸ್ಟ್-ಲಿಟೊವ್ಸ್ಕ್ ಒಡಂಬಡಿಕೆ]]ಯು ಮೊದಲನೆಯ ವಿಶ್ವ ಸಮರದಲ್ಲಿ [[ಕೇಂದ್ರ ಶಕ್ತಿಗಳು|ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬಲ]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ಕದನಗಳನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ರಷ್ಯಾ [[ಉಕ್ರೇನ್]], [[ಪೋಲೆಂಡ್‌|ಪೊಲಿಷ್,]] [[ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ನ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಆಡಳಿತ|ಬಾಲ್ಟಿಕ್]] ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ [[ಫಿನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್|ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌]]ನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಮಿತ್ರ ಪಡೆಯು ವಾಮಪಕ್ಷ ವಿರೋಧಿ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಸೇನಾ ಹಸ್ತಾಕ್ಷೇಪವನ್ನು ನಡೆಸಿತು ಹಾಗೂ ಬಲ್ಷೆವಿಕ್ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತ ಚಳುವಳಿಗಳೆರಡೂ ಪರಸ್ಪರ ದೇಶ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಮರಣದಂಡನಾ ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದವು; ಇದನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೆಂಪು ಆತಂಕವಾದ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತ ಆತಂಕವಾದ ಎನ್ನಲಾಯಿತು.[[1921ರ ರಷ್ಯಾ ಕ್ಷಾಮ|1921ರ ಕ್ಷಾಮವು]] ಸುಮಾರು ಐದು ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>[http://www.icrc.org/Web/Eng/siteeng0.nsf/html/5RFHJY ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾಮ: 1921ರ ಗುಪ್ತ ದಿಗಿಲು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100719100632/http://www.icrc.org/web/eng/siteeng0.nsf/html/5RFHJY |date=2010-07-19 }}, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್ ಸಮಿತಿ</ref> [[ರಷ್ಯಾ ಅಂತಃಕಲಹ|ರಷ್ಯಾ ನಾಗರಿಕ ಸಮರ]]ದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 20 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಸತ್ತು, ರಷ್ಯಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಸರ್ವನಾಶವಾಗಿತ್ತು. ನಾಗರಿಕ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ನಂತರ, ರಷ್ಯಾದ SFSR ಮೂರು ಸೋವಿಯತ್ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಗ್ಗೂಡಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1922, 30ರಂದು ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ ರಚಿಸಿದ 15 ದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ, ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು USSR ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗಣರಾಜ್ಯ ರಷ್ಯಾದ ಸೋವಿಯತ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯ, ತನ್ನ 69-ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಮೆರೆಯಿತು; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ USSR ಅನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ "ರಷ್ಯಾ" ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಜನತೆಯನ್ನು "ರಷ್ಯನ್ನರು" ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1924ರಲ್ಲಿ ಲೆನಿನ್ ಸಾವಿನ ನಂತರ, [[ಜೋಸೆಫ್ ಸ್ಟಾಲಿನ್|ಜೊಸೆಫ್‌ ಸ್ಟಾಲಿನ್]] ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, [[ನಿರಂಕುಶ ಪ್ರಭು|ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ]]ಯಾದನು. ಅವನು [[ಯೋಜನಾಬದ್ಧ ಆರ್ಥಿಕತೆ|ಸಬಲ ಆರ್ಥಿಕತೆ]], ಹೆಚ್ಚು-ಕಡಿಮೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ [[ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ|ಔದ್ಯಮೀಕರಣ]] ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ [[USSR ನಲ್ಲಿ ಸಮಷ್ಟೀಕರಣ|ಕ್ರೋಢೀಕರಣ]]ಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದನು. ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಿಂದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಬಲ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಟು ಮಾಡಿದವು.ಆದರೂ, ಈ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗಾಗಿ ಬಹಳ ಬೆಲೆ ತೆರಬೇಕಾಯಿತು. ಇವನ ಕಠಿಣ ನೀತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಜನರು ಸತ್ತರು. (ನೋಡಿ: [[ಗುಲಾಗ್|ಗುಲಾಗ್‌]], [[ಡಿಕುಲಕೈಸೇಷನ್‌]], [[ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವರ್ಗಾವಣೆ|ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸ್ಥಳಾಂತರ]], [[1932-1933ರ ಸೋವಿಯತ್ ಕ್ಷಾಮ|1932–1933ರ ಸೋವಿಯತ್ ಕ್ಷಾಮ]] ಮತ್ತು [[ಮಹಾ ಆತಂಕವಾದ]]). ] [[ಚಿತ್ರ:Gagarin space suite.jpg|left|upright|thumbnail|ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಮಾನವ, ಯೂರಿ ಗಗಾರಿನ್]] 22 ಜೂನ್ 1941ರಂದು [[ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ|ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯು]] ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೇಲೆ ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾಗೂ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದಂತಹ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಿತು,<ref>{{cite web|title=World War II|publisher=Encyclopædia Britannica|accessdate=2008-03-09|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/648813/World-War-II}}</ref> ಇದು [[ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಂತ್ಯ (II ನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರ)|ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವಸಮರವೆಂಬ ಬೃಹತ್ ರಂಗಕ್ಕೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು]]. ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಸೇನೆಯು ಸಾಕಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿತಾದರೂ, ಮಾಸ್ಕೋ ನಗರದ ಹೊರವಲಯವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಬಳಿಕ ಸೋಲುಗಳಿಗೆ ಈಡಾಯಿತು ಮತ್ತು 1942-1943ರ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ಟಾಲಿನ್‌ಗ್ರಾಡ್ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಸೋಲುಂಡಿತು. [147] 1944-45ರಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಸೇನೆಯು ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪ್‌ ಮೂಲಕ ದಂಡಯಾತ್ರೆ ನಡೆಸಿ ಮೇ 1945ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿನ್‌ನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.ಈ ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ, ಸೋವಿಯತ್ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕರ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಕ್ರಮವಾಗಿ 10.6 ಮಿಲಿಯನ್ ಮತ್ತು 15.9 ಮಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು,[149] ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವ ಸಮರದಲ್ಲಿನ ಸಾವುನೋವುಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಲೆಕ್ಕವಾಗಿತ್ತು. ಸೊವಿಯತ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಾಶಗೊಂಡಿದ್ದವು<ref>{{cite web|title=Reconstruction and Cold War|publisher=Library of Congress|url=http://countrystudies.us/russia/12.htm|accessdate =2007-12-27}}</ref> ಆದರೂ, ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವು [[ಮಹಾನ್ ಶಕ್ತಿ|ಪ್ರಬಲ ರಾಷ್ಟ್ರ]]ವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಸಮರದ ನಂತರ [[ಕೆಂಪು ಸೇನೆ|ಕೆಂಪು ಸೇನೆಯು]] ಜರ್ಮನಿಯ [[ಪೂರ್ವ ಜರ್ಮನಿ|ಪೂರ್ವಾರ್ಧ]]ವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ [[ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್|ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪ್‌]] ನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು; ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಈ [[ಉಪಗ್ರಹ ದೇಶ|ಉಪರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ]] ಸಮಾಜವಾದಿ ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ [[ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ನಾಶಕ ಅಸ್ತ್ರಗಳು|ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರ]]ವಾಗಿ, USSR [[ವಾರ್ಸೋ ಒಪ್ಪಂದ|ವಾರ್ಸಾ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಮೈತ್ರಿ]]ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ವಿಶ್ವದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮೆರೆಯಲು ಅಮೆರಿಕಾದೊಂದಿಗೆ ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು; ಇದಕ್ಕೆ [[ಶೀತಲ ಸಮರ|ಶೀತಲ ಸಮರವೆನ್ನಲಾಯಿತು]]. ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಸಾವಿನ ನಂತರ, ಸ್ಟಾಲಿನ್‌ನನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ ರಷ್ಯಾದ ನಾಯಕ [[ನಿಕಿತಾ ಕ್ರುಶ್ಚೇವ್|ನಿಕಿತಾ ಖ್ರುಷ್ಚೆವ್]] ಸ್ಟಾಲಿನ್ ನ [[ಕ್ರುಶ್ಚೇವ್ ಸೌಹಾರ್ದತೆ|ಉಸಿರುಕಟ್ಟಿಸುವಂತಹ]] ನೀತಿಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿದನು. ಇವನು [[ಸ್ಟಾಲಿನೀಕರಣ ವಿಸರ್ಜನೆ|ಡಿ-ಸ್ಟಾಲಿನ್‌ವಾದ]]ವೆಂಬ ಸ್ಟಾಲಿನ್‌ವಾದಿ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಮೂಲನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಶುರುಗೊಳಿಸಿ ಗುಲಾಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕ ಠಿಕಾಣಿಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದನು.[153] ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್ ಎಂಬ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಉಡ್ಡಯನಗೊಳಿಸಿತು ಹಾಗೂ ರಷ್ಯಾದ ಗಗನಯಾತ್ರಿ ಯುರಿ ಗಗರಿನ್ ವೊಸ್ಟಾಕ್ 1 ಎಂಬ ಮೊದಲ ಮಾನವಸಹಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪ್ರಯಾಣ ನಡೆಸಿದ ಮೊದಲ ಮಾನವನೆನೆಸಿಕೊಂಡನು.ತುರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾದ ಜುಪಿಟರ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯೂಬಾದಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಉಭಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಜಗಳಗಳಾಗಿ, ಅಮೆರಿಕಾದೊಂದಿಗೆ ಉದ್ರಿಕ್ತತೆ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿತು. ಖ್ರುಷ್ಚೆವ್ ವಜಾಗೊಂಡ ನಂತರ, ಸಾಮೂಹಿಕ ನಾಯಕತ್ವದ ಆಡಳಿತದ ಇನ್ನೊಂದು ಅವಧಿ ನಡೆಯಿತು, ನಂತರ 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಲಿಯೊನಿಡ್ ಬ್ರೆಜ್ನೆವ್ ಸೋವಿಯತ್ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡನು. ಬ್ರೆಜ್ನೆವ್ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಆರ್ಥಿಕ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ|ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಸ್ಥಗಿತ]] ಮತ್ತು [[ಅಪ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಸಮರ|ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಸಮರ,]] ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಖರ್ಚುಮಾಡಿ ಯಾವುದೇ ಆರ್ಥಪೂರ್ಣ ಸೇನಾ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನೀಯದೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಎಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಕಡೆಗೆ, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ವಿರೋಧ ಮತ್ತು ಸೋವಿಯತ್ ಜನತೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ, 1989ರಲ್ಲಿ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಸೋವಿಯತ್ ಸೇನೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಯಿತು.ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್‌-ವಿರೋಧಿ ವಾಗ್ಸಮರ, [[ಕೌಶಲ್ಯಯುತ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮ|SDI ಪ್ರಸ್ತಾಪ]] ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1983ರಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್‌ರಿಂದ ಸಿಡಿಸಲಾದ [[ಕೊರಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ವಿಮಾನ 007|ಕೊರಿಯನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ೦೦೭ ವಿಮಾನ]] - ಈ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕುರಿತು 1980ರ ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕಾದ ನಡುವೆ ಉದ್ರಿಕ್ತತೆಯು ಹಚ್ಚಾಯಿತು. 1985ರಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ, [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಗೊರ್ಬಚೆವ್]] ದೇಶವನ್ನು ಆಧುನೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ''[[ಗ್ಲಾಸ್ನೋಸ್ಟ್|ಗ್ಲಾಸ್ನೊಸ್ಟ್]]'' (ಮುಕ್ತತೆ) ಮತ್ತು ''[[ಪೆರೆಸ್ಟ್ರೋಯಿಕಾ|ಪೆರೆಸ್ಟ್ರೊಯಿಕಾ]]'' (ಪುನರ್ನಿಮಾಣ) ಎಂಬ ಎರಡು ನೀತಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದರು. [[ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಆರ್ಥಿಕತೆ|USSRನ ಆರ್ಥಿಕತೆ]] ವಿಭಜನೆಯ ಮುಂಚೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಾಗಿತ್ತು. [155]. ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಿರಾಣಿಗಳ ಆಭಾವ, ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊರತೆಯ ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಹಣ ಪೂರೈಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಣದುಬ್ಬರ - ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಬಹಳ ತೊಂದರೆಯಾಯಿತು.[157] ಆಗಸ್ಟ್ 1991ರಲ್ಲಿ, ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊತ್ತಿದ, ಗೊರ್ಬಚೆವ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸಿ ವಿಫಲವಾದ ಸೇನಾ ದಂಗೆ ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು.ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ [[ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್]] ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಮಾಜವಾದಿ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯ ಸೂಚಿಸಿದರು. USSR ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991ರಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ಭಾಗಗೊಂಡು [[ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಇತಿಹಾಸ (1985-1991)|ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಿಭಜನೆ]]ಗೊಂಡಿತು. ಜೂನ್ 1991ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಷ್ಯಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೇರವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್ ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಚುನಾಯಿತರಾದರು. === ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ === {{main|History of post-Soviet Russia}} {{seealso|Declaration of State Sovereignty of the Russian Soviet Federative Socialist Republic}} [[ಚಿತ್ರ:Gosudarstvennost2002.jpg|thumbnail|upright|ರಷ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥಾನದ 1140ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ (2002)]] USSRನ ವಿಭಜನೆಯ ವೇಳೆ ಹಾಗೂ ಆನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗೀಕರಣ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟು ಸುಧಾರೀಕರಣ ಕ್ರಮಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ <ref name="OECD"/> ರಷ್ಯಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ದೊಡ್ಡ ಬಿಕ್ಟಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಂಕುಚಿತಗೊಂಡಿತ್ತು, 1990ರಿಂದ 1995ರ ಕೊನೆಯ ತನಕ GDP 50% ರಷ್ಟು ಇಳಿತ ಕಂಡಿದ್ದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಸಹ 50% ರಷ್ಟು ಇಳಿತ ಕಂಡಿತ್ತು. [161][163] ರಷ್ಯಾ, ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇಲೆ, "ಷಾಕ್ ತೆರಪಿ"ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಧಾರಭೂತವಾದ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ-ಆಧಾರಿತ ಸುಧಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1991ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. [165][167] ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಖಾಸಗೀಕರಣವನ್ನು ಶುರುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮಿಲಿಯನ್‌ನಷ್ಟು ಜನರು ಬಡತನಕ್ಕೊಳಗಾದರು. ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಕೊನೆಯ ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ 1.5% ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, 1993ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ 39% ರಿಂದ 49ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು.[169] ವೇತನಗಳ ಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬಗಳು ಒಂದು ಅಂತ್ಯ ಕಾಣದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ, ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಜನರು ತಿಂಗಳುಗಳ-ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ತಮ್ಮ ವೇತನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವಷ್ಟು ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ವಿಭಜನಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ USSRನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ರಷ್ಯಾ USSRನ [[ವಿದೇಶಿ ಸಾಲ|ಬಾಹ್ಯ ಋಣ]]ಗಳನ್ನು ತೀರಿಸುವ ಹೊಣೆಯನ್ನು ರಷ್ಯಾ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web|title=Russia pays off USSR's entire debt, sets to become crediting country|publisher=Pravda.ru|url=http://english.pravda.ru/russia/economics/22-08-2006/84038-paris-club-0|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಖಾಸಗೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉದ್ದಿಮೆಗಳ ಸ್ವಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾ ಮಾಫಿಯಾ|ಮಾಫಿಯಾ]]ದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಆಗಾಗ್ಗೆ, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಅಪರಾಧಿ ಗುಂಪುಗಳು ಹತ್ಯೆ-ಸುಲಿಗೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ರಾಜ್ಯಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡವು. ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ [[ರಾಜಕೀಯ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ|ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ]] ದೈನಿಕ ಜೀವನ ನಿಯಮದಂತಾಯಿತು. ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಂಡವಾಳ ಪಲಾಯನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸದಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತರಾದ ದೊಂಬಿಕೋರರು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಬಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ನಗದು-ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಯನ್ನು ದೇಶದ ಹೊರಗೆ ಒಯ್ದರು.[173] ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವ್ಯಾಕುಲದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಧೋಗತಿಯೂ ಬೆರೆತುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕುಸಿದು, ಜನ್ಮ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಮೃತ್ಯು ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಯದೃಚ್ಛೆ ತಾಂಡವ ನಾಟ್ಯವಾಡುತ್ತಿತ್ತು.ಅಪರಾಧಿ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧಗಳು ಎಲ್ಲೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಕೊಲೆ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಹಿಂಸಾಸ್ವರೂಪದ ಅಪರಾಧಗಳು ಕೈಮೀರಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವು.<ref name="sokolov">{{cite journal|last=Sokolov|first=Vsevolod|title=From Guns to Briefcases: The Evolution of Russian Organized Crime|journal=World Policy Journal|volume=XXI|issue=1|date=Spring 2004|url=http://www.worldpolicy.org/journal/articles/wpj04-1/sokolov.htm|accessdate=|archive-date=2009-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20090219163359/http://worldpolicy.org/journal/articles/wpj04-1/sokolov.htm|url-status=dead}}</ref> ] 1993ರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅತಿಹೀನ ನಾಗರಿಕ ಕಲಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.[179] ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಿ, ಜನಪ್ರಿಯವಲ್ಲದ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಯತ್ನವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ ದೇಶದ ಶಾಸಕರ ಸಭೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ[181] ವಿಸರ್ಜಿಸಿದರು; ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಶಾಸಕರು ಶ್ವೇತ ಭವನದೊಳಗೆ ಬೀಗ ಹಾಕಿದ್ದುಕೊಂಡು, ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್‌ರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿ, ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಚುನಾಯಿಸಿದರು.ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನೂರಾರು ಸಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಸೇನಾ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ ಸಂಸದ್ ಭವನಕ್ಕೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿಸಿ, ಟ್ಯಾಂಕ್ ಹಾಗೂ ಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅದರೊಳಗಿದ್ದವರನ್ನು ಹೊರಗಟ್ಟಿಸಿದರು. 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕಾಕಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಜನಾಂಗೀಯ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಇಂತಹ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಸಂಯುಕ್ತತೆಯ ವಿರುದ್ದ ತಲೆಯೆತ್ತಿದ ಇಸ್ಲಾಮಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ಜನಾಂಗೀಯ ಘರ್ಷಣೆಗಳತ್ತ ತಿರುಗಿದವು.1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ಚೆಚೆನ್ಯಾ|ಚೆಚೆನ್]] ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿಗಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಿಸಿದಾಗಿಂದಲೂ, ಹಲವಾರು ವಿವಿಧ ಚೆಚೆನ್ ಬಂಡಾಯ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಸೇನೆಯ ನಡುವೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಸಮರತಂತ್ರ|ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಸಮರ]] ([[ಮೊದಲನೇ ಚೆಚೆನ್ಯಾ ಸಮರ|ಮೊದಲನೆಯ ಚೆಚೆನ್ ಸಮರ]], [[ಎರಡನೇ ಚೆಚೆನ್ಯಾ ಸಮರ|ಎರಡನೆಯ ಚೆಚೆನ್ ಯುದ್ಧ]]) ನಡೆದಿದ್ದವು. ಚೆಚೆನ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿಗಳಿಂದ ನಾಗರೀಕರ ವಿರುದ್ಧದ ಆತಂಕವಾದೀ ಹಲ್ಲೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು [[ಮಾಸ್ಕೋ ರಂಗಮಂದಿರ ಒತ್ತೆಯಾಳು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು]] ಮತ್ತು [[ಬೆಲ್ಸನ್ ಶಾಲೆ ಮುತ್ತಿಗೆ|ಬೆಸ್ಲಾನ್ ಶಾಲೆಯ ಮುತ್ತಿಗೆ]], ನೂರಾರು ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಗಮನವನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹೆಚ್ಚು ಕೊರೆತೆಯ ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು 1997ರ ಏಷ್ಯಾದ ಹಣಕಾಸು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು 1998ರ ಹಣಕಾಸು ಬಿಕ್ಟಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ[[1997 Asian Financial Crisis|[183]]] GDP ಇನ್ನಷ್ಟು ಕುಸಿಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.[[1997ರ ಏಷ್ಯಾ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು|[185]]] 31 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1999ರಂದು ಬೊರಿಸ್ ಯೆಲ್ಟ್ಸಿನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹುದ್ದಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿರುವ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್‌ರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರಗೊಳಿಸಿದರು; ಪುಟಿನ್ 2000ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದರು.ಚೆಚೆನ್ ಬಂಡುಕೋರರನ್ನು ಚೆಚ್ಚಿಹಾಕಿ ಪುಟಿನ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದರು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಈಗಲೂ ಸಹ ಅಗಾಗ್ಗೆ ಉತ್ತರ ಕಾಕಸಸ್‌ ಆದ್ಯಂತ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮರುಕಳಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಹಚ್ಚಿದ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲ ನಗನಾಣ್ಯ ಪದ್ಧತಿ, ಜೊತೆಗೆ ಏರುತ್ತಿರುವ ಸಾಂಸಾರಿಕ ಬೇಡಿಕೆ, ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಸತತ ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿ ವಿಶ್ವರಂಗದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಲು ನೆರವಾಯಿತು.<ref name="cia"/> ಪುಟಿನ್ ಸರ್ಕಾರವು ಕೈಗೊಂಡ ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಷ್ಟ್ಗಗಳು ಪ್ರಜಾಪರವಲ್ಲವೆಂದು ಟೀಕಿಸಿದರೂ,<ref>{{cite web|first=Daniel|last=Treisman|title=Is Russia's Experiment with Democracy Over?|url=http://www.international.ucla.edu/article.asp?parentid=16294|publisher=UCLA International Institute|accessdate=2007-12-31|archive-date=2004-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20041111074502/http://www.international.ucla.edu/article.asp?parentid=16294|url-status=dead}}</ref> ಪುಟಿನ್‌ರ ನಾಯಕತ್ವದಡಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯು ರಷ್ಯಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{cite web|first=Norman|last=Stone|title=No wonder they like Putin|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/guest_contributors/article2994651.ece|work=The Times|accessdate=2007-12-31|archive-date=2010-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20100525073652/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/guest_contributors/article2994651.ece|url-status=dead}}</ref> 7 ಮಾರ್ಚ್ 2008ರಂದು [[ದ್ಮಿಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೆವ್|ಡ್ಮಿಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೆವ್]] ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಪುಟಿನ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾದರು. == ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ == {{main|Government of Russia|Politics of Russia}} [[ಚಿತ್ರ:Kremlin_Senate_in_the_Moscow_Kremlin.jpg|thumbnail|left|ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಸೆನೆಟ್ ಗೆ ಪ್ರವೇಶ, ಮಾಸ್ಕೋ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ನ ಭಾಗ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಕಾರ್ಯೋಪಯುಕ್ತ ಮನೆ]] [[1993ರ ರಷ್ಯಾ ಸಂವಿಧಾನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು|1993 ರಷ್ಯಾದ ಸಂವಿಧಾನದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು]] ನಂತರ, 12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1993ರಂದು ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹದ ಮೂಲಕ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ರಷ್ಯಾ ಸಂವಿಧಾನ|ಸಂವಿಧಾನ]]ದ ಪ್ರಕಾರ, ರಷ್ಯಾ ಒಂದು [[ಸಂಯುಕ್ತ ಒಕ್ಕೂಟ|ಸಂಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಿಕೆ]] ಮತ್ತು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ [[ಅರೆ-ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಅರೆ-ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ]] [[ಗಣರಾಜ್ಯ]], ಇದರಲ್ಲಿ [[ರಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ|ಅಧ್ಯಕ್ಷರು]] [[ದೇಶದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ|ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ]]ರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 80, para. 1)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-05.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಧಾನಿ|ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯು]] [[ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ|ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ]]. ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ [[ಮಾದರಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ|ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]]ವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. [[ಕಾರ್ಯಾಂಗ (ಸರ್ಕಾರ)|ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ]]ವು ಸರ್ಕಾರದಂದ ಚಲಾಯಿತವಾಗುತ್ತದೆ.[195] [[ಶಾಸಕಾಂಗ|ಶಾಸನ ಅಧಿಕಾರ]]ವು [[ರಷ್ಯಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ|ಸಂಯುಕ್ತ ಸಭೆ]]ಯ ಎರಡು ಕೊಠಡಿಗಳೊಂದಿಗಿರುತ್ತದೆ.[197] ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂವಿಧಾನ ನಿರೂಪಿಸಿರುವ [[ಶಕ್ತಿಗಳ ವಿಭಜನೆ|ಪರಿಶೀಲನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನಗಳ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ರಷ್ಯಾದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಕಾನೂನು ಪತ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ರಷ್ಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಜನತೆಗಾಗಿ ಒಂದು [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಕರಾರು|ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುತ್ತಿಗೆ]]ಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Dmitry Medvedev and Vladimir Putin edit.jpg|thumbnail|ಅಧ್ಯಕ್ಷ ದ್ಮಿಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೆವ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಿ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್]] ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರವು ಮೂರು ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: * [[ಶಾಸಕಾಂಗ]]: [[ಬೈಕ್ಯಾಮೆರಲಿಸಂ|ದ್ವಿಸಭೆಯ]] [[ರಷ್ಯಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಶಾಸನ ಸಭೆ|ಸಂಯುಕ್ತ ಶಾಸಕರ ಸಭೆ]], ಇದರ ಅಂಗವಾಗಿರುವ [[ಡುಮಾ ರಾಜ್ಯ|ರಾಜ್ಯದ ಡುಮಾ]] ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾ ಫೆಡರೇಷನ್ ಪರಿಷತ್ತು|ಸಂಯುಕ್ತತೆಯ ಪರಿಷತ್ತು]] ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ [[ಸಂಯುಕ್ತ ಕಾನೂನು]], [[ಸಮರ ಘೋಷಣೆ|ಸಮರವನ್ನು ಸಾರುವ]], ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವ, [[ಹಣದ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯ|ಹಣಕಾಸು ಅಧಿಕಾರ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು [[ದೋಷಾರೋಪಣೆ|ಆಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೊರಿಸುವ]] ಅಧಿಕಾರ, ಇದರ ಮೂಲಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. * [[ಕಾರ್ಯಾಂಗ (ಸರ್ಕಾರ)|ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸುವ]]: [[ರಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ|ಅಧ್ಯಕ್ಷರು]] ಸೇನೆಯ [[ಸೇನಾಪಡೆ ಮುಖ್ಯಸ್ಶ|ದಂಡನಾಯಕ]]ರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, [[ಬಿಲ್ (ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಕಾನೂನು)|ಶಾಸಕಾಂಗದ ಮಸೂದೆಗಳು]] ಕಾನೂನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಅದರ ಮೇಲೆ ನಿರಾಕರಣಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಸಂಪುಟ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇವರು ಸಂಯುಕ್ತ ಕಾನೂನು-ನೀತಿ-ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತರುವುದು-ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. * [[ನ್ಯಾಯಾಂಗ]]: [[ರಷ್ಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]], [[ರಷ್ಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪರಮೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]], [[ಪರಮೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೇ ರಷ್ಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ|ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]] ಹಾಗೂ ನಿಮ್ನ [[ಸಂಯುಕ್ತ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು]], ಇವುಗಳ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇಲೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಪರಿಷತ್ತು ನೇಮಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾನೂನುಗಳ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳುವುದು ಮತ್ತು [[ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧತೆ|ಅಸಾಂವಿಧಾನಿಕ]]ವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬಲ್ಲದು. ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನ್ಯಾಯವು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಗಳ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ,[199] ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಕಾನೂನಿನಡಿ ಮಾತ್ರ ಆಧೀನರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ,[201] ವಿಚಾರಣೆಗಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು ಆರೋಪಿಗೆ ಒಬ್ಬ ವಕೀಲರನ್ನೂ ಒದಗಿಸಿಕೊಡಲಾಗುವುದು.[203] 1996ರಿಂದಲೂ, ರಷ್ಯಾ [[ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ದಂಡ ತೆರುವ ಶಿಕ್ಷೆ|ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮರಣದಂಡನಾ ಶಿಕ್ಷೆ]]ಯ ಮೇಲೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಹೇರಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ರೀತಿಯ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕಾನೂನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿಲ್ಲ. ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಜನಮತದ ಮೂಲಕ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಚುನಾಯಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 81, para. 1)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-05.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> (ಎರಡನೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದರೂ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿ ಸತತ ಮೂರನೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಬರಲು ಅನರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ);<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 81, para. 3)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-05.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಕಳೆದ 2 ಮಾರ್ಚ್ 2008ರಂದು ಚುನಾವಣೆಯು ನಡೆದಿತ್ತು. ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮಂತ್ರಾಲಯಗಳು ಪ್ರಧಾನಿ ಹಾಗೂ ಅವರ ನಿಯೋಗಿಗಳನ್ನು, ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ; ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಪ್ರಧಾನಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ನೇಮಿಸುವರು (ಪ್ರಧಾನಿಯ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಡುಮಾದ ಅನುಮೋದನೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ). [[ರಷ್ಯಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಶಾಸನ ಸಭೆ|ಸಂಯುಕ್ತ ಸಭೆ]]ಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಸಕಾಂಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೊಠಡಿಗಳುಂಟು; 450-ಸದಸ್ಯರುಳ್ಳ [[ಡುಮಾ ರಾಜ್ಯ|ರಾಜ್ಯ ಡುಮಾ]]<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 95, para. 3)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-06.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಮತ್ತು 176-ಸದಸ್ಯರುಳ್ಳ [[ರಷ್ಯಾ ಫೆಡರೇಷನ್ ಪರಿಷತ್ತು|ಸಂಯುಕ್ತ ಪರಿಷತ್ತು]]. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಪೈಕಿ [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಷ್ಯಾ|ಯುನೈಟೆಡ್ ರಷ್ಯಾ,]] [[ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ|ಸಮುದಾಯ ಸ್ವಾಮ್ಯವಾದಿ (ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌) ಪಕ್ಷ,]] [[ರಷ್ಯಾ ಲಿಬರಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಕ್ಷ|ರಷ್ಯಾ ಉದಾರೀ ಗಣರಾಜ್ಯ (ಲಿಬೆರಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ರಷ್ಯಾ)]] ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾ ಕಾನೂನು|ಕಾನೂನು ರಷ್ಯಾ]]. == ಉಪ ವಿಭಾಗಗಳು == {{Main|Subdivisions of Russia}} ;ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ 83&nbsp;[[ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಜೆಗಳು|ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="Constitution">{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 65, para. 1) In 1993, when the Constitution was adopted, there were 89&nbsp;subjects listed. Some of them were later [[federal subjects of Russia#Mergers|merged]]|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-04.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> [[ರಷ್ಯಾ ಫೆಡರೇಷನ್ ಪರಿಷತ್ತು|ಸಂಯುಕ್ತ ಪರಿಷತ್ತು]] ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವುಂಟು —ಪ್ರತಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳುಂಟು.<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 95, para.2)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-06.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಲಭಿಸಿರುವ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ. * 46 [[ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು|ಪ್ರಾಂತ್ಯ]]ಗಳು (ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು): ಸಾಮಾನ್ಯ ತರಹದ ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ-ನಿಯೋಜಿತ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಚುನಾಯಿತ ಶಾಸಕಾಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. * 21 [[ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಜೆಗಳು|ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು]]: ಅಲ್ಪಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ; ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಂವಿಧಾನ, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಗಣರಾಜ್ಯಗಳೂ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯ ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಿಗೆ ತಾಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. * ನೈನ್ [[ರಷ್ಯಾ ಕ್ರೈಸ್|ಕ್ರಾಯಿ]] (ಸೀಮೆ): ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಂತೆಯೇ ಇವೂ ಸಹ. "ಸೀಮೆ" ಬಿರುದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿದ್ದು, ಮೂಲತ: ಸೀಮಾಂತ್ಯ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ನಂತರ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಅಥವಾ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. * ನಾಲ್ಕು [[ರಷ್ಯಾದ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು|ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]]ಗಳು (ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು): ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಿಗಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಹಾಗೂ ಕ್ರೈಸ್ ಗಳೊಳಗೇ ಮೂಲತ: ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಇರುವಿಕೆಗಳು, 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತು. [[ಚುಕೋಟ್ಕಾ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯ|ಚುಕೊಟ್ಕಾ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯುಳ್ಳ ಒಕ್ರುಗ್]] ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿದ ಒಕ್ರುಗ್‌ಗಳು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ರಾಯಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಅವು ಇರುವಂತಹ ಪ್ರಾಂತ್ಯನ ಅಧೀನವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ. * ಒಂದು [[ರಷ್ಯಾ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು|ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] ([[ಯಹೂದಿ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯ|ಯಹೂದಿ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌]]): ಮೂಲತ: ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಕ್ರಾಯಿಗಳಿಗೆ ಆಧೀನವಾದ ಆಡಳಿತ ಘಟಕಗಳಾಗಿದ್ದವು. 1990ರಲ್ಲಿ, ಯಹೂದಿ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿದ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದವೆಲ್ಲವೂ ಗಣರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲಾದವು. * ಎರಡು [[ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಗರಗಳು|ಸಂಯುಕ್ತ ನಗರಗಳು]] ([[ಮಾಸ್ಕೋ]] ಮತ್ತು [[ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌|ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್]]): ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಲಯಗಳಂತೆ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಾಗಿವೆ. ;ಸಂಯುಕ್ತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಏಳು [[ರಷ್ಯಾದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು|ಸಂಯುಕ್ತ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಿಲ್ಲೆಗೂ [[ರಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ|ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ]]ರಿಂದ ನೇಮಕವಾಗಿರುವ ಒಬ್ಬ ದೂತನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿರುತ್ದದೆ.<ref name="OkerFD">{{lang|ru|"Общероссийский классификатор экономических регионов" (ОК&nbsp;024–95) введённый 1&nbsp;января 1997&nbsp;г., в ред. Изменения №&nbsp;05/2001. Секция&nbsp;I. Федеральные округа}} (''ರಷ್ಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳ ವಿಂಗಡನೆ'' (OK&nbsp;024–95) 1 ಜನವರಿ 1997ರಂದು ತಿದ್ದುಪಡಿಯಡಿ, ತಿದ್ದುಪಡಿ #1/1998 ರಿಂದ #5/2001. ವಿಭಾಗ&nbsp;I. ಸಂಯುಕ್ತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು)</ref> ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ್ದಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ದೂತರು ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕಾಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಕಾನೂನು-ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Russian-regions.png|thumbnail|upright=2|ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಜೆಗಳ ಕೇಂದ್ರ ನಕ್ಷೆ]] == ವಿದೇಶಿ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಸೇನೆ == {{Main|Foreign relations of Russia|Armed Forces of the Russian Federation}} [[ಚಿತ್ರ:BRIC leaders in 2008.jpg|thumbnail|2008 BRIC ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಾಯಕರು: (ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ) ಭಾರತದ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್, ರಷ್ಯಾದ ದ್ಮಿಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೆವ್, ಚೀನಾದ ಹು ಜಿಂತಾವೊ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಜಿಲ್ ನ ಲೂಯಿಜ್ ಇನಾಸಿಯೊ ಲುಲಾ ಡ ಸಿಲ್ವಾ.]] ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ರಷ್ಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ದಾಯಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="uk">{{cite web|title=Country Profile: Russia|publisher=Foreign & Commonwealth Office of the United Kingdom|url=http://www.fco.gov.uk/en/about-the-fco/country-profiles/europe/russia/|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080408194416/http://www.fco.gov.uk/en/about-the-fco/country-profiles/europe/russia/|archivedate=2008-04-08}}</ref> ರಷ್ಯಾ USSRನ ಎಲ್ಲಾ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ [[ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ|ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಭದ್ರತಾ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ USSRನ ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಅನ್ಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ USSRನ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳಡಿಯಿರುವ ಹಕ್ಕು-ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು, ಆಸ್ತಿ-ಋಣಗಳನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.ರಷ್ಯಾ ಬಹುಮುಖಿ ವಿದೇಶ ನೀತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದು 178 ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕೆ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ{{when}}[220] ಮತ್ತು 140 ದೂತಾವಾಸಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web|title="News From Russia", Issue No. 4|publisher =The Embassy of the Russian Federation in the Republic of India|url=http://www.india.mid.ru/nfr2003/nf07.html|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20041227192013/http://www.india.mid.ru/nfr2003/nf07.html|archivedate=2004-12-27}}{{dead link|date=November 2008}}</ref> ರಷ್ಯಾದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯನ್ನು [[ರಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ|ಅಧ್ಯಕ್ಷ]]ರು ನಿರ್ಧರಿಸಿ [[ರಷ್ಯಾ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯ|ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯ]]ವು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|last=Kosachev|first=Konstantin|title=Russian Foreign Policy Vertical|publisher=Russia In Global Affairs|url=http://eng.globalaffairs.ru/numbers/8/578.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2008-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20080121155148/http://eng.globalaffairs.ru/numbers/8/578.html|url-status=dead}}</ref> ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಐದು ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ರಷ್ಯಾ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ-ಭದ್ರತೆಗಳ ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಘರ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿ [[ಮಧ್ಯ ಪೂರ್ವದ ಚತುಷ್ಕರು|ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಚತುಷ್ಕ]], [[ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ|ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದೊಂದಿಗೆ]] [[ಆರು-ಪಕ್ಷೀಯ ಮಾತುಕತೆ|ಷಟ್ಪಕ್ಷೀಯ ಮಾತುಕತೆಗಳು]] ನಡೆಸಿ, [[ಕೊಸೊವೊ ಸಮರ|ಕೊಸೊವೊ ಘರ್ಷಣೆ]]ಯ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿ ಮತ್ತು [[ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಉತ್ಪಾದನೆ|ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರ ಪ್ರಸರಣ]] ಸಮಸ್ಯೆಯ ಬಗೆಹರಣದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದೆ. ಉದ್ಯಮಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ [[G8|ಎಂಟರ ಗುಂಪು]] (G8) ರಷ್ಯಾ ಸಹ ಸದಸ್ಯವಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ [[ಯುರೋಪ್ ಪರಿಷತ್ತು|ಯೂರೋಪ್‌ ಪರಿಷತ್ತು,]] [[ಯುರೋಪ್ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ|OSCE]] ಮತ್ತು [[ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ|APEC]] ಗುಂಪುಗಳ ಸದಸ್ಯವೂ ಆಗಿದೆ. [[ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್|CIS,]] [[ಯುರೇಷಿಯಾ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮುದಾಯ|EurAsEC,]] [[ಸಾಮೂಹಿಕ ಭದ್ರತಾ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆ|CSTO]] ಮತ್ತು [[ಶಾಂಘಾಯ್ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ|SCO]] ಮುಂತಾದ ವಲಯವಾರು ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ (ಇಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ) [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್|ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌ ಪುಟಿನ್]] [[ಯುರೋಪ್ ಒಕ್ಕೂಟ-ರಷ್ಯಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅವಕಾಶಗಳು|ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು EU ನಡುವೆ ನಾಲ್ಕು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂತರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ]]ಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಯೋಗ, ಜೊತೆಗೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಏಕೀಕರಣದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{ru_icon}} {{cite web|url=http://rian.ru/politics/20041125/743119.html|title=Interview of official Ambassador of Russian Foreign Ministry on relations with the EU|publisher=RIA Novosti|accessdate=2008-06-30}}</ref> ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವು ಕುಸಿದಾಗಿನಿಂದಲೂ, ರಷ್ಯಾ [[NATO|NATOದೊಂದಿಗೆ]] ಸ್ನೇಹಮಯವಾದರೂ ಲವಲವಿಕೆಯ [[NATO-ರಷ್ಯಾ ಸಂಬಂಧಗಳು|ಸಂಬಂಧಗಳು]] ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. 26 ಮಿತ್ರ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ರಷ್ಯಾ ಒಗ್ಗೂಡಿ ಜಂಟಿ ಸಹಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು 2002ರಲ್ಲಿ NATO-ರಷ್ಯಾ ಪರಿಷತ್ತಿನ ರಚನೆಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web|title=NATO-Russia relations|publisher =NATO|url=http://www.nato.int/issues/nato-russia/topic.html|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070411124719/http://www.nato.int/issues/nato-russia/topic.html|archivedate=2007-04-11}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Russian paratroopers 106th VDD.JPG|thumbnail|left|ಕಜಕ್ ಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಪ್ಯಾರಾಟ್ರೂಪರ್ ಗಳು]] ರಷ್ಯಾ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸೋವಿಯತ್ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಹಾಗೂ ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web|title=Chapter 2—Investing In Russian Defense Conversion: Obstacles and Opportunities|publisher=Federation of American Scientists|url=http://www.fas.org/nuke/guide/russia/industry/docs/rus95/rdbd4ch2.htm|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20071218183320/http://www.fas.org/nuke/guide/russia/industry/docs/rus95/rdbd4ch2.htm|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯಾದ ಸೇನೆಯು [[ರಷ್ಯಾ ಭೂಸೇನೆ|ಭೂ ಸೇನೆ]], [[ರಷ್ಯಾ ನೌಕಾ ಪಡೆ|ನೌಕಾ ಪಡೆ]] ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾ ವಾಯು ಪಡೆ|ವಾಯು ಪಡೆ]]ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸೇವೆಯ ಮೂರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಂಗಗಳೂ ಸಹ ಇವೆ: [[ಕೌಶಲ್ಯಯುತ ರಾಕೆಟ್ ಪಡೆ|ರಣನೈತಿಕ ರಾಕೆಟ್ ಪಡೆ,]] [[ರಷ್ಯಾ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದಳ (VKS)|ಸೇನಾ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪಡೆ]] ಮತ್ತು[[ರಷ್ಯಾ ವಾಯುಗಾಮಿ ಪಡೆ|ವಾಯುಗಾಮಿ ಪಡೆ]] 2006ರಲ್ಲಿ, ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ 1.037 ಮಿಲಿಯನ್ ನೌಕರರಿದ್ದರು.<ref name="iiss"/> ರಷ್ಯಾ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಗಳ ದಾಸ್ತಾನುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಎರಡನೆಯ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಕ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಜಲಾಂತರಗಾಮಿಗಳ ದಾಸ್ತಾನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಆಧುನಿಕ [[ಕೌಶಲ್ಯಯುತ ಬಾಂಬರ್|ರಣನೈತಿಕ ಬಾಂಬರ್]] ಪಡೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref name="fas">{{cite web|title=Status of Nuclear Powers and Their Nuclear Capabilities|publisher=Federation of American Scientists|url=http://www.fas.org/nuke/guide/summary.htm|accessdate=2007-12-27|archive-date=2016-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605105655/http://fas.org/nuke/guide/summary.htm|url-status=dead}}</ref> ಈ ದೇಶವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ [[ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಕಾರ್ಖಾನೆ|ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಉದ್ಯಮ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದರ ಸೇನಾ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ರಷ್ಯಾ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಶಸ್ತ್ಗಗಳ ಪೂರೈಕದಾರನಾಗಿದೆ, 2001ರಿಂದಲೂ ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು % 30ರಷ್ಟು ಪಾಲು ರಷ್ಯಾದ್ದು,<ref>{{cite web|title=US drives world military spending to record high|publisher=Australian Broadcasting Corporation|url=http://www.abc.net.au/news/newsitems/200606/s1661277.htm|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060613172226/http://www.abc.net.au/news/newsitems/200606/s1661277.htm|archivedate=2006-06-13}}</ref> ಸುಮಾರು 80 ದೇಶಗಳಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Russia arms exports could exceed $7 bln in 2007 - Ivanov|publisher=RIA Novosti|accessdate=2008-01-27|url=http://en.rian.ru/russia/20071224/93979601.html}}</ref> ಸೋವಿಯತ್ ನೀತಿಯ ಅನುಸಾರ, 2007ರ ಮುಂಚೆ, 18-27 ವಯಸ್ಸಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪುರುಷ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ [[ಒತ್ತಾಯದ ದಾಖಲಾತಿ|ಕಡ್ಡಾಯ ಸೇನೆ ಸೇವೆ]]ಗಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಬೇಕಿತ್ತು.ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಡಿದೊವ್ಸ್ ಚಿನ|ಡೆಡೊವಿಸ್ ಚಿನಾ]] (ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಹೀಯಾಳಿಕೆ), ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ಸೈನಿಕ ಸೇವಾ ಅವಧಿಯನ್ನು 2007ರಲ್ಲಿ 18 ತಿಂಗಳುಗಳಿಗೆ ಆನಂತರ 2008ರಲ್ಲಿ 12 ತಿಂಗಳುಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿದವು, ಜೊತೆಗೆ 2010ರೊಳಗೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ಸೇವಾ ಸೈನಿಕರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸಶಸ್ತ್ ಪಡೆಗಳ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ೭೦% ಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಿದೆ.<ref name="cia"/> ಕೊನೆಯ ಆರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ರಕ್ಷಣಾ ವೆಚ್ಚವು ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.<ref>{{citation|publisher=FBIS: Informatsionno-Analiticheskoye Agentstvo Marketing i Konsalting|date=14 March 2006|title=Russia: Assessment, Adam Baltin Interview, Opinion Poll on State of Armed Forces}}</ref> 2008ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇನಾ ಖರ್ಚು $40 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿ, [[ಸೇನಾ ವೆಚ್ಚ ಆಧರಿತ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಎಂಟನೆಯ ಅತಿಹೆಚ್ಚು]] ಖರ್ಚಾಗಿದೆ,<ref>{{cite web|url=http://en.rian.ru/russia/20080226/100080440.html|title=Russian defense spending to grow 20% in 2008, to $40 bln|publisher=RIA Novosti|accessdate=2008-03-13}}</ref> ಅಮೆರಿಕಾದ ಗುಪ್ತಪಡೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳು<ref>{{cite web|url=http://www.abcnews.go.com/WN/story?id=3728855|title=Rice: Russia's Military Moves 'a Problem'|publisher=ABC News|accessdate=2008-01-06}}</ref> ಮತ್ತು [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಣತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ|ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಣತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನಾ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಪ್ರಕಾರ,<ref name="iiss">{{cite journal|journal=International Institute for Strategic Studies|title=Overview of the major Asian Powers (page 31)|url=http://www.csis.org/media/csis/pubs/060626_asia_balance_powers.pdf|accessdate=2008-01-27|archive-date=2018-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226073401/https://www.csis.org/media/csis/pubs/060626_asia_balance_powers.pdf|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯಾದ ಸೇನಾ ಖರ್ಚು ಇನ್ನಷ್ಟೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವಂತೆ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.globalsecurity.org/military/world/spending.htm|publisher=Global Security|title=World Wide Military Expenditures|accessdate=2008-01-06}}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ, ಸೇನೆಯು ಹಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಆಧುನೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದು, 2006ರಿಂದ 2015ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಉಪಕರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಸುಮಾರು $200 ಬಿಲಿಯನ್ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲಿದೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2007/feb/09/russia.usa|publisher=Guardian|title=Big rise in Russian military spending raises fears of new challenge to west|accessdate=2008-01-06}}</ref> ಹಾಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಮಂತ್ರಿ [[ಅನಾಟೊಲಿ ಸರ್ಡ್ಯುಕೋವ್|ಅನಾಟೊಲಿ ಸರ್ಡ್ಯುಕೊವ್]] ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲು ಹಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.<ref name="defensebrief">{{cite journal|last=Ruslan|first=Pukhov|date=2009|title=Serdyukov Cleans Up the Arbat|journal=[[Moscow Defense Brief]]|publisher=[[Centre for Analysis of Strategies and Technologies]]|issue=#1 (15) / 2009|url=http://mdb.cast.ru/mdb/1-2008/item2/article1/|accessdate=2009-05-19|archive-date=2008-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20080818210933/http://mdb.cast.ru/mdb/1-2008/item2/article1/|url-status=dead}}</ref> ಅವರ ಸುಧಾರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಹಿಂದಿನ ಉದ್ದೇಶ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಸಂಘಟಿತ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಗುತ್ತಿಗೆ ಸೇನೆಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು.<ref name="barabanov">{{cite web|url=http://cast.ru/eng/?id=333|title=The Army's Chief Destroyer|last=Barabanov|first=Mikhail|date=2009-02-16|publisher=The Moscow Times|accessdate=2009-05-19}}</ref> ಸರ್ಡ್ಯುಕೊವ್ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು % 30ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವರು, ಇದರಿಂದ ಜನರಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ನಲ್‌ಗಳು ಅಲಂಕರಿಸಿರುವ ಹೆಚ್ಚು ಹುದ್ದೆಗಳು ಮಾಯವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ.<ref name="defensebrief"/> ರಷ್ಯಾದ ಅಧಿಕಾರಿ ಕಾರ್ಜ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿತ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರತಿ ಇಬ್ಬರು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿಯಿದ್ದಾರೆ. ಸುಧಾರಣೆಯ ನಂತರ ಪ್ರತಿ 15 ಜನರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿಯಿರಬೇಕು, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸೇನೆಗಳಲ್ಲಿಯ ತರಹ. ಈ ಸುಧಾರಣೆಯ ಅರ್ಥ 200,000 ನೌಕರಿಗಳ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಇದು "ಹಳೆಯ ಹುಲಿಗಳಿಂದ" ತೀವ್ರ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref name="whewell">{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/newsnight/7947082.stm|title=INSIDE RUSSIA - MILITARY REFORMS|last=Whewell|first=Tim|date=2009-03-17|publisher=BBC News|accessdate=2009-05-19}}</ref> ಈ ಒತ್ತಡದ ಕಾರಣ ಈ ಕಡಿತಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಇಸವಿಯನ್ನು 2012ರಿಂದ to 2016ಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="whewell"/> ತೀವ್ರ ಹಾಗು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಇರುವ ರಷ್ಯಾದ ಅಸಮರ್ಪಕ ರಕ್ಷಣಾ ಔದ್ಯಮಿಕ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ನೀತಿ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಬಗೆಹರಿಸುವಿಕೆಯು ಸರ್ಡ್ಯುಕೊವ್‌ರ ಪ್ರಮುಖ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿದೆ.<ref name="defensebrief"/> == ಆರ್ಥಿಕತೆ == {{main|Economy of Russia}} [[ಚಿತ್ರ:Russia Regional product pc.svg|thumbnail|right|2006ರ ತಲಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉತ್ಪನ್ನ (ದಪ್ಪ ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿರುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಎಂಬರ್ಥ)]] 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್ ದೇಶಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿದ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು, 1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ [[ಮಹಾನ್ ಕುಸಿತ|ಮಹಾ ಕುಸಿತ]]ದ ಎರಡರಷ್ಟಿತ್ತು.<ref>“ಸಂಕ್ರಮಣದಲ್ಲಿರುವ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳು ಮೊದಲ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಏನನ್ನು ಕಲಿಯಬಹುದು?ಹೊಸ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವರದಿ,” ''Transition Newsletter'' ನಲ್ಲಿ (http://worldbank.org/transitionnewsletter/janfeb2002 {{Webarchive|url=https://archive.today/20120530044004/http://worldbank.org/transitionnewsletter/janfeb2002 |date=2012-05-30 }}). [http://www.k-a.kg/?nid=5&amp;value=6 http://www.k-a.kg/?nid=5&amp;value=6]</ref><ref name="Russia">ರಾಬರ್ಟ್ ಡಿ. ಕಾಪ್ಲಾನ್. [http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9B03E4D91E3AF93BA35753C1A9669C8B63 "ರಷ್ಯಾವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವರಾರು?"]. ದಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್. 8 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2000.</ref> 1998ರ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೂ ಮುಂಚೆ, ರಷ್ಯಾದ [[GDP]] 1990ರ ದಶಕದ ಶುರುವಿನಲ್ಲಿದ್ದರ ಅರ್ಧದಷ್ಟಿತ್ತು.<ref name="Russia"/> ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಿಂದಲೂ, ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ಹೆಚ್ಚಾದ ವಿದೇಶಿ ಬಂಡವಾಳ, ಹೆಚ್ಚಾದ ಸಾಂಸಾರಿಕ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿರತೆಯು ರಷ್ಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಾಯವಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾ 2007ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ವರ್ಷ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು, [[1998 ರಷ್ಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು|1998ರ ಹಣಕಾಸು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು]] ನಂತರ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ೭% ರಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. 2007ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ GDP $2.076 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು (est. PPP), ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಆರನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದ್ದು, GDP ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ 8.೧ %ರಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಸಿತ್ತು.ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಿಂದೆ, ತೈಲ ಮತ್ತು ಖನಿಜದ ತೆರವು ಮತ್ತು ರಫ್ತಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ವಹಿವಾಟೇತರ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಾಗಿ ಸರಕು-ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಮಾರಾಟವಿತ್ತು.<ref name="cia"/> 2008ರ ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವೇತನ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ $ 640 ಆಗಿತ್ತು, ಇದು 2000ರ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ $೮೦ರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|title=Russians weigh an enigma with Putin's protégé|publisher=MSNBC|url=http://www.msnbc.msn.com/id/24443419/|accessdate=2008-05-09}}</ref> 2007ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ 14 %ರಷ್ಟು ರಷ್ಯನ್ನರು [[ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಜನರ ದೇಶಗಳ %ವಾರು ಪಟ್ಟಿ|ಬಡತನ ರೇಖೆಯ ಕೆಳಗೆ]] ಇದ್ದರು,<ref name="RIA">{{cite web|publisher=RIA Novosti|title=Russia's economy under Vladimir Putin: achievements and failures|url=http://en.rian.ru/analysis/20080301/100381963.html|accessdate =2008-05-09}}</ref> 1998ರ ಸೋವಿಯತೋತ್ತರದ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 40% ರಿಂದ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="worldbank"/> 2007ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಪ್ರಮಾಣ % 6ರಷ್ಟಿತ್ತು, 1999ರಲ್ಲಿ 12.4 % ರಿಂದ ಇಳಿತವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|publisher=RIA Novosti|title=Russia's unemployment rate down 10% in 2007 - report|url=http://en.rian.ru/russia/20080208/98724898.html|accessdate=2008-05-09}}</ref><ref>{{cite web|publisher=indexmundi.com|title=Russia&nbsp;— Unemployment rate (%)|url=http://www.indexmundi.com/g/g.aspx?c=rs&v=74|accessdate=2008-05-09}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Rosneft-azs.jpg|thumbnail|left|ರೋಸ್ನೆಟ್ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ತಾಣಅನಿಲ ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ತೈಲ ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ]] [[ಚಿತ್ರ:Soyuz tm-31 transported to launch pad.jpg|thumbnail|right|Soyuz TMA-2 launch.jpg Soyuz TMA-2 ಉಡಾವಣಾ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದೆ, ಇಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಲಿದೆ.]] ರಷ್ಯಾ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ [[ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಅನಿಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿರುವುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿರುವ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು,]] ಎರಡನೆಯ ಅತಿಹೆಚ್ಚು [[ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳು|ಇದ್ದಿಲಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು]] ಮತ್ತು ಎಂಟನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು [[ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು]] ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ರಫ್ತುದಾರ ಹಾಗೂ ಎರಡನೆಯ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ತೈಲ ರಫ್ತುದಾರನಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾದ ರಫ್ತಿನ 80% ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಶವು ತೈಲ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ಲೋಹಗಳು ಮತ್ತು ಮರದ ಚೌಬೀನೆಗಳದ್ದಾಗಿದೆ.<ref name="cia"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, 2003ರಿಂದ, ಆಂತರಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಸದೃಢಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ರಫ್ತು ಇಳಿಮುಖ ಕಂಡಿತು. ಇಂಧನದ ಬೆಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲವು ರಷ್ಯಾದ GDPಯ ಕೇವಲ ಶೇಖಡಾ 5.7ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ತುಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2011ರೊಳಗೆ ಇದು 3.7% ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರವು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Russia fixed asset investment to reach $370 bln by 2010 - Kudrin|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/business/20070921/80301609.html|accessdate =2007-12-27}}</ref> ರಷ್ಯಾ ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಇತರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳುಳ್ಳ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದೆ, ಇದರ ಕಾರಣ ದೀರ್ಘ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಗಳು.<ref>{{cite web|title=Russia: How Long Can The Fun Last?|publisher=BusinessWeek|url=http://www.businessweek.com/globalbiz/content/dec2006/gb20061207_520461_page_2.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ದೇಶವು ಯೂರೋಪ್‌ನ ಇತರೆ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು [[ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ]] ಪದವೀಧರರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|title=CEE Biweekly (page 6)|publisher=UNESCO Institute for Statistics, UniCredit New Europe Research Network|url=http://www.unicredit-tiriac.ro/pdf/CEE-Biweekly_07-05-24.pdf|accessdate=2008-03-28|archive-date=2008-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20080402021134/http://www.unicredit-tiriac.ro/pdf/CEE-Biweekly_07-05-24.pdf|url-status=dead}}</ref> 2001ರಲ್ಲಿ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ನೇರ ಮತ್ತು ಸರಳ ಕಂದಾಯ ನೀತಿಯು ಜನರ ಮೇಲಿನ ಕಂದಾಯದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ವವನ್ನು ಬಹುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.<ref>{{cite web|last=Tavernise|first=Sabrina|title=Russia Imposes Flat Tax on Income, and Its Coffers Swell|work=The New York Times|date=23 March 2002|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E01E0DC163BF930A15750C0A9649C8B63|accessdate=2007-12-27}}</ref> ರಷ್ಯಾ [[ಸಮಾನ ತೆರಿಗೆ|ಸಮತಟ್ಟಾದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂದಾಯ]] ದರವನ್ನು % 13ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. [[ಮರ್ಸರ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರಿಸೋರ್ಸ್ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್|ಮರ್ಸರ್ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಲಹಾ ಸಂಸ್ಥೆ]] ಎಂಬ ಹೂಡಿಕೆ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ,[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್|ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಒಕ್ಕೂಟ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಂತರ, ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಿಗಾಗಿ ಎರಡನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|last=Rabushka|first=Alvin|title=The Flat Tax at Work in Russia: Year Three|publisher=Hoover Institution|url=http://www.hoover.org/research/russianecon/essays/5144587.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2008-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20080125164024/http://www.hoover.org/research/russianecon/essays/5144587.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Global personal taxation comparison survey&nbsp;– market rankings|publisher=Mercer (consulting firms)|url=http://www.mercer.com.au/pressrelease/details.htm?idContent=1287670|accessdate=2007-12-27|archive-date=2011-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20110427032348/http://www.mercer.com.au/pressrelease/details.htm?idContent=1287670|url-status=dead}}</ref> ಸಂಯುಕ್ತ ಬಜೆಟ್ 2001ನೆಯ ಇಸವಿಯಿಂದಲೂ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೇ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು 2007ರಲ್ಲಿ % 6ರಷ್ಟು GDPಯೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಕಳೆದ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ, ಸೋವಿಯತ್-ಯುಗದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಋಣವನ್ನು [[ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಕ್ಲಬ್]] ಸಾಲದಾತರಿಗೆ ಮತ್ತು IMFಗೆ ನೀಡಲು, ರಷ್ಯಾ ತನ್ನ ತೈಲ ರಾಜಸ್ವವನ್ನು [[ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟ ನಿಧಿಯ ಸ್ಥಿರೀಕರಣ|ರಷ್ಯಾ ಸಂಯುಕ್ತದ ಸ್ಥಿರತಾ ನಿಧಿ]]ಯಿಂದ ಬಳಸಿದೆ. ತೈಲ ರಫ್ತು ವ್ಯಾಪಾರವು ರಷ್ಯಾಗೆ ತನ್ನ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು 1999ರಲ್ಲಿ $12 ಬಿಲಿಯನ್ ಇಂದ 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2008ರಂದಿನ $597.3 ಶತಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ವೃದ್ದಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ, ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಮೂರನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ನಿಕ್ಷೇಪವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.cbr.ru/Eng/statistics/credit_statistics/print.asp?file=inter_res_08_e.htm|title=International Reserves of the Russian Federation in 2008|publisher=The Central Bank of the Russian Federation|accessdate=2008-07-30}}</ref> ದೇಶವು ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಭಾರೀ ವಿದೇಶೀ ಋಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ಶಕ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Russia's foreign debt down 31.3% in Q3—finance ministry|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/russia/20061031/55272320.html|accessdate=2007-12-27}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:RF NG pipestoEU.gif|thumbnail|upright|ಯುರೋಪ್ ಗೆ ಅನಿಲ್ ಮತ್ತು ತೈಲ ಪೂರೈಸುವ ಪ್ರಮುಖ ದೇಶ ರಷ್ಯಾ [293]]] ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಸಮಾನಾಗಿಲ್ಲ, ಮಾಸ್ಕೋ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ದೇಶದ GDPಗೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದ, ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{ru_icon}} {{cite web|title=Gross regional product by federal subjects of the Russian Federation 1998–2006|url=http://www.gks.ru/bgd/free/b01_19/IssWWW.exe/Stg/d000/vrp98-06.htm|accessdate=2008-06-30|publisher=Federal State Statistics Service|archive-date=2019-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190827215907/http://www.gks.ru/bgd/free/b01_19/IssWWW.exe/Stg/d000/vrp98-06.htm|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಲಯಗಳು, ಅದೂ ಸೈಬೀರಿಯಾದಲ್ಲಿರುವಂತಹ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು, ಬಹಳ ಹಿಂದುಳಿದಿವೆ.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 2000ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಎಂಟು ಮಿಲಿಯನ್ ಇದ್ದದ್ದು 2006ರಲ್ಲಿ 55 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಏರಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Russia: How Long Can The Fun Last?|publisher=BusinessWeek|url=http://www.businessweek.com/globalbiz/content/dec2006/gb20061207_520461.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಅಮೆರಿಕಾದ ನಂತರ ರಷ್ಯಾ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಶತಕೋಟ್ಯಾಧೀಶರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, 2007ರಲ್ಲಿ 50 ಶತಕೋಟ್ಯಾಧೀಶರು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿ ಒಟ್ಟು 110 ಶತಕೋಟ್ಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-04-19|url=http://www.reuters.com/article/businessNews/idUSL189270520080418?feedType=RSS&feedName=businessNews|author=Robin Paxton|title=A billion dollars not enough for Russian rich list|work=Forbes}}</ref> ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ, ನಿಶ್ಚಿತ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 10 % ರಷ್ಟು ವಾಸ್ತವಿಕ ಲಾಭವನ್ನು ಹಾಗೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆದಾಯಗಳು 12% ರಷ್ಟು ವಾಸ್ತವಿಕ ಲಾಭವನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ.ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಬಡತನವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ, ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ರಷ್ಯಾ 1998ರ ಹಣಕಾಸು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಂತರ ತನ್ನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಿದೆ.<ref name="cia"/> ರಷ್ಯಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸದೃಢ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ವೇತನಗಳು ಮತ್ತು ಬಳಕೆ.<ref name="imf">{{cite web|last=Lipsky|first=John|title=Statement by John Lipsky, First Deputy Managing Director of the International Monetary Fund|work=Press Release No. 07/126|publisher=International Monetary Fund|url=http://www.imf.org/external/np/sec/pr/2007/pr07126.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ರಷ್ಯಾ 1999ರಿಂದಲೂ ದೃಢ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ರಷ್ಯಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮುಂದಿರುವ ಹಲವಾರು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ: ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ-ಪ್ರಮಾಣದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಂಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವುದು.<ref name="countrybrief"/> [[ಹಣದುಬ್ಬರ|ಹಣದುಬ್ಬರವು]] 2006ರಲ್ಲಿ 9% ರಷ್ಟಿದ್ದದ್ದು 2007ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ 12% ಕ್ಕೆ ಉಬ್ಬಿತು. ಏರುತ್ತಿರುವ ಆಹಾರದ ಬೆಲೆಗಳೆಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣದಿಂದ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 2008ರ ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.<ref name="cia"/><ref name="RIA"/> ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ವಿಘ್ನವಾಗಿರುವುದು ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಕಡೆಗಾಣಿಸಲಾದ ವಿಚಾರವಾಗಿರುವ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ.<ref>{{cite web|url=http://econ.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/EXTDEC/EXTRESEARCH/EXTPROGRAMS/EXTTRADERESEARCH/0,,contentMDK:21481768~menuPK:64001880~pagePK:210083~piPK:152538~theSitePK:544849,00.html|title=Meeting Russia's Infrastructure Gap|publisher=The World Bank|accessdate=2008-07-31|archive-date=2008-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20080616105531/http://econ.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/EXTDEC/EXTRESEARCH/EXTPROGRAMS/EXTTRADERESEARCH/0,,contentMDK:21481768~menuPK:64001880~pagePK:210083~piPK:152538~theSitePK:544849,00.html|url-status=dead}}</ref> 2020ರೊಳಗೆ $1 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೂಡಲಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://en.rian.ru/russia/20070920/80058850.html|publisher=RIA Novosti|accessdate=2008-07-31|title=Russia to invest $1 trillion in infrastructure by 2020 - ministry}}</ref> == ಜನಗಣತಿ == {{main|Demographics of Russia}} <div style="font-size:90%"> {| class="wikitable" border="1" cellspacing="0" style="border:1px black;float:left;margin-left:1em" ! style="background:#F99" colspan="2"|ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಯೋಜನೆ (2002)<ref>{{cite web|url=http://www.perepis2002.ru/index.html?id=87|title=Russian Census of 2002|work=4.1. National composition of population|publisher=Federal State Statistics Service|accessdate=2008-01-16|archive-date=2020-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622151329/http://www.perepis2002.ru/index.html?id=87|url-status=dead}}</ref> |- | [[:en:Russian|ರಷ್ಯನ್ನರು]] | 79.8% |- | [[:en:Tatar|ಟಾಟರ್‌ಗಳು]] | 3.8% |- | [[:en:Ukrainian|ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ನರು]] | 2.0% |- | [[:en:Chuvash|ಚುವಾಷ್]] | 1.1% |- | [[:en:Chachain|ಚೆಚೆನ್ ಜನರು]] | 0.9% |- | [[:enLArmeniya|ಅರ್ಮೆನೀಯರು]] | 0.8% |- | ಇತರೆ/ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ | 10.3% |} </div> [[ಚಿತ್ರ:Population of Russia.PNG|thumbnail|right|1991ರಿಂದ 2008 ಜನವರಿ ವರೆಗಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ. ನಿವಾಸಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ದಶಲಕ್ಷದಲ್ಲಿ [315]]] ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ, ಬಹು-ಜನಾಂಗೀಯ ಸಮಾಜವಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 160 ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ತಾಣವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|title=1 June 2007: A great number of children in Russia remain highly vulnerable|publisher=United Nations Children's Fund|url=http://www.unicef.org/russia/media_6762.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2008-01-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20080103035733/http://www.unicef.org/russia/media_6762.html|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ದೇಶವು ಭಾರೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ ಅದರ ಸಾಂಧ್ರತೆ ಕಡಿಮೆ.<ref>''[[ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂಧ್ರತೆಯ ಪ್ರಕಾರ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ]]'' ನೋಡಿ.</ref> ಯೂರೋಪೀಯ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ [[ಉರಲ್ ಪರ್ವತಗಳು|ಉರಾಳ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ]]ಯ ಬಳಿ ಹಾಗೂ ನೈಋತ್ಯ ಸೈಬೀರಿಯಾ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯು ಅತಿಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ on 1 ಜನವರಿ 2009ರಂದು ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಿವಾಸಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು 141,903,979ರಷ್ಟಿತ್ತು. 2008ರಲ್ಲಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 121,400 ಅಥವಾ 0.085% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.(2007ರಲ್ಲಿ - 212,000 ಅಥವಾ 0.15% ರಷ್ಟು ಮತ್ತು 2006ರಲ್ಲಿ - 532,600 ಅಥವಾ 0.37 %ರಷ್ಟು). 2008ರಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 2.7% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು, 281,615 ವಲಸಿಗರು ರಷ್ಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ % 95ರಷ್ಟು ಜನರು [[ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಶಗಳ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್|CIS]] ದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದರು, ಇವರಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ರಷ್ಯನ್ನರು ಅಥವಾ [[ರಷ್ಯಾ ಭಾಷೆ|ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷಿಕರು]].<ref name="demo">{{cite web|accessdate=2008-03-05|title=Demography|publisher=Federal State Statistics Service|url=http://www.gks.ru/bgd/free/b08_00/IssWWW.exe/Stg/d01/7-0.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080225172120/http://www.gks.ru/bgd/free/b08_00/IssWWW.exe/Stg/d01/7-0.htm|archivedate=2008-02-25}}</ref><ref name="gks"/> ರಷ್ಯನ್ ವಲಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯು 16% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, 39,508ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 66% ರಷ್ಟು ಜನರು ಅನ್ಯ CIS ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋದರು. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ [[ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಜೆಗಳು|ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್]] ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ಮಿಲಿಯನ್ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರು ಸಹ ಇದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=Russia cracking down on illegal migrants|publisher=International Herald Tribune|date=15 January 2007|url=http://www.iht.com/articles/2007/01/15/news/migrate.php|accessdate =|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080915210918/http://www.iht.com/articles/2007/01/15/news/migrate.php|archivedate=15 September 2008}}</ref> ಸರಿಸುಮಾರು 116 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಾಂಗೀಯ [[ರಷ್ಯನ್ನರು]] ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_02.php ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಮೂಹಗಳು ], 2002 ಜನಗಣತಿ, ''ಡೆಮೊಸ್ಕೋಪ್ ವೀಕ್ಲಿ''. ಪುನರ್ಪಡೆದದ್ದು 5 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2009</ref> ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 20 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಅಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ [[ಉಕ್ರೇನ್]] ಮತ್ತು [[ಕಜಾಕ್ ಸ್ತಾನ್|ಕಜಖ್‌ಸ್ತಾನ್‌]]ದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4420922.stm ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ರಷ್ಯನ್ನರು], BBC ವಾರ್ತೆಗಳು, 23 ನವೆಂಬರ್ 2005.</ref> ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 73% ರಷ್ಟು ನಗರ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|title=Resident population|publisher=Federal State Statistics Service|url=http://www.gks.ru/free_doc/2007/b07_12/05-01.htm|accessdate=2007-12-27|archive-date=2012-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20120303135317/http://www.gks.ru/free_doc/2007/b07_12/05-01.htm|url-status=dead}}</ref> [[ರಷ್ಯಾ ಜನಗಣತಿ (2002)|2002 ಜನಗಣತಿ]]ಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಷ್ಯಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳು [[ಮಾಸ್ಕೋ]] (10,126,424 ನಿವಾಸಿಗಳು) ಮತ್ತು [[ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌]] (4,661,219 ನಿವಾಸಿಗಳು). ಹನ್ನೊಂದು ಇತರೆ ನಗರಗಳು ಒಂದರಿಂದ ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ: [[ಚೆಲ್ಯಾ ಬಿಂಸ್ಕ್|ಚೆಲ್ಯಾಬಿನಸ್ಕ್]], [[ಕಜಾನ್]], [[ಕ್ರಾಸ್ನೋಡರ್]], [[ಚೆಲ್ಯಾಬಿನಸ್ಕ್|ನೊವೊಸಿಬಿರ್ಸ್ಕ್‌]], [[ನಿಜ್ನಿ ನವ್‌ಗೊರೊಡ್|ನಿಜ್ನಿ ನವ್‌ಗೊರೊಡ್‌]], [[ಒಮಸ್ಕ್]], [[ಪರ್ಮ್|ಪೆರ್ಮ್]], [[ರಾಸ್ಟೊವ್-ಆನ್-ಡಾನ್]], [[ಸಮರ, ರಷ್ಯಾ|ಸಾಮರಾ]], [[ಯುಫಾ|ಊಫಾ]], [[ವೊಲ್ಗೊಗ್ರಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಯೆಕಾಟೆರಿನ್ ಬರ್ಗ್|ಎಕಟೆರಿನ್‌ಬರ್ಗ್]]. ರಷ್ಯಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಅತಿ 1991ರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ 148,689,000ದಷ್ಟಿತ್ತು, ಆದರೆ 90ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿತು.<ref>{{cite web|url=http://countrystudies.us/russia/29.htm|publisher=Library of Congress|title=Demographics|accessdate=2008-01-16}}</ref> ಈ ಇಳಿತವು ನಿಧಾನಿಸಿ ಕಳೆದ ಇತ್ತೀಚಿಗಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜಡವಾಗಿದೆ, ಕಾರಣ ಕಡಿಮೆಯಾದ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ, ಹೆಚ್ಚಿದ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ವಲಸೆ. 2008ರಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಜನನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತಲೂ 363,500ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು.2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ 477,700 ಮತ್ತು 2006ರಲ್ಲಿ 687,100 ಮೃತ್ಯುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="demo"/><ref name="gks"/> ರಷ್ಯಾದ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2007ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು 2006ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಲ್ಲಿ 4% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು, ಸುಮಾರು 2 ಮಿಲಿಯನ್ ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು, ಜನ್ಮ ಪ್ರಮಾಣವು 8.3% ವರ್ಷ-ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಂದಾಜು 1.6 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನನಗಳಾದವು.<ref name="ri">{{cite web|url=http://en.rian.ru/russia/20080221/99803097.html|title=Russia's population down 0.17% in 2007 to 142 mln|publisher=RIA Novosti|accessdate=2008-03-11}}</ref> ಹೆಚ್ಚು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣವೇ ರಷ್ಯಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಳಿಕೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿಯ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಇತರೇ ಯುರೋಪಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದಾದರೂ (2008ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 1000 ಜನರಿಗೆ 12.1)<ref name="gks"/> [[ಯೂರೋಪ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ|ಯುರೋಪ್ ಒಕ್ಕೂಟ]] ಸರಾಸರಿ ಪ್ರತಿ 1000ಕ್ಕೆ 9.90)<ref>{{cite web|last=The World Factbook|title=Rank Order&nbsp;— Birth rate|publisher=Central Intelligence Agency|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2054rank.html|accessdate=2009-04-25|archive-date=2013-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20130309174328/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2054rank.html|url-status=dead}}</ref> ಇದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ, ಕಾರಣ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು ದರ. (2008ರಲ್ಲಿ, )<ref name="gks"/> ಯೂರೋಪ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರತಿ 1000ಕ್ಕೆ 10.28ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ರಷ್ಯಾದದಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯು ದರವು ಪ್ರತಿ 1000 ಜನರಿಗೆ 14.7 % ರಷ್ಟಿತ್ತು).<ref>{{cite web|last=The World Factbook|title=Rank Order&nbsp;— Death rate|publisher=Central Intelligence Agency|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2066rank.html|accessdate=2009-04-25|archive-date=2018-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705071857/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2066rank.html|url-status=dead}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಷ್ಯಾದ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ 2011ರೊಳಗೆ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸಮತಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಫಲವಂತಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಮರ್ತ್ಯತೆಯ ಇಳಿತ.<ref>{{cite web|url=http://en.rian.ru/russia/20080123/97616414.html|title=Russia's birth, mortality rates to equal by 2011 - ministry|publisher=RIA Novosti|accessdate=2008-02-10}}</ref> {{Largest cities of Russia}} === ಶಿಕ್ಷಣ === {{main|ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ}} ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಂವಿಧಾನದತ್ತ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ,<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 43 para. 1)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-03.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಮತ್ತು [[ಸಾಕ್ಷರತೆ]] ಪ್ರಮಾಣ ೯೯.೪% ರಷ್ಟಿದೆ.<ref name="cia"/> ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರವೇಶ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|last=Smolentseva|first=Anna|title=Bridging the Gap Between Higher and Secondary Education in Russia|url=http://www.bc.edu/bc_org/avp/soe/cihe/newsletter/News19/text13.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20071123162906/http://www.bc.edu/bc_org/avp/soe/cihe/newsletter/News19/text13.html|url-status=dead}}</ref> ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ; ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಗಣಿತ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮತ್ತು ವಾಯುಯಾನ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಇಂದು ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Russia Country Guide|publisher=EUbusiness.com|url=http://www.eubusiness.com/Russia/russia-country-guide/|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930180313/http://www.eubusiness.com/Russia/russia-country-guide/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|publisher=U.S. Department of State|title= Background Note: Russia|url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/3183.htm|accessdate=2008-01-02}}</ref> ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದವರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುವ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಷ್ಯಾ ಸಂವಿಧಾನ ನೀಡಿದೆ.<ref name="constitution">{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 43 para. 3)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-03.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಶುಲ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೆಲವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶಿಕ್ಷಣ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸರ್ಕಾರವೇ ಭರಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಈ ನೀತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ, ಉಳ್ಳವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಎಂಬ ಆರೋಪವಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಧನ ಮತ್ತು ಉಚಿತ ವಾಸ್ತವ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮುಂಗಡ ಪತ್ರಗಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ವೇತನ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಧನ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಇರುವುದು ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ.<ref name="education2">{{cite web|title=Higher education structure|publisher=State University Higher School of Economics|url=http://www.hse.ru/lingua/en/rus-ed.html|accessdate=2007-12-27}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಕೆಲವು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲೆಂದು ವಾಣಿಜ್ಯದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿವೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಚಾಳಿ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Higher Education Institutions|url=http://www.gks.ru/free_doc/2007/b07_12/08-10.htm|publisher=Federal State Statistics Service|accessdate=2008-01-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080229005920/http://www.gks.ru/free_doc/2007/b07_12/08-10.htm|archivedate=2008-02-29}}</ref> ಹೈ ಟೆಕ್ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದನ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಖಾಸಗೀ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮುಂದೆ ಬಂದಿವೆ.<ref name="education2"/> === ಆರೋಗ್ಯ === {{main article|Health in Russia}} ರಷ್ಯಾದ ಸಂವಿಧಾನ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೂ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 41)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-03.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಆದರೆ ನೈಜ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಪ್ರೊಪಿಸ್ಕಾ]] ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ <ref>{{cite web|title=Russian ombudsman about propiska restrictions in modern Russia|url=http://www.newsru.com/russia/06jun2007/lukin.html|accessdate=2008-07-23}}</ref><ref>{{cite web|title=Residency Restrictions in Moscow by Brad K. Blitz|url=http://zakirov.ru/Citizenship_Studies.pdf|accessdate=2008-07-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716192047/http://zakirov.ru/Citizenship_Studies.pdf|archivedate=2011-07-16}}</ref> ಜಗತ್ತಿನ ಇತರಾವುದೇ ದೇಶಕ್ಕೆ [[ತಲಾ]] [368]<ref>{{cite web|title=Highlights on Health in the Russian Federation|publisher=World Health Organization|date=November 1999|year=1999|url=http://www.euro.who.int/document/e72504.pdf|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-07-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070729132728/http://www.euro.who.int/document/e72504.pdf|url-status=dead}}</ref> ಹೋಲಿಸಿದರೆ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವೈದ್ಯರಿದ್ದಾರೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ, ಅಂತೆಯೇ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯೇನಿಲ್ಲ. ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಪತನವಾದಾಗಿನಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿ ರಷ್ಯಾದ ಜನರ ಆರೋಗ್ಯ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿದಿದೆ.<ref>{{cite journal|last=Leonard|first=William R|title=Declining growth status of indigenous Siberian children in post-Soviet Russia|journal=Human Biology |date=April 2002|year=2002|volume=74 |issue=2 |pages=197–209 |doi=10.1353/hub.2002.0023 |pmid=12030649 |s2cid=19515028 |url=https://dx.doi.org/10.1353/hub.2002.0023|accessdate=2007-12-27|archive-date=2013-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20130604101202/http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3659/is_200204/ai_n9037764|url-status=dead}}</ref> 2007ರ ವೇಳೆಗೆ ರಷ್ಯಾದ ಪುರುಷರ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸರಾಸರಿ ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆ 61.5 ಮತ್ತು 73.9 ವರ್ಷಗಳಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.duma-er.ru/news/29056|publisher=United Russia|title=Продолжительность жизни россиян возросла с 2005 по 2007 г на 2,4 года, до 67,7 года|accessdate=2008-05-01|archive-date=2010-02-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20100201060742/http://www.duma-er.ru/news/29056|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಜನನವಾದಾಗ ಸರಾಸರಿ ಆಯುರ್ ನಿರೀಕ್ಷೆ 67.7 ವರ್ಷ. ಇದು ಯುರೋಪ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಒಟ್ಟು ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ 10.8 ವರ್ಷ ಕಡಿಮೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ee.html|publisher=Central Intelligence Agency|title=European Union|accessdate=2008-01-20|archive-date=2020-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611111527/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ee.html|url-status=dead}}</ref> ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಪುರುಷರು ಸಾಕಷ್ಟು ಮುನ್ನಚ್ಚರಿಕೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕುಡಿತ, ಒತ್ತಡ, ಧೂಮಪಾನ, ಅನೈತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಅಪರಾಧ)ವಹಿಸದೆ ಪ್ರಾಣ ಹಾನಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಪುರುಷರಲ್ಲಿನ ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಇಳಿಯಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ರಷ್ಯಾದ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ 1991ರಿಂದ ಪ್ರಾಣಹಾನಿ 60% ಹೆಚ್ಚಿದೆ, ಇದು ಯುರೋಪ್ ಗಿಂತ ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಐದು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು.<ref name="heart">{{cite web|title=Heart disease kills 1.3 million annually in Russia&nbsp;— chief cardiologist|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/russia/20070214/60721668.html|accessdate=2007-12-27 }}</ref> ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ನಡುವಣ ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವುದು ಮತ್ತು [[II ನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರ|ಎರಡನೇ ಮಹಾ ಸಮರದ]] ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಣಾಮ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಎರಡನೇ ಮಹಾ ಸಮರದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಬೇರಾವುದೇ ದೇಶಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಲಿಂಗ ಅಸಮತೋಲನ ಇಂದಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಮಹಿಳೆಗೆ 0.859ರಷ್ಟೇ ಪುರುಷರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="cia"/> ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ರೋಗಗಳಿಂದ ಒಟ್ಟು 56.7 % ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವಯಸ್ಸಿರುವ 30% ರಷ್ಟು ಜನ ಇದೇ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು 16 ದಶಲಕ್ಷ ಜನ ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದು, ರಷ್ಯಾ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಉಕ್ರೇನ್ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="heart"/> ನರಹತ್ಯೆ, ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯೇನಲ್ಲ.<ref name="cbs">{{cite web|title=Corruption Pervades Russia's Health System|publisher=CBS News|url=http://www.cbsnews.com/stories/2007/06/28/world/main2992334.shtml|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20071221023126/http://www.cbsnews.com/stories/2007/06/28/world/main2992334.shtml|url-status=dead}}</ref> 2007ರಲ್ಲಿ ರೊಮಿರ್ ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಕಾರ, 52% ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 15% ಮಹಿಳೆಯರು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 2,60,000 ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="smokingria">{{cite web|title=Third of Russians smoke, but half welcome public smoking ban|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/russia/20070221/61054065.html|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ HIV/AIDS ಇರಲೇ ಇಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸೋವಿಯತ್ ಪತನದ ನಂತರ ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಸೇವನೆ ಸ್ಫೋಟಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಏಡ್ಸ್ ಬಹು ವೇಗವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿತು.<ref>{{cite web|title=HIV/AIDS in the Russian Federation|publisher=The World Bank|url=http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/ECAEXT/EXTECAREGTOPHEANUT/EXTECAREGTOPHIVAIDS/0,,contentMDK:20320143~menuPK:616427~pagePK:34004173~piPK:34003707~theSitePK:571172,00.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2010-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20100413154402/http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/ECAEXT/EXTECAREGTOPHEANUT/EXTECAREGTOPHIVAIDS/0,,contentMDK:20320143~menuPK:616427~pagePK:34004173~piPK:34003707~theSitePK:571172,00.html|url-status=dead}}</ref> ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ 3,64,000 HIV ಪೀಡಿತರಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Russian regional HIV vaccine center seeks $40–50 mln from budget|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/russia/20070206/60289838.html|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಈ ರೋಗದೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಏರಿಸಿದ್ದು, 2006ರಲ್ಲಿ HIV ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆಂದೇ 20 ಪಟ್ಟಿನಷ್ಟು ಅನುದಾನ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.unaids.org/en/CountryResponses/Countries/russian_federation.asp Russian Federation AIDS information|title=Russian Federation|accessdate=2008-03-11|publisher=UNAIDS: The Joint United Nations Programme on HIV/AIDS|archive-date=2008-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20080409120835/http://www.unaids.org/en/CountryResponses/Countries/russian_federation.asp|url-status=dead}}</ref> ಸೋವಿಯತ್ ಪತನದ ನಂತರ ಕ್ಷಯದಿಂದಾಗಿಯೂ ಕೆಲವರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು, ಇವೆರಡೂ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಏರಿತು, ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕೈದಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿತು.<ref>{{cite web|title=119,000 TB cases in Russia&nbsp;— health official|publisher=RIA Novosti|url=http://en.rian.ru/russia/20060127/43221133.html|accessdate=2007-12-27}}</ref> 1990-2001ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 15ರಿಂದ 54 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನೊಳಗಿನವರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು (52%)ಜನ ಮರಣ ಹೊಂದಲು ಕುಡಿತವೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಹೇಳಿದೆ. ಇದೇ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ 4% ಮರಣ ಸಂಭವಿಸಿದೆ.<ref>[393] ^ ಬರ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಮುಕ್ತ ಪ್ರೆಸ್‌, 26 ಜೂನ್ 2009, ಪುಟ 2A, "ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸಾವುಗಳ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕುಡಿತ ಕಾರಣ-ಆಧ್ಯಯನ"</ref> ರಷ್ಯಾದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಜನನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಸರ್ಕಾರ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಿ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದೂ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಜನಿಸುವ ಪ್ರತಿ ಮಗುವಿಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಭಾವನೆಯನ್ನು 2007ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಮಗುವಿಗೆ ಜನನ ನೀಡುವ ಪ್ರತಿ ಮಹಿಳೆಗೆ ಪಾರಿತೋಷಕವಾಗಿ 250,000 ರೂಬಲ್ಸ್ (ಅಂದಾಜು 10,000 ಅಮೆರಿಕನ್ $)ನೀಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Country Profile: Russia|publisher=[[Library of Congress]]—Federal Research Division|date=October 2006 | year=2006|url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Russia.pdf|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050226190624/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Russia.pdf|archivedate=2005-02-26}}</ref> USSR ಪತನದ ನಂತರ, 2007ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನನ ಪ್ರಮಾಣ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://economictimes.indiatimes.com/News/International_Business/Russian_policies_ignite_unprecedented_birth_rate_in_2007/articleshow/2750305.cms|publisher=The Economic Times|title=Russian policies ignite unprecedented birth rate in 2007|accessdate=2008-03-11}}</ref> 2008-2009ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸವ ಪೂರ್ವ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ 20 ಶತಲಕ್ಷ ರೂಬಲ್ಸ್ ಬಂಡಾವಳ ಹೂಡಲಿದೆ ಎಂದು ರಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ಉಪ ಪ್ರಧಾನಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಲಸೆ ಬರುವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ಅನಿಸಿಕೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web|title=United Nations Expert Group Meeting On International Migration and Development|publisher=Population Division; Department of Economic and Social Affairs; United Nations Secretariat|date=6–8 July 2005|url=https://www.un.org/esa/population/meetings/ittmigdev2005/P11_Rybakovsky&Ryazantsev.pdf|accessdate=2007-12-27}}</ref> === ಭಾಷೆ === {{main|Russian language|Languages of Russia}} [[ಚಿತ್ರ:Russian_language_status_and_proficiency_in_the_World.svg|thumbnail|ರಷ್ಯಾ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ ದೇಶಗಳು]] ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿರುವ 160 ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು ಸುಮಾರು 100 ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ.<ref name="britannica"/> 2002ರ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಕಾರ, 142.6 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ, 5.3 ದಶಲಕ್ಷ ಮಂದಿ [[ಟಾಟಾರ್ ಗಳ ಭಾಷೆ|ಟಾಟರ್]] ಮತ್ತು 2.9 ದಶಲಕ್ಷ ಮಂದಿ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.perepis2002.ru/index.html?id=87|title=Russian Census of 2002|work=4.3. Population by nationalities and knowledge of Russian; 4.4. Spreading of knowledge of languages (except Russian)|publisher=Federal State Statistics Service|accessdate=2008-01-16|archive-date=2020-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622151329/http://www.perepis2002.ru/index.html?id=87|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯನ್ ದೇಶದ ಏಕಮಾತ್ರ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ, ಆದರೂ ಎರಡನೇ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತೃಭಾಷೆಯನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು [[ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಜೆಗಳು|ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ]] ರಷ್ಯಾ ಸಂವಿಧಾನ ನೀಡಿದೆ.<ref>{{cite web|title=The Constitution of the Russian Federation|work=(Article 68, para. 2)|url=http://www.constitution.ru/en/10003000-04.htm|accessdate=2007-12-27}}</ref>[405] ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ರಷ್ಯಾದುದ್ದಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ತೆರನಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ [[ಯುರೇಷಿಯಾ]] ಭಾಷೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿದೆ ಮತ್ತು ಆದರೆ ಜನರು [[ಹಳೇ ಭಾಷೆಗಳು|ಹಳೇ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ]]<ref name="toronto">{{cite web|title=Russian|publisher=University of Toronto|url=http://learn.utoronto.ca/Page625.aspx|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070106002617/http://learn.utoronto.ca/Page625.aspx|archivedate=2007-01-06}}</ref> ಯಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಭಾಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷಿಕರು [[ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪ್ ಭಾಷೆಗಳು|ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪ್ ಭಾಷೆ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದು, [[ಪೂರ್ವ ಹಳೇ ಭಾಷೆಗಳು|ಹಳೇ ರಷ್ಯಾ ಭಾಷೆಯ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೂ ಹೌದು; [[ಬೆಲರೂಸ್ ಭಾಷೆ|ಬೆಲಾರುಸಿಯನ್]] ಮತ್ತು [[ಉಕ್ರೇನ್ ಭಾಷೆ|ಉಕ್ರೇನಿಯನ್]] (ಮತ್ತು [[ರೂಸಿನ್ ಭಾಷೆ|ರುಸಿನ್]] ಕೂಡ ಇರಬಹುದು).10ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ [[ಹಳೇ ಪೂರ್ವ ಸ್ಲಾವಿಕ್|ಹಳೇ ಪೂರ್ವ ರಷ್ಯಾ]]ದ ''ಹಳೇ ರಷ್ಯಾ'' ಲಿಖಿತ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|last=Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2007|title=Russian language|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761572449/Russian_Language.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20071216235358/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761572449/Russian_Language.html|url-status=dead}}</ref> ಜಗತ್ತಿನ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳೂ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟಣೆ ಕಂಡಿವೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಜ್ಢಾನ ಭಂಡಾರವನ್ನು ಸಂಕೇತಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಕೂಡ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ 60% ರಿಂದ 70ರಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಗಳು ರಷ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="lomonosov">{{cite web|title=Russian language course|publisher=Russian Language Centre&nbsp;— Official Website, Moscow State University|url=http://www.rlcentre.com/russian-language-course.shtml|accessdate=2007-12-27|archive-date=2016-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160205074901/http://rlcentre.com/russian-language-course.shtml|url-status=dead}}</ref> [[ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ]] ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಆರು [[ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ#ಭಾಷೆಗಳು|ಅಧಿಕೃತ]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆ ಕೂಡ ಒಂದು. === ಧರ್ಮ === {{main|Religion in Russia}} [[ಚಿತ್ರ:Moscow - Cathedral of Christ the Saviour.jpg|thumbnail|upright|left|ಸೋವಿಯತ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾಶವಾದ ರಕ್ಷಕ ಕ್ರೈಸ್ತನ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನ್ನು 1990-2000ದಲ್ಲಿ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.]] [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತ]], [[ಇಸ್ಲಾಂ]], [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]] ಮತ್ತು [[ಯೂಹೂದಿ|ಯಹೂದಿ]] ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮಗಳೆಂದು ಎಂದು 1997ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ರಷ್ಯಾ "ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆ" ಕುರಿತ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book|last=Bell|first=Imogen|title=Eastern Europe, Russia and Central Asia|isbn=9781857431377 |url=https://books.google.com/books?id=EPP3ti4hysUC&dq=respecting+christianity+islam+buddhism+judaism+and+other&pg=PA47|accessdate=2007-12-27}}</ref> ನಂಬುವವರ ಅಂದಾಜು ಸಂಖ್ಯೆಗೂ ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಗೂ ಸಾಮ್ಯತೆಯಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು 16-48% ರಷ್ಟು ಜನ ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಕೆಲವು ವರದಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.<ref>{{cite book|last=Zuckerman|first=Phil|title=Atheism: Contemporary Rates and Patterns, chapter in The Cambridge Companion to Atheism, ed. by Michael Martin|publisher=Cambridge University Press|year=2005|isbn=}}</ref>.[[ರಷ್ಯಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚರ್ಚ್|ರಷ್ಯಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯ]]ವೇ ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮ.<ref name="relig">{{cite web|title=Religion In Russia|publisher=Embassy of the Russian Federation|url=http://www.russianembassy.org/RUSSIA/religion.htm|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20010208072455/http://www.russianembassy.org/RUSSIA/religion.htm|archivedate=2001-02-08}}</ref> ದಾಖಲಾಗಿರುವ 95% ಮಂದಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾದ್ರಿಗಳು [[ರಷ್ಯಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚರ್ಚ್|ರಷ್ಯನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಚರ್ಚ್]] ಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಕೆಲವು [[ರಷ್ಯಾದ ಧರ್ಮ#ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು|ಸಣ್ಣ ಸಾಂಪ್ರದಾಯದ ಚರ್ಚ್]] ಗಳೂ ಇವೆ.<ref>{{cite web|title={{ru icon}} Сведения о религиозных организациях, зарегистрированных в Российской Федерации По данным Федеральной регистрационной службы|date=December 2006|url=http://www.religare.ru/article36302.htm|accessdate=2007-12-27|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325002546/http://www.religare.ru/article36302.htm|url-status=dead}}</ref> ಆದರೂ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ನಂಬುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಂದಿ ದಿನನಿತ್ಯ ಚರ್ಚ್ ಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏನೇ ಇದ್ದರೂ, ನಂಬುವ ಮತ್ತು ನಂಬದೇ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅದು ರಷ್ಯಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯ ದ್ಯೋತಕವೆಂದು ಅವರ ಅಂಬೋಣ.<ref name="encarta">{{cite web|last=Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2007|title=Russia|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761569000_6/Russia.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2008-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20080109010927/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761569000_6/Russia.html|url-status=dead}}</ref> [[ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್|ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕರು]], [[ಅರ್ಮೇನಿಯಯನ್ ಅಪೊಸ್ಟೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್|ಅರ್ಮೇನಿಯಂ ಗ್ರೆಗೊರಿಯನ್ನರು]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಾಂಟಿಸಂ|ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್]] ಅನುಸರಿಸುವ ಕ್ರೈಸ್ತರು ಸಣ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ರಷ್ಯಾ ಪ್ರಜೆಗಳ ಪೂರ್ವಜರು 10ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="encarta"/> ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾರು 100 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು ತಾವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂದು, 2007ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚವಾಲಯ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90196.htm |accessdate=2008-04-08 |title=Russia }}</ref> [[VCIOM|ರಷ್ಯಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ]] ನಡೆಸಿದ ಮತಗಣನೆ ಪ್ರಕಾರ, ಮತ ಹಾಕಿದ 63% ಮಂದಿ ತಾವು ರಷ್ಯಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, 6% ರಷ್ಟು ಜನ ತಾವು [[ಮುಸ್ಲಿಂ|ಮುಸ್ಲಿಮ]]ರೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು 1% ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಜನ ತಾವು ಬೌದ್ಧರು, ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕರು, ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಯಹೂದಿಗೆಳೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 12% ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ದೇವರನ್ನು ನಂಬುತ್ತೇವೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು 16% ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ದೇವರನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="religionsurvey">{{cite web|title={{ru_icon}} Опубликована подробная сравнительная статистика религиозности в России и Польше|publisher=religare.ru|date=6 June 2007|url=http://www.religare.ru/article42432.htm|accessdate=2007-12-27|archive-date=2018-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225132148/http://www.religare.ru/article42432.htm|url-status=dead}}</ref> ಸುಮಾರು 15ರಿಂದ 20 ದಶಲಕ್ಷ [[ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ|ಮುಸ್ಲಿಮ]]ರಿಗೆ ರಷ್ಯಾ ತವರು ಮನೆ.<ref>{{cite web|title=Fact Box: Muslims In Russia|publisher=Radio Free Europe|url=http://rfe.rferl.org/featuresarticle/2005/07/b7d5e783-749f-4e6a-b77e-8932ece7ad53.html?napage=2|accessdate=2007-12-27}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="timesmuslim">{{cite web|last=Page|first=Jeremy|title=The rise of Russian Muslims worries Orthodox Church|work=The Times|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/article551693.ece|accessdate=2007-12-27|archive-date=2011-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20110811104834/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/article551693.ece|url-status=dead}}</ref> ಆದರೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಕಾರ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿರುವ 7ರಿಂದ 9 ದಶಲಕ್ಷ ಮಂದಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮಾತ್ರ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=2869|publisher=Interfax|title=20Mln Muslims in Russia and mass conversion of ethnic Russians are myths&nbsp;— expert|accessdate=2008-04-01|archive-date=2008-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080106222150/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=2869|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಸುಮಾರು 3ರಿಂದ 4 ದಶಲಕ್ಷ ಮುಸ್ಲಿಮರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="financialtimes">{{cite web|title=Russia's Islamic rebirth adds tension|publisher=Financial Times|url=http://www.ft.com/cms/s/0/3f3fba2c-474f-11da-b8e5-00000e2511c8.html|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20071121232919/http://www.ft.com/cms/s/0/3f3fba2c-474f-11da-b8e5-00000e2511c8.html|url-status=dead}}</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುಸ್ಲಿಮರು ವೋಲ್ಗಾ-ಊರಲ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಉತ್ತರ ಕಾಕಸಸ್, ಮಾಸ್ಕೋ,<ref>[https://web.archive.org/web/20090625054712/http://www.voanews.com/english/archive/2007-06/2007-06-27-voa4.cfm ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸಂದಿಗ್ಧತೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ರಷ್ಯಾ], VOA ವಾರ್ತೆಗಳು, 18 ಜೂನ್ 2007</ref> ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಸೈಬೀರಿಯಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|last=Mainville|first=Michael|title=Russia has a Muslim dilemma|work=Page A - 17|publisher=San Francisco Chronicle|date=19 November 2006|url=http://sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2006/11/19/MNGJGMFUVG1.DTL|accessdate=2007-12-27|archive-date=2012-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20120513173431/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fc%2Fa%2F2006%2F11%2F19%2FMNGJGMFUVG1.DTL|url-status=dead}}</ref> ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ: [[ಬುರ್ಯಾಟಿಯಾ|ಬುರ್ಯಾತಿಯಾ]], [[ತುವಾ]] ಮತ್ತು [[ಕಲ್ಮಿಕಿಯಾ]]10}.<ref>{{cite web|last=Nettleton|first=Steve|title=Prayers for Ivolginsky|publisher=CNN|url=http://www.cnn.com/SPECIALS/2000/russia/story/train/ivolginsky.monastery/|accessdate=2007-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20011122131758/http://www.cnn.com/SPECIALS/2000/russia/story/train/ivolginsky.monastery/|archivedate=2001-11-22}}</ref> 3 ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ [[ಬೌದ್ಧರು|ಬೌದ್ಧರ]] ಸಾಂಪ್ರದಾಯಗಳಿವೆ. ಸೈಬೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ತುದಿಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, [[ಸಖಾ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಯಕುತಿಯಾ]], [[ಚುಕೊಟ್ಕಾ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯ|ಛುಕೊತ್ಕ]] ಇತ್ಯಾದಿ ಕೆಲವು ನಿವಾಸಿಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಶ್ಯಾಮನ್ ಪಂಥ, ಸರ್ವದೇವತಾರಾಧನೆ ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗಾರಾಧನೆ ಕೂಡ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಮೊದಲ ಮಾನದಂಡ.ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ [[ಸ್ಲಾವಿಕ್ ಜನರು|ಜೀತದಾಳುಗಳು]] ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತರು.ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ತುರ್ಕಿ ಗುಂಪುಗಳು ಮುಸ್ಲಿಂ ಹಿಂಬಾಲಕರಲ್ಲದಿದ್ದರೂ,ಹೆಚ್ಚಿನ ತುರ್ಕಿ ಭಾಷಿಕರು ಮುಸ್ಲಿಮರು.<ref name="religion2">{{cite web|title=Russia::Religion|publisher=Encyclopædia Britannica Online|year=2007|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/513251/Russia|accessdate=2007-12-27}}</ref> == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == {{main|Russian culture}} === ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಲೆ === {{main|Russian music|Russian ballet}} [[ಚಿತ್ರ:Peter Tschaikowski.jpg|thumbnail|left|upright|ಪ್ಯಾಟರ್ ಇಲಿಯಿಚ್ ತ್ಚಾಕೊವಿಸ್ಕಿ (1840-1893), ಸಂಗೀತಗಾರ]] ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳ [[ಜನಪದ ಸಂಗೀತ|ಜನಪದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ]] ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿವೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರ [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಗ್ಲಿಂಕಾ]] ಮತ್ತು [[ದಿ ಫೈವ್|ಆತನ ಹಿಂಬಾಲಕರ]] ಮಧ್ಯೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಹೊಸ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದವು. ರಷ್ಯಾ ದೇಶದ ಸೊಗಡು, ಧಾರ್ಮಿಕತೆ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗ್ಲಿಂಕಾನ ಹಿಂಬಾಲಕರು ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. [[ಆಂಟನ್ ರುಬಿನ್ ಸ್ಟಿನ್|ಆಂಟನ್]] ಮತ್ತು [[ನಿಕೊಲಾಯ್ ಗ್ರಿಗೊರಿವಿಚ್ ರುಬಿನ್ ಸ್ಟಿನ್|ನಿಕೊಲಾಯ್ ರುಬಿನ್ ಸ್ಟೈನ್]] ನೇತೃತ್ವದ [[ರಷ್ಯಾ ಸಂಗೀತ ಸಮಾಜ|ರಷ್ಯನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ]]ಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತವೂ ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಯಿತು. ಯುರೋಪಿಯನ್ ಶಾಸ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಣಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆ ಸಾಧಿಸಿದ್ದ [[ಸೆರ್ಗೇಯ್ ರಾಚ್ಮಿನಿನಾಫ್|ಸೆರ್ಗೇಯ್ ರಾಚ್ನಿಯೋಫ್]] ಅವರು [[ಪ್ರಣಯ ಸಂಗೀತ|ಪ್ರಣಯ ಲೋಕ]]ದ ಮಹಾನ್ ಸಂಗೀತಕಾರ [[ಪ್ಯೋಟರ್ ಇಲ್ಯಿಚ್ ತ್ಚಾಯ್ಕೊವ್ಸ್ಕಿ|ತ್ಚಾಯ್ ಕೋವಿಸ್ಕಿ]] ಅವರ ಸಂಗೀತವನ್ನು 20ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಕರೆತಂದರು. ಅದಾಗಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಕೋವಿಸ್ಕಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಸೊಗಡು, ಸಾಮರಸ್ಯತೆಯ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಇಂಪಾದ ಗಾಯನ ಎಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು.{{Fact|date=October 2008}} [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಸ್ಕ್ರಿಯಾಬಿನ್|ಸ್ಕ್ರಿಯಾಬಿನ್]], [[ಇಗೊರ್ ಸ್ಟ್ರಾವಿನ್ ಸ್ಕಿ|ಸ್ಟ್ರಾವಿನ್ ಸ್ಕಿ]], [[ಸೆರ್ಗೇಯ್ ರಾಚ್ಮನಿನೋಫ್|ರಾಚ್ಮನಿನೋಫ್]], [[ಸೆರ್ಗೇಯ್ ಪ್ರೊಕೊಫಿಯೇವ್|ಪ್ರೊಕೊಫಿಯೇವ್]] ಮತ್ತು [[ದ್ಮಿಟ್ರಿ ಶೊಸ್ಟಕೊವಿಚ್|ಶೋಸ್ತಕೋವಿಚ್]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಕಾರರು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ,ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಅಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು, ಸ್ಟಾಲಿನ್ ನ ಸಮಾಜವಾದಿ ನಂಬಿಕೆಯ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುವಂತೆಯೂ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಸೋವಿಯತ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಮನೆ ಆವರಣಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ವಿಖ್ಯಾತ ಗಾಯಕರಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿತ್ತು.ಪಿಟೀಲು ವಾದಕರಾದ [[ಡೇವಿಡ್ ಒಸ್ಟ್ರಾಕ್]], [[ಗಿಡನ್ ಕ್ರೆಮೆರ್]], ಚೆಲೋವಾದಕ [[ಮ್ಸ್ತಿಸ್ಲೇವ್ ರೊಶ್ಟ್ರೊವಿಚ್,]] ಪಿಯನ ವಾದಕರಾದ [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಹೊರೊವಿಟ್ಜ್,]] [[ಸ್ವಟೊಸ್ಲಾವ್ ರಿಕ್ಟರ್|ಸ್ವೇಯಟೋಸ್ಲೇವ್ ರಿಕ್ಟರ್,]] ಮತ್ತು [[ಎಮಿಲ್ ಗಿಲೆಲ್ಸ್]], ಹಾಗೂ ಹಾಡುಗಾರ [[ಗಲಿನಾ ವಿಷ್ಣೆವ್ ಸ್ಕಾಯ]],ಇವರು ಈ ಪೈಕಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.{{Fact|date=October 2008}} [[ಚಿತ್ರ:Bolshoi theatre.jpg|thumbnail|left|ಬೊಲ್ಶೊಯ್ ರಂಗ ಮಂದಿರ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ನಾಲ್ಕನೇ ವರ್ಷದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, $730 ದಶಲಕ್ಷ ನವೀಕರಣ [448]]] ರಷ್ಯಾದ ಸಂಗೀತಕಾರ [[ಪ್ಯಾಟರ್ ಇಲಿಚ್ ತ್ಚಾಯ್ಕೊವಿಸ್ಕಿ]] ಅವರು ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬ್ಯಾಲೆಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ- [[ಸ್ವಾನ್ ಸರೋವರ|ಸ್ವೇನ್ ಸರೋವರ]], [[ನಟ್ ಕ್ರಾಕರ್|ದಿ ನಟ್ ಕ್ರೇಕರ್]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಲೀಪಿಂಗ್ ಬ್ಯೂಟಿ (ಬ್ಯಾಲೆ)|ಸ್ಲೀಪಿಂಗ್ ಬ್ಯೂಟಿ]] ಈ ಪೈಕಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ, ರಷ್ಯಾದ ನೃತ್ಯಗಾತಿಯರಾದ [[ಅನ್ನಾ ಪಾವ್ಲೋವಾ]] ಮತ್ತು [[ವಾಸ್ಲಾವ್ ನಿಜಿಂಸ್ಕಿ|ವಾಸ್ಲವ್ ನಿಜಿಂಸ್ಕಿ]] ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದರು, ಮತ್ತು ಇಂಪ್ರೆಸಾರಿಯೊ [[ಸೆರ್ಗೆಯ್ ದಿಯಗಿಲೇವ್]] ಮತ್ತು ಆತನ [[ಬ್ಯಾಲೆಟ್ಸ್ ರಸ್ಸೆಸ್]] ನೃತ್ಯ ತಂಡ ವಿದೇಶದಲ್ಲೂ ಸಂಚರಿಸಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ನೃತ್ಯ ವಿಕಾಸನದ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.<ref>{{cite book|last=Garafola|first=Lynn|title=Diaghilev's Ballets Russes|publisher=Oxford University Press|page=576|isbn=0195057015|year=1989}}</ref> ಸೋವಿಯತ್ ಬ್ಯಾಲೆ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿತಲ್ಲದೆ, ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನೃತ್ಯ ಶಾಲೆಗಳು ಒಬ್ಬರ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬರಂತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ನೀಡಿತು. [[ಮಯಾ ಪ್ಲಿಸೆಟ್ಸ್ ಕಾಯಾ|ಮಯಾ ಪ್ಲಿಸೆಟ್ಸಕಾಯ]], [[ರುಡಾಲ್ಪ್ ನುರೆಯೇವ್]] ಮತ್ತು [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಬಾರಿಶ್ನಿಕೋವ್]] ಈ ಪೈಕಿ ಪ್ರಮುಖರು. ಮಾಸ್ಕೊದಲ್ಲಿರುವ [[ಬೊಲ್ಶೊಯ್ ರಂಗಮಂದಿರ|ಬೊಲ್ಶೋಯಿ ಬ್ಯಾಲೆಟ್]] ಮತ್ತು ಸೈಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ಬರ್ಗ್ ನಲ್ಲಿರುವ [[ಮರಿಂಸ್ಕಿ ಬ್ಯಾಲೆ|ಕಿರೋವ್]] ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://petersburgcity.com/news/culture/2005/11/18/theatre/|title=A Tale of Two Operas|publisher=Petersburg City|accessdate=2008-01-11}}</ref> === ಸಾಹಿತ್ಯ === {{main|ರಷ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ}} ಜಗತ್ತಿನ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ <ref>{{cite web|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761564269/Russian_Literature.html|title=Russian Literature|last=Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2007|accessdate=2008-01-07|archive-date=2009-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090820090445/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761564269/Russian_Literature.html|url-status=dead}}</ref> ನೀಡಿರುವ [[ರಷ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯ|ರಷ್ಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇತಿಹಾಸ 10ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯುತ್ತದೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ ಅದು ಸರ್ವಕಾಲೀಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕರನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.ಆಧುನಿಕ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜನಕ ಮತ್ತು ರಷ್ಯನ್ "ಶೇಕ್ಸ್ ಪೀಯರ್ " <ref>{{cite book|last=Kelly|first=Catriona|title=Russian Literature: A Very Short Introduction (Very Short Introductions) (Paperback)|publisher=Oxford Paperbacks|isbn=0192801449|year=2001}}</ref> ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾದ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಶ್ಕಿನ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ [[ರಷ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ|ರಷ್ಯನ್ ಕಾವ್ಯದ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ]] ಆರಂಭವಾಯಿತು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಆಂಟನ್ ಚೆಕೋವ್]], [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಲೆರ್ಮೆಂಟೋವ್]], [[ಲಿಯೋ ಟಾಲ್ ಸ್ಟಾಯ್]], [[ನಿಕೊಲಾಯ್ ಗೊಗ್ಲ್|ನಿಕೊಲಯ್ ಗೊಗ್ಲ್/6}, [[ಇವಾನ್ ತುರ್ಗೆನೇವ್]] ಮತ್ತು [[ಫ್ಯೋಡೊರ್ ದೊಸ್ತೊಯೋವ್ಸ್ಕಿ]]]]ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. [[ಇವಾನ್ ಗೊಂಚರೋವ್]], [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಸಾಲ್ಟಿಕೋವ್-ಶ್ಚೆಡ್ರಿನ್|ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಸಾಲ್ಟಿಕೋವ್]], [[ಅಲೆಕ್ಸಿ ಪಿಸೆಂಸ್ಕಿ|ಅಲೆಕ್ಸೇ ಪಿಸೆಂಸ್ಕಿ]], [[ನಿಕೊಲಾಯ್ ಲೆಸ್ಕೋವ್]] ಅವರು ರಷ್ಯನ್ ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಗಣನೀಯ ಕೊಡುಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲೇಖಕರ ಪೈಕಿ ಟಾಲ್ ಸ್ಟಾಯ್ ಮತ್ತು ದೊಸ್ಟೊಯ್ ವಿಸ್ಕಿ ಶಿಖರಪ್ರಾಯರು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಜಗತ್ತು ಕಂಡ ಸರ್ವಕಾಲೀಕ ಕಾದಂಬರಕಾರರು ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಇವರನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/513793/Russian-literature|publisher=Encyclopedia Britannica|accessdate=2008-04-11|title=Russian literature; Leo Tolstoy}}</ref><ref>{{cite web|publisher=Time Magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,943893,00.html?promoid=googlep|accessdate=2008-04-10|title=Freaking-Out with Fyodor|author=Otto Friedrich|archive-date=2012-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20121103141539/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,943893,00.html?promoid=googlep|url-status=dead}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|thumbnail|upright|ಲಿಯೋ ಟಾಲ್ ಸ್ಟಾಯ್ ((1828–1910), ಲೇಖಕ]] 1880ರ ವೇಳೆಗೆ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಅದಾಗಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರ ಕಾಲ ಮುಗಿದು ಹೋಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಕವಿತೆಗಳೇ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಈ ಪ್ರಕಾರ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಜಗತ್ತನ್ನು ಆಳಿತು. ಈ ಕಾಲವನ್ನು [[ರಷ್ಯಾ ಕಾವ್ಯದ ರಜತ ವರ್ಷ|ರಷ್ಯನ್ ಕಾವ್ಯದ ರಜತ ಪರ್ವ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವಾದವೇ ತುಂಬಿದ್ದರೆ, 1893 ಮತ್ತು 1914ರ ನಡುವೆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಪ್ರತಿಮಾಪಂಥ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿತು.ಆ ಕಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕರೆಂದರೆ [[ವಾಲೆರಿ ಬ್ರ್ಯುಸೋವ್]], [[ಆಂಡ್ರೇ ಬೆಲಿ]], [[ವ್ಯಾಚೆಸ್ಲಾವ್ ಇವನೋವ್ (ಕವಿ)|ವ್ಯಾಚೆಸ್ಲಾವ್ ಇವನೋವ್]], [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಬ್ಲಾಕ್]], [[ನಿಕೊಲಾಯ್ ಗುಮಿಲೇವ್]], [[ದ್ಮಿಟ್ರಿ ಮೆರೆಜ್ಕೋವಿಸ್ಕಿ|ದಿತ್ರಿ ಮೆರೆಜ್ಕೋವಿಸ್ಕಿ]], [[ಫ್ಯೋಡರ್ ಸೊಲೊಗುಬ್]], [[ಅನ್ನಾ ಅಖ್ಮಟೋವಾ|ಅಣ್ಣಾ ಅಖ್ಮಾಟೋವಾ]], [[ಒಸಿಪ್ ಮಂಡೇಲ್ ಸ್ತಂ|ಒಸಿವ್ ಮಂಡೇಲ್ ಸ್ತಂ]], [[ಮರಿನಾ ತ್ಸೆಟೆಯ್ವಾ]], [[ಲಿಯೊನಿಡ್ ಆಂಡ್ರೆಯೆವ್]], [[ಇವಾನ್ ಬುನಿನ್|ಇವನ್ ಬುನಿನ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾಕ್ಸಿಂ ಗಾರ್ಕಿ]]. 1917ರ ರಷ್ಯಾ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆ ನಂತರದ ಶೀತಲ ಸಮರದಿಂದಾಗಿ ರಷ್ಯಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜೀವನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಯಿತು.ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಲೇಖಕರು [[ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ|ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ]]ವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರ ನಡೆದರೆ, ಕ್ರಾಂತಿಯ ಧೋರಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಕಂಪವುಳ್ಳ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಲೇಖಕರು ಉಳಿದುಕೊಂಡರು. ಈ ಪೈಕಿ ಕೆಲವು ಉತ್ಸಾಹಿಗಳು, ಹೊಸ ರಾಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತಹ ಹೊಸ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಲೇಖಕರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. 1920ರ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಲೇಖಕರು ಸಹನೆಯಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು.1930ರಲ್ಲಿ ಜೋಸೆಫ್ ಸ್ಟಾಲಿನ್ ನ [[ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವತೆ|ಸಮಾಜವಾದಿ ನಂಬಿಕೆ]]ಯ ತಳಹದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲಿದ್ದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿಗಿಗೊಂಡವು.ಆತನ ಮರಣಾನಂತರ ಸೌಹಾರ್ದ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳೂ ಸಡಿಲವಾದವು.1970 ಮತ್ತು 1980ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಮಾಜವಾದಿ ನಂಬಿಕೆಯ ನೀತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವ ಲೇಖಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿತು.ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕರೆಂದರೆ [[ಯೆವ್ಗೆನಿ ಝಾಮ್ಯಂಟಿನ್]], [[ಇಸಾಕ್ ಬಾಬೆಲ್]], [[ಇಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋವ್]], [[ಯೂರಿ ಒಲೆಶಾ|ಯುರಿ ಒಲೆಶಾ,]] [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ನಬಕೋವ್|ವ್ಸಾಡಿಮಿರ್ ನಬೊಕೋವ್,]] [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಬುಲ್ಗಕೋವ್|ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಬುಲ್ಗಕೊವ್,]] [[ಬೊರಿಸ್ ಪಾಸ್ಟರ್ನಾಕ್|ಬೋರಿಸ್ ಪಾಸ್ಟರ್ನಾಕ್,]] ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಸೊಲ್ಜೆನಿಟ್ಸಿನ್, ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಮಾಯಕೊವಿಸ್ಕಿ, [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೋವಿಚ್ ಶೊಲೊಕೊವ್|ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಶೊಲೊಕೊವ್,]] ಯೆವ್ಗೆನಿ ಯೆವ್ತುಶೆಂಕೊ ಮತ್ತು ಆಂಡ್ರೇ ವೊಜ್ನೆಸೆಂಸ್ಕಿ. === ಚಲನಚಿತ್ರ === {{main|ರಷ್ಯಾದ ಸಿನಿಮಾ}} [[ಚಿತ್ರ:Vgik.jpg|thumbnail|left|ರಷ್ಯಾ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲೆ ಸಂಸ್ಥೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಹಳೇ ಚಲನಚಿತ್ರ ಶಾಲೆ,]] ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಅಗ್ಗದ ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿರಾಮಕ್ಕೆಂದೇ ಇರುವುದೆಂದು ಪಶ್ಚಿಮದ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗೊಂಡ ದೇಶಗಳು ಮೊದಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದ ವೇಳೆ, ೧೯೧೭ರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಬೆನ್ನಿಗೇ ರಷ್ಯಾದ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂತು. ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ತಿದ್ದುವಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದು ರಷ್ಯಾ ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದೂ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/394161/history-of-the-motion-picture|publisher=Encyclopædia Britannica|title=History of the motion picture: The Soviet Union|accessdate=2008-01-07}}</ref> ೧೯೧೭ರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಬಳಿಕ ಸೋವಿಯತ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಅವಿಷ್ಕಾರಗಳ ತವರು ಮನೆಯಾದವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ''[[ಪೊಟೆಮ್ಕಿನ್ ಸಮರನೌಕೆ|ಬ್ಯಾಟಲ್ ಶಿಪ್ ಪೋಟ್ ಮ್ಕಿನ್]] '' ಚಲನಚಿತ್ರ ಹೊರಬಂತು.<ref name="film">{{cite web|title=Russia::Motion pictures|publisher=Encyclopædia Britannica|year=2007|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/513251/Russia|accessdate=2007-12-27}}</ref> ಸೋವಿಯತ್-ಯುಗದ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಪೈಕಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಸೆರ್ಗೆಯ್ ಐನ್ ಸ್ಟ್ಟೈನ್|ಸೆರ್ಗೆಯ್ ಐನ್ ಸ್ಟ್ಟೈನ್‌ಮತ್ತು]] [[ಆಂಡ್ರೇ ತಾರ್ಕೊವಿಸ್ಕಿ]] ಅವರು ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸೃಜನಶೀಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಹೆಸರು ಪಡೆದರು. ಐನ್ ಸ್ಟೈನ್ ಕೂಡ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಹಾಗೂ ತಾತ್ವಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಿ [[ಲೆವ್ ಕುಲೆಶೋವ್]] ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿರುವ ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರ ಶಾಲೆ [[ಗೆರಾಸಿಮೊವ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲೆ ಸಂಸ್ಥೆ|ರಷ್ಯಾ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲೆ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುವಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನೇ ನೀಡಿದ [[ಸೋವಿಯತ್ ಸಂಯೋಜನೆ ತತ್ವ|ಮಾಂಟೇಜ್]] ಸೂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಕುಲೆಶೋವ್ ಅವರದ್ದು. [[ದ್ಜಿಗಾ ವೆರ್ಟೋವ್|ದ್ಜಿಗ ವೆರ್ಟೋವ್]] ಅವರ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಕುರಿತ ಕಿನೊ-ಗ್ಲಾಸ್ ("ಚಲನಚಿತ್ರ-ಕಣ್ಣು")ಸಿದ್ದಾಂತ, ಚಲನಚಿತ್ರದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿತು. ಈ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಬಳಸಿ ನೈಜ ಜೀವನ ಕುರಿತ ನಡೆಸಿದ ಪರಿಶೋಧನಗಳು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಿತ ಚಿತ್ರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರದ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು. ೧೯೩೨ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಾಲಿನ್ [[ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವತೆ|ಸಮಾಜವಾದಿ ನಂಬಿಕೆ]]ಯನ್ನು ದೇಶದ ನೀತಿಯನ್ನಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು; ಇದು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಿದರೂ, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ''[[ಚಾಪಯೇವ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಚಪ್ಪೇವ್]]'','' [[ದಿ ಕ್ರೇನ್ಸ್ ಆರ್ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್]] '' ಮತ್ತು ''[[ಬಾಲ್ಲದ್ ಆಫ್ ಎ ಸೋಲ್ಜಿಯರ್]] '' ಇತ್ಯಾದಿ ಅನೇಕ ಸೋವಿಯತ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿವೆ.<ref name="film"/> [[ಲಿಯೊನಿಡ್ ಗೈಡಾಯ್|ಲಿಯೊನಿಡ್ ಗೈಡಾಯ್‌ಅವರ]] ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳು ೧೯೬೦ ಮತ್ತು ೧೯೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದಿದ್ದವು, ಅವುಗಳ ಕೆಲವು ಆಕರ್ಷಕ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಇಂದೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಮೊಟಿಲ್]] ಅವರ ''[[ವೈಟ್ ಸನ್ ಆಫ್ ದಿ ಡೆಸರ್ಟ್]] '' ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಅಲ್ಲದೆ ಇದು [[ಒಸ್ಟರ್ನ್]] ಎಂಬ ಹೊಸ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು.[[ಗಗನಯಾತ್ರಿ|ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳು]] ಕೂಡ ತಾವು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ತೆರಳುವ ಮೊದಲು ಚಲನಚಿತ್ರ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೯೮೦ರಿಂದ ೧೯೯೦ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯನ್ನು ರಷ್ಯನ್ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಕಾಲವೆನ್ನಬಹುದು. ರಷ್ಯಾದ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಸರ್ಕಾರದ ಅನುದಾನಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿದ ಪರಿಣಾಮ, ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೂಡ ಇಳಿಮುಖಗೊಂಡಿತು. ೨೧ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನೋಡುಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅದಾಗಲೇ ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿತ್ತು.<ref name=kino>{{cite web|author=Dzieciolowski, Z|title=Kinoeye: Russia's reviving film industry|url=http://www.opendemocracy.net/globalization-Film/russian_film_3726.jsp|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20071221031103/http://www.opendemocracy.net/globalization-Film/russian_film_3726.jsp|url-status=dead}}</ref> ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಬಂದ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ ೫೬೫ ದಶಲಕ್ಷ $. ಇದು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ[<ref>{{cite web|title=Russian Entertainment & Media Industry worth $27.9 bn by 2011|publisher=PricewaterhouseCoopers|url=http://www.pwc.com/extweb/ncpressrelease.nsf/docid/B373F0C74AA25A7480257309003B9833|accessdate=2007-12-27|archive-date=2007-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20070926220504/http://www.pwc.com/extweb/ncpressrelease.nsf/docid/B373F0C74AA25A7480257309003B9833|url-status=dead}}</ref> ೪೭% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು.(ತುಲನೆ ಮಾಡಿ ನೋಡುವುದಿದ್ದಲ್ಲಿ ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಆದಾಯ ೬ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್).<ref name="kino"/> ರಷ್ಯಾ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆ ಸಿಗುವುದು ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ''[[ರಷ್ಯನ್ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ|ರಷ್ಯನ್ ಆರ್ಕ್]]'' (೨೦೦೨) ಒಂದೇ ಟೇಕ್ ನಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ರಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರ. === ಚಿತ್ರಕಲೆ === {{main|Russian visual arts}} ರಷ್ಯಾದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ [[ವಿಗ್ರಹ ಚಿತ್ರ|ವಿಗ್ರಹ ಕಲೆ]] ಮತ್ತು [[ಬೈಜಾಂಟಿಯಂ|ಬೈಝಾಂಟಿಯಂ]]ನಿಂದ ಪಾರಂಪರಿಕವಾಗಿ ಬಂದ ರೋಮಾಂಚಕ [[ಹಸಿಚಿತ್ರ|ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು.[[ಮಾಸ್ಕೋ|ಮಾಸ್ಕೊ]] ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, [[ಗ್ರೀಕ್ ನ ಥಿಯೊಪಾನ್ಸ್|ಗ್ರೀಕಿನ ಥಿಯೋಪಾನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಆಂಡ್ರೇ ರುಬ್ಲೇವ್]] ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೇಳಿ ಬಂದವು. ರಷ್ಯಾದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 1757ರಲ್ಲಿ [[ರಷ್ಯಾ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.[[ಇವಾನ್ ಅರ್ಗುನೋವ್]], {{1}2}ಫ್ಯೋಡರ್ ರೊಕೊಟೊವ್, [[ದ್ಮಿಟ್ರಿ ಲೆವಿಜ್ಕಿ]] ಮತ್ತು [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಬೊರೊವಿಕೊವಿಸ್ಕಿ]] ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾವಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ವಾಸ್ತವತೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ವಾಸ್ತವವಾದ]] ಏಳಿಗೆ ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಅನನ್ಯತೆ ವಾಸ್ತವವಾದಿಗಳ ಪಾಲಾಯಿತು.ರಷ್ಯಾ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಅಗಲವಾದ ನದಿಗಳು, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಬರ್ಚ್ ಮರಗಳು ಮಾಯವಾಗಿ ನಾಡಾದ ಕಾಡು, ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಜನಜೀವನ, ಸಮಕಾಲೀನರ ಬೃಹತ್ ಭಾವ ಚಿತ್ರಗಳು ಆ ದೇಶದ ಗುರುತಿನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿವೆ.ಇತರ ಕಲಾವಿದರು [[ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಮರ್ಶೆ]], ಬಡವರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಗಳ ವಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರು. ಆದರೆ [[ರಷ್ಯಾದ 2ನೇ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್|2ನೇ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್]] ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ [[ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ವಾಸ್ತವತೆ|ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ವಾಸ್ತವವಾದ]] ಏಳಿಗೆ ಕಂಡಿತು. [[ಚಿತ್ರ:NesterovMV NaRusi206x483GTG.jpg|thumbnail|ರಸ್': ಮಿಖಾಯಿಲ್ ನೆಸ್ಟೆರೋವ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಜನರ ಆತ್ಮ, ರಷ್ಯಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಸೂತ್ರ.]] [[ಚಿತ್ರ:Bernsteinzimmer02.jpg|thumbnail|left|ಅಂಬರು ಕೋಣೆ]] 1861ರಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದ ಬಳಿಕ ಕೆಲವು ಕಲಾವಿದರು ಮಾನವನ ಸಂಕಷ್ಟಗಳ ಕುರಿತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸತೊಡಗಿದರು.ರಷ್ಯಾ ಇತಿಹಾಸದ ನಾಟಕೀಯ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಬೃಹತ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕಲಾವಿದರು ರಚಿಸಿದ್ದೂ ಉಂಟು.[[ಪೆರೆದ್ವಿಜ್ನಿಕಿ|ಪೆರಿದ್ವಿಜಿನಿಕಿ]] ನೇತೃತ್ವದ (ಅಲೆಮಾರಿಗಳು) ಕಲಾವಿದರ ಗುಂಪು ರಷ್ಯಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಅಕಾಡೆಮಿ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಕಲಾ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ತುಡಿತವಿತ್ತು.ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವಾಸ್ತವವಾದಿಗಳೆಂದರೆ [[ಇವಾನ್ ಶಿಂಶ್ಕಿನ್]], [[ಅರ್ಕಿಪ್ ಕ್ಯುಂದಿಜಿ]], [[ಇವಾನ್ ಕ್ರಾಮೋಸ್ಕಿ]], [[ವಾಸಿಲಿ ಪೊಲೆನೋವ್]], [[ಇಸಾಕ್ ಲೆವಿಟಾನ್]], [[ವಾಸಿಲಿ ಸುರಿಕೋವ್]], [[ವಿಕ್ಟರ್ ವಾಸ್ನೆಟೋವ್]], [[ಇಲ್ಯಾ ರೆಪಿನ್]]. 1830ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳು ಕಲಾಕಾರರನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದವು. ಹುಟ್ಟು ಪ್ರತಿಭೆಗಳೆಂದರೆ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೆವಿಚ್ ಇವನೋವ್|ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಇವನೋವ್]] ಮತ್ತು [[ಕಾರ್ಲ್ ಬ್ರಲೋವ್|ಕಾರ್ಲ್ ಬ್ರುಲೋವ್]], ಇವರಿಬ್ಬರು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಪ್ರೇಮಕತೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತರಾಗಿದ್ದರು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಅಪೂರ್ವ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದವು ಅಲ್ಲದೆ ಅವು ರಷ್ಯಾ ಸಮಾಜದ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾದವು. [[ಚಿತ್ರ:Moscow Metro, Kievskaya station.jpg|thumbnail|left|ಮಾಸ್ಕೋ ಮೆಟ್ರೋದ ಸುಂದರ ಅಲಂಕಾರ]] [[ರಷ್ಯಾದ ಅವಂತ್-ಗಾರ್ಡ್]] ಕೊಡೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪದ, ಇದಕ್ಕೆ ಬೃಹತ್ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬರ್ಥವಿದೆ. 1890 ರಿಂದ 1930ರ ಅಂದಾಜು [[ಆಧುನಿಕ ಕಲೆ|ಆಧುನಿಕ ಕಲಾ]] ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಭಾವಿ ಅಲೆ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಏಳಿಗೆ ಕಂಡಿತು. ಪ್ರತ್ಯೇಕ, ಆದರೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ, ಆ ಕಾಲದ ಕಲೆಯ ಪ್ರಗತಿ ಈ ಪದದ ಅರ್ಥ; ಹೆಸರಿಸುವುದಿದ್ದರೆ [[ಹೊಸ ನಂಬಿಕೆ|ಹೊಸ ಅನುಕರಣೆ]], [[ಪರಮಾಧಿಕಾರ]], [[ರಚನಾತ್ಮಕತೆ (ಕಲೆ)|ರಚನಾತ್ಮಕತೆ]], [[ರೇಯಾನಿಸಂ|ಚಿತ್ತಗ್ರಾಹ್ಯ ಕಲೆ]], [[ರಷ್ಯಾ ಭವಿಷ್ಯದ್ವಾದ|ಭವಿಷ್ಯದ್ವಾದ]].ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರ ಪೈಕಿ ಕೇಳಿ ಬರುವ ಹೆಸರುಗಳು; [[ಎಲ್ ಲಿಸ್ಸಿಟ್ಸ್ಕಿ|ಎಲ್ ಲಿಸ್ಸಿಟ್ಜಸ್ಕಿ]], [[ಕಾಜಿಮಿರ್ ಮಾಲೆವಿಚ್]], [[ವಾಸ್ಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್ಸ್ಕಿ|ವೇಸ್ಸಿಲಿ ಕಂಡಿನ್ಸ್ಕಿ]], [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಟಾಟ್ಲಿನ್]], [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ರೋಡ್ಚೆಂಕೊ]] ಮತ್ತು [[ಮಾರ್ಕ್ ಚಾಗಲ್]]. 1932 ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾ ಕ್ರಾಂತಿ 1917|1917ರ ರಷ್ಯಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸತನ ತಂದವರ ಗುಂಪು ಕ್ರೀಯಾಶೀಲವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಉತ್ತುಂಗ ತಲುಪಿದ್ದವು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ಅವಂತ್-ಗಾರ್ಡ್|ಹೊಸತನ ತಂದವರ]] ಗುಂಪಿನ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಜೊತೆ, ಹೊಸದಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ [[ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವತೆ|ಸಾಮಾಜಿಕ ನಂಬಿಕೆ]] ಯ ನಿಲುವುಗಳ ನಡುವೆ ಘರ್ಷಣೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. 1920ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಕಠಿಣ ನೀತಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದಂತೆ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಮೇಲೂ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೊಸತನ ತಂದವರು ತೆರೆಮರೆಗೆ ಸರಿದರು.ಸಾಮಾಜಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಹೊಸತನ ತಂದವರಲ್ಲಿ [[ಎರ್ನೆಸ್ಟ್ ನೈಜ್ವೆಸ್ಟ್ನಿ]], [[ಇಲ್ಯಾ ಕವಕೋವ್]], [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಶೆಮ್ಯಾಕಿನ್]], [[ಎರಿಕ್ ಬುಲಟೋವ್|ಎರಿಕ್ ಬುಲಟೋವ್‌ಮತ್ತು]] [[ವೆರಾ ಮುಖಿನಾ|ವೆರಾ ಮುಖಿನಾಪ್ರಮುಖರು]].ಅವರಲ್ಲಿ [[ಅನುಕರಣೆ]], [[ಅತಿ ವಾಸ್ತವತೆ|ಅತಿ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕತೆ]], [[ವಿಕಟ ಚಿತ್ರ|ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ತನೆ]], [[ಚಿತ್ತಗ್ರಹ್ಯ|ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ]] ಮನೋಭಾವನೆಗಳಿದ್ದರೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾನೂನು, ಕಟ್ಟಳೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ಅಸಹ್ಯ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1940ರಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಕಲಾವಿದರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶಪ್ರೇಮ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿದ್ದು, ಬಲ ಪಂಥೀಯ ಉಗ್ರವಾದ ವಿರೋಧಿ ನಿಲುವೂ ಇದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿತ್ತು.ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹಾ ಸಮರದ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕದನಗಳನ್ನು ದೇಶಪ್ರೇಮ ಉಕ್ಕಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಮರಾನಂತರ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಹುತಾತ್ಮರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಹುತಾತ್ಮರು ತೋರಿದ ಪ್ರತಿರೋಧ, ಶೌರ್ಯ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಮನಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಹೇಳುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪರಿಣಾಮ ರಷ್ಯಾದ ಅನೇಕ ಕಲಾವಿದರು ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್ ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದು ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದರು.ರಷ್ಯಾ ಕಲಾವಿದರಾದ [[ವಾಸ್ಸಿಲಿ ಕಾಂಡಿನ್ ಸ್ಕಿ]], [[ಮಾರ್ಕ್ ಚಾಗಲ್]], ಮತ್ತು [[ನೌಮ್ ಗಾಬೊ]] ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಮತ್ತು ಮುನಿಚ್ ನಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದ ರಷ್ಯಾ ಕಲಾವಿದರು ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದದ್ದು ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತ್ತು. {{clear}} === ಕ್ರೀಡೆ === {{main|Sport in Russia}} [[ಚಿತ್ರ:Maria Sharapova Indian Wells 2006 2.jpg|thumbnail|right|ಮರಿಯಾ ಶರಾಪೋವಾ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟು [481]]] ರಷ್ಯಾದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಹಲವು ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆಯುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದು ಮತ್ತು ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಮತ್ತು ಇತರೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದು ಸ್ಥಿರತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ತಂಡ ತಾನು ಪಾಲ್ಗೊಂಡ 18 ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ 14ರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಪದಕ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತ್ತು; ಇದರಿಂದಾಗಿ USSR ಅಂದು ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿತ್ತು.[[1952 ಒಲಿಪಿಂಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|1952ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲೂ ರಷ್ಯಾದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಸದಾ ಹೆಚ್ಚು ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲ 3 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಥಿರ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಸೋವಿಯತ್ ನ ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟ್ ಪಟುಗಳು, ಟ್ರಾಕ್ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ರೀಡಾಳುಗಳು, ವೈಟ್ ಲಿಫ್ಟರ್ ಗಳು, ಕುಸ್ತಿ ಪಟುಗಳು, ಕ್ರಾಸ್ ಕಂಟ್ರಿ ಸ್ಕೈಯರ್ಸ್ ಮತ್ತ ಬಾಕ್ಸರ್ ಗಳು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯತ್ತುಮ ಕ್ರೀಡಾಳುಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪತನದ ನಂತರವೂ ರಷ್ಯಾದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮೆರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ [[1980 ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಪಿಂಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|1980 ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್]] ನಡೆದಿದ್ದರೆ, 2014ರ [[2014 ಚಳಿಗಾಲದ ಒಲಿಂಪಿಕ್|ಚಳಿಗಾಲದ ಒಲಿಪಿಂಕ್]] ನ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಸೋಚಿ ವಹಿಸಲಿದೆ. ಅನೇಕ ಒಲಿಪಿಂಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳು, [[FIBA ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್|ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್]] ಮತ್ತು [[ಯುರೋಬಾಸ್ಕೆಟ್|ಯುರೋ ಬಾಸ್ಕೆಟ್]] ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿರುವ ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ತಂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠ ತಂಡ. 2009ರವರೆಗೆ ತಂಡದಲ್ಲಿ [[NBA]] ಅನೇಕ ಆಟಗಾರರಿದ್ದರು, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಉತಾಹ್ ಜಾಜ್]], ಮುನ್ನಡೆ ಆಟಗಾರ [[ಆಂಡ್ರಿ ಕಿರಿಲೆಂಕೊ (ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್)|ಆಂಡ್ರಿ ಕಿರಿಲೆಂಕೊ]]. ಇವರು ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಆಟದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಚಿರಪರಿಚಿತ. 2007ರಲ್ಲಿ, ರಷ್ಯಾ ತಂಡ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಸ್ಪೇನ್ ತಂಡವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ [[ಯುರೋಬಾಸ್ಕೆಟ್ 2007|Eurobasket 2007]] ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.ರಷ್ಯಾ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಕ್ಲಬ್ ಗಳಾದ [[PBC CSKA ಮಾಸ್ಕೋ]] (2006 ಮತ್ತು 2008 ಯುರೋ ಲೀಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್) ಯುರೋಪ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಾದ ಯುರೋ ಲೀಗ್ ಮತ್ತು [[ULEB Cup]][[ULEB ಕಪ್]] ನಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿವೆ. ಸೋವಿಯತ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪುಟ್ಬಾಲ್ ಆಡುವ ದೇಶವಾಗಿದ್ದ ರಷ್ಯಾ, ಅನೇಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿತ್ತು.ಐಸ್ ಹಾಕಿ ಮತ್ತು ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಜೊತೆಗೆ, ಇಂದು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕೂಡ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆ. USSR ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೂ, ಅನೇಕ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ([[ಯುರೋ 1960]])ಮತ್ತು ಹಲವು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿಯೂ ([[ಯುರೋ 1988]]) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುಟ್ಬಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.1991ರ ವಿಭಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದ ರಷ್ಯಾ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಇದೀಗ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ.ರಷ್ಯಾ ಕ್ಲಬ್ ಗಳ ಪೈಕಿ([[CSKA ಮಾಸ್ಕೋ|CSKA ಮಾಸ್ಕೊ]],[[ಜೆನಿತ್ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌|ಝೆನಿಟ್ ಸೈಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ಬರ್ಗ್]], [[ಲೊಕೊಮೊಟಿವ್ ಮಾಸ್ಕೋ|ಲೊಕೊಮೇಟಿವ್ ಮಾಸ್ಕೋ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಪಾರ್ತಕ್ ಮಾಸ್ಕೋ|ಸ್ಪಾರ್ಟಕ್ ಮಾಸ್ಕೊ]]- ಒಂಭತ್ತು ಬಾರಿಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ ರಷ್ಯಾ) ಯುರೋಪ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ (CSKA ಮತ್ತು ಝೆನಿಟ್ [[UEFA Cup|UEFA]] 2005 ಮತ್ತು 2008) ಈಚೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಾಣುತ್ತಿವೆ. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ([[ಯುರೋ 2008]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು)ರಷ್ಯಾ ಲೀಗ್ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲೇ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗುವ ದಿನ ದೂರವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಈಗಾಗಲೇ ಅನೇಕರು ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿದಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡೆಗೆ ರಷ್ಯಾ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಹಣ ತೊಡಗಿಸಿರುವುದೂ ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾರಣ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿದೇಶಿ ಆಟಗಾರರು ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯುರೋ 2008ರ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್ ಗೆ ಶರಣಾದ ರಷ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡ, ಡಚ್ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಗುಸ್ [[ಗುಸ್ ಹಿಡ್ಡಿಂಕ್|ಹಿಡಿಂಕ್]] ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಬಲ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತೆ ವೇಗದಿಂದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲೇ ಐಸ್ ಹಾಕಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ರಷ್ಯಾ ತಂಡ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ [[ಒಲಿಪಿಂಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಐಸ್ ಹಾಕಿ|ಒಲಿಂಪಿಕ್]] ಮತ್ತು [[IIHF|ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಗೆಲ್ಲುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಪಾರಮ್ಯ ಸಾಧಿಸಿತ್ತು.ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ವಿಭಜನೆಯಾದ ನಂತರ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ 15 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಚಿನ್ನ ಗೆಲ್ಲಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇತರ ಕ್ರೀಡೆಗಳಂತೆ ರಷ್ಯಾದ ಐಸ್ ಹಾಕಿಗೂ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಬಲ ಹಾಕಿ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ,[[2008 IIHF ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ಸ್|2008]] ಮತ್ತು [[2009 IIHF ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ಸ್|2009]] ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡು, ಐಸ್ ಹಾಕಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆನಡಾವನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿದ್ದಾರೆ. ಫಿಗರ್ ಸ್ಕೇಟಿಂಗ್ ಇನ್ನೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆ; 1960ರಲ್ಲಿ, ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಫಿಗರ್ ಸ್ಕೇಟಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಜೋಡಿ ಸ್ಕೇಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಐಸ್ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. 1964ರಿಂದ ಈವರೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ನಲ್ಲೂ, ಸೋವಿಯತ್ ಅಥವಾ ರಷ್ಯಾದ ಜೋಡಿಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ, ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಅಜೇಯವಾಗಿ ಉಳಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯೂ ಅವರದ್ದು.ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಟೆನಿಸ್ ಕೂಡ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಬಂತು ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಸಾಕಷ್ಟು ಖ್ಯಾತ ಟೆನಿಸ್ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಚೆಸ್ ಕೂಡ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಲ್ಲಿತ್ತು; 1927ರಿಂದ ಸೋವಿಯತ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಚೆಸ್ ಗ್ರಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಗಳು ಸತತವಾಗಿ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ರಷ್ಯಾ ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೈಟ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಗಳ ಮನೆಯೂ ಹೌದು. ರಷ್ಯಾದ ಫೆಡರ್ ಎಮಿಲಿಯಾನೆಂಕೊ (Фёдор Владимирович Емельяненко)ಸುಮಾರು ದಶಕದ ಕಾಲ MMA(ಮಿಶ್ರ ಮಾರ್ಷಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ )ಕಿರೀಟ ಧರಿಸಿದ್ದ ಮತ್ತು ಆತನಿಗೆ ಎಂಎಂಎ ಇತಿಹಾಸ ಕಂಡ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೋರಾಟಗಾರ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಯಿದೆ.ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿರುವ ಫೆಡರ್ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಹೆಸರುವಾಸಿ, 2008 ಬೀಜಿಂಗ್ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಪರವಾಗಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಅವರನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. == ಜಾಗತಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸವಾಲು == ಎಪ್ರಿಲ್ 2009 ರಂದು ಲಿಸ್ಬನ್ನಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಜಾಗತಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸವಾಲು]] ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯಿಯಾಗಿರುವ ರಷ್ಯಾ, ಜಾಗತಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸವಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾಲಿ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್. == ಆಕರಗಳು == {{reflist|2}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.rsnet.ru/ Rsnet.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080405105946/http://www.rsnet.ru/ |date=2008-04-05 }}—ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರಿ ಜಾಲತಾಣ{{ru icon}} * [http://www.duma.ru/ ಡುಮಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140401074830/http://www.duma.ru/ |date=2014-04-01 }}—ಸಾಂಸದಿಕ ಕೆಳಸದನದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ {{ru icon}} * [https://archive.is/20120805045016/www.council.gov.ru/eng/index.html ಸಂಯುಕ್ತ ಪರಿಷತ್ತು]—ಸಾಂಸದಿಕ ಮೇಲ್ಸದನದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ * [https://web.archive.org/web/20030908005515/http://www.kremlin.ru/eng/ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್]—ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-r/russia.html ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಸಂಪುಟ ಸದಸ್ಯರು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120926195007/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-r/russia.html |date=2012-09-26 }} * [http://www.cbr.ru/eng/ ರಷ್ಯಾ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್] * [http://www.customs.ru/en/ ರಷ್ಯಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸುಂಕದ ಖಾತಾ ಸೇವಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110219024441/http://www.customs.ru/en/ |date=2011-02-19 }} * ಓಜಸ್ಸು ಮಾಹಿತಿ ಆಡಳಿತದಿಂದ [http://tonto.eia.doe.gov/country/country_energy_data.cfm?fips=RS ರಷ್ಯಾಗೆ ಓಜಸ್ಸಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071110000207/http://tonto.eia.doe.gov/country/country_energy_data.cfm?fips=RS |date=2007-11-10 }} * [http://www.russia-travel.com/ ರಷ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮೂಹ]—ರಷ್ಯಾದ ಅಧಿಕೃತ ಪರ್ಯಟನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ * [http://www.russianempirecruises.com/ RussianEmpireCruises] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090501223415/http://www.russianempirecruises.com/ |date=2009-05-01 }}—ರಷ್ಯಾದ ಅಧಿಕೃತ ಕಡಲಯಾನ ಸೇವೆ * [http://www.volgadream.com/ Volga river cruises in Russia]—ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ ಕಡಲಯಾನ ಸೇವೆ * [http://en.rian.ru/ ರಷ್ಯಾದ ವಾರ್ತಾ ನಿಯೋಗ ರಿಯಾ ನೊವೊಸ್ಟಿ] ;ಇತರೆ * [http://www.interfax.com/ Interfax.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060425211441/http://www.interfax.com/ |date=2006-04-25 }}—ಇಂಟರ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌ - ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿರುವ ವಾರ್ತಾ ನಿಯೋಗ * [http://www.waytorussia.net/WhatIsRussia/Intro.html ರಷ್ಯಾ ಕಡೆಗೆ ಮಾರ್ಗ. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150206181434/http://www.waytorussia.net/WhatIsRussia/Intro.html |date=2015-02-06 }}[http://www.waytorussia.net/WhatIsRussia/Intro.html ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಜನತೆಯ ಪರಿಚಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150206181434/http://www.waytorussia.net/WhatIsRussia/Intro.html |date=2015-02-06 }} * [http://www.ib.hu-berlin.de/~pbruhn/russgus.htm RussGUS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080408132601/http://www.ib.hu-berlin.de/~pbruhn/russgus.htm |date=2008-04-08 }}—ರಷ್ಯಾ ಬಗೆಗಿನ ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಕಾಶನಗಳ ಗ್ರಂಥ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದತ್ತ ಮಾಹಿತಿ (ಸುಮಾರು 175,000 ಸ್ಥಾನಗಳು) * [http://englishrussia.com/ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರಷ್ಯಾ – ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯ 1/6ರಷ್ಟು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಏನಾದರೊಂದು ತಂಪಾಗಿರುವುದು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ] [[:pnt:Ρουσία|pnt:Ρουσία]] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಷ್ಯ|*]] [[ವರ್ಗ:ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್]] [[ವರ್ಗ:ಸೋವಿಯಟ್ ಒಕ್ಕೂಟ]] 9c8jxqrp8ckrnanbcqdgbj2ytcwua68 0 10578 1374440 1336455 2026-05-30T23:28:48Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374440 wikitext text/x-wiki {{Infobox | bodyclass = geography | above = ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ |image_skyline = Southeast Asia Montage.jpg |imagesize = 45px |image_caption = from top: | image = [[File:Southeast Asia (orthographic projection).svg|180px|center]] | label1 = ವಿಸ್ತೀರ್ಣ | data1 = {{convert|4500000|km2|sqmi|abbr=on}} | label2 = ಜನಸಂಖ್ಯೆ | data2 = ~ 618,000,000 | label3 = ಸಾಂದ್ರತೆ | data3 = {{convert|135.6|/km2|abbr=on}} | label4 = ದೇಶಗಳು | data4 = {{collapsible list |title={{nobold|Sovereign states (11)}} |{{flag|Brunei}} |{{flag|ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ}} |{{flag|East Timor}} |{{flag|Indonesia}} |{{flag|Laos}} |{{flag|Malaysia}} |{{flag|Myanmar}} |{{flag|Philippines}} |{{flag|Singapore}} |{{flag|Thailand}} |{{flag|Vietnam}}}} {{collapsible list |title={{nobold|Other territories (2+1)}} |'''Dependencies''':<br>{{flagicon|Cocos (Keeling) Islands}} [[Cocos (Keeling) Islands]] |{{flag|Christmas Island}}<br>'''Subdivisions''':<br>{{flagicon|India}} [[Andaman and Nicobar Islands]]}} | label6 = GDP (2011) | data6 = $2.158&nbsp;trillion ([[exchange rate]]) | label7 = {{nowrap|GDP per capita}} (2011) | data7 = $3,538 ([[exchange rate]]) | label8 = [[#Languages|Languages]] | data8 = {{collapsible list |title={{nobold|Official languages}} |<br>[[Burmese language|Burmese]]<br>[[ಆಂಗ್ಲ|English]]<br>[[Filipino language|Filipino]]<br>[[Indonesian language|Indonesian]]<br>[[Khmer language|Khmer]]<br>[[Lao language|Lao]]<br>[[Malaysian language|Malaysian/Standard Malay]]<br>[[Mandarin Chinese|Mandarin]]<br>[[ಪೋರ್ಚುಗೀಯ ಭಾಷೆ|Portuguese]]<br>[[Tamil language|Tamil]]<br>[[Tetum language|Tetum]]<br>[[Thai language|Thai]]<br>[[Vietnamese language|Vietnamese]]}} {{collapsible list |title={{nobold|Other languages}} | '''[[Afro-Asiatic languages|Afro-Asiatic]]''':<br>[[Arabic language|Arabic]] | '''[[Austroasiatic languages|Austroasiatic]]''':<br>[[Khmer language|Khmer]], [[Mon language|Mon]], [[Vietnamese language|Vietnamese]], [[Nicobarese languages|Nicobarese]], [[Aslian languages|Aslian]], [[Austroasiatic languages|etc.]] | '''[[Austronesian languages|Austronesian]]''':<br>[[Indonesian Language|Indonesian]], [[Tagalog language|Tagalog]], [[Malay language|Malay]], [[Tetum language|Tetum]], [[Javanese language|Javanese]], [[Sundanese language|Sundanese]], [[Cebuano language|Cebuano]], [[Madurese language|Madurese]], [[Ilokano language|Ilokano]], [[Hiligaynon language|Hiligaynon]], [[Minangkabau language|Minangkabau]], [[Batak languages|Batak]], [[Bikol languages|Bikol]], [[Banjar language|Banjar]], [[Balinese language|Balinese]], [[Waray language|Waray]], [[Kapampangan language|Kapampangan]], [[Pangasinan language|Pangasinan]], [[Buginese language|Buginese]], [[Cham language|Cham]], [[Acehnese language|Acehnese]], [[Iban language|Iban]], [[Kadazan language|Kadazan]], [[Moken languages|Moken]], [[Austronesian languages|etc.]] | '''[[Creole languages|Creoles]]''':<br>[[Chavacano]], [[Tok Pisin language|Tok Pisin]], [[Kristang language|Kristang]], [[Betawi language|Betawi]], [[Ambonese Malay|Ambonese]] | '''[[Dravidian languages|Dravidian]]''':<br>[[Tamil language|Tamil]], [[ತೆಲುಗು]], [[Malayalam language|Malayalam]] | '''[[Indo-European languages|Indo-European]]''':<br>[[ಆಂಗ್ಲ|English]], [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ|ಫ್ರೆಂಚ್]], [[ಪೋರ್ಚುಗೀಯ ಭಾಷೆ|Portuguese]], [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್]], [[ಹಿಂದಿ]], [[Punjabi language|Punjabi]], [[Dutch language|Dutch]], [[Rohingya language|Rohingya]] | '''[[Tai–Kadai languages|Tai–Kadai]]''':<br>[[Thai language|Thai]], [[Lao language|Lao]], [[Shan language|Shan]] | '''[[Sino-Tibetan languages|Sino-Tibetan]]''':<br>[[Burmese language|Burmese]], [[Rakhine language|Rakhine]], [[Karen languages|Karen]], [[Mandarin Chinese|Mandarin]], [[Cantonese]], [[Min Chinese|Min]] | and [[Languages of Asia|many others]]}} | label9 = Time Zones | data9 = {{collapsible list|title= {{nobold|UTC+5:30 to UTC+9}} | [[ಯುಟಿಸಿ+5:30|UTC+5:30]]: Andaman and Nicobar Islands<br>[[UTC+6:30]]: Burma, Cocos (Keeling) Islands<br>[[UTC+7|UTC+7:00]]: Cambodia, Christmas Island, Indonesia, Laos, Thailand, Vietnam<br>[[UTC+8|UTC+8:00]]: Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore<br>[[UTC+9|UTC+9:00]]: Indonesia}} | label10 = Capital cities | data10 = {{Collapsible list |title={{nbsp}} |{{flagicon|Brunei}} [[Bandar Seri Begawan]] |{{flagicon|Thailand}} [[Bangkok]] |{{flagicon|East Timor}} [[Dili]] |{{flagicon|Vietnam}} [[Hanoi]] |{{flagicon|Indonesia}} [[Jakarta]] |{{flagicon|Malaysia}} [[Kuala Lumpur]] |{{flagicon|Philippines}} [[Manila]] |{{flagicon|Myanmar}} [[Nay Pyi Daw]] |{{flagicon|Cambodia}} [[Phnom Penh]] |{{flagicon|Singapore}} [[Singapore]] |{{flagicon|Laos}} [[Vientiane]]}} | label11 = Largest cities <!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO THE CITIES LISTED IN THE [[List of urban areas by population]] ARTICLE, AND LIST PER ALPHABETICAL ORDER. THANKS! --> | data11 = {{Collapsible list |title={{nbsp}} |{{flagicon|Indonesia}} [[Bandung]] |{{flagicon|Thailand}} [[Bangkok]] |{{flagicon|Philippines}} [[Cebu City|Cebu]] |{{flagicon|Philippines}} [[Davao City]] |{{flagicon|Vietnam}} [[Hanoi]] |{{flagicon|Vietnam}} [[Ho Chi Minh City]] |{{flagicon|Indonesia}} [[Jabodetabek|Jakarta]] |{{flagicon|Malaysia}} [[Kuala Lumpur]] |{{flagicon|Philippines}} [[Manila]] |{{flagicon|Indonesia}} [[Medan]] |{{flagicon|Philippines}} [[Quezon City]] |{{flagicon|Singapore}} [[Singapore]] |{{flagicon|Indonesia}} [[Surabaya]] |{{flagicon|Myanmar}} [[Yangon]]}} <!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO THE CITIES LISTED IN THE [[List of urban areas by population]] ARTICLE. THANKS! --> }} [[ಚಿತ್ರ:ASEAN members.png|300px|thumb|right|ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ]] [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮತ್ತು [[ಚೀನಾ|ಚೀನಾದ]] ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಏಷ್ಯಾ]] [[ಖಂಡ|ಖಂಡದ]] [[ದಿಕ್ಕುಗಳು|ಆಗ್ನೇಯ]] ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಗಳು '''ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ'''ದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ==ರಾಜಕೀಯ ವಿಭಾಗಗಳು== ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ದ್ವೀಪಗಳು, ಏಷ್ಯ ಖಂಡದಲ್ಲಿನ ಇಂಡೋಚೀನ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪ-ಇವುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಭೂಪ್ರದೇಶ.[[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ|ಇಂಡೋನೇಷಿಯ]],[[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ ದ್ವೀಪಗಳು]], ಬೋರ್ನಿಯೋದ [[ಬ್ರಿಟನ್|ಬ್ರಿಟಿಷ್]] ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್|ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ]] ಟಿಮೋರ್-ಇವು ಮೊದಲ ಭಾಗದ ರಾಜಕೀಯ ವಿಭಾಗಗಳು.[[ಮಯನ್ಮಾರ್|ಬರ್ಮ]],[[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್|ಥಾಯ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್]],[[ಕಾಂಬೋಡಿಯ]],[[ಲಾವೋಸ್]], [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್|ವಿಯಟ್ನಾಂ (ಪೂರ್ತ್)]],[[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೇಶಿಯಾ]],[[ಸಿಂಗಾಪುರ|ಸಿಂಗಪುರ]],[[ಬ್ರುನೈ]],[[ಪೂರ್ವ ಟೀಮೊರ್]]-ಇವು ಎರಡನೆಯ ಭಾಗದ ರಾಜಕೀಯ ವಿಭಾಗಗಳು. ===ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಶಗಳು=== ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿವರಗಳು. {| class="sortable wikitable sortable " style="text-align:right;" |- ! scope="col" | ರಾಜ್ಯ ! scope="col" | ವಿಸ್ತೀರ್ಣ<br>(km²)<ref name="IMF">{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/02/weodata/weorept.aspx?sy=2014&ey=2017&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=50&pr1.y=17&c=548%2C518%2C516%2C522%2C566%2C576%2C578%2C537%2C536%2C582%2C544&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CLP&grp=0&a=|title=SEA GDP|publisher=IMF}}</ref> ! scope="col" | ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br>(2014)<ref name="IMF"/> ! scope="col" | ಸಾಂದ್ರತೆ<br>(/km²) ! scope="col" | ಜಿಡಿಪಿ (nominal),<br>USD (೨೦೧೬)<ref name="IMF" /> ! scope="col" | ಜಿಡಿಪಿ (nominal)<br>ತಲಾ ಅದಾಯ,<br>USD (೨೦೧೬)<ref name="IMF" /> ! scope="col" | [[ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ|ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ(HDI)]] (2013)<ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |year=2014 |accessdate=13 April 2015 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21–25}}</ref> ! scope="col" | ರಾಜಧಾನಿ |- ! scope="row" style="text-align:left;" | [[ಬ್ರುನೈ]] | 5,765 | 453,000 | 78 | 17,105,000,000 | $37,759 | 0.852 | style="text-align:left;" | [[ಬಂದರ್ ಸೆರಿ ಬಗೆವನ್]] |- ! scope="row" style="text-align:left;" | [[ಕಾಂಬೋಡಿಯ]] | 181,035 | 15,561,000 | 85 | 17,291,000,000 | $1,111 | 0.584 | style="text-align:left;" | [[ನೋಮ್ ಫೆನ್]] |- ! scope="row" style="text-align:left;" | [[ಪೂರ್ವ ಟೀಮೊರ್]] | 14,874 | 1,172,000 | 75 | 4,382,000,000 | $3,239 <ref>http://data.worldbank.org/country/timor-leste?display=graph</ref> | 0.620 | style="text-align:left;" | [[ಡಿಲಿ]] |- ! scope="row" style="text-align:left;" | [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]] | 1,904,569 | 251,490,000 | 132 | 895,677,000,000<ref name="imf.org">http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=70&pr.y=2&sy=2015&ey=2015&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=536&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=</ref> | $3,511 <ref name="imf.org"/> | 0.684 | style="text-align:left;" | [[ಜಕಾರ್ತ]] |- ! scope="row" style="text-align:left;" | [[ಲಾವೋಸ್]] | 236,800 | 6,557,000 | 30 | 11,206,000,000 | $1,709 | 0.569 | style="text-align:left;" | [[ವಿಯೆನ್ ಟಿಯೇನ್]] |- ! scope="row" style="text-align:left;" |[[ಮಲೇಶಿಯ]] | 329,847 | 30,034,000 | 91 | 367,712,000,000 | $13,123<ref>http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/02/weodata/weorept.aspx?sy=2012&ey=2019&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=15&pr1.y=5&c=548&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=</ref> | 0.773 | style="text-align:left;" | [[ಕೌಲಾಲಂಪುರ್]]>[[#ಪುತ್ರಜಯ|*]] |- ! scope="row" style="text-align:left;" | [[ಮಯನ್ಮಾರ್]] | 676,000 | 51,419,000 | 98 | 63,881,000,000 | $1,419<ref name="ReferenceA">http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=58&pr.y=4&sy=2013&ey=2020&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=578&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=</ref> | 0.524 | style="text-align:left;" | [[ನೇಪ್ಯಿಡಾವ್]] |- ! scope="row" style="text-align:left;" | [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್]] | 342,353 | 101,649,000 | 338 | 369,188,000,000<ref name="ReferenceB">http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=54&pr.y=9&sy=2012&ey=2019&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=566&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=</ref> | $3,568<ref name="ReferenceB"/> | 0.668 | style="text-align:left;" | [[ಮನಿಲಾ]] |- ! scope="row" style="text-align:left;" | [[ಸಿಂಗಾಪುರ]] | 724 | 5,554,000 | 7,671 | 289,086,000,000 | $52,049 | 0.901 | style="text-align:left;" | '''ಸಿಂಗಾಪುರ''' (''ನಗರ-ರಾಜ್ಯ'') |- ! scope="row" style="text-align:left;" | [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]] | 513,120 | 65,236,000 | 127 | 437,344,000,000 | $5,697<ref name="ReferenceA"/> | 0.722 | style="text-align:left;" | [[ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್]] |- ! scope="row" style="text-align:left;" | [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್]] | 331,210 | 92,571,000 | 279 | 187,848,000,000 | $2,370<ref>http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=73&pr.y=7&sy=2014&ey=2018&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=582&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=</ref> | 0.638 | style="text-align:left;" | [[ಹನೋಯಿ]] |} <small><cite id=Putrajaya>[[#Kuala_Lumpur|*]]</cite> ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕೇಂದ್ರವು ಪುತ್ರಜಯ.</small> ===ಆಧೀನ ಪ್ರದೇಶಗಳು=== [[File:Location-Asia-UNsubregions.png|thumb|250px|right|[[UNSD]] statistical division for Asia based on statistic convenience rather than implying any assumption regarding political or other affiliation of countries or territories:<ref>{{cite web|url=http://millenniumindicators.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm|title=United Nations Statistics Division- Standard Country and Area Codes Classifications (M49)|publisher=[[United Nations Statistics Division]]|accessdate=2010-07-24|date=6 May 2015|archive-date=2011-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20110713041240/http://millenniumindicators.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm|url-status=dead}}</ref> {{legend|#0000E0|[[North Asia]]}} {{legend|#E000E0|[[Central Asia]]}} {{legend|#00E000|[[Western Asia]]}} {{legend|#E00000|[[South Asia]]}} {{legend|#FFFF20|[[East Asia]]}} {{legend|#FFC000|'''Southeast Asia'''}}]] {| class="sortable wikitable sortable " style="text-align:right;" |- ! scope="col" | ಪ್ರದೇಶ ! scope="col" | ವಿಸ್ತೀರ್ಣ (ಕಿಮೀ²) ! scope="col" | ಜನಸಂಖ್ಯೆ ! scope="col" | ಸಾಂದ್ರತೆ (/ಕಿಮೀ²) ! scope="col" | ರಾಜಧಾನಿ |- ! scope="row" style="text-align:left;" | [[ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ದ್ವೀಪಗಳು]] | 135<ref name="christmasfactbook">{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kt.html|title=Christmas Islands|publisher=CIA World Factbook|accessdate=12 September 2009|archive-date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225080337/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kt.html|url-status=dead}}</ref> | 1,402<ref name="christmasfactbook"/> | 10.4 | style="text-align:left;" | [[ಪ್ಲಯಿಂಗ್ ಫಿಶ್ ಕೋವ್]] |- ! scope="row" style="text-align:left;" | [[ಕೊಕೊಸ್ (ಕೀಲಿಂಗ್) ದ್ವೀಪಗಳು]] | 14<ref name="cocosfactbook">{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ck.html|title=Cocos (Keeling) Islands|publisher=CIA World Factbook|accessdate=12 September 2009|archive-date=10 ಜನವರಿ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190110141142/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ck.html|url-status=dead}}</ref> | 596<ref name="cocosfactbook"/> | 42.6 | style="text-align:left;" | [[West Island, Cocos (Keeling) Islands|West Island (Pulau Panjang)]] |} ====ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರದೇಶ==== {| class="sortable wikitable sortable " style="text-align:right;" |- ! scope="col" | ಪ್ರದೇಶ ! scope="col" | ವಿಸ್ತೀರ್ಣ (ಕಿಮೀ²) ! scope="col" | ಜನಸಂಖ್ಯೆ ! scope="col" |ಸಾಂದ್ರತೆ (/ಕಿಮೀ²) ! scope="col" | ರಾಜಧಾನಿ |- ! scope="row" style="text-align:left;" | {{flagicon|India}} [[ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು|ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು]] | 8,250 | 379,944<ref>Population data as per the Indian Census.</ref> | 46 | style="text-align:left;" | [[ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್]] |} ==ಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣ== [[File:Southeast asia.svg|thumb|Relief map of Southeast Asia.]] ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿರುವ ಅನೇಕ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳಿವೆ. ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಕಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಇರವಾಡಿಗಳಂಥ ದೊಡ್ಡ ನದಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ದ್ವೀಪಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ [[ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ]]ಗಳಿವೆ. ಹವೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಷ್ಣವಲಯದಾಗಿದ್ದು ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ 40'. ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ. ಮಲೇಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಭಾಷೆ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕ್ರತಿಕ ಐಕ್ಯ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣದು. ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಜೋಳ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ಬೆಳೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ರಬ್ಬರ್, ಅಕ್ಕಿ, ತೆಂಗಿನೆಣ್ಣೆ, ಸಕ್ಕರೆ, ತೇಗ, ಮನಿಲ ಹೆಂಪ್, ಟೀ, ಕಾಫಿ, ತಂಬಾಕು, ಮೆಣಸು. ಟಿನ್, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ, ಬಾಕ್ಸೈಟ್_ ಇವು ರಫ್ತಾಗುತ್ತವೆ. ಅಷ್ಟಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಗಳು ಬೆಳೆದಿಲ್ಲ. 16ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ಭಾರತ, ಚೀನ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯ ಸಾಕಷ್ಟು ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳೂ ಪಶ್ಚಿಮದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾದುವಲ್ಲದೆ ಥಾಯಲೆಂಡ್ ಒಂದನ್ನುಳಿದು ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳೂ ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಸಾಹತುಗಳಾದವು. 1961ರ ವೇಳೆಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬೋರ್ನಿಯೊ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಟಿಮೋದರ್‍ಗಳನ್ನುಳಿದು ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳಿಸಿದುವು. ==ಭಾಷೆಗಳು== ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯ ಬಹು ಭಾಷೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳಂತೂ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂತಿದೆ. ಬರ್ಮದಲ್ಲೆ 125-140 ಭಾಷೆಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಕಾಂಬೋಡಿಯ, ಥಾಯ್, ಮಲಯ, ಬರ್ಮಗಳ ಭಾಷೆಗಳು ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನವಾಗಿದ್ದು ಶಿಷ್ಟ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಭಾಷೆಗಳಾಗಿವೆ. ಕಾರೆನ್ ಮತ್ತು ಷಾನ್‍ಗಳಂಥ ಕೆಲವು ಬರೆವಣಿಗೆಗೆ ಬಂದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಶತಮಾನ ಮಾತ್ರ ಆಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಭಾಷೆಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದಿರುವುದು ಬಹು ಸ್ವಲ್ಪ. ಪಾದ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಅವಕ್ಕೆ ನಿಘಂಟುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗಳು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕೆಲವಕ್ಕೆ ಶಬ್ದಭಂಡಾರವನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಉಳಿದವಕ್ಕೆ ಯಾವ ದಾಖಲೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಅಸ್ಟ್ರೊನೀಸಿಯನ್ ಅಥವಾ ಮಲೆಯೊ-ಪಾಲಿನೀಸಿಯನ್, ಮಾನ್-ಖ್ಮರ್, ಸೈನೊ-ಟಿಬೆಟನ್ ಎಂಬ ಮೂರು ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಗಳಿವೆ. ಇವಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಭಾಷೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಗದ ಹೊರತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ಭಾಷೆಗಳ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಖಚಿತವಾಗಿ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದು. ==ಭಾರತೀಯ ಸಂಪರ್ಕ== ಭೌಗೋಳಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನೂ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಒಂದು ದೇಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯ ಮತ್ತು ಇಂಡೋಚೀನ ಎಂಬ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ಕಾಂಬೋಡಿಯ, ವಿಯಟ್‍ನಾಮ್, ಥಾಯ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್, ಲಾವೋಸ್, ಬರ್ಮ, ಜಾವ ಮತ್ತು ಬಾಲಿ ದೇಶಗಳಿವೆ (ನೋಡಿ- ಇಂಡೋನೇಷ್ಯ) ಬಹು ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದಿಂದಲೂ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾದವು. ಇದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನೆಲೆಸಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಗಳ ಸಾಮೀಪ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಡಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ತಳಹದಿಯನ್ನು ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಸೀಡಸ್, ಕ್ರೋಮ್ ಸ್ಟುಟರ್‍ಹೀಮ್, ವಿನ್ಸ್‍ಡೆಟ್. ಪೆಲಿಯಟ್, ಜಿಲುಸ್ಕಿ, ಹಾರ್ವೆ ಮುಂತಾದ ವಿದ್ವಾಂಸರುಗಳ ಕೊಡುಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ. ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿ ಹರಡಿತು ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ವಿನ್ಸ್‍ಡೆಟ್ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಹಿಂದೂಗಳು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಕ್ಕೆ ಹಠಾತ್ತನೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ಅವರ ಪ್ರಯಾಣ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕಕೃತ್ಯಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡಿರಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿದ್ದುದಲ್ಲದೆ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದ ಹಡಗೊಂದು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ರೇವುಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಬೀಡು ಬಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿದ್ದ ವಸ್ತುಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗುವವರೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ನಾವಿಕರು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಗಳೊಡನೆ ಬೆರೆತರು. [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಲ್ಲ ಭಾರತೀಯರು ಅಲ್ಲಿಯ ಜನಗಳ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡರು; ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಆ ದೇಶದ ಸುಂದರ ಯುವತಿಯರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು; ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು [[ರಾಮಾಯಣ]] ಮತ್ತು [[ಮಹಾಭಾರತ]]ದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಜನಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿಯೇ ಮತ್ತೊಂದು ಹಡಗು ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದಿತು. ಈ ರೀತಿ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗಿರಬೇಕು. [[ಕೌಂಡಿನ್ಯ]], [[ಅಗಸ್ತ್ಯ]] ಮುಂತಾದ ಋಷಿಗಳೇ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹರಡಲು ಕಾರಣರಾದರೆಂದು [[ಶಾಸನ]]ಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಮುದ್ರಯಾನ ನಿಷಿದ್ಧಕಾರ್ಯ. ಹಾಗಾದರೂ ಭಾರತೀಯರು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಕಾರಣಗಳೇನು ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಆವಶ್ಯಕ. ವ್ಯಾಪಾರವೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲವಾದ ಕಾರಣವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.[[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್|ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರನ]] ದಂಡೆಯಾತ್ರೆಯಿಂದಲೂ ಪರ್ಷಿಯನ್ನರ ದಾಳಿಗಳಿಂದಲೂ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಹೊರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಕುತೂಹಲ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯರು ರೋಂ ದೇಶದೊಡನೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವೆಸ್‍ಪೆಲಿಸಿಯನ್ ಎಂಬ ಸಾಮ್ರಾಟ ರೋಂ ದೇಶಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ನಷ್ಟವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು [[ಚಿನ್ನ]]ದ ನಾಣ್ಯಗಳು ಹೊರಕ್ಕೆ ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆ ಹಾಕಿದ. ಇದರಿಂದ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯರು, ಚಿನ್ನಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳೊಡನೆ ಸಂಪರ್ಕ ಬೆಳೆಸಬೇಕಾಯಿತು. ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಸುವರ್ಣಭೂಮಿಯೆಂದು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದುವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಾರತೀಯರು ಈ ದೇಶಗಳ ಕಡೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಮನ ಹರಿಸಿದರು. ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದ ಭಾರತೀಯರು ಭಾರತದ ಯಾವ ಪ್ರಾಂತ್ಯದವರು ಎನ್ನುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮತವಿಲ್ಲ. ಇವರು ವಂಗದೇಶದವರೆಂದು ಕೆಲವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ಶಿಲ್ಪಸಂಪತ್ತನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಗುಪ್ತರ ಕಾಲದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಜಾವ ದ್ವೀಪದ ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ ಮತ್ತು ಸೇನರ ಕಾಲದ ಶಿಲ್ಪಲಕ್ಷಣಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿವೆ. ಜಾವದ ಶೈಲೇಂದ್ರರು ಒರಿಸ್ಸದ ಶೈಲೋದ್ಭವರೆಂದೂ ಅವರ ಶಾಸನಗಳ ಲಿಪಿ ನಾಗರೀ ಲಿಪಿಗೆ ಸಮೀಪವಾಗಿರುವುದೆಂದೂ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಬಂಗಾಳ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಕ್ಕೆ ಜಲ ಮತ್ತು ಭೂಮಾರ್ಗದಿಂದ ಬಹು ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಬಂಗಾಳದವರೇ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದರೆಂದೂ ಕೆಲವರ ವಾದ. ಜಾವದ ಹೋಲಿಂಗ್ ಎಂಬುದು ಕಳಿಂಗ ಎಂಬುದರ ರೂಪಾಂತರವೆಂದೂ ತಲೈಂಗ್ ಎಂಬುದು ತೆಲುಂಗ ಎಂಬುದರ ರೂಪಾಂತರವೆಂದೂ ವಿಯಟ್‍ನಾಮಿನ ಡಾಂಗ್‍ಡುವಾಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ, ಜಾವದ ಜೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಸೆಲಿಬಿಸ್ ದ್ವೀಪದ ಸೆಂಪಗ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರುವ ಬುದ್ಧನ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಅಮರಾವತಿ ಶಿಲ್ಪಶೈಲಿಗೆ ಸೇರಿರುವುದರಿಂದ, [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]]ದಿಂದ ಭಾರತೀಯರು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಹೋದರೆಂದೂ ಕೆಲವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜಾವ ದ್ವೀಪದ ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳು [[ಚಾಲುಕ್ಯ]] ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದವರೇ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದರೆಂದು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ಅನಾಗರಿಕ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕೆಲವು ಜನಾಂಗಗಳ ಹೆಸರು [[ಚೋಳ ವಂಶ|ಚೋಳ]], ಮಲಯಾಳಿ, [[ಪಾಂಡ್ಯ ರಾಜವಂಶ|ಪಾಂಡ್ಯ]] ಎಂದಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಜಾವದ ಶೈಲೇಂದ್ರರು ಮತ್ತು ಪಾಂಡ್ಯರು ಮೀನಲಾಂಛನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನಗಳ ಲಿಪಿಗೂ [[ಪಲ್ಲವ]] ಲಿಪಿಗೂ ಬಹಳ ಹೋಲಿಕೆಗಳಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಜಾವದ ಚಂಡಿಕಲಶನ್ ಚಂದಿಗೋ ಮುಂತಾದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ರಥಗಳನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ಹೋಲುವುದರಿಂದಲೂ ತಮಿಳು ದೇಶವೇ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದ ವಲಸೆಗಾರರ ಮೂಲನಿವಾಸಸ್ಥಾನವೆಂದೂ ಅನೇಕರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳದ, ಆಂಧ್ರದ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಣುವುದರಿಂದ, ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಿಂದಲೂ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಕ್ಕೆ ಜನಗಳು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಕ್ಕೂ ಭಾರತಕ್ಕೂ ಸಂಪರ್ಕ ಯಾವಾಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಗಳು ದೊರಕಿಲ್ಲ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಮಾಹಿತಿ ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ವಾನರರು ಜಾವ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ, ಸುವರ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು [[ಸುಗ್ರೀವ]] ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ ಉಲ್ಲೇಖದಿಂದ, ರಾಮಾಯಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ಪರಿಚಯವಿತ್ತೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಬೌದ್ಧ ಗ್ರಂಥವಾದ ನಿದ್ದೇಸದಲ್ಲಿಯೂ ಜಾತಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯ ದ್ವೀಪಗಳ ಉಲ್ಲೇಖ ಬರುತ್ತದೆ. ಟಾಲಮಿಯ [[ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ|ಭೂಗೋಳ]] ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಜಾವ ದ್ವೀಪವನ್ನೂ ಸುವರ್ಣ ದ್ವೀಪವೆಂದು ವರ್ಣಿಸಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಕ್ರಿ.ಶ. 132ರಲ್ಲಿ ಜಾವ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ದೇವವರ್ಮನೆಂಬ ರಾಜನಿದ್ದನೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಿಂದ ಕ್ರಿಸ್ತನ ಕಾಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಕ್ಕೂ ಭಾರತಕ್ಕೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪರ್ಕವಿತ್ತೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಅಭಿರಾಜ ಎಂಬ ಕಪಿಲವಸ್ತುವಿನ ರಾಜ ಬರ್ಮದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದು ಆಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನೆಂದು [[ಪಾಟಲಿಪುತ್ರ|ಪಾಟಲೀಪುತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 241ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೂರನೆಯ ಬೌದ್ಧ ಸಮ್ಮೇಳನ ಸೋನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಎಂಬುವವರನ್ನು ಬರ್ಮಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಿತೆಂದೂ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. [[ಹ್ಯುಯೆನ್ ತ್ಸಾಂಗ್|ಹುಯೆನ್‍ತ್ಸಾಂಗ್]] ಬರ್ಮದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರವತೀ ಎಂಬ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದರ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಕ್ಷೇತ್ರ ರಾಜ್ಯವಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ [[ಸ್ತೂಪ]]ಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ದೊರಕಿವೆ. ಅನಂತರ ಪ್ಯು ರಾಜ್ಯ ಬೆಳೆದು, ಅದರ ನಾಶವಾದ ಅನಂತರ ಅರಿಮರ್ದನಪುರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ (ನೋಡಿ- ಅರಿಮರ್ದನಪುರ-ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಈ ದೊರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನೋರಥ (1044-72) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಜಿತ್ಥ (1086-1112) ಮುಖ್ಯರು. ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ ಬರ್ಮದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇರೂರಿತು. ಇವರ ಅನಂತರ ನರಥು, ನರಪೈಸಿಥು, ಜಯಥೇಂದ ಮುಂತಾದವರು ಆಳಿದರು. 1287ರಲ್ಲಿ ಕುಬ್ಲೆಖಾನನ ಮೊಮ್ಮಗನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಂಗೋಲ್ ಸೈನ್ಯ ಪಗನ್ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿ ಅದನ್ನು ಲೂಟಿಮಾಡಿತು. ಸಯಾಂ ಅಥವಾ ಥಾಯ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್‍ನಲ್ಲಿ 2 ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಭಾರತೀಯ ಅವಶೇಷಗಳು ದೊರಕ್ಕಿದ್ದರೂ ಬಲವತ್ತರವಾದ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದುದು 13ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಇದು ಕಂಬುಜ ಮತ್ತು ಬರ್ಮ ದೇಶಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಕಂಬುಜದ ಏಳನೆಯ ಜಯವರ್ಮನ ಮರಣಾನಂತರ ಇಂದ್ರಾದಿತ್ಯ ಸುಖೋಥೈ ಎಂಬ ರಾಜ್ಯಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದ. ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಮಕಮ್ ಹೆಂಗ್ (1280-1318) ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯನಾದವ. ಈತ ಸುಖೋಥಯದ ಜೊತೆಗೆ ಸಜ್ಜನಾಲಯ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಈ ರಾಜ್ಯದ ಪತನವಾದ ಅನಂತರ ಅಯುಥಿಯ (ಅಯೋಧ್ಯಾ) ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದು ಅಂಥ ಮಹತ್ತರವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನೇನೂ ವಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತದಿಂದ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದ ಕಂಬು ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಶಿವಭಕ್ತನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಕಂಬುಜ ರಾಜ್ಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಳಗಾಯಿತು. ಪೂನಾನ್ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿಯ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ರಾಜ್ಯ. ಕೌಂಡಿನ್ಯನೆಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಈ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದನೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಕ್ರಿ.ಶ. 6 ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಜಯವರ್ಮ, ಶ್ರೇಷ್ಠವರ್ಮ, ಈಶಾನವರ್ಮ ಮುಂತಾದ ರಾಜರುಗಳು ಕಂಬುಜದಲ್ಲಿ ಆಳಿದರು. [[ಕಂಬುಜ]]ದ ಏಳಿಗೆಗೆ ಕಾರಣನಾದವ ಎರಡನೆಯ ಜಯವರ್ಮ (ಕ್ರಿ.ಶ. 802-54). ಈತ ಶೈವಮತಾವಲಂಬಿಯಾಗಿದ್ದು ದೇವರಾಜ ಲಿಂಗದ ಉಪಾಸನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಇಂದ್ರಪುರ, ಹರಿಹರಾಲಯ, ಅಮರೇಂದ್ರಪುರ ಮುಂತಾದ ನಗರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಇಂದ್ರವರ್ಮ, ಯಶೋವರ್ಮರು ಆಳಿದ ಅನಂತರ ಎರಡನೆಯ ಸೂರ್ಯವರ್ಮ (1113-50) ರಾಜನಾದ. ಈತ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತವಾದ [[ಆಂಗ್‌ಕರ್ ವಾಟ್|ಆಂಗ್ಕೋರ್ ವಾಟ್]] ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಹಳ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. 7 ನೆಯ ಜಯವರ್ಮನೇ (1181-01) ಕಂಬುಜರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಥ ದೊರೆ. ಈತ ಆಂಗ್ಕೋರ್ ಥೊಮ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಇವನ ಅನಂತರ ಕಂಬುಜರಾಜ್ಯದ ಅವನತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆಯುಥಿಯದ ರಾಜ ಕಂಬುಜವನ್ನು ವಶಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಮಲಯ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪ ಕ್ರಿ.ಶ. ಒಂದನೆಯ ಶತಮಾನದಂದಲೇ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಸ್ವರ್ಣದ್ವೀಪ ಅಥವಾ ಸುವರ್ಣಭೂಮಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ಇದು ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಜಾವದಲ್ಲಿ 5 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗುಣವರ್ಮನ ವಂಶದವರು ರಾಜ್ಯವಾಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಜಾವದಲ್ಲಿ ಹೊಲಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಕಳಿಂಗ ಎಂಬ ರಾಜ್ಯವಿದ್ದಿತು. ಸುಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ. 4 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವಿಜಯ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಬೋರ್ನಯೊ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬಲಯುತವಾದ ರಾಜ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಮಲಯೇಷ್ಯದ ಈ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ರಾಜರುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಒಂದುಗೂಡಿಸಿ ಶೈಲೇಂದ್ರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ 8 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಶೈಲೇಂದ್ರರಿಗೂ ಭಾರತದ ಚೋಳರಿಗೂ ಅನೇಕ ನೌಕಾಯುದ್ಧಗಳು ನಡೆದವು. ಚೋಳರಾಜ ರಾಜೇಂದ್ರ ಶೈಲೇಂದ್ರರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತನ್ನ ವಶಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲಾನಂತರ ಶೈಲೇಂದ್ರಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಅವನತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತು. ಇತ್ತಕಡೆ ಜಾವ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ. 8ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತರಾಂ ರಾಜ್ಯಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಇದು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊಟ್ಟಿತು. ಸಿಂಡಕ್‍ರಾಜನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಜಾವ ಬಲಯುತವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಈ ವಂಶದ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಏರ್ಲಂಗ (1019-49) ಅತಿಮುಖ್ಯ. ಈತ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕೊಟ್ಟ. ಏರ್ಲಂಗನ ಮರಣಾನಂತರ ರಾಜ್ಯ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಕಡಿರಿ ಮತ್ತು ಸಿಂಘಸಾರಿ ಎಂಬ ರಾಜ್ಯಗಳಾದವು. ಸಾಹಿತ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇವು ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಈ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪತನಾನಂತರ ಮಜಪಹಿತ್ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಕೃತನಗರ, ರಾಜಸನಗರ ಮುಂತಾದ ರಾಜರುಗಳು ಆಳಿದ ಅನಂತರ ಕ್ರಿ.ಶ. 1447 ರ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಜಪಹಿತ್ ರಾಜ್ಯನಾಶವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಜಾವದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅವನತಿಯಾಯಿತು. ಅದರ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಬಾಲಿದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಲವತ್ತರವಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳಾವುವೂ ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಿಲ್ಲ. ಚಂಪಾರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ (ವಿಯಟ್‍ನಾಂ) ಕ್ರಿ.ಶ. 2ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದಲೇ ಭಾರತೀಯರು ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ್ದರೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ವೊಕಾನ್ಹ್ ಶಾಸನದ ಶ್ರೀಮಾರನ ಮನೆತನದವರು ಭಾರತೀಯರೆಂದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 380-413 ರವರೆಗೆ ಆಳಿದ ಭದ್ರವರ್ಮ ಮುಖ್ಯ ದೊರೆಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬ. ಈತ ಭದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲಾನಂತರ ಕ್ರಿ.ಶ. 530ರಲ್ಲಿ ರುದ್ರವರ್ಮ ಇನ್ನೊಂದು ರಾಜವಂಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಕ್ರಿ.ಶ. 8ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡುರಂಗ ವಂಶ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾದವ ಇಂದ್ರವರ್ಮ. ಅನಂತರ ಭೃಗುವಂಶ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಎರಡನೆಯ ಇಂದ್ರವರ್ಮ (ಕ್ರಿ.ಶ. 854-898) ಇಂದ್ರಪುರವೆಂಬ ಹೊಸನಗರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಭೃಗುವಂಶದಲ್ಲಿ ಹರಿವರ್ಮ, ಮೂರನೆಯ ಇಂದ್ರವರ್ಮ, ಪರಮೇಶ್ವರವರ್ಮ ಮುಂತಾದವರು ಮುಖ್ಯರು. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಅನ್ನಾಂ ರಾಜ್ಯ ಚಂಪಾದ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಚಂಪಾರಾಜ್ಯವೂ ಅನ್ನಾಮಿನವರ ಕೈವಶವಾಯಿತು. ಈ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ಧರ್ಮಗಳು, ಶೈವ, ವೈಷ್ಣವ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಧರ್ಮಗಳು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದುವು. ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆಯಾಗಿತ್ತು. ನೂರಾರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸನಗಳು ಈ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕಿವೆ. ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾವ್ಯಗಳು ಬಹಳ ಜನಾನುರಾಗಿಯಾಗಿದ್ದುವು. ಮನುಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ, [[ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ರಾಜರು ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಈ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇರೂರಿತ್ತು. ==ಇತರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು== [[File:Around-Kota-Bharu-(19).jpg|thumb|left|[[Kampung Laut Mosque]] in [[Tumpat District|Tumpat]] is one of the oldest mosques in Malaysia, dating to the early 18th century.]] ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀಣವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಅದರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಮತಗಳೆನಿಸಿದ, [[ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ|ಇಸ್ಲಾಂ]] ಮತ್ತು [[ಕ್ರೈಸ್ತ]] ಮತಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿದುವು. ಆದರೂ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳಿಸಿಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಗೆ [[ಬೌದ್ಧ]]ಮತದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಬರ್ಮ, ಥಾಯ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್, ಕಾಂಬೋಡಿಯ ಮತ್ತು ವಿಯಟ್ನಾಂಗಳು ಬೌದ್ಧಮತವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದುವು. ಬರ್ಮ ಥಾಯ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಹೀನಯಾನ ಅಥವಾ ಥೇರವಾದ ಪಂಗಡವೂ ಕಾಂಬೋಡಿಯ ಮತ್ತು ವಿಯಟ್ನಾಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಯಾನ ಪಂಗಡವೂ ಪ್ರಮುಖವಾದುವು. ಸುಮಾರು 1400ರಲ್ಲಿ ಮಲಯದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮತೀರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಮಲಕ್ಕಾ ಎಂಬ ವ್ಯಾಪಾರಕೇಂದ್ರ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು ಬರುವತನಕ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಲ್ಲದೆ, ಇಸ್ಲಾಂ ಮತದ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೂ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಮಲಕ್ಕಾದಿಂದಲೇ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ ಮಲೇಷಿಯ, ಇಂಡೋನೇಷಿಯ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‍ನ ದಕ್ಷಿಣದ ಕೆಲವು ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಹಬ್ಬಿತು. ಆದರೆ ಕ್ರೈಸ್ತಮತವೇ ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾಯಿತು. ==ಇತಿಹಾಸ== ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ, ಈ ಭಾಗದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಪರಸ್ಪರ ಕದನಗಳಿಂದಲೂ ಆಂತರಿಕ ಒಡಕುಗಳಿಂದಲೂ ತುಂಬಿತ್ತು. ಬರ್ಮೀಯರು, ಬರ್ಮಿಯರಲ್ಲದ ಇತರ ಜನಾಂಗಗಳಾದ ಶಾನ್‍ಕಾಚಿನ್ ಮತ್ತು ಮಾನ್‍ರನ್ನು ಗೆದ್ದು 11 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ಯಾಗನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ಯಾಗನ್ ಪಟ್ಟಣವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. 13 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅನಂತರ ಈ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಅವನತಿಗೊಂಡು, ಮತ್ತೆ 16 ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಬರ್ಮದೇಶ ಮತ್ತೆ ಒಂದಾಗಲಿಲ್ಲ. 16 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತೂಂಗೂ ರಾಜಮನೆತನದ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲೂ 18 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಲಂಗಪಾಂಗು ರಾಜಮನೆತನದ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲೂ ಬರ್ಮ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂತು. ಈ ಮನೆತನದ ರಾಜರು ಕೊನೆಕೊನೆಗೆ ಅಶಕ್ತರಾಗಿ ಸುಖಲೋಲುಪರಾಗಿ ಮೂರು ಬರ್ಮ ಯುದ್ಧಗಳ ಅನಂತರ (1826,1856,1885), ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಸಾಹತು ನೀತಿಗೆ 19 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಬರ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಶವಾಯಿತು. ಸಯಾಂ ಅಥವಾ ಥಾಯ್‍ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಇತಿಹಾಸ 13 ಮತ್ತು 14 ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ನಗರ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಸುಖೋಥಾಯ್ ಮತ್ತು ಚಿಯಾಂಗಮಯ್‍ಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ 1350 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಅಯುತ್ತಯ ರಾಜಮನೆತನ (1350-1767) ಸಯಾಂನಲ್ಲಲ್ಲದೆ, ಇಡೀ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪಡೆಯಿತು. 1767 ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಮೀಯರ ದಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಅಯುತ್ತಯ ನಾಶವಾಯಿತು. ಅನಂತರ ಚಕ್ರಿಮನೆತನ [[ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್]] ನಗರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು (1782). ಈ ರಾಜಮನೆತನದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಥಾಯ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಸ ಯುಗವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಥಾಯ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾತ್ರ, ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರ ವಸಾಹತು ನೀತಿಗೆ ಒಳಗಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಚಕ್ರಿಮನೆತನದ ರಾಜರ ಉನ್ನತ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷತೆಯ ರಾಜನೀತಿ. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚರು ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ, ಚಕ್ರಿಮನೆತನದ ರಾಜರು, ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ಎತ್ತಿಕಟ್ಟುವುದರ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡರು. ಲಾವೋ ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. 12ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತಲೆಎತ್ತಿದ್ದ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ರಾಜ್ಯಗಳು, 1353ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಲಾನ್‍ಗ್ಸಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ, ಲುವಾಂಗ್ ಪ್ರಭಾಂಗ್ ನಗರದಿಂದ ತನ್ನ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. 18 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಲಾವೋದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೂರು ರಾಜಮನೆತನಗಳು, ಲುವಾಂಗ್ ಪ್ರಭಾಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ, ವಿಯನ್ ಚಿಯನ್‍ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ಚಂಪಾಸಕ್‍ನಲ್ಲಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿದುವು. ಅನಂತರ ಲಾವೋ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಥಾಯ್‍ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದು 19 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚರ ವಸಾಹತುನೀತಿಗೆ ತುತ್ತಾಯಿತು. ಕಾಂಬೋಡಿಯ 12 ನೆಯ ಮತ್ತು 13 ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಖ್ಮರ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದ ಅನಂತರ ಮತ್ತೆ ಅಂಥ ಯುಗವನ್ನು ನೋಡಲೇ ಇಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಥಾಯ್ ಮತ್ತು ವಿಯಟ್‍ನಾಮೀಯರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ. 19 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಂಬೋಡಿಯ ಫ್ರೆಂಚರ ಅಧೀನಕ್ಕೊಳಗಾಯಿತು. ವಿಯಟ್ನಮೀಸ್ ಅಥವಾ ಅನ್ನಮೀಸ್ ಜನಾಂಗದ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಕೆಂಪುನದಿಯ ಮುಖಜಭೂಮಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಜನಾಂಗದ ಇತಿಹಾಸ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬರುವುದೇ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಜನಾಂಗ ಚೀನಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 111-ಕ್ರಿ.ಶ. 939ರವರೆಗೆ ವಿಯಟ್ನಾಂ ಚೈನದೇಶದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಾರಿ ವಿಯಟ್ನಾಂ ಜನರು ಚೀನದ ರಾಜಕೀಯ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ದಂಗೆ ಎದ್ದರು. 1471 ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಒತ್ತರಿಸಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ವಿಯಟ್ನಮಿಸ್ ಜನಾಂಗ, ಈಗಿನ ದಕ್ಷಿಣ ವಿಯಟ್ನಾಂನಲ್ಲಿದ್ದ ಚಂಪಾರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದರು. ಅನಂತರ ಮೇಕಾಂಗ್ ನದಿಯ ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾಂಬೋಡಿಯನ್ನರನ್ನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಓಡಿಸಿದರು. 18 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಯಟ್ನಾಂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. 1857 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಫ್ರೆಂಚರ ಆಕ್ರಮಣ 1883 ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿ, ವಿಯಟ್ನಾಂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವರ ವಶವಾಯಿತು. 1400 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಮಲಕ್ಕಾ ವಾಣಿಜ್ಯಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಮಲೇಷಿಯದ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. 15 ಮತ್ತು 16 ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಸುಲ್ತಾನ್ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮಲಯದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆ ಎತ್ತಿದುವು. 1511 ರಲ್ಲಿ ಮಲಕ್ಕಾ ಪೋರ್ಚ್‍ಗೀಸರ ವಶವಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಸಿಂಗಪುರವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಮಲಯದ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧೀನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡರು. 14 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಜಾವದ್ವೀಪದ ಮಜಪಾಹಿತ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಇಂಡೊನೇಷಿಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೆ ಬಹು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದದ್ದು. ಮಜಪಾಹಿತ್ ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರ ಅವನತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಇಸ್ಲಾಂ ಪ್ರಭಾವ ಇಂಡೋನೇಷಿಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು, ಅನೇಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಜರುಗಳು ಜಾವ ಮತ್ತು ಸುಮಾತ್ರ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಳೆಪಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮತಾರಾಂ ಮತ್ತು ಜೋಗ್ ಜಕಾರ್ತ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದುವು. ಬಾಲಿದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹಿಂದೂಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿತು. 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದ ಡಚ್ಚರು, ಜಾವದ್ವೀಪದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಇಂಡೋನೇಷಿಯದ ಎಲ್ಲ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನೂ ತಮ್ಮ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‍ನ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಸ್ಪಾನಿಷರ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಇವರ ಆಡಳಿತ 1899ರವರೆಗೆ ಇತ್ತು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕ್ರೈಸ್ತಮತ ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪ್ರಭಾವಗಳು, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ಜನಾಂಗದವರ ಮೇಲೆ ಅಚ್ಚೊತ್ತಿದುವು. 1899ರ ಅನಂತರ ಈ ದೇಶ ಅಮೆರಿಕದ ವಸಾಹತಾಯಿತು. ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಆಗಮನದಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕ್ರಾಂತಿಯೇ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುವ ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗಗಳ, ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಯಿತು. ಆಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕ್ರಾಂತಿ ಈಗಲೂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು 15ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಕೊಲಂಬಸ್‍]]ನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಅನಂತರ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ [[ಮೆಣಸು]], [[ಏಲಕ್ಕಿ]], [[ಲವಂಗ]] ಮೊದಲಾದ ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಮೊದಮೊದಲು ವ್ಯಾಪಾರವೇ ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆ ಬಂದವರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಮೊದಲಿಗರು. 1511ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಲಕ್ಕಾವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅನಂತರ ಡಚ್ಚರು, ಇಂಗ್ಲಿಷರು, ಸ್ಪೇನಿನವರು, ಫ್ರೆಂಚರು, ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಬಂದರು, ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಹೊಂದಿ, ಅವನತಿ ಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದ ಚಿಕ್ಕ ಪುಟ್ಟ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಕುತಂತ್ರಗಳಿಂದಲೂ ಯುದ್ಧಗಳಿಂದಲೂ ಸೋಲಿಸಿ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ತಮ್ಮ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಕ್ರೈಸ್ತಮತವೂ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಬರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಲಯ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಶವಾದುವು. ಇಂಡೋನೇಷ್ಯ ಡಚ್ಚರ ವಶವಾಯಿತು. ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ಸ್ಪೇನಿನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ 1899ರವರೆಗೆ ಇದ್ದು ಅನಂತರ ಸ್ಯಾನಿಷ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅಮೆರಿಕದ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಫ್ರೆಂಚರು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ವಿಯಟ್ನಾಂ, ಕಾಂಬೋಡಿಯ ಮತ್ತು ಲಾವೋಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಥಾಯ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾತ್ರ ಯಾರ ಅಧೀನಕ್ಕೂ ಒಳಗಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಆರಂಭವಾದ ವಸಾಹತುಗಳಿಂದ ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಉಪಯೋಗವಿತ್ತು. ಒಂದು, ಇವು ಯೂರೋಪಿನ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ, ಕಚ್ಚಾಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದುವು. ಎರಡು, ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಸಿದ್ಧವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಇವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಟಿನ್, ರಬ್ಬರ, ಅಕ್ಕಿ, [[ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್|ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ]]ಗಳಿಗೆ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯ ಬಹಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತೆಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಬಹುದು. ವಿವಿಧ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು, ನೀತಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದರೂ ಅವರ ವಸಾಹತು ನೀತಿ ದೇಶೀಯ ಜನರಿಗೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಉಪಯೋಗವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಂದ ದೇಶೀಯರಿಗೆ ತೊಂದರೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ರಬ್ಬರ್ ಮತ್ತು ಕಾಫಿತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯಲು, ಚೀನೀಯರು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಅನೇಕ ಸಾರಿ ಆ ದೇಶಗಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಯಾದರು. ಭಾರತೀಯರು ಮಲಯ ಮತ್ತು ಬರ್ಮದಲ್ಲೂ, ಚೀನೀಯರು ಇಂಡೋನೇಷಿಯ, ಥಾಯ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್, ಮಲಯಗಳಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಯಾ ದೇಶಗಳ ಜನಾಂಗದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾದರು. ಈ ರೀತಿಯ ವಸಾಹತುನೀತಿಯ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಪರಕೀಯರ ಆಡಳಿತದ ಕಷ್ಟ ಪರಂಪರೆಗಳಿಗೆ ಬೇಸತ್ತ ದೇಶೀಯರು, ಈ ಶತಮಾನದ ಆದಿಭಾಗದಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಮಾಡಿದರು. ಮೊದಮೊದಲು ಈ ಸಂಗ್ರಾಮ ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ ಬಂದ ವಿದ್ಯಾವಂತರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಕೊನೆಗೆ [[ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ವಾದ ಅನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಭಾಗವಹಿಸುವಂತಾಯಿತು. ಇಂಡೋನೇಷಿಯದ ಸುಕಾರ್ನೊ ಮತ್ತು ಮಹಮದ್ ಹಟ್ಟಾ, ಬರ್ಮಾದ ಅಂಗ ಸಾನ್ ಮತ್ತು ಉನೂ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‍ನ ಜೋಸ್ ರಿಜಾಲೆ, ವಿಯಟ್ನಾಂನ [[ಹೋ ಚಿ ಮಿನ್]], ಮಲಯಾದ ಟುಂಕು ಅಬ್ದುಲ್ ರಹಮಾನ್ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಸಂಗ್ರಾಮದ ಮೂಲಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯರಾದರು. ಈ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಜಪಾನೀಯರು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯವನ್ನು 1942-45ರವರೆಗೆ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರೆಯಿತು ಎನ್ನಬಹುದು. ಜಪಾನೀಯರ ವಿಜಯದಿಂದ, ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರನ್ನು ಏಷ್ಯನರು ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ನಶಿಸಿಹೋಯಿತು. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನಂತರ ಒಂದೊಂದೇ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾದುವು. 1946ರಲ್ಲಿ ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರಗಳಿಸಿತು. 1948ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಮ ಬ್ರಿಟಿಷ್‍ರಿಂದಲೂ, 1949ರಲ್ಲಿ ಇಂಡೋನೇಷಿಯ ಡಚ್ಚರಿಂದಲೂ, 1954ರಲ್ಲಿ ವಿಯಟ್ನಾಂ, ಲಾವೋ ಮತ್ತು ಕಾಂಬೋಡಿಯಗಳು, 1957ರಲ್ಲಿ ಮಲಯ ಫ್ರೆಂಚರಿಂದಲೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳಿಸಿದುವು. ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಈಗ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ನಡೆದಿದ್ದರೂ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇನ್ನೂ ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಉಳಿದಿವೆ. ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಜಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು, ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಜನತೆಯ ಮುಂದೆ ಇಡುವುದು ಅಲ್ಲಿಯ ನಾಯಕರಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರಾದ ಮೂಲಜನಾಂಗದವರಿಗೂ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಲಸೆಬಂದ ಚೀನೀಯರಿಗೂ ಭಾರತೀಯರಿಗೂ ಅನೇಕ ಸಾರಿ ಘರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿ ರಾಜಕೀಯಸ್ಥಿತಿ ಅಲ್ಲೋಲಕಲ್ಲೋಲವಾಗಿರುವುದು ಉಂಟು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಂತೂ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹಾಗೂ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಆಗಿದೆ. 1954ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜಿನೀವ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಯಟ್ನಾಂ ದೇಶ ಇಬ್ಭಾಗವಾಗಿ, [[ಉತ್ತರ ವಿಯೆಟ್ನಾಂ|ಉತ್ತರ ವಿಯಟ್ನಾಂ]] ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಬಂತು; ದಕ್ಷಿಣ ವಿಯಟ್ನಾಂ ಯೂರೋಪಿನ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಶಕ್ತಿಬಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಜಾಸತ್ತೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಇವತ್ತಿಗೂ ಬೃಹದಾಕಾರವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. [[ಅಮೆರಿಕ]], [[ಚೀನಾ|ಚೀನ]] ಮತ್ತು ರಷ್ಯಗಳು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪರ ಮತ್ತು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ನಿಂತು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. 1954ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಿಯಾಟೋ ಎಂಬ ಮಿಲಿಟರಿ ಬಣವನ್ನು ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್, ಥಾಯ್‍ಲ್ಯಾಂಡ, ಪಾಕೀಸ್ತಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ತಡೆಯುವಂತೆ ರಚಿತವಾಯಿತು. 1955ರಲ್ಲಿ ಇಂಡೋನೇಷಿಯದ [[ಬಾಂಡುಂಗ್‍]]ನಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲಿಗೆ ಏಷ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಅಗ್ರಸಮ್ಮೇಳನ ನಡೆಯಿತು. ಕಾಂಬೋಡಿಯ, ಇಂಡೋನೇಷಿಯ, ಲಾವೋ ಮತ್ತು ಬರ್ಮ ದೇಶಗಳು ಯಾವ ಶಕ್ತಿಬಣಕ್ಕೂ ಸೇರದ ತಟಸ್ಥನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿವೆ. ==ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ== [[File:Angkor Wat.jpg|thumb|right|250px|upright|[[Angkor Wat]] in [[Siem Reap]], [[Cambodia]]]] ಪ್ರಾಚೀನ ಕಂಬುಜದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಶೈಲಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇಂಡೊಶಿಖ್ಮರ್ ಮತ್ತು ಖ್ಮರ್ ಎಂದು ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಇಂಡೋಖ್ಮರ್ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಖ್ಮರ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಇಂಡೋಖ್ಮರ್ ಶೈಲಿಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ವ್ಯಾಧಪುರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದವುಗಳಾಗಿ ಗುಪ್ತಶೈಲಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಹಂಚೆ ಎಂಬಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯ ಶೈಲಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಐಹೊಳೆಯ ಲಾಡ್‍ಖಾನ್ ದೇಗುಲಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವರ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರೆಕುಕ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರುವ ದೇವಾಲಯವಂತೂ ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೇ ಸೇರಿದುದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಮಕರ ತೋರಣ, ಹಂಸಗಳ ಸಾಲು, ಚೈತ್ಯ ಗವಾಕ್ಷಿಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾದುವು. ಬಯಾಂಗ್ ಎಂಬಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರವಾದ ಕಟ್ಟಡ. ಇದು ಚೌಕನೆಯ ಹಜಾರ ಮತ್ತು ಪದರಗಳುಳ್ಳ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಲತೆಗಳೂ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಶಿಲ್ಪಿತವಾಗಿವೆ. ಈ ದೇವಾಲಯ ಪಲ್ಲವ ಶೈಲಿಯ ಪನಮಲೈ ದೇಗುಲವನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇಂಡೋಖ್ಮರ್ ಶೈಲಿಯ ಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ರಾಜ್‍ಗಿಯಾ ಎಂಬಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರುವ ಅವಲೋಕಿತೇಶ್ವರ ವಿಗ್ರಹ ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಈ ವಿಗ್ರಹದ ಕೇಶಾಲಂಕಾರವನ್ನು ಭಾರತದ ಕನ್ಹೇರಿ ಗುಹಾಲಯದಲ್ಲೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಪ್ರಸಾತ್ ಅಂದೆತ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಹರಿಹರನ ಶಿಲ್ಪ ಕಾಂಚಿಯ ಕೈಲಾಸನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ. ಖ್ಮರ್ ಶೈಲಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅವನತಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಕರತೋರಣಗಳಾಗಲೀ ಚೈತ್ಯ ಗವಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಲೀ ದುಂಡನೆಯ ಕಂಬಗಳಾಗಲೀ ಕಾಣಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಶಿಖರಗಳ ಬದಲು ಮನುಷ್ಯನ ಮುಖವುಳ್ಳ ಗೋಪುರಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಲಂಕಾರಗಳು ಭಾರತ ದೇಶದ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೇ ಸೇರಿದವುಗಳಾಗಿವೆ. ದೇವರಾಜಧರ್ಮ ಖ್ಮರ್ ಶೈಲಿಯ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಅಮರೇಂದ್ರಪುರ, ಹರಿಹರಾಲಯ, ಯಶೋಧರಪುರ ಮುಂತಾದುವು ಬೆಳೆದವು. ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆಂಗ್ಕೋರ್‍ವಾಟ್ ದೇವಾಲಯ ಖ್ಮರ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಹೋನ್ನತ ಕೃತಿ. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿವೆ. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಇರುವ ಕಂದಕ ಸುಮಾರು 600'ಗಳಷ್ಟು ಅಗಲವಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ಸುತ್ತುಬಂದರೆ ಸುಮಾರು ಹನ್ನೆರಡು ಮೈಲಿಗಳಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಒಳಗೆ ಕೋಟೆಯಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬರಲು ನಾಲ್ಕೂ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ರಾಜಪಥವಿದೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಶಿಖರವೂ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ದೇವಾಲಯವೂ ಇದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳು ಶಿಲ್ಪಿತವಾಗಿವೆ. ಮತ್ತೆ ಕಂಬುಜದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಜಾವ ದ್ವೀಪದ ಕೊಡುಗೆ ಮಹತ್ತರವಾದದು. ಜಾವದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎತ್ತರದ ಆಧಾರಜಗಲಿ, ಚೌಕವಾದ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಶಿಖರ ಚಚ್ಚೌಕವಾಗಿದ್ದು ಮೇಲೆ ಹೋದಂತೆ ಕಿರಿದಾಗುತ್ತ ಬರುತ್ತದೆ. ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಲಂಕಾರದ ಲತೆಗಳು, ಹೂಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಕಾಲಮಕರ ಅಥವಾ ಕೀರ್ತಿಮುಖವೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಬಗಳು ಇಲ್ಲವೆಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು. ಮಧ್ಯ ಜಾವದಲ್ಲಿ ಎಂಟರಿಂದ ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ನಿರ್ಮಿತವಾದವು. ಡಿಯಾಂಗ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಟನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅನೇಕ ದೇಗುಲಗಳಿವೆ, ಇಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಾರತ ಕಥೆಯ ಶಿಲ್ಪಗಳು, ಈಶ್ವರ, ದುರ್ಗ, [[ಗಣೇಶ]], [[ವಿಷ್ಣು]], [[ಬ್ರಹ್ಮ]] ಮುಂತಾದ ದೇವತೆಗಳ ಶಿಲ್ಪಗಳೂ ದೊರಕಿವೆ. ಪ್ರಂಬಾನನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರುವ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾದುವು. ಚಂದಿಕಲಶನ್, ಚಂಡಿಸರಿ, ಚಂಡಿಸೇವು ದೇವಾಲಯಗಳು ಪ್ರಂಬಾನನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯದೇವಾಲಯಗಳು. ಕೆಡು ಪ್ರದೇಶದ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಚಂಡಿವೆಂದುತ್ ಮತ್ತು ಚಂಡಿಪವನ್ ಮುಖ್ಯವಾದುವು. ಇಲ್ಲಿ ಶೈವ, ವೈಷ್ಣವ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಜಾವದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತರವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಯೆಂದರೆ ಬೊರಬೊದೂರ್ ದೇವಾಲಯ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿದೆ. ಈ ಸೌಧದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಅಂತಸ್ತುಗಳಿದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಅಂತಸ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಘಂಟಾಕೃತಿಯ ಸ್ತೂಪವಿದೆ. ಮೊದಲಿನ ಆರು ಅಂತಸ್ತುಗಳು ಚೌಕಾಕಾರದಲ್ಲೂ ಮೇಲಿನ ಮೂರು ಅಂತಸ್ತುಗಳು ವರ್ತುಲಾಕಾರದಲ್ಲೂ ಇವೆ. ವರ್ತುಲಾಕಾರದ ಅಂತಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಸಣ್ಣಸ್ತೂಪಗಳಲ್ಲಿ 432 ಬುದ್ಧನ ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಮೇಲೆ ಹತ್ತಿಹೋಗಲು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಮೆಟ್ಟಲುಗಳಿವೆ. ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಬೊರಬೊದೂರ್ ಮಹತ್ತರವಾದುದು. ಇಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಪಕ್ಷ 1,500 ಶಿಲ್ಪಫಲಕಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ನಯನ ಮನೋಹರವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿವು. ಇವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಜಾವದಲ್ಲಿ ಲಾರಜಾಂಗ್ರಂಗ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರುವ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದುವು. ಇವು ಬೊರಬೊದೂರಿನಷ್ಟು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನಿಜ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪವಾಗಿವೆ. ಪೂರ್ವ ಜಾವದಲ್ಲಿ ಚಂಡಿಸಿಂಘಸಾರಿ, ಚಂಡಿಕಿಡಲ್, ಚಂಡಿಜಾಗೋ, ಪನರತನ್ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದುವು. ಸಿಂಘಸಾರಿಯ ಪ್ರಜ್ಞಾಪಾರಿಮಿತ, ಬೆಲಹನ್‍ನ ಏರ್ಲಂಗ ಮಹಾರಾಜನ ಶಿಲ್ಪ, ಸಿಂಪಿಂಗ್‍ನ ಹರಿಹರನ ವಿಗ್ರಹ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಲ್ಪಗಳು. ಚಂಪಾ ರಾಜ್ಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೈಸನ್, ಡಾಂಗ್‍ಡುವಾಂಗ್, ಮತ್ತು ಪೋ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಮೈಸನ್ ಮತ್ತು ಪೋ ನಗರ್‍ನ ದೇವಾಲಯಗಳು ಶೈವಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದುವು. ಡಾಂಗ್‍ಡುವಾಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಕಟ್ಟಡಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು. ಚಂಪಾ ರಾಜ್ಯದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸಣ್ಣಗಿದ್ದು ಇಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದುವು. ಶಿಖರಗಳು ಮಹಾಬಲಿಪುರದ ರಥದ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಮೈಸನ್ನಿನ ಶಿವ, ಗಣೇಶ, ಸ್ಕಂದ ಮುಂತಾದ ದೇವರ ಶಿಲ್ಪಗಳೂ ಡಾಂಗ್‍ಡುವಾಂಗ್‍ನ ಲೋಕೇಶ್ವರನ ಶಿಲ್ಪವೂ ಬಹಳ ಉತ್ತಮ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದುವು. ಬರ್ಮ ದೇಶಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಭಾರತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪರ್ಕಗಳಿದ್ದುದರಿಂದ, ಅಲ್ಲಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪೂರ್ಣಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಬರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದುದು ಆನಂದ ದೇವಾಲಯ. ಇದು ಕ್ಯಾನಜಿತ್ಥ ಎಂಬ ರಾಜನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಯಿತು. ಇದು ಇಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟು ಸುಮಾರು 560 ಚ. ಅ. ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರವಾದ ಬುದ್ಧನ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ಷ್ವೇಜಗಾನ್ ದೇವಾಲಯ, ಮಿಂಗಲಜೇದಿ ದೇವಾಲಯ, ಮಹಾಬೋಧಿ ಮುಂತಾದ ದೇವಾಲಯಗಳೂ ಬರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಇವಿಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಬೋರ್ನಿಯೋದಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರುವ ಬುದ್ಧವಿಗ್ರಹಗಳು, ಮಲಯದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಬುದ್ಧನ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು, ಸೆಲಿಬೆಸ್‍ನಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರುವ ಕಂಚಿನ ಬುದ್ಧಪ್ರತಿಮೆ ಮತ್ತು ಬಲಿದ್ವೀಪದ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಸುಖೋಥೈ ಜನಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾದುವು. ಇವೆಲ್ಲದರಲ್ಲಿಯೂ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿಯ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ==ನೃತ್ಯಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು== [[File:Royal Ballet Camboda Apsara Mera.jpg|thumb|The [[Royal Ballet of Cambodia]] (Paris, France 2010)]] ಇಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಟಕಗಳೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಕಥೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣವಾದ ಮೂಲವೊಂದುಂಟು. ತಂತ್ರ ಭಾರತೀಯ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಕಥಾವಸ್ತುಗಳು ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತಗಳವು. ವಿಶದವಾಗಿ, ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತ, ಈ ಕಲಾಭಿವ್ಯಂಜನೆಯ ಬಾಂಧವ್ಯ ಎಂಥ ರಾಜಕೀಯ ಉಪಪ್ಲವಗಳಲ್ಲೂ ನಾಶಹೊಂದದೆ ಇಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿ ವಿಜೃಂಭಿಸುತ್ತಿದೆ. ಬರ್ಮ, ಮಲಯ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯ, ಕಾಂಬೋಡಿಯ, ಲಾವೋಸ್ ಮತ್ತು ಥಾಯ್‍ಲ್ಯಾಂಡಿನ ನೃತ್ಯಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಾದರಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಬೌದ್ಧಮತವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಬರ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಬೌದ್ಧಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ನಟರು ಆಯಾಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆಯೋ ಮೊಗವಾಡಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿಯೋ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಮಾಡದೆ ಆಡಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮುಸ್ಲಿಮರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಮಲಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆವೇಶದ ಕುಣಿತವೆಲ್ಲ ಹಿಂದೂ ರೀತಿಯದು. ಆ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ ನಟರ ಮೈಮೇಲೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಿಂದ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಕ್ಕೆ ನೃತ್ಯ ಹೊರಟಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಕೆಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕೌತುಕಾಸ್ಪದವಾಗಿವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಮಹಾಭಾರತ ರಾಮಾಯಣಗಳಿಂದ ಈ ಕಥೆಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಅವಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇಶಗಳ ನೃತ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ತಂತ್ರದ ಪ್ರಭಾವ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹಸ್ತಗಳ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಈ ನೃತ್ಯೋಪಹಾರ ದೇವರಿಗೇ ಹೊರತು ಮನುಷ್ಯನಿಗಲ್ಲ. ನೃತ್ಯಾಧಿದೇವತೆ ಶಿವ; ನೃತ್ಯಗಳು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಾಲಿದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪೂಜಾಂಗಗಳು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ತೋತ್ರರೂಪವಾಗಿಯೂ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಉಪಶಮನಗೊಳಿಸಲೂ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಥಾಯ್‍ಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಹಸ್ತಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಡುವ ಬದಲು, ಸಂಪೂರ್ಣ ವಾಕ್ಯವನ್ನೇ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅಭ್ಯಸ್ತವಾದ ಈ ವಾಕ್ಯಗಳಿಂದ ಒಂದು ನೃತ್ಯರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಣಿಮೇಖಲೈ ಎಂಬುದು ಥಾಯ್‍ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ನೃತ್ಯ ನಾಟಕ. ಬಾಲಿಯಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಜನಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿ ಬೆರೆದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲೂ ಇದು ಮುಖ್ಯಾಂಶ. ಮುಖದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಭಿನಯವೂ ತೋರದಿದ್ದರೂ ನರ್ತಕರು ತಮ್ಮ ಸಮಸ್ತ ಭಾವಗಳನ್ನೂ ಮೈಯ್ಯಲ್ಲಿ ತೋರುತ್ತಾರೆ. ಗಂಡಸರು ಗಡುಸಾಗಿ ಕುಣಿದರೆ ಹೆಂಗಸರು ಮೆದುವಾಗಿಯೂ ಮಧುರವಾಗಿಯೂ ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಾಲಿನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟಶೈಲಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಜಯಶಾಲಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬಾರಿಸ್ ಎಂಬುದು ಸಮರ್ಥವಾದ ಯುದ್ಧ ನೃತ್ಯ, ವಾಯೊಂಗ್ ವೊಂಗ್ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿಯ ಬಹಳ ಹಳೆಯ ಮಾದರಿಯ ನೃತ್ಯ. ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾವುಗಳು; ಹುಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಆನೆ ಮೊದಲಾದ ನಗುವುಕ್ಕಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪಾತ್ರಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಸೂತ್ರಧಾರನ (ವಿದೂಷಕ) ಹಾಗೆ, ಕಥಾನಾಯಕನ ಮಿತ್ರರೂ ಹಾಸ್ಯರಸಕ್ಕೆ ಆಕರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯನಾದ ಶೂರ. ಭಾರತೀಯ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿನ ಕೃಷ್ಣನಂಥ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಆತ ಅಲ್ಲಿ ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಟೋಪಂಗ್ ಕುಣಿತ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ. ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಾಲಿದ್ವೀಪ ನಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ಕಲ್ಪಿತವಾದದ್ದು. ಬಾಲಿ ಜಾವದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದ ಮಡ್‍ಜಪಿತ್ ವಂಶದ ಚರಿತ್ರೆ ಅದರ ಕಥಾವಸ್ತು. ಲೇಗಾಂಗ್ ಎಂಬ ಮಕ್ಕಳಾಡುವ ಕುಣಿತ ಮೊದಲು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಿದ್ದ ನೃತ್ಯವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಲೇಗಾಂಗ್ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದು ಬೀಸಣಿಗೆ ಹಿಡಿದ ಇಬ್ಬರು ನರ್ತಕಿಯರ ಕುಣಿತದಿಂದ. ಅನಂತರ ರಾಣಿಯರ ದರ್ಶನಾಕಾಂಕ್ಷಿಯಾದ ರಾಜನಿಗೆ ಸ್ವಾಗತವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಪಶಕುನದ ಹಕ್ಕಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಜ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಥೆ ಮರೆತು ಹೋಗಿ ನೃತ್ಯವೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ. [[File:Indonesianbamboomusicangklung.jpg|thumb|Indonesian Angklung has been recognized by UNESCO as a ''Masterpiece of Oral and Intangible Heritage of Humanity''.]] * [http://www.sriwittayapaknam.ac.th/multimedia/s_khim.html ''Khim'' audio] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090311000030/http://www.sriwittayapaknam.ac.th/multimedia/s_khim.html |date=2009-03-11 }} ಜಾವದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಾವುದೆಂದರೆ ಸುರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಜೋಗ್‍ಜಕಾರ್ತಾ. ಇಲ್ಲಿ ರಾಜಪುತ್ರರು ನರ್ತನ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕಲೆ ಆಳುವ ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸುಲ್ತಾನರೇ ನಾಜೂಕಾದ ಉಡುಗೆಗಳ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜುಕುಮಾರರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗತಿಸಿದ ಸುಲ್ತಾನರ ತಮ್ಮನಾದ ಪಂಗೆರಾನ್ ಚೆಡ್‍ಜೊಕುಸುವೋ ಎಂಬುವರು, ನೃತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಶೈಲಿ ಅಷ್ಟು ಠೀಕಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪ್ರತಿಚಲನವೂ ಹೇಳಲಸಾಧ್ಯವೆನ್ನುವಷ್ಟು ನವಿರಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದುದು ನಾಲ್ಕು ಹೆಣ್ಣು ಹುಡುಗಿಯರು ಕುಣಿಯುವ ಸೆರಿಂಪಿ ಎಂಬ ನೃತ್ಯ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಅರ್ಥವೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೆಲುಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಗಳು ಬಳುಕಾಡುತ್ತ ಸೂರ್ಯನ ಹೊಳಪಿನ ಕಿರಣಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ದಳಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದನ್ನು ಈ ನೃತ್ಯ ಅನುಕರಣೆಮಾಡುವಂತಿದೆ. ಸೆರಿಂಪಿ ನರ್ತಕಿಯರನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳುವ ವಾಡಿಕೆ ಇದೆ. ವಾಯೋಂಗ್ ಎಂಬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯನಾಟಕ ಬಹಳ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಾಂಡವ ಕೌರವರ ಯುದ್ಧದ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ವಾದ್ಯಮೇಳಕ್ಕೆ ಗಮೇಲನ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇದು ತುಂಬ ಕೌತುಕ ಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮರ ಮತ್ತು ಲೋಹದ ಸೈಲೋಫೋನ್‍ಗಳು, ಜಾಗಟೆಗಳು, ಮದ್ದಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಳಗಳು ಇವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ನರ್ತಕರ ಗತಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಕೆಬ್‍ಯಾರ್ ಎಂಬುದು ಒಬ್ಬನೇ ಕುಣಿಯುವ ಕುಣಿತ. ಇದನ್ನು ರಚಿಸಿದವನು ಹೆಸರಾಂತ ಮೇರಿಯೊ ಎಂಬ ನರ್ತಕ. ಈ ಸುಂದರನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ನರ್ತಿಸುವವ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಮುಂದೊಡ್ಡಿ ಕುಣಿತದ ಪೂರ್ತಿ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾನೆ. ಚೀನದಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ರಂಗಮಂದಿರ ರಾಗಮಯವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಕಥಕ್ಕಳಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಒಳ್ಳೆಯದು ಮತ್ತು ಕೆಡುಕೆಂಬ ಭೇದಗಳು ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂಗೀತ, ನರ್ತನ ಮತ್ತು [[ಮೂಕಾಭಿನಯ]] ಇವುಗಳೇ ರಂಗಸ್ಥಳದ ಮೂಲಾಧಾರ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಹೆಚ್ಚು. ಬಹುಶ: ಪೆಕಿನ್ ಗೇಯರೂಪಕಗಳು ಸರಳವಾದ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳಿಂದಲೂ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಥೆಗಳಿಂದಲೂ ಮೂಡಿ ಬಂದಂಥವು. ಬಳಿಕ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಬಂದುವು, ಕೊನೆಗೆ ಹೇರಳವಾದ ಉಡಿಗೆ ತೊಡಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ತುಂಬ ನಿಯಮಾನುಸಾರವಾದ ಅಭಿನಯ ಬಂದವು. ಇದು ದೀರ್ಘವಾದ ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಸಂಸ್ಕರಣ ಕ್ರಮ. ಮಾನವರು ಹಾಡಿಕುಣಿಯಲು ಅಭಿನಯಗಳನ್ನು ಮುದ್ರೆಗಳನ್ನು ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ. ನಾಟಕಗಳೆಲ್ಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಸಂಗಗಳೇ ಹೊರತು ಬೇರೆಯಲ್ಲ. ಈಗೀಗ ಪ್ರೌಢನಾಟಕಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕತೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯ ಮತ್ತು ಚೀನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೇಗುಲಗಳಲ್ಲೂ ನಾಟ್ಯಮಂದಿರಗಳಲ್ಲೂ ನೃತ್ಯದ ಉತ್ಸಾಹ ಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ; ಜೀವಕಳೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, ಭಾರತೀಯ ಕಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಈ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕೊಡಲೂ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಭಾವಪ್ರತೀಕಗಳನ್ನು ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಟಕ ಕಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಲೋಕದ ಕಣ್ಣೆದುರು ನಿಲ್ಲಿಸಲೂ ಹವಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ==ಭೌಗೋಳಿಕ ನಿವೇಶನ== {{Geographic location |Centre = ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ |North = [[ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ]] |Northeast = [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ]] |East = [[ಫೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ]]<br>[[ಓಷಿಯಾನಿಯಾ]] |Southeast = [[ಟಿಮೋರ್ ಸಾಗರ]] | South = [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]] | Southwest = [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]] | West = [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ]] | Northwest = [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ]] }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/graphics/ref_maps/physical/pdf/southeast_asia.pdf Topography of Southeast Asia in detail] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150623132231/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/graphics/ref_maps/physical/pdf/southeast_asia.pdf |date=2015-06-23 }} ([[Portable Document Format|PDF]]) ([https://web.archive.org/web/20120916231056/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/graphics/ref_maps/pdf/southeast_asia.pdf previous version]) * [http://www.citymayors.com/government/se_asia_government.html CityMayors.com article] * [http://www.lib.uci.edu/libraries/collections/sea/sasian.html Southeast Asian Archive] {{Webarchive|url=https://archive.is/20121212135345/http://www.lib.uci.edu/libraries/collections/sea/sasian.html |date=2012-12-12 }} at the University of California, Irvine * [http://sea.lib.niu.edu Southeast Asia Digital Library] at Northern Illinois University * [http://www.lib.uci.edu/libraries/collections/sea/seaexhibit/ "Documenting the Southeast Asian Refugee Experience"] {{Webarchive|url=https://archive.is/20030225003006/http://www.lib.uci.edu/libraries/collections/sea/seaexhibit/ |date=2003-02-25 }}, exhibit at the [[University of California, Irvine]], Library * [http://seasiavisions.library.cornell.edu Southeast Asia Visions, a collection of historical travel narratives] Cornell University Library Digital Collection * {{URL|www.southeastasia.org}} Official website of the ASEAN Tourism Association * [http://vimeo.com/20278207/ Southeast Asia Time Lapse Video] Southeast Asia Time Lapse Video * [http://ecomeye.com Southeast Asia eCommerce] Southeast Asia eCommerce * [http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/42850/rec/1 Art of Island Southeast Asia], a full text exhibition catalogue from The Metropolitan Museum of Art * [http://bratalkstore.com/south-east-asia-ecommerce-listing/ List of Southeast Asia eCommerce] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307044331/http://bratalkstore.com/south-east-asia-ecommerce-listing/ |date=2016-03-07 }} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯ}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡ]] [[ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ]] 40ot2h6z8qkrqa74d376cdurh4tnkl7 0 21579 1374429 1369959 2026-05-30T14:01:29Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374429 wikitext text/x-wiki <!-- {{Infobox Novel series | name = Harry Potter | books = [[Harry Potter and the Philosopher's Stone]]<!-- "Harry Potter" originates from the UK, therefore, by [[WP:ENGVAR|this guideline]], we refer to books by their original UK titles; "Sorceror's Stone" ONLY applies to the US and not elsewhere in the English-speaking world, and Wikipedia is an English-language encyclopedia, not an American encyclopedia. So if you change this, you *will* be reverted --><!--<br />[[Harry Potter and the Chamber of Secrets]]<br />[[Harry Potter and the Prisoner of Azkaban]]<br />[[Harry Potter and the Goblet of Fire]]<br />[[Harry Potter and the Order of the Phoenix]]<br />[[Harry Potter and the Half-Blood Prince]]<br />[[Harry Potter and the Deathly Hallows]] | image =[[File:Harry Potter Books.png|250px|Complete set of the seven books of the "Harry Potter" series]] | image_caption =Complete set of the seven books<br /> of the "Harry Potter" series. | author = [[J. K. Rowling]] | country = {{flag|United Kingdom}} | language = [[English language|English]] | genre = [[Fantasy literature|Fantasy]], [[Thriller (genre)|Thriller]], [[Young-adult fiction]] | publisher = [[Bloomsbury Publishing]] (UK)<br />[[Arthur A. Levine Books]] (US) [[Raincoast Books]] (CAN) | pub_date = 30 June 1997 – 21 July 2007 | media_type = Print ([[hardcover]] and [[paperback]])<br />[[Audiobook]] }} --> '''''[[ಹ್ಯಾರಿ]] ಪಾಟರ್'' ''' ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಲೇಖಕಿ [[ಜೆ.ಕೆ.ರೌಲಿಂಗ್|ಜೆ.ಕೆ.ರೌಲಿಂಗ್‌‍]] ರ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಕಾದಂಬರಿಯ [[Heptalogy|ಏಳು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸರಣಿ]]. ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು [[ಹಾಗ್ವರ್ಟ್|ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ಮಾಟ ಮತ್ತು ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಿದ್ಯೆಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿರುವ]] [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ (ಪಾತ್ರ)|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್]] ಎಂಬ ಹದಿ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತರಾದ [[ರಾನ್ ವಿಸ್ಲೆಯ್|ರಾನ್ ವೀಸ್ಲೆ]] ಮತ್ತು [[ಹರ್ಮಿಯೋನೆ ಗ್ರೇಂಜರ್|ಹರ್ಮೈನಿ ಗ್ರೇಂಜರ್‌‌‌]] ರ ಜೊತೆಗಿನ ಸಾಹಸಗಳ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ [[ಕಥೆಯ ಪರಿಧಿ|ಕಥೆ]]ಯ ಕೇಂದ್ರ ವಿಷಯವು [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಜಗತ್ತು|ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತ]]ನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮತ್ತು ಮಾಂತ್ರಿಕರಲ್ಲದ ಜನರನ್ನು ([[ಮಗ್ಗಲ್ಸ್|ಮಗ್ಗಲ್ಸ್‌]]) ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಹ್ಯಾರಿಯ ಪೋಷಕರನ್ನು ಕೊಂದ ದುಷ್ಟ ಮಾಂತ್ರಿಕ [[ಲಾರ್ಡ್ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್|ಲಾರ್ಡ್ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌]]ನ ವಿರುದ್ಧ ಹ್ಯಾರಿಯ ಹೋರಾಟದ ಕುರಿತಾಗಿದೆ. ಈ ಸರಣಿಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿ ಹಲವು ಯಶಸ್ವಿ ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾರಾಟ ಸರಕುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್]]'', ನಂತರ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ‌ನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದ ಸಾರ್ಸರರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು, 1997ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕ ತೀವ್ರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ, ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2996578.stm|title=Potter's place in the literary canon|publisher=[[BBC]]|last=Allsobrook |first=Dr. Marian|date=18 June 2003|accessdate=15 October 2007}}</ref> ಜೂನ್ 2008ರ ಲೆಕ್ಕದಂತೆ, ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಸರಣಿಗಳು 450 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು 67 ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ<ref name="Translations for Harry Potter"/><ref name="boxofficemojo"/> ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸತತವಾಗಿ "ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳು" ಎಂಬ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿವೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ -ಭಾಷೆಯ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿ [[ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ ಪ್ರಕಾಶನ|ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ]], ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಕೊಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ರೆಸ್|ಸೊಶಿಯಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ರೆಸ್]], ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ [[ಆಲನ್ &amp; ಅನ್‌ವಿನ್]], ಮತ್ತು ಕೆನೆಡಾದಲ್ಲಿ [[ರೈನ್‌‍ಕೋಸ್ಟ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು|ರೈನ್‌ಕೋಸ್ಟ್ ಬುಕ್ಸ್]] ನವರು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. [[ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್]] ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಏಳೂ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯನ್ನು]] ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.<ref name="date change">{{cite web|url=http://movies.tvguide.com/Movie-News/Harry-Potter-Changes-1005104.aspx|title=Coming Sooner: ''Harry Potter'' Changes Release Date|work=TVGuide.com|accessdate=15 April 2009|archive-date=18 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090418151643/http://movies.tvguide.com/Movie-News/Harry-Potter-Changes-1005104.aspx|url-status=dead}}</ref> ಈ ಸರಣಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ಮಾರಾಟದ ಸರಕುಗಳು ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡವು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿಪಾಟರ್ ಬ್ರಾಂಡ್‌ ನ ಮೌಲ್ಯ £15 ಬಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಏರಿತು.<ref>{{cite web|url=http://business.timesonline.co.uk/tol/business/movers_and_shakers/article3663197.ece|title=Business big shot: Harry Potter author JK Rowling|accessdate=14 July 2009|archive-date=8 ಜುಲೈ 2012|archive-url=https://archive.today/20120708/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/movers_and_shakers/article3663197.ece|url-status=dead}}</ref> {{TOClimit|limit=3}} == ಕಥಾವಸ್ತು == ಈ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ತನ್ನ ಹನ್ನೊಂದನೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಾನೊಬ್ಬ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಒಬ್ಬ ಅನಾಥ, [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್(ಪಾತ್ರ)|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ನ]] ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2000/books/reviews/07/14/review.potter.goblet/|title=Review: Gladly drinking from Rowling's 'Goblet of Fire'|date=14 July 2000|publisher=CNN|accessdate=28 September 2008}}</ref> ಮಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿ ಜನ್ಮತಃ ಬರುವುದು, ಆದರೆ [[ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತು|ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತಿ]]ನಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾಗಲು ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಮಾಯಗಾರಿಕೆಯ ಕೌಶ್ಯಲಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಿದ್ಯೆಯ ಶಾಲೆಗೆ ಕಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="muggle guide"/> [[ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್|ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಮಾಟ ಮತ್ತು ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಿದ್ಯೆ ಶಾಲೆ]] ಎಂಬ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಶಾಲೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೊಂದು ಪುಸ್ತಕವೂ ಹ್ಯಾರಿಯ ಜೀವನದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಘಟನೆಗಳ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತ್ತುಹೆಚ್ಚಿನವು ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕಾಲಾನುಕ್ರಮವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.newsobserver.com/308/story/639602.html|title=Harry Potter, Hogwarts and Home|last=Frauenfelder|first=David|date=17 July 2007|publisher=The News & Observer Publishing Company|accessdate=29 September 2008|archive-date=18 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081218171928/http://www.newsobserver.com/308/story/639602.html|url-status=dead}}</ref> ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ ಹದಿಹರೆಯದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಆ ಮೂಲಕ ಹಲವು ಮಾಂತ್ರಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಆಡಚಣೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವುದನ್ನು ಆತ ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳುತಾನೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.southflorida.com/movies/sfe-potter-synopses,0,6711375.story|title=Plot summaries for the first five Potter books|last=Hajela|first=Deepti|date=14 July 2005|publisher=SouthFlorida.com|accessdate=29 September 2008}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತು === ಹ್ಯಾರಿ ಮಗುವಾಗಿದ್ದಾಗ [[ರಕ್ತದ ಶುದ್ಧತೆ (ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್)|ಜನಾಂಗದ ಶುದ್ಧತೆಯ]] ಕುರಿತು ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡ [[ಲಾರ್ಡ್ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್]] ಎಂಬ ಕಪ್ಪು ಮಾಂತ್ರಿಕನು ಅವನ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದನ್ನು ನೋಡಿದನು, ಅದನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೊಟಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="hp-stories">{{cite news|url=http://www.usatoday.com/life/books/news/2007-07-19-potter-books_N.htm|title=The Harry Potter stories so far: A quick CliffsNotes review|publisher=''USA Today'' |accessdate=28 September 2008}}</ref> ಲಾರ್ಡ್ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅದರ ಕಾರಣಗಳು ತಕ್ಷಣ ಬಹಿರಂಗಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="hp-stories"/> ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಹೋರನೋಟಕ್ಕೆ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ದಾಳಿಯ ಕುರುಹಾಗಿ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಮಿಂಚಿನ ಆಕಾರದ ಕಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹ್ಯಾರಿ ಬದುಕಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ.<ref name="hp-stories"/> ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಭಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬದುಕಿ ಉಳಿದ ಹ್ಯಾರಿ, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಜೀವಂತ ದಂತಕಥೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಅವನ ಆಶ್ರಯದಾತ ಮಾಂತ್ರಿಕ [[ಅಲ್ಬಸ್ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್|ಅಲ್ಬಸ್ ಡಮ್ಬ್‌ಲೆಡೊರೆ]]ನ ಆದೇಶದಂತೆ ಅನಾಥ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಅವನ ಅಪ್ರಿಯ [[ಮಗ್ಗಲ್]] (ಮಾಂತ್ರಿಕನಲ್ಲದ) ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕಾಪಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅದರೆ ಅವರಿಗೆ ಹ್ಯಾರಿಯ ಆತನ ಜನ್ಮರಹಸ್ಯದ ಕುರಿತು ಬಗ್ಗೆ ಏನೂ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="hp-stories"/> ಸರಣಿಯ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ, ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಮತ್ತು ದಿ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್]]'', ಹ್ಯಾರಿಯ ಹನ್ನೊಂದನೆ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಆಸುಪಾಸಿನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅರ್ಧ-[[ರಾಕ್ಷಸ (ಪುರಾಣ)|ರಾಕ್ಷಸ]] [[ರುಬೆಯಸ್ ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್|ರುಬೆಯುಸ್ ಹಾಗ್ರಿಡ್]] ಹ್ಯಾರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು [[ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತು|ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತಿಗೆ]] ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref name="hp-stories"/> ಜೆ. ಕೆ. ರೌಲಿಂಗ್ ಈ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇರೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎರಡು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ನಾರ್ನಿಯಾ(ಪ್ರಪಂಚ)|ನಾರ್ನಿಯಾ]]ದ [[ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಜಗತ್ತು|ಕಲ್ಪಾನಿಕ ಜಗತ್ತು]] ಒಂದು [[ಸಮಾನಂತರ ಜಗತ್ತು (ಕಥೆ)|ಪರ್ಯಾಯ ವಿಶ್ವ]]ವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ''[[ದಿ ಲಾರ್ಡ್ ಆಫ್ ದಿ ರಿಂಗ್ಸ್|ಲಾರ್ಡ್‌ ಅಫ್ ರಿಂಗ್ಸ್‌‌‌ನ]]'' [[ಮಧ್ಯ-ಭೂಮಿ|ಮಿಡಲ್- ಅರ್ಥ್]] ಒಂದು ಪುರಾಣ ಗತಕಾಲದ ಕುರಿತು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ನ'' ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತು ವಾಸ್ತವಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾಂತ್ರಿಕವಲ್ಲದ ಜಗತ್ತಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರ ಹಲವು ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಾಸ್ತವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದವುಗಳಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರೆಣೆಗೆ ಲಂಡನ್.<ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=/arts/2007/07/15/svharry15.xml&page=3|title=Harry Potter and the parallel universe|publisher=Telegraph.com|accessdate=28 September 2008|archive-date=29 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191029012225/https://www.telegraph.co.uk/culture/?xml=%2Farts%2F2007%2F07%2F15%2Fsvharry15.xml&page=3|url-status=dead}}</ref> ಇದು ಛಿದ್ರಗೊಂಡ ರಹಸ್ಯ ಬೀದಿಗಳು, ನೋಡಿಕೊಳ್ಳದ ಮತ್ತು ಪುರಾತನ ಪಬ್‌ಗಳು, ಹಳ್ಳಿಗಳ ಒಂಟಿ ಭವನಗಳು, ಭೂಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಜನಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವು ಮಾಂತ್ರಿಕವಲ್ಲದ ಜನರಾದ [[ಮಗ್ಗಲ್|ಮಗ್ಗಲ್‌]]ರಿಗೆ ಅಗೋಚರವಾಗಿ ಉಳಿದಿರುತ್ತವೆ.<ref name="muggle guide">{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/arts/820551.stm|publisher=BBC|title=A Muggle's guide to Harry Potter|date=28 May 2004|accessdate=22 August 2008}}</ref> ಹಾಗ್ರಿಡ್‌ನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹ್ಯಾರಿಯು ಹಾಗ್ವರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ವರ್ಷದ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ತಯಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತಾನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದ ಹಾಗೆಲ್ಲಾ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಓದುಗರಿಗೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಭೇಟಿ ಆಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಅವನ ಅಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ: ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಒಂದು ಪುರಾತನ, ದೊಡ್ಡ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಅದರೆ ನಿರ್ದಯಿ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಮನೆತನದ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯನಾದ [[ರಾನ್ ವಿಸ್ಲೆ]]; ಮತ್ತು ಸದಾ ಪುಸ್ತಕದ ಬೆನ್ನುಹತ್ತಿರುವ ಮಾಟಗಾತಿ [[ಹರ್ಮಿಯೋನೆ ಗ್ರೇಂಜರ್]]. ಇವಳು ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವಳಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="hp-stories"/><ref>{{cite web|url=http://www.jkrowling.com/textonly/en/news_view.cfm?id=80|title=J K Rowling at the Edinburgh Book Festival|date=15 August 2004|publisher=J.K. Rowling.com|accessdate=27 September 2008|archive-date=23 ಆಗಸ್ಟ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080823121201/http://www.jkrowling.com/textonly/en/news_view.cfm?id=80|url-status=deviated|archivedate=23 ಆಗಸ್ಟ್ 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080823121201/http://www.jkrowling.com/textonly/en/news_view.cfm?id=80}}</ref> ಹ್ಯಾರಿಯು ಇಲ್ಲಿಯೇ ತನ್ನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾಗಿ ದ್ವೇಶಿಸುವ ಆ ಶಾಲೆಯ ಪೋಶನ್ಸ್ ಮಾಸ್ಟರ್ [[ಸೆವೆರಸ್ ಸ್ನೇಪ್|ಸೆವೆರಸ್ ಸ್ನೇಪ್‌]]ನನ್ನೂ ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.ಅಮರತ್ವದ ಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮತ್ತು [[ಫಿಲೊಸೊಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್|ಫಿಲಾಸಫರ್‍ನ ಸ್ಟೋನ್]] ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಲಾರ್ಡ್ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಜೊತೆ ಹ್ಯಾರಿಯ ಎರಡನೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಥೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="hp-stories"/> ಹಾಗ್ವರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯ ಎರಡನೆ ವರ್ಷದ ಬಗ್ಗೆ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಛೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಮತ್ತು ದಿ ಚೇಂಬರ್ ಅಫ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸರಣಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಅವನು ಮತ್ತು ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತರು ತಮ್ಮ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅಪಶಕುನದ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿರುವಂತಹ 50-ವರ್ಷ-ಹಳೆಯ ಒಂದು ರಹಸ್ಯದ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಹಾಗ್ವರ್ಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಪುರಾತನ ದುಷ್ಟ ಭೂತದ ಅಡಗುದಾಣವಾದ "ಛೆಂಬರ್ ಅಫ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್‌"ನ ಕುರಿತು ಇರುವ ಒಂದು ದಂತಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಪಕ್ಷಪಾತದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಭಯದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಂದ ಮಾಂತ್ರಿಕರಾಗಿ ಬದಲಾದವರ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದೇಶಿತವಾದುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾರಿ, ತಾನು ಹಾವಿನ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸಹ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಕೊಂಡಾಗ ತಾನೇ ಚಕಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹಾವಿನ ಭಾಷೆಯನ್ನು [[ಹಾವಿನ ಭಾಷೆ|ಪಾರ್ಸೆಲ್‌ಟಂಗ್]] ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ [[ಕಪ್ಪು ಜಾದೂ|ಕತ್ತಲ ಕೌಶಲ್ಯ]]ಗಳಿಗೆ ಸಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾರಿಯು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ ತನ್ನ ಒಂದು ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದ ಅತ್ಮದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ರಾನ್‌ನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ [[ಗಿನ್ನಿ ವಿಸ್ಲೆ]]ಯ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ( ಅದರೂ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಸರಣಿಯ ಮುಂದಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ). ಒಬ್ಬರ ಅತ್ಮದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ವಸ್ತುಗಳ ಒಳಗೆ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆರನೇ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ [[ಹಾರ‍್ಕ್ರುಕ್ಸ್|ಹೊರ‍್ಕ್ರುಕ್ಸ್]] ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="hp-stories"/> ಮೂರನೆ ಕಾದಂಬರಿ, ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಮತ್ತು ಅಝ್ಕಾಬಾನಿನ ಸೆರೆಯಾಳು|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಸನರ್ ಅಫ್ ಅಜ್ಕಾಬಾನ್]]'', ಹ್ಯಾರಿಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂರನೆ ವರ್ಷವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸದ ಏಕ ಮಾತ್ರ ಪುಸ್ತಕ ಇದು. ಬದಲಿಗೆ ಹ್ಯಾರಿಯ ಹೆತ್ತವರ ಕೊಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಎಂದು ನಂಬಲಾದ ಒಬ್ಬ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಕೊಲೆಗಾರ [[ಸಿರಿಯಸ್ ಬ್ಲಾಕ್]] ಹ್ಯಾರಿಯ ಮೇಲೆ ಇವನು ಲಕ್ಷ್ಯವಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಹ್ಯಾರಿ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗ್ವರ್ಟ್‌ ಶಾಲೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರಿಕೆಯ ನಟನೆ ಮಾಡುವ [[ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜೀವಿಗಳು (ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್)#ಡೆಮೆನ್ಟೊರ್ಸ್|ಡಿಮೆಂಟರ್‌]]— ಅಂದರೆ ಮಾನವನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಕಬಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಿರುವ ಕತ್ತಲ ಜೀವಿಗಳು — ಗಳೊಡನೆ ವ್ಯವಹರಿಸಲು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಆತ [[ರೇಮಸ್ ಲುಪಿನ್|ರೇಮಸ್ ಲುಪಿನ್‌]]ನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಲುಪಿನ್ ಕತ್ತಲ ಗುಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಅರಿತಿರುವ ಆದರೆ [[ಕಪ್ಪು ಕೌಶಲ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಅತ್ಮರಕ್ಷಣೆ|ಕತ್ತಲ ಕೌಶಲಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಕ]]. ಲುಪಿನ್ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಅತ್ಮರಕ್ಷಣೆಯ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ವಯಸ್ಸಿನ ಇತರರು ತೋರಿಸುವ ಜಾದೂವಿಗಿಂತ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ.ಲುಪಿನ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್ ಇಬ್ಬರೂ ಸಹ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಅಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ನೇಹಿತ [[ಪೀಟರ್ ಪೆಟ್ಟಿಗ್ರೆವ್|ಪಿಟರ್ ಪೆಟ್ಟಿಗ್ರೆವ್‌]]ನ ಬ್ಲಾಕ್‌ನ ಮೇಲೆ ಮಸಲತ್ತು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹ್ಯಾರಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತಾನೆ.<ref name="hp-plot-azkaban">{{cite web|url=https://www.nytimes.com/1999/09/05/books/rowling-azkaban.html?ex=1222747200&en=c3365ba3baa3bf40&ei=5070|title=Harry Potter and the Prisoner of Azkaban|last=Maguire|first=Gregory|date=5 September 1999|publisher=''The New York Times''|accessdate=28 September 2008}}</ref> === ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌‌ನ ಪುನರಾಗಮನ === ಹ್ಯಾರಿಯ ನಾಲ್ಕನೆ ವರ್ಷದ ಶಾಲಾ ಜೀವನವನ್ನು ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಗಾಬ್ಲಿಟ್‌ ಆಫ್‌ ಫೈರ್‌‌|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಮತ್ತು ದಿ ಗೋಬ್ಲೆಟ್ ಅಫ್ ಫೈರ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಒಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ [[ಟ್ರೈವಿಜಾರ್ಡ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಯುವ ವಿದೇಶಿ ಸಂದರ್ಶಿತ ಶಾಲೆಗಳ ಮಾಟಗಾರ್ತಿಯರನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾಂತ್ರಿಕರಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಅಪಾಯಕರ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ.<ref name="hp-plot-goblet">{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2000/07/23/books/rowling-goblet.html?ex=1222747200&en=6a7b0d89257dcebb&ei=5070|title=Harry Potter and the Goblet of Fire|last=King|first=Stephen|date=23 July 2000|publisher=''The New York Times''|accessdate=28 September 2008}}</ref> ಹ್ಯಾರಿ ಯಾರು ತನ್ನನ್ನು ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಒತ್ತಾಯ ಮಾಡಿದ್ದವರು ಮತ್ತು ಏಕೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.<ref name="hp-plot-goblet2">{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2000/07/23/books/rowling-goblet.html?pagewanted=2&ei=5070&en=6a7b0d89257dcebb&ex=1222747200|title=Harry Potter and the Goblet of Fire 2|last=King|first=Stephen|date=23 July 2000|publisher=''The New York Times''|accessdate=28 September 2008|archive-date=16 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416015356/http://www.nytimes.com/2000/07/23/books/rowling-goblet.html?pagewanted=2&ei=5070&en=6a7b0d89257dcebb&ex=1222747200|url-status=dead}}</ref> ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಪೂರ್ತಿ ನಿಗೂಢ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಅತ್ಮರಕ್ಷಣೆಯ ಶಿಕ್ಷಕನಾದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಅಲಾಸ್ಟರ್ ಮೂಡಿ ಅತಂಕಗೊಂಡ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮಕ್ಕಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೆ, ಈ ನಿಗೂಢತೆಯು ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಂತವು ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ಊಹೆ ಮತ್ತು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ನೇರ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ ಮತ್ತೆ ಜೀವಂತವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ (ಸೆರ್ಡಿಕ್ ಡಿಗ್ಗೊರಿ) ಸಾವಿನೊಂದಿಗೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಐದನೆಯ ಪುಸ್ತಕ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಅರ್ಡರ್ ಅಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಮತ್ತೆ ರೂಪಗೊಂಡ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನನ್ನು ಹ್ಯಾರಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ. ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಪುನಃ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡುದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್ [[ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ (ಸಂಸ್ಥೆ)|ಅರ್ಡರ್ ಅಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್‌]]ಗೆ ಪುನಃ ಚಾಲನೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಸಿರಿಯಸ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ನ ಮನೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಒಂದು ರಹಸ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ ಸೇವಕರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಸೇರಿದಂತೆ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ನಂಬುವ ಹಲವು ವಯಸ್ಕರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಅವರುಗಳು ರೇಮಸ್ ಲುಪಿನ್, ಸಿರಿಯಸ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಮತ್ತು [[ವೆಸ್ಲೆ ಕುಟುಂಬ|ವಿಸ್ಲೆ ಕುಟುಂಬ]]ದ ಸದಸ್ಯರು, ಕೆಲವು ಅಶ್ಚರ್ಯಕರ ಸದಸ್ಯರು ಸಹ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಮತ್ತು ಕತ್ತಲ ಪಾತ್ರಗಳು ಅಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹ್ಯಾರಿಯ ವಿವರಣೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, [[ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್|ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಅಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್]] ಮತ್ತು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಹಲವು ಇತರರು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಪುನರಾಗಮನವನ್ನು ನಂಬಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="hp-phoenix-plot">{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2003/07/13/books/review/rowling-phoenix.html?ex=1222747200&en=c19fb010046d89c7&ei=5070|title=Harry Potter and the Order of the Phoenix’ |date=13 July 2003|publisher=''The New York Times''|accessdate=28 September 2008}}</ref> [[ರಾಜಕೀಯ ಸರಿದಾರಿ|ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸರಿ]] ಎಂಬ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಅಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ [[ಡೊಲೊರೆಸ್ ಅಮ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್|ಡೊಲೊರೆಸ್ ಅಮ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌]]ನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಶೋಧಕಿಯಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕತ್ತಲ ಜಾದೂವಿನ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ.<ref name="hp-phoenix-plot"/> ನಿಗೂಢ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ದರ್ಜೆಯ ಚತುರತೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಒಂದು ರಹಸ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಗುಂಪನ್ನು ಹ್ಯಾರಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಅವನ ಸಹಪಾಠಿಗಳಿಗೆ ಹ್ಯಾರಿ ಕಲಿತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದರ್ಜೆಯ ಚತುರತೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ನಾಜೂಕಾದ ಯುವ ಮಾಟಗಾತಿ [[ಲೂನಾ ಲವ್‌ಗುಡ್|ಲೂನಾ ಲವ್‌ಗುಡ್‌]]ನ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವಳು [[ಪಿತೂರಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು|ಪಿತೂರಿಯ ಸಿದ್ದಾಂತ]]ವನ್ನು ನಂಬುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾಳೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿ ಬಹಿರಂಗಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ,<ref name="Ivory Tower 1">{{cite book|last=A. Whited|first=Lana.|title=The Ivory Tower and Harry Potter: Perspectives on a Literary Phenomenon|publisher=University of Missouri Press|year=2004|isbn=9780826215499|page=371}}</ref> ಅವನು ಮತ್ತು ಲೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಒಂದು ದುಃಖಪೂರಿತ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಕೆಲವು ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಟೆಲಿಪತಿಯ ಮೂಲಕ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಕಾದಂಬರಿಯ ಮುಕ್ತಾಯದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಗೆಳೆಯರು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ [[ಡೆತ್ ಈಟರ್ಸ್|ಡೆತ್ ಈಟರ್ಸ್‌‌]]ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ದುರಾಹಂಕಾರಿ ಮಾಲ್ಫಾಯ್ ಕುಟುಂಬವು ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಆರ್ಡರ್ ಅಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯರು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ತಲುಪಿದ ಕಾರಣ ಮಕ್ಕಳ ಜೀವ ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಡೆತ್ ಈಟರ್‌ಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಬಂಧಿಸಲು ಅವಕಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="hp-phoenix-plot"/> ಅವರ ಆರನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಬೆಂಬಲಿಗರು OWL-ದರ್ಜೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅವರು NEWT ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಯುದ್ಧವನ್ನು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಯುದ್ಧ ಎಷ್ಟು ಕ್ರೂರವಾಗಿರುತ್ತದೆಂದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಸಹ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗ್ವರ್ಟ್‌ನ ಆ ಆಪತ್ತಿನಿಂದ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಗೆಳೆಯರು ಪರಸ್ಪರ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಕೂಡಾ, ಅದರೂ ಅವರು ಹದಿಹರೆಯದ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಎಂಬ ನಿಗೂಢ ಬರಹಗಾರ ಬರೆದ ಹಳೆಯ ಔಷಧ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಓದುವಾಗ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಓದುತ್ತಾನೆ, ಅದು ನಿಗೂಢ ಬರಹಗಾರರ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮತ್ತು ಶಿಫಾರಾಸುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪುಸ್ತಕ.<ref name="harry-potter-prince">{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2005/07/16/books/16choc.html?pagewanted=all|title=Harry Potter Works His Magic Again in a Far Darker Tale |last=Kakutani|first=Michiko|date= 16 July 2005|publisher=''The New York Times''|accessdate=28 September 2008}}</ref> ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ಕಿರುದಾರಿಗಳು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಆ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿ ಅನಾಮಧೇಯ ಬರಹಗಾರರ ಶಬ್ದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸಲು ಕಲಿತ. ಹ್ಯಾರಿ ಅಲ್ಬಸ್ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್ ನಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಪಾಠವನ್ನು ಸಹ ಹೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ, ಅವನು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಗತಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಅತ್ಮದ ಚೂರುಗಳು [[ಹೊರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್|ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್‌‌‌‌‌‌]]ನ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್‌ ಅಂದರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟ ಮಾಟಮಾಡಿದ ಕೆಟ್ಟ ವಸ್ತುಗಳು.<ref name="harry-potter-prince"/> ಹ್ಯಾರಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನಪ್ರಿಯ ಎದುರಾಳಿ ಡ್ರಕೊ ಮಾಲ್ಫಾಯ್, ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸ್ನಾಪೆಯಿಂದ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್ ಕೊಲ್ಪಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಾದಂಬರಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸರಣಿಯ ಕೊನೆ ಪುಸ್ತಕ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್]]'' ನೇರವಾಗಿ ಆರನೇ ಪುಸ್ತಕದ ನಂತರದ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ವೊಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್ ಅಧಿಕಾರದ ತುತ್ತತುದಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಅಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌ನ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ಣ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಉಳಿದ ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್‌‌‌‌‌ಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಮತ್ತು ನಾಶಮಾಡಲು ಹ್ಯಾರಿ, ರಾನ್ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನೆ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೋರಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ರಕ್ಷಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಗೆಳೆಯರ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದವರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅವರು ಒಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಏಕಾಂತಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ.ಅವರು ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್‌‌‌‌‌ಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವಾಗ ಮೂವರು ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್ ನ ಗತಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ನಾಪೆಯ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಸಹ. ಈ ಪುಸ್ತಕ ಹಾಗ್ವರ್ಟ್‌ನ ಯುದ್ಧದೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.ಹ್ಯಾರಿ,ರಾನ್, ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನೆ, ಅರ್ಡರ್ ಅಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಹಲವು ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್, ಅವನ ಡೆತ್ ಈಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರೆ [[ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜೀವಿಗಳು(ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್)|ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜೀವಿ]]ಗಳಿಂದ ಹಾಗ್ವರ್ಟ್‌ನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಜೊತೆಗೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧದ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲೇ ಕೊಲ್ಲಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬದುಕುಳಿದವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಶರಣಾಗುತ್ತಾನೆ, ಅದರೆ ಹಲವು ಹಾಗ್ವರ್ಟ್‌ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಹೆತ್ತವರು,ಹತ್ತಿರದ ಹಳ್ಳಿ [[ಹಾಗ್ಸ್‌ಮೀಡೆ|ಹಾಗ್ಸ್‌ಮೀಡ್‌]]ನ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜೀವಿಗಳು ಅರ್ಡರ್ ಅಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದ ಯುದ್ಧ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ಹಾರ್‌ಕ್ರುಕ್ಸ್‌‌‌‌‌ನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದಾಗ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಡಾರ್ಕ್ ಲಾರ್ಡ್‌ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ಗೆ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಗೆಗೆ ಒಂದು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ, ಅದರೆ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಇದನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಕೊನೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಹ್ಯಾರಿಯ ಕೈಯಿಂದಲೇ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾತ್ರಗಳ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಪಸಂಹಾರದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಪೂರಕ ಕೃತಿಗಳು === ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ರೌಲಿಂಗ್ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಯುನಿವರ್ಸ್‌'' ನ್ನು ಹಲವು ಸಣ್ಣ ಪುಸ್ತಕಗಳಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.alibris.com/search/books/qwork/1198169/used/Comic%20Relief%20:%20Quidditch%20through%20the%20ages|title=Comic Relief : Quidditch through the ages|publisher=Albris|accessdate=7 September 2008}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/6903111.stm|title=How Rowling conjured up millions|publisher=BBC|accessdate=7 September 2008}}</ref> 2001ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ''[[ಫೆಂಟಾಸ್ಟಿಕ್ ಬೀಸ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ವೇರ್ ಟು ಫೈಡ್ ದೆಮ್|ಫೆಂಟಾಸ್ಟಿಕ್ ಬೀಸ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ವೇರ್ ಟು ಫೈಂಡ್ ದೆಮ್]]'' (ಹಾಗ್ವರ್ಟ್‌ನ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ) ಮತ್ತು ''[[ಕ್ವಿಡಿಚ್ ಥ್ರೂ ದ ಏಜಸ್|ಕ್ವಿಡ್ಡಿಚ್ ಥ್ರೂ ದಿ ಏಜಸ್]] '' (ಹ್ಯಾರಿ ವಿನೋದಕ್ಕಾಗಿ ಓದುವ ಪುಸ್ತಕ) ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮುಂದುವರಿದ ಮಾರಾಟದಿಂದ [[ಕಾಮಿಕ್ ರಿಲಿಫ್|ಕಾಮಿಕ್ ರಿಲೀಫ್]] ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.comicrelief.com/stuff-to-buy/harrys-books/the-money/|title=The Money|publisher=Comic Relief|accessdate=25 October 2007|archive-date=29 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071029034316/http://www.comicrelief.com/stuff-to-buy/harrys-books/the-money/|url-status=deviated|archivedate=29 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071029034316/http://www.comicrelief.com/stuff-to-buy/harrys-books/the-money/}}</ref> 2007ರಲ್ಲಿ, ರೌಲಿಂಗ್ ''[[ದಿ ಟೇಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಿಡಲ್ ದಿ ಬರ್ಡ್|ದಿ ಟೇಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಬೀಡಲ್ ದಿ ಬರ್ಡ್]]'' ಕೈ ಬರಹದ ಏಳು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು, ಇದು ಒಂದು ಕಲ್ಪಿತ ಭ್ರಮಾಚಿತ್ರದ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ. ಕೊನೆಯ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಬಡ ರಾಷ್ಟಗಳ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತ ಮಕ್ಕಳ ನಿಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಹೈ ಲೆವೆಲ್ ಗ್ರೂಪ್‌ಗೆ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಲು ಹರಾಜು ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಅಂತರಾಷ್ಟೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 4 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008ರಂದು ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|title=JK Rowling Fairy Tales To Go On Sale For Charity|work=ANI|year=2008|url=http://living.oneindia.in/insync/2008/harry-potter-jk-rowling-charity-020808.html|accessdate=2 August 2008|archive-date=10 ಆಗಸ್ಟ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080810012453/http://living.oneindia.in/insync/2008/harry-potter-jk-rowling-charity-020808.html|url-status=dead}}</ref><ref name="fetches">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7142656.stm|title=JK Rowling book fetches £2&nbsp;m|date= 13 December 2007|publisher=BBC|accessdate=13 December 2007}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.amazon.co.uk/gp/feature.html?docId=1000137983|title=Amazon purchase book|publisher=Amazon.com Inc|accessdate=14 December 2007}}</ref> ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟಗಾರ [[ವಾಟರ‍್ಸ್ಟೋನ್ಸ್|ವಾಟರ‍್‍ಸ್ಟೋನ್‌]] ರವರು 2008ರಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ ಧನ ಸಂಗ್ರಹದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ರೌಲಿಂಗ್ ಅವರು 800-ಪದದ [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಪ್ರಿಕ್ವೆಲ್|ಪೂರ್ವಕತೆಗಳ]]ನ್ನು ಸಹ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=Rowling pens Potter prequel for charities|author=Williams, Rachel |year=2008|publisher=''[[The Guardian]]''|url=https://www.theguardian.com/books/2008/may/29/harrypotter.jkjoannekathleenrowling|}} 31 ಮೇ 2008ರಂದು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.</ref> == ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರ == ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಕಲ್ಪಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ, ಆದರೂ ಇವು ಅನೇಕ ಕೋನಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ [[ಬಿಲ್ಡುಂಗ್‍ಸ್ರೊಮ್ಯನ್|ಬೈಲ್‌ಡಂಗ್ಸ್‌ರೋಮನ್ಸ್ ಅಥವಾ]] [[ಕಮಿಂಗ್ ಆಫ್ ಏಜ್|ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ]] ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m0OON/is_1_24/ai_107896944|title=Wizards and wainscots: generic structures and genre themes in the Harry Potter series|last=Anne Le Lievre|first=Kerrie|year=2003|publisher=CNET Networks, Inc., a CBS Company|accessdate=1 September 2008|archive-date=6 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081206041643/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0OON/is_1_24/ai_107896944|url-status=dead}}</ref> ಇವುಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಕ್ಕಳ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಶಾಲೆ ಪ್ರಕಾರದ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ [[ಏನ್ಡಿ ಬ್ಲಿಟನ್|ಎನಿಡ್ ಬ್ಲೈಟನ್]]ನ ''[[ಮಲೊರಿ ಟವರ್ಸ್|ಮಲೋರಿ ಟವರ್ಸ್]]'', ''[[ಸೇಂ. ಕ್ಲೇರ್ ನ ಸರಣಿ|ಸೇಂ. ಕ್ಲಾರೆ]]'' ಮತ್ತು ''[[ನಾಟಿಯೆಸ್ಟ್ ಗರ್ಲ್]]'' ಸರಣಿಗಳು, ಮತ್ತು [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ (ಬರಹಗಾರ)|ಫ್ಶ್ರೇಣಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್‌ನ]] ''[[ಬಿಲ್ಲಿ ಬಂಟರ್]] '' ಕಾದಂಬರಿಗಳು.<ref name="Harry Potter Boarding">{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/education/563232.stm|title=Harry Potter makes boarding fashionable |year=1999|publisher=BBC|accessdate=1 September 2008}}</ref> ಆ ಶೈಲಿಯ ಕಾದಂಬರಿಗಳು''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ನ'' [[ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್]]್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಕಾದಂಬರಿಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಶಾಲೆ, [[ಜಾದೂ (ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್)|ಜಾದೂ]]ವಿನ ಉಪಯೋಗಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಪಠ್ಯ ಇವುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.<ref name="Harry Potter Boarding"/> ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳು "[[ಥಾಮಸ್ ಹ್ಯೂಜಸ್]]ನ ''[[ಟಾಮ್ ಬ್ರೌನ್ ನ ಸ್ಕೂಲ್ ಡೇಸ್|ಟಾಮ್ ಬ್ರೌನ್ಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಡೇಸ್]]'' ಮತ್ತು ಬೇರೆ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡಿಯನ್ [[ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಶಾಲೆ(UK)|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್]]ಲೈಫ್ ಕಾದಂಬರಿಯ ವಂಶದ ನೇರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿವೆ".<ref>{{cite book|last=Ellen Jones|first=Leslie|title=J.R.R. Tolkien: A Biography|publisher=Greenwood Press|year=2003|accessdate=9 September 2005|isbn=978-0313323409|page=16}}</ref><ref>{{cite book|last=A. Whited|first=Lana.|title=The Ivory Tower and Harry Potter: Perspectives on a Literary Phenomenon|publisher=University of Missouri Press|year=2004|isbn=9780826215499|page=28}}</ref> ಅವುಗಳು ಸ್ಟಿಫನ್ ಕಿಂಗ್ ನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ, "ಚತುರತೆಯುಳ್ಳ ನಿಗೂಢ ಕತೆಗಳಾಗಿವೆ",[76] ಮತ್ತು ಶೇರ್ಲಾಕ್ ಹೊಮ್ಸ್‌‌‌ನ-ಶೈಲಿಯ ನಿಗೂಢ ಸಾಹಸ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಕಥೆಗಳು [[ಮೂರನೆ-ವ್ಯಕ್ತಿ ಕತೆ#ಮೂರನೆ ವ್ಯಕ್ತಿ.2C ಸೀಮಿತ|ಮೂರನೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸೀಮಿತ]]ವಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ವಿನಾಯಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿವೆ. ( ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್|ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್|ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್]]'' ನ ಮುಕ್ತಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್|ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌]]'' ನ ಮೊದಲ ಎರಡು ಪಾತ್ರಗಳು) ಪ್ರತಿ ಪುಸ್ತಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾರಿ ತನಗೆ ಎದುರಾಗುವ ತೊಂದರೆಗಳ ಜೊತೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಾನೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವಾಗ ಯಾವಾಗಲೂ ಶಾಲೆಯ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತಾನೆ, ಸಿಕ್ಕಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಕಾಯಿದೆಗಳು ನಿಯಮ ಪಾಲನೆಯ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ (''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಪುಸ್ತಕವು ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಶಾಲೆ [[ಶೈಲಿ|ಉಪ-ಪ್ರಕಾರ]]ದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪೂರ್ವ ನಿದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ).<ref name="Harry Potter Boarding"/> ಅದರೆ, ಕಥೆಗಳು ಅಂತಿಮ ಘಟ್ಟವನ್ನು ಶಾಲೆಯ [[ಬೇಸಿಗೆ ಅವಧಿ]]ಯಲ್ಲಿ ತಲುಪುತ್ತವೆ, [[ಅಂತಿಮ ಪರೀಕ್ಷೆ]]ಯ ಅಸುಪಾಸು ಅಥವಾ ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಘಟನೆಗಳು ಎಲ್ಲೆ ಮೀರಿ ವೃದ್ಧಿಸಿದ್ದಾಗ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಗಳವಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಹೋರಾಡುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ, ಹ್ಯಾರಿ ಒಂದೇ [[ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್]] ಅಥವಾ ಅವನ ಸರಣಿ ಬೆಂಬಲಿಗರಾದ [[ಡೆತ್ ಈಟರ್ಸ್|ಡೆತ್ ಈಟರ್ಸ್‌]]ನ್ನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಣಿ ಮುಂದುವರೆದ ಹಾಗೆ ಹೋರಾಟ ಸಾವು ಹಾಗೂ ಬದುಕಿನ ವಿಷಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀಬಾರಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Harry Potter Last Adventure"/><ref>{{cite web|url=http://www.cbc.ca/news/story/2006/06/26/rowling-potter-deaths.html|title=Two characters to die in last 'Harry Potter' book: J.K. Rowling|year=2006|publisher=CBC|accessdate=1 September 2008|archive-date=11 ನವೆಂಬರ್ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121111191434/http://www.cbc.ca/news/story/2006/06/26/rowling-potter-deaths.html|url-status=dead}}</ref> ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ [[ಮುಖ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕ]] ಮತ್ತು [[ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ]] [[ಅಲ್ಬಸ್ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್]] ಜೊತೆ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯ ಕಾದಂಬರಿ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಗೆಳೆಯರು ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಹಾಗ್ವೆರ್ಟ್‌ನಿಂದ ದೂರ ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು [[ಡೆನ್ಯೂಮೆಂಟ್|ಡೆನ್ಯೂಮಾಂಟ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="Harry Potter Last Adventure">{{cite web|url=http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1637886_1637891,00.html|title=Harry Potter's Last Adventure|last=Grossman|first=Lev|publisher=Time Inc|accessdate=1 September 2008|archive-date=27 ಆಗಸ್ಟ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080827145911/http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1637886_1637891,00.html|url-status=deviated|archivedate=27 ಆಗಸ್ಟ್ 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080827145911/http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1637886_1637891,00.html}}</ref> ಬಿಲ್ಡಂಗ್ಸ್‌ರೊಮನ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸುವಾಗ, ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಶಾಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಹ್ಯಾರಿ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಮುನ್ನ ದೊಡ್ಡವನಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಅವನ ನಿರ್ಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಯಸ್ಕರನ್ನು ಸೇರಿ ಎಲ್ಲರೂ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6910106.stm|title=Press views: The Deathly Hallows |publisher=Bloomsbury Publishing|accessdate=22 August 2008}}</ref> == ಮೂಲ ವಿಷಯಗಳು == ರೌಲಿಂಗ್‌ರ ಪ್ರಕಾರ, "ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ [[ಸಾವು]]: ನನ್ನ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಇದೆ ಅವು ಹ್ಯಾರಿಯ ಹೆತ್ತವರ ಸಾವಿನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಸಾವನ್ನು ಜಯಸುವ ಗೀಳು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ [[ಅಮರತ್ವ]]ದ ಶೋದನೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ. ನಾನು ಅದರಿಂದ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಸಾವನ್ನು ಏಕೆ ಜಯಿಸಲು ಬಯುಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ, ನಾವುಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಹೆದರುತ್ತೇವೆ."<ref>{{cite web|author=Geordie Greig|url=http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2006/01/10/nrowl110.xml|title='There would be so much to tell her...'|publisher=[[Daily Telegraph]]|accessdate=4 April 2007|date=11 January 2006|archive-date=11 ಮಾರ್ಚ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070311032026/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2006%2F01%2F10%2Fnrowl110.xml|url-status=dead}}</ref> ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವರು ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವ್ಯಾಖಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬೇರೆಯವುಗಳಿಗಿಂತ ತುಂಬಾ ಜಟಿಲವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ನ ಚಾಲಾಕಿತನ|ರಾಜಕೀಯ ಉಪಪಠ್ಯ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವಿಷಯಗಳು ಯಾವುದೆಂದರೆ, [[ಸಾಧಾರಣತೆ (ನಡತೆ)|ಸಾಧಾರಣತೆ]], ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ, ಉಳಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಹೇರಿಕೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸರಣಿಗಳ ತುಂಬಾ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Greenwald2005">{{cite journal|last=Greenwald|first=Janey|title=Understanding Harry Potter: Parallels to the Deaf World|journal=The Journal of Deaf Studies and Deaf Education|volume=10|issue=4|pages=442–450|year=2005|doi=10.1093/deafed/eni041|pmid=16000691|month=Fall|last2=Greenwald|first2=J|issn=1081-4159|url=http://jdsde.oxfordjournals.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=16000691|format=Free full text}}</ref> ಅದೇರೀತಿ, ಒಬ್ಬನ ಹದಿಹರಯದ ಕತೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ನೋವಿನ ಸತ್ವಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಸಹಾ ಈ ಕತೆಗಳ ಮೂಲವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref name="Duffy2002">{{cite journal|last=Duffy|first=Edward|title=Sentences in Harry Potter, Students in Future Writing Classes|journal=Rhetoric Review|volume=21|issue=2|year=2002|pages=177|doi=10.1207/S15327981RR2102_03}}</ref> ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ "ತಾಳ್ಮೆಗಾಗಿ ದೀರ್ಘವಾದ ವಾದವಿವಾದ, [[ಧರ್ಮಾಂಧತೆ|ಮತಾಂಧತೆ]]ಯ ಕೊನೆಗಾಗಿ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ" ಮತ್ತು "ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು... ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಅಥವಾ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹೇಳುವುದನ್ನು ನಿಜ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಹ ಸಾರುತ್ತದೆ". ಎಂದು ರೌಲಿಂಗ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.the-leaky-cauldron.org/2007/10/20/j-k-rowling-at-carnegie-hall-reveals-dumbledore-is-gay-neville-marries-hannah-abbott-and-scores-more|title=J. K. Rowling at Carnegie Hall|work=The Leaky Cauldron|publisher= The Leaky Cauldron|accessdate=21 October 2007|year=2007}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7053982.stm|title=JK Rowling outs Dumbledore as gay|accessdate=21 October 2007|date=21 October 2007|work=BBC News|publisher=[[BBC]]}}</ref> ಜೊತೆಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಇನ್ನೂ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಅಧಿಕಾರ/ಅಧಿಕಾರದ ದುರ್ಬಳಕೆ, [[ಪ್ರೀತಿ]], [[ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ|ಪಕ್ಷಪಾತ]] ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಆಯ್ಕೆ, ಜೆ.ಕೆ.ರೌಲಿಂಗ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, "ಅವುಗಳು ಇಡಿ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿವೆ". ಲೇಖಕರು ಇಂತಹ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಓದುಗರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕಿಂತ ಅವುಗಳ ಜೈವಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="ಜಿಂಬಾ, ಲೀಜೊ, ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆದಾರ.[[ಸ್ಟೀವ್ ಕ್ಲೋವೆಸ್|ಸ್ಟೀವ್ ಕ್ಲೋವ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಜೆ.ಕೆ. ರೌಲಿಂಗ್ ರೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನ">{{cite news|url=http://www.quick-quote-quill.org/articles/2003/0302-newsround-mzimba.htm|publisher=Quick Quotes Quill|title=Mzimba, Lizo, moderator. Interview with Steve Kloves and J.K. Rowling|date=February, 2003|accessdate=28 July 2008|archive-date=9 ಮೇ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150509001737/http://quick-quote-quill.org/articles/2003/0302-newsround-mzimba.htmaccess|url-status=dead}}</ref> ಇದರೊಡನೆ ಸದಾ ಇರುವ ಮೂಲವಿಷಯವೆಂದರೆ ಹದಿಹರಯ. ಇದನ್ನು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುವಾಗ ಲೇಖಕಿ ರೌಲಿಂಗ್ ತನ್ನ ಪಾತ್ರಗಳ ಲೈಂಗಿಕತೆಯನ್ನು ನೈಜವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗೂ ಅವರೇ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು "ಯವ್ವನ-ಪೂರ್ವದ ಅವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯೇ ತಟಸ್ಥನಾಗಿ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ".<ref name="Favourite chapter">{{cite news|url=http://www.quick-quote-quill.org/articles/1999/0299-guardian-carey.htm|publisher=Quick-Quote-Quill|title=About the Books: transcript of J.K. Rowling's live interview on Scholastic.com|date=16 February 1999|accessdate=28 July 2008|archive-date=10 ಜನವರಿ 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20040110094409/http://www.quick-quote-quill.org/articles/1999/0299-guardian-carey.htm|url-status=dead}}</ref> ರೌಲಿಂಗ್ ತನಗೆ "ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ನೈತಿಕತೆಯ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯು ತುಂಬ ಸುಲಭಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದು ಸರಿ ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಸುಲಭದ ನಡುವಿನ ಆಯ್ಕೆ ಅವರಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಹಾಗೆಯೇ [[ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ|ನಿರಂಕುಶ ಪ್ರಭುತ್ವ]] ಶುರುವಾಗಿದ್ದು, ಮನುಷ್ಯರು [[ನಿರುತ್ಸಾಹಿ|ಜಡರಾಗಿ]] ಸುಲಭ ದಾರಿಯ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣ ಆಳವಾದ ತೊಂದರೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಿಲುಕುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/2000/1000-vancouversun-wyman.htm|first=Wyman|last=Max|title="You can lead a fool to a book but you cannot make them think": Author has frank words for the religious right|publisher=The Vancouver Sun (British Columbia)|date=26 October 2000 |accessdate=28 July 2008}}</ref> == ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶನದ ಇತಿಹಾಸ == 1990ರಲ್ಲಿ, ಜೆ. ಕೆ. ರೌಲಿಂಗ್ [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್]] ನಿಂದ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ತುಂಬಿದ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗುವಾಗ ತಕ್ಷಣ ಅವರ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಕಾದಂಬರಿಯ ಯೋಚನೆ ಬಂತು.ರೌಲಿಂಗ್ ಅವರ ಅನುಭವದ ಕುರಿತು ಅವರ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:<ref name="Harry falls into author's head">{{cite web|publisher=JKRowling.com|url=http://www.jkrowling.com/textonly/en/biography.cfm|title=Biography|first=J. K.|last=Rowling|accessdate=21 May 2006|year=2006|archive-date=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081217022342/http://www.jkrowling.com/textonly/en/biography.cfm|url-status=deviated|archivedate=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081217022342/http://www.jkrowling.com/textonly/en/biography.cfm}}</ref> {{quote|"I had been writing almost continuously since the age of six but I had never been so excited about an idea before. I simply sat and thought, for four (delayed train) hours, and all the details bubbled up in my brain, and this scrawny, black-haired, bespectacled boy who did not know he was a wizard became more and more real to me."}} 1995ರಲ್ಲಿ ರೌಲಿಂಗ್ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಫಿಲೊಸೊಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು [[ಹಸ್ತ ಪ್ರತಿ|ಕೈಬರಹದ ಪ್ರತಿ]]ಯನ್ನು ಹಲವು ನಿರೀಕ್ಷಿತ [[ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ|ಮಧ್ಯವರ್ತಿ]]ಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.eitb24.com/new/en/B24_57676/entertainment/FACTBOX-Final-Harry-Potter-book-set-for-release/|title=Final Harry Potter book set for release|date=15 July 2007|publisher=[[Euskal Telebista]]|accessdate=21 August 2008}}</ref> ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಎರಡನೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫರ್ ಲಿಟಲ್ ರೌಲಿಂಗ್‌ರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಈ ಮೊದಲು ಎಂಟು ಜನ ಪ್ರಕಾಶಕರು'' ಫಿಲೊಸೊಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌‌'' ನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರು ಆದರೆ ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ ಆ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಾಗಿ ರೌಲಿಂಗ್‌ಗೆ £2,500 ಮುಂಗಡ ಹಣವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು.<ref>{{cite web|publisher=The McGraw-Hill Companies Inc.| url=http://www.businessweek.com/magazine/content/05_22/b3935414.htm| title=Nigel Newton | first=John| last=Lawless| accessdate = 9 September 2006|year=2005}}</ref><ref name="Ivory Tower 2">{{cite book|last=A. Whited|first=Lana.|title=The Ivory Tower and Harry Potter: Perspectives on a Literary Phenomenon|publisher=University of Missouri Press|year=2004|isbn=9780826215499|page=351|url=https://books.google.com/books?id=iO5pApw2JycC&pg=PA351}}</ref> ತಾನು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಬರೆಯಲು ಶುರು ಮಾಡಿದಾಗ ಯಾವುದೇ [[ಡೆಮೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್|ವಯಸ್ಸಿನ ಗುಂಪಿ]]ಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ರೌಲಿಂಗ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಪ್ರಕಾಶಕರು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲೇ ಒಂಬತ್ತರಿಂದ ಹನ್ನೊಂದು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟು ಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news|url=http://www.newsobserver.com/308/story/637623.html|title=The magic years|last=Huler|first=Scott|publisher=The News & Observer Publishing Company|accessdate=28 September 2008|archive-date=18 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081218170339/http://www.newsobserver.com/308/story/637623.html|url-status=dead}}</ref> ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಕರು ರೌಲಿಂಗ್‌ಗೆ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು [[ಲಿಂಗ-ತಟಸ್ಥ]] [[ಪೆನ್ ನೇಮ್|ಪೆನ್ ನೇಮ್‌]]ನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೇಳಿಕೊಂಡರು. ಆ ರೀತಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಈ ವಯಸ್ಸಿನ ಪುರುಷ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿಸಬಹುದು, ಮಹಿಳೆ ಲೇಖಕಿ ಎಂದು ತಿಳಿದರೆ ಅವರು ಕಾದಂಬರಿ ಓದಲು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ ಪೆನ್‌ನೇಮ್ ಆಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೇಳಿದರು. ಆದರೆ ಆಕೆ ಜೆ.ಕೆ.ರೌಲಿಂಗ್ (Joanne Kathleen Rowling) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಲೇಖಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಧ್ಯ ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿಯ ಹೆಸರನ್ನು [[ಮಧ್ಯ ಹೆಸರು|ಮಧ್ಯ ಹೆಸರಾಗಿ]] ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="Ivory Tower 2"/><ref>{{cite web|url=http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1349288/Harry-Potter-and-the-mystery-of-J-Ks-lost-initial.html|title=Harry Potter and the mystery of J K's lost initial|last=Savill|first=Richard|date=21 June 2001|publisher=Telegraph.com|accessdate=27 September 2008}}</ref> 30 ಜೂನ್ 1997ರಂದು, ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಪುಸ್ತಕವು [[ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ]] ಪ್ರಕಾಶನದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇವರು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಸರಣಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪ್ರಕಾಶಕರು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/arts/820885.stm|title=The Potter phenomenon|date= 18 February 2003|publisher=BBC|accessdate=27 September 2008}}</ref><ref name="Rozhon C3">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2007/04/21/business/web21interview.html?_r=2&pagewanted=1|title=A Brief Walk Through Time at Scholastic|last=Rozhon|first=Tracie|publisher=''The New York Times''|date=21 April 2007|accessdate = 21 April 2007|page=C3}}</ref> ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ‌ದಲ್ಲಿ 1 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, 1998ರಂದು'' ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಸೊರ್ಸರರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' [[ಪ್ರೆಸ್|ಸ್ಕೊಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಪ್ರಕಾಶನದವರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.nypost.com/seven/07022007/news/nationalnews/wild_about_harry_nationalnews_.htm|title=Wild about Harry|publisher=NYP Holdings, Inc.|accessdate=27 September 2008|archiveurl=https://archive.today/20120909063300/http://www.nypost.com/p/news/national/item_4msCebz8v6GaLiE02Pd3IM;jsessionid=707AC65CDF383C83D3E80418CB2AF679|archivedate=9 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012|url-status=live}}</ref> ಆವರೆಗೆ ಅನಾಮದೇಯ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದ ರೌಲಿಂಗ್‌, ಪುಸ್ತಕದ ಅಮೆರಿಕದ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ [[ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಡಾಲರ್|US$]]105,000 ಹಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗಾಗಿ ಇಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಘಟನೆ ಹಿಂದೆಂದೂ ನಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name="Rozhon C3"/> ಅಮೆರಿಕದ ಓದುಗರು [[ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್|ಫಿಲಾಸೊಫೆರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್]] ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯದ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ, (ಫಿಲಾಸೊಫೆರ್ ಸ್ಟೋನ್ ಪದ ರಸವಿದ್ಯೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾದರೂ) ಅಮೆರಿಕದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಾಗಿ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ'' ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ಸೊರ್ಸರರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿತು. ಎರಡನೆ ಪುಸ್ತಕ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಛೆಂಬರ್ ಆಫ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್ '', UKಯಲ್ಲಿ 2 ಜುಲೈ 1998ರಂದು ಮತ್ತು USನಲ್ಲಿ 2 ಜೂನ್, 1999ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Harry Potter UK Release Dates">{{cite news|url=http://www.thestar.com/entertainment/article/235354|title=A Potter timeline for muggles|date=14 July 2007|publisher=''[[Toronto Star]]''|accessdate=27 September 2008}}</ref><ref name="Harry Potter US — Scholastic">{{cite web|url=http://www.scholastic.com/harrypotter/books/author/index.htm|title=Harry Potter: Meet J.K. Rowling|publisher=Scholastic Inc|accessdate=27 September 2008}}</ref> ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಪ್ರಿಸನರ್ ಆಫ್ ಅಜ್ಕಾಬಾನ್ '' UKಯಲ್ಲಿ 8 ಜುಲೈ 1999 ಮತ್ತುe USನಲ್ಲಿ 8 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1999ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.<ref name="Harry Potter UK Release Dates"/><ref name="Harry Potter US — Scholastic"/> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಗೋಬ್ಲೆಟ್ ಆಫ್ ಫೈರ್'' 8 ಜುಲೈ 2000ರಂದು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ]] ಮತ್ತು[[ಸ್ಕೂಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ರೆಸ್|ಸ್ಕೂಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಪ್ರಕಾಶನದಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/books/2000/jul/19/jkjoannekathleenrowling|title=Speed-reading after lights out|date=19 July 2000|publisher=Guardian News and Media Limited|accessdate=27 September 2008}}</ref> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ '' ಈ ಸರಣಿಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದ್ದು, UK ಅವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ 766 ಪುಟಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 870 ಪುಟಗಳನ್ನು US ಅವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C03EFDC163CF937A25754C0A9659C8B63|title=Harry Potter and the Internet Pirates|publisher=''The New York Times''|accessdate=21 August 2008}}</ref> ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ನಲ್ಲಿ 21 ಜೂನ್ 2003ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/uk/2003/jan/16/harrypotter.books|title=Harry Potter and the hottest day of summer|last=Cassy|first=John|date=16 January 2003|publisher=Guardian News and Media Limited|accessdate=27 September 2008}}</ref> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ನ್ನು'' 16 ಜುಲೈ 2005ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಇದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ 9 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/arts/4113663.stm|title=July date for Harry Potter book |date=21 December 2004|publisher=BBC|accessdate=27 September 2008}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6912529.stm|title=Harry Potter finale sales hit 11&nbsp;m |publisher=BBC News|accessdate=21 August 2008}}</ref> ಏಳನೆ ಮತ್ತು ಅತಿಂಮ ಕಾದಂಬರಿ, ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಡೆತ್ಲಿ ಹ್ಯಾಲ್ಲ್ಲೊಸ್'',1 ಜುಲೈ 2007ರಂದು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6320733.stm|title=Rowling unveils last Potter date |date=1 February 2007|publisher=BBC|accessdate=27 September 2008}}</ref> ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ, 2.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು UKಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 8.3 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು USನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದವು.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6912529.stm|title=Harry Potter finale sales hit 11&nbsp;m |date=23 July 2007|publisher=BBC|accessdate=20 August 2008}}</ref> === ಅನುವಾದಗಳು === ಈ ಸರಣಿಗಳು 67 ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದೆ,<ref name="Translations for Harry Potter">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7649962.stm|title=Rowling 'makes £5 every second' |date=3 October 2008|publisher=[[British Broadcasting Corporation]]|accessdate=17 October 2008}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/business/2008/jun/18/harrypotter.artsandentertainment|title=Harry Potter breaks 400m in sales|date=18 June 2008|publisher=Guardian News and Media Limited|accessdate=17 October 2008}}</ref> ಇದು ರೌಲಿಂಗ್‌ ಅವರನ್ನು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅನುವಾದಗೊಂಡ ಲೇಖಕರ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|title=Guinness World Records: L. Ron Hubbard Is the Most Translated Author|author=KMaul|url=http://www.kirkusreviews.com/kirkusreviews/tbs_landing.jsp|publisher=The Book Standard|year=2005|accessdate=19 July 2007|archive-date=8 ಮಾರ್ಚ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080308213411/http://www.kirkusreviews.com/kirkusreviews/tbs_landing.jsp|url-status=deviated|archivedate=8 ಮಾರ್ಚ್ 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080308213411/http://www.kirkusreviews.com/kirkusreviews/tbs_landing.jsp}}</ref> ಈ ಪುಸ್ತಕ ಮೊದಲು ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದ್ದು [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್|ಅಮೆರಿಕದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ. ಏಕೆಂದರೆ, ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿನ ಹಲವು ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳು, ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಅಮೆರಿಕದ ಯುವ ಜನರನ್ನು ತಪ್ಪು ಅರ್ಥ ಕೊಡುವಂತಿದ್ದವು.<ref>{{cite web|url=http://www.uta.fi/FAST/US1/REF/potter.html|title=Differences in the UK and US Versions of Four Harry Potter Books|date=21 January 2008|publisher=FAST US-1|accessdate=17 August 2008|archive-date=19 ಮಾರ್ಚ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319041313/http://www15.uta.fi/FAST/US1/REF/potter.html|url-status=dead}}</ref> ಜೊತೆಗೆ, ಪುಸ್ತಕಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಉಕ್ರೇನ್ ಭಾಷೆ|ಉಕ್ರೆನಿಯನ್]], [[ಅರಬ್ಬೀ ಭಾಷೆ|ಅರೇಬಿಕ್]], [[ಉರ್ದು ಭಾಷೆ|ಉರ್ದು]], [[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|ಹಿಂದಿ]], [[ಬೆಂಗಾಲಿ ಭಾಷೆ|ಬೆಂಗಾಳಿ]], [[ವೆಲ್ಶ್ ಭಾಷೆ|ವೆಲ್ಶ್]], [[ಆಫ್ರಿಕಾಂಸ್|ಆಫ್ರಿಕಾನ್ಸ್]], [[ಲಟ್ವಿಯನ್|ಲಾಟ್ವಿಯನ್]] ಮತ್ತು [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮಿನ ಭಾಷೆ|ವಿಯೆಟ್ನಾಮೀಸ್]]. ಮೊದಲ ಸಂಪುಟ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಭಾಷೆಗೆ ಮತ್ತು [[ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್‌|ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್]] ಭಾಷೆಗೂ ಸಹ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.users.globalnet.co.uk/~loxias/harry_potter.htm|title=Harry Potter in Greek|last=Wilson |first=Andrew|year=2006|publisher=Andrew Wilson |accessdate=28 July 2008}}</ref> 3ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಹೇಲಿಡೋರಸ್ ಆಫ್ ಎಮಿಶಾ|ಹೆಲಿಯೋಡೋರಸ್ ಆಫ್ ಎಮೇಸಾ]] ಕಾದಂಬರಿಗಳ ನಂತರ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಅನುವಾದವು ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಉದ್ದನೆಯ ಅನುವಾದವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://playalicious.com/reference/news/greek_harry.html|title=Harry Potter? It's All Greek to Me|last=Castle|first=Tim|date=2 December 2004|publisher=Reuters|accessdate=28 July 2008}}</ref> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌'' ನ ಅನುವಾದದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ದ ಲೇಖಕರನ್ನು ಗೊತ್ತು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ವಿಕ್ಟರ್ ಗೊಲಿಶೇವ್|ವಿಕ್ಟರ್ ಗೊಲಿಶೆವ್]]. ಇವರು ಐದನೇ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದರು. ಎರಡರಿಂದ ಏಳನೇ ಪುಸ್ತಕಗಳವರೆಗೆ [[ಟರ್ಕಿ ಭಾಷೆ|ಟರ್ಕಿ]] ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದವನ್ನು [[ಸೇವಿನ್ ಓಕಿಯೇ|ಸೆವಿನ್ ಒಕೆಯ್]] ಕೈಗೊಂಡರು. ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ <ref name="Güler 2005">{{cite web|title=Not lost in translation: Harry Potter in Turkish |last=Güler |first=Emrah |url=http://www.turkishdailynews.com.tr/article.php?enewsid=29054|year=2005|publisher=''The Turkish Daily News''|accessdate = 9 May 2007}}</ref> ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರ.<ref name="Güler 2005"/> ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗಾಗಿ ಅನುವಾದಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸಿಗಲು ಕೆಲವು ತಿಂಗಳು ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮಾತನಾಡದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಓದುಗರ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ತಣಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅವತರಣಿಕೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗುವಂತಾಯಿತು. ಈ ರೀತಿ ಕೋಲಾಹಲ ಐದನೇ ಪುಸ್ತಕದ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಉಂಟುಯಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಐದನೇ ಪುಸ್ತಕದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅವೃತ್ತಿಯು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|author=Staff Writer|url=http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/world/newsid_3036000/3036350.stm|publisher=BBC|title=OOTP is best seller in France&nbsp;— in English!|date=1 July 2003|accessdate=28 July 2008}}</ref> === ಸರಣಿಯ ಮುಕ್ತಾಯ === "ನಾನು ನನ್ನ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಸರಣಿಯ ಅಂತಿಮ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 2006ರಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2005ರಲ್ಲಿ ರೌಲಿಂಗ್ ತಮ್ಮ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.cnn.com/2005/SHOWBIZ/12/27/showbuzz/index.html?iref=newssearch|title=Rowling gearing up for final 'Potter'|date=27 December 2005|publisher=CNN|accessdate=28 September 2008}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ [[ಆನ್‌ಲೈನ್ ಡೈರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ಡೆತ್ಲಿ ಹ್ಯಾಲೊಸ್‌‍‍]]'' ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕಾಲಾಕ್ರಮವಾಗಿ ನವೀಕರಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಜೊತೆಗೆ ಪುಸ್ತಕದ ಬಿಡುಗಡೆಯ ದಿನಾಂಕವನ್ನು 21 ಜುಲೈ 2007 ಎಂದು ಸಹ ನಮೂದಿಸಿದ್ದರು. ಪುಸ್ತಕವು 11 ಜನವರಿ 2007ರಂದೇ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಬಾಲ್ಮೊರಲ್ ಹೋಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆದು ಮುಗಿಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಹರ್ಮಿಸ್‌‌ನ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಮೂರ್ತಿಯ ಹಿಂದೆ ಈ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಗೀಚಿದರು: "ಜೆ.ಕೆ.ರೌಲಿಂಗ್ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ಡೆತ್ಲಿ ಹ್ಯಾಲೊಸ್‌‌'' ನ್ನು ಈ ರೂಮ್‌ನಲ್ಲಿ (652) 11 ಜನವರಿ 2007ರಂದು ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿದರು".<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/edinburgh_and_east/6324289.stm|title=Potter author signs off in style|publisher=BBC|date=2 February 2007}}</ref> ಸ್ವತಃ ರೌಲಿಂಗ್ ಅವರೇ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ, ಅಂತಿಮ ಪುಸ್ತಕಕದ ಕೊನೆ ಭಾಗವು (ಉಪಸಂಹಾರ)"ಸುಮಾರು 1990ರಷ್ಟರಲ್ಲೇ" ಬರೆದು ಮುಗಿದಿತ್ತು.<ref name="last chapter">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/5119836.stm|title="Rowling to kill two in final book"|publisher=BBC|date=27 June 2006|accessdate=25 July 2007}}</ref><ref name="last chapter means epilogue">{{cite news|url=http://www.accio-quote.org/articles/2001/1201-bbc-hpandme.htm|title="Harry Potter and Me"|date=28 December 2001|accessdate=12 September 2007|publisher=BBC News}}</ref> ರೌಲಿಂಗ್ ಅವರು ಜೂನ್ 2006ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ [[ಟಾಕ್ ಶೋ]] ''[[ರಿಚರ್ಡ್ &amp; ಜುಡಿ|ರಿಚರ್ಡ್ &amp; ಜೂಡಿ]]'' ನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಘೋಷಿಸಿದರು: "ಒಂದು ಪಾತ್ರದ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ಮುಂದೂಡುವ ಕಾರಣದಿಂದ, ಮತ್ತು ಮೊದಲು ಬದುಕಿದ ಎರಡು ಪಾತ್ರಗಳು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ನಂತರ ಸಾಯುವುದರಿಂದಾಗಿ ಕಾದಂಬರಿಯ ಆ ಭಾಗವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು." 28 ಮಾರ್ಚ್ 2007ರಂದು, ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ ಮಕ್ಕಳ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರ ಆವೃತ್ತಿಯ ಮತ್ತು ಸ್ಕೊಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಆವೃತ್ತಿಯ ರಕ್ಷಾಪುಟಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.bloomsbury.com/harrypotter/default.aspx?sec=2&sec2=1&sec3=7|title=Harry Potter and the Deathly Hallows at Bloomsbury Publishing|publisher=Bloomsbury Publishing|accessdate=28 September 2008|archive-date=10 ಆಗಸ್ಟ್ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140810092541/http://harrypotter.bloomsbury.com/?sec=2&sec2=1&sec3=7%2F|url-status=deviated|archivedate=10 ಆಗಸ್ಟ್ 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140810092541/http://harrypotter.bloomsbury.com/?sec=2&sec2=1&sec3=7%2F}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.scholastic.com/harrypotter/books/covers/art7.htm|title=Cover Art: Harry Potter 7|publisher=Scholastic|accessdate=28 September 2008}}</ref> == ಸಾಧನೆಗಳು == === ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವ === [[ಚಿತ್ರ:Harry Potter lines.jpg|thumb|right|ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಹಾಫ್ ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಜನಸಮೂಹ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಡೆಲವೆರ್ ನ ಒಂದು ಬಾರ್ಡರ್ಸ್ ಅಂಗಡಿಯ ಹೊರಗೆ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು.]] ಈ ಸರಣಿಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಸರಣಿಯ ಹೊಸ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ಕಾತುರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಪುಸ್ತಕ ಮಳಿಗೆಗಳು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಈ ರೀತಿಯ ಆಚರಣೆ 2000 ರ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಗೋಬ್ಲೆಟ್ ಅಫ್ ಫೈರ್‍ನ'' ಪ್ರಕಟಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಣಕು ಮಾಡುವುದು, ಆಟಗಳು, ಮುಖಕ್ಕೆ [[ದೇಹ ಚಿತ್ರಕಲೆ|ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚುವುದು]] ಮತ್ತು ಹಲವು [[ಲೈವ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್|ಮನೋರಂಜನೆಗಳಂತಹ]] ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಅಕರ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕದ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್'' ಪುಸ್ತಕವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭದ 10.8 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿದೆ.<ref name="Harry Potter casts spell at checkouts">{{cite news|url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/article545338.ece|publisher=Times Online|title=Harry Potter casts spell at checkouts|date=18 July 2005|accessdate=29 July 2008|last=Freeman|first=Simon|archive-date=15 ಜೂನ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110615074030/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/article545338.ece|url-status=dead}}</ref><ref name="Potter book smashes sales records">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/arts/4692093.stm|publisher=BBC |title=Potter book smashes sales records|date=18 July 2005|accessdate=29 July 2008}}</ref> ಈ ಸರಣಿಯು ಪ್ರೌಢ ಅಭಿಮಾನಿ ಓದುಗರನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತೀ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಪುಸ್ತಕದ ಎರಡು ಅವೃತ್ತಿಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಪುಸ್ತಕದ ಬರಹ ಒಂದೇ ಇದ್ದರೂ ಆವೃತ್ತಿಯ ರಕ್ಷಾಪುಟಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಯದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.bloomsbury.com/harrypotter/default.aspx?sec=2|title=Harry Potter at Bloomsbury Publishing&nbsp;— Adult and Children Covers|publisher=Bloomsbury Publishing|accessdate=18 August 2008|archive-date=28 ಆಗಸ್ಟ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080828054035/http://www.bloomsbury.com/harrypotter/default.aspx?sec=2|url-status=deviated|archivedate=28 ಆಗಸ್ಟ್ 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080828054035/http://www.bloomsbury.com/harrypotter/default.aspx?sec=2}}</ref> ಬ್ಲಾಗ್,[[ಪೋಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್|ಪೋಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್]] ಮತ್ತು ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೇ,''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌'' ನ ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' [[ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಾವೇಶ|ವಿಚಾರಗೋಷ್ಠಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ಮಾಡಬಹುದು. ''ಮಗ್ಗಲ್'' ಪದವು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಅನ್ನು ಮೀರಿ ಹರಡಿದೆ. ಹಲವು ಗುಂಪುಗಳು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕೌಶಲ್ಯ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಅಥವಾ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಜ್ಞಾನ ಇರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ ಕರೆಯಲು ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. 2003ರಲ್ಲಿ, ''ಮಗ್ಗಲ್'' ಪದವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ [[ಅಕ್‌ಫರ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ|ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{cite web|title='Muggle' Redux in the Oxford English Dictionary|author= McCaffrey, Meg|url=http://www.schoollibraryjournal.com/article/CA294413.html|date=1 May 2003|accessdate = 1 May 2007|publisher=School Library Journal}}</ref> ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ದಿನನಿತ್ಯ, ಅಭಿಮಾನಿ ಬಳಗದಲ್ಲಿನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಚರ್ಚೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆಯಂತೆ ಪೋಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್‌ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. [[iTunes|ಐಟ್ಯೂನ್‌ನ]] ಪೋಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ ರಾಂಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಮಗ್ಗಲ್‌ಕಾಸ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಪಾಟರ‍್ಕಾಸ್ಟ್]] ಎರಡೂ ಸಹ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು <ref name="apple-enews">{{cite news|url=https://www.apple.com/enews/2005/09/08enews1.html|title=Book corner: Secrets of Podcasting|date=8 September 2005|accessdate=31 January 2007|publisher=[[Apple Inc.]]}}</ref> ಮೊದಲ 50 ನೆಚ್ಚಿನ ಪೋಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="pr-newswire-mc">{{cite news|url=http://www.prnewswire.com/cgi-bin/stories.pl?ACCT=104&STORY=/www/story/11-08-2005/0004210790&EDATE=|title=Mugglenet.com Taps Limelight's Magic for Podcast Delivery of Harry Potter Content|date=8 November 2005|accessdate=31 January 2007|publisher=PR Newswire}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕದ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ವಿಜಾರ್ಡಿಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಅಫ್ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಫಾರ್ಬಿಡನ್ ಜರ್ನಿ ಎಂಬ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಸವಾರಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಯುನಿವರ್ಸಲ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ವಿಜಾರ್ಡಿಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಅಫ್ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಒಂದು ಹೊಸ ವಿಷಯಾಧರಿತ ಪಾರ್ಕ್ ಇದಾಗಿದ್ದು, 2010ರ ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಓರ್ಲ್ಯಾಂಡೋ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ.<ref name="hppark">ಟ್ರಾವಿಸ್ ರೀಡ್‌ರಿಂದ, ಅಸೋಶಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ "[http://hosted.ap.org/dynamic/stories/U/US_HARRY_POTTER_PARK?SITE=WJARTV&amp;SECTION=US&amp;TEMPLATE=DEFAULT ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ರಿವೀಲ್ಸ್ ಡೆಟೈಲ್ಸ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಪಾರ್ಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250119162020/http://hosted.ap.org/dynamic/stories/U/US_HARRY_POTTER_PARK?SITE=WJARTV&SECTION=US&TEMPLATE=DEFAULT |date=2025-01-19 }}." ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15, 2009[53]</ref> === ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು === ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ನ'' ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯಿಂದ ಅತಿಥೇಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ವಿಟೇಕರ್ ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಬುಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು (ಎಲ್ಲವನ್ನೂ 2001ರಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಯಿತು) ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/arts/1556674.stm|title=Book honour for Harry Potter author|date=21 September 2001|publisher=BBC|accessdate=28 September 2008}}</ref> ಮೂರು [[ನೆಸ್ಲೆ ಸ್ಮಾರ್ಟಿಸ್ ಬುಕ್ ಪ್ರೈಜ್|ನೆಸ್ಲೆ ಸ್ಮಾರ್ಟಿಸ್ ಬುಕ್ ಪ್ರೈಜ್‌ಗಳು]](1997–1999),<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/7626896.stm|title=JK Rowling: From rags to riches|date=20 September 2008|publisher=BBC|accessdate=28 September 2008}}</ref> ಎರಡು [[ಸ್ಕಾಟಿಶ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್|ಸ್ಕಾಟಿಶ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್‌ಗಳು]](1999 ಮತ್ತು 2001),<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/1360641.stm|title=Book 'Oscar' for Potter author|date=30 May 2001|publisher=BBC|accessdate=28 September 2008}}</ref> ಪ್ರಾರಂಭದ [[ಕೊಸ್ಟಾ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್|ವಿ‍ಟ್‌ಬ್ರೆಡ್ ಚಿಲ್ಡ್ರೆನ್ ಬುಕ್ ಅಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಅವಾರ್ಡ್]] (1999),<ref>{{cite news|url=http://www.cnn.com/books/news/9907/16/harry/index.html|title=Harry Potter casts a spell on the world|date=18 July 1999|publisher=CNN|accessdate=28 September 2008}}</ref> [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್|WHಸ್ಮಿತ್ ಬುಕ್ ಅಫ್ ದಿ ಇಯರ್]]( 2006 )<ref>{{cite web|url=http://www.scholastic.com/harrypotter/books/author/index.htm|title=Meet J.K. Rowling|publisher=Scholastic|accessdate=28 September 2008}}</ref> ಈ ಸರಣಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ. 2000ರಲ್ಲಿ, ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಪ್ರಿಸನರ್ ಆಫ್ ಅಜ್ಕಾಬಾನ್]],'' [[ಹುಗೋ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್|ಹ್ಯೂಗೋ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್]] ಗೆ ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿತ್ತು, ಅದರೆ ಅದೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 2001ರಲ್ಲಿ, ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಗೋಬ್ಲೆಟ್ ಆಫ್ ಫೈರ್]]'' ಗೆದ್ದು ಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.msnbc.msn.com/id/25801212/|title=Moviegoers get wound up over ‘Watchmen’|date=22 July 2008|publisher=MSNBC|accessdate=28 September 2008|archive-date=16 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012|archive-url=https://archive.is/20120916/http://www.msnbc.msn.com/id/25801212/|url-status=dead}}</ref> ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಸಂದ ಇನ್ನಿತರ ಗೌರವಗಳೆಂದರೆ, [[ಕಾರ್ನೆಗೀ ಮೆಡಲ್]] ಗೆ (1997)ಶಿಫಾರಸು,<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/823533.stm|title=Harry Potter beaten to top award|date= 7 July 2000|publisher=BBC|accessdate=28 September 2008}}</ref> [[ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಚಿಲ್ಡನ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್]](1998) ನ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿತ್ತು. ಎಡಿಟರ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್, ಮತ್ತು [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಅಸೋಸಿಯೆಷನ್|ಅಮೆರಿಕನ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌]]ಗಳು ಇದನ್ನು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಿವೆ. ''[[ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌|ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'', [[ಚಿಕಾಗೋ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲೈಬ್ರರಿ]], ಮತ್ತು ''[[ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್ ವೀಕ್ಲಿ|ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್ ವೀಕ್ಲಿ‌]]'' ಗಳ ಉತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಾ ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|publisher=Arthur A. Levine Books|url=http://www.arthuralevinebooks.com/awards.asp|title=Awards|first=Arthur|last=Levine|accessdate=21 May 2006|date=2001–2005|archive-date=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060429093544/http://www.arthuralevinebooks.com/awards.asp|url-status=deviated|archivedate=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060429093544/http://www.arthuralevinebooks.com/awards.asp}}</ref> === ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸು === ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಸರಣಿಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆ, ರೌಲಿಂಗ್‌ ಅವರಿಗೆ, ಅವರ ಪ್ರಕಾಶಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರೆ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‍ಗೆ'' ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರವಾನಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಆರ್ಥಿಕ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ಯಶಸ್ಸು ರೌಲಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಏಕೈಕ [[ಬಿಲಿಯನೇರ್|ಬಿಲಿಯನಿಯರ್]] ಲೇಖಕರನಾಗಿ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.forbes.com/2004/02/26/cx_jw_0226rowlingbill04.html|title=J. K. Rowling And The Billion-Dollar Empire|last=Watson|first=Julie|date=26 February 2004|publisher=Forbes|accessdate=3 December 2007}}</ref> ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪ್ರಪಂಚದೆಲ್ಲೆಡೆ 400 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಈ ಯಶಸ್ಸು [[ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್|ವಾರ್ನೆರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್‌]]ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಜನಪ್ರಿಯ [[ಚಿತ್ರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ|ಚಲನಚಿತ್ರ ರೂಪಾಂತರ]]ಗಳಿಗೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದವು. ಮೊದಲಿಗೆ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್ '' ಚಲನಚಿತ್ರ [[ಅತಿಹೆಚ್ಚು-ಗಳಿಸುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಹಣದುಬ್ಬರ-ಸರಿದೂಗಿಸಲಾರದ ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ]] ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಐದನೆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಐದು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರತಿಯೊದು ಮೊದಲ 25 ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಗಳಿಸಿದೆ.<ref name="boxofficemojo">{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/|publisher=BoxOfficeMojo.com|title=All Time Worldwide Box Office Grosses|date=27 April 2008|accessdate=29 July 2008|date=1998–2008|publisher=Box Office Mojo, LLC.}}</ref><ref>{{cite news|url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/article2784397.ece|title=J.K. Rowling publishes Harry Potter spin-off|date=1 November 2007|publisher=Telegraph.com|accessdate=28 September 2008|archive-date=10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081010200554/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/article2784397.ece|url-status=dead}}</ref> ಈ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಎಂಟು ವಿಡಿಯೊ ಗೇಮ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿವೆ ಮತ್ತು 400ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ವಸ್ತುಗಳ ಪರವಾನಗಿಗೆ ನಾಂದಿಯಾಗಿವೆ,(ಒಂದು [[iPod]] ಸಹ ಸೇರಿದೆ) 2005ರ ಪ್ರಕಾರ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಬ್ರಾಂಡಿನ ವಸ್ತುಗಳು [[US$]] 4 ಬಿಲಿಯನ್ ಬೆಲೆಬಾಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಜೆ.ಕೆ.ರೌಲಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಓರ್ವ US ಡಾಲರ್ ಬಿಲಿಯೆನೆರ್ ಆಗಿಸಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.forbes.com/lists/2007/10/07billionaires_Joanne-(JK)-Rowling_CRTT.html|title=The World's Billionaires:#891 Joanne (JK) Rowling|date=8 March 2007|publisher=Forbes|accessdate=29 July 2008}}</ref> ಕೆಲವು ವರದಿಗಳು ರೌಲಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನ ಎಲಿಜಬೆತ್ II|ರಾಣಿ ಎಲಿಜಿಬೆಥ್ II]]ಗಿಂತ ಶ್ರೀಮಂತೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ.<ref name="J. K. Rowling Richer than the Queen">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/2979033.stm|publisher=BBC|title=J. K. Rowling Richer than the Queen|date=27 April 2003|accessdate=29 July 2008}}</ref><ref name="Harry Potter Brand Wizard">{{cite news|url=http://www.businessweek.com/innovate/content/jul2005/di20050721_060250.htm|publisher= ''Business Week''|title=Harry Potter Brand Wizard|date=21 July 2005|accessdate=29 July 2008}}</ref> ಅದರೆ, ರೌಲಿಂಗ್ ವರದಿಯನ್ನು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/3492060.stm|title=Rowling joins Forbes billionaires|publisher=BBC|accessdate=9 September 2008}}</ref> ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಅತೀವ ಬೇಡಿಕೆ ''[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌‌]]'' ಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ 2000ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೆಪಿಸಿತ್ತು, ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಗೋಬ್ಲೆಟ್ ಅಫ್ ಫೈರ್‌'' ಪುಸ್ತಕದ ಬಿಡುಗಡೆಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂಚೆ ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಜೂನ್ 24 2000 ರಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ರೌಲಿಂಗ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸತತ 79 ವಾರಗಳು ಸ್ಥಾನಗಳಿಸಿದ್ದವು, ಮೊದಲ ಮೂರು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಉತ್ತಮ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ದಪ್ಪ ರಕ್ಷಾಪುಟದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು.<ref>{{cite news|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F01E0DD1730F937A15755C0A9669C8B63|title=The Times Plans a Children's Best-Seller List |last=Smith|first=Dinitia|date=24 June, 2000|publisher=The New York Times|accessdate=30 September 2008}}</ref> ''ಡೆತ್ಲಿ ಹ್ಯಾಲೊಸ್'' ಅದರ [[ಮುಂಗಡ-ಕೊರಿಕೆ]]ಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿಯಿತು ಎಂದು [[ಬಾರ್ನೆಸ್ &amp; ನೋಬಲ್|ಬಾರ್ನೆಸ್ &amp; ನೊಬೆಲ್]] ಏಪ್ರಿಲ್ 12 2007ರಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು. 500,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಅದರ ಸೈಟ್ ಮೂಲಕ ಮುಂಗಡವಾಗಿ ಕೋರಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.rte.ie/arts/2007/0413/potterh.html|title=New Harry Potter breaks pre-order record|date=13 April 2007|publisher=RTÉ.ie Entertainment|accessdate=23 April 2007|archive-date=18 ಏಪ್ರಿಲ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070418090204/http://www.rte.ie/arts/2007/0413/potterh.html|url-status=dead}}</ref> 9,000 [[FedEx]] ಟ್ರಕ್‌ಗಳನ್ನು ''ಗೋಬ್ಲೆಟ್ ಆಫ್ ಫೈರ್'', ಪುಸ್ತಕದ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಪುಸ್ತಕ ಸಾಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="ew-gof-midnight">{{cite news|url=http://www.ew.com/ew/article/0,,276735_2,00.html|title=Wild About Harry|date=31 August 2005|publisher=''Entertainment Weekly''|accessdate=4 March 2007|last=Fierman|first=Daniel|quote=When I buy the books for my grandchildren, I have them all gift wrapped but one...that's for me. And I have not been 12 for over 50 years.|archive-date=31 ಮಾರ್ಚ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070331142859/http://www.ew.com/ew/article/0,,276735_2,00.html|url-status=deviated|archivedate=31 ಮಾರ್ಚ್ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070331142859/http://www.ew.com/ew/article/0,,276735_2,00.html}}</ref> Amazon.com ಮತ್ತು [[ಬರ್ನೆಸ್ &amp; ನೋಬಲ್|ಬರ್ನೆಸ್ &amp; ನೊಬಲ್]] ಸೇರಿ, ಆ ಪುಸ್ತಕದ 700,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮುಂಗಡವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು.<ref name="ew-gof-midnight"/> ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ‌ದಲ್ಲಿ, 3.8&nbsp;ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣಗೊಂಡವು.<ref name="ew-gof-midnight"/> ಈ ಆಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಅಫ್ ದಿ ಫಿನಿಕ್ಸ್‌]]'' ನ 8.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳ ಮಾರಾಟದೊಂದಿಗೆ ಮುರಿಯಿತು, ನಂತರ ಆ ದಾಖಲೆಯು ''ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌'' ನ 10.8 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳ ಮಾರಾಟದೊಂದಿಗೆ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಯಿತು.<ref name="cnn-hbp">{{cite news|url=http://www.cnn.com/2005/SHOWBIZ/books/07/14/harry.potter/index.html|title=Harry Potter hits midnight frenzy|date=15 July 2005|publisher=[[CNN]]|accessdate=15 January 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050717004524/http://www.cnn.com/2005/SHOWBIZ/books/07/14/harry.potter/index.html|archivedate=17 July 2005}}</ref> ''ಪ್ರಿನ್ಸ್‌'' ನ 6.9 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು U.S.ನಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಮಾರಾಟವಾದವು; ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೊದಲ ದಿನವೇ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು.<ref name="bbc-hbp-record">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/newsid_4700000/newsid_4701400/4701409.stm|title=Worksheet: Half-Blood Prince sets UK record|date=20 July 2005|publisher=BBC|accessdate=19 January 2007}}</ref> U.S.ನಲ್ಲಿ ''ಡೆತ್ಲಿ ಹ್ಯಾಲೊಸ್'' ನ 12&nbsp;ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣಗೊಂಡವು, ಮತ್ತು ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮುಂಗಡವಾಗಿ ಅಮೆಜಾನ್ ಮತ್ತು ಬರ್ನೆಸ್ & ನೊಬೆಲ್ ಮೂಲಕ ಕೋರಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6452987.stm|title=Record print run for final Potter|date=15 March 2007|publisher=BBC|accessdate=22 May 2007}}</ref> == ವಿರ್ಮಶೆ, ಹೊಗಳಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿವಾದ == === ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆ === [[ಚಿತ್ರ:Harry Potter british books.jpg|thumb|ಏಳು ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅವೃತ್ತಿ]] ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಅದರ ಮುಂಚಿನ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌'' ನ ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯಿತು. ''[[ದಿ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌ಮನ್|ದಿ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್]]'' ಪತ್ರಿಕೆಯು, "ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿರಬಹುದಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅದು ಹೊಂದಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ,<ref name="newspaper-reviews-hp-ps">{{cite book|last=Eccleshare|first=Julia|title=A Guide to the Harry Potter Novels|publisher=Continuum International Publishing Group|year=2002|isbn=9780826453174|url=https://books.google.com/books?id=cHjF5K2uVdsC&pg=PA10&dq=the+most+imaginative+debut+since+Roald+Dahl&sig=ACfU3U0iH-hqblVhP0MjtLQNpPGTsygQCA|page=10}}</ref> ಮತ್ತು ''[[ದಿ ಹೆರಾಲ್ಡ್ (ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ)|ದಿ ಗ್ಲಾಸ್ಗೊವ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್]]'' ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು "ಜಾದೂ ಸತ್ವ" ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ.<ref name="newspaper-reviews-hp-ps"/> ಇದನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುವಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಹಾ ಸ್ಕಾಟಿಶ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳೊಡನೆ ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು [[ರೊಲ್ಡ್‌ ಡಾಹ್ಲ್|ರೊಲ್ಡ್ ದಾಹಲ್ ಅವರ ಕೃತಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದವು.]] ''[[ದಿ ಮೈಲ್ ಅನ್ ಸಂಡೇ|ದಿ ಮೇಲ್ ಆನ್ ಸಂಡೇ]]'' ಇದನ್ನು "ರೊಲ್ಡ್ ದಹಲ್ ನಂತರದ ಅತೀ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ರಂಗಪ್ರವೇಶ" ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ,<ref name="newspaper-reviews-hp-ps"/> ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ''[[ದಿ ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್]]'' ದನಿಗೂಡಿಸಿತು. ("ಈ ಬಾರಿ ದಾಹಲ್ ಗೆ ಹೊಲಿಸಿದ್ದುದು ನ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ"),<ref name="newspaper-reviews-hp-ps"/> ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'' ಪತ್ರಿಕೆ ಇದನ್ನು "ಒಂದು ಸೃಜನಶೀಲ ಬುದ್ಧಿ ಚಮತ್ಕಾರದಿಂದ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಶ್ರೀಮಂತ ರಚನೆಯ ಕಾದಂಬರಿ" ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ.<ref name="newspaper-reviews-hp-ps"/> ನಂತರ [[ಉರ್ಸುಲಾ ಲೇ ಗುಯಿನ್]] ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: :"ನಾನು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ."ಅಷ್ಟು ಜನ ವಯಸ್ಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಮೊದಲ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಪುಸ್ತಕದ "ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿಯಾದ ನೂತನತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಅತಿಯಾದ ಸಡಗರ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ನಾನೂ ಆ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದಿದೆ. ಮತ್ತು ನನಗೆ ಒಂದು ರೀತಿ ಗೊಂದಲ ಉಳಿಯಿತು. ಇದು ಒಂದು ಮಕ್ಕಳ ಅತಿರೇಕದ ಕಲ್ಪನೆ ಮಿಶ್ರಿತ ಜೀವಂತ ಕಾದಂಬರಿ. ಆ ವಯಸ್ಸಿನ ಗುಂಪಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ತಿನಿಸು. ಅದರೆ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ, ಕಲ್ಪನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾದದ್ದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನೈತಿಕವಾಗಿ ನಿಕೃಷ್ಟ-ಸ್ಪೂರ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ."<ref>https://www.theguardian.com/books/2004/feb/09/sciencefictionfantasyandhorror.ursulakleguin</ref> ಐದನೆ ಪುಸ್ತಕ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಅಫ್ ದಿ ಫಿನಿಕ್ಸ್'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ವೇಳೆಗೆ ಹಲವು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮೇಲೆ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದ್ದವು. [[ಯಾಲೆ]] ಪ್ರೊಫೆಸರ್, ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕ [[ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಬ್ಲೂಮ್|ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಬ್ಲೂಮ್‌]] ಅವರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಗುಣಗಳು ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ "ರೌಲಿಂಗ್‌ರ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸವಕಲು ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಜೀವ ರೂಪಕಾಲಂಕಾರಗಳು ಎಷ್ಟು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದರೆ, ಅವರು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಬರವಣಿಗೆಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ."<ref>{{cite web|publisher=''The Boston Globe''|date=24 September 2003|url=http://www.boston.com/news/globe/editorial_opinion/oped/articles/2003/09/24/dumbing_down_american_readers/|title=Dumbing down American readers|first=Harold|last=Bloom|accessdate = 20 June 2006}}</ref> [[ಎ. ಎಸ್. ಬ್ಯಾಟ್ಟ್|ಎ.ಎಸ್.ಬ್ಯಾಟ್]] ''[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌‌]]'' ನ ತಮ್ಮ op-ed ಪುಟದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ "ರೌಲಿಂಗ್ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ [[ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ನಿಷ್ಪನ್ನ ಅಲಂಕಾರ ಸಂಕೇತಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ತೇಪೆ ಕೆಲಸದ, [[ಕಾದಂಬರಿ ಜಗತ್ತು|ಅಪ್ರಧಾನವಾದ ಜಗತ್ತು]]....... ಇದು ದೂರದರ್ಶನದ ಕಾರ್ಟೂನ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿಸಿದ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳ, [[ದಿಟ ದೂರದರ್ಶನ|ರಿಯಾಲಿಟಿ ಟಿವಿ]] ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಗಾಳಿಸುದ್ದಿಗಳ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಕಾಡು ಹರಟೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವ ಜನರಿಗೆ ಬರೆದ ಹಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="Harry Potter and the Childish Adult">{{cite news|publisher=''The New York Times''|title=Harry Potter and the Childish Adult|date=7 July 2003|accessdate=1 August 2008|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9A02E4D8113AF934A35754C0A9659C8B63|first=A. S.|last=Byatt|archive-date=20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080420190012/http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9A02E4D8113AF934A35754C0A9659C8B63|url-status=dead}}</ref> ವಿಮರ್ಶಕ [[ಅಂತೋನಿ ಹೊಲ್ದೆನ್|ಅಂಥೋನಿ ಹೋಲ್ಡೆನ್]] ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಮತ್ತು ಅಝ್ಕಾಬಾನಿನ ಸೆರೆಯಾಳು|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಪ್ರಿಸನರ್ ಆಫ್ ಅಜ್ಕಾಬಾನ್]]'' ಪುಸ್ತಕವನ್ನು [[1999ರ ವಿಟ್‍ಬ್ರೆಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್|1999 ವಿಟ್‌ಬ್ರೆಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌]]ಗೆ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುವಾಗಿನ ತಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ''[[ದಿ ಅಬ್ಸರ್ವರ್|ದಿ ಅಬ್ಸರ್ವರ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ- "ಪಾಟರ್ ಸಾಹಸದ ಕಥೆಯು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಧೋರಣೆಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತದೆ, ಅತಿಯಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿತನವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಗತಕಾಲದ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಕುರಿತು ಹತಾಶೆಯಾಗುವಷ್ಟು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳದ್ದು ದಾರಿಹೋಕರ ವ್ಯಾಕರಣಬದ್ಧವಲ್ಲದ ಗದ್ಯ ಶೈಲಿ"’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/books/2000/jun/25/booksforchildrenandteenagers.guardianchildrensfictionprize2000|publisher=''The Observer''|title=Why Harry Potter does not cast a spell over me|date=25 June 2000|accessdate=1 August 2008|last=Holden|first=Anthony}}</ref> ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಲೇಖಕ [[ಫೇ ವೆಲ್ಡನ್]],"ಈ ಸರಣಿ ಕವಿಗಳು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಆಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರೋ ಅದಲ್ಲ" ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, "ಅದರೆ ಇದು ಪದ್ಯ ಅಲ್ಲ, ಇದು ಓದುವಂತದ್ದು, ಮಾರಾಟವಾಗಬಲ್ಲದು, ದಿನನಿತ್ಯ, ಉಪಯುಕ್ತ ಗದ್ಯ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="Rowling books 'for people with stunted imaginations'">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/uk/2003/jul/11/books.harrypotter|publisher=''The Guardian''|title=Rowling books 'for people with stunted imaginations'|date=11 July 2003|accessdate=1 August 2008|last=Allison|first=Rebecca}}</ref> ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ ಎ.ಎನ್.ವಿಲ್ಸನ್ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಸರಣಿಯನ್ನು ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಹೊಗಳಿದ್ದಾರೆ, " JK ಯವರಲ್ಲಿರುವ ಡಿಕೆನ್ಸಿಯನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚು ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ, ಅದೇನೆಂದರೆ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ, ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಅಳಿಸುವ, ಕಣ್ಣೀರು ಸಿಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪುಟಗಳ ನಂತರ ಒಳ್ಳೆ ಜೋಕ್‌ಗಳಿಗೆ ನಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ... ನಾವು ಒಂದು ದಶಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಬರೆದ ಅತ್ಯಂತ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ, ತಮಾಷೆಯ, ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪ್ರಕಟನೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news|url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/children/article2139573.ece|title=Harry Potter and the Deathly Hallows by JK Rowling|last=Wilson|first=A. N.|date=29 July 2007|publisher=Times Online|accessdate=28 September 2008|archive-date=6 ಜುಲೈ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706162943/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/children/article2139573.ece|url-status=dead}}</ref> ಮೂಲತಃ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕ [[Salon.com]]ನ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಟೈಲರ್ ಬೈಟ್ಟ್‌ನ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡನು.<ref>{{cite web|year=2000|publisher=Salon.com|url=http://www.salon.com/col/bios/tayl/index.html|title=Salon Columnist|accessdate=3 August 2008|archive-date=16 ಜೂನ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080616165227/http://www.salon.com/col/bios/tayl/index.html|url-status=deviated|archivedate=16 ಜೂನ್ 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080616165227/http://www.salon.com/col/bios/tayl/index.html}}</ref> ಅವನು ರೌಲಿಂಗ್ ರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡುವ ಸಾಧಾರಣ ಕೃತಿಯೆಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಮತ್ತು ಬಾಧಿಸುವ ಕಲೆಯ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯಿಂದ ದೂರಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುವ ತುಡಿತಗಳ ಒಂದು ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಗತಿ- ಹದಿವಯಸ್ಸಿನದು- ಇರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನಾದರೂ, ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾದ [[ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮಹತ್ವ|ಸಾಹಿತ್ಯದ ಗುಣ]]<ref name="A.S. Byatt and the goblet of bile"/> ದ ಅಭಾವವಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಬಾಲ್ಯಜೀವನದ ಆಶ್ವಾಸನೆಯೇ ಅವುಗಳ ಗೆಲುವಿಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ತಾನೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಲೇಖಕಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸಹಪಾರಿ ಮತ್ತು ಅಪ್ತಸ್ನೇಹಿತನ ಕೊಲೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಗಾಯಗಳು ಮತ್ತು [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕೀಕರಣ|ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ]]ದ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಗಾಢವಾಗುವ ಅಂಧಕಾರದ ಜಗತ್ತಿನ ನಿಗೂಢತೆಯ ಕುರಿತು ಟೇಲರ್ ಒತ್ತುಕೊಟ್ಟು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಕಟವಾದ ಏಳು ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಲಘು ಜೀವಾಳದ ಪುಸ್ತಕ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ''ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಸರಣಿಯ ಗೆಲುವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿತು ಎಂದು ಬೈಟ್ ಹೇಳುವ ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನದ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ಒಡೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ ಎಂದು ಟೈಲರ್ ವಾದಿಸುತ್ತಾನೆ: ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಈ ಪುಸ್ತಕ [[ಜೋಡಿ ಕೊಲೆ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="A.S. Byatt and the goblet of bile">{{cite news|title=A. S. Byatt and the goblet of bile|url=http://archive.salon.com/books/feature/2003/07/08/byatt_rowling/index.html|publisher=Salon.com|date=8 July 2003|accessdate=3 August 2008|first=Charles|last=Taylor|archive-date=16 ಜೂನ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080616143458/http://archive.salon.com/books/feature/2003/07/08/byatt_rowling/index.html|url-status=dead}}</ref> ಈ ಸರಣಿಯನ್ನು [[ಸ್ಟೀಪನ್ ಕಿಂಗ್|ಸ್ಟೀಫನ್ ಕಿಂಗ್]] ಇದೊಂದು "ಉನ್ನತವಾದ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಅದ್ಭುತ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, "ರೌಲಿಂಗ್‌ರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಶ್ಲೇಷ ಚಮತ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸದಾ ಸಿದ್ಧವಾದ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ" ಇವುಗಳು "ಗಮನಾರ್ಹವಾದವು" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ಕತೆಯು "ಉತ್ತಮ"ವಾಗಿದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಬರುವ, ಹ್ಯಾರಿಯು ಆತನ ಅಸಹನೀಯವಾದ ಸಂಬಂಧಿಗಳೊಡನೆ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಕಲ್ಪನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ತನಗೆ ಕಷ್ಟವಾಯಿತು ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.<ref name="Wild About Harry"/> ಕಿಂಗ್ "ರೌಲಿಂಗ್‌ಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗದ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಿಯಾವಿಶೇಷಣ ಅವಳಿಗೆ ಸಿಗಲೇ ಇಲ್ಲ!" ಎಂದು ತಮಾಶೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಆತ, "ಸಮಯದ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಸರಣಿ ಬದುಕುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಇಡುವಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ; ಹ್ಯಾರಿ [[ಅಲೀಸ್ (ಅಲೀಸ್ಅಡ್ವೇಂಚರಸ್ ಇನ್ ವಂಡರ್ಲ್ಯಾಂಡ್)|ಅಲಿಸ್]], [[ಟಾಮ್ ಸಾವೆರ್‍ನ ಪಾತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ series#ಹಕ್ ಫಿನ್ನ್|ಹಕ್]], [[ಫ್ರೊಡೊ ಬಗ್ಗಿನ್ಸ್|ಫ್ರೇಡೊ]], ಮತ್ತು [[ಡೊರೊತಿ ಗಾಲೆ|ಡೊರಥಿ]] ಯಂತಹ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಶಕಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ಯುಗಕ್ಕಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ", ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite web|publisher=Guardian Unlimited| url=https://www.theguardian.com/books/2006/dec/31/harrypotter.jkjoannekathleenrowling| title=JK Rowling:The mistress of all she surveys| first= Killian| last=Fox|date=31 December 2006|accessdate = 10 February 2007}}</ref> === ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭಾವ === ಅವರ [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ನ ಅಭಿಮಾನಿ|ಅಭಿಮಾನಿ ಬಳಗ]]ಕ್ಕೆ ಸಾಮಾಜಿಕ, ನೈತಿಕ ಮತ್ತು [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ನ ರಾಜಕೀಯ|ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಣೆ]]ಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಸರಣಿಯ ಕುರಿತಂತೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಿಶ್ರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ [[ಟೈಮ್‌ (ನಿಯತಕಾಲಿಕ)|"ಟೈಮ್" ಮ್ಯಾಗಜಿನ್]] ರೌಲಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಅದರ 2007ರ [[ಟೈಮ್ ಪರ್ಸನ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್|ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಎಂದು ಘೊಷಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1695388_1695436,00.html|title=Person of the Year 2007 Runners-Up: J. K. Rowling|date=23 December 2007|publisher=[[Time (magazine)|''Time'' magazine]]|accessdate=23 December 2007|archive-date=21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071221164141/http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1695388_1695436,00.html|url-status=deviated|archivedate=21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071221164141/http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1695388_1695436,00.html}}</ref> ಜುಲೈ 2007 ರಲ್ಲಿ ''[[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೊಸ್ಟ್]]'' ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶಕ ರಾನ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ''ಪಾಟರ್'' ಸರಣಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕರು ಓದುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಬೇರೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯದಿರುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ವಿಷಯ ಕೆಟ್ಟದರ ವಿರುದ್ಧ ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂಬ ಸರಳವಾದ ಕಲ್ಪನೆಯ ಕತೆ ಬಾಲಿಶವಾದದ್ದು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆತ ರೌಲಿಂಗ್‌ರಿಂದ "ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪಾಗಿಲ್ಲವಾದರೂ", ನಂತರದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪ್ರಕಟನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ "ಸನ್ನಿ"ಯು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢರನ್ನು ಪ್ರತೀ ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆಯು ರಂಗಸ್ಥಳದಲ್ಲಿನ ಅಬ್ಬರದಂತೆ ಉಂಟಾಗುವುದನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಒಂದು [[ಸಮೂಹ ಮಾದ್ಯಮ|ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮ]] ದಂತಹ ಅನುಭವ ಈ ಮೊದಲಿನ ಯಾವ ಪುಸ್ತಕದಿಂದಲೂ ಉಂಟಾಗಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/07/13/AR2007071301730_pf.html| title=Harry Potter and the Death of Reading |date=15 July 2007| author= Charles, Ron | accessdate= 16 April 2008 | publisher= ''[[The Washington Post]]''}}</ref> ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೇರೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದನ್ನು ಓದಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಮೂಲಕ [[ಸಾಕ್ಷರತೆ|ಅಕ್ಷರಜ್ಞಾನ]]ವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಎಂದು ಲೈಬ್ರರಿಯನ್ ನ್ಯಾನ್ಸಿ ನ್ಯಾಪ್ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳ <ref name="Knapp2003InDefenseOfHP">{{cite journal|last=Knapp|first=N.F.|date=2003|title=In Defense of Harry Potter: An Apologia|journal=School Libraries Worldwide|publisher=International Association of School Librarianship|volume=9|issue=1|pages=78–91|url=http://www.iasl-online.org/files/jan03-knapp.pdf|accessdate=14 May 2009|archive-date=9 ಮಾರ್ಚ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110309051050/http://www.iasl-online.org/files/jan03-knapp.pdf|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಡೈಯಾನೆ ಪೆನ್ರಾಡ್, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸಾಧಾರಣ ಮನೊರಂಜನೆಯ ಜೊತೆಗೆ "ಹೈಬ್ರೋ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಾದಂಬರಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ" ಎಂದು ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ. ಅದರೆ ಪುಸ್ತಕದ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಬರುವ ಯಥೇಚ್ಛವಾದ [[ವಾಣಿಜ್ಯಕರಣ|ವಾಣಿಜ್ಯ ಸರಕುಗಳ]] ತಬ್ಬಿಬ್ಬುಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite journal|last=Penrod|first=D|date=December 2001|title=The Trouble with Harry: A Reason for Teaching Media Literacy to Young Adults|journal=The Writing Instructor|publisher=Professional Writing Program at Purdue University|url=http://www.writinginstructor.com/penrod.html|accessdate=16 May 2009}}</ref> ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಯಾವುದನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವುದು ಎಂದು ಉದಾಹರಿಸಲು ಸ್ನೇಪೆ ಮತ್ತು ಕ್ವಿಡ್ಡಿಚ್ ಕೊಚ್ ಮ್ಯಾಡಮ್ ಹೂಚ್‍ನ ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಕಾನ್‌ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite journal|last=Conn|first=J.J.|date=2002|title=What can clinical teachers learn from ''Harry Potter and the Philosopher’s Stone''?|journal=Medical Education|volume=36|issue=12|pages=1176–1181|doi=10.1046/j.1365-2923.2002.01376.x}}</ref> ಮತ್ತು ಜೊಯ್ಸ್ ಫಿಲ್ಡ್ಸ್ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಒಂದು ಮಾದರಿಯ ಮೊದಲನೇ ವರ್ಷದ [[ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ|ಸಾಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ]] ತರಗತಿಯಲ್ಲಿನ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಾದ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]], [[ಸಮಾಜ]] ಮತ್ತು [[ಸಾಮಾಜೀಕರಣ|ಸಾಮಾಜಿಕರಣ]]; ಮತ್ತು ಸ್ಥರೀಕರಣ ಮತ್ತು [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆ]]; [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="Fields2007HPSociologicalImagination">{{cite journal|last=Fields|first=J.W.|date=2007|title=''Harry Potter'', Benjamin Bloom, and the Sociological Imagination|journal=International Journal of Teaching and Learning in Higher Education|volume=19|issue=2|issn=1812-9129|url=http://www.isetl.org/ijtlhe/pdf/IJTLHE160.pdf|accessdate=15 May 2009|archive-date=18 ಆಗಸ್ಟ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100818204930/http://www.isetl.org/ijtlhe/pdf/IJTLHE160.pdf|url-status=dead}}</ref> 25 ಜುಲೈ 2007ರ ''[[ಕ್ರಿಸ್ಚಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಮಾನಿಟರ್|ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಮಾನಿಟರ‍್ನ]]'' ಲ್ಲಿ ಜೆನ್ನಿ ಸಾಯೆರ್ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಪುಸ್ತಕಗಳು "ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ." ಆ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ "ಹೆಚ್ಚಿನ ನೈತಿಕ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಇಂದಿನ [[ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಪಾಪ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಯಿಂದಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ... 10 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, 4,195 ಪುಟಗಳು ಮತ್ತು 375 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಇರುವ ಜೆ.ಕೆ.ರೌಲಿಂಗ್‌‍ಳ ಎತ್ತರದ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ’ನಾಯಕನ ನೈತಿಕ ಪ್ರಯಾಣ’ದಂತಹ ಅತ್ಯಂತ ಮೂಲಾಧಾರವಾದ ತಳಹದಿಯು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ". ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ "ನ್ಯಾಯವಾದ ಹೋರಾಟ"ವನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ನೈತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ,ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವುದು ತಪ್ಪು ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಸರಿ ಎಂಬ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವಿಲ್ಲ, ಎಂದು ಸಾಯೆರ್ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.csmonitor.com/2007/0725/p09s02-coop.html| title=Missing from 'Harry Potter"&nbsp;– a real moral struggle | author= Sawyer, Jenny | accessdate= 16 April 2008 | publisher= ''[[The Christian Science Monitor]]''|date=25 July 2007}}</ref> ಎಮಿಲಿ ಗ್ರಿಸಿಂಗರ್ ಹ್ಯಾರಿಯ ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು [[ಪ್ಲಾಟ್‍ಫಾರ್ಮ್ 9¾]] ನ ಮೂಲಕ ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸದ ಬಳಕೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಅವನು ಸಾರ್ಟಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಟನ್ನು ಎದುರುಗೊಳ್ಳುವುದು, ಹ್ಯಾರಿಯು ತನ್ನ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೂಲಕ ತಾನು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ."ತೀವ್ರವಾದ ಜಾದೂವಿನ" ಮೂಲಕ ಅತ್ಮ-ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಹ್ಯಾರಿಯ ತಾಯಿ ಸರಣಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಗನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆಧಿಕಾರ-ದಾಹಿ [[ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್]] ಇದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲನಾಗುವುದು ಸಹ ಆಕೆ ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite journal|last=Griesinger|first=E.|date=2002|title=Harry Potter and the "deeper magic": narrating hope in children's literature|journal=Christianity and Literature|volume=51|issue=3|pages=455–480|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_hb049/is_3_51/ai_n28919307/|accessdate=15 May 2009|archiveurl=https://archive.is/20120629010616/http://findarticles.com/p/articles/mi_hb049/is_3_51/ai_n28919307/|archivedate=29 ಜೂನ್ 2012|url-status=live}}</ref> ''[[ಸ್ಲೇಟ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್]]'' ನಲ್ಲಿ 8 ನವೆಂಬರ್ 2002ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಸ್ ಸ್ಯೂಲ್ಲೆನ್‌ಟ್ರೋಪ್ ಅವರು ಪಾಟರ್ ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೆಲುವಿಗೆ ಆತನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಗಳು ಆತನಿಗೆ ನೀಡುವ ಉಡುಗೊರೆಗಳ ಮೇಳೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ". ರೌಲಿಂಗ್ ತನ್ನ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರವಿದ್ಯೆಯ ಕೌಶಲ್ಯದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ "ನೀನು ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೀಯೊ ಎಂಬುದೇ ಹೊರತು, ನೀನು ಏನನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಲ್ಲೆ ಎಂಬುದಲ್ಲ" ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾ, ಸ್ಯೂಲ್ಲೆನ್‌ಟ್ರೋಪ್, "ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ "ನಾವು ನಿಜವಾಗಿ ಏನು ಎಂದು ತೋರಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆ" ಎಂಬುದು ಬೂಟಾಟಿಕೆಯದಾಗುತ್ತದೆ, "ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್ ನಡೆಸುವ ಶಾಲೆ ಬೇರೆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ ಹುಟ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಸ್ಲೇಟ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web| url=http://www.slate.com/?id=2073627| title=Harry Potter: Fraud| author=Suellentrop, Chris| accessdate=16 April 2008| publisher=''[[Slate Magazine]]''| date=8 November 2002| archive-date=27 ಮಾರ್ಚ್ 2008| archive-url=https://web.archive.org/web/20080327002437/http://www.slate.com/?id=2073627| url-status=dead}}</ref> [[ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಹಿಚನ್ಸ್|ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫರ್ ಹಿಚೆನ್ಸ್]] ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ 12, 2007ರ ''[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್|ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'' ನಲ್ಲಿ ''ದಿ ಡೆತ್ಲಿ ಹ್ಯಾಲೊಸ್'' ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುತ್ತಾ, ರೌಲಿಂಗ್‌ ಅವರು ಆ ಮೊದಲಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದ "ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಒಣಜಂಬದ ಕನಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂಧಿಸಲಾದ" ಕತೆಗಳ ಸರಪಣಿಗಳನ್ನು ಕಳಚಿ, ಹುರುಪಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web | url=https://www.nytimes.com/2007/08/12/books/review/Hitchens-t.html?_r=1&pagewanted=2&oref=slogin| title=The Boy Who Lived | author= Hitchens, Christopher| accessdate= 1 April 2008 | publisher= ''The New York Times''|date=12 August 2007|page=2}}</ref> === ವಿವಾದಗಳು === ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಲವು [[ಮೊಕದ್ದಮೆ|ಕಾನೂನಿನ ಮೊಕದ್ದಮೆ]]ಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ಜಾದೂ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮಾಟಮಂತ್ರದ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಗುಂಪುಗಳು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದವು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯ ಮತ್ತು ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಕ್ರಮಭಂಗದ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತ್ತು. ಈ ಸರಣಿಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ|ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯ]]ದಿಂದ ರೌಲಿಂಗ್, ಅವರ ಪ್ರಕಾಶಕರು, ಮತ್ತು [[ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಂಚಿಕೆದಾರರು|ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಂಚಿಕೆದಾರ]]ರಾದ [[ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್]] ತಮ್ಮ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾನೂನಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ನ'' [[ಡೊಮೈನ್‌ ಹೆಸರು]][[ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಸ್ಟೊಫರ್|ಾನ್ಸಿ ಸ್ಟೌಫೆರ್]] ಮಾಡಿದ ರೌಲಿಂಗ್ ಕೃತಿಚೌರ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪದ ವಿರುದ್ಧ ದಾವೆ ಹೂಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|title=SScholastic Inc, J.K. Rowling and Time Warner Entertainment Company, L.P, Plaintiffs/Counterclaim Defendants, -against- Nancy Stouffer: United States District Court for the Southern District of New York|url=http://www.eyrie.org/~robotech/stouffer.htm|date=17 September 2002|accessdate=12 June 2007|publisher=ICQ}}</ref><ref>{{cite web|title=Warner Brothers bullying ruins Field family Xmas|author= McCarthy, Kieren|url=http://www.theregister.co.uk/2000/12/21/warner_brothers_bullying_ruins_field/ |year=2000|publisher=[[The Register]]|accessdate=3 May 2007}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/film/2092661.stm|publisher=BBC|title=Fake Harry Potter novel hits China|date=4 July 2002|accessdate=11 March 2007}}</ref> ಹಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಡಿವಂತರು ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಅವುಗಳು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂದು ದೂರಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=Opinion Roundup: Positive About Potter|author= Olsen, Ted|url=http://www.cesnur.org/recens/potter_010.htm|publisher=Cesnur.org|accessdate=6 July 2007}}</ref> ಹಾಗೆಯೇ ಹಲವು ವಿಮರ್ಶಕರು ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಲವು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite journal |title=Tolkien's Timeless Tale |author=Bonta, Steve |journal=The New American |accessdate=3 May 2007 |date=28 January 2002 |volume=18 |issue=2}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/rod_liddle/article2116237.ece|title=Hogwarts is a winner because boys will be sexist neocon boys|last=Liddle|first=Rod|date=21 July 2007|publisher=''[[The Times]]''|accessdate=17 August 2008|archive-date=4 ಜೂನ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100604212652/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/rod_liddle/article2116237.ece|url-status=dead}}</ref> ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶನ ಜಗತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿವೆ. 1997 ರಿಂದ 1998ರವರೆಗೆ, ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್]]'' ಹೆಚ್ಚು ಕಮ್ಮಿ ಎಲ್ಲಾ UK ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಮಕ್ಕಳು ಆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ತೀರ್ಪುಗಾರರಾಗಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳೆಡೆ [[ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ಒಣಜಂಬ|ವಿಚಾರಶಕ್ತಿಯ ಒಣಜಂಬ]]ದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಶಸಿಯನ್ನು ವಯಸ್ಕರು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿಲ್ಲ<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing">{{cite book|last=Eccleshare|first=J.|title=A guide to the Harry Potter novels|publisher=Continuum International|date=2002|pages=7–14|chapter=The Publishing of a Phenomenon|isbn=0826453171|url=http://books.google.co.uk/books?id=cHjF5K2uVdsC&pg=PA10&lpg=PA10&dq=%22a+hugely+entertaining+thriller%22+Rowling+%22a+first-rate+writer+for+children%22+scotsman&source=bl&ots=C8WEs225CK&sig=GQJNqV1B42WkXiAtC_vKRMdL0ZY&hl=en&ei=4FkNSqGZDc7RjAfn3-y8Bg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1#PPA7,M1|accessdate=15 May 2009}}</ref>, ಎಂದು ಸ್ಯಾಡ್ರಾ ಬೆಕೆಟ್ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref name="Beckett2008Crossover"/> 1999ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ವಿಟ್‍ಬ್ರೆಡ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್|ವಿಟ್‍ಬ್ರೆಡ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಅವಾರ್ಡ್]] ವಿಜೆತ ಪುಸ್ತಕ ಮುಖ್ಯ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಒರ್ವ ತೀರ್ಪುಗಾರರು ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಮತ್ತು ಅಝ್ಕಾಬಾನಿನ ಸೆರೆಯಾಳು|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಪ್ರಿಸನರ್ ಆಫ್ ಅಜ್ಕಾಬಾನ್]]'' ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಘೋಷಿಸಿದರೆ ರಾಜಿನಾಮೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಬೆದರಿಸಿದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಪುಸ್ತಕವು ಪದ್ಯಗಳ ಬಹುಮಾನ ವಿಜೇತ ಪುಸ್ತಕದ ಅತಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಉಳಿದು ಎರಡನೆ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಪುಸ್ತಕವು [[ಸೀಮಸ್ ಹೀನಿ|ಸೀಮಸ್ ಹೀನಿಯ]] [[ಆಂಗ್ಲೋ -ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್|ಅಗ್ಲೋ-ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್]] [[ಪುರಾಣಕಾವ್ಯ|ಮಹಾಕಾವ್ಯ]] ''[[Beowulf]]'' ದ ಅನುವಾದ.<ref name="Beckett2008Crossover">{{cite book|last=Beckett|first=S.L.|title=Crossover Fiction|publisher=Taylor & Francis|date=2008|pages=112–115|chapter=Child-to-Adult Crossover Fiction|isbn=041598033X|url=http://books.google.co.uk/books?id=9ipnQ2ryU7IC&pg=PA114&lpg=PA114&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+book+sales+bestseller&source=bl&ots=y60dgCgiv5&sig=wyy_OZen6BmtfZ5rjUStp_ga-2U&hl=en&ei=JYAOSsLTA9PRjAf0-7WyCg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=10#PPA111,M1|accessdate=16 May 2009}}</ref> 2000 ರಲ್ಲಿ, ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಗಾಬ್ಲಿಟ್‌ ಆಫ್‌ ಫೈರ್‌‌|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಗೋಬ್ಲೆಟ್ ಅಫ್ ಫೈರ್]]'' ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಟನೆಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುನ್ನ, ಮೊದಲ ಮೂರು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ [[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'' ಉತ್ತಮ-ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆಗ್ರ ಸ್ಥಾನಗಳಿಸಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶಗಳ ಒಟ್ಟು ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದ್ದವು. ಕಾದಂಬರಿ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲದ ಪುಸ್ತಕಗಳೆರಡನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಕ್ಕಳ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಡ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಪುಸ್ತಕಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಣಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಾಶರು ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಬೊಂಬಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite journal|last=Smith|first=D.|date=24 June 2000|title=The Times Plans a Children's Best-Seller List|journal=The New York Times Book|url=https://www.nytimes.com/2000/06/24/books/the-times-plans-a-children-s-best-seller-list.html|accessdate=16 May 2009}}</ref> 2004ರಲ್ಲಿ ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ '' ಮಕ್ಕಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಿಭಾಗಿಸಿತು, ಅದರೂ ಸಹ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಪುಸ್ತಕ ಸರಣಿಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯತೆ ತೊರಿಸಿದ್ದವು. ಆನಂತರ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗದಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://papercuts.blogs.nytimes.com/2008/05/01/ten-years-later-harry-potter-vanishes-from-the-best-seller-list/|title=Ten Years Later, Harry Potter Vanishes From the Best-Seller List|last=Garner|first=D.|date=1 May 2008|publisher=''[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]''|accessdate=16 May 2009}}</ref> 2000ರಲ್ಲಿನ ಈ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯು ಟೀಕೆ, ಹೊಗಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಈ ಕ್ರಿಯೆಯ ಅನೂಕೂಲ ಮತ್ತು ಅನಾನೂಕೂಲಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಕೆಲವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://archive.salon.com/mwt/feature/2000/08/16/bestseller/index.html|title=A list of their own|last=Bolonik|first=K.|date=16 August 2000|publisher=Salon.com|accessdate=16 May 2009|archive-date=4 ಮೇ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090504135643/http://archive.salon.com/mwt/feature/2000/08/16/bestseller/index.html|url-status=dead}}</ref>''[[ಟೈಮ್‌ (ನಿಯತಕಾಲಿಕ)|ಟೈಮ್‌]]'' ಇದೇ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಬಳಿಸಿ, 1964ರಲ್ಲಿ ಸಹಾ [[ಬಿಟ್‍ಲ್ಸ್|ಬೀಟಲ್ಸ್]] [[ಮಾಪ್- ಟಾಪ್#ದಿ ಮಾಪ್-ಟಾಪ್ ಕೇಶವಿನ್ಯಾಸ|"ಮಾಪ್-ಟಾಪ್ಸ್"]] ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳಿಸಿದಾಗ [[ಬಿಲ್‍ಬೊರ್ಡ್ (ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ )|ಬಿಲ್‌ಬೊರ್ಡ್‌]] ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ''[[ಹು ವಾಂಟ್ಸ್ ಟು ಬಿ ಎ ಮಿಲಿಯೆನೇರ್?|ಹೂ ವಾಂಟ್ಸ್ ಟು ಬಿ ಮಿಲಿಯೆನೆರ್?]]'' ''[[Time (magazine)|ರೇಟಿಂಗ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದಾಗ [[ನೈಲ್ಸೆನ್ ಮೀಡಿಯಾ ರಿಸರ್ಚ್|ನೀಲ್ಸನ್]] ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗೇಮ್-ಶೋ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಎಂದು''[[ಟೈಮ್‌ (ನಿಯತಕಾಲಿಕ)|ಟೈಮ್ಸ್]]'' ಸೂಚಿಸಿತು.<ref>{{cite journal|last=Corliss|first=R.|date=July. 21, 2000|title=Why 'Harry Potter' Did a Harry Houdini|journal=[[Time (magazine)|Time]]|url=http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,50554,00.html|accessdate=16 May 2009|archive-date=10 ಮಾರ್ಚ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100310173814/http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,50554,00.html|url-status=dead}}</ref> == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು == {{seealso|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ ಸರಣಿ)}} ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಪುಸ್ತಕಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಹಕ್ಕನ್ನು ರೌಲಿಂಗ್ 1998ರಲ್ಲಿ [[ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್|ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್‌]]ಗೆ £1 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ($1,982,900) ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು.<ref name="WiGBPd About Harry">{{cite news |url=http://www.accio-quote.org/articles/2000/0700-austfinrev-bagwell.html|publisher=''[[The Australian Financial Review]]''|title=WiGBPd About Harry|date=19 July 2000|accessdate=26 May 2007}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ರೌಲಿಂಗ್ ಕೇಳಿಕೊಂಡರು, ಅದರೂ ಹಲವು ಐರಿಷ್ ನಟರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದಿವಂಗತ [[ರಿಚರ್ಡ್ ಹ್ಯಾರಿಸ್ (ನಟ)|ರಿಚರ್ಡ್ ಹ್ಯಾರಿಸ್]] ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್ ಆಗಿ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲು ಈ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಈ ನಟರೇ ತಕ್ಕವರಾದ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ನಟರಿಗೆ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಗಾಬ್ಲಿಟ್‌ ಆಫ್‌ ಫೈರ್‌‌|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಗೋಬ್ಲೆಟ್ ಅಫ್ ಫೈರ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Harry Potter and the Philosopher's Stone">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/2001/nov/16/jkjoannekathleenrowling|publisher=Guardian Unlimited|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone|date=16 November 2001|accessdate=26 May 2007}}</ref> ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್’ಸ್ ಸ್ಟೋನ್]] '' ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ [[ಸ್ಟೀವನ್ ಸ್ಪೀಲ್ಬರ್ಗ್|ಸ್ಟೀವನ್ ಸ್ಪಿಲ್‌ಬರ್ಗ್]], [[ಟೆರ್ರಿ ಗಿಲ್ಲಿಯಮ್#ಗಿಲ್ಲಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್|ಟೆರ್ರಿ ಗಿಲ್ಲಿಯಮ್]], [[ಜೊನಥಾನ್ ಡೆಮ್ಮೆ|ಜೊನ್ಯಾಥನ್ ಡೆಮ್ಮೆ]],ಮತ್ತು [[ಅಲಾನ್ ಪಾರ್ಕರ್|ಅಲನ್ ಪಾರ್ಕರ್]] ಮುಂತಾದವ ಹಲವು ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ 28 ಮಾರ್ಚ್, 2000 ರಲ್ಲಿ [[ಕ್ರಿಸ್ ಕೊಲಂಬಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ ತಯಾರಕ)|ಕ್ರಿಸ್ ಕೊಲಂಬಸ್‌]]ನನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕನನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ( "''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಸೊರ್ಸೆರರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' " ಎಂದು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು) ವಾರ್ನೆರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಸ್ ಕೊಲಂಬಸ್‌ನ ಬೇರೆ ಕೆಲಸಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆತನನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಕುಟುಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದ ''[[ಹೋಮ್ ಅಲೋನ್|ಹೊಮ್ ಅಲೋನ್]] '' ಮತ್ತು ''[[ಮಿಸೆಸ್. ಡೌಟ್‍ಫೈರ್|ಮಿಸೆಸ್.ಡೌಟ್‍ಫೈರ್]]'' ಗಳ ಪ್ರಭಾವ ವಾರ್ನೆರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್‌ ನ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಕಾರಣ.<ref name="columbus">{{cite news|url=http://uk.movies.ign.com/articles/034/034098p1.html|title=Chris Columbus to Direct Harry Potter|accessdate=8 July 2007|date=28 March 2000|publisher=IGN|author=Linder, Bran|archive-date=13 ಜನವರಿ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080113042745/http://uk.movies.ign.com/articles/034/034098p1.html|url-status=dead}}</ref> [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರ ಸದಸ್ಯರ ಪಟ್ಟಿ|ವ್ಯಾಪಕವಾದ ನಟವರ್ಗದ]]<ref>{{cite news|url=http://movies.warnerbros.com/pub/movie/releases/harrycast.html|publisher=Warner Brothers|title=Daniel Radcliffe, Rupert Grint and Emma Watson bring Harry, Ron and Hermione to life for Warner Bros. Pictures: Harry Potter and the Sorcerer’s Stone"|date=21 August 2000|accessdate=26 May 2007}}</ref> ನಂತರ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2000ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, [[ಲಿವೆಸ್ಡೆನ್ ಫಿಲಂ ಸ್ಟೂಡಿಯೊಸ್|ಲೀವ್ಸ್‌ಡೆನ್ ಫಿಲಂ ಸ್ಟುಡಿಯೊಗಳು]]ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ತಯಾರಿಕೆ ಜುಲೈ 2001ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.<ref name="greg">{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/feature/comingsoon.html|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (2001)|accessdate=30 May 2007|author=Schmitz, Greg Dean|publisher=[[Yahoo!]]|archive-date=29 ಮೇ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070529214251/http://movies.yahoo.com/feature/comingsoon.html|url-status=dead}}</ref>''ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್ '' 14 ನವೆಂಬರ್, 2001ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.''ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‍ನ'' ಬಿಡುಗಡೆಯ ಮೂರು ದಿನ ನಂತರ, ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಛೆಂಬರ್ ಅಫ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಚೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್‌]]'' ಚಲನಚಿತ್ರದ ತಯಾರಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಇದನ್ನೂ ಸಹ ಕೊಲಂಬಸ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಮತ್ತು 2002 ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು.ಈ ಚಲನಚಿತ್ರ 15 ನವೆಂಬರ್ 2002 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/movie/1807858489/info|title=Harry Potter and the Chamber of Secrets (2002)|publisher=Yahoo! Inc|accessdate=18 August 2008}}</ref> ಕ್ರಿಸ್ ಕೊಲಂಬಸ್ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಪ್ರಿಸನರ್ ಅಫ್ ಅಜ್ಕಾಬಾನ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಪ್ರಿಸನರ್ ಆಫ್ ಅಜ್ಕಾಬಾನ್‌]]'' ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಕೇವಲ [[ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು|ನಿರ್ಮಾಪಕ]]ನಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದರು. ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಆಲ್ಫೊನ್ಸೋ ಕೌರಾನ್]] ಆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡರು, ಮತ್ತು 2003ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ನಂತರ, 4 ಜೂನ್ 2004ರಂದು ಚಲನಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಮೂರನೆ ಚಲನಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಮೊದಲೇ ನಾಲ್ಕನೆ ಚಲನಚಿತ್ರದ ತಯಾರಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕಾರಣ,[[ಮೈಕ್ ನೆವೆಲ್ (ನಿರ್ದೇಶಕ)|ಮೈಕ್ ನೆವೆಲ್‌]]ರನ್ನು ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಗೋಬ್ಲೆಟ್ ಆಫ್ ಫೈರ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಗೋಬ್ಲೆಟ್ ಆಫ್ ಫೈರ್]]'' ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು,<ref>{{cite web|url=http://movies.ign.com/articles/433/433108p1.html|title=Goblet Helmer Confirmed|publisher=[[IGN]]|date=11 August 2003|accessdate=29 July 2007|archive-date=29 ಜೂನ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070629051548/http://movies.ign.com/articles/433/433108p1.html|url-status=dead}}</ref> ಅದು 18 ನವೆಂಬರ್ 2005 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ನೆವೆಲ್ ಮುಂದಿನ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದೂರದರ್ಶನದ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಡೆವಿಡ್ ಯೆಟ್ಸ್|ಡೆವಿಡ್ ಯೇಟ್ಸ್‌‌]]ನನ್ನು ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್]] '' ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಜನವರಿ 2006ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು,<ref>{{cite news|title='Phoenix' Rising|date=6 April 2007|page=28|url=http://www.ew.com/ew/article/0,,20016352,00.html|last=Daly|first=Steve|publisher=''[[Entertainment Weekly]]''|accessdate=1 April 2007|archive-date=6 ಏಪ್ರಿಲ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070406191438/http://www.ew.com/ew/article/0,,20016352,00.html|url-status=deviated|archivedate=6 ಏಪ್ರಿಲ್ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070406191438/http://www.ew.com/ew/article/0,,20016352,00.html}}</ref> ಮತ್ತು 11 ಜುಲೈ, 2007 ರಂದು ತೆರೆಕಂಡಿತು. ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಹಾಫ್ -ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್]]'' ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನೂ ಸಹ ಯೇಟ್ಸ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು.<ref name="yates-director-scifi">{{cite news|url=http://www.scifi.com/scifiwire/index.php?category=0&id=41338|title=Yates Confirmed For Potter VI|date=3 May 2007|publisher=Sci Fi Wire|accessdate=3 May 2007|last=Spelling|first=Ian|archive-date=5 ಮೇ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070505052125/http://www.scifi.com/scifiwire/index.php?category=0&id=41338|url-status=deviated|archivedate=5 ಮೇ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070505052125/http://www.scifi.com/scifiwire/index.php?category=0&id=41338}}</ref> ಅದು 15 ಜುಲೈ 2009ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref name="date change"/><ref name="release-date-hbp-film">{{cite web|url=http://www.marketwatch.com/news/story/harry-potter-half-blood-prince-moves/story.aspx?guid={F4F52B7F-D1B1-4DC0-BF8A-AD0D9252BE7A}&dist=hppr|title=Harry Potter and the Half-Blood Prince|date=14 August 2008|publisher=Market Watch|accessdate=17 August 2008}}</ref> ಸರಣಿಯ ಅಂತಿಮ ಕಂತು ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಡೆತ್ಲಿ ಹ್ಯಾಲೊಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಡೆತ್ಲಿ ಹ್ಯಾಲೊಸ್]]'' ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗೊಳ್ಳುವುದು, ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮೊದಲ ಭಾಗ ನವೆಂಬರ್ 2010 ಮತ್ತು ಎರಡನೆ ಭಾಗ ಜುಲೈ 2011ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದು ಎಂದು ಮಾರ್ಚ್ 2008ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ನೆರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಘೋಷಿಸಿತು. ಯೇಟ್ಸ್‌ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಮರಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಎರಡೂ ಭಾಗಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆ ಸಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Final 'Harry Potter' book will be split into two movies|date=13 March 2008|url=http://www.latimes.com/entertainment/news/la-et-potter13mar13,1,5626063.story|publisher=''Los Angeles Times''|accessdate=13 March 2008}}</ref> [[ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ|ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆ]]ಯಲ್ಲಿ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ, [[ಅತಿಹೆಚ್ಚು-ಗಳಿಸುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ 15 ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು-ಗಳಿಸುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಆರರಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/|title=All Time Worldwide Box Office Grosses|publisher=[[Box Office Mojo]]|accessdate=29 July 2007}}</ref> ಅಭಿಮಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ಗುಂಪು ಮೊದಲ ಎರಡು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಹಾಗೆ ವಿಶ್ವಾಸದ ದೃಷ್ಠಿಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಗುಂಪು, ನಂತರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಹಾಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಶೈಲೀಕರಿಸಿದ ಪಾತ್ರ-ನಿರ್ದೇಶಿತ ದೃಷ್ಠಿಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/a64205/harry-potter-books-vs-films.html|title=Harry Potter: Books vs films|publisher=digitalspy.co.uk|accessdate=7 September 2008|archive-date=9 ಜುಲೈ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709045904/http://www.digitalspy.co.uk/movies/a64205/harry-potter-books-vs-films.html|url-status=dead}}</ref> ರೌಲಿಂಗ್ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಒತ್ತಾಸೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಆರ್ಹತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="jk-on-ps-film">{{cite web|url=http://www.timeforkids.com/TFK/specials/potter/0,12405,184807,00.html|title=Potter Power!|publisher=[[Time For Kids]]|accessdate=31 May 2007|archive-date=1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071201055432/http://www.timeforkids.com/TFK/specials/potter/0,12405,184807,00.html|url-status=deviated|archivedate=1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071201055432/http://www.timeforkids.com/TFK/specials/potter/0%2C12405%2C184807%2C00.html}}</ref><ref name="jk-on-poa-film">{{cite news|url=http://www.usatoday.com/life/movies/news/2004-05-27-potter-movie-book_x.htm|title=New 'Potter' movie sneaks in spoilers for upcoming books|date=27 May 2004|accessdate=31 May 2007|publisher=''[[USA Today]]''|last=Puig|first=Claudia}}</ref><ref name="jk-on-gof-film">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/newsid_4410000/newsid_4415400/4415454.stm|title=JK 'loves' Goblet Of Fire movie|date=7 November 2005|accessdate=31 May 2007|publisher=BBC [[Newsround]]}}</ref> ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ''ಆರ್ಡರ್ ಅಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್'' ಸರಣಿಯ "ಇದುವರೆಗಿನ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ" ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದುವಾಗಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: "ನನ್ನ ಕಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಯ ಒಂದು ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವುದು ಸಹಜವಾಗಿ ಅಸಾಧ್ಯ. ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲದ ಪರಿಮಿತಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿರುತ್ತವೆ; ನಾನು ನನ್ನ ಸಂವಹನೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಓದುಗರ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುಗಳ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು".<ref>{{cite web |url=http://www.jkrowling.com/textonly/en/faq_view.cfm?id=94 |title=How did you feel about the POA filmmakers leaving the Marauder’s Map’s background out of the story? (A Mugglenet/Lexicon question) |publisher=J. K. Rowling |last=Rowling |first=J. K. |accessdate=6 September 2008 |archive-date=6 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110806214315/http://www.jkrowling.com/textonly/en/faq_view.cfm?id=94 |url-status=deviated |archivedate=6 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110806214315/http://www.jkrowling.com/textonly/en/faq_view.cfm?id=94 }}</ref> == ಆಡಿಯೋ ಪುಸ್ತಕಗಳು == ಎಲ್ಲಾ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸಂಕ್ಷೇಪಗೊಳ್ಳದ ಆಡಿಯೋ ಪುಸ್ತಕಗಳಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ. UK ಅವೃತ್ತಿಯನ್ನು [[ಸ್ಟಿಫನ್ ಫ್ರೈ]] ಮತ್ತು US ಅವೃತ್ತಿಯನ್ನು [[ಜಿಮ್ ಡಲ್|ಜಿಮ್ ಡೇಲ್]] ವಾಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಡೇಲ್ DVDಗಳ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣದ ಡಿಸ್ಕ್‌ನ ನಿರೂಪಕ ಸಹ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. == ಆಕರಗಳು == {{reflist|3}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{wikibooks|Muggles' Guide to Harry Potter}} {{wikiquote}} {{commons|Category:Harry Potter|Harry Potter}} * [http://www.jkrowling.com ಜೆ.ಕೆ. ರೌಲಿಂಗ್‌ರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ] * [http://harrypotter.warnerbros.com ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ (ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ )] * [http://www.bloomsbury.com/harrypotter Bloomsbury.com ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್(ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕಾಶಕರು)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090517083911/http://www.bloomsbury.com/harrypotter/ |date=2009-05-17 }} * [http://www.scholastic.com/harrypotter Scholastic.com ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ (US ಪ್ರಕಾಶಕರು)] * [http://www.raincoast.com/harrypotter Raincoast.com ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ (ಕೆನಾಡದ ಪ್ರಕಾಶಕರು)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220815073719/https://www.raincoast.com/harrypotter/ |date=2022-08-15 }} * [http://harrypotter.wikia.com ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ವಿಕಿ] {{Harrypotter}} {{witchcraft}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್]] [[ವರ್ಗ:ಏಳು ಪ್ರವೇಶಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸರಣಿ]] g61vmy5ed7yol5wfkihok1exa20puet 0 22665 1374432 1369982 2026-05-30T14:11:52Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374432 wikitext text/x-wiki {{Infobox Actor | name = ಹ್ಯೂ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌ | image = HughJackmanApr09.jpg | caption = Jackman at the ''[[X-Men Origins: Wolverine]]'' premiere in April 2009 | birthname = Hugh Michael Jackman | birthdate = {{birth date and age|1968|10|12|df=yes}} | deathdate = | birthplace =[[Sydney, New South Wales|Sydney]], [[New South Wales]], Australia | occupation = Actor | yearsactive = 1994–present | spouse = [[Deborra-Lee Furness]] <br />(1996-present) }} '''ಹ್ಯೂ ಮೈಕೇಲ್‌ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌''' (ಜನನ 12 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1968) ಇವರು [[ಸಿನಿಮಾ]], [[ಸಂಗೀತ ರಂಗಭೂಮಿ]] ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಬ್ಬ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದ [[ನಟ]] ಮತ್ತು [[ನಿರ್ಮಾಪಕ]]. ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌ ತನ್ನ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಿನಿಮಾಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಕ್ಷನ್‌/ಸೂಪರ್‌ಹೀರೋ, ಯುಗಾಂತರ ಮತ್ತು ರಮ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ''[[ಎಕ್ಸ್‌-ಮೆನ್‌]]'' ಸರಣಿಯ [[ವೋಲ್ವೆರೈನ್‌]] ಪಾತ್ರ, ಜೊತೆಗೆ ನಾಯಕನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ''[[ಕೇಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಲಿಯೋಪೋಲ್ಡ್‌]]'', ''[[ವ್ಯಾನ್‌ ಹೆಲ್ಸಿಂಗ್]]'', ''[[ದ ಪ್ರೆಸ್ಟೀಜ್‌]]'', ಮತ್ತು ''[[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]'' ಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಇವರು ಚಿರಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ರಂಗಭೂಮಿ ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌ ಒಬ್ಬ ಗಾಯಕ, ನರ್ತಕ, ಮತ್ತು ನಟರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ''[[ದ ಬಾಯ್‌ ಫ್ರಮ್‌ ಓಝೆಡ್‌]]'' ದ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ [[ಟೋನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ನವೆಂಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ, ''ಓಪನ್‌ ಸಲೂನ್‌'' ಹ್ಯೂ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌ರನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಮೋಹಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://open.salon.com/blog/kaysong/2008/11/10/my_sexiest_men_living |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-02-25 |archive-date=2010-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100820100023/http://open.salon.com/blog/kaysong/2008/11/10/my_sexiest_men_living |url-status=dead }}</ref> ನಂತರ ಅದೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ, ''[[ಪೀಪಲ್‌]]'' ಪತ್ರಿಕೆ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌ರನ್ನು "[[ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಮೋಹಕ ವ್ಯಕ್ತಿ]] ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು."<ref name="people.com">{{Cite web |url=http://www.people.com/people/article/0,,20241213,00.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-02-25 |archive-date=2016-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160713092024/http://www.people.com/people/article/0,,20241213,00.html |url-status=dead }}</ref> [[ಟೋನಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌ (ಟೋನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು)]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ನಿರೂಪಣೆ ಮಾಡಿದ, ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ [[ಎಮ್ಮಿ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌, ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 2009ರಂದು ನಡೆದ [[81ನೇ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಕೂಡ ನಿರೂಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>ಗನ್ಸ್, ಆ‍ಯ್೦ಡ್ರೀವ್.[http://www.playbill.com/news/article/124292.html "][http://www.playbill.com/news/article/124292.html "ಟೋನಿ ವಿನ್ನರ್ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್ ಟು ಹೋಸ್ಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್," ] playbill.com, 12 ಡಿಸೆಂಬರ್2008</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಹ್ಯೂ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌ ಸಿಡ್ನಿ, ನ್ಯೂ ಸೌತ್‌ ವೇಲ್ಸ್‌, ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಹ್ಯೂ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌ ಅವರು ಕ್ರಿಸ್‌ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಸ್‌ ವ್ಯಾಟ್‌ಸನ್‌ ಎಂಬ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌]] ದಂಪತಿಗಳ ಐದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯವರು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಲಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯವರು (ಆವರಿಗೆ ಮಲತಂಗಿಯೊಬ್ಬಳು ಕೂಡ ಇದ್ದಾಳೆ).<ref name="bravo">{{cite episode|title = Hugh Jackman |series = Inside the Actors Studio |url=http://www.imdb.com/title/tt0611206/ |serieslink = Inside the Actors Studio|network = [[Bravo (television network)|Bravo]]|airdate =7 March 2004 |season =10 |number = 11}}</ref><ref>[http://www.highbeam.com/doc/1G1-116102276.html ""ಮ್ಯಾಟಿನಿ ಐಡಿಯಲ್." ] {{Webarchive|url=https://archive.is/20120527005004/www.highbeam.com/doc/1G1-116102276.html |date=2012-05-27 }} ದಿ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್‌. 2 ಮೇ 2004</ref> ಅವರ ತಾಯಿ ಅವರು ಎಂಟು ವರ್ಷದವಳಿರುವಾಗಲೇ ತನ್ನ ಕುಂಟುಂಬವನ್ನು ತೊರೆದಳು, ಮತ್ತು ಅವರು ತನ್ನ ಕರಣಿಕ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದ. ಹ್ಯೂ ಮೊದಲು ಪಿಂಬ್ಲೇ ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಹೋದ, ಆಮೇಲೆ [[ನಾಕ್ಸ್‌ ಗ್ರಾಮರ್‌ ಶಾಲೆಗೆ]] ಸೇರಿದರು. ಇಲ್ಲಿಯೇ 1985ರಲ್ಲಿ ''[[ಮೈ‌ ಫೇರ್‌ ಲೇಡಿ]]'' ಗೀತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬಹು ಜನಪ್ರಿಯರಾದರು, ಮತ್ತು 1986ರಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯ ನಾಯಕರಾದರು.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/3833405/Hugh-Jackman-X-appeal.html ಹ್ಯೂ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌: X ಅಪೀಲ್] </ref> ಪದವಿ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ, [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ [[ಯುಪಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಶಾಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತ ಒಂದು [[ಅಂತರ ವರ್ಷ]]ವನ್ನು ಕಳೆದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಗೆ ವಾಪಾಸಾದ ನಂತರ [[ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಸಿಡ್ನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು, 1991ರಲ್ಲಿ [[ಸಂವಹನ]]ದಲ್ಲಿ [[(ಬಿಎ)]] ಪದವಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.newsroom.uts.edu.au/news/detail.cfm?ItemId=11098|title=Alumnus Hugh Jackman honoured at UTS 20-year celebration|accessdate=2009-05-27}}</ref> ಬಿಎ‌ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌ 1991ರಲ್ಲಿ ಸಿಡ್ನಿಯಲ್ಲಿನ ಆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಸೆಂಟರ್‌‌ನಲ್ಲಿ "ದ ಜರ್ನಿ" ಎನ್ನುವ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಕೋರ್ಸ್‌ಅನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು.<ref name="bravo"/> ಆ ಕೋರ್ಸ್‌ ಮುಗಿದ ನಂತರ ''[[ನೇಬರ್ಸ್‌]]'' ಎನ್ನುವ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು, ಆದರೆ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪರ್ತ್‌‌]]ನಲ್ಲಿರುವ [[ಎಡಿತ್‌ ಕೋವನ್‌‍ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ [[ವೆಸ್ಟರ್ನ್‌ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್‌ ಆರ್ಟ್ಸ್‌]] ಅನ್ನು ಸೇರುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟರು, ಮತ್ತು 1994ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.thewest.com.au/default.aspx?MenuID=77&ContentID=8095|title=Jackman back as boy from Waapa|accessdate=2009-05-27|archive-date=2009-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090417014849/http://www.thewest.com.au/default.aspx?MenuID=77|url-status=deviated|archivedate=2009-04-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090417014849/http://www.thewest.com.au/default.aspx?MenuID=77}}</ref> == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ == === ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ರಂಗಭೂಮಿ, ಸಿನೆಮಾ, ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ === [[ಮೆಲ್‌ಬೋರ್ನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ, ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ನಿರ್ಮಾಣದ ''[[ಬ್ಯೂಟೀ ಅಂಡ್‌ ದ ಬೀಸ್ಟ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ [[ಗ್ಯಾಸ್‌ಟನ್‌]] ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ''[[ಸನ್‌ಸೆಟ್‌ ಬುಲೆವಾರ್ಡ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಜೋ ಗಿಲ್ಲೀಸ್‌ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದರು. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ ರಂಗಸಂಗೀತದ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, 1998 [[ಮಿಡ್‌ಸಮ್ಮಾ]] ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ ಕ್ಯಾಬರೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ''[[ಸಮ್ಮಾ ಕ್ಯಾಬರೆ]]'' ಯಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯರಾದರು. ಅವರು ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ನ [[ಕ್ಯಾರೋಲ್ಸ್‌ ಬೈ ಕ್ಯಾಂಡಲ್‌ನೈಟ್‌]] ಮತ್ತು ಸಿಡ್ನಿಯ [[ಕ್ಯಾರೋಲ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ದ ಡೊಮೇನ್‌]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ನಿರೂಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌‌ರ ಮೊದಲ ಸಿನಿಮಾ ಕೆಲಸಗಳೆಂದರೆ ''[[ಎರ್ಸ್‌ಕಿನ್‌ವಿಲ್ಲೆ ಕಿಂಗ್ಸ್‌]]'' ಮತ್ತು ''[[ಪೇಪರ್‌ಬ್ಯಾಕ್‌ ಹೀರೋ]]'' (1999); ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ''[[ಕೊರ್ರೆಲ್ಲಿ]]'' (ಎಬಿಸಿ ಮೇಲಿನ 10-ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಒಂದು ನಾಟಕ ಸರಣಿ ಮತ್ತು ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌ನ ಮೊದಲ ವೃತ್ತಿಪರ ಕಾರ್ಯ. ಇದನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಟಿ [[ಡೆನಿಸ್‌ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌]] ರಚಿಸಿದರು; ತನ್ನ ಭಾವಿ ಪತ್ನಿ [[ಡೆಬೊರಾ-ಲೀ ಫರ್‌ನೆಸ್‌]] ಅನ್ನು ಈತ ಇಲ್ಲೇ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ), ''[[ಲಾ ಆಫ್‌ ದ ಲ್ಯಾಂಡ್]]'', ''[[ಹ್ಯಾಲಿಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಎಫ್‌.ಪಿ.]]'', ''[[ಬ್ಲೂ ಹೀಲರ್ಸ್‌]],'' ಮತ್ತು ''[[ಬಂಜೋ ಪ್ಯಾಟರ್‌ಸನ್‌ ನ ಮ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಮ್‌ ಸ್ನೋಯಿ ರಿವರ್]]''. === ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾರಾಪಟ್ಟ === ====''ಓಕ್ಲಹೋಮ!''===='' 1998ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನ [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಎಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್‌ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಥಿಯೇಟರ್ಸ್‌ನ ಬಹುಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಂಗನಿರ್ಮಾಣವಾದ ''[[ಓಕ್ಲಹೋಮ!]]'' ದ ’ಕರ್ಲಿ’ ಎಂಬ ನಾಯಕನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಪರಿಚಿತನಾದನು. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ’ಗೀತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ’ [[ಒಲಿವಿಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮಾಂಕಿತನಾದನು. ಅವನು [[1999ರಲ್ಲಿ ಆ ಗೀತಿಕೆಯ ಸಿನಿಮಾ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲೂ ]]ನಾಯಕನಾದನು, ಇದನ್ನು ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ==== ''ಎಕ್ಸ್‌-ಮೆನ್‌'' ==== 2000ದಲ್ಲಿ, [[ಡೌಗ್ರೇ ಸ್ಕಾಟ್‌]]ನ ಬದಲಾಗಿ [[ಬ್ರ್ಯಾನ್‌ ಸಿಂಗರ್‌]] ನ ''[[ಎಕ್ಸ್‌-ಮೆನ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ [[ವೋಲ್ವೆರೈನ್‌]] ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ತಾರಾಗಣದಲ್ಲಿ ಅವರುನ ಜೊತೆ [[ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್‌ ಸ್ಟೆವರ್ಟ್‌]], [[ಜೇಮ್ಸ್‌ ಮ್ಯಾರ್ಸ್‌ಡೆನ್‌]], [[ಫ್ಯಾಮ್‌ಕೀ ಜಾನ್ಸನ್‌]], ಮತ್ತು [[ಇಯಾನ್‌ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕೆಲೆನ್‌]] ಇದ್ದರು. ನವೆಂಬರ್ 2006ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಒಂದು [[ಸಿಬಿಎಸ್‌]] ಸಂದರ್ಶನದ ಪ್ರಕಾರ, ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌ನ ಪತ್ನಿ [[ಡೆಬೊರಾ-ಲೀ ಫರ್ನೆಸ್‌]] ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಡವೆಂದು ಅವರುನಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರು, ಆನಂತರ ಅವರು ತನ್ನನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿದೆ ಎಂದರು. 6'2 1/2 ಅಡಿ (1.83 ಮೀ)<ref name="Height">{{cite web |work=imdb.com |title=Hugh Jackman |url=http://www.imdb.com/name/nm0413168/bio |dateformat=dmy |accessdate=18 December 2008}}</ref> ಎತ್ತರ ಇರುವ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌, ಮೂಲ ಕಾಮಿಕ್‌ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ 5'3" ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವ ವೋಲ್ವೆರೈನ್‌ಗಿಂತ ಒಂದು ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಇದ್ದಾನೆ.<ref> [http://www.marvel.com/universe/Wolverine_(James_Howlett) ಮಾರ್ವೆಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸ್:ವೊಲ್ವೆರೈನ್ (ಜೇಮ್ಸ್ ಔಲೆಟ್)]''Marvel.com''</ref> ಆದ್ದರಿಂದ, ಆ ಸಿನಿಮಾದವರು ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌ನನ್ನು ಬಹುತೇಕ ವಿಚಿತ್ರ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೂಟ್‌ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಇಲ್ಲವೇ ಅವನು ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕುಳ್ಳಗೆ ಕಾಣಿಸಲು ಸೊಂಟದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅವನನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಅವನ ಜೊತೆಗಿನ ತಾರೆಗಳು ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಇರುವ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌ ಆ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಆ ಸರಣಿಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ತಯಾರಿ ನಡೆಸುವಾಗ 300 ಪೌಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬೆಂಚ್‌-ಪ್ರೆಸ್‌ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.<ref>{{cite journal |last=Fleming |first=Michael |year=2008 |month=December |title=''Playboy'' Interview: Hugh Jackman |journal=Playboy |pages= 62}}</ref> ಆ ಸಿನಿಮಾ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿದಂತೆಯೇ ತಾರಾಪಟ್ಟವನ್ನೇರಿದ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌ 2003ರ ''[[ಎಕ್ಸ್‌-ಮೆನ್‌ 2]]'', 2006ರ''[[X-Men: The Last Stand]]'', ಮತ್ತು ''[[X-Men Origins: Wolverine]]'', ಮೇ 1, 2009ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ==== 2001 ==== 2001ರ ರಮ್ಯ-ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ಕೇಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಲಿಯೊಪೋಲ್ಡ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ [[ಮೆಗ್‌ ರಿಯಾನ್‌]]ನ ಎದುರು ಲಿಯೊಪೋಲ್ಡ್‌ ಆಗಿ ನಟಿಸಿದರು, ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತಿಕೆ ಅಥವಾ ಕಾಮಿಡಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮಾಂಕಿತರಾದರು. ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌ ಒಬ್ಬ [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್]] ಕಾಲದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ [[ಡ್ಯೂಕ್‌]]ನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಅಕಸ್ಮಾತಾಗಿ 21ನೇ-ಶತಮಾನದ ಮ್ಯಾನ್‌ಹಟನ್‌ಗೆ ಸಮಯ-ಸಂಚಾರ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಆತ ಸಿನಿಕ ಸ್ವಭಾವದ ಜಾಹೀರಾತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಕೇಟ್‌ಳನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. 2001 ರಲ್ಲಿ ಜಾಕ್‌ಮನ್ ಸಾಹಸ/ನಾಟಕೀಯ ಚಿತ್ರವಾದ ''[[ಸ್ವರ್ಡ್‌ಫಿಶ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ [[ಜಾನ್ ಟ್ರವೋಲ್ಟಾ]], ಮತ್ತು [[ಹಾಲ್ ಬೆರ್ರಿ]] ರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದರು. ಇದು ಬೆರ್ರಿಯೊಂದಿಗಿನ ಜಾಕ್‌ಮನ್ ಅವರ ಎರಡನೆ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಈ ಜೋಡಿ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಬಾರಿ [[ಎಕ್ಸ್-ಮೆನ್]] ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದು, 2000 ರಿಂದ 2006 ವರೆಗೆ ಬೆರ್ರಿ ಮತ್ತು ಜಾಕ್‌ಮನ್ ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ಕು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗೆ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 2001 ರಲ್ಲಿ "[[ಸ್ಯಾಟರ್ಡೇ ನೈಟ್ ಲೈವ್]]" ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು.<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0694825/ "ಸಾರ್ಟರ್‌‍ ಡೇ ನೈಟ್ ಲೈವ್"] imdb.com </ref> ==== ಹಂತ 2002-2009 ==== 2002 ರಲ್ಲಿ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ [[ಕಾರ್ನೆಗಿ ಹಾಲ್]] ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶೇಷ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ''[[ಕೆರೌಸೆಲ್]]'' ನಲ್ಲಿನ ಬಿಲ್ಲಿ ಬಿಗೆಲೊ ಪಾತ್ರದ ಹಾಡನ್ನು [[ಸೇಂಟ್ ಲೂಕ್ ದ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ]] ಜೊತೆ ಹಾಡಿದ. 2004 ರಲ್ಲಿ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ಗೀತಿಕೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿ [[ಟೋನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಮತ್ತು [[ಡ್ರಾಮ ಡೆಸ್ಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇದು [[ಪೀಟರ್ ಅಲನ್]] ಎಂಬ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಗೀತಕಾರ ಮತ್ತು ನಟನ [[ಬ್ರಾಡ್‌ವೇ]] ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ ಜೀವನದ ಕುರಿತಾದ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. 2006 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಈ ಗೀತಿಕೆ ''[[ದ ಬಾಯ್ ಫ್ರಾಮ್ ಔಜ್]]'' ನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಇದರ ಜೊತೆ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ 2003, 2004 ಮತ್ತು 2005 ರಲ್ಲಿ [[ಟೋನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರೂಪಣೆ ಮಾಡಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರ 2004 ರ ಟೋನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ನಿರೂಪಣೆ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ (2005ರ ಸಂಗೀತ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ) ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ [[ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. [[ಸ್ಕೊನ್ ಫೆಲ್ಡ್ ಥಿಯೇಟರಿ]]ನ [[ಬ್ರಾಡ್ ವೆ]] ಯಲ್ಲಿ ''[[ಎ ಸ್ಟೆಡಿ ರೇನ್]]'' ಎಂಬ ನಾಟಕದ ಕೆಲವು ನಿಯಮಿತ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ [[ಡೆನಿಯಲ್ ಕ್ರೆಗ್]] ಜೊತೆ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ಸಹ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10, 2009 ರಂದು ಮುನ್ನೋಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 2009 ರಂದು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>ಗನ್ಸ್, ಆ‍ಯ್೦ಡ್ರೀವ್.[http://www.playbill.com/news/article/130947-A_Steady_Rain_with_Craig_and_Jackman_to_Play_Broadway's_Schoenfeld ] [http://www.playbill.com/news/article/130947-A_Steady_Rain_with_Craig_and_Jackman_to_Play_Broadway's_Schoenfeld "ಎ ಸ್ಟೆಡಿ ರೈನ್, ವಿಥ್ ಕ್ರೇಗ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌‌‍, ಟು ಪ್ಲೇ ಬ್ರಾಡ್‌‍ವೇಸ್ ಶುರನ್ಫೆಲ್ಡ್"] playbill.com, ಜುಲೈ 9, 2009</ref> ==== 2003–2008 ರ ಚಿತ್ರಗಳು ==== 2003 ರ ''[[ಎಕ್ಸ್ 2: ಎಕ್ಸ್-ಮೆನ್ ಯುನೈಟೆಡ್]]'' ನ ನಂತರ, 2004 ರಲ್ಲಿ ''[[ವಾನ್ ಹೆಸ್ಲಿಂಗ್ ]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ವಾನ್ ಹೆಸ್ಲಿಂಗ್]] ಹೆಸರಿನ ಕ್ರೂರ ಕೊಲೆಗಾರನಾಗಿ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ಚಿಕ್ಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಬ್ರೂಸ್ ಎ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕ್ಲೆಲ್ಯಾಂಡ್ ಬರೆದ "ಸ್ಲೇಯರ್ಸ್ ಎಂಡ್ ದೇರ್ ವ್ಯಾಂಪಿಯರ್ಸ್: ಅ ಕಲ್ಚರ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ದ ಡೆಡ್" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ಹೊಸ ವಾನ್ ಹೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಆಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 2005 ರಲ್ಲಿ ಸಹ, 2006 ರ ''[[ಕ್ಯಾಸಿನೋ ರಾಯಲ್ ]]'' ನಲ್ಲಿ [[ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್]] ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವ ಆಯ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದನು, ಆದರೆ ಅದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ [[ಡೆನಿಯಲ್ ಕ್ರೆಗ್]] ಗೆ ಹೋಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.msnbc.msn.com/id/9546090/|title=Call him Bland, James Bland - MSNBC|access-date=2010-02-25|archive-date=2009-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090629142643/http://www.msnbc.msn.com/id/9546090|url-status=dead}}</ref> [[ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ನೋಲನ್]] ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುವ ''[[ದ ಪ್ರೆಸ್ಟೀಜ್]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ 2006 ರಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದು, [[ಕ್ರಿಸ್ಟನ್ ಬಲೆ]], [[ಮೈಕೆಲ್ ಕೈನ್]], ಮತ್ತು [[ಸ್ಕಾರ್ಲೆಟ್ ಜಾನ್ಸನ್]] ಸಹಾ ತಾರಾಗಣದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಜಾಕ್‌ಮನ್ ಅದರಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಏಂಜಿಯರ್ ಮಾಂತ್ರಿಕನ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು, ಆ ಪಾತ್ರವು ತನ್ನ ವಿರೋಧಿಯಾದ ಅಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಬೋರ್ಡನ್ ಎಂಬುವವನೊಡನೆ ಮೋಸದ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ಸೆಣಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ''ದ ಪ್ರೆಸ್ಟೀಜ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ [[ನಿಕೊಲಾ ಟೆಲ್ಸಾ]] ಆಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿರುವ ಸಂಗೀತಗಾರ ಬೋವೀ ಅವರ ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಅದರಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. [[ಡರೆನ್ ಅರನೋಫ್ಸ್ಕಿ]]ಯವರ [[ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿ]] ಆಧಾರಿತ ಚಿತ್ರ ''[[ದ ಫೌಂಟೆನ್ ]]'' ನಲ್ಲಿ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ಮೂರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ, [[ಬ್ರೇನ್ ಟ್ಯೂಮರ್]] ನಿಂದ ಸಾಯುತ್ತಿರುವ ಹೆಂಡತಿ ಇಜ್ಜಿ ([[ರಾಚೆಲ್ ವೆಸ್ಜ್]]) ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಟಾಮ್ ಕ್ರಿಯೊ ಹೆಸರಿನ [[ನರ ವಿಜ್ಞಾನಿ]]ಯ ಪಾತ್ರ, ಎರಡನೆಯದು 1532 [[ಸೇವಿಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಥಾಮಸ್ ಕ್ರೆಒ ಹೆಸರಿನ ಸ್ಪೇನ್‌ನ [[ಸಾಹಸಿ]], ಭವಿಷ್ಯದ ಗಗನಯಾತ್ರಿಯ ಪಾತ್ರ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಂಗಾರದ ನೀಹಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಚರಿಸಿ ಮತ್ತು ಇಜ್ಜಿಯೊಡನೆ ಸೇರಬಯಸುವ ಟಾಮ್‌ನ ಪಾತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಶಾರೀರಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ''ದ ಫೌಂಟೆನ್'' ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗಿನ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಚಿತ್ರ ಎಂದು ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ 2006 ರ [[ವೂಡಿ ಅಲೆನ್]] ರ ಚಿತ್ರ ''[[ಸ್ಕೂಪ್ ]]'' ನಲ್ಲಿ ಸಹ [[ಸ್ಕಾರ್ಲೆಟ್ ಜಾನ್ಸನ್]] ಎದುರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವನು 2006 ರಲ್ಲಿ ಎರಡು [[ಎನಿಮೇಟೆಡ್]] ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ: [[ಜಾರ್ಜ್ ಮಿಲ್ಲರ್]] ನಿರ್ದೇಶನದ ''[[ಹ್ಯಾಪಿ ಫೀಟ್]]''. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ರಾಜ]] ಮೆಂಫಿಸ್ ಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ''[[ಫ್ಲಶ್ಡ್ ಅವೆ]]''. ಇದರಲ್ಲಿ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ರೋಡಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಇಲಿಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಮನೆಯ ಟಾಯ್ಲೆಟ್‌ನಿಂದ [[ಲಂಡನ್ನಿ]]ನ ಒಳ ಚರಂಡಿಗೆ ಸಾಗುವುದರ ಕುರಿತು ಚಿತ್ರವಿದೆ. ''ಫ್ಲಶ್ಡ್ ಅವೆ'' ಚಿತ್ರದ ತಾರಾಗಣದಲ್ಲಿ [[ಕೇಟ್ ವಿನ್ಸ್ಲೆಟ್]] ಮತ್ತು [[ಆಯಾನ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕೆಲ್ಲನ್]] (ನಾಲ್ಕನೇ ಸಲ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ) ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2007 ರಲ್ಲಿ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅತಿಥಿ ನಟನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿರುವ ದೂರದರ್ಶನದ [[ಸಂಗೀತ]]-[[ಹಾಸ್ಯ ನಾಟಕ]] ''[[ವಿವಾ ಲಾಫ್ಲಿನ್]]'', ಎರಡು ಕಂತುಗಳ ನಂತರ [[ಸಿಬಿಎಸ್]] ನಿಂದ ರದ್ದಾಯಿತು. ಮೊದಲೇ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾದ ಉಳಿದ ಕಂತುಗಳ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ನಿರ್ಣಯ ಇನ್ನೂ ಆಗಬೇಕಿದೆ. ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ನ 2008 ರ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ''[[ಡಿಸೆಪ್ಶನ್]]'' (ಇದು ಅವನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಚಿತ್ರ), ''ಅಂಕಲ್ ಜಾನಿ'', ''[[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]'' ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ==== ''ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ'' ==== 2008 ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯಗೊ೦ಡ [[ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರ]] ''[[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]]'' ದ ನಾಯಕ ನಟನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಬಜ್ ಲುಹ್ರ್ಮನ್]] [[ರಸ್ಸೆಲ್ ಕ್ರೋವ್‌]]ನ ಬದಲಾಗಿ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ಹತ್ತಿರ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ, [[ನಿಕೊಲ್ ಕಿಡ್ಮನ್]] ಇದರ ತಾರಾಗಣದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು 2008 ರ ನವೆಂಬರ್ ನಂತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ಇದರಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ, ಸ್ವಾವಲಂಬಿ [[ದನ ಕಾಯುವವ]]ನ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ತನ್ನ ಗಂಡನ [[ಕೊಟ್ಟಿಗೆ]]ಮತ್ತು ಅವಳು ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ [[ಜಾತಿಯ]]ಮಗುವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮಹಿಳೆಯ ಆಸೆಗೆ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, "ಇದು ಬಹಳ ಸುಂದರವಾದ ಪಾತ್ರ ಇದು ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ಚುಚ್ಚಿತು. ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚದ, ನನ್ನ ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಸಮಯದ ಹಳೆಯ ಫ್ಯಾಶನ್ನಿನ ಪ್ರೇಮಕತೆಯ ಸೆಟ್ಟನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ಇಲ್ಲಿಯ ಜನ, ಇಲ್ಲಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸವಿಯುತ್ತಾ... ಈ ಚಿತ್ರ ನನ್ನ [[ಸಿವಿ]]ಯಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕೆ ನಾನು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾ ಸಾಯುತ್ತೇನೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.herald.ie/entertainment/hq/big-down-under-1570944.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-02-25 |archive-date=2009-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090813060907/http://www.herald.ie/entertainment/hq/big-down-under-1570944.html |url-status=dead }}</ref> == ಭವಿಷ್ಯದ ಯೋಜನೆಗಳು == * ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ನಟಿಸುತ್ತಿರುವ ನಾಟಕ, ''ಡ್ರೈವ್'', ಈಗ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.<ref>http://www.imdb.com/title/tt0780504/</ref> * 2010 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ನಿಗದಿಯಾದ ''[[ಕೆರೌಸೆಲ್]]'' ರೀಮೇಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನಟನಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಿಲ್ಲಿ ಬಿಗೆಲೊ ಆಗಿ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref> [http://www.broadwayworld.com/article/Hugh_Jackman_Will_Host_81st_Academy_Awards_20081212 ಹ್ಯೂ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌‌‍ 81ನೇ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ].</ref><ref>http://www.imdb.com/title/tt0837787/</ref> *ಎವನ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಗ್ರೆಗ್ ಜೊತೆ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌, ಆಂಡ್ರಿ ಲೊಯ್ಡ್ ವೆಬ್ಬರ್ ಸಂಗೀತದ ''[[ಸನ್ ಸೆಟ್ ಬೌಲೆವರ್ಡ್]]'' ನ ಹೊಸ ಚಿತ್ರದ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಜೊ ಗಿಲಿಸ್ ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲು ಆಲೋಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/1559524/Meryl-Streep-competes-for-Sunset-Boulevard.html</ref> * ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕದ ಪ್ರಕಾಶಕ [[ವರ್ಜಿನ್ ಕಾಮಿಕ್]] ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ [[ಮಾರ್ಕ್ ಗುಗ್ಗೆನ್ ಹ್ಯಾಮ್]] ಜೊತೆ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿಯೂ ಸಹ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಶಯದ ಜೊತೆ ''ನೌಹಿಯರ್ ಮ್ಯಾನ್'' ಎಂಬ ಹೊಸ [[ವಿನೋದದ ಪುಸ್ತಕ]]ಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಠಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref> [http://www.variety.com/article/VR1117982842.html?categoryid=13&amp;cs=1 ಜ್ಯಾಕ್‌‍ಮನ್, ಗುಗ್ಗೆನ್ಹೆಯಿಮ್ ’ನೋವೇರ್’-ಎಂಟ್ರಟೈನ್‌‍ಮೆಂಟ್ ನ್ಯೂಸ್, ಫಿಲ್ಮ್ ನ್ಯೂಸ್, ಮೀಡಿಯಾ- ವೆರೈಟಿ]</ref> * ಜಾಕ್‌ಮನ್‌, ''ಅನ್ ಬೌಂಡ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವ್'' ಎನ್ನುವ 2010ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ,ಅವನ ಮುಂಚಿನ ಸಹನಟರಾದ [[ರಾಚೆಲ್ ವೆಸ್]] ಮತ್ತು [[ರಾಬರ್ಟ್ ಪೆಟಿನ್ಸನ್]] ರ ಜೊತೆ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref> [http://www.variety.com/article/VR1118003529.html?categoryid=13&amp;cs=1 ಟ್ರಿಯೊ ಬೌಂಡ್ ಟು ಸ್ಟೊವ್ಸ್ ’ಕ್ಯಾಪಿಟೀವ್ಸ್’]</ref> * ಪಿ.ಟಿ.ಬರ್ನಮ್ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಗೀತ, ''ದ ಗ್ರೇಟೆಸ್ಟ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಶೋಮ್ಯಾನ್'' ನಲ್ಲಿ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ನಟಿಸುವವರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅನ್ನೆ ಹ್ಯಾತ್‌ವೇಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news | author=Adam Bryant | title=Hugh Jackman Signs on for Circus Musical | url=http://www.tvguide.com/News/Hugh-Jackman-Signs-1008661.aspx | work=TVGuide.com | date=04 August 2009 | accessdate=2009-08-04 | archive-date=2009-08-21 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090821065800/http://www.tvguide.com/News/Hugh-Jackman-Signs-1008661.aspx | url-status=dead }}</ref> * ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ''ವೊಲ್ವ್ ರೈನ್ 2'' ನ್ನು ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. * ''ರಿಯಲ್ ಸ್ಟೀಲ್'' (2011), [[ಡ್ರೀಮ್ ವರ್ಕ್ಸ್]] ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿತ್ರ.<ref> [http://www.variety.com/article/VR1118011766.html?categoryid=1237&amp;cs=1&amp;ref=mv "ಹ್ಯೂ ಜ್ಯಾಕ್‌‍ಮನ್ ಟು ಸ್ಟಾರ್ ಇನ್ ''ರಿಯಲ್ ಸ್ಟೀಲ್''."]</ref><ref> [http://www.imdb.com/title/tt0433035/ ''ರಿಯಲ್ ಸ್ಟೀಲ್'' ] ಅಟ್ ದಿ [[ಇಂಟರ್‌‍ನೆಟ್ ಮೂವಿ ಡಾಟಾಬೇಸ್]]</ref> == ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ == 2005 ರಲ್ಲಿ, ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪನಿ [[ಸೀಡ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್]] ನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅವನ ಹಳೆಯ ಸಹಾಯಕ ಜಾನ್ ಪಲೆರ್ಮೊ‌ನ ಜೊತೆಗೂಡಿದರು. 2007 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ''[[ವಿವಾ ಲಾಫ್ಲಿನ್]]'' ಅವರ ಮೊದಲ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಜಾಕ್‌ಮನ್‌‌ನ ಹೆಂಡತಿ, ನಟಿ [[ಡೆಬೊರಾ-ಲೀ ಫರ್ನೆಸ್]] ಸಹ ಈ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಳು. ಪಲೆರ್ಮೋ ತನಗೆ, ಫರ್ನೆಸ್ ಮತ್ತು ಜಾಕ್‌ಮನ್‌‌ರಿಗಾಗಿ ಮಾಡದ "ಏಕತೆ" ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ಬರಹವಿರುವ ಮೂರು ಉಂಗುರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದನು<ref>{{Cite web |url=http://www.moviesonline.ca/movienews_10478.html |title=ಮೂವೀಸ್ ಒನ್‌‍ಲೈನ್ |access-date=2010-02-25 |archive-date=2010-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100709172723/http://www.moviesonline.ca/movienews_10478.html |url-status=dead }}</ref>. ಈ ಮೂವರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, "ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಡೆಬ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಪಲೆರ್ಮೊರಂಥ ಪಾಲುದಾರರ ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ನಾನು ಬಹಳ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ. ಇದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು. ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ. ನಾನು ಇದನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದು ತುಂಬಾ ಉತ್ತೇಜನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ."<ref>{{Cite web |url=http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=17540 |title=ಮೂವೀ ನ್ಯೂಸ್ |access-date=2010-02-25 |archive-date=2011-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110518061442/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=17540 |url-status=deviated |archivedate=2011-05-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110518061442/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=17540 }}</ref> ಈ ಫಾಕ್ಸ್-ಆಧಾರಿತ ಸೀಡ್ ಲೇಬಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಗಾತ್ರವು ಬೆಳೆಯಿತು ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಅಮಂಡಾ ಶೆವಿಟ್ಸರ್, ಕ್ಯಾಥರಿನ್ ಟ್ಯಾಂಬ್ಲಿನ್, ಅಲನ್ ಮಂಡೆಲ್ಬೌಮ್, ಮತ್ತು ಜೋ ಮರಿನೋ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಣಾಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅಲನ್ ಫ್ರೀ ಸಿಡ್ನಿ-ಮೂಲದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಅವರ ಗುರಿಯು ಸಣ್ಣ-ಮೊತ್ತದ ಸಿನೆಮಾಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ನ ದೇಶದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು. == ಬೇರೆ ಆಸಕ್ತಿಗಳು == === ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಕೆಲಸಗಳು === ಲೋಕ ಹಿತೈಷಿಯಾಗಿ, ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ [[ಮೈಕ್ರೊಕ್ರೆಡಿಟ್‌]]ನ ಪ್ರತಿಪಾದಕ. ಮೈಕ್ರೊಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಎಂದರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಚಿಕ್ಕ ಮೊತ್ತದ ಸಾಲವನ್ನು ನೀಡುವುದು. ಅವರು ಮೈಕ್ರೊಕ್ರೆಡಿಟ್‌ನ ಪ್ರವರ್ತಕ ಮತ್ತು 2006 ರ [[ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪಾರಿತೋಷಕ]]ವನ್ನು ಪಡೆದ [[ಮುಹಮ್ಮದ್ ಯುನುಸ್‌]]ನ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=p0rMrUcM8Cc ಹ್ಯೂ ಜ್ಯಾಕ್‌‍ಮನ್ ಕಂಗ್ರಾಟುಲೇಟ್ಸ್ ಫ್ರೊಫೆಸರ್ ಯುನಿಸ್ ] (ವಿಡಿಯೋ)</ref><ref>[http://www.oprah.com/article/omagazine/books/obc_omag_200711_books "ಬುಕ್ಸ್ ದಟ್ ಮೇಡ್ ಎ ಡಿಫೆರೆನ್ಸ್ ಟು ಹ್ಯೂ ಜ್ಯಾಕ್‌‍ಮನ್."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091111024058/http://www.oprah.com/article/omagazine/books/obc_omag_200711_books |date=2009-11-11 }} ''Oprah.com''</ref><ref>[http://www.oprah.com/article/omagazine/omag_books_hjack_a/1 "ಹ್ಯೂ ಜ್ಯಾಕ್‌‍ಮನ್ಸ್ ಬುಕ್‌ಶೆಲ್ಫ್: ''ಬ್ಯಾಂಕರ್ ಟು ದಿ ಪೂರ್'', ಬೈ ಮಹ್ಮದ್ ಯೂನಿಸ್."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091114160818/http://www.oprah.com/article/omagazine/omag_books_hjack_a/1 |date=2009-11-14 }} ''Oprah.com''</ref> ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ [[ಗ್ಲೋಬಲ್ ಪವರ್ಟಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌]]ನ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ,<ref>{{Cite web |url=http://www.looktothestars.org/video/84-global-poverty-project-narrated-by-hugh-jackman |title=ಗ್ಲೋಬಲ್ ಪಾವರ್ಟಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ನರೇಟೆಡ್ ಬೈ ಹ್ಯೂ ಜಾಕ್‌‍ಮನ್ |access-date=2010-02-25 |archive-date=2013-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131109045754/http://www.looktothestars.org/video/84-global-poverty-project-narrated-by-hugh-jackman |url-status=dead }}</ref> 2009ರಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ [[ಹ್ಯೂ ಇವಾನ್ಸ್]] ಯುನ್ ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು.<ref> [https://archive.is/20120908101418/www.news.com.au/heraldsun/story/0,21985,25723171-5012974,00.html ಹ್ಯೂ ಜ್ಯಾಕ್‌‍ಮನ್ ಗೋಸ್ ಟು ಯುಎನ್]</ref> ಜಾಕ್‌ಮನ್‌, ಡೊನ್ನಾ ಕರ್ರನ್, ಲಿಸಾ ಫೊಕ್ಸ್, ಮತ್ತು ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಡೆಬರಾ-ಲೀ ಜೊತೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಗ್ಲೊಬಲ್ ಪವರ್ಟಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌]]ನ ಮಂಡನೆಯ ಪೂರ್ವಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.life.com/image/94457143 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-02-25 |archive-date=2009-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091218172537/http://www.life.com/image/94457143 |url-status=deviated |archivedate=2009-12-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091218172537/http://www.life.com/image/94457143 }}</ref> ಇವರು [[ವರ್ಲ್ಡ್ ವಿಶನ್‌]]ನ ರಾಯಭಾರಿಯೂ ಸಹ ಮತ್ತು 2009ರ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 21ರಂದು ನಡೆದ ಹವಾಮಾನ ಸಪ್ತಾಹ ಎನ್ ವಾಯ್ ಸಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,25197,26108892-5013871,00.html |title=ಹ್ಯೂ ಜಾಕ್‌‍ಮನ್ ಸ್ಟೀಲ್ಸ್ ಲೀಡ್ ರೋಲ್ ಅನ್ ಕ್ಲೈಮೇಟ್ |access-date=2010-02-25 |archive-date=2009-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091003023958/http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,25197,26108892-5013871,00.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.worldvision.org/content.nsf/about/20090916-hugh-jackman |title=ವರ್ಡ್ ವಿಶನ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಹ್ಯೂ ಜ್ಯಾಕ್‌‍ಮನ್ ಸ್ಪೀಕ್ಸ್ ಅನ್ ಕ್ಲೈಮೇಟ್ ಚೇಂಜ್ |access-date=2010-02-25 |archive-date=2009-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090925013207/http://www.worldvision.org/content.nsf/about/20090916-hugh-jackman |url-status=deviated |archivedate=2009-09-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090925013207/http://www.worldvision.org/content.nsf/about/20090916-hugh-jackman }}</ref> ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ದ ಆರ್ಟ್ ಆಫ್ ಎಲಿಸಿಯಮ್<ref>[http://theartofelysium.org ದಿ ಆರ್ಟ್ ಆಫ್ ಏಲಿಯಿಸಮ್ ]</ref> ಮತ್ತು ಎಮ್ ಪಿ ಟಿ ವಿ ಫಂಡ್ ಫೌಂಡೇಶನ್‌<ref>[http://www.mptvfund.org/cm/about-us/Home.html ಎಮ್‌‍ಪಿಟಿವಿ ಫೌಂಡೇಶನ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅವನು ಮತ್ತು ಅವನ ಹೆಂಡತಿ [[ಡೆಬೊರಾ-ಲೀ ಫರ್ನೆಸ್]] ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಬೋನ್ ಮ್ಯಾರೊ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪೋಷಕರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.bmdi.org.au/ |title=ಬೋನ್ ಮಾರೋ ದೋನಾರ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟೂಟ್ |access-date=2010-02-25 |archive-date=2011-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110217180614/http://www.bmdi.org.au/ |url-status=dead }}</ref> ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಉಷ್ಣತೆ ಬಗ್ಗೆ ''ದ ಬರ್ನಿಂಗ್ ಸೀಸನ್'' ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು ಸಹ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.theburningseasonmovie.com ದಿ ಬರ್ನಿಂಗ್ ಸೀಸನ್]</ref> ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ತಮ್ಮ [[ಟ್ವಿಟ್ಟರ್]] ಖಾತೆಯನ್ನು ಧರ್ಮಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಎಪ್ರಿಲ್ 14, 2009ರಂದು $100,000ನ್ನು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಇಷ್ಟದ ಲಾಭರಹಿತ-ಸೇವೆಯ ಸಂಘಟನೆಗೆ ದಾನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಅವನ ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://twitter.com/RealHughJackman/status/1519899038 ಚಾರಿಟಿ ಟ್ವೀಟ್]</ref> ಎಪ್ರಿಲ್ 21, 2009ರಂದು $50,000 [[Charity: water|ಧರ್ಮಾರ್ಥಕ್ಕೆ: ವಾಟರ್]] ಮತ್ತು [[ಆಪರೇಷನ್ ಆಫ್ ಹೋಪ್]] ಗಾಗಿ $50,000ನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವ ತನ್ನ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://mashable.com/2009/04/24/twitter-on-the-radio-hugh-jackman-reveals-100k-charity-donation/Hugh ಜ್ಯಾಮನ್ ರಿವೀಲ್ಸ್ ಚಾರಿಟಿ ಡೋನೇಶನ್]</ref><ref>[http://www.operationofhope.org/ ಆಪರೇಷನ್ ಆಫ್ ಹೋಪ್]</ref> [[ಬ್ರಾಡ್ ವೆ ಕೇರ್ಸ್/ಇಕ್ವಿಟಿ ಫೈಟ್ಸ್ ಎಐಡಿಎಸ್]] ಫಂಡ್ ರೈಸಿಂಗ್ 8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009ರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹಗ್ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ಮತ್ತು ಡೆನಿಯಲ್ ಕ್ರೆಗ್ ತಮಗಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಜಾಗವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 21ನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಿಪ್ಸಿಯ ವರ್ಷದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು $1,549,953 ನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು, ಆರು ವಾರಗಳಿಂದ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬ್ರಾಡ್ ವೆ ನಾಟಕ ''ಅ ಸ್ಟೆಡಿ ರೇನ್'' ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ರಂಜಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref>[http://www.broadwaycares.org ಬ್ರಾಡ್‌ವೇ ಕೇರ್ಸ್]</ref> === ಕ್ರೀಡೆ === ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ, [[ರಗ್ಬಿ]] ಮತ್ತು [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ನ್ನು ಆಡಿದ್ದಾರೆ, [[ಎತ್ತರ ಜಿಗಿತ]]ದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈಜುವ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿದ್ದರು.<ref> [https://www.youtube.com/watch?v=PjxzcvrUohE ಇನ್‌ಸೈಡ್ ದಿ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟರ್ ಸ್ಟುಡಿಯೂ]</ref> ಅವರು [[ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್]] ಮತ್ತು [[ಕಯಾಕಿಂಗ್]]‌‍ ಅನ್ನು ಸಹ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://www.smh.com.au/news/people/jackman-in-training-for-boy-from-oz/2006/02/13/1139679526894.html ಸಿಡ್ನಿ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್-ಕಯಕಿಂಗ್]</ref> ಅವರು ಫುಟ್ ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಾರ್ವಿಚ್ ಸಿಟಿ‌ಎಫ್‌ಸಿಯ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ಬದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಸಿಡ್ನಿಯ ಉತ್ತರ ಮೂಲದ [[ಎನ್‌ಆರ್‌ಎಲ್]] ಸಂಸ್ಥೆ [[ಮನ್ ಲಿ ವಾರ್ರಿಂಗ್ ಸಿ ಈಗಲ್ಸ್‌]]ನ ಅಭಿಮಾನಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲಿಗರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.manlyseaeagles.com.au/news.asp?newsid=2155&Mth=7&Yr=2007 |title=ಮನ್ಲಿಸಿಇಗಲ್ಸ್.com.au |access-date=2021-08-09 |archive-date=2011-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706110238/http://www.manlyseaeagles.com.au/news.asp?newsid=2155&Mth=7&Yr=2007 |url-status=deviated |archivedate=2011-07-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706110238/http://www.manlyseaeagles.com.au/news.asp?newsid=2155&Mth=7&Yr=2007 }}</ref> [[1999ರ ಎನ್‌ಆರ್‌ಎಲ್‌ನ ಗ್ರಾಂಡ್ ಫೈನಲ್]]ನಲ್ಲಿ ಅವರು [[ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ]]ಯನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದರು.<ref>https://archive.is/20121211051141/www.monstersandcritics.com/people/archive/peoplearchive.php/Hugh_Jackman/biography/</ref> ಹ್ಯೂ ತಾವು ನಾರ್ವಿಚ್ ಸಿಟಿ‍ಎಫ್‌ಸಿಯ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಸ್ಕೈ ಸ್ಫೋರ್ಟ್ಸ್ ಸಾಕರ್ ಎ‌ಎಮ್ ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.skysports.com/socceram/media/video/0,21631,,00.html ಸ್ಕೈ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಇಂಟರ್ವಿವ್]</ref> ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ಪಿಯಾನೊ ಸಹ ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ,<ref>{{Cite web |url=http://www.starswelove.com/scriptsphp/news.php?newsid=3524 |title=ಹ್ಯೂ ಜ್ಯಾಕ್ ಮನ್ ಟೇಕ್ಸ್ ಅಪ್ ಪಿಯಾನೋ ಲೆಸನ್ಸ್ |access-date=2010-02-25 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809120719/http://www.starswelove.com/scriptsphp/news.php?newsid=3524 |url-status=deviated |archivedate=2011-08-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110809120719/http://www.starswelove.com/scriptsphp/news.php?newsid=3524 }}</ref> ಪ್ರತಿದಿನ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ,<ref>{{Cite web |url=http://www.people.com/people/archive/article/0,,20134364,00.html |title=ಪೀಪಲ್ ಮ್ಯಾಗ್‌ಜೈನ್-ಯೋಗ |access-date=2010-02-25 |archive-date=2013-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022133146/http://www.people.com/people/archive/article/0,,20134364,00.html |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು 1992 ರಿಂದ ಪ್ರಾಕ್ಟಿಕಲ್ ಫಿಲಾಸಫಿ ಶಾಲೆಯ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.jackmanslanding.com/news/news-articles/interviewmag.html |title=''ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಪ್ರಾಕ್ಟಿಕಲ್ ಫಿಲಾಸಫಿ'' |access-date=2010-02-25 |archive-date=2010-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100714155022/http://www.jackmanslanding.com/news/news-articles/interviewmag.html |url-status=dead }}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ 11 ಎಪ್ರಿಲ್ 1996 ರಂದು [[ಡೆಬೊರಾ-ಲೀ ಫರ್ನೆಸ್]]‌ರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಇವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ [[ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿ]] ''[[ಕೊರೆಲಿ]]'' ಯಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ಸ್ವಂತವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥದ ಉಂಗುರವನ್ನು ಫರ್ನೆಸ್‌ಳಿಗಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಮದುವೆಯ ಉಂಗುರಗಳು "ನಾವು ನಮ್ಮ ಮದುವೆಯನ್ನು ಮಹತ್ವದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇವೆ" ಎಂದು ಅರ್ಥ ಕೊಡುವ "ಓಂ ಪರಮರ್ ಮೈನಮರ್" ಎನ್ನುವ [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಬರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref> [http://www.abc.net.au/tv/enoughrope/transcripts/s1076056.htm ಎನಫ್ ರೋಪ್ ವಿಥ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ರೀವ್ ಡೆನ್ಟನ್]</ref> ಅವರು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿ [[ಸಿಡ್ನಿ]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref> [https://web.archive.org/web/20090106011645/http://www.news.com.au/entertainment/story/0,26278,24655015-5013560,00.html ಜ್ಯಾಕ್‌‍ಮನ್ ಬೈಸ್ ಅಪಾರ್ಟ್‌‍ಮೆಂಟ್ ಇನ್ ಮನ್ಹಟ್ಟನ್]</ref> ಫರ್ನೆಸ್‌ಳಿಗೆ ಎರಡು [[ಗರ್ಭಪಾತ]]ಗಳಾದವು,<ref> [http://www.abc.net.au/tv/enoughrope/transcripts/s1076056.htm ಫರೀಸ್ ಅನ್ ಎನಫ್ ರೋಪ್-ಅಡಾಪ್‌‍ಶನ್]</ref> ನಂತರ ಅವಳು ಮತ್ತು ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ ಸೇರಿ ಆಸ್ಕರ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಿಲಿಯನ್(15 ಮೇ 2000 ರಂದು ಹುಟ್ಟಿದ) ಮತ್ತು ಅವಾ ಎಲಿಯಟ್(10 ಜುಲೈ 2005 ರಂದು ಹುಟ್ಟಿದ) ಎಂಬ ಎರಡು ಮಕ್ಕಳನ್ನು [[ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು]]. == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ == {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin:1em 1em 1em 0;background:#f9f9f9;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse;font-size:90%" |- style="background:#B0C4DE" ! ವರ್ಷ ! ಸಿನಿಮಾ ! ಪಾತ್ರ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | [[೧೯೯೪]] | ''[[ಲಾ ಆಫ್ ದ ಲ್ಯಾಂಡ್]] '' | ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಕ್ರೆ | 1 ಎಪಿಸೋಡ್ |- | rowspan="2"| [[೧೯೯೫]] | ''[[ಕೊರ್ರೆಲಿ]] '' | ಕೆವಿನ್ ಜಾನ್ಸ್ | | ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ |- | ''[[ಬ್ಲೂ ಹೀಲರ್ಸ್]]'' | ಬ್ರಾಡಿ ಜಾಕ್ಸನ್ | 1 ಎಪಿಸೋಡ್ |- | [[೧೯೯೬]] | ''[[Snowy River: The McGregor Saga]]'' | ಡಂಕನ್ ಜೋನ್ಸ್ | 6 ಸಂಚಿಕೆಗಳು |- | rowspan="2"| [[೧೯೯೯]] | ''[[ಎರ್ ಸ್ಕಿನೆವಿಲೆ ಕಿಂಗ್ಸ್]] '' | ವೇಸ್ | [[ಉತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಸರ್ಕಲ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] <br /> [[ಉತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ]] ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡಿದ್ದರು. |- | ''[[ಪೇಪರ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಹಿರೋ]] '' | ಜಾಕ್ ವಿಲ್ಲಿಸ್ | |- | [[೨೦೦೦]] | ''[[ಎಕ್ಸ್-ಮೆನ್]] '' | [[ಲೋಗನ್ ವೊಲ್ವೇರಿನ್]] | [[ಸತುರ್ನ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್]] |- | rowspan="3"| [[೨೦೦೧]] | ''[[ಕೇಟ್ ಎಂಡ್ ಲಿಯೋಪೋಲ್ಡ್]] '' | ಲಿಯೋಪೋಲ್ಡ್ | [[ಉತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಮೋಶನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ ಮ್ಯುಸಿಕಲ್ ಅಥವಾ ಕಾಮೆಡಿ|[[ಉತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಮೋಶನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ ಮ್ಯುಸಿಕಲ್ ಅಥವಾ ಕಾಮೆಡಿ]]]] ಗಳಿಗೆ ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡಿದ್ದರು. |- | ''[[ಸಮ್ ವನ್ ಲೈಕ್ ಯು]] '' | ಎಡ್ಡೀ | |- | ''[[ಸ್ವರ್ಡ್‌ಫಿಶ್]] '' | ಸ್ಟೇನ್ಲಿ ಜೋಬ್ಸನ್ | |- | [[೨೦೦೩]] | ''[[ಎಕ್ಸ್ 2]] '' | [[ಲೋಗನ್ ವೋಲ್ವೇರಿನ್]] | [[ಉತ್ತಮ ನಟ ಎಂದು ಎಂಪೈರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡಿದ್ದರು. |- | rowspan="2"| [[೨೦೦೪]] | ''[[ವ್ಯಾನ್ ಹೆಲ್ಸಿಂಗ್]] '' | [[ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ವ್ಯಾನ್ ಹೆಲ್ಸಿಂಗ್]] | |- | ''[[Van Helsing: The London Assignment]]'' | ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ವ್ಯಾನ್ ಹೆಲ್ಸಿಂಗ್ | (ಕಂಠದಾನ) |- | [[೨೦೦೫]] | '' [[ಸ್ಟೋರೀಸ್ ಆಫ್‌ ಸೌಲ್ಸ್]] '' | ರೋಜರ್ | ಭಾಗ "ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ರೂಮ್ ಓನ್ಲಿ" |- | rowspan="6"| [[೨೦೦೬]] | ''[[ಹ್ಯಾಪಿ ಪೀಟ್]]'' | ಮೆಂಫಿಸ್ | | ಕಂಠದಾನ |- | ''[[ಫ್ಲಷ್ಡ್‌ ಅವೇ]]'' | ರೋಡಿ | | ಕಂಠದಾನ |- | ''[[ದ ಪ್ರೆಸ್ಟೀಜ್]] '' | ರಾಬರ್ಟ್ ಎಂಜಿಯರ್ | [[ಉತ್ತಮ ನಟ ಎಂದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ]] ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡಿತು. |- | ''[[ದ ಫೌಂಟೆನ್]] '' | ಟೊಮಸ್/ ಟೊಮಿ/ ಟೊಮ್ ಕ್ರಿಯೋ | [[ಉತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿ ಮೋಶನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ ಡ್ರಾಮ ಸೆಟಲೈಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತು |- | ''[[ಸ್ಕೂಪ್]] '' | ಪೀಟರ್ ಲೈಮನ್ | |- | ''[[X-Men: The Last Stand]]'' | [[ಲೋಗನ್ ವೋಲ್ವೇರಿನ್]] | |- | rowspan="4"| [[೨೦೦೮]] | ''[[ದಿಸೆಪ್ಶನ್]] '' | ವ್ಯಾಟ್ ಬೋಸ್ | ನಿರ್ಮಾಪಕ |- | ''ಅಂಕಲ್ ಜಾನಿ '' | ಅಂಕಲ್ ರಸ್ಸೆಲ್ | [[ಟ್ರೋಪ್‌ಫೆಸ್ಟ್]] 2008 ಅಂತಿಮ ಹಂತದ ಚಿತ್ರ<ref>{{Cite web |url=http://video.msn.com/video.aspx?mkt=en-AU&brand=ninemsn&vid=08f0e8cc-bf3b-4651-bf8a-6bae1a695b86 |title=ಅಂಕಲ್ ಜಾನಿ-ನೈನ್‌ಎಮ್‌‍ಎಸ್‌ಎನ್ ವಿಡಿಯೋ |access-date=2021-08-09 |archive-date=2009-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090905055553/http://video.msn.com/video.aspx?mkt=en-AU&brand=ninemsn&vid=08f0e8cc-bf3b-4651-bf8a-6bae1a695b86 |url-status=deviated |archivedate=2009-09-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090905055553/http://video.msn.com/video.aspx?mkt=en-AU&brand=ninemsn&vid=08f0e8cc-bf3b-4651-bf8a-6bae1a695b86 }}</ref> |- | ''[[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]'' | ದ ಡ್ರೋವರ್ | |- | ''[[ದ ಬರ್ನಿಂಗ್ ಸೀಸನ್]] '' | ನಿರೂಪಕ | ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ |- | [[೨೦೦೯]] | ''[[X-Men Origins: Wolverine]]'' | [[ಲೋಗನ್ ವೋಲ್ವೇರಿನ್]] | ನಿರ್ಮಾಪಕ |- | [[೨೦೧೧]] | ''[[X-Men Origins 2: Wolverine]]'' | [[ಲೋಗನ್ ವೋಲ್ವೇರಿನ್]] | ನಿರ್ಮಾಪಕ |} == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು == === ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು === * 1997 ರಲ್ಲಿ ಗೀತಿಕೆಗಾಗಿ ಉತ್ತಮ ನಟನೆಗೆ ವೆರೈಟಿ ಕ್ಲಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ''[[ಸನ್‌ಸೆಟ್‌ ಬುಲೆವಾರ್ಡ್]]'' * 1998 ರಲ್ಲಿ ''[[ಸನ್‌ಸೆಟ್‌ ಬುಲೆವಾರ್ಡ್]]'' ಗೀತಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಉತ್ತಮ ನಟನೆಗೆ [[ಮೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] * 1999ರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮೂವಿ ಕನ್ವೆನಶನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸ್ಟಾರ್ ಆಫ್ ದ ಇಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * 2000 ರ ಉತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿನ [[ಸತರ್ನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] - ''[[ಎಕ್ಸ್ ಮೆನ್]] '' * 2004 ರ ಗೀತಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿನ [[ಡ್ರಾಮಾ ಡೆಸ್ಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] - ''[[ದ ಬಾಯ್ ಫ್ರಾಮ್ ಆಝ್]] '' * 2004 ರ [[ಥಿಯೇಟರ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] - ''[[ದ ಬಾಯ್ ಫ್ರಾಮ್ ಆಝ್]] '' * 2004ರ ಬ್ರಾಡ್ವೇ ಆಡಿಯನ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ''[[ದ ಬಾಯ್ ಫ್ರಾಮ್ ಆಝ್]] '' * 2004 ರ ವರ್ಷದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಡ್ರಾಮಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ''[[ದ ಬಾಯ್ ಫ್ರಾಮ್ ಆಝ್]] '' * 2004 ರ ಗೀತಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಉತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿ ಔಟರ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಸರ್ಕಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ''[[ದ ಬಾಯ್ ಫ್ರಾಮ್ ಆಝ್]] '' * 2004ರ ಉತ್ತಮ ಮೇಲ್ ಡಾನ್ಸರ್ ಇನ್ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗಾಗಿ ಟಿಡಿಎಫ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ''[[ದ ಬಾಯ್ ಫ್ರಾಮ್ ಆಝ್]] '' * 2004ರ ಗೀತಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಉತ್ತಮ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದ ನಟನೆಗಾಗಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಫ್ಯಾನ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ''[[ದ ಬಾಯ್ ಫ್ರಾಮ್ ಆಝ್]] '' * 2004ರ ಗೀತಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದ ಉತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿ [[ಟಾನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] - ''[[ದ ಬಾಯ್ ಫ್ರಾಮ್ ಆಝ್]]'' * 2004ರ ಉತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿನ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಫಿಲಂ &amp; ವಿಡಿಯೋ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್]]- ಶಾರ್ಟ್ ಫಿಲಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - " ಮೇಕಿಂಗ್ ದ ಗ್ರೇಡ್ " * 2004ರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಶೋಬಿಸಿನೆಸ್ ಅಂಬಾಸೆಡರ್ ಆಫ್ ದ ಇಯರ್ * 2005ರ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿನ [[ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] - [[58ನೆ ಟೋನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಸಮಾರಂಭ]] * 2006 ರ [[ಶೋವೆಸ್ಟ್]] ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಮೇಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ಆಫ್ ದ ಇಯರ್ * 2006 ರ [[ಮೊ ಅವಾರ್ಡ್]] ಫಾರ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮರ್ ಆಫ್ ದ ಇಯರ್ * 2008 ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯುಟಿಏಸ್ ಟವರಿಂಗ್ ಸಾಧನೆಗಾಗಿನ ಡಬ್ಲುಎಎಪಿಎ- ಚಾನ್ಸೆಲರ್ಸ್ ಅಲುಮ್ನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * 2008ರ ಸಂಗೀತ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಾನ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] - ''[[ದ ಬಾಯ್ ಫ್ರಾಮ್ ಆಝ್]]'' * 2008 ರ ಓದುಗರ ಆಯ್ಕೆಯ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * 2008ರ ''[[ಪೀಪಲ್]] '' ಮ್ಯಾಗಜೇನ್ಸ್ ಸೆಕ್ಸಿಯೆಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನ್ ಅಲೈವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * 2008ರ ಜಿಕ್ಯು ಮ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ದ ಇಯರ್ * 2009 ರಲ್ಲಿ ಜಾಕ್‌ಮನ್ [[ಹಾಲಿವುಡ್ ವಾಕ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 21, 2009 ರಂದು ತನ್ನ ಹಸ್ತ ಮತ್ತು ಪಾದಮುದ್ರೆಯ ಆಚರಣೆ ನಡೆಸಿದರು.<ref> [https://archive.is/20120903225810/www.news.com.au/heraldsun/story/0,21985,25368931-5012748,00.html ಹ್ಯೂ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್ಸ್ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್ ರೆಕಾರ್ಡೆಡ್ ಇನ್ ಸಿಮೆಂಟ್]</ref> * 2009 ರ [[ಸ್ಪೈಕ್ ವೀಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌]] ನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಗಂಡು ಮನುಷ್ಯನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ''[[X-Men Origins: Wolverine (video game)|ಎಕ್ಸ್-ಮೆನ್ ಒರಿಜಿನ್ಸ್: ವೋಲ್ವೆರಿನ್]]'' ನಲ್ಲಿ ವೋಲ್ವೆರಿನ್ ಆಗಿ. * 2010ರ ಮೆಚ್ಚಿನ ಆಕ್ಷನ್ ನಟ ಎಂದು [[ಜನರ ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] -''[[X-Men Origins: Wolverine]]'' === ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು === * 1997 ರ ಗೀತಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಉತ್ತಮ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿನ [[ಮೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]- ''[[ಬ್ಯೂಟಿ ಆಂಡ್ ದ ಬೀಸ್ಟ್]]'' * 1998 ರ ಗೀತಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಉತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿ [[ಒಲಿವಿಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] - ''[[ಓಕ್ಲಹೋಮ]]'' * 2001ರ ಮೋಶನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ ನ ಹಾಸ್ಯ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿ [[ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್]] - ''[[ಕೇಟ್ &amp; ಲಿಯೋಪೋಲ್ಡ್]] '' * 2001 ರ ಹೆಚ್ಚು ಭರವಸೆಯ ನಟನೆಗಾಗಿನ [[ಸಿಎಫ್ ಸಿಎ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] * 2006 ರ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ [[ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] - [[59ನೇ ಟೋನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳು]] * 2006ರ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯತ್ತಮ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ [[ಗ್ರೀನ್ ರೂಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] - ''[[ದ ಬಾಯ್ ಫ್ರಾಮ್ ಆಝ್]]'' == ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == * ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ 2008 ರ ''[[ಪೀಪಲ್]]'' ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌ನ ಸೆಕ್ಸಿಯೇಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನ್ ಅಲೈವ್ ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು.<ref name="people.com"/> * [[ಎಬಿಸಿ]]ಯ ಹಾಸ್ಯ-ನಾಟಕ ''[[ಶ್ರಬ್ಸ್‌]]'' ನ ಇಡೀ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ [[ಡಾ.ಕೋಕ್ಸ್‌]] ಪದೇ ಪದೇ ಜಾಕ್‌ಮನ್ ಕುರಿತಾದ ತನ್ನ ತರ್ಕವಿಲ್ಲದ ದ್ವೇಶವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ, ಪ್ರತಿಯಾಗಿ [[J.D.]] ಯು ಹ್ಯೂ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ನ ವೋಲ್ವರಿನ್, ಅವನು ಹೊರಟ ನಂತರ ಪಿಸುನುಡಿಯುತ್ತಾನೆ ! ಎಷ್ಟು ಧೈರ್ಯ ಅವನಿಗೆ.'. * [[Punk'd]] - "ಫೈರ್ ಇನ್ ದ ಹೋಲ್" - [[Punk'd]] ನ ಏಳನೇ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಜಾಕ್‌ಮನ್ ಅಕಾಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ನಿರ್ದೆಕ ಬ್ರೆಟ್ ರಾಟ್‌ನರ್ ರ ಮನೆಯನ್ನು ಸ್ಪೋಟಿಸಿದರೆಂದು ನಂಬುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref> [http://www.celebrific.com/x-men-hugh-jackman-gets-seriously-punkd-by-ashton-kutcher ಹ್ಯೂ ಜಾಕ್‌ಮನ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಸೀರಿಯಸ್ಲೀ ಪಂಕ್ಡ್]</ref> * ಫೆಬ್ರುವರಿ 10, 2004 ರಂದು ಪ್ರಸಾರವಾದ [[ವಿಲ್ &amp; ಗ್ರೇಸ್]] ನ ಋತು 6ರ, 13 ನೇ ಎಪಿಸೋಡಿನಲ್ಲಿ ಜಾಕ್ ([[ಶಾನ್ ಹೇಯ್ಸ್]]) ಪಾತ್ರವು ತನಗೆ ಹ್ಯೂ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌ನನ್ನು ನೋಡಲು ಕಾಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ [[ದ ಬಾಯ್ ಫ್ರಾಮ್ ಆಝ್]] ನೋಡಲು ಹೋಗುತ್ತೇನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref>http://www.imdb.com/title/tt0748812/plotsummary</ref> ನಂತರದಲ್ಲಿ ಆತ ತಾನು ಹ್ಯೂ ಜಾಕ್‌ಮನ್/ದ ಬಾಯ್ ಫ್ರಾ ಆಝ್ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಕೆಲವು ಸಿನೆಮಾಗಳನ್ನು ಕದ್ದ ಕಾರಣ ಕೇಸು ಹಾಕಬಯಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾನೆ. == ಆಕರಗಳು == {{reflist|2}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == ಹ್ಯೂ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌ ಎ ಸ್ಟೇಡಿ ರೇನ್ ಆನ್ ಬ್ರಾಡ್‌‍ವೇ - ಒಪನಿಂಗ್ ನೈಟ್ [http://www.broadway.tv/broadway-features-reviews/a-steady-rain-rules-broadway ಬ್ರಾಡ್‌‍ವೇ. ಟಿವಿ ಬ್ಲಾಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180530230252/http://www.broadway.tv/broadway-features-reviews/a-steady-rain-rules-broadway |date=2018-05-30 }} {{Commonscat|Hugh Jackman}} * {{imdb|0413168}} * {{ibdb|101172}} * {{people.com}} * [http://www.sci-fi-online.com www.sci-fi-online.com] ನಲ್ಲಿ [http://sci-fi-online.50megs.com/2006_Interviews/06-05-16_HughJackman.htm ಹ್ಯೂ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060714013444/http://sci-fi-online.50megs.com/2006_Interviews/06-05-16_HughJackman.htm |date=2006-07-14 }} ಸಂದರ್ಶನ * [http://movies.go.com/feature?featureid=855390 ಹ್ಯೂ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌‌‍ನೊಂದಿಗೆ movies.com ನಲ್ಲಿ ವಿಡಿಯೋ ಸಂದರ್ಶನ] * [http://www.hunkparty.com ಹಂಕ್ ಪಾರ್ಟ್‌‍ಯಲ್ಲಿ!] [http://www.hunkparty.com/hugh-jackman/ ಹ್ಯೂ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್‌‌‍ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100125210044/http://www.hunkparty.com/hugh-jackman/ |date=2010-01-25 }} {{start box}} {{succession box| title=''[[People (magazine)|People]]'s'' Sexiest Man Alive| before=[[Matt Damon]]| after= [[Johnny Depp]]| years=2008| }} {{end box}} {{Oscars hosts 2001-2020}} {{EmmyAward VarietyPerformance 2001-2025}} {{TonyAward MusicalLeadActor 2001-2025}} {{Persondata |NAME = Jackman, Hugh Michael |ALTERNATIVE NAMES = Jackman, Hugh |SHORT DESCRIPTION = Actor |DATE OF BIRTH = October 12, 1968 |PLACE OF BIRTH = [[Sydney, New South Wales]], Australia |DATE OF DEATH = |PLACE OF DEATH = }} {{DEFAULTSORT:Jackman, Hugh}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೮೬ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಸಮಕಾಲೀನ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ವಲಸೆ ಹೋದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪುರುಷ ಹಾಡುಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಂಗೀತ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಂಗಭೂಮಿ ( ವೇದಿಕೆ) ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕಿರುತೆರೆಯ (ದೂರದರ್ಶನ) ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ದೂರದರ್ಶನ ಅರ್ಪಿಸುವವರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕಂಠದಾನ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪೀಳಿಗೆ]] [[ವರ್ಗ:ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಳೆಯ ನೋಕ್ಸ್ ವ್ಯಾಕರಣಜ್ಞರು]] [[ವರ್ಗ:ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯ, ಸಿಡ್ನಿ ಅಲುಮ್ನಿ]] [[ವರ್ಗ:ಸಿಡ್ನಿಯ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಟೋನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] qdpumnwo8y6ls1nne4bc2c6g4crt6cf 0 23856 1374428 1369721 2026-05-30T13:22:25Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374428 wikitext text/x-wiki '''''ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ '' ''' ('''ಆಸಾಮಿ ಹಾಜರಿ ಹುಕುಂ''') {{pron-en|ˌheɪbiːəs ˈkɔrpəs}}ಎಂಬುದು, [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] : “(We command) that you have the body”)<ref>{{cite book|title=Oxford English Dictionary|publisher=Oxford University Press|volume=4|page=849}}</ref> ಇದು ಒಂದು ರಿಟ್‌ ಅರ್ಜಿ ಅಥವಾ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು. ಇದರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನು ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಆಗುತ್ತಿರುವ [[ಅನ್ಯಾಯ|ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು]] ತಡೆಯಲು ಅಥವಾ ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. [[ನ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ನ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ]] ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕಷ್ಟಕ್ಕೀಡಾಗುವುದನ್ನು ಈ ''ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್'' ದಾವೆಯು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಇದು [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಕಾನೂನು ಒಂದು ಸೌಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ''ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್'' ದಾವೆಯು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾದ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಒಬ್ಬನನ್ನು ಬಂಧನದಲ್ಲಿಟ್ಟಿರುವುದು ನ್ಯಾಯ ವಿಹಿತವೊ ಅಲ್ಲವೊ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಧಿಪತಿಯ ಮುಂದೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ತಾಗಿ ಹಾಜರು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಕೊಟ್ಟ ಆಜ್ಞೆ. ''ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಆಡ್‍ ಸಬ್‌ಜಿಸೆಂಡಿಯಮ್‌'' ದಾವೆಯು ಕೂಡಾ "ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ರಿಟ್" ಆಗಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದ ಬೆಂಬಲವಿರುವ ಸಮನ್ಸ್ ಆಗಿದ್ದು,ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ ಜೈಲಿನ ಅಧಿಕಾರಿಯು ಖೈದಿಯು ಬಯಸುವ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುವ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಜೈಲು ಅಧಿಕಾರಿಯು ಹೊಂದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಪುರಾವೆಯ ಜೊತೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ವಿಚಾರಣೆಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಿಂದ ಬಿಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಅಪರಾಧಿ ಅಥವಾ (ಅಪರಾಧಿ [[Wiktionary:incommunicado|ಮಾತನಾಡಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಸಂದರ್ಭ]]ದಲ್ಲಿ) ಅವನ ಪರ ವ್ಯಕ್ತಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗೆ ''ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಆಡ್‍ ಸಬ್‌ಜಿಸೆಂಡಿಯಮ್'' ‌ ದಾವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ [[ದಾವೆ ಹಾಕುವ ಹಕ್ಕ|ದಾವೆ ಹಾಕುವ ಹಕ್ಕನ್ನು]], ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಿರುವ ಉತ್ತಮವಾದ ರಕ್ಷಣೆ ಎಂದು ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ [[ಅಲ್ಬೆರ್ಟ್ ವೆನ್ ಡೈಸಿ]] ಬರೆಯುವಂತೆ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಕಾಯ್ದೆಯು, "ಯಾವುದೇ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸದೇ, ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕನ್ನು ವಿವರಿಸದಿರುವ ಆದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ನೂರಾರು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅನುಬಂಧಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ." ಬಹಳಷ್ಟು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಹಳಷ್ಟು [[ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯ|ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯದಾನವನ್ನು]], ಕೆಲವೊಂದು ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.<ref>ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ವೆನ್ ಡಿಸೆಯ್‌ರಿಂದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಕಾನೂನಿನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪುಸ್ತಕ ಪರಿಚಯ ಗೂಗಲ್ ಬುಕ್ಸ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ [https://books.google.com/books?pg=PR3&amp;dq=INTRODUCTION+TO+THE+STUDY+OF+THE+LAW+OF+THE+CONSTITUTION+A.+V.+Dicey&amp;ei=Y2YfR-rMApGepgKuqZWzBg&amp;id=kz40AAAAIAAJ&amp;output=text ]</ref> ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ದಾವೆಯನ್ನು "ಅಸಾಮಾನ್ಯ", "ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನು", ಅಥವಾ [["ವಿಶೇಷ ದಾವೆ"]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾಜದ ಮತ್ತು ಕೆಳಹಂತ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಆಚರಣೆಗೆ ತಂದ ಕಾನೂನು ಎಂದೂ ಕೂಡಾ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ದಾವೆಯನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಇತರ ವಿಶೇಷ ದಾವೆಗಳೆಂದರೆ : ''[[ಕೊ ವಾರೆಂಟೊ]]'', ''[[ಪ್ರೊಹಿಬಿಷಿಯೊ]]'', ''[[ಮ್ಯಾಂಡಮಸ್]]'', ''[[ಪ್ರೊಸೆಡೆಂಟೊ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಸರ್ಚಿಯೋರರಿ]]''. [[ಮೂಲ 13 ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾಲೊನಿ|ಮೂಲ 13 ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾಲೊನಿಗಳು]] ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನವು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರರಾದರು. ನಂತರ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಈ ರೀತಿಯ ದಾವೆಯನ್ನು ಹಾಕುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡನು. ಈ ದಾವೆಯ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸರಳ ಸಿವಿಲ್ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವರು ಹಕ್ಕು ಇಲ್ಲದ ಪೂರ್ವಯೋಜಿತ ಸ್ಥಿತಿ. ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಿಯು ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವ ಅಥವಾ ಚಲಾಯಿಸದಿರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಕೇವಲ ಆಸಕ್ತಿಯುತ ಪಕ್ಷ ಎಂದಲ್ಲದೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಕ್ಷಿದಾರನಿಗಾಗಿಯೇ (ಅವನು ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಆಗಿರಲಿ) ತೀರ್ಮಾನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆರೋಪಿಯು ಒದಗಿಸುವ ದಾಖಲೆಪತ್ರಗಳ ಆಧಾರದಮೇಲೆ ಸಿವಿಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೊಳಪಡುತ್ತದೆ. == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ == ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಿಯಸ್ ಹಕ್ಕನ್ನು ಎಂದು '''''ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಆಡ್‍ ಸಬ್‌ಜಿಸೆಂಡಿಯಮ್‌'' ''' ಅಥವಾ ಬಹಳಷ್ಟು ಬಾರಿ '''''ಆಡ್ ಸಬ್‌ಜಿಸಿಎಂಡಮ್‌ ಎಟ್‌ ರೆಸಿಪಿಯೆಂಡಮ್‌'' ''' ಎಂದು ಉದ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯ ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ನಲ್ಲಿನ ದಾವೆಯ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಹೆಸರು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ: ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಬಿಯಸ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಹೇಳಿಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ {{cquote|''Praecipimus tibi quod corpus A.B. in prisona nostra sub custodia tua detentum, ut dicitur, una cum die et causa captionis et detentionis suae, quocumque nomine praedictus A.B. censeatur in eadem, habeas coram nobis... ad subjiciendum et recipiendum ea quae curia nostra de eo adtunc et ibidem ordinare contigerit in hac parte. Et hoc nullatenus omittatis periculo incumbente. Et habeas ibi hoc breve.' We command you, that the body of A.B. in Our prison under your custody detained, as it is said, together with the day and cause of his taking and detention, by whatsoever name the said A.B. may be known therein, you have at our Court... to undergo and to receive that which our Court shall then and there consider and order in that behalf. Hereof in no way fail, at your peril. And have you then there this writ.}} ಹೆಬಿಯಸ್ ಎಂಬ ಶಬ್ಧವು ರಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿಲ್ಲ ("You have...") ಆದರೆ ಸಂಭಾವನಾರ್ಥಕವಾಗಿ (ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಇಚ್ಛಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಂಭಾವನಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ): "We command ''that you have'' ...". ರಿಟ್‌ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ರಿಟ್‌ಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ : * ''ಹೆಬಿಯಸ್‌ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಆಡ್‌ ಡೆಲಿಬರಂಡಮ್ ಎಟ್ ರೆಸಿಪೆಂಡಮ್'', ಇದು ಒಂದು ರಿಟ್‍ ಅರ್ಜಿಯಾಗಿದ್ದು ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ಬೇರೆ ದೇಶದಿಂದ ಅಪರಾಧ ನಡೆದ ದೇಶಕ್ಕೆ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಲುವಾಗಿ ಕರೆತರಲು ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ಪುಸ್ತಕದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಂದು ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ಧಾರ ತರುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕರೆ ತರುವುದು. * ''ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಆಡ್ ಫೇಸಿಯೆಂಡಮ್ ಎಟ್ ರೆಸಿಪಿಎಂಡಮ್'', ಇದನ್ನು ''ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಕಮ್ ಕೌಸಾ'' ಎಂದು ಕೂಡಾ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ರಿಟ್‍ ಆಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ, ಕೆಳಗಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡಲಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ’ಸಮರ್ಥ ಕಾರಣಗಳ ಸಮೇತ’ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಕರೆತರುವ ಕೆಲಸವನ್ನು, ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದಂತೆ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯವು ಇದಾಗಿದೆ. * ''ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಆಡ್ ಪ್ರೊಸೆಕ್ವೆಂಡಮ್'', ಇದು ಒಂದು ರಿಟ್‌ ಆಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ಅವನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿರುವ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಕೋರ್ಟ್ ಎದುರು ಹಾಜರು ಪಡಿಸುವುದಾಗಿದೆ; * ''ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಆಡ್‌ ರೆಸ್ಪೊಂಡೆಂಡಮ್'', ಈ ರಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ಹೊಸ ತನಿಖೆಗಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಕೋರ್ಟ್‌ ಕಲಾಪಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಜರಾಗಿಸುವುದಾಗಿದೆ; * ''ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಆಡ್‌ ಸ್ಯಾಟಿಸ್ಫಾಸಿಎಂಡಮ್'', ಈ ರಿಟ್‌, ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ತೀರ್ಪು ತೃಪ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಲ್ಲಿ ತಿರ್ಪು ನೀಡಿದ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಮತ್ತೆ ಕರೆತರುವುದಾಗಿದೆ; * ''ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಆಡ್‌ ಟೆಸ್ಟಿಫಿಕ್ಯಾಂಡಮ್'', ಈ ರಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಜೈಲು ಸಿಬ್ಬಂಧಿಗಳು ಕರೆತರುವುದಾಗಿದೆ. ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ನ ಮೂಲವನ್ನು ಈಗ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ದಶಕಗಳಿಂದ ಗಮನಿಸಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಂತೆ ಕೆಲವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ: {{cquote|[[Victoria of the United Kingdom|VICTORIA]] [[by the Grace of God]], of the [[United Kingdom of Great Britain and Ireland]] Queen, [[Fidei defensor|Defender of the Faith]], to J.K., Keeper of our Gaol of [[Jersey]], in the Island of Jersey, and to J.C. Viscount of said Island, Greeting. We command you that you have the body of C.C.W. detained in our prison under your custody, as it is said, together with the day and cause of his being taken and detained, by whatsoever name he may be called or known, in our Court before us, at [[Palace of Westminster|Westminster]], on the 18th day of January next, to undergo and receive all and singular such matters and things which our said Court shall then and there consider of him in this behalf; and have there then this Writ. Witness [[Thomas Denman, 1st Baron Denman|Thomas, Lord DENMAN]], at Westminster, the 23rd day of December in the 8th year of Our reign.}} {{cquote|The [[United States of America]], [[United States Court of Appeals for the Second Circuit|Second Judicial Circuit]], [[United States District Court for the Southern District of New York|Southern District of New York]], ss.: We command you that the body of Charles L. Craig, in your custody detained, as it is said, together with the day and cause of his caption and detention, you safely have before Honorable [[Martin Manton|Martin T. Manton]], United States Circuit Judge for the Second Judicial Circuit, within the circuit and district aforesaid, to do and receive all and singular those things which the said judge shall then and there consider of him in this behalf; and have you then and there this writ. Witness the Honorable Martin T. Manton, United States Circuit Judge for the Second Judicial Circuit, this 24th day of February, 1921, and in the 145th year of the Independence of the United States of America.}} == ಇಂಗ್ಲಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ == ೧೨೧೫ರಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯಾಗ್ನಾ ಕಾರ್ಟಾ|ಮ್ಯಾಗ್ನಾ ಕಾರ್ಟಾದಲ್ಲಿ]] ಮೊದಲು ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಕುರಿತಾದ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. [[ಬ್ಲಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್]] ಪಟ್ಟಣಗಳು ೧೩೦೫ರಲ್ಲಿ ಒಂದನೇ [[ಕಿಂಗ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್‌|ಕಿಂಗ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ನ]] ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ''ಹೇಬಿಯಸ್‌ ಕಾರ್ಪಸ್ ಆಡ್ ಸಬ್‍ಜಿಸೇಡಿಯಮ್ '' ಅನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದವು. ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ [[ಹೆನ್ರಿ|ಹೆನ್ರಿಯ]] ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇತರ [[ದಾವೆ|ದಾವೆಗಳನ್ನೂ]] ಕೂಡಾ ಇದೇ ಪರಿಣಾಮದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಬ್ಲಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ದಾವೆಯ ಮೂಲ: {{cquote|The King is at all times entitled to have an account, why the liberty of any of his subjects is restrained, wherever that restraint may be inflicted.}} ದಾವೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನಿಷಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಈ ಮೇಲಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾನೂನಾದ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ದಾವೆಯನ್ನು ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಆಕ್ಟ್ ೧೬೭೯ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ [[ಮೊದಲ ಕಾನೂನನ್ನು]] ರಾಜಾಡಳಿತದ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ನಂತರ, ಈಗಿನಂತೆ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಾರ್ವಭೌಮತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ’ರಾಯಲ್‌ ಕೋರ್ಟ್ ಆಪ್ ಲಾ’ ಎದುರು ಕೈದಿಯನ್ನು ಹಾಜರುಪಡಿಸುವಂತೆ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ (ಕೆಳಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಷೆರಿಫ್ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿ) ಕೋರಲಾಯಿತು. ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಅರ್ಜಿಯು ಅಪರಾಧಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ಅಪರಾಧಿಯ ಪರವಾಗಿ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಕಾನೂನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಅರ್ಜಿಯಿದ್ದರೆ ಕೋರ್ಟ್ ಕಲಾಪದ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಕೂಡ ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳ ಮುಂದೆ ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ಹಾಜರು ಪಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಕೂಡ ಈ ರಿಟ್‌ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರೀಯ ''[[ಸಾಮರ್‌ಸೆಟ್‌ ಮೊಕದ್ದಮೆ]]'' ಯಲ್ಲಿ (೧೭೭೧) ಗುಲಾಮನಾಗಿದ್ದ ಕರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಾಮರ‍್ಸೆಟ್‍ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಆದೇಶ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಈ ಮೊಕದ್ದಮೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖ (ಅಥವಾ, ತಪ್ಪು ಉಲ್ಲೇಖಿತ, [[ಸಾಮರ‍್ಸೆಟ್ ಮೊಕದ್ದಮೆ|ಸಾಮರ‍್ಸೆಟ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು]] ನೋಡಿ) ಈ ರೀತಿ ಇದೆ: {{cquote|The air of England has long been too pure for a slave, and every man is free who breathes it.}} ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ೧೮ ಮತ್ತು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಇದು ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೂ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಗವಿಲ್ಲದೇ ಪರವಾನಗಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಎರಡೂ [[ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಐರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌|ಉತ್ತರ ಐರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ]] ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪರವಾನಗಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಒಂದೇ, ಆರೋಪಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ನಿಯಮಾವಳಿಯ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ನ್ನು [[ಆಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್]] ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೊಳಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ದಾವೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು. [[’ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಕಾಯಿದೆ1998’|’ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಕಾಯಿದೆ1998’ರ]] ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತಾದ [[ಯುರೋಪ್‌ ಸಭೆಗಳ ತಿರ್ಮಾನ|ಯುರೋಪ್‌ ಸಭೆಗಳ ತಿರ್ಮಾನವು]] ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್‌ ಕಾಯ್ದೆಯೊಡನೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ಈ ರೀತಿಯ ಅಪಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ತೀರ್ಮಾನವು ಸರ್ಕಾರವು ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಯಾವ ನೇರ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ನ ರಿಟ್‌, ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಆತನ ಜೈಲುವಾಸವು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುವವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ. ತಕ್ಷಣವೇ ದಾವೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನ ಮೂಲಕ ದಾವೆಯು ಹಿಂತಿರುಗುವುದು ಅಥವಾ ಇಂಗ್ಲಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಯೋಗವು, ದಾವೆಯನ್ನು ನೀಡದೇ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ಕಾನೂನಿನ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು. ಆರೋಪಿಯ ಆರೋಪವು ಕಾನೂನಿನ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸದೇ ಆಪರಾಧಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಜಾಮೀನು ನೀಡಲಾಗುವುದು. ಆರೋಪಿಯ ಆರೋಪವು ಕಾನೂನಿನ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸದೇ ಆಪರಾಧಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಅಥವಾ [[ಜಾಮೀನು]] ನೀಡಲಾಗುವುದು. ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ರಾಜ್ಯ ಅಹವಾಲನ್ನು [[ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ವಿಚಕ್ಷಣೆ|ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ವಿಚಕ್ಷಣೆಗೆ]] ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯು ರಾಜ್ಯದವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ [[ಇಂಜಂಕ್ಷನ್‌|ಇಂಜಂಕ್ಷನ್‌ಗೆ]] ದಾವೆ ಹೂಡಬಹುದು. == ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಪ್ರವೇಶ == [[ಸ್ಕಾಂಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್]] ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ನ್ನು ಅದೇ ಪರಿಣಾಮದಲ್ಲಿ ಪಾಸ್ ಮಾಡಿತು. ''ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಂದ ಜೈಲುವಾಸ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಳಂಬವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಈ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು''. ಇದನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರೊಸಿಜರ್ ಆಕ್ಟ್ ೧೭೦೧ ಸಿ.೬ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಸ್ಟೇಟ್ಯೂ ಲಾ ರಿವಿಶನ್ (ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್) ಆಕ್ಟ್ ೧೯೬೪ ಎಂದೂ ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಈ ಕಾನೂನು ಈಗಲೂ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಕಾನೂನಿನ ಕೆಲವು ಭಾಗವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ == ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾನೂನಿನ ಭಾಗಶಃ ನಿಯಮಾವಳಿ ಪರಿಹಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>ಕ್ಲಾರ್ಕ್, ಡೇವಿಡ್ ಮತ್ತು ಗೆರಾರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕೊಯ್ (೧೯೯೮), "ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್" (ಫೆಡರೆಶನ್ ಮುದ್ರಣಾಲಯ)</ref> ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಆಂಟಿ-ಟೆರರಿಸಂ ಆಕ್ಟ್ 2005]] ಅನ್ನು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್]] ಅನುಮೋದಿಸಿತು. ಕೆಲವು ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ಗೆ ಕೆಲವು ಇತಿಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref>[https://web.archive.org/web/20080529122700/http://www.aph.gov.au/senate/committee/legcon_ctte/completed_inquiries/2004-07/terrorism/submissions/sub41.pdf ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸೆನೆಟ್‌ಗೆ ನಿವೇದನೆ]</ref> == ಕೆನಡಾ == ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಕಾನೂನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾಮನ್ ಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮೂಲದ ಭಾಗವನ್ನೇ ಕೆನಡಾ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ [[ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಕಾನೂನು 1982]] ಅನ್ನು ಕೆನಡಾ ಹೊಂದಿತ್ತು. [[ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್ ಆಪ್ ರೈಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಫ್ರೀಡಮ್ಸ್‌|ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್ ಆಪ್ ರೈಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಫ್ರೀಡಮ್ಸ್‌ನ]] [[ಸೆಕ್ಷನ್ ಹತ್ತರಲ್ಲಿ]]:<ref>{{cite web |url=http://laws.justice.gc.ca/en/const/annex_e.html#legal |title=The Constitution Act, 1982; Part I, Section 7: Legal Rights |publisher=Canadian Department of Justice |accessdate=2008-06-29 |archive-date=2007-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070320212057/http://laws.justice.gc.ca/en/Const/annex_e.html#legal |url-status=deviated |archivedate=2007-03-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070320212057/http://laws.justice.gc.ca/en/Const/annex_e.html#legal }}</ref> <blockquote>'' ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಬಂಧಿಸುವ ಮತ್ತು ತಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಮೂಲಕ ಅಪರಾಧವು ಸಾಬೀತು ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅಪರಾಧವು ಕಾನೂನಿನ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. '' </blockquote> ಕೆನಡಿಯನ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ [[ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಘಟನೆ|ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ]] ದಾವೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. [[ಕ್ಯೂಬಾ ಸರ್ಕಾರ|ಕ್ಯೂಬಾ ಸರ್ಕಾರದ]] ವಿನಂತಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಪಿಯರೆ ಟ್ರಡೆಯು [[ಯುದ್ಧ ನಿರ್ಧಾರ ಕಾನೂನು‌]] ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ಕಾನೂನು [[ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ]] ಜರ್ಮನ್, ಸ್ಲಾವಿಕ್ ಮತ್ತು [[ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕೆನಡಿಯನ್ ಒಪ್ಪಂದ|ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಕೆನಡಿಯನ್ ಒಪ್ಪಂದದ]] ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] [[ಜಪಾನ್‌ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ಒಪ್ಪಂದ|ಜಪಾನ್‌ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ]] ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಕಾನೂನಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಪ್ಪುಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. == ಭಾರತ == ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯದಾನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಾದ ಅಪರಾಧ ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ದಾವೆಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಬಳಿಕ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ವರಿಷ್ಠ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ (ಕ್ರೋಡೀಕೃತವಲ್ಲದ) ವಿಧಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇದ್ದ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಭಾರತದ ಮದ್ರಾಸು, ಮುಂಬಯಿ, ಕಲ್ಕತ್ತಗಳ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಬಾದಷಹರಿಂದ ಪಡೆದ ಸನ್ನದಿನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುವು. 1898ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ದಂಡಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆಯ (ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರೊಸೀಜರ್ ಕೋಡ್) 491ನೆಯ ಕಲಮಿನ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೂ ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಇಡೀ ಮೂಲ ಹಾಗೂ ಅಪೀಲ್ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. 491ನೆಯ ಕಲಮಿನನ್ವಯ ಕೊಡಲಾಗಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧಿಗಳ ರೀತ್ಯಾ ದತ್ತವಾದ ಅಧಿಕಾರದಷ್ಟೇ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 32ನೆಯ ಅನುಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಧಿಕಾರವಿದೆ. ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾದ ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾದರೂ ತನ್ನ ಮುಂದೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಬಹುದು. ಬಂಧನದಲ್ಲಿಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಾಗಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಾಗಲಿ ಅಲ್ಲದೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೂ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಲು ಇದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರವುಂಟು. ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಂಧನವು ಕಾಯಿದೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆಯೇ ಇಲ್ಲವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅದು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು; ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅದು ತನಗೆ ಯುಕ್ತ ಕಂಡಂತೆ ಹುಕುಮು ನೀಡಬಹುದು. ಸಂವಿಧಾನದ 222ನೆಯ ಅನುಚ್ಛೇದದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೂ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸಬೇಕೆಂದು ವಿನಂತಿಸುವ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಬಂಧಿತನಲ್ಲಿ ಹಿತಸಂಬಂಧವಿರುವ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಕೊಡಬಹುದು. ಹಿತಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನ್ಯಾಯಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿರುವಂಥವರು ತಮಗೆ ಅಕ್ರಮವೆನಿಸಿದ ಬಂಧನದ ಕಡೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಲಕ್ಷ್ಯ ಸೆಳೆಯಬಹುದು. ಸ್ಥಾನಬದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿಡಲ್ಪಟ್ಟವರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಈ ಅಧಿಕಾರದ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಭದ್ರತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಬರುವ ಅಪಾಯವಿದ್ದಾಗ, ನಿವಾರಕ ನಿರೋಧ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು (ನೋಡಿ) ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತರಬಹುದು. ವಿಚಾರಣೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಸ್ಥಾನಬದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಆಗ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಇರುತ್ತದೆ. ನಿರೋಧ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಕಾನೂನಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ತಪ್ಪಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಬಂಧಿತನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನೇ ಆಗಲಿ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಕ್ರಮದಿಂದ ಹೊರತಾಗಿ ಹರಣ ಮಾಡಬಾರದೆಂದು ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೆಯ ಪರಿಚ್ಛೇದ ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿದ್ದ ''[[ಲೋಕಸ್ ಸ್ಟಾಂಡಿ]]'' ಯನ್ನೇ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಈ ಕಾನೂನನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪಿಟಿಷನ್ ಅನ್ನು ಹೂಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ಇನ್ಯಾರ ಪರವಾಗಿಯಾದರೂ ಇದನ್ನು ಕಳುಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಪ್ರಕಾರ ನ್ಯಾಯ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಅವಕಾಶ ಈಗ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರ‍ವಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.legalserviceindia.com/articles/wha.htm ರಿಟ್ ಆಫ್ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಫಾರ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಲಿಬರ್ಟಿ - ಆಥರ್ - ಎಬಿಎಸ್-ಸಿಬಿಎನ್ ನ್ಯೂಸ್]</ref> ಹೇಬಿಯಸ್ ರಿ‌ಟ್‌ ಅನ್ನು [[ರಾಜನ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೇಸ್‌|ರಾಜನ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಬಳಸಲಾಯಿತು. == ಐರ್ಲೆಂಡ್ == [[ಐರ್ಲಂಡ್‌|ಐರ್ಲಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ [[ಐರಿಷ್ ಸಂವಿಧಾನ|ಐರಿಷ್ ಸಂವಿಧಾನದ]] ೪೦ನೇ ಕಲಮಿನ, ಸೆಕ್ಷನ್ ೪ರ ಪ್ರಕಾರ ಇದೆ. ಇದು ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ವಿವರವಾಗಿ ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಶಬ್ಧದ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲದೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದೇನೆ ಇದ್ದರೂ ಕೂಡ ಇದು ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಇದು ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಯು ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ದಂಗೆ|ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ದಂಗೆಯ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯವು ಹಿಂದಿನಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನಿನ ಭಾಗವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇದು ೧೯೨೨ರಲ್ಲಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಿಂದ]] ಬಂದುದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು [[ಐರಿಷ್ ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯ ರಾಜ್ಯದ ಸಂವಿಧಾನ|ಐರಿಷ್ ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯ ರಾಜ್ಯದ ಸಂವಿಧಾನದ]] ೬ನೇ ಕಲಮು ೧೯೨೨ರಿಂದ ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅವಕಾಶವನ್ನು ೧೯೩೭ರ ಈಗಿನ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ''ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್'' ಅನ್ನು ಎರಡು [[ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ|ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ]] ೧೯೪೧ರಲ್ಲಿ [[ಎರಡನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ|ಎರಡನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಹಾಗೂ]] [[ಹದಿನಾರನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ|ಹದಿನಾರನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ]] ಪ್ರಕಾರ ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಎರಡನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೊದಲು, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕನ್ನು ಯಾವುದೇ [[ಹೈಕೋರ್ಟ್]] ನ್ಯಾಯಾದೀಶರು ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ರಿಟ್ ಮತ್ತು ತಾವು ಬಯಸುವಷ್ಟು ನ್ಯಾಯಾದೀಶರಿಗೆ ಈ ಮನವಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಎರಡನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈದಿಯು ಒಬ್ಬನೇ ಒಬ್ಬ ನ್ಯಾಯಾದೀಶನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮನವಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಒಮ್ಮೆ ರಿಟ್‌ ಹಾಕಿದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾದೀಶರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಅಥವಾ ಮೂರು ಜನ ನ್ಯಾಯಾದೀಶರ ಒಂದು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ನೇಮಿಸಬಹುದು. ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ಬಂಧನವು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅದೂ ಸಂವಿದಾನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು [[ಐರಿಷ್ ಸುಪ್ರಿಮ್‌ ಕೋರ್ಟ್‌|ಐರಿಷ್ ಸುಪ್ರಿಮ್‌ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ]] ತಿಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಜಾಮೀನಿನ ಮೂಲಕ ಅವನನ್ನು ಮಧ್ಯಂತರ ಅವಧಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ, ಸುಪ್ರಿಮ್‌ ಕೋರ್ಟ್ ''ಒ,ಕಲ್ಲಘನ್'' ಮೊಕದ್ದಮೆಯ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನವು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ, ಅವನು ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಆಧಾರಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನ ಪಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನವಿದ್ದಲ್ಲಿ ರಿಟ್ ಅನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹದಿನಾರನೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಯವರೆಗೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಈ ಹಿಂದೆ ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಇದ್ದಾಗ ಯಾವುದಾದರೂ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದನೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. == ಇಸ್ರೇಲ್ == [[ಇಸ್ರೇಲಿನ ಸೈನ್ಯ|ಇಸ್ರೇಲಿನ ಸೈನ್ಯದ]] ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿರುವ [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌|ವೆಸ್ಟ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೧೯೬೭ರಿಂದ ಸೈನ್ಯದ ಆದೇಶ ೩೭೮ರ ಪ್ರಕಾರ [[ಪ್ಯಾಲಿಸ್ತೇನಿಯನ್]] ಕೈದಿಗಳು ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಪುನರಾಲೋಕನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾರಂಟ್ ಇಲ್ಲದೆ ಬಂಧಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ೧೮ದಿನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಲ್ಲದ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾಗುವ ಮೊದಲು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಮೀಷನ್ ಆಫ್ ಜ್ಯುರಿಸ್ಟ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಲಾ ಇನ್ ದ ಸರ್ವೀಸ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್, "ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುವುದು - ಅಲ್-ಫರಾ(AL-FARA'A ) ಜೈಲಿನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕರಣ ಪುಟ ೪೮</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ ಚೀಫ್ ಆಫ್ ಸ್ಟಾಫ್‌ನ ಆಫೀಸ್‌, [[ರಾಫೆಲ್‌ ಐಟನ್‌]] ಅವರು ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡಿದರು ಇದರಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬಂಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. "ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ, ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಒಂದೆರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮರು ಬಂಧಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ."<ref>ಲಾ ಇನ್ ದ ಸರ್ವೀಸ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್, ಪುಟ ೩.</ref> ಇಸ್ರೇಲ್ ಸೈನಿಕರು [[ಹಿಬ್ರೂ]] ಶಬ್ಧವಾದ ''ಟೆರ್ಚರ್'' ಅನ್ನು ಹೊಸ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ನ್ಯೂಸ್‌ವೀಕ್, ೧೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೮೩. ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.. ಪುಟ ೩.</ref> ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ [[ಲಂಡೌ ಕಮಿಷನ್]] ಇಸ್ರೇಲ್ ರಕ್ಷಣಾ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿನ "ತನಿಖಾ ಪದ್ಧತಿ"ಯು ಈ ರೀತಿಯ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಮುಂದಾಳತ್ವ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಸಮಯವನ್ನು ಎಂಟು ದಿನಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಿತು. ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯದ ನ್ಯಾಯ ಪದ್ದತಿಯಾದ [[ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ]]"ಕಾನೂನು ಮುಂದಾಳತ್ವ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಇರುವ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಈ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಬಂಧನವು ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕವಾದ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಇದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೂಡಾ ಹೇಳಿತು."<ref>ಆಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್,"ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳು: ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ನ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಬಂಧನ, ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು." ಜುಲೈ ೮ ಎಐ ಇಂಡೆಕ್ಸ್: ಎಂಡಿಇ ೧೫/೩೪/೯೧. ಪುಟ ೪೮ ಲಂಡಯು ಕಮೀಷನ್ ಪಾರಾ ೪.೧೭.</ref> ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿಯ ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ೭೮ನೇ ಕಲಮಿನಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಆರ್ಡರ್‌ ನಂ.೩೭೮ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಪ್ರಕಾರ " ಅಧಿಕಾರ ಇರುವ ಸೈನಿಕರು ಶಂಕಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ವಾರಂಟ್ ಇಲ್ಲದೆ ೯೬ ತಾಸುಗಳ ಕಾಲ ಬಂಧಿಸಿಡಬಹುದು. ಇದರ ನಂತರ ಎರಡು ಏಳು ದಿನಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲವನ್ನು ಪೊಲಿಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೋರ್ಟ್ ಎದುರು ಹಾಜರು ಪಡಿಸುವ ಮೊದಲು ಬಂಧಿಸಿಡಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>ಆಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್. "ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳು: ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ನ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಬಂಧನ, ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು." ೧೯೯೧). ಎಂಡಿಇ ೧೫/೩೪/೯೧. ಪುಟ ೨೦.</ref> ಈ ವರದಿಯು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ [[ಇಸ್ರೇಲ್]] ಮತ್ತು [[ಪೂರ್ವ ಜೆರುಸಲೆಮ್|ಪೂರ್ವ ಜೆರುಸಲೆಮ್‌ಕಾನೂನು]] ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು "ಎಷ್ಟು ಬೇಗ ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ಬೇಗ ಬಂಧಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾದೀಶರ ಎದುರು ಹಾಜರುಪಡಿಸಬೇಕು ಆದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ ೪೮ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರದಲ್ಲಲ್ಲ." ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ೪೮ ಗಂಟೆಗಳ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಇದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>ಎಐ, ಪುಟ ೨೦: ಲೇಖನ ೨೭ (b) ೧೯೮೨ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕಾನೂನು; ಲೇಖನ ೧೬ (ಬಿ) ೧೯೬೯ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ (ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಹುಡುಕಾಟ) ಆದೇಶ (ಹೊಸ ಆವೃತ್ತಿ) - ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣ ನೀಡಿ cites an example of reason for an extension as the Judge being ill.</ref> == ಮಲೆಷ್ಯಾ == [[ಮಲೇಷ್ಯಾ|ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ]], ಹೆಬಿಯಸ್‌ ಕಾರ್ಪಸ್ ರೀತಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಫೆಡರಲ್‌ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ೫ನೇ ಕಲಮು, "ಹೈ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಯಾದೀಶರಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ದೂರಿನ ಕುರಿತು ತನಿಖೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅದೂ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಸಮಂಜಸ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಂದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಜರು ಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ವನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಬಹುದು." ಬಹಳಷ್ಟು ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಇಂಟರ್ನಲ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಆಕ್ಟ್ 1960|ಇಂಟರ್ನಲ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಆಕ್ಟ್ 1960ಯ]] ಪ್ರಕಾರ‍, ಈಗಲೂ ಕೂಡ ವಿಚಾರಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಬಂಧಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಬಂಧನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವಿಚಾರಣೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. == ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ == ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೂ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ, ಕಾನೂನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬನನ್ನು ಅವನ ಅಜ್ಜನಿಂದ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಅಪಹರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಪ್ಪ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಕುರಿತಾಗಿ ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಅನ್ನು ತಾಯಿ, ಅಜ್ಜ, ಅಜ್ಜಿ ಹಾಗೂ ಮುತ್ತಜ್ಜಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೂಡಿದ್ದ ಅಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮಗುವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲು ಕುಮ್ಮಕ್ಕು ನೀಡಿದ್ದ ಎಂದು ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದ. ತಾಯಿಯು ಮಗನನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸದ ಕಾರಣ ಅವಳಿಗೆ [[ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿಂದನೆ|ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿಂದನೆಆರೋಪದ]] ಮೇಲೆ ಜೈಲುವಾಸವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&amp;ObjectID=10407667 ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೆರಾಲ್ದ್ ನ್ಯೂಸ್‌ಪೇಪರ್]</ref> ನಂತರ ೨೦೦೭ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಅಜ್ಜ ಮಗುವನ್ನು ಕರೆದು ತಂದಾಗ ಅವಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. == ಫಿಲಿಪೀನ್ಸ್‌ == [[ಫಿಲಿಪೈನೊ ಸಂವಿಧಾನ|ಫಿಲಿಪೈನೊ ಸಂವಿಧಾನದ]] ಹಕ್ಕುಗಳ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಅನ್ನು U.S. ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ ೩, ಪರಿಚ್ಛೇದ ೧೫ ರಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಮನಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ: "ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ನ ಲಿಖಿತ ಆದೇಶದ ಸವಲತ್ತು ಆಕ್ರಮಣ ಅಥವಾ ವಿದ್ರೋಹದಂತಹ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಅಗತ್ಯ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ತಡೆಹಿಡಿಯಬಹುದು ಹೊರೆತು ಇತರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ." ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ, [[ಪ್ಲಾಜಾ ಮಿರಂಡ ಸ್ಪೋಟ್‌|ಪ್ಲಾಜಾ ಮಿರಂಡ ಸ್ಪೋಟ್‌ವಾದ]] ಮೇಲೆ, [[ಫರ್ದಿನಾಂನ್ದ್ ಮಾರ್ಕೊಸ್]] ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕೊಸ್ ಆಡಳಿತ, ಆಗಸ್ಟ್ ೨೧ರ ಘಟನೆಗೆ [[CPP|CPPಯನ್ನು]] ಆರೋಪಿಸಿ, ಮುಂಬರುವ ದಂಗೆಯು ಬೆಳೆಯದಂತೆ ತಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ನ ಲಿಖಿತ ಆದೇಶವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಿತು. ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ವ್ಯಾಪಕ ವಿದ್ರೋಹವಾದ ಮೇಲೆ, ಮಾರ್ಕೊಸ್ ಆಡಳಿತ ಈ ಲಿಖಿತ ಆದೇಶವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ಇದು [[ಯುದ್ಧದ ನಿಯಮ|ಯುದ್ಧದ ನಿಯಮಕ್ಕೆ]] ಉಪಕ್ರಮವೆಂದು ಹಲವರು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ, ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ನ ಲಿಖಿತ ಆದೇಶದ ಸವಲತ್ತನ್ನು ಮೆಗನ್‌ಡ್ಯಾನಿಯೊನಲ್ಲಿ ತಡೆಯಲಾಗಿತ್ತು ಕಾರಣ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಯುದ್ಧದ ನಿಯಮದ ಅಡಿಯಿದೆ ಎಂದು ಘೋಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮನುಷ್ಯತ್ವವಿಲ್ಲದ ಮೆಗನ್‌ಡ್ಯಾನಿಯೊದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರು ಇದಾಗಿತ್ತು<ref>{{Cite web |url=http://www.abs-cbnnews.com/nation/12/04/09/arroyo-orders-martial-law-maguindanao |title=ಅರೊಯೊ ಪ್ರೊಕ್ಲೇಮ್ಸ್ ಮಾರ್ಟೀಯಲ್ ಲಾ ಇನ್ Maguindanao - ಎಬಿಎಸ್-ಸಿಬಿಎನ್ ನ್ಯೂಸ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ |access-date=2010-07-01 |archive-date=2010-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100316205846/http://www.abs-cbnnews.com/nation/12/04/09/arroyo-orders-martial-law-maguindanao |url-status=dead }}</ref>. == ಪೊಲಂಡ್ == ೧೪೩೦ರಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ಗೆ ಸಮನಾದ ಒಂದು ಕಾನೂನನ್ನು ಪೊಲಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. [[ನೆಮಿನಮ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವ್ಪಿಮಸ್]] ''{{lang|la|neminem captivabimus nisi iure victum}}'' ರ ಕಿರುಪದ, ([[ಲ್ಯಾಟಿನ್]], "ನ್ಯಾಯಲಯದ ತೀರ್ಮಾನವಿಲ್ಲದೆ ಯಾರನ್ನು ನಾವು ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ") ಇದು [[ಪೊಲಂಡ್‌|ಪೊಲಂಡ್‌ನ]] ಮೂಲ ಹಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು [[ಪೊಲಂಡ್-ಲಿಥುಯೇನಿಯ ರಾಜ್ಯ|ಪೊಲಂಡ್-ಲಿಥುಯೇನಿಯ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ]] ಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೆ ಕೂಡ, ''[[ಪೊಲಂಡ್‌ನ ಉದಾತ್ತತೆ]]'' ಯ ಯಾವುದೇ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ರಾಜನು ಯಾವುದೆ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ನ್ಯಾಯಲಯದ ತೀರ್ಪು ಇಲ್ಲದೆ ದಂಡಿಸುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಬಂಧಿಸುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ. ನಿಯಮಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಧಿತರಾದವರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದೇ ಅದರ ಉದ್ದೇಶ. ''ನೆಮಿನಮ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವ್ಪಿಮಸ್'' ಬಂಧಿತನಾದವನು ಅಪರಾಧಿಯೊ ಅಲ್ಲವೊ ಎಂದು ಗಮನಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಅವನ ಬಂಧನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅನುಸಾರ ನಡೆದಿದಿಯೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸುತ್ತದೆ. == ಸ್ಪೇನ್‌ == ೧೫೨೬ ರಲ್ಲಿ ಸೆನೊರಿಯೊ ಡಿ ವಿಜ್‌ಕಾಯ್‌ನ ಫುರೊ ನುವೆವೊ ಅದರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಸಂವಿಧಾನ|ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಸಂವಿಧಾನದ]] ಹೇಳಿಕೆಯ ಅನುಸಾರ ''ಒಂದು ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಯಾವುದೆ ಕಾನೂನಿನ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಲಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾನೂನಿಂದ ಒದಗಿಸಲಾಗುವುದು''. ''೨೪ ಮೇ ೧೯೮೪ರ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಕಾನೂನು'' ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆನ್ನು ಕ್ರಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಒಬ್ಬ ಬಂಧಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಾನಾಗಿಯೆ ಅಥವಾ ಒಬ್ಬ ಮೂರನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮುಖಾಂತರ ತನ್ನ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಹಕ್ಕನ್ನು ಆಪಾದಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಧೀಶರ ಎದುರಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಲು ಮನವಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಈ ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬಂಧನವನ್ನು ಕಾನೂನು ವಿರುದ್ಧ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು, ಉದಾ, ಬಂಧಿಸುವವನಿಗೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಅಥವಾ ಬಂಧಕನ ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಥವಾ ಅವನ ಜೊತೆ ದುರ್ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಯಿತೆಂದು, ಇತರೆ. ಇದರ ನಂತರ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು ಅಥವಾ ಒಂದು ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಬಹುದು ಹಾಗೂ ಈ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ತಡೆಹಿಡಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬಂಧಕನನ್ನು ೨೪ ಘಂಟೆಗಳೊಳಗೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಎದುರು ಹಾಜರುಪಡಿಸಬೇಕು. == ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ == ಅಮೆರಿಕಾ [[ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂವಿಧಾನ|ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂವಿಧಾನವು]] ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ [[ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಧಿನಿಯಮ|ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಧಿನಿಯಮದಲ್ಲಿ]] ಇಂಗ್ಲೀಶ್ [[ಕಾಮನ್ ಲಾ]] ಕಾಯಿದೆಯ [[ಅನುಚ್ಛೇದ ಒಂದು]],ಕಲಂ ೯ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. It states: {{cquote|The privilege of the writ of '''habeas corpus''' shall not be suspended, unless when in cases of rebellion or invasion, the public safety may require it.}} ''ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಆ‍ಯ್‌ಡ್ ಸಬ್‌ಜಿಸಿಯೆಂಡಮ್'' ರಿಟ್ ದಂಡಾರ್ಹವಾಗಿರದೇ ಸಿವಿಲ್ ಆಗಿದೆ,[[ಎಕ್ಸ್ ಪಾರ್ಟೆ]] ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತವಾಗಿ ಕೈದಿಗಳ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಕಲಾಪವು, ಯಾವ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಬರುವುದೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ನ್ನು ಪ್ರಿಟ್ರಯಲ್ ಬಂಧನ ಅಥವಾ [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಲಸೆ ಕಛೇರಿಯಿಂದ ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಸೀಮಾಸುಂಕ ಎನ್‌ಫೋರ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್‌|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಲಸೆ ಕಛೇರಿಯಿಂದ ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಸೀಮಾಸುಂಕ ಎನ್‌ಫೋರ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗೆ]] ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಗಡೀಪಾರಿನ ನಡವಳಿಕೆಯಂತಹ ಇತರೆ ವಿಧದ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ಕಾನೂನು ಮಾರ್ಗಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. === ವಿಶಾಲ ಅವಕಾಶ === ಮೂಲತಃ [[ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಚ್]]‌ನ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ತೀರ್ಮಾನವಾಗಿಲ್ಲದ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ರಿಟ್ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ, ಗೌರವಯುತವಾದ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಯುಕ್ತ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಪಿಗೆ{{usc|28|2241}} ದೇಶದೊಳಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ರಿಟ್‌‌ಗೆ ಕೈದಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ: : :* ಬಂಧನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧಿಕಾರ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಿಚಾರಣೆಗಿಂತ ಮೊದಲೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಾಗ;ಅಥವಾ :* ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಅಧಿನಿಯಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು ಅಥವಾ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಆದೇಶ,ಪ್ರೊಸೆಸ್,ತೀರ್ಪು ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ಆಜ್ಞೆ ಮೇರೆಗೆ; ಅಥವಾ :* ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸಂವಿಧಾನ ಭಂಗ ಅಥವಾ ಕಾನೂನು ಅಥವಾ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡುವುದು ; ಅಥವಾ :* ವಿದೇಶಿ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿದ್ಧಾಗ ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದಾಗ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಆಪಾದಿಸುವ ಹಕ್ಕು,ಪದವಿ,ಅಧಿಕಾರ,ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕು,ರಕ್ಷಣೆ,ಅಥವಾ ನಿಯೋಗದಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿನಾಯತಿ ಕೇಳಿಕೆ,ಆದೇಶ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ವಿದೇಶಿ ರಾಜ್ಯದ ದಂಡನೆ ಅಥವಾ or under color thereof, ಸಿಂಧುತ್ವ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮ ಆ ದೇಶದ ಕಾನುನಿನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ;ಅಥವಾ :* ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಹೇಳಲು ಅಥವಾ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಕೋರ್ಟ‌ಗೆ ತರುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ೧೯೫೦ ಮತ್ತು ೧೯೬೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ,[[ವಾರೆನ್]] [[ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟ್]] ಸಂಯುಕ್ತ ರಿಟ್‌ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ,ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ನ್ಯಾಯಾಂಗಕ್ಕೆ [[ಮರಣದಂಡನೆ|ಮರಣದಂಡನೆಯ]] ಅವಲೋಕನ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ರಿಟ್ ಹೆಚ್ಚು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ; ಸಂಯುಕ್ತ ನ್ಯಾಯಾಂಗದಿಂದ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ ಬಹಳಷ್ಟು ಹೇಬಿಯಸ್ ಅರ್ಜಿಗಳ ಅವಲೋಕನವಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ,[[ಬರ್ಗರ್]] ಮತ್ತು [[ರೆಹ್ನಕ್ವಿಸ್ಟ್]] ಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ರಿಟ್‌ನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಿರಿದಾಗಿಸಿದ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ,ಆದಾಗ್ಯೂ ಹೇಬಿಯಸ್ ಅರ್ಜಿಗಳ ದಾಖಲಾಗುವ ಸಂಖ್ಯೆ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. [[1996ರ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮರಣದಂಡನೆ ಕಾನೂನು]] ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಒಂದು ವರ್ಷ ವಾಯಿದೆಯ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಹೆಚ್ಚಿದ ಮನ್ನಣೆ ರಾಜ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲೆ ರೂಪಿತವಾದ ನಡವಳಿಕೆಯ ನಿರ್ಣಯದ ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ನೇರ ಮನವಿ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಫೆಡರಲ್ ರಿಟ್ ಬಳಸಲು ಮಿತಿಯಿದೆ,ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಮನವಿಯ ಎರಡನೇಯ ಸುತ್ತಿನ ಜೊತೆಯಾದ (ಮಾಮೂಲಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲೂ,ಫೆಡರಲ್ ಹೇಬಿಯಸ್ ಮನವಿ ದಾಖಲಾಗುವ ಮೊದಲೆ ದೊರಕಿದ,ಇವೆರಡರಲ್ಲೂ) === ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಅವಧಿಯ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಡೆ === ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೪, ೧೮೬೨, ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಅಬ್ರಹಾಂ ಲಿಂಕನ್]] ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪಶ್ಚಿಮ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ತಡೆ ಹಿಡಿದರು. {{quote|Whereas, It has become necessary to call into service, not only volunteers, but also portions of the militia of the States by draft, in order to suppress the insurrection existing in the United States, and disloyal persons are not adequately restrained by the ordinary processes of law from hindering this measure, and from giving aid and comfort in various ways to the insurrection. Now, therefore, be it ordered, that during the existing insurrection, and as a necessary measure for suppressing the same, all rebels and insurgents, their aiders and abettors within the United States, and all persons discouraging volunteer enlistments, resisting militia drafts, or guilty of any disloyal practice affording aid and comfort to the rebels against the authority of the United States, shall be subject to martial law, and liable to trial and punishment by courts-martial or military commission. Second: That the writ of habeas corpus is suspended in respect to all persons arrested, or who are now, or hereafter during the rebellion shall be, imprisoned in any fort, camp, arsenal, military prisons, or other place of confinement, by any military authority, or by the sentence of any court-martial or military commission. In witness whereof, I have hereunto set my hand, and caused the seal of the United States to be affixed. Done at the City of Washington, this Twenty-fourth day of September, in the year of our Lord one thousand eight hundred and sixty-two, and of the Independence of the United States the eighty-seventh. ABRAHAM LINCOLN. By the President. WILLIAM H. SEWARD, Secretary of State. }} ೧೮೭೦ರ ಮೊದಲಿಗೆ,ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಯುಲಿಸೆಸ್ ಎಸ್.ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್]] ದಕ್ಷಿಣ ಕರೊಲೀನಾದ ಒಂಭತ್ತು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಫೆಡರಲ್ ಸಿವಿಲ್ ರೈಟ್ಸ್ ಕಾನೂನಿನ ಭಾಗವಾಗಿ [[ಕು ಕ್ಲುಕ್ಸ್ ಕ್ಲಾನ್]] ವಿರುದ್ಧ [[1870 ಫೋರ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್]] ಮತ್ತು ೧[[871ರ ಕು ಕ್ಲಕ್ಸ್ ಕ್ಲಾನ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್]] ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ತಡೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದರು. === II ಜಾಗತಿಕ ಸಮರ ಮತ್ತು ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಸಮಯದ ತತ್ಕಾಲಿಕ ತಡೆ === ೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ,[[ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]] [[ಎಕ್ಸ್ ಪಾರ್ಟೆ ಕ್ವಿರಿನ್]]‌ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಮೀಶನ್‌ ಮತ್ತು [[ಕಾನೂನು ವಿರೋಧಿ ಸೈನಿಕ]] ವಿಧ್ವಂಸಕರಿಂದ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ನಿರಾಕರಣೆ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯಿತು, ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ವಿರೋಧಿ ಸೈನಿಕರ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನತೆ ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಹವಾಯಿಯನ್ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ,ಎರಡನೇಯ ಮಹಾ ಸಮರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ರಿಟ್‌ನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಜಪಾನ್ ಪರ್ಲ್ ಹಾರ್ಬರ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕಾಡಳಿತ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೪ರಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿಯ ಸೈನಿಕಾಡಳಿತದ ಅವಧಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು,'' ಡಂಕನ್ ವಿ.ಕಹನಾಮೊಕು'' ೩೨೭ ಯು.ಎಸ್. ೩೦೪ (೧೯೪೬), ೧೯೪೧ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರ್ಲ್ ಹಾರ್ಬರ್ ದಾಳಿ ಮತ್ತು ದಾಳಿಯ ಸನ್ನಿಹಿತದ ಹೆದರಿಕೆಯ ಊಹೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಸೈನಿಕಾಡಳಿತ ಹೇರುವುದನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ೧೯೪೪ರಿಂದ ದಾಳಿಯ ಹೆದರಿಕೆ ದೂರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲಿಯನ್ ಕೋರ್ಟ್ ಪುನಃ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು,ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ, ಸೈನ್ಯವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಬಹಳದಿನಗಳವರೆಗೆ ಮುಚ್ಚುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಲಾರದು. ೧೯೫೦ರ ಮೊಕದ್ಧಮೆಯಲ್ಲಿ [[ಜಾನ್ಸನ್ ವಿ.ಐಸೆನ್ಟ್ರೇಜರ್]] ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾದ ಹೊರದೇಶದ ಜನರನ್ನು ಯುಎಸ್‍ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ವಿದೇಶ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಂದಿಸಿಡಲಾದ ಕುರಿತು ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. === ದೇಶಿಯ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಎಇಡಿಪಿಎ === ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ,[[ಓಕ್ಲಹಾಮಾ ನಗರದ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿ]] ನಂತರ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (೯೧–೮–೧ ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ೨೯೩–೧೩೩–೭ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದನದಲ್ಲಿ) ಅನುಮೋದಿಸಿತು,ಮತ್ತು [[ಆ‍ಯ್‌೦ಟಿ ಟೆರರಿಜಂ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಇಫೆಕ್ಟಿವ್ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್ ಆಫ್ 1996]](ಎಇಡಿಪಿಎ) ಕಾನೂನಿಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಕ್ಲಿಂಟನ್|ಕ್ಲಿಂಟನ್‌ಸಹಿಹಾಕಿದರು]]. "ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು,ನೊಂದವರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಲು,ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮರಣದಂಡನೆ ಏರ್ಪಡಿಸಲು,ಮತ್ತು ಇತರೆ ಉದ್ದೇಶಗಾಳಿಗಾಗಿ ಎಇಡಿಪಿಎ"ಅನುಮೋದಿಸಲಾಯಿತು. ಎಇಡಿಪಿಎ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಇದರ ಪರಿಚ್ಛೇದ ೧೦೧ ಅನ್ನು ಕೈದಿಗಳು [[ರಿಟ್‌ ಪಡೆಯಲು ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಲಾವಕಾಶದ ಮಿತಿ|ರಿಟ್‌ ಪಡೆಯಲು ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಲಾವಕಾಶದ ಮಿತಿಯನ್ನು]] ಹೇರಿತು. ಇದು ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ರಾಜ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಯಾದೀಶರು ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.(೧) ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ನ ಸುಪ್ರೀಮ್‌ ಕೋರ್ಟ್‌‍ನಿಂದ ನಿಚ್ಛಳವಾಗಿರುವ ಫೆಡರಲ್ ಲಾ ಆಗಿದೆ. ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಕಲಾಪದ ಸಂಧರ್ಬದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಆದರಿಸಿ ಅದರ ತೀರ್ಪು ನಿರ್ಧರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.(೨) ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಆದರೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಲ್ಲದ, ಹಲವಾರು ಅಪವಾದಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡು ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎರಡನೇ ಅಥವಾ ಯಶಸ್ವಿ ದಾವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ದಾವೆ ಹೂಡುವವರು, ಈಗಾಗಲೇ ಫೆಡರಲ್ ಹೆಬಿಯಸ್ ದಾವೆಯನ್ನು ಹೂಡಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಅವರು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕವಾದ ಅಧಿಕಾರಪತ್ರವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಕೋರ್ಟ್ ಆಪ್ ಅಪೀಲ್‌ನಿಂದ ಪಡೆಯುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದಕ್ಕೆ ರಿಯಾಯತಿ ಇದೆ. === ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ === [[ನವೆಂಬರ್ 13, 2001ರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಸೈನಿಕ ಅಧಿಕಾರ]], [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ|ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಗೆ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗವಾಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ ಅಥವಾ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಸಂಭಧವಿದೆ ಎಂದು ಸಂಶಯವಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು [[ಶಾಸನಬದ್ಧವಲ್ಲದ ಸೈನಿಕ]] ಎಂದು ಬಂಧನದಲ್ಲಿಡುವ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ. ಹೀಗೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವನ/ಅವಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೆ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಹೊರಿಸದೆ, ನ್ಯಾಯಲಯದ ತೀರ್ಮಾನವಿಲ್ಲದೆ ಹಾಗೂ ಒಬ್ಬ ಶಾಸನ ಸಲಹಾಕಾರರ ಸಮ್ಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಕಾಲದವರೆಗೆ ತಡೆಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಈ ಕರಾರುಗಳು ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ನ ವಿರುದ್ಧವಿದ್ದರೂ, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಭಯೋತ್ಪಾದಕತೆಯ ಸಂಶಯವಿದ್ದವರನ್ನು ಅನಿಶ್ಚಿತ ಕಾಲದವರೆಗೆ ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ಅಧಿಕಾರವಿದೆಯೆ ಎಂಬ ವಿಷಯವು ಇನ್ನು ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದೆ. ''[[ಹ್ಯಾಂಡಿ v. ರಮ್ಸ್‌ಫೆಲ್ಡ್‌]]'' ರಲ್ಲಿ, ೫೪೨ U.S. ೫೦೭ (೨೦೦೪), [[ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಲಯ]] ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪೌರರಿಗೆ ಅವರು [[ವೈರಿ ಸೈನಿಕ|ವೈರಿ ಸೈನಿಕರು]] ಎಂದು ಘೋಷಣೆವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ನ ಲಿಖಿತ ಅಧಿಕಾರದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪುನಃದೃಢೀಕರಿಸಿತು. ''[[ಹ್ಯಾಂಡಿ v. ರಮ್ಸ್‌ಫೆಲ್ಡ್‌]]'' ರಲ್ಲಿ, ೫೪೨ U.S. ೫೦೭ (೨೦೦೬), [[ಸಲಿಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಹಂಡನ್]] ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ನ ಲಿಖಿತ ಅಧಕಾರದ ನಿವೇದನೆ ಮಾಡಿದರು, ಹೀಗೆ ಅವರು [[ಬುಷ ಆಡಳಿತ|ಬುಷ ಆಡಳಿತದ]] [[ಸೈನ್ಯ ಆಯೋಗ|ಸೈನ್ಯ ಆಯೋಗಗಳಿಗೆ]] [[ಗ್ವಂಟಾನಮೊ ಖಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವವರ]] ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಸವಾಲನ್ನು ಹಾಕಿದರು, ಈ ಬಂಧಿತರು "[[ಸೈನ್ಯ ನ್ಯಾಯದ ಸಮವಾದ ಕೊಡ್]] ಹಾಗೂ ನಾಲ್ಕು [[ಗಿನೆವಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು]] ಎರಡನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ್ದಾರೆ." ೫–೩ ರೂಲಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ, ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಾಂಗ್ರೇಸ್ [[ಗ್ವಾಟಾನಾಮಾ ತೀರ|ಗ್ವಾಟಾನಾಮಾ ತೀರದಲ್ಲಿನ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತರಾದವರಿಂದ ಬಂದ ಹೇಬಿಯಸ್‌ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಜ್ಯೂರಿಸ್‌ಡಿಕ್ಷನ್ ನ್ಯಾಯಾದೀಕರಣವನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದನ್ನು ಸುಪ್ರಿಮ್‌ ಕೋರ್ಟ್ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತ್ತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹಿಂದೆ ೨೦೦೬ರ ರಕ್ಷಣಾ ವಿಭಾಗದ ಒಳಸೇರ್ಪಡೆಯ ನಿಯಮವನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿತ್ತು, ಇದರ ಉಪಚ್ಛೇದ ೧೦೦೫(e)ರ ಅನುಸಾರ "ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹೊರಗಿನ ಬಂಧಕರ ಸ್ಥಿತಿಯ ಅವಲೋಕನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ": :"(೧) [[2005ರ ಬಂಧಕರ ವರ್ತನೆಯ ನಿಯಮ|2005ರ ಬಂಧಕರ ವರ್ತನೆಯ ನಿಯಮದ]] ಉಪಚ್ಛೇದ ೧೦೦೫ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ರೀತಿ ಹೊರೆತುಪಡಿಸಿ, ಯಾವ ನ್ಯಾಯಲಯ, ನ್ಯಾಯ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೂ ಗ್ವಂಟಾನಮೊ ಖಾರಿ, ಕ್ಯುಬದ ರಕ್ಷಣಾ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕೃತ ಬಂಧಕನಿಂದ ಅಥವಾ ಅವನ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಲಾದ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಲಿಖಿತ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕೇಳಲು ಅಥವಾ ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅಧಿಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಲಗತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ." :“(೨)[[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಮಾನವಿಯ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌]] ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರುವ ವಿದೇಶೀಯರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಕ್ಕು ಕೇಳಿಕೆಯು ಈ ವಾಕ್ಯಪರಿಚ್ಛೇದದಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯ ಪರಿಗಣನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ...ಕಂಬಾಟಂಟ್ ಸ್ಟೇಟಸ್ ರಿವ್ಯೂ ಟ್ರಿಬ್ಯುನಲ್ಸ್‌ನ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಸ್ಥಿರವಾದ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳು (ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನೊಳಗೊಂಡು ಒತ್ತಸೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಪರವಾದ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗಳ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಗಳು ಅನ್ವಯವಾಗುವವರೆಗೂ, ಅಥವಾ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಸ್ಥಿರವಾದ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕಾನೂನನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಆ ಮಾನದಂಡಗಳ ಮತ್ತು ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯು ಆಗಿದೆಯೇ.” ೨೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ‍್೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ, [[ಹೌಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಸೆನೆಟ್‌|ಸೆನೆಟ್‌ಗಳು]] [[2006ರ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಮಿಶನ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್‌|2006ರ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಮಿಶನ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್‌ನ್ನು]] ಅಂಗೀಕರಿಸಿದವು (MCA), ಕದನ ವಿರಾಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ೬೫–೩೪ ಮತಗಳಿಂದ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ವಿರೋಧಿ ಕದನ ವಿರಾಮಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಮನುಷ್ಯನ ಮೇಲಿನ ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕುವ ಬಿಲ್ಲು ಒಂದು "ನ್ಯಾಯಯುತವಲ್ಲದ ಸೈನಿಕ ವಿರೋಧಿ"ಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://thomas.loc.gov/cgi-bin/query/z?c109:S.3930: |title=ಹುಡುಕಾಟದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು - ಥಾಮಸ್ (ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್) |access-date=2010-07-01 |archive-date=2010-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101107063121/http://thomas.loc.gov/cgi-bin/query/z?c109:s.3930: |url-status=deviated |archivedate=2010-11-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101107063121/http://thomas.loc.gov/cgi-bin/query/z?c109:s.3930: }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.boston.com/news/nation/washington/articles/2006/09/29/senates_passage_of_detainee_bill_gives_bush_a_win/ |title=Senate's passage of detainee bill gives Bush a win: Democrats say GOP capitulate |last=Klein |first=Rick |date=29 September |publisher=Boston Globe |year=2006}}</ref> ಇದು ಮಿಲಿಟರಿವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವವನ ಬಿಲ್ಲಿನ ಪರಿಹಾರದ ಒಪ್ಪೆಗೆಯಾಗಿದೆ; ''ಹೆಬಿಯಸ್‌ ಕಾರ್ಪಸ್‍ನ'' ಅಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಲು ಒಂದು ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು೪೮–೫೧.<ref>{{Cite web |url=http://thomas.loc.gov/cgi-bin/bdquery/z?d109:SP5087: |title=ಹುಡುಕಾಟದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು - ಥಾಮಸ್ (ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್) |access-date=2010-07-01 |archive-date=2010-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101209074222/http://thomas.loc.gov/cgi-bin/bdquery/z?d109:SP5087: |url-status=deviated |archivedate=2010-12-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101209074222/http://thomas.loc.gov/cgi-bin/bdquery/z?d109:SP5087: }}</ref> ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬುಷ್‌ ೨೦೦೬ರ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಮಿಶನ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್‌ಗೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ೧೭, ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಹಾಕುವುದರ ಮೂಲಕ ಕಾನೂನಾಗಿಸಿದರು. ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನು "ನ್ಯಾಯಯುತವಲ್ಲದ ಸೈನಿಕ ವಿರೋಧಿ" ಎನ್ನುವುದು ಯುಎಸ್‍ನ ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗದ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಬಿಟ್ಟುದುದಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಹಕ್ಕಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶದೊಂದಿಗೆ ಹೆಬಿಯಸ್‌ಕಾರ್ಪಸ್‌ನ್ನು ಯಾವುದೇ ನಾಗರೀಕನಲ್ಲದವನಿಗೆ ವರ್ಜಿಸುವ{{Citation needed|date=May 2010}} ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. MCAನ ವಾಕ್ಯವೃಂದದಲ್ಲಿ, ಕಾನೂನಿನ ಭಾಷೆಯನ್ನು "ಗ್ವಾಟನಾಮೊ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿನ.... ಪರಕೀಯರನ್ನು ಸೆರೆಯಲ್ಲಿಡು" ಯಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು: : "೨೦೦೫ರ ಡಿಟೈನೀ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ೧೦೦೫ರ ಪರಿಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿ, ಯವುದೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ನ್ಯಾಯ ತೀರ್ಮಾನ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನು ಕೇಳುವ ಅಥವಾ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಆದೇಶದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಿಂದ ಬಂಧಿತನಾದ ವಿದೇಶಿಗನ ಪರವಾಗಿ ಯಾರು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸನಿಂದ ಸೈನಿಕ ವಿರೋಧಿಯೆಂದು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಬಂಧಿತನಾದವನನ್ನು ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ನಿಶ್ಚಿತ ಪಡಿಸಲು ಕಾಯುತ್ತಿರುವವನನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ."§೧೦೦೫(e)(೧), ೧೧೯ Stat. ೨೭೪೨. ೨೦ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‍ನ ಯುಎಸ್‌ ಕೋರ್ಟ್‌ ಆಫ್ ಅಪೀಲ್‌ ''[[ಬೌಮೆದಿನಿ ವಿ. ಬುಷ್ ]]'' ನ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ MCA ಯಲ್ಲಿನ ೨–೧ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು [[ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು]] ಸರ್ಕೂಟ್‌ ಕೋರ್ಟ್‍‌ನ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವರ ಮನವಿಯನ್ನು ಕೇಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದುದರಿಂದ ತಡೆಹಿಡಿಯಿತು ಜೂನ್‌ ೨೯, ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್‌ನ ಸರ್ವೂಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಎಪ್ರಿಲ್‌ ೨೦೦೭ರ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಅವರ ಸೆರೆವಾಸದಲ್ಲಿ ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ನ ಪುನರವಲೋಕನ ಬಯಸುವ ಗ್ವಾಟನಾಮೊ ಬಂಧಿತರ ಮನವಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web |url=http://jurist.law.pitt.edu/paperchase/2007/06/supreme-court-to-hear-guantanamo-bay.php |title=Supreme Court to hear Guantanamo Bay detainee habeas cases |publisher=JURIST |date=2007-06-29 |accessdate=2008-06-29 |archive-date=2007-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070701200208/http://jurist.law.pitt.edu/paperchase/2007/06/supreme-court-to-hear-guantanamo-bay.php |url-status=dead }}</ref> MCAಯಡಿಯಲ್ಲಿ "ಸೈನಿಕ ವಿರೋಧಿ"ಯೆಂದು ಬಂಧಿಸಿದ ಅಥವಾ ಆ ರೀತಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಲು ಕಾಯುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೆಬಿಯಸ್ ಮನವಿಯನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅವಕಾಶವು ಬದಲಾಗದೆ ಹಾಗೆ ಉಳಿದಿದೆ, ಆ ರೀತಿಯ ನಿಶ್ಚಿತತೆಯಾದ ನಂತರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ನಿಶ್ಚಿತ ಆದೇಶಗಳ ಪುನರ್‌ಪರಿಶೀಲನೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಯುಎಸ್‌ ಕೊರ್ಟ್‌ಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದರೆ ಅವರ ಸೆರೆಮನೆವಾಸವು ನ್ಯಾಯಯುತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, [[ಕಂಬಟಂಟ್‌ ಸ್ಟೇಟಸ್‌‍ ರೆವ್ಯೂ ಟ್ರಿಬ್ಯುನಲ್‌]] (CSRT) ನ್ಯಾಯವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಸಮಯದ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯ ಪಡಿಸುವ ಕಾನೂನಿಲ್ಲ. ಬಂಧಿತರು ಕಾನೂನಿನಂತೆ CSRT ನ್ಯಾಯ ವಿಚಾರಣೆಗಿಂತ ಮೊದಲು ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜನವರಿ ೧೭, ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್‌ ಗಾಂಜೆಲ್ಸ್‌‌ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಸೆನೆಟ್‌ನ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ " ಅತ್ಯಂತ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಹಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ", ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಸಂವಿಧಾನವು ತನ್ನ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಹೆಬಿಯಸ್‌ನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕರಾರುವಕ್ಕಾದ ಖಾತರಿನ್ನು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web |url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2007/01/24/MNGDONO11O1.DTL&hw=gonzales+habeas+corpus&sn=001&sc=1000 |title=Gonzales says the Constitution doesn't guarantee habeas corpus |publisher=San Francisco Chronicle |date=2007-01-24 |accessdate=2008-06-29 |archive-date=2008-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080618025359/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fc%2Fa%2F2007%2F01%2F24%2FMNGDONO11O1.DTL&hw=gonzales+habeas+corpus&sn=001&sc=1000 |url-status=dead }}</ref> ಅದರಂತೆ ಕನೂನನ್ನು ಯುಎಸ್‌ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ತಪಾಸಣೆ{{Citation needed|date=November 2008}} ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=November 2008}} ಬಾಲ್ಟಿಮೊರ್‌ ಕ್ರೊನಿಕಲ್‌ & ಸೆಂಟಿನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್‌ ಪರ್ರಿ ಬರೆದಂತೆ: :{{Cquote|Applying Gonzales’s reasoning, one could argue that the First Amendment doesn’t explicitly say Americans have the right to worship as they choose, speak as they wish or assemble peacefully. Ironically, Gonzales may be wrong in another way about the lack of specificity in the Constitution’s granting of habeas corpus rights. Many of the legal features attributed to habeas corpus are delineated in a positive way in the [[Sixth Amendment to the United States Constitution|Sixth Amendment]]...<ref>[http://baltimorechronicle.com/2007/011907Parry.shtml Gonzales Questions Habeas Corpus | BaltimoreChronicle.com<!-- Bot generated title -->]</ref>}} ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಅಮೇರಿಕಾ ನಾಗರೀಕರಲ್ಲದವರ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆಯೆಂದರೂ ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಸೈನಿಕ ವಿರೋಧಿ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.abc.net.au/news/newsitems/200409/s1195161.htm |title=Guantanamo prisoner 'incorrectly' detained |publisher=ABC News |date=2004-09-09 |accessdate=2008-06-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20041011100544/http://www.abc.net.au/news/newsitems/200409/s1195161.htm|archivedate=2004-10-11}}</ref> ಜೂನ್‌ ೭, ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ [[2007ರ ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ರೆಸ್ಟೋರೇಶನ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್‌|2007ರ ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ರೆಸ್ಟೋರೇಶನ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್‌ನ್ನು]] ಸೆನೆಟ್‌ ಜುಡಿಶಿಯರಿ ಕಮಿಟಿ ೧೧–೮ ಮತಗಳು ಪಕ್ಷದ ಆಧಾರದೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಯಿತು, ಎಲ್ಲವೂ ಪರವಾದರೂ ಒಂದು [[ರಿಪಬ್ಲೀಶಿಯನ್‌|ರಿಪಬ್ಲೀಶಿಯನ್‌ವಿರೋಧವಾಗಿ]] ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದನು.<ref>{{cite web |url=http://www.cbsnews.com/stories/2007/06/07/ap/politics/main2900699.shtml |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070614212445/http://www.cbsnews.com/stories/2007/06/07/ap/politics/main2900699.shtml |title=Panel OKs Bill For Guantanamo Detainees |publisher=CBS News |date=2007-06-07 |archivedate=2007-06-14 |accessdate=2008-06-30 }}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್‌ ವಿರೋಧಿ ಸೈನಿಕರಿಗಾಗಿ ಹೆಬಿಯಸ್‍ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಚಾಲ್ತಿಗೆ ತಂದಿತು, ಇದು AEDPA ನ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಅನೂರ್ಜಿತಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಯುಕ್ತ ನಾಗರೀಕರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಬಂಧಿತರಿಂದ ಹಕ್ಕು ಕೇಳಿಕೆಯು ಕಾಯಿದೆಯ ಮಿತಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದವು. {{Citation needed|date=September 2007}} ಜೂನ್‌೧೧, ೨೦೦೭, ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ಮನವಿಯು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಜೆ [[ಆಲಿ ಸಲೆಹ್‌ ಕಲಾಹ್‌ ಅಲ್‌-ಮರ್ರಿ|ಆಲಿ ಸಲೆಹ್‌ ಕಲಾಹ್‌ ಅಲ್‌-ಮರ್ರಿಯನ್ನು]] ಅನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಆಜ್ಞೆಯಿಲ್ಲದೇ ಬಂಧನದಲ್ಲಿಡುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಬಂಧನೆಗೊಳಪಟ್ಟ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಫೊರ್ತ್‌ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ ಕೋರ್ಟ್‌ ಆಫ್ ಅಪೀಲ್ಸ್‌ನ two-to-one ಪೀಠವು, ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ್ಯರ ಕಾನೂನಿನ ಅಧಿಕಾರದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಅಲ್‌-ಮರ್ರಿಯನ್ನು ಆಜ್ಞೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬಂಧಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಿತು; ಎಲ್ಲಾ ಮೂರೂ ಜನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಅಲ್-ಮರ್ರಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹೆಬಿಯಸ್‌ ಕಾರ್ಪಸ್‌ನ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿದರು, ಅದು ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ಬಂಧನದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸವಾಲು ಹಾಕುವ ಹಕ್ಕು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಜೂನ್‌ ೧೨, ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ೫–೪ ಜನರಿದ್ದ ಪೀಠದಲ್ಲಿ [[ಬೌಮೆದೈನ್ ವಿ ಬುಶ್‌]] ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಶಂಕೆಯಿಂದ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ [[ಗ್ವಾಟಿನಾಮೊ ಬೇಯ ಬಂಧನದ ಕ್ಯಾಂಪ್‌|ಗ್ವಾಟಿನಾಮೊ ಬೇಯ ಬಂಧನದ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ದಲ್ಲಿ]] ಬಂಧಿಸಿತು, ಯುಎಸ್‌ ಫೆಡರಲ್‌ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.supremecourt.gov/opinions/07pdf/06-1195.pdf |format=PDF |title=Boumediene et al. v. Bush, President of the United States, et al. |publisher=Supreme Court of the United States |date=2008-06-12 |accessdate=2008-06-29 |archive-date=2017-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170518223235/https://www.supremecourt.gov/opinions/07pdf/06-1195.pdf |url-status=dead }}</ref> ಜುಲೈ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ರಿಚ್‌ಮಂಡ್‌ನ ನಾಲ್ಕನೇ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ ಕೋರ್ಟ್‌ ಪೀಠವು: " ಸರಿಯಾಗಿ ನಿಯಮಿಸಿದರೆ ವಿರೋಧಿ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಕಾನೂನಿನ ಅಧಿಕಾರವು, ಆಜ್ಞೆ ಅಥವಾ ಅಪರಾಧದ ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳಿಲ್ಲದೇ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಯುದ್ಧಸಮಾನವಾದ ಹೊಡೆದಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಬಹುದು" ಎಂದು ನಿರ್ಣಯ ಕೊಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.salon.com/opinion/greenwald/2008/07/16/al_marri/ |title=Al-Marri and the power to imprison U.S. citizens without charges |publisher=Salon.com |date=2008-07-16 |accessdate=2008-07-16 |archive-date=2008-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080719083737/http://www.salon.com/opinion/greenwald/2008/07/16/al_marri/ |url-status=dead }}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ೭, ೨೦೦೮, ಯುಎಸ್‌ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಯಾಧೀಶರು ರಿಕಾರ್ಡೊ ಎಮ್‌. ಅರ್ಬಿನ ಪೀಠದಲ್ಲಿದ್ದ ಚೀನಾದ ವಾಯವ್ಯದ [[ಕ್ಸಿಂಜಿಯಾಂಗ್]] ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿಂದ ಬಂದ ೧೭ [[ಉಯ್ಗರ್ಸ್‌‍]], ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ತನ್ನ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌,DC ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಜರು ಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಣಯ ಕೊಟ್ಟರು, ಮೂರು ದಿನಗಳ ನಂತರ: "ಸಂವಿಧಾನ ನಿಷೇದದಿಂದ ಆಜ್ಞೆಯಿಲ್ಲದ ಅನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಬಂಧನವು, ಮುಂದುವರೆದ ಬಂಧನವು ಕಾನೂನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ."<ref>http://in.reuters.com/article/worldNews/idINIndia-೩೫೮೪೫೬೨೦೦೮೧೦೦೮?sp=true{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಜನವರಿ ೨೧, ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷ್ಯ ಬರಾಕ್‌ ಒಬಾಮ ಗ್ವಾಟಿನಾಮ ಬೇ ನಾವಲ್‌ ಬೇಸ್‌ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಡೆದದಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದನು. ಈ ಆಜ್ಞೆಯು ಘೋಷಿಸಿತು "[ಅವರು] ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕವಾದ ವಿಶೇಷ ಸೌಲಭ್ಯವಾಗಿ ಹೆಬಿಯಸ್‌ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು."<ref>{{Cite web |url=https://www.whitehouse.gov/the_press_office/ClosureOfGuantanamoDetentionFacilities/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-07-21 |archive-date=2009-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090130015955/http://www.whitehouse.gov/the_press_office/ClosureOfGuantanamoDetentionFacilities/ |url-status=deviated |archivedate=2009-01-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090130015955/http://www.whitehouse.gov/the_press_office/ClosureOfGuantanamoDetentionFacilities/ }}</ref> ===ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರದ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು === ಹೆಬಿಯಸ್‌ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಎಂಬುದು ಆರೋಪಿಯ ಹೇಳಿಕೆಯ ನಂತರದ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಪರಾಧದ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಗ್ರಹಿಸಿದ ದೋಷಗಳಿಂದ ಸಮಾಧಾನ ಹೊಂದಲು ಬಯಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಾಗಿ ಇರುವಂತಹುದಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಹಲವಾರು ಅಪರಾಧದ ನಂತರದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕಲಾಪಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳ ಭಿನ್ನತೆಗಳೆಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು. ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದುದೆಂದರೆ ಆರೋಪಿಯ ಮನವಿಯ ಹಕ್ಕು, ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರ, ಕೊರಮ್ ನೊಬಿಸ್ ಆಜ್ಞಾಪತ್ರ, ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಆಜ್ಞಾಪತ್ರ. ಆರೋಪಿಯ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮಾನವೀಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಮನವಿಯನ್ನು ಆಲಿಸಬೇಕು. ಆ ತರಹದ ನಿವೇದನೆಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿ ಮನವಿದಾರ ಭಾವಿಸಿದಾಗ ಮನವಿಯು ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಮನವಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನವಿಗಳು ಹಕ್ಕಿನ ವಿಷಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವವಾದ ಸ್ಥಳದ ವಿಷಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.(ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಕಡತದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾತಿಗಳಿಂದಾದ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು) ನೈಜವಾದ ವಿಚಾರಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವವಾಗದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮನವಿಯನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು [[ಅಡಚಣೆ|ಅಡಚಣೆಯೆಂದು]] ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರೋಪವು ದೃಡವಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಹವಾಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ಬಯಸುತ್ತದೆನ್ನುವಾಗ ಸೂಕ್ತವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೆಂದರೆ (೧) ಪ್ರಮಾದವು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾದುದೇ (೨)ಪ್ರಮಾದದ ಬಗೆಗೆ ವಕೀಲರಿಂದ ವಿರೋಧವು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಮತ್ತು (೩) ಆರೋಪಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ ಇದು ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆಯೇ ಎಂಬುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸರ್ಸಿಯೋರಿ ಅರ್ಜಿ ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ ಸರ್ಟ್‌, ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶ ಪತ್ರ, ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣಾನಂತರದ ವಿಧಾನಗಳ ಮುಂದಿನ ತಾರ್ಕಿಕ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಾಗಿವೆ. ರಾಜ್ಯಗಳು ಇದೇ ರೀತಿಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು, ಸೆರ್ಟ್‌ನ ಅರ್ಜಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ, ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದಿವೆ. ಮೊದಲು ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಮನವಿಯಿಲ್ಲದೇ, ಸರ್ಟ್‌ ಅರ್ಜಿಯು ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸರ್ಟ್‌ ಅರ್ಜಿಯ ಅಹವಾಲು ಸಲ್ಲಿಸುವಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಸಮಯದ ನಿಬಂಧನೆಗೊಳಪಟ್ಟಂತೆ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸೀಮಿತ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ವಿಧದಲ್ಲಿ, ಸರ್ಟ್‌ ಅರ್ಜಿಯು ತನ್ನ ನಿರ್ಬಂಧದ ಮಿತಿಯೊಳಗಿನ ಮನವಿಯಾಗಿದೆ; ಇದು ನೈಜ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವವಾದುದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಆಗಿದೆ. [[ಕೊರಮ್‌ ನೊಬಿಸ್]] ಮನವಿಯ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನ ನಂತರದ ಮೊಕದ್ದಮೆಯ ಫಲಿತಾಂಶದ ಮೇಲಿನ ಧಾಳಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕು ಕೇಳಿಕೆಗಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನಿರ್ಣಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗಿನ ದೋಷಗಳನ್ನು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಕೊರಮ್‌ ನೊಬಿಯಸ್‌ ಅರ್ಜಿಯ ಬಳಕೆಯು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ, ಅದೆಂದರೆ ನೇರವಾದ ಮನವಿಯು ಮೊದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ-ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನವಿ ಮಾಡುವಾಗ ಇದು ತಿಳಿಯದಾಗಿರುವುದರಿಂದ(ಅದೆಂದರೆ ಅವ್ಯಕ್ತ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ), ಅಥವಾ ವಿಷಯದ ಕಾರಣವಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ವಿಧಾನಗಳ ಅಡಚಣೆಯಿಂದಾಗಿ ವಿಷಯದ ಕಾರಣವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಕೊರಮ್‌ ನೊಬಿಸ್‌ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಆಧಾರವೆಂದರೆ ಯಾವಾಗ ಅಸಮರ್ಪಕತೆಯ ಆಪಾದನೆಯು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲವೊ ಆಗ ಅಸಮರ್ಪಕವಾದ ವಕೀಲರ ನೆರವು ನೀಡಿಕೆಗಾಗಿ ಹಕ್ಕು ಕೇಳಿಕೆಯ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅಂಥಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನೇರವಾದ ಮನವಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಂಥಹ ವಿಷಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿನ ಘಟನೆಗಳು ದಾಖಲಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಚರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಮೇಲರ್ಜಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅವರನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಸಕಾಲಿಕ ಕೊರಮ್‌ ನೊಬಿಸ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯು ಆರೋಪಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಬಲ್ಲದು. ಹೆಬಿಯಸ್‌ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯು ಆರೋಪಿಗೆ ತನ್ನ ದೋಷಗಳ ನಿರ್ಣಯದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಕೊನೆಯ ಅವಕಾಶವಾಗಿದೆ. ಆರೋಪಿಯು ಮನವಿಯ ಫಲಿತಾಂಶದಿಂದ ಅತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಟ್‌ ಅರ್ಜಿಯಿಂದ ತಿರಸ್ಕೃತನಾಗಿದ್ದರೆ (ಅಥವಾ ಹಿಂಗಾಲಿಸದಿದ್ದರೆ) ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ನ್ನು ಬೆಂಬತ್ತಿ ಹೋಗಬಹುದು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಬಿಯಸ್‌ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಯುಕ್ತಾಯುಕ್ತತೆಗೆ ಬಿಟ್ಟುದುದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮನವಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮನವಿ ಅಥವಾ ಸರ್ಟ್‌ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಂತೆ, ಹೆಬಿಯಸ್‌ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಆರೋಪಿಯ ಅಪರಾಧ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮೂಲ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದೋಷಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಮೂಲಕ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಬಹುದು. ಹೆಬಿಯಸ್‌ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯವಾದ ಭಿನ್ನತೆಯೆಂದರೆ, ಅದು ಹಲವುವೇಳೆ ನೈಜವಾದ ವಿಚಾರಣೆಯ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಬಹುದು. ಅದೆಂದರೆ ಆ ವಿಷಯವು ಮನವಿ ಅಥವಾ ಸರ್ಟ್‌ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವವಾಗದಿದ್ದುದಾಗಿರಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಎರಡು ತಾರ್ಕಿಕವಾದ ವಿಧಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು: (೧)ವಿಚಾರಣೆಯ ವಕೀಲನು ಅಸಮರ್ಥ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಷ ಅಥವಾ (೨)ಕೆಲವು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ವಂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಚಾರಣಾನಂತರದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಎಳೆದಷ್ಟೂ ಅವನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೆಳಗೆ ಹುಸಿಯುತ್ತಾನೆ, ಇದು ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲಾ ಸಮಾಧಾನವೆನ್ನುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅವನ ಪರವಾದ ಪಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಧಿಕವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಕೀಲನ ಸಲಹೆಯು ಉಪಯೋಗವು ಹಲವುವೇಳೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದ ವಿಚಾರಣಾ ನಂತರದ ಭೂ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತಾನೆ. == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಕರಗಳು == {{Reflist}} == ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಇತರೆ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == * [[ಆಶಾ ಬಂಡೆಲೆ]] "ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಈಜ್ ಎ ಲೀಗಲ್ ಎನ್‌ಟೈಟಲ್ಮೆಂಟ್", ''ಎಬ್ಸೆನ್ಸ್ ಇನ್ ದ ಪಾಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಮೈ ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್ &amp; ಅದರ್ ಪೋಯಮ್ಸ್'' ಗಳಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಕವನ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: [[ಹಾರ್ಲಿಮ್ ರಿವರ್ ಮುದ್ರಣಾಲಯ]]. ೧೯೯೬. * ಎ.ಎಚ್.ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್ "ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಇನ್ ದ ಕಾಲೊನೀಸ್". ''[[ದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕಲ್ ರಿವ್ಯೂ]]''. ಸಂಪುಟ. ೮., ಸಂಖ್ಯೆ. ೧ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೦೨), ಪುಟಗಳು ೧೮–೨೭. * ಲೂಯೀಸ್ ಫಿಶರ್. ೨೦೦೩. ''ನಾಜಿ ಸಬೆಟರ್ಸ್ ಆನ್ ಟ್ರಯಲ್: ಎ ಮಿಲಿಟರಿ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಅಮರಿಕನ್ ಲಾ.'' ಕಾನ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ. ISBN ೦-೯೧೩೫೮೦-೯೯-೬. * ಮೈಕೆಲ್ ಡೋಬ್ಸ್. ೨೦೦೪. ''ಸಬೆಟರ್ಸ್: ದ ನಾಜಿ ರೇಡ್ ಆನ್ ಅಮೆರಿಕ''. ವಿಂಟೇಜ್. ISBN ೧-೫೫೪೩೯-೦೦೬-೦. * ಪೀಟರ್ ಐರಾನ್ಸ್. ೧೯೯೯. '' ಎ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದ ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟ್ ''. ವೈಕಿಂಗ್. ISBN ೦-೭೭೧೦-೩೦೩೬-೩. ''ಎಕ್ಸ್ ಪಾರ್ಟಿ ಮಿಲ್ಲಿಗನ್'' ಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಸನ್ನಿವೇಶ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ ಪುಪು.&nbsp;೧೮೬–೧೮೯. * ಹೆಲೆನ್ ಎ.ನತ್ತಿಂಗ್. "ದ ಮೋಸ್ಟ್‌ಹೋಲ್ ಸಮ್ ಲಾ-ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್ ಆಫ್ ೧೬೭೯." ''[[ದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕಲ್ ರಿವ್ಯೂ]]''. ಸಂಪುಟ. ೬೫., ಸಂಖ್ಯೆ. ೩ (ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೬೦), ಪುಟಗಳು ೫೨೭–೫೪೩. * ಜೆಫ್ರೆ ಆರ್.ಸ್ಟೋನ್. ೨೦೦೪. ''ಪೆರಿಲಸ್ ಟೈಮ್, ಫ್ರೀ ಸ್ಪೀಚ್ ಇನ್ ವಾರ್‌ಟೈಮ್ ಫ್ರಾಮ್ ದ ಸೆಡಿಶನ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್ ಟು ದ ವಾರ್ ಆನ್ ಟೆರರಿಜಂ''. ನಾರ್ಟನ್. ISBN ೦-೭೭೧೦-೩೦೩೬-೩. * ಕ್ಯಾರಿ ಫೆಡರ್‌ಮನ್. ೨೦೦೬. ''ದ ಬಾಡಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ಸ್ಟೇಟ್: ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಜೂರಿಸ್‌ಪ್ರುಡೆನ್ಸ್''. ಸನ್ನಿ. ISBN ೦-೭೯೧೪-೬೭೦೩-೧. * ಎರಿಕ್,ಎಂ.ಫ್ರೀಡ್ಮನ್ ೨೦೦೧. ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ : ರೆಥಿನ್‌ಕಿಂಗ್ ದ ಗ್ರೇಟ್ ರಿಟ್ ಆಫ್ ಲಿಬರ್ಟಿ (ಎನ್‌ವೈಯು ಮುದ್ರಣಾಲಯ) ISBN ೦-೮೧೪೭-೨೭೧೭-೪ * [http://www.law.uga.edu/academics/profiles/wilkes.html ಡೋನಾಲ್ಡ್ ಇ.ವಿಲ್ಕ್ಸ್, Jr.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070524121308/http://www.law.uga.edu/academics/profiles/wilkes.html |date=2007-05-24 }}, [http://www.law.uga.edu/academics/profiles/dwilkes_more/10georgia.html Tದ ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಡೆತ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ರಿಫಾರ್ಮ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್ ಆಫ್ 1995] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100610092714/http://www.law.uga.edu/academics/profiles/dwilkes_more/10georgia.html |date=2010-06-10 }} (೧೯೯೫) & [http://www.law.uga.edu/academics/profiles/dwilkes_more/54corpse.html ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್: ದ ಗ್ರೇಟ್ ರಿಟ್ ಹಿಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100610091026/http://www.law.uga.edu/academics/profiles/dwilkes_more/54corpse.html |date=2010-06-10 }} (೨೦೦೬) & [https://web.archive.org/web/20081001220206/http://www.law.uga.edu/academics/profiles/dwilkes_more/62uncorpsed.pdf ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಅನ್‌ಕಾರ್ಪಸ್ಡ್] (೨೦೦೮) & [http://www.law.uga.edu/academics/profiles/dwilkes_more/50baseball.html ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100610100545/http://www.law.uga.edu/academics/profiles/dwilkes_more/50baseball.html |date=2010-06-10 }} (೨೦೦೬) & [http://digitalcommons.law.uga.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1064&amp;context=fac_pm ದ ರಿಟ್ ಆಫ್ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಇನ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾ] (೨೦೦೭) & [http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?path=/GovernmentPolitics/Government/StateGovernment/ConstitutionalHistory&amp;id=h-3741 ರಿಟ್ ಆಫ್ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121211221825/http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Home.jsp |date=2012-12-11 }}, [http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Home.jsp ದ ನ್ಯೂ ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121211221825/http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Home.jsp |date=2012-12-11 }} ದಿಂದ (೨೦೦೯). == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಪುನರ್ವಶ ಕಾನೂನು 2007]] * [[ಮಿಲಿಟರಿ ಕಮಿಷನ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್ ಆಫ್ 2006]] * [[ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಹೈಡ್,ಫಸ್ಟ್ ಅರ್ಲ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾರೆಡನ್]] * [[ನೇಮಿನೆಮ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವೆಬಿಮಸ್]] * [[ನಿರಂಕುಶ ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಸೆರೆವಾಸ]] * [[ಫಿಲಿಫೈನ್ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಪ್ರಕರಣಗಳು]] * ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಬರಹಗಾರ ಅಲಾನ್ ಬೆನೆಟ್‌ರಿಂದ ನಾಟಕ [[ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ (ನಾಟಕ)]] * [[ಕಾನೂನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಶಬ್ದಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[subpoena duces tecum]] * [[subpoena ad testificandum]] * [[ದೇಹ ಇಲ್ಲದೆ ಕೊಲೆಯ ದೋಷ ನಿರ್ಣಯ]] * [[ಹೆಬಿಯಸ್ ಡಾಟಾ]] == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://denouncetorture.amnestyusa.org/site/c.huITL9MVJxE/b.2607193/k.BDCC/Habeas_corpus_Restoration_Act_of_2007__Background.htm ಆಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೇಜ್ ಆನ್ ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ರೆಸ್ಟೊರೇಶನ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್ ಆಫ್ 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071012102328/http://denouncetorture.amnestyusa.org/site/c.huITL9MVJxE/b.2607193/k.BDCC/Habeas_corpus_Restoration_Act_of_2007__Background.htm |date=2007-10-12 }} * [http://www.barristermagazine.com Barristermagazine.com] * [http://www.inmatelaw.org Inmatelaw.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170915222707/http://inmatelaw.org/ |date=2017-09-15 }} * [http://www.lectlaw.com/def/h001.htm LectLaw.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100804004538/http://www.lectlaw.com/def/h001.htm |date=2010-08-04 }} * [http://tides.sfasu.edu/ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಟೈಡ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060822022222/http://tides.sfasu.edu/ |date=2006-08-22 }} ನಿಂದ [http://tides.sfasu.edu/AN18/SHHIV_40.php?culture=2&amp;chrono=5&amp;index=0 ಏಪ್ರಿಲ್ 16ರಂದು ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್‌ಗೆ ಮನವಿ, 1843] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060822022222/http://tides.sfasu.edu/ |date=2006-08-22 }} * [http://www.thislife.org/Radio_Episode.aspx?episode=331 ದಿಸ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಲೈಫ್ 331: Habeas Schmabeas 2007] * [http://www.findhabeas.com ಹೇಬಿಯಸ್ ಪತ್ತೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130528025309/http://findhabeas.com/ |date=2013-05-28 }} {{DEFAULTSORT:Habeas Corpus}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯಾಂಗಬದ್ಧವಾದ ಕಾನೂನು]] [[ವರ್ಗ:ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಕಾನೂನುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಕಾನೂನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪದಗಿಚ್ಛಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉದಾರವಾದ]] [[ವರ್ಗ:ವಿಶೇಷಾಧಿಕಾರ ಆಜ್ಞಾ ಪತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಕಾನೂನು ತತ್ವಜ್ಞಾನ]] jqkpus5jo5nu9j2gowuak5yw5fsdjhz 0 24090 1374442 1333771 2026-05-31T05:45:14Z ~2026-27782-86 99318 /* ವೃತ್ತಿಜೀವನ */ 1374442 wikitext text/x-wiki {{npov}} {{Fanpov|date=21 April 2021}} '''ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದ ರಾವ್‌'''ರವರು, [[ಕನ್ನಡ]]ದ [[ಪದಬಂಧ]] ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦,೦೦೦ ಪದಬಂಧಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದುವರೆವಿಗೂ ಇವರು ರಚಿಸಿರುವ ಪದಬಂಧಗಳಿಗಾಗಿ ಹನ್ನೆರಡು ಲಕ್ಷ ಸುಳುಹುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಪದಬಂಧಗಳು ಕನ್ನದದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತ್ರಿಕೆಗಳು ಹಾಗು ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಪದಬಂಧ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಇವರು ಅಗ್ರಗಣ್ಯರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪದಬಂಧ ರಚಿಸುವ ಮೂಲಕ 2015, 2016 ಹಾಗೂ 2017ರ ಲಿಮ್ಕಾ ದಾಖಲೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ==ಜೀವನ== ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ [[ಕೋಲಾರ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಬ್ಬಣಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ೨೪, ೧೯೫೩ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಎ.ಆರ್.ನಾರಾಯಣರಾವ್, ತಾಯಿ ಕಾವೇರಮ್ಮ. ಅಬ್ಬಣಿ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಕೋಲಾರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮುಗಿಸಿ, ವಿಜ್ಞಾನ ಪದವೀಧರರಾದರು. ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ [[ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ೧೯೭೫ರಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== {{Like resume|section|date=21 April 2021}} ಕೋಲಾರದಿದ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುವ [[ಕೋಲಾರಪತ್ರಿಕೆ]] ದೈನಿಕದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿ (೧೯೭೫) ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕೋಲಾರದಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ [[ಹೊನ್ನುಡಿ]] ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ (1979) ಮೂರು ವರ್ಷ ಕಾಲ ಆ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಮುನ್ನೆಡೆಸಿದರು. ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುವ ದೈನಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ನಿತ್ಯ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಲೇಖನ ಬರೆದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ `ಹೊನ್ನುಡಿ` ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ತಾ ಇಲಾಖೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡು, ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕಾ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೧೯೮೮ರಿಂದ ೧೯೯೦ರವರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಸಂಪರ್ಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ, ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ [[ಹಾಸನ]] ಜಿಲ್ಲಾ ವಾರ್ತಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ವಾರ್ತಾ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೧೯೯೨ರಿ0ದ ೧೯೯೬ರವರೆಗೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಪತ್ರಿಕಾ ಕಾರ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಅನುಭವಹೊಂದಿದರು. ೧೯೯೬ರಿಂದ ೨೦೦೦ರವರೆವಿಗೂ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲಾ ವಾರ್ತಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೨೦೦೦ರಿ0ದ ೨೦೦೩ರವರೆವಿಗೂ [[ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ೨೦೦೩ರಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾರ್ತಾ ಇಲಾಖೆಯ ಸುದ್ದಿ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ೨೦೦೪ರ ನವೆಂಬರ್‍ನಿಂದ ೨೦೧೧ರ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಸುಮಾರು ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬೆಂಗಳೂರು ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಹಾಗೂ ಒಳಚರಂಡಿ ಮಂಡಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2013ರಲ್ಲಿ ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲಾ ವಾರ್ತಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, 2013ರ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದರು. 2014ರಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಿ.ಎಂ.ಎಸ್ ಸಮೂಹ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2016ರಿಂದ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಪ್ರಿಯಾಂಕ್ ಖರ್ಗೆ ಅವರ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಮನ್ವಯಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (2016), ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ (2018), ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (2023). ==ಸಾಧನೆ== {{Like resume|section|date=21 April 2021}} ===ಪದಬಂಧ ಹಾಗೂ ಲೇಖನಗಳು=== ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪದಬಂಧಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ ಇವರು ಇಲ್ಲಿಯವರೆವಿಗೂ 40,000 ಪದಬಂಧಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುವ ನಿತ್ಯ ಪದಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರಹ್ಲಾದ್ ಅವರದೆ. ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಪುರವಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಪದಬಂಧಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಂಧಗಳೊಂದಿಗೆ, [[ಸಿನಮಾ|ಸಿನಿಮಾ]], [[ಸಾಹಿತ್ಯ]], ಅಪರಾಧ, [[ವಿಜ್ಞಾನ]], ಪುರಾಣ, ತಿಂಡಿ-ತಿನಿಸು, ಕ್ರೀಡೆ ಮುಂತಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪದಬಂಧಗಳನ್ನು ಇವರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದುವರೆವಿಗೂ 8 ಸಾವಿರ ಸಿನಿಮಾ ಪದಬಂಧಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 40 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲು ಪದಬಂಧಗಳು ಇವರಿಂದ ರಚಿತಗೊಂಡಿವೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದ್ ಅವರು ಸುಮಾರು 12 ಲಕ್ಷ ಸುಳುಹುಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ರಚಿಸಿದ ಪದಬಂಧಗಳು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಾದ, [[ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]], [[ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಕನ್ನಡಪ್ರಭ|ಕನ್ನಡ ಪ್ರಭ]], [[ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಮಂಗಳ]], [[ಬಾಲಮಂಗಳ]], [[ತರಂಗ]], ಈ ಸಂಜೆ, ಅರಗಿಣಿ, ಪ್ರಿಯಾಂಕ, ಚಿತ್ರ, ಕಂದಾಯವಾತೆ೯ ಮುಂತಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ `ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ`, `ಕನ್ನಡಪ್ರಭ`, `ಸಂಯುಕ್ತಕರ್ನಾಟಕ` ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ನಿತ್ಯ ಪದಬಂಧ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿ ನಿತ್ಯ ಪದಬಂಧ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ವೈ.ಎನ್.ಕೆ ಸಾರಥ್ಯದ `ಕನ್ನಡಪ್ರಭ` ಪತ್ರಿಕೆಯದಾದರೆ, ಈ ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಮೊದಲು ಪದಬಂಧ ಬರಯಲಾರಂಭಿಸಿದವರು ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್. `ಪ್ರಜಾವಾಣಿ` ಸಿನಿಮಾರಂಜನೆ ಪುರವಣಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 15 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಇವರ ಸಿನಿಮಾ ಪದಬಂಧ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. `ಮಂಗಳ` ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ 25 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿವಾರ ಪದಬಂಧ ಹಾಗೂ ಪದಾನ್ವೇಷಣೆ ಕ್ವಿಜ್ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿವೆ. `ಬಾಲಮಂಗಳ` ಪಾಕ್ಷಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸುಳಿವುಗಳ ಮೂಲಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದಬಂಧ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ ಜ್ಞಾನ ಕ್ವಿಜ್ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. `ಪ್ರಿಯಾಂಕ` ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಸುಮಾರು 12 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪದಬಂಧ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ರವಿ ಬೆಳಗೆರೆ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಪುನರಾರಂಭಗೊಂಡ `ಕರ್ಮವೀರ` ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆಯಿಂದ ಪದಸಂಪದ ಬರೆದುಕೊಟ್ಟ ಖ್ಯಾತಿಯೂ ಪ್ರಹ್ಲಾದ್ ಅವರದೆ. `ಕರ್ಮವೀರ` ಸಾಪ್ತಾಹಿಕಕ್ಕಾಗಿ ಚರ್ವಿತಚರ್ವಣ ಹಾಗೂ ಒಳಗುಟ್ಟು ಹೆಸರಿನ ವಿಶೇಷ ಫಜಲ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿರುವ `ಕಂದಾಯ ವಾರ್ತೆ` ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತವೆನಿಸುವ ಪದಬಂಧ ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಾಸಿಕ `ಚಿತ್ರ` ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಪದಬಂಧ ಹಾಗೂ ಸಿನಿಮಾ ಕ್ವಿಜ್ ಬರೆದುಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. `ಈಸಂಜೆ` ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿವಾರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪದಬಂಧಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದ ಏಕಮೇವ ಸಿನಿಮಾ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ `ಅರಗಿಣಿ` ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆಯಿಂದ ಇವರ ಗಿಣಿಬಂಧ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. `ಸಿಲ್ಲಿಲಲ್ಲಿ` ಹಾಗೂ `ಪಾಪಪಾಂಡು` ಧಾರಾವಾಹಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಪದಬಂಧ ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ `ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ` ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. `ಜನವಾಹಿನಿ` ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ಇವರ ಪದವಾಹಿನಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ಇವರ ಪೋಣಿಸುಪದವ ಬಂಧವನ್ನು 15 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. `ಮಂಗಳ` ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಲ ಕನ್ನಡದ ಖ್ಯಾತ ಬರಹಗಾರರ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪದಬಂಧ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಂಪೆಯ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜನಪ್ರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪತ್ರಿಕೆ `ವಿಜ್ಞಾನಸಂಗಾತಿ`ಗಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷ ಕಾಲ ವಿಜ್ಞಾನ ಪದಬಂಧ ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕ್ವಿಜ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸಕಾಂರದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಾದ `ಜನಪದ`, `ಯುವಕರ್ನಾಟಕ`, `ಮಾರ್ಚ್ಆಫ್ ಕರ್ನಾಟಕ` ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೂ ಇವರು ಪದಬಂಧ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. `ಸಂಚು`, `ಪಲೀಸ್ಫೈಲ್`, `ಪೊಲೀಸ್ ನ್ಯೂಸ್` ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅಪರಾಧ ಪದಬಂಧಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. `ಹೋಟೆಲ್ಪತ್ರಿಕೆ`ಗಾಗಿ ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸು ಪದಬಂಧ ಇವರಿಂದ ಸಿದ್ದಗೊಂಡಿದೆ. ಮುಂಬಯಿನಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ `ಉದಯರಾಗ` ಹಾಗೂ ನವದೆಹಲಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ `ದೆಹಲಿ ವಾರ್ತೆ` ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ನಿತ್ಯ ಪದಬಂಧ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮದರಾಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಚಂದಮಾಮ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾಸಿಕಗಳಾದ `ವಿಜಯಚಿತ್ರ` ಹಾಗು `ವನಿತಾ` ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷ ಪದಬಂಧಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಸುದ್ದಿಜಾಲ `ಕರ್ನಾಟಕ ನ್ಯೂಸ್ ನೆಟ್`ಗಾಗಿ ಇವರು ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಪದಬಂಧ ರಾಜ್ಯದ ಹಲವಾರು ಜಿಲ್ಲಾ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಅಭಿಮಾನಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಹೊರ ತರುತ್ತಿದ್ದ `ಅಭಿಮಾನಿ`, `ಅಭಿಮಾನ` ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ, `ತಾಯಿ`, `ಕ್ರೀಡಾಭಿಮಾನಿ` ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹಲವು ವರ್ಷ ಕಾಲ ಪದಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆದುಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಪದಬಂಧಗಳಿಗೇ ಮೀಸಲಾಗಿ ಹೊರ ಬಂದ `ಶೃತಿ` ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಹಲವು ತಿಂಗಳು ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಗೆ 50ರ0ತೆ ಪದಬಂಧಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಾದ `ರಂಗವಲ್ಲಿ`, `ಸ್ಟಾರ್`, `ಸಿನಿಮಾ ಮಕರಂದ` ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪದಬಂಧಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಗೊಂಡ ಹಲವು ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆಗಳಲ್ಲ್ಲೇ ಇವರ ಪದಬಂಧ ಅಂಕಣ ಇತ್ತೆಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಪದಬಂಧಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಚಲನಚಿತ್ರ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. `ಅರಗಿಣಿ` ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಸ್ಮರಣೀಯ ಚಿತ್ರಗಳು, ಕರ್ಮವೀರಕ್ಕಾಗಿ ಗತವೈಭವ, ಮಂಗಳ ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖನ ಮಾಲೆ ಹಲವಾರು ವರ್ಷ ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹೊರ ತಂದಿರುವ ಕಿರಿಯರ ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಉದಯಬಾನು ಕಲಾಸಂಘ ಹೊರ ತಂದಿರುವ ಬೃಹತ್ ಕೃತಿ ಬೆಂಗಳೂರುದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಂಗಳ, ಬಾಲಮಂಗಳ, ಕರ್ಮವೀರ, ಅರಗಿಣಿ, ಸ್ಟಾರ್, ಸಂಯುಕ್ತಕರ್ನಾಟಕ, ಸಿನಿಮಾಮಕರಂದ, ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆ ವಿಡಿಯೋ ಮ್ಯಾಗ್ಜೆನ್ಗಾಗಿ ಕ್ವಿಜ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಾರ್ತ ಇಲಾಖೆ ಸಾದರ ಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕ ವಾರ್ತಾಚಿತ್ರ, ಅವಲೋಕನಕ್ಕಾಗಿ ನಿರೂಪಣಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿರುವ ಜನಪದ, ಕರ್ನಾಟಕವಿಕಾಸ, ಸಹಕಾರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. 1996ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೊರತಂದ `ನಂದೂಸ್ಪೀಕ್ಸ್` ಪತ್ರಿಕೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವಾರು ಲೇಖನಗಳು, ಕಥೆ, ಕವನಗಳು ಮಲ್ಲಿಗೆ, ವಾರಪತ್ರಿಕೆ, ತರಂಗ, [[ರೂಪತಾರ]], [[ಸುಧಾ (ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆ)|ಸುಧಾ]], ಚಿತ್ರ, ಪ್ರಿಯಾಂಕ ಮುಂತಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಕವಿ ದೊಡ್ಡರಂಗೇಗೌಡರ ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥ `ಜಾನಪದಜಂಗಮ`ಕ್ಕಾಗಿ ಜಾನಪದ ಸೊಗಡಿನ ಜೋಪಾನಕಾರ ಲೇಖನ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.ಡಿ.ಎಸ್.ವೀರಯ್ಯನವರ ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥ ಹೋರಾಟದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ಕೃತಿಗಾಗಿ `ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ: ದಲಿತ ಸಂವೇದನೆ` ಲೇಖನ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆ ಗೆಜೆಟಿಯರ್‍ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಡೆ ಇವರ ಹೆಸರು ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ನಲ್ಲಿ ಇವರ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿ.ಎಸ್.ನಂಜುಂಡಯ್ಯ ಅವರ `ಅಮ್ಮ ಪಂಡರಿಬಾಯಿ` ಹಾಗೂ `ಅಭಿನಯ ಸವ್ಯಸಾಚಿ ಹೆಚ್.ಎಲ್.ಎನ್.ಸಿಂಹ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕವಿ [[ಕೆ. ಎಸ್. ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್|ಕೆ.ಎಸ್.ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್]] ಅವರ ಅಭಿನಂದನಗ್ರಂಥ `ನಿಸಾರ್ ನಿಮಗಿದೋ ನಮನ` ಹೆಬ್ಬೊತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಡಾ.ರಾಜಕುಮಾರ್ ಹಾಗೂ ನಿಸಾರ್ ಕುರಿತ ಲೇಖನ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಚಿಂತಾಮಣಿಯ ವೆ.ಎಸ್.ಗುಂಡಪ್ಪನವರ ಸ್ಮರಣಸಂಚಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಸ್ಮರಣಸಂಚಿಕೆಗಳಿಗೆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಅವರ ಪದಬಂಧ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು: ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ (ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ), ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ (ಪ್ರತಿ ನಿತ್ಯ), ಮಂಗಳ (ಪ್ರತಿವಾರ), ಅರಗಿಣಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ), ಪ್ರಿಯಾಂಕ (ಮಾಸಿಕ), ಚಿತ್ರ (ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಾಸಿಕ). ಆನ್‍ಲೈನ್ ಮೂಲಕ `ಇಂಡಿಕ್ರಾಸ್` ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಅವರ ಪದಬಂದಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಕನ್ನಡಿಗರು ನಿತ್ಯ ಪದಬಂಧ ತುಂಬಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಅವರ ಪದಬಂಧ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು: ಕನ್ನಡಪ್ರಭ (ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ), ಈಸಂಜೆ (ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ), ಪ್ರಜಾವಾಣಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ-ಪ್ರತಿವಾರ), ಬಾಲಮಂಗಳ (ಪಾಕ್ಷಿಕ), ದೆಹಲಿವಾರ್ತೆ (ನವದೆಹಲಿ-ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ), ಉದಯರಾಗ (ಮುಂಬಯಿ-ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ), ರಂಗವಲ್ಲಿ (ವಾಪ), ಚೆಲುವೆ (ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆÀ), ಹೋಟೆಲ್ ಪತ್ರಿಕೆ (ಪಾಕ್ಷಿಕ ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸು), ರಾಜಕೀಯಸುದ್ದಿ (ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆÀ), ಮಾರ್ಚ್ ಆಫ್ ಕರ್ನಾಟಕ (ಮಾಸಿಕ-ವಾರ್ತಾ ಇಲಾಖೆ), ಜನಪದ (ಮಾಸಿಕ-ವಾರ್ತಾಇಲಾಖೆ), ಯುವ ಕರ್ನಾಟಕ (ಮಾಸಿಕ-ಯುವಜನಸೇವಾ ಇಲಾಖೆ), ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಗಾತಿ (ಮಾಸಿಕ-ಕನ್ನಡ ವಿ.ವಿ, ಹಂಪೆ), ವಿಜಯಚಿತ್ರ (ಮಾಸಿಕ-ಚಲನಚಿತ್ರ, ಚಂದಮಾಮ ಪ್ರಕಟಣೆ), ವನಿತಾ (ಮಾಸಿಕ-ಚಂದಮಾಮ ಪ್ರಕಟಣೆ), ಪೆÇಲೀಸ್ ನ್ಯೂಸ್ (ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆ-ಅಪರಾಧ), ಪೆÇಲಿಸ್ ಫೈಲ್ (ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆ-ಅಪರಾಧ), ಸಂಚು (ಮಾಸಿಕ-ಅಪರಾಧ), ತಾಯಿ (ಮಾಸಿಕ-ಗೃಹ), ಕ್ರಿಡಾಭಿಮಾನಿ (ಮಾಸಿಕ-ಕ್ರೀಡೆ), ಅಭಿಮಾನಿ-(ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆ), ಅಭಿಮಾನ (ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ), ತರಂಗ (ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ), ಕನ್ನಡಮ್ಮ (ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ), ಕೆ.ಎನ್.ಎನ್ ನ್ಯೂಸ್‍ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ಹಲವಾರು ಜಿಲ್ಲಾಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಶೃತಿ (ಪದಬಂಧ ಮಾಸಿಕ), ಜನವಾಹಿನಿ (ಪ್ರತಿ ವಾರ), ಕರ್ಮವೀರ (ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆÀ), ಈಸಂಜೆ (ಪ್ರತಿ ವಾರ-ಸಿನಿಮಾ), ಕಂದಾಯ ವಾರ್ತೆ (ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ ಮಾಸಿಕ), ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ (ಪ್ರತಿ ವಾರ), ಕೃಷ್ಣವೇದಾಂತ ದರ್ಶನ (ಮಾಸಿಕ-ಇಸ್ಕಾನ್), ಇಂಡಿಕ್ರಾಸ್ ಆನ್‍ಲೈನ್ ಪದಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ಪದಬಂಧ ಪುಸ್ತಕಗಳು. ===ಕೃತಿಗಳು=== 2005ರ ಜುಲೆನಲ್ಲಿ ಡಾ.ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯದ ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಚಿನ್ನದ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ `ಸಾರ್ಥಕಸುವರ್ಣ` ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಡಾ.ರಾಜಕುಮಾರ್ ಜೀವನ ಸಾಧನೆ ಕುರಿತು ಇವರು ಬರೆದ `ಬಂಗಾರದಮನುಷ್ಯ` ಕೃತಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿತು. ಈ ಕೃತಿ ಅಮೆರಿಕಾದ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿಸಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಕ್ಕ ಸಮ್ಮೇಳನ, ಕುವೈತ್ ಕನ್ನಡ ಸಂಘ, ಲಂಡನ್ ಕನ್ನಡ ಸಂಘ ಹಾಗೂ ನ್ಯೂಜರ್ಸಿ ಕನ್ನಡ ಸಂಘಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ 115 ಮಂದಿ ಮಹಾನುಭಾವರ ಪರಿಚಯ ಲೇಖನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ `ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆ ಬೆಳಗಿದವರು` ಕೃತಿ 2007ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆಗೊಂಡಿತು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಇವರು ರಚಿಸಿದ ಪದಬಂಧಗಳ 5 ಪುಸ್ತಕಗಳು 2008ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು. 2008ರ ಮೆ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ `ಬಂಗಾರದಮನುಷ್ಯ` ಕೃತಿಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷಾಂತರ 'ದಿ ಇನ್ಮಿಟಬಲ್ ಆಕ್ಟರ್ ವಿತ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ವಾಯ್ಸ್' ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯೂಜರ್ಸಿ ಕನ್ನಡ ಸಂಘ `ಬೃಂದಾವನ` ಲೋಕಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಎಂ.ಬಿ.ಮಲ್ಲಿಕಾ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಂಡಲಿ ವಜ್ರಮಹೋತ್ಸವ ಅಂಗವಾಗಿ ಡಾ.ಬರಗೂರು ರಾಮಚಂದ್ರಪ್ಪ ಻ವರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಹೊರ ತಂದ 75 ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಡಾ.ರಾಜಕುಮಾರ್ ಹಾಗೂ ಕರಿಬಸಯ್ಯನವರ ಬಗ್ಗೆ 2 ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ರಚಿಸಿದ ಭಾವಗೀತೆಗಳ ಸಾಂದ್ರಿಕೆ ವಸಂತ ಮಲ್ಲಿಕಾ 2009ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು. ಪುತ್ತೂರು ನರಸಿಂಹ ನಾಯಕ್ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿರುವ ಈ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಗಾಯಕಿ ಶ್ರೀಮತಿ ವಸಂತ ಶಶಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. 2008ರ ಮೆ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಇವರು ರಚಿಸಿದ ಬಂಗಾರದಮನುಷ್ಯ ಕೃತಿಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷಾಂತರ 'ದಿ ಇನ್ಮಿಟಬಲ್ ಆಕ್ಟರ್ ವಿತ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ವಾಯ್ಸ್' ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯೂಜರ್ಸಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಸಿಂಗಪುರ, ಮಲೇಷಿಯಾ, ಫಿಲಿಫೈನ್ಸ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. *'''ಬಂಗಾರದ ಮನುಷ್ಯ''' (ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ) : ಕನ್ನಡದ ಮೇರುನಟ ಡಾ.ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಾದ 'ಬಂಗಾರದ ಮನುಷ್ಯ' ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಇವರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ.ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ ಅಭಿನಯದ ೨೦೮ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಡಾ.ರಾಜಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ಜೀವನ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಬಂಗಾರದ ಮನುಷ್ಯ ಪುಸ್ತಕ 'ಡಾ.ರಾಜಕುಮಾರ್: ದಿ ಇನ್ಮಿಟಬಲ್ ಆಕ್ಟರ್ ವಿಥ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ವಾಯ್ಸ್'ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗೆ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂದಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕ ಅಮೆರಿಕ ದೇಶದ ನ್ಯೂಜಸಿ೯ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು. ಆ ಸಂದಭ೯ದಲ್ಲಿ ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದ ರಾವ್‌ ಅವರನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯೂಜಸಿ೯ ನಗರದ ಕನ್ನಡ ಸಂಘ ಬೃಂದಾವನ ಅಮೆರಿಕೆಗೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡು ಸನ್ಮಾನ ಮಾಡಿತು. ನಟರೊಬ್ಬರನ್ನು ಕುರಿತ ಮೊದಲ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪುಸ್ತಕ ಇದಾಗಿದ್ದು,ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡಯಾದ ಡಾ.ರಾಜಕುಮಾರ್ ಕುರಿತ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕವೂ ಆಗಿದೆ. *'''ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆ ಬೆಳಗಿದವರು''' ಇವರ ಎರಡನೆಯ ಪುಸ್ತಕ. ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿದ ೧೧೫ ಮಂದಿ ಮಹಾನುಭಾವರ ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. *ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ೭೫ ವಷ೯ಗಳು ಸಂದ ಸಂದಭ೯ದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಮಹಾನುಭಾವರನ್ನು ಕುರಿತು ಕನಾ೯ಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಂಡಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ೭೫ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಡಾ.ರಾಜಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಟಿ.ಎಸ್.ಕರಿಬಸಯ್ಯನವರನ್ನು ಕುರಿತ ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. *'''ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಪದಬಂಧ ಪುಸ್ತಕಗಳು''': ೨೦೦೮ರ ಫಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಇವರು ವಿವಿಧ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ರಚಿಸಿದ ಪದಬಂಧಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ೫ ಪದಬಂಧ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಪದಬಂಧ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಇವಾಗಿವೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದೊಂದು ದಾಖಲೆ. ೫ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ೨ ಸಾಮಾನ್ಯ, ೧ ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾ ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಂದು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಸಿದ್ಡಪಡಿಸಿದ ಪದಬಂಧ ಪುಸ್ತಕಗಳಾಗಿವೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪದಬಂಧ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ೮೮ ವಷ೯ಗಳ ನಂತರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪದಬಂಧ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿರುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. *'''ಜೈತ್ರಯಾತ್ರೆ''': ಹಿರಿಯ ಐ.ಎ.ಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಕೆ.ಜೈರಾಜ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ರಚಿಸಿದ "ಜೈತ್ರಯಾತ್ರೆ" ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದರು. ೨೦೧೨ರ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸದಾನಂದಗೌಡ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಲೋಕಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಞರಾದ ಎನ್.ಆರ್.ನಾರಾಯಣಮೂರ್ತಿ, ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮ್ಮಾನಿತ ಲೇಖಕ ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲಕ ಶ್ರೀ ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆ, ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ.ಎನ್.ವೆಂಕಟಾಚಲಯ್ಯ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. *'''ವಸಂತ ಮಲ್ಲಿಕಾ''' : ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದ ರಾವ್‌ ಕವಿಗಳು ಆಗಿದ್ಫ್ದು ಇವರು ಬರೆದ ೯ ಭಾವಗೀತೆಗಳ ಸಿ.ಡಿ ವಸಂತ ಮಲ್ಲಿಕಾ ೨೦೦೮ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಲೋಕಾಪ೯ಣೆಗೊಂಡಿತು. ಅಮೆರಿಕ ದೇಶದ ನ್ಯೂಜಸಿ೯ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಐ.ಟಿ ಎಂಜನಿಯರ್ ಶ್ರೀಮತಿ ವಸಂತ ಶಶಿ ಅವರು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದು, ಖ್ಯಾತ ಗಾಯಕ ಪುತ್ತೂರು ನರಸಿಂಹ ನಾಯಕ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. *'''ಪದಲೋಕ''' ಮತ್ತು '''ಪದಕ್ರೀಡೆ''' 2013ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮತ್ತೆರಡು ಪದಬಂಧ ಪುಸ್ತಕಗಳು. ವಿಶ್ವ ಪದಬಂಧ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ಅಂಗವಾಗಿ ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಅವರು ಈ ಎರಡು ಪದಬಂಧ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದರು. ವಸಂತ ಪ್ರಕಾಶನ ಪ್ರಕಾಶನಗೊಳಿಸಿದ ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ತಲಾ 160 ಪದಬಂಧಗಳನ್ನು ಅಡಕಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಬಹುಪಾಲು ಓದುಗರ ನೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಣ `ಪದಬಂಧ`. ಭಾಷಾ ಪ್ರೌಢಿಮೆ, ಮನೋವಿಕಾಸ ಮತ್ತು ಮನೋಲ್ಲಾಸಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗುವ `ಪದಬಂಧ`ದ ಇತಿಹಾಸ ಒಂದು ಶತಮಾನದ್ದ್ಲು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ರಾಜನೊಬ್ಬ ಕಾಲಹರಣಕ್ಕಾಗಿ ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮೇಲಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷರಗಳ ಜೋಡಿಸಿ ಮಾಡಿದ ಪದರಚನೆಯೇ ಪದಬಂಧದ ಉಗಮವಾಗಲು ಕಾರಣ. ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪದಬಂಧ ಮೊದಲು ಮೂಡಿದ್ದು 1913ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 21ರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ. ಕ್ರಿಸ್‍ಮಸ್ ವಿಶೇóಷಾಂಕದಲ್ಲಿ ಏನಾದರೊಂದು ವಿಶೇಷ ಆಳವಡಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ `ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವರ್ಡ್` ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕ ಆರ್ಥರ್ ವಿನ್ನೆ ಪದಗಳ ಆಟದೊಂದಿಗೆ ಓದುಗರ ನೋಟವನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು `ವರ್ಡ್‍ಕ್ರಾಸ್` ಎಂಬ ಅಂಕಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ನಂತರ, ಆ ಆಂಕಣ ಎಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತೆಂದರೆ ಇತರೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳೂ ಇಂತಹುದೇ ಅಂಕಣವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪುರವಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲೇ ಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯುಂಟಾಯಿತು. ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಅವರ ಪದಬಂಧಗಳು ಪ್ರತಿ ನಿತ್ಯ `ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ` ಹಾಗೂ `ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ` ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, `ಮಂಗಳ` ಮತ್ತು `ಅರಗಿಣಿ` ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು, 'ಪ್ರಿಯಾಂಕ` `ಚಿತ್ರ` `ಕಂದಾಯವಾರ್ತೆ` ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. `ಪ್ರಜಾವಾಣಿ` ಸಿನಿಮಾರಂಜನೆ, `ಕರ್ಮವೀರ`, `ಸಂಯುಕ್ತಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ, `ಕನ್ನಡಪ್ರಭ` ಸೇರಿದಂತೆ 40ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಪದಬಂಧಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಆನ್‍ಲೈನ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ನಿತ್ಯ ಅನಾವರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ `ಇಂಡಿಕ್ರಾಸ್.ಕಾಮ್`ಗಾಗಿಯೂ ಪದಬಂಧಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. *'''ಪ್ರಾಣಪದಕ''' ಡಾ.ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ಕುರಿತ 2013ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಸಂಗತಿಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ಪುಸ್ತಕ. ಶ್ರೀಮತಿ ಪಾರ್ವತಮ್ಮ ರಾಜಕುಮಾರ್ ನೆನಪಿನಾಳದಲ್ಲಿನ ಡಾ.ರಾಜಕುಮಾರ್ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುವ, ವಸಂತ ಪ್ರಕಾಶನ ಪ್ರಕಾಶನಗೊಳಿಸಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪುಸ್ತಕ `ಪ್ರಾಣಪದಕ`. ಸುಮಾರು 120 ಪುಟಗಳ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಲೇಖನಗಳು `ಮಂಗಳ` ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಶ್ರೀಮತಿ ಪಾರ್ವತಮ್ಮ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂದರ್ಭಗಳÀಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರೊಂದಿಗೆ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. `ಪ್ರಾಣಪದಕ` ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ `ಮಂಗಳ` ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಈ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. ಕನ್ನಡದ ವರನಟ ಡಾ.ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಬದುಕಿನ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಬರೆದ `ಬಂಗಾರದ ಮನುಷ್ಯ` ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕ. ಈ ಪುಸ್ತಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗೆ `ಡಾ.ರಾಜಕುಮಾರ್ ಇನ್ಮಿಟಬಲ್ ಆಕ್ಟರ್ ವಿಥ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ವಾಯ್ಸ್` ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡು ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯೂಜರ್ಸಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು. ಕನ್ನಡದ ನಟರೊಬ್ಬರನ್ನು ಕುರಿತ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪುಸ್ತಕವೊಂದು ಭಾರತದ ಹೊರಗಡೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕ ಇದೆಂಬ ದಾಖಲೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಿತು. ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಡಾ.ರಾಜಕುಮಾರ್ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಮತಿ ಪಾರ್ವತಮ್ಮ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಲೇಖಕರ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡಿದ್ದರು. *'''ನನ್ನ ದಾರಿ ವಿಭಿನ್ನ ದಾರಿ-ರಜನಿಕಾಂತ್''' 2013ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಪುಸ್ತಕ. ನನ್ನ ದಾರಿ ವಿಭಿನ್ನ ದಾರಿ-ರಜನಿಕಾಂತ್` ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮೇರು ನಟ ರಜನಿಕಾಂತ್ ಅವರ ಜೀವನ-ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡ ನೆಲದ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಜನಿಕಾಂತ್ ಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ, ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲೂ ರಜನಿಕಾಂತ್ ಅವರ ಪಾತ್ರ ಹಿರಿದೆಂಬುದನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಳೇಪೇಟೆಯ `ನವಭಾರತ್ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್` ಸಂಸ್ಥೆ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತ ವೈ.ಜಿ.ಗಿರಿಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: `ರಜನಿಕಾಂತ್ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಅವರು ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾದ ಶ್ರೀಯುತರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ರಜನಿಕಾಂತ್ ಸುಂದರವಾಗಿ ಅನಾವರಣಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾಯರದು ಸುಭಗ ಶೈಲಿಯ ಬರವಣಿಗೆ. ಪ್ರಗಲ್ಭವಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅ.ನಾ.ಪ್ರ ನುರಿತವರು. ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಓದುಗರಿಗೆ ಕಷ್ಟಕೊಡುವವರಲ್ಲ.` *'''ಪದಬಂಧು''' ` 2013ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಅವರ ಅಭಿನಂದನಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೊರ ತಂದ ಸಂಭಾವನಾಗ್ರಂಥ. ಕವಿಗಳಾದ ಪ್ರೊ.ಕೆ.ಎಸ್.ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್, ಡಾ.ದೊಡ್ಡರಂಗೇಗೌಡ; ನಿವೃತ್ತ ಐ.ಎ.ಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಕೆ.ಜೈರಾಜ್; ಲೇಖಕರಾದ ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯ, ನಾರಾಯಣ ರಾಯಚೂರ್; ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ದಿಗ್ಗಜರಾದ ಕೆ.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸ್ವಾಮಿ, ಎಸ್.ಶಿವರಾಮ್, ನಾಗಾಭರಣ, ವಿ.ಮನೋಹರ್, ಕೆ.ಕಲ್ಯಾಣ್; ಪತ್ರಕರ್ತರಾದ ವೆಂಕಟನಾರಾಯಣ, ಖಾದ್ರಿ ಅಚ್ಚುತನ್, ಎ.ಎಸ್.ನಾರಾಯಣರಾವ್; ಗಾಯಕರಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ಚಂದ್ರಿಕಾ ಗುರುರಾಜ್, ಕಿಕ್ಕೇರಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಹಿರಿಯರು, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 80 ಮಂದಿ ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ನಿವೃತ್ತ ಜಂಟಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಕೆ.ಆರ್.ನರಸಿಂಹನ್, ಕರ್ನಾಟಕ ಗ್ಯಾಜೆಟಿಯರ್ನ ನಿವೃತ್ತ ಹಿರಿಯ ಸಂಪಾದಕರಾದ ಎಸ್.ಎ.ಜಗನ್ನಾಥ ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತರಾದ ವೈ.ಜಿ.ಗಿರಿಶಾಸ್ತ್ರಿ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. *'''ಶಾಂತಾ ಹುಬ್ಳೀಕರ್''' ರಾಷ್ಟ್ರೋತ್ಥಾನ ಪರಿಷತ್ತು 2014ರಲ್ಲಿ ಹೊರ ತಂದ 50 ಹೊತ್ತಿಗೆಗಳ `ಭಾರತ ಭಾರತಿ' ಪುಸ್ತಕಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಅವರು 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ 30-40ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ ಚಲನಚಿತ್ತರಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ತಾತಗೊಂಡಿದ್ದ ನಟಿ ಕನ್ನಡತಿ ಶಾಂತಾ ಹುಬ್ಳೀಕರ್ ಅವರನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಕಿರು ಪುಸ್ತಕ ರಚಿಸಿದ್ಧಾರೆ. *ದಣಿವಿಲ್ಲದ ಧಣಿ: ಬಿ.ಆರ್.ಪಂತುಲು '''ಕನ್ನಡದ ಮೇರು ನಿರ್ದೇಶಕ, ನಿರ್ಮಾಪಕ, ನಟ ಬಿ.ಆರ್.ಪಂತುಲು ಅವರನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಲೇಖಕ ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ರಚಿಸಿರುವ `ದಣಿವಿಲ್ಲದ ಧಣಿ` ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು. ದಿನಾಂಕ 15.11.206ರಂದುಕೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರವೀಂದ್ರ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸ ಬಯಲು ರಂಗಮಂದಿರದಲ್ಲಿ. ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದೆ ಪದ್ಮಶ್ರಿ ಡಾ. ಭಾರತಿ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಲೇಖಕ, ಪತ್ರಕರ್ತ   ಶ್ರೀ ಜೋಗಿ (ಗಿರೀಶ್ ರಾವ್) ಪುಸ್ತಕ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದರು. ನಿವೃತ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಪರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕೆ.ಜೈರಾಜ್, ವಾರ್ತಾ ಇಲಾಖೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎನ್.ಆರ್.ವಿಶುಕುಮಾರ್, ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಎಸ್.ವಿ.ರಾಜೇಂದ್ರಸಿಂಗ್ ಬಾಬು, ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞ ವೋಡೆ ಕೃಷ್ಣ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು.''' * '''ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ರಚಿಸಿರುವ ತಲಾ 100 ಪದಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ, ಮೆದುಳಿಗೆ ಕಸರತ್ತು ನೀಡುವ ವಿಭಿನ್ನವಾದ 5 ಪದಬಂಧ ಪುಸ್ತಕಗಳು 2017ರ ಜನವರಿ 16 ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡವು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಸವನಗುಡಿ ಬಿ.ಪಿ.ವಾಡಿಯ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಾಡಿಯ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿಗಳಾದ ಪ್ರೊ.ದೊಡ್ಡರಂಗೇಗೌಡ ಅವರು ವಸಂತ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೊರತಂದ ಪದಸಂಪದ, ಪದವ್ಯೂಹ, ಪದಜಾಲ, ಪದಜಗ ಮತ್ತು ಪದರಂಗ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಮರ್ಶಕರಾದ ಡಾ.ಜಿ.ಬಿ.ಹರೀಶ್ ಪದಬಂಧ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದರು. ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತರಾದ ವೆಂಕಟನಾರಾಯಣ ಅವರು ಸಮಾರಂಭದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆವಹಿಸಿದ್ದರು.''' ==ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ== ಕೋಲಾರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಅಬ್ಬಣಿ ಗ್ರಾಮದ ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪದಬಂಧ ರಚಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದು, 2024ನೆ ಸಾಲಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾದರು. ದಿನಾಂಕ 01.11.2024ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಧಾನಸೌಧದ ಮುಂಭಾಗ ನಡೆದ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ, ಉಪ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ.ಶಿವಕುಮಾರ್, ಗೃಹ ಸಚಿವ ಡಾ. ಜಿ.ಪರಮೇಶ್ವರ್, ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವ ಶಿವರಾಜ ತಂಗಡಗಿ, ವಿದಾನಪರಿಷತ್ತಿನ ಸಭಾಪತಿ ಬಸವರಾಜ ಹೊರಟ್ಟಿ ಶುಕ್ರವಾರ ವಿಧಾನಸೌಧದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು. https://kannadanewsnow.com/kannada/a-n-prahlada-rao-conferred-with-rajyotsava-award-for-writing-the-most-phrases-in-india/ https://epaper.deccanherald.com/Home/ShareArticle?OrgId=1110e81c33f&imageview=1 ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು== ಬೆಂಗಳೂರು, ಮಂಡ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೋಲಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸನ್ಮಾನಿಸಿ `ಪ್ರಜಾರತ್ನ`, `ಪದಬಂಧಬ್ರಹ್ಮ`, `ಪದಬಂಧಸಾಮ್ರಾಟ್` ಮುಂತಾದ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ. `ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯಪ್ರಶಸ್ತಿ`, `ಕರುನಾಭೂಷಣ` `ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಭೂಷಣ` ಮಂಡ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳೇ ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ `ಆರ್ಯಭಟ`, ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆ ಕೊಡಮಾಡುವ `ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ` `ಭಾರತರತ್ನ ಸರ್ ಎಂ.ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಸದ್ಬಾವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, `ಶ್ರೀಕಾಣ್ವಶ್ರೀ`, `ಶಿಂಷಾಶ್ರೀ` `ಬೆಂಗಳೂರು ರತ್ನ`, `ಹಂಸರತ್ನ` ಮುಂತಾದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸಂದಿವೆ. *'''ಅನಾಪ್ರ ಅರವತ್ತು''': ವಿಶ್ವ ಇಂದು `ಪದಬಂಧ ಶತಮಾನೊತ್ಸವ` ಆಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಪದಬಂಧ ರಚನೆಕಾರ ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ 60 ವಸಂತಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಮುನ್ನಡಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕಳೆದ 30 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪದಬಂಧ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಇಲ್ಲಿಯವರೆವಿಗೂ 40,000 ಪದಬಂಧಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದು, ಇವುಗಳಿಗಾಗಿ ಸುಮಾರು 12 ಲಕ್ಷ ಸುಳುಹುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಬಂಧ 2013ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7 ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರವೀಂದ್ರ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದಿನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯಿತು. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಪದಬಂಧ ಕಮ್ಮಟ, ಸಂಜೆ ಅನಾಪ್ರ ರಚಿಸಿದ ಗೀತೆಗಳ ಗಾಯನ, ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಅವರ ನಾಲ್ಕು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆ, ಸಂಭಾವನಾಗ್ರಂಥ ಬಿಡುಗಡೆ ಹಾಗೂ ಅಭಿನಂದನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ `ಪದಬಂಧ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ` ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಕನ್ನಡಿಗರದು. ಕವಿ, ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯರಾದ ಪ್ರೊ.ದೊಡ್ಡರಂಗೇಗೌಡ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತ ಐ.ಎ.ಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಕೆ.ಜೈರಾಜ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ನಾಗಣ್ಣ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಾಹಿತಿಗಳಾದ ವಿ.ಮನೋಹರ್ ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಸಂಜೆ 5 ಗಂಟೆಗೆ ಅನಾಪ್ರ ವಿರಚಿತ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಎಲ್.ಎನ್.ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಚಂದ್ರಿಕಾ ಗುರುರಾಜ್, ಆಕಾಂಕ್ಷ ಬಾದಾಮಿ, ಹೇಮಾಪ್ರಸಾದ್, ಅನುಪಮಾರಾವ್, ರಮ್ಯ ಹಾಡಿದರು. ಸಂಜೆ ನಡೆದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಕವಿ ಪ್ರೊ.ಕೆ.ಎಸ್.ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್ `ಅನಾಪ್ರ ಅರವತ್ತು` ಸಂಭಾವನಾಗ್ರಂಥ `ಪದಬಂಧು` ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಲೋಕಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಾದ ಅನಂತಕುಮಾರ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಸಾಹಿತಿ ಪ್ರೊ.ಎಂ.ಎಚ್.ಕೃಷ್ಣಯ್ಯ ಅಭಿನಂದನಾ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ಅವರ ನಾಲ್ಕು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡವು. `ಪದಕ್ರೀಡೆ` `ಪದಲೋಕ` `ಪ್ರಾಣಪದಕ` ಮತ್ತು `ನನ್ನ ದಾರಿ ವಿಭಿನ್ನ ದಾರಿ-ರಜನಿಕಾಂತ್` ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಕೆ.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸ್ವಾಮಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ವಿಜಯಕುಮಾರ್, ನಿರ್ಮಾಪಕ-ನಟ ಎಸ್.ಶಿವರಾಂ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ನಾಗಾಭರಣ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. * ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 33 ಸಾವಿರ ಪದಬಂಧ ರಚಿಸಿ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿರುವ ಅ.ನ.ಪ್ರಹ್ಲಾದ್‌ರಾವ್‌ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಲಿಮ್ಕಾ ಬುಕ್‌ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈವರೆಗೆ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪದಬಂಧ ರಚಿಸಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅ.ನ.ಪ್ರಹ್ಲಾದ್‌ರಾವ್‌ ಅವರಿಗೆ ಈ ಗೌರವ ಸಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.udayavani.com/kannada/news/23685/%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%AE%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B2%BE-%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%95%E0%B3%8D%E2%80%8C-%E0%B2%86%E0%B2%AB%E0%B3%8D-%E0%B2%B0%E0%B3%86%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%A1%E0%B3%8D%E2%80%8C%E0%B2%97%E0%B3%86-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B9%E0%B3%8D%E0%B2%B2%E0%B2%BE%E0%B2%A6%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%B5%E0%B3%8D%E2%80%8C#rGqGE1BA0zsv0I1l.99 |title=ಲಿಮ್ಕಾ ಬುಕ್‌ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್‌ಗೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್‌ - ಉದಯವಾಣಿ,೨೩ಜನವರಿ೨೦೧೫ |access-date=2015-01-25 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304120932/http://www.udayavani.com/kannada/news/23685/%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%AE%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B2%BE-%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%95%E0%B3%8D%E2%80%8C-%E0%B2%86%E0%B2%AB%E0%B3%8D-%E0%B2%B0%E0%B3%86%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%A1%E0%B3%8D%E2%80%8C%E0%B2%97%E0%B3%86-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B9%E0%B3%8D%E0%B2%B2%E0%B2%BE%E0%B2%A6%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%B5%E0%B3%8D%E2%80%8C#rGqGE1BA0zsv0I1l.99 |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು <[(http://www.limcabookofrecords.in/record-detail.aspx?rid=1027 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160504012148/http://www.limcabookofrecords.in/record-detail.aspx?rid=1027 |date=2016-05-04 }}]> 2015, 2016 ಹಾಗೂ 2017ರ ಲಿಮ್ಕಾ ದಾಖಲೆ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಇವರ ಹೆಸರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿರುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ==ಹೊರಸಂಪರ್ಕಗಳು== *http://www.thehindubusinessline.com/2001/05/14/stories/101444g3.htm *http://www.hindu.com/2005/07/10/stories/2005071016170100.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071001003913/http://www.hindu.com/2005/07/10/stories/2005071016170100.htm |date=2007-10-01 }} *http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2005/12/02/bangindx.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090730042841/http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2005/12/02/bangindx.htm |date=2009-07-30 }} *http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007070650300400.htm&date=2007/07/06/&prd=fr&{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *http://www.hinduonnet.com/thehindu/lf/2002/09/22/stories/2002092200070200.htm {{Webarchive|url=https://archive.today/20130103015103/http://www.hinduonnet.com/thehindu/lf/2002/09/22/stories/2002092200070200.htm |date=2013-01-03 }} *http://www.hindu.com/2006/04/14/stories/2006041416600500.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060415151841/http://www.hindu.com/2006/04/14/stories/2006041416600500.htm |date=2006-04-15 }} *http://www.hindu.com/2008/02/17/stories/2008021753500400.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090724083952/http://www.hindu.com/2008/02/17/stories/2008021753500400.htm |date=2009-07-24 }} *http://www.hindu.com/2008/05/02/stories/2008050262220400.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080506050102/http://www.hindu.com/2008/05/02/stories/2008050262220400.htm |date=2008-05-06 }} *http://www.deccanherald.com/content/May12008/state2008050165714 *http://www.silobreaker.com/DocumentClusterReader.aspx?Item=16_852455189{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *http://beta.hindustantimes.com/Redir.aspx?ID=3dab8699-c964-40f0-af59-{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೫೩ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪತ್ರಕರ್ತ]] ok5n5c731n6ilnv9heij3ijwmc2pnl6 0 24684 1374438 1336178 2026-05-30T22:33:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374438 wikitext text/x-wiki {{for|the video game series|Assassin's Creed (series)}} {{Infobox VG |title = Assassin's Creed |image = |caption = European cover |developer = [[Ubisoft Montreal]] |publisher = Ubisoft |designer = [[Patrice Desilets]] (creative director), [[Jade Raymond]] (producer) |composer = [[Jesper Kyd]] |series = [[Assassin's Creed (series)|Assassin's Creed]] |writer = [[Corey May]] |engine = [[Anvil (game engine)|Anvil (Scimitar)]] |resolution = [[720p]] |released = '''PlayStation 3''', '''Xbox 360''':<br/> {{vgrelease|NA=November 14, 2007<ref name="Assassins creed Dated">{{cite web | url = http://ve3d.ign.com/articles/news/35048/Jades-Ass-Has-Gone-Gold | title = Launch date announced | work = IGN | accessdate = October 25, 2007 | archive-date = ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27, 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071027071325/http://ve3d.ign.com/articles/news/35048/Jades-Ass-Has-Gone-Gold | url-status = dead }}</ref>|EU=November 14, 2007<ref>{{cite web | url = http://www.xbox.com/en-au/games/a/assassinscreed/ | title = Assassin's Creed game detail page at Xbox.com | accessdate=2008-04-04}}</ref>|AUS=November 21, 2007<ref>{{cite web | url = http://www.assassinscreed.com/ | title = Assassin's Creed official site | publisher = Ubisoft}}</ref>}} '''Microsoft Windows''':<br /> {{vgrelease|NA=April 8, 2008<ref name="Gamespot_ship_date">{{cite web | url = http://www.gamespot.com/pc/action/assassinscreed/similar.html?mode=versions&om_act=convert&om_clk=gssummary&tag=summary;versions | title = Unofficial PC ship dates on Gamespot | work = Gamespot | accessdate = February 26, 2008}}</ref>}} {{vgrelease|AUS=April 10/11, 2008<ref>{{cite web | url = http://www.ebgames.com.au/PC/product.cfm?ID=7546 | title = Assassin's Creed | publisher = EB Games Australia | accessdate=2008-04-04}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.ebgames.co.nz/PC/product.cfm?ID=7546 | title = Assassin's Creed | publisher = EB Games New Zealand | accessdate = 2008-04-04 | archive-date = 2008-04-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080411010430/http://www.ebgames.co.nz/PC/product.cfm?ID=7546 | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.game.com.au/viewtitle?code=ASSCREEPC | title = Assassin's Creed | publisher = GAME | accessdate = 2008-04-04 | archive-date = 2008-03-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080312064532/http://www.game.com.au/viewtitle?code=ASSCREEPC | url-status = dead }}</ref>}} {{vgrelease|EU=April 10, 2008}} |genre = [[Third person (video games)#Third person view games|Third person]] [[Action-adventure game|action-adventure]] |modes = [[Single-player video game|Single-player]] |ratings = {{vgratings|ESRB=M|PEGI=18+<ref>[http://www.ubi.com/FI/Games/Info.aspx?pId=4820 Ubisoft – Assassin's Creed<!-- Bot generated title -->]</ref>|BBFC=15|OFLCA=MA15+|OFLCZ=R13|USK=16}} |platforms = [[PlayStation 3]], [[Xbox 360]], Windows |media = [[Blu-ray Disc]], [[DVD#Dual layer recording|DVD-DL]], download |input = [[Gamepad]], [[keyboard (computing)|keyboard]] and [[mouse (computing)|mouse]] |version = Windows 1.02 (May 13, 2008)<ref>[http://www.ubi.com/US/Downloads/Info.aspx?dlId=2507 Ubisoft – Assassin's Creed]</ref>, PS3 1.10 (October 16, 2008) |requirements = ''See [[#Development|System requirements]]'' }} '''''ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್'' ''' ಎಂಬುದು ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಇತಿಹಾಸ/ಕಾಲ್ಪನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆಡಬಹುದಾದ ಸಾಹಸದ ಕಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಯುಬಿಸಾಫ್ಟ್ ಮಾನ್ಟ್ರಿಯಾಲ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದು, ಯುಬಿಸಾಫ್ಟ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. 2007ರ ನವೆಂಬರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ 3 ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ ಬಾಕ್ಸ್ (Xbox) 360ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು<ref name="Assassins creed Dated" />. 2008ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪಿಸಿ (ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂಪೂಟರ್)ಗಳಿಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಆಟದ ಕೇಂದ್ರಗಳು "ಆನಿಮಸ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದು ನಾಯಕನ ಪೂರ್ವಜರ ಅನುವಂಶಿಕ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಉಪಕರಣದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳಾದ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ಸ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಹೋರಾಟವನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು "ಪೀಸ್ ಆಫ್ ಈಡನ್" ಎಂಬ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಆಟವು 1191ರಲ್ಲಿ ಹೋಲಿ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‍ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೂರನೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಟವು ಅನೇಕ ಧನಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು, 2006ರಲ್ಲಿ ಇ3ಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಅದರ ಮುಂದಿನ ಭಾಗ ''ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್ II'' ಅನ್ನು 2009ರ ನವೆಂಬರ್‍ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ==ಕಥಾವಸ್ತು== 2012ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾನಗೃಹ ಪರಿಚಾರಕ ಡೆಸ್ಮಂಡ್ ಮೈಲ್ಸ್, ಔಷಧ ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಂಪನಿಯಾದ ಆಬ್‌‍ಸ್ಟರ್ಗೊ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ. ಡೆಸ್ಮಂಡ್‌ನ ವಂಶದವರ ಡಿಎನ್ಎಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಪೂರ್ವಜರ ನೆನಪನ್ನು ಓದುವ ಉಪಕರಣವಾದ ಆನಿಮಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ 17ನೇ ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಆತನನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಡೆಸ್ಮಂಡ್ ನೈಜ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ವರ್ತಿಸತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಡಾ. ವಾರೆನ್ ವಿಡಿಕ್, ಡೆಸ್ಮಂಡ್‌ನನ್ನು ಉಪಕರಣದ ಒಳಗೆ ಹಾಕಿ ಒಬ್ಬ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಪೂರ್ವಜನ ನೆನಪನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ. ಆಲ್ಟೈರ್ ಇಬ್ನ್‌‍ ಲಾ-ಅಹಾದ್‌‍ ಇವನು ಅಲ್‌ ಮೌಲಿಮ್‌ನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅಸ್ಸಾಸಿನ್ಸ್‌‍ಗಳ ತದ್ರೂಪಿಗಳಲ್ಲೇ ಉತ್ತಮ ತರಬೇತಿ ಹೊಂದಿದವನಾಗಿದ್ದ. ಆಬ್‌‍ಸ್ಟರ್ಗೊ ಕ್ರಿ.ಶ. 1191ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟೇರ್‍ನ ಹೊಂದಿದ್ದಿರಬಹುದಾದ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ. ಅದು ಹೋಲಿ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೂರನೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಯುದ್ಧ (ನಗರಗಳಾದ ಡಮಾಸ್ಕಸ್, ಏಕರ್ ಮತ್ತು ಜರುಸಲೇಮ್)ದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಆಬ್‌‍ಸ್ಟರ್ಗೊ, ಡೆನ್ಮಂಡ್‌ಗೆ ಆ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಸ್ಮೃತಿಕೋಶದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಡೆನ್ಮಂಡ್‌ಗೆ ಆ ಉಪಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೊದಲು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು. ಅವರು ಆ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಟ್ಟರು. ನಂತರದ ಕೆಲವು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟೆರ್‌ನ ಕಾರ್ಯದ ಅನುಭವನ್ನು ಪಡೆದ. ನಂತರ ಆಟವು ಅಲ್ಟೆರ್‌ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆನಿಮಸ್ ಉಪಕರಣದಿಂದ ಹೊರಬಂದಾಗ ಡೆಸ್ಮಂಡ್‌ಗೆ ಪರಿವರ್ತಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಮೊದಲು ಅಲ್ಟೆರ್‍ನನ್ನು ಸೊಲೊಮನ್ ಟೆಂಪಲ್‌ನಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಅಸ್ಯಾಸಿನ್‌‌‌ಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸಾಧನವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸಾಧನವನ್ನು ಅಸಾಸಿನ್‌ಗಳ ಹುಟ್ಟು ವೈರಿಗಳಾದ ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ‍್ರ ಗ್ರಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಡಿ ಸೇಬಲ್‌ನಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್‌ನ ಆರಂಭದ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಡಿ ಸೇಬಲ್‌ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ವಿಫಲ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟೆರ್, ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ಸ್‌‍ ಕ್ರೀಡ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುತ್ತಾನೆ. ("ಅಮಾಯಕರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ", "ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ" ಮತ್ತು "ಸಹೋದರತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಧಾನಗೊಳ್ಳಬೇಡಿ") ಇದು ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಭಂದಿತ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಮ್ಯಾಸಾಯಫ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅಸ್ಯಾಸಿನ್‌‌‍ಗಳ ಕೋಟೆಯತ್ತ ಓಡಿಬಂದ. ಅಸ್ಯಾಸಿನ್‌‌‍ಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದ ಅಲ್ ಮು ಅಲಿಮ್‌ (ಅರಾಬಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕ) ಟೆಂಪ್ಲರ‍್ಗಳ ದಾಳಿಯನ್ನು ವಿಫಲಗೊಳಿಸಿದ. ಶತ್ರು ಪಡೆಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಅಭಿನಂದನೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ ಅಲ್ ಮುಅಲಿಮ್ 'ಅವರ ಮೇಲೆ ಗಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ' ಅಲ್ಟೆರ‍್ಗೆ ಚಾಕುವಿನಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದ. ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಮಸ್ಯಾಫ್‌ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅಲ್‌ ಮ್ಯೂಲಿಮ್‌‍ ಆಲ್ಟೇರ್‌ನನ್ನು ’ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ’ ಉಳಿದ ಅಸ್ಯಾಸಿನ್‌ಗಳ ಎದುರೇ ಚಾಕುವಿನಿಂದ ಚುಚ್ಚಿ ಗಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ನಿಜವಾಗಿ ಅಲ್ಟೆರ್ ಇನ್ನೂ ಬದುಕಿದ್ದ ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ ಸಹೋದರತ್ವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಲು ಮತ್ತೊಂದು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಟೆರ‍್ಗೆ ಹೋಲಿ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಜರೂಸಲೇಮ್, ಏಕರ್, [[ಡಮಾಸ್ಕಸ್|ಡಮಾಸ್ಕಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ]] ಒಂಭತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅಲ್ ಮುಅಲಿಮ್ ನೀಡಿದ. ಈ ಹತ್ಯೆಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಕ್ರೂಸೇಡರ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಸನ್ ಪಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗುರಿಯೂ 1191ರ ಸಮಯದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳ ನೈಜ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಜ್ದ್ ಅದ್ದೀನ್ (ಜರೂಸಲೇಮ್‌ನ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿ), ಗಾರ್ನಿಯರ್ ಡಿ ನೆಪ್ಲಾಸ್(ಗ್ರಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ದಿ ನೈಟ್ಸ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲರ್), ಜುಬೇರ್ ಅಲ್ ಹಕೀಂ(ಡಮಾಸ್ಕಸ್‌ನ ಮಹಾನ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ), ಅಬುಲ್ ನಕೋಡ್‌‍(ಡಮಾಸ್ಕಸ್‌ನ ಅತೀ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿ), ಟುಟಾನಿಕ್ ಆರ್ಡರ್‌ನ ಗ್ರಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಸಿಬ್ರಂಡ್ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ವಿ, ಮಾರ್ಕ್‌ಸ್‌‍ ಆಫ್‌‍ ಮೊಂಟೆಫೆರಾಟ್‌‍(ಏಕರ್‌ನ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿ) ಇದ್ದಾರೆ.<ref>[http://assassinscreed.uk.ubi.com/assassins-creed-1/home.php#/devdiary/ ಅಸ್ಸಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್ ಅಭಿವರ್ಧಕ ಡೈರಿಗಳು]</ref> ಅಲ್ಟೆರ್ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗುರಿಯು ಹೇಗೆ ರಾಬರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಟೆಂಪ್ಲರ್ಸ್ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾನೆ. ಈ ಶತ್ರುಗಳು ದೇವಾಲಯಗಳಿಂದ (ಹಲವು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ದಿ ಪೀಸ್ ಆಫ್ ಈಡನ್) ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೋಲಿ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಜನರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗುಲಾಮಗಿರಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಮುಗ್ಧ ಜನರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೊಳ್ಳೆಹೊಡೆಯುವ ಮೂಲಕ "ಶಾಂತಿ"ಯನ್ನು ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ ಬಳಿಕ ಅಲ್ಟೆರ್, ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹೊಸ ಶತ್ರುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರೂಸೇಡರ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾರಿಸನ್‌ರನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಡಿ ಸೇಬಲ್‌ನ ಕೊನೆಯ ಉಪಾಯವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಆಲ್ಟೇರ್‌‍ ಆರ್ಸಫ್‌‍‌ನ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅವನು ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹಪಾಠಿ ಸೈನಿಕರನ್ನು ರಿಚರ್ಡ್ ದಿ ಲಯನ್‌ಹಾರ್ಟ್‌ಗಿಂತ ಮೊದಲು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಡಿ ಸೇಬಲ್ಸ್‌ನ ರಾಜದ್ರೋಹಿಗಳ ಮನವೊಪ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಡಿ ಸೇಬಲ್ ಸಾಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಲ್ ಮುಅಲಿಮ್‌ ಸ್ವತಃ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ಆಗಿದ್ದ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ ಮತ್ತು ಈತ ಇತರರನ್ನು ಕೊಂದು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಲ್ಟೆರ್‌ನನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಟೆರ್ ಕೂಡಲೇ ತನ್ನ ಗುರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಮಸ್ಯಾಫ್‌ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಆತ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಟೆರ್ ನಿಯಮವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ ನಂತರ ಈತ ಪೀಸ್ ಆಫ್ ಈಡನನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ಒಬ್ಬನಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ ಮುಅಲಿಮ್ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಲೌಕಿಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರದ ವಿಭಜನೆ, ಟೆನ್ ಪ್ಲೇಗ್ಸ್ ಆಫ್ ಈಜಿಪ್ಟ್, ಏಸು ನೀರನ್ನು ವೈನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಟ್ರೋಜಾನ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವರುಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿ). ಇವು ಭ್ರಮೆಗಳು ಪೀಸ್ ಆಫ್ ಈಡನ್‌ನಿಂದ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಅಲ್ ಮುಅಲಿಮ್ ಸಾಧನವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಜನರ ಮರುಳುಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತೊಡೆದು ಹಾಕುವ ಇಂಗಿತವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ. ಆತ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಸ್ಯಾಸಿನೇಟೆಡ್ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಸೋಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಅಲ್ ಮುಅಲಿಮ್ ಸ್ವತಃ 8 ಪ್ರತಿಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾದ. ಕೊನೆಗೆ ಅಲ್ಟೆರ್ ಸಾಧನವನ್ನು ಸತ್ತ ಅಲ್ ಮುಅಲಿಮ್‌ನ ಕೈಯಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ ಮುಅಲಿಮ್‌ನ ಒಂದು ಕಲ್ಪಿತ ಧ್ವನಿಯು ಅಲ್ಟೆರ‍್ಗೆ ಅದನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲು ಹೇಳಿತು. ಅವನ್ನು ಅದನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು, ಪೀಸ್‌ ಆಫ್ ಈಡನ್ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಪೂರ್ಣಲೇಖೀ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿರುವ ಹಲವಾರು ಪೀಸಸ್ ಆಫ್ ಈಡನ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಟೇರ್ ನಾಶಪಡಿಸಿದ ಸಾಧನ ಯಾವುದು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು 1191ರಲ್ಲಿಯ ಆಟವು ಇವನಿಂದಲೇ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಸಾಸಿನ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇವರನ್ನೇ ಆಟದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನಿಮಸ್‌ನ ನಡುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡೆಸ್ಮಂಡ್, ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞನಾದ ಲೂಸಿ ಸ್ಟಿಲ್ಮನ್‌ನಿಂದ, ಅಬ್‌ಸ್ಟರ್ಗೊ ಇಂಡಿಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಎಂಬುದು ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್‌ನ ಅಧುನಿಕ ವರ್ಷನ್‌ ಆಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಈಗ ಇನ್ನೊಂದು ಸಾಧನವನ್ನು ಆಲ್ಟೇರ್‌ನ ನೆನಪಿನಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮ ಅವಧಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು, ಡೆಸ್ಮಂಡ್‌ನ ಪಕ್ಷದವನಾದ ಆಧುನಿಕ ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ ಡೆಸ್ಮಂಡ್‌ನನ್ನು "ರಕ್ಷಿಸಲು" ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಫಲನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ ಡೆಸ್ಮಂಡ್‌ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದನು, ಆದರೆ ಲೂಸಿ ಅವನನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಡೆಸ್ಮಂಡ್ ಅಬ್‌ಸ್ಟರ್ಗೊ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅನಿಮಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಆತನ ಅನುಭವವು "ಸ್ರಾವದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು" ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿತು. ಇದರ ಅರ್ಥ ಅಲ್ಟೆರ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ಜೀವನ ಸ್ವಂತ ಬದುಕಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುವುದು. ಈಗ ಡೆಸ್ಮಂಡ್ ಅಲ್ಟೇರ್‌ನ "ಹದ್ದಿನ ದೃಷ್ಟಿ"ಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ. ಅದು ಅವನಿಗೆ ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಶತ್ರು ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಅದರಿಂದ ಲೂಸಿ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷದವನು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ. ಅಸ್ಯಾಸಿನ್‌ಗಳ ಸೇವಕರು ತಮಗೆ ಅಸ್ಯಾಸಿನ್‌ಗಳು ನೀಡಿದಾಗ, ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸುವಾಗ ಉಂಗುರವಿರುವ ಬೆರಳನ್ನು ಭಾಗಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಲೂಸಿ ತನ್ನ ಉಂಗುರವಿರುವ ಬೆರಳನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಭಾಗಿಸಿ ತೋರಿಸಿದನು. ಈ ಶಕ್ತಿಯು ಆತನಿಗೆ ಅಪರಿಚಿತರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ನೆಲದ ಮೇಲೆ, ಪ್ರಯೋಗಾಲದ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುವ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. ಅವರು ಇಲೂಮಿನಾಟಿ, ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಡೆಸ್ಮಂಡ್‌ನ ಮಲಗುವ ಕೋಣೆಯ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇವಲ ಕಣ್ಣಿರುವ ನಗು ಮುಖದ ಚಿತ್ರವಿದೆ. ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೋಡಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು, "ಅವರು ನನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಖಾಲಿಗೊಳಿಸಿ ಅದನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು, ನಿನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ನೋಡಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ನಾನು ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಬರಿದು ಮಾಡಿ/ವ್ಯಯಿಸಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, "ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಧನವನ್ನು ಆಕಾಶದೆಡೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳನ್ನು ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಡುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಗುಪ್ತ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ." ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಡಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಈ ಸಂದೇಶಗಳು ಮಾಯುನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯೋನಗಾನಿ ಮತ್ತು ಮಿಕ್ಸಿಕೋದ ಪ್ರದೇಶಗಳಂತಹ ಪೀಸಸ್ ಆಫ್ ಈಡನ್‌ ಇರುವ ಇತರೆ ಸ್ಥಳಗಳ ಪತ್ತೆಗೆ ಸುಳಿವಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಳಯದಿನ ಡಿಸೆಂಬರ್ 21, 2012 ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಅದೇ ದಿನ ಅಬ್ಸ್ಟೆರ್ಗೊ ಒಂದು ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಹಾರಿಬಿಡಲು ಯೋಚಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಅದು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆಕಾಂಕ್ಷೆ ಅವನದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಲ್‌ಮುಲಿಮ್ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ ಭ್ರಮೆಯ ಪ್ರಕಾರವನ್ನೇ ಇದು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು. ಇಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಚಿತ್ರಗಳ ಅರ್ಥವೇನು ಹಾಗೂ ಇವುಗಳನ್ನು ಯಾರು ಬರೆದರು ಎಂದು ಡೆಸ್ಮಂಡ್ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಆಟವು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.. === ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ಸ್=== {{Assassin's Creed chronology}} ಅಲ್ ಮುಅಲಿಮ್ ಎಂಬ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಆತನ ಗುಂಪಿನವರು ಹಶ್‌ಷಾಶಿನ್ ಎಂಬ [[ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ|ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್]] ಪಂಗಡದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ ಎಂಬ ಪದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅಸ್ಯಾಸಿನ್‌ಗಳು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನ್ನು "ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮೂರು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 1) ಮುಗ್ಧರಿಗೆ ಹಾನಿಮಾಡಬೇಡಿ; 2) ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳಿ; 3)ಭಾತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ರಾಜಿಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ಅವರು ಹಶ್‌ಷಾಶಿನ್‌‍ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಹಸ್ಸನ್-ಐ-ಸಬಾ ಅವರ ನಿಯಮವಾದ "ಯಾವುದೂ ನಿಜವಲ್ಲ, ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಅವಕಾಶವಿದೆ" ಎಂಬುದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆಟದ ರೀತಿ == ''ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್ '' ಒಂದು ಸಾಹಸಮಯ ದೃಶ್ಯ ಆಟವಾಗಿದ್ದು, ಡೆಸ್ಮಂಡ್ ಮೈಲ್ಸ್ ಅನುಭವಿಸಿದಂತೆ ಆಟಗಾರನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಅಲ್ಟೆರ್‌ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಆಟದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶ, ಅಸ್ಯಾಸಿನ್‌ಗಳ ನಾಯಕನಾದ ಅಲ್ ಮುಅಲಿಮ್‌ ಆಜ್ಞೆಮಾಡಿದ ಸರಣಿ ಹತ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ. ಈ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಆಟಗಾರನು ಆ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರದರ‍್ಹುಡ್ ಏಜಂಟ್‌ನನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಮಸ್ಯಾಫ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಹೊರಟು ಹೋಲಿ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಭೂಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಜರೂಸಲೇಂ, ಏಕರ್ ಅಥವಾ ಡಮಾಸ್ಕಸ್‌ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯನೊಬ್ಬನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುವ ಮನೆಯೊಂದನ್ನು ನೀಡುವುದಲ್ಲದೆ. ಆಟಗಾರನಿಗೆ ಗುರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಕೊಲೆಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಿಶನ್‌ಗಳು ಕದ್ದಾಲಿಕೆ, ವಿಚಾರಣೆ, ಜೇಬು ಕಳ್ಳತನ, ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಲ್ಲದೆ ಮಾಹಿತಿಗಾರರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಹಪಾಠಿ ಅಸಾಸಿನ್‌ಗಳು ತಮಗೆ ನೀಡಿರುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಆಟಗಾರ ತೆರೆದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಇತರೆ ಗುರಿಗಳಾದ ನಗರವನ್ನು ನೋಡಲು ಟವರನ್ನು ಹತ್ತುವುದು ಮತ್ತು ಗಾರ್ಡ್‌ಗಳಿಂದ ಬೆದರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಮುಂದಾದ ಚಿಕ್ಕ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಅಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಉಪ ಹುಡುಕಾಟಗಳು ಇದ್ದು ಅದು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬೇಟೆಯಾಡುವುದು, ಟೆಂಪ್ಲಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಯಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಬಾವುಟ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮೊದಲಾದವು ಸೇರಿರುತ್ತವೆ. . ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೊಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಆಟಗಾರನು ಬ್ರದರ‍್ಹುಡ್‌ ಗೆ ವಾಪಾಸಾಗುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಆಯುಧವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಬೇರೆ ಗುರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಗುರಿಗಳ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಿಸಲು ಆಟಗಾರನಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ. [[File:800px-AssassinsCreed Dx10 2008-06-11 20-20-16-49.png|right|thumb|200px| ಬೆಂಚ್‌ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಆಟಗಾರನು ಅದರ ಬಣ್ಣದ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಕಾವಲುಗಾರರಿಂದ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.]] ಆಟಗಾರನಿಗೆ ಆಲ್ಟೇರ್‌ ಹೇಗೆ ಮುಖ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳು ಹೇಗೆ ಅವನ ಮೇಲೆ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಿಗಾ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿಸುವ ಅಲರ್ಟ್‌ನೆಸ್‌ ಲೆವೆಲ್ ಮೀಟರ್ ತಿಳಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಹತ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಆಟಗಾರನು ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾದ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನ ಅದೇಶಗಳು ಅಲ್ಟೆರ್, ಹತ್ತಿರದ ಜನಸಂದಣಿಯಲ್ಲಿ ನುಸುಳಿ, ಇತರೆ ನಾಗರಿಕರ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಎಚ್ಚರದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇತರೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಉನ್ನತ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನ ಆದೇಶಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾದವುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಓಡುವುದು, ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಹತ್ತಲು ಅದರ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶದ ಎಚ್ಚರದ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಕಟ್ಟೆಚ್ಚರವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ ನಂತರ ಜನರು ಚದುರಿ ಓಡುತ್ತಾರೆ. ಗಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಎಚ್ಚರದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅಲ್ಟೆರ್‌ನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಬೀಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಆಟಗಾರನು ಅಲ್ಟೆರ್‌ನನ್ನು ಗಾರ್ಡ್‌ಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿ ಹುಲ್ಲು-ಮೆದೆ ಅಥವಾ ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಕೈತೋಟ ಅಥವಾ ನಾಗರಿಕರು ಕುಳಿತಿಕೊಂಡಿರುವ ಬೆಂಚ್‌ಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಥವಾ ಅಲೆಮಾರಿ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಆಟಗಾರ ಗಾರ್ಡ್‌ಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದಿದ್ದಾಗ ಕತ್ತಿ ವರಿಸೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಹೋರಾಡಬೇಕು. [[File:Assassinscreed dna.jpg|left|thumb|200px| ಆಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಟೈಡ್ಸ್‌ನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಗ್ಲಿಚಸ್(ಡಿಎನ್‌ಎಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ) ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಸಂದೇಶಗಳು ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.]] ಆಟಗಾರನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಡೆಸ್ಮಂಡ್ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಟೆರ್‍ನ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿನ ಸಮನ್ವಯದ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಟೆರ‍್ಗೆ ಗಾಯವಾದರೆ, ಅದನ್ನು ದೈಹಿಕ ಹಾನಿಯಾಗಿ ತೋರಿಸದೆ, ಅದನ್ನು ಜ್ಞಾಪಕ ಶಕ್ತಿಯು ನೈಜ ಘಟನೆಯಿಂದ ತಿರುವು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸಮನ್ವಯವು ಮುಗಿದು ಹೋದ ಬಳಿಕ ಪ್ರಸ್ತುತ ಡೆಸ್ಮಂಡ್‌ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ನೆನಪು ಕೊನೆಯ ಚೆಕ್‌ಪಾಯಿಂಟ್‌ನಿಂದ ಪುನಃ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮನ್ವಯದ ಗೆರೆ(ಬಾರ್) ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇದ್ದಾಗ "ಹದ್ದಿನ ದೃಷ್ಟಿ"ಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನೀಡುವ ಮೆಮೊರಿಯು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ನೇಹಿತರು ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವರು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಬೇಕಾದವರನ್ನೂ ಕೂಡ ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಟೇರ್‌ನ ಜ್ಞಾಪಕ ಶಕ್ತಿಯು ಆನಿಮಸ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್‌ನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಿಂದ ನಡೆಯಬೇಕಾದುದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಆಟಗಾರನು ಇದರಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಗ್ಲಿಚ್‌ಗಳು ಕಂಡು ಬರಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ಆಲ್ಟೇರ್‌ನಿಗೆ ಗುರಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತವುಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅವುಗಳು ಎದುರಿದ್ದಾಗ ಆಲ್ಟೇರ್ ಅವುಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಗುರುತಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತವುಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. == ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== 2006ರ ಸೆಪೆಂಬರ್ 28ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಜೇಡ್ ರೇಮಂಡ್, ಐಜಿಎನ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಟೆರ್ " ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾಚಿನ ಕಾಲದ ಹೊಡೆತಗಾರನಾಗಿದ್ದು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ." ಮತ್ತು ಇವನು ಕಾಲದ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಪ್ರವಾಸಿಗನಲ್ಲ, ಎಂದು ಹೇಳಿದ.<ref>{{Cite web |url=http://ps3.ign.com/articles/736/736393p1.html |title=ಐಜಿಎನ್: ಅಸ್ಸಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್ ಮುನ್ನೋಟ |access-date=2010-09-13 |archive-date=2011-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919102238/http://ps3.ign.com/articles/736/736393p1.html |url-status=dead }}</ref> ಐಜಿಎನ್, ಕ್ರಿಸ್ಟಿನ್‌ ಬೆಲ್ (ಗೇಮ್‌ಗೆ ತನ್ನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಮತ್ತು ಆಟವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದವಳು) ಜೊತೆಗೆ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 13, 2006ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಆಟದ ಕಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದಳು. ಸಂದರ್ಶನದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಟವು ಆನುವಂಶೀಯ ಜ್ಞಾಪಕತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹತ್ಯೆಕಾಂಡದ ಹಿಂದೆ ಇರುವವರನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>ಐಜಿಎನ್ [http://tv.ign.com/articles/750/750843p3.html : ಐಜಿಎನ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸಂದರ್ಶನ: ಕ್ರಿಸ್ಟನ್ ಬೆಲ್]</ref> {{Bquote|"It's actually really interesting to me. It's sort of based on the research that's sort of happening now, about the fact that your genes might be able to hold memory. And you could argue semantics and say it's instinct, but how does a baby bird know to eat a worm, as opposed to a cockroach, if its parents don't show it? And it's about this science company trying to, ''Matrix''-style, go into people's brains and find out an ancestor who used to be an assassin, and sort of locate who that person is."|||[[Kristen Bell]]}} ಈ ಆಟವು ಬಾರ್ಟೋಲ್‌ನ ''ಅಲಾಮಟ್'' ಕಾದಂಬರಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಹ ರೇಮಂಡ್ ಹೇಳಿದ.<ref>{{cite web | url=http://www.computerandvideogames.com/article.php?id=148805 | title=Interview: Assassin's creed | work=Computer and videogames | accessdate=November 3, 2008}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.ps3fanboy.com/2006/11/10/assassins-creed-producer-speaks-out-we-listen-intently/ | title = Assassin's Creed producer speaks out, we listen intently [update 1] | author=Nick Doerr | accessdate=November 3, 2008}}</ref> 2007ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಲ್ಲಿ ಐಜಿಎನ್‌ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪಟ್ರಿಸ್ ಡೆಸಿಲೆಟ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು ಹತ್ತುವುದು ಹಾಗೂ ಓಡುವುದನ್ನು "''ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ಪರ್ಷಿಯಾ'' ಆಟವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ರಿಚರ್ಡ್" ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು.<ref>[http://xbox360.ign.com/articles/829/829067p1.html ಐಜಿಎನ್: ಅಸ್ಸಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್ ಎಯು ಸಂದರ್ಶನ: ಡೆಸಿಲೆಟ್ಸ್ ಅಭ್ಯಾಸ]</ref> ಅಲ್ಟೆರ‍್ಗೆ ನಟ ಫಿಲಿಪ್ ಷಾಬಾಜ್‌ನ<ref>[http://www.imdb.com/name/nm1717255/ ಫಿಲಿಪ್ ಶಹ್‌ಬಜ್]</ref> ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಮುಖವನ್ನು ಮಾಂಟ್ರೀಯಲ್‌ನ ಮೋಡೆಲ್ ಫ್ರಾನಿಸ್ಕೊ ರಾಂಡೆಸ್‌ನಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{fr icon}} [http://www.lienmultimedia.com/article.php3?id_article=13885 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080213161241/http://www.lienmultimedia.com/article.php3?id_article=13885 |date=2008-02-13 }} [ಅಸ್ಸಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್<nowiki>]</nowiki> Francisco Randez prête son visage à Altaïr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080213161241/http://www.lienmultimedia.com/article.php3?id_article=13885 |date=2008-02-13 }} lienmultimedia.com. ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref>{{cite web | url=http://www.modelresource.ca/Bios/Randez/motw.shtml | title=Francisco Randez | work=modelresource | accessdate=2009-04-15 }}</ref> ಅಲ್ ಮುಅಲಿಮ್‌ನ ಪಾತ್ರವು 1191ರಲ್ಲಿ ಹಶಶಿನ್‌ನ ಸೀರಿಯನ್ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿದ್ದ ರಷೀದ್ ಅದ್-ದಿನ್ ಸಿನಾಹ್‌ನ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಆತ "ದಿ ಓಲ್ಡ್ ಮ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ದಿ ಮೌಂಟೇನ್" ಎಂಬ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ. ===ಸಂಗೀತ=== ''ಅಸ್ಯಾಸಿ ನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್‌ನ'' ನಿರ್ಮಾಪಕನಾದ ಜೇಡ್ ರೇಮಂಡ್, " ''ಅಸ್ಯಾಸಿ ನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್'' ಆಟದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಯುಗದ ಯುದ್ಧದ ವಾತಾವರಣದ ಜೊತೆಗೆ ಆಧುನಿಕ ಹಾಗೂ ದ್ವೇಷದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ್ದೆವು".<ref>{{cite web |url = http://kotaku.com/gaming/soundtracks/assassins-creed-score-is-baftastic-311580.php |title = Assassin's Creed Score Is BAFTAstic |accessdate = 2008-05-11 |author = McWhertor, Michael |date = 2007-10-16 |publisher = Kotaku |archiveurl = https://archive.today/20120728232923/http://kotaku.com/311580/assassins-creed-score-is-baftastic?tag=gamingsoundtracks |archivedate = 2012-07-28 |url-status = live }}</ref> ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು 2007ರಲ್ಲಿ ಜೆಸ್ಪರ್ ಕೈಡ್ ನೀಡಿದ. ಆಟವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದವರಿಗೆ ಆರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಯುಬಿಸಾಫ್ಟ್ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣದ ಸೌಂಡ್‌ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಜನರಿಗೆ ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url = http://assassinscreed.us.ubi.com/soundtrack/index.php |title = Soundtrack's - Assassin's Creed - Ubisoft |accessdate = 2008-05-11 |publisher = [[Ubisoft]]}}</ref> ಅನೇಕ ಹಾಡುಗಳು ಕೈಡ್‌ನ ಮೈಸ್ಪೇಸ್ ಮತ್ತು ಆತನ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಲು ಲಭ್ಯವಾದವು. ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಈ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಕ್ಯಾನಿಕ್ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಕೋರಸ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಕ್ ಓರ್ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರಲ್ ಸಂಗೀತವಿದ್ದು, ''"ಮೆಡಿಟೇಷನ್ ಬಿಗಿನ್ಸ್"'' ಎಂಬ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಾಲ್ಟೆರೆಲ್ಲೋ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾದ ಮಾದಕತೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಾಯಿ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹಾಡು ಇದೆ. ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪುರುಷನ ಪಿಸುಧ್ವನಿ ಇದೆ. ಈ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಜೆಸ್ಪರ್ ಕೈಡ್ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದು ಇದು ಸಿತು(situ)ವಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://tracksounds.blogspot.com/2007/10/assassins-creed-soundtrack-by-jesper.html |title=ಜೆಸ್ಪರ್ ಕೈಡ್‌ನ ಟ್ರಾಕ್‌ಸೌಂಡ್ಸ್ ನೌ!:ಅಸ್ಸಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್ (ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರಾಕ್) |access-date=2010-09-13 |archive-date=2012-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425051739/http://tracksounds.blogspot.com/2007/10/assassins-creed-soundtrack-by-jesper.html |url-status=dead }}</ref> ಈ ಹಾಡುಗಳು ಐಟ್ಯೂನ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸ್ಟೋರ್<ref>[http://itunes.apple.com/WebObjects/MZStore.woa/wa/viewAlbum?id=308141120&amp;s=143441 ಐಟ್ಯೂನ್ಸ್ - ಜೆಸ್ಪರ್ ಕೈಡ್‌ - ಅಸ್ಸಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್ (ನೈಜ ಆಟದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರಾಕ್)]. Itunes.apple.com. 2009-06-29ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref> ಹಾಗೂ ಅಮೇಜಾನ್ ಎಂಪಿ3ಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. {{Tracklist |collapsed=yes |headline=''Assassin's Creed'' Soundtrack |title1=City Of Jerusalem |length1=3:11 |title2=Flight Through Jerusalem |length2=3:39 |title3=Spirit of Damascus |length3=1:31 |title4=Trouble In Jerusalem |length4=4:04 |title5=Acre Underworld |length5=3:24 |title6=Access The Animus |length6=9:34 |title7=Dunes of Death |length7=1:46 |title8=Masyaf In Danger |length8=3:43 |title9=Meditation Begins |length9=2:47 |title10=Meditation Of The Assassins |length10=3:43 |title11=The Bureau |length11=3:12}} ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯು ಆಟಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಇಂಟ್ವೈನ್‌ನ "ದಿ ಚೋಜನ್(ಅಸ್ಯಾಸಿ ನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್)" ಆಟದಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಅದರ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಾಗಲೀ ಇಲ್ಲ. ಮುನ್ನೋಟ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾದ ಹಾಡುಗಳಾದ,ದೊಡ್ಡ ಆಕ್ರಮಣದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾದ "ಟಿಯರ್ ಡ್ರಾಪ್" UNKLE(ರಿಚರ್ಡ್‌‍ ಆಶ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌‍ ತಾರಾಗಣದಲ್ಲಿರುವ) ನಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾದ "ಲೋನ್ಲಿ ದೋಲ್ಸ್ " ಸಹ ಆ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿಲ್ಲ. ===ವಿಂಡೋಸ್‌ ಆವೃತ್ತಿ=== {{VG Requirements | useminandrec = yes | platform1 = [[Microsoft Windows]]<ref>{{cite web|url=http://kotaku.com/347797/assassins-creed-pc-specs-your-pc-will-weep-like-a-scolded-child|title=Assassin's Creed PC Specs: Your PC Will Weep Like A Scolded Child|last=Plunkett|first=Luke|date=January 22, 2008|publisher=Kotaku|accessdate=2008-10-14|archive-date=2008-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20081104055303/http://kotaku.com/347797/assassins-creed-pc-specs-your-pc-will-weep-like-a-scolded-child|url-status=dead}}</ref> | os1 = [[Windows XP]] with Service Pack 2 or [[Windows Vista]] | cpu1 = [[Intel Corporation|Intel]] [[Pentium D]] 2.4 [[Hertz|GHz]] or [[Advanced Micro Devices|AMD]] [[Athlon 64 X2]] 3800+ (Dual Core) [[Central processing unit|processor]] | cpu1rec = [[Intel Core 2 Duo]] 2.2&nbsp;GHz or better/AMD Athlon 64 X2 4200+ or 4400+ | memory1 = 512&nbsp;[[Megabyte|MB]] (XP), 1&nbsp;GB (Vista) | memory1rec = 2&nbsp;GB | gpu1 = 256&nbsp;MB DirectX 9.0c Graphics Card with Shader Model 3.0 or higher. | gpu1rec = 512&nbsp;MB DirectX 10.0–compliant video card. | sound1 = DirectX 9.0 or 10.0–compliant | sound1rec = [[5.1]] channel surround | hdspace1 = 9.0&nbsp;GB}} ಇದನ್ನು 2008ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ''ಅಸ್ಯಾಸಿ ನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್'' ಆಟವನ್ನು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ವಾಲ್ವ್‌ನ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ವಿತರಣೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ ಸ್ಟೀಮ್‌ ಮೂಲಕ ಮೊದಲೇ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ''ಅಸ್ಯಾಸಿ ನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್'' ನ ಪಿಸಿ ವರ್ಷನನ್ನು 2008ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 8ರಂದು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕನ್ಸೋಲ್ ವರ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರದ ನಾಲ್ಕು ಮಿಷನ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ನಾಲ್ಕು ಮಿಷನ್‌ಗಳು, ಆರ್ಚರ್ ಅಸ್ಯಾಸಿನೇಷನ್ , ರೂಫ್‌ ಟಾಪ್ ರೇಸ್ ಚಾಲೆಂಜ್, ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ದಿಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ಮತ್ತು ಎಸ್ಕಾರ್ಟ್ ಚಾಲೆಂಚ್.<ref>[http://news.spong.com/article/14941/Assassins_Creed_PC_New_Investigation_Types?cb=496 ಅಸ್ಸಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್ ಪಿಸಿ: ನ್ಯೂ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಶನ್ಸ್ ಟೈಪ್ಸ್ –ನ್ಯೂಸ್]</ref> 2008ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಿಂದ ಈ ಆಟದ ಅನಧಿಕೃತವಾದ ವರ್ಷನ್ ಇದ್ದಿತು. ಯುಬಿಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಆಟಕ್ಕೆ ಪ್ರಕಾಶಕರೇ ಆಟವನ್ನು ಏಕಾಏಕಿ ಹಾಳು ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಬಗ್‌ ಅನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಆಟಗಾರರು ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಇದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿತ್ತು.<ref name="gamespot piracy lawsuit">{{cite web | url = http://www.gamespot.com/news/6195570.html | title = Ubisoft sues over Assassin's Creed leak | publisher = GameSpot | first = Brendan | last = Sinclair | date = 2008-08-06 | accessdate = 2008-08-07}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.rockpapershotgun.com/?p=1254 | title = So... Assassin's Creed PC? | first = Jim | last = Rossignol | date = 2008-03-04 | accessdate = 2008-03-06 | publisher = Rock, Paper, Shotgun}}</ref> 2008ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ''ಅಸ್ಸಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್‌'' ನ ಅನಧಿಕೃತ ವರ್ಷನ್‌ನ ಹೆಸರು ಅನಧಿಕೃತ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಿತು.<ref>{{cite web | url = http://www.rockpapershotgun.com/?p=1263 | title= The Yarr-ts: Piracy Snapshot 5.3.2008 | first = Kieron | last = Gillen | date= 2008-03-05 | accessdate = 2008-03-06 | publisher = Rock, Paper, Shotgun}}</ref> ಬಗ್‌‍ನ ಇರುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅನಧಿಕೃತ ಆವೃತ್ತಿ ಎಂದು ಯುಬಿಸಾಫ್ಟ್ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದ ಆ ಆಟವು "ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗದ ಕೆಡುಕನ್ನು" ಮಾಡಿತು ಹಾಗೂ ಅದು ಮಾರಾಟದಲ್ಲೂ ಇಳಿಮುಖವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಎನ್‌ಡಿಪಿಯ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 40,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಿಸಿ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು. ಯುಬಿಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ 7,00,000 ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="gamespot piracy lawsuit" /><ref name="gamasutra piracy lawsuit">{{cite web | url = http://www.gamasutra.com/php-bin/news_index.php?story=19736 | title = Ubisoft Files $10M Suit Over Assassin's Creed PC Leak | publisher = [[Gamasutra]] | first = David | last = Jenkins | date = 2008-08-07 | accessdate = 2008-08-07}}</ref> 2008ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪರ್ಟ್ಸ್ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್ ಎಂಬ ಡಿಸ್ಕ್ ತಯಾರಕ ಕಂಪನಿಯು ಈ ಸೋರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಸುರಕ್ಷಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತ್ತು. ಅದು ಅಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಆ ಆಟದ ಒಂದು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಅವರು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಆ ಕಂಪನಿಯ ಮೇಲೆ ಯುಬಿಸಾಫ್ಟ್ ಕಂಪನಿಯು ಕಾನೂನು ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತು.<ref name="gamespot piracy lawsuit" /><ref name="gamasutra piracy lawsuit" /> ===ಪ್ರದರ್ಶನ(ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ)=== 2007, ಜುಲೈ 10ರಂದು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಇ3 ಪ್ರೆಸ್ ಕಾನ್‌ಫ್ರೆಂಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಮೊದಲು ನೋಡಿರದ ಜರುಸಲೇಂ ನಗರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾದ ಆಟದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮಪಡಿಸಲಾದ ಕ್ರೌಡ್ ಮೆಕಾನಿಕ್ಸ್, "ಚೇಸ್" ಸಿಸ್ಟಮ್(ಗುರಿಯು ಹಾರಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಹಿಂಬಾಲಿಸುವುದು), ಪಾರ್ಕ್ವರ‍್ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಲ್ಟೆರ್ ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡ. ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ 2007ರ ಜುಲೈ 11ರಂದು 20 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಯು ಇ3ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾದ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಗುಲಾಮಿ ವ್ಯಾಪಾರಿ ತಲಾಲ್‌ನನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಅಲ್ಟೆರ್ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. 2007ರ ಆಗಸ್ಟ್ 26ರಂದು ಪೆನ್ನಿ ಆರ್ಕೇಡ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೊದಲ್ಲಿ ''ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ'' ನ್ನು 11ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಇ3 ಡೆಮೊದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾದ ಹಂತವನ್ನೇ ಅಲ್ಲೂ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು.ಆದರೆ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಬೇರೆ ಹಾದಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಡೆಮೊದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಜರೂಸಲೇಂನಲ್ಲಿ ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ಸ್ ಬ್ಯೂರೋದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿರುವ ಮಲ್ಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಟೆರ್‌ನ ನಡುವಿನ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ==ಸೀಮಿತ ಆವೃತ್ತಿ== ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕದ ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್ 360 ಮತ್ತು ಪಿಎಸ್3ಯ ಸೀಮಿತ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಆಟ, 3-ಅಂಗುಲದ ಅಲ್ಟರ್ ಮೂರ್ತಿ, ಪೆನ್ನಿ ಆರ್ಕೇಡ್ ಕಾಮಿಕ್ಸ್, ಒಂದು ಪ್ರತಿಕೃತಿಯ ನಿಯಮಾವಳಿ ಕೈಪಿಡಿ ಮತ್ತು ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್ ಶಾರ್ಟ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಿದವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಡಿವಿಡಿ, ಅದರೆ ಹಿಂದೆ, ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರ ಡೈರಿ, ಟ್ರೇಲರ್ಸ್, ನಿರ್ಮಾಕರ ಸಂದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಗಳಿದ್ದವು. ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್ 360 ಮತ್ತು ಪಿಎಸ್3ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಸೀಮಿತ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು: ಆಟ, ಒಂದು 8 ಅಂಗುಲ(210ಮಿ.ಮೀ)ದ ಬಣ್ಣ ಬಳಿದಿರುವ ಅಲ್ಟೆರ್‌ನ ರೆಸಿನ್ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು, ಎರಡನೆಯದು: ಆಟವನ್ನು, 4 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಂಚೆ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸ್ಟೀಲ್ ಕೇಸ್‌ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ನಲ್ಲಿಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮೂರನೆಯದು: ಆಟ, ಪಿಸಿ ಡಿವಿಡಿ ರೋಮ್(ಆರ್‍ಒಎಂ) ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಡಿಸ್ಕ್, 17 ಪುಟಗಳ ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಪುಸ್ತಕ ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಸ್ಟೀಲ್ ಕೇಸ್‌ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ನಲ್ಲಿಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವಿಂಡೋಸ್ ಪಿಸಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಸೀಮಿತ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಸ್ಟೀಲ್ ಕೇಸ್‌ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ನಲ್ಲಿಟ್ಟಿರುವ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ಸ್ ಕಟ್‌ ಗೇಮ್‌ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.g. ==ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರ== {{VG Reviews |GR = 79.14% (PC)<ref name="grpc">{{cite web|title=Assassin's Creed for PC - GameRankings|url=http://www.gamerankings.com/pc/935316-assassins-creed/index.html|accessdate=2009-08-15|publisher=GameRankings|archive-date=2014-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20140219180845/http://www.gamerankings.com/pc/935316-assassins-creed/index.html|url-status=dead}}</ref><br/> 78.94% (PS3)<ref name="grps3">{{cite web|title=Assassin's Creed for PlayStation 3 - GameRankings|url=http://www.gamerankings.com/ps3/930022-assassins-creed/index.html|accessdate=2009-08-15|publisher=GameRankings|archive-date=2012-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20120307164253/http://www.gamerankings.com/ps3/930022-assassins-creed/index.html|url-status=dead}}</ref><br/> 82.24% (360)<ref name="gr360">{{cite web|title=Assassin's Creed for Xbox 360 - GameRankings|url=http://www.gamerankings.com/xbox360/930278-assassins-creed/index.html|accessdate=2009-08-15|publisher=GameRankings|archive-date=2012-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20120606065512/http://www.gamerankings.com/xbox360/930278-assassins-creed/index.html|url-status=dead}}</ref> |MC = 79/100 (PC)<ref name="mcpc">{{cite web|title=Assassin's Creed Director's Cut (pc) reviews at Metacritic.com|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/pc/assassinscreed|accessdate=2009-08-15|publisher=GameRankings|archive-date=2012-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20120127193832/http://www.metacritic.com/game/pc/assassins-creed-directors-cut-edition|url-status=dead}}</ref><br/> 80/100 (PS3)<ref name="mcps3">{{cite web|title=Assassin's Creed (ps3) reviews at Metacritic.com|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/ps3/assassinscreed|accessdate=2009-08-15|publisher=GameRankings|archive-date=2011-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222193501/http://www.metacritic.com/game/playstation-3/assassins-creed|url-status=dead}}</ref><br/> 81/100 (360)<ref name="mc360">{{cite web|title=Assassin's Creed (xbox360) reviews at Metacritic.com|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/xbox360/assassinscreed|accessdate=2009-08-15|publisher=[[GameRankings]]|archive-date=2012-03-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20120315032316/http://www.metacritic.com/game/xbox-360/assassins-creed|url-status=dead}}</ref> |ATrip = 69/100 |EGM = 58/100 |EuroG = 7/10 |Fam = 37/40 |GI = 9.5/10 |GamePro = 5/5 |GRadar = 10/10 |GSpot = 9.0/10 |GT = 9.1/10 |GTM = 4/10 |Hyper = 95/100 |IGN = 9.2/10 |1up = 7.0/10 |Play = 10/10 |PSM = 5/5 |OXM = 8.5/10 |XPlay = 5/5 |IGN = 75/100 |GSpy = 3.5/5 |1UP = 70/100}} ''ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ ಕ್ರೀಡ್'' ಆಟವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಧನಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ''ಯುರೊಗೇಮರ್‌‍'' ನಂತಹ ಪ್ರಕಾಶಕರು ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ಸಾಧಾರಣವಾದ ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ದೋಷಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಈ ಆಟವು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಕೊನೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೇಜಾರು ತರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ''ಯುರೋಗೇಮರ್'' ಹೇಳಿದ.<ref>ಅಸ್ಸಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್ [http://www.eurogamer.net/article.php?article_id=87432&amp;page=3 ಪುನರವಲೋಕನ// Xಬಾಕ್ಸ್ 360 /// ಯುರೊಗೇಮರ್]</ref> ಇಜಿಎಂ(ಕಜ್)ಗಾಗಿನ ಆಂಡ್ರೀವ್ ಪಿ.ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಆತ "ಒಂದು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪಾರ್ಕೌರ್‌ನ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.."ಎಂದು ಹೇಳಿದ.<ref>ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ರ್ಯೂ ಪಿ., " ''ಅಸ್ಸಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್'' ನ ಪುನರವಲೋಕನ," ''ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಗೇಮಿಂಗ್ ಮಂತ್ಲೀ'' 224 (ಜನವರಿ 2008): 89.</ref> ಫೆಮಿಸು, ''ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ಸ್‌ ಕ್ರೀಡ್‌ನ'' ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್ 360 ವರ್ಷನ್‌ಗೆ 40ಕ್ಕೆ 36(9,9,9,9) ಹಾಗೂ ಪಿಎಸ್3 ವರ್ಷನ್‌ಗೆ 37(10,8,9,10) ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ. ಕಥೆ, ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಾಹಸಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಒಂದು ಗುಂಡಿಯಿಂದ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವ, ನಕ್ಷೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮರಾ ಸರಿಯಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ.<ref>[http://www.n4g.com/News-86589.aspx ಫಮಿಟ್ಸು ರಿವ್ಯೂಸ್ ಡ್ರಾಗನ್ಸ್ ಕ್ವೆಸ್ಟ್ IV, ಅಸ್ಸಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್‌, ಗಿಲ್ಟೀ ಗಿಯರ್ 2 ಮತ್ತು ಇತರೆ]</ref><ref>[http://www.joystiq.com/2007/11/02/assassins-creed-nabs-37-40-from-famitsu/ ಅಸ್ಸಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್ ನಾಬ್ಸ್ 37/40 ಫ್ರಂ ಫಮಿಟ್ಸು]</ref> ಗೇಮ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮರ್ ''ಅಸ್ಯಾಸಿಮ್ ಕ್ರೀಡ್‌ ಗೆ'' 10ಕ್ಕೆ 9.5ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅದರ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮರು ಆಟ(ರೀಪ್ಲೆ) ಮತ್ತು ಕುತೂಹಲ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೊಗಳಿತು, ಆದರೆ ಮಿಶನ್‌ಗಳ "ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವ" ಮಾಹಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು.<ref>''ಗೇಮ್ ಇನ್‌ಫಾರ್ಮರ್'', ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007 ಆವೃತ್ತಿ</ref> ಇಎಸ್‌ಪಿಎನ್‌EWS, ಇಎಸ್‌ಪಿಎನ್‌‌ನ ಹಾಟ್‌ಲಿಸ್ಟ್‌‌‍ನಲ್ಲಿ ಆರೋನ್ ಬೌಲ್ಡಿಂಗ್‌‍ ಈ ಆಟದಲ್ಲಿರುವ ಗುಪ್ತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು "ಉತ್ತಮವಾದ ಮೂಲ" ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಪಟ್ಟಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರು ಇದನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಇಎಸ್‌ಪಿಎನ್‌[http://sports.espn.go.com/videogames/news/story?id=3129115 – ಇಸೀ ಪಾಯಿಂಟ್ಸ್ – 'ಟಿಇಸ್ ದ ಸೀಸನ್ – ವೀಡಿಯೋ ಆಟಗಳು]</ref> ಗೇಮ್ ಟ್ರೇಲರ್ಸ್ ಸಹ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೊಗಳಿದರು(9.7 ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು) ಹಾಗೂ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವ ಆಟ ಮತ್ತು "ಮೊರೊನಿಕ್‌" ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. AI ಇದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದೆ. "''ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ ಕ್ರೀಡ್ '' ಇದು ಹೊಸ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿದ್ದು ಆದರೂ ಇದು ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಕೆದಕುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ." ಎಂದು ಗೇಮ್‌ಟ್ರೇಲರ್ಸ್‌ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>[http://www.gametrailers.com/player/27754.html ಗೇಮ್‌ಟ್ರೈಲರ್ಸ್ ''ಅಸ್ಸಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್'' ವೀಡಿಯೊ ಪುನರಾವಲೋಕನ]</ref> ಈ ಆಟವು ಗೇಮ್ಸ್ ರೆಡಾರ್‌ನಿಂದ 10ಕ್ಕೆ 10 ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. 80/81(ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಿಎಸ್3/ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್360) ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.<ref name="metacritic">{{cite web |url=http://www.metacritic.com/games/platforms/xbox360/assassinscreed?q=Assassin%27s%20Creed |title=Assassin's Creed (xbox 360: 2007) Reviews |access-date=2010-09-13 |archive-date=2009-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091124102256/http://www.metacritic.com/games/platforms/xbox360/assassinscreed?q=Assassin%27s%20Creed |url-status=dead }}</ref> ಗೇಮ್‌ಪ್ರೊ ಪ್ರಕಾರ,''ಅಸ್ಸಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್‌'' ನ ಘಟನಾವಳಿಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆಗುವುದರಿಂದ, "ತಾಳ್ಮೆ"ಯಿಂದ ಇದ್ದರೆ, ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್ ಆಟವು "ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿರುವ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಅನುಭವವನ್ನು ಕೊಡುವ ಆಟವಾಗಿದೆ".<ref name="GamePro">{{cite web|url=http://gamepro.com/microsoft/xbox360/games/reviews/146348.shtml|title=''Assassin's Creed'' review|author=Melick, Todd|date=November 14, 2007|publisher=[[GamePro]]|accessdate=2008-01-08}}</ref> ''ಹೈಪರ್ಸ್ '''ಡಾರೆನ್ ವೆಲ್ಸ್ ಈ ಆಟದ "ಉತ್ತಮ ಕಥೆ, ಚಿತ್ರಣ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರೀಯಗಳಿಂದ ಹತೋಟಿ ಮಾಡುವುದರ" ಬಗ್ಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ''' '' '''''ಆದರೆ "ಪಿಸಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಿಶನ್‌ಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಉದ್ದನೆಯ ಮೆನುವಿನ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite journal|last=Wells|first=Darren|date=June 2008|title=Assassin's Creed|journal=[[Hyper (magazine)|Hyper]]|publisher=[[Next Media]]|issue=176|page=54|issn=1320-7458}}</ref>''' '' 2006ರ ಇ3ಯಲ್ಲಿ ''ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ ಕ್ರೀಡ್'' ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು.. ಗೇಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ "ಬೆಸ್ಟ್ ಅ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್/ಅಡ್ವೆಂಚರ್ ಗೇಮ್" ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref>{{cite web| title = 2006 Winners | url = http://www.gamecriticsawards.com/2006winners.html | publisher = gamecriticsawards.com | accessdate = 2008-03-23}}</ref> ಇಜಿಎನ್ "ಬೆಸ್ಟ್ ಅ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ಗೇಮ್", ಪಿಎಸ್3 ಗೇಮ್ ಆಫ್ ದಿ ಶೋ", ಬೆಸ್ಟ್ ಪಿಎಸ್3 ಅ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ಗೇಮ್", "ಬೆಸ್ಟ್ ಪಿಎಸ್3 ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್" ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. ಗೇಮ್‌ಸ್ಪಾಟ್ ಮತ್ತು ಗೇಮ್‌ಸ್ಪೈ, "ಬೆಸ್ಟ್ ಪಿಎಸ್3 ಗೇಮ್ ಆಫ್ ದಿ ಶೋ" ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು, ಗೇಮ್ ಟ್ರೈಲರ್ಸ್ "ಬೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಶೋ" ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ 1ಯುಪಿ.ಕಾಮ್ " ಬೆಸ್ಟ್ ಪಿಎಸ್3 ಗೇಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ"ಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಎಕ್ಸ್-ಪ್ಲೇ<ref>{{cite web|url=http://www.g4tv.com/xplay/features/54789/XPlay_Best_of_2007_Awards_Nominations.html |title=2007 X-Play Best of 2007 Award Nominations |accessdate=2007-12-10|work=[[G4 (TV channel)|G4]]}}</ref> ಮತ್ತು ಸ್ಪೈಕ್ ಟಿವಿ ''ಕ್ರೀಡ'' ನ್ನು ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದವು<ref>{{cite web|url=http://www.gamespot.com/news/6182621.html?sid=6182621&part=rss&subj=6182621 |title=Halo 3, BioShock top Spike TV noms|author=Magrino, Tom|date=2007-11-11|accessdate=2007-11-11|work=[[GameSpot]]}}</ref> ಪ್ರಕಾಶಕರ ಪ್ರಕಾರ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ''ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್‌ನ'' ಮಾರಾಟವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಯುಬಿಸಾಫ್ಟ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆ: <blockquote> ''ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ ಕ್ರೀಡ್, '' ಯುಬಿಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಮಾರಾಟದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆಗಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ 3 ಕಂಪೂಟರ್ ಎಂಟರ‍್ಟೇನ್ಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಎರಡನೇ ಅಥವಾ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್360 ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ಮತ್ತು ಎಂಟರ‍್ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಹೆಚ್ಚು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ''ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್‌ನ'' ಎರಡೂವರೆ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ. ಇದು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗಿನ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್‌ನ ವೇಗದ ಮಾರಾಟವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, 2007-08ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಅಂದಾಜು ಮೂರು ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ನಂತರ ಕನಿಷ್ಠ ಐದು ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಬಹುದೆಂದು ಯುಬಿಸಾಫ್ಟ್ ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿಯಿತು. <ref name="Ubisoft">{{cite web | url = http://www.ubi.com/US/News/Info.aspx?nId=5017 | title = Ubisoft Announces Outstanding Sales Performance For Assassin's Creed and Raises Guidance for Fiscal 2007-08 | work = Ubisoft | accessdate = January 4, 2008}}</ref></blockquote> ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ''ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ ಕ್ರೀಡ್'' ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿ ಇನ್ಫಿನಿಟಿ ವಾರ್ಡ್ಸ್[[Call of Duty 4: Modern Warfare]] ಎಂಬ ಆಟವನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಹೊಡೆದೋಡಿಸಿ, ತಾನು ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್360 ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು. ಒಟ್ಟು ಮಾರಾಟವಾದ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಭಾಗ 67% ಆಗಿದ್ದಿತು.<ref>[http://www.mcvuk.com/news/28912/Chart-Assassination-for-Call-of-Duty ]</ref> 2009ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 16ರಂದು, ಆ ದಿನದ ವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು 8 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಯುಬಿಸಾಫ್ಟ್ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು.<ref name="Ubisoft Unveils Assassins Creed II">{{cite web | url = http://www.ubisoftgroup.com/gallery_files/site/270/574/1956.pdf | title = Ubisoft Unveils Assassins Creed II | work = Ubisoft | accessdate = June 4, 2009}}</ref> ==ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕು== ಆಟಕ್ಕೆ ಶಿರೋನಾಮೆಯನ್ನು ನೀಡಿ ಅದನ್ನು ಗೇಮ್‌ಲಾಫ್ಟ್<ref>[http://www.pocketgamer.co.uk/r/DS/Assassin%27s+Creed%3A+Altair%27s+Chronicles/review.asp?c=5722&amp;srch=assassins+creed "ಅಸ್ಸಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್:ಆಲ್ಟೈರ್ಸ್ ಕ್ರೋನಿಕಲ್ಸ್ "] ಪಾಕೆಟ್‌ಗೇಮರ್. 2008ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಎಂಬ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಆವೃತ್ತಿ(prequel)ಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು''[[Assassin's Creed: Altaïr's Chronicles]]'' ಮತ್ತು ಅದನ್ನು 2008ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 5ರಂದು ನಿಂಟೆಂಡೊ ಡಿಎಸ್‌ಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="ds">{{cite web | url=http://www.gamespot.com/ds/action/assassinscreed/news.html?sid=6180807&om_act=convert&om_clk=newsfeatures&tag=newsfeatures;title;2 | title=Nintendo lays out Q4 '07, Q1 '08 slate | work = GameSpot | accessdate = December 29, 2007}}</ref> ''ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್‌ನ ಅಲ್ಟೆರ್ ಕ್ರೋನಿಕಲ್ಸ'' ನ್ನು 2009ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 23ರಂದು ಐಫೋನ್, ಐಪಾಡ್ ಟಚ್, ಜಾವಾ ಮಿ ಮತ್ತು ಪಾಮ್ ಪ್ರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.ilounge.com/index.php/news/comments/gameloft-previews-assassins-creed-for-iphone-ipod-touch/ |title=Gameloft previews Assassin's Creed for iPhone, iPod touch |author=Starrett, Charles |date=2009-04-14 |publisher=iLounge |accessdate=2009-04-15 |archive-date=2009-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417045110/http://www.ilounge.com/index.php/news/comments/gameloft-previews-assassins-creed-for-iphone-ipod-touch/ |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.qj.net/Assassin-s-Creed-now-on-App-Store/pg/49/aid/130668 ಆರ್ಟಿಕಲ್ಸ್ ಡೇಟೈಲ್- ಪಿಸಿ ಗೇಮಿಂಗ್, ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಶನ್, ವೀ, ನಿಟೆಂಡೊ ಡಿಎಸ್, Xಬಾಕ್ಸ್ 360, ನ್ಯೂಸ್, ರಿವ್ಯೂಸ್, ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ಸ್, ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಆಪ್ಸ್, ಹೋಮ್‌ಬ್ರ್ಯೂ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಮಚ್ ಮೋರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090426124829/http://www.qj.net/Assassin-s-Creed-now-on-App-Store/pg/49/aid/130668 |date=2009-04-26 }}. Qj.net (2009-04-22). 2009-06-29ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref> 2009ರ ಜನವರಿ 21ರಂದು ಯುಬಿಸಾಫ್ಟ್ ಕಂಪನಿಯು ''ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್ II'' ಆಟವು ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು 2009-2010ರ ವಿತ್ತೀಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ 2009ರ ನವೆಂಬರ್ 17ರಂದು ಹಾಗೂ ಯೂರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ 2009ರ ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="IGN: New Ghost Recon, Assassin's Creed 2 Coming">{{cite web|url=http://ps3.ign.com/articles/947/947324p1.html|publisher=IGN|title=IGN: New Ghost Recon, Assassin's Creed 2 Coming|date=2009-07-17|accessdate=2009-04-11|archive-date=2009-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090125093737/http://ps3.ign.com/articles/947/947324p1.html|url-status=dead}}</ref> 2009ರ ಜೂನ್‌ 2ರಂದು ತಮ್ಮ ಇ3 ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಸೋನಿಯು''[[Assassin's Creed: Bloodlines]]'' ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ ಪೋರ್ಟೆಬಲ್‌ಗಾಗಿ 2010ರ ನವೆಂಬರ್ 10ರಂದು ಆಟವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref name="E3 2009: Assassin's Creed PSP Gets Official Name and Date">{{cite web | url = http://psp.ign.com/articles/989/989506p1.html | title = E3 2009: Assassin's Creed PSP Gets Official Name and Date | work = IGN | accessdate = June 5, 2009}}</ref> ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಮೂರನೇ ಆಟವಿರಬೇಕೆಂದು ಸಹ ಇ3ಯಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು..<ref>{{cite web|url=http://www.videogamesblogger.com/2009/06/10/assassins-creed-3-will-see-desmond-become-the-ultimate-assassin.htm |title=Assassins Creed 3 will see Desmond become the Ultimate Assassin |publisher=Video Games Blogger |date=2009-10-20 |accessdate=2009-11-21}}</ref> 2010ರ ಜನವರಿ 14ರಲ್ಲಿ ಯುಬಿಸಾಫ್ಟ್ ಹೊಸ ''ಅಸ್ಯಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್ '' ಆಟವನ್ನು 2011ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಗೆ ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ದೃಢಪಡಿಸಿತು. ಇದು ಎರಡನೇ ಆಟದಲ್ಲಿ ನಾಯಕನಾದ ಇಜಿಯೊ Auditore da ಫೈರೆಂಜ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಸಿಇಒ ವ್ಯೆಸ್‌‍ ಗಿಲ್ಮಾಟ್, ಈ ಆಟವು "ಬಹುಆಟಗಾರರ ಸಾಧನ"ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ.<ref name="Assassin's Creed 3 to star Ezio">{{cite web | url = http://www.computerandvideogames.com/article.php?id=231616 | title = Assassin's Creed 3 to star Ezio | work = CVG | accessdate = February 1, 2010}}</ref> ಈ ಆಟದ ''[[Assassin's Creed: Brotherhood]]'' ಚುಟಕಾದ ಜಾಹೀರಾತನ್ನು 2010ರ ಮೇ 10ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 2010ರ ಮೇ 11ರಂದು ''ಯುಬಿಸಾಫ್ಟ್‌'' ನ ಸುದ್ಧಿಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 2010ರ ನವೆಂಬರ‍್ 10ರಂದು<ref>{{cite web |url=http://www.1up.com/do/newsStory?cId=3179244 |title=Assassins Creed: Brotherhood official announcement |publisher=1up |date=2010-05-11 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ''ಬ್ರದರ‍್ಹುಡ್'' ಆಟವು "''ಆಸ್ಯಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್ 3'' " ಅಲ್ಲವೆಂದು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿನ ಮೂರನೇ ಸೇರ್ಪಡೆಯು ಮೊದಲಿದ್ದ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯಲ್ಲವೆಂದು ದೃಢಪಟ್ಟಿತು. {{-}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist|2}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[http://assassinscreed.uk.ubi.com/assassins-creed-1/home.php ''ಅಸ್ಸಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್'' ಯುಕೆ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್] {{Assassin's Creed}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಂತಕರ ಮತ/ನಂಬಿಕೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:2007ರ ಸಾಲಿನ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹೋರಾಟ-ಸಾಹಸ ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನಾನ್‌ಲಿನೀಯರ್ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತೆರೆದ ವರ್ಲ್ಡ್ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್‌‌ 3 ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಹಸ್ಯದ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಅಭಿವದ್ಧಿ ಪಡಿಸಲಾದ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಂಡೋಸ್‌‌ ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Xಬಾಕ್ಸ್‌‌‌ 360 ಆಟಗಳು]] 6r8ykuoesrjyfz10mb1iccbmc9209pv 0 25349 1374439 1336288 2026-05-30T22:58:47Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374439 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist |name = ಸರ್ ಆಂಡ್ರೆ ಗಿಮ್ |image = Andre Geim 2010-1.jpg |image_size = 190px |alt = |caption ={{lang-ru|Андрей Константинович Гейм}} |birth_name =ಅಂದ್ರೆ ಕೊನ್ಸ್ಟ್ಯಾಂಟಿನ್ ಗೇಯ್ಮ್ |birth_date = {{Birth date |1958|10|21|df=y}}<ref name="whoswho">{{cite web |url=http://www.ukwhoswho.com/view/article/oupww/whoswho/U245770 |title=GEIM, Prof. Andre Konstantin |format= |work=Who's Who 2013, A & C Black, an imprint of Bloomsbury Publishing plc, 2013; online edn, Oxford University Press |accessdate=}}{{subscription required}}</ref> |birth_place = ಸೂಚಿ, ರಶಿಯನ್ SFSR, [[ಸೊವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟ]] |death_date = |death_place = |workplaces = ಮಾಸ್ಕೋ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ<br>ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆ ಸಾಲಿಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್<br>ರಶಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆ ಸೈನ್ಸಸ್<br>ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್<br>ರಡ್ಬೌದ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ನಿಜಮೆಜೆಂ. |residence = [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್]], [[ಇಂಗ್ಲೆಂ‌ಡ್‌]] |citizenship = ಡಚ್ ಅಂಡ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ |nationality at birth =ರಶಿಯನ್ | fields = ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ |alma mater = [[Institute of Solid State Physics]], [[Russian Academy of Sciences]] |doctoral_students = ಸೊರೇನ್ ನೇಯುಬೇಕು<ref name="neubeckphd">{{cite thesis |degree=PhD |first=Soeren |last=Neubeck |title=Scanning probe investigations on graphene |publisher=University of Manchester |date=2010 |url=https://www.escholar.manchester.ac.uk/uk-ac-man-scw:98605 |access-date=2013-12-26 |archive-date=2014-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140517154814/https://www.escholar.manchester.ac.uk/uk-ac-man-scw:98605 |url-status=dead }}</ref><br>[[:en:Konstantin Novoselov|ಕೊನ್ಸ್ಟ್ಯಾಂಟಿನ್ ನೋವೊಸೆಲೊವ್]]<ref name="novoselovphd">{{cite thesis |degree=PhD |first=Konstantin S. |last=Novoselov |title=Development and applications of mesoscopic hall microprobes |publisher=Radboud University Nijmegen |date=2004 |url=http://repository.ubn.ru.nl/handle/2066/19519 |authorlink=Konstantin Novoselov |access-date=2013-12-26 |archive-date=2018-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224234258/https://repository.ubn.ru.nl//handle/2066/19519 |url-status=dead }} ISBN 9090183663</ref><br>ರಶೀದ್ ಜಲೀಲ್<ref name="jalilphd">{{cite thesis |degree=PhD |first=Rashid |last=Jalil |title=Novel Substrates for Graphene based Electronics |publisher=University of Manchester |date=2012 |url=https://www.escholar.manchester.ac.uk/uk-ac-man-scw:165218 |access-date=2013-12-26 |archive-date=2015-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419122649/https://www.escholar.manchester.ac.uk/uk-ac-man-scw:165218 |url-status=dead }}</ref><br>ಡಾ ಜೀಅನ್ಗ್<ref name="jiangphd">{{cite thesis |degree=PhD |first=Da |last=Jiang |title=Fabrication, characterization and measurement of atomically thin carbon devices |publisher=University of Manchester |date=2006 |url=http://www.worldcat.org/oclc/643390338}}</ref><br>ರಾಹುಲ್ ರವೀಂದ್ರನ್-ನಾಯರ್<ref name="rahulphd">{{cite thesis |degree=PhD |first=ರಾಹುಲ್ |last=ರವೀಂದ್ರನ್ ನಾಯರ್ |title=Atomic structure and properties of graphene and novel graphene derivatives |publisher=University of Manchester |date=2010 |url=http://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.527419 |access-date=2013-12-26 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305012404/http://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.527419 |url-status=dead }}</ref><br>ಇಬ್ಟಿಸಂ ರಿಯಾಜ್<ref name="ibtsamphd">{{cite thesis |degree=PhD |first=Ibtsam |last=Riaz |title=Graphene and Boron Nitride : Members of Two Dimensional Material Family |publisher=University of Manchester |date=2012 |url=https://www.escholar.manchester.ac.uk/uk-ac-man-scw:153124 |access-date=2013-12-26 |archive-date=2014-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140517154818/https://www.escholar.manchester.ac.uk/uk-ac-man-scw:153124 |url-status=dead }}</ref><br> ಗರೆಥ್ ಯಂಗ್ <ref name="garethphd">{{cite thesis |degree=PhD |first=Gareth |last=Young |title=Investigation into the ferromagnetic properties of graphite |publisher=University of Manchester |date=2005 |url=http://www.worldcat.org/oclc/643421462}}</ref> | doctoral_advisor = ವಿಕ್ಟರ್ ಪೇತ್ರಶೋವ್<ref name="bbcprofile"/><ref name="petrashov">{{cite web |url=http://www.rhul.ac.uk/aboutus/newsandevents/news/newsarticles/nobelprizewinners.aspx |title=Mentor of two Nobel Prize winners teaches at Royal Holloway |format= |work= |archivedate=2013-07-31 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6IWSBv6UD?url=http://www.rhul.ac.uk/aboutus/newsandevents/news/newsarticles/nobelprizewinners.aspx |access-date=2013-12-26 |url-status=live }}</ref> | thesis_title = ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಷನ್ ಆ ಮೆಕ್ಯಾನಿಸ್ಮ್ಸ್ ಆ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ರೇಲಕ್ಸಾಷನ್ ಇನ್ ಮೆಟಲ್ಸ್ ಬೈ ಆ ಹೆಲಿಕಾಂ ರೆಸೊನಾನ್ಸ್ ಮೆಥಡ್ | thesis_year = 1987 | alma_mater = ಮಾಸ್ಕೋ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ |known_for = ಆವಿಷ್ಕರಿಸುವ ಗ್ರ್ಯಾಫೀನ್<ref name="wonderland">{{cite doi|10.1038/scientificamerican0408-90}}</ref><ref name="flatland">{{cite doi|10.1063/1.2774096}}</ref></ref> <br> ಕಪ್ಪೆ ತೇಲುವಿಕೆ<ref name="frog">{{cite doi|10.1088/0143-0807/18/4/012}}</ref><br>ಗೆಸಿಕೊ ಟೇಪ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ <ref name="gecko">{{cite doi|10.1038/nmat917}}</ref> |awards = ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರೈಜ್ (೨೦೦೦) <br>ಯೂರೋಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಪ್ರೈಜ್ (೨೦೦೮)<br> ಮೊಟ್ ಪ್ರೈಜ್ (೨೦೦೭),<br>ಫೆಲೋ ಆ ದಿ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ (೨೦೦೭)<br> ಹೂಗ್ಸ್ ಮೆಡಲ್ (೨೦೧೦)<br> ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರೈಜ್ ಇನ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ (೨೦೧೦)<br>ಕೆನೈಟ್ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ (೨೦೧೨) <br> ಕೋಪ್ಲ್ಯ್ ಮೆಡಲ್ (೨೦೧೩)<ref name="bbcprofile">{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/programmes/b037ghx1 |title=BBC Radio 4 - Andre Geim Profile by Helen Grady, first broadcast 2013-07-27 |format= |work= |accessdate=}}</ref> |signature = <!--(filename only)--> |signature_alt = |footnotes = | spouse = ಇರಿನ ವಿ. ಗ್ರಿಗೋರಿಯೇವ<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/iplayer/episode/b01g99j3/Beautiful_Minds_Series_2_Professor_Andre_Geim/ |title=BBC iPlayer - Beautiful Minds: Series 2: Professor Andre Geim |format= |work= accessdate 19 April 2012}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.manchester.ac.uk/research/irina.v.grigorieva/ |title=Dr Irina V. Grigorieva, research profile - personal details (The University of Manchester) |format= |work= |archivedate=19 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 |archiveurl=https://www.webcitation.org/672M8APCM?url=http://www.manchester.ac.uk/research/irina.v.grigorieva/ |access-date=26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2013 |url-status=live }}</ref> | website = {{URL|http://www.manchester.ac.uk/research/andre.k.geim/}} }} 'ಡಾ. ಆಂಡ್ರಿ ಗಿಮ್', ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಡಚ್ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿ.೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು [[ಕಾನ್ ಸ್ಟಾಂಟಿನ ನೋವೊಸೆಲೋವ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ 'ಗ್ರಫೇನೆ,' ಗೆಕೋ ಟೇಪ್ ಮತ್ತು ಡಯಾಮ್ಯಾಜ್ಞೆಟಿಕ್ ಲೆವಿಟೇಶನ್. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಆಂಡ್ರೆ ಜೀಮ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21 1958 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಅವರ ತಂದೆ ಸೋಚಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನ್ ಎಲೆಕ್ಷೆಯೆವಿಚ್ ಗೇಯ್ಮ್ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ನೀನಾ ನಿಕೊಲಾಯೇವ್ನಾ ಬೇಯರ್.ಅವರ ಪೋಷಕರು ಜರ್ಮನ್ ಮೂಲದ ಎಂಜಿನಿಯರಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಪದವಿಯ ನಂತರ, ಅವರು ಮಾಸ್ಕೋ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಫಿಜಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (MIPT), ನಲ್ಲಿ ಕಣ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಥವಾ ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಆದ್ಯತೆ ಘನ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ==ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶೆಸ್ತಿ == ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 5, ಜೀಮ್ 2010 ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಗ್ರ್ಯಾಫೀನ್ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ== *{{Cite web|url=http://museum.phystech.edu/gallery/scientists/mipt/nobel/geim.html?start=0|title=Documents at the Moscow Institute of Physics and Technology|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110720025623/http://museum.phystech.edu/gallery/scientists/mipt/nobel/geim.html?start=0|archivedate=20 July 2011}} *[http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2010/geim-speech.html Geim's Nobel Prize banquet speech] *[http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-abs_connect?db_key=AST&db_key=PHY&db_key=PRE&qform=PHY&arxiv_sel=astro-ph&arxiv_sel=cond-mat&arxiv_sel=cs&arxiv_sel=gr-qc&arxiv_sel=hep-ex&arxiv_sel=hep-lat&arxiv_sel=hep-ph&arxiv_sel=hep-th&arxiv_sel=math&arxiv_sel=math-ph&arxiv_sel=nlin&arxiv_sel=nucl-ex&arxiv_sel=nucl-th&arxiv_sel=physics&arxiv_sel=quant-ph&arxiv_sel=q-bio&aut_logic=OR&author=Geim%2C+A.K.&ned_query=YES&sim_query=YES&start_mon=&start_year=&end_mon=&end_year=&ttl_logic=OR&title=&txt_logic=OR&text=&nr_to_return=200&start_nr=1&jou_pick=ALL&ref_stems=&data_and=ALL&group_and=ALL&start_entry_day=&start_entry_mon=&start_entry_year=&end_entry_day=&end_entry_mon=&end_entry_year=&min_score=&sort=SCORE&data_type=SHORT&aut_syn=YES&ttl_syn=YES&txt_syn=YES&aut_wt=1.0&ttl_wt=0.3&txt_wt=3.0&aut_wgt=YES&obj_wgt=YES&ttl_wgt=YES&txt_wgt=YES&ttl_sco=YES&txt_sco=YES&version=1 Publications at Astrophysics Data System, NASA] *[http://www.condmat.physics.manchester.ac.uk/publications/ Selected research papers by Andre Geim's group] *[http://iopscience.iop.org/page/Nobel Selected research papers by Andre Geim and Konstantin Novoselov related to research that won them the Nobel Prize] ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{ಚುಟುಕು}} {{authority control}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] gwtc1a1gctlox7rknk7za2jik77d4ky 0 26290 1374446 1309776 2026-05-31T10:46:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374446 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | official_name = Orlando | other_name = | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | nickname = The City Beautiful | settlement_type = [[City]] | motto = | image_skyline = | imagesize = | image_caption = Images from top, left to right: [[Downtown Orlando]] Skyline, [[Cinderella Castle]], [[Amway Center]], [[Citrus Bowl]], [[Lake Eola]] Fountain, Fireworks at [[Lake Eola]], Orlando Bridge, [[Orlando International Airport]]. | image_flag = Flag of Orlando, Florida.png | flag_size ht = | image_seal = Seal of Orlando, Florida.svg | seal_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_type = | blank_emblem_size = | image_map = Orange_County_Florida_Incorporated_and_Unincorporated_areas_Orlando_Highlighted.svg | mapsize = | map_caption = Location in [[Orange County, Florida|Orange County]] and the state of [[Florida]] |pushpin_map =USA |pushpin_map_caption = Location in the United States | coordinates_region = US-FL | subdivision_type = [[List of countries|Country]] | subdivision_name = {{flag|United States}} | subdivision_type1 = [[Political divisions of the United States|State]] | subdivision_name1 = {{flag|Florida}} | subdivision_type2 = [[List of counties in Florida|County]] | subdivision_name2 = {{noflag|[[Orange County, Florida|Orange]]}} | government_footnotes = | government_type = | leader_title = [[Mayor]] | leader_name = [[Buddy Dyer]] ([[United States Democratic Party|D]]) | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | leader_title2 = | leader_name2 = | established_title = Settled | established_date = 1875 | established_title2 = <!-- Incorporated (town) --> | established_date2 = | established_title3 = <!-- Incorporated (city) --> | established_date3 = | area_magnitude = 1 E8 | unit_pref = Imperial | area_footnotes = | area_total_km2 = 261.5 | area_land_km2 = 242.2 | area_water_km2 = 19.3 | area_total_sq_mi = 101.0 | area_land_sq_mi = 93.5 | area_water_sq_mi = 7.5 | area_water_percent = | area_urban_km2 = | area_urban_sq_mi = | area_metro_km2 = | area_metro_sq_mi = | area_blank1_sq_mi = | population_as_of = 2009 | population_footnotes = <ref name=censuspop>{{cite web |url=http://www.census.gov/popest/cities/tables/SUB-EST2009-01.xls |title=Annual Estimates of the population for the Incorporated Places Over 100,000 |publisher=[[US Census Bureau]] |accessdate=August 1, 2010 |format=XLS}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.census.gov/popest/metro/tables/2008/CBSA-EST2009-01.xls |title=Annual Estimates of the Population of Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas:April 1, 2000 to July 1, 2009 |publisher=[[U.S. Census Bureau]] |accessdate=August 1, 2010}} {{Dead link|date=September 2010|bot=H3llBot}}</ref> | population_note = 2009 estimates | population_total = 235,860 ([[List of United States cities by population|80th]]) | population_density_km2 = 951.77 | population_density_sq_mi = 2282.36 | population_metro = 2,082,628 | population_density_metro_km2 = | population_density_metro_sq_mi = | population_urban = | population_density_urban_km2 = | population_density_urban_sq_mi = | population_blank1_title = | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = | timezone = [[North American Eastern Time Zone|EST]] | utc_offset = -5 | timezone_DST = [[Eastern Daylight Time|EDT]] | utc_offset_DST = -4 | latd = 28 |latm = 32 |lats = 37 |latNS = N | longd = 81 |longm = 22 |longs = 22 |longEW = W | elevation_footnotes = <!-- for references: use tags --> | elevation_m = 34 | elevation_ft = 98 | postal_code_type = ZIP code | postal_code = 32801-32899 | area_code = [[Area code 321|321]], [[Area code 407|407]] | blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]] | blank_info = 12-53000{{GR|2}} | blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID | blank1_info = 0288240{{GR|3}} | website = [http://www.cityoforlando.net/ www.cityoforlando.net] | footnotes = }}--> [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಯು.ಎಸ್. ಸ್ಟೇಟ್]]ನ [[ಫ್ಲಾರಿಡ|ಫ್ಲೋರಿಡಾ]]ದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ '''ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ''' ({{IPA-en|ɔrˈlændoʊ|pron}}) ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ವಾಗಿದೆ. ಈ ನಗರವು ಆರೇಂಜ್ ಕೌಂಟಿಯ ಕೌಂಟಿ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಟರ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆ (ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್) ಪ್ರದೇಶದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗವೂ ಆಗಿದೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆ ಪ್ರದೇಶವು 2,082,628 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದಲ್ಲಿ 27ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 5ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿ 3ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮೆಟ್ರೋ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ನಗರದೊಳಗಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 235,860 ಆಗಿದ್ದು, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊವನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ 80ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವನ್ನಾಗಿಸಿದೆ.<ref name="censuspop" /> ಜನಸಂಖ್ಯೆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದು ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಐದನೇ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊವನ್ನು 1875ರ ಜುಲೈ 31ರಂದು ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದು 1885ರಲ್ಲಿ ನಗರವಾಯಿತು. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಮತ್ತು ಆರೇಂಜ್ ಕೌಂಟಿ ಗಳು ಮೂಲತಃ ಕಿತ್ತಳೆ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ಕೇಂದ್ರಗಳಾದವು. ಜೊತೆಗೆ 1890ರ ಕೊನೆಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರಿಡಾವು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಒಳಾಂತರ ನಗರವಾಗಿತ್ತು. ವಿವಿಧ ಉದ್ಯಮಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಅಪಾರ ನಗರೀಕರಣಗೊಂಡ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಈಗ ಒಂದು ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಿಟಿ (ವಿಶ್ವ ನಗರ) ಆಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸೀ ತಾಣವಾಗಿದೆ ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ರೆಸಾರ್ಟ್‌, ಮತ್ತು ಸೀವರ್ಲ್ಡ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇವೆ. ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ನೈರುತ್ಯಕ್ಕಿರುವ ಲೇಕ್ ಬ್ಯೂನ ವಿಸ್ತಾ, ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿ{{convert|21|mi|km}} ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಇದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಆಧಾರವಾಗಿವೆ. ಇವೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ನಗರವನ್ನು 2007ರಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕನ್]] ನಗರವನ್ನಾಗಿಸಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.forbestraveler.com/best-lists/most-visited-us-cities-story.html |title=ಅಮೆರಿಕದ 30 ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಭೇಟಿನೀಡುವ ನಗರಗಳು |access-date=2010-11-19 |archive-date=2009-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090515105224/http://www.forbestraveler.com/best-lists/most-visited-us-cities-story.html |url-status=dead }}</ref> ಸನ್‌ ಬೆಲ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇತರೆ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಂತೆ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಕೂಡ 1980ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮತ್ತು 21ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ತಾಣಗಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ (ಡೆಸ್ಟಿನೇಶನ್ ಟೂರಿಸಂ) 1970ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ವೈವಿಧ್ಯಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇಂದು ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾಗೆ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿಯೇ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ) ಇದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ದಾಖಲಾತಿ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದು ಫ್ಲೋರಿಡಾ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 2ನೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಗಿದೆ.<ref>{{cite news |last=Zaragosa |first=Luis |title=UCF now largest university in Florida |url=http://www.orlandosentinel.com/news/education/orl-ucf-number-one-101409,0,126628.story |newspaper=[[Orlando Sentinel]] |date=October 14, 2009 |accessdate=2009-10-14 |archive-date=2009-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091016071855/http://www.orlandosentinel.com/news/education/orl-ucf-number-one-101409,0,126628.story |url-status=dead }}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== [[File:Lake Lucerne, Orlando, FL.jpg|thumb|left|ಲ್ಯುಸರ್ನ್‌ ಸರೋವರ c. 1905ರಲ್ಲಿ]] ===ಪೂರ್ವ ಐರೋಪ್ಯ ಇತಿಹಾಸ === 1836ರಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯ ವಸಾಹತುಗಾರರು ಆಗಮಿಸುವ ಮೊದಲು, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ [[ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನ|ಅಮೆರಿಕದ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ]] ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಇದ್ದರು. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಕೆಲವೇ ಪುರಾತತ್ವ ನೆಲೆಗಳು ಇವೆ. ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಇರುವ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ಲೇಕ್ ಗ್ಯಾಟ್ಲಿನ್ ದಡಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಇರುವ ಗ್ಯಾಟ್ಲಿನ್ ಕೋಟೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಮತ್ತೇನೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಾಣದ ತುದಿ ಅಥವಾ ಹಗುರು ಬಂದೂಕಿನ ಗುಂಡುಗಳು ಉತ್ಖನನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಇವೆ. ===ಸಮಾನನಾಮಕಗಳು=== ಇಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವಂತೆ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಮೊದಲು ''ಜರ್ನಿಗನ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಇಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಶಾಶ್ವತ ವಸಾಹತುಗಾರನಾದ ಆರೊನ್ ಜೆರ್ನಿಗನ್ ಎಂಬ ದನಗಾಹಿಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು. ಆತ ಹೋಲ್ಡನ್ ಸರೋವರದ ಉದ್ದಕ್ಕೆ 1842ರ ಸಶಸ್ತ್ರ ಆಕ್ರಮಣ ಕಾಯಿದೆ (ಆರ್ಮ್‌ಡ್ ಅಕ್ಯುಪೇಶನ್ ಆಕ್ಡ್) ಮೂಲಕ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಸ್ಥಳೀಯ ದಂತಕಥೆಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ ''ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ'' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ರೀವ್ಸ್ ಎಂಬ ಸೈನಿಕನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದು, ಆತ ಎರಡನೇ ಸೆಮಿನೋಲ್ ಯುದ್ಧ (ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿ ಸೆಮಿನೋಲ್‌ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಅಮೆರಿಕದ ವಿವಿಧ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆದ ಯುದ್ಧ)ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಹೀಗೆ ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧವಾದ ದಂತಕಥೆಗಳಿವೆ. ಅದೇನೆ ಇದ್ದರೂ, ರೀವ್ಸ್ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರೀಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಒಂದು ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಮತ್ತು [[ನೆಡುತೋಪು|ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್‌]]ಅನ್ನು ವೊಲುಸಿಯ ಕೌಂಟಿ ಯ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಗಾರ್ಡನ್‌‌ ನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 30 ಮೈಲಿಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿ (50 ಕಿ.ಮೀ.) ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಮೊದಲ ವಸಾಹತುಗಾರರು ಆತನ ಹೆಸರು ಒಂದು ಮರದ ಮೇಲೆ "ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಅಕೋಸ್ಟ" ಎಂದು ಕೆತ್ತಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡರು ಮತ್ತು ಅದು ಆತನ ಗೋರಿ ಇರುವ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಗುರುತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ "ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊನ ಗೋರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಬರಿಯ ''ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ'' ಆಗಿ ಉಳಿಯಿತು. ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಅಕೋಸ್ಟ ಕೂಡ ಒಬ್ಬ ಸೈನಿಕನಾಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ಆತನ ಬದುಕಿನ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು ಅನಿಶ್ಚಿತ ಇವೆ. ಎಒಲ ಸರೋವರದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ಸ್ಮಾರಕವು ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಲೇ ನಗರದ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳು ಹುಟ್ಟಿವೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಥಳೀಯ ದಂತಕತೆ ಎಂದರೆ ನಗರಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಶೆಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌ನ ನಾಟಕ ''ಆಸ್‌ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್'' ನ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿರುವ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಹೆಸರು ರೊಸಲಿಂಡ್ ಅವೆನ್ಯೂ, ಎಂದಿಡಲಾಗಿದೆ. ಆ ನಾಟಕದ ನಾಯಕಿ ರೊಸಲಿಂಡ್‌ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಎರಡನೇ ಸೆಮಿನೋಲ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಯು.ಎಸ್. ಸೈನ್ಯವು ಫೋರ್ಟ್‌ ಗ್ಯಾಟ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ 1838ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಔಟ್‌ಪೋಸ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಅದು ಇಂದಿನ ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌ನಿಂದ ಕೆಲವೇ ಮೈಲುಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದರೆ ಯುದ್ಧ ನಿಲುಗಡೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರಂಭಿಕ ವಸಾಹತುಗಾರರು 1850ರ ಮೂರನೇ ಸೆಮಿನೋಲ್ ಯುದ್ಧ ಆಗುವವರೆಗೂ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರಂಭಿಕ ನಿವಾಸಿಗಳು ದನಗಳನ್ನು ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಕುವ ಮೂಲಕ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ===ಏಕೀಕೃತ ಸಂಘಟನೆಗಳು=== ಮಾಸ್ಕ್ವಿಟೋ ಕೌಂಟಿ ಯನ್ನು 1845ರಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿಸಿದ ನಂತರ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ನಗರವು ಹೊಸ ಆರೇಂಜ್ ಕೌಂಟಿಗೆ 1856ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೌಂಟಿ ಸ್ಥಾನವಾಯಿತು. [[ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಂತಃಕಲಹ|ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ/ನಾಗರಿಕ ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ತಟಸ್ಥಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ, ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಲಾಕೇಡ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಯಿತು. ಪುನರ್‌‌ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾಲಘಟ್ಟ ದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊವನ್ನು 1875ರ ಜುಲೈ 31ರಂದು ಒಂದು ಪಟ್ಟಣವನ್ನಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1885ರಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.cityoforlando.net/about_orlando.htm ಅಬೌಟ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140314190141/http://www.cityoforlando.net/about_orlando.htm |date=2014-03-14 }} ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ನಗರದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಿಂದ, 2008ರ ಜೂನ್ 17ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref> 1875ರಿಂದ 1895ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯನ್ನು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಸ್ವರ್ಣಯುಗವೆಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಈ ನಗರವು ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಕಿತ್ತಳೆ ಉದ್ಯಮದ ನೆಲೆಯಾಯಿತು. ಆದರೆ 1894-95ರ ಗ್ರೇಟ್ ಫ್ರೀಜ್ ಅವಧಿಯು ಅನೇಕ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವತಂತ್ರ ತೋಪು/ತೋಟಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಜಮೀನು ಕೆಲವೇ "ಸಿಟ್ರಸ್ ಬ್ಯಾರನ್‌(ಕಿತ್ತಳೆ ಬೆಳೆಯುವ ಶ್ರೀಮಂತ ಜಮೀನ್ದಾರರು)" ಗಳ ಕೈ ಸೇರುವಂತಾಗಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪೋಕ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ವೇಲ್ಸ್ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. [[File:The Wyoming, Orlando, FL.jpg|thumb|right|ವ್ಯೋಮಿಂಗ್ ಹೋಟೆಲ್ c. 1905ರಲ್ಲಿ]] ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ರಿ ಕುಟುಂಬವೂ ಒಂದು. ಅವರ ಆಸ್ತಿಯು ಪೂರ್ವ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ಎಕೊನ್ಲೊಕಶೆ ನದಿ ಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ. ಈ ನದಿಯನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಹಾಗೆಯೇ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ದಾಟಿಕೊಂಡು ಅಂದರೆ ಫೋರ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿಯೇ ಒಂದು ರಸ್ತೆಗೆ ಕರ್ರಿ ಫೋರ್ಡ್‌ ರಸ್ತೆ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಬಾಗ್ಗಿ ಕ್ರೀಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದ ಸ್ವಲ್ಪ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ {{convert|150|acre|km2}}, 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಾರ್ಡ್‌ ಕುಟುಂಬದ ವಸತಿನಿವೇಶನ ಆಸ್ತಿ ಇದ್ದಿತು. ಈ ಆಸ್ತಿಯು ಈಗಲೂ ವಾರ್ಡ್‌ ಕುಟುಂಬದ ಒಡತನದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು SR-417ದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಇರುವುದನ್ನು MCO ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಹೊರಡುವ ವಿಮಾನಗಳಿಂದ ನೋಡಬಹುದು. ===ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ=== ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ದೊಡ್ಡ ಒಳಾಂತರ ನಗರವಾಗಿರುವ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ -ಅಮೆರಿಕನ್ ಯುದ್ಧದ ಮತ್ತು [[ಮೊದಲನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವ ಸಮರ I]]ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ ಆಗಿದ್ದಿತು. 1920ರಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬೂಮ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ವ್ಯಾಪಕ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಭೂಮಿಯ ಬೆಲೆ ಗಗನಕ್ಕೇರಿತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡೌನ್‌ಟೌನಿನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನೆರೆಹೊರೆ (ನೈಬರ್‌‌ಹುಡ್) ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ಬಂಗಲೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಫ್ಲೋರಿಡಾವನ್ನು 1920ರ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹರಿಕೇನ್‌‌ಗಳು ಅಪ್ಪಳಿಸಿದಾಗ, ಜೊತೆಗೆ ಗ್ರೇಟ್ ಡಿಪ್ರೆಶನ್ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿಕೆ ನಂತರ ಈ ಪ್ರಗತಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವ ಸಮರ II]]ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಸೈನ್ಯ ವಾಯು ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಪೈನ್‌ಕಾಸೆಲ್ ಆರ್ಮಿ ಏರ್‌ ಫೀಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತು, ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರು. 1956ರಲ್ಲಿ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಮತ್ತು ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಮರೈಟ (ಈಗ ಲಾಕ್‌ಹೀಡ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ) ನಗರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಘಟಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. 1947ರಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ವಾಯು ಪಡೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸೇವೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಾಗ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಎಎಬಿ ಮತ್ತು ಪೈನ್‌ಕ್ಯಾಸೆಲ್ ಎಎಎಫ್‌‌ಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡವು. ಅದನ್ನು ಏರ್‌ ಫೋರ್ಸ್‌ ಬೇಸಸ್‌ (ವಾಯು ಪಡೆ ನೆಲೆಗಳು) (AFB) ಎಂದು ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. 1958ರಲ್ಲಿ, ಪೈನ್‌ಕ್ಯಾಸಲ್ ಎಎಫ್‌ಬಿಯನ್ನು ಮೆಕ್‌ಕಾಯ್ ಏರ್‌ಫೊರ್ಸ್ ಬೇಸ್ ಎಂದು ಕರ್ನಲ್ ಮೈಕೆಲ್ ಎನ್‌. ಡಬ್ಲ್ಯು.ಮೆಕ್‌ಕಾಯ್ ನೆನಪಿಗೆ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆತ a 320ನೇ ಬಂಬಾರ್ಡ್‌ಮೆಂಟ್ ವಿಂಗ್‌ನ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ B-47 ಸ್ಟ್ರಾಟೊಜೆಟ್ ಬಾಂಬರ್‌ ವಿಮಾನ ಅಪಘಾತವಾದಾಗ ಮರಣಿಸಿದ್ದ. 1960ರಲ್ಲಿ, ಈ ನೆಲೆಯು ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ಏರ್‌ ಕಮಾಂಡ್ (SAC)ನ 306ನೇ ಬಂಬಾರ್ಡ್‌ಮೆಂಟ್ ವಿಂಗ್‌‌ಗೆ ನೆಲೆಯಾಯಿತು. B-52 ಸ್ಟ್ರಾಟೋಫೋರ್ಟೆಸ್ ಮತ್ತು KC-135 ಸ್ಟ್ರಾಟೋಟ್ಯಾಂಕರ್ ವಿಮಾನಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯೊಂದಿಗೆ EC-121 ಮತ್ತು U-2 ವಿಮಾನಗಳ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. [[File:Lucerne Circle, Orlando, FL.jpg|thumb|right|ಲ್ಯುಸರ್ನ್‌ ವೃತ್ತ c. 1905ರಲ್ಲಿ]] ===ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ === ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಘಟನೆ ಎಂದರೆ 1965ರಲ್ಲಿ [[ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ]]ಯು ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ನಿರ್ಮಿಸುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು. ಡಿಸ್ನಿಯು ಮಿಯಾಮಿ ಮತ್ತು ತಾಂಪ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಪಾರ್ಕ್‌ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರೂ, ಆತನ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಎಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಹರಿಕೇನ್‌ ಗಳು ಅಪ್ಪಳಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು — ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಸ್ವಲ್ಪ ಒಳಾಂತರದಲ್ಲಿದ್ದುದು, ಇಲ್ಲಿ ಹರಿಕೇನ್‌ ಹಾನಿ ಇದ್ದರೂ, ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ವೆಕೇಶನ್ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ ಅನ್ನು 1971ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಅದು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ಈಗ ಅದು ಆರೇಂಜ್, ಸೆಮಿನೋಲ್, ಓಸ್ಕೆಯೊಲ, ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಕೌಂಟಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, [[ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ]]ವು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾಯಿತು. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ನಗರವನ್ನು ಸತತವಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಟಾಪ್ ರಜೆಯ ತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಶ್ರೇಣಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಈಗ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಥೀಮ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮನೋರಂಜನಾ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಮಹತ್ವದವಾದ ಒಂದು ಘಟನೆ 1962ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಅದೆಂದರೆ ಹೊಸ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಜೆಟ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ಅನ್ನು ಇಂದಿನ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ಮೆಕ್‌ಕಾಯ್ ವಾಯು ಪಡೆ ನೆಲೆ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. 1970ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಏರ್‌ಲೈನ್‌ಗಳು (ಡೆಲ್ಟಾ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್ , ನ್ಯಾಶನಲ್ ಏರ್‌ಲೈ್ನ್ಸ್, ಈಸ್ಟರ್ನ್‌ ಏರ್‌ಲೈ್ನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸೌದರ್ನ್‌ ಏರ್‌ಲೈ್ನ್ಸ್ )ಗಳು ನಿಯಮಿತವಾದ ವಿಮಾನಯಾನ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮೆಕ್‌ಕಾಯ್ ವಾಯು ಪಡೆ ನೆಲೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 1975ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಅದರ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗ ಈಗ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವು ಈಗಲೂ ಮೊದಲಿನ ವಾಯು ಪಡೆ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ ಸಂಕೇತ (MCO)ವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ===ಪ್ರಸಕ್ತ ದಿನಗಳು=== ಇಂದು, "ಹಳೆಯ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ"ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರವು ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ, ಚರ್ಚ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಉದ್ದಕ್ಕೆ, ಆರೇಂಜ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಮತ್ತು ಗಾರ್ಲೆಂಡ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಮಧ್ಯೆ ಇದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜಿಲ್ಲೆ (ಹಿಸ್ಟಾರಿಕ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್) ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎಒಲ ಸರೋವರ ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಓಕ್‌ ಮರಗಳ ಸಾಲಿನ ಇಟ್ಟಿಗೆ ರಸ್ತೆಗಳಿವೆ. ಈ ನೆರೆಹೊರೆಗಳನ್ನು "ಲೇಕ್ ಎಒಲ ಹೈಟ್ಸ್ " ಮತ್ತು "ಥೊರ್ನ್‌ಟನ್ ಪಾರ್ಕ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕೆಲವು ಮನೆಗಳಿವೆ. ==ಭೌಗೋಳಿಕತೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತು ನಗರದೃಶ್ಯ == [[File:downtownorlandopan.jpg|ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಸ್ಕೈಲೈನ್ [10]]] [[File:Lake Eola from East Central Blvd., Orlando, FL.jpg|thumb|right|ಇಒಲ ಸರೋವರ 1911ರಲ್ಲಿ]] [[File:Seaworld-Orlando-Tower-1473.jpg|thumb|right|120px|ಸೀವರ್ಲ್ಡ್ ಸ್ಕೈಟವರ್]] ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಜೌಗು ಭೂಮಿ ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಜವುಗುಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮತಟ್ಟಾಗಿದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಸ್ವಲ್ಪ ಕೆಳಕ್ಕಿದ್ದು, ಜವುಗಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಸರೋವರಗಳಿವೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದು ಎಂದರೆ ಅಪೊಪ್ಕ ಸರೋವರ. ಕೇಂದ್ರ ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಆಧಾರಶಿಲೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸುಣ್ಣದಕಲ್ಲು ಆಗಿದ್ದು, ಬಹಳ ರಂಧ್ರಯುತವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಪ್ರದೇಶವು ಬತ್ತುಕುಳಿಗಳಿಗೆ (ಸಿಂಕ್ ಹೋಲ್ -ಹಳ್ಳಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಸೆಳೆದುಕೊಂಡು, ಕಣ್ಮರೆ ಮಾಡಿಬಿಡಬಲ್ಲ ಸುಣ್ಣದಕಲ್ಲಿನ ಕುಳಿಗಳು) ಸುಲಭವಾಗಿ ಆಸ್ಪದ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಬತ್ತು ಕುಳಿಯನ್ನು (ಸಿಂಕ್ ಹೋಲ್) ಒಳಗೊಂಡ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಘಟನೆ ಎಂದರೆ 1981ರಲ್ಲಿ ವಿಂಟರ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದು. ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಉತ್ತರಕ್ಕಿರುವ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು "ವಿಂಟರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ ಸಿಂಕ್ ಹೋಲ್ " ಏಕಾಏಕಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ನಗರ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ 115 ನೆರೆಹೊರೆ(ನೈಬರ್‌ಹುಡ್)ಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆಗೆ ಸೇರದೇ ಇರುವ ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ನಗರ ಮಿತಿಗಳು ಒಂದು ಚೆಕ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ನಗರ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಲೂ ಮಹಾನನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರದೇ ಇರುವ ಆರೇಂಜ್ ಕೌಂಟಿಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿವೆ. ಇದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಆರೇಂಜ್ ಕೌಂಟಿ ಮತ್ತು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ನಗರ ಎರಡೂ ಕಡೆಯಿಂದ ಕೆಲವು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಅದರ ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಏಕೆ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರ ಮತ್ತು ಕೌಂಟಿ ಈಗ ಒಟ್ಟುಸೇರಿ, ನಗರದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು "ಗುರುತಿಸಲು" ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊಗೆ ಉಪಭಾಗವಾಗಿ ಸೇರಿರುವ ಭೂಮಿಯು ಈಗಾಗಲೇ ಸದ್ಯದ ನಗರ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಗಡಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿವೆ.<ref>http://www.cityoforlando.net/gis/pdf/GeneralCityMaps/Annexations%20Map%2034x44.pdf{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ಹವಾಮಾನ=== ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರ ಉಪ-ಉಷ್ಣಪ್ರದೇಶದ ಹವಾಮಾಣ (ಹ್ಯುಮಿಡ್ ಸಬ್‌ಟ್ರಾಪಿಕಲ್ ಕ್ಲೈಮೇಟ್) ಹೊಂದಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕೋಪಿಯನ್ ಕ್ಲೈಮೇಟ್ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ Cfb, ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಋತುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ತುಂಬ ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಮಳೆಗಾಲ, ಜೂನ್‌ನಿಂದ ಶುರುವಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. (ಸುಮಾರಾಗಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಹರಿಕೇನ್ ಋತುವಿನೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ)). ಇನ್ನೊಂದು ಶುಷ್ಕ ಋತು (ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ ಮೇ ವರೆಗೆ), ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆಯಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಳೆ ಆಗೀಗ ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರತೆಯ ಹವಾಮಾನವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವುದು (ಲೋ ಎಲಿವೇಶನ್),ಟ್ರಾಪಿಕ್ ಆಫ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌‌ ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು, ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಈ ಹವಾಮಾನದ ಅನೇಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗಲ್ಫ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ ಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಈ ಗಲ್ಫ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಪರ್ಯಾಯಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಹರಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಆರ್ದ್ರ ಬೇಸಿಗೆ ಋತುವಿನ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯಲ್ಲಿ, ಉಷ್ಣತೆಯು ಅಪರೂಪಕ್ಕೊಮ್ಮೆ 21 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್‌ (70&nbsp;°F)ಗಿಂತ ಕೆಳಗಿಳಿಯುತ್ತದೆ {{convert|70|°F|°C}}, ಮತ್ತು ಹಗಲಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣತೆಯು 90&nbsp;°F ಹತ್ತಿರವಿರುತ್ತದೆ(32-37 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್‌ ಇರುತ್ತದೆ). ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆರ್ದ್ರತೆಯು ಉಭಯರಕ್ಷೆಯ ಹಾಗೆ ಅಂದರೆ ಬಫರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅದು ನೈಜ ಉಷ್ಣತೆಯು 100&nbsp;°F ಗಿಂತ (38 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್)ಗಿಂತ ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ, {{convert|100|°F|°C}} ಜೊತೆಗೆ, ಉಷ್ಣತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (ಹೀಟ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್) 110&nbsp;°F (43 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್) ದಾಟುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. {{convert|110|°F|°C}}. ನಗರದ ಅತ್ಯಧಿಕ ದಾಖಲೆಯಾದ ಉಷ್ಣತೆ ಎಂದರೆ 101&nbsp;°F (38 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್),{{convert|101|°F|°C}}, 1998 ಜುಲೈ 2ರಂದು ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಗುಡುಗು ಮಳೆ ಬಲವಾಗಿ ಆಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಬಿರುಮಳೆಗಳು ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಮತ್ತು [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರ]]ದ ಏರ್‌ ಮಾಸ್‌ಗಳು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಮೇಲೆ ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆಯುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಳೆಯು ಮನಮೋಹಕ [[ಮಿಂಚು]]ಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿರುಸಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅತ್ಯಧಿಕ [[ಮಳೆ]]ಯನ್ನೂ ಉಂಟು ಮಾಡಬಹುದು (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರತಿಗಂಟೆಗೆ ಹಲವಾರು ಇಂಚುಗಳಷ್ಟು ಮಳೆ). ಜೊತೆಗೆ ಬಲವಾಗಿ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಗೀಗ ಹಾನಿಕಾರಕ ರೀತಿಯ ಆಲಿಕಲ್ಲು ಕೂಡ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ತಂಪಾದ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ, ಆರ್ದ್ರತೆಯು ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಮಧ್ಯಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಏರುಪೇರು ಆಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಸರಾಸರಿ ರಾತ್ರಿಯ ಉಷ್ಣತೆಯು ಸುಮಾರು 50&nbsp;°F (10 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್) {{convert|50|°F|°C}} ಇರುತ್ತದೆ. ಹಗಲಿನ ವೇಳೆ ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ ಉಷ್ಣತೆಯು ಸುಮಾರು 72&nbsp;°F (22 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್) ಇರುತ್ತದೆ.{{convert|72|°F|°C}}. ಉಷ್ಣತೆಯು ಬಹಳ ಅಪರೂಕ್ಕೊಮ್ಮೆ 32&nbsp;°F (0 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್)ಗಿಂತ ಕೆಳಗಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲವು ಶುಷ್ಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಡ್ ಫ್ರಂಟ್ ಬಂದ ನಂತರ ಹಿಮಗಟ್ಟುವ ಉಷ್ಣತೆ ಇರುವುದರಿಂದ (ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಕ್ಷೇಪ), ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಹಿಮಪಾತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. (1948ರಲ್ಲಿ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸುವುದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಿಮವು ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡಿತ್ತು). ಬಹಳ ಅಪರೂಪದಕ್ಕೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಗಾಳಿಬೀಸುವಿಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು 1977ರ ಹಿಮಬಿರುಗಾಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 6" (15&nbsp;ಸೆ.ಮೀ.)ನಷ್ಟು ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ 1989ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 23ರಂದು ಮತ್ತು, 2010ರ ಜನವರಿ 9ರಂದು ಜೋರಾದ ಬಿರುಗಾಳಿ ಬೀಸಿತ್ತು. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಕರಾವಳಿ ತೀರದ ಸುತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಿಮ (ಓಶನ್ ಇಫೆಕ್ಟ್ ಸ್ನೋ) ಆಗೀಗ ಆಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣವು 48.35 ಇಂಚುಗಳು (122.8 ಸೆ.ಮೀ.){{convert|48.35|in|cm}} ಆಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಜೂನ್‌ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ವರೆಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಮೇವರೆಗೆ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶುಷ್ಕ ಋತು ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇದರ ಕೊನೆಯ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ), ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ಅನಾಹುತಗಳಿದ್ದೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ಬಹಳ ತೀವ್ರವಾಗಿತ್ತು. 1998ರಲ್ಲಿ, ಬಹಳ ತೀವ್ರವಾದ ಎಲ್‌ ನಿನೊ ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದಾಗಿ ಜನವರಿ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ ತಂಪು ಇತ್ತು. ನಂತರ ವಸಂತ ಋತು ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯ ಆಂರಂಭದಲ್ಲಿ ಬರ ಉಂಟಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿಗೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹತ್ತಿರದ ಡೇಟೊನ ಬೀಚ್‌ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕಿದ್ದ ಆ ವರ್ಷದ ಪೆಪ್ಸಿ 400(Pepsi 400) ಎನ್‌‌ಎಎಸ್‌ಸಿಎಆರ್‌(NASCAR) ರೇಸ್‌ಅನ್ನು ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಒಂದು ಬಹಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿರುವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಹರಿಕೇನ್ (ಚಂಡಮಾರುತ) ಅಪಾಯ ತುಂಬ ಇದೆ. ಆದರೂ ದಕ್ಷಿಣ ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಇನ್ನಿತರ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿದ್ದಷ್ಟು ಅಪಾಯವಿಲ್ಲ. ನಗರವು {{convert|42|mi|km}} ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ನಿಂದ ಒಳಾಂತರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು {{convert|77|mi|km}} ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದಿಂದ ಒಳಾಂತರದಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ,<ref>ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್‌ನಿಂದ ಹತ್ತಿರದ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಕೋಸ್ಟ್‌ಲೈನ್‌ಗೆ, ಓಕ್‌ ಹಿಲ್, ಬ್ರೆವರ್ಡ್‌ ಕೌಂಟಿ ಗೆ, ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಗಲ್ಫ್ ಕೋಸ್ಟ್‌ಲೈನ್‌ಗೆ, ಪೈನ್‌ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ , ಹೆರ್ನಡೋ ಕೌಂಟಿ ಗಳಿಗೆ ಇರುವ ದೂರವನ್ನು, [[ಗೂಗಲ್ ಅರ್ಥ್]] ನ ರೂಲರ್ ಸಾಧನ ಬಳಸಿ ಅಳತೆಮಾಡಿರುವುದು.</ref> ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹರಿಕೇನ್‌ಗಳು ಅಪ್ಪಳಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಅವು ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು {{convert|100|ft|m}} ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಮೇಲೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಹೊಡೆತಗಳು ಅಷ್ಟು ಆತಂಕದ ವಿಚಾರವೇನಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಇದ್ದಾಗ್ಯೂ ಕೂಡ, ನಗರವು ಹಲವು ಪ್ರಬಲವಾದ ಹರಿಕೇನ್‌ಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಕುಖ್ಯಾತ 2004ರ ಹರಿಕೇನ್ ಋತುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊಗೆ ಮೂರು ಹರಿಕೇನ್‌ಗಳು ಅಪ್ಪಳಿಸಿ, ಅಪಾರ ಹಾನಿ ಮಾಡಿದ್ದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಕೇನ್ ಚಾರ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ ಹಾನಿಯುಂಟು ಮಾಡಿತ್ತು. ನಗರವು ಹರಿಕೇನ್ ಡೊನಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅಪಾರ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತ್ತು. ಟೊರ್ನಡೊಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಗುಡುಗುಮಳೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿರುಗಾಳಿ ಬೀಸುವಾಗ ಮತ್ತು ಹರಿಕೇನ್‌ಗಳು ಇಲ್ಲಿಂದ ದಾಟಿ ಹೋಗುವಾಗ ಆಗೀಗ ಗುಡುಗು ಮಳೆಯಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅತಿಕೆಟ್ಟ ಚಂಡಮಾರುತ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ್ದು ಎಂದರೆ 1998ರಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಕಿಸ್ಸಿಮೀ, ಅದರಿಂದಾಗಿ 42 ಜನರು ಸತ್ತರು. ನಂತರ ಸಮ್ಟರ್, ಲೇಕ್ ಮತ್ತು ವೊಲುಸಿಯ ಕೌಂಟಿಗಳಿಗೆ 2007ರಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಚಂಡಮಾರುತ, ಆಗ 21 ಜನರು ಸತ್ತರು. ಈ ಎರಡೂ ದುರ್ಘಟನೆಗಳು ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದವು. {{Weather box |location = ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ |single line = yes |Jan record high F = 87 |Feb record high F = 90 |Mar record high F = 92 |Apr record high F = 96 |May record high F = 100 |Jun record high F = 100 |Jul record high F = 101 |Aug record high F = 100 |Sep record high F = 98 |Oct record high F = 95 |Nov record high F = 89 |Dec record high F = 90 |year record high F = 101 |Jan high F = 72 |Feb high F = 74 |Mar high F = 79 |Apr high F = 83 |May high F = 88 |Jun high F = 91 |Jul high F = 92 |Aug high F = 92 |Sep high F = 90 |Oct high F = 85 |Nov high F = 79 |Dec high F = 73 |year high F = 83.2 |Jan low F = 50 |Feb low F = 51 |Mar low F = 56 |Apr low F = 60 |May low F = 66 |Jun low F = 71 |Jul low F = 73 |Aug low F = 73 |Sep low F = 72 |Oct low F = 65 |Nov low F = 59 |Dec low F = 53 |year low F = 62.4 |Jan record low F = 19 |Feb record low F = 26 |Mar record low F = 25 |Apr record low F = 38 |May record low F = 48 |Jun record low F = 60 |Jul record low F = 64 |Aug record low F = 64 |Sep record low F = 56 |Oct record low F = 43 |Nov record low F = 29 |Dec record low F = 20 |year record low F = 19 |Jan precipitation mm = 61.7 |Feb precipitation mm = 59.7 |Mar precipitation mm = 89.9 |Apr precipitation mm = 61.5 |May precipitation mm = 95.0 |Jun precipitation mm = 186.7 |Jul precipitation mm = 181.6 |Aug precipitation mm = 158.8 |Sep precipitation mm = 146.3 |Oct precipitation mm = 69.3 |Nov precipitation mm = 58.9 |Dec precipitation mm = 58.7 |year precipitation mm = 1228.1 |source 1 = [http://www.weather.com/outlook/health/fitness/wxclimatology/daily/USFL0372 The Weather Channel] |date=August 2010 }} ==ಗಗನಚುಂಬಿಗಳು== ಮೆಟ್ರೋ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 71 ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರುವ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳು ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ಇವೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದವು ಡೌನ್‌ಟೌನಿನ ನೈರುತ್ಯದ ಪ್ರವಾಸೀ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>[http://www.emporis.com/en/wm/ci/bu/?id=101340 ]</ref> ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ {{convert|441|ft|m|0|abbr=on}} 1988ರಿಂದ ಅಂದರೆ ಸನ್‌ಟ್ರಸ್ಟ್ ಸೆಂಟರ್ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಲ್ಲ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಎಕ್ಸ್‌ಕ್ಯುಟಿವ್ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವು ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಮೈಲುಗಳ (6 ಕಿ.ಮೀ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೂ ಸಂಯುಕ್ತ ವಾಯುಯಾನ ಆಡಳಿತ (ಫೆಡರಲ್ ಏವಿಯೇಶನ್ ಆಡಳಿತ)ವು ಸ್ಥಳೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳಿಗೆ ಈ ಕುರಿತು ಏಕೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೇರಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಕಾರಣಗಳು ಇಲ್ಲ. ===ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ=== * 1988ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಸನ್‌ಟ್ರಸ್ಟ್ ಸೆಂಟರ್, {{convert|441|ft|m|0|abbr=on}}, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ. * ಎಒಲ ಸರೋವರದಲ್ಲಿರುವ ವಿಯುಇ (VUE )2008ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಎತ್ತರವಿದೆ. {{convert|426|ft|m|0|abbr=on}} 35 ಮಹಡಿಗಳಿರುವ ಇದು ಸನ್‌ಟ್ರಸ್ಟ್ ಸೆಂಟರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.ocls.info/virtual/FastFacts/fastFactDetails.asp?FastFactsID=35&bhcp=1 |title=OCLS - ಫಾಸ್ಟ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್ - ಟಾಲೆಸ್ಟ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ಇನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ |access-date=2022-10-15 |archive-date=2014-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714160642/http://www.ocls.info/virtual/FastFacts/fastFactDetails.asp?FastFactsID=35&bhcp=1 |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.emporis.com/en/wm/ci/bu/?id=101340 ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ f ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ / Emporis.com]</ref> * ಆರೇಂಜ್ ಕೌಂಟಿ ಕೋರ್ಟ್‌ಹೌಸ್, 1997, {{convert|416|ft|m|0|abbr=on}}. * ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರ (ಮೊದಲು ಬರ್ನೆಟ್ ಪ್ಲಾಜಾ),1988, {{convert|409|ft|m|0|abbr=on}} * ಎಸ್‌ಪ್ಲನೇಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ 55 ವೆಸ್ಟ್, 2009, {{convert|377|ft|m|0|abbr=on}} * ಸೊಲೈರೆ ಅಟ್ ದಿ ಪ್ಲಾಜಾ, 2006, {{convert|359|ft|m|0|abbr=on}} * ಡೈನ್‌ಟೆಕ್ ಸೆಂಟರ್, 2009, {{convert|357|ft|m|0|abbr=on}} * ಸಿಟ್ರಸ್ ಸೆಂಟರ್, 1971, {{convert|258|ft|m|0|abbr=on}} ಇದು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡ. * ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಟ್ರೇಡ್ ಪ್ಲಾಜಾ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ, 2006, {{convert|256|ft|m|0|abbr=on}} * ಸಿಎನ್‌ಎಲ್(CNL) ಸೆಂಟರ್ ಸಿಟಿ ಕಾಮನ್ಸ್, 1999, {{convert|250|ft|m|0|abbr=on}} ===ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಿಂದ ಹೊರಗೆ=== * ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ ATC ಗೋಪುರ, 2002, {{convert|346|ft|m|0|abbr=on}} * ಸೀವರ್ಲ್ಡ್ ಸ್ಕೈಟವರ್ {{convert|400|ft|m|0|abbr=on}}, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ನಗರ ಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆರೇಂಜ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರವಾಗಿದೆ. * ಪೀಬಾಡಿ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ವಿಸ್ತರಣಾ ಗೋಪುರ, ಚಳಿಗಾಲ 2010, {{convert|428|ft|m|0|abbr=on}} ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ನಗರ ಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆರೇಂಜ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ== {{USCensusPop | 1890=2856 | 1900=2481 | 1910=3894 | 1920=9282 | 1930=27330 | 1940=36736 | 1950=52367 | 1960=88135 | 1970=99006 | 1980=128251 | 1990=164693 | 2000=194194 | 2008=230514 | 2010=245860 | estyear=2008 | footnote=Population 1890–2000.<ref>{{cite web|url=http://www.census.gov/prod/www/abs/decennial/index.htm|title=Census Of Population And Housing|publisher=U.S. Census Bureau|accessdate=2008-10-25}}</ref> }} [[File:Orlando-fl.gif|thumb|left|ಯು.ಎಸ್. ಗಣತಿ ನಕಾಶೆ]] ಯು.ಎಸ್. ಸೆನ್ಸಸ್‌ ಬ್ಯೂರೋ ನಡೆಸಿದ 2006-2008ರ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಸರ್ವೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿದೆ : * ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್‌ರಲ್ಲದ ಬಿಳಿಯರು: 44.7% * ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್‌ರಲ್ಲದ ಕರಿಯರು: 26.9% * [[ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನ|ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್ನರು (ಅಮೆರಿಕದ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು ಅಥವಾ ರೆಡ್‌ಇಂಡಿಯನ್ನರು)]]: 0.7% * ಏಷಿಯನ್ನರು: 3.2% * ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಯಿಯನ್ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರ ದ್ವೀಪದವರು: 0.1% * ಇತರೆ ಜನಾಂಗದವರು: 10.2% * ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಾಂಗಗಳು: 2.1% * ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ಅಥವಾ (ಯಾವುದೇ ಜನಾಂಗದ)ಲ್ಯಾಟಿನೋ : 22.2% <ref>{{Cite web |url=http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-geo_id=16000US1253000&-qr_name=ACS_2008_3YR_G00_DP3YR5&-ds_name=ACS_2008_3YR_G00_&-_lang=en&-redoLog=false&-_sse=on |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-09 |archive-date=2011-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110607233434/http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-geo_id=16000US1253000&-qr_name=ACS_2008_3YR_G00_DP3YR5&-ds_name=ACS_2008_3YR_G00_&-_lang=en&-redoLog=false&-_sse=on |url-status=dead }}</ref> ಮೂಲ {{GR|2}}2000ದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 185,951 ಜನರಿದ್ದಾರೆ. (2008 ಅಂದಾಜು 230,514 ಜನರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿದ). ಜೊತೆಗೆ 80,883 ಮನೆಗಳು, ಮತ್ತು 42,382 ಕುಟುಂಬಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯು 767.9 ಕಿ.ಮೀ.² (1,988.9/ಮೈಲು²) ಆಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 188,486 ಮನೆ ಘಟಕಗಳು 365.4/ಕಿ.ಮೀ.² (946.4/ಮೈಲು²)ಸರಾಸರಿ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು.. ನಗರದ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಹೀಗಿದೆ : 61.10% ಬಿಳಿಯರು, 26.70% ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್, 1.43% ಏಷಿಯನ್ನರು, 0.34% ಅಮೆರಿಕದ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು, 0.08% ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪದವರು, 5.41% ಬೇರೆ ಜನಾಂಗಗಳು, ಮತ್ತು 2.54% ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಜನಾಂಗದವರು. ಶೇ. 17.79ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹಿಸ್ಪ್ಯಾನಿಕ್ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಜನಾಂಗದ ಲ್ಯಾಟಿನೋ ಆಗಿತ್ತು. ನಗರಲ್ಲಿ 80,883 ಮನೆಗಳಿವೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಶೇ. 24.5 ನಷ್ಟು 18ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಶೇ.32.4 ಜನರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಮದುವೆಯಾದ ಜೋಡಿಗಳು, ಶೇ.15.4% ಗಂಡನಿಲ್ಲದೆ ಹೆಂಗಸು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಮನೆಗಳು, ಮತ್ತು ಶೇ.43.0% ಜನರು ಕುಟುಂಬವಿಲ್ಲದೆ ಇರುವವರು. ಶೇ. 35.0 ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೇ ಇದ್ದರು ಹಾಗೂ ಶೇ. 8.5ರಷ್ಟು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ 65 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಯಸ್ಸಾದವರು ಒಂಟಿಯಾಗಿಯೇ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ಮನೆಯ ಸರಾಸರಿ ಗಾತ್ರವು 2.25ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ಕುಟುಂಬದ ಸರಾಸರಿ ಗಾತ್ರವು 2.97ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 18ರೊಳಗಿನವರು 22.0%, 18ರಿಂದ 24 ವರ್ಷದವರು 10.7%, 25ರಿಂದ 44 ವರ್ಷದವರು 37.3%, 45ರಿಂದ 64 ವರ್ಷದವರು 18.6%, ಹಾಗೂ 65 ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ವಯಸ್ಸಿನವರು 11.3% ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು 33 ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ 100 ಮಂದಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ 94.0 ಪುರುಷರಿದ್ದರು. 18 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಪ್ರತಿ 100 ಮಂದಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ 91.3 ಪುರುಷರಿದ್ದರು. ನಗರದಲ್ಲಿನ ಮನೆಮಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವು $35,732ನಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ಕುಟುಂಬವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವು $40,648 ಆಗಿತ್ತು. ಗಂಡಸರ 30,866 ಡಾಲರ್ ತಲಾ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು 25,267 ಡಾಲರ್ ತಲಾ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ನಗರದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ತಲಾ ಆದಾಯ 21,216 ಡಾಲರ್ ಇತ್ತು. ಸುಮಾರು 13.3%ನಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು 15.9%ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತಲೂ ಕೆಳಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 18 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ 27.0% ಮತ್ತು 65 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿರುವ 12.6% ಜನರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ, ದೇಶದ ಎಲ್‌ಜಿಬಿಟಿ(LGBT) ಜನರ ಒಂದು ಅತ್ಯಧಿಕ ಶೇಕಡಾವಾರು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಯುಸಿಎಲ್‌ಎ(UCLA) ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಶೇ.7.7ರಷ್ಟು ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳು, ಲೆಸ್ಬಿಯನ್ ಅಥವಾ ದ್ವಿಲಿಂಗಿಗಳು(ಬೈಸೆಕ್ಸುವಲ್) ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇಡೀ ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆಯ ಶೇ. 5.7ರಷ್ಟು ಜನರು ಎಲ್‌ಜಿಬಿಟಿ ಜನರಾಗಿದ್ದು, ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇದು ದೇಶದ 9ನೇ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿದೆ.<ref>‌ ಗ್ಯಾರಿ ಜೆ. ಗೇಟ್ಸ್ {{PDFlink|[http://www.law.ucla.edu/williamsinstitute/publications/SameSexCouplesandGLBpopACS.pdf Same-sex Couples and the Gay, Lesbian, Bisexual Population: New Estimates from the American Community Survey]|2.07&nbsp;[[Mebibyte|MiB]]<!-- application/pdf, 2180309 bytes -->}}. ದಿ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆನ್‌ ಸೆಕ್ಸುಯಲ್‌ ಓರಿಯೆಂಟೇಶನ್‌ ಲಾ ಅಂಡ್‌ ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಪಾಲಿಸಿ, UCLA ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ಲಾ, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2006. 2007ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 8ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿ ಪ್ಯುರ್ಟೊ ರಿಕನ್ಸ್ದವರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಧಿಕವಿರುವುದು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ. ಹೀಗಾಗಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಮೇಲೆ ಅವರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವವು ದಕ್ಷಿಣ ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಿರುವ ಕ್ಯೂಬಾದ ಜನರು ಬೀರುವ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿದೆ.<ref>http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=105691084</ref> ದೇಶದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳವಿಗೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ಯುರ್ಟೊ ರಿಕನ್ಸ್ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊವು ಅಧಿಕ ಮತ್ತು ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯನ್‌‌ರು ಮತ್ತು ಜಮೈಕಾದವರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ===ಅಪರಾಧಗಳು=== ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಕೆಮರಾಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಲೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಕೆಮರಾಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೊರತಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅದು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೆಮರಾ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ ನಂತರ, ಅದು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕುತೂಹಲಕರ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಜೂಮ್ ಮಾಡಿ, ಗುರುತಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ವಾಹನದ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಪ್ಲೇಟ್‌ಅನ್ನು ಕೂಡ ಜೂಮ್ ಮಾಡಿ ನೋಡುವುದು.{{Citation needed|date=July 2008}} ===ಭಾಷೆಗಳು=== 2000ರ ಪ್ರಕಾರ, ಶೇ. 75.43ರಷ್ಟು ನಿವಾಸಿಗಳು [[ಆಂಗ್ಲ|ಇಂಗ್ಲಿಶ್]] ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಶೇ. 16.60ರಷ್ಟು ಜನರು [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್]] ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಶೇ. 1.93ರಷ್ಟು ಜನರು ಹೈಟಿಯನ್ ಕ್ರೆಯೊಲ್ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. 1.33ರಷ್ಟು ಜನರು [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ|ಫ್ರೆಂಚ್]]ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು 0.99ರಷ್ಟು ಜನರು [[ಪೋರ್ಚುಗೀಯ ಭಾಷೆ|ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್]] ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರೆಲ್ಲ ಆಯಾ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮಾತೃ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.mla.org/map_data_results%26state_id%3D12%26county_id%3D%26mode%3D%26zip%3D%26place_id%3D53000%26cty_id%3D%26ll%3D%26a%3D%26ea%3D%26order%3Dr |title=ಮಾಡರ್ನ್ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಡಾಟಾ ಸೆಂಟರ್, ರಿಸಲ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ, FL |access-date=2022-10-20 |archive-date=2015-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150515024734/http://www.mla.org/map_data_results%26state_id%3D12%26county_id%3D%26mode%3D%26zip%3D%26place_id%3D53000%26cty_id%3D%26ll%3D%26a%3D%26ea%3D%26order%3Dr |url-status=dead }}</ref> ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಕಾರ, ಐದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಶೇ. 69.3ರಷ್ಟು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ [[ಆಂಗ್ಲ|ಇಂಗ್ಲಿಶ್]] ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ. 19.2ರಷ್ಟು [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್]] ಮಾತನಾಡುವವರು. ಬೇರೆ [[ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು|ಇಂಡೋ-ಅಮೆರಿಕನ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು]] ಮಾತನಾಡುವವರು ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ. 9.0 ಇದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಏಷಿಯನ್ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವವರು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ. 1.9ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳನ್ನಾಡುವವರು ಇನ್ನುಳಿದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ.0.6ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-geo_id=16000US1253000&-qr_name=ACS_2008_3YR_G00_DP3YR2&-ds_name=ACS_2008_3YR_G00_&-_lang=en&-redoLog=false&-_sse=on |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-09 |archive-date=2020-02-11 |archive-url=https://archive.today/20200211182902/http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-geo_id=16000US1253000&-qr_name=ACS_2008_3YR_G00_DP3YR2&-ds_name=ACS_2008_3YR_G00_&-_lang=en&-redoLog=false&-_sse=on |url-status=dead }}</ref> ===ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರದೇಶ (ಸ್ಟಾಟಸ್ಟಿಕಲ್ ಏರಿಯಾ) === {{Main|Greater Orlando}} ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ-ಕಸಸಿಮೀ, ಫ್ಲೋರಿಡಾ, ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರದೇಶ ( ಸ್ಟಾಟಸ್ಟಿಕಲ್ ಏರಿಯಾ) ದ ಹಬ್‌ ಸಿಟಿ ಆಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ, "ಅತಿಕೆಟ್ಟ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ" ಅಥವಾ "ಮೆಟ್ರೋ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ನಾಲ್ಕು ಕೌಂಟಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ(ಆರೇಂಜ್, ಒಸ್ಕೆಯೊಲ, ಸೆಮಿನೋಲ್ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ). ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 27ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮೆಟ್ರೋ ಪ್ರದೇಶ ವಾಗಿದ್ದು, 2007ರ ಗಣತಿ-ಅಂದಾಜಿನಂತೆ 2,032,496 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇದೆ.<ref name="metropop">{{cite web |url=http://www.census.gov/population/www/estimates/metro_general/2007/CBSA-EST2007-01.xls |title=Annual Estimates of the Population of Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas: April 1, 2000 to July 1, 2007 |publisher=U.S. Census Bureau |accessdate=2008-07-11 |format=XLS}} {{Dead link|date=September 2010|bot=H3llBot}}</ref> 2000ರಲ್ಲಿ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 1,157,431 ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಫ್ಲೋರಿಡಾದ 3ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ದಲ್ಲಿ 35ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರಪ್ರದೇಶವಾಗಿತ್ತು. 2002ರಲ್ಲಿ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಅಂದಾಜು ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,377,342 ಆಗಿತ್ತು. 2000ದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದಾಗ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಮೊದಲು ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಗ್ರಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ-ಗ್ರಾಮಗಳು, ಫ್ಲೋರಿಡಾ, ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. 2006ರಲ್ಲಿ,ಡೆಲ್ಟೋನ (ವೊಲುಸಿಯ ಕೌಂಟಿ ) ಪಾಮ್ ಕೋಸ್ಟ್‌ (ಫ್ಲಾಗ್ಲರ್‌‌ ಕೌಂಟಿ )ಗಳ ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, '''ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ-ಡೆಲ್ಟೋನ - ಡೆಲ್ಟೋನ ಬೀಚ್‌‌, ಫ್ಲೋರಿಡಾ, ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರದೇಶ''' ವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=https://www.whitehouse.gov/omb/bulletins/fy2007/b07-01.pdf |title=ಅಪ್‌‌ಡೇಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಟಾಟಸ್ಟಿಕಲ್ ಏರಿಯಾ ಡೆಫಿನಿಶನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಗೈಡೆನ್ಸ್ ಆನ್ ದೆಯರ್ ಯೂಸಸ್‌ |access-date=2021-07-21 |archive-date=2009-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090916091228/http://www.whitehouse.gov/omb/bulletins/fy2007/b07-01.pdf |url-status=dead }}</ref> ಈ ಹೊಸ ದೊಡ್ಡ ಸಿಎಸ್‌ಎ(CSA)ಯು ಒಟ್ಟು (2007ರ ಪ್ರಕಾರ) 2,693,552 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿತ್ತು<ref>{{cite web |url=http://www.census.gov/popest/metro/tables/2007/CBSA-EST2007-02.xls |title= Annual Estimates of the Population of Combined Statistical Areas: April 1, 2000 to July 1, 2007 |publisher=[[U.S. Census Bureau]] |date=March 27, 2008 |accessdate=March 15, 2008 |format=.xls}}</ref>. ಜೊತೆಗೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ೨೫ ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ 3 ಕೌಂಟಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು; ಅವೆಂದರೆ ಫ್ಲಾಗ್ಲರ್‌‌ 1ನೇ ಶ್ರೇಣಿ(rank); ಒಸ್ಕೆಯೊಲ, 17ನೇಯದು; ಮತ್ತು ಲೇಕ್ 23ನೇಯದು.<ref>http://www.census.gov/Press-Release/www/releases/archives/cb07-42tbl3.xls</ref> {{Geographic Location |title = '''Greater Orlando Metropolitan Area''' |Northwest = [[Apopka, Florida|Apopka]], [[Astatula, Florida|Astatula]], [[Mount Dora, Florida|Mount Dora]], [[Eustis, Florida|Eustis]], [[Tavares, Florida|Tavares]], [[Leesburg, Florida|Leesburg]],{{nowrap begin}} [[The Villages, Florida|The Villages]]{{nowrap end}} |North = [[Eatonville, Florida|Eatonville]], [[Maitland, Florida|Maitland]], [[Altamonte Springs, Florida|Altamonte Springs]], [[Longwood, Florida|Longwood]], [[Lake Mary, Florida|Lake Mary]], [[Sanford, Florida|Sanford]], [[Deltona, Florida|Deltona]], [[DeBary, Florida|DeBary]], [[Orange City, Florida|Orange City]], [[DeLand, Florida|DeLand]] |Northeast = [[Winter Park, Florida|Winter Park]], [[Casselberry, Florida|Casselberry]], [[Oviedo, Florida|Oviedo]], [[Winter Springs, Florida|Winter Springs]], [[Daytona Beach, Florida|Daytona Beach]], [[New Smyrna Beach, Florida|New Smyrna Beach]], [[Ormond Beach, Florida|Ormond Beach]] |West = [[Windermere, Florida|Windermere]], [[Ocoee, Florida|Ocoee]], [[Winter Garden, Florida|Winter Garden]], [[Clermont, Florida|Clermont]], [[Bushnell, Florida|Bushnell]] |Centre = Orlando |East = [[Union Park, Florida|Union Park]], [[Avalon Park, Florida|Avalon Park]], [[Chuluota, Florida|Chuluota]], [[Bithlo, Florida|Bithlo]], [[Christmas, Florida|Christmas]], [[Titusville, Florida|Titusville]], [[Cocoa Beach, Florida|Cocoa Beach]], [[Cape Canaveral, Florida|Cape Canaveral]] |Southwest = [[Lake Buena Vista, Florida|Lake Buena Vista]], [[Celebration, Florida|Celebration]], [[Davenport, Florida|Davenport]], [[Winter Haven, Florida|Winter Haven]], [[Lakeland, Florida|Lakeland]], [[Haines City, Florida|Haines City]] |South = [[Edgewood, Florida|Edgewood]], [[Belle Isle, Florida|Belle Isle]], [[Kissimmee, Florida|Kissimmee]], [[Poinciana, Florida|Poinciana]] |Southeast = [[Saint Cloud, Florida|Saint Cloud]], [[Harmony, Florida|Harmony]], [[Holopaw, Florida|Holopaw]], [[Kenansville, Florida|Kenansville]], [[Yeehaw Junction, Florida|Yeehaw Junction]], [[Melbourne, Florida|Melbourne]], [[Palm Bay, Florida|Palm Bay]] }} ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== {{See also|List of Florida companies|List of notable companies in Orlando, Florida}} [[File:Orange County Convention Center.jpg|thumb|right|250px|ಆರೇಂಜ್ ಕೌಂಟಿ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಕೇಂದ್ರದ ಉತ್ತರ ಕಾನ್‌ಕೋರ್ಸ್‌]] ===ಉದ್ಯಮ=== ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಹೈ-ಟೆಕ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಮೆಟ್ರೋ ಪ್ರದೇಶವು ಸುಮಾರು 13.4 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ ಮೌಲ್ಯದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 53,000 ಜನರು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಮೀಡಿಯಾ, ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ವೈಮಾನಿಕ ಸೇವೆ, ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್‌‌ವೇರ್ ಡಿಸೈನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿನೂತನ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಆಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 20 ದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ 150ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು, ಮೆಟ್ರೋ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ನಗರವು ದೇಶದಲ್ಲಿ 7ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂಶೋಧನಾ ಪಾರ್ಕ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದೆ. ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಪಾರ್ಕ್‌ 1,025 ಎಕರೆಗಳಿಗೂ (4.15 km2) ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. {{convert|1025|acre|km2}} ಸುಮಾರು 120 ಕಂಪನಿಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ಈ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ 8,500 ಜನ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ದೇಶದ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಿಮುಲೇಶನ್ ಹಾಗೂ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮೆಟ್ರೋ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊವು ಯು.ಎಸ್. ಸೈನ್ಯ, ನೌಕಾದಳ, ವಾಯುಪಡೆ ಮತ್ತು ಮರೀನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ರಕ್ಷಣಾಪಡೆಗಳ ಸಿಮುಲೇಶನ್ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ತುಕಡಿಗಳ (ಪ್ರೊಕರ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಮಾಂಡ್‌) ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಲಾಕ್‌ಹೀಡ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಏರೋನಾಟಿಕಲ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಹೈಟೆಕ್ ಸಂಸೋಧನೆಯ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ತಯಾರಿಕಾ ಘಕಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೆಟ್ರೋ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ಕಚೇರಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೇರೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಎಂದರೆ : ಕೆಡಿಎಫ್, ಜನರಲ್ ಡೈನಮಿಕ್ಸ್ , ಹ್ಯಾರಿಸ್, ಮಿತ್ಸುಬಿಶಿ ಪವರ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್, ಸಿಮೆನ್ಸ್ , ವೆರಿಟಸ್ /ಸೀಗೇಟ್ , ಮಲ್ಟಿಪಲ್ ಯುಎಸ್‌ಎಎಫ್ (USAF) ಸಂಸ್ಥೆಗಳು,, ನೇವಲ್ ಏರ್‌ ವಾರ್‌ಫೇರ್ ಸೆಂಟರ್ ತರಬೇತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (ಎನ್‌ಎಡಬ್ಲ್ಯುಸಿಟಿಎಸ್‌ಡಿ(NAWCTSD)), ಡೆಲ್ಟಾ ಕನೆಕ್ಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಎಂಬ್ರಿ-ರಡಲ್ ಏರೋನಾಟಿಕಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಜಿಇ(GE), ಏರ್‌ ಫೋರ್ಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಫಾರ್ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ಆಂಡ್ ಸಿಮುಲೇಶನ್ (ಎಎಫ್‌ಎಎಂಎಸ್ (AFAMS)), ಯು.ಎಸ್. ಆರ್ಮಿ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಎಕ್ಸ್‌ಕ್ಯೂಟಿವ್ ಆಫೀಸ್ ಫಾರ್ ಸಿಮುಲೇಶನ್, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟೇಶನ್ (PEO STRI), ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೇನಾ ಸಂಶೋಧನೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ದಳ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೇನಾ ಸಿಮುಲೇಶನ್ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸೆಂಟರ್ (STTC), ಎಟಿ & ಟಿ (AT&amp;T), [[ಬೋಯಿಂಗ್]], ಸಿಎಇ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ & ಸಿಮುಲೇಶನ್ ತರಬೇತಿ, [[ಹೆವ್ಲೆಟ್-ಪ್ಯಾಕರ್ಡ್|ಹ್ಯುಲೆಟ್-ಪಕರ್ಡ್‌]], ಸಿಮುಲೇಶನ್ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಿಮುಲೇಶನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರ, ನಾರ್ತ್‌ರಾಪ್ ಗ್ರುಮನ್, ಮತ್ತು ರೇತಿಯನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್. ನೌಕಾ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರವು ಕೆಲವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನವರೆಗೂ ಯುಎಸ್ ನೌಕಾದಳಕ್ಕೆ ಅಣು ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ತರಬೇತಿ ಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದ ಎರಡು ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಆ ಜಾಗವನ್ನು ಬಾಲ್ಡ್‌ವಿನ್ ಪಾಕ್‌ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಏರ್‌ ಫೋರ್ಸ್‌ ಬೇಸ್‌ , ಕೇಫ್ ಕನವೆರಲ್ ಏರ್‌ಫೋರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೇಶನ್, ಮತ್ತು ಕೆನಡಿ ಸ್ಪೇಸ್ ಸೆಂಟರ್‌ ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಹತ್ತಿರವಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ನಗರದ ಉಪನಗರದಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ನಿವಾಸಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ವಿಹಾರಯಾನದ ಹಡಗುಗಳ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಆಗಿರುವ ಪೋರ್ಟ್‌ ಕನವೆರಲ್‌ ಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೋಗಬಹುದಾಗಿದೆ. ರೆಡ್‌ ಲೋಬ್ಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಆಲಿವ್ ಗಾರ್ಡನ್ ನ ಮೂಲ ಕಂಪನಿಯಾದ ಡಾರ್ಡೆನ್ ರೆಸ್ಟುರಾಂಟ್ಸ್‌ನ ಮೂಲನೆಲೆ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ. ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಆದಾಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರೆಸ್ಟುರಾಂಟ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. 2009ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದು ಹೊಸ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.orlandosentinel.com/business/orl-darden-headquarters-orlando-opens-092609,0,4594693.story |title=ಡಾರ್ಡೆನ್ ಹೆಡ್‌ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್ ಟು ಓಪನ್ ವೆನ್ಸ್‌ಡೇ ಇನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ |access-date=2010-11-19 |archive-date=2010-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100211231926/http://www.orlandosentinel.com/business/orl-darden-headquarters-orlando-opens-092609,0,4594693.story |url-status=dead }}</ref> ===ಚಲನಚಿತ್ರ, ದೂರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಮನೋರಂಜನೆ=== ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಲಯ ಎಂದರೆ ಚಲನಚಿತ್ರ, ದೂರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಗೇಮಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮಗಳು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯವಾಗುವಂತೆ ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಸ್ಡುಡಿಯೋಸ್, ಡಿಸ್ನಿ'ಸ್ ಹಾಲಿವುಡ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್, ಫುಲ್ ಸೈಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಇಂಟರ್ಯಾ‌ಆಕ್ಟೀವ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಮನೋರಂಜನಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಕೂಲ್‌ಗಳು ಇವೆ. ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ಗಳ ಹಲವಾರು ಕಚೇರಿ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಇಂಟರ್‌‌ಸ್ಟೇಟ್ 4 ಕಾರಿಡಾರ್‌ನ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ತುಂಬಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೈಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಲೇಕ್ ಮೇರಿ ಮತ್ತು ಹೀಥ್ರೋ ದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಇವೆ. ಯು.ಎಸ್. ಮಾಡೆಲಿಂಗ್, ಸಿಮುಲೇಶನ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೈನಿಂಗ್ (ಎಂಎಸ್&amp;ಟಿ) ಉದ್ಯಮವು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇವೆ. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ(UCF)ಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ರಿಸರ್ಚ್ ಪಾರ್ಕ್‌ ನಲ್ಲಿ ಬಹಳವಿದೆ. ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಮೈಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ವಿಭಾಗದ ಟಿಬ್ಯುರಾನ್ ಕಂಪನಿಯಿದೆ. ಮೊದಲು ಟಿಬ್ಯುರಾನ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಎಂದು ಇದ್ದಿದ್ದು, ನಂತರ 1998ರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪಾಲುದಾರ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದ ಇಎ(EA) ಇದನ್ನು ಸ್ವಾದೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮ್ಯಾಡನ್‌ ಸೀರೀಸ್ ಮತ್ತು [[ಎನ್‌ಸಿಎಎ (NCAA)ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಸೀರೀಸ್ ]] ವಿಡಿಯೋಗೇಮ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಇದ್ದಿತು. ===ಆರೋಗ್ಯರಕ್ಷಣೆ=== ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಎರಡು ಲಾಭ-ರಹಿತ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ : ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಹೆಲ್ತ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಹೆಲ್ತ್‌ನ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ರೀಜನಲ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಏಕೈಕ ಹಂತ I ಟ್ರೌಮಾ ಸೆಂಟರ್‌ ಆಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ವಿನ್ನಿ ಪಾಮರ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಫಾರ್ ವುಮನ್ ಆಂಡ್ ಬೇಬೀಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಏಕೈಕ ಹಂತ III ನವಜಾತ ಶಿಶು ಆರೈಕೆ ಘಟಕ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಮುಖ್ಯ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಶ್ರೇಣಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹೆಸರಾಂತ ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌/ಆಘಾತ (ಮಿದುಳು ಆಘಾತ) ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ.{{Citation needed|date=July 2008}} ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಮತ್ತು ಒಂದು ಹೊಸ VA ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಸಾಗಲಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ನಗರದ ನೋನಾ ಸರೋವರ ಪ್ರದೇಶ ಮೆಡಿಕಲ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇವೆ.<ref>{{cite news |url=http://www.local6.com/news/11154722/detail.html |title=Lake Nona Is Site Of New VA Hospital |date=2 March 2007 |publisher=[[Internet Broadcasting Systems]]/[[WKMG-TV]] |accessdate=2008-07-15 |archive-date=2009-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090212095036/http://www.clickorlando.com/news/11154722/detail.html |url-status=dead }}</ref> ===ನಿರುದ್ಯೋಗ=== ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ, ಗ್ರೇಟರ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ಕಡಿಮೆ ಇತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ನಗರದ ಯದ್ವಾತದ್ವ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ನಂತರ 2007 ಸಬ್‌ಪ್ರೈಮ್ ಮಾರ್ಟ್‌ಗೇಜ್ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿಕೆ ಯೂ ಜೊತೆಸೇರಿ, ಮನೆಗಳ ಬೆಲೆ ಅಧಿಕಗೊಂಡಿತು. ಮೆಟ್ರೋ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ 2010ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ಶೇ. 11.1 ಆಗಿತ್ತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2010ರಲ್ಲಿ ಇದು 11.4 ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು 2009ರ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 10ರಷ್ಟಿತ್ತು.<ref>ಸ್ಟ್ರಾಟನ್, ಜಿಮ್. [http://www.orlandosentinel.com/news/local/breakingnews/os-florida-jobless-rate-may-20100618,0,2950269.story "ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಜಾಬ್‌ಲೆಸ್ ರೇಟ್ಸ್ ಡ್ರಾಪ್ಸ್ ಟು 11.7 ಪರ್ಸೆಂಟ್"]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಸೆಂಟಿನೆಲ್ l'', 18 ಜೂನ್ 2010.</ref> ಗ್ರೇಟರ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ಮನೆ ದರಗಳು ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಶೇ. 34ಕ್ಕೇರಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ 2004 ಸರಾಸರಿ 182,000 ಡಾಲರ್‌ ಇದ್ದಿದ್ದು, ಆಗಸ್ಟ್ 2005ರಲ್ಲಿ 245,000 ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿ, ನಂತರ ಫೆಬ್ರವರಿ 2007ರಲ್ಲಿ 255,000 ಡಾಲರ್‌ಗಳ ದಾಖಲೆ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿತು. ಪುನಾ ಏಪ್ರಿಲ್ 2008ರಲ್ಲಿ 211,000 ಡಾಲರ್‌ಗಳಿಗೆ ಇಳಿಯಿತು.<ref>"[http://www.orlrealtor.com/Files/PDF/Housingtrendssummary.pdf ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಹೌಸಿಂಗ್ ಟ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಸಮ್ಮರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101011065526/http://www.orlrealtor.com/files/pdf/housingtrendssummary.pdf |date=2010-10-11 }}." ''ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ರೀಜನಲ್ ರೀಯಲ್ಟರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್.'' ಮೇ 9, 2007. ಮೇ 24, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ==ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ== {{See also|List of amusement parks in Greater Orlando|List of Orlando, Florida attractions}} [[File:Magic Kingdom castle.jpg|thumb|right|ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ನ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಂಡ್ರೆಲಾ ಕ್ಯಾಸಲ್‌]] : ''ಪ್ರವಾಸೀ ಮಾಹಿತಿಗಳಿಗಾಗಿ, ನೋಡಿ[[Wikivoyage:Orlando]].'' ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಪ್ರದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಸಾರ್ಟ್‌, ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ರೆಸಾರ್ಟ್‌, ಮತ್ತು ಸೀ ವರ್ಲ್ಡ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಇವೆ. 2004ರಲ್ಲಿ 48 ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಉದ್ಯಮ (ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಉದ್ಯಮ) ಕೂಡ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಆರೇಂಜ್ ಕೌಂಟಿ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಕೇಂದ್ರವು 2004ರಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತಗೊಂಡು, ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷ ಚದುರಡಿಯ (200,000 m²) ಪ್ರದರ್ಶನ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈಗ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇದು ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಚಿಕಾಗೋದಲ್ಲಿರುವ ಮೆಕ್‌ಕಾರ್ಮಿಕ್ ಪ್ಲೇಸ್ ದೊಡ್ಡದಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಕನ್ವೆನ್ಷನ್‌ಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದರಲ್ಲಿ ಚಿಕಾಗೋ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೋ ನಗರವು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವಂತಿದೆ.<ref>ಬರ್ಜನ್, ಕ್ಯಾಥಿ. [http://www.hotel-online.com/News/PR2003_3rd/Sep03_ChicagoConventions.html ಲಾಸ್‌ ವೇಗಾಸ್ ಮತ್ತು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಬ್ರ್ಯೂಸಿಂಗ್ ಸಿಕಾಗೋಸ್ ಶೋ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110918112510/http://www.hotel-online.com/News/PR2003_3rd/Sep03_ChicagoConventions.html |date=2011-09-18 }}. ''ದಿ ಚಿಕಾಗೋ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ '', 11 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2003</ref> ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅದು ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌, ಎಪ್ಕಾಟ್, ಡಿಸ್ನೀಸ್ ಹಾಲಿವುಡ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ಹಾಲಿವುಡ್‌ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್, ಡಿಸ್ನೀಸ್ ಅನಿಮಲ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್, ಟೈಫೂನ್ ಲಗೂನ್, ಬ್ಲಿಜಾರ್ಡ್‌ ಬೀಚ್‌‌, ಮತ್ತು ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಡಿಸ್ನಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬಹುಮುಖಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿದೆ. ಸೀವರ್ಲ್ಡ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಒಂದು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಾರ್ಕ್‌ ಆಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರತಿಕೃತಿ ಪ್ರದರ್ಶನವಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ರೋಲರ್‌ ಕೋಸ್ಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಾಟರ್ ಪಾರ್ಕ್ ಇನ್ನಿತರ ಮನೋರಂಜನಾ ಪಾರ್ಕ್‌ ಕೂಡ ಇದೆ. ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಕೂಡ ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಹಾಗೆಯೇ ಬಹುವಿಧದ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ ಆಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ, ಸಿಟಿವಾಕ್, ಮತ್ತು ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವೆಂಚರ್ ಗಳು ಇವೆ. ವೆಟ್ ಎನ್ ವೈಲ್ಡ್ ಒಂದು ವಾಟರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ ಆಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಸೀವರ್ಲ್ಡ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಕೂಡ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ವಾಟಿಕಾ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಕವರಿ ಕೇವ್‌ ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿವೆ. ಮನೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಆನಂದಿಸಲು ಬಯಸುವ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು ಬಹುಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತವೆ. ===ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು=== ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಅನೇಕ ಹೊಟೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ (ಲಾಸ್‌ ವೇಗಾಸ್, ನೆವಡಾ ನಗರಗಳ ನಂತರ) ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೋಟೆಲ್‌ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದೇ ವಿಚಾರಸಂಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಮಗ್ನವಾಗಿರುವ ಅಮೆರಿಕನ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ವಸತಿಗಳು ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ ಆಯವ್ಯಯ-ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇರುವ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆಂದು ಇವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಐಷಾರಾಮಿ ಹೊಟೆಲ್‌ಗಳು ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಆಚೆಗೆ ಇವೆ. 2004ರಲ್ಲಿ ಆರೇಂಜ್ ಕೌಂಟಿ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಕೇಂದ್ರದ ವಿಸ್ತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ಐಷಾರಾಮಿ ಹೊಟೆಲ್‌ಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳತೊಡಗಿದವು. ಇದು ಗ್ರಾಂಡ್ ಸರೋವರದ ಬಳಿ ಜೆಡಬ್ಲ್ಯು ಮಾರಿಯಟ್‌ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಮತ್ತು ರಿಟ್ಜ್-ಕಾರ್ಲಟನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಶುರುವಾಯಿತು. 2010ರ ಪ್ರಕಾರ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು 4 ಸ್ಟಾರ್ ಹೊಟೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹೊಸದಾದ ಐಷಾರಾಮಿ ಹೊಟೆಲ್ ಎಂದರೆ 2010ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರುವ ವಾಲ್ಡ್ರಾಫ್ ಆಸ್ಟೊರಿಯ -ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ. ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಹೊಟೆಲ್ [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ]]ದಲ್ಲಿ 1931ರಲ್ಲಿ ಸ್ತಾಪನೆಗೊಂಡಾಗಿನಿಂದ, ಇದು ಬೇರೆಡೆ ಮೊದಲಿನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಹೊಟೆಲ್ ಆಗಿದೆ. ===ಗಾಲ್ಫ್‌=== ನಗರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವುದು ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಪಾಮರ್ ಇನ್ವಿಟೇಶನಲ್ ಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ ಬೇ ಹಿಲ್ ಕ್ಲಬ್ ಆಂಡ್ ಲಾಡ್ಜ್‌. ಜನರು ಎಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಬಯಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಪ್ಯು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ 2009ರ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ನಗರವಾಗಿದೆ.<ref>[http://pewresearch.org/pubs/1096/community-satisfaction-top-cities ಫಾರ್‌ ನೀಯರ್ಲಿ ಹಾಫ್‌ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ, ಗ್ರಾಸ್ ಈಸ್ ಗ್ರೀನರ್ ಸಮ್‌ವೇರ್‌ಎಲ್ಸ್ ], ಪ್ಯೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌, 2009ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 17ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref> ==ಸಂಸ್ಕೃತಿ== ===ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳು=== ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಗೀತ , ಮೆಟಲ್, ರಾಕ್ ಸಂಗೀತ, ರೆಗ್ಗೇಟನ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನೋ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಗರದೆಲ್ಲೆಡೆ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿವೆ. ಇದು ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಬ್ರೇಕ್‌ಬೀಟ್ ಆಂದೋಲನಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊವನ್ನು "ಹಾಲಿವುಡ್‌ ಈಸ್ಟ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳು ಇವೆ. ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣವು ನಗರದಲ್ಲಿ 1990ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ-ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅದು ಕ್ರಮೇಣ ನಿಧಾನಗೊಂಡಿದೆ. ನಗರದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಲನಚಿತ್ರ-ನಿರ್ಮಾಣ ಘಟನೆ ಎಂದರೆ ''ಲೆಥಲ್ ವೆಪನ್ 3'' ಸಿನಿಮಾಗಾಗಿ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಮೊದಲಿನ ಸಿಟಿಹಾಲ್‌ನ ಅಂತಃಸ್ಫೋಟ ನಡೆಸಿದ್ದು. ಇಂದು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ನೇರ-ವಿಡಿಯೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ತಯಾರಿಕೆಗಳ ಬಹುದೊಡ್ಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.<ref>"ವಾಟ್‌ ಹ್ಯಾಪನ್ಡ್ ಟು ಹಾಲಿವುಡ್‌ ಈಸ್ಟ್?" ''ಸೌತ್‌ವೆಸ್ಟ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಬುಲೆಟಿನ್ '', 17 ಜುಲೈ 2004</ref> ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ, ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ ಫೀಚರ್ ಅನಿಮೇಶನ್ ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಡಿಸ್ನೀಯವರ ಹಾಲಿವುಡ್‌ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ನ ಒಂದು ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಫೀಚರ್ ಅನಿಮೇಶನ್ -ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮುಲಾನ್, ಲಿಲೊ & ಸ್ಟಿಚ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ಮತ್ತು ಬ್ರದರ್ ಬೀರ್ಚಲನಚಿತ್ರದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ವಿವಿಧ ಬೇರೆ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೂ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಟಿಎನ್‌ಎ(TNA) ರಗ್ಲಿಂಗ್‌‌ನ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಟಿಎನ್‌ಎ(TNA) ಇಂಪಾಕ್ಟ್! ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಸೌಂಡ್‌‌ಸ್ಟೇಜ್ 21ದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಗೊಂಡಿದೆ. ನಿಕೆಲೊಡಿಯನ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್, 1990ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಗಂಟೆಗಳ ಜಿಎಕೆ-ಫಿಲ್‌ಡ್ ಗೇಮ್‌ ಶೋಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತಯಾರಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಹೊರಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಚಲನಚಿತ್ರ ಉತ್ಸವ ವು ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಮನ್ನಣೆಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚಿತ್ತ್ರೋತ್ಸವವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆಯ ಯುವ ಚಲನಚಿತ್ರ ತಯಾರಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಥವಾ ಕಲಾತ್ಮಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಕಲಾತ್ಮಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಹ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ನವರ ದಿ ಬ್ಲೇರ್ ವಿಚ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ (1999) ನಂತರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಚಾರ್ಲಿಜ್ ಥರಾನ್ ತನ್ನ ಮಾನ್ಸ್‌ಟರ್‌ ಸಿನಿಮಾಕ್ಕೆ (2003)[[ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಅಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ]] ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಳು. ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಸ್ಟೇಟ್‌ ನೀಡುವ ಒಂದು ಚಲನಚಿತ್ರ ಉತ್ತೇಜಕವೂ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಮತ್ತು ಸ್ಟೇಟ್‌ನ ಇನ್ನುಳಿದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ರಂಗಕರ್ಮಿಗಳೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಹಲವಾರು ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ಅರೆ-ವೃತ್ತಿಪರ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸಮುದಾಯ ರಂಗಮಂದಿರಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಬ್ಯಾಲೆ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ ಥಿಯೇಟರ್ , ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ರೆಪರ್ಟರಿ ಥಿಯೇಟರ್, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಥಿಯೇಟರ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್, ಮ್ಯಾಡ್ ಕೌ ಥಿಯೇಟರ್, ಥಿಯೇಟರ್ ಡೌನ್‌ಟೌನ್, ವಿಂಟರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ ಪ್ಲೇಹೌಸ್, ಥಿಯೇಟರ್ ವಿಂಟರ್ ಹೆವೆನ್ ಮತ್ತು ಮೌಂಟ್ ಡೋರಾದಲ್ಲಿರುವ ಐಸ್‌ಹೌಸ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳು. ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಒಂದು ವಾಲಂಟೀರ್ ಎಂಪ್ಲಾಯಿ ಥೀಯೇಟರ್ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದನ್ನು S.T.A.G.E. ಮತ್ತು ಎಂಕೋರ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ನೌಕರರ ನರ್ತನತಂಡ ಮತ್ತು ವಾದ್ಯತಂಡ(ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ)ವಾಗಿದ್ದು, ದಾನದಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಮತ್ತು ರೋಲಿನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ (ವಿಂಟರ್ ಪಾರ್ಕ್‌)ಗಳಲ್ಲಿ ರಂಗಭೂಮಿಯ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ಅವು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಯುವ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಬಾಬ್ ಕಾರ್ ಪರ್‌ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ರಾಡ್‌ವೇ ಪ್ರವಾಸಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು 1926ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, 2012ರಲ್ಲಿ ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬದಲಿಗೆ ಡಾ. ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪರ್‌ಪಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಬರಲಿದೆ. 2007ರಲ್ಲಿ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಲೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ (ವರ್ಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಲೆ ಕಾಪಿಟಿಶನ್)ಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ ನಗರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಡೆಯುವ ವಿಶ್ವ-ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆಯ ನೃತ್ಯಗಾರರು ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಜಾಗತಿಕ ಮನೋರಂಜನಾ ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ಭಾವೀ ತಲೆಮಾರಿನ ಕಲಾ ಪ್ರತಿಭೆಯುಳ್ಳವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಾರ್ಷಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕರು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಭಾಗವಹಿಸುವ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದ ಸಹಸ್ರಾರು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುವುದು.<ref>{{Cite web |url=http://www.wbcorlando.com/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-19 |archive-date=2022-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331111143/http://www.wbcorlando.com/ |url-status=dead }}</ref> ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫ್ರಿಂಜ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಒಂದು ರಂಗಭೂಮಿ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆಯ ಪ್ರವಾಸೀ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಉತ್ಸವದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ಹೊಸ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಪ್ರದರ್ಶಿತಗೊಳ್ಳದ ನಾಟಕಗಳ ಪೂರ್ಣ ರಂಗಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಓದುವಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ <ref>http://orlandofringe.org/</ref> ಜೊತೆಗೆ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಲೇಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂ ಪ್ಲೇಸ್ ಎಂಬ ಹೊಸ ನಾಟಕಗಳ ಇನ್ನೊಂದು ರಂಗ ಉತ್ಸವ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ ಥಿಯೇಟರ್ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://orlandoshakes.org/PlayFest.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-19 |archive-date=2010-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100821225730/http://orlandoshakes.org/PlayFest.html |url-status=dead }}</ref> ===ವ್ಯಾಪಾರ ಮಳಿಗೆಗಳು (ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್ಸ್) === ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ರಿಟೈಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಕನಿಷ್ಠ ಐದು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಡಿಪಾರ್ಟಮೆಂಟ್ ಸ್ಟೋರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮತ್ತು {{convert|50000000|sqft|m2|-4}} 50,000,000 ಚದುರಡಿಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು(4,650,000 m2) ಶಾಪಿಂಗ್ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವನ್ನು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.orlando-villa-guide.com/shopping |title=ಶಾಪಿಂಗ್ ಇನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ - ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ವಿಲ್ಲಾ ಗೈಡ್ - ದಿ ಎಸೆನ್ಷಿಯಲ್ ಗೈಡ್ ಟು ಫ್ಲೋರಿಡಾ ವಕೇಶನ್ ರೆಂಟಲ್ ಹೋಮ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಹಾಲಿಡೇ ವಿಲ್ಲಾಸ್ ಇನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ, ಫ್ಲೋರಿಡಾ |access-date=2010-11-19 |archive-date=2011-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110219020044/http://www.orlando-villa-guide.com/shopping |url-status=dead }}</ref> * '''ದಿ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಮಾಲ್ ''' ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಮಾಲ್ ಆಗಿದ್ದು, 1,849,000 ಚದುರಡಿ (171,800 m2) ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಏಕ-ಮಹಡಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.{{convert|1849000|sqft|m2|abbr=on}}. ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 250ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಗಡಿಮಳಿಗೆಗಳಿದ್ದು, ಏಳು ಆಂಕರ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟೋರ್‌ಗಳು, ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಮಾಲ್ ಹೊಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಟವರ್ ಇದೆ. ಇದು ನಗರದ ಹೊರಗೆ, ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಸೇರಿರದ ಆರೇಂಜ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿದೆ. * '''ದಿ ಮಾಲ್ ಅಟ್ ಮಿಲೆನಿಯ ''' ಒಂದು ಸಮಕಾಲೀನ ಎರಡು ಅಂತಸ್ತುಗಳ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬ್ಲೂಮಿಂಗ್‌ಡೇಲ್ಸ್, ಮ್ಯಾಕೆಸ್, ಮತ್ತು ನೈಮನ್ ಮರ್ಕಸ್ ಇನ್ನಿತರ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಳಿಗೆಗಳು ಇವೆ. ಮಾಲ್‌ ಸುಮಾರು 1,118,000&nbsp;ಚದುರಡಿಗಳನ್ನು (103,866 m²) ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಮಾಲ್‌ಗೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಐಕೆಇಎ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ 2007ರ ನವೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಆಂಭಗೊಂಡಿದೆ. * ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ''' ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಫ್ಯಾಶನ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ''' ಒಂದು ಒಳಾಂಗಣ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಳಿಗೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಗರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ 4 ಆಂಕರ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟೋರ್‌ಗಳು ಇವೆ ಮತ್ತು ಒಂದು 14-ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಸಿನಿಮಾ ಥಿಯೇಟರ್ ಇದೆ. * ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಡ್ರೈವ್ ನಲ್ಲಿ ಇರುವ '''ಫೆಸ್ಟಿಬಲ್ ಬೇ ಮಾಲ್ ''' ನಲ್ಲಿ ಅಂಗಡಿಗಳು, ಒಂದು ಸ್ಕೇಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌ ಮತ್ತು ಒಂದು ರಂಗಮಂದಿರ ಇದೆ. * ಎಸ್‌ಆರ್ 408ನ ಸ್ವಲ್ಪ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇರುವ ಎಸ್. ಅಲಫಯ ಟ್ರೈಲಲ್‌ನಲ್ಲಿ '''ವಾಟರ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ ಲೇಕ್ಸ್ ಟೌನ್ ಸೆಂಟರ್''' ಇದೆ. ಇದು ಓಪನ್-ಏರ್ ಮಾಲ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸರಣಿ ಮಳಿಗೆಗಳು, ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿಗಳು, ರೆಸ್ಟುರಾಂಟ್‌ಗಳು, ವೈದ್ಯರ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 3ಡಿ ಇರುವ ರೀಗಲ್ ವಾಟರ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ ಲೇಕ್ಸ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ 20 ಮತ್ತು ಐಮಾಕ್ಸ್(IMAX) ಡಿಜಿಟಲ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಇವೆ. ಇದು ನಗರದ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆಗೆ ಸೇರದ ಆರೇಂಜ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿದೆ. ===ಕ್ರೀಡೆಗಳು=== {{Main|Sports in Orlando, Florida}} ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ನಗರದಲ್ಲಿ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌ NBA ತಂಡ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಪ್ರೆಡೇಟರ್ಸ್ ಅರೀನ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ತಂಡ, ದಿ ದಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಟೈಟನ್ಸ್ ಎನ್‌ಎಲ್‌ಎಲ್‌(NLL) ಇಂಡೋರ್ ಲ್ಯಾಕ್ರೋಸ್ ತಂಡ, ದಿ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಟಸ್ಕರ್ಸ್ ಯುಎಫ್‌ಎಲ್(UFL) ತಂಡ, ದಿ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಎಲ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್ (LFL) ತಂಡ ಮತ್ತು ದಿ ಯುಸಿಎಫ್(UCF) ನೈಟ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ತಂಡಗಳು. ನಗರವು 2012 ಎನ್‌ಬಿಎ (NBA) ಅಲ್‌-ಸ್ಟಾರ್‌ ಗೇಮ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಸ ಆಮ್‌ವೇ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಿದ್ದು, ಈ ಕೇಂದ್ರವು 2010ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ. ಜೊತೆಗೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮೈನರ್ ಲೀಗ್ ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡಗಳಿವೆ. ಅವು ಎರಡು ಅರೀನಾ ಬೌಲ್‌‌ಗಳನ್ನು, ಐಸ್ ಹಾಕಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು, ಮೈನರ್ ಲೀಗ್ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು, ಸಾಕರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು, ಅರೀನಾ ಫುಟ್ಬಾಲ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ರೋಲರ್ ಹಾಕಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ. ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಳುಗಳು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ; ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌ ಆಟಗಾರರಾದ ಎ.ಜೆ. ಪಿಯರ್‌ಜಿನ್ಸ್ಕಿ ಮತ್ತು ಜಾನಿ ಡೆಮನ್ , ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರಾದ ವಾರೆನ್ ಸಾಪ್‌ , ಡಾಮಿನಿಕ್ ರೋಜರ್ಸ್ ಕ್ರೊಮರ್ಟಿ, ಡಾಂಟೆ ಕಲ್‌ಪೆಪ್ಪರ್, ಕ್ರಿಸ್ ಜಾನ್ಸನ್‌, ಬ್ರಾಂಡನ್ ಮೆರಿವೆದರ್‌, ಡೆಕನ್ ಜೋನ್ಸ್ , ಬ್ರಾಂಡನ್ ಸಿಲೆರ್ , ಮೈಕ್‌ ಸಿಮ್ಸ್ ವಾಕರ್ , ಬ್ರಾಂಡನ್ ಮಾರ್ಶಲ್, ಮತ್ತು ಕೆವಿನ್ ಸ್ಮಿತ್ , ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರಾದ ಡ್ವಿಟ್ ಹೊವರ್ಡ್‌ , ಅಮರೆ ಸ್ಟೊಡೆಮಿರೆ ಮತ್ತು ಡೆರಿಸ್ ವಾಶಿಂಗ್ಡನ್ , ಮತ್ತು ಸಾಕರ್ ಆಟಗಾರರಾದ ಮೈಕೆಲ್ ಅಕೆರ್ಸ್ ಇನ್ನಿತರರು. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನ ಮಾಜಿ ಆಟಗಾರರು ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರೆಂದರೆ, ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರಾದ ಕಾರ್ಲೊಸ್ ಪೆನಾ, ಫ್ರಾಂಕ್ ವಯೊಲ , ಕೆನ್ ಗ್ರಿಫಿ ಜ್ಯೂನಿಯರ್, ಶಕ್ವಿಲ್ ಒ ನೀಲ್ ಮತ್ತು ಜೋನಾಥನ್ ಆಲ್ಡ್ರಿಜ್ , ಮತ್ತು ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರಾದ ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್, ಮಾರ್ಕ್‌ ಒ ಮೆಅರ ಮತ್ತು ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಪಾಮರ್ ಇನ್ನಿತರರು ಇಲ್ಲಿಯವರು. ==ಮಾಧ್ಯಮಗಳು== ===ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು=== * ''ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಸೆಂಟಿನೆಲ್ '' * ''ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಜರ್ನಲ್ '' ===ರೇಡಿಯೊ=== {{Orlando Radio}} ===ಕಿರುತೆರೆ=== {{Orlando TV}} ==ಸರ್ಕಾರ== ಮೇಯರ್-ಕೌನ್ಸಿಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ನಗರದೆಲ್ಲೆಡೆಯ ಮತದಿಂದ ಮೇಯರ್ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಆರು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆ/ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ===ಸ್ಟೇಟ್ ಮತ್ತು ಫೆಡರಲ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ === ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಅಂಚೆ ಸೇವೆಯು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೋದಲ್ಲಿ ಅಂಚೆಕಚೇರಿಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಮುಖ್ಯ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ 10401,ಬೌಲೆವರ್ಡ್‌, ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>"[http://usps.whitepages.com/service/post_office/19593?p=1&amp;s=FL&amp;service_name=post_office&amp;z=32862 ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್ ಲೊಕೇಶನ್ - ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}." ''ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಅಂಚೆ ಸೇವೆ''. 5 ಮೇ, 2009ರಂದು ಪುನಾಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ==ಶಿಕ್ಷಣ== ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆರೇಂಜ್ ಕೌಂಟಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳು ಇವೆ; ಅವೆಂದರೆ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಲ್ಯುಥೆರನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಲೇಕ್ ಸರೋವರ ಅಕಾಡೆಮಿ, ದಿ ಫರ್ಸ್ಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಟ್ರಿನಿಟಿ ಪ್ರಿಪರೇಟರಿ ಸ್ಕೂಲ್ , ಲೇಕ್ ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಸರೋವರ ಪ್ರಿಪರೇಟರಿ ಸ್ಕೂಲ್, ಬಿಶಪ್ ಮೂರ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪ್ರಿಪ್. ===ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರದೇಶ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು === [[File:UCFlibrary.jpg|right|thumb|250px|ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] [[File:Full sail university sign.JPG|thumb|right|ಫುಲ್‌ ಸೈಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ====ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ==== * ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ *ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಎ&amp;ಎಂ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಲಾ ====ರಾಜ್ಯ ಕಾಲೇಜ್‌ಗಳು ==== *ವೆಲೆನಿಕಾ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ *ಸೆಮಿನೋಲ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ (ಸ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್‌, ಒವೈಡೊ, ಮತ್ತು ಅಲ್ಟಮೊಂಟೆ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ) ====ಖಾಸಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಕಾಲೇಜ್‌‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರೆ ==== {{Col-begin}} * ಆಂಥಮ್ ಕಾಲೇಜ್, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ * ಆಸ್‌‌ಬರಿ ಥಿಯಾಲಾಜಿಕಲ್ ಸೆಮಿನರಿ , ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ * ಬೆಲ್‌ಹೆವೆನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ , ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ * ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಕಾಲೇಜ್, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ * ಡೆವ್ರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ * ಡ್ವಯ್ನೆ ಪ ಆಂಡ್ರೆಯಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಲಾ, , ಬ್ಯಾರ್ರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ * ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಪ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ,, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ * ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ * ಫುಲ್ ಸೈಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ( ವಿಂಟರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ ನಲ್ಲಿದೆ.) * ಹೆರ್ಜಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್ ( ವಿಂಟರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿದೆ.) * ಅಮೆರಿಕದ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ * ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿನ್ಯಾಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ & ಅಕಾಡೆಮಿ -ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ * ಐಟಿಟಿ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ , ಲೇಕ್ ಮೇರಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ * ಕೈಸರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ * ಮೆಕ್‌ಬರ್ನಿ ಕಾಲೇಜ್ (ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌) * ನೊವ ಸೌತ್‌ಈಸ್ಟರ್ನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ * ಪಾಮ್ ಬೀಚ್‌‌ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ * ರಿಫಾರ್ಮಡ್ ಥಿಯಾಲಾಜಿಕಲ್ ಸೆಮಿನರಿ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ * ರೆಮಿಂಗ್ಟನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ನರ್ಸಿಂಗ್, ಲೇಕ್ ಮೇರಿ, ಎಫ್‌ಎಲ್ * ರೋಲಿನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ವಿಂಟರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. * ಸ್ಟ್ರೇಯರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ * ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಆಫ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮಸಿ ( ಅಪೊಪ್ಕದಲ್ಲಿದೆ) * ಫೀನಿಕ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ , ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ * ವೆಬ್ಸ್ಟರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ {{Col-end}} ==ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ== ===ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು=== * '''ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ (MCO)''' ವು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಮುಖ್ಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಈಗ ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://blogs.orlandosentinel.com/business_tourism_aviation/2010/03/orlando-international-airport-slips-to-13th-nationally-26th-worldwide.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-19 |archive-date=2011-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111116105650/http://blogs.orlandosentinel.com/business_tourism_aviation/2010/03/orlando-international-airport-slips-to-13th-nationally-26th-worldwide.html |url-status=dead }}</ref> ಈ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವು ಸೆಕೆಂಡರಿ ಹಬ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಏರ್‌ಟ್ರಾನ್ ಏರ್‌ವೇಸ್ ನ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮುಖ್ಯಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಸೌತ್‌ವೆಸ್ಟ್ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜೆಟ್‌ಬ್ಲ್ಯೂ ಏರ್‌ವೇಸ್‌ ನ ಫೋಕಸ್ ಹಬ್ ಸಿಟಿ ಕೂಡ ಹೌದು. ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವು ಮೆಟ್ರೋ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೆಲೆಯಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಲುಫ್ತಾನ್ಸಾ, ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಏರ್‌ವೇಸ್, ವರ್ಜಿನ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್, ಏರ್ ಲಿಂಗುಸ್, ಟಿಎಎಂ(TAM), ಮತ್ತು ಎರೊಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ವಿದೇಶೀ ವಿಮಾನಗಳ ಸೇವೆಯೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ. * '''ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಸ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ (SFB)''' ವು ಹತ್ತಿರದ ಉಪನಗರವಾದ ಸ್ಯಾನ್‌ಫೊರ್ಡ್‌ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದು ಒಂದು ಸೆಕೆಂಡರಿ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಐರೋಪ್ಯ ವಿನಾಯಿತಿ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಟರ್ಸ್‌‌ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಜೈಅಂಟ್ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಇದೆ. * ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಬಳಿಯಿರುವ '''ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಎಕ್ಸ್‌ಕ್ಯೂಟಿವ್ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ (ಒಆರ್‌ಎಲ್)''' ವು ಎಕ್ಸ್‌ಕ್ಯೂಟಿವ್ ಜೆಟ್‌ಗಳು, ಫ್ಲೈಟ್‌ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್‌‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಚಿಕ್ಕ-ಏರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ವಿಮಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಇದೆ. ===ರಸ್ತೆಗಳು=== ====ಪ್ರಮುಖ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು==== * [[File:I-4.svg|25x20px]] ಇಂಟರ್‌ಸ್ಟೇಟ್‌ 4 ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಪ್ರಮುಖ ಇಂಟರ್‌ಸ್ಟೇಟ್‌ ಹೆದ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ನಗರವು ಏಕ ಇಂಟರ್‌ಸ್ಟೇಟ್‌ನ ಸೇವೆ ಹೊಂದಿರುವ ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಎಂದರೆ ಆಸ್ಟಿನ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್. ಜೊತೆಗೆ ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಏಕ ಇಂಟರ್‌ಸ್ಟೇಟ್‌ ಸೇವೆ ಹೊಂದಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇಂಟರ್‌ಸ್ಟೇಟ್‌ ತಾಂಪಾ, ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಮೂಲಕ ಈಶಾನ್ಯದಿಕ್ಕಿನ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿ ಡೇಟೊನ ಬೀಚ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಉಪನಗರಕ್ಕೆ, ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಕರಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪರ್ಕವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ I-4 ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಮತ್ತು ದಟ್ಟಣೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. I-4 ಅನ್ನು ಸ್ಟೇಟ್ ರೋಡ್ 400 ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. * [[File:Toll Florida 408.svg|20px]] ಈಸ್ಟ್-ವೆಸ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌‌ವೇ (ಟೋಲ್ 408) ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಹೆದ್ದಾರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಆರೇಂಜ್ ಕೌಂಟಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌‌ವೇ ಅಥಾರಿಟಿ ಯು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆದ್ದಾರಿ I-4 ಅನ್ನು ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದ ಉಪನಗರಗಳಿಂದ ಬರುವ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪರ್ಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಗ್ರೀನ್‌ವೇ (ಟೋಲ್ 417) ಮತ್ತು ಫ್ಲೋರಿಡಾಸ್ ಟರ್ನ್‌ಪೈಕ್‌ ಅನ್ನು ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ. 2006ರ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ I-4/408 ಇಂಟರ್‌ಚೇಂಜ್ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅನೇಕ ಮೇಲು ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಏಜೆನ್ಸಿಯು ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೆ ಲೇನ್ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳು ಹೊಸ ಟೋಲ್ ಪ್ಲಾಜಾಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಂಡ್ ಬ್ಯಾರಿಯರ್‌ಗಳನ್ನು ರಸ್ತೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. * [[File:Toll Florida 528.svg|20px]] ಬೀಚ್‌‌ಲೈನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌‌ವೇ (ಟೋಲ್ 528)ಯು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಕೋಸ್ಟ್‌ಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೋಕೊವ ಬೀಚ್‌‌ಕೇಪ್ ಕನವರೆಲ್‌ಗೆ ಗೇಟ್‌ವೇ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. * [[File:Toll Florida 417.svg|20px]] ಸೆಂಟ್ರಲ್ಫ್ಲೋ ರಿಡಾ ಗ್ರೀನ್‌ವೇ (ಟೋಲ್ 417) ಪೂರ್ವ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊಗೆ ಮುಖ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಹೆದ್ದಾರಿಯನ್ನು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಆರೇಂಜ್ ಕೌಂಟಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌‌ವೇ ಅಥಾರಿಟಿಯು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಪೂರ್ವದ ಬೆಲ್ಟ್‌ವೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ಈಸ್ಟ್‌-ವೆಸ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌‌ವೇಯನ್ನು ಮತ್ತು ಬೀಚ್‌‌ಲೈನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌‌ವೇ (ಟೋಲ್ 528), ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ (ಟೋಲ್ 408), ಹಾಗೂ ಇಂಟರ್‌ಸ್ಟೇಟ್‌ 4ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. * [[File:Toll Florida 429.svg|20px]] ಡೇನಿಯಲ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಬೆಲ್ಟ್‌ವೇ (ಟೋಲ್429) ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಬೆಲ್ಟ್‌ವೇ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಗೆ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ವಾಯವ್ಯದ ಉಪನಗರಗಳಿಂದ ಅಪೋಪ್ಕ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಟರ್ನ್‌ಪೈಕ್‌ಅನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು, "ಹಿಂಭಾಗದ ಪ್ರವೇಶ"ವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. * [[File:Toll Florida 414.svg|20px]] ಜಾನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅಪೋಪ್ಕ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌‌ವೇ(ಟೋಲ್414) ಇದು ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಟೋಲ್‌ವೇ ಆಗಿದ್ದು, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಉತ್ತರ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮೊದಲನೇ ಹಂತವನ್ನು , 2009ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಂದು ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು US 441ದಿಂದ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಸ್ಟೇಟ್ ರೋಡ್ 429ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಎರಡನೇ ಹಂತವು SR 429 ಅನ್ನು ಈಗಿನ ಇಂಟರ್‌ಸೆಕ್ಷನ್‌‌ನಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಮೈಲಿ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ US 441ಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. * [[File:Florida's Turnpike shield.png|25x20px]] ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಟರ್ನ್‌ಪೈಕ್ (ಟೋಲ್91) ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಹೆದ್ದಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಫ್ಲೋರಿಡಾವನ್ನು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಿಯಾಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ====ಭರಾಟೆಯ (ರಶ್) ಗಂಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರಾಫಿಕ್/ವಾಹನದಟ್ಟಣೆ ==== ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ, ಬೇರೆ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಂತೆ, ಪ್ರತಿದಿನ ಗ್ರಿಡ್‌ಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್‌ಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೆಮಿನೋಲ್ ಕೌಂಟಿ ಉತ್ತರದ ಉಪನಗರಗಳಿಂದ ಡೌನ್‌ಟೌನ್ನ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಆರೇಂಜ್ ಕೌಂಟಿಯ ಪೂರ್ವದ ಉಪನಗರಗಳಿಂದ ಡೌನ್‌ಟೌನಿಗೆ ವಾಹನದಟ್ಟಣೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರವಾಸೀ ಜಿಲ್ಎಲಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅಪಾರ ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪೀಕ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸಮಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಾರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ (ಬೆಳಗ್ಗೆ ಏಳು ಗಂಟೆ ನಂತರ) ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ (ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆ ನಂತರ) ಇರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ವಿವಿಧ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸಲಹಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 5-1-1ಗೆ ದೂರವಾಣಿ ಮಾಡುವುದೂ ಒಂದು (ಇದು ಉಚಿತ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸಲಹಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟೇಶನ್ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ (ಎಫ್‌ಡಿಒಟಿ). ಇದನ್ನು 511ಕ್ಕೆ ಡಯಲ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಬಹುದು). ಅಥವಾ ಫ್ಲೋರಿಡಾ 511 ವೆಬ್‌ ಸೈಟ್‌‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಮಾಹಿತಿ ನೋಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಮುಖ್ಯ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಶನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ವರದಿಯನ್ನು ಕೇಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರಮುಖ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸಲಹೆ ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೇ ಓದುವ ಮೂಲಕವೂ ಪಡೆಯಬಹುದು, (ಇವುಗಳನ್ನು ಡೈನಮಿಕ್ ಮೆಸೇಜ್ ಸೈನ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ಎಫ್‌ಡಿಒಟಿ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ). ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೇಂದ್ರ (ಅಥವಾ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಆರ್‌ಟಿಎಂಸಿ) ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗಳ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಹಬ್ ಹಾಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಇಂಟರ್‌ಸ್ಟೇಟ್‌ 4, ಇಂಟರ್‌ಸ್ಟೇಟ್‌ 95, OOCEA ಟೋಲ್ ರೋಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಿಒಟಿ'ಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ 5 ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಇರುವ ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಡೈನಮಿಕ್ ಮೆಸೇಜ್ ಸೈನ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಫ್ಲೋರಿಡಾ 5-1-1 ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮೂಲಕ ವಾಹನ ಚಾಲಕರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ರವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇಂಟರ್‌ಸ್ಟೇಟ್‌ 4 ನಲ್ಲಿ I-4 ರೋಡ್ ರೇಂಜರ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ LYNX ಸಹಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಸ್ತೆಬದಿಯಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರಸ್ತೆ ರೇಂಜರ್ಸ್‌ಗಳು ವಾರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಟೈರ್ ಬದಲಿಸಲು, ಅಥವಾ ಮತ್ತೇನಾದರೂ ವಾಹನಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಬೇಕಿರುವ ವಾಹನಸವಾರರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲೆಂದು ಗಸ್ತು ತಿರುಗುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೋಡ್ ರೇಂಜರ್‌ಗಳು ವಾಹನಗಳ ಅಪಘಾತವಾದಾಗ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪೊದೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಮತ್ತು ಟ್ರಾಫಿಕ್‌ಅನ್ನು ಬೇರೆಡೆ ತಿರುಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಟ್ರಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬಳಿದಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲೆ FDOT ಸೀಲ್‌ಗಳಿರುತ್ತವೆ, ಇದರಿಂದ ತುಂಬ ದೂರದಿಂದಲೂ ಈ ಟ್ರಕ್‌ಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಸ್ಟೇಟ್ ಫಾರ್ಮ್‌ ಇನ್ಷುರೆನ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯು ಇದಕ್ಕೆ ಹಣಕಾಸು ನೀಡುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite news |url=http://www.orlandosentinel.com/news/local/breakingnews/orl-bk-state-farm-road-rangers-032409,0,1081977.story |title=State farm to pay for Road Rangers on Interstate 4 |publisher=''[[Orlando Sentinel]]'' |author=Tracy, Dan |date=March 31, 2009 |accessdate=March 31, 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090327094644/http://www.orlandosentinel.com/news/local/breakingnews/orl-bk-state-farm-road-rangers-032409,0,1081977.story|archivedate=March 27, 2009}}</ref> ಪ್ರತಿ ಟ್ರಕ್‌ನ ಮೇಲುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾಣದ ಗುರುತು ಅಥವಾ ತುರ್ತು ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುವ ದೊಡ್ಡ ಲೈಟ್‌ ಹಾಕಿದ ಮೆಸೇಜ್ ಬೋರ್ಡ್‌ ಇರುತ್ತದೆ. ಟೋಲ್ ರೋಡ್‌ಗಳು ಇದೇ ಬಗೆಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅದನ್ನು ಒಒಸಿಇಎ (OOCEA)ಯು ಟೋಲ್ ಶುಲ್ಕದ ಮೂಲಕ ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಟರ್ನ್‌ಪೈಕ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್ ತನ್ನದೇ ಸ್ವಂತ ರೋಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. I-4 ಅಥವಾ ಒಒಸಿಇಎ ಟೋಲ್ ರೋಡ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ರೋಡ್‌ರೇಂಜರ್‌ಗಳು ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಟರ್ನ್‌ಪೈಕ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಸ್ಟೇಟ್ ರೋಡ್ 91ನಲ್ಲಿರುವ ವಾಹನಚಾಲಕರಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ===ರೈಲು=== ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದು ರೈಲುಮಾರ್ಗವು ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೆಂದರೆ ಸಿಎಸ್‌ಎಕ್ಸ್(CSX) ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟೇಶನ್ ನ ಎ ಲೈನ್ (ಮೊದಲಿನ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಲೈನ್ ರೈಲ್‌ರೋಡ್ನ ಮುಖ್ಯ ಮಾರ್ಗ), ಮತ್ತು ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ರೈಲ್‌ರೋಡ್ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವ ಕೆಲವು ರೈಲುಗಳು. ಆಮ್‌ಟ್ರಾಕ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಸೇವೆಯು ಸಿಎಸ್‌ಎಕ್ಸ್ ಎ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. [[:Image:Orlando area railroads.png|ಈ ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳ ನಕಾಶೆ ]]ಯನ್ನು ಕೂಡ ನೋಡಿ. [[File:Orlando Amtrak Station Platform.JPG|thumb|right|ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ ಸೈಡ್‌, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಆಮ್‌ಟ್ರಾಕ್ ಸ್ಟೇಶನ್‌]] ಆಮ್‌ಟ್ರಾಕ್ ಇಂಟರ್‌ಸಿಟಿ ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ರೈಲು ಸೇವೆಯು ಡೌನ್‌ಟೌನಿನ್ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಆಮ್‌ಟ್ರಾಕ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಿಶನ್ ರಿವೈವಲ್-ಸ್ಟೈಲ್ ಸ್ಟೇಶನ್ ಅನ್ನು 1927ರಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಮುಲ್ಲಿಗನ್, ಎಂ. "ರೈಲ್‌ರೋಡ್ ಡಿಪೋಸ್ ಆಫ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ", ಪುಟ 42. ಅರ್ಕಡಿಯ ಪ್ರಕಟಣೆ, 2008.</ref> ಮೊದಲಿಗೆ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಮಾರ್ಗಕ್ಕಾಗಿ, ನಂತರ ಸೀಬೋರ್ಡ್‌ ಕೋಸ್ಟ್ ಲೈನ್ ರೈಲ್‌ರೋಡ್‌ ಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. (ಇದರ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಇನ್ನೂ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ) ಆಮ್‌ಟ್ರಾಕ್‌ನ ''ಸಿಲ್ವರ್ ಮೆಟೆರ್'' ಮತ್ತು ''ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಟಾರ್ '' ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರಕ್ಕೆ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮತ್ತು ಮಿಯಾಮಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಈ ರೈಲುಗಳು ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಆಮ್‌ಟ್ರಾಕ್ ಥ್ರುವೆ ಮೋಟಾರ್‌ಕೋಚ್ ಬಸ್‌ ಸೇವೆಯ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್ ಹಬ್ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಸ್ಟೇಶನ್ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಮ್‌ಟ್ರಾಕ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದವೆಂದರೆ ಹತ್ತಿರದ ಸ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ''ಆಟೋ ಟ್ರೈನ್ '' ಡಿಪೋ.<ref>[http://www.amtrak.com/pdf/factsheets/FLORIDA09.pdf "ಆಮ್‌ಟ್ರಾಕ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಶೀಟ್, ಫಿಸ್ಕಲ್ ಈಯರ್ 2009".] [http://www.amtrak.com/ ''ಆಮ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್'' ]. ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2010ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲುಮಾಗ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ : * ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಕೋಸ್ಟ್‌ ಲೈನ್ ರೈಲ್‌ರೋಡ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಸ್ಟೇಶನ್‌ (ಈಗ ಚರ್ಚ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸ್ಟೇಶನ್‌, ಇದೊಂದು ವ್ಯಾಪಾರವಹಿವಾಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ) * ಸೀಬೋರ್ಡ್‌ ಏರ್‌ಲೈನ್ ರೈಲ್‌ರೋಡ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಸ್ಟೇಶನ್‌ (ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಸ್ಟೇಶನ್‌; 1898-1955.) ====ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲುಗಳು (ಕಮ್ಯೂಟರ್ ರೈಲ್‌) ==== {{Main|SunRail}} 2005ರಲ್ಲಿ, ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಸನ್‌ರೈಲ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅನುದಾನ ನೀಡಿವೆ. ಇದು ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲು ಸೇವೆಯಾಗಿದ್ದು, ಡೆಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಪೊಯಿನ್ಸಿಯನ ಮಧ್ಯದ ಸಿಎಸ್‌ಎಕ್ಸ್(CSX) A ಮಾರ್ಗದ ಹಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ನಗರ ನೆರೆಹೊರೆ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸೇವೆಯು I-4 ಕಾರಿಡಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಹನದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಮತ್ತು ಸೆಮಿನೋಲ್ ಮತ್ತು ವೊಲುಸಿಯ ಕೌಂಟಿಗಳ ಉಪನಗರ ಸಮುದಾಯಗಳ ಮಧ್ಯೆ ವಾಹನದಟ್ಟಣೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಅನುದಾನವು ಹಳಿಗಳ ನವೀಕರಣ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೇಶನ್‌ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಂದಾಜು 400 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 80ರಷ್ಟನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಕೌಂಟಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಅನುದಾನವನ್ನು 2007ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿವೆ ಮತ್ತು ಈ ಮಾರ್ಗವು 2011ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯರಂಭ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.sunrail.com/ ಸನ್‌ರೈಲ್ ] ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್</ref> ಆದರೆ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಸೆನೆಟ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಮತಗಳ ಮೂಲಕ ಕೈಬಿಟ್ಟಿತು. ಪುನಾ 2009ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ರೈಲುವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ 200 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ ವಿಮೆ ಪಾಲಿಸಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಮಂಜೂರಾತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಯೋಜನೆ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವಾದೀತು ಎಂಬ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಗಡುವು ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಸಿಎಸ್‌ಎಕ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ವಿಮೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿರುವುದು ಸನ್‌ರೈಲ್‌ಅನ್ನು ಕೊನೆಗೂ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಹೊಸ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದೆ.<ref>https://web.archive.org/web/20090704013658/http://www.orlandosentinel.com/news/local/orl-sunrail-commuter-legislature-070209,0,7151760.story</ref> 2009ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಲೆಜಿಸ್ಲೇಚರ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಹಣಕಾಸು ಸಹಾಯವೂ ದೊರೆಲಿದೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕ ಹಗುರು ರೈಲು ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ====ಅತಿವೇಗದ ರೈಲುಗಳು ==== {{Main|Florida High Speed Rail}} 2010ರ ಜನವರಿ 28ರಂದು, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಬಾಮಾ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಅದರ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಹಬ್‌ ಆಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು, 1.25 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಮೊದಲ ಹಂತವು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಮತ್ತು ತಾಂಪಾ, ಫ್ಲೋರಿಡಾವನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2014ಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎರಡನೇ ಹಂತವು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಮತ್ತು ಮಿಯಾಮಿ, ಫ್ಲೋರಿಡಾವನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಿದೆ.<ref>http://orlando.bizjournals.com/orlando/stories/2010/01/25/daily33.html?surround=lfn</ref> ===ಬಸ್ಸು=== ====ಪ್ರಾದೇಶಿಕ==== ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ನಗರದಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ವೈಎನ್‌ಎಕ್ಸ್ (LYNX) ಬಸ್‌ ಸೇವೆಯಿದೆ; ಇವು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಐದು-ಕೌಂಟಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ಆರೇಂಜ್, ಸೆಮಿನೋಲ್, ಒಸ್ಕೆಯೊಲ, ಸರೋವರ, ಮತ್ತು ವೊಲುಸಿಯ.<ref>[http://www.golynx.com/?id=3 ದಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ರೀಜನಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟೇಶನ್ ಅಥಾರಿಟಿ —LYNX]</ref> ಬಸ್ಸಿನ ಮಾರ್ಗ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ನಕಾಶೆಗಳನ್ನು [http://www.golynx.com/?fuse=cstm&amp;app=route LYNX Official Website] ನಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ====ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ==== ಗ್ರೇಹೌಂಡ್ ಲೈನ್ಸ್ ಇಂಟರ್‌ಸಿಟಿ ಬಸ್‌ ಸೇಎವಗಳನ್ನು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಿಂದ ದೇಶದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಗ್ರೇಹೌಂಡ್ ಸ್ಟೇಶನ್‌ ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿದೆ. ==ಅವಳಿ ನಗರಗಳು== {{See also|List of sister cities in Florida}} ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಒಂಬತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹನಗರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ನಗರ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. [http://www.cityoforlando.net/international/sistercities.htm ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100612055707/http://cityoforlando.net/international/sistercities.htm |date=2010-06-12 }} :{{flagicon|ESP}} ವಲ್ಲಡೊಲಿಡ್, , [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೈನ್]] ::{{flagicon|BRA}} [[ಕುರಿಟಿಬ|ಕ್ಯುರಿಟಿಬ]], [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] :::{{flagicon|PRC}} ಗಿಲಾನ್, [[ಚೀನಾ]] ::::{{flagicon|RUS}} ಒರೆನ್‌ಬರ್ಗ್, [[ರಷ್ಯಾ]] :::::{{flagicon|ISL}} ರೆಕ್ಜನೆಸ್ಬೆಯರ್ , [[ಐಸ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್]]ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ /2} ::::::{{flagicon|FRA}} ಮರ್ನೆ-ಲ-ವಲ್ಲೆ, [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] :::::::{{flagicon|ROC}} ತಿಯಾನನ್ ಸಿಟಿ, ತೈವಾನ್ ::::::::{{flagicon|JPN}} ಉರಯಸು, [[ಜಪಾನ್]] ::::::::: {{flagicon|MEX}} ಮಾಂಟೆರ್ರಿ, [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]] ::::::::::{{flagicon|Palestinian Authority}} ಬೆತ್ಲೆಹೆಮ್ , [[ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್|ಪ್ಯಾಲಸ್ಟೈನ್]] :::::::::::{{flagicon|LAO}} ವಿಯೆಂಟಿಯನೆ, [[ಲಾವೋಸ್]] ಮರ್ನೆ-ಲ-ವಲ್ಲೆ, ಅನಹೈಮ್, ಮತ್ತು ಉರಯಸು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊಗೆ ಇನ್ನಿತರ ಡಿಸ್ನಿ ಥೀಮ್ ಪಾಕ್‌ಗಳ ಹಾಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. (ಇವು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಡಿಸ್ನಿಲ್ಯಾಂಡ್ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಡಿಸ್ನಿಲ್ಯಾಂಡ್ ರೆಸಾರ್ಟ್‌, ಮತ್ತು ಟೋಕ್ಯೋ ಡಿಸ್ನಿಲ್ಯಾಂಡ್ ). ಸ್ವಿಂಡನ್‌ ಟೌನ್, ಯುಕೆ, ಕೂಡ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಜೊತೆ ಅವಳಿ ನಗರದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ==ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾನ್ಸುಲೇಟ್‌ಗಳು == ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಅತ್ಯಂತ ನಿಬಿಡವಾದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರವಾಸೀ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಉದ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯದ ನೆಲೆಯಾಗಿರುವುರಿಂದ, ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್ ಇಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಾನ್ಸುಲೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://ukinusa.fco.gov.uk/en/our-offices-in-the-us/other-locationsin-us/orlando/ |title=ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ |access-date=2010-11-19 |archive-date=2010-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100215141448/http://ukinusa.fco.gov.uk/en/our-offices-in-the-us/other-locationsin-us/orlando |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://portal.sre.gob.mx/orlando/ |title=ಕಾನಸುಲಡೊ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಎನ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ |access-date=2010-11-19 |archive-date=2006-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061212094903/http://portal.sre.gob.mx/orlando/ |url-status=dead }}</ref> ಬೇರೆ ದೇಶಗಳ ಕಾನ್ಸುಲೇಟ್‌ಗಳು ಕೂಡ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ; ಅವೆಂದರೆ [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ|ಅರ್ಜಂಟೀನಾ]], ಹೈಟಿ, [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌]], [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]], [[ನೆದರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]], ಐವರಿಕೋಸ್ಟ್, ಮತ್ತು ಜಮೈಕಾ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಈಗ ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿ ಮಿಯಾಮಿಯ ನಂತರ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾನ್ಸುಲೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಎರಡನೇ ನಗರವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.embassiesabroad.com/embassies-in/UnitedStates |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-19 |archive-date=2010-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100429022020/http://www.embassiesabroad.com/embassies-in/UnitedStates |url-status=dead }}</ref> ==ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ== 1950ರ ಅಮೆರಿಕದ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು, ಪ್ಯಾಟ್ ಫ್ರಾಂಕ್ ಬರೆದಿರುವ ''ಅಲಾಸ್, ಬೆಬಿಲಾನ್ '' ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ (ಈಗ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ)ವಾಗಿರುವ ಮೆಕಾಯ್ ವಾಯುಪಡೆ ನೆಲೆ ಯ ಚಿತ್ರಣವೂ ಇದೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಎರಡು ಅಣು ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಕ್ಕೆ, ಒಂದು ಡೌನ್‌ಟೌನಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ವಾಯುಪಡೆ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಫೋಟಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕು ನಾಶವಾದಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೀರೀಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟಣವೆಂದರೆ, ಫೋರ್ಟ್‌ ರಿಪೋಸ್, ಅದು ಹತ್ತಿರದ ಮೌಂಟ್ ಡೋರಾದಲ್ಲಿದೆ. ಕಡಿಮೆ ಬಜೆಟ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದ ''ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ಸೇವ್ಸ್ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ '', ''[[Larry the Cable Guy: Health Inspector]]'', ಮತ್ತು ''ನೆವರ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಡೌನ್ '' ಸಿನಿಮಾಗಳು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣಗೊಂಡ ಇನ್ನಿತರ ಮುಖ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಎಂದರೆ ''ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ 57'', ''ಡಿ.ಎ.ಆರ್‌.ವೈ.ಎಲ್.(D.A.R.Y.L.)'', ''ಜಾಸ್ 3'', ''ಮೈ ಗರ್ಲ್‌ '', ''ಪೇರೆಂಟ್‌ಹುಡ್ '', ''ಪ್ರಾಬ್ಲೆಮ್ ಚೈಲ್ಡ್ 2'', ''ಲೆಥಲ್ ವೆಪನ್ 3'', ''ಡೆಡ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ಸ್ '', ''ದಿ ವಾಟರ್‌ಬಾಯ್ '', ''ಆಲಿವ್ ಜ್ಯೂಸ್ '', ಮತ್ತು ''ಮಾನ್ಸ್‌ಟರ್''. ತೆರೆಕಾಣಬೇಕಿರುವ[[Transformers: The Dark of the Moon|ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್ 3]] ಸರಣಿಯ ಕೆಲವು ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ 2010ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.wftv.com/news/25239061/detail.html |title=WFTV.com -'ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರರ್ಸ್ 3' ಬಿಗಿನ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮಿಂಗ್ ಇನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲಾ. |access-date=2010-11-19 |archive-date=2010-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101003111357/http://www.wftv.com/news/25239061/detail.html |url-status=dead }}</ref> ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿ ''ಕೋಚ್‌‌'' ನಲ್ಲಿ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಬೌಲ್‌ ಸ್ಟೇಡಿಯಂನ ಹೊರಾಂಗಣದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಸಿಟ್ರಸ್ ಬೌಲ್ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಬ್ರೆಕರ್ಸ್ ಫ್ರಾಂಚೈಸ್‌ನ ಸರಣಿಯ ಅಂತಿಮ ಎರಡು ಋತುಗಳಿಗೆ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ ಆಗಿತ್ತು. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಅನೇಕ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು 1990ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಬಾಯ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಹುಚ್ಚಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ದಿ ಬ್ಯಾಕ್‌ಸಟ್ರೀಟ್ ಬಾಯ್ಸ್ , ಎನ್‌ಸಿಂಕ್(NSync), ಮತ್ತು ಒ-ಟೌನ್ (O-Town) ದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸುವ ಮೊದಲು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಪರ್ಯಾಯ ಗುಂಪುಗಳಾದ ಮ್ಯಾಚ್‌ಬಾಕ್ಸ್ ಟ್ವೆಂಟಿ ಮತ್ತು ಸೆವೆನ್ ಮೇರಿ ಥ್ರೀ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಹಿಪ್‌-ಹಾಪ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಬ್ರೂಪ್ 1 ಕ್ರ್ಯೂಗಳು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಮೂಲದವು. ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಬ್ರೇಕ್‌ಬೀಟ್‌ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು, ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಡಿಜೆಗಳಾದ ಡಿಜೆ ಐಸೆ ಮತ್ತು ಡಿಜೆ ಬೇಬಿ ಆನ್ನೆ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಇನ್ನೂ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಬಹಳ ಪ್ರಬಲವಾದ ಮೆಟಲ್‌ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡೆತ್‌ (ಮೆಟಲ್‌ ಬ್ಯಾಂಡ್)ನಂತಹ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು. ಅಗ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್ ತಂಡದ "ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ" ಹಾಡುಗಳು, ಕಿಲೊವ್ಯಾಟ್‌ಅವರ್ಸ್ ತಂಡದ "ವೆಲ್‌ಕಮ್ ಟು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ" ಮತ್ತು ಸ್ಮೈಲ್ಜ್‌ & ಸೌತ್‌ಸ್ಟಾರ್ ತಂಡದ "ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ", ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ನಗರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ವೈಕ್ಲೆಫ್ ಜೀನ್ ಅವರ "ಥಗ್ ಏಂಜೆಲ್ಸ್" ಮತ್ತು "ಪರ್‌ಫೆಕ್ಟ್ ಜಂಟಲ್‌ಮನ್" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಲ್ಯುಡಕ್ರಿಸ್ ಅವರ "ಏರಿಯಾ ಕೋಡ್ಸ್ ", ಟಿರಿಯಲ್ (TReal)ಅವರ "ಐಆಮ್ ನಾಟ್ ಲಾಕ್ಡ್ ಡೌನ್" ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, "ವೂಟ್‌! ದೇರ್‌ ಇಟ್‌ ಈಸ್‌!" ಎಂಬ 95 ಸೌತ್ ನವರ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಡಿಜೆ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಮೈಕ್ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನಗರದ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಶೆವರ್ಲೆ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ವನ್ನು ಈ ನಗರದ ನೆನಪಿನಿಂದಲೇ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಮನ್ನಣೆ== 2008ರಲ್ಲಿ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊವನ್ನು ಒಂದು "ಹೈ ಸಫಿಶಿಯೆನ್ಸಿ (ಅಧಿಕ ಅನುಕೂಲಗಳ" ವರ್ಲ್ಡ್-ಸಿಟಿ ಎಂದು ಲೋಫ್‌ಬರೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಿಟೀಸ್ ಸ್ಟಡಿ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಗ್ಯಾಮಾ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಿಟಿ ಆಗುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ವರ್ಗ ಹಿಂದಿತ್ತು ಅಷ್ಟೆ. ಲೋಫ್‌ಬರೋ ಪ್ರಕಾರ, ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಈಗ ಒಸಾಕ, ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ, ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಟಿಮೋರ್<ref>{{Cite web |url=http://www.lboro.ac.uk/gawc/world2008t.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-19 |archive-date=2016-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160811203314/http://www.lboro.ac.uk/gawc/world2008t.html |url-status=dead }}</ref> ಇತ್ಯಾದಿ ನಗರಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== {{Portal|Florida}} * ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಮೇಯರ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ, ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಜನರ ಪಟ್ಟಿ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist|colwidth=30em}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Sister project links|Orlando, Florida}} * [http://www.cityoforlando.net/ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಅಫಿಶಿಯಲ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ] * [http://www.orlandoedc.com/ ಮೆಟ್ರೋ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಎಕಾನಾಮಿಕ್ ಡೆವಲಪ್‌‌ಮೆಂಟ್ ಕಮಿಶನ್ ] * [http://www.orlando.org/ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ರೀಜನಲ್ ಚೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್‌ ] * [http://www.cfmemory.org/ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಮೆಮೊರಿ ] ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರು ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದ ಮತ್ತು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಾವೇ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. * {{dmoz|Regional/North_America/United_States/Florida/Localities/O/Orlando}} * {{Wikivoyage|Orlando}} {{Coord|28|32|1|N|81|22|33|W|city|display=title}} {{Template group |title = Articles Relating to Orlando and [[Orange County, Florida|Orange County]] |list = {{Orange County, Florida}} {{Florida}} {{USLargestMetros}} {{Florida cities and mayors of 100,000 population}} }} [[ವರ್ಗ:ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಆರೇಂಜ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿರು ನಗರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಕೌಂಟಿ ಸೀಟ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ರೇಟರ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ]] [[ವರ್ಗ:ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ, ಫ್ಲೋರಿಡಾ]] [[ang:Orlando]] [[ar:أورلاندو، فلوريدا]] [[bg:Орландо]] [[ca:Orlando (Florida)]] [[cs:Orlando]] [[cy:Orlando (Florida)]] [[da:Orlando (Florida)]] [[de:Orlando (Florida)]] [[en:Orlando, Florida]] [[eo:Orlando]] [[es:Orlando (Florida)]] [[et:Orlando]] [[fa:اورلندو]] [[fi:Orlando]] [[fr:Orlando (Floride)]] [[ga:Orlando]] [[gl:Orlando, Florida]] [[he:אורלנדו]] [[hr:Orlando, Florida]] [[ht:Orlando, Florid]] [[ia:Orlando, Florida]] [[id:Orlando, Florida]] [[it:Orlando (Florida)]] [[ja:オーランド]] [[ka:ორლანდო]] [[ko:올랜도]] [[kw:Orlando, Florida]] [[la:Orlando (opus lyricum)]] [[lmo:Orlando, Florida]] [[lt:Orlandas]] [[mk:Орландо (Флорида)]] [[ms:Orlando]] [[nl:Orlando (Florida)]] [[nn:Orlando i Florida]] [[no:Orlando]] [[pap:Orlando]] [[pl:Orlando]] [[pnb:اورلینڈو]] [[pt:Orlando]] [[ro:Orlando, Florida]] [[ru:Орландо (Флорида)]] [[sah:Орландо]] [[simple:Orlando, Florida]] [[sl:Orlando]] [[sr:Орландо]] [[sv:Orlando, Florida]] [[sw:Orlando, Florida]] [[ta:ஒர்லாண்டோ]] [[th:ออร์แลนโด]] [[tl:Orlando, Florida]] [[tr:Orlando, Florida]] [[uk:Орландо]] [[vo:Orlando (Florida)]] [[war:Orlando, Florida]] [[zh:奥兰多 (佛罗里达州)]] bhv8640meosbv05kronjsluh1pndc4s 0 28214 1374431 1369962 2026-05-30T14:06:04Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374431 wikitext text/x-wiki {{italic title}} {{HPBooks | Image = | Name = ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದ ಫೀನಿಕ್ಸ್ | Author = ಜೆ. ಕೆ. ರೌಲಿಂಗ್ | Illustrator = ಜೇಸನ್ ಕಾಕ್‍ಕ್ರಾಫ್ಟ್ (ಯುಕೆ)<br />[[ಮೇರಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‍ಪ್ರೀ]] (ಯುಎಸ್) | Release date = 21 ಜೂನ್ 2003 | Number in series = ಐದು | Sales = ತಿಳಿದಿಲ್ಲ | Dedicated to = "ನನ್ನ ಜಗತ್ತನ್ನು ಅದ್ಭುತವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿರುವ ನೀಲ್, ಜೆಸಿಕಾ ಮತ್ತು ಡೇವಿಡ್" | Page Count =766 (ಯುಕೆ) <br />870 (ಯುಎಸ್) | Story timeline = 2 ಆಗಸ್ಟ್ 1995–ಜೂನ್ 17, 1996 | isbn = 0747551006 | Preceded by = ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಗಾಬ್ಲೆಟ್ ಆಫ್ ಫ಼ಾಯರ್'' | Followed by = ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್'' | Chapter Count = 38 }} '''''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್'' ''' ಎಂಬುದು ಜೆ.ಕೆ. ರೌಲಿಂಗ್‍ರವರು ಬರೆದ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್]]'' ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಐದನೆಯದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೦೦೩ ರ ಜೂನ್ ೨೧ ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆ, ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಕೊಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ರೇನ್‍ಕಾಸ್ಟ್ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರಕಟಿಸಿದವು. ಇದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ೨೪ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು.<ref name="July date" /> ಕಾದಂಬರಿಯು ಹಾಗ್‍ವಾರ್ಟ್ಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ವಿಚ್‍ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಅಂಡ್ ವಿಜ಼ರ್ಡಿಯಲ್ಲಿ (ಮಂತ್ರವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಾಮಾಚಾರದ ಹಾಗ್‍ವಾರ್ಟ್ಸ್ ಶಾಲೆ) ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ತನ್ನ ಐದನೇ ವರ್ಷದ ಶಾಲಾ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಚಿತ್ರಣವು ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‍ನ ಶತ್ರು ಲಾರ್ಡ್ ವೊಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ರ ಮರಳುವಿಕೆ, O.W.L. ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್‍ನ ಪ್ರತಿಬಂಧಕವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್'', ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‍ನಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಯುವ ವಯಸ್ಕರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದು ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಇದನ್ನು ಅನೇಕ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್‍ಗಳಾಗಿಸಿದೆ. ==ಸಾರಾಂಶ== ===ಕಥಾವಸ್ತು ಪರಿಚಯ=== [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಸರಣಿಯ]]ಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದಿನ ನಾಲ್ಕು ಕಾದಂಬರಿಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌, ಈತ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಬರುವ ತೊಡಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಂತ್ರವಾದಿಯಾಗುವಾಗಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಸವಾಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಮಗುವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಕರಾಳ ಮಂತ್ರವಾದಿಯಾದ ವೊಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ ಹ್ಯಾರಿಯ ಪೋಷಕರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ವಿಫಲ ಯತ್ನ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ ನಿಗೂಢವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ಘಟನೆಯಿಂದಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ತತ್‌ಕ್ಷಣದ ಖ್ಯಾತಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಆತನನ್ನು ಮುಗಲ್‌ ಅಥವಾ ಮಾಂತ್ರಿಕರಲ್ಲದ, ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಪೆಟೂನಿಯಾ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ವೆರ್ನಾನ್‌‍ರವರ ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರಿಗೆ ಡ್ಯೂಡ್ಲೆ ಡರ್ಸ್ಲೆ ಎಂಬ ಪುತ್ರನಿರುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾರಿ ೧೧ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆಂದು ವಾಮಾಚಾರ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರವಿದ್ಯೆಯ ಹೊಗ್ವರ್ಟ್ಸ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆತ ರಾನ್ ವೀಸ್ಲೆ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಗರ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಗೆಳೆತನ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾನೆ, ಹಾಗೂ ಪುನಃ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿದ್ದ ಲಾರ್ಡ್ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬೇಸಿಗೆ ವಿರಾಮದ ಬಳಿಕ ಶಾಲೆಗೆ ಮರಳಿದ ನಂತರ, ಹೊಗ್ವಾರ್ಟ್ಸ್‌‌ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧ "ರಹಸ್ಯಗಳ ಕೋಣೆ" ತೆರೆದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ದಾಳಿಗೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಭೀಕರ ಸರೀಸೃಪವನ್ನು ಕೊಂದು ದಾಳಿಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಲಾರ್ಡ್ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್, ಪುನಃ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಲು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ವಿಫಲಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕೊಲೆಗಾರ ಸಿರಿಸ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ತನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಗುರಿಯಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹೊಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟೆಚ್ಚರದ ನಡುವೆಯೂ ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ ಶಾಲೆಯ ಮೂರನೆ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ನನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ಉಪಾಯವಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಹ್ಯಾರಿ, ಬ್ಲಾಕ್‌ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ತನ್ನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಹಿತಪೋಷಕ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ ಶಾಲೆಯ ನಾಲ್ಕನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾದ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಪೈಪೋಟಿ, ಟ್ರೈವಿಜರ್ಡ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ‌ಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿ ಮರಳುವುದನ್ನು ಹ್ಯಾರಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ==ಕಥಾವಸ್ತು ಸಾರಾಂಶ== ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ ಡ್ಯೂಡ್ಲೆ ಡ್ಯೂರ್ಸ್ಲೆ‌ರ ಮೇಲೆ ಡೆಮೆಂಟರ್‌ನ ದಾಳಿ ನಡೆದಾಗ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಲು ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿದನು. ಅಲ್ಲದೇ ಆತನು ಕಿರಿಯವಯಸ್ಸಿನವರ ಮ್ಯಾಜಿಕ್‍ಗಾಗಿ ಶಿಸ್ತಿನ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಹಾಜರಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಪುನರಾಗಮನ ಕಂಡು ಡಂಬಲ್ಡೋರ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪುನಃ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಇದು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಹಾಗು ಆತನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ರಹಸ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಸ್ತುತದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹ್ಯಾರಿ ನೀಡಿದ ವಿವರಣೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿದ್ದ ಇತರ ಅನೇಕರು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಹಿಂದಿರುಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಂಬದೆ, ಬದಲಿಗೆ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಡಂಬಲ್ಡೋರ್‌ರನ್ನು ಅವಮಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="hp-phoenix-plot">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2003/07/13/books/review/rowling-phoenix.html?ex=1222747200&en=c19fb010046d89c7&ei=5070|title=Harry Potter and the Order of the Phoenix’|date=13 July 2003|publisher=''The New York Times''|accessdate=28 September 2008|first=John|last=Leonard|archive-date=16 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416015402/http://www.nytimes.com/2003/07/13/books/review/rowling-phoenix.html?ex=1222747200&en=c19fb010046d89c7&ei=5070|url-status=dead}}</ref> ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಅದರ ಶಾಲೆಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಹೊಸ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಪಯತ್ನದಲ್ಲಿ, ಡೊಲೊರೇಸ್ ಉಮ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌‌ರವರನ್ನು ಹೊಗ್ವಾರ್ಟ್ಸ್ ನ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಆಗ್ಯೇನ್ಸ್ಟ್ ಡಾರ್ಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ತರಗತಿಯ ಹೊಸ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾಗಶಃ ಆಕೆ ಶಾಲೆಯ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು -ನಿರಂಕುಶ ಪ್ರಭುತ್ವದ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದಳು. ಅಲ್ಲದೇ ಮಾಟದ ವಿರುದ್ಧ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಬೋಧಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದಳು.<ref name="hp-phoenix-plot" /> ಅನಂತರ ಆಕೆಯನ್ನು ಶಾಲೆಯ ಪರೀಕ್ಷಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಹಾಗು ಡಂಬಲ್ಡೋರ್‌ ನನ್ನು ಓಡಿಹೋಗುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ ನಂತರ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯಿನಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತರಾದ ರಾನ್ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯನ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ರಹಸ್ಯ ತಂಡವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಹಾಗು ಆತ ಕಲಿತ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಅವನ ಸಹಪಾಠಿಗಳಿಗೆ ಬೋಧಿಸಲು ಅವನ ಮನವೊಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಆತನು ಲೂನ ಲವ್‍ಗುಡ್‍ಳನ್ನು ಭೇಟಿಮಾಡಿದ. ಈಕೆ ಸಹೃದಯವುಳ್ಳ ಕಿರಿಯ ಮಾಟಗಾತಿಯಾಗಿದ್ದು, ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಷಡ್ಯಂತ್ರ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇರಿಸಿದ್ದಳು.<ref name="Ivory Tower 1">{{cite book|last=A. Whited|first=Lana.|title=The Ivory Tower and Harry Potter: Perspectives on a Literary Phenomenon|publisher=University of Missouri Press|year=2004|isbn=9780826215499|page=371}}</ref> ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಕೆಲವೊಂದು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ಅವನು ಮತ್ತು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ದೂರ ಸಂವೇದನ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೂಡ ಅವನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಕದ್ದುತರುವಂತೆ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಪ್ರಲೋಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನ ಡೆತ್ ಈಟರ್‌ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವಾಗ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯ ದಾಖಲೆ ಚೂರು ಚೂರಾಗುತ್ತದೆ. ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯರು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬರುವುದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ಜೀವ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯ ಹಿತಪೋಷಕ ಸಿರಿಸ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್, ಬೆಲ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಲೆಸ್ಟ್ ರೇಂಜ್‍ನಿಂದ ಹತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಅವನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಬಾರಿ ಪ್ರವೇಶ ಭವನದಲ್ಲಿ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಉಗ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಕ್ ಲಾರ್ಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕಾದಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಡಂಬಲ್ಡೋರ್ ಆತನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಡೆತ್ ಈಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗುವುದು ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="hp-phoenix-plot" /> ಹೋರಾಟದ ನಂತರ ಡಂಬಲ್ಡೋರ್ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಅವನು ಹುಟ್ಟುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದ ಮೊದಲು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ನನ್ನು ಸೋಲಿಸುವಂತಹ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಮಗುವೊಂದು ಜನಿಸಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯು ಹ್ಯಾರಿ ಅಥವಾ ನೆವಿಲ್ಲೆ ಲಾಂಗ್ ಬಾಟಮ್ ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಹುಡುಕಿ ಕೊಲ್ಲಲು ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಮರಳಿದ ನಂತರ ಸ್ವತಃ ಈಡೇರುವ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯ ಉಳಿದಿರುವ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಇದನ್ನು ಡಂಬಲ್ಡೋರ್ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ತಿಳಿಯಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ: ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, "ಡಾರ್ಕ್ ಲಾರ್ಡ್ ಆತನನ್ನು ಅವನ ಸಮಾನವೆಂಬಂತೆ ಗುರುತಿಸಿದ್ದು", "ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಮಾತ್ರ ಬದುಕಬಲ್ಲರು"{{endash}} ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಹ್ಯಾರಿ ಅಥವಾ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್ ಮತ್ತೊಬ್ಬನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ==ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಪ್ರಕಟನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕೃತಿ(ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ)== ===ಬೆಳವಣಿಗೆ=== ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್‍ನೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಲಾದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ರೌಲಿಂಗ್, ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರದ ಸಾವು ಬೇಸರವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತ್ತೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="sirius" /> ಅಲ್ಲದೇ ಅವರಿಗೆ ಬೇಸರವಾಗದಿರಲು ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಉಳಿಸೆಂದು ಅವರ ಪತಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಅವರು ಈ ಕಥಾನಕದಲ್ಲಿ "ನಿರ್ದಯಿ ಕೊಲೆಗಾರ್ತಿಯಾಗಬೇಕಾಯಿತೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ".<ref name="sirius">[http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/arts/2998198.stm "ರೌಲಿಂಗ್ ಟಿಯರ್ಸ್ ಅಟ್ ಪಾಟರ್ ಬುಕ್ ಡೆತ್"], BBC ನ್ಯೂಸ್, ೨೦೦೩ ರ ಜೂನ್ ೧೮ ೨೦೦೭ ರ ಜುಲೈ ೨೪ ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಅದೇನೇ ಆದರೂ ೨೦೦೭ರ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ರೌಲಿಂಗ್, ಮೂಲತಃ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥುರ್ ವೆಸ್ಲೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕೆಂದು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹಾಗೆ ಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web|title=Stop your sobbing! More Potter to come|url=http://today.msnbc.msn.com/id/19935372/|last=Brown|first=Jen|date=24 July 2007|publisher=MSNBC Interactive|accessdate=31 May 2009|archive-date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070820095303/http://today.msnbc.msn.com/id/19935372/|url-status=deviated|archivedate=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070820095303/http://today.msnbc.msn.com/id/19935372/}}</ref> ಮತ್ತೊಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಏಳು ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಏನನ್ನಾದರೂ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ರೌಲಿಂಗ್, ಅಂತಹ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಲ್ಲಿ ಅವರು ''ಫೀನಿಕ್ಸ್'' ನನ್ನು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ತುಸು ದೀರ್ಘವಾಗಿದೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಇತರ ಪುಸ್ತಕಗಳು ೧೨ ಪಾಯಿಂಟ್ ಗ್ಯಾರ್ಮಂಡ್ ಫಾಂಟ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಫೀನಿಕ್ಸ್ ೧೧.೫ ಪಾಯಿಂಟ್ ಫಾಂಟ್‍ನಲ್ಲಿದೆ. ಇತರ ಪುಸ್ತಕಗಳಂತೆ ಇದನ್ನು ೧೨ ಪಾಯಿಂಟ್ ಫಾಂಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿದ್ದರೆ ಈ ಪುಸ್ತಕ ೧,೦೦೦ ಪುಟಗಳಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.msnbc.msn.com/id/20001720//|title=Harry Potter: The final chapter|last=Vieira|first=Meredith|date=30 July 2007|publisher=Dateline NBC|accessdate=31 May 2009|archive-date=24 ಜುಲೈ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090724043930/http://www.msnbc.msn.com/id/20001720/|url-status=dead}}</ref> ===ಪ್ರಕಟಣೆ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ=== ಪಾಟರ್‌ನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಮತ್ತು ಐದನೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ನಡುವೆ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕಾಯಿತು.<ref name="timeline">{{cite web|url=http://www.infoplease.com/entertainment/books/harry-potter-timeline.html|title=Harry Potter Timeline: 2000 to the Present |last=Ross|first=Shmuel|coauthors=Mark Zurlo|date=2000-2009|publisher=Pearson Education, publishing as Infoplease|accessdate=11 July 2009}}</ref><ref name="list">{{cite web|url=http://www.mugglenet.com/books/index.shtml|title=Harry Potter Books|date=1999&ndash;2009|publisher=MuggleNet.com|accessdate=29 May 2009|archive-date=6 ಜೂನ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090606023823/http://www.mugglenet.com/books/index.shtml|url-status=deviated|archivedate=6 ಜೂನ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090606023823/http://www.mugglenet.com/books/index.shtml}}</ref> ಐದನೇ ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು, ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ಪುಸ್ತಕಗಳ ೨೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಆಗಲೇ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲದೇ ೨೦೦ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ೫೫ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="cnn">{{cite news|url=http://www.cnn.com/2003/SHOWBIZ/books/06/20/sprj.cas03.potter.advancer/|title=Potter-mania sweeps bookstores|date=30 June 2003|publisher=CNN|accessdate=29 May 2009}}</ref> ಸರಣಿಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಸಂಗತಿಯಾದಂತೆ ಪುಸ್ತಕವು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ್ದ ಹೊಸ ದಾಖಲೆಯನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಆಗ ೨೦೦೩ರ ಜೂನ್ ೨೦ ರಂದು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನ ಅವರ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪುಸ್ತಕದ ಮಳಿಗೆಯ ಎದುರು ಕಾದಿದ್ದರು.<ref name="cnn" /> ಭದ್ರ ಕಾವಲಿನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಮರ್ಸಿಸೈಡ್‍ನ ಎರ್ಲ್ಸ್‌ಟೌನ್‍ನಲ್ಲಿನ ದಾಸ್ತಾನು ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ೨೦೦೩ ರ ಜೂನ್ ೧೫ ರಂದು ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2996718.stm|title=Thousands of Potter books stolen|date=17 June 2003|publisher=BBC|accessdate=29 May 2009}}</ref> ===ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ=== ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್'' ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ದೊರೆಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಗಳಿಸಿತು. ಯುವ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಪುಸ್ತಕವೆನ್ನಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‍ನಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹ ಪುಸ್ತಕವೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.ala.org/ala/mgrps/divs/yalsa/booklistsawards/bestbooksya/annotations/2004bestbooks.cfm|title=Best Books for Young Adults Annotated List 2004|year=2004|publisher=American Library Association|accessdate=30 May 2009|archive-date=14 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090414195412/http://ala.org/ala/mgrps/divs/yalsa/booklistsawards/bestbooksya/annotations/2004bestbooks.cfm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ala.org/ala/mgrps/divs/alsc/awardsgrants/childrensnotable/notablechibooks/ncbpastlists/2004notablechildrensbook.cfm|title=2004 Notable Children's Books|year=2009|publisher=American Library Association|accessdate=30 May 2009|archive-date=5 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090905172651/http://www.ala.org/ala/mgrps/divs/alsc/awardsgrants/childrensnotable/notablechibooks/ncbpastlists/2004notablechildrensbook.cfm|url-status=dead}}</ref> ಇದು ಇತರ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಒಪೆನ್ ಹೆಮ್ ಟಾಯ್ ಪ್ರೊರ್ಟ್ಫೋಲಿಯೋ ದ ೨೦೦೪ ರ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಕೂಡ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.arthuralevinebooks.com/awards.asp|title=Awards|last=Levine|first=Arthur|date=2001 - 2005|publisher=Arthur A. Levine Books|accessdate=30 May 2009|archive-date=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060429093544/http://www.arthuralevinebooks.com/awards.asp|url-status=deviated|archivedate=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060429093544/http://www.arthuralevinebooks.com/awards.asp}}</ref> ಅಲ್ಲದೇ ಕಾದಂಬರಿ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದಲೂ ಕೂಡ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಉತ್ತಮ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು. ರೌಲಿಂಗ್‍ರನ್ನು ಅವರ ಕಲ್ಪನೆಗಾಗಿ ಯುಎಸ್ಎ ಟುಡೇ ಯ ಬರಹಗಾರ ಡೈರ್ಡ್ರೆ ಡೊನಾಹೆಯವರು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.usatoday.com/life/books/reviews/2003-06-20-potter_x.htm|title=Rich characters, magical prose elevate 'Phoenix'|last=Donahue|first=Deirdre|date=25 June 2003|publisher=USA Today|accessdate=31 May 2009}}</ref> ಟೀಕಿಸಿದ ಬಹುಪಾಲು ವಿಮರ್ಶಕರು ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕದುದ್ದಕ್ಕೂ ಬರುವ ನೈತಿಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಇದ್ದ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದರು.<ref name="Smithouser" /> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್'' ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬಲವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕೂಡ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌ನ ಬರಹಗಾರ ಜಾನ್ ಲಿವೊನಾರ್ಡ್, "''ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್'', ಮಂದಗತಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ವೇಗವನ್ನು ತಂದುಕೊಂಡು ಅದರ ಬಿರುಸಿನ ಅಂತ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಲಾಗ ಹಾಕುತ್ತ, ಪುಟಿದು ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ....ಹ್ಯಾರಿ ದೊಡ್ಡವನಾಗುತ್ತ ಹೋದಂತೆ ರೌಲಿಂಗ್ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕಾದಂಬರಿ ಕುರಿತು ಹಲವರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಸೂಚಿತವಾಗಿದೆ".<ref name="Leonard">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2003/07/13/books/nobody-expects-the-inquisition.html?pagewanted=1|title=Nobody Expects the Inquisition|last=Leonard|first=John|date=13 July 2003|publisher=New York Times|accessdate=31 May 2009}}</ref> ಆದರೂ ಕೂಡ ಅವರು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ "ಡ್ರಾಕೊ ಮ್ಯಾಫೈ" ಮತ್ತು ಊಹಿಸಬಹುದಾದ ವೊಲ್ಡೆಮೊರ್ಟ್‌ರನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Leonard" /> ಕ್ರಿಸ್ಚಿಯನ್ ರೈಟ್ ಗ್ರೂಪ್‍ನ ಫೋಕಸ್ ಆನ್ ದಿ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜೂಲಿ ಸ್ಮಿತ್ ಹೌಸರ್‌ರವರು ನೀಡಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಕುರಿತು ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: "ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದ ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲವಾಗಿದ್ದು, ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಗಿಂತ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚು ದಾರುಣವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ."<ref name="Smithouser">{{cite web|url=http://www.pluggedinonline.com/articles/a0001780.cfm|title=Harry Potter and the Order of the Phoenix|last=Smithouser|first=Julie|year=2009|publisher=Focus on the Family|accessdate=31 May 2009 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20060508170939/http://www.pluggedinonline.com/articles/a0001780.cfm |archivedate = May 8, 2006}}</ref> ಸ್ಮಿತ್ ಹೌಸರ್, ಪುಸ್ತಕ ನೈತಿಕವಾಗಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಶಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸುಳ್ಳುಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಹಿಂಸೆ "ಭೀಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದಂತಿರುತ್ತದೆ."<ref name="Smithouser" /> ಅನೇಕ ಕ್ರೈಸ್ತ ಗುಂಪುಗಳು, ಈ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಸರಣಿಯ ಉಳಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳು ವಾಮಾಚಾರ ಅಥವಾ ಇಂದ್ರಜಾಲಕ್ಕೆ ಉಲ್ಲೇಖ ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ಅನೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪುಗಳು ಕೂಡ ಸರಣಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ''ಕ್ರಿಸ್ಚ್ಯಾನಿಟಿ ಟುಡೇ'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹೊಗಳಿ ೨೦೦೦ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಕೀಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ಸಂಪಾದಕೀಯದಲ್ಲಿ ಸರಣಿಯನ್ನು "ಸದ್ಗುಣಗಳ ಪುಸ್ತಕ"ವೆಂದು ಕರೆಯಿತಲ್ಲದೇ, "ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ವಾಮಚಾರವು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ, ಈ ಪ್ರಲೋಭಕ ಹುಸಿ ಧರ್ಮದಿಂದ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಾವು ರಕ್ಷಿಸಲೇಬೇಕು", ಇದು "ಅನುಕಂಪ, ನಿಷ್ಠೆ, ಧೈರ್ಯ, ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವದಾದರೂ" ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಟರ್ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಮೇಲ್ಕಂಡ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಕೀಯದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿದೆ.<ref>ಸಂಪಾದಕೀಯ (೨೦೦೦,ಜನವರಿ ೧೦). [http://www.ctlibrary.com/2577 "ವೈ ವಿ ಲೈಕ್ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927013550/http://www.ctlibrary.com/2577 |date=27 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007 }}. ''ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿ ಟುಡೇ''.</ref> ===ಕೃತಿಯ ಘಟನೆಗಳನ್ನೇ ಹೋಲುವ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳು=== ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್'', [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ]] ಐದನೇ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ.<ref name="timeline" /> ಈ ಸರಣಿಯ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಅನ್ನು ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆ ಆರಂಭಿಕ ೫೦೦ ಮುದ್ರಣ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿರಟ್ಟಿನ ಹೊದಿಕೆಯುಳ್ಳ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನೂರಷ್ಟನ್ನು ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಿಗೆ ವಿತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.tomfolio.com/PublisherInfo/HarryPotter.asp|title=The Phenomenon of Harry Potter|last=Elisco|first=Lester|date=2000-2009|publisher=TomFolio.com|accessdate=22 January 2009|archive-date=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090412015849/http://www.tomfolio.com/PublisherInfo/HarryPotter.asp|url-status=deviated|archivedate=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090412015849/http://www.tomfolio.com/PublisherInfo/HarryPotter.asp}}</ref> ಆಗ ೧೯೯೭ರ ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಯುಕೆ ಆವೃತ್ತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ನೆಸ್ಲೆ ಸ್ಮಾರ್ಟೀಸ್ ಬುಕ್‍ಪ್ರೈಸ್‍ನ ೯ ರಿಂದ ೧೧ ವರ್ಷದ ವರ್ಗದೊಳಗೆ ಬರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನೂ ಪಡೆಯಿತು.<ref name="Knapp2003InDefenseOfHP">{{cite journal|last=Knapp|first=N.F.|year=2003|title=In Defense of Harry Potter: An Apologia|journal=School Libraries Worldwide|publisher=International Association of School Librarianship|volume=9|issue=1|pages=78–91|url=http://www.iasl-online.org/files/jan03-knapp.pdf|accessdate=14 May 2009|archive-date=9 ಮಾರ್ಚ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110309051050/http://www.iasl-online.org/files/jan03-knapp.pdf|url-status=dead}}</ref> ಎರಡನೆಯ ಪುಸ್ತಕ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಛೆಂಬರ್ ಆಫ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್'', ಮೂಲತಃ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ೧೯೯೮ರ ಜುಲೈ ೨ ರಂದು ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‍ನಲ್ಲಿ ೧೯೯೯ ರ ಜೂನ್ ೨ ರಂದು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು.<ref name="Harry Potter UK Release Dates">{{cite news|url=http://www.thestar.com/entertainment/article/235354|title=A Potter timeline for muggles|date=14 July 2007|publisher=''[[Toronto Star]]''|accessdate=27 September 2008}}</ref><ref name="Harry Potter US — Scholastic">{{cite web|url=http://www.scholastic.com/harrypotter/books/author/index.htm|title=Harry Potter: Meet J.K. Rowling|publisher=Scholastic Inc|accessdate=27 September 2008}}</ref> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಪ್ರಿಸ್ನರ್ ಆಫ್ ಅಸ್ಕಬಾನ್'' ಅನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ೧೯೯೯ರ ಜುಲೈ ೮ ರಂದು ಹಾಗೂ ಯುಎಸ್‍ನಲ್ಲಿ ೧೯೯೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೮ ರಂದು ಪ್ರಕಾಶಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Harry Potter UK Release Dates" /><ref name="Harry Potter US — Scholastic" /> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಗಾಬ್ಲೆಟ್ ಆಫ್ ಫೈರ್'' ಅನ್ನು ೨೦೦೦ ನೆಯ ಜುಲೈ ೮&nbsp;ರಂದು ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ ಮತ್ತು ಸ್ಕೂಲಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದವು.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/books/2000/jul/19/jkjoannekathleenrowling|title=Speed-reading after lights out|date=19 July 2000|publisher=Guardian News and Media Limited|accessdate=27 September 2008 | location=London}}</ref> ''ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್'' ನ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ನಂತರ ಸರಣಿಯ ಆರನೇ ಪುಸ್ತಕ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಹಾಫ್ ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್'' ಅನ್ನು ೨೦೦೫ ರ ಜುಲೈ ೧೬ ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಇದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ೨೪ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ೯ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು.<ref name="July date">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/arts/4113663.stm|title=July date for Harry Potter book |date=21 December 2004|publisher=BBC|accessdate=27 September 2008}}</ref><ref name="finale">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6912529.stm|title=Harry Potter finale sales hit 11&nbsp;m |publisher=BBC News|accessdate=21&nbsp;August 2008 | date=23 July 2007}}</ref> ಏಳನೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಕಾದಂಬರಿ,''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಡೆಥ್ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್]]'' ಅನ್ನು ೨೦೦೭ ರ ಜುಲೈ ೨೧ ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6320733.stm|title=Rowling unveils last Potter date |date=1 February 2007|publisher=BBC|accessdate=27 September 2008}}</ref> ಇದರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ೨೪ ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ೧೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟಗೊಂಡವು: ೨.೭ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ೮.೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು.<ref name="finale" /> ==ರೂಪಾಂತರಗಳು(ಅಳವಡಿಕೆಗಳು)== ===ಚಲನಚಿತ್ರ=== {{Main|Harry Potter and the Order of the Phoenix (film)}} ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್'' ಅನ್ನು ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಮೈಕೆಲ್ ಗೋಲ್ಡನ್‍ಬರ್ಗ್‌ರವರು ಬರೆದ ಚಿತ್ರಕಥೆಯಿಂದ ಡೇವಿಡ್ ಯೇಟ್ಸ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು, ಡೇವಿಡ್ ಬರೋನ್‍ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಡೇವಿಡ್ ಹೇಮ್ಯಾನ್‍ರ ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು ಹೇಡೇ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ £೭೫&nbsp;ರಿಂದ ೧೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ($೧೫೦–೨೦೦ ಮಿಲಿಯನ್),<ref name="scotsman-budget">{{cite news|url=http://news.scotsman.com/filmandtvawards/Oscars-signal-boom-except-for.3340535.jp|title=Oscars signal boom (except for Scots)|publisher=''[[The Scotsman]]''|date=24 January 2007|accessdate=24 January 2007|last=Cornwell|first=Tim}}</ref><ref name="fji">{{cite news|url=http://www.filmjournal.com/filmjournal/features/article_display.jsp?vnu_content_id=1003600960&imw=Y|title=Harry the Fifth|first=Harry|last=Haun|publisher=''Film Journal International''|date=20 June 2007|accessdate=26 June 2007|archive-date=26 ಜೂನ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070626042023/http://www.filmjournal.com/filmjournal/features/article_display.jsp?vnu_content_id=1003600960&imw=Y|url-status=dead}}</ref> ನಷ್ಟು ಖರ್ಚು ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ವರದಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಹನ್ನೊಂದನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಧಿಕ ಹಣಗಳಿಸಿದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು, ಹಾಗು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕೂಡ ಗಳಿಸಿತು.<ref name="movie">{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=harrypotter5.htm |title=Harry Potter and the Order of the Phoenix (2007) |publisher=[[Box Office Mojo]] |accessdate=5 February 2009}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ೫-ದಿನಗಳೊಳಗೆ $೩೩೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಅನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಮೂರನೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟು $೯೩೮.೩೭೭.೦೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಅನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಂಡಿತು; ಹಾಗು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣಗಳಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ''ಪೈರೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ಕೆರಿಬಿಯನ್: ಆಟ್ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್ ಎಂಡ್'' ನಂತರ ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು.<ref name="worldwide-openings">{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/world/worldwideopenings.htm|title=Worldwide Openings|accessdate=6 March 2008|publisher=[[Box Office Mojo]]}}</ref><ref name="2007-grosses">{{cite web|url=http://boxofficemojo.com/yearly/chart/?view2=worldwide&yr=2007&p=.htm|title=2007 Worldwide Grosses|date=6 March 2008|publisher=Box Office Mojo}}</ref> ===ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ಸ್‌=== {{Main|Harry Potter and the Order of the Phoenix (video game)}} ಪುಸ್ತಕದ ಮತ್ತು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್'' ನ ಚಲನಚಿತ್ರ ಆವೃತ್ತಿಯ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು, [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ವಿಂಡೋಸ್]], ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ ೨, ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ ೩, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ೩೬೦, PSP, ನಿಂಟೆಂಡೊ DS, [[ವೈ|ವೀ]], ಗೇಮ್ ಬಾಯ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು [[ಮ್ಯಾಕ್ ಓಎಸ್ X|ಮ್ಯಾಕ್ OS X]]ಗಳಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://games.ea.com/harrypotterandtheorderofthephoenix/features.jsp?platform=ps2|title=Harry Potter and the Order of the Phoenix: The Videogame|year=2007|publisher=Electronic Arts Inc.|accessdate=11 July 2009|archive-date=19 ಜನವರಿ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120119060345/http://games.ea.com/harrypotterandtheorderofthephoenix/features.jsp?platform=ps2|url-status=deviated|archivedate=19 ಜನವರಿ 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120119060345/http://games.ea.com/harrypotterandtheorderofthephoenix/features.jsp?platform=ps2}}</ref> ಇದನ್ನು ೨೦೦೭&nbsp;ರ ಜುಲೈ ೨೫ ರಂದು ಯುಎಸ್‍ನಲ್ಲಿ, ೨೦೦೭&nbsp;ರ ಜೂನ್ ೨೮ ರಂದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೨೦೦೭ ರ ಜೂನ್ ೨೯ ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ ೩, PSP, ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ ೨, [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ವಿಂಡೋಸ್|ವಿಂಡೋಸ್‍]]ಗಳಿಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ೨೦೦೭ ರ ಜುಲೈ ೩ ರಂದು ಇತರ ಬಹುಪಾಲು ವೇದಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|title=Harry Potter: Phoenix|url=http://www.gamespot.com/wii/adventure/harrypotterphoenix/index.html?q=order%20of%20the&tag=result;title;5|publisher=CBS Interactive Inc.|year=2009|accessdate=10 June 2009|archive-date=11 ಜೂನ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090611064836/http://www.gamespot.com/wii/adventure/harrypotterphoenix/index.html?q=order%20of%20the&tag=result;title;5|url-status=dead}}</ref> ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಗೇಮ್‍ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://harrypotter.ea.com/|title=Harry Potter and the Half Blood Prince: The Video Game|year=2009|publisher=Electronic Arts Inc.|accessdate=30 May 2009|archive-date=18 ಮೇ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090518095610/http://harrypotter.ea.com/|url-status=deviated|archivedate=18 ಮೇ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090518095610/http://harrypotter.ea.com/}}</ref> ==ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ== {{Main|Religious debates over the Harry Potter series}} ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್'' ಮತ್ತು [[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿರುವ]] ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸುತ್ತ ಸುಳಿದಾಡಿದ ವಿವಾದಗಳು, ಕಾದಂಬರಿಯು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಐಂದ್ರಜಾಲಿಕ ಅಥವಾ ಸೈತಾನನ ಉಪಪಠ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಸರಣಿ ಕುರಿತು ನೀಡಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕೇವಲ ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. "ಅವರು ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದಲಾದರೂ ಟೀಕಿಸಿದ್ದರೆ" ಒಳಿತು ಎಂದು ರೌಲಿಂಗ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ, "[[ಪುಸ್ತಕ]]ವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಉಪದೇಶ ನೀಡುವವರೂ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲದೇ ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ, ಹೀಗೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿಕರ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ".<ref name="womanyear">{{cite news|title=Time Person of the Year Runner Up: JK Rowling|url=http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1695388_1695436,00.html|accessdate=23 December 2007|date=19 December 2007|archive-date=21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071221164141/http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1695388_1695436,00.html|url-status=deviated|archivedate=21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071221164141/http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1695388_1695436,00.html}}</ref> ===ಸರಣಿಗಳಿಗೆ ವಿರೋಧ=== ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು ಪುಸ್ತಕದ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದವು. ಇದು ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಚಾರ ಪಡೆದ ಕಾನೂನಿನ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಮಂತ್ರವಿದ್ಯೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಇದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ, ಎಂದು ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಅದು ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ನಡುವೆ ಇರುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="timeline"/><ref name="mallory1">{{citeweb|url=http://msnbc.msn.com/id/15127464/ |title=Georgia mom seeks Harry Potter ban|publisher=Associated Press|date = 4&nbsp;October 2006}}</ref><ref name="mallory2">{{cite web|title=Harry Potter Appeal Update|author=Laura Mallory|url=http://www.hisvoicetoday.org/hpappeal.htm|year=2007|accessdate=16&nbsp;May 2007|publisher=HisVoiceToday.org|archive-date=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070204020330/http://www.hisvoicetoday.org/hpappeal.htm|url-status=deviated|archivedate=19 ಜನವರಿ 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120119011624/http://www.hisvoicetoday.org/hpappeal.htm}}</ref> ಸರಣಿಯು ಅಮೇರಿಕನ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‍ನ ೧೯೯೯–೨೦೦೧ ರ "ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಪುಸ್ತಕಗಳ" ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="Knapp2003InDefenseOfHP" /> ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸರಣಿಗಳಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿರೋಧವನ್ನು ಕೂಡ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು [[ಬಲ್ಗೇರಿಯ|ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ]]ದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು ಸರಣಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದವು.<ref name="bulgaria">{{cite web|title=Bulgarian church warns against the spell of Harry Potter|author=Clive Leviev-Sawyer|work=Ecumenica News International|url=http://www.eni.ch/articles/display.shtml?04-0394|year=2004|accessdate=15&nbsp;June 2007|archive-date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928131739/http://www.eni.ch/articles/display.shtml?04-0394|url-status=deviated|archivedate=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070928131739/http://www.eni.ch/articles/display.shtml?04-0394}}</ref><ref name="thrace">{{cite web|title=Church: Harry Potter film a font of evil|work=Kathimerini|url=http://www.ekathimerini.com/4dcgi/_w_articles_politics_100021_14/01/2003_25190|year=2003|accessdate=15&nbsp; June 2007}}</ref> [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೆಟ್ಸ್]]‌ನಲ್ಲಿನ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೇ [[ಇರಾನ್|ಇರಾನಿನ]] ರಾಜ್ಯ ಒಡೆತನದ ಪತ್ರಿಕೆ ಇದನ್ನು ಟೀಕಿಸಿತ್ತು.<ref name="UAE">{{cite news|title=Emirates ban Potter book|work=BBC News|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1816012.stm|accessdate=10 July 2007 | date=12 February 2002}}</ref><ref name="Iran">{{cite web|title=Iranian Daily: Harry Potter, Billion-Dollar Zionist Project|work=The Mimri blog|url=http://www.thememriblog.org/blog_personal/en/2269.htm|accessdate=10&nbsp;September 2007}}</ref> ಸರಣಿಯ ಬಗೆಗೆ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ಕರಲ್ಲಿಯೇ ಇದರ ಬಗೆಗಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ''ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ವಲ್ಡ್ ರಿಪೋರ್ಟ್''ನಲ್ಲಿ ಇದರ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹ್ಯಾರಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅಗೌರವವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಮ್ಯಾಜಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಲೌಕಿಕ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು "ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ದೈವೀ ಆದೇಶದ ಮೂಲಭೂತ ನಿರಾಕರಣೆ"ಯಂತೆ ಬೆರೆಸಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸರಣಿಯನ್ನು ದೂಷಿಸಿದೆ.<ref>{{cite journal|last=O'Brien|first=M.|date=21&nbsp;April 2003|journal=[[Catholic World Report]]|url=http://www.leannepayne.com/harrypotter/HarryPotter-PaganizationOfChildren.pdf|accessdate=15&nbsp; May 2009|title=Harry Potter - Paganization of Children|archive-date=20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210420124020/http://www.leannepayne.com/harrypotter/HarryPotter-PaganizationOfChildren.pdf|url-status=dead}}</ref> ಆಗ ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೂಟದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ, ಅದೇ ವರ್ಷ ಅನಂತರ [[ಪೋಪ್]] ಸ್ಥಾನ ಅಲಂಲರಿಸಿದ ಧರ್ಮಪಾಲಕ ಜೋಸೆಫ್ ರಾಟ್ಜಿಂಗರ್, ನಂಬಿಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಸರಣಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆಂದಿದ್ದಾರೆ: "ಇದು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರದಂತೆಯೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಲೋಭನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸರಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮೊದಲೇ ಆಳದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮವನ್ನೇ ಹಾಳು ಮಾಡಿಬಿಡಬಹುದು" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ."<ref name="MalvernHPAndVaticanEnforcer">{{cite news|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article543766.ece|title=Harry Potter and the Vatican enforcer|last=Malvern|first=J.|date=14&nbsp;July 2005&nbsp;|publisher=[[The Times]]|accessdate=15 May 2009|location=London|archive-date=15 ಮೇ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090515003800/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article543766.ece|url-status=dead}}</ref> ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಪತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರು.<ref name="Pope Opposes Harry Potter Novels">{{cite news|url=http://www.lifesite.net/ldn/2005/jul/05071301.html|publisher=LifeSite News|title=Pope Opposes Harry Potter Novels - Signed Letters from Cardinal Ratzinger Now Online|date=13&nbsp;July 2005|accessdate=13&nbsp;March 2007|archive-date=28 ಏಪ್ರಿಲ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070428081100/http://www.lifesite.net/ldn/2005/jul/05071301.html|url-status=dead}}</ref> ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಸ್ಟರ್‌ನ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್‍ರ ವಕ್ತಾರ, ಧರ್ಮಪಾಲಕ ರಾಟ್ಜಿಂಗರ್‌ರವರ ಮಾತುಗಳು ಬದ್ಧತೆ ಹೊಂದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ನಂಬಿಕೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲ ಎಂದೂ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು.<ref name="MalvernHPAndVaticanEnforcer" /> ===ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು=== ಕೆಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದವು. ಎಮಿಲಿ ಗ್ರೀಸಿಂಗರ್, ಕಲ್ಪನಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬದುಕಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ಲ್ಯಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ೯¾ ಮೂಲಕ ಹ್ಯಾರಿಯ ಮೊದಲ ಪ್ರಯಾಣವು, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಭರವಸೆಯ ಅನ್ವಯಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅವನು ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಸಾರ್ಟಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಟ್ (ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವ ಟೋಪಿಯೊಂದಿಗೆ) ನನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೊದಲನೆಯ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಆತನ ತಾಯಿಯ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಅವರು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಸರಣಿಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಮಂತ್ರವಾದಿಯ ಮ್ಯಾಜಿಕಲ್ "ತಂತ್ರವನ್ನು" ಮೀರಿಸುವಂತಹ ಹಾಗು ಶಕ್ತಿಯ ಹಂಬಲದಲ್ಲಿದ್ದ ವೊಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲ "ಆಳವಾದ ಮ್ಯಾಜಿಕ್" ಗಳನ್ನು ಸಾದರಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal|last=Griesinger|first=E.|year=2002|title=Harry Potter and the "deeper magic": narrating hope in children's literature|journal=Christianity and Literature|volume=51|issue=3|pages=455–480|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_hb049/is_3_51/ai_n28919307/|accessdate=15 May 2009|archiveurl=https://archive.is/20120629010616/http://findarticles.com/p/articles/mi_hb049/is_3_51/ai_n28919307/|archivedate=29 ಜೂನ್ 2012|url-status=live}}</ref> ಪುಸ್ತಕದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚರ್ಚ್ ವರ್ಕಿಂಗ್ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುವ ಮಾನ್ ಸಿಂಗ್ನಾರ್ ಪೀಟರ್ ಫ್ಲೀಟ್‍ವುಡ್, ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಯುಗದ ಸಂಗತಿಗಳು ಕುರಿತಂತೆ, ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ನ "ಕಥೆಗಳು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತ ವಿರೋಧಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುವಂತೆಯೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಒಳ್ಳೆಯದು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟದರ ನಡುವೆ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ", ರೌಲಿಂಗ್‌ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿಯೇ ಇದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಕಥೆಗಳು ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="MalvernHPAndVaticanEnforcer" /><ref name="Fields2007HPSociologicalImagination">{{cite journal|last=Fields|first=J.W.|year=2007|title=''Harry Potter'', Benjamin Bloom, and the Sociological Imagination|journal=International Journal of Teaching and Learning in Higher Education|volume=19|issue=2|issn=1812-9129|url=http://www.isetl.org/ijtlhe/pdf/IJTLHE160.pdf|accessdate=15 May 2009|archive-date=18 ಆಗಸ್ಟ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100818204930/http://www.isetl.org/ijtlhe/pdf/IJTLHE160.pdf|url-status=dead}}</ref> ==ಅನುವಾದಗಳು== {{Main|Harry Potter in translation}} ವಿದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪುಸ್ತಕದ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ಅನುವಾದವು [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮಿನ ಭಾಷೆ|ವಿಯೆಟ್ನಾಮೀಸ್]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದರ ಅನುವಾದ ೨೦೦೩ ರ ಜುಲೈ ೨೧ ರಂದು ಮೊದಲ ಇಪ್ಪತ್ತೆರೆಡು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿನ ಬಿಡುಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಅನುವಾದವು ಸೈಬೀರಿಯಾ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಸೈಬೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ಮಾಂಟೆನೆಗ್ರೊ‍ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಇದನ್ನು ೨೦೦೩ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಾಶಕ ''ನ್ಯಾರೊಡ್ನಾ ಕ್ನಿಜಿಗಾ'' ರವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ಇತರ ಅನುವಾದಗಳು ಅನಂತರ ಕಂಡುಬಂದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ೨೦೦೩ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಚ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್‍ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದವು. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಆಂಗ್ಲ|ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯ]] ಆವೃತ್ತಿಯು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರಾಟದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ನೆದರ್ಲೆಂಡ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಿತರಿಸಲಾದ ಅನುವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web | title=Harry auf Deutsch: Projekt-Übersicht der Harry Potter Übersetzung(en) | url=http://www.harry-auf-deutsch.de/ | accessdate=5 December 2005}}</ref> ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌== {{Wikipedia-Books|Harry Potter}} {{-}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌== {{Reflist|2}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌== {{wikibooks|Muggles' Guide to Harry Potter|Books/Order of the Phoenix|Harry Potter and the Order of the Phoenix}} {{wikiquote}} {{hpw|Harry Potter and the Order of the Phoenix}} {{Harry Potter}} {{DEFAULTSORT:Harry Potter And The Order Of The Phoenix}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:2003ರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸರಣಿಯಾಗಿ ಬಂದ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:2000 ಇಸವಿಯ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] iig98xhpbfkj2re24ips2zj20mab6kg 0 28249 1374430 1369961 2026-05-30T14:03:46Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374430 wikitext text/x-wiki {{Dablink|This article is about the book. For other uses, see information about [[Harry Potter and the Philosopher's Stone (film)|the film]] and [[Harry Potter and the Philosopher's Stone (video game)|video game]].}} {{italic title}} {{HPBooks | Image = [[File:Harry Potter and the Philosopher's Stone.jpg|200px]] | Name = Harry Potter and the Philosopher's Stone | Illustrator = [[Thomas Taylor (artist)|Thomas Taylor]] (UK)<br />[[Mary GrandPré]] (US) | Release date =30 June 1997 (UK)<br />1 September 1998 (US) | Number in series = One | Sales = Unknown | Page Count =223 (UK) <br />309 (US) | Story timeline = 31 October 1981<br /> 22 June 1991–5 June 1992 | isbn = 0747532699 | Followed by = ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಛೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್]]'' | Chapter Count = 17 }} '''''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌'' ''' ಜೆ.ಕೆ. ರೋಲಿಂಗ್ ಬರೆದ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಎಂಬ ಬಾಲ ಮಾಂತ್ರಿಕನ ಕಥೆಯಿರುವ ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌]]'' ಸರಣಿಯ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯು ಹೇಗೆ ತಾನೊಬ್ಬ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ವಿಚ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಅಂಡ್ ವಿಜಾರ್ಡ್ರಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯರನ್ನು ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ, ಗೆಳೆಯರ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ತಾನು ಒಂದು ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ ತನ್ನ ತಂದೆತಾಯಿಯರನ್ನು ಕೊಂದ ಕೆಟ್ಟ ಮಾಂತ್ರಿಕ ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ನ ಮತ್ತೆ ಬರುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದರ ಕಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ೩೦&nbsp;ಜೂನ್ ೧೯೯೭ ರಂದು ಲಂಡನ್ನಿನ ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ ಪ್ರಕಾಶನವು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು, ಮತ್ತು ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕೊಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್‌ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಾರಲು '''''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಅಂಡ್ ದ ಸೋರ್ಸರರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌'' ''' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಯು.ಕೆ.ಯ ಮಕ್ಕಳು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಹೆಚ್ಚಾನೆಚ್ಚು ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಯು.ಎಸ್.ಎ ನಲ್ಲಿನ ಇತರೆ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ಬೆಸ್ಟ್ ಸೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಫಿಕ್ಶನ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯ ರಂದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ೧೯೯೯ ಮತ್ತು ೨೦೦೦ ರ ಪೂರ್ತಿ ವರ್ಷ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯತು. ಇದನ್ನು ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನಾಗಿಯೂ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಪುಸ್ತಕದ ಪರವಾಗಿದ್ದು, ರೋಲಿಂಗ್‌ರ ಕಲ್ಪನಾ ಪ್ರತಿಭೆ, ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ, ಸರಳ, ನೇರವಾದ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಜಾಣ್ಮೆಯ ಕಥಾ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಗಳಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಕೊನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಅವಸರದಲ್ಲಿ ಬರೆದಂತಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು. ಅವರ ಬರಹವನ್ನು ರೋಲಿಂಗ್‌ರ ಪ್ರೀತಿಯ ಲೇಖಕಿಯಾದ ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್‌ರ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಬರುವ ಮೊದಲು ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ರೊವಾಲ್ಡ್ ದಹಲ್‌ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್‌ನ ಲೇಖಕ ಹೋಮರ್‌ನ ಬರಹದ ಶೈಲಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕರು ಈ ಪುಸ್ತಕ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡಿಯನ್ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರಾದರೂ, ಇತರರು ಅದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಆಧುನಿಕ ಪುಸ್ತಕವೇ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಮತ್ತು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌'' ಸರಣಿಯ ಉಳಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಟೀಕೆ ಮಾಡಿವೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಭಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಕೂಡಾ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಆ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮಂತ್ರವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಕೆಲವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‌ ವಿಮರ್ಶಕರು ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‌ ದೃಷ್ಠಿಕೋನಗಳನ್ನು ದೃಷ್ಠಾಂತವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತವೆ, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಆತ್ಮ-ಬಲಿದಾನದ ಶಕ್ತಿ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬಂತ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಂದಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಿಂದಾಗಿ ಜಾಗತೀಕವಾಗಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕತೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸರಣಿಯನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ಯಮ|ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ]] [[wikt:object lesson|ಪ್ರದರ್ಶನ ಪಾಠ]]ಗಳಿಗೆ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ==ಸಾರಾಂಶ== ===ಕಥಾವಸ್ತು=== ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಥೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು, ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ದುಷ್ಟ ಮಾಂತ್ರಿಕ ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ ಹ್ಯಾರಿಯ ಪಾಲಕರನ್ನು ಕೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನೂ ಸಹಾ ಕೊಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಸೋತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಅಚ್ಚರಿಕರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಇಡೀ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಲೋಕ ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ನ ಸೋಲನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್‌, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗೊನೆಗಲ್‌ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ ಮೂವರು ಈ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅನಾಥ ಬಾಲಕನನ್ನು ಆತನ ಮಗಲ್‌ (ಮಾಂತ್ರಿಕ-ಲೋಕಕ್ಕೆ ಅಪರಿಚಿತರಾದ) ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪರಾದ ವರ್ನನ್‌ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ಯೂನಿಯಾ ಡರ್ಸ್‌ಲೇ ಅವರ ಮನೆಯ ಬಳಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ, ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗನಾದ ಡಡ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಬಹಳ ಕಷ್ಟ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯ ಹನ್ನೊಂದನೇ ವರ್ಷದ ಜನ್ಮದಿನದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಮೊದಲು, ಅವನ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಸರಣಿ ಪತ್ರಗಳು ಬರತೊಡಗುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ವರ್ನನ್‌ ಅವುಗಳನ್ನು ಹ್ಯಾರಿ ಓದುವ ಮೊದಲೇ ಹರಿದು, ಸುಟ್ಟು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮಿತಿಮೀರಿ ಪತ್ರಗಳು ಬರತೊಡಗಿದಾಗ ಆತ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಒಂದು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಉಳಿದಿರುವಾಗ, ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಮುರಿದು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಡರ್ಸ್‌ಲೀ ಕುಟುಂಬದವರು ಹೇಳದೇ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟಿರುವ ಸತ್ಯವೊಂದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅದು: ಹ್ಯಾರಿ ಒಬ್ಬ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಡಯಾಗಾನ್ ಆ‍ಯ್‌ಲೆ ಎಂಬ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಮಾಯಾಜಾಲದಿಂದ ಅಡಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪೇಟೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹೋದಾಗ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ತಾನು ಮಂತ್ರವಾದಿಗಳ ನಡುವೆ ಎಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅಚ್ಚರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಅವನನ್ನು "the boy who lived" ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಆತ, ತಾನು ಶ್ರೀಮಂತನೆಂದೂ, ತನ್ನ ಪಾಲಕರು ತನಗಾಗಿ ಗ್ರಿಂಗಾಟ್ಸ್ ವಿಜಾರ್ಡಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಣ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆಂದೂ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಆತ ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತಿತರ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಆತ ಅಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮಂತ್ರದಂಡದ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ, ಆತನಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದುವಂತಹ ದಂಡವು ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ನ ಮಂತ್ರದಂಡದ ಅವಳಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಮಂತ್ರದಂಡಗಳು ಒಂದೇ [[ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಪಕ್ಷಿ|ಫೀನಿಕ್ಸ್‌]] ಹಕ್ಕಿಯ ಪುಕ್ಕದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.<ref>ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌, US ಆವೃತ್ತಿ, ಪುಟ ೮೫</ref> ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿ ಡರ್ಸ್‌ಲೀ ಕುಟುಂಬ ಮನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಫ್ರೆಸ್‌ ಹಿಡಿಯಲು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕ್ರಾಸ್ ರೈಲ್ವೇ ಸ್ಟೇಶನ್ ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆತ ವೀಸ್ಲೇ‌ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವರು ಅವನಿಗೆ ಮಾಯಾಗೋಡೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ದಾಟಿ ರೈಲು ಹತ್ತಬೇಕಾದ ಪ್ಲ್ಯಾ‌ಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ೯¾ ಗೆ ಹೋಗುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ರಾನ್‌‌ ವೀಸ್ಲೇ‌ಯೊಡನೆ ಗೆಳೆತನವಾಗುತ್ತದೆ. ಆತ ಗ್ರಿಂಗಾಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ದರೋಡೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು ಎಂದು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಹೊಸ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾದ ಡ್ರ್ಯಾಕೋ ಮಾಲ್‌ಫೋಯ್‌, ತನ್ನ ಸಂಗಡಿಗರಾದ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಕ್ರ್ಯಾಬೆ ಮತ್ತು ಗ್ರೆಗರಿ ಗಾಯ್ಲ್‌ ಜೊತೆಗೆ ಬಂದವನು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಹ್ಯಾರಿಗ ಡ್ರ್ಯಾಕೋ‌ನ ಸೊಕ್ಕು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಇಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಶಾಲೆಯ ಗ್ರೇಟ್ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ಮಹಾಭೋಜನದ ಮೊದಲು ಎಲ್ಲಾ ಹೊಸ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹೌಸ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಆಯ್ಕೆಮಾಡುವ ಟೊಪ್ಪಿಯ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯ ಸರದಿ ಬಂದಾಗ, ಟೊಪ್ಪಿಯು ಈತ ಸ್ಲಿದರಿನ್‌ಗೆ ಸೇರಬಹುದೇ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಆಗ ಹ್ಯಾರಿ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆಗ ಟೊಪ್ಪಿಯು ಆತನನ್ನು ವೀಸ್ಲೇ‌ಗಳಿರುವ ಗ್ರಿಫಿಂಡರ್‌‌ ಹೌಸ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸ್ನೇಪ್‌ನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ ಮಾಡಿಹೋಗಿದ್ದ ಗುರುತಿನಲ್ಲಿ ನೋವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಭಯಾನಕವಾದ ಮೊದಲ ಪೋಷನ್‌‍ (ವಿಷೌಷಧ) ಪಾಠವನ್ನು ಸ್ನೇಪ್‌ನ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ನಂತರ‌, ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ರಾನ್‌‌ ಇಬ್ಬರೂ ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆತ ಫಾರ್ಬಿಡ್ಡನ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್‌ (ನಿಷೇಧಿತ ಕಾಡು)ನ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಗ್ರಿಂಗಾಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ದರೋಡೆ ಯತ್ನವು ಹ್ಯಾರಿ ಹಣ ತೆಗೆದ ದಿನವೇ ಆಯಿತು ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ ಆ ಮೊದಲು ಹುಡುಕಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಚೀಲವನ್ನು ಆ ಚಾವಣಿಯಿಂದ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದ್ದನ್ನು ಹ್ಯಾರಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹೊಸ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಪೊರಕೆ-ಹಾರಾಟದ ಪಾಠದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನೇವಿಲ್ಲೆ ಲಾಂಗ್‌ಬಾಟಮ್‌ ಮಣಿಕಟ್ಟಿಗೆ ಪೆಟ್ಟುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಡ್ರ್ಯಾಕೋ ಮರೆಗುಳಿಯಂತಿರುವ ನೇವಿಲ್ಲೆಯ ರಿಮೆಂಬರ್‌ಆಲ್ ಚೆಂಡನ್ನು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಎಸೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ ಪೊರಕೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹಾರಿ ಆ ರಿಮೆಂಬರ್‌ಆಲ್ ಚೆಂಡನ್ನು ಇನ್ನೇನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳಲಿದ್ದಾಗ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗೊನೆಗಲ್‌ ಆತನನ್ನು ಗ್ರಿಫಿಂಡರ್‌‌ ಕಿಡ್ಡಿಚ್‌ ತಂಡಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಸೀಕರ್ (ಹುಡುಕುವವನು) ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.<ref>ಈ ಘಟನೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಆವೃತ್ತಿಯು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವದರಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ; ನೋಡಿ{{cite book|last=Rowling|first=J.K.|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone|publisher=Bloomsbury|year=1997|pages=109–113|isbn=0747532745}}</ref> ಡ್ರಾಕೊ ಟ್ರಿಕ್ಸ್‌ ರೊನ್‌ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಇವರು ನೆವಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಬೊಸ್ಸಿ ಹರ್ಮೊಯಿನ್‌ ಗ್ರೆಂಗರ್‌ ಇವರನ್ನು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾದ ನಂತರ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟಡವೊಂದರ ಚಾವಣಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಲೆಯ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ನಾಯಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಭಯವಾಗಿ ಅವಸರದಿಂದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹರ್ಮೊನಿಯನ್‌ ಆ ನಾಯಿಯು ಉಪಾಯದಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಹ್ಯಾರಿಯು ಮಾನ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ಸಾಮಾನು ತುಂಬುವ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ನನ್ನು ಗ್ರಿಂಗಾಟ್‌ನಿಂದ ಹುಡುಕಿ ತರಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹಾರ್ಮೊನಿಯನ್‌ಳನ್ನು ರಾನ್‌ ಅವಳ ಅಜಾಗರೂಕ ಜಾಣ್ಮೆಗಾಗಿ ವಿಮರ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಿದ ನಂತರ ಅವಳು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶೌಚಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳುತ್ತಾ ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಫ್ರೋಫೆಸರ್‌ ಕ್ವಿರಿಲ್‌ ಸಂತೋಷವು ದುರ್ಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಂತೋಷ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದು ಶಾಚಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಹಾರ್ಮೊಯಿನ್‌ಗಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಯಾವಾಗ ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ ತೆಳುಕೋಲಿನ ಹೊಳ್ಳೆಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದಾಗ, ಸಂತೋಷವನ್ನು ತನ್ನ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಅಮುಕಲು ರಾನ್‌ ದೆವ್ವದಂತೆ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಾಡುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಹಲವಾರು ಫ್ರೊಫೆಸರುಗಳು ಆಗಮಿಸಿ ಜಗಳ ಕಾಯ್ದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬೈಯ್ಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯಾನ್‌ ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಹುಡುಗರ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತೆಯಾದಳು. ಹ್ಯಾರಿಯ ಕುತರ್ತ ಪಂದ್ಯವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲ ಸಂಜೆ ಸ್ನೆಪ್‌‌, ಮೂರು ತಲೆಯ ನಾಯಿಯು ಅವನ ಕಾಲಿಗೆ ಕಚ್ಚಿದ್ದರಿಂದಾದ ಗಾಯಕ್ಕೆ ಫಿಲ್ಚ್ಚ್‌ನಿಂದ ಔಷದೋಪಚಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಟದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯ ಪೊರಕೆ ಕುದುರೆಯು ಆತನ ಹತೋಟಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಆತನ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತು,ಹ್ಯಾರಿಯು ಗೊಣಗಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾರ್ಮೊಯಿನ್‌ ಗಮನಿಸಿದಳು. ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಅತ್ತಕಡೆ ಹೋಗುವ ರಭಸದಲ್ಲಿ ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಕ್ವಿರೆಲ್‌ ನಿಂತಿರುವಾಗ ಆತನಿಗೆ ಢಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಆತನ್ನು ದೂಡಿಕೊಂಡು ಹೋದಳು ಮತ್ತು ದಿಢಿರನೆ ಸ್ನಾಪ್‌ನ ನಿಲುವಂಗಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ ಪೊರಕೆ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಪುನಃ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಗ್ರೆಫೈಂಡರ್‌ನ ಆಟವನ್ನು ಗೆದ್ದನು. ಆದರೆ ಹಾಗ್ರಿಡ್‌ ಸ್ನೆಪ್‌ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಬಂದ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ದನಾಗಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಮೂರು ತಲೆಯ ನಾಯಿಯನ್ನು ತಂದಿರುವುದಾಗಿ ವಿಷಯವನ್ನು ಜಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದನ್ನು ಮೊಸ್ಟರ್‌ ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ ಅದು ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಡಂಬ್ಲೆಡೊರ್‌ಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಅದು ನಿಕೊಲಸ್‌ ಪ್ಲೆಮೆಲ್‌ಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ್ದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ಲೆ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಗ್ವಾರ್ಡ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಅನಾಮಧೇಯವಾದ ಪಾಲಕರು ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಅದೃಶ್ಯ ಪರದೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯು ಆ ಪರದೆಯನ್ನು, ಮಾಟಗಾರ ಪುಸ್ತಕವು ಮಾಡಿದ ಕೀರಲು ದ್ವನಿಯಿಂದಾಗಿ ಮಾಯಾ ಕನ್ನಡಿಯಿರುವ ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಬಿದ್ದ ನಂತರ ಸ್ನೆಪ್‌ ಮತ್ತು ಪಿಲ್ಚ್‌ನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ನಿಗೂಢವಾದ ಪ್ಲಾಮೆಲ್‌ನ ಬಗೆಗಿನ ವಿಷಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ ಆ ಕನ್ನಡಿಯು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ತನ್ನ ಅನಾಮಧೇಯ ಪಾಲಕರನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹ್ಯಾರಿ ಆ ಕನ್ನಡಿಯ ಮೋಡಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಫ್ರೋಫೆಸರ್‌ ಡಂಬ್ಲೆಡೊರ್‌ನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನೇ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಅದು ನೊಡುಗರು ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ನಿರಾಶರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಹುಡುಗರು ಮುಂದಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಆಗಮಿಸಿದ ನಂತರ ಡಾರ್ಕೊ ನೆವಿಲ್‌ ಮೇಲೆ ಹುಚ್ಚು ಹುಚ್ಚಾಗಿ ಆಟಗಳನ್ನು ಹೇರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿಯು ಸಹಾಯವನ್ನು ಮಾಡಿ ನೆವಿಲ್‌ನ ಜೋತೆ ಸಿಹಿಯನ್ನು ಸವಿಯುತ್ತಾನೆ. ಸಂಗ್ರಹಯೋಗ್ಯ ಪತ್ರಗಳು ಸಿಹಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೆರಿದ್ದರಿಂದ ಪ್ಲೆಮೆಲ್‌ ಒಬ್ಬ [[ರಸವಿದ್ಯೆ|ರಸವಾದಿ]]ಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹರ್ಮೊಯಿನ್‌ ಬಹುಬೇಗನೆ ಇವನೊಬ್ಬ ೬೬೫ ವರ್ಷಗಳ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿದ್ದು ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೊನ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಸ್ಪರ್ಷಮಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ನಿಷೇಧಿತ ಕಾಡುಗಳ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನೆಪ್‌ ಕಳ್ಳದಂದೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ಹ್ಯಾರಿಯು ಗಮನಿಸುತ್ತಾನೆ.ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕದ್ದು ಸಂಭಾಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸ್ವರವನ್ನು ಅರ್ದಂಬರ್ಧ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ ಆ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಕ್ವಿರೆಲ್‌ನನ್ನು ಸ್ನೆಪ್‌ ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಕ್ವಿರೆಲ್‌ನನ್ನು ಮೂರು ತಲೆಯ ನಾಯಿಯನ್ನು ಸಂಬಾಳಿಸುವ ಯಾವುದಾದರೂ ಮಾರ್ಗವು ಗೊತ್ತಿದೆಯೋ, ನಿನು ಯಾರ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರುವೆ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡು ಎಂದು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಸ್ನೆಪ್‌ ಆ ಕಲ್ಲನ್ನು ಕಳ್ಳಲು ಹೊಂಚು ಹಾಕಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಕ್ವಿರೆಲ್‌ನನ್ನು ಮುಂದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್ ಒಂದು ಮರಿ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಅನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಮೂವರು ಗೆಳೆಯರು ಸಂಶೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ, ಈ ರೀತಿಯ ಬೆಳೆಸುವಿಕೆಯು ವಿಜಾರ್ಡ್ ನೀತಿಯ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇಶದಿಂದ ಇದನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಣವಾಗಿ ಸಾಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಘಂಟೆಯನ್ನು ಬಾರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ತೊಂದರೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಡ್ರ್ಯಾಕೋ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ನೇವಿಲ್ಲೆಯು ಅವರಿಗೆ ಡ್ರ್ಯಾಕೋನ ಈ ಉದ್ಧಟತನದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ರಾನ್‌‌ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್‌ನಿಂದ ಘಾಸಿಗೊಳಗಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನ್ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್‌ ಅನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಅದೃಶ್ಯವಾಗಬಲ್ಲ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವರ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ, ಹ್ಯಾರಿ, ಹರ್ಮಿಯೋನೆ, ಡ್ರ್ಯಾಕೋ ಮತ್ತು ನೇವಿಲ್ಲೆ ಇವರುಗಳು ಫಾರ್ಬಿಡ್ಡನ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ-ಹೀನಾಯವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಯುನಿಕಾರ್ನ್‌ (ಒಂದು ಕೊಂಬನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಣಿ) ಅನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಡ್ರ್ಯಾಕೋ ರಕ್ತದ ಮಡುವಿನಲ್ಲಿ ಸತ್ತು ಬಿದ್ದ ಯುನಿಕಾರ್ನ್ ಅನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ತೊಗಲಿನ (ಚರ್ಮದ) ಮುಸುಕನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಆಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಣಿಯ ಶವದ ಮೇಲೆ ಎರಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತದೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡ್ರ್ಯಾಕೋ ಅದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹಾರುತ್ತಾನೆ. ತೊಗಲಿನ ಮುಸುಕನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಆಕೃತಿಯು ಗಾಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ದೇಹದೆಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಪಾರ ನೋವಿನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹೊರಗುಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಹ್ಯಾರಿಯೆಡೆಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಬಂದ ನಂತರ, ತೊಗಲಿನ ಮುಸುಕನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಆಕೃತಿಯು ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸೆಂಟಾರ್ (ನರಾಶ್ವ), ಫೈರೆಂಝ್ ಅವನಿಗೆ ವಾಪಸು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಸವಾರಿಗೆ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಯುನಿಕಾರ್ನ್ ಪ್ರಾಣಿಯ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುವಿಕೆಯು ಮಾರಣಾಂತಿಕವಾಗಿ ಘಾಸಿಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವರನ್ನು ಕೇವಲ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಇರಿಸುತ್ತದೆ (ಯಾವುದೇ ಇತರ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸದ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥ) ಎಂಬುದಾಗಿ ಸೆಂಟಾರ್ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌‌‌ನಿಂದ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಸಂಜೀವಿನಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಯುನಿಕಾರ್ನ್‌ನ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯಿತು ಎಂಬುದಾಗಿ ಫೈರೆಂಝ್ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ತಿರುಗಿ ಬರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾರಿ ತನ್ನ ಶೀಟ್‌ನ ಕೆಳಗಡೆಯಿಂದ ಯಾರೋ ಅದೃಶ್ಯವಾಗುವ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ನಂತರ, ಅವಧಿಯ-ಕೊನೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ನಂತರ ವಿಶ್ರಾಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್‌ನ ಮೊಟ್ಟೆಯಂತೆಯೇ ಕಂಡುಬರುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕಂಡು ಹ್ಯಾರಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ತೊಗಲಿನ ಮುಸುಕನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ಅಪಚರಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನೀಡಿದನೆಂದು ಗೇಮ್‌ಕೀಪರ್‌ನು (ಬೇಟೆ ಕಾವಲುಗಾರ) ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅವನಿಗೆ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮೂರು-ತಲೆಗಳುಳ್ಳ ನಾಯಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಿಡಿಯುವುದೆಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿದನು, ಅದಕ್ಕೆ ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ನು ಅದು ತುಂಬಾ ಸುಲಭದ ಸಂಗತಿಯೆಂಬುದಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ - ಆ ನಾಯಿಯು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನಿದ್ದೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌‌‌ನ ರಕ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಹ್ಯಾರಿಯು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್‌ಗೆ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ, ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಸಮಾಲೋಚನೆಗೆ ಹೋದನೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಅವನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ನೇಪ್ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್‌ ಅನ್ನು ಹೊರಗೆ ಕರೆತರುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಆ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಸ್ಟೋನ್ ಅನ್ನು ಕದಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಡೆಸಿದನು ಎಂಬುದಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅದೃಶ್ಯವಾಗುವ ಗಡಿಯಾರದಿಂದ ಆವೃತನಾದ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಇಬ್ಬರು ಗೆಳೆಯರು ಮೂರು-ತಲೆಗಳುಳ್ಳ ನಾಯಿಯ ಕೋಣೆಯೊಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯು ಒಂದು ಕೊಳಲನ್ನು ನುಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ನಿದ್ದೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಟ್ರ್ಯಾಪ್-ಬಾಗಿಲನ್ನು ಎತ್ತಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಗಂಡಾಂತರಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯನ್ನೇ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಆ ಎಲ್ಲ ಗಂಡಾಂತರಗಳೂ ಆ ಮೂವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಬಳಿಯಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕೌಶಲವನ್ನು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಪಾಯವು ರಾನ್ ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನೇ ತ್ಯಾಗಮಾಡುವ ಹಂತದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಇರುವ ಹ್ಯಾರಿಯು ಸ್ನೇಪ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ವಿರೆಲ್ ಅನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಹರ್ಮೋಯಿನ್ ಅನ್ನು ಶೌಚಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ತಾನು ನಿರಾತಂಕದಿಂದ ಇದ್ದೇನೆ, ಮತ್ತು ಅವನು ಮೊದಲ ಕಿಡ್ಡಿಚ್‌ ಪಂದ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ ಆದರೆ ಹರ್ಮೋಯಿನ್‌ನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕ್ವಿರೆಲ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಸ್ನೇಪ್‌ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಕ್ವಿರೆಲ್ ಅನ್ನು ಸಂಶಯಿಸಿತು. ಕ್ವಿರೆಲ್ ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌‌ರ ಆಜ್ಞಾವರ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು, ಗ್ರಿಂಗಾಟ್ಸ್‌ರಿಂದ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌‌ ಅನ್ನು ಕದಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ, ತಮ್ಮ ಯಶಸ್ಸಿನ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತನ್ನ ಮಾಲಿಕನಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದೇ ಒಂದು ವಸ್ತುವೆಂದರೆ ಮಿರರ್ ಆಫ್ ಎರಿಸ್ಡ್, ಮತ್ತು ಕ್ವಿರೆಲ್ ‌ಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋನ್‌ನ ಯಾವುದೇ ಕುರುಹುಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌‌ನ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ, ಕ್ವಿರೆಲ್ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಬಲವಂತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಸ್ಟೋನ್ ತನ್ನ ಜೇಬಿನೊಳಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತನ್ನ ಅನುಭೂತಿಗೆ ತಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕ್ವಿರೆಲ್ ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌‌ನ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತನ್ನ ರುಮಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಾನೆ. ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌/ಕ್ವಿರೆಲ್ ಹ್ಯಾರಿಯಿಂದ ಸ್ಟೋನ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಮುಟ್ಟುವಿಕೆಯೂ ಕೂಡ ಕ್ವಿರೆಲ್‌ನ ಚರ್ಮವನ್ನು ಸುಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಹೋರಾಟಗಳ ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಶಾಲೆಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್‌ ಅವನಿಗೆ ಅವನ ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಬದುಕುಳಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಹೊರಗೆಡವುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ ಅಂತಹ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಪ್ರೇಮದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾರ ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ ಕ್ವಿರೆಲ್ ಅನ್ನು ಸಾಯುವುದಕ್ಕೆ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಇತರ ದಾರಿಯ ಮೂಲಕ ವಾಪಸಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕನ್ನಡಿಯು ವೋಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌/ಕ್ವಿರೆಲ್ ಇವರುಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಜೀವನಿಯನ್ನು ಮಾಡುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದನ್ನು ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್‌ ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಕಂಡಿದ್ದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌‌ ಅನ್ನು ''ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ'' ಆಶಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಹ್ಯಾರಿಯು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋನ್ ಅನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಅದನು ''ನೋಡು'' ವುದಕ್ಕೆ ಬಯಸಿದನು ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಯಸಲಿಲ್ಲ. ಸ್ಟೋನ್ ಈಗ ನಾಶಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹ್ಯಾರಿಯು ಬೇಸಗೆಯ ರಜೆಯನ್ನು ಕಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಡರ್ಸ್‌ಲೀ ಕುಟುಂಬದವರಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌‌ನ ಹೊರಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ-ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಐಂದ್ರಜಾಲಿಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಅವರಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಡುತ್ತಾನೆ. <div style="background:#66fcfc;border:solid 1px silver"> ಹತ್ತು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಹ್ಯಾರಿ ೧೧ ವರ್ಷದ ಹುಡುಗನಾಗಿ ತಯಾರಾದ. ಡರ್ಸಲೇ ಕುಟುಂಬದವರು ಹ್ಯಾರಿಯ ಪೋಷಕರ ಸತ್ಯಾಂಶವನ್ನು ಆತನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆದರೆ ರೂಬಿಯಸ್ ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್‌ ಮೂಲಕ ಈ ಸತ್ಯವು ಬಹಿರಂಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾರಿಯು ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ಶಾಲೆಗೆ ಶರತ್ಕಾಲದ ಅವಧಿಗಾಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾರಿಯು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕ್ರಾಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್‌ನಿಂದ ಟ್ರೈನ್ ಹಿಡಿದು ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ಗೆ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯು ರಾನ್ ವೀಸ್ಲೇ ಎಂಬಾತನ ಪಕ್ಕ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ಬಹುಬೇಗ ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ನೆವಿಲ್ಲೆ ಲಾಂಗ್‌ಬಾಟಮ್ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನ್ ಗ್ರೇಂಜರ್ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರದ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ಪೋಯ್ ಎಂಬಾತನು ತನ್ನ ಗೆಳೆಯರಾದ ಕ್ರಾಬ್ ಮತ್ತು ಗಾಯ್ಲ್ ಎಂಬುವರ ಜತೆ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ರಾನ್‌ ನ ಕಂಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಗೆ ಬಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡ. ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಂಡ. ಡ್ರಾಕೋನ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದ ನಂತರ ರಾನ್‌ ನಕ್ಕುಬಿಟ್ಟ. ಆಗ ಡ್ರಾಕೋ ಪಾಟರ್‌ಗೆ ತಪ್ಪು ಪ್ರಕಾರದ ಮಂತ್ರವಾದಿಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರಿಯುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಪಾಟರ್ ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.</div> ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ ಶಾಲೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಯು ಹರ್ಮಿಯೋನ್, ನೇವಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ರಾನ್ ಮೂವರನ್ನು ಗ್ರಿಫಿಂಡರ್‌‌ ಹೌಸ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ಕು ಹೌಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ಡ್ರಾಕೋ ಮತ್ತು ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಸ್ಲಿಥೆರಿನ್ ಹೌಸ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಪೊರಕೆ-ಹತ್ತಿ ಹಾರುವ ಆಟದಲ್ಲಿ ನೆವಿಲ್ಲೆಯ ರಿಮೆಂಬರ್‌ಆಲ್ ಅನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿಯು ಗ್ರಿಫಿಂಡರ್‌‌ನ ಕ್ವಿಡ್ಡಿಚ್ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆತ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಅತೀ ಚಿಕ್ಕ ಸೀಕರ್ ಆದ ಹುಡುಗನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಶಾಲೆ ಆರಂಭವಾದ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಗ್ರಿಂಗಾಟ್ಸ್‌ನ ಮಾಂತ್ರಿಕರ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಈ ಮೊದಲೇ ಖಾಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಕಮಾನನ್ನು ಯಾರೋ ಮುರಿದು ಹಾಕಿರುವ ವಿಷಯ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಆತನ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಭಯಾನಕವಾದ ಮೂರು ತಲೆಗಳುಳ್ಳ ನಾಯಿ ಫ್ಲಫಿ ಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಅವರಿಗೆ ಈ ಕೌತಕವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಮೂರನೇ ಮಹಡಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯ ನಿಷೇಧಿತ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಕಾವಲುಗಾರ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದನು. [[ಹ್ಯಾಲೋವೀನ್‌|ಹ್ಯಾಲೋವಿನ್‌]]ನಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸನು ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರ ಒಂದು ಶೌಚಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹರ್ಮಿಯೋನ್‌ನನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ರಾನ್‌ ಆಕೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಫ್ರೊಫೆಸರ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಗೊನಾಗಲ್ ಅವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹರ್ಮಿಯೋನೆ ಅವರನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ನಿಂದನೆಯನ್ನು ತಾನೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಈ ಮೂವರು ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯ ಬ್ರೂಮ್‌ (ಉದ್ದವಾದ ಹಿಡಿಯುಳ್ಳ ಕಸಬರಿಗೆ)ಮೊದಲ ಕ್ಷುಲ್ಲಕವಾದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ದುರದೃಷ್ಟಕರವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿತು,ಹ್ಯಾರಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದಿಂದ ಮೇಲಿನಿಂದ ಬೀಳುವ ಮೂಲಕ ಪಂದ್ಯವು ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಸ್ನೇಪ್‌ ಹಿಡಿಯನ್ನು ಶಪಿಸಿ ನಿಲುವಂಗಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಸಿ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಚಾಡಿಕೋರನ್ನು ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಗ್ರೈಫೇಂಡರ್‌ನನ್ನು ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಿಸಿದನೆಂದು ಹರ್ಮಿಯೋನ್ ಭಾವಿಸಿದನು. [[ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್|ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯು ಅವನ ತಂದೆಯಿಂದ ಅದೃಶ್ಯ ಕೈಗಡಿಯಾರವೊಂದನ್ನು ತಿಳಿಯದ ಮೂಲದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡನು. ನಂತಯ ಹ್ಯಾರಿಯು ಮಾಯಾ ಕನ್ನಡಿಯೊಂದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು, ಇದರಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ತಿಳಿಯದೇ ಹೋದ ಆತನ ಪರಿವಾರದವರು ಆತನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿಯು ಅಂಕಸೂಚಿ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ನಿಕೊಲಾಸ್‌ ಪ್ಲೆಮೆಲ್‌ ಮಾಡುವವನೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು. ಈ ಕಲ್ಲು ಚಿರವಾದ ಆಯುಶ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಲ್ಲಾಗಿತ್ತು. ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಸ್ನೇಪ್‌ ಫ್ರೋಫೆಸರ್‌ ಕ್ವಿರೆಲ್‌ನನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಜನಜಂಗುಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹ್ಯಾರಿ ನೋಡುತ್ತಾನೆ, ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಶಂಕೆಗೊಳಗಾಗುವಂತೆ ಸ್ನೆಪ್‌ ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌ನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ಲಾರ್ಡ್‌ ವೊಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ನನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ದೈತ್ಯ ಪ್ರಾಣಿಯ ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಹೊರಬರುವುದನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಟ್ರಿಯೋ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ.ದೈತ್ಯ ಪ್ರಾಣಿಯ ಸಾಕಣಿಕೆಯು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ಬದುಕಲು ಬಿಡುವಂತೆ ಹಾಗ್ರಿಡ್‌ನ ಮನವೊಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನ್ ನಾಬರ್ಟ್‌‌ನನ್ನು ಕಳಿಸಿದ ನಂತರ ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ವಾಪವಾಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿತ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗ್ರಿಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ದಸ್ತಗಿರಿಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯು ಒಂದು ಮುಖಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಆಕಾರವೊಂದು ಗಾಯಗೊಂಡ ಏಕಶೃಂಗಿಹ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು. ನರಾಶ್ವವಾದ ಪೈರೆಂಜ್‌, ಮುಖಗವುಸನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಕಾರವೇ ವೊಲ್ಡಮೋರ್ಟ ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಹಾರ್ಗಿಡ್‌ ಅಚಾತುರ್ಯದಿಂದ ಹ್ಯಾರಿ,ರೊನ್‌, ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನ್‌ಗೆ ಹೇಗೆ ಹಿಂದಿನ ತುಪ್ಪಳವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದೆಂದು ಹೇಳಿದನು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಅಲ್ಬಸ್‌ ಡಂಬ್ಲೆಡೋರ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಲು ಓಡಿದನು, ಮತ್ತು ಅವರು ಏನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ, ಅವನನ್ನು ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿದೆಯೋ ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಡಂಬೆಲ್ಡೋರ್‌ನನ್ನು ಹಾಜರಾಗುವಂತೆ ಆಜ್ಞೆಯಾದಾಗ ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌ನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ತಂಡ ತಂಡವಾಗಿರುವ ಮೀನು ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಅವನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಟ್ರಿಯೋನನ್ನು ಮೊದಲು ಕಲ್ಲನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಏರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಲು ಸಾಲು ಸಂಕೀರ್ಣ ಜಾದೂ ಸವಾಲುಗಳ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಒಬ್ಬನೇ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಒಳಸುಳಿಯಲ್ಲಿರುವುದು ಪುಕ್ಕಲ ಕಲ್ಲಿನ ನಂತರದಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಕ್ವೆರಲ್‌ ಸ್ನೇಪ್‌ ಅಲ್ಲವೆಂದು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿತ್ತು. ಕೊನೆಯ ಸವಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಮೇಲೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಕನ್ನಡಿಯಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಎಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಅಡಗಿದೆ ಎಂದು ನೋಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವಂತೆ ಕ್ವೆರೆಲ್‌ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿಯು ಎಲ್ಲ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಅವರ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಲಾರ್ಡ್‌ ವೊಲ್ಡೆಮೋರ್ಟ ದ್ವಾರದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕ್ವಾರೆಲ್‌ನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾ ಆತನ ಹಿಂದೆ ಹೋಗಿ ಭೀಕರ ಮುಖ ಮಾಡಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಕ್ವೆರಲ್‌ ಹ್ಯಾರಿಯ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವುದು ಅವನ ಪಾಲಿಗೆ ತುಂಬ ದುಖಃದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ವೊಲ್ಡೆಮಾಟ್‌ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದನು ಮತ್ತು ಡಂಬ್ಲೆಡೊರ್‌ ಹ್ಯಾರಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಕ್ವಾರೆಲ್‌ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದನು. ಹ್ಯಾರಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಡಂಬೆಲ್ಡೊರ್‌, ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಮಗುವಿನಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಲು ಹೋಗಿ ಲಿಲ್ಲಿ ಮೃತಳಾದಳೆಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದನು. ಅವಳ ನಿಶ್ಕಲ್ಮಶವಾದ ಪ್ರೀತಿಯು ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ವೊಲ್ಡೆಮೋರ್ಟನ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಹಲ್ಲೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿತು. ಡಂಬಲ್ಡೊನ್‌ ಕೂಡ ವೊಲ್ಡೆಮೋರ್ಟ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌ನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದನು. ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾ ಯಾರು ಆ ಕಲ್ಲನ್ನು ಕೇವಲ ಹುಡುಕುತ್ತಾರೋ ಮತ್ತು ''ಬಳಸಲು'' ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅಂತವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕಲ್ಲನ್ನು ಕನ್ನಡಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆಡವಲು ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಹ್ಯಾರಿ ಕಲ್ಲನ್ನು ಹೊಂದಿದನು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದನು. ಹ್ಯಾರಿಯು ತಾನು ಸಣ್ಣವನಿರುವಾಗ ತನ್ನನ್ನು ಏಕೆ ವೊಲ್ಡೆಮಾರ್ಟ್‌ ಕೊಲ್ಲಲು ಬಯಸಿದನೆಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಅದನ್ನು ನೀನು ದೊಡ್ಡವನಾದ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸುವೆನೆಂದು ಹೇಳಿದನು. ಆ ವರ್ಷದ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ನಾಯಕನಂತೆ ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಯಿತು. ಡಂಬೆಲ್ಡೊರ್‌ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ಹ್ಯಾರಿ, ರೊನ್‌,ಹರ್ಮಿಯೊನ್‌ ಮತ್ತು ನೆವಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ನೀಡಿದನು. </div hidden> ===ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು=== ತಾನೋರ್ವ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಡೆದಿರುವ ಮಾಂತ್ರಿಕನೆಂಬ ಅರಿವೇ ಇಲ್ಲದ ಎಲುಬುಗೂಡಾಗಿರುವ ದೇಹದ, ಕಪ್ಪು ಕೂದಲಿನ, ಕನ್ನಡಕ ಧರಿಸಿದ ಹುಡುಗ ಎಂದು ರೋಲಿಂಗ್ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಓರ್ವ ಅನಾಥ.<ref name="jkrbio">{{cite web |url=http://www.jkrowling.com/textonly/en/biography.cfm |title=J. K. Rowling Official Site: Biography |accessdate=11 January 2009 |publisher=J. K. Rowling |year=2007 |archive-date=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081217022342/http://www.jkrowling.com/textonly/en/biography.cfm |url-status=deviated |archivedate=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081217022342/http://www.jkrowling.com/textonly/en/biography.cfm }}</ref> ಹ್ಯಾರಿ ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬಂದನು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಆತನ ಬದುಕು ಹೇಗೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು ಎಂಬ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸಲು ಅವಳು ಕಥಾ ಮಾಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದಳು.<ref name="RehmInterviewRowling">"ನಾನು ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಬಹಳ ಬಹಳ ಬಹಳ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೋಡಿದೆ... ಮತ್ತು ಅವನು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು... ಮತ್ತು ನಾನು ಆ ಸನ್ನಿವೇಶದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ, ಅವನು ಏನಾಗಿರುವನು ಎಂದು ಅವನೇ ತಿಳಿದಿರಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿಯಲು... ಅವನು ಒಂದು ವರ್ಷದವನಾಗಿದ್ದಾಗ, ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಅತಿ ದುಷ್ಟ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅವನು ಹ್ಯಾರಿಯ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಕೊಂದ, ಮತ್ತೆ ನಂತರ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ... ಆದರೆ ಕೆಲವು ರಹಸ್ಯಮಯವಾದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಹ್ಯಾರಿಯ ಮೇಲೆ ಶಾಪ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಒಂದು ಮಿಂಚಿನ ಬಾಣದ ಆಕಾರದ ಗಾಯದ ಗುರುತು ಅವನ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಅಡುಗಿ ಕೂತಿದ್ದ ದುಷ್ಟ ಮಾಂತ್ರಿಕನ ಮೇಲೆ ಶಾಪ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತದೆ."{{cite interview |last=Rowling |first=J. K. |subjectlink=J. K. Rowling |interviewer=[[Diane Rehm]] |title=Interview with J. K. Rowling |type= |url=http://www.accio-quote.org/articles/1999/1299-wamu-rehm.htm |format=transcript |program=[[The Diane Rehm Show]] |callsign=[[WAMU]] |city=Washington |date=20 October 1999 |accessdate=2 March 2009 }}</ref> ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದ ಹೊರತಾಗಿ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಇತರ ಘಟನೆಗಳು ಹ್ಯಾರಿಯ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಮುನ್ನ ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದ ಅದರ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ವೋಲ್ಡಮೋರ್ಟ್'ನ ಆಕ್ರಮಣವು ಹ್ಯಾರಿಯ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಮಿಂಚಿನ ಹಿಡಿಯಂತಹ ಗಾಯದ ಗುರುತನ್ನು ಉಳಿಸಿದ್ದು<ref name="RehmInterviewRowling" /> ಇದು ವೋಲ್ಡಮೋರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಮಾಂತ್ರಿಕನ ಆಪ್ತ ಸಹಚರ ಯಾವುದಾದರೂ ಗಂಭೀರ ಭಾವೋದ್ವೇಗಕ್ಕೊಳಗಾದಾಗ ಅತ್ಯಂತ ದಾರುಣ ನೋವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿ ಅದ್ಭುತವಾದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು, ತನ್ನ ಭಾವೋದ್ರಿಕ್ತವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಗೆಳೆಯರನ್ನು ಒಲಿಸುವ ಚಾತುರ್ಯವೂ ಇವನಿಗಿರುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾರಿಯ ತಾಯಿ ಲಿಲಿಯ ಸಹೋದರಿ ಪೆಟುನಿಯ ಡರ್ಸ್ಲೆ ನೆರೆಹೊರೆಯವರತ್ತ ಸದಾ ಹೊಂಚುಹಾಕಲು ತಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಉದ್ದವಾದ ಕತ್ತು ಹೊಂದಿದ್ದ ಕೃಶಕಾಯ ಹೊಂದಿದ ಮಹಿಳೆ. ಅವಳು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಮೋಡಿ ವಿದ್ಯೆ ಬಲ್ಲ ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ವಿಲಕ್ಷಣ, ವಿಚಿತ್ರವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವಳು ಜೀವಿಸಿಯೇ ಇಲ್ಲವೇನೋ ಎಂಬಂತೆ ನಟಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ಗಂಡ ವರ್ನಾನ್ ಸಂಕುಚಿನ ಮನೋಭಾವ ಹಾಗೂ ಯಾವುದೇ ಅಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಭಯಭೀತನಾಗುವ ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಮುಚ್ಚುವಂತಹ ಮುಂಗೋಪದ ಆರ್ಭಟವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ದಢೂತಿ ಕಾಯ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅವರ ಮಗ ಡೂಡ್ಲೆ ಅಧಿಕ ತೂಕ ಹೊಂದಿದ್ದು ಗೂಂಡಾಗಿರಿಯಿಂದ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗಿರುವಾತ. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಗಾರರಾಗಿದ್ದರೂ, ತದ್ರೂಪಿ ಅವಳಿಗಳಾದ ಫ್ರೆಡ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ವೆಸ್ಲೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅಂಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕ್ವಿಡಿಚ್ ಆಟಗಾರರು. ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ರಾನ್ ಹ್ಯಾರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನವನೇ. ಅಲ್ಲದೆ, ರಾಲಿಂಗ್ ಈತನನ್ನು ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೆಳೆಯ, "ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆತ ಯಾವತ್ತೂ ಇರುತ್ತಾನೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾಳೆ.<ref name="Harry Potter and Me">{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/2001/1201-bbc-hpandme.htm|title=Harry Potter and Me|date=28 December 2001|publisher=British Broadcasting Corporation|accessdate=12 January 2009}}</ref> ರಾನ್ ತನ್ನ ಮೂವರು ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರರ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಫ್ರೆಡ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್‌ ಗಳಿಸಿದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಸರಿಗಟ್ಟುವ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ದೃಢವಿಶ್ವಾಸ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ, ಜನತೆಯು ಊರುಬಿಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಂತ್ರಿಕ [[ಚದುರಂಗ (ಆಟ)|ಚದುರಂಗ]] ಆಟದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗಿದ್ದ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯವು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಸಹಾಯವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿ "ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯ ಶಿಲೆ" ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್ ನ್ನು ತಲುಪುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿತು. ಆಲ್-ಮುಗಲ್ ಮನೆತನದ ಮಗಳಾದ ಹರ್ಮಿಯೋನ್ ಗ್ರಾಂಗರ್ ವ್ಯಾಸಂಗಾವಧಿಯು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ, ದರ್ಪದ ಹುಡುಗಿ. ರಾಲಿಂಗ್ ಹರ್ಮಿಯೋನೆ‌ಳನ್ನು "ತನ್ನ ಬೆವರುವಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ವೈಫಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬಾ ಭಯಹೊಂದಿರುವಾಕೆ"<ref name="EBF 2004">{{cite web |url=http://www.accio-quote.org/articles/2004/0804-ebf.htm |title=J K Rowling at the Edinburgh Book Festival|last=Fraser|first=Lindsey |date=15 August 2004 |accessdate=12 January 2009 }}</ref> ಜೊತೆಗೆ "ತುಂಬಾ ತರ್ಕ ನೈಪುಣತೆ ಹೊಂದಿರುವ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯ ದಿಟ್ಟನಿಲುವಿನ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ" ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾಳೆ.<ref name="EBF 2004" /> ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ರಾನ್‌ರನ್ನು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಆಕೆಯ ಒತ್ತಾಯದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಆಕೆ ಇಬ್ಬರು ಹುಡುಗರ ಆಪ್ತ ಗೆಳತಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮೋಡಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಚಾತುರ್ಯವು ಚೈತನ್ಯದಾಯಕವಾಗಿ "ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯ ಶಿಲೆ" ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್ ನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಯಿತು. ಡ್ರಾಕೋ ಮಾಲ್ಫೋಯ್ ಓರ್ವ ನೀಳಕಾಯದ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎಳೆದೆಳೆದು ಮಾತನಾಡುವ ಮೂಲಕ ಬೇಸರ ತರಿಸುವ ನಿಸ್ತೇಜ ಹುಡುಗ. ಕ್ವಿಡಿಚ್ ನಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ನೈಪುಣ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅವನು ದುರಂಹಂಕಾರ ಉಳ್ಳವನು ಮತ್ತು ವಂಶಪಾರಂಪರೆಯಿಂದ ಮಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಲ್ಲದ ಯಾವುದೇ ಮಾಂತ್ರಿಕರನ್ನು ಅಲ್ಲದೆ, ಅವನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದ ಮಾಂತ್ರಿಕರನ್ನು ಈತ ಉಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಹೆತ್ತವರು ವೋಲ್ಡಮೋರ್ಟ್‌ನನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು ಆದರೆ, ಕರಿಮಾಂತ್ರಿಕನ ಮಾಯವಾದ ತಕ್ಷಣ ತಮ್ಮ ಪಾರ್ಶ್ವವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದರು. ಡ್ರಾಕೋ ನೇರ ಮುಖಾಮುಖಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಆತನ ಗೆಳೆಯರು ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ನೆವಿಲ್ಲೆ ಲಾಂಗ್‌ಬಾಟಮ್ ಕೊಬ್ಬಿದ, ಸಂಕೋಚ ಸ್ವಭಾವವುಳ್ಳ ಹುಡುಗ, ಆತನ ಅಜ್ಜಿಯೇ ಆತನಿಗೆ ಒಂದು ರಿಮೆಂಬ್ರಲ್ (ನೆನಪು ಮಾಡುವಿಕೆ) ನೀಡುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮರೆವು ಇರುವಾತ. ನೆವಿಲ್ಲೆಯ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಅರ್ಹತೆಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅದು ಅವನು ಎಂಟು ವರ್ಷದವನಾಗಿದ್ದಾಗ ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಅಂಜುಬುರುಕತನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ತುಸು ಧೈರ್ಯತುಂಬಿದರೆ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ಅದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಾನೇ ಮನಗಂಡ ಮೇಲೆ ನೆವಿಲ್ಲೆ ಯಾರೊಡನೆಯೂ ಕಾದಾಡುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಂಬಲ್ಡೋರ್, ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕೃತಿಯ ಕನ್ನಡಕ ಧರಿಸುವ ನೀಳ ಕಾಯದ ತೆಳ್ಳನೆಯ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು, ನರೆತ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಾತ ಅಲ್ಲದೆ, ಅವನ ಗಡ್ಡವು ಅವನ ಬೆಲ್ಟಿನ ಒಳಗೆ ತುರುಕಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈತ ಹೊಗ್ವಾರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು, ವೋಲ್ಡಮೋರ್ಟ್ಸ್ ಭಯಪಡುವ ಏಕೈಕ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಾತ. ಡಂಬಲ್ಡೋರ್, ಮಾಂತ್ರಿಕತೆಗೆ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಾಗ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯಾಸಪಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ವಿಲಕ್ಷಣ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಶ್ಲಾಘನೆಯಿಂದ ಹೊರತಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ತನ್ನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ರೋಲಿಂಗ್‌ ಅವನನ್ನು "ಎಪಿಟೋಮ್ ಆಫ್ ಗುಡ್‌ನೆಸ್ (ಒಳ್ಳೆಯತನದ ಮೂರ್ತರೂಪ)" ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref name="Solomon">{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/2000/0700-hottype-solomon.htm|title=J.K. Rowling Interview|last=Solomon|first=Evan|date=13 July 2000|publisher=CBCNewsWorld Hot Type|accessdate=12 January 2009}}</ref> ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಗೊನಗಲ್, ನೀಳಕಾಯದ, ಕಪ್ಪು ಕೂದಲನ್ನು ಬನ್ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ, ನಿಷ್ಠುರವಾಗಿ ಕಾಣುವ ರೂಪ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಮಹಿಳೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತನ್ನನ್ನೇ ಬೆಕ್ಕಿನ ರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಗ್ರಿಫ್ಫಿಂಡೋರ್ ಮನೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕಿ ಮತ್ತು, ತನ್ನ ಮನೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಕಡೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಮಕಾರವನ್ನು ತೋರಿಸದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸ್ನಾಪ್‌ರಂತಲ್ಲದೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಗ್ರಿಫ್ಫಿಂಡೋರ್‌ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಅವಕಾಶವೊದಗಿದರೂ ಅದನ್ನು ತಾನೇ ಬಾಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಲೇಖಕರ ಪ್ರಕಾರ, "ಸಿಡುಕಿನ ಬಾಹ್ಯರೂಪದ ಕೆಳಗೆ" " ಹಳೆಯ ತುಸು ಮೃದುತ್ವ" ಕೂಡಾ ಇದೆ.<ref name="Scholastic.com">{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/2000/1000-scholastic-chat.htm|title=About the Books: transcript of J.K. Rowling's live interview on Scholastic.com|date=16 October 2000|publisher=Scholastic.com|accessdate=12 January 2009}}</ref> ಮುದುಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ತೊದಲುವುದು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಕ್ವಿರ್ರೆಲ್ಲ್ ಕಪ್ಪು ಮಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆತ ಓರ್ವ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿಧ್ವಾಂಸನಾಗಿದ್ದನು. ಆದರೆ, ಅವನ ನರಗಳು [[ರಕ್ತಪಿಶಾಚಿ|ರಕ್ತಪಿಶಾಚಿಗಳೊಂದಿಗಿನ]] ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಜರ್ಜರಿತವಾಗಿದ್ದುವು. ಕ್ವಿರ್ರೆಲ್ಲ್ ತಲೆಯ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವ ವೋಲ್ಡಮೋರ್ಟ್‌ ತನ್ನನ್ನು ಸ್ವಯಂ-ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಗೋಪ್ಯವಾಗಿಡುವುದಕ್ಕೆ ಕ್ವಿರ್ರೆಲ್ಲ್ ತನ್ನ ತಲೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ರುಮಾಲನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೊಕ್ಕೆಯಾಕಾರದ ಮೂಗು, ಕಂದುಹಳದಿ ಬಣ್ಣ, ಕಪ್ಪಾದ ಜಿಡ್ಡಿನ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸ್ನಾಪ್ ಪೋಷನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ, ಕಪ್ಪು ಮಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಕುತೂಹಲವುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮನೆಯಾದ ಸ್ಲಿಥೆರಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಈತ ಶ್ಲಾಘಿಸುತ್ತಾನೆ ಆದರೆ ಇತರರನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಅಪಮಾನಿಸುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ಅವಕಾಶವನ್ನಾದರೂ, ತಾನೇ ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹಲವಾರು ಘಟನೆಗಳು, ಮೊದಲ ಭೋಜನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯ ಗಾಯದ ಗುರಿತಿನ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಗುಂಡುಹೊಡೆತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ನೋವಿನೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಆತನ ಗೆಳೆಯರು ಸ್ನಾಪ್ ವೋಲ್ಡಮೋರ್ಟ್‌ನ ಅನುಯಾಯಿ ಎಂದು ನಂಬುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು. ಹಾಗ್ರಿಡ್, ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ-ರಾಕ್ಷಸ ಗಾತ್ರದ{{convert|12|ft|m}} ಎತ್ತರವಿರುವ ಜಡೆಗಟ್ಟಿದ ಸಿಕ್ಕು ಕೂದಲು ಮತ್ತು ಗಡ್ಡ ಹೊಂದಿರುವ, ಹೊಗ್ವಾರ್ಟ್ಸ್‌ನಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು ಮತ್ತು ಅವನ ಮಂತ್ರದಂಡವು ಮುರಿದಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಂಬಲ್ಡೋರ್ ಈತನಿಗೆ, ಮಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳೊಡನೆ ಯಥೇಚ್ಛ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಪೂರ್ವಕ ಹೆಸರನ್ನಿಡಲು ಸಹಕಾರಿಯಾದ "ಶಾಲೆಯ ಬೇಟೆಕಾವಲುಗಾರ" ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಹ್ಯಾಗ್ರಿಡ್ ಡಂಬಲ್ಡೋರ್‌ಗೆ ಉತ್ಕಟವಾದ ನಿಷ್ಠೆಯುಳ್ಳವನು ಮತ್ತು ಬಹಳ ಬೇಗ ಹ್ಯಾರಿ, ರಾನ್ ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಹರ್ಮಿಯೋನ್‌ಳ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯನಾಗುತ್ತಾನೆ ಆದರೆ, ಅವನಲ್ಲಿರುವ ಅಜಾಗರೂಕತೆ, ನಿರ್ಲಕ್ಷವು ಆತನನ್ನು ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅನರ್ಹನೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾಲೆಯ ಪಾಲಕರಾದ ಫಿಲ್ಚ್ ಶಾಲೆಯ ರಹಸ್ಯ ದಾರಿಗಳನ್ನು ವೀಸ್ಲೆ ಅವಳಿಗಳಿಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಇತರರಿಗಿಂತ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದನು. ಅವನ ಬೆಕ್ಕು, ಶ್ರೀಮತಿ. ನೋರ್ರಿಸ್, ಅನುಚಿತವಾಗಿ, ಅಸಭ್ಯವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತದೆ. ಹೊಗ್ವಾರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಇತರ ಸದಸ್ಯರು: ಕುಬ್ಜ, ಗಿಡಮೂಲಿಕಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಿಕ್ಷಕ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸ್ಪ್ರೌಟ್, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಫ್ಲಿಟ್‌ವಿಕ್, ಹ್ಯಾರಿಯ ಜೊತೆ ವಿವೇಕಯುತ ಸ್ನೇಹ ಹೊಂದಿದ ಪುಟ್ಟದಾದ ಮತ್ತು ಉದ್ರೇಕಗೊಳ್ಳುವ ಮಂತ್ರಶ್ಲೋಕದ ಶಿಕ್ಷಕ, ಮಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರ ನಿದ್ರಾಜನಕ ಚರಿತ್ರೆ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಬಿನ್ನ್ಸ್, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಇಷ್ಟಪಡದ ದೆವ್ವ ಮತ್ತು, ಶಿಸ್ತಿನ ಆದರೆ, ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯಪರರಾದ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ, ಕ್ವಿಡಿಚ್ ತರಬೇತುದಾರರಾದ ಮೇಡಮ್ ಹೂಚ್‌ರನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ತಂಟಲಮಾರಿ ಪಿಶಾಚಿ ಪೀವ್ಸ್ ಕಟ್ಟಡದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸುತ್ತಾಡಿ ತನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ಮಂದಿಗೆ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. <div style="display:none; background:#66fcfc; border:solid 1px silver;" comment=""****** used ********"> ರೋಲಿಂಗ್ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾಂತೀಯ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವೆರ್ನೋನ್ ಡರ್ಸ್ ಲೇ ಎಂದು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವರು ಹ್ಯಾರಿಯ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಹ್ಯಾರಿ ಪಾರ್ಟರ್ ಅನ್ನು ನಾಮಸೂಚಕ ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ತಾಯಿ ಇಲ್ಲದ ತಬ್ಬಲಿ ಮಗುವಾದ ಹ್ಯಾರಿ ಯು ತನ್ನ ಡರ್ಸ್ ಲೇ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ತನಗಾದ ದುಃಖದ ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನದಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿ ಬರುತ್ತಾನೆ. ರ್ರೋಲಿಂಗ್ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು "ಬಡಕಲ ಶರೀರದ, ಕಪ್ಪು ಕೂದಲಿರುವ, ಕನ್ನಡಕ ಹಾಕಿದ ಬಾಲಕನನ್ನಾಗಿ ಊಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ತನಗೆ ಇರುವ ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ"<ref name="jkrbio" /> ಮತ್ತು ಅವಳು ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ದುಃಖದ ಸ್ವಲ್ಪ ಪಾಲನ್ನು ಆವನಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ.<ref name="hilary" /> ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಹ್ಯಾರಿಯು ಇಬ್ಬರನ್ನು ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವರು ರೋನಾಲ್ಡ್ ವೆಸ್ಲೇ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನ್ ಗ್ರಾಂಜರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ರಾನ್‌ ಎಂಬಾತನನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯ ಉತ್ತುಂಗದ ಉತ್ತಮ ಗೆಳೆಯನನ್ನಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ. ‘ಆತ ಯಾವಾಗಲೂ ನೀವು ಬಯಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾನೆ’.<ref name="Harry Potter and Me" /> ರಾಲಿಂಗ್ ಹರ್ಮಿಯೋನ್‌ಳನ್ನು "ಅವಳ ಸ್ವೊಟಿನೆಸ್‌ನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವೈಫಲ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಯ"ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣದ<ref name="EBF 2004" /> ಜೊತೆಗೆ "ಬಹಳ ತರ್ಕಬದ್ಧ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ" ಸ್ನೇಹಿತೆಯನ್ನಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="EBF 2004" /> ರೋಲಿಂಗ್ ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ ವಯಸ್ಕರನ್ನು ತರುತ್ತಾಳೆ. ಶಕ್ತಿಹೊಂದಿದ ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅತಿಮಾನುಶ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ ನ ಮುಖ್ಯಶಿಕ್ಷಕರಾದ ಆಲ್ಬಸ್ ಡಂಬ್ಲೆಡೋರ್ ಎಂಬುರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರು ಹ್ಯಾರಿಗೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಾರೆ. ಇವರನ್ನು ‘ಒಳ್ಳೆಯತನದ ಮೂರ್ತರೂಪವಾಗಿ ರೋಲಿಂಗ್’ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಾಳೆ. ನಿಷ್ಠುರವಾದಿ ಮಿನರ್ವಾ ಮೆಕ್ ಗೊಂಗಾಲ್ ಈತನ ಬಲಗೈ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಲೇಖರ ಪ್ರಕಾರ ‘ತೋರ್ಕೆಯ ಸಿಡುಕು ಸ್ವಭಾವವಾಗಿರುತ್ತದೆ.’ "ಹಳೆಯ ಮೃದುತನದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ"<ref name="Scholastic.com" />. ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ಅರೆ ರಾಕ್ಷಸ (half-giant) ರುಬೈಸ್ ಹಾಗ್ರಿಡ್ ವು ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ಆತನ ಡರ್ಸ್ ಲೇ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಪಾರುಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟತನದಿಂದ ಆ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಸೆವರಸ್ ಸ್ನೇಪ್‌ರನ್ನು ದುಷ್ಟನೆಂದು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="The Connection">{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/1999/1099-connectiontransc2.htm|title=Lydon, Christopher. J.K. Rowling interview transcript|date=12 October 1999|publisher=The Connection (WBUR Radio)|accessdate=12 January 2009}}</ref> ಫ್ರೊಫೆಸರ್ ಕ್ವೈರೆಲ್ ಅವರನ್ನೂ ಸಹ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಎದುರಾಳಿಯಾಗಿ ಡಾರ್ಕೋ ಮಾಲ್ಫೋಯ್ ಎಂಬಾತ ಇದ್ದಾನೆ. ಈತ ಗಣ್ಯರ ನಾಯಕತ್ವವಾದಿ<ref>{{cite web|url=http://www.accio-quote.org/articles/1999/1099-connectiontransc2.htm#p12|title=J.K. Rowling interview transcript|last=Lydon|first=Christopher|date=12 October 1999 |publisher=The Connection |accessdate=22 January 2009 }}</ref>, ಹಣಪಾತಕಿ ಮತ್ತು ಲಾರ್ಡ್ ವೋಲ್ಡೆಮೋರ್ಟ್, ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ದುಷ್ಟ ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಈತ ಹ್ಯಾರಿಯು ಮುಗುವಾಗಿದ್ದಾಗ ಆತ್ಮವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಆತನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದನು. ೧೯೯೯ರ ರೋಲಿಂಗ್ ಸಂದರ್ಶನದ ಪ್ರಕಾರ, ವೋಲ್ಡೆಮೋರ್ಟ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹ್ಯಾರಿಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇವನ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮೊದಲಿಗೆ ತಿಳಿಯಪಡಿಸಿಲ್ಲ: {{blockquote|The basic idea... Harry, I saw Harry very very very clearly. Very vividly. And I knew he didn't know he was a wizard. [...] And so then I kind of worked backwards from that position to find out how that could be, that he wouldn't know what he was. [...] When he was one year old, the most evil wizard for hundreds and hundreds of years attempted to kill him. He killed Harry's parents, and then he tried to kill Harry—he tried to curse him. [...] And—so—but for some mysterious reason, the curse didn't work on Harry. So he's left with this lightning bolt shaped scar on his forehead and the curse rebounded upon the evil wizard, who has been in hiding ever since.<ref>{{cite interview |last=Rowling |first=J. K. |subjectlink=J. K. Rowling |interviewer=[[Diane Rehm]] |title=Interview with J. K. Rowling |type= |url=http://www.accio-quote.org/articles/1999/1299-wamu-rehm.htm |format=transcript |program=[[The Diane Rehm Show]] |callsign=[[WAMU]] |city=Washington |date=20 October 1999 |accessdate=2 March 2009 }}</ref>}} </div hidden cmt="***** end of old content to be mined out ****"> ==ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಪ್ರಕಟಣೆ ಮತ್ತು ಜನಮನ್ನಣೆ== ===ಬೆಳವಣಿಗೆ === ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಜೋ ರಾಲಿಂಗ್‌ ಅವಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ<ref>J.K. ರೌಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಜೊನ್ ರೌಲಿಂಗ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು, ಮಧ್ಯದ ಹೆಸರಿಲ್ಲದೆ, ಮತ್ತು ನೊಮ್ ಡೆ ಪ್ಲಮ್ J.K. ರೌಲಿಂಗ್ ಎಂದು ಪ್ರಕಾಶನಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು: {{Cite book | url=http://burrow.sub.jp/library/original/03122001b.html | title="Red Nose Day" Online Chat Transcript | publisher=BBC Online | date=12 March 2001 | accessdate=16 April 2008 | archive-date=4 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081204113541/http://burrow.sub.jp/library/original/03122001b.html | url-status=dead }}<br>ಅವರು ಎಂದಿಗೂ "ಜೊ" ಎಂದು ಪರಿಚಿತರು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:{{Cite book | publisher=Canadian Broadcasting Corporation | url=http://www.angelfire.com/mi3/cookarama/cbcint_1.html | title=J.K. Rowling: CBC Interview #1 | date=26 October 2000 | accessdate=19 March 2006 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20011027070501/http://www.angelfire.com/mi3/cookarama/cbcint_1.html | archivedate=27 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2001 | url-status=live }}<br>ಪುಸ್ತಕದ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಪುಟ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು "ಜೊನ್ ರೌಲಿಂಗ್" ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ:{{cite book|last=Rowling|first=J.K.|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone|publisher=Bloomsbury|year=1997|page=copyright notice| isbn=0747532745}}</ref> ಅವಳ ಗೆಳೆಯನನ್ನು [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್|ಮಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ ವಾಸಸ್ತಳಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿಯೇ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, " ಒಂದುವಾರದ ವಾಸಥಳದ ಹುಡುಕಾಟದ ನಂತರ ನಾನು ಉಗಿಬಂಡಿಯ ಮೂಲಕ ನನ್ನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕಿದ್ದ ’ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌’ನ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಹೋದೆನು. ಚಕ್ಕಮಕ್ಕಳ ಎಲುಬಿನ ಸಣ್ಣ, ಕಪ್ಪು ಕೂದಲಿನ, ಕನ್ನಡಕ ಧರಿಸಿದ ಬಾಲಕನೇ ತಾನು ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಮಾಂತ್ರಿಕನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೋಲುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನನ್ನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ’''ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್'' ‌’ನ್ನು ಅದೇ ಸಂಜೆಯೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಮೊದಲ ಒಂದೆರಡು ಪುಟಗಳು ಯಾಕೋ ಅಷ್ಟೊಂದು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಂತೆ ನನಗನ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ".<ref name="hilary">{{cite web|url=http://www.hilary.com/career/harrypotter.html|title=Interview with JK Rowling, Author of Harry Potter|last=Riccio|first=Heather|date=1995–2009|publisher=Hilary Magazine|accessdate=12 January 2009|archive-date=31 ಜನವರಿ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090131195036/http://www.hilary.com/career/harrypotter.html|url-status=deviated|archivedate=31 ಜನವರಿ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090131195036/http://www.hilary.com/career/harrypotter.html}}</ref> ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಲಿಂಗ್‌ ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಳು. ಈ ನೋವನ್ನು ತನ್ನ ಪಾತ್ರದಾರಿಯಾದ ಹ್ಯಾರಿಯ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಆತನನ್ನು ತಬ್ಬಲಿಯಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="hilary" /> ರಾಲಿಂಗ್‌ ಅವಳು ತನ್ನ ಆರು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಮತ್ತು ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಮೇಲೆ ವ್ಯಯಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ £೪,೦೦೦ ಗೌರವಧನವನ್ನು ಸ್ಕೊಟಿಷ್‌ ಆರ್ಟ್ಸ ಕೌಂನ್ಸಿಲ್‌ ಇವರಿಂದ ಪಡೆದಳು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ರಾಲಿಂಗ್‌ಳಿಗೆ ಸಹಾಯವಾಯಿತು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ಅವರು ನಂತರ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಒಬ್ಬ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಅವರು ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಸಂಧಿಸಿದ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯು ಇವರ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಕರಿಗೆ ಮಾರಲು ಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು, ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ಇದೊಂದು ತುಂಬ ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು ಸುಮಾರು ೯೦,೦೦೦ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರು. ಹೊಸ ಬರಹಗಾರರ ಮೂಲಕ ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಕಲ್ಪನಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ಯಾರಿ ಕನ್ನಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅದಕ್ಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದರು<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" />, ಮತ್ತು ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಎಂಟು-ವರ್ಷ-ವಯಸ್ಸಿನ ಮಗಳು "ಇದು ಎಲ್ಲದರಕ್ಕಿಂತ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು.<ref>{{cite journal|date=3 July 2005|title=Revealed: the eight-year-old girl who saved Harry Potter|journal=[[The Independent]]|url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/news/revealed-the-eightyearold-girl-who-saved-harry-potter-497412.html|accessdate=20 May 2009 | location=London|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804080639/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/news/revealed-the-eightyearold-girl-who-saved-harry-potter-497412.html|archivedate=4 Aug 2009}}</ref> ===ಯು.ಕೆ. ಪ್ರಕಾಶನ ಹಾಗೂ ಮನ್ನಣೆ=== [[File:Harry Potter Platform Kings Cross.jpg|thumb|ನಿಜವಾದ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕ್ರಾಸ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ನಿಲುದಾಣ 9¾ ದ ಅನುಕರಣ, ಒಂದು ಸರಕಿನ ಟ್ರೊಲಿ ಗೋಚರವಾಗುವಂತೆ ಮಾಯದ ಗೋಡೆಯಿಂದ ಅರ್ಧ-ದಾರಿ ಪಾರಾಗಿದೆ.]] ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ ಬೆರಿಯು ರಾಲಿಂಗ್‌ ಅವರಿಗೆ £೨,೫೦೦ ಮುಂಗಡವನ್ನು ನೀಡಿ<ref>{{cite web|publisher=The McGraw-Hill Companies Inc.| url=http://www.businessweek.com/magazine/content/05_22/b3935414.htm| title=Nigel Newton|first=John|last=Lawless|accessdate = 9 September 2006|year=2005}}</ref> ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು.ಮತ್ತು ಕನ್ನಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅವರು ಪುಸ್ತಕವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ಹೇಗೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ, ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ಅವರು ಪುಸ್ತಕದ ಉದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದರ ಬರಹಗಾರರ ಹೆಸರಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಶಿರ್ಷಿಕೆಯು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕದಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹುಡುಗರು ಪುರುಷ ಬರಹಗಾರರ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಓದುವುದಕ್ಕೆ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ರಾಲಿಂಗ್‌ಳ ಹೆಸರನ್ನು ''ನೊಮ್‌ ದೆ ಪ್ಲಮ್‌'' ಜೆ.ಕೆ. ರಾಲಿಂಗ್‌ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಳು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ, ಬ್ಲುಮ್ಸ್‌ಬರಿ ''ಫಿಲಾಸೊಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಅನ್ನು ಆರಂಭದ ೫೦೦ ಹಾರ್ಡ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಪ್ರತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಮುನ್ನೂರು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.tomfolio.com/PublisherInfo/HarryPotter.asp|title=The Phenomenon of Harry Potter|last=Elisco|first=Lester|date=2000–2009|publisher=TomFolio.com|accessdate=22 January 2009|archive-date=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090412015849/http://www.tomfolio.com/PublisherInfo/HarryPotter.asp|url-status=deviated|archivedate=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090412015849/http://www.tomfolio.com/PublisherInfo/HarryPotter.asp}}</ref> ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಅಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಕನ್ನಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಇವನು ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಮೊದಲು ಪುಸ್ತಕ ಓದಿ ಗಿರಾಕಿಗಳಿಗೆ ಓದಲು ಸೂಚಿಸಲಿ ಎಂದು ಬಯಸಿದನು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ಮೊದಲ ಪ್ರತಿಗಳ ಉದಾಹರಣೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಾದಾರಿತವಾಗಿದ್ದವು.ಮತ್ತು ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಹೆರಿಟೆಜ್‌ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌ಡಿ$೩೩,೪೬೦ ಗೆ ಮಾರಾಟವಾದವು.<ref>{{cite web|url=http://historical.ha.com/common/view_item.php?Sale_No=675&Lot_No=31059 |title=J.K. Rowling: The Rare True First Edition of the First Harry Potter Book, Harry Potter and the Philosopher's Stone.... (Total: 1 Items) Books: Children's Books |publisher=Historical.ha.com |date=25 October 2007 |accessdate=9 September 2010}}</ref> ೨೮, ಜೂನ್‌ ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ''ಸ್ಕೋಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಲಿಂಡ್ಸೆ ಪ್ರಾಸರ್‌ ಮೊದಲ ಮುದ್ರಣಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ವರ್ಣನಾ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing">{{cite book|last=Eccleshare|first=J.|title=A guide to the Harry Potter novels|publisher=Continuum International|year=2002|pages=7–14|chapter=The Publishing of a Phenomenon|isbn=0826453171|url=https://books.google.com/?id=cHjF5K2uVdsC&pg=PA10&lpg=PA10&dq=%22a+hugely+entertaining+thriller%22+Rowling+%22a+first-rate+writer+for+children%22+scotsman|accessdate=15 May 2009}}</ref> ಪ್ರಕಟಿಸಿದಳು. ಅವಳ ಪ್ರಕಾರ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಮತ್ತು ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಇದು "ಅತ್ಯಂತ ಮೈ ಜುಮ್ಮೆನ್ನಿಸುವ ಮನರಂಜನೆಯ" ಕತೆಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ರಾಲಿಂಗ್‌ "ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರಹಗಾರ್ತಿ"ಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /><ref name="Nel2001GuideReviews">{{cite book|last=Nel|first=P.|title=J.K. Rowling's Harry Potter novels: a reader's guide|publisher=Continuum International|year=2001|chapter=Reviews of the Novels|pages=53–55|isbn=0826452329|url=https://books.google.com/?id=qQYfoV62d30C&pg=PA27&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+|accessdate=15 May 2009}}</ref> ''ದಿ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಮರುವಿಮರ್ಷೆಯಲ್ಲಿ "ಈ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬೇಡವೆಂದು ದೂರೀಕರಿಸುವ ಒಂದಾದರೂ ಮಗುವನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕಿದೆ" ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗಿಂತ ಹೊರಗಿರುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳೂ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಗುರುತಿಸತೊಡಗಿದವು. ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ‌, ''ದಿ ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ಎಂಡ್‌ ''ದಿ ಮೇಲ್‌ ಆನ್‌ ಸಂಡೇ'', ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಮರುನೋಟಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು. ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಹು ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತ್ರಿಕೆಯಾದ ''ಬುಕ್ಸ್‌ ಪಾರ್‌ ಕೀಪ್ಸ್‌'' ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ, ಈ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಐದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳ ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ಯು.ಕೆ. ಆವೃತ್ತಿಯು ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಮತ್ತು ನೆಸ್ಲೆ ಸ್ಮಾರ್ಟಿಸ್‌ ಬುಕ್‌ ಪ್ರೈಸ್‌ ನ ೯ ರಿಂದ ೧೧ರ ವರೆಗಿನ ವಯೋಮಿತಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನೂ ಪಡೆಯಿತು.<ref name="Knapp2003InDefenseOfHP">{{cite journal|last=Knapp|first=N.F.|year=2003|title=In Defense of Harry Potter: An Apologia|journal=School Libraries Worldwide|publisher=International Association of School Librarianship|volume=9|issue=1|pages=78–91|url=http://www.iasl-online.org/files/jan03-knapp.pdf|accessdate=14 May 2009|archive-date=9 ಮಾರ್ಚ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110309051050/http://www.iasl-online.org/files/jan03-knapp.pdf|url-status=dead}}</ref> ''ಸ್ಮಾರ್ಟಿಸ್‌'' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಮಕ್ಕಳ ಮತದಾನದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜನಪ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಇದು ಕೇವಲ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿತ್ತು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ''ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಯು.ಕೆ ದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /><ref>ದಿ ಚಿಲ್ಡರನ್ಸ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್, ದಿ ಯಂಗ್ ಟೆಲೆಗ್ರಾಫ್ ಪೆಪರ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಒಫ್ ದಿ ಯಿಯರ್ ಅವಾರ್ಡ್, ದಿ ಬಿರ್ಮಿಂಘಾಂ ಕೆಬಲ್ ಚಿಲ್ಡರ್ನ್ಸ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಹಾಗೂ ದಿ ಶೆಫೀಲ್ಡ್ ಚಿಲ್ಡರ್ನ್ಸ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್.</ref> ಅದೂ ಕೂಡ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದುವೇ ಆಗಿತ್ತು. ದೊಡ್ಡವರಿಂದ ಕೂಡ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಅಗ್ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲೂ ಸೇರಿತ್ತು,<ref>{{cite web| publisher=Arthur A. Levine Books| url=http://www.arthuralevinebooks.com/awards.asp| title=Awards| first=Levine| last=Arthur| accessdate=21 May 2006| archive-date=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2006| archive-url=https://web.archive.org/web/20060429093544/http://www.arthuralevinebooks.com/awards.asp| url-status=deviated| archivedate=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2006| archiveurl=https://web.archive.org/web/20060429093544/http://www.arthuralevinebooks.com/awards.asp}}</ref> ಆದರೆ ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ಸಂದ್ರಾ ಬೆಕೆಟ್‌ ಇವನು, ಪುಸ್ತಕವು ಜನಪ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಲಿಂಗ್‌ಳ ಜನಪ್ರೀಯತೆಗಿಂತ ಮೊದಲು ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದ ರೋಲ್ಡ್‌ ದಾಲ್‌ ಇವನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರೌಢಿಮೆಯನ್ನು ಅವಹೇಳನ ಮಾಡಿದಂತಾಗುವುದು ಎಂದು ವಿಮರ್ಷಿಸಿದನು.<ref name="Beckett2008Crossover" /> ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಮತ್ತು ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಎರಡು ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.ಅವೆಂದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ನೀಡುವ ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ''ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟಗಾರರ'' ಸಂಘದಿಂದ ನೀಡುವ ’ವರ್ಷದ ಬರಹಗಾರ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಯು.ಕೆ ಆವೃತ್ತಿಯು ೩೦೦,೦೦೦ ಪ್ರತಿಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಕಂಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/childrens-books-bestsellers-1083288.html|title=Children's Books: Bestsellers |date=27 March 1999|publisher=[[The Independent]]|accessdate=16 May 2009 | location=London}}</ref> ಮತ್ತು ಕತೆಯು ಇಂದಿಗೂ ಯು.ಕೆಯ ಉತ್ತಮ ಮಾರಾಟವಾದ ತಲೆಬರಹವನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೧ರಿಂದಲೂ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/news/harry-potter-hides-fall-in-number-of-books-sold--a-downturn-in-book-sales-748142.html|title= Harry Potter hides fall in number of books sold a downturn in book sales|last=Jury|first=J.|date=22 December 2001|accessdate=16 May 2009 | work=The Independent | location=London|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080531002218/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/news/harry-potter-hides-fall-in-number-of-books-sold--a-downturn-in-book-sales-748142.html|archivedate=31 May 2008}}</ref> ಅಂಧ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ೧೯೯೮ ಮೇ ದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಬ್ರೇಯಲಿ ಪ್ರೆಸ್‌ನವರು ಬ್ರೇಯಲಿ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref>{{cite book|last=Thomas|first=S.|title=The Making of the Potterverse: A Month-by-Month Look at Harry's First 10 Years|publisher=ECW Press|year=2007|page=5|isbn=1550227637|url=https://books.google.com/?id=f6y2_oFOcjQC&pg=PA5&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22++%22Harry+Potter+and+the+Sorcerer%27s+Stone%22+braille#PPA5,M1|accessdate=28 May 2009}}</ref> ಹಾಗ್‌ವಾರ್ಟ್ಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ ಲಂಡನ್ನು ಬಿಡುವ ಪ್ಲಾಟ್‌ ಪಾರ್ಮ್‌ ೯¾, ಇದು ೯ ಮತ್ತು ೧೦ ನೇ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದು ಗೋಡೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದಾಟಿ ಸಾಗುವಾಗ ನಿಜ ಜೀವನದ ರಾಜರು ದಾಟಿಂದತೆ ಬಾಸವಾಗುವ ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.networkrailmediacentre.co.uk/Content/Detail.asp?ReleaseID=4177&NewsAreaID=2&SearchCategoryID=8|title=Platform alteration for Hogwarts Express as King’s Cross upgrade steps up a gear|date=17 February 2009|publisher=[[Network Rail]]|accessdate=15 May 2009|archive-date=22 ಜುಲೈ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120722082347/http://www.networkrailmediacentre.co.uk/content/detail.aspx?releaseid=4177&newsareaid=2&searchcategoryid=8|url-status=deviated|archivedate=22 ಜುಲೈ 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120722082347/http://www.networkrailmediacentre.co.uk/content/detail.aspx?releaseid=4177&newsareaid=2&searchcategoryid=8}}</ref> {{Clear}} ===ಯು.ಎಸ್. ಪ್ರಕಾಶನ ಹಾಗೂ ಮನ್ನಣೆ=== <div style="float:right;border:solid 1px silver;margin-left:3px;padding:3px"> {| class="wikitable" |+ ಯುಕೆ ಯಿಂದ ಅಮೆರಿಕ ಸಂವಾದದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು<td><ref name="Nel2004JellyJello" /><ref>{{cite web|url=http://www.uta.fi/FAST/US1/REF/potter.html|title=Differences in the UK and US Versions of Four Harry Potter Books|date=21 January 2008|publisher=FAST US-1|accessdate=17 August 2008|archive-date=19 ಮಾರ್ಚ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319041313/http://www15.uta.fi/FAST/US1/REF/potter.html|url-status=dead}}</ref></td> !ಯುಕೆ !ಅಮೆರಿಕಾದ |- | ಮಮ್, ಮ್ಯಮ್ | ಮೊಮ್ |- | ಶೆರ್ಬತ್ ಲೆಮನ್ | ಲೆಮನ್ ಡ್ರೊಪ್ |- | ಮೊಟರ್‌ ಬೈಕ್ | ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್‌ (ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನ) |- | ಚಿಪ್ಸ್ | ಫ್ರೈಸ್ |- | ಕ್ರಿಸ್ಪ್ | ಚಿಪ್ |- | ಜೆಲಿ | ಜೆಲ್-ಓ |- | ಜ್ಯಾಕೆಟ್ ಪೊಟ್ಯಾಟೊ | ಬೆಕಡ್ ಪೊಟ್ಯಾಟೊ |- | ಜಂಪರ್ | ಸ್ವೆಟರ್ |} </div> ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್$೧೦೫,೦೦೦ಗೆ ಸ್ಖೊಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕೊರ್ಪೊರೇಷನ್ ಯು.ಎಸ್. ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬೊಲೊಗ್ನ ಬುಕ್ ಫೆರ್ ನಲ್ಲಿ ಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಅಸಾಧಾರಣ ದೊಡ್ಡಾ ಮೊತ್ತ.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> "ಫಿಲಾಸಫರ್" ಎಂಬ ಪದ ಶೀರ್ಷಕದಲ್ಲಿರುವ ಪುಸ್ತಕ ಒಂದನ್ನು ಮಗು ಓದಲು ಇಷ್ಟ ಪಡದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಯೊಚಿಸಿದ್ದರು,<ref name="HP Lexicon">{{cite web|url=http://www.hp-lexicon.org/about/books/ps/book_ss.html|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone |date=2–April-2006|publisher=The Harry Potter Lexicon|accessdate=12 January 2009}}</ref> ಮತ್ತು ಅಲ್ಪ ಚರ್ಚೆಯ ನಂತರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರೆಕಾದ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಕಾಶನಗೊಂಡಿತು ರೌಲಿಂಗ್ ಸೂಚಿಸಿದ ಶೀರ್ಷಕೆಯಲ್ಲಿ, ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಸೊರ್ಸರ್ಸ್ ಸ್ಟೊನ್''.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /><ref>{{cite web|url=http://www.saunalahti.fi/frog1/trivia/harrypotter.htm|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (2001)|year=2004|accessdate=5 January 2009|publisher=Jon Haglund|archive-date=3 ಮಾರ್ಚ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303203048/http://www.saunalahti.fi/frog1/trivia/harrypotter.htm|url-status=dead}}</ref> ರೌಲಿಂಗ್ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಷಾದಿಸುತ್ತಾ ತಾನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿರುವರು ಎಂದು ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಿದರು.<ref name="darkmark-bbc">[http://www.darkmark.com/c.c?l=interview2&amp;t=J.K.%20Rowling:%20BBC%20Online%20Chat J.K. ರೌಲಿಂಗ್: BBC ಆನ್‍ಲೈನ್ ಚ್ಯಾಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923212904/http://www.darkmark.com/c.c?l=interview2&t=J.K.%20Rowling%3A%20BBC%20Online%20Chat |date=23 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2015 }}. ಬಿಬಿಸಿ. ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೧. ೧೯ ಮಾರ್ಚ್‌ ೨೦೦೬ರಂದು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.</ref> ಈ ಬದಲಾವಣೆ [[ರಸವಿದ್ಯೆ|ರಸವಿದ್ಯೆಯ]] ಸಂಪರ್ಕ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಫಿಲಿಪ್ ನೆಲ್ ಸೂಚಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅನುವಾದದಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಇತರ ಪದಗಳ ಅರ್ಥ ಬದಲಾಯಿತು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯುಕೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನ "ಕ್ರಂಪೆಟ್‌ಗಳು" ಯುಎಸ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನ "ಮಫಿನ್"‌ಗೆ. ಪ್ರಮಾಣಕ ಯುಕೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನ "ಮಮ್" ಹಾಗೂ ಸಿಮಸ್ ಫಿನೆಗನ್‌ರ ಐರಿಷ್ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಿದ "ಮ್ಯಮ್" ಇವೆರಡರಿಂದ "ಮೊಮ್"‌ಗೆ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ರೌಲಿಂಗ್ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಸೊರ್ಸರ್ಸ್ ಸ್ಟೊನ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದರೂ ಸಹ, ತನ್ನ ನಂತರದ ಪುಸ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಅವರು ನಿಷೇಧಿಸಿದರು. ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಆ ಸಮಯದ ಯುಕೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಿಸಿದಗಿಂತ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅನುವಾದಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷತೆ ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂದು ನೆಲ್ ಪರಿಗಣಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಇತರ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕೊಪಿಎಡಿಟ್‌ಗಳಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.<ref name="Nel2004JellyJello">{{cite book |last=Nel|first=P.|title=The ivory tower and Harry Potter|editor=Whited, L.|publisher=University of Missouri Press|year=2004|pages=261–269 |chapter=You Say "Jelly", I Say "Jell-O"?|isbn=0826215491 |url=https://books.google.com/?id=iO5pApw2JycC&pg=PA261&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+ | accessdate=15 May 2009 }}</ref> ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭದ ಶೀರ್ಷಕೆಗಳ ಅಮೆರಿಕಾದ ಆವೃತ್ತಿಗಿಂತ ಯು.ಕೆ. ಪ್ರತಿಗಳು ಕೆಲವು ತಿಂಗಳು ಮುಂಚೆ ಪ್ರಕಾಶಿತವಾ ಕಾರಣ, ಕೆಲವು ಅಮೆರಿಕಾದ ಓದುಗರರು ಅಂತರ್ಜಾಲದಿಂದ ಪುಸ್ತಕ ಕೊಂಡ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪರಿಚಿತರಾದರು.<ref>{{cite journal|last=Cowell|first=A.|date=18 October 1999|title=Harry Potter and the Magic Stock; A Children's Book Series Helps Rejuvenate a British Publisher|journal=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1999/10/18/business/harry-potter-magic-stock-children-s-book-series-helps-rejuvenate-british.html|accessdate=16 May 2009}}</ref> ಮೊದಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವಿಮರ್ಶಕರು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರು, ಅದನ್ನು ಪುಸ್ತಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ''ಕಿರ್ಕಸ್ ರಿವ್ಯೂಸ್'' ಹಾಗೂ ''ಬುಕ್‌ಲಿಸ್ಟ್'' ಅಂತಹ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಪ್ರಕಾಶನಗಳಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು, ಅವು ಇದನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಮನೋರಂಜನೆ-ನಿರ್ಣಯಿತ ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು. ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಹೆಚ್ಚು ಒಳನುಗ್ಗುವ ತಜ್ಞರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು (ರೌಲಿಂಗ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಜಗತ್ತಿನ ಜಟಿಲತೆ, ಆಳತೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ ''ಕೊಆಪರೆಟಿವ್ ಚಿಲ್ಡರನ್ಸ್ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್ ಚಾಯಿಸಸ್'' ತರಹದ ಒಂದು) ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆಗಳ ವಿಮರ್ಶಕರ ಗಮನವನ್ನು ಸೇಳೆಯಿತು.<ref name="UnsworthCoursesHPAndSorcerersStone" /> ''ದಿ ನ್ಯೂ ಯೊರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ನ ''ದಿ ಬೊಸ್ಟನ್ ಗ್ಲೋಬ್'' ಹಾಗೂ ಮೈಕಲ್ ವೈನ್ರಿಪ್ ಅಂತಿಮ ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ಪುಸ್ತಕದ ಅತಿ ದುರ್ಬಲ ಭಾಗ ಎಂದು ದೂರಿದರು ಸಹ<ref name="Nel2001GuideReviews"/><ref name="NYT">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/books/99/02/14/reviews/990214.14childrt.html?_r=1&scp=1&sq=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone%20Book%20review&st=cse |title=Children's Books|last=Winerip|first=Michael|date=14 February 1999|publisher=New York Times|accessdate=12 January 2009 }}</ref> ಅವರು ಹಾಗೂ ಹಲವು ಇತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ವಿಮರ್ಶಕರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಶಂಸೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /><ref name="Nel2001GuideReviews" /> ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಯುಎಸ್ ಪ್ರತಿಯು ಅಮೆರಿಕಾದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಗಮನಾರ್ಹ ಪುಸ್ತಕ ಎಂದು ಆಯ್ಕೆ ಆಯಿತು, ''ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್ ವೀಕ್ಲಿ'' ಯ ೧೯೯೮ಯಿನ ಉತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕ, ಹಾಗೂ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ೧೯೯೮ರ ವರ್ಷದ ಉತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕ, ಹಾಗೂ ೧೯೯೮ರ ''ಪೇರೆಂಟಿಂಗ್ ಮ್ಯಾಗ್ಸಿನ್‌ಯಿನ '''ವರ್ಷದ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು,<ref name="Knapp2003InDefenseOfHP" /> ದಿ ಸ್ಖೂಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ವರ್ಷದ ಉತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕ, ಹಾಗೂ ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಅಸೊಸಿಯೆಷನ್‌ನ ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕ.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" />''' '' ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಮ್ಡ್ ದಿ ಸೊರ್ಸರ್ಸ್ ಸ್ಟೊನ್'' ''ನ್ಯೂ ಯೋರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ನ ಉತ್ತಮ-ಮಾರಾಟಗೊಳ್ಳುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೇಲೆರಿತು,<ref>{{cite web|url=http://www.hawes.com/no1_f_d.htm|title=New York Times Best Seller Number Ones Listing Fiction By Date|publisher=Hawes Publications|accessdate=16 May 2009|archive-date=9 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090209040712/http://www.hawes.com/no1_f_d.htm|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ಅದೇ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ೧೯೯೯ ಹಾಗೂ ೨೦೦೦ವರೆಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವಿತ್ತು, ಇತರ ಪ್ರಕಾಶಕರು ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಿಂದ ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಅನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಹಾಗೂ ವಯಸ್ಕರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸುವವರೆಗೂ ಅದು ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿತ್ತು.<ref name="Beckett2008Crossover">{{cite book|last=Beckett|first=S.L.|title=Crossover Fiction|publisher=Taylor & Francis|year=2008|pages=112–115|chapter=Child-to-Adult Crossover Fiction|isbn=041598033X|url=https://books.google.com/?id=9ipnQ2ryU7IC&pg=PA114&lpg=PA114&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+book+sales+bestseller|accessdate=16 May 2009}}</ref><ref name="UnsworthCoursesHPAndSorcerersStone">{{cite web|url=http://www3.isrl.illinois.edu/~unsworth/courses/bestsellers/search.cgi?title=Harry+Potter+and+the+Sorcerer%27s+Stone|title=20th-Century American Bestsellers|last=[http://www3.isrl.illinois.edu/~unsworth/ Unsworth]|first=J.M.|accessdate=16 May 2009|archive-date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120820014315/http://people.lis.illinois.edu/~unsworth/courses/bestsellers/search.cgi?title=Harry+Potter+and+the+Sorcerer's+Stone|url-status=deviated|archivedate=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120820014315/http://people.lis.illinois.edu/~unsworth/courses/bestsellers/search.cgi?title=Harry+Potter+and+the+Sorcerer%27s+Stone}}</ref> ''ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್ ವೀಕ್ಲಿಯ '''ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೧ರ ವರದಿಯ ಅನುಸಾರ ಮಕ್ಕಳ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಸಂಚಿತ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ''' '' '''''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಸೊರ್ಸರ್ಸ್ ಸ್ಟೊನ್ ಹಾರ್ಡ್‌ಬ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ೧೯ನೇಯ ಸ್ಥಾನ (೫ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳು) ಹಾಗೂ ಪ್ಯಾಪರ್‌ಬ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ೭ನೇಯ ಸ್ಥಾನ (೬.೬ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳು) ಪಡೆದಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.publishersweekly.com/article/CA187127.html|title=All-Time Bestselling Children's Books|date=17 December 2001|publisher=Publishers Weekly|accessdate=22 January 2009|archive-date=28 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090428084205/http://www.publishersweekly.com/article/CA187127.html|url-status=dead}}</ref>''' '' ಮೇ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ, ಪುಸ್ತಕದ ೧೦ನೇಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಪ್ರತಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಣ ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೮ಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಆರಂಭದ ಅಮೆರಿಕಾದ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಹತ್ತನೇಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ನಿದರ್ಶಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.mugglenet.com/app/news/full_story/1638|title=Scholastic Reveals Sorcerer's Stone Anniversary Edition|date=20 May 2008|publisher=MuggleNet.com|accessdate=12 January 2009 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080531033153/http://www.mugglenet.com/app/news/full_story/1638 | archivedate=12 May 2008}}</ref> ===ಅನುವಾದಗಳು=== {{Main|Harry Potter in translation}} ೨೦೦೮ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕದ ಅಧಿಕೃತ ಅನುವಾದಗಳು ೬೭ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿತವಾದವು.<ref name="Translations for Harry Potter">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7649962.stm|title=Rowling 'makes £5 every second' |date=3 October 2008|publisher=[[British Broadcasting Corporation]]|accessdate=17 October 2008}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/business/2008/jun/18/harrypotter.artsandentertainment|title=Harry Potter breaks 400m in sales|date=18 June 2008|publisher=Guardian News and Media Limited|accessdate=17 October 2008 | location=London | first=Guy | last=Dammann}}</ref> [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಹಾಗೂ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಗಳನ್ನು ಬ್ಲೋಮ್ಸ್ ಬರಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ,<ref>{{cite book|last=Rowling|first=J.K.|title=Harrius Potter et Philosophi Lapis|coauthors=Needham, P.|publisher=Bloomsbury USA Children's Books|year=2003|isbn=1582348251|language=Latin}}</ref><ref>{{cite book|last=Rowling|first=J.K.|coauthors=Wilson, A.|title=Άρειος Ποτηρ καὶ ἡ τοῦ φιλοσόφου λίθος|publisher=Bloomsbury USA Children's Books|year=2004|isbn=158234826X|language=[[Ancient Greek]]}}</ref> ಹಾಗೂ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್‌ನ ಅನುವಾದವನ್ನು "ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್‌ ಗದ್ಯದ ಒಂದು ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿ" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Brennan2005ReviewAncientGreek">{{cite journal|last=Brennan|first=T.|date=7 August 2005|title=J. K. Rowling, Harry Potter and the Philosopher's Stone. Translated into Ancient Greek by Andrew Wilson|journal=Bryn Mawr Classical Review|publisher=[[Bryn Mawr College]]|url=http://bmcr.brynmawr.edu/2005/2005-08-07.html|accessdate=16 May 2009}}</ref> ===ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳು=== ಎರಡನೆಯ ಪುಸ್ತಕ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಛೆಂಬರ್ ಆಫ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್'' , ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ೨ ಜುಲೈ ೧೯೯೮ರಂದು ಯುಕೆ ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೨ ಜೂನ್‌ ೧೯೯೯ರಂದು ಯುಎಸ್ ನಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Harry Potter UK Release Dates">{{cite news|url=http://www.thestar.com/entertainment/article/235354|title=A Potter timeline for muggles|date=14 July 2007|publisher=[[Toronto Star]]|accessdate=27 September 2008}}</ref><ref name="Harry Potter US — Scholastic">{{cite web|url=http://www.scholastic.com/harrypotter/books/author/index.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080822142647/http://www.scholastic.com/harrypotter/books/author/index.htm|archivedate=2008-08-22|title=Harry Potter: Meet J.K. Rowling|publisher=Scholastic Inc|accessdate=27 September 2008}}</ref> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಪ್ರಿಸ್ನರ್ ಒಫ್ ಅಸ್ಕಬಾನ್'' ಅನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಯುಕೆ ಯಲ್ಲಿ ೮ ಜುಲೈ ೧೯೯೯ರಂದು ಹಾಗೂ ಯುಎಸ್ ನಲ್ಲಿ ೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೯೯ರಂದು ಪ್ರಕಾಶಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Harry Potter UK Release Dates" /><ref name="Harry Potter US — Scholastic" /> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಗೊಬ್ಲೆಟ್ ಒಫ್ ಫೈಯರ್'' ೮ ಜುಲೈ ೨೦೦೦ರಂದು ಬ್ಲುಮ್ಸ್ ಬರಿ ಹಾಗೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಣ ಎರಡೂ ಕಡೆಯಲ್ಲು ಏಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/books/2000/jul/19/jkjoannekathleenrowling|title=Speed-reading after lights out|date=19 July 2000|publisher=Guardian News and Media Limited|accessdate=27 September 2008 | location=London}}</ref> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಒಫ್ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್'' ಸರಣಿಯಲ್ಲೇ ಅತಿ ಉದ್ದ ಪುಸ್ತಕ, ಯುಕೆ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ೭೬೬ ಪುಟಗಳು ಹಾಗೂ ಯುಎಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ೮೭೦ ಪುಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C03EFDC163CF937A25754C0A9659C8B63|title=Harry Potter and the Internet Pirates|publisher=The New York Times|accessdate=21 August 2008 | first=Amy | last=Harmon | date=14 July 2003}}</ref> ೨೧ ಜೂನ್ ೨೦೦೩ರಂದು ಇದನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/uk/2003/jan/16/harrypotter.books|title=Harry Potter and the hottest day of summer|last=Cassy|first=John|date=16 January 2003|publisher=Guardian News and Media Limited|accessdate=27 September 2008 | location=London}}</ref> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಹಾಫ್-ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌'' ಅನ್ನು ೧೬ ಜುಲೈ ೨೦೦೫ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಇದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ೨೪ ಘಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ೧೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/arts/4113663.stm|title=July date for Harry Potter book |date=21 December 2004|publisher=BBC|accessdate=27 September 2008}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6912529.stm|title=Harry Potter finale sales hit 11&nbsp;m |publisher=BBC News|accessdate=21 August 2008 | date=23 July 2007}}</ref> ಏಳನೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಕಾದಂಬರಿ, ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದ ಡೆತ್‌ಲಿ ಹ್ಯಾಲೋಸ್|ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಡೆತ್ಲಿ ಹ್ಯಾಲ್ಲ್ಲೊಸ್]]'' ,೨೧ ಜುಲೈ ೨೦೦೭ರಂದು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6320733.stm|title=Rowling unveils last Potter date |date=1 February 2007|publisher=BBC|accessdate=27 September 2008}}</ref> ಇದರ ಬಿಡುಗಡೆಯ ೨೪ ಘಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ೧೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟಗೊಂಡವು: ೨.೭ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ಯುಕೆ ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ೮.೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ನಲ್ಲಿ.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6912529.stm|title=Harry Potter finale sales hit 11&nbsp;m |date=23 July 2007|publisher=BBC|accessdate=20 August 2008}}</ref> ===ಚಲನಚಿತ್ರದ ರೂಪಾಂತರ=== {{Main|Harry Potter and the Philosopher's Stone (film)}} [[File:HP1 posters.JPG|thumb|300px|right|ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಯುರೋಪ್ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕಾದ ಭಿತ್ತಿಪತ್ರಗಳು]] ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಪುಸ್ತಕಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಹಕ್ಕನ್ನು ರೌಲಿಂಗ್ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್‌ಗೆ £೧ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ($೧,೯೮೨,೯೦೦) ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು.<ref name="WiGBPd About Harry">{{cite news |url=http://www.accio-quote.org/articles/2000/0700-austfinrev-bagwell.html|publisher=[[The Australian Financial Review]]|title=WiGBPd About Harry|date=19 July 2000|accessdate=26 May 2007}}</ref> ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವು ಬ್ರಿಟೀಷರಿಗೇ ಇರಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿ ರೋಲಿಂಗ್‌ ಬೆಡಿಕೆಯನ್ನಿಟ್ಟರು, ಆದರೆ ಡಂಬಲ್‌ಡೋರ್‌ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರಿಚರ್ಡ್ ಹ್ಯಾರಿಸ್‌ರಂತಹ ಐರಿಷ್ ನಟರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಏಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯರ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ವಿದೇಶಿ ನಟರನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.<ref name="Harry Potter and the Philosopher's Stone">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/2001/nov/16/jkjoannekathleenrowling|publisher=Guardian Unlimited|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone|date=16 November 2001|accessdate=26 May 2007 | location=London}}</ref> ವ್ಯಾಪಕವಾದ ನಟವರ್ಗದ ನೇಮಕಾತಿಯ ನಂತರ,<ref>{{cite news|url=http://movies.warnerbros.com/pub/movie/releases/harrycast.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070404184713/http://movies.warnerbros.com/pub/movie/releases/harrycast.html|archivedate=2007-04-04|publisher=Warner Brothers|title=Daniel Radcliffe, Rupert Grint and Emma Watson bring Harry, Ron and Hermione to life for Warner Bros. Pictures: Harry Potter and the Sorcerer’s Stone|date=21 August 2000|accessdate=26 May 2007}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಲೀವ್ಸ್‌ಡೆನ್ ಫಿಲಂ ಸ್ಟುಡಿಯೊಗಳು ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ತಯಾರಿಕೆ ಜುಲೈ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.<ref name="greg">{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/feature/comingsoon.html|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (2001)|accessdate=30 May 2007|author=Schmitz, Greg Dean|publisher=Yahoo!|archive-date=29 ಮೇ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070529214251/http://movies.yahoo.com/feature/comingsoon.html|url-status=dead}}</ref> ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೊನ್'' ೧೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೧ರಂದು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref name="BBCFilmPreview">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/film/1634408.stm |title=Potter Casts Spell at World Premiere |accessdate=23 September 2007 |date=15 November 2001 |publisher=BBC News}}</ref><ref>{{cite news |url=http://uk.movies.ign.com/articles/034/034103p1.html |title=Bewitched Warner Bros. Delays Potter |accessdate=8 July 2007 |date=17 May 2000 |publisher=IGN |author=Brian Linder |archive-date=9 ಫೆಬ್ರವರಿ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120209125829/http://uk.movies.ign.com/articles/034/034103p1.html |url-status=dead }}</ref> ರೋಟನ್ ಟೊಮ್ಯಾಟೊಯಿಸ್‌ನ ಒಂದು ೭೮% ಹೊಸ ಅಂಕನೀಡುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಮರ್ಶಕರ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದವು,<ref>{{cite web|url=http://www.rottentomatoes.com/m/harry_potter_and_the_sorcerers_stone/ |title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (2001) |accessdate=8 July 2007 |publisher=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> ಮತ್ತು ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ೬೪% ಅಂಕಗಳಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು "ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನುಮೋದನೆಯ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು" ಬಿಂಬಿಸಿದ್ದವು.<ref>{{cite web |url=http://www.metacritic.com/video/titles/harrypotterandthesorcerersstone |title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone |accessdate=20 July 2007 |publisher=[[Metacritic]] |archive-date=11 ಜುಲೈ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090711202402/http://www.metacritic.com/video/titles/harrypotterandthesorcerersstone |url-status=deviated |archivedate=11 ಜುಲೈ 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090711202402/http://www.metacritic.com/video/titles/harrypotterandthesorcerersstone }}</ref> ===ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ಸ್‌=== {{Main|Harry Potter and the Philosopher's Stone (video game)}} ವಿರಳವಾಗಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ವೀಡಿಯೋ ಗೇಮ್ಸ್ ೨೦೦೧ ಮತ್ತು ೨೦೦೩ ರ ನಡುವಣ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು, ಅವು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಅಂಡ್ ದ ಸೋರ್ಸರರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಎಂಬ ಅಮೇರಿಕನ್ ಶಿರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಕಾರರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು: {| class="wikitable sortable" |- ! ಪ್ರಕಾಶಕ ! ವರ್ಷ ! ಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರ್ಮ್ ! ಮಾದರಿ ! class="unsortable"| ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್ ಅಂಕ ! class="unsortable"| ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ | 2001 | ಎಮ್‌ಎಸ್ ವಿಂಡೋಸ್ | ರೋಲ್-ಪ್ಲೇಯಿಂಗ್ ಗೇಮ್<ref>{{cite web|url=http://uk.pc.ign.com/articles/166/166530p1.html|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (PC)|last=Casamassina|first=M.|date=16 November 2001|publisher=IGN Entertainment, Inc.|accessdate=25 May 2009|archive-date=7 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090907015004/http://uk.pc.ign.com/articles/166/166530p1.html|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center"| ೬೫%<ref>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/pc/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (PC)|publisher=CBS Interactive Inc.|accessdate=26 May 2009|archive-date=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090804124249/http://www.metacritic.com/games/platforms/pc/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|url-status=deviated|archivedate=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804124249/http://www.metacritic.com/games/platforms/pc/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone}}</ref> |- | ಆಸ್ಪೈರ್ | ೨೦೦೨ | ಮ್ಯಾಕ್ ಒಎಸ್ ೯ | ರೋಲ್-ಪ್ಲೇಯಿಂಗ್ ಗೇಮ್<ref>{{cite web|url=http://uk.mac.ign.com/objects/855/855445.html|title=Harry Potter and The Sorcerer's Stone (Mac)|publisher=IGN Entertainment, Inc.|accessdate=25 May 2009|archive-date=15 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100215013134/http://uk.mac.ign.com/objects/855/855445.html|url-status=dead}}</ref><ref name="CVG2002HPSS" /> | style="text-align:center"| (ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ)<ref name="MetacriticSearchHPCSgames">{{cite web|url=http://www.metacritic.com/search/process?sort=relevance&termType=all&ts=Harry+Potter+and+the+Sorcerer%27s+Stone&ty=3&x=0&y=0|title=Search results: Harry Potter and the Sorcerer's Stone (games)|publisher=CBS Interactive Inc.|accessdate=26 May 2009}}</ref> | ವಿಂಡೋಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯಂತೆಯೇ<ref name="CVG2002HPSS">{{cite web|url=http://www.computerandvideogames.com/article.php?id=27945|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone (Mac)|date=15 April 2002|publisher=Future Publishing Limited|accessdate=25 May 2009}}</ref> |- | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ | ೨೦೦೧ | ಗೇಮ್ ಬಾಯ್ ಕಲರ್ | ರೋಲ್ ಪ್ಲೇಯಿಂಗ್ ಗೇಮ್<ref>{{cite web|url=http://uk.gameboy.ign.com/objects/017/017223.html|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (GBC)|publisher=IGN Entertainment, Inc.|accessdate=25 May 2009|archive-date=9 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110209171948/http://uk.gameboy.ign.com/objects/017/017223.html|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center"| (ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ)<ref name="MetacriticSearchHPCSgames" /> | &nbsp; |- | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ | ೨೦೦೧ | ಗೇಮ್ ಬಾಯ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ | "ಅಡ್ವೆಂಚರ್/ಪಜಲ್" ಗೇಮ್<ref>{{cite web|url=http://uk.gameboy.ign.com/objects/017/017222.html|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (GBA)|accessdate=25 May 2009|archive-date=26 ಜುಲೈ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090726050912/http://uk.gameboy.ign.com/objects/017/017222.html|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center"| ೬೪%<ref>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/gba/harrypotter?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (GBA)|publisher=CBS Interactive Inc.|accessdate=26 May 2009|archive-date=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090804123155/http://www.metacritic.com/games/platforms/gba/harrypotter?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|url-status=deviated|archivedate=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804123155/http://www.metacritic.com/games/platforms/gba/harrypotter?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone}}</ref> | &nbsp; |- | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ | ೨೦೦೩ | ಗೇಮ್ ಕ್ಯೂಬ್ | "ಆಕ್ಷನ್ ಅಡ್ವೆಂಚರ್"<ref>{{cite web|url=http://uk.cube.ign.com/objects/570/570187.html|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone (GameCube)|publisher=IGN Entertainment, Inc.|accessdate=25 May 2009|archive-date=28 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090828234635/http://uk.cube.ign.com/objects/570/570187.html|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center"| ೬೨%<ref>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/cube/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (Cube)|publisher=CBS Interactive Inc.|accessdate=26 May 2009|archive-date=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090804123145/http://www.metacritic.com/games/platforms/cube/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|url-status=deviated|archivedate=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804123145/http://www.metacritic.com/games/platforms/cube/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone}}</ref> | &nbsp; |- | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ | ೨೦೦೧ | ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ | ರೋಲ್ ಪ್ಲೇಯಿಂಗ್ ಗೇಮ್<ref>{{cite web|url=http://uk.psx.ign.com/objects/016/016595.html|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (PS)|accessdate=25 May 2009|archive-date=24 ನವೆಂಬರ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091124125028/http://uk.psx.ign.com/objects/016/016595.html|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center"| ೬೪%<ref>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/psx/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (PSX)|publisher=CBS Interactive Inc.|accessdate=26 May 2009|archive-date=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090804123200/http://www.metacritic.com/games/platforms/psx/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|url-status=deviated|archivedate=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804123200/http://www.metacritic.com/games/platforms/psx/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone}}</ref> | &nbsp; |- | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ | ೨೦೦೩ | ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ ೨ | "ಆಕ್ಷನ್ ಅಡ್ವೆಂಚರ್"<ref>{{cite web|url=http://uk.ps2.ign.com/objects/570/570208.html|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone (PS2)|publisher=IGN Entertainment, Inc.|accessdate=25 May 2009}}</ref> | style="text-align:center"| ೫೬%<ref>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/ps2/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (PS2)|publisher=CBS Interactive Inc.|accessdate=26 May 2009|archive-date=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090804124255/http://www.metacritic.com/games/platforms/ps2/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|url-status=deviated|archivedate=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804124255/http://www.metacritic.com/games/platforms/ps2/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone}}</ref> | &nbsp; |- | ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ | ೨೦೦೩ | ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್‌ | "ಆಕ್ಷನ್ ಅಡ್ವೆಂಚರ್"<ref>{{cite web|url=http://uk.xbox.ign.com/objects/570/570190.html|title=Harry Potter and the Philosopher's Stone (Xbox)|publisher=IGN Entertainment, Inc.|accessdate=25 May 2009|archive-date=30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091030185943/http://uk.xbox.ign.com/objects/570/570190.html|url-status=dead}}</ref> | style="text-align:center"| ೫೯%<ref>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/xbx/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|title=Harry Potter and the Sorcerer's Stone (Xbox)|publisher=CBS Interactive Inc.|accessdate=26 May 2009|archive-date=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090804123207/http://www.metacritic.com/games/platforms/xbx/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone|url-status=deviated|archivedate=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804123207/http://www.metacritic.com/games/platforms/xbx/harrypotterandthesorcerersstone?q=Harry%20Potter%20and%20the%20Sorcerer%27s%20Stone}}</ref> | &nbsp; |} ==ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿವಾದ== {{Main|Religious debates over the Harry Potter series}} ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಫಿಲಾಸಫರ್‍ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಸರಣಿಗಳು ಅತೀಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸೈತಾನಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿವಾದವನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿತು. ಅಮೇರಿಕಾದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕೆಂಬ ಕಾನೂನು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾಟ-ಮಂತ್ರವನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯೆಂದು ಸರಕಾರವೇ ಅಂಗೀಕರಿಸಿರುವಾಗ ಈ ಸರಣಿಯ ಕಥಾ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯವಾಗಿಸುವುದು ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಆಡಳಿತದ ಮಧ್ಯೆ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಾದಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು.<ref name="timeline">{{cite web|title=Next installment of mom vs. Potter set for Gwinnett court|author=Ben Smith|work=Atlanta Journal-Constitution|url=http://www.ajc.com/metro/content/metro/gwinnett/stories/2007/05/28/0529metPOTTER.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070601155533/http://www.ajc.com/metro/content/metro/gwinnett/stories/2007/05/28/0529metPOTTER.html|archivedate=1 June 2007|year=2007|accessdate=8 June 2007}}</ref><ref name="mallory1">{{cite news|url=http://msnbc.msn.com/id/15127464/ |title=Georgia mom seeks Harry Potter ban|agency=Associated Press|date = 4 October 2006}}</ref><ref name="mallory2">{{cite web|title=Harry Potter Appeal Update|author=Laura Mallory|url=http://www.hisvoicetoday.org/hpappeal.htm|year=2007|accessdate=16 May 2007|publisher=HisVoiceToday.org|archive-date=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070204020330/http://www.hisvoicetoday.org/hpappeal.htm|url-status=deviated|archivedate=19 ಜನವರಿ 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120119011624/http://www.hisvoicetoday.org/hpappeal.htm}}</ref> ಈ ನಡುವೆ ೧೯೯೯-೨೦೦೧ರ ಅಮೇರಿಕಾನ್ ಲೈಬ್ರೆರಿ ಆಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="Knapp2003InDefenseOfHP" /> ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಸರಣಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿರೋಧ ಇತರ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. ಗ್ರಿಸ್ ಮತ್ತು [[ಬಲ್ಗೇರಿಯ|ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ]] ದೇಶಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಚರ್ಚುಗಳು ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಸರಣಿಯ ವಿರುದ್ಧ ದೊಡ್ಡ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ನಡೆಸಿದವು.<ref name="bulgaria">{{cite web|title=Bulgarian church warns against the spell of Harry Potter|author=Clive Leviev-Sawyer|work=Ecumenica News International|url=http://www.eni.ch/articles/display.shtml?04-0394|year=2004|accessdate=15 June 2007|archive-date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928131739/http://www.eni.ch/articles/display.shtml?04-0394|url-status=deviated|archivedate=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070928131739/http://www.eni.ch/articles/display.shtml?04-0394}}</ref><ref name="thrace">{{cite web|title=Church: Harry Potter film a font of evil|work=Kathimerini|url=http://www.ekathimerini.com/4dcgi/_w_articles_politics_100021_14/01/2003_25190|year=2003|accessdate=15 June 2007}}</ref> [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್|ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಎಮಿರೆಟ್ಸ್‌]]ನ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು [[ಇರಾನ್|ಇರಾನ್‌]]ನ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಈ ಪುಸ್ತಕ ಸರಣಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವು.<ref name="UAE">{{cite news|title=Emirates ban Potter book|work=BBC News|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1816012.stm|accessdate=10 July 2007 | date=12 February 2002}}</ref><ref name="Iran">{{cite web|title=Iranian Daily: Harry Potter, Billion-Dollar Zionist Project|work=The Mimri blog|url=http://www.thememriblog.org/blog_personal/en/2269.htm|accessdate=10 September 2007}}</ref> ಆದರೆ ಈ ಸರಣಿ ಮೇಲಿನ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಇಬ್ಭಾಗಗೊಂಡವು. ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ''ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಪೋರ್ಟ್'' ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಅಗೌರವ ತೋರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಟಿಕಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ಸರಣಿ ಇಂದ್ರ ಜಾಲ ಮತ್ತು ಮಾಯಾ ಜಗತಿನ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದ್ದು, ಸೃಷ್ಠಿಯ ಮೂಲವನ್ನು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿತು.<ref>{{cite journal|last=O'Brien|first=M.|date=21 April 2003|journal=[[Catholic World Report]]|url=http://www.leannepayne.com/harrypotter/HarryPotter-PaganizationOfChildren.pdf|accessdate=15 May 2009|title=Harry Potter - Paganization of Children|archive-date=20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210420124020/http://www.leannepayne.com/harrypotter/HarryPotter-PaganizationOfChildren.pdf|url-status=dead}}</ref> ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಜೋಸೆಫ್ ರಾಟ್‌ಜಿಂಗರ್ ಆ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ [[ಪೋಪ್]] ಆದರು ಆದರೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಂಬಿಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು "ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿ ಪ್ರಲೋಭನ, ಇವು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಾರದೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡವು ಮತ್ತು ಅತ್ಮದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಆಳವಾದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮವು ಸರಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇ ನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ" ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದರು,<ref name="MalvernHPAndVaticanEnforcer">{{cite news|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article543766.ece|title=Harry Potter and the Vatican enforcer|last=Malvern|first=J.|date=14 July 2005|publisher=The Times|accessdate=15 May 2009|location=London|archive-date=15 ಮೇ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090515003800/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article543766.ece|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ನಮ್ತರದ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.<ref name="Pope Opposes Harry Potter Novels">{{cite news|url=http://www.lifesite.net/ldn/2005/jul/05071301.html|publisher=LifeSite News|title=Pope Opposes Harry Potter Novels - Signed Letters from Cardinal Ratzinger Now Online|date=13 July 2005|accessdate=13 March 2007|archive-date=28 ಏಪ್ರಿಲ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070428081100/http://www.lifesite.net/ldn/2005/jul/05071301.html|url-status=dead}}</ref> ವೆಸ್ಟ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌ನ ಆರ್ಚ್ ಬಿಷಪ್‌ಗಳ ವಕ್ತಾರರೊಬ್ಬರು ಕಾರ್ಡಿನನ್ ರಾಟ್ಜಾಂಗರ್‌ರ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅಧಿಕೃತವಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದರು.<ref name="MalvernHPAndVaticanEnforcer" /> ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಯೋಮಾನದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚ್ ಪಕ್ಷವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಾನ್‌ಸೈನರ್ ಪೀಟರ್ ಫೀಟ್‌ವುಡ್, ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್'' ಕಥೆಗಳು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನ್ವಿವಿರೋಧಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಹೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟದರ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೇ ರೋಲಿಂಗ್ ಕ್ರಿಶ್ಚನ್ ಪರವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ದೈತ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ತ್ಯಾಗದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಈ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದಿದ್ದರು.<ref name="MalvernHPAndVaticanEnforcer" /><ref name="Fields2007HPSociologicalImagination">{{cite journal|last=Fields|first=J.W.|year=2007|title=''Harry Potter'', Benjamin Bloom, and the Sociological Imagination|journal=International Journal of Teaching and Learning in Higher Education|volume=19|issue=2|issn=1812-9129|url=http://www.isetl.org/ijtlhe/pdf/IJTLHE160.pdf|accessdate=15 May 2009|archive-date=18 ಆಗಸ್ಟ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100818204930/http://www.isetl.org/ijtlhe/pdf/IJTLHE160.pdf|url-status=dead}}</ref> ಕೆಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಪಂದನೆಗಳು ಗುಣಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದವು. ಸೈದಾಂತಿಕ ದೃಷ್ಠಿಕೋನದಿಂದಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಧಾಳಿಗಳು ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ರೋಲಿಂಗ್ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಗದ್ದಲವೆಬ್ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಉಪದೇಶವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ನನಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ತೃಪ್ತಿ ತಂದ ಮತ್ತು ಕುತೂಹಲ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಇದು ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎನ್ನುವುದು.<ref name="womanyear">{{cite news|title=Time Person of the Year Runner Up: JK Rowling|url=http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1695388_1695436,00.html|accessdate=23 December 2007|date=19 December 2007|archive-date=21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071221164141/http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1695388_1695436,00.html|url-status=deviated|archivedate=21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071221164141/http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1695388_1695436,00.html}}</ref> ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ವಾಸ್ತವತೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ, ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೇಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಎಮಿಲಿ ಗ್ರೈಸಿಂಗರ್ ಬರೆದರು, ಅವರು ಹ್ಯಾರಿಯ ಮೊದಲ ಪ್ಯಸೇಜ್ ಅನ್ನು ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ೯¾ ಮೂಲಕ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಭರವಸೆಯ ಒಂದು ಅನ್ವಯಿಕೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಟೊಪ್ಪಿಯ ಜೊತೆಗಿನ ಮೊದಲ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಅವನು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹ್ಯಾರಿಯು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಿದರು. ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಯ ತಾಯಿಯ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಸರಣಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಆತನಿಗೆ ಅದು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವ ರೀತಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಆಕೆ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ, ಆಳವಾದ ಜಾದು ಮಾಟಗಾರರು ಜಾದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಾಟರ್ ಪಡೆಯುವುದು ಹಾಗೂ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುವ ವೊಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಟ್, ಇದನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲನಾಗುವುದು ಮೂಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಆಕೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ.<ref>{{cite journal|last=Griesinger|first=E.|year=2002|title=Harry Potter and the "deeper magic": narrating hope in children's literature|journal=Christianity and Literature|volume=51|issue=3|pages=455–480|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_hb049/is_3_51/ai_n28919307/|accessdate=15 May 2009|archiveurl=https://archive.is/20120629010616/http://findarticles.com/p/articles/mi_hb049/is_3_51/ai_n28919307/|archivedate=29 ಜೂನ್ 2012|url-status=live}}</ref> ==ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ವಿಷಯ ವಸ್ತುಗಳು == ರಾಲಿಂಗ್‌ ಹನ್ನೆರಡನೇ ವರ್ಷದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಫಿಲಿಫ್‌ ನೆಲ್‌ ಜಾನೆ ಔಷ್ಟೆನ್‌ ಪ್ರಭಾವವನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೋರ್ಪಡಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಇಬ್ಬರೂ ಕೂಡ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಓದುವಂತಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು,ಅಂದರೆ ಹಲವಾರು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಚಿತ್ರಿಸಿ ನಂತರ ಪಾತ್ರವಿವರಣೆಯು ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಮತ್ತು ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸಿರಿಯಸ್‌ ಬ್ಲಾಕ್‌ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವು ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರವಾಗಿದ್ದು ಮೂರು ಮತ್ತು ಐದನೇ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರವು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಔಷ್ಟನ್‌ನ ಕಥಾನಾಯಕಿಯಂತೆ ಹ್ಯಾರಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪುಸ್ತಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲೂ ತನ್ನ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮರುವಿಮರ್ಷೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‍'' ನ ಕೆಲವೊಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಯು ಔಷ್ಟನ್‌ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಯನ್ನೇ ನೆನಪಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ಉದ್ರಿಕ್ತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವುದು. ಎರಡೂ ಲೇಖಕರೂ ಕೂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಡಂಬಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳ ಚಾರಿತ್ರ್ಯಕ್ಕನುಗುಣವಾದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ನೆಲ್‌ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ರಾಲಿಂಗ್‌ಳ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಡಿಕೆನ್ಸ್‌ ಕಥೆಗಳಂತೆ<ref>{{cite book|last=Nel|first=P.|title=J.K. Rowling's Harry Potter novels: a reader's guide|publisher=Continuum International|year=2001|chapter=The Author|pages=13–15|isbn=0826452329|url=https://books.google.com/?id=qQYfoV62d30C&pg=PA27&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+|accessdate=15 May 2009}}</ref> ಹೆಚ್ಚು ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಮಾಂದ ಕೊಕರೆಲ್‌ ವಿಮರ್ಷಿಸಿದಂತೆ ಜರ್ಮನ್‌ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ರೋಮ್‌ನ ಹಳೆಯ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಯಜಮಾನರುಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Cockrell2004Password">{{cite book |last=Cockrell|first=A.|title=The ivory tower and Harry Potter|editor=Whited, L.|publisher=University of Missouri Press|year=2004|pages=23–24 |chapter=Harry Potter and the Secret Password|isbn=0826215491 |url=https://books.google.com/?id=iO5pApw2JycC&pg=PA261&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+ | accessdate=15 May 2009 }}</ref> ರಾಲಿಂಗ್‌, ನಾರ್ನಿಯಾ ಶ್ರೇಣಿಯ ಬರಹಗಾರನಾದ ಸಿ.ಎಸ್‌.ಲೆವಿಸ್‌ ನಂತೆ, ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತದೇನೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. ನೆಲ್‌ ಮತ್ತು ಗಮನಿಸಿದ ಅಂಶವೆನೆಂದರೆ ಬಹಳ ಉತ್ತಮ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತಿಗಳಂತೆ ರಾಲಿಂಗ್‌ ಕೂಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹೊಳಪು, ಮಕ್ಕಳ ಅಥವಾ ಹಿರಿಯರ ಕಲ್ಪನೆಗಳು, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಬಹುದಾದ ಕಥೆಗಳು, ''ಬೆಳವಣಿಗೆ ಚಿತ್ರಣ'' ಮುಂತಾದವುಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.<ref>{{cite book|last=Nel|first=P.|title=J.K. Rowling's Harry Potter novels: a reader's guide|publisher=Continuum International|year=2001|chapter=The Novels|pages=51–52|isbn=0826452329|url=https://books.google.com/?id=qQYfoV62d30C&pg=PA27&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+|accessdate=15 May 2009}}</ref> ಹಲವು ವಿಮರ್ಷಕರು ''ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ನ್ನು ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಮರಣಿಸಿದ ರೊಲಾಡ್‌ ದಾಲ್‌ನ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ೧೯೭೦ರಿಂದ ಹಲವಾರು ಲೇಖಕರು ರೊಲಾಡ್‌ ದಾಲ್‌ನ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿ ಜನಪ್ರಿಯರಾದರೂ ಕೂಡ ಯಾರು ಕೂಡ ಜನಪ್ರೀಯತೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಹತ್ತಿರ ನಿಲ್ಲಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ''ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲುವಂತಾಯಿತು. ಹತ್ತು ಉತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು ಪುಸ್ತಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೇ ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ೧೯೯೦ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದ ನಿಜವಾದ ಜನಪ್ರೀಯ ಲೇಖಕನೆಂದರೆ ಆರ್‌.ಎಲ್‌.ಸ್ಟೈನ್‌. ''ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌'' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹಲವು ಪಾತ್ರಗಳು ದಾಲ್‌ನ ಕಥೆಗಳ ಮರುಜೋಡಿತ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹ್ಯಾರಿಯನ್ನು ದರ್ಸ್ಲೆ ದಂಪತಿಗಳು ಆಳಿನಂತೆ ನೋಡಿದಂತೆ ''ಜೆಮ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಗೈಂಟ್‌ ಪಿಚ್‌'' ನ ನಾಯಕನು ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮನ ಹತ್ತಿರ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ ಒಬ್ಬರು ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಒಬ್ಬರು ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಹೇಗೆಂದರೆ ಹ್ಯಾರಿಯು ಸಣ್ಣವನಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ದೊಡ್ಡವರಂತೆ ಯೋಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ.<ref name="Eccleshare2002GuidePublishing" /> ಗ್ರಂಥಪಾಲಕನಾದ ನ್ಯಾನ್ಸಿ ನ್ಯಾಪ್‌ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ವಿಭಾಗದ ಫ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಸ್ಟೆಪನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌ ಗಮನಿಸಿದಂತೆ ಲವಲವಿಕೆ ಮತ್ತು ವರ್ಣನೆಗಳು ಡೈಗೊನ್‌ ಅಲ್ಲೆಯಂತೆ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಜನಾಕರ್ಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವಂತೆ ಇದೆ.<ref name="Knapp2003InDefenseOfHP" /><ref name="Brown2002MarketingForMuggles" /> ಟ್ಯಾಡ್‌ ಬ್ರೆನ್ನಾನ್‌ನ ವಿಮರ್ಶೆಯಂತೆ ರಾಲಿಂಗ್‌ಳ ಬರವಣಿಗೆಯು ಹೊಮರ್‌ನ ಶೀಘ್ರತೆ, ನೋವು ಮತ್ತು ನೇರ ನೀರೂಪಣೆಯ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.<ref name="Brennan2005ReviewAncientGreek" /> ಸ್ಟೆಪನ್ ಕಿಂಗ್‌ ಸೂಚಿಸಿದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಲ್ಲಿ " ಕ್ರಿಡಾಸಕ್ತ ಕಲ್ಪನಾಹಾರಿ ಕಥೆಗಳು ಬ್ರಟೀಷರು ಸಮರ್ಥ"ರೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೆಲಸಮಾಡಿದ ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ ರಾಲಿಂಗ್‌ ಕಿಲಕಿಲ ನಗೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ವೇಗದ ಕೆಲಸದ ಗತಿಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾಳೆ ಎಂದಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite journal|author=[[Stephen King]]|date=23 July 2000|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/books/00/07/23/reviews/000723.23kinglt.html|accessdate=16 May 2009}}</ref> ನಿಕೋಲಸ್ ಟಕರ್ ಮುಂಚಿನ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ '' ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡಿಯನ್ ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆಗಳ ಕಡೆಗಿನ ಮರು ಅವಲೋಕನ ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್ ಇದು ಒಂದು ಹಳೆಯ-ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಶಾಲೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅವರ ಅಡ್ಡಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆ ಮಕ್ಕಳ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಡರ್ಸ್ಲೇಯ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು ಅವುಗಳ ಗೋಚರಿಕೆಯಿಂದ ಸರಳವಾಗಿ ತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಪಿಲ್ಕ್‌ರ ಕ್ಯಾಟ್ ಮಿಸೆಸ್. ನಾರಿಸ್‌ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೆಟ್ಟ ಅಥವಾ ದ್ವೇಷಭಾವನೆಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಬದಲಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಅನುಚಿತವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅನಾಥನಾದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ನಾಯಕನು ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಆದರೆ ದುರ್ಬಲರೆಡೆಗೆ ಗಮನವನ್ನು ಹರಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವರ ರಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite journal|last=Tucker|first=N.|year=1999|title=The Rise and Rise of Harry Potter |journal=Children's Literature in Education|volume=30|issue=4|pages=221–234|doi=10.1023/A:1022438704330}}</ref> ಹಲವಾರು ಇತರ ಟಿಪ್ಪಣಿಕಾರರು ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಲವಾರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಏಕಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಉನ್ನತ ಅಂತಸ್ತುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಮಾಜವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.<ref name="Fields2007HPSociologicalImagination" /> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾರಿನ್ ವೆಸ್ಟರ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಇವರು ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದ ಬ್ರಿಟನ್ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಸಮಾನರೀತಿಗಳನ್ನು ವಿಶದಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ: ಒಂದು ವರ್ಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಲ್ಲಿ ಅವನತಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು ಆದರೆ ಇದು ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಂತಸ್ತಿನ ಮೂಲಕ ಮೇಲಿನಸ್ತರಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಹಾಗ್ವರ್ಟ್ಸ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಬಹು-ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ; ಹಲವಾರು ಬುದ್ದಿವಂತ ಜಾತಿಗಳ ನಡುವಣ ವರ್ಣದ ಸಂಗತಿಗಳು; ಮತ್ತು ಸ್ಕೂಲ್ ಬುಲ್ಲಿಯಿಂಗ್.<ref>{{cite book |last=Westman|first=K.E.|title=The ivory tower and Harry Potter|editor=Whited, L.|publisher=University of Missouri Press|year=2004|pages=306–308 |chapter=Specters of Thatcherism|isbn=0826215491 |url=https://books.google.com/?id=iO5pApw2JycC&pg=PA261&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+ | accessdate=15 May 2009 }}</ref> ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಕಾನೂನಿನ ನೀತಿಯು ಅಡಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸುಸಾನ್ ಹಾಲ್ ಬರೆದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಐಂದ್ರಜಾಲಿಕ ಸಂಪುಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನಿಗೆ, ಬದ್ಧತೆಗೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ನ್ಯಾಯಿಕ ಸವಾಲಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವೊಲ್ಡಾಮೊರ್ಟ್‌ ತನ್ನದೇ ಆದ ಹುಚ್ಚು ಭಯಂಕರವಾದ ರೂಪದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆತರಲು ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. ಮಾಯಾಜಾಲದ ಕಾನೂನಿನ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಅತ್ಯಂತ ಶಿಸ್ತಿನ ಕಾನೂನಿನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತರುವ ಮನಸ್ಥಿಯ ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಯೋನ್‌ಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹರ್ಮಿಯೋನ್ ಗಮನಿಸಿದಂತೆ ಫಿಲಾಸಪರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೋನನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಮಾಯಾಜಾಲದ ಶಕ್ತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಪರಿಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಂದ್ರಜಾಲಿಕ ವಿದ್ಯೆಗಳು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಗರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.<ref name="Hall2003RuleOfLaw">{{cite book|last=Hall|first=S.|title=Reading Harry Potter|editor=Anatol|publisher=Greenwood Publishing|year=2003|pages=147–162|chapter=Harry Potter and the Rule of Law|isbn=0313320675|url=https://books.google.com/?id=-__ICQemqaEC&dq=%22Reading+Harry+Potter:+Critical+essays%22&printsec=frontcover|accessdate=15 May 2009}}</ref> ನೆಲ್‌ನ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಶ್ಲಾಘ್ಯವಲ್ಲದ ಅಂತ್ಯಂತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದವಾದ ಪಾತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರಣ, ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳ ಕಲ್ಪನೆ, ಮತ್ತು ಭೌತವಾದ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ರಾಲಿಂಗ್‌ ಅವಳ,೧೯೯೦ರ ದಶಕಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ವಿಭಿನ್ನಲಿಂಗಿವಿವಾಹ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು ಬರಹಗಾರ್ತಿಯು ಏಕೈಕ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯ ಹಿರಿಯರೊಂದಿಗಿನ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧವು ಪ್ರೀತಿ ವಿಶ್ವಾಸಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇದೇ ಆನಂದದ ಭಾವನೆಯು ಹ್ಯಾರಿ ವೈಸ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದಾಗಲೂ ಮತ್ತು ಮೊದಲು ರಬೀಸ್‌ ಹಾಗ್ರಿಡ್‌ ಮತ್ತು ನಂತರ ರೆಮುಸ್‌ ಲುಪಿನ್‌ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯಸ್‌ ಬ್ಲಾಕ್‌ ಅವರು ತಂದೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ವ್ಯವಹರಿಸಿದಾಗಲೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.<ref name="Cockrell2004Password" /><ref>{{cite book|last=Nel|first=P.|title=J.K. Rowling's Harry Potter novels: a reader's guide|publisher=Continuum International|year=2001|pages=13–15, 47–48|isbn=0826452329|url=https://books.google.com/?id=qQYfoV62d30C&pg=PA27&dq=%22Harry+Potter+and+the+Philosopher%27s+Stone%22+|accessdate=15 May 2009}}</ref> ==ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ== ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರುಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ನೇರವಾಗಿ ಅವರು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಐಹಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಪತ್ರಿಕೆಯು ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ೬ ರಿಂದ ೧೭ ವರ್ಷದ ಒಳಗಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ೬೦% ಮಕ್ಕಳು ಕನಿಷ್ಟ ಒಂದು ಹ್ಯಾರಿ ಪೋಟರ್‌ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತ, ದಕ್ಷಿಣಾಫ್ರಿಕಾ ಸೇರಿ ಇನ್ನುಳಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಕ್ಕಳು ಹ್ಯಾರಿ ಪೋಟರ್‌ ಧಾರಾವಹಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅತೀವ ಉತ್ಸಾಹ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲೆರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳು ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮೊದಲು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಓದಿದ ಮಗುವು ತಾನು ವರ್ಷವೊಂದರಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವುದಕ್ಕಿಂತ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪುಟಗಳನ್ನಾದರೆ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಓದಿಮುಗಿಸುವುದು. ಇದು ಮಕ್ಕಳ ಓದುವ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Knapp2003InDefenseOfHP" /> ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತ ಬರಹಗಾರರು ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.{{Linktext|object lesson}} ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳ ಕುರಿತ ಲೇಖನ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಜೆನ್ನಿಫರ್‍ ಕಾನ್ ಅವರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಬೆದರಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಣಿತಿ ಕಲಿಸಿತ್ತಿದ್ದ ಸ್ನೇಪ್ ಅವರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಕ್ವಿಡಿಷ್ ಕೋಚ್’ ಮಡಮ್ ಹೂಚ್ ಅವರು,ಭೌತಿಕ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಕೆಲವು ಉಪಯುಕ್ತ ತಂತ್ರಗಳಾದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಭೇಧಿಸಿ ಸರಳವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಂತಹ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು.<ref name="Conn2002ClinicalTeachers">{{cite journal|last=Conn|first=J.J.|year=2002|title=What can clinical teachers learn from ''Harry Potter and the Philosopher’s Stone''?|journal=Medical Education|volume=36|issue=12|pages=1176–1181|doi=10.1046/j.1365-2923.2002.01376.x|pmid=12472752}}</ref> ಜೋಯ್ಸ್ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್ ಅವರು ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕವು, ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಐದು ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಈ ರೀತಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ.,"ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ,[[ಸಮಾಜ]] ಮತ್ತು ಸಮಾಜೀಕರಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತಸ್ತು ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳ ಕುರಿತಿದ್ದಾಗಿದೆ".<ref name="Fields2007HPSociologicalImagination" /> ಸ್ಟೆಫೆನ್ ಬ್ರೌನ್ ಅವರು, ಮೊದಲಿನ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪೋಟರ್‍'' ಪುಸ್ತಕದ ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಷೇಶವಾಗಿ ''ಹ್ಯಾರಿ ಪೋಟರ್‍ ಮತ್ತು ಫಿಲೋಸೊಫರ್ಸ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಪುಸ್ತಕವು, ಸಾಕಷ್ಟಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಅಂಕೆ ಮೀರಿದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು. ಮತ್ತು [[ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ಯಮ|ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಾರ್ಯನಿವಾಹಕರು]]ಗಳಿಗೆ, ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾದ [[ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು "ವಿಂಗಡಣೆ,ಯೋಜನೆ,ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಿಕೆಗಳ ಮಾದರಿ ಆಡಳಿತದ" ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಆದರೂ ಅವರು ಕಥೆಗಳನ್ನು "ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ರಾಜನಂತೆ" ಪರಿಗಣಿಸಿ ಬ್ರಾಂಡ್ ಮೂಲಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದರೆಂಬ ಶಿಪಾರಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="Brown2002MarketingForMuggles">{{cite journal|last=Brown|first=S.|year=2002|title=Marketing for Muggles: The Harry Potter way to higher profits|journal=Business Horizons|volume=45|issue=1|pages=6–14 | doi=10.1016/S0007-6813(02)80004-0 }}</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಆಟಿಕೆವಸ್ತುಗಳ ಉತ್ಪಾದಕರಾದ ಹಾಸ್ಬ್ರೋ ಅವರಿಂದ ೨೦೦೦ ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಪರವಾನಿಗೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಬಿರ್ಟೀ ಬೋಟ್ಸ್ ಅವರ ರಿಯಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಅನಾಲಾಗ್ ಉತ್ಪನ್ನ.<ref name="Brown2002MarketingForMuggles" /><ref>{{cite web|url=http://www.timewarner.com/corp/newsroom/pr/0,20812,667633,00.html|title=Hasbro Wins Wide Range of Rights for Harry Potter from Warner Bros. Consumer Products|date=11 February 2000|publisher=Time Warner|accessdate=14 May 2009}}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ವೀಕ್ಷಕನು ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಬಯಸಿದ್ದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ ಮಾಯಾಕನ್ನಡಿಯು (ಡಿಸೈರ್) ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರವಾದ ವೇದನೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ವೈದ್ಯರುಗಳ ಕಾತುರತೆಯು ಹೇಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಒಂದು ರೂಪಕವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal|last=Mansfiled|first=P.|year=2004|title=Accepting what we can earn from advertising's mirror of desire|journal=BMJ|volume=329|pages=1487–1488| doi=10.1136/bmj.329.7480.1487|pmid=15604193|issue=7480|pmc=535993 }}</ref> ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌== {{Wikipedia-Books|Harry Potter}} {{-}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌== {{Reflist|2}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌== {{wikibooks|Muggles' Guide to Harry Potter|Books/Philosopher's Stone|Harry Potter and the Philosopher's Stone}} {{wikiquote}} * [http://www.hp-lexicon.org/about/books/ps/book_ps.html ಬ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರೌಂಡ್ ಇನ್ಫೋರ್ಮೆಷನ್ ಆಂಡ್ ಸ್ಟೊರಿಲೈನ್ಸ್] ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಲೆಕ್ಸಿಕನ್‌ಯಿಂದ * {{OL_work|id=OL82592W}} {{Harry Potter}} {{DEFAULTSORT:Stone, Harry Potter And The Philosophers}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:1997ರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1990ರ ಕಲ್ಪನಾಚಿತ್ರಗಳ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಥಮ ಪರಿಚಯದ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] 99jdrdje1krlzgozdfd3ioy8l2cgoi7 0 28770 1374441 1338028 2026-05-31T04:25:31Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374441 wikitext text/x-wiki [[File:Aesop pushkin01.jpg|150px|thumb|ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಕಾಲದ ಈಸೋಪನ ಮೂರ್ತಿ, ವಿಲ್ಲಾ ಅಲ್ಬಾನಿಯ ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹ(ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ "ಕಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ "ಚಿತ್ರಣ"".)]] [[File:Aesop and Priests by Francis Barlow 1687.png|thumb|left|190px|ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಬರ್ಲೋ 1687 ರ ಈಸೋಪ್ಸ್ ಫೇಬಲ್ಸ್ ವಿತ್ ಹಿಸ್ ಲೈಫ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದಂತೆ ಈಸೋಪ.]] [[Image:Aesopus - Aesopus moralisatus, circa 1485 - 2950804 Scan00010.tif|thumb|''Aesopus moralisatus'', 1485]] ಗ್ರೀಕ್ ನೀತಿಕಥೆಗಾರ '''ಈಸೋಪ''' ಅಥವಾ '''Esop''' ( {{lang-el|Αἴσωπος}}, ''Aisōpos'' ) ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ ಸುಮಾರು ೬೨೦-೫೬೪. ರಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಮತ್ತು ಆತ ಮೂಲತಃ ಒಬ್ಬ ಗುಲಾಮರ (''δοῦλος'' ) ಮನೆತನದವನಾಗಿದ್ದ. ಆತ ಹೇಳಿದನೆನ್ನಲಾದ [[ನೀತಿಕಥೆ|ನೀತಿಕಥೆಗಳ]] ಮೂಲಕ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದರೂ, ಈಸೋಪನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ==ಇತಿವೃತ್ತ== * ಯಾವುದೇ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಕುರಿತು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. [[ಈಸೋಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳು]] ಎಂದು ಆತನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ನೀತಿಕಥೆಗಳು ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟವುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಈಗಲೂ ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. * ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮನುಷ್ಯರಂತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಮನುಷ್ಯರ ಗುಣಸ್ವಭಾವಗಳೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಈಸೋಪನ ಜೀವನದ ಕುರಿತ ವಿವರಗಳು ಹರಡಿ ಹೋದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. * ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]], [[ಹೆರೊಡೋಟಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಪ್ಲುಟಾರ್ಕ್‌]] ಮುಂತಾದವರ ಮೂಲಕ. ಪುರಾತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯಾದ [[ದ ಈಸೋಪ್ ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್]] ಆತನ ಕುರಿತಾದ ಉಪಾಖ್ಯಾನದಂತಹ, ಅತ್ಯಂತ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾದ ಆತನ ಜೀವನದ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಈಸೋಪನ ಕುರಿತು ಇರುವ ಕಥೆ ಎಂದರೆ- * ಆತ ಅತ್ಯಂತ ಕುರೂಪಿಯಾದ ಗುಲಾಮನಾಗಿದ್ದು, ಕೇವಲ ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅಗಿನ ರಾಜರಿಗೆ ಸಲಹೆಗಾರನಾಗಿ ನಿಯುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು. ನಂತರದಲ್ಲಿ (ಅಂದರೆ ಮಧ್ಯ ಕಾಲೀನ ಯುಗ) ಈಸೋಪನನ್ನು ಕಪ್ಪು ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ ಆಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. * ಈಸೋಪನನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ೨೫೦೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಆತನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಸಿನೆಮಾಗಳು, ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಟಿವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ==ಜೀವನ== [[File:Aesop woodcut Spain 1489.jpg|thumb|left|150px|La vida del Ysopet con sus fabulas historiadas (Spain, 1489) ದಿಂದ ಪಡೆದ ಒಂದು ಮರದ ಅಚ್ಚು ಪ್ಲಾನುಡೆಸ್‌ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಈಸೋಪನನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.]] * "ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್‌ ಪುರಾತನ ಕಾಲದವರಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ಹೆಸರು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ...ಆದರೂ...ಈಸೋಪ ಎಂಬುವವನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದನೇ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ", ಎಂದು ಎಂ.ಎಲ್ ವೆಸ್ಟ್ ಬರೆಯುತ್ತಾ; "ಐದನೇ ಶತಮಾನದ [ಕ್ರಿ.ಪೂ.] ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ಕಥೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಸಮೋಸ್ ಇದರ ಮೂಲವೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.<ref>ವೆಸ್ಟ್, ಪು.&nbsp;೧೦೬ and ೧೧೯.</ref> * ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಗ್ರೀಕ್‌ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅಂದರೆ [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನನ್ನೂ]] ಸೇರಿ, ಈಸೋಪ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ.೬೨೦ ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಥ್ರೇಸ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ಆ ಪ್ರದೇಶ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮೆಸೆಂಬ್ರಿಯಾ ಸಿಟಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿತು. * ನಂತರದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದ ಅನೇಕ ಬರಹಗಾರರು (ನೀತಿಕಥೆಗಳನ್ನು ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಭಾಷೆಗೆ ತಂದ ಫೇಡ್ರಸ್‌ ಮತ್ತಿತರರು), ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಆತ ಫ್ರೈಜಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ.<ref>''ಬ್ರಿಲ್ಸ್ ನ್ಯೂ ಪೌಲಿ: ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ದ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ವರ್ಲ್ಡ್‌'' (ಇನ್ನುಮುಂದೆ ''ಬಿಎನ್‌ಪಿ'' ) ೧:೨೫೬.</ref> ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩ನೇ-ಶತಮಾನದ ಕವಿ ಕ್ಯಾಲಿಮ್ಯಾಕಸ್‌ ಆತನನ್ನು "ಸಾರ್ಡಿಸ್‌ನ ಈಸೋಪ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು <ref>ಕ್ಯಾಲಿಮ್ಯಾಕಸ್‌, ಲ್ಯಾಂಬಸ್ ೨ (ಲೋಬ್ ಫ್ರಾಗ್ಮೆಂಟ್ ೧೯೨)</ref> ನಂತರದ ಬರಹಗಾರ ಟೈರ್‌ನ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಸ್ ಆತನನ್ನು "ಲಿಡಿಯಾದ ಸನ್ಯಾಸಿ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ.<ref>ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಸ್ ಆಫ್ ಟೈರ್, ಒರೇಶನ್ ೩೬.೧</ref> ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್<ref>ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್, [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0060:book=2:chapter=20&amp;highlight=aesop ರೆಟರಿಕ್ 2.20].</ref> ಮತ್ತು ಹೆರೊಡೋಟಸ್‌<ref>[10] ^ ಹೆರೊಡೋಟಸ್, ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ೨.೧೩೪.</ref> * ಇವರಿಂದ ನಾವು ತಿಳಿಯುವುದೇನೆಂದರೆ ಈಸೋಪ ಸಮೋಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಗುಲಾಮನಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಆತನ ಮಾಲೀಕರೆಂದರೆ ಮೊದಲು ಝಾಂಥಸ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಲಾಡ್‌ಮನ್ ಎಂಬುವವರು; ಮತ್ತು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ಗುಲಾಮಗಿರಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಆತ ಸೇಮಿಯನ್ ಶ್ರೀಮಂತನೊಬ್ಬನಿಗಾಗಿ ವಕೀಲನಂತೆ ವಾದಿಸಿದನು, ಮತ್ತು ಆತ ಡೆಲ್ಫಿಯಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡನು. ಪ್ಲುಟಾರ್ಕ್‌<ref>ಪ್ಲುಟಾರ್ಕ್‌, ''ಆನ್ ದ ಡಿಲೇಸ್ ಆಫ್ ಡಿವೈನ್ ವೆಂಜಿಯೆನ್ಸ್'' ; ''ಬ್ಯಾಂಕೆಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ಸೆವೆನ್ ಸೇಜಸ್'' ; [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Solon*.html ''ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಸೋಲೊನ್'' ].</ref> * ಈಸೋಪ ಡೆಲ್ಫಿಗೆ ಒಂದು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕವಾದ ಕಾರ್ಯದ ಮೇಲೆ ಲಿಡಿಯಾದ ಕ್ರೋಸಸ್‌ ನಿಂದ ಕಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಬಂದಿದ್ದ, ಅಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ಫಿಯನ್ನರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದ ಮತ್ತು ಆ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಆತನಿಗೆ ಮರಣ ದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಿ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ತಳ್ಳಲಾಯಿತು (ಆನಂತರದಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ಫಿಯನ್ನರು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ ಮತ್ತು ಬರಗಾಲವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು); * ಈ ಘಟನೆ ನಡೆಯುವ ಮೊದಲು, ಈಸೋಪ ಕೋರಿಂಥ್‌‍ನ ಪೆರಿಯಾಂಡರ್‌ನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ಲುಟಾರ್ಕ್‌ ಹೇಳುವಂತೆ ಗ್ರೀಸ್‌‌ನ ಏಳು ಜನ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಜೊತೆ ಕುಳಿತು ಊಟ ಮಾಡಿದ. ಆತ ಸಾರ್ಡಿಸ್‌ ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದ ಆತನ ಗೆಳೆಯ ಸೊಲೊನ್‌ ಕೂಡಾ ಜೊತೆಗಿದ್ದ. (ಲೆಸ್ಲಿ ಕುರ್ಕೆ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈಸೋಪನೇ "ಏಳು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕವನಾಗಿದ್ದಾನೆ".<ref>ಕುರ್ಕೆ ೨೦೧೦, ಪು.&nbsp;೧೩೫.</ref>) * ಈಸೋಪನ ಸಾವು ಮತ್ತು ಕ್ರೋಸಸ್‌ನ ಆಡಳಿತದ ಕಾಲಾವಧಿಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಸಮಾನ ದಿನಾಂಕಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗದ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಈಸೋಪನ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ಮಡಿದ (ಮತ್ತು "ಪೆರ್ರಿ ಇಂಡೆಕ್ಸ್" ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ) ಬೆನ್ ಎಡ್ವಿನ್ ಪೆರ್ರಿ ೧೯೬೫ ರಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ: * "ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈಸೋಪ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಸಸ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಗ್ರೀಸ್‌‌ನ ಏಳು ಜನ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಆತನ ಸಂಬಂಧ ಎಲ್ಲವೂ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕಲ್ಪನೆ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ." ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಪೆರ್ರಿ ಈಸೋಪನ ಸಾವು ಡೆಲ್ಫಿಯಲ್ಲಾಗಿದ್ದು ಕಲ್ಪನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದ;<ref>ಬೆನ್ ಎಡ್ವಿನ್ ಪೆರ್ರಿ, ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್ ಟು ''ಬಾರ್ಬಿಯಸ್ ಅಂಡ್ ಫೇಡ್ರಸ್‌'', ಪು. xxxviii-xlv.</ref> * ಆದರೆ ನಂತರದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಕ್ರೋಸಸ್‌ಗಾಗಿ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಆತ ಹೋಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಆತ ಪೆರಿಯಾಂಡರ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು" ಈಸೋಪನ ಸಾವಿನ ದಿನಾಂಕದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ."<ref>''ಬಿಎನ್‌ಪಿ'' ೧:೨೫೬.</ref> ಇನ್ನೂ ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕವಾದುದೆಂದರೆ ಫೇಡ್ರಸ್‌ ಬರೆದ ಕಥೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಈಸೋಪ ಅಥೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪೆಗಳು ರಾಜನಿಗಾಗಿ ಕೇಳಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇದು ನಡೆದದ್ದು ಪೀಸಿಸ್ಟ್ರಾಟಸ್‌ನ ಆಡಳಿತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಇದು ಈಸೋಪನ ಸಾವಿನ ಸಮಯವಾದ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೫೬೪ರ ಅನೇಕ ದಶಕಗಳ ನಂತರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref>ಫೇಡ್ರಸ್‌ ೧.೨</ref> ==ದ ಈಸೋಪ ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್‌== [[File:Aesopnurembergchronicle.jpg|thumb|right|150px|ನ್ಯೂಮರ್‌ಬರ್ಗ್ ಕ್ರೋನಿಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ 1493ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಟ್‌ಮನ್ ಶೀಡೆಲ್ ಚಿತ್ರಿಸಿದಂತೆ ಈಸೋಪ.]] * ಈಸೋಪನ ಜೀವನದ ಕುರಿತಾದ ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಹರಡಿ ಹೋದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾದ ಒಂದು ಆತನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯಿದ್ದು ಅದರ ಹೆಸರು ''ದ ಈಸೋಪ್ ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್‌'' (ಅದನ್ನು ''ವಿಟಾ'' ಅಥವಾ ''ದ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ'' ಅಥವಾ ''ದ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಕ್ಸಾಂಥಸ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ ಅಂಡ್ ಈಸೋಪ ಹಿಸ್ ಸ್ಲೇವ್‌'' ), ಎಂದೆಲ್ಲ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. * "ಇದೊಂದು ಅನಾಮಿಕ, ಗ್ರೀಕ್‌ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಎರಡನೇ ಶತಮಾನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.... ''ದ ಅಲೇಕ್ಸಾಂಡರ್ ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್'' ಹಾಗೆ ''ದ ಈಸೋಪ ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್‌'' ಸಹಾ ಒಂದು ಜಾನಪದ ಪುಸ್ತಕವಾಯಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕ ಯಾರಿಗೂ ಸಂಬಂಧಪಡಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಲೇಖಕರು ತಮಗನ್ನಿಸಿದಂತೆ ಆಗಾಗ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ."<ref> * ಗ್ರಾಮ್ಯಾಟಿಕಿ ಎ. ಕಾರ್ಲಾ ಬರೆದ ''Vita Aesopi: Ueberlieferung, Sprach und Edition einer fruehbyzantinischen Fassung des Aesopromans'' ದ ವಿಲಿಯಮ್‌ ಹ್ಯಾನ್ಸೆನ್‌ ವಿಮರ್ಶೆ, [http://bmcr.brynmawr.edu/2004/2004-09-39.html ಬ್ರಿನ್ ಮಾವ್ರ್‌ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ರಿವ್ಯೂ 2004.09.39].</ref> ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಅನೇಕ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿರೋಧಾಭಾಸದ ಆವೃತ್ತಿಗಳೂ ಲಭ್ಯವಿವೆ. * ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು "ಬಹುಶಃ ಕ್ರಿ.ಶ. ಮೊದಲ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ" ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಈ ಕತೆಯು "ಬರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೊದಲು ಅನೇಕ ಕಡೆ ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ ತಿರುಗಿದೆ";<ref>''ದ ಕಲ್ಚರ್ಸ್ ವಿಥಿನ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಗ್ರೀಕ್ ಕಲ್ಚರ್‌: ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್, ಕಾನ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಟ್, ಕೊಲ್ಯಾಬೊರೇಶನ್'' ನಲ್ಲಿರುವ ಲೆಸ್ಲಿ ಕುರ್ಕೆ, * "ಈಸೋಪ್ ಅಂಡ್ ದ ಕಾಂಟೆಸ್ಟೇಶನ್ ಆಫ್ ಡೆಲ್ಫಿಕ್ ಅಥಾರಿಟಿ" ಸಂ. ಕೆರೋಲ್‌ ಡವಾರ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲೆಸ್ಲಿ ಕುರ್ಕೆ, ಪು. ೭೭.</ref> "ಇದರಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕ್ರಿ.ಪೂ ೪ನೇ ಶತಮಾನದ್ದು ಎನ್ನಬಹುದಾಗಿದೆ."<ref>ಫ್ರಾಂಕಾಯಿಸ್ ಲಿಸ್ಸಾರೇಗ್‌, "ಈಸೋಪ್, ಬಿಟ್ವೀನ್ ಮ್ಯಾನ್ ಅಂಡ್ ಬೀಸ್ಟ್: ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಪೋರ್ಟ್ರೇಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಶನ್ಸ್‌", * ''ನಾಟ್ ದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಐಡಿಯಲ್‌: ಅಥೆನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದ ಕನ್ಸ್‌‍ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ದ ಅಧರ್ ಇನ್ ಗ್ರೀಕ್ ಆರ್ಟ್‌'' ಇದರಲ್ಲಿ, ಸಂ. ಬೆಥ್‌ ಕೋಹೆನ್‌ (ಇನ್ನುಮುಂದೆ, ಲಿಸ್ಸಾರ್ರೇಗ್), ಪು. ೧೩೩.</ref> ''ದ ಈಸೋಪ ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್‌'' ದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಥವಾ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ಅಂಶಗಳಿರುವದನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುತ್ತಾರೆ; * ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ''ದ ಈಸೋಪ್ ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಈಸೋಪ ಒಬ್ಬ ಸೋಮೊಸ್‌ನ ಫ್ರಿಜಿಯನ್ ಗುಲಾಮನಾಗಿದ್ದು, ತುಂಬಾ ವಿಕಾರ ರೂಪಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಆತನಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಶಕ್ತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. * ನಂತರದಲ್ಲಿ ಆತ ಐಸಿಸ್‌ನ ಆರಾಧಕಳಿಗೆ ತೋರಿಸಿದ ಕರುಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಆತನಿಗೆ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ದೇವಿ ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಮಾಲೀಕನಾದ ಝಾಂಥಸ್‌ನಿಗೆ ಅವನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಎದುರು ವಿರೋಧವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಮತ್ತು ಆತನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಲಗಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. * ಸಮೋಸ್‌ನ ಜನರಿಗೆ ಮುಂದೊಗಲಿರುವ ಅಪಶಕುನದ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದ ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಈಸೋಪನಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆತ ಸಮಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಕ್ರೋಸಸ್‌ ರಾಜನ ನಡುವೆ ಗುಪ್ತ ದೂತನಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಆತ (ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಗಿ) ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿನ ಲೈಸರ್ಗಸ್ ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ಟಿನ ನೆಕ್ಟನಾಬೋ ರಾಜರ ಆಸ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ. * ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರೋಮಾನ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಹಿಗರ್‌‍ದಿಂದ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.<ref>ಲಿಸ್ಸಾರ್ರೇಗ್, ಪು. ೧೧೩.</ref> ಈಸೋಪ ಡೆಲ್ಫಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಇದು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆತ ಅವಮಾನ ಮಾಡುವಂತಹ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಸಿಟ್ಟು ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆತನಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ತಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ನೀತಿಕಥೆಗಾರ ಈಸೋಪ್‌‌== * ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ನೀತಿ(ಕಟ್ಟು)ಕಥೆಗಾರನೆಂದು ಈಸೋಪನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗ್ಯೂ ಅವನಿಗಿಂತಲೂ ಸುಮಾರು ಮೂರುನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹೆಸಿಯದ್‌ ಎಂಬುವವನು ಗ್ರೀಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಿಡುಗ ಮತ್ತು ನೈಟೆಂಗಲ್‌<ref>http://www.theoi.com/Text/HesiodWorksDays.html</ref> ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮಾತನಾಡುವ ಕಥೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. * ಈಸೋಪನು ತನ್ನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ''ಈಸೋಪ್‌ ರೊಮಾನ್ಸ್‌'' ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ ಆತನು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಕ್ರೊಸಸ್‌ನ ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಧಾರೆಯೆರೆದನೆಂಬುದನ್ನು ಪುಷ್ಠೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆರೊಡೊಟಸ್‌ ಈಸೋಪನನ್ನು "ನೀತಿಕಥೆಗಳ ಬರಹಗಾರ"ನೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ. * ಅರಿಸ್ಟೋಫೇನಸ್‌ ಈಸೋಪನ<ref>''BNP'' ೧:೨೫೭; West, ಪು.&nbsp;೧೨೧; ಹಾಗ್‌, ಪು.&nbsp;೪೭.</ref> ಕಥೆಗಳ ಓದಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಳಿದ್ದಾನಾದರೂ ಈಸೋಪನ ಬರವಣಿಗೆಗಳು ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆತನ ಬರವಣಿಗೆಗಳು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ.ಐದನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದು ಅವು ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು.<ref>ಹಾಗ್‌, ಪು.&nbsp;೪೭; ವೆಸ್ಟ್, ಪು.&nbsp;೧೨೨ ಸಹಾ ನೋಡಿ.</ref> * ಆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಯಾರು ಬರೆದರು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲವಾದರೂ ಕೂಡ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್‌ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ನೀತಿ ಕಥೆಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ಸ್ಟಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸೊಫೊಕ್ಲೆಸ್‌ ಒಂದು ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುರಿಪಿಡಿಸ್‌ನನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾ ಈಸೋಪನ ನೀತಿಗಳಾದ ಉತ್ತರದಿಂದ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಯ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ನೀತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>ಅಥೇನಿಯಸ್‌[http://www.attalus.org/old/athenaeus13d.html 13.82].</ref> * ಸಾಕ್ರಟಿಸ್‌ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕೆಲವು ನೀತಿಗಳನ್ನು ಕಿರು ಪದ್ಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ<ref>ಪ್ಲ್ಯಾಟೋ, [http://classics.mit.edu/Plato/phaedo.html ಫೇಡೊ'''' 61b] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100123120125/http://classics.mit.edu/Plato/phaedo.html |date=2010-01-23 }}.</ref> ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ತುಣುಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಕುರಿತು ಡಯೋಜನಿಸ್ ಲಾರ್ಟಿಯಸ್ ಸಹಾ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>ಡಯಾಜಿನಸ್‌ ಲಾರ್ಟಿಯಸ್, [http://classicpersuasion.org/pw/diogenes/dlsocrates.htm ''ಲೈವ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಒಪಿನಿಯನ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಮಿನೆಂಟ್ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್'' 2.5.42] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100302000958/http://classicpersuasion.org/pw/diogenes/dlsocrates.htm |date=2010-03-02 }}: "ಈತನೂ ಈಸೋಪನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನೀತಿಕತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ. * ಅವೇನೂ ಅಷ್ಟು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದು ಈ ರೀತಿ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ—Aesop one day did this sage counsel give / To the Corinthian magistrates: not to trust / The cause of virtue to the people's judgment."</ref> ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್‌ನ ನಾಟಕಕಾರನಾದ ಮತ್ತು ಕವಿಯಾದ ಇನ್ನುಯಿಸ್‌ ತನ್ನ ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದರೂ ಈಸೋಪನ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಟ ಪಕ್ಷ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಾದರೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.<ref>ಔಲಸ್ ಜೆಲ್ಲಿಯಸ್, [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Gellius/2*.html ''ಅಟ್ಟಿಕ್ ನೈಟ್ಸ್'' 2.29].</ref> * ಈಸೋಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್‌ ಬರಹಗಾರರಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಲೇಖನಗಳಿಂದ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪಲೆರಮ್‌‌‍ನ ಡೆಮಿಟ್ರಿಯಸ್‌(ca. ೩೫೦-ca. ೨೮೦ BC) ಇವುಗಳನ್ನು ಹತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗದ್ಯ (''Lopson Aisopeion sunagogai'' ) ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು ಅವುಗಳನ್ನು ಭಾಷಣಗಳ ಸಲುವಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿದ್ದವು, * ಆದರೆ ಅವು ಕಳೆದುಹೋಗಿವೆ. ನಂತರ ಇವು ಶೋಕಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು ಸೂಡಾದಲ್ಲಿ ಇದರ ಉಲ್ಲೇಖವಿದ್ದು ಅದರ ಕತೃವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ. [[ಅಗಸ್ಟಸ್|ಅಗಸ್ಟಸ್‌]]ನ ಮುಕ್ತಮನುಷ್ಯನಾದ ಫ್ಯಾಡ್ರಸ್ ಇವುಗಳನ್ನು ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. * ಬಾಬ್ರಿಯಸ್‌ ಇವುಗಳನ್ನು ಗ್ರೀಕ್‌ ಛಂದಸ್ಸಿಗೆ ಕ್ರಿ.ಶ ಮೂರನೇ ಶತಮಾನದ ಪೂವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಶತಮಾನದ ಬರಹಗಾರನಾದ ಟಿಟಿಯಾನಸ್‌ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದು, ಅವುಗಳು ಈಗ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.<ref>ಔಸೋನಿಯಸ್, [https://archive.org/stream/ausonius02auso#page/32/mode/2up ಎಪಿಸಲ್ಸ್ 12].</ref> * ಅವಾಯನಸ್‌ (ಸರಿಯಾಗಿ ದಿನಾಂಕಗಳು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಆದರೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ) ಈತನು ೪೨ ನೀತಿಕಥೆಗಳನ್ನು ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ವಚನಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದನು. ನಾಲ್ಕನೇ ಶತಮಾನದ ವ್ಯಾಕರಣಕಾರನಾದ ದೊಸಿಥಸ್‌ ಮೆಜಿಸ್ಟರ್‌ ಕೂಡ ಈಸೋಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದು ಈಗ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ. * ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳ ಅನುವಾದವು ಮುಂದುವರೆದವು, ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಸ್ಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಈಸೋಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳ ಅನುವಾದವಾಗುತ್ತಾ, ಅಲ್ಲಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳೂ ಸೇರಿ, ಅವುಗಳು ಸ್ವಂತ ಕಥೆಗಳಂತೆ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ಮೂಲ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧವೇ ಇಲ್ಲದಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತವೆ. * ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಈಸೋಪನ ಕಥೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಪಂಡಿತೋಚಿತವಾದ ಆಸಕ್ತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಮೂಲ ಈಸೋಪನ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೋಲಿಕೆಯುಳ್ಳ ಕಥೆಗಳ ಗುಣಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದವು.<ref>''BNP'' ೧:೨೫೮-೯; ವೆಸ್ಟ್; ನಿಕ್ಲಾಸ್‌ ಹಾಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌, ''ದ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಫೇಬಲ್‌: ಎನ್ ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್‌'', ಪು. ೧೨-೧೩; ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ ''ಐನೋಯಿ, ಲೋಗೋಯಿ, ಮಿಥೋಯಿ: ಫೇಬಲ್‌ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಕೇಯಿಕ್, ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್, ಅಂಡ್ ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಗ್ರೀಕ್‌'' ಬರೆದವರು ಜೆರ್ಟ್-ಜಾನ್ ವಾನ್ ಡಿಕ್ ಮತ್ತು ''ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದ ಗ್ರೀಕೊ-ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಫೇಬಲ್‌'' ಬರೆದವರು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ರಾಡ್ರಿಗ್ಸ್‌ ಅಡ್ರ್ಯಾಡೊ.</ref> ==ದೈಹಿಕ ಚಹರೆ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮೂಲದ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ== * ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ''ಈಸೋಪ್‌‌ ರೊಮಾನ್ಸ್‌'' ನಲ್ಲಿ(ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ರಿ.ಶ ಒಂದನೇ ಅಥವಾ ಎರಡನೇ ಶತಮಾನದ; ಮೇಲೆ ನೋಡಿ) ಈಸೋಪನನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಆತನು ಅಸಹ್ಯಕರವಾಗಿದ್ದನೆಂದು, ಗೂನುಬೆನ್ನಿನ ವಿಕಾರವಾದ ತಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ, ನೇರ ಮೂಗಿನ, ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ, ಕುಳ್ಳದೇಹದ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಕಾಲಿನ, ಗಿಡ್ಡ ಕೈಗಳುಳ್ಳ, ವಕ್ರ ಕಣ್ಣುಗಳ, ದಪ್ಪ ತುಟಿಗಳುಳ್ಳ, ಅಶುಭಸೂಚಕ ಘೋರ ರೂಪ"ವುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದನು<ref> * ''ದ ಈಸೋಪ್ ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್‌'', ಅನುವಾದಿಸಿದವರು ಲಾಯ್ಡ್ ಡಬ್ಲೂ. ಡಾಲಿ, ''ಆಂಥಾಲಜಿ ಆಫ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಗ್ರೀಕ್‌ ಪಾಪ್ಯುಲರ್ ಲಿಟರೇಚರ್‌'' ನಲ್ಲಿ, ಸಂ. ವಿಲಿಯಮ್‌ ಹ್ಯಾನ್ಸೆನ್‌, ಪು. ೧೧೧.</ref>. ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದು ಅನುವಾದದ ಪ್ರಕಾರ " ಪ್ರೊಮೆಥಿಯಸ್ ಅರೆನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಆಕಾರ"ದಂತಿದ್ದನು.<ref>ಪಪಾಡೆಮೆಟ್ರಿಯು, ಪು.&nbsp;೧೪-೧೫.</ref> * ನಾಲ್ಕನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ಕುರಿತಾಗಿ ಬರೆದ ಅತ್ಯಂತ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕವದ ಹಿಮೇರಿಯಸ್‌ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಇವನ ಉಲ್ಲೇಖ ಬರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ, "ಈಸೋಪನನ್ನು ನೋಡಿದರೇ ನಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೇವಲ ಆತನ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಆತನ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ರೂಪದಿಂದಲೂ ಮತ್ತು ಆತನು ಹೊಂದಿದ ಧ್ವನಿಯಿಂದಲೂ ಅತ ಜನರನ್ನು ರಂಜಿಸುತ್ತಾನೆ".<ref> * ಹಿಮೇರಿಯಸ್, ಒರೇಶನ್ಸ್ ೪೬.೪, ಅನುವಾದಿಸಿದವರು ರಾಬರ್ಟ್ ಜೆ. ಪೆನೆಲ್ಲಾ, ''ಮ್ಯಾನ್ ಅಂದ್ ದ ವರ್ಡ್: ದ ಒರೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಹಿಮೇರಿಯಸ್'', ಪು. ೨೫೦ ದಿಂದ.</ref> ಈ ಎರಡೂ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬಂದ ಮಾಹಿತಿ ನಂಬಲಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಹಿಮೆರಿಯಸ್‌ ಈಸೋಪನಿಗಿಂತ ಸುಮಾರು ೮೦೦ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಜೀವಿಸಿದ್ದ. * ಆತ ''ದ ಈಸೋಪ್‌‌ ರೊಮಾನ್ಸ್‌'' ಎಂಬ ಕಲ್ಪಿತ ಪುಸ್ತಕದ ಆಧಾರದಿಂದ ಈಸೋಪನ ಕುರಿತು ತಿಳಿದು ಬರೆದಿದ್ದ ಎನ್ನಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸತ್ಯವೋ ಸುಳ್ಳೋ, ಕೆಲವು ಕಾಲದ ನಂತರ ಈಸೋಪನ ಕೆಟ್ಟ ರೂಪವೇ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು. * ಈ ರೀತಿಯ ಬಾಹ್ಯ ರಚನೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯಿತು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>ನೋಡಿ ಲಿಸ್ಸಾರೇಜ್‌; ಪಪಾಡೆಮೆಟ್ರಿಯು; ಕಾಂಪ್ಟನ್, ''ವಿಕ್ಟಿಮ್ ಆಫ್ ದ ಮ್ಯೂಸಸ್'' ; ಲೆಫ್ಕೋವಿಟ್ಸ್, "ಅಗ್ಲಿನೆಸ್ ಅಂಡ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಇನ್ ದ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ್" ''ಕಕೋಸ್: ಬ್ಯಾಡ್‌ನೆಸ್ ಅಂಡ್ ಆಂಟಿ-ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಇನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆಂಟಿಕ್ವಿಟಿ'' ನಲ್ಲಿ ಸಂ. ಸ್ಲುಯಿಟರ್‌ ಮತ್ತು ರೋಸೆನ್.</ref> * ಪ್ರಾಚೀನ ಮೂಲಗಳು ಈಸೋಪನ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದನೆಯದು ಅರಿಸ್ಟೊಡೊಮೆಸ್‌ನಿಂದ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ಲೈಸಿಪಸ್‌ನಿಂದ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಈಸೋಪನ ಮೂರ್ತಿ ಗ್ರೀಸ್‌ನ ಏಳು ಮಹಾಜ್ಞಾನಿಗಳ ಚಿತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಫಿಲಾಸ್ಟ್ರಸ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ಸುತ್ತ ಆತನ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿವೆ.<ref>''BNP'' ೧:೨೫೭.</ref> * ಆದರೆ ದುರ್ದೈವವಶಾತ್‌ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಚಿತ್ರವೂ ಈಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಆತನನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಸಾದ್ಯ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ನಮ್ಮ ದೌರ್ಬಾಗ್ಯವಾಗಿದೆ. [[File:Delphi coin sharper.jpg|thumb|right|ಲೀಕೆ ನೀಡಿದ ಪುರಾತನ ಡೆಲ್ಫಿ ನಾಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ಚಿತ್ರದ ಉದಾಹರಣೆ; ಪಾನೋಫ್ಕಾ ಅದು ಬೇರೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದ.]] * ನಂತರ ಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಈಸೋಪನನ್ನು [[ಇತಿಯೋಪಿಯ|ಇಥೋಪಿಯಾ]]ದಿಂದ ಬಂದ ಕಪ್ಪು ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದವು.<ref>ಲೋಬ್ಬನ್‌, ೨೦೦೪, ಪು. ೮-೯.</ref> ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಥಮಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದವನೆಂದರೆ ಬೆಜಂಟೈನ್‌ನ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಾದ ’ಪ್ಲಾನುಡಾಸ್‌’. ಈತನು ಕ್ರಿ.ಶ ಹದಿಮೂರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಾಳಿದ್ದನು. * ಈತನು ’''ಈಸೋಪ್‌‌ ರೊಮಾನ್ಸ್‌'' ’ ಪುಸ್ತಕವನ್ನಾಧರಿಸಿ ಆತನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆದನು ಆತನ ಪ್ರಕಾರ ಈಸೋಪನು ಇಥಿಯೋಪಿಯಾಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವನಾಗಿದ್ದು ಅದರಿಂದಲೇ ಆತನಿಗೆ ಈಸೋಪನೆಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.<ref>"...niger, unde &amp; nomen adeptus est (idem enim Aesopus quod Aethiops)" ಇದು ಪ್ಲಾನುಡೆಸ್‌ನ ಗ್ರೀಕ್ ಪುಸ್ತಕದ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅನುವಾದವಾಗಿದೆ; ನೋಡಿ [https://archive.org/stream/aesopiphrygisfab1570aeso#page/8/mode/2up Aesopi Phrygis Fabulae], ಪು. ೯.</ref> * ( ಗ್ರೀಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್‌ ಎಂದರೆ ಸುಟ್ಟಮುಖದವನು ಎಂಬ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ನರು ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ತಮ್ಮ ಚರ್ಮ ಕಪ್ಪಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುವ ಸೂರ್ಯ ಉದಯದ ಸ್ಥಳವಾದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಜೆ.ಆರ್. ಮಾರ್ಗನ್, ''ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಗ್ರೀಕ್‌ ನಾವೆಲ್ಸ್'' ನಲ್ಲಿನ ''ಎನ್ ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ ಸ್ಟೋರಿ'' ಕುರಿತ ಟಿಪ್ಪಣಿ, ಸಂ. ಬಿ.ಪಿ. ರಿಯರ್ಡನ್‌, ಪು. ೪೩೨; [http://old.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3D%232329 Aithiops]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಯ ಕುರಿತು ಲಿಡ್ಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್‌ರ ''A ಗ್ರೀಕ್‌-ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಲೆಕ್ಸಿಕಾನ್'' ನಲ್ಲಿ ಆನ್ಲೈನ್ ನಮೂದನ್ನೂ ನೋಡಿ.</ref> * ೧೬೮೭ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ಲಾನುಡೊಸ್‌ ಬರೆದ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ಅನುವಾದದಲ್ಲಿ " ಆತನ ಮುಖಚರ್ಯೆಯು ಕಪ್ಪಾಗಿತ್ತು.ಈ ಕಪ್ಪು ವರ್ಣದಿಂದಲೇ ಈತನು ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದನು(''ಈಸೊಪಸ್‌'' ಇದು ಕೂಡ ''ಈಥಿಯೋಪ್ಸ್‌'' ನಂತಹುದೇ ಶಬ್ದವಾಗಿದೆ.) ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯವನೆಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ತಾನೊಬ್ಬ ನಿಗ್ರೋ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನಾಗಿದ್ದೆನೆ. ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಫ್ರಾಂಚಿಸ್‌ ಬಾರ್ಲೊ ಈಸೋಪನ ನುಡಿಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>ಥೋ. ಫಿಲಿಪಾಟ್‌ (ಪ್ಲಾನುಡೆಸ್‌ ಅನುವಾದ), [http://magic.lib.msu.edu/search~S39?/cXX%20folio%20PA3857%20.Z9%201687/cpa+3857+z9+1687/1%2C2%2C2%2CE/frameset&amp;FF=cpa+3857+z9+1687+online&amp;1%2C1%2C ''ಈಸೋಪ್ಸ್ ಫೇಬಲ್ಸ್ ವಿಥ್ ಹಿಸ್ ಲೈಫ್ : ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌, ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್‌'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220403200319/http://magic.lib.msu.edu/search~S39?%2FcXX%20folio%20PA3857%20.Z9%201687%2Fcpa+3857+z9+1687%2F1%2C2%2C2%2CE%2Fframeset&FF=cpa+3857+z9+1687+online&1%2C1%2C |date=2022-04-03 }} ನಲ್ಲಿ, ಪು. ೧ ಮತ್ತು ೭.</ref> * ಆದರೆ ಗ್ರೆಟ್‌ ಜಾನ್‌ ವನ್‌ ಡಿಜ್ಕ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ಲಾನುಡಾಸ್ ಸಂಶೋಧಿಸಿದ ಈಸೋಪನು ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದವನೆಂದು ಕರೆದುದು ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ತಪ್ಪುಮಾಹಿತಿಯಾಗಿದೆ<ref>ಜೆರ್ಟ್-ಜಾನ್ ವ್ಯಾನ್ ಡಿಕ್‌, "ಈಸೋಪ" ಕುರಿತ ನಮೂದು ''ದ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಗ್ರೀಸ್‌'' ನಲ್ಲಿ, ಸಂ. ನೈಗೆಲ್ ವಿಲ್ಸನ್, ಪು. ೧೮.</ref>. ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂಕ್‌ ಸ್ನೋಡೆನ್‌ ಹೇಳಿದಂತೆ ಪ್ಲಾನುಡಾಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಯನವು ’ಈಸೋಪನು ಇಥಿಯೋಪಿಯಾಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು’ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಮೌಲ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.<ref name="ReferenceA">ಫ್ರಾಂಕ್ ಎಂ. ಸ್ನೋಡೆನ್,ಜೂ., ''ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಸ್ ಇನ್ ಆಂಟಿಕ್ವಿಟಿ: ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ಸ್ ಇನ್ ದ ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯೆನ್ಸ್'' (ಇನ್ನುಮುಂದೆ ಸ್ನೋಡೆನ್), ಪು. ೨೬೪.</ref><ref name="ReferenceA"/> * ವಿಲಿಯಂ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಲೀಕ್‌, ೧೮೫೬ರಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಮೂಲವು ಇಥಿಯೋಪ್‌ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದನು. ಈತನ ವಿವರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ ನಿಗ್ರೋಗಳ ತಲೆಯ ಆಕಾರವು ಪ್ರಾಚೀನ ಡೆಲ್ಪಿ ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ(ಕ್ರಿ.ಪೂ೫೨೦<ref>[http://www.snible.org/coins/hn/phocis.html ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಕಾಯಿನ್ಸ್ ಆಫ್ಹ್ ಫೋಸಿಸ್] ವೆಬ್ ಪುಟ್, ಪಡೆದ ದಿನಾಂಕ ೧೧-೧೨-೨೦೧೦.</ref> ರ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ)ಗಳು ಈಸೋಪನನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿರಬಹುದೆಂದು ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ಡೆಲ್ಪಿಯೆಂದು<ref>ವಿಲಿಯಮ್‌ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಲೀಕೆ, [https://archive.org/stream/numismatahelleni00leakuoft#page/n289/mode/2up ''ನ್ಯೂಮಿಸ್‌ಮಾಟಾ ಹೆಲೆನಿಕಾ: ಎ ಕೆಟಲಗ್ ಆಫ್ ಗ್ರೀಕ್ ಕಾಯಿನ್ಸ್‌'', ಪು. 45.]</ref> * ಸಂಬಾವ್ಯವಾಗಿ ಹೊಗಳಿರಬಹುದೆಂದು(ಮತ್ತು ಸಮಾಧಾನ ಪಡಿಸಿರಬಹುದೆಂದು) ಆದರೆ ಡೆಲ್ಪಿಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಥೈಡೊರ್‌ ಪನೊಫ್ಕಾ ಪ್ರಕಾರ ಡೆಲ್ಪಿಗಳಿಗೆ<ref>ಥಿಯೊಡೋರ್‌ ಪಾನೋಫ್ಕಾ, [https://books.google.com/books?id=-BsVAAAAYAAJ&amp;pg=PA14-IA20&amp;lpg=PA14-IA20&amp;dq#v=onepage&amp;q&amp;f=false ''Antikenkranz zum fünften Berliner Winckelmannsfest: Delphi und Melaine'', ಪು. 7]; ಸಂಬಂಧಿತ ನಾಣ್ಯದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂದೆ ಇದೆ ಪು. ೧೬.</ref> ಅಂತಹ ತಲೆಯು ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೆಳಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು ಪ್ರಾಚಿನ ಇತಿಹಾಸಕಾರನೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>ಸ್ನೋಡೆನ್‌, ಪು. ೧೫೦-೫೧ ಮತ್ತು ೩೦೭-೮.</ref> * ಈಸೋಪನು ತನ್ನ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಟೆ, ಆನೆ ಮತ್ತು ಮಂಗಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಿರುವುದರಿಂದ ಆತನು ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದವನಿರಬಹುದೆಂಬ ವಾದವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆಫ್ರಿಕಾದ ಬಹಳಷ್ಟು ವಸ್ತುಗಳು ಇಜಿಪ್ತ್‌ ಮತ್ತು [[ಲಿಬಿಯಾ]]ದಿಂದ ಬಂದವುಗಳಾಗಿದ್ದು ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದಿಂದ ಬಂದವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. * ನೀತಿಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಈಸೋಪನು ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸಿರಬಹುದೆಂದು ವಾದವು ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref>ರಾಬರ್ಟ್ ಟೆಂಪಲ್, ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್ ಟು ''ಈಸೋಪ್: ದ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಫೇಬಲ್ಸ್'', ಪು. xx-xxi.</ref> ೧೯೩೨ರಲ್ಲಿ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಜೆ.ಎಚ್‌.ಡ್ರೈಬರ್ಗ್‌ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಈಸೋಪ್‌‌ ಮತ್ತು ಎಥಿಯೋಪ್‌ನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾ ’ಕೆಲವರು ಆತನು (ಈಸೋಪ್‌‌) ಪ್ರಿಜಿಯನ್‌ದವನಾಗಿದ್ದಾನೆಂದು ಹೇಳಿದರೂ ಕೂಡ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಆತನು ಆಫ್ರಿಕಾದವನಾಗಿದ್ದಾನೆ’. * ಒಂದು ವೇಳೆ ಈಸೋಪನು ಆಫ್ರಿಕಾದವನಾಗಿರದೇ ಹೊದರೆ ಆತನು ಆಗಿರಬೇಕಾಗಿತ್ತು’<ref>ಡ್ರಿಬರ್ಗ್‌, ೧೯೩೨.</ref> ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ರಿಚರ್ಡ್ ಎ. ಲೊಬ್ಬಾನ್‌ ಪ್ರಕಾರ ಈಸೋಪನು ತನ್ನ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಈಸೋಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಹಸ್ತಕೃತಿಯು ಈಸೋಪನು ಒಂದು ನ್ಯುಬಿಯನ್‌ ಕಥೆಗಾರನೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದಿದ್ದಾನೆ.<ref>ಲೋಬ್ಬನ್‌, ೨೦೦೨.</ref> * ಈಸೋಪನು ಕಪ್ಪುವರ್ಣದವನೆಂಬುದು ಠಕ್ಕ ಬ್ರೆಯರ್‌ ರೆಬಿಟ್‌ ಕಟ್ಟುಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೂ ಪುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಆಫ್ರಿಕಾದ-ಅಮೇರಿಕಾದ ಗುಲಾಮರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾತ್ರವೆಂದರೆ " ಒಂದು ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಮೇಲ್ವರ್ಗದವರನ್ನು ಚಾಣಾಕ್ಷತೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸಾರುವ ಗುಲಾಮರ ಮತ್ತು ''ಜೀವನ'' (''ಈಸೋಪನ'' )ದ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದು".<ref>ಕುರ್ಕೆ ೨೦೧೦, ಪು.&nbsp;೧೧-೧೨.</ref> ಆಫ್ರಿಕಾ-ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನನ್ನು ಹೇಗೆ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತರವಾದ ’[http://www.richarddurham.com/thedeathofaesop.htm ದಿ ಡೆತ್‌ ಆಫ್‌ ಈಸೋಪ್‌‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715182841/http://www.richarddurham.com/thedeathofaesop.htm |date=2011-07-15 }}’ ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ. * ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಸ್ಯಗಾರ ಬಿಲ್‌ ಕೊಸ್ಬಿಯವರಿಂದ ಟಿ.ವಿಯಲ್ಲಿಯೂ ''ಈಸೋಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳು'' <ref>[https://www.youtube.com/watch?v=jON9jB6KPws YouTube] ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ</ref> ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ನಟ ಮ್ಲೆಕಾಯಿ ಮೊಸಿಯಾ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ [[ಕೇಪ್ ಟೌನ್|ಕೇಪ್‌ ಟೌನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ನೀತಿಯ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನೀಡಿದನು.‍<ref>http://whatsonsa.co.za/news/index.php/whats-on/in-cape-town/೧೭-theatre/೬೫೩-aesops-fables-at-the-fugard-೧೦-june-೧೦-july-೨೦೧೦.htm{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಆನ್ಲೈನ್ ಸುದ್ದಿ</ref> ==ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ವರ್ಣನೆ== * ೧೮೪೩ರಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ವಜ್ಞನಾದ ಒಟ್ಟೋ ಜಾನ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ ಈಸೋಪನು [http://kids.britannica.com/comptons/art-67202/Aesop-talks-with-a-fox-from-one-of-his-fables?&amp;articleTypeId=31 ಗ್ರೀಕ್‌ ರೆಡ್‌-ಫಿಗರ್‌ ಕಪ್‌] ca. ೪೫೦ BCಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಟಿಕನ್‌ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿದ್ದಾನೆ.<ref>ಲಿಸ್ಸಾರ್ರೇಗ್, ಪು. ೧೩೭.</ref> * ಈಸೋಪನು ಕಲಿಸುವಾಗ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಪೌಲ್‌ ಜಾಂಕರ್‌ ಪ್ರಕಾರ ಈಸೋಪನು’ಸಣ್ಣ ದೇಹದ ದೊಡ್ದ ತಲೆಯ, ಅಗಲ ಹಣೆಯ ಮತ್ತು ತೆರೆದ ಬಾಯಿಯ ಮನುಷ್ಯ’ನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈತನು ತನ್ನ ಸಣಕಲ ದೇಹದ ಸುತ್ತಲೂ ತುಂಬಿರುವಂತಹ ತಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು. * ಆತನು ನೋಡಲು ವಿಕಾರವಾಗಿದ್ದು ಉದ್ದನೆಯ ಕೂದಲಿನ ಬಕ್ಕ ತಲೆಯ ಮತ್ತು ಎಂದೂ ಬಾಚದೇ ಹೋದ ಮಂಡೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಆತನು ತನ್ನ ದೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪವು ಲಕ್ಷವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.<ref>ಪೌಲ್‌ ಝಾಂಕರ್, ''ದ ಮಾಸ್ಕ್ ಆಫ್ ಸಾಕ್ರಟೀಸ್‌'', ಪು. ೩೩-೩೪.</ref> [[File:Velázquez - Esopo (Museo del Prado, 1639-41).jpg|thumb|left|170px|ಪ್ರಾಡೋನಲ್ಲಿರುವ ಈಸೋಪನ ಚಿತ್ರ ರಚಿಸಿದವರು ವೆಲಾಕ್ವೀಜ್.]] ಕ್ರಿ.ಶ ನಾಲ್ಕನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಾಟಕಕಾರನಾದ ಅಲೆಕ್ಸಿಸ್‌ ಈಸೋಪನ ಕುರಿತಾಗಿ ಹಾಸ್ಯನಾಟಕ (ಈಸೋಪ್‌‌)ವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿ ರಂಗಕ್ಕೆ ತಂದನು. ಇದರಲ್ಲಿ (ಅಥೇನಿಯಸ್‌ [http://digicoll.library.wisc.edu/cgi-bin/Literature/Literature-idx?type=turn&amp;entity=Literature.AthV2.p0163&amp;id=Literature.AthV2&amp;isize=M&amp;pview=hide 10.432]) * ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸೊಲೊನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸುವಾಗ ಅಥೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪದ್ಧತಿಯಾದ ಮಧ್ಯದೊಂದಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಬೆರೆಸುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>ಈ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಈಸೋಪ ಬರೆದಿರಬಹುದು ಎನ್ನುವುದು ಊಹಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ; ಕುರ್ಕೆಯ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖ ಮತ್ತು ಪಾದಸೂಚಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ೨೦೧೦, ಪು&nbsp;೩೫೬.</ref> ಲೆಸ್ಲಿ ಕುರ್ಕೆ ಪ್ರಕಾರ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈಸೋಪ್‌‌ ಒಬ್ಬ ’ವಿನೋದದ ಸರಕಾ’ಗಿದ್ದನು.<ref>ಕುರ್ಕೆ ೨೦೧೦, ಪು.&nbsp;೩೫೬.</ref> * ಕ್ರಿ.ಶ. ಮೂರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪೆಲ್ಲಾದ ಕವಿಯಾದ ಪೊಸೆಡ್ಯೂಪಸ್‌ ಒಂದು "ಈಸೋಪಿಯಾ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಕವನವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ (ಆದರೆ ಈಗ ಅದು ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ.) ಅಥೆನಿಯಸ್‌ [http://digicoll.library.wisc.edu/cgi-bin/Literature/Literature-idx?type=turn&amp;entity=Literature.AthV3.p0139&amp;id=Literature.AthV3&amp;isize=M&amp;pview=hide 13.596] ರ ಪ್ರಕಾರ ಅದರಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ಅನುಯಾಯಿಯಾದ ಗುಲಾಮ ರೊಡಿಪಿಸ್‌(ಅವಳ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರು ಡೊರಿಪಿಚಾ) ಹೆಸರನ್ನು ಆಗಾಗ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. * ಪ್ಲಿನಿ ನಂತರದಲ್ಲಿ ರೊಡೊಪಿಸ್‌ ಈಸೋಪನ ಪ್ರೇಯಸಿಯಾಗಿದ್ದಳೆಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ (ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ). ಕೆಲವು ಪ್ರಾಕೃತ ಶಾಸ್ರಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ರೋಮ್‌ನ ವಿಲ್ಲಾ ಅಲ್ಬಿನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರೀಕರ ಕಾಲದ ಅಪೂರ್ಣವಾದ ಮಾನವಾಕೃತಿಯು ಈಸೋಪನದಾಗಿದೆ (ಈ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಇರುವ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿ) ಆದರೆ ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್‌ ಲಿಸ್ಸಾರ್ಗ್ಯೂ ಪ್ರಕಾರ ಬೇರೆ ಯಾರದೋ ನಮಗೆ ತಿಳಿಯದೇ ಇರುವ ಮನುಷ್ಯನ ಆಕಾರವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಇವೆ ಅಥವಾ ಹೆಲೆನೆಸ್ಟಿಕ್‌ ಚಿತ್ರಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತನಾದ ಬೇರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಿತ್ರವೂ ಆಗಿರಬಹುದಾಗಿದೆ. * ಈ ವಾದವು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾ ಆತನು ಕಟ್ಟುಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಜಾಣನಿದ್ದನೆಂದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈತನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕೃಶಕಾಯದವನಾಗಿದ್ದನೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>ಲಿಸ್ಸಾರ್ರೇಗ್, ಪು. ೧೩೯.</ref> ಸ್ಯಾಟಿರಿಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯೂಸಿಯಾನ್‌ ಕ್ರಿ.ಶ ಎರಡನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ''ಎ ಟ್ರೂ ಸ್ಟೋರಿ'' ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನು ರತ್ನಕಚಿತ ಉಬ್ಬು ಶಿಲ್ಪದಂತಹ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. * ಬರಹಗಾರನು ಹಾರೈಕೆಯ ಐಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಬಂದಾಗ ಹಾಸ್ಯಗಾರನಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪೈರಿಗಿಯನ್‌ನ ಈಸೋಪ್‌‌ ಅಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref>Lucian, Verae Historiae (ಎ ಟ್ರೂ ಸ್ಟೋರಿ) ೨.೧೮ (ರಿಯರ್ಡನ್‌ ಅನುವಾದ).</ref> * ೧೪೭೬ರಲ್ಲಿ ಹೆರ್ನಿಚ್‌ ಸ್ಟೆನ್‌ಹೊವೆಲ್‌ನ ಆವೃತ್ತಿಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಪ್ಲಾನುಡಾಸ್‌ನ ’ಲೈಫ್ ಆಫ್‌ ಈಸೋಪ್‌’ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಬಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀತಿಕಥೆಗಳು ಬಾಷಾಂತರ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಗೂನು ಬೆನ್ನಿನವನೆಂದೇ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದರು. ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್‌ ಬಾರ್ಲೊದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದ ೧೬೮೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ [http://magic.lib.msu.edu/search~S39?/cXX%20folio%20PA3857%20.Z9%201687/cpa+3857+z9+1687/1%2C2%2C2%2CE/frameset&amp;FF=cpa+3857+z9+1687+online&amp;1%2C1%2C ''ಈಸೋಪ್ಸ್‌ ಫೆಬಲ್ಸ್‌ ವಿಥ್‌ ಹೀಸ್‌ ಲೈಪ್‌: ಇನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌, ಫ್ರೆಂಚ್‌, ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್‌'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220403200319/http://magic.lib.msu.edu/search~S39?%2FcXX%20folio%20PA3857%20.Z9%201687%2Fcpa+3857+z9+1687%2F1%2C2%2C2%2CE%2Fframeset&FF=cpa+3857+z9+1687+online&1%2C1%2C |date=2022-04-03 }}’ನಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ಕುಳ್ಳದೇಹದವನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದು ಆತನ ಹೇಳಿಕೆಯಾದ&nbsp;(ಪು ೭) "ನಾನೊಬ್ಬ ನಿಗ್ರೋ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ (ಈ ಪುಟದ ಮೇಲಿನ ಬರಹವನ್ನು ನೋಡಿ). ಸ್ಪಾನಿಷ್‌ನ ಚಿತ್ರಕಾರನಾದ ಡೈಗೋವಾಲಾಜ್‌ಕ್ವಿಜ್‌ ಎಂಬಾತನು ಈಸೋಪನ ಬಾವಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ( ೧೬೩೯-೪೦ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಚಿತ್ರವು ಈಗ ಮಸ್ಕೊ ಡೆಲ್‌ ಪ್ರಾಡೊ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿದೆ). * ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯ ದೇಹಾಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದೇ ಹೋದರೂ ಕೂಡ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಆತನ ದೇಹದ ಅವಯವಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. [[File:Wenceslas Hollar - Aesop 2.jpg|thumb|200px|right|17ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಲಾವಿದ ವೆನ್ಸೆಸ್ಲಾಸ್ ಹೊಲ್ಲಾರ್ ರಚಿಸಿದ ಈಸೋಪ.]] ಸರ್‌ ಜಾನ್‌ ವಾನ್‌ಬ್ರು ಬರೆದ ಹಾಸ್ಯನಾಟಕವಾದ "[https://archive.org/stream/playsvanbrugh01vanbuoft#page/222/mode/2up ಈಸೋಪ್]" ೧೬೯೭ ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನ ಡ್ರುರಿಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರೊಯಲ್‌ ರಂಗಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡಿತು. ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೂ ಆಗಿಂದಾಗ ಪ್ರದರ್ಶವನ್ನು ಕಂಡಿತು. * ''ಲೆಸ್‌ ಫೆಬಲ್ಸ್‌ ಡೆ ಈಸೋಪ್‌'' (ನಂತರ ''ಈಸೋಪ್ ಎ ಲಾ ವಿಲ್ಲೆ'' )ದ ಬಾಷಾಂತರವನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್‌ನ ನಾಟಕಕಾರನಾದ ಎಡ್ಮೆ ಬೊರುಸಾಲ್ಟ್‌ ಮಾಡಿದನು, ವನ್‌ಬ್ರು ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಶಾರೀರಿಕವಾಗಿ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿರುವ ಈಸೋಪ್‌ ದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ, ಕ್ರೊಸಸ್‌ ರಾಜನ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ಈತನು ಸಲಹೆಗಾರನಾಗಿದ್ದನು. * ಈತನ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಣಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿನ ರಾಜಕಾರಣದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಮಾರ್ಕ್‌ ಲವ್‌ರಿಜ್‌, ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ಅಗಸ್ಟನ್‌ ಫೇಬಲ್‌'' (ಇನ್ನುಮುಂದೆ ಲವ್‌ರಿಜ್‌), ಪು. ೧೬೬-೬೮.</ref> ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಶಕಂಡನಂತರ ಬೊರ್‌ಸಾಲ್ಟ್‌ ಸಿಕ್ಷಿಲ್‌(''ಈಸೋಪ್ ಎ ಲಾ ಕೊರ್‌'', ಈಸೋಪ್ ಎಟ್‌ ಕೋರ್ಟ, ಗಳು ೧೭೦೧ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡವು)ನ್ನು ಬರೆದನು. * ಇದು ಇನ್ನೂ ಜನಪ್ರೀಯವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದಾಗಿ ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಭಾಷೆಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>[http://books.google.co.uk/books?id=rm0_DWd5jPoC&amp;printsec =frontcover &amp;dq=%22Boursault%22++Esope&amp;source=bl&amp;ots=4AwpHQxgVy&amp;sig=5q1A7sZbyPPsgB-0L1G9WFh6XSg&amp;hl =en&amp;ei=zFyXTebaNcGHhQf4m7WCCQ &amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=6&amp;ved=0CDQQ6AEwBTgK#v=onepage&amp;q&amp;f=false ಗೂಗಲ್ ಬುಕ್ಸ್‌] ನಲ್ಲಿ ಈ ಪಠ್ಯ ಲಭ್ಯವಿದೆ</ref> * ಆದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆತನ ಉಪಪತ್ನಿ ರೊಡೊಪ್‌ನ ಪರಿಚಯವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ೧೭೮೦ರಲ್ಲಿ ಅನಾಮಧೇಯವಾದ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿಯು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ರೊಡೊಪ್‌ನ ’''ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಎಂಡ್‌ ಅಮೊರಸ್‌'' ’ ಪುಸ್ತಕವು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. [http://old.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Hdt.+2.134.1 ಹೆರೊಡೊಟಸ್‌ 2.134-5] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120712234700/http://old.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Hdt.+2.134.1 |date=2012-07-12 }} ರಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ರೊಡೊಪಿಸ್‌ನಿಂದ ಆಳ್ವಿಕೆ ಒಳಗಾದವನೆಂದು ಕುರುಹುಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ., ಮತ್ತು [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext %3A1999.02.0137% 3Abook% 3D36% 3Achapter%3D17 ಪ್ಲಿನಿ 36.17] ರ ಪ್ರಕಾರ ಆಕೆಯು ಈಸೋಪನ ಪ್ರೇಯಸಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಳು ಜೊತೆಗೆ ಈ ಕಥೆಯಿಂದ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಪ್ರೇಮಿಗಳಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. * ಇದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಕುರುಪಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಆಕೆಯು ಸುಂದರಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ನಂತರ ಆಕೆಯು ಈಸೋಪನಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ಪೆರೊ(ರಾಜ)ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾದಳು. ಕೆಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಚಿತ್ರಕಾರ ಅಂಜೆಲಿಕಾ ಕಾಫ್‌ಮನ್ ಈಸೋಪ್ ಮತ್ತು ರೋಡೋಪ್‌ರ ಚಿತ್ರದ ಫ್ರಾಂಕೆಸ್ಕೋ ಬಾರ್ಟೊಲೊಜಿ ಉಕ್ಕು ಕೆತ್ತನೆ ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರಣದೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. * ವಾಲ್ಟರ್‌ ಸೆವೆಜ್‌ ಲ್ಯಾಂಡರ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಈಸೋಪ್‌ ಮತ್ತು ರೊಡೊಪ್‌ನ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಕಲ್ಪನೆಯ ಸಂವಾದವನ್ನು ಚಿತ್ರಸಿದ್ದಾನೆ. [https://archive.org/stream/selectionsfromim00landiala#page/n65/mode/2up ಈಸೋಪ್ ಮತ್ತು ರೊಡೊಪ್‌] ನ ಮಾಹಿತಿಯು ''ದಿ ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ಬ್ಯೂಟಿ'' ಯಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನು "ನಾನು ಸಣ್ಣವನಾದೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾದೆ" ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. * ತುರ್ಹಾನ್‌ ಬೆ ೧೯೪೬ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ’[http://www.imdb.com/title/tt0038778/ ''ನೈಟ್‌ ಇನ್‌ ಪೆರಡೈಸ್‌'' ]’ ನಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈತನ ಪ್ರಕಾರ ಈಸೋಪನು ಕ್ರೋಸಸ್ ರಾಜನ ಸಲಹೆಗಾರನಾಗಿದ್ದನು, ಮತ್ತು ಅರಸನು ತನಗೆ ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು (ಪರ್ಶಿಯನ್‌ ರಾಜಕುಮಾರಿ, ಮರ್ಲೆ ಒಬೆರಾನ್‌ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದ್ದರು) ಅತಿಯಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. * ೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ಹೆಲೆನೆ ಹಾಂಪ್‌ಳು ರಚಿಸಿದ ಟಿವಿ ನಾಟಕ ’[http://www.imdb.com/title/tt1144648/ ಈಸೋಪ್ ಎಂಡ್‌ ರೊಡೊಪ್‌]’ ಎಂಬ ನಾಟಕ ಹಾಲ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. * ಇದರಲ್ಲಿ ಲೊಮೊಂಟ್‌ ಜೊನ್‌ಸೆನ್‌ನು ’ಈಸೋಪ್’ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದ್ದ. ''"ಎ ರಪೋಸಾ ಈ ಎಸ್‌ ಉವಾಸ್‌"'' (ನರಿ ಮತ್ತು ದ್ರಾಕ್ಷಿಯ ಕಥೆ)ಯನ್ನು ಈಸೋಪನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ನಾಟಕಕಾರನಾದ ಗುಲೆರ್ಮ ಫಿಗುರೈಡೊ ೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಇದು ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡಿತು. ಇದು ೨೦೦೦ದಲ್ಲಿ ಚಿನಾದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಚಲನ ಚಿತ್ರ ''ಹು ಲಿ ಯು ಪು ತಾವೊ'' ಅಥವಾ [http://v.youku.com/v_show/id_XMTgzOTIzNDQ=.html 狐狸与葡萄] ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು== {{reflist|2}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌== *ಅಡ್ರ್ಯಾಡೊ, ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ರಾಡ್ರಿಗ್ಸ್‌, ೧೯೯೯-೨೦೦೩. ''ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದ ಗ್ರೀಕೊ-ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಫೇಬಲ್'' (ಮೂರು ಸಂಪುಟಗಳು). ಲೀಡೆನ್‌/ಬೋಸ್ಟನ್‌: ಬ್ರಿಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್‌. *ಕ್ಯಾನ್ಸಿಕ್‌, ಹ್ಯೂಬರ್ಟ್‌, ಮುಂತಾದವು., ೨೦೦೨. ''ಬ್ರಿಲ್ಸ್ ನ್ಯೂ ಪೌಲಿ: ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ದ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ವರ್ಲ್ಡ್‌.'' ಲೀಡೆನ್‌/ಬೋಸ್ಟನ್‌: ಬ್ರಿಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್‌. *ಕೋಹೆನ್‌, ಬೆಥ್‌ (ಸಂಪಾದಕರು), ೨೦೦೦. ''ನಾಟ್ ದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಐಡಿಯಲ್‌: ಅಥೆನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದ ಕನ್ಸ್‌ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಅಫ್ ದ ಅರ್ ಇನ್ ಗ್ರೀಕ್ ಆರ್ಟ್‌''. ಲೀಡೆನ್‌/ಬೋಸ್ಟನ್‌: ಬ್ರಿಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್‌. ಇದರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾಂಕಾಯಿಸ್ ಲಿಸ್ಸಾರೇಗ್‌ ಬರೆದ "ಈಸೋಪ, ಬಿಟ್ವೀನ್ ಮ್ಯಾನ್ ಅಂಡ್ ಬೀಸ್ಟ್: ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಪೋರ್ಟ್ರೇಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಶನ್ಸ್" ಸೇರಿದೆ. *ಡವಾರ್ಟಿ, ಕೆರೋಲ್‌ ಮತ್ತು ಲೆಸ್ಲಿ ಕುರ್ಕೆ(ಸಂಪಾದಕರು), ೨೦೦೩. ''ದ ಕಲ್ಚರ್ ವಿಥಿನ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಗ್ರೀಕ್ ಕಲ್ಚರ್‌: ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್, ಕಾನ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಟ್, ಕೊಲ್ಯಾಬೊರೇಶನ್.'' ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ ಲೆಸ್ಲಿ ಕುರ್ಕೆಯ "ಈಸೋಪ ಅಂಡ್ ದ ಕಾಂಟೆಸ್ಟೇಶನ್ ಆಫ್ ಡೆಲ್ಫಿಕ್ ಅಥಾರಿಟಿ" ಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. *ಡ್ರಿಬರ್ಗ್‌, ಜೆ.ಎಚ್‌., ೧೯೩೨. "ಈಸೋಪ", ''ದ ಸ್ಪೆಕ್ಟೇಟರ್'', ಸಂ. ೧೪೮ #೫೪೨೫, ಜೂನ್‌ ೧೮, ೧೯೩೨, ಪು.&nbsp;೮೫೭–೮. *ಹ್ಯಾನ್ಸೆನ್, ವಿಲಿಯಮ್‌ (ಸಂಪಾದಕರು), ೧೯೯೮. ಆಂಥಾಲಜಿ'' ಆಫ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಗ್ರೀಕ್‌ ಪಾಪ್ಯುಲರ್ ಲಿಟರೇಚರ್‌''. ಬ್ಲೂಮಿಂಗ್‌‍ಟನ್‌: ಇಂಡಿಯಾನಾ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌. ''ದ ಈಸೋಪ ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್‌ (ದ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಕ್ಸಾಂಥಸ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ ಅಂಡ್ ಈಸೋಪ ಹಿಸ್ ಸ್ಲೇವ್‌ ಅಥವಾ ದ ಕರಿಯರ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ)'', ಅನುವಾದಿಸಿದವರು ಲಾಯ್ಡ್ ಡಬ್ಲೂ. ಡಾಲಿ, ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. *ಹಾಗ್‌, ತೋಮಸ್‌, ೨೦೦೪. ಪಾರ್ಥೆನೋಪ್‌'': ಸೆಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಸ್ಟಡೀಸ್‌ ಇನ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಗ್ರೀಕ್‌ ಫಿಕ್ಷನ್ (೧೯೬೯-೨೦೦೪)''. ಕೋಪನ್‌ಹೆಗನ್‌: ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ ಟುಸ್ಕುಲಾನಮ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌. ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹಾಗ್‌'s "ಎ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಅಂಡ್‌ ಹಿಸ್ ಸ್ಲೇವ್‌: Conventions and Values in ''ದ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ'' ", ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟಣೆಗೊಂಡ ವರ್ಷ ೧೯೯೭. *ಹ್ಯಾನ್ಸೆನ್, ವಿಲಿಯಮ್‌, ೨೦೦೪. ಗ್ರಾಮಾಟಿಕಿ ಎ. ಕರ್ಲ ಬರೆದ ''Vita Aesopi: Ueberlieferung, Sprach und Edition einer fruehbyzantinischen Fassung des Aesopರೋಮನ್‌s'' ಪುಸ್ತಕದ ವಿಮರ್ಶೆ. ಬ್ರಿನ್ ಮಾವ್ರ್‌[http://bmcr.brynmawr.edu/2004/2004-09-39.html ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ರಿವ್ಯೂ 2004.09.39]. *ಹಾಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌, ನಿಕ್ಲಾಸ್‌, ೨೦೦೨. ''ದ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಫೇಬಲ್‌: ಎನ್ ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್‌'', ಅನುವಾದಿಸಿದವರು ಕ್ರಿಸ್ಟಿನ್ ಜಾಕ್ಸನ್‌-ಹಾಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌. ಬ್ಲೂಮಿಂಗ್‌‍ಟನ್‌ & ಇಂಡಿಯಾನಾಪೊಲಿಸ್‌: ಇಂಡಿಯಾನಾ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌. *ಕೆಲ್ಲರ್‌, ಜಾನ್‌ ಇ., ಮತ್ತು ಕೀಟಿಂಗ್‌, ಎಲ್. ಕ್ಲಾರ್ಕ್, ೧೯೯೩. ''ಈಸೋಪ್ಸ್ ಫೇಬಲ್ಸ್, ವಿತ್ ಎ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ.'' ಲೆಕ್ಸಿಂಗ್‌ಟನ್‌: ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕೆಂಟುಕಿ ಪ್ರೆಸ್‌. ೧೪೮೯ ರ ವರ್ಷದ ಈಸೋಪನ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಆವೃತ್ತಿಯ ಮೊದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅನುವಾದ, ''La vida del Ysopet con sus fabulas historiadas'' ; ದ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ ಇದು ಪ್ಲಾನುಡೆಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. *ಕುರ್ಕೆ, ಲೆಸ್ಲೀ, ೨೦೧೦. ''ಈಸೋಪಿಕ್‌ ಕಾನ್ವರ್ಸೇಶನ್ಸ್‌: ಪಾಪ್ಯುಲರ್ ಟ್ರಡಿಶನ್, ಕಲ್ಚರಲ್ ಡೈಯಲಾಗ್, ಅಂಡ್ ದ ಇನ್ವೆನ್ಶನ್ ಆಫ್ ಗ್ರೀಕ್ ಪ್ರೋಸ್‌.'' ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್. *ಲೀಕೆ, ವಿಲಿಯಮ್‌ ಮಾರ್ಟಿನ್‌, ೧೮೫೬. ನ್ಯೂಮಿಸ್‌ಮಾಟಾ[https://archive.org/details/numismatahelleni00leakuoft '' ಹೆಲೆನಿಕಾ: ಎ ಕೆಟಲಗ್ ಆಫ್ ಗ್ರೀಕ್ ಕಾಯಿನ್ಸ್‌'' ]. ಲಂಡನ್‌: ಜಾನ್‌ ಮರ್ರೇ. *ಲವ್‌ರಿಜ್‌, ಮಾರ್ಕ್‌, ೧೯೯೮. ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌'' ಅಗಸ್ಟನ್‌ ಫೇಬಲ್‌''. ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ *ಲೋಬ್ಬನ್‌, ರಿಚರ್ಡ್ ಎ., ಜೂ.., ೨೦೦೨. "ವಾಸ್ ಈಸೋಪ ಎ ನ್ಯೂಬಿಯನ್ ''ಕುಮ್ಮಾಜಿ'' (ಫೋಕ್‌ಟೆಲ್ಲರ್)?", ''ನಾರ್ಥ್‌ಈಸ್ಟ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್'', ೯:೧ (೨೦೦೨), ಪು.&nbsp;೧೧–೩೧. *ಲೋಬ್ಬನ್‌, ರಿಚರ್ಡ್ ಎ., ಜೂ.., ೨೦೦೪. ''ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್‌ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಮಿಡೀವಲ್‌ ನುಬಿಯಾ.'' ಲನ್‌ಹಾಮ್‌, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌: ಸ್ಕೇರ್‌ಕ್ರೋ ಪ್ರೆಸ್‌. *ಪಾನೋಫ್ಕಾ, ಥಿಯೊಡೋರ್‌, ೧೮೪೯. [https://books.google.com/books?id=-BsVAAAAYAAJ&amp;printsec=frontcover&amp;dq=intitle:Antikenkranz+intitle:zum+intitle:f%C3%BCnften+intitle:Berliner+intitle:Winckelmannsfest+inauthor:Theodor+inauthor:Panofka&amp;hl=en&amp;ei=GYbdTLWuOIzWtQPQiuWyCg&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=1&amp;ved=0CCgQ6AEwAA#v=onepage&amp;q&amp;f=false ''Antikenkranz zum fünften ಬರ್ಲಿನ್‌er Winckelmannsfest: Delphi und Melaine'' ]. ಬರ್ಲಿನ್‌: ಜೆ. ಗುಟೆನ್‌ಟ್ಯಾಗ್‌. *ಪಪಾಡೆಮೆಟ್ರಿಯು, J. Th., ೧೯೯೭. ''ಈಸೋಪ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ಎನ್ ಆರ್ಕಿಟೈಪಲ್ ಹೀರೋ. '' ''ಸ್ಟಡೀಸ್ ಅಂಡ್ ರೀಸರ್ಚ್ ೩೯''. ಅಥೆನ್ಸ್: ಹೆಲೆನಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ಹ್ಯುಮ್ಯಾನಿಸ್ಟಿಕ್‌ ಸ್ಟಡೀಸ್. *ಪೆನೆಲ್ಲಾ, ರಾಬರ್ಟ್ ಜೆ., ೨೦೦೭. ''ಮ್ಯಾನ್ ಅಂಡ್ ದ ವರ್ಲ್ಡ್: ದ ಒರೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ಹ್ ಹಿಮೇರಿಯಸ್." '' ''ಬರ್ಕ್‌ಲೀ: ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮುದ್ರಣಾಲಯ.'' *ಪೆರ್ರಿ, ಬೆನ್ ಎಡ್ವಿನ್ (ಅನುವಾದಕ), ೧೯೬೫. ''ಬಾರ್ಬಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಫೇಡ್ರಸ್‌.'' ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌‌ : ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ. *ಫಿಲಿಪಾಟ್‌, ಥೋ. (ಅನುವಾದಕ), ೧೬೮೭. [http://magic.lib.msu.edu/search~S39?/cXX%20folio%20PA3857%20.Z9%201687/cpa+3857+z9+1687/1%2C2%2C2%2CE/frameset&amp;FF=cpa+3857+z9+1687+online&amp;1%2C1%2C ''ಈಸೋಪ್ಸ್ ಫೇಬಲ್ಸ್ ವಿಥ್ ಹಿಸ್ ಲೈಫ್: ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌, ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220403200319/http://magic.lib.msu.edu/search~S39?%2FcXX%20folio%20PA3857%20.Z9%201687%2Fcpa+3857+z9+1687%2F1%2C2%2C2%2CE%2Fframeset&FF=cpa+3857+z9+1687+online&1%2C1%2C |date=2022-04-03 }}. ಲಂಡನ್‌: ಎಚ್. ಹಿಲ್ಸ್‌ ಜುನ್. ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಬರ್ಲೋ ಗಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ಲಾನುಡೆಸ್‌ನ ''ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ'' ದ ಫಿಲಿಪಾಟ್‌ನ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಅನುವಾದ, ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಬರ್ಲೋನ ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ. *ರಿಯರ್ಡನ್‌, ಬಿ.ಪಿ. (ಸಂಪಾದಕರು), ೧೯೮೯. ''ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್‌ ಕಾದಂಬರಿಗಳು.'' ಬರ್ಕ್‌ಲೀ: ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮುದ್ರಣಾಲಯ. ''ಎನ್ ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ ಸ್ಟೋರಿ'' ಬರೆದವರು ಹೆಲಿಓಡೋರಸ್‌, ಅನುವಾದಿಸಿದವರು ಜೆ.ಆರ್. ಮಾರ್ಗನ್, ಮತ್ತು ''ಎ ಟ್ರೂ ಸ್ಟೋರಿ'' ಬರೆದವರು ಲೂಸಿಯನ್, ಅನುವಾದಿಸಿದವರು ಬಿ.ಪಿ. ರಿಯರ್ಡನ್‌, ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. *ಸ್ನೋಡೆನ್,ಜೂ., ಫ್ರಾಂಕ್ ಎಂ., ೧೯೭೦. ''ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಸ್ ಇನ್ ಎಂಟಿಕ್ವಿಟಿ: ಈಥಿಯೋಪಿಯನ್ ಇನ್ ದ ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯೆನ್ಸ್''. ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌‌ : ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ. *ಟೆಂಪಲ್, ರಾಬರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಒಲೀವಿಯಾ (ಅನುವಾದಕರು), ೧೯೯೮. ''ಈಸೋಪ: ದ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಫೇಬಲ್ಸ್''. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್. *ವಾನ್ ಡಿಕ್, ಜೆರ್ಟ್-ಜನವರಿ, ೧೯೯೭. ''ಏಯಿನೋಯಿ, ಲೋಗೋಯಿ, ಮೈಥೋಯಿ: ಫೇಬಲ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಕೇಯಿಕ್, ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್, ಅಂಡ್ ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಗ್ರೀಕ್‌.'' ಲೀಡೆನ್‌/ಬೋಸ್ಟನ್‌: ಬ್ರಿಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್‌. *West, M.L., ೧೯೮೪. "ದ ಅಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಆಫ್ ಫೇಬಲ್ಸ್ ಟು ಈಸೋಪ ಇನ್ ಆರ್ಕೇಯಿಕ್ ಅಂಡ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಗ್ರೀಸ್‌", ''La Fable'' (Vandœuvres–Genève: Fondation Hardt, Entretiens XXX), ಪು.&nbsp;೧೦೫–೩೬. *ವಿಲ್ಸನ್, ನೈಗೆಲ್, ೨೦೦೬. ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ'' of ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಗ್ರೀಸ್‌''. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ರೌಟ್ಲೆಡ್ಜ್. *ಝಾಂಕರ್, ಪೌಲ್, ೧೯೯೫. ''ದ ಮಾಸ್ಕ್ ಆಫ್ ಸಾಕ್ರಟೀಸ್‌: ದ ಇಮೇಜ್ ಆಫ್ ದ ಇಂಟೆಲೆಕ್ಚುವಲ್ ಇನ್ ಆಂಟಿಕ್ವಿಟಿ''. ಬರ್ಕ್‌ಲೀ: ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮುದ್ರಣಾಲಯ. == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == *ಅನಾಮಿಕ, ೧೭೮೦. ''ದ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ಹ್ ಅಮರ್ಸ್ ಆಫ್ ರೋಡೋಪ್''. ಲಂಡನ್‌: ಇ.ಎಂ.ಡೀಮರ್‌ ಗಾಗಿ ಮುದ್ರಿತ. *ಆಂಥೋನಿ, ಮೇವಿಸ್, ೨೦೦೬. ''ದ ಲೆಜೆಂಡರಿ ಲೈಫ್ ಅಂಡ್ ಫೇಬಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ''. ಟೊರೋಂಟೊ: ಮಾಯಂಟ್ ಪ್ರೆಸ್‌. ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ''ದ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ'' ಕಥೆಗಳು. *ಕಾವುರ್ಸಿನ್, ವಿಲಿಯಮ್‌, ''ದ ಸೀಜ್ ಆಫ್ ರೋಡ್ಸ್‌'', ಲಂಡನ್‌ (೧೪೮೨), ಈಸೋಪಸ್, ''ದ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಸಟಲ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಆಫ್ ಫೇಬಲ್ಸ್ ಆಫ್ಹ್ ಈಸೋಪ್'' (೧೪೮೪). ಫ್ಯಾಕ್‌ಸಿಮಿಲಿ ಸಂ., ೨ ಸಂಪುಟ. in ೧, ಸ್ಕಾಲರ್ಸ್‌ ಫ್ಯಾಕ್‌ಸಿಮಿಲಿಸ್ &amp; ರೀಪ್ರಿಂಟ್ಸ್, ೧೯೭೫. ISBN ೯೭೮-೦-೮೨೦೧-೧೧೫೪-೪. *ಕಾಕ್ಸ್‌ಟನ್‌, ವಿಲಿಯಮ್‌, ೧೪೮೪. ''ದ ಹಿಸ್ಟರಿ ಅಂಡ್ ಫೇಬಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ್'', ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್. ಆಧುನಿಕ ಮರುಮುದ್ರಣ ಸಂಪಾದಿಸಿದವರು ರಾಬರ್ಟ್ ಟಿ. ಲೆನಾಘನ್ (ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌: ಕೇಂಬ್ರಿಜ್‌, ೧೯೬೭). ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕಾಕ್ಸ್‌ಟನ್ಸ್ ಎಪಿಲಾಗ್‌ ಟು ದ ಫೇಬಲ್ಸ್‌, ದಿನಾಂಕ ಮಾರ್ಚ್ ೨೬, ೧೪೮೪. *ಕ್ಲೇಟನ್‌, ಎಡ್ವರ್ಡ್. [http://www.nhinet.org/clayton21-1.pdf "ಈಸೋಪ, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್, ಅಂಡ್ ಎನಿಮಲ್ಸ್: ದ ರೋಲ್ ಆಫ್ಹ್ ಫೇಬಲ್ಸ್ ಇನ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಲೈಫ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230317165839/http://www.nhinet.org/clayton21-1.pdf |date=2023-03-17 }}. ''ಹ್ಯೂಮ್ಯಾನಿಟಾಸ್'', ಸಂಪುಟ XXI, Nos. ೧ and ೨, ೨೦೦೮, ಪು.&nbsp;೧೭೯–೨೦೦. ಬೋವೀ, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌: ನ್ಯಾಶನಲ್ ಹ್ಯುಮ್ಯಾನಿಟೀಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್. *ಕಾಂಪ್ಟನ್, ಟಾಡ್, ೧೯೯೦. [http://www.jstor.org/stable/295155 "ದ ಟ್ರಯಲ್ ಆಫ್ ದ ಸೆಟೈರಿಸ್ಟ್: ಪೋಯೆಟಿಕ್ ವಿಟೇ (ಈಸೋಪ, ಆರ್ಚಿಲೋಕಸ್, ಹೋಮರ್‌) ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ಬ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರೌಂಡ್ ಫಾರ್ ಪ್ಲ್ಯಾಟೋಸ್ ಅಪಾಲಜಿ"], ''ದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಫಿಲಾಲಜಿ'', ಸಂ. ೧೧೧, ನಂ. ೩ (ಆಟಂ, ೧೯೯೦), ಪು.&nbsp;೩೩೦–೩೪೭. ಬಾಲ್ಟಿಮೋರ್‌: ದ ಜಾನ್ಸ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌. *ಕಾಂಪ್ಟನ್, ಟಾಡ್, ೨೦೦೬. ''ವಿಕ್ಟಿಮ್ ಆಫ್ ದ ಮ್ಯೂಸಸ್: ಪೋಯೆಟ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ಸ್ಕೇಪ್‌ಗೋಟ್, ವಾರಿಯರ್ ಅಂಡ್ ಹೀರೋ ಇನ್ ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್‌ ಅಂಡ್ ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮಿಥ್‌ ಅಂಡ್ ಹಿಸ್ಟರಿ''. ವಾಶಿಂಗ್‌ಟನ್‌, ಡಿ.ಸಿ.: ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಹೆಲೆನಿಕ್ ಸ್ಟಡೀಸ್. *ಡಾಲಿ, ಲಾಯ್ಡ್‌ ಡಬ್ಲೂ., ೧೯೬೧. ''ಈಸೋಪ್ ವಿಥೌಟ್ ಮಾರಲ್ಸ್: ದ ಫೇಮಸ್ ಫೇಬಲ್ಸ್, ಅಂಡ್ ಎ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ, ನ್ಯೂಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಟೆಡ್ ಅಂಡ್ ಎಡಿಟೆಡ್''. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಅಂಡ್ ಲಂಡನ್‌: ಥೋ.ಮಸ್ ಯೋಸೆಲಾಫ್. ಡಾಲಿಯ ''ದ ಈಸೋಪ ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್‌'' ನ ಅನುವಾದವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. *Figueiredo, Guilherme, ೧೯೫೩? ''ದ ಫಾಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದ ಗ್ರೇಪ್ಸ್'' (''A raposa e as uvas'' ಪುಸ್ತಕದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಅನುವಾದ ). ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ : ಬ್ರೆಜಿಲಿಯನ್‌-ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಲ್ಚರಲ್‌ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್. *ಗಿಬ್ಸ್‌, ಲಾರಾ (ಅನುವಾದಕ), ೨೦೦೨, ಮರುಪ್ರಕಟಣೆ ೨೦೦೮. ''ಈಸೋಪ್ಸ್ ಫೇಬಲ್ಸ್'' ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌‌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ *ಗಿಬ್ಸ್‌, ಲಾರಾ. [http://journeytothesea.com/aesop-illustrations/ "ಈಸೋಪ ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಶನ್ಸ್‌: ಟೆಲ್ಲಿಂಗ್ ದ ಸ್ಟೋರಿ ಇನ್ ಇಮೇಜಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230419102247/http://journeytothesea.com/aesop-illustrations/ |date=2023-04-19 }}, [http://journeytothesea.com/ ಜರ್ನಿ ಟು ದ ಸೀ] (ಆನ್ಲೈನ್ ಜರ್ನಲ್ ), ಸಂಚಿಕೆ ೬, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧, ೨೦೦೮. *ಗಿಬ್ಸ್‌, ಲಾರಾ. [http://journeytothesea.com/aesop-wise-fool/ "ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ್: ದ ವೈಸ್ ಫೂಲ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್"], [http://journeytothesea.com/ ಜರ್ನಿ ಟು ದ ಸೀ] (ಆನ್ಲೈನ್ ಜರ್ನಲ್ ), ಸಂಚಿಕೆ ೯, ಮಾರ್ಚ್ ೧, ೨೦೦೯. *ಜಾಕೋಬ್ಸ್, ಜೋಸೆಫ್, [https://books.google.com/books?id=Um0PAAAAIAAJ&amp;printsec=frontcover ''ದ ಫೇಬಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ್: ವಿಲಿಯಮ್‌ ಕಾಕ್ಸ್‌ಟನ್‌ ೧೪೮೪ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದಂತೆ'' ], ಲಂಡನ್‌ : ಡೇವಿಡ್ ನಟ್, ೧೮೮೯. *ಪೆರ್ರಿ, ಬೆನ್ ಎಡ್ವಿನ್ (ಸಂಪಾದಕರು), ೧೯೫೨, ೨ನೇ ಆವೃತ್ತಿ ೨೦೦೭. ''ಈಸೋಪಿಕಾ: ಎ ಸೀರೀಸ್ ಆಫ್ಹ್ ಟೆಕ್‌ಸ್ಟ್ಸ್ ರಿಲೇಟಿಂಗ್ ಟು ಈಸೋಪ್ ಆರ್ ಅಸ್ಕ್ರೈಬ್ಡ್ ಟು ಹಿಮ್.'' ಅರ್ಬನಾ: ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಇಲ್ಲಿನೋಯಿಸ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌. *ಸ್ಲೂಟರ್, ಇನೇಕೆ ಮತ್ತು ರೋಸೆನ್, ರಾಲ್ಫ್ ಎಂ. (ಸಂಪಾದಕರು), ೨೦೦೮. ''ಕಾಕೋಸ್: ಬ್ಯಾಡ್‌ನೆಸ್ ಅಂಡ್ ಎಂಟಿ-ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಇನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆಂಟಿಕ್ವಿಟಿ. '' ''ನೆಮೊಸಿನೆ: ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್ಸ್. '' ''ಹಿಸ್ಟರಿ ಅಂಡ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆಂಟಿಕ್ವಿಟಿ; ೩೦೭''. ಲೀಡೆನ್‌/ಬೋಸ್ಟನ್‌: ಬ್ರಿಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್‌. ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. "ಅಗ್ಲಿನೆಸ್ ಅಂಡ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಇನ್ ದ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ" ಬೈ ಜೆರೆಮಿ ಬಿ ಲೆಫ್‌ಕೋವಿಟ್ಸ್. *ಟೆಂಪಲ್, ರಾಬರ್ಟ್, [http://www.robert-temple.com/papers/Fables_Delphi.pdf "ನೀತಿಕಥೆಗಳು, ರಿಡಲ್ಸ್‌, ಅಂಡ್ ಮಿಸ್ಟರೀಸ್ ಆಫ್ ಡೆಲ್ಫಿ"], ''ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ೪ಥ್ ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್ ಮೀಟಿಂಗ್ ಆನ್ ಕಂಟೆಂಪರರಿ ಪ್ರಾಬ್ಲೆಮ್ಸ್'', ನಂ ೪, ೧೯೯೯ (ಅಥೆನ್ಸ್, ಗ್ರೀಸ್‌) ಇನ್ ಗ್ರೀಕ್‌ ಅಂಡ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌. *ವಿಲ್ಸ್, ಲಾರೆನ್ಸ್ ಎಂ., ೧೯೯೭. ''ದ ಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ದ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್‌ ಗಾಸ್ಪೆಲ್: ಮಾರ್ಕ್‌, ಜಾನ್‌, ಅಂಡ್ ದ ಒರಿಜಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ಗಾಸ್ಪೆಲ್ ಜೆನರ್''. ಲಂಡನ್‌‌ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ರೌಟ್‌ಲೆಜ್‌‌. ಒಂದು ಅನುಬಂಧವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ವಿಲ್ಸ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಅನುವಾದ, ''ದ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಈಸೋಫ್'', ಪು.&nbsp;೧೮೦–೨೧೫. ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌== {{Wikisource |el:Αισώπου Μύθοι|The Fables in Greek}} {{wikiquote|Aesop}} {{Commons category|Aesop}} *[http://librivox.org/aesops-fables-menu/ ಈಸೋಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100304131846/http://librivox.org/ |date=2010-03-04 }} ಉಚಿತ ಆಡಿಯೋ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗಳು *[http://worldoftales.com/fables/Aesop_fables.html ಈಸೋಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100304024753/http://worldoftales.com/fables/Aesop_fables.html |date=2010-03-04 }} ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ *[http://www.holyebooks.org/authors/aesops/fables/aesops_fables.html ಈಸೋಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100417005032/http://www.holyebooks.org/authors/aesops/fables/aesops_fables.html |date=2010-04-17 }} ವಿ.ಎಸ್. ವರ್ನನ್ ಜೋನ್ಸ್‌ರಿಂದ *[http://www.holyebooks.org/authors/aesops/fables_rev/aesop_fables_rev.html ಈಸೋಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100126041635/http://www.holyebooks.org/authors/aesops/fables_rev/aesop_fables_rev.html |date=2010-01-26 }} ಹ್ಯಾರಿಸನ್ ವೀರ್, ಜಾನ್‌ ಟೆನ್ನಿಯೆಲ್, ಎರ್ನಸ್ಟ್ ಗ್ರಿಸೆಟ್, ಮತ್ತು ಇತರರ ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ *[http://www.aesopfables.com AesopFables.com] ನೀತಿಕಥೆಗಳ ದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಹ; ಈಸೋಪನ ಕಥೆಗಳಲ್ಲದೇ ಇತರ ಕಥೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. *[http://www.aesopica.net Aesopica.net]{{Dead link|date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಸುಮಾರು ೬೦೦ ನೀತಿಕಥೆಗಳು ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌, ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್‌ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿದ್ದು, ಹುಡುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. *[http://www.creighton.edu/aesop/ ಕಾರ್ಲ್‌ಸನ್ ಫೇಬಲ್‌ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಅಟ್ ಕ್ರೀಗ್‌ಟನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ] ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನೀತಿಕತೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಆನ್ಲೈನ್ ಕೆಟಲಾಗ್ ಸಹಾ ಲಭ್ಯವಿದೆ. *[http://aesopus.pbworks.com/Vita-Aesopi Vita Aesopi] ''ಈಸೋಪನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ'' ಕುರಿತಂತೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮಾಹಿತಿ *{{gutenberg author|id=Aesop|name=Aesop}} f {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --> | NAME = Aesop | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION = | DATE OF BIRTH = | PLACE OF BIRTH = | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} {{DEFAULTSORT:Aesop}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿ.ಪೂ.620 ಜನನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿ.ಪೂ 560 ಸಾವುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್‌ ಬರಹಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ನೀತಿಕತೆಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಸೇಮಿಯನ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] legfaye2sq05tkm4ukh3x2hcvagwknk 0 38084 1374443 1373896 2026-05-31T06:02:22Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374443 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ಪ್ರೊ. ಎ. ವಿ. ನಾವಡ | image = Karavali Wikimedians to home at Mangalore - at A.V.Navada Home on 20.11.2018 (3).jpg | birth_date = ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೮, ೧೯೪೬ | birth_place = ಮಂಗಳೂರು ಸಮೀಪದ ಕೋಟೆಕಾರು | occupation = ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು | Nationality = ಭಾರತೀಯರು | subject = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ | period = | genre = ಜನಪದ, | subject = ಭೂತಾರಾಧನೆ ಮತ್ತು ತುಳು ಜನಪದ | movement = | debut_works = }} '''ಪ್ರೊ. ಎ. ವಿ. ನಾವಡ<ref>{{Cite web |url=https://www.prajavani.net/authors/%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%8A-%E0%B2%8E%E0%B2%B5%E0%B2%BF-%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%B5%E0%B2%A1 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-11-21 |archive-date=2023-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230305082750/https://www.prajavani.net/authors/%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%8A-%E0%B2%8E%E0%B2%B5%E0%B2%BF-%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%B5%E0%B2%A1 |url-status=dead }}</ref>''' ([[ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೮]], [[೧೯೪೬]]) ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿ, ಭಾಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ಕಾಯಕ ಮಾಡಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಬಾಲ್ಯ== ಎ.ವಿ. ನಾವಡ ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೮, ೧೯೪೬ರಂದು ಮಂಗಳೂರು<ref>http://www.sallapa.com/2013/08/blog-post_7862.html</ref> ಸಮೀಪದ ಕೋಟೆಕಾರು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಕವಿ ಅಮ್ಮೆಂಬಳ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ನಾವಡ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಪಾರ್ವತಿ.ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೋಟೆಕಾರಿನ ಸ್ವೆಲ್ಲಾ ಮೇರಿಸ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗಮಾಡಿ, ಬಳಿಕ ಆನಂದಾಶ್ರಮದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ನಾವಡರು ಮಂಗಳೂರಿನ ಸಂತ ಎಲೋಷಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದರು. ==ಉದ್ಯೋಗ== ನಾವಡರು ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಸೇರಿದ್ದು ಕುಂದಾಪುರದ ಭಂಡಾರ್‌ಕರ್ಸ್‌ ಕಾಲೇಜು. ೧೯೭೦ರಿಂದ-೯೪ರವರೆಗೆ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ, ವಿಭಾಗ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ೨೪ ವರ್ಷ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ==ಸಾಧನೆ== ೧೯೯೪ರಿಂದ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ಪ್ರಸಾರಾಂಗದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ, ಪುರಂದರದಾಸ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಉಡುಪಿಯ ಎಂ.ಜಿ.ಎಂ. ಕಾಲೇಜಿನ ಜಾನಪದ ರಂಗಕಲೆಗಳ<ref>http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/106753/15/15_bibliography.pdf</ref> ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿ<ref>http://kannadajaanapada.blogspot.com/2013/01/blog-post_26.html</ref>, ಉಡುಪಿಯ ಗೋವಿಂದಪೈ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರದ ತುಳು ನಿಘಂಟು ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಕೃತಿಗಳು== ===ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ=== #ರಾಜಹಂಸ(೧೯೭೦) #ಮಧುಚಂದ್ರ(೧೯೭೧) #ಪೇಟೆಗೆ ಬಂದ ಪುಟ್ಟಿ(೧೯೭೧) #ಅಕ್ಕೆರಸು ಸಿರಿ(೨೦೦೦) ===ಸಂಶೋಧನಕೃತಿಗಳು=== #ವಿವೆಕ್ಷೆ(೧೯೮೪) #ಒಂದು ಸೊಲ್ಲು ನೂರು ಸೊರ #ಜಾನಪದ-ವೈದ್ಯರ ಹಾಡುಗಳು #ತುಳು ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳು #ಸಂಪಾದಿತ-ವಾಙ್ಞಯ ತಪಸ್ವಿ #ನೇತ್ರಾವತಿ #ತುರಾಯಿ #ಬೆಳ್ಳಿ #ಮಿನುಗು, #ಹರಿದಾಸರ ಕೀರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ-ಸಾವಿರ ಕೀರ್ತನೆಗಳು, #ಸಾವಿರಾರು ಕೀರ್ತನೆಗಳು(೨೦೦೦) #ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜರ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಬಾಲಲೀಲೆ #ದಾಸರು ಕಂಡ ಪಾಂಡುರಂಗ ವಿಠಲ, #ಈಸಬೇಕು ಇದ್ದು ಜೈಸಬೇಕು #ಸಿರಿಪಾಡ್ದನ. #ಕೊರಗ # ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಪದಪ್ರಯೋಗ ಕೋಶ(೧೯೮೭). #ತುಳುವ ದರ್ಶನ(೧೯೮೮) #ಕುಡುಬಿಯರು(೧೯೮೮) #ಕಡೆಂಗೋಡ್ಲು ಶಂಕರಭಟ್ಟ(೧೯೮೬) #ಸಿರಿ ಜಾತ್ರೆ(೧೯೯೧) #ಕಾಡ್ಯನಾಟ ಪಠ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ(೧೯೮೬) #ಕನ್ನಡ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು(೧೯೯೨) #ಜಾನಪದ ಸಮಾಲೋಚನೆ(೧೯೯೩) #ಕಾಡ್ಯನಾಟದ ಕಥೆಗಳು(೧೯೯೨) #ಜಾನಪದ ಕೈಪಿಡಿ ಇತರೊಂದಿಗೆ(೧೯೯೮) #ಒಂದು ಸೊಲ್ಲು ನೂರು ಸೊರ(೧೯೯೯) #ಅಕ್ಕೆರಸು ಸಿರಿ(೧೯೯೯) # ಕಡೆಂಗೋಡ್ಲು ಶಂಕರ ಭಟ್ಟ ಬದುಕು ಬರಹ(೨೦೦೩) #ಮೌಖಿಕ ಕಾವ್ಯಸಂಯೋಜನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ(೨೦೦೨) #ತುಳು ಪಾಡ್ದನ ಬಂಧ ಮತ್ತು ರಚನೆ<ref>{{Cite web |url=http://kannadapustakapradhikara.com/books.php?page=9&discounts=50 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-11-21 |archive-date=2019-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190721024633/http://kannadapustakapradhikara.com/books.php?page=9&discounts=50 |url-status=dead }}</ref>(೨೦೦೩) #ದಾಸಮಾರ್ಗ(೨೦೦೪) #ಅರಿನವ ಕುರುಹು(೨೦೦೯) #ಕನ್ನಡ ದೈವಾರಾಧನೆ:ಪಾನಾರಾಟ(೨೦೦೭) #ಕೊಂಕಣ ಕುಡುಬಿಯರು. #ಜಾನಪದ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯೆ(೨೦೧೨) #ಗೋವಿಂದ ಪೈ ನಿಘಂಟು(೨೦೧೧) #ತುಳುಪೊಲಿ(೨೦೧೬) #ಹರಿದಾಸರು ನಡೆದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ(೨೦೧೩) ===ಸಂಪಾದನೆಗಳು=== #ವಾದಿರಾಜರ ಸಮಗ್ರ ಕನ್ನಡ ರಚನೆ. #ಪೇಜಾವರ ಸದಾಶಿವರಾವ್ ಸಮಗ್ರ ಬರಹಗಳು #ತುಳು ನಿಘಂಟು #ತುಳುವ ದರ್ಶನ #ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಶೋಧನ ಜಾನಪದ. #ವಾಙ್ಮಯ ತಪಸ್ವಿ(೧೯೭೭) #ಕುಂದ ದರ್ಶನ(೧೯೭೮) #ವೈಧ್ಯರ ಹಾಡುಗಳು(೧೯೮೫) #ರಾಮಕ್ಕ ಮುಗೇರ್ತಿ ಕಟ್ಟಿದ ಸಿರಿಪಾಡ್ದನ(೧೯೯೮) #ನೇತ್ರಾವತಿ(೧೯೮೫) #ತುರಾಯಿ(೧೯೮೬) #ಬೆಳ್ಳಿಮಿನುಗು(೧೯೭೫) #ತುಳು ಜನಪದಗೀತೆ ಸಂಕಲನ(೨೦೦೯) #ದಾಸವಾಙ್ಮಯ(೧೯೮೯) #ಕನಕನ ಕಿಂಡಿ. #ಕನಕ ಪದಕೋಶ #ಕಡೆಂಗೋಡ್ಲು ವಾಚಿಕೆ(೧೯೯೫) #ಶಬ್ದಪುರುಷ(೧೯೯೫) #ಸಾವಿರ ಕೀರ್ತನೆಗಳು(೨೦೦೦) #ಸಾವಿರಾರಿ ಕೀರ್ತನೆಗಳು(೨೦೦೩) #ಕನ್ನಡ ಸಿರಿ(೨೦೦೩) #ಹಸ್ರಪ್ರತಿ ವ್ಯಾಸಂಗ(೨೦೦೩) #ವಾದಿರಾಜರ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ನ ಬಾಲಲೀಲೆ(೨೦೦೫) #ಕರಾವಳಿ ಜಾನಪದ(೨೦೦೭) #ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ(೨೦೦೭) #ಸಿರಿಗನ್ನಡ(೨೦೧೩) #ಕನಕಕಾವ್ಯ ಸಂಪುಟ(೨೦೧೧) #ಮುಂಬೆಳಗು #ನಾಗರಾಧನೆಯ ಹಾಡುಗಳು<ref>https://m.dailyhunt.in/Ebooks/kannada/naagaaraadhaneya-haadugalu-book-104203{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> #ಪಾಣಾರಾಟ #ಕನಕ ಪದಕೋಶ #ಕಡೆಂಗೋಡ್ಲು ಶಂಕರ ಭಟ್ಟ. #ಹೆರ್ಮನ್ ಮೋಂಗ್ಲಿನ್, ನೂರರ ನೆನಪು<ref>http://m.varthabharati.in/article/2018_07_23/144317</ref> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು== #‘ವಿವಕ್ಷೆ’ ಕೃತಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ #ಕಾಡ್ಯನಾಟ ಪಠ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ’ ಕೃತಿಗೆ ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. #ಗುಂಡ್ಮಿ ಜಾನಪದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, #ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ಸಂಘದ ಗೌರವ ಸದಸ್ಯತ್ವ #[[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ|ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡಮಿ]]ಯ ಜಾನಪದ ತಜ್ಞ ಪ್ರಶಸ್ತಿ #ಕು.ಶಿ. ಹರಿದಾಸಭಟ್ಟರ ಜಾನಪದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, #ಸಾಹಿತ್ಯ ದಂಪತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ<ref>{{Cite web |url=https://kundapraa.com/kusumashree-award-to-av-navada-and-dr-gayathri-navada/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-11-21 |archive-date=2017-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171224094413/http://kundapraa.com/kusumashree-award-to-av-navada-and-dr-gayathri-navada/ |url-status=dead }}</ref> #[[ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ|ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ, #ವರ್ಧಮಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, #[[ಕನಕಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]. #ಆರ್ಯಭಟ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. #ಪರಶುರಾಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. #ಸಂದೇಶ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. #ವಿಜಯ ವಿಠ್ಠಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. #ಗುರುಗೋವಿಂದ ವಿಠಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. #ಉಡುಪಿ ಸೋದೆ ಮಠ ಪುರಸ್ಕಾರ. #ಬನ್ನಂಜೆ ಬಾಬು ಅಮೀನ್ ಜಾನಪದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. #ಕಲಬುರ್ಗಿ ಜಗನ್ನಾಥ ಸಂಶೋಧನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. #ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ದೀಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ==ಮಾಹಿತಿ ಆಧಾರ== [http://kanaja.in/dinamani/%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%8A-%E0%B2%8E-%E0%B2%B5%E0%B2%BF-%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%B5%E0%B2%A1/ ಕಣಜ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160520071515/http://www.kanaja.in/dinamani/%e0%b2%aa%e0%b3%8d%e0%b2%b0%e0%b3%8a-%e0%b2%8e-%e0%b2%b5%e0%b2%bf-%e0%b2%a8%e0%b2%be%e0%b2%b5%e0%b2%a1/ |date=2016-05-20 }} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೪೬ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] 1jesd02x76eoz8dkgvo758xu6dd2orz 0 39330 1374437 1335122 2026-05-30T19:38:09Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374437 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |birth_name = ಅಮರ್ ಗೋಪಾಲ್ ಬೋಸ್ |image= Amar gopal bose.jpg | caption = | birth_date = ನವೆಂಬರ್ ೨, ೧೯೨೯ | death_date = ಜುಲೈ ೧೨, ೨೦೧೩ | birth_place = ಫಿಲೆಡೆಲ್ಫಿಯಾ, ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಲಯಾ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ | death_place = ವೇಲ್ಯಾಂಡ್, ಮಸ್ಸಚುಸೆಟ್ಸ್, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ | ethnicity = ಭಾರತೀಯ ಮೂಲಸಂಜಾತ ಅಮೆರಿಕಾ ಪ್ರಜೆ | occupation = ಬೋಸ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು | networth = ೧ ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಡಾಲರ್ | spouse = ಮಾಜಿ ಪತ್ನಿ ಪ್ರೇಮಾ ಬೋಸ್, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಉರ್ಸುಲಾ ಬೋಲ್ಟ್ ಜಹುಸರ್ | children = ವನು ಬೋಸ್ <br> ಮಾಯಾ ಬೋಸ್ | alma_mater = ಮಸ್ಸಚುಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ | religion = ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ | ethnicity = ಬೆಂಗಾಳಿ | website = | signature = }} '''ಅಮರ್ ಗೋಪಾಲ್ ಬೋಸ್''' ([[ನವೆಂಬರ್ ೨]], [[೧೯೨೯]] - [[ಜುಲೈ ೧೨]], [[೨೦೧೩]]) ಧ್ವನಿವರ್ಧಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು. ಭಾರತೀಯ ಮೂಲ ಸಂಜಾತರಾದ ಅವರು ವಿಶ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ ಬೋಸ್ ಸ್ಪೀಕರುಗಳ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹಿಂದಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಚೇತನ. ಹೋಟೆಲುಗಳ ಮಾಣಿಯಾಗಿ, ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ರಿಪೇರಿ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಸಾಗಿಸಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ [[ಬೋಸ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್]] ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿ, ವಿಶ್ವದ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿ ಅವರು ಗಳಿಸಿದ ಮಾನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ.<ref name="Rifkin">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2013/07/13/business/amar-g-bose-acoustic-engineer-and-inventor-dies-at-83.html?_r=0|title=Amar G. Bose, Acoustic Engineer and Inventor, Dies at 83|last=Rifkin|first=Glenn|date=July 12, 2013|newspaper=New York Times}}</ref><ref name="mit">{{cite news|url=http://web.mit.edu/newsoffice/2011/bose-gift.html|title=Amar Bose '51 makes stock donation to MIT|date=2011-04-29|work=[[MIT]]|accessdate=February 05,2012}}</ref> ==ಜೀವನ== ವಿಶ್ವದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧ್ವನಿ ಹೊರಡಿಸುವ ಸ್ಪೀಕರುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಕಂಪೆನಿಯ ಹೆಸರು ಬೋಸ್. ಅದರ ಹಿಂದಿದ್ದ ಚೇತನ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲ ಸಂಜಾತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ನೊನಿ ಗೋಪಾಲ್ ಬೋಸ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಅಮರ್ ಗೋಪಾಲ್ ಬೋಸ್. ಉತ್ತಮ ಧ್ವನಿ ಹೊರಡಿಸಲು ಸ್ಪೀಕರುಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ತಪ್ಪುಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸುಳ್ಳಾಗಿಸಿ ಸಣ್ಣ ಸ್ಪೀಕರುಗಳಿಂದಲೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಆಲಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟವರು ಅಮರ್ ಬೋಸ್ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದ ಅಮರ್ ಗೋಪಾಲ್ ಬೋಸ್. ಅಮರ್‌ ಬೋಸ್‌ [[ಅಮೆರಿಕ]]ದ [[ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ೧೯೨೯ರ ನವೆಂಬರ್‌ ೨ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅಮರ್ ಬೋಸ್‌ರವರ ತಂದೆ [[ಬಂಗಾಳ]] ಮೂಲದ ನೊನಿ ಗೋಪಾಲ್ ಬೋಸ್ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಮೆರಿಕದ ಫಿಲಡೆಲ್‌ಫಿಯಾಗೆ ಹೋದವರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದರು. ೧೯೨೦ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತ, ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಹೋರಾಟಗಾರ ನೊನಿ ಗೋಪಾಲ್ ಬೋಸರನ್ನು ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಿತು. ಹೇಗೋ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು [[ಕಲ್ಕತ್ತಾ]]ದಿ೦ದ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಟು ಅಲೆದಲೆದು ಕೊನೆಗೆ ಅವರು ತಲುಪಿದ್ದು ಅಮೆರಿಕ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಣವಿಲ್ಲ, ಯಾರ ಪರಿಚಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಎಲ್ಲವೂ ಹೊಸದು. ಆದರೆ ಜೀವನ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿದವರು ವೇದಾಂತವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿದ್ದ ಜರ್ಮನ್ ಮೂಲಸಂಜಾತ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಹಿಳೆ ಶಾರ್ರ್ಲೊಟ್. ಈಕೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ಗೋಪಾಲ್ ಬೋಸ್ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಪ್ರಾರ೦ಭಿಸಿದರು. ಇವರಿಗೆ ಜನ್ಮತಾಳಿದ ಮಗುವೇ ಅಮರ್ ಗೋಪಾಲ್ ಬೋಸ್.<ref>{{cite web|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?201416|title=Rich & Famous In The US &#124; Padma Rao Sundarji|date=1996-05-22|publisher=Outlookindia.com|accessdate=2012-07-21}}</ref><ref>{{cite news|url=http://discovermagazine.com/2004/oct/discover-dialogue|title=Discover Dialogue: Amar G. Bose|last=Lemley|first=Brad|date=2004-10-01|work=[[Discover (magazine)|Discover Magazine]]|accessdate=February 01,2012}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=prhRl6DYXRMC&dq=amar+bose+mother+charlotte&source=gbs_navlinks_s|title=Distinguished Asian Americans: A Biographical Dictionary&nbsp;– Google Boeken|date=|publisher=Books.google.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://reflections-shivanand.blogspot.com/2007/07/amar-bose-portrait.html|title=reflections: Amar Bose-A Portrait|author=Shivanand Kanavi|date=2007-07-26|publisher=Reflections-shivanand.blogspot.com|accessdate=2013-07-16}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.rediff.com/news/1999/jul/26us.htm|title=Bose And Bose Vs MIT|last=Shenoy|first=M. J. A.|date=1999-07-26|work=[[Rediff]]|accessdate=February 01,2012}}</ref> ==ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಬಾಲಕ== ಅಮರ್ ಎಷ್ಟು ಚುರುಕಿನ ಹುಡುಗ ಆಗಿದ್ದ ಅಂದರೆ, ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಆಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಬೇರೆ ಮಕ್ಕಳ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನ, ಆಟೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ರೈಲು ಮುಂತಾದ ಹಾಳಾಗಿದ್ದ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನ ಸರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ. ಕ್ರಮೇಣ ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿತರಾದ ಜನರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಟಿಕೆ, ರೇಡಿಯೋದಂಥ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಇವನ ಹತ್ತಿರ ರಿಪೇರಿಗಾಗಿ ಕೊಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಮಾಡಿದರು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿದೆಸೆಯಲ್ಲೇ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗುವತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದ ಅಮರ್. ಮೊದಮೊದಲು ಬೇರೆ ಅಂಗಡಿಯ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಸಣ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಹಣ ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಜನ ನೇರವಾಗಿ ಇವನ ಹತ್ತಿರ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಒಂದು ರಿಪೇರಿ ಅಂಗಡಿಯನ್ನೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಅದು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾಲವಾದ್ದರಿ೦ದ ತಂದೆಯ ಆಮದು-ರಫ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಮಗನ ರಿಪೇರಿ ಅಂಗಡಿಯೇ ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಜೀವನಾಧಾರವಾಯಿತು. ಇದು ಕ್ರಮೇಣ ಇಡೀ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ ನಗರದಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಿಪೇರಿ ಮಳಿಗೆಯಾಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ ಅಮರ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಅನೇಕ ಹೊಟೇಲುಗಳಲ್ಲೂ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅವರ ಮಾತಿನಲ್ಲೇ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, "ನಾನು ಕೆಲಸ ಮಾಡದ ಹೊಟೇಲು ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ".<ref name="Clynes">{{cite web|url=http://www.popsci.com/science/article/2013-07/curious-genius-amar-bose|title=The Curious Genius Of Amar Bose|last=Clynes|first=Tom|date=July 15, 2013|work=Popular Science|publisher=Popular Science|accessdate=April 21, 2014}}</ref> ==ಅತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಸಂಶೋಧನೆ== [[ಸಂಗೀತ]]ದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅಮರ್ ಬೋಸ್, ಒಂದುದಿನ ಸಂಗೀತ ಶ್ರವಣ ಸಾಧನವನ್ನು ಕೊಂಡು ತಂದ. ಅದನ್ನು ಎಷ್ಟು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟರೂ ಈತನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಕಾರವಾದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮಾತ್ರ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲಿಲ್ಲ. ಈತನಿಗೆ ಆಗ ಎಷ್ಟು ಕೆಚ್ಚು ಬಂತೆಂದರೆ "ನಾನು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧ್ವನಿವರ್ಧಕವನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ" ಅಂದುಕೊಂಡ, ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನೇ ತನ್ನ ಮುಂದಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡ. [[ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧ್ಯ ಬುದ್ದಿವಂತನಾಗಿದ್ದ ಅಮರ್ ಗೋಪಾಲ್ ಬೋಸ್, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಎಂ ಐ ಟಿ ಎಂದು ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಮಸಚುಸೆಟ್ಸ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿ೦ಗ್ ಓದಿದರು, ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ನೆಡೆಸಿದರು, [[ನವದೆಹಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಒಂದು ವರ್ಷ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಎಂಐಟಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಜೊತೆಜೊತೆಗೇ ಗಣಿತ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶ ಬಂದಿತು. ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಇವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಎಂ ಐ ಟಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಇವರಿಗೆ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಎ೦ಜಿನಿಯರಿ೦ಗ್ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಾಡಿತು. ಮುಂದೆ 1964ರಲ್ಲಿ ಅಮರ್ ಗೋಪಾಲ್ ಬೋಸ್ ತಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯೊಬ್ಬರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅದೇ ಇಂದು ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ‘ಬೋಸ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್’.<ref>[https://books.google.com/books?id=fwAAAAAAMBAJ&pg=PA64&lpg=PA64&dq=bose+shock+absorber+leaps+curb&source=bl&ots=dBvn-68ZDv&sig=zwOYACh6xpNlmS6uvLk6ls6uNj4&hl=en&ei=v5RlTIHyKYSdlgem2YmTDg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CCMQ6AEwAg#v=onepage&q&f=false Popular Science Dec 2004]</ref><ref>{{cite web|url=http://www.expressindia.com/latest-news/Four-Indian-Americans-make-it-to-Forbes-list/219923/|title=Four Indian Americans make it to Forbes list|publisher=www.expressindia|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080216203023/http://www.expressindia.com/latest-news/Four-Indian-Americans-make-it-to-Forbes-list/219923/|archivedate=February 16, 2008 <!--DASHBot-->|deadurl=no|accessdate=February 18, 2008}}</ref> ==ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರಿಕರಗಳು== ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಬೋಸರು ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸಿದ ೯೦೧ ಮಾಲಿಕೆಯ ಧ್ವನಿವರ್ಧಕಗಳು ಇಡೀ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೇ ಮಾದರಿಯಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ವೇವ್, ಆಡಿಷನರ್, ಲೈಫ್ ಸ್ಟೈಲ್, ನಾಯ್ಸ್ ಕಿಲ್ಲರ್ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದರ್ಜೆಯ ಧ್ವನಿವರ್ಧಕ, ಸ್ಪೀಕರ್, ಹೆಡ್ ಫೋನ್, ಹೋಂ ಥಿಯೇಟರ್, ಕಾರ್ ಸ್ಟೀರಿಯೋ, ಹೀಗೆ ಧ್ವನಿ ಮಾದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಏನೇನಿದೆಯೋ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನೂ ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪ ದುಬಾರಿ ಎನಿಸಿದರೂ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಇದನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಹೆಮ್ಮೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದವು. ಮನೆಯ ಸಣ್ಣ ಸಿಡಿ ಪ್ಲೇಯರಿನಿ೦ದ ಹಿಡಿದು, ರಂಗಮಂದಿರಗಳು, ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಗಳು, ವಾಹನಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ ಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಡ್ವೆ ಥಿಯೇಟರ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ, ಸಿಸ್ಟನ್ ಚಾಪೆಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇಸ್ ಶಟಲ್ ನಲ್ಲಿ ಸಹಿತ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. [[ನಾಸಾ]] ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರದವರೆಗೂ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ "ಬೋಸ್" ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಕರಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಮೆರೆದವು. ಶಬ್ದ ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಗಗನ ಯಾತ್ರಿಗಳ ಕಿವಿ ಹಾಳಾಗದಂತೆ ಕಾಯುತ್ತದೆ. ಅವರ ಹೊಸಹೊಸ ಆವಿಶ್ಕಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾಯುವ ಯುವ ಜನರಿದ್ದರು. ಅವರ ವೇವ್ ರೇಡಿಯೊ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅವರು ೧೪ ವರ್ಷ ಕಠಿನಣ ಪರಿಶ್ರಮ ಪಡಬೇಕಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/profile/amar-bose|title=Amar Bose's profile|publisher=www.forbes.com|accessdate=April 2, 2011}}</ref> ==ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ== ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯ ಅಮರ್ ಗೋಪಾಲ್ ಬೋಸರನ್ನು 'ಇನ್ವೆಂಟರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್' ಎಂದು ಸನ್ಮಾನಿಸಿತು. ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೋಟೆಲ್ಲಿನ ಮಾಣಿಯಾಗಿ, ರೇಡಿಯೋ ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಿ, ಮನೆಯ ಬಾಡಿಗೆ ಕಟ್ಟಲು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹುಡುಗ, ೨೦೦೭ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೧.೮ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯಿಂದ ವಿಶ್ವದ ಅತೀ ಶ್ರೀಮಂತರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೨೭೧ನೆಯವರು ಎಂದು ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ನಮೂದಿತರಾದರು. ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ೮ ಸಾವಿರ ಪರಿಶ್ರಮಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪೆನಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ, ೧೮ ಸಬ್ಸಿಡಿಯರಿಗಳಿವೆ ೮ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳಿವೆ. ೧೦೦ ಪ್ರತಿಶತ ಹಣವನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ, ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಹೊಸ ಆವಿಶ್ಕಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬೋಸ್ ರವರಿಗಿದ್ದ ಆಸ್ತೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಗೆ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಬೋಸ್ ರವರು, ಎರಡು ಡಜನ್ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪೇಟೆಂಟ್ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದುವರೆಗೂ ಅಕೌಸ್ಟಿಸ್ ನ ಹೊಸವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ಣ ಶ್ರಮವನ್ನು ನೀಡಲು ದಿನವಿದಡೀ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಚ ಇಳಿಮುಖತೆ ಕಂಡರೂ ೨೦೦೯ರಿಂದ ಪ್ರಸಕ್ತದವರೆವಿಗೂ ಬಿಲಿಯನೇರ್ ಪಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತರಾಗಿದ್ದರು. ==ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಶೋಧಕರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ== ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೫ ಪೇಟೆಂಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅಮರ್ ಬೋಸರನ್ನು ‘ಇನ್ವೆಂಟರ್ಸ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್'ನಲ್ಲಿ ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಶೋಧಕರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ದೊಡ್ಡಗೌರವ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಇವರ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಶೋಧನೆ ಎಂದರೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಆಟೋ ಸಸ್ಪೆನ್ಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ೧೯೮೦ರಿಂದ ಗಣಿತ ಸೂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ‘ಶಾಕ್ ಅಬ್ಸಾರ್ಬರ್’ ಸಂಶೋಧನೆ, ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು, ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ವಾಹನ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಹೊಸ ಕ್ರಾಂತಿಯುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪಂಡಿತರ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ. ==ಅಧ್ಯಾಪನದಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ== ಅಮರ್‌ ಬೋಸ್‌ ಅಧ್ಯಾಪನ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟಪಟ್ಟಿದ್ದರು, ಬೋಸ್ ಕಂಪೆನಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗಲೂ ಎಂ ಐ ಟಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ‌ಗಳಿಗೆ ಅವರು ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, 2001ರಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಬೋಸ್‌, ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಮತ ಚಲಾವಣೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಂತಹ ಶೇರುಗಳನ್ನು ಪುನರ್ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಷರತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಎಂಐಟಿಗೆ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ==ವನು ಬೋಸ್== ಅಮರ್ ಬೋಸ್ ಅವರ ಪುತ್ರ 'ವನು ಬೋಸ್' ಈಗ ಬೋಸ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ನಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ನಿಧನ== ಅಮರ್ ಗೋಪಾಲ್ ಬೋಸರು ಜುಲೈ ೧೨, ೨೦೧೩ರಂದು ನಿಧನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಾವು ಮಾಡಿದ ಕಾಯಕದಿಂದ ಆಮರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == External links == * [http://www.calcuttaweb.com/nri/Amar_Gopal_Bose.shtml Short biography of Amar Gopal Bose] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031210192310/http://calcuttaweb.com/nri/Amar_Gopal_Bose.shtml |date=2003-12-10 }} * [http://web.mit.edu/invent/iow/bose.html Bose at MIT] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030819065422/http://web.mit.edu/invent/iow/bose.html |date=2003-08-19 }} * [http://dspace.mit.edu/bitstream/handle/1721.1/38918/148082096-MIT.pdf?sequence=2 Doctoral Thesis] * [http://www.siliconeer.com/past_issues/2005/january2005.html Bose Breakthrough: Electromagnetic Auto Suspension] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210211025613/https://www.siliconeer.com/past_issues/2005/january2005.html |date=2021-02-11 }} * [http://www.bose.com/controller?event=VIEW_STATIC_PAGE_EVENT&url=/about/history/index.jsp A History of Bose] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130325233308/http://www.bose.com/controller?event=view_static_page_event&url=/about/history/index.jsp |date=2013-03-25 }} * {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061217074642/http://www.discover.com/issues/oct-04/departments/discover-dialogue/|date=December 17, 2006|title=Discover Dialogue: Amar G. Bose}} * [https://www.wired.com/techbiz/people/news/2007/10/bose_qa Bose Founder Discusses Audio Perfection and Digital Music] * {{MathGenealogy|id=82828|title=Amar Gopal Bose}} * [http://www.reflections-shivanand.blogspot.com/2007/07/amar-bose-portrait.html ''Business India'' -Interview; July; 2007] ==ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ== ಒನ್ ಇಂಡಿಯಾ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಿದ್ದ ಅಮೆರಿಕ ನಿವಾಸಿ ದೊಡ್ಡಮನೆ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅವರ ಲೇಖನ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ [http://en.wikipedia.org/wiki/Amar_Bose ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಅಮರ್ ಬೋಸ್ ಕುರಿತ ಲೇಖನ.] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಶೋಧಕರು]] [[ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞರು]] he004htnnep5tt8la5bz1969xyvzylx 0 59588 1374436 1371525 2026-05-30T18:22:34Z ~2026-32056-50 99747 /* ಧರ್ಮ */ 1374436 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=250 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big>'''ಅಳುಪ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ '''</big> |- |[[File:Alvakheda map.jpg|thumb]]ಅಳುಪ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತಾರ |- | '''[[ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ]]s''' ||[[ತುಳು]] [[ಹಳೆಗನ್ನಡ]] |- | '''[[capital city|ರಾಜಧಾನಿ]]ಗಳು''' || ಮೊದಲಿಗೆ : [[ಮಂಗಳೂರು]]<br />ನಂತರ: [[ಉದ್ಯಾವರ]], [[ಬಾರ್ಕೂರು]] |- | '''[[List of countries by system of government|ಆಡಳಿತ]]''' || [[ರಾಜವಂಶ]] |- | '''Succeeding state ''' || [[ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] |- |} ಆಳುಪವನ್ನು '''ಆಳ್ವಾ''' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.(ಕ್ರಿ.ಶ 2 ನೇ ಶತಮಾನ ದಿಂದ 15 ನೇ ಶತಮಾನ) [[ಭಾರತ]]ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಆಡಳಿತ ರಾಜವಂಶ.<ref>{{cite web |title=Tulu Nadu: The Land and its People - Shivalli Brahmins |url=https://shivallibrahmins.com/tulu-language/tulu-nadu-the-land-and-its-people/ |date=22 December 2008}}</ref>  ಅವರು ಆಳಿದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು [[ಆಳ್ವಾಖೇಡ]] ಅರುಸಸಿರಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರದೇಶವು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯದ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ಕರಾವಳಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಆಳುಪರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿದ್ದರು ಆದರೆ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ರಾಜವಂಶವಾದ [[ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶ|ಕದಂಬ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ [[ಮಯೂರವರ್ಮ|ಮಯೂರುವರ್ಮ]]ನ ಪ್ರಭಾಲ್ಯಕೆ ಆಳುಪರು ತಲೆಬಾಗಿ, ಅವರು ಸಾಮಂತರಾದರು ಮತ್ತು ಆಳುಪರ ಮುಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕದಂಬರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತ್ತು. ನಂತರ ಅವರು [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದ ರಾಜಕೀಯ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದಿಗೆ [[ಕನ್ನಡ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳಾದ  [[ಚಾಲುಕ್ಯ|ಚಾಲುಕ್ಯರು]], [[ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ]]ರು, [[ಹೊಯ್ಸಳ]]ರ ವಸಾಹತುಗಾರರಾದರು.  ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೇಲೆ ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಸುಮಾರು 1200 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು. ಆಳುಪ ರಾಜ [[ಸೋಯಿದೇವ]]ನ ನಂತರ ಅವನ ಸೋದರಳಿಯ [[ಕುಲಶೇಖರ ಬಂಕಿದೇವ]] (ಅಲುಪಾ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಕೃಷ್ಣಾಯ್ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಲಾ III ರ ಮಗ) ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಕಾರಣ ಅಲುಪರು ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಅನುವಂಶಿಕತೆಯ ([[ಅಳಿಯ ಸಂತಾನ]]) ನಿಯಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |title=Bhuthala Pandya's Aliya Kattu |url=https://vishalbabukadri.blogspot.com/2020/04/Bhuthala-Pandya-Aliya-kattu.html}}</ref>  ಆಳ್ವಾಖೇಡದಲ್ಲಿ ಮಾತೃತ್ವವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದ ಪೌರಾಣಿಕ ರಾಜನಿಗೆ [[ಭೂತಾಳ ಪಾಂಡ್ಯ|ಭೂತಾ ಆಳುಪ ಪಾಂಡ್ಯ]] ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |title=Bhutala Pandya Aliyasantana [Part 1.6] |url=https://www.wisdomlib.org/history/essay/bhuta-daiva-worshipping-cult/d/doc1238887.html |website=www.wisdomlib.org |language=en |date=2 January 2024}}</ref> ಆಳ್ವಾ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇಂದಿಗೂ ಉಪನಾಮವಾಗಿ ಬಂಟ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದೆ. == ಆಳುಪ ರಾಜವಂಶ == ===ರಾಜಧಾನಿ=== ಆಳುಪರ ರಾಜಧಾನಿ, ಮಂಗಳೂರು, ಉದಯವರ(ಇಂದಿನ ಉದ್ಯಾವರ), ಬಾರ್ಕೂರು ===ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆ=== ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆ : ತುಳು ===ಧರ್ಮ=== ಸನಾತನ ಧರ್ಮ (ಶೈವ), ಜೈನ ಧರ್ಮ == ಇತಿಹಾಸ == ಸ್ಥಾಪನೆ:2 ನೇ  ಶತಮಾನ. ಪತನ: 1444 ಕ್ರಿ.ಶ. ರಾಜವಂಶದ ಹೆಸರನ್ನು ಆಳುಪ, ಆಳ್ವಾ, ಆಳುಕ ಮತ್ತು ಆಳಾಪ ಎಂದು ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಕದಂಬರಿಗಿಂತ ಮುಂಚಿನ ಅಲುಪಾ ಮೂಲವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ.  2 ನೇ ಶತಮಾನದ ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಟಾಲೆಮಿ, ಒಲೋಖೋಯಿರಾ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ, ಇದು ಆಳ್ವಾ ಖೇಡಾ(ಆಳುಪರ ನಾಡು) ಎಂಬ ಪದದ ಅಪಭ್ರಂಶ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಂಬಲಾಗಿದೆ. * ಬಿ.ಎ. ಸಾಲೆತೂರ್ ಹೆಸರಿನ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ, ಆಳುಪ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಅದರ ರೂಪಾಂತರವಾದ ಆಳುಕದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ, ಇದು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳ ದೈವಿಕ ಸರ್ಪ ಶೇಷಾದ ಒಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಆಳುಕ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಗರನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಫ್ಲೀಟ್ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಚಾಲುಕ್ಯ ಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.  ಆಳುಪರ ನಾಗ ಮೂಲವು ಎರಡು ಸಂಗತಿಗಳಿಂದ ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಾಲೆಟೋರ್ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.  ಮಂಗಳೂರಿನ ಗೊಲ್ಲಾರ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಆಳುಪ ಕಲ್ಲಿನ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹೂಡ್ ಸರ್ಪದ ಆಕೃತಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅಲ್ಟ್ರಾ ಶೈವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ.  ಆಳ್ವಿಕೆ ಅಥವಾ ಆಡಳಿತ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 'ಆಳು' ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಪದದಿಂದ ಹೆಸರಿನ ದ್ರಾವಿಡ ಮೂಲದ ಕುರಿತ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸಲೆಟೋರ್ ತಳ್ಳಿಹಾಕುತ್ತಾನೆ. * ಆಳುಪ ರಾಜಮನೆತನವು ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂಲದವರಾಗಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವರು "ಶೈವ ಧರ್ಮ" ದ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿರಬಹುದು ಮತ್ತು 10 ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಅವರು ಜೈನ ಧರ್ಮ, ಬಂಟ್-ನಾಡವ ಜಾತಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಪಿ. ಗುರುರಾಜ ಭಟ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬಿ. ಎ. ಸಾಲೆಟೋರ್ ಅವರು ಜೈನ ಧರ್ಮ, ಬಂಟ್ಸ್ ನಡುವೆ ಆಳುಪ (ಆಳ್ವಾ) ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. * ಆಲುಪರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಉಚ್ಛ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ಇವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ಇವರು ಕಾಲದ ಸುಮಾರು ೨000 ಶಾಸನಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 2 ಅಥಾವ 3 ಶಾಸನ ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದೆಲ್ಲವೂ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ವಡ್ಡಾರಾಸೆ ಎನ್ನುವ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಾಸನ ಇವರ ಕಾಲದ್ದು. * ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಆಳ್ವಿಕೆ, ಬನವಾಸಿಯು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿರುವುದು ಚೌಟು ಕುಲದವರು, ನಂತರ ಕದಂಬರಿಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸಿರಿ, ಶಿವ, ಪುಲುಮಾವಿ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞ ಸಾತಕರ್ಣಿಗಳಿಗೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ಶತವಾಹನ ಶಾಖೆ.  ಬನವಾಸಿಯಿಂದ ಕದಂಬರ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, ಕರ್ನಾಟಕವು ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು.  ಕರ್ನಾಟಕದ ಭೂಮಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು, ಅದು ಹಿಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ, ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಆಳುಪರ ಮೊದಲ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲೇಖವು ಕ್ರಿ.ಶ 450 ರ ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನದಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಆಡಳಿತಗಾರ ಆಳಾಪ (ಅಲುಪಾ) ಗಣದ ಪಶುಪತಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಪಶುಪತಿ ಕದಂಬರ ಸಮಕಾಲೀನರಾಗಿದ್ದರು.  ಆದ್ದರಿಂದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಾಗಿ, ಆಳುಪರ ರಾಜವಂಶದ ರಚನೆಯು ಕ್ರಿ.ಶ 5 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು ಎಂದು ನಾವು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ  ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು.  ಅವರ ರಾಜ ಲಾಂಛನವು  ಎರಡು ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಅವರು ಪಾಂಡ್ಯವಂಶ ಮತ್ತು ಸೋಮ ಕುಲ (ಚಂದ್ರ) ಗೆ ಸೇರಿದವರು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದರು.   ಅವರ ನಾಣ್ಯಗಳು "ಶ್ರೀ ಪಾಂಡ್ಯ ಧನಂಜಯ" ಎಂಬ ರಾಜವಂಶದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು, ಇದರರ್ಥ "ಪಾಂಡ್ಯರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ". == ಆಳ್ವಾಖೇಡ == * ಆಳ್ವಾಖೇದ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಆಳುಪರ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.  ಆಳ್ವಾಖೇದ ಪ್ರದೇಶವು ಆಧುನಿಕ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಕರಾವಳಿ ಉತ್ತರದ ಅಂಕೋಲಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಬನವಾಸಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.  ಅಲ್ಲದೆ, ಶಿಮೊಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಮ್ಚಾ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಕಸರಗೋಡು ಭೂಮಿ ಪಯಸ್ವಿನಿ ನದಿಯವರೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಗಡಿಯಾಗಿತ್ತು.   * ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಳುಪ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಪತನವಾಗಿ ಆಳ್ವಾಖೇದವು ಬಾರಕೂರು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರು ರಾಜ್ಯ  ಎಂಬ  ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವು. * ಬಾರಕೂರು ರಾಜ್ಯಕೆ ಹೈವ/ಹೈಗ(ಹವ್ಯಾಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ರಿಂದ ಬಂದಿರಬಹುದು) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇತ್ತು ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರು ರಾಜ್ಯಕೆ  ತುಳುನಾಡು(ತುಳು ಪ್ರಧಾನವಾದ ಭಾಷೆ ಆದ್ದರಿಂದ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. * ರಾಜ ಕುಂದಾ ಆಲುಪನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಕ್ರಿ.ಶ. 1075 ರ ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ ಶಾಸನ (ರಾಮಂತಲಿ ಶಾಸನಗಳು) ಕೇರಳದ ಕಣ್ಣೂರು ಬಳಿಯ ರಾಮಂತಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. == ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ == ಐಹೋಳೆ ಮತ್ತು ಮಹಾಕುಟಾ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಉದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಲದ ಇತಿಹಾಸವು ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ, ಅಂದು ಆಲುಪರು ಚಾಲುಕ್ಯರ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅವರ  ಉಳಿಗಮಾನ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.  ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮಯಗಳನ್ನು ಉಡುಪಿಯ ಉದಯವರ ಮತ್ತು ನಂತರ ಬಾರಕೂರಿನಿಂದ ಆಳಿದರು.<ref>{{Cite web |url=https://www.udayavani.com/uv-fusion/a-reminder-of-past-glory-barkur |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-11-18 |archive-date=2023-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231203024837/https://www.udayavani.com/uv-fusion/a-reminder-of-past-glory-barkur |url-status=dead }}</ref>  ಅವರ ಮೊದಲ ನಿಯಮಿತ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಾಸನವು ಕನ್ನಡದ ವಡ್ಡಾರಸೆ ಶಾಸನ (7 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿದ ಶಾಸನ).  ಅವರು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಕದಂಬರು,ಚಾಲುಕ್ಯರು,ಹೊಯ್ಸಳರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರೊಡನೆ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆಳುಪರು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, 5 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ಹಲ್ಮಿಡಿಯ ಶಿಲಾಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದಂತೆ ರಾಜವಂಶವಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.  ವೇಣುಪುರ (ಮೂಡುಬಿದ್ರೆ)  ಶಿಲಾಶಾಸನದಲ್ಲಿ ನಾವು ನೋಡುವ ಕೊನೆಯ ಆಡಳಿತಗಾರನ ಹೆಸರು ಕ್ರಿ.ಶ 14 ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.  ಈ ರಾಜವಂಶದ ಹಿಂದೆ ಇನ್ನೂರು ಕಲ್ಲಿನ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು ಉಳಿದಿವೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ನೂರ ಇಪ್ಪತ್ತು ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಓದಿ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿದೆ.  ಆರಂಭಿಕ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ 7 ನೇ ಶತಮಾನದ ಬೆಲ್ಮಣ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ ತಾಮ್ರದ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆಳುಪರು ಕ್ರಿ.ಶ 8 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಚಲಾವಣೆಗೆ ತಂದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಶ 14 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.  ಅವರ ನಾಣ್ಯಗಳು "ಎರಡು ಮೀನುಗಳು ಹರಡಿರುವ ಕಮಲದ ಹೂವಿನ ಮೇಲೆ, ಇವೆರಡು ರಾಜ ಛತ್ರಿಯು ಕೆಳಗೆ ಇತ್ತು " ಎಂಬ ರಾಜವಂಶದ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ದವು.  ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 180 ಅನನ್ಯ ನಾಣ್ಯಗಳು ತಿಳಿದುಬಂದಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 175 ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಭು ಮತ್ತು ಪೈ ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಸರಿಯಾದ ಉಲ್ಲೇಖ ಮತ್ತು ವಿವರವಾದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅದೇ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ತಾಮ್ರದ ತಟ್ಟೆಯ ಶಾಸನವು ಅಲುವರಾಸ II ನ ಕಾಲದ್ದು, ಇದನ್ನು ಬೆಲ್ಮಣ್ಣು ಫಲಕಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತಾಮ್ರ ಶಾಸನವನ್ನು 8 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಡಾ.ಗುರುರಾಜ್ ಭಟ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.  ಹಳೆಯ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ (ಕ್ರಿ.ಶ. 8 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ) ಈ ಪೂರ್ಣ-ಪ್ರಮಾಣದ ಕನ್ನಡ ತಾಮ್ರದ ಫಲಕಗಳು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬೆಲ್ಮಣ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದೆ. ಇದು ಅಲುಪಾ ರಾಜ ಅಲುವರಾಸ II ರವರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಈ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳು ಆಳುಪ ರಾಜರ ರಾಜ ಲಾಂಛನವಾದ ಡಬಲ್ ಕ್ರೆಸ್ಟೆಡ್ ( double Crested) ಮೀನುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.  ದಾಖಲೆಗಳು ಆಲುಪೇಂದ್ರ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ರಾಜನನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ಆಲುಪರು ಬನವಾಸಿ ಮಂಡಲವನ್ನು (ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬನವಾಸಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ) ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಮೊದಲ ಶಿಲಾಶಾಸನ ಪಚ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜ ವಿನಯದಿತ್ಯರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಶಿಲಾಶಾಸನ  ಡಾ.ಗುರುರಾಜ್ ಭಟ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸಾಗರ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಜಂಬಾನಿಯಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದೆ. ಕದಂಬ ಮಂಡಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಿತ್ರವಾಹನ ಆಲುಪೇಂದ್ರ ಬಗ್ಗೆ  ಈ ಶಾಸನ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.  ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಇದು ಪಚ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜನಿಗೆ (ಕ್ರಿ.ಶ. 8 ನೇ ಶತಮಾನ) ಅಧೀನರಾದ ಆಡಳಿತಗಾರನನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಮೊದಲ ಕಲ್ಲಿನ ಶಿಲಾಶಾಸನವಾಗಿದೆ. == ಕಾಲಗಣನೆ == ರಾಜರ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧ ವಿವರ - ಆಡಳಿತಗಾರನ ಹೆಸರು - ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವರ್ಷ - ಸಂಬಂಧ # ಪಶುಪತಿ - 450 ಕ್ರಿ.ಶ. # ಹೆಸರು ತಿಳಿದು ಬಂದಿಲ್ಲ - 5 ಮತ್ತು 7 ನೇ ಶತಮಾನ - IIನೇ ಪುಲಕೇಶಿಯ ಮಾವ # ಅಲುವರಾಸ I - 660–630 ಕ್ರಿ.ಶ. # ಚಿತ್ರವಾಹನ - 663–730 ಕ್ರಿ.ಶ.- ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಕುಂಕುಮ ಮಹಾದೇವಿಯ ಪತಿ ಮತ್ತು ಚಾಲುಕ್ಯ ವಿಜಯದಿತ್ಯ ಅವರ ಸೋದರ ಮಾವ # ಅಲುವರಸ # ಚಿತ್ರವಾಹನ # ರಣಸಾಗರ # ಪೃತ್ವಿಸಾಗರ # ಮಾರಮಾ # ವಿಮಲಾಡಿತ್ಯ # ಅಲ್ವಾ ರಣಂಜಯ # ದತ್ತಲುಪಾ # ಕುಂದವರ್ಮ - 960–980 ಕ್ರಿ.ಶ. # ಜಯಸಿಂಹ - 980–1010 ಕ್ರಿ.ಶ. # ಬಂಕಿದೇವ ಅಲುಪೇಂದ್ರ # ಪಟ್ಟಿಯೋದೇಯ # ಪಾಂಡ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯೋದಯ್ಯ - 1080–1110 ಕ್ರಿ.ಶ. # ಕವಿ ಅಲುಪೇಂದ್ರ # ಪಟ್ಟಿಯೋದೇಯ ಕುಲಶೇಖರ ಅಲುಪೇಂದ್ರ - 1160–1220 ಕ್ರಿ.ಶ. # ಕುಂದನ - 1220–1230 ಕ್ರಿ.ಶ. # ರಾಣಿ ಬಲ್ಲಮಹಾದೇವಿ ಮತ್ತು ನಾಗದೇವರಸ # ವಿರಪಾಂಡ್ಯ - 1250–1275 ಕ್ರಿ.ಶ. # ವಲ್ಲಭದೇವ ದತ್ತಲುಪಾ - 1275–1285 ಕ್ರಿ.ಶ. # ಬಂಕಿದೇವ # ಸೋಯಿದೇವ # ಕುಲಶೇಖರ - 1335–1346 ಕ್ರಿ.ಶ. # ಹೊಯ್ಸಳ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಲ III ರ ಮಗ ಮತ್ತು ಅಲುಪಾ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಚಿಕ್ಕಯಿತಾಯಿ # ಬಂಕಿದೇವ III # ಕುಲಶೇಖರ III - 1355–1390 ಕ್ರಿ.ಶ. # ವೀರಪಾಂಡ್ಯ II                 == ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == ಆಳುಪರು ತಮ್ಮ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಉತ್ತಮ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.  ಬಾರ್ಕೂರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಬ್ರಹ್ಮಾವರದ ಬ್ರಹ್ಮಲಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕೋಟಿನಾಥದ ಕೋಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸುರತ್ಕಲನ ಸದಾಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇವುಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆ.  ಅವರು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ವಿವಿಧ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು. === ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಪೊಳಲಿ === ಆಧುನಿಕ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, 8 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅಲುಪ ರಾಜವಂಶದ ಆರಂಭಿಕ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಲಾಲಿ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯವೂ ಒಂದು.  ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಳುಪ ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಟ್ಟ ಕಡೆಯವರಿಗೂ  ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದರು. === ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕದ್ರಿ === ಕದ್ರಿ ಮಂಜುನಾಥ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಆಳುಪರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪೋಷಿಸಿದರು. ಆಧುನಿಕ ಮಂಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ, ಕದ್ರಿಯು ಆಳುಪರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹಲವಾರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ರಾಜ ಕುಂದವರ್ಮ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಕ್ರಿ.ಶ 968 ರ ದಿನಾಂಕದ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಲೋಕೇಶ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ, ರಾಜ ಕುಂದವರ್ಮನನ್ನು ಶೌರ್ಯಕ್ಕೆ  ಅರ್ಜುನನಿಗೆ  ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಶ್ರೀ ಮಹಿಷಾಮಾರ್ದಿನಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ನೀಲಾವರ === ಕೆಲವು ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಅಲುಪರು ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಉದಯವಾರ, ಉದಯವಾರವನ್ನು ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಬಾರ್ಕೂರಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು.  ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಾರಕೂರು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರಲು, ಅವರು ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಬಾರಕೂರಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವರು  ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಂಕೋಲಾಕ್ಕೆ ಹರಡಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದರು.  ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬಾರಕೂರಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದರು.  ನೀಲಾವರ ಕ್ಷೇತ್ರವು  ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಮಹಿಷಾಸುರಮಾರ್ದಿನಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ನಂತರದ ಅವಧಿಯ ಹಲವಾರು ಅಲುಪರ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. === ಶ್ರೀ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ವಿಟ್ಲಾ === ಈ ದೇವಾಲಯವು ಅಲುಪರು ಕಟ್ಟಿದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ 7 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಈ ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಶ್ರೀ ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ, ಇದು ಅಲುಪರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ.  ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು 7 ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಂದು ಆವಿಷ್ಕಾರವಾಗಿದೆ.  ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಹವ್ಯಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ 7 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಲುಪರು ಆಕರ್ಷಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಲ್ವಾಖೇಡಾದ ಜನರಿಗೆ ವೈದಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಅಗ್ರಹಾರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.  ಆಲುಪರು ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು  ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅದನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ದಂತಕಥೆಯು ನೂರಾರು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರತಿದಿನ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ವಿಟ್ಲಾ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ನಂತರದ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜವಂಶಗಳಾದ ಹೆಗ್ಗೇಡೆಗಳು ಪೋಷಿಸಿದರು. === ಶ್ರೀ ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಉಡುಪಿ === ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಮಠದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಕರ್ಣೀಯವಾಗಿ(diagonally) ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಮೌಳೆ ಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀ ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಇದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಆಲುಪರ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.  ಪ್ರಾಚೀನ ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದೀಪವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವುದರಿಂದ ಕೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಹಳೆಯ ನಂಬಿಕೆ.  ಇದು ಉಡುಪಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ.  ಮುಖ್ಯ ವಿಗ್ರಹವೆಂದರೆ ಲಿಂಗ, ಇದರ ಅಲಂಕರಣವು ಶಿವನ ಮುಖದಂತೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.  ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ, ಮಾಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಶ್ರೀ ವಿಟ್ಲ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಉಡುಪಿ ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎರಡೂ ಆನೆ-ಹಿಂಭಾಗದ ಮಾದರಿಯ ಕರ್ವಿಲಿನೀಯರ್ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.  ಇದೇ ರೀತಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮತ್ತೊಂದು ದೇವಾಲಯವು ಐಹೋಳೆಯ ದುರ್ಗಾ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಕ್ರಿ.ಶ 7 ನೇ ಶತಮಾನದ ರಚನೆಯಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.  ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿವರವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡದ ಹೊರತು ಅದನ್ನು ಯಾವುದೇ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ತಪ್ಪಾಗುತ್ತೆ.  ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ದೇವಾಲಯಗಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಚಾವಣೆ.  ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಭೂದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲ್ಚಾವಣೆಗಳು ಹುಲ್ಲು, ಮಣ್ಣಿನ ಅಂಚುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತಾಮ್ರ ಫಲಕಗಳಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. == ನಾಣ್ಯಗಳು == * ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಸಾಮಾಂತರಾಗಿ ಅಲುಪರು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ದೇವಾನಗರಿ ಶಾಸನಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.  ಕನ್ನಡದ ಸಾಮ್ರಾಟರು(legends) ಇರುವ  ನಾಣ್ಯಗಳು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೇವಾನಗರಿ ಸಾಮ್ರಾಟರು ಇರುವ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತನೆ ಮಾಡಿದರು.  ಕನ್ನಡ ಅವರ ಆಡಳಿತದ ಭಾಷೆಯಾಗಿತ್ತು.  ಪಗೋಡಗಳು ಮತ್ತು ಫ್ಯಾನಮ್‌ಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಆಳುಪ ರಾಜರ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಣ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.  ನಾಣ್ಯಗಳ ಮುಮ್ಮುಖ  "ಎರಡು ಮೀನುಗಳು" ಎಂಬ ಆಳುಪರ ರಾಜ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಹಿಮ್ಮುಖವು "ಶ್ರೀ ಪಾಂಡ್ಯ ಧನಮ್ಜಯ" ದಂತಕಥೆಯನ್ನು ದೇವಾನಗರಿ ಅಥವಾ ಹಳೆಯ  ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. * ಈ ಸಾಲು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನೀಲಾವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಶಾಸನದ ಬಗ್ಗೆ.  ಇದು "ಗಡಿಯಾನ" ಪಂಗಡದಲ್ಲಿನ ಅನುದಾನದ ಬಗ್ಗೆ.  ಅಲುಪರು ಬಾರಕೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಳುವಾಗ ದೇವಾಲಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು.  ಈ ದಾಖಲೆಯು ಕ್ರಿ.ಶ 1258 ರ ಅಲುಪ ದೊರೆ ವೀರಪಾಂಡ್ಯದೇವ ಅವರದ್ದು, "ನೀರುವರ ಮುನ್ನೂರು" ಅಂದರೆ ಆಧುನಿಕ ನಿಲಾವರ ಗ್ರಾಮ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಸೂಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಅರಮನೆಗೆ 100 ಗಡಿಯಾನಗಳನ್ನು (ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು) ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗೆ 30 ಗಡಿಯಾನಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ ನಂತರ ಉಳಿದ 30 ಗಡಿಯಾನಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಯು ತನ್ನ ಖರ್ಚಿಗೆ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.  ವೀರಪಾಂಡ್ಯದೇವ ರಾಣಿ ಬಲ್ಲಾಮಹಾದೇವಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಶಾಸನ, ಮುಂದಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.  ಸಮಸ್ತಪ್ರದಾನಗಳು, ದೇಶಿ ಪುರುಷರು, ಬಹಟ್ಟರಾ ನಿಯೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ರಿಷಿ ಪುರೋಹಿತಾ ಅವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಬಲ್ಲಾಮಹಾದೇವಿ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅರಮನೆಗೆ ಪಾವತಿಸುವ 100 ಹೊನ್ನುಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ನಿರುವರ ಭಗವತಿಗೆ ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡಿದಳು ಎಂದು ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಕೇಶವ ಸೇನಾಭೋವಾ ಅವರು ಶಿಲಾಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. * ಕ್ರಿ.ಶ 8 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮುಂಚೆಯೇ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಿಸಿದ ಮೂರು ರಾಜವಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಲುಪರದ್ದು ಒಂದು ರಾಜವಂಶ.   ನಾಣ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಚಿನ್ನವು ರೋಮನ್ನರು, ಅರಬ್ಬರು ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಗಂಗಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಂದಿನ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಬಂದಿತು.  ಅಲುಪರು ಮತ್ತು ಗಂಗರು ಕೆತ್ತಿಸಿದಷ್ಟು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜವಂಶಗಳು ಕೆತ್ತಿಸಿಲ್ಲ.  ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಅಲುಪರ  ನಾಣ್ಯಗಳು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದು  ನಾಣ್ಯದ ಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು.  ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಈ ನಾಣ್ಯಗಳು ಚಾಲುಕ್ಯರು ಅಥವಾ ಹೊಯ್ಸಳರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಸೆಳೆದಿಲ್ಲ.  ಆದರೆ ಖಚಿತವಾಗಿ, ಅವರು ನಂತರದ ರಾಜವಂಶಗಳನ್ನು ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ವಿತ್ತರಿಸಲು ಮೂಲ ಮಾದರಿ ಅಥವಾ ಆಧಾರವಾಗಿ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] ivlk5c3lqfeaqop0hqiwboi7jvi2kek 2 72641 1374445 1313547 2026-05-31T08:06:35Z ~2026-32333-68 99761 1374445 wikitext text/x-wiki 0 116552 1374444 1370708 2026-05-31T07:38:02Z Laxmi10 99757 1374444 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಆಲಿಯಾ ಭಟ್ | image = Alia Bhatt attends at the 2026 Cannes Film Festival (cropped) (cropped).jpg | caption = | birth_date = 15 ಮಾರ್ಚ್ 1992 | birth_place = [[ಮುಂಬಯಿ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], ಭಾರತ | citizenship = ಬ್ರಿಟಿಷ್<ref name="BritishCitizen">{{cite news|last1=Singh|first1=Prashant|title=Alia Bhatt can't vote in 2014, encourages youth to cast their votes|url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/alia-bhatt-can-t-vote-in-2014-encourages-youth-to-cast-their-votes/story-O0cEnVn13dMi85tnQIiJmK.html|work=Hindustan Times|accessdate=5 June 2016|date=3 April 2014|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160713192416/http://www.hindustantimes.com/entertainment/alia-bhatt-can-t-vote-in-2014-encourages-youth-to-cast-their-votes/story-O0cEnVn13dMi85tnQIiJmK.html|archivedate=13 July 2016}}</ref> | occupation = ನಟಿ, ಗಾಯಕಿ | other_names = | years_active = ೨೦೧೨ – | parents = [[ಮಹೇಶ್ ಭಟ್]]<br />ಸೋನಿ ರಜ್ದನ್ | relatives = | awards = | signature = Alai-bhatt-tranperent-signature.png }} '''ಆಲಿಯಾ ಭಟ್'''(15 ಮಾರ್ಚ್ 1992) [[ಹಿಂದಿ]] ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ [[ಭಾರತೀಯ]] ಮೂಲದ ಮತ್ತು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್]] [[ಪೌರತ್ವ]]ದ ನಟಿ ಮತ್ತು ಗಾಯಕಿ. ಮೂರು ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪುರಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಭಟ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ನಟಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. <br /> ಭಟ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮಹೇಶ್ ಭಟ್ ಮತ್ತು ನಟಿ ಸೋನಿ ರಜ್ದಾನ್ ಅವರ ಪುತ್ರಿ. ೧೯೯೯ ರ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ನಂತರ, ಭಟ್ ಕರಣ್ ಜೋಹರ್ ಅವರ ''ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್''(೨೦೧೨) ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ''2 ಸ್ಟೇಟ್ಸ್'' (೨೦೧೪), ''ಹಂಪ್ಟಿ ಶರ್ಮಾ ಕಿ ದುಲ್ಹಾನಿಯಾ'' (೨೦೧೪), ಮತ್ತು ಬ''ದ್ರಿನಾಥ್ ಕಿ ದುಲ್ಹಾನಿಯಾ'' (೧೦೧೭) ಸೇರಿದಂತೆ ಜೋಹರ್ ಅವರ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಧರ್ಮ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ಪಾತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡರು ''ಡಿಯರ್ ಜಿಂದಗಿ'' (೨೦೧೬), ಹೈವೇ (೨೦೧೪) ನಲ್ಲಿ ಅಪಹರಣಕ್ಕೊಳಗಾದವರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಭಟ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ, ''ಉಡ್ತಾ ಪಂಜಾಬ್'' (೨೦೧೬), ರಾಜಿ<ref>{{cite news |last1=DelhiMay 22 |first1=Pooja Shali New |last2=May 23 |first2=Pooja Shali New |last3=Ist |first3=Pooja Shali New |title='Abhinav', the first love of Alia Bhatt's Sehmat in Raazi, is still alive |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/alia-bhatt-raazi-calling-sehmat-harinder-sikka-1238728-2018-05-22 |accessdate=19 March 2020 |work=India Today |language=en}}</ref>(೨೦೧೮) ಮತ್ತು ಗಲ್ಲಿ ಬಾಯ್ (೨೦೧೯) ನಂತಹ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ "ಸಂಜವಾನ್ ಅನ್ಪ್ಲಗ್ಡ್" ಏಕಗೀತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ತನ್ನ ಆರು ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಸ್ಟೇಜ್ ಶೋಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನ್ಸರ್ಟ್ ಪ್ರವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಜನನ ಮತ್ತು ಜೀವನ== ಆಲಿಯಾ ರವರು ಭಟ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಮಹೇಶ್ ಭಟ್]] ಮತ್ತು ನಟಿ ಸೋನಿ ರಜ್ದಾನ್ ಎಂಬ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ೧೫ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೩ ರಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref>[https://www.imdb.com/name/nm1017633/ ಜನನ]</ref> ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ೧೯೯೯ ರ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಸಂಘರ್ಷ ಎಂಬ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಬಾಲನಟಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಕರಣ್ ಜೋಹರ್ ರವರ ''ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್'' (೨೦೧೨) ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. 2 ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ (೨೦೧೪), ಹಂಪ್ಟಿ ಶರ್ಮಾ ಕಿ ದುಲ್ಹಾನಿಯಾ (೨೦೧೪), ಮತ್ತು ''ಬದ್ರಿನಾಥ್ ಕಿ ದುಲ್ಹಾನಿಯಾ'' (೨೦೧೭) ಸೇರಿದಂತೆ ಜೋಹರ್ ರವರ ಧರ್ಮ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ''ಹೈವೇ'' (೨೦೧೪) ಎಂಬ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಅಪಹರಣಕ್ಕೊಳಗಾದವರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಭಟ್ ರವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ''ಉಡ್ತಾ ಪಂಜಾಬ್'' (೨೦೧೬) ಎಂಬ ಕ್ರೈಮ್ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರಿ ವಲಸಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ''ರಾಜಿ'' (೨೦೧೮) ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ಸ್ತ್ರೀ-ನೇತೃತ್ವದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು ಮತ್ತು ''ಗಲ್ಲಿ ಬಾಯ್'' (೨೦೧೯) ಎಂಬ ಸಿನಿಮಾದಿಂದ ಕೂಡಾ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<br />ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಭಟ್ ರವರು ಕೋಎಕ್ಸಿಸ್ಟ್ ಎಂಬ ಪರಿಸರ ಉಪಕ್ರಮದ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ "ಸಮ್ ಜಾವಾ ಅನ್ಪ್ಲಗ್ಡ್" ಸಿಂಗಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ತನ್ನ ಆರು ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೂ ಅವರು ಸ್ಟೇಜ್ ಶೋ ಮತ್ತು ಕಾನ್ಸರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>https://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/alia-bhatt-akshay-kumar-movie-26929.html</ref> ==ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಾಫಿ== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="text-align:center;" ! scope="col"|ವರ್ಷ ! scope="col"|ಸಿನಿಮಾ ! scope="col"|ಪಾತ್ರ ! class="unsortable" scope="col"|ಟಿಪ್ಪಣಿ |- |೧೯೯೯ !scope="row"|''[[:en:Sangharsh (1999 film)|ಸಂಘರ್ಷ್]]'' |ಯಂಗ್ ರೀತ್ ಓಬರೋಯ್ |ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ |- | ೨೦೧೨ !scope="row"|ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ | ಶನಾಯಾ ಸಿಂಘಾನಿಯಾ |ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ - ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಫೀಮೇಲ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್ |- | ೨೦೧೪ !scope="row" |''[[:en:Highway (2014 Hindi film)|ಹೈವೇ]]'' | ವೀರ ತ್ರಿಪಾಠಿ | ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್<br />ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ — ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ |- | ೨೦೧೪ !scope="row" |ಟು ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ | ಅನನ್ಯ ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ | |- | ೨೦೧೪ ! scope="row"|ಹಮ್ಟೀ ಶರ್ಮಾ ಕೀ ದುಲ್ಹನಿಯಾ | ಕಾವ್ಯ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಗ್ | |- | ೨೦೧೪ !scope="row" |ಗೋಯಿಂಗ್ ಹೋಮ್ | ಸ್ವತಃ | ಕಿರುಚಿತ್ರ |- | ೨೦೧೪ ! scope="row"|''[[:en:Ugly (film)|ಅಗ್ಲೀ]]'' | ಯಂಗ್ ಶಾಲಿನಿ | ಕಿರು ಪಾತ್ರ<ref>{{cite web|title=Ugly (2014)|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/549888|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=3 January 2015|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150102130410/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/549888|archivedate=2 January 2015}}</ref> |- | ೨೦೧೫ ! scope="row"|ಶನ್ದಾರ್ |ಆಲಿಯಾ ಅರೋರಾ | |- | ೨೦೧೬ ! scope="row" |ಕಪೂರ್ ಆಂಡ್ ಸನ್ಸ್ | ಟೆಯಾ ಮಲಿಕ್ | |- |೨೦೧೬ ! scope="row"|ಉಡ್ತಾ ಪಂಜಾಬ್ | ಬೌರಿಯಾ /ಮೇರಿ ಜೇನ್ |ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ |- | ೧೦೧೬ ! scope="row"|ಏ ದಿಲ್ ಹೆ ಮುಷ್ಕಿಲ್ | ಡಿಜೆ | ಕಿರು ಪಾತ್ರ |- |೨೦೧೬ ! scope="row"|ಡಿಯರ್ ಜಿಂದ್ಗೀ | ಕಾಯ್ರಾ | ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ - ಫಿಲ್ಮ್ಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ |- |೨೦೧೭ ! scope="row"|ಭದ್ರಿನಾಥ್ ಕೀ ದುಲ್ಹನಿಯಾ | ವೈದೇಹಿ ತ್ರಿವೇದಿ | ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ — ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ |- ! scope="row"|೨೦೧೭ |ವೆಲ್ಕಮ್ ಟೋ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ | ಸ್ವತಃ |ಕಿರು ಪಾತ್ರ |- |೨೦೧೮ ! scope="row" |ರಾಜಿ | ಸೆಹ್ಮತ್ ಖಾನ್ | ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್<br/>ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ — ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ |- | ೧೦೧೮ ! scope="row" |''[[:en:Zero (2018 film)|ಜೀರೋ]]'' | ಸ್ವತಃ | ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ |- | ೨೦೧೯ ! scope="row" |ಗಲ್ಲಿ ಬಾಯ್ | ಸಫೀನಾ ಫಿರ್ದೌಸಿ | |- | ೨೦೧೯ ! scope="row"|ಕಲಂಕ್ |ರೂಪ್ ಔದರಿ | |- | ೨೦೧೯ ! scope="row"|ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ೨ | - | ದ ಹೂಕ್ ಅಪ್ ಸಾಂಗ್ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ<ref>{{cite news|author=Coutinho, Natasha|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/alia- bhatt-tiger-shroff-shoot-for-hook-up-song-in-student-of-the-year-2/articleshow/69065339.cms|title=Alia Bhatt, Tiger Shroff shoot for 'hook-up' song in Student of the Year 2|work=Mumbai Mirror|date=27 April 2019|accessdate=27 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190427024801/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/alia-bhatt-tiger-shroff-shoot-for-hook-up-song-in-student-of-the-year-2/articleshow/69065339.cms|archive-date=27 April 2019|dead-url=no}}</ref> |- |೨೦೨೦ ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" |''[[:en:Brahmastra (film)|ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ]]'' {{dagger|alt=Film has yet to be released}} | ಇಶಾ | ಫಿಲ್ಮಿಂಗ್<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/brahmastra-ranbir-kapoor-alia-bhatt-begin-shooting-today/articleshow/63055136.cms|title='Brahmastra': Ranbir Kapoor, Alia Bhatt begin shooting today|date=24 February 2018|work=The Times of India|accessdate=25 February 2018|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180225031920/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/brahmastra-ranbir-kapoor-alia-bhatt-begin-shooting-today/articleshow/63055136.cms|archivedate=25 February 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/after-first-glimpse-of-brahmastra-ayan-mukerji-reveals-on- screen-names-of-alia-bhatt-and-ranbir-kapoor/376540|title=After first glimpse of Brahmastra, Ayan Mukerji reveals on-screen names of Alia Bhatt and Ranbir Kapoor|publisher=Times Now|accessdate=4 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306044512/https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/after-first-glimpse-of-brahmastra-ayan-mukerji-reveals-on-screen-names-of-alia-bhatt-and-ranbir-kapoor/376540|archive-date=6 March 2019|dead-url=no}}</ref> |- | ೨೦೨೦ ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" |ಸಡಕ್ ೨{{dagger|alt=Film has yet to be released}} |ಟಿಬಿಎ |ಫಿಲ್ಮಿಂಗ್<ref>{{cite news|title= ‘Sadak 2’: Alia Bhatt kick-starts the shooting of the much-awaited sequel|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/sadak-2-alia-bhatt-kick-starts-the-shooting-of-the-much-awaited-sequel/articleshow/69388030.cms|work=The Times of India|accessdate=18 May 2019|archivedate=18 May 2019}}</ref> |- | ೨೦೨೦ ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" |''[[:en:RRR (film)|ಆರ್.ಆರ್.ಆರ್]]'' {{dagger|alt=Film has yet to be released}} | ಸೀತಾ |[[:en:Telugu cinema|ತೆಲುಗು ಸಿನಿಮಾ]]; ಫಿಲ್ಮಿಂಗ್ |- |} ==ಡಿಸ್ಕೋಗ್ರಾಫಿ== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ! ವರ್ಷ ! ಆಲ್ಬಮ್ ! class="unsortable" | ಉಲ್ಲೇಖಗಳು |- !scope="row"| ಸೂಹಾ ಸಾಹಾ | rowspan="2" | ೨೦೧೪ | ''[[:en:Highway (soundtrack)|ಹೈವೇ]]'' | <ref>{{cite web|title=Highway (Original Motion Picture Soundtrack)|url=https://itunes.apple.com/in/album/highway-original-motion-picture-soundtrack/1116181230|publisher=iTunes (Apple Inc.)|date=7 February 2014|accessdate=7 February 2018|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180208111828/https://itunes.apple.com/in/album/highway-original-motion-picture-soundtrack/1116181230|archivedate=8 February 2018}}</ref> |- !scope="row"| ಸಮ್ ಜಾವಾ | ಹಮ್ಟಿ‌ ಶರ್ಮಾ ಕೀ ದುಲ್ಹನಿಯಾ | <ref>{{cite web|title=Samjhawan (Unplugged by Alia Bhatt) [From "Humpty Sharma Ki Dulhania"] - Single|url=https://itunes.apple.com/in/album/samjhawan-unplugged-by-alia-bhatt-from-humpty-sharma/895407623|publisher=iTunes (Apple Inc.)|date=7 July 2014|accessdate=7 February 2018|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180208111828/https://itunes.apple.com/in/album/samjhawan-unplugged-by-alia-bhatt-from-humpty-sharma/895407623|archivedate=8 February 2018}}</ref> |- !scope="row"| ಇಕ್ ಕುಡಿ | rowspan="3" | ೨೦೧೬ | ಉಡ್ತಾ ಪಂಜಾಬ್ | <ref>{{cite web|title=Ikk Kudi (Club Mix) [From "Udta Punjab"] - Single|url=https://itunes.apple.com/us/album/ikk-kudi-club-mix-from-udta-punjab-single/1124931755|publisher=iTunes (Apple Inc.)|date=17 June 2016|accessdate=7 February 2018|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180208111828/https://itunes.apple.com/us/album/ikk-kudi-club-mix-from-udta-punjab-single/1124931755|archivedate=8 February 2018}}</ref> |- !scope="row"| "ಲವ್ ಯೂ ಜಿ಼ಂದ್ಗೀ (ಕ್ಲಬ್ ಮಿಕ್ಸ್)" | rowspan="2" |ಡಿಯರ್ ಜ಼ಿಂದ್ಗೀ | <ref name="dzitunes">{{cite web|title=Dear Zindagi (Original Motion Picture Soundtrack)|url=https://itunes.apple.com/in/album/dear-zindagi-original-motion-picture-soundtrack/1176102020|publisher=iTunes (Apple Inc.)|date=17 June 2016|accessdate=7 February 2018|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180208111828/https://itunes.apple.com/in/album/dear-zindagi-original-motion-picture-soundtrack/1176102020|archivedate=8 February 2018}}</ref> |- !scope="row"|ಏ ಜಿಂದ್ಗೀ ಗಲೆ ಲಗಾಲೇ | <ref name="dzitunes"/> |- !scope="row"|"ಹಮ್ ಸಫರ್" | ೨೦೧೭ | ''[[:en:Badrinath Ki Dulhania#Soundtrack|ಭದ್ರಿನಾಥ್ ಕೀ ದುಲ್ಹನಿಯಾ]]'' |<ref>{{cite web|title=Humsafar (Alia's Version) [From "Badrinath Ki Dulhania"] - Single|url=https://itunes.apple.com/in/album/humsafar-alias-version-from-badrinath-ki-dulhania-single/1213794893|publisher=iTunes (Apple Inc.)|date=9 March 2017|accessdate=7 February 2018|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180208111828/https://itunes.apple.com/in/album/humsafar-alias-version-from-badrinath-ki-dulhania-single/1213794893|archivedate=8 February 2018}}</ref> |} ==ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== ==ಫಿಲ್ಮಿಂಗ್== [[File:Alia Bhatt at the IIFA Awards 2017 (1).jpg|thumb|Alia Bhatt at the IIFA Awards 2017 (1)]] {| class="wikitable" |- !ವರ್ಷ!! ಸಿನಿಮಾ !! ಪ್ರಶಸ್ತಿ!!ವರ್ಗ!!ಫಲಿತಾಂಶ |- | rowspan="8" | ೨೦೧೩ || rowspan="8" | ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ || ಲಯನ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ || ಫೇವರೇಟ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್ (ಫೀಮೇಲ್) || {{won}}<ref>{{cite web|title=Lions Gold Awards 2013 Winners|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/lions-gold-awards-winners-2013/|publisher=Indicine|accessdate=6 March 2016|archive-date=23 ಜನವರಿ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130123015748/http://www.indicine.com/movies/bollywood/lions-gold-awards-winners-2013/|url-status=dead}}</ref> |- | ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ || [[:en:Screen Award for Most Promising Newcomer – Female|ಮೋಸ್ಟ್ ಪ್ರಾಮಿಸಿಂಗ್ ನ್ಯೂ ಕಮ್ಮರ್ - ಫೀಮೇಲ್]] || {{Nom}}<ref>{{cite web|title=Nominations for 19th Annual Colors Screen Awards|url=http://www.screenindia.com/screenawards2013/nominations.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130105015124/http://www.screenindia.com/screenawards2013/nominations.php|archivedate=2013-01-05}}</ref> |- | ಜ಼ೀ ಸಿನಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್|| [[:en:Zee Cine Award for Best Female Debut|ಬೆಸ್ಟ್ ಫೀಮೇಲ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್]] || {{Nom}}<ref>{{cite web|title=Zee Cine Awards 2013: Team 'Barfi!', Vidya Balan, Salman Khan bag big honours|url=http://ibnlive.in.com/news/zee-cine-awards-2013-team-barfi--vidya-balan-salman-khan-bag-big-honours/316837-8-66.html|access-date=2019-07-13|archive-date=2013-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20130121023304/http://ibnlive.in.com/news/zee-cine-awards-2013-team-barfi--vidya-balan-salman-khan-bag-big-honours/316837-8-66.html|url-status=dead}}</ref> |- |ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್|| ಬೆಸ್ಟ್ ಫೀಮೇಲ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್ || {{Nominated}}<ref>{{cite web|title=Alia Bhatt—Awards|url=http://www.bollywoodhungama.com/celebritymicro/awards/id/85672|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=14 October 2013}}</ref> |- | ಸ್ಟಾರ್ ಡಸ್ಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ || [[:en:Stardust Award for Superstar of Tomorrow – Female|ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಆಫ್ ಟುಮಾರೋ – ಫೀಮೇಲ್]] || {{nom}}<ref>{{cite web |title=Nominations for Stardust Awards 2013|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/4437|publisher=Bollywood Hungama}}</ref> |- |ಸ್ಟಾರ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್|| [[:en:Star Guild Award for Best Female Debut|ಬೆಸ್ಟ್ ಫೀಮೇಲ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್]] || {{Nom}}<ref>{{cite web|title=8th Apsara Awards – Nominees|url=http://starguildawards.org/8th_apsara_awards_nominees.html|accessdate=11 February 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130306014648/http://starguildawards.org/8th_apsara_awards_nominees.html|archivedate=6 March 2013}}</ref> |- |ಸೌತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ ಇಂಡಿಯಾ ಫಿಲ್ಮ್ ಅಂಡ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಡೆಬ್ಯೂಟ್ ಆಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ – ಫೀಮೇಲ್ |{{Nom}}<ref>{{Cite news|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/saifta-2013-gangs-of-wasseypur-english-vinglish-bade-acche-lagte-hain-lead-nominations/|title=SAIFTA 2013: Gangs of Wasseypur, English Vinglish, Bade Acche Lagte Hain lead nominations|last=Parande|first=Shweta|access-date=2017-12-28|language=en-US}}</ref> |- | [[:en:The Times of India|ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಫಿಲ್ಮ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್]] || ಫೀಮೇಲ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್ || {{nom}}<ref>{{cite news|title=TOIFA 2013 announces nominations across 14 popular|url=http://timesofindia.indiatimes.com/category/media-center/articles-in/toifaarticle/18398495.cms|accessdate=11 February 2015|work=The Times of India|date=8 February 2013}}</ref> |- | rowspan="18" |೨೦೧೫|| rowspan="8" | ''[[:en:Highway (2014 Hindi film)|ಹೈವೇ]]'' || rowspan="3" | ಸ್ಟಾರ್ ಡಸ್ಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ || |ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಆಫ್ ಟುಮಾರೋ - ಫೀಮೇಲ್ || {{won}}<ref>{{cite web|title=Winners of Stardust Awards 2014|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/7635|publisher=Bollywood Hungama|date=15 December 2014|accessdate=15 December 2014}}</ref> |- | [[:en:Stardust Award for Best Actress|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ]] || {{Nominated}}<ref name="stardust14">{{cite web|title=Nominations for Stardust Awards 2014|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/7612|publisher=Bollywood Hungama|date=8 December 2014|accessdate=8 December 2014}}</ref> |- | [[:en:Stardust Award for Best Actress in a Drama|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ - ಡ್ರಾಮಾ]] || {{nom}}<ref name="stardust14"/> |- | ಬಿಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ || ಮೋಸ್ಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನಿಂಗ್ ಆಕ್ಟರ್ ಇನ್ ಡ್ರಾಮಾ ಫಿಲ್ಮ್ – ಫೀಮೇಲ್ || {{nom}}<ref name="big14">{{cite web|title=Big Star Entertainment Awards Nominations List 2014 |url=http://www.927bigfm.com/bsea2014/nomination_list.php |accessdate=24 December 2014 |publisher=[[Reliance Broadcast Network]] |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151216084934/http://www.927bigfm.com/bsea2014/nomination_list.php |archivedate=16 December 2015 }}</ref> |- |ಸ್ಟಾರ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ || [[:en:Star Guild Award for Best Actress in a Leading Role|ಬೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ ಇನ್ ಲೀಡಿಂಗ್ ರೋಲ್]] || {{nom}}<ref name="sg14">{{cite web|title=Nominations for 10th Renault Star Guild Awards|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/7741|accessdate=8 January 2015|publisher=Bollywood Hungama|date=8 January 2015}}</ref> |- |ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವಾರ್ಡ್|| [[:en:Screen Award for Best Actress|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ]] || {{nom}}<ref>{{cite news|title=21st Annual Life OK Screen Awards nominations|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/in-the-reckoning-3/|accessdate=8 January 2015|work=The Indian Express|date=8 January 2015}}</ref> |- | rowspan="2" |ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್|| [[:en:Filmfare Award for Best Actress|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ]] || {{nom}}<ref name="ff15nom">{{cite news|title=60th Britannia Filmfare Awards 2014: Complete nomination list|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/60th-Britannia-Filmfare-Awards-2014-Complete-nomination-list/articleshow/45949466.cms|work=The Times of India|date=20 January 2015|accessdate=20 January 2015}}</ref> |- | [[:en:Filmfare Critics Award for Best Actress|ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್]] || {{won}}<ref name="ff15">{{cite news|title=60th Britannia Filmfare Awards 2014: Complete list of winners|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/60th-Britannia-Filmfare-Awards-2014-Complete-list-of-winners/articleshow/46080277.cms|work=The Times of India|date=31 January 2015|accessdate=31 January 2015}}</ref> |- | rowspan="6" | ''[[:en:2 States (2014 film)|ಟು ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]'' || rowspan="3" | ಬಿಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್|| ಮೋಸ್ಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನಿಂಗ್ ಆಕ್ಟರ್ - ಫೀಮೇಲ್ || {{nom}}<ref name="big14"/> |- | ಮೋಸ್ಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನಿಂಗ್ ಜೋಡಿ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್<small>(ಅರ್ಜುನ್ ರವರ ಜೊತೆ)</small> || {{won}}<ref name="youth">{{cite news|title=Bollywood's youth brigade rock the Big Star Entertainment Awards|url=http://www.dailymail.co.uk/indiahome/indianews/article-2881107/Bollywood-s-youth-brigade-rock-Big-Star-Entertainment-Awards.html|accessdate=9 January 2015|work=Daily Mail|date=20 December 2014}}</ref> |- |ಮೋಸ್ಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನಿಂಗ್ ಆಕ್ಟರ್ ಇನ್ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ರೋಲ್ || {{won}}<ref name="big14"/> |- |ಸ್ಟಾರ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |[[:en:Star Guild Award for Best Actress in a Leading Role|ಬೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ ಇನ್ ಲೀಡಿಂಗ್ ರೋಲ್]] |{{Nom}} |- |ಐಫಾ|| [[:en:IIFA Award for Best Actress|ಬೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ ಇನ್ ಲೀಡಿಂಗ್ ರೋಲ್]] || {{nom}}<ref>{{cite news|title=IIFA 2015: Kangana and Shahid win best actress, actor award for Queen, Haider|url=http://www.firstpost.com/bollywood/iifa-2015-kangana-and-shahid-win-best-actress-actor-award-for-queen-haider-2284216.html|accessdate=15 November 2015}}</ref> |- | rowspan="2" | ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ || ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ || {{nom}}<ref name="Crowd Favourites">{{cite news|title=Crowd Favourites|url=http://indianexpress.com/article/cities/delhi/crowd-favourites/|accessdate=5 January 2015|work=The Indian Express|date=3 January 2015}}</ref> |- | rowspan="3" |ಹಮ್ಟಿ ಶರ್ಮಾ ಕೀ ದುಲ್ಹನಿಯಾ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ || {{nom}}<ref name="Crowd Favourites"/> |- | ಸ್ಟಾರ್ ಡಸ್ಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್|| [[:en:Stardust Award for Best Actress in a Comedy or Romance|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ - ಕಾಮಿಡಿ]] || {{won}}<ref name="stardust14"/> |- | rowspan="2" | ಬಿಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ || ಮೋಸ್ಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನಿಂಗ್ ಆಕ್ಟರ್ ಇನ್ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಫಿಲ್ಮ್ - ಫೀಮೇಲ್|| {{nom}}<ref name="big14"/> |- |{{N/a}}|| ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್ ಎಂಟರ್ಟೈನರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ <small>(ಸಿದ್ದಾರ್ಥ್ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ರವರ ಜೊತೆ)</small>|| {{won}}<ref name="youth"/> |- | rowspan="18" |೨೦೧೭ |''[[:en:Kapoor & Sons|ಕಪೂರ್ ಆಂಡ್ ಸನ್ಸ್]]'' | rowspan="3" |ಬಿಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಮೋಸ್ಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನಿಂಗ್ ಆಕ್ಟರ್ - ಫೀಮೇಲ್ |{{Nom}}<ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.bizasialive.com/big-zee-entertainment-awards-nominations-list/|title=Big ZEE Entertainment Awards: Nominations list|date=2017-07-22|work=BizAsia {{!}} Media, Entertainment, Showbiz, Events and Music|access-date=2017-12-24|language=en-GB}}</ref> |- | rowspan="8" |ಉಡ್ತಾ ಪಂಜಾಬ್ | ಮೋಸ್ಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನಿಂಗ್ ಆಕ್ಟರ್ ಇನ್ ಎ ಸೋಷಿಯಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ – ಫೀಮೇಲ್ |{{Nom}}<ref name=":0" /> |- |ಮೋಸ್ಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನಿಂಗ್ ಆಕ್ಟರ್ (ಫಿಲ್ಮ್) – ಫೀಮೇಲ್ |{{Won}}<ref name=":0" /><ref>{{Cite news|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/big-zee-entertainment-awards-2017-winners-list-alia-bhatt-shahid-kapoor-aishwarya-rai-bachchan-sushant-singh-rajput-are-the-big-winners-of-the-night/|title=Big Zee Entertainment Awards 2017 winners list: Alia Bhatt, Shahid Kapoor, Aishwarya Rai Bachchan, Sushant Singh Rajput are the big winners of the night|last=Banerjee|first=Urmimala|access-date=2017-12-24|language=en-US}}</ref> |- | ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್|| ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ || {{won}}<ref name="ff16win">{{cite news |url = http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/62nd-filmfare-awards-2017-winners-list/articleshow/56541241.cms|title = 62nd Filmfare Awards 2017: Winners' list |work = The Times of India |date = 15 January 2017 |accessdate = 15 January 2017 }}</ref> |- | ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ || [[:en:Screen Award for Best Actress|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ]] || {{won}}<ref name="ss16">{{cite news|title=Star Screen Awards 2016 winners list: Pink wins big, Big B-Alia get best actor and actress award|url=http://indiatoday.intoday.in/story/22nd-star-screen-awards-2016-pink-amitabh-bachchan-alia-bhatt/1/826924.html|work=India Today|date=5 December 2016|accessdate=13 January 2017}}</ref> |- | ಜ಼ೀ ಸಿನಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ||ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ|| {{won}}<ref>{{cite news|title=Zee Cine Awards 2017: Salman Khan to Alia Bhatt, Amitabh Bachchan to Anushka Sharma - Who won what?|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-zee-cine-awards-2017-salman-khan-to-alia-bhatt-amitabh-bachchan-to-anushka-sharma-who-won-what-2350749|work=Daily News and Analysis|date=12 March 2017|accessdate=13 March 2017}}</ref> |- |ಸ್ಟಾರ್ ಡಸ್ಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ |ಪರ್ಫಾರ್ಮರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ - ಫೀಮೇಲ್ |{{Nom}}<ref>{{Cite news|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/nominations-stardust-awards-2016/|title=Nominations for Stardust Awards 2016 - Bollywood Hungama|last=Hungama|first=Bollywood|date=2016-12-19|work=Bollywood Hungama|access-date=2017-06-29|language=en-US}}</ref> |- |ಐಫಾ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |{{Won}}<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/winners-iifa-awards-2017/|title=Winners of IIFA Awards 2017|date=2017-07-16|work=Bollywood Hungama|access-date=2017-07-16}}</ref> |- |ಎಫ್ಓಐ ಆನ್ಲೈನ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್, ಭಾರತ |ಬೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ ಇನ್ ಲೀಡಿಂಗ್ ರೋಲ್ |{{Won}}<ref>{{Cite web|url=https://www.foionlineawards.com/2nd-foi-online-awards|title=FOI Online Awards|website=FOI Online Awards|language=en|access-date=2018-01-28|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401081851/https://www.foionlineawards.com/2nd-foi-online-awards|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="7" |ಡಿಯರ್ ಜಿಂದ್ಗೀ |ಬಿಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ |ಮೋಸ್ಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನಿಂಗ್ ಆಕ್ಟರ್ – ಫೀಮೇಲ್ |{{Nom}}<ref name=":0" /> |- | ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್||ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ|| {{nom}}<ref name="ff16">{{cite news|title=62nd Jio Filmfare Awards 2017 [[File:Alia Bhatt at the IIFA Awards 2017 (1).jpg|thumb|Alia Bhatt at the IIFA Awards 2017 (1)]]Nominations|url=http://www.filmfare.com/news/nominations-for-the-62nd-jio-filmfare-awards-17987.html|work=Filmfare|date=9 January 2017|accessdate=13 January 2017}}</ref> |- |ಜೀ ಸಿನಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |{{Nom}}<ref>{{Cite news|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/nominations-zee-cine-awards-2017/|title=Nominations for Zee Cine Awards 2017 - Bollywood Hungama|last=Hungama|first=Bollywood|date=2017-03-02|work=Bollywood Hungama|access-date=2018-03-31|language=en-US}}</ref> |- |ಸ್ಟಾರ್ ಡಸ್ಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ |ಪರ್ಫಾರ್ಮರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ |{{Nom}}<ref>{{Cite news|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/nominations-stardust-awards-2016/|title=Nominations for Stardust Awards 2016 - Bollywood Hungama|last=Hungama|first=Bollywood|date=2016-12-19|work=Bollywood Hungama|access-date=2017-06-29|language=en-US}}</ref> |- |ಐಫಾ |ಬೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ ಇನ್ ಲೀಡಿಂಗ್ ರೋಲ್ |{{Nom}}<ref>{{Cite news|url=http://www.ndtv.com/india-news/iifa-2017-nominations-revealed-aamir-khans-dangal-ignored-1695888|title=IIFA 2017 Nominations Revealed. Aamir Khan's Dangal Ignored|work=NDTV.com|access-date=2017-06-29}}</ref> |- |ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಆಫ್ ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |{{Nom}}<ref>{{Cite web|url=http://www.iffm.com.au/nominees.html|title=Indian Film Festival Melbourne|website=www.iffm.com.au|access-date=2017-12-30|archive-date=2018-10-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20181014214118/http://iffm.com.au/nominees.html|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="2" |ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವಾರ್ಡ್ ||ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ|| {{nom}}<ref name="ss16"/> |- |{{N/a}} |ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್ ಕೀ ನಯೀ ಸೋಚ್ ಅವಾರ್ಡ್ |{{Won}}<ref>{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/star-screen-awards-2016-winners-amitabh-bachchan-starrer-pink-bags-four-awards-alia-bhatt-receives-best-actress-see-pics4410957/|title=Star Screen Awards 2016 winners: Amitabh Bachchan-starrer Pink bags four awards, Alia Bhatt receives best actress|date=2016-12-05|work=The Indian Express|access-date=2018-03-31|language=en-US}}</ref> |- |{{N/a}} |ಲೋಕ್ಮಾತ್ ಮಹರಾಷ್ಟ್ರಿಯನ್ ಆಫ್ ದ ಇಯರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಔಟ್ಸ್ಯಾಂಡಿಗ್ ಎಂಟರ್ಟೈನರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ |{{Won}}<ref>{{Cite news|url=https://www.vogue.in/content/which-award-did-alia-bhatt-and-ranbir-kapoor-just-win/#alia-bhatt-and-ranbir-kapoor-with-their-awards|title=Which award did Alia Bhatt and Ranbir Kapoor just win?|date=2017-04-12|work=VOGUE India|access-date=2018-04-12|language=en-US}}</ref> |- | rowspan="6" |೨೦೧೮ | rowspan="6" |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |{{Nom}} |- | rowspan="2" |ಜ಼ೀ ಸಿನಿ ಅವಾರ್ಡ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |{{won}}<ref>{{Cite web|url=http://www.freepressjournal.in/entertainment/zee-cine-awards-2018-check-out-the-nominations-list/1184074|title=Zee Cine Awards 2018: Check out the nominations list {{!}} Free Press Journal|website=www.freepressjournal.in|language=en-GB|access-date=2017-12-13}}</ref> |- |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |{{Nom}}<ref>{{Cite web|url=http://www.zeecineawards.com/timeline/2018/winners/|title=2018 Archives - Zee Cine Awards|website=Zee Cine Awards|language=en-US|access-date=2017-12-31|archive-date=2017-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20171231212032/http://www.zeecineawards.com/timeline/2018/winners/|url-status=dead}}</ref> |- |ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |{{Nom}}<ref name="ff18">{{cite news|url=https://www.filmfare.com/features/nominations-for-the-63rd-jio-filmfare-awards-2018_-26161-1.html|title=Nominations for the 63rd Jio Filmfare Awards 2018|work=Filmfare|access-date=18 January 2018|date=18 January 2018}}</ref> |- |ಐಫಾ |ಬೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ ಇನ್ ಲೀಡಿಂಗ್ ರೋಲ್ |{{Nom}}<ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/entertainment/iifa-nominations-2018-tumhari-sulu-leads-with-7-nods-newton-follows-1855889|title=IIFA Nominations 2018: Tumhari Sulu Leads With 7 Nods, Newton Follows|work=NDTV.com|access-date=2018-05-28}}</ref> |- | ನಿಕೆಲೆಡೋನ್ ಕಿಡ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |{{won}} |- | rowspan="11" |೨೦೧೯ | rowspan="11"|ರಾಜ಼ಿ |ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಆಫ್ ಮೆಲ್ಬರ್ನ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |{{Nom}}<ref>{{Cite web|url=http://www.iffm.com.au/nominees.html|title=Indian Film Festival Melbourne|website=www.iffm.com.au|access-date=2018-07-13|archive-date=2018-10-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20181014214118/http://iffm.com.au/nominees.html|url-status=dead}}</ref> |- |ಎನ್ ಬಿಟಿ ಉತ್ಸವ್ ೨೦೧೮ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |{{Won}}<ref>https://m.timesofindia.com/entertainment/hindi/bollywood/news/alia-bhatt-receives-the-best-actress-award-for-raazi-at-nbt-utsav-2018/articleshow/64799292.cms</ref> |- |ನಿಕೆಲೆಡಾನ್ ಕಿಡ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ |ಫೆವರೇಟ್ ಮೂವಿ ಆಕ್ಟರ್ - ಫೀಮೇಲ್ |{{won}} |- |ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |{{Won}}<ref>{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/star-screen-awards-2018-full-winners-list-ranveer-singh-alia-bhatt-rajkummar-rao-walk-away-with-trophies-bollywood-news/332088|title=Star Screen Awards 2018 FULL winners list: Ranveer Singh, Alia Bhatt, Rajkummar Rao walk away with trophies {{!}} Bollywood News|website=www.timesnownews.com|language=en-GB|access-date=2018-12-17}}</ref> |- |ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಅಚೀವರ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ೨೦೧೯ |ಎಂಟರ್ಟೈನರ್ ಆಫ್‌ ದಿ ಇಯರ್ (ಫೀಮೇಲ್) |{{won}}<ref>{{cite web|url=https://m.femina.in/achievers/winners-of-maharashtra-achievers-awards-2019_-118749-33.html}}</ref> |- |ಜ಼ೀ ಸಿನಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |{{won}}<ref>{{Cite web|url=https://mobile.twitter.com/aliaa08/status/1108245707121528832.}}</ref> |- | rowspan="2" | ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ||ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ || {{won}}<ref>{{cite news |url=https://www.filmfare.com/news/bollywood/nominations-for-the-64th-vimal-filmfare-awards-2019_-32898-1.html|title=Nominations for the 64th Vimal Filmfare Awards 2019 |work=Filmfare |date=12 March 2019 |access-date=13 March 2019}}</ref> |- |ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್|| {{nom}} |-<ref>{{cite news |url=https://www.filmfare.com/news/bollywood/nominations-for-the-64th-vimal-filmfare-awards-2019_-32898-1.html|title=Nominations for the 64th Vimal Filmfare Awards 2019 |work=Filmfare |date=12 March 2019 |access-date=13 March 2019}}</ref> |- |ನ್ಯೂಸ್ 18 ರೀಲ್ ಮೂವಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಬೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ ಇನ್ ಲೀಡಿಂಗ್ ರೋಲ್ |{{won}}<ref>https://mobile.twitter.com/news18dotcom/status/1110575629689184256/</ref> |- |ಕ್ರಿಟಿಕ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಅವಾರ್ಡ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |{{won}}<ref>https://popdiaries.com/2019/04/10/nominations-of-the-first-ever-critics-choice-film-awards-presents-an-unbiased-analysis-of-the-best-films/{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |} ==ಗ್ಯಾಲರಿ== <gallery> File:Alia Bhatt at Star Dance Academy Night 2012 (59637851).jpg|೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಡಾನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ನೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ಆಲಿಯಾ ಭಟ್ File:Alia Bhatt at the promo launch of &#039;Student of the Year.jpg|''ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್'' ಚಿತ್ರದ ಪ್ರೋಮೋ ಲಾಂಚ್ ನಲ್ಲಿ ಆಲಿಯಾ File:Alia Bhatt at the 7th Mirchi Music Awards.jpg|ಏಳನೇ ಮಿರ್ಚಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಆಲಿಯಾ ಭಟ್ File:Alia Bhatt at the IIFA Awards 2017 (2) (cropped).jpg|೨೦೧೭ ಐಫಾ ಅವಾರ್ಡ್ ಶೋ ನಲ್ಲಿ ಆಲಿಯಾ ಭಟ್ File:Alia Bhatt at 2 STATES trailer launch.jpg|ಟು ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಚಿತ್ರದ ಟ್ರೇಲರ್ ಲಾಂಚ್ ನಲ್ಲಿ ಆಲಿಯಾ ಭಟ್ File:Alia Bhatt at the 59th Filmfare Awards in 2014 (01).jpg|೫೯ ನೇ ಫಿಲ್ಮಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಶೋ ನಲ್ಲಿ ಆಲಿಯಾ File:Alia Bhatt at the DVD launch of &#039;Highway&#039; (cropped).jpg|ಹೈವೇ ಚಿತ್ರದ ಡಿವಿಡಿ ಲಾಂಚ್ ನಲ್ಲಿ ಆಲಿಯಾ ಭಟ್ File:Alia-at-the-press-conference-of-Singapore-Tourism-Board-6.jpg|ಸಿಂಗಪೋರ್ ನಲ್ಲಿನ ಟೂರಿಸಮ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಆಲಿಯಾ ಭಟ್ File:Alia Bhatt graces the red carpet of Zee Cine Awards 2018 (03).jpg|ಜೀ ಸಿನಿ ಅವಾರ್ಡ್ ಶೋ ನ ರೆಡ್ ಕಾರ್ಪೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಆಲಿಯಾ File:Alia Bhatt graces the Youtube Fanfest event at Jio Gardens (6).jpg|ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಫ್ಯಾನ್ ಫೆಸ್ಟ್ ಈವೆಂಟ್ ಜಿಯೋ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಆಲಿಯಾ File:Alia Bhatt promoting Badrinath Ki Dulhania.jpg|ಭದ್ರಿನಾಥ್ ಕೀ ದುಲ್ಹನಿಯಾ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಚಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಲಿಯಾ ಭಟ್ File:Alia Bhatt grace Lux Golden Rose Awards 2018 (03).jpg|ಲಕ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ರೋಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ೨೦೧೮ ನಲ್ಲಿ ಆಲಿಯಾ File:Alia Bhatt snapped promoting her film Gully Boy.jpg|ಗಲ್ಲಿ ಬಾಯ್ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಚಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಲಿಯಾ File:Varun Dhawan and Alia Bhatt promoting Kalank.jpg|ಕಲಂಕ್ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಚಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಲಿಯಾ ಭಟ್ ಮತ್ತು ವರುಣ್ ಧವನ್ </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] d1wm8n9onb1ipepfvv1j1arhv9ujsr6 0 156520 1374433 1372344 2026-05-30T14:34:21Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374433 wikitext text/x-wiki '''೨೦೨೪ ನೇಪಾಳ ತ್ರಿ-ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಣಿಯು''' [[೨೦೨೪-೨೦೨೬ ಐಸಿಸಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಲೀಗ್ ೨]] ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 ರಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/eight-team-cwc-league-2-begins-in-nepal-on-the-road-to-2027 |title=Eight-team CWC League 2 begins in Nepal on the road to 2027 |work=International Cricket Council |date=13 February 2024 |access-date=13 February 2024 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ನಮೀಬಿಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ನಮೀಬಿಯ]], [[ನೇಪಾಳ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ನೇಪಾಳ]] ಮತ್ತು [[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡಗಳು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು.<ref>{{cite web|url=https://namibiadailynews.info/icc-cricket-world-cup-league-2-to-kick-off-in-nepal/ |title=ICC Cricket World Cup League 2 to Kick Off in Nepal |work=Namibia Daily News |date=2 December 2023 |access-date=2 December 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.hamrokhelkud.net/nepal-to-kick-off-new-icc-league-2-cycle-at-home/ |title=Nepal to kick off new ICC League 2 cycle at home |work=Hamro Khelkud |date=December 2023 |access-date=1 December 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cricnepal.com/nepal-to-play-tri-series-against-netherlands-and-namibia-in-february |title=Nepal to play Tri-series against Netherlands and Namibia in February |work=Cricnepal |date=December 2023 |access-date=1 December 2023}}</ref> ODI ಸರಣಿಯ ನಂತರ, ಮೂರು ತಂಡಗಳು [[ಟ್ವೆಂಟಿ20|ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]] (ಟಿ೨೦ಐ) ತ್ರಿ-ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಣಿಯನ್ನು ಆಡಿದವು. ==ಲೀಗ್ ೨ ಸರಣಿ== {{Infobox cricket series | series = ೨೦೨೪ ನೇಪಾಳ ತ್ರಿ-ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಣಿ | partof = [[೨೦೨೪-೨೦೨೬ ಐಸಿಸಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಲೀಗ್ ೨]] | date = ೧೫–೨೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ | team1 = {{cr|NAM}} | team2 = {{cr|NEP}} | team3 = {{cr|NED}} | captain1 = ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಎರಾಸ್ಮಸ್ | captain2 = ರೋಹಿತ್ ಪೌಡೆಲ್ | captain3 = ಸ್ಕಾಟ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್ | runs1 = ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಎರಾಸ್ಮಸ್ (೮೫)<br/> ಜಾನ್ ನಿಕೋಲ್ ಲೋಫ್ಟಿ-ಈಟನ್ (೮೫) | runs2 = ಆಸಿಫ್ ಶೇಖ್ (೧೩೩) | runs3 = ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಒ'ಡೌಡ್ (೧೦೭) | wickets1 = ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಎರಾಸ್ಮಸ್ (೧೨) | wickets2 = ಕುಶಾಲ್ ಭುರ್ಟೆಲ್ (೭) | wickets3 = ಆರ್ಯನ್ ದತ್ (೧೧) | previous = | next = [[೨೦೨೪ ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಸಂಸ್ಥಾನ ತ್ರಿ-ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಣಿ (ಸುತ್ತು ೨)#ಲೀಗ್ ೨ ಸರಣಿ| ಯು.ಎ.ಇ ೨೦೨೪]] }} ===ತಂಡಗಳು=== {| class="wikitable" style="text-align:left; margin:auto" |- !{{cr|NAM}}<ref>{{cite tweet |title=RICHELIEU EAGLES SQUAD. Sending our best wishes to the Eagles as they soar high in Nepal against the host and the Netherlands! |number=1757007136666632435 |access-date=12 February 2024 |user=CricketNamibia1}}</ref> !{{cr|NEP}}<ref>{{cite web |title=Nepal's two different squads announced for Canada and CWC League 2 series |url=https://www.cricnepal.com/nepals-two-different-squads-announced-for-canada-and-cwc-league-2-series |access-date=4 February 2024 |work=Cricnepal|date=4 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=CAN unveils updated squad for CWC League 2 series |url=https://www.cricnepal.com/can-unveils-updated-squad-for-cwc-league-2-tri-series |access-date=14 February 2024 |work=Cricnepal|date=14 February 2024 }}</ref> !{{cr|NED}}<ref>{{cite web |title=Dutch men's cricket team to visit Nepal |url=https://www.kncb.nl/en/news/dutch-mens-cricket-team-to-visit-nepal/ |access-date=9 February 2024 |work=Royal Dutch Cricket Association }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |- style="vertical-align:top" | * ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಎರಾಸ್ಮಸ್ (ನಾಯಕ) * ಜೆ.ಜೆ ಸ್ಮಿತ್ (ಉ.ನಾ) * ಜಾಕ್ ಬ್ರಾಸ್ಸೆಲ್ * ನಿಕೊ ಡೇವಿನ್ * ಶಾನ್ ಫೌಚೆ * ಜಾನ್ ಫ್ರೈಲಿಂಕ್ * ಜೇನ್ ಗ್ರೀನ್ ([[ವಿಕೆಟ್-ಕೀಪರ್|wk]]) * ಜೀನ್-ಪಿಯರ್ ಕೋಟ್ಜೆ ([[ವಿಕೆಟ್-ಕೀಪರ್|wk]]) * ಮಲನ್ ಕ್ರುಗರ್ * ಮೈಕೆಲ್ ವ್ಯಾನ್ ಲಿಂಗೆನ್ * ಜಾನ್ ನಿಕೋಲ್ ಲಾಫ್ಟಿ-ಈಟನ್ * ತಂಗೇಣಿ ಲುಂಗಮೇನಿ * ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಸ್ಕೋಲ್ಟ್ಜ್ * ಬೆನ್ ಶಿಕೊಂಗೊ * ರುಬೆನ್ ಟ್ರಂಪೆಲ್ಮನ್ | * ರೋಹಿತ್ ಪೌಡೆಲ್ (ನಾಯಕ) * ದೀಪೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಐರಿ * ಕುಶಾಲ್ ಭುರ್ಟೆಲ್ * ಗುಲ್ಶನ್ ಝಾ * ದೇವ್ ಖನಾಲ್ * ಸೋಂಪಲ್ ಕಾಮಿ * ಕರಣ್ ಕೆ.ಸಿ * ಕುಶಾಲ್ ಮಲ್ಲ * ಲಲಿತ್ ರಾಜಬಂಶಿ * ಪವನ್ ಸರ್ರಾಫ್ * ಅನಿಲ್ ಸಾಹ್ ([[ವಿಕೆಟ್-ಕೀಪರ್|wk]]) * ಭೀಮ್ ಶಾರ್ಕಿ * ಆರಿಫ್ ಶೇಖ್ * ಆಸಿಫ್ ಶೇಖ್ ([[ವಿಕೆಟ್-ಕೀಪರ್|wk]]) * ಸೂರ್ಯ ತಮಾಂಗ್ | * ಸ್ಕಾಟ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್ (ನಾಯಕ, [[ವಿಕೆಟ್-ಕೀಪರ್|wk]]) * ಶರೀಜ್ ಅಹ್ಮದ್ * ವೆಸ್ಲಿ ಬ್ಯಾರೆಸಿ * ನೋಹ್ ಕ್ರೋಸ್ * ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಒ'ಡೌಡ್ * ಆರ್ಯನ್ ದತ್ * ಒಲಿವಿಯರ್ ಎಲೆನ್ಬಾಸ್ * ಸೈಬ್ರಾಂಡ್ ಎಂಗೆಲ್‌ಬ್ರೆಕ್ಟ್ * ವಿವಿಯನ್ ಕಿಂಗ್ಮಾ * ಕೈಲ್ ಕ್ಲೈನ್ * ಬಾಸ್ ಡಿ ಲೀಡೆ * ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ * ರೋಲೋಫ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಮೆರ್ವೆ * ತೇಜ ನಿಡಮನೂರು * ವಿಕ್ರಮಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ |} ===ಪಂದ್ಯಗಳು=== ====೧ನೇ ಏಕದಿನ​==== {{Single-innings cricket match | date = ೧೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ | time = ೦೯:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NEP}} | team2 = {{cr|NAM}} | score1 = ೧೩೨ (೪೧.೧ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಭೀಮ್ ಶಾರ್ಕಿ ೪೪ (೮೬) | wickets1 = ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಎರಾಸ್ಮಸ್ ೫/೨೮ (೮.೧ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೩೪/೬ (೩೩.೧ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಜಾನ್ ಫ್ರೈಲಿಂಕ್ ೩೪ (೫೩) | wickets2 = ಸೋಂಪಾಲ್ ಕಾಮಿ ೩/೩೨ (೭ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನಮೀಬಿಯ ೪ ವಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420529.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{cricon|NAM}} ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಎರಾಸ್ಮಸ್ | toss = ನಮೀಬಿಯ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = ಜ್ಯಾಕ್ ಬ್ರಾಸೆಲ್ (ನಮೀಬಿಯ) ತನ್ನ ಚೊಚ್ಚಲ ODI ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದರು. * ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಎರಾಸ್ಮಸ್ (ನಮೀಬಿಯ) ODI ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಐದು-ವಿಕೆಟ್ ಗಳಿಕೆ ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web |url=https://kathmandupost.com/cricket/2024/02/15/nepal-set-133-run-target-against-namibia-as-batting-lineup-crumbles |title=Nepal set 133-run target against Namibia as batting lineup crumbles |work=The Kathmandu Post |access-date=15 February 2024|language=en}}</ref> }} ---- ====೨ನೇ ಏಕದಿನ​==== {{Single-innings cricket match | date = ೧೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ | time = ೦೯:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NED}} | team2 = {{cr|NEP}} | score1 = ೧೩೭ (೩೯ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಸ್ಕಾಟ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್ ೩೩ (೪೯) | wickets1 = ಕುಶಾಲ್ ಭುರ್ಟೆಲ್ ೪/೨೦ (೭ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೪೧/೧ (೧೫.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಅನಿಲ್ ಸಾಹ್ ೫೭* (೩೬) | wickets2 = ವಿವಿಯನ್ ಕಿಂಗ್ಮಾ ೧/೨೮ (೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನೇಪಾಳ ೯ ವಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420530.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{cricon|NEP}} ಕುಶಾಲ್ ಭುರ್ಟೆಲ್ | toss = ನೇಪಾಳ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = ಕೈಲ್ ಕ್ಲೈನ್ ಮತ್ತು ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ (ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್) ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ODI ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದರು.<ref>{{cite web |url=https://emergingcricket.com/events/cwc-leagues/cwc-league-2/rampant-nepal-outclass-disappointing-dutch/ |title=Rampant Nepal outclass disappointing Dutch |work=Emerging Cricket |date=17 February 2024 |access-date=18 February 2024|language=en}}</ref> }} ---- ====೩ನೇ ಏಕದಿನ​==== {{Single-innings cricket match | date = ೧೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ | time = ೦೯:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NAM}} | team2 = {{cr|NED}} | score1 = ೧೨೩ (೩೫.೧ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಜೆಜೆ ಸ್ಮಿತ್ ೨೬ (೪೬) | wickets1 = ಆರ್ಯನ್ ದತ್ ೬/೩೪ (೯ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೨೪/೩ (೨೭.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ ೫೭ (೮೧) | wickets2 = ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಎರಾಸ್ಮಸ್ ೩/೨೩ (೭ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ೭ ವಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420531.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{cricon|NED}} ಆರ್ಯನ್ ದತ್ | toss = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = ಆರ್ಯನ್ ದತ್ (ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್) ODI ಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಐದು-ವಿಕೆಟ್ ಗಳಿಕೆ ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web |url=https://www.kncb.nl/en/news/dutch-cricketers-bounce-back-with-brilliant-win-over-namibia/ |title=Dutch cricketers bounce back with brilliant win over Namibia |work=Royal Dutch Cricket Federation |access-date=19 February 2024|language=en}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/129543/netherlands-bounce-back-in-league-2-to-trounce-namibia |title=Netherlands bounce back in League 2 to trounce Namibia |work=Cricbuzz |access-date=19 February 2023}}</ref> * ಆರ್ಯನ್ ದತ್ ಅವರ ಈ ಬೌಲಿಂಗ್ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಪುರುಷರ ODI ಗಳಲ್ಲಿ ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/icc-cricket-world-cup-league-2/news/dutchman-dutt-breaks-records-as-spinner-knocks-over-namibia-in-nepal |title=Dutchman Dutt breaks records as spinner knocks over Namibia in Nepal |work=International Cricket Council |date=19 February 2024 |access-date=19 February 2024}}</ref><ref>{{cite web |url=https://emergingcricket.com/events/cwc-leagues/cwc-league-2/six-for-dutt-spearheads-a-dutch-revival/ |title=Six-for Dutt spearheads a Dutch revival |work=Emerging Cricket |date=19 February 2024 |access-date=19 February 2024}}</ref> }} ---- ====೪ನೇ ಏಕದಿನ​==== {{Single-innings cricket match | date = 21 February 2024 | time = 09:30 | daynight = | team1 = {{cr-rt|NEP}} | team2 = {{cr|NAM}} | score1 = ೧೬೮ (೩೭.೧ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಆಸಿಫ್ ಶೇಖ್ ೫೮ (೬೪) | wickets1 = ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಸ್ಕೋಲ್ಟ್ಜ್ ೪/೩೧ (೧೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೭೨/೮ (೪೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಎರಾಸ್ಮಸ್ ೫೨ (೫೬) | wickets2 = ಕುಶಾಲ್ ಭುರ್ಟೆಲ್ ೩/೨೮ (೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನಮೀಬಿಯ ೨ ವಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420532.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{cricon|NAM}} ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಸ್ಕೋಲ್ಟ್ಜ್ | toss = ನಮೀಬಿಯ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ---- ====೫ನೇ ಏಕದಿನ​==== {{Single-innings cricket match | date = ೨೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ | time = ೦೯:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NAM}} | team2 = {{cr|NED}} | score1 = ೨೦೩ (೪೧.೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಜಾನ್ ನಿಕೋಲ್ ಲೋಫ್ಟಿ-ಈಟನ್ ೪೯ (೪೩) | wickets1 = ವಿವಿಯನ್ ಕಿಂಗ್ಮಾ ೩/೧೯ (೬.೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೭೯ (೪೩.೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ನೋಹ್ ಕ್ರೋಸ್ ೪೬* (೫೬) | wickets2 = ಜಾನ್ ಫ್ರೈಲಿಂಕ್ ೩/೨೨ (೫.೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನಮೀಬಿಯ ೨೪ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420533.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{cricon|NAM}} ಜಾನ್ ಫ್ರೈಲಿಂಕ್ | toss = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = ಒದ್ದೆಯಾದ ಔಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿ ತಂಡಕ್ಕೆ 45 ಓವರ್‌ಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು. | notes = ಮಲನ್ ಕ್ರುಗರ್ (ನಮೀಬಿಯ) ತನ್ನ ಚೊಚ್ಚಲ ODI ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದರು. }} ---- ====೬ನೇ ಏಕದಿನ​==== {{Single-innings cricket match | date = ೨೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ | time = ೦೯:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NEP}} | team2 = {{cr|NED}} | score1 = ೧೭೨ (೪೯.೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಕುಶಾಲ್ ಭುರ್ಟೆಲ್ ೬೬ (೯೩) | wickets1 = ಆರ್ಯನ್ ದತ್ ೩/೧೬ (೧೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೭೩/೨ (೩೭.೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ವಿಕ್ರಮಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ೫೮* (೯೨) | wickets2 = ದೀಪೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಐರಿ ೧/೩೦ (೧೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ೮ ವಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420534.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{Cricon|NED}} ವಿಕ್ರಮಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ | toss = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ==ಟಿ೨೦ಐ ಸರಣಿ== {{Infobox cricket series | series = ೨೦೨೪ ನೇಪಾಳ ಟಿ೨೦ಐ ತ್ರಿ-ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಣಿ | partof = | image = | image_size = | result = {{cr|NED}} ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು | player of series = {{cricon|NED}} ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ | date = ೨೭ ಫೆಬ್ರವರಿ – ೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ | team1 = {{cr|NAM}} | team2 = {{cr|NEP}} | team3 = {{cr|NED}} | captain1 = ಜೆ.ಜೆ ಸ್ಮಿತ್ | captain2 = ರೋಹಿತ್ ಪೌಡೆಲ್ | captain3 = ಸ್ಕಾಟ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್ | runs1 = ಜಾನ್ ನಿಕೋಲ್ ಲಾಫ್ಟಿ-ಈಟನ್ (೧೪೬) | runs2 = ರೋಹಿತ್ ಪೌಡೆಲ್ (೧೭೩) | runs3 = ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ (೨೪೭) | wickets1 = ರುಬೆನ್ ಟ್ರಂಪೆಲ್ಮನ್ (೭) | wickets2 = ಕುಶಾಲ್ ಮಲ್ಲ (೭) | wickets3 = ವಿವಿಯನ್ ಕಿಂಗ್ಮಾ (೬)<br />ಟಿಮ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಗುಗ್ಟನ್ (೬) | previous = | next = }} ===ರೌಂಡ್ ರಾಬಿನ್=== ====ಪಾಯಿಂಟ್ ಟೇಬಲ್==== {{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR |source=ESPNcricinfo<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/nepal-tri-nation-t20i-series-feb-2024-2023-24-1422034/points-table-standings |title=Nepal Tri-Nation T20I Series [Feb 2024] 2024 |work=ESPNcricinfo |access-date=3 March 2024}}</ref> |show_tie=no |update=complete |team1=NED |team2=NEP |team3=NAM |result1=Q |result2=Q |win_NAM=1|loss_NAM=2|nr_NAM=1|rs_NAM=571|or_NAM=60|rc_NAM=613|ob_NAM=60 |win_NEP=2|loss_NEP=2|nr_NEP=|rs_NEP=669|or_NEP=75.2|rc_NEP=687|ob_NEP=80 |win_NED=2|loss_NED=1|nr_NED=1|rs_NED=551|or_NED=60|rc_NED=491|ob_NED=55.2 |name_NAM={{cr|NAM}} |name_NEP={{cr|NEP}} |name_NED={{cr|NED}} |res_col_header=ಅರ್ಹತೆ |col_Q=green1 |text_Q=[[#ಫೈನಲ್|ಫೈನಲ್]]ಗೆ ಮುಂದುವರೆದರು }} ====ಪಂದ್ಯಗಳು==== {{Single-innings cricket match | date = ೨೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ | time = ೧೧:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NAM}} | team2 = {{cr|NEP}} | score1 = ೨೦೬/೪ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಜಾನ್ ನಿಕೋಲ್ ಲೋಫ್ಟಿ-ಈಟನ್ ೧೦೧ (೩೬) | wickets1 = ರೋಹಿತ್ ಪೌಡೆಲ್ ೨/೩೦ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೮೬ (೧೮.೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ದೀಪೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಐರಿ ೪೮ (೩೨) | wickets2 = ರುಬೆನ್ ಟ್ರಂಪೆಲ್ಮನ್ ೪/೨೯ (೩.೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನಮೀಬಿಯ ೨೦ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422037.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{cricon|NAM}} ಜಾನ್ ನಿಕೋಲ್ ಲೋಫ್ಟಿ-ಈಟನ್ | toss = ನಮೀಬಿಯ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = ಪೀಟರ್-ಡೇನಿಯಲ್ ಬ್ಲಿಗ್ನಾಟ್ ಮತ್ತು ಮಲನ್ ಕ್ರುಗರ್ (ನಮೀಬಿಯ) ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ T20I ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದರು. * ಜಾನ್ ನಿಕೋಲ್ ಲೋಫ್ಟಿ-ಈಟನ್ (ನಮೀಬಿಯ) T20I ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಶತಕವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/namibia-jan-nicol-loftie-eaton-hits-fastest-t20i-hundred-off-33-balls-2507676-2024-02-27 |title=Namibia's Jan Nicol Loftie-Eaton scores fastest T20I hundred off 33 balls |work=India Today |access-date=27 February 2024}}</ref> ಪುರುಷರ T20Iಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಿದ ಎಸೆತಗಳ (33) ಸಂಖ್ಯೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದು ವೇಗದ ಶತಕವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/namibias-jan-nicol-loftie-eaton-smashes-fastest-t20i-hundred-1422838 |title=Namibia's Loftie-Eaton smashes fastest T20I hundred |work=ESPNcricinfo |access-date=27 February 2024}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/68413224 |title=Namibia's Jan Nicol Loftie-Eaton hits fastest T20 international century off 33 balls |work=BBC Sport |access-date=27 February 2024}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ | time = ೧೧:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NED}} | team2 = {{cr|NEP}} | score1 = ೧೮೪/೪ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ ೫೪ (೩೬) | wickets1 = ಕರಣ್ ಕೆ.ಸಿ ೧/೨೯ (೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೮೨/೮ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ದೀಪೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಐರಿ ೬೩ (೩೪) | wickets2 = ಸೈಬ್ರಾಂಡ್ ಎಂಗಲ್‌ಬ್ರೆಕ್ಟ್ ೨/೧೩ (೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ೨ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422038.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{cricon|NED}} ಸೈಬ್ರಾಂಡ್ ಎಂಗಲ್‌ಬ್ರೆಕ್ಟ್ | toss = ನೇಪಾಳ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = ನೋಹ್ ಕ್ರೋಸ್, ಸೈಬ್ರಾಂಡ್ ಎಂಗಲ್‌ಬ್ರೆಕ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ (ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್) ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ T20I ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದರು. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೨೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ | time = ೧೧:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NED}} | team2 = {{cr|NAM}} | score1 = ೨೪೭/೫ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ ೧೩೫ (೬೨) | wickets1 = ರುಬೆನ್ ಟ್ರಂಪೆಲ್ಮನ್ ೨/೪೬ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೮೮/೭ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಜೇನ್ ಗ್ರೀನ್ ೪೨* (೨೦) | wickets2 = ಟಿಮ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆರ್ ಗುಗ್ಟನ್ ೨/೨೬ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ೫೯ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422039.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{cricon|NED}} ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ | toss = ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ (ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್) T20Iಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಶತಕ ದಾಖಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=https://en.himalpress.com/michael-levitt-century-helps-the-dutch-defeat-namibia/ |title=Michael Levitt century helps the Dutch defeat Namibia |work=Himal Press |access-date=29 February 2024}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ | time = ೧೧:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NEP}} | team2 = {{cr|NAM}} | score1 = ೧೮೦/೮ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಕುಶಾಲ್ ಮಲ್ಲ ೫೫* (೩೭) | wickets1 = ಬೆನ್ ಶಿಕೊಂಗೊ ೩/೨೮ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೭೭/೭ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಜೆ.ಜೆ ಸ್ಮಿತ್ ೫೦ (೨೬) | wickets2 = ದೀಪೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಐರಿ ೨/೨೯ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನೇಪಾಳ ೩ ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422040.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{cricon|NEP}} ಕುಶಾಲ್ ಮಲ್ಲ | toss = ನಮೀಬಿಯ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = ಜ್ಯಾಕ್ ಬ್ರಾಸೆಲ್ (ನಮೀಬಿಯ) ತನ್ನ​ ಚೊಚ್ಚಲ T20I ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದರು. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ | time = ೧೧:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NED}} | team2 = {{cr|NEP}} | score1 = ೧೨೦ (೧೯.೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಒ'ಡೌಡ್ ೩೧ (೨೪) | wickets1 = ಪ್ರತಿಸ್ ಜಿ.ಸಿ ೩/೧೩ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೨೧/೪ (೧೫.೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ರೋಹಿತ್ ಪೌಡೆಲ್ ೪೬ (೩೪) | wickets2 = ವಿವಿಯನ್ ಕಿಂಗ್ಮಾ ೩/೧೭ (೪ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನೇಪಾಳ ೬ ವಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422041.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{cricon|NEP}} ಪ್ರತಿಸ್ ಜಿ.ಸಿ | toss = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = ಕೈಲ್ ಕ್ಲೈನ್ (ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್) ತನ್ನ​ ಚೊಚ್ಚಲ T20I ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದರು. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ | time = ೧೧:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NAM}} | team2 = {{cr|NED}} | score1 = ೯೮/೪ (೧೫ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಜಾನ್ ನಿಕೋಲ್ ಲೋಫ್ಟಿ-ಈಟನ್ ೩೪* (೨೯) | wickets1 = ವಿವಿಯನ್ ಕಿಂಗ್ಮಾ ೧/೧೨ (೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = ಫಲಿತಾಂಶವಿಲ್ಲ | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422042.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = | toss = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬೌಲಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಆಟ ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. | notes = ಶಾನ್ ಫೌಚೆ (ನಮೀಬಿಯ) ತನ್ನ​ ಚೊಚ್ಚಲ T20I ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದರು. }} ===ಫೈನಲ್=== {{Single-innings cricket match | date = ೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ | time = ೧೧:೩೦ | daynight = | team1 = {{cr-rt|NEP}} | team2 = {{cr|NED}} | score1 = ೧೮೪/೮ (೨೦ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs1 = ಆಸಿಫ್ ಶೇಖ್ ೪೭ (೩೭) | wickets1 = ಸೈಬ್ರಾಂಡ್ ಎಂಗಲ್‌ಬ್ರೆಕ್ಟ್ ೨/೧೪ (೨ ಓವರ್‌ಗಳು) | score2 = ೧೮೯/೬ (೧೯.೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | runs2 = ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ ೫೪ (೨೯) | wickets2 = ಕುಶಾಲ್ ಮಲ್ಲ ೪/೩೩ (೩ ಓವರ್‌ಗಳು) | result = ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ೪ ವಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422043.html ಅಂಕಪಟ್ಟಿ] | venue = ಟಿ.ಯು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನ, ಕೀರ್ತಿಪುರ | motm = {{cricon|NED}} ಮೈಕೆಲ್ ಲೆವಿಟ್ | toss = ನೇಪಾಳ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. | rain = | notes = }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} 39d1sa8uzuy8e20ha8iicomm0aalipl 0 173017 1374435 1334685 2026-05-30T18:15:07Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374435 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಅನಿತಾ ಡೋಂಗ್ರೆ | image = Neha Dhupia, Anita Dongre, Amrita Puri at '8th Annual Gemfields RioTinto Retail Jeweller India Awards 2012' meet 01.jpg | caption = ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಡೋಂಗ್ರೆ‌ರವರು | nationality = ಭಾರತೀಯ | occupation = [[:en:Fashion designer|ಫ್ಯಾಷನ್ ವಿನ್ಯಾಸಕಿ]] | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1963|10|03}} | birth_place = [[:en:Bandra|ಬಾಂದ್ರಾ]], [[:en:West Mumbai|ಪಶ್ಚಿಮ ಮುಂಬೈ]], ಭಾರತ | education = ೧೯೯೮ ರಂದು ಮುಂಬೈನ [[:en:SNDT Women's University|ಎಸ್‌ಎನ್‌ಡಿಟಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] [[:en:Fashion design|ಫ್ಯಾಷನ್ ವಿನ್ಯಾಸ]] | website = {{url|http://www.anitadongre.com/}} | children = ಯಶ್ ಡೋಂಗ್ರೆ }} '''ಅನಿತಾ ಡೋಂಗ್ರೆ''' (ಜನನ ೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೬೩) ಇವರು ಭಾರತೀಯ [[ಫ್ಯಾಷನ್ ವಿನ್ಯಾಸಕ(ರೂಪದರ್ಶಿಗಳ ಉಡುಪಿನ ವಿನ್ಯಾಸಕ)|ಫ್ಯಾಷನ್ ವಿನ್ಯಾಸಕಿಯಾಗಿದ್ದು]], ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಅನಿತಾ ಡೋಂಗ್ರೆ ಎಂಬ ಭಾರತೀಯ ಫ್ಯಾಷನ್ ಹೌಸ್‌ನ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಡೋಂಗ್ರೆಯವರು [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ|ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ]] [[:en:Mumbai|ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಾಯಿ, ಪುಷ್ಪಾ ಸಾವ್ಲಾನಿ. ಅನಿತಾ‌ರವರು ಮತ್ತು ಅವರ ೫ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು ಮಕ್ಕಳಾಗಿದ್ದಾಗ [[ಬಟ್ಟೆ|ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು]] [[ಹೊಲಿಗೆ]] ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|title=SNDT Women's University|url=https://sndt.ac.in/notable-alumni/anita-dongre|access-date=25 April 2020|website=sndt.ac.in|archive-date=13 ಮೇ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200513095151/https://sndt.ac.in/notable-alumni/anita-dongre|url-status=dead}}</ref> ನಂತರದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಅನಿತಾರವರು ಮುಂಬೈನ ಎಸ್ಎನ್‌ಡಿಟಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾಷನ್ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ವಿವಿಧ ಅಭಿಯಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಫ್ಯಾಷನ್ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |title=Anita Dongre : journey of a poor girl to a renowned fashion designer |url=https://www.newstrend.news/344717/anita-dongre-life-story/ |website=newstrend.news |date=24 April 2020 |access-date=25 April 2020}}</ref> ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ಡೋಂಗ್ರೆಯವರು ತಮ್ಮ ಆಭರಣ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅನಿತಾ ಡೋಂಗ್ರೆ ಪಿಂಕ್ ಸಿಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಅನಿತಾ ಡೋಂಗ್ರೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.forbesindia.com/article/wpower-trailblazers/designer-anita-dongre-is-a-runway-hit/46243/1|title=Designer Anita Dongre is a runway hit|date=14 March 2017|via=Forbes India}}</ref><ref>{{cite web|url=http://zeenews.india.com/exclusive/interview-i-find-inspiration-in-everything-anita-dongre_6791.html|title=Interview - I find inspiration in everything: Anita Dongre|date=5 Dec 2013|via=ZEE News India}}</ref> [[File:Anita Dongre at the Kelvinator Stree Shakti Women Awards 2014.jpg|200px|right]] ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಆಂಡ್ ಡಿಸೈನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ತಮ್ಮನ್ನು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಅನಿತಾ ಡೋಂಗ್ರೆ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.idiva.com/news-style-beauty/interview-with-fashion-desinger-anita-dongre/34947|title=Anita Dongre Gives Us an Insider View of the Business of Fashion|date=17 Feb 2015|via=IDIVA}}</ref> ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಅನಿತಾ ಡೋಂಗ್ರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಎ‌ಎನ್‌ಡಿ (ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಉಡುಗೆ), ಗ್ಲೋಬಲ್ ದೇಸಿ (ಭಾರತದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ [[:en:boho-chic|ಬೋಹೋ-ಚಿಕ್]] ಬ್ರಾಂಡ್) ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹಿ ಲೇಬಲ್ ಅನಿತಾ ಡೋಂಗ್ರೆ ಹೆಸರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅನಿತಾ ಡೋಂಗ್ರೆಯವರು ಗ್ರಾಸ್ ರೂಟ್ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಫ್ಯಾಷನ್ ಹೌಸ್‌ಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು [[:en:jadau|ಜಡೌ]] ಉತ್ತಮ ಆಭರಣ ಬ್ರಾಂಡ್ ಪಿಂಕ್ ಸಿಟಿಯ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraphindia.com/1131201/jsp/graphiti/17610178.jsp|title=Grand designs|date=1 Dec 2013|via=''Telegraph'' India|access-date=27 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170928005419/https://www.telegraphindia.com/1131201/jsp/graphiti/17610178.jsp|archive-date=28 September 2017|url-status=dead}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ ೨೮, ೨೦೧೯ ರಂದು, ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಅನಿತಾ ಡೋಂಗ್ರೆ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎಚ್ಒಎಡಿಎಲ್) ಮಂಡಳಿಯು ತನ್ನ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಪುನರ್ರಚನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಎರಡು ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳಾದ ಎ‌ಎನ್‌ಡಿ ಮತ್ತು ಗ್ಲೋಬಲ್ ದೇಸಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ [[ವ್ಯವಹಾರ |ವ್ಯವಹಾರಗಳ]] ಕುಸಿತದ ಮಾರಾಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಹೊಸದಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಓಕ್ರೆ ಮತ್ತು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಒಬಿಪಿಎಲ್) ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿತು. ಎಚ್ಒಎಡಿಎಲ್ ತನ್ನ ಎರಡು ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳಾದ ಅನಿತಾ ಡೋಂಗ್ರೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಸ್ರೂಟ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[https://www.icra.in/Rationale/ShowRationaleReport?Id=87212 Anita Dongre Limited (HOADL) Corporate Restructuring]</ref> ಡೋಂಗ್ರೆ ಅವರ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿ ವ್ಯವಹಾರದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಡೋಂಗ್ರೆ ಅವರು ವಿನ್ಯಾಸದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಕಂಪನಿಯ [[:en: chief creative officer|ಮುಖ್ಯ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಅನಿತಾ ಡೋಂಗ್ರೆ ಅವರು ಉದ್ಯಮಿ ಪ್ರವೀಣ್ ಡೋಂಗ್ರೆ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಯಶ್ ಡೋಂಗ್ರೆ ಎಂಬ ಮಗನಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರವೀಣ್ ಡೋಂಗ್ರೆ ಅವರು ಅನಿತಾರವರ ವ್ಯವಹಾರದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.businesstoday.in/magazine/cover-story/anita-dongre-fashion-indian-women-milan/story/209032.html|title=Drafting New Designs|date=31 Aug 2014|via=Business Today}}</ref> ಡೋಂಗ್ರೆಯವರು ವೇಗನ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಮತ್ತು [[:en: People for the Ethical Treatment of Animals|ಪೀಪಲ್ ಫಾರ್ ದಿ ಎಥಿಕಲ್ ಟ್ರೀಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಅನಿಮಲ್ಸ್]] (ಪಿ‌ಇ‌ಟಿ‌ಎ) ಸಂಘಟನೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|date=21 Nov 2016|title=Ace Fashion Designer Anita Dongre Honoured with PETA Award for Refusing to Use Leather and Cashmere in Her Designs|url=https://www.petaindia.com/media/ace-fashion-designer-anita-dongre-honoured-peta-award-refusing-use-leather-cashmere-designs/|via=Peta India}}</ref> [[File:Anita Dongre at '8th Annual Gemfields RioTinto Retail Jeweller India Awards 2012' meet 09.jpg|200px|right]] ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆಗಳು== * ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು 'ಫ್ಯಾಷನ್ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ' ಗಾಗಿ ಜಿಆರ್ ೮ ಫ್ಲೋ ಮಹಿಳಾ ಸಾಧಕರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.ficciflo.com/wp-content/uploads/2017/01/GR8-FLO-AChievers-Awards-2008.pdf|title=Excellence in Fashion Design|date=Jan 2017|via=FICCIFLO|access-date=2025-03-04|archive-date=2023-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20230528193005/https://www.ficciflo.com/wp-content/uploads/2017/01/GR8-FLO-AChievers-Awards-2008.pdf|url-status=dead}}</ref> * ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಚೇಂಬರ್ಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಲೇಡೀಸ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್, ಬಾಂಬೆ ಚಾಪ್ಟರ್, 'ಫ್ಯಾಷನ್ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ' ಗಾಗಿ ಡೋಂಗ್ರೆ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.vervemagazine.in/people/power-designer-anita-dongre|title=POWER DESIGNER: ANITA DONGRE|date=19 June 2014|via=VERVE Magazine}}</ref> * ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ವರ್ಷದ ಇವೈ ಉದ್ಯಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=q51wDbO0CXE|title=Anita Dongre (AND Designs India Limited), EY EOY 2014 Award Finalist|date=23 Feb 2015|via=EY INDIA}}</ref> * ಮಹಿಳೆಯರು ಮಿಂಚಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಪ್ಯಾಂಟೆನ್ ಶೈನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.afaqs.com/news/story/16013_Pantene-repositions-itself-as-the-brand-that-helps-women-shine|title=Pantene repositions itself as the brand that helps women 'shine'|date=21 Sep 2006|via=afaqs|access-date=4 ಮಾರ್ಚ್ 2025|archive-date=18 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181018181331/http://www.afaqs.com/news/story/16013_Pantene-repositions-itself-as-the-brand-that-helps-women-shine|url-status=dead}}</ref> * ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ವೋಗ್ ಮತ್ತು ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅವರಿಗೆ 'ವರ್ಷದ ಡಿಸೈನರ್' ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಿತು. * ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಅನಿತಾ ಡೋಂಗ್ರೆ ಲೋಕಮತ್ 'ಮೋಸ್ಟ್ ಸ್ಟೈಲಿಶ್' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. * ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ವೋಗ್‌ನಿಂದ 'ಫೋರ್ಸ್ ಆಫ್ ಫ್ಯಾಷನ್' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿ== * [https://www.anitadongre.com/about-anita Official website] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಮಹಿಳೆ]] [[ವರ್ಗ:ಫ್ಯಾಷನ್ ಜಗತ್ತಿನ ವ್ಯವಹಾರಸ್ಥರು]] [[ವರ್ಗ:Articles with short description]] rhurk4yhssy7lwh4qikb8nem7pl73d9 0 179241 1374424 2026-05-30T13:03:24Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1374424 wikitext text/x-wiki [[File:Philippine-stock-market-board.jpg|thumb|ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಫಲಕ]] '''ಕ್ರಯ ವಿಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು''' ಭವಿಷ್ಯ(ಫ್ಯೂಚರ್) [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಳಿತಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಅಂಗವಾಗಿಯೋ ಇಂಥ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವ ನಷ್ಟಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೋ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ [[ಒಪ್ಪಂದ|ಕರಾರು]]ಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುವ ಹಕ್ಕು (ಫುಟ್ ಅಂಡ್ ಕಾಲ್). ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪದಾರ್ಥದ [[ಬೆಲೆ]] ಇಳಿದಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಅದರ ನಿಗದಿಯಾದ ಒಂದು [[ಪರಿಮಾಣ]]ವನ್ನು ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ವಿಕ್ರಯಿಸಲು ಪಡೆದುಕೊಂಡದ್ದು ವಿಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು (ಫುಟ್); ಒಂದು ಪದಾರ್ಥದ ನಿಗದಿಯಾದ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳಲು ಪಡೆದುಕೊಂಡದ್ದು ಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು (ಕಾಲ್). ತನಗೆ ಅನುಕೂಲ ತೋರಿದಂತೆ ಅದನ್ನು ಕ್ರಯಿಸುವ ಅಥವಾ ವಿಕ್ರಯಿಸುವ-ಎರಡೂ ಬಗೆಯ-ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರೆ ಅದು ಕ್ರಯ ವಿಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ಅಥವಾ ಉಭಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು. ==ಉದಾಹರಣೆ== ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು [[ಕಂಪನಿ/ಸಂಘ (ಕಾನೂನು )|ಕಂಪನಿ]]ಯ [[ಷೇರು]] ಬೆಲೆ ರೂ.80 ಆಗಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳೊಳಗೆ ಅದು ರೂ.95ಕ್ಕೆ ಏರುವ ಸಂಭವ ಇರುವುದೆಂದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ (ಎ) ಭಾವಿಸಿ, ಆ ಕಂಪನಿಯ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಆತ ಬಯಸಬಹುದು. ಅವನು ಅಷ್ಟೊಂದು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡಾಗ ಒಂದು ವೇಳೆ ಅವನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನಿಗೆ ನಷ್ಟವಾಗುವ ಸಂಭವವುಂಟು. ಅಲ್ಲದೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ಅವನು ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ತೊಡಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬದಲು ಆತ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ (ಬಿ) ರೂ.500 ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ಧನ ಕೊಟ್ಟು ಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿನ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ರೂ.80ರಂತೆ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನುಬಿ ಯಿಂದ ಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಆ ಷೇರುಗಳ ಬೆಲೆ ರೂ.92ಕ್ಕೆ ಏರಬಹುದು. ಆಗ ಎ ತನ್ನ ಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿ,ಬಿ ಯಿಂದ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ರೂ.80ರಂತೆ ಕೊಂಡು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ರೂ.92ರಂತೆ ವಿಕ್ರಯಿಸುತ್ತಾನೆ.ಎ ಗೆ ದೊರಕುವ ಲಾಭ ರೂ.1,200ರಲ್ಲಿ ಅಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೊಟ್ಟ ಹಣ ರೂ.500ನ್ನೂ ದಳ್ಳಾಳಿ ಮುಂತಾದ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನೂ ಕಳೆದರೆ ಉಳಿದದ್ದು ಅವನ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭ. ಅವನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ಷೇರು ಬೆಲೆ ಏರುವ ಬದಲು ಅದು ರೂ.60ಕ್ಕೆ ಇಳಿದರೆ ಅವನಿಗೆ ಸಂಭವಿಸುವ ನಷ್ಟ ರೂ.500ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವನು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಬಾರದೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರೆ ಅವನುಬಿ ಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ರೂ.500ನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿನ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಅವನಿಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಷ್ಟ ರೂ.2,000. ಆ ಕಂಪನಿಯ ಷೇರು ಬೆಲೆ ರೂ.80 ಆಗಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ 90 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ರೂ.60ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವುದಾಗಿ ನರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರೆ ಆತ ರೂ.400 ಕೊಟ್ಟು 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಆ ಕಂಪನಿಯ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ರೂ.80ರಂತೆ ವಿಕ್ರಯಿಸಲು ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಷೇರು ಬೆಲೆ ರೂ.60ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಾಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಬೆಲೆಗೆ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡು, ಕರಾರಿನ ಪ್ರಕಾರ ಬಿ ಗೆ ರೂ.80ರಂತೆ ವಿಕ್ರಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕ್ರಯ-ವಿಕ್ರಯ ಬೆಲೆಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾದ ರೂ.2,000ದಲ್ಲಿ ರೂ.400ನ್ನೂ ದಳ್ಳಾಳಿ ಮುಂತಾದ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನೂ ಕಳೆದರೆ ಉಳಿದದ್ದು ಅವನ ಲಾಭ. ಅವನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಷೇರು ಬೆಲೆ ಇಳಿಯದಿದ್ದರೆ ಅವನ ನಷ್ಟ ರೂ.400ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದು ಸಟ್ಟಾ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಡೆಸುವ ವ್ಯವಹಾರ, ಬೆಲೆ ಏರಿಳಿತದ ನಷ್ಟದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿಯೂ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿನ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.ಎ ಯ ಬಳಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಕಂಪನಿಯ 100 ಷೇರುಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ರೂ.80. ಅದರ ಬೆಲೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಬಹುದೆಂಬ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಅವನು ರೂ.400ಕ್ಕೆ 90 ದಿನಗಳಿಗೆ ರೂ.80ರಂತೆ ವಿಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದಿನ 90 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಷೇರು ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿ, ತನ್ನ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ರೂ.80ರಂತೆ ವಿಕ್ರಯಿಸಬಹುದೆಂಬ ಭರವಸೆ ಅವನಿಗುಂಟು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಷೇರು ಬೆಲೆ ರೂ.95ಕ್ಕೆ ಏರಿದರೆ ಅವನು ವಿಕ್ರಯ ಹಕ್ಕು ಚಲಾಯಿಸದೆ ರೂ.400ನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅವನ ಈ ನಷ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ಬರುವ ಲಾಭ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಚಿಂತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದುದಕ್ಕೆ ವಿಪರ್ಯಯವಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆತ ಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿನ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಗಳಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹೊಂದಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಹಕ್ಕಿನ ಮೊಬಲಗನ್ನು ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅಗಾಧ ಲಾಭದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅದರ ವಿಕ್ರಯದಾರ ತಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವವನು ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯ ವರೆಗೂ ಕಾದಿದ್ದು, ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಲಾಭ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ವರ್ತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಕ್ಕಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಾಗುವ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಳಿತಗಳ ಉಪಯೋಗ ಪಡೆಯುವುದು ಅವನ ಉದ್ದೇಶ. ಪದೇ ಪದೇ ಕ್ರಯಿಸುವ ಹಾಗೂ ವಿಕ್ರಯಿಸುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಅವನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಕೊಳ್ಳುವಾಗಲೂ ವಿಕ್ರಯಿಸುವಾಗಲೂ ಅತಿಯಾದ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗದಂತೆ ಅದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕಿನ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಏರಿಳಿಯುತ್ತಿರುವ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಹಲವಾರು ಲಾಭಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ==ಪ್ರಯೋಜನ== ಹಕ್ಕಿನ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೂ ವರ್ತಕರಿಗೂ [[ಉತ್ಪಾದಕತೆ|ಉತ್ಪಾದಕ]]ರಿಗೂ [[ಕೃಷಿ|ಕೃಷಿಕ]]ರಿಗೂ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವವನಿಗೆ ನಷ್ಟಸಂಭವವಿಲ್ಲ. ಪೇಟೆ ಅವನಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿದರೂ ಅವನಿಗೆ ಲಾಭವೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಬೇಸಾಯಗಾರ ತಾನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪದಾರ್ಥದ ಬೆಲೆ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿದರೂ ನಷ್ಟವಾಗದಂತೆ ವಿಮೆಯ ರಕ್ಷಣೆ ಹೊಂದಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಆ ಪದಾರ್ಥದ ಬೆಲೆ ಏರಿದ್ದೇ ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಲಾಭವೇ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಇತರ ಬಗೆಯ ವಾಯಿದಾ ಕರಾರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಕರಾರುಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇವಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಕೂಲಗಳಿರುವುದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಕರಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರ ನಷ್ಟಸಂಭವಕ್ಕೆ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲ; ಅವು ಮುಂಚೆಯೇ ಗೊತ್ತಿರುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕ್ರಯ ಅಥವಾ ವಿಕ್ರಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಒಡಂಬಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ನಷ್ಟ ಸಂಭವ ಮುಂಚೆಯೇ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು ಪರಿಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಜನರಿಗೆ ಇಂಥ ಹಕ್ಕುಗಳು ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ: 1. ಮಿತವಾದ ಆರ್ಥಿಕಾನುಕೂಲಗಳಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಇಚ್ಛೆ ಹೊಂದಿರುವರು. 2. ಮಿತವಾದ ನಷ್ಟ ಸಂಭವಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವೇ ಒಳಪಟ್ಟು ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಬಯಸುವವರು. ==ವಿರೋಧ== ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧವೂ ಉಂಟು. ಇವು ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುವೆಂಬುದೂ ಇವು [[ಜೂಜು|ಜೂಜಿ]]ಗೆ ಎಡೆ ಕೊಡುವುವೆಂಬುದೂ ಈ ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ [[ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಈ ಬಗೆಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಪದ ನೀಡಬಹುದು ಅಥವಾ ನೀಡದೆಯೂ ಇರಬಹುದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ತೇಜಿ-ಮಂದಿ ವ್ಯವಹಾರವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಇದು ಅನುಕೂಲಕರ ಸಾಧನವಾದ್ದರಿಂದ ಹಲವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== juwydj09s9yfujo4cvulz7tebqat6bb 1374425 1374424 2026-05-30T13:03:40Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಶೋಧನೆ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374425 wikitext text/x-wiki [[File:Philippine-stock-market-board.jpg|thumb|ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಫಲಕ]] '''ಕ್ರಯ ವಿಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು''' ಭವಿಷ್ಯ(ಫ್ಯೂಚರ್) [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಳಿತಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಅಂಗವಾಗಿಯೋ ಇಂಥ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವ ನಷ್ಟಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೋ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ [[ಒಪ್ಪಂದ|ಕರಾರು]]ಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುವ ಹಕ್ಕು (ಫುಟ್ ಅಂಡ್ ಕಾಲ್). ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪದಾರ್ಥದ [[ಬೆಲೆ]] ಇಳಿದಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಅದರ ನಿಗದಿಯಾದ ಒಂದು [[ಪರಿಮಾಣ]]ವನ್ನು ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ವಿಕ್ರಯಿಸಲು ಪಡೆದುಕೊಂಡದ್ದು ವಿಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು (ಫುಟ್); ಒಂದು ಪದಾರ್ಥದ ನಿಗದಿಯಾದ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳಲು ಪಡೆದುಕೊಂಡದ್ದು ಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು (ಕಾಲ್). ತನಗೆ ಅನುಕೂಲ ತೋರಿದಂತೆ ಅದನ್ನು ಕ್ರಯಿಸುವ ಅಥವಾ ವಿಕ್ರಯಿಸುವ-ಎರಡೂ ಬಗೆಯ-ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರೆ ಅದು ಕ್ರಯ ವಿಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ಅಥವಾ ಉಭಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು. ==ಉದಾಹರಣೆ== ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು [[ಕಂಪನಿ/ಸಂಘ (ಕಾನೂನು )|ಕಂಪನಿ]]ಯ [[ಷೇರು]] ಬೆಲೆ ರೂ.80 ಆಗಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳೊಳಗೆ ಅದು ರೂ.95ಕ್ಕೆ ಏರುವ ಸಂಭವ ಇರುವುದೆಂದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ (ಎ) ಭಾವಿಸಿ, ಆ ಕಂಪನಿಯ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಆತ ಬಯಸಬಹುದು. ಅವನು ಅಷ್ಟೊಂದು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡಾಗ ಒಂದು ವೇಳೆ ಅವನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನಿಗೆ ನಷ್ಟವಾಗುವ ಸಂಭವವುಂಟು. ಅಲ್ಲದೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ಅವನು ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ತೊಡಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬದಲು ಆತ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ (ಬಿ) ರೂ.500 ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ಧನ ಕೊಟ್ಟು ಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿನ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ರೂ.80ರಂತೆ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನುಬಿ ಯಿಂದ ಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಆ ಷೇರುಗಳ ಬೆಲೆ ರೂ.92ಕ್ಕೆ ಏರಬಹುದು. ಆಗ ಎ ತನ್ನ ಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿ,ಬಿ ಯಿಂದ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ರೂ.80ರಂತೆ ಕೊಂಡು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ರೂ.92ರಂತೆ ವಿಕ್ರಯಿಸುತ್ತಾನೆ.ಎ ಗೆ ದೊರಕುವ ಲಾಭ ರೂ.1,200ರಲ್ಲಿ ಅಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೊಟ್ಟ ಹಣ ರೂ.500ನ್ನೂ ದಳ್ಳಾಳಿ ಮುಂತಾದ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನೂ ಕಳೆದರೆ ಉಳಿದದ್ದು ಅವನ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭ. ಅವನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ಷೇರು ಬೆಲೆ ಏರುವ ಬದಲು ಅದು ರೂ.60ಕ್ಕೆ ಇಳಿದರೆ ಅವನಿಗೆ ಸಂಭವಿಸುವ ನಷ್ಟ ರೂ.500ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವನು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಬಾರದೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರೆ ಅವನುಬಿ ಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ರೂ.500ನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿನ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಅವನಿಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಷ್ಟ ರೂ.2,000. ಆ ಕಂಪನಿಯ ಷೇರು ಬೆಲೆ ರೂ.80 ಆಗಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ 90 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ರೂ.60ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವುದಾಗಿ ನರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರೆ ಆತ ರೂ.400 ಕೊಟ್ಟು 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಆ ಕಂಪನಿಯ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ರೂ.80ರಂತೆ ವಿಕ್ರಯಿಸಲು ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಷೇರು ಬೆಲೆ ರೂ.60ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಾಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಬೆಲೆಗೆ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡು, ಕರಾರಿನ ಪ್ರಕಾರ ಬಿ ಗೆ ರೂ.80ರಂತೆ ವಿಕ್ರಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕ್ರಯ-ವಿಕ್ರಯ ಬೆಲೆಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾದ ರೂ.2,000ದಲ್ಲಿ ರೂ.400ನ್ನೂ ದಳ್ಳಾಳಿ ಮುಂತಾದ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನೂ ಕಳೆದರೆ ಉಳಿದದ್ದು ಅವನ ಲಾಭ. ಅವನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಷೇರು ಬೆಲೆ ಇಳಿಯದಿದ್ದರೆ ಅವನ ನಷ್ಟ ರೂ.400ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದು ಸಟ್ಟಾ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಡೆಸುವ ವ್ಯವಹಾರ, ಬೆಲೆ ಏರಿಳಿತದ ನಷ್ಟದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿಯೂ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿನ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.ಎ ಯ ಬಳಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಕಂಪನಿಯ 100 ಷೇರುಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ರೂ.80. ಅದರ ಬೆಲೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಬಹುದೆಂಬ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಅವನು ರೂ.400ಕ್ಕೆ 90 ದಿನಗಳಿಗೆ ರೂ.80ರಂತೆ ವಿಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದಿನ 90 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಷೇರು ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿ, ತನ್ನ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ರೂ.80ರಂತೆ ವಿಕ್ರಯಿಸಬಹುದೆಂಬ ಭರವಸೆ ಅವನಿಗುಂಟು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಷೇರು ಬೆಲೆ ರೂ.95ಕ್ಕೆ ಏರಿದರೆ ಅವನು ವಿಕ್ರಯ ಹಕ್ಕು ಚಲಾಯಿಸದೆ ರೂ.400ನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅವನ ಈ ನಷ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ಬರುವ ಲಾಭ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಚಿಂತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದುದಕ್ಕೆ ವಿಪರ್ಯಯವಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆತ ಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿನ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಗಳಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹೊಂದಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಹಕ್ಕಿನ ಮೊಬಲಗನ್ನು ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅಗಾಧ ಲಾಭದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅದರ ವಿಕ್ರಯದಾರ ತಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವವನು ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯ ವರೆಗೂ ಕಾದಿದ್ದು, ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಲಾಭ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ವರ್ತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಕ್ಕಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಾಗುವ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಳಿತಗಳ ಉಪಯೋಗ ಪಡೆಯುವುದು ಅವನ ಉದ್ದೇಶ. ಪದೇ ಪದೇ ಕ್ರಯಿಸುವ ಹಾಗೂ ವಿಕ್ರಯಿಸುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಅವನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಕೊಳ್ಳುವಾಗಲೂ ವಿಕ್ರಯಿಸುವಾಗಲೂ ಅತಿಯಾದ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗದಂತೆ ಅದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕಿನ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಏರಿಳಿಯುತ್ತಿರುವ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಹಲವಾರು ಲಾಭಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ==ಪ್ರಯೋಜನ== ಹಕ್ಕಿನ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೂ ವರ್ತಕರಿಗೂ [[ಉತ್ಪಾದಕತೆ|ಉತ್ಪಾದಕ]]ರಿಗೂ [[ಕೃಷಿ|ಕೃಷಿಕ]]ರಿಗೂ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವವನಿಗೆ ನಷ್ಟಸಂಭವವಿಲ್ಲ. ಪೇಟೆ ಅವನಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿದರೂ ಅವನಿಗೆ ಲಾಭವೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಬೇಸಾಯಗಾರ ತಾನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪದಾರ್ಥದ ಬೆಲೆ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿದರೂ ನಷ್ಟವಾಗದಂತೆ ವಿಮೆಯ ರಕ್ಷಣೆ ಹೊಂದಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಆ ಪದಾರ್ಥದ ಬೆಲೆ ಏರಿದ್ದೇ ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಲಾಭವೇ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಇತರ ಬಗೆಯ ವಾಯಿದಾ ಕರಾರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಕರಾರುಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇವಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಕೂಲಗಳಿರುವುದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಕರಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರ ನಷ್ಟಸಂಭವಕ್ಕೆ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲ; ಅವು ಮುಂಚೆಯೇ ಗೊತ್ತಿರುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕ್ರಯ ಅಥವಾ ವಿಕ್ರಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಒಡಂಬಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ನಷ್ಟ ಸಂಭವ ಮುಂಚೆಯೇ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು ಪರಿಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಜನರಿಗೆ ಇಂಥ ಹಕ್ಕುಗಳು ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ: 1. ಮಿತವಾದ ಆರ್ಥಿಕಾನುಕೂಲಗಳಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಇಚ್ಛೆ ಹೊಂದಿರುವರು. 2. ಮಿತವಾದ ನಷ್ಟ ಸಂಭವಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವೇ ಒಳಪಟ್ಟು ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಬಯಸುವವರು. ==ವಿರೋಧ== ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧವೂ ಉಂಟು. ಇವು ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುವೆಂಬುದೂ ಇವು [[ಜೂಜು|ಜೂಜಿ]]ಗೆ ಎಡೆ ಕೊಡುವುವೆಂಬುದೂ ಈ ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ [[ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಈ ಬಗೆಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಪದ ನೀಡಬಹುದು ಅಥವಾ ನೀಡದೆಯೂ ಇರಬಹುದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ತೇಜಿ-ಮಂದಿ ವ್ಯವಹಾರವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಇದು ಅನುಕೂಲಕರ ಸಾಧನವಾದ್ದರಿಂದ ಹಲವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಶೋಧನೆ]] rj3z7ef8poxc0yxabaiorkk5lyi1qst 1374426 1374425 2026-05-30T13:04:03Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374426 wikitext text/x-wiki [[File:Philippine-stock-market-board.jpg|thumb|ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಫಲಕ]] '''ಕ್ರಯ ವಿಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು''' ಭವಿಷ್ಯ(ಫ್ಯೂಚರ್) [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಳಿತಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಅಂಗವಾಗಿಯೋ ಇಂಥ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವ ನಷ್ಟಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೋ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ [[ಒಪ್ಪಂದ|ಕರಾರು]]ಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುವ ಹಕ್ಕು (ಫುಟ್ ಅಂಡ್ ಕಾಲ್). ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪದಾರ್ಥದ [[ಬೆಲೆ]] ಇಳಿದಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಅದರ ನಿಗದಿಯಾದ ಒಂದು [[ಪರಿಮಾಣ]]ವನ್ನು ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ವಿಕ್ರಯಿಸಲು ಪಡೆದುಕೊಂಡದ್ದು ವಿಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು (ಫುಟ್); ಒಂದು ಪದಾರ್ಥದ ನಿಗದಿಯಾದ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳಲು ಪಡೆದುಕೊಂಡದ್ದು ಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು (ಕಾಲ್). ತನಗೆ ಅನುಕೂಲ ತೋರಿದಂತೆ ಅದನ್ನು ಕ್ರಯಿಸುವ ಅಥವಾ ವಿಕ್ರಯಿಸುವ-ಎರಡೂ ಬಗೆಯ-ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರೆ ಅದು ಕ್ರಯ ವಿಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ಅಥವಾ ಉಭಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು. ==ಉದಾಹರಣೆ== ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು [[ಕಂಪನಿ/ಸಂಘ (ಕಾನೂನು )|ಕಂಪನಿ]]ಯ [[ಷೇರು]] ಬೆಲೆ ರೂ.80 ಆಗಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳೊಳಗೆ ಅದು ರೂ.95ಕ್ಕೆ ಏರುವ ಸಂಭವ ಇರುವುದೆಂದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ (ಎ) ಭಾವಿಸಿ, ಆ ಕಂಪನಿಯ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಆತ ಬಯಸಬಹುದು. ಅವನು ಅಷ್ಟೊಂದು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡಾಗ ಒಂದು ವೇಳೆ ಅವನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನಿಗೆ ನಷ್ಟವಾಗುವ ಸಂಭವವುಂಟು. ಅಲ್ಲದೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ಅವನು ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ತೊಡಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬದಲು ಆತ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ (ಬಿ) ರೂ.500 ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ಧನ ಕೊಟ್ಟು ಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿನ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ರೂ.80ರಂತೆ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನುಬಿ ಯಿಂದ ಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಆ ಷೇರುಗಳ ಬೆಲೆ ರೂ.92ಕ್ಕೆ ಏರಬಹುದು. ಆಗ ಎ ತನ್ನ ಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿ,ಬಿ ಯಿಂದ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ರೂ.80ರಂತೆ ಕೊಂಡು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ರೂ.92ರಂತೆ ವಿಕ್ರಯಿಸುತ್ತಾನೆ.ಎ ಗೆ ದೊರಕುವ ಲಾಭ ರೂ.1,200ರಲ್ಲಿ ಅಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೊಟ್ಟ ಹಣ ರೂ.500ನ್ನೂ ದಳ್ಳಾಳಿ ಮುಂತಾದ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನೂ ಕಳೆದರೆ ಉಳಿದದ್ದು ಅವನ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭ. ಅವನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ಷೇರು ಬೆಲೆ ಏರುವ ಬದಲು ಅದು ರೂ.60ಕ್ಕೆ ಇಳಿದರೆ ಅವನಿಗೆ ಸಂಭವಿಸುವ ನಷ್ಟ ರೂ.500ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವನು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಬಾರದೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರೆ ಅವನುಬಿ ಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ರೂ.500ನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿನ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಅವನಿಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಷ್ಟ ರೂ.2,000. ಆ ಕಂಪನಿಯ ಷೇರು ಬೆಲೆ ರೂ.80 ಆಗಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ 90 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ರೂ.60ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವುದಾಗಿ ನರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರೆ ಆತ ರೂ.400 ಕೊಟ್ಟು 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಆ ಕಂಪನಿಯ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ರೂ.80ರಂತೆ ವಿಕ್ರಯಿಸಲು ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಷೇರು ಬೆಲೆ ರೂ.60ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಾಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಬೆಲೆಗೆ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡು, ಕರಾರಿನ ಪ್ರಕಾರ ಬಿ ಗೆ ರೂ.80ರಂತೆ ವಿಕ್ರಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕ್ರಯ-ವಿಕ್ರಯ ಬೆಲೆಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾದ ರೂ.2,000ದಲ್ಲಿ ರೂ.400ನ್ನೂ ದಳ್ಳಾಳಿ ಮುಂತಾದ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನೂ ಕಳೆದರೆ ಉಳಿದದ್ದು ಅವನ ಲಾಭ. ಅವನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಷೇರು ಬೆಲೆ ಇಳಿಯದಿದ್ದರೆ ಅವನ ನಷ್ಟ ರೂ.400ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದು ಸಟ್ಟಾ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಡೆಸುವ ವ್ಯವಹಾರ, ಬೆಲೆ ಏರಿಳಿತದ ನಷ್ಟದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿಯೂ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿನ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.ಎ ಯ ಬಳಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಕಂಪನಿಯ 100 ಷೇರುಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ರೂ.80. ಅದರ ಬೆಲೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಬಹುದೆಂಬ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಅವನು ರೂ.400ಕ್ಕೆ 90 ದಿನಗಳಿಗೆ ರೂ.80ರಂತೆ ವಿಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದಿನ 90 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಷೇರು ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿ, ತನ್ನ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ರೂ.80ರಂತೆ ವಿಕ್ರಯಿಸಬಹುದೆಂಬ ಭರವಸೆ ಅವನಿಗುಂಟು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಷೇರು ಬೆಲೆ ರೂ.95ಕ್ಕೆ ಏರಿದರೆ ಅವನು ವಿಕ್ರಯ ಹಕ್ಕು ಚಲಾಯಿಸದೆ ರೂ.400ನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅವನ ಈ ನಷ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ಬರುವ ಲಾಭ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಚಿಂತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದುದಕ್ಕೆ ವಿಪರ್ಯಯವಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆತ ಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿನ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಗಳಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹೊಂದಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಹಕ್ಕಿನ ಮೊಬಲಗನ್ನು ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅಗಾಧ ಲಾಭದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅದರ ವಿಕ್ರಯದಾರ ತಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವವನು ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯ ವರೆಗೂ ಕಾದಿದ್ದು, ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಲಾಭ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ವರ್ತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಕ್ಕಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಾಗುವ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಳಿತಗಳ ಉಪಯೋಗ ಪಡೆಯುವುದು ಅವನ ಉದ್ದೇಶ. ಪದೇ ಪದೇ ಕ್ರಯಿಸುವ ಹಾಗೂ ವಿಕ್ರಯಿಸುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಅವನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಕೊಳ್ಳುವಾಗಲೂ ವಿಕ್ರಯಿಸುವಾಗಲೂ ಅತಿಯಾದ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗದಂತೆ ಅದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕಿನ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಏರಿಳಿಯುತ್ತಿರುವ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಹಲವಾರು ಲಾಭಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ==ಪ್ರಯೋಜನ== ಹಕ್ಕಿನ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೂ ವರ್ತಕರಿಗೂ [[ಉತ್ಪಾದಕತೆ|ಉತ್ಪಾದಕ]]ರಿಗೂ [[ಕೃಷಿ|ಕೃಷಿಕ]]ರಿಗೂ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವವನಿಗೆ ನಷ್ಟಸಂಭವವಿಲ್ಲ. ಪೇಟೆ ಅವನಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿದರೂ ಅವನಿಗೆ ಲಾಭವೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಬೇಸಾಯಗಾರ ತಾನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪದಾರ್ಥದ ಬೆಲೆ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿದರೂ ನಷ್ಟವಾಗದಂತೆ ವಿಮೆಯ ರಕ್ಷಣೆ ಹೊಂದಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಆ ಪದಾರ್ಥದ ಬೆಲೆ ಏರಿದ್ದೇ ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಲಾಭವೇ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಇತರ ಬಗೆಯ ವಾಯಿದಾ ಕರಾರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಕರಾರುಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇವಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಕೂಲಗಳಿರುವುದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಕರಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರ ನಷ್ಟಸಂಭವಕ್ಕೆ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲ; ಅವು ಮುಂಚೆಯೇ ಗೊತ್ತಿರುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕ್ರಯ ಅಥವಾ ವಿಕ್ರಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಒಡಂಬಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ನಷ್ಟ ಸಂಭವ ಮುಂಚೆಯೇ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು ಪರಿಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಜನರಿಗೆ ಇಂಥ ಹಕ್ಕುಗಳು ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ: 1. ಮಿತವಾದ ಆರ್ಥಿಕಾನುಕೂಲಗಳಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಇಚ್ಛೆ ಹೊಂದಿರುವರು. 2. ಮಿತವಾದ ನಷ್ಟ ಸಂಭವಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವೇ ಒಳಪಟ್ಟು ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಬಯಸುವವರು. ==ವಿರೋಧ== ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧವೂ ಉಂಟು. ಇವು ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುವೆಂಬುದೂ ಇವು [[ಜೂಜು|ಜೂಜಿ]]ಗೆ ಎಡೆ ಕೊಡುವುವೆಂಬುದೂ ಈ ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ [[ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಈ ಬಗೆಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಪದ ನೀಡಬಹುದು ಅಥವಾ ನೀಡದೆಯೂ ಇರಬಹುದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ತೇಜಿ-ಮಂದಿ ವ್ಯವಹಾರವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಇದು ಅನುಕೂಲಕರ ಸಾಧನವಾದ್ದರಿಂದ ಹಲವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಶೋಧನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು]] lx6ggon9t0fk73icp671npzop1s5r70 1374427 1374426 2026-05-30T13:04:32Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಷೇರುಪೇಟೆ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1374427 wikitext text/x-wiki [[File:Philippine-stock-market-board.jpg|thumb|ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಫಲಕ]] '''ಕ್ರಯ ವಿಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು''' ಭವಿಷ್ಯ(ಫ್ಯೂಚರ್) [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಳಿತಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಅಂಗವಾಗಿಯೋ ಇಂಥ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವ ನಷ್ಟಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೋ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ [[ಒಪ್ಪಂದ|ಕರಾರು]]ಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುವ ಹಕ್ಕು (ಫುಟ್ ಅಂಡ್ ಕಾಲ್). ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪದಾರ್ಥದ [[ಬೆಲೆ]] ಇಳಿದಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಅದರ ನಿಗದಿಯಾದ ಒಂದು [[ಪರಿಮಾಣ]]ವನ್ನು ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ವಿಕ್ರಯಿಸಲು ಪಡೆದುಕೊಂಡದ್ದು ವಿಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು (ಫುಟ್); ಒಂದು ಪದಾರ್ಥದ ನಿಗದಿಯಾದ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳಲು ಪಡೆದುಕೊಂಡದ್ದು ಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು (ಕಾಲ್). ತನಗೆ ಅನುಕೂಲ ತೋರಿದಂತೆ ಅದನ್ನು ಕ್ರಯಿಸುವ ಅಥವಾ ವಿಕ್ರಯಿಸುವ-ಎರಡೂ ಬಗೆಯ-ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರೆ ಅದು ಕ್ರಯ ವಿಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ಅಥವಾ ಉಭಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು. ==ಉದಾಹರಣೆ== ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು [[ಕಂಪನಿ/ಸಂಘ (ಕಾನೂನು )|ಕಂಪನಿ]]ಯ [[ಷೇರು]] ಬೆಲೆ ರೂ.80 ಆಗಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳೊಳಗೆ ಅದು ರೂ.95ಕ್ಕೆ ಏರುವ ಸಂಭವ ಇರುವುದೆಂದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ (ಎ) ಭಾವಿಸಿ, ಆ ಕಂಪನಿಯ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಆತ ಬಯಸಬಹುದು. ಅವನು ಅಷ್ಟೊಂದು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡಾಗ ಒಂದು ವೇಳೆ ಅವನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನಿಗೆ ನಷ್ಟವಾಗುವ ಸಂಭವವುಂಟು. ಅಲ್ಲದೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ಅವನು ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ತೊಡಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬದಲು ಆತ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ (ಬಿ) ರೂ.500 ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ಧನ ಕೊಟ್ಟು ಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿನ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ರೂ.80ರಂತೆ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನುಬಿ ಯಿಂದ ಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಆ ಷೇರುಗಳ ಬೆಲೆ ರೂ.92ಕ್ಕೆ ಏರಬಹುದು. ಆಗ ಎ ತನ್ನ ಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿ,ಬಿ ಯಿಂದ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ರೂ.80ರಂತೆ ಕೊಂಡು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ರೂ.92ರಂತೆ ವಿಕ್ರಯಿಸುತ್ತಾನೆ.ಎ ಗೆ ದೊರಕುವ ಲಾಭ ರೂ.1,200ರಲ್ಲಿ ಅಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೊಟ್ಟ ಹಣ ರೂ.500ನ್ನೂ ದಳ್ಳಾಳಿ ಮುಂತಾದ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನೂ ಕಳೆದರೆ ಉಳಿದದ್ದು ಅವನ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭ. ಅವನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ಷೇರು ಬೆಲೆ ಏರುವ ಬದಲು ಅದು ರೂ.60ಕ್ಕೆ ಇಳಿದರೆ ಅವನಿಗೆ ಸಂಭವಿಸುವ ನಷ್ಟ ರೂ.500ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವನು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಬಾರದೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರೆ ಅವನುಬಿ ಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ರೂ.500ನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿನ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಅವನಿಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಷ್ಟ ರೂ.2,000. ಆ ಕಂಪನಿಯ ಷೇರು ಬೆಲೆ ರೂ.80 ಆಗಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ 90 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ರೂ.60ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವುದಾಗಿ ನರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರೆ ಆತ ರೂ.400 ಕೊಟ್ಟು 90 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಆ ಕಂಪನಿಯ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ರೂ.80ರಂತೆ ವಿಕ್ರಯಿಸಲು ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಷೇರು ಬೆಲೆ ರೂ.60ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಾಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಬೆಲೆಗೆ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡು, ಕರಾರಿನ ಪ್ರಕಾರ ಬಿ ಗೆ ರೂ.80ರಂತೆ ವಿಕ್ರಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕ್ರಯ-ವಿಕ್ರಯ ಬೆಲೆಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾದ ರೂ.2,000ದಲ್ಲಿ ರೂ.400ನ್ನೂ ದಳ್ಳಾಳಿ ಮುಂತಾದ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನೂ ಕಳೆದರೆ ಉಳಿದದ್ದು ಅವನ ಲಾಭ. ಅವನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಷೇರು ಬೆಲೆ ಇಳಿಯದಿದ್ದರೆ ಅವನ ನಷ್ಟ ರೂ.400ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದು ಸಟ್ಟಾ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಡೆಸುವ ವ್ಯವಹಾರ, ಬೆಲೆ ಏರಿಳಿತದ ನಷ್ಟದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿಯೂ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿನ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.ಎ ಯ ಬಳಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಕಂಪನಿಯ 100 ಷೇರುಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ರೂ.80. ಅದರ ಬೆಲೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಬಹುದೆಂಬ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಅವನು ರೂ.400ಕ್ಕೆ 90 ದಿನಗಳಿಗೆ ರೂ.80ರಂತೆ ವಿಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದಿನ 90 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಷೇರು ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿ, ತನ್ನ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ರೂ.80ರಂತೆ ವಿಕ್ರಯಿಸಬಹುದೆಂಬ ಭರವಸೆ ಅವನಿಗುಂಟು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಷೇರು ಬೆಲೆ ರೂ.95ಕ್ಕೆ ಏರಿದರೆ ಅವನು ವಿಕ್ರಯ ಹಕ್ಕು ಚಲಾಯಿಸದೆ ರೂ.400ನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅವನ ಈ ನಷ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ 100 ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ಬರುವ ಲಾಭ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಚಿಂತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದುದಕ್ಕೆ ವಿಪರ್ಯಯವಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆತ ಕ್ರಯ ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿನ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಗಳಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹೊಂದಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಹಕ್ಕಿನ ಮೊಬಲಗನ್ನು ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅಗಾಧ ಲಾಭದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅದರ ವಿಕ್ರಯದಾರ ತಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವವನು ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯ ವರೆಗೂ ಕಾದಿದ್ದು, ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಲಾಭ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ವರ್ತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಕ್ಕಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಾಗುವ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಳಿತಗಳ ಉಪಯೋಗ ಪಡೆಯುವುದು ಅವನ ಉದ್ದೇಶ. ಪದೇ ಪದೇ ಕ್ರಯಿಸುವ ಹಾಗೂ ವಿಕ್ರಯಿಸುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಅವನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಕೊಳ್ಳುವಾಗಲೂ ವಿಕ್ರಯಿಸುವಾಗಲೂ ಅತಿಯಾದ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗದಂತೆ ಅದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕಿನ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಏರಿಳಿಯುತ್ತಿರುವ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಹಲವಾರು ಲಾಭಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ==ಪ್ರಯೋಜನ== ಹಕ್ಕಿನ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೂ ವರ್ತಕರಿಗೂ [[ಉತ್ಪಾದಕತೆ|ಉತ್ಪಾದಕ]]ರಿಗೂ [[ಕೃಷಿ|ಕೃಷಿಕ]]ರಿಗೂ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವವನಿಗೆ ನಷ್ಟಸಂಭವವಿಲ್ಲ. ಪೇಟೆ ಅವನಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿದರೂ ಅವನಿಗೆ ಲಾಭವೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಬೇಸಾಯಗಾರ ತಾನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪದಾರ್ಥದ ಬೆಲೆ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿದರೂ ನಷ್ಟವಾಗದಂತೆ ವಿಮೆಯ ರಕ್ಷಣೆ ಹೊಂದಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಆ ಪದಾರ್ಥದ ಬೆಲೆ ಏರಿದ್ದೇ ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಲಾಭವೇ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಇತರ ಬಗೆಯ ವಾಯಿದಾ ಕರಾರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಕರಾರುಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇವಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಕೂಲಗಳಿರುವುದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಕರಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರ ನಷ್ಟಸಂಭವಕ್ಕೆ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲ; ಅವು ಮುಂಚೆಯೇ ಗೊತ್ತಿರುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕ್ರಯ ಅಥವಾ ವಿಕ್ರಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಒಡಂಬಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ನಷ್ಟ ಸಂಭವ ಮುಂಚೆಯೇ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು ಪರಿಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಜನರಿಗೆ ಇಂಥ ಹಕ್ಕುಗಳು ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ: 1. ಮಿತವಾದ ಆರ್ಥಿಕಾನುಕೂಲಗಳಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಇಚ್ಛೆ ಹೊಂದಿರುವರು. 2. ಮಿತವಾದ ನಷ್ಟ ಸಂಭವಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವೇ ಒಳಪಟ್ಟು ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಬಯಸುವವರು. ==ವಿರೋಧ== ಆಯ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧವೂ ಉಂಟು. ಇವು ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುವೆಂಬುದೂ ಇವು [[ಜೂಜು|ಜೂಜಿ]]ಗೆ ಎಡೆ ಕೊಡುವುವೆಂಬುದೂ ಈ ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ [[ವಿನಿಮಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಈ ಬಗೆಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಪದ ನೀಡಬಹುದು ಅಥವಾ ನೀಡದೆಯೂ ಇರಬಹುದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ತೇಜಿ-ಮಂದಿ ವ್ಯವಹಾರವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಇದು ಅನುಕೂಲಕರ ಸಾಧನವಾದ್ದರಿಂದ ಹಲವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಶೋಧನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಷೇರುಪೇಟೆ]] c9f9ae15b1ihgdp5zvbutmcgjwkf3qv