ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ 0 1196 1374903 1347752 2026-06-09T13:56:36Z Shiva Tej Patil 75545 ಕಾಗುಣಿತ ತಿದ್ದಿದೆ 1374903 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=May 2018}} {{Use Indian English|date=May 2018}} {{Infobox writer | name = ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ | image = G.P.Rajarathnam-pic.jpg | image_size = | caption = | birth_place =[[closepete (Ramanagara) ]], [[Ramanagara district|Ramanagara]], [[Karnataka]], India | birth_date = 5 ಡಿಸೇಂಬರ್ 1909 | death_date = 1979 (aged 70) | occupation = ಕತೆಗಾರ, ಗೀತರಚನೆ, ಬರಹಗಾರ, ಕವಿ, ನುಡಿಮಾರ್ಪುಗಾರ, ಸಂಪಾದಕ | genre = [[Children's literature]], [[Biography]] [[criticism]], [[Aesthetic interpretation|interpretation]], [[fiction]], [[prayer]]s and [[Prayer#Experiential approach|devotions]], poetry | notableworks = ರತ್ನನ ಪದಗಳು, ನಾಗನ ಪದಗಳು | pseudonym = Bhramara | alma_mater = [[Master of Arts]] | language = [[ಕನ್ನಡ]], [[ಪಾಲಿ]], [[ಪ್ರಾಕೃತ]], [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] | spouse = ಲಲಿತಮ್ಮ, ಸೀತಮ್ಮ | relatives = Sridhar (son)Shaila Sridhar Rajarathnam ''(daughter-in-law)''Srimathi Sampathkumar (daughter) and Srilata Vijayakumar (daughter)<ref>{{cite news |title= 25 works of children's writer G.P. Rajarathnam released |url= http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/25-works-of-childrenrsquos-writer-G.P.-Rajarathnam-released/article15189048.ece |newspaper= thehindu.com |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180609091419/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/25-works-of-childrenrsquos-writer-G.P.-Rajarathnam-released/article15189048.ece |archive-date= 9 June 2018 |df= dmy-all }}</ref> | children = | nationality = Indian }} == ಬಾಲ್ಯ== '[[ಜಿ. ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ]]'(೧೯೦೯-೧೯೭೯) ರವರು ಮೂಲತಃ ಚಾಮರಾಜ ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗುಂಡ್ಲುಪೇಟೆಯವರು. ಇವರ ಪೂರ್ವಜರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ "ನಾಗಪಟ್ಟಣ"ಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ತಿರುಕ್ಕಣ್ಣಾಪುರ ಎಂಬ ಅಗ್ರಹಾರದಿಂದ ೧೯೦೬ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬಂದರು. ಹೆಸರಾಂತ ಗುಂಡ್ಲು ಪಂಡಿತ ವಂಶ ದಲ್ಲಿ [[ಡಿಸೆಂಬರ್ ೦೫]], ೧೯೦೯ರಂದು ರಾಮನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮೊದಲಿಗೆ ಇವರ ಹೆಸರು ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜಯ್ಯಂಗಾರ್ ಎಂದಿತ್ತು. ಇವರು ಲೋಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಚೇಷ್ಟೆಗಾಗಿ ಶಾಲೆಯ ಗುಮಾಸ್ತರನ್ನು ಪುಸಲಾಯಿಸಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ ಎಂದು ತಿದ್ದಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ತಂದೆ ಆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಕರೆಂದು ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದ ಜಿ.ಪಿ.ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್. ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆದ ರಾಜರತ್ನಂಗೆ, ತಂದೆಯೇ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಅಜ್ಜಿಯ ಅಕ್ಕರೆಯಲ್ಲೂ ರಾಜರತ್ನಂ ಬೆಳೆದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲೇ ([[೧೯೩೧]]ರಲ್ಲಿ) ರಾಜರತ್ನಂ ಎಂ.ಎ (ಕನ್ನಡ) ಮುಗಿಸಿ, ಶಿಶು ವಿಹಾರ ಹಾಗೂ ತಂದೆಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಮೇಸ್ಟ್ರು ಆದರು. ಇದರ ಅನುಭವದ ಫಲವೇ ಮಕ್ಕಳ ಕುರಿತು ಬರೆದ `ತುತ್ತೂರಿ' ಶಿಶುಗೀತೆ ಸಂಕಲನ '. ಕ್ರಮೇಣ ಆ ಕೆಲಸ ತೃಪ್ತವಾಗದೆ [[ಹೈದರಾಬಾದ್|ಹೈದರಾಬಾದಿಗೂ]] ಕೆಲಸ ಹುಡುಕಿ ಹೋಗಿದ್ದುಂಟು. ಅಲ್ಲಿಂದ ನಿರಾಶರಾಗಿ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ]] ಬಂದು [[ಜನಗಣತಿ]] ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿದ್ದ [[ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್]] ಅವರು, ರಾಜರತ್ನಂರವರಿಗೆ 'ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ' ಮುಂದುವರೆಸಲು ಉಪದೇಶಿಸಿದರು. ಅದರ ಫಲವೇ ಮುಂದೆ 'ರಾಜರತ್ನಂ' ಅವರಿಂದ 'ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ'ಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು. ''ಬೌದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯ'' ಇಂಥ ಉಪಯುಕ್ತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೊಂದು 'ಮಿಂಚು'. ==ಮಡದಿಯ ಸಾವಿನಿಂದ ಧೃತಿಗೆಟ್ಟರು== ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರಿಗೆ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೋವುಂಟಾಯಿತು. ಪತ್ನಿ ಲಲಿತಮ್ಮ ಕಾಯಿಲೆ ಬಿದ್ದವರು ಹುಷಾರಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ, ವಿಧಿವಶರಾದರು. ಅವರ ನೆನಪು ಹಸಿರಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಸೀತಮ್ಮ ಅವರ 'ಬಾಳನಂದಾದೀಪ'ವಾಗಿ ಬಂದರು. ಬದುಕು ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು. ಕಷ್ಟ ಕಾರ್ಪಣ್ಯಗಳ ನಡುವೆ [[೧೯೩೮]]ರಲ್ಲಿ 'ಕನ್ನಡ ಪಂಡಿತ ಹುದ್ದೆ', ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಬಂತು. [[ಮೈಸೂರು]], [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ]], [[ತುಮಕೂರು | ತುಮಕೂರುಗಳಲ್ಲಿ]] ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ಮೆಚ್ಚಿನ ಮೇಸ್ಟ್ರು ಆಗಿ ಖ್ಯಾತರಾದರು. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು== * ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಕಲನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವಿಚಾರ ವಿಲಾಸ ಪ್ರಕಟಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ನೂರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿಯಾದರು. * ಪ್ರೊ| [[ಎ.ಆರ್.ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರಿ]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜು|ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನ]] ಕರ್ಣಾಟಕ ಸಂಘದ ಸಕ್ರಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅದಕ್ಕೊಂದು ಘನತೆ ತಂದರು. * ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ, [[೧೯೭೬]]ರಲ್ಲಿ ದ.ಕ.ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ಹಾಗೂ [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ]] ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. * [[೧೯೬೯]]ರಲ್ಲೇ ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. * [[೧೯೭೭]]ರಲ್ಲಿ [[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ]] ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಲಭಿಸಿತು. * [[೧೯೭೮]]ರಲ್ಲಿ [[ದೆಹಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, * [[೧೯೭೮]] ರಲ್ಲಿ ಮಡಿಕೇರಿಯ 50ನೆಯ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. * [[೧೯೭೯]]ರಲ್ಲಿ [[ಧರ್ಮಸ್ಥಳ]] ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯಗೋಷ್ಠಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು. * ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಗೆ ಎರಡು ಮುಖ. ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ, ಎರಡು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಚಾರಿಕೆ. ==ಕಾವ್ಯನಾಮ== '''"ಭ್ರಮರ"''' ಎಂಬುದು ಇವರ ಕಾವ್ಯನಾಮವಾಗಿತ್ತು. ==ಕೃತಿಗಳು== {{quote box|align=right|width=246px|quote="ನರಕಕ್ಕಿಳ್ಸಿ ನಾಲ್ಗೆ ಸೀಳ್ಸಿ ಬಾಯಿ ಒಲಿಸಾಕಿದ್ರೂನೆ ಮೂಗ್ನಲ್ ಕನ್ನಡ ಪದವಾಡ್ತೀನಿ ನನ್ ಮನಸನ್ನ್ ನೀ ಕಾಣೆ!" |source=—ಜಿ. ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ, ತಮ್ಮ "ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನ"ದ ಕುರಿತು}} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col" |ಪುಸ್ತಕ ! scope="col" |ವರ್ಷ ! scope="col" |ಪ್ರಕಾಶಕರು ! scope="col" |Ref |- |''ಸೂರ್ಯಮಿತ್ರ ಮೊದಲಾದ ಜೈನರ ಕಥೆಗಳು'' (ಅರ್ಥ: ಸೂರ್ಯಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಜೈನರ ಕಥೆಗಳು) | 1975 || ಸಪ್ನಾ ಬುಕ್ ಹೌಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು | <ref>{{cite book |title= Sūryamitra modalāda Jainara kategaḷu |df= dmy-all |ol= 23615601M }}</ref> |- |''ಹತ್ತು ವರುಷ'' (ಅರ್ಥ: ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳು) | 1939 || ಮನೋಹರ ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಮಿತಿ ಧಾರವಾಡ | <ref>{{cite book |title= Hattu varuṣa |df= dmy-all |ol= 331132M }}</ref> |- |''ನಮ್ಮ ಒಡೆಯರ ಕಥೆಗಳು'' (ಅರ್ಥ: ನಮ್ಮ ರಾಜರ ಕಥೆಗಳು) | 1974 || ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ ಪುಸ್ತಕ ಡಿಪೋ ಬೆಂಗಳೂರು | <ref>{{cite book |title= Namma Oḍeyara kathegaḷu. |df= dmy-all |ol= 14384195M }}</ref> |- |''ಚಕ್ರವರ್ತಿ ವಜ್ರ'' (ಅರ್ಥ: ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ವಜ್ರ) | 1974 || ಶ್ರೀ ರಾಜರತ್ನಂ ಬಳಗ, ಬೆಂಗಳೂರು | <ref>{{cite book |title= Cakravarti vajra. |ol= 15000742M }}</ref> |- |''ನಾಗನ ಪದಗಳು''|| 1952 || ಕರ್ಣಾಟಕ ಸಂಘ, ಬೆಂಗಳೂರು | <ref>{{cite book |title= Nāgana padagaḷu |df= dmy-all |ol= 329356M }}</ref> |- |''ರತ್ನನ ಪದಗಳು''|| 1945 || ಸತ್ಯಶೋಧನ ಪ್ರಕಾಶನ ಮಂದಿರ, ಬೆಂಗಳೂರು | <ref>{{cite web |title= Ratnana padagaḷu |url= https://openlibrary.org/works/OL377441W/Ratnana_padagal%CC%A3u |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180311202735/https://openlibrary.org/works/OL377441W/Ratnana_padagal%CC%A3u |archive-date= 11 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Śānti''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: Female saint)</div> || 1934 || Rāma Mōhana Kampeni,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite book |title= Śānti |df= dmy-all |ol= 513271M }}</ref> |- |''Śrīmān Ḍi. Vi. Ji. avaru citrisiruva Śrī Rāmacandra Prabhu''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: Sri Ramachandra Prabhu as pictured by [[D. V. Gundappa]] (DVG))</div> || 1977 || Videha,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite book |title= Śrīmān Ḍi. Vi. Ji. avaru citrisiruva Śrī Rāmacandra Prabhu. |df= dmy-all |ol= 14384438M }}</ref> |- |''Hanigaḷu''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: Drops)</div> || 1933 || Karṇāṭaka Saṅgha,<br/>[[Shimoga|Śivamogga]] || <ref>{{cite book |title= Hanigaḷu |df= dmy-all |ol= 328170M }}</ref> |- |''Kailāsaṃ nenapu mattu Kailāsa kathana''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: [[T. P. Kailasam|Kailasam]] memories and kailasa stories)</div> || 1948 || Ji. Pi. Rājaratnaṃ,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite book |title= Kailāsaṃ nenapu mattu Kailāsa kathana |df= dmy-all |ol= 331269M }}</ref> |- |''Mahākavi puruṣa Sarasvati''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: Great poet Sarasvathi)</div> || 1940 || Satyaśōdhana Prakaṭaṇa Mandira<br/>ivaru idannu māruvaru,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite book |title= Mahākavi puruṣa Sarasvati |df= dmy-all |ol= 331311M }}</ref> |- |''Svatantrabhāratada Aśōkacakra dhvaja''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: Independent India's [[Flag of India|Ashoka Chakra flag]])</div> || 1948 || Hind Kitābs,<br/>[[Bombay State|Bombāyi]] || <ref>{{cite web |title= Svatantrabhāratada Aśōkacakra dhvaja |url= https://openlibrary.org/works/OL377452W/Svatantrabha%CC%84ratada_As%CC%81o%CC%84kacakra_dhvaja |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180311141814/https://openlibrary.org/works/OL377452W/Svatantrabha%CC%84ratada_As%CC%81o%CC%84kacakra_dhvaja |archive-date= 11 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Śrī Harṣa'' || 1936 || Satyaśōdhana Prakaṭana Mandira,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Śrī Harṣa |url= https://openlibrary.org/works/OL377445W/S%CC%81ri%CC%84_Hars%CC%A3a |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180311141908/https://openlibrary.org/works/OL377445W/S%CC%81ri%CC%84_Hars%CC%A3a |archive-date= 11 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Nanna Jainamatadharmasāhityasēve''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: My literature work on [[Jain religion]])</div> || 1994 || Śākya Sāhitya Maṇṭapa,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Nanna Jainamatadharmasāhityasēve |url= https://openlibrary.org/works/OL377429W/Nanna_Jainamatadharmasa%CC%84hityase%CC%84ve |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180311201503/https://openlibrary.org/works/OL377429W/Nanna_Jainamatadharmasa%CC%84hityase%CC%84ve |archive-date= 11 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Gautama Buddha'' || 1936 || Satyaśōdhana Prakaṭana Mandira,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Gautama Buddha |url= https://openlibrary.org/works/OL377417W/Gautama_Buddha |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180311202453/https://openlibrary.org/works/OL377417W/Gautama_Buddha |archive-date= 11 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Yēsu Krista''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: [[Jesus Christ]])</div> || 1941 || Bi. Bi. Ḍi. Pavar Pres,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Yēsu Krista |url= https://openlibrary.org/works/OL377458W/Ye%CC%84su_Krista |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180311202810/https://openlibrary.org/works/OL377458W/Ye%CC%84su_Krista |archive-date= 11 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Gaṇḍugoḍali mattu Sambhavāmi yugē yugē''<br/> || 1968 || ''-NA-'' || <ref>{{cite web |title= Gaṇḍugoḍali mattu Sambhavāmi yugē yugē. |url= https://openlibrary.org/works/OL377416W/Gan%CC%A3d%CC%A3ugod%CC%A3ali_mattu_Sambhava%CC%84mi_yuge%CC%84_yuge%CC%84 |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180609091419/https://openlibrary.org/works/OL377416W/Gan%CC%A3d%CC%A3ugod%CC%A3ali_mattu_Sambhava%CC%84mi_yuge%CC%84_yuge%CC%84 |archive-date= 9 June 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Narakada nyāya modalāda nālku nāṭakagaḷu''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: Justice of hell and four other dramas)</div> || 2008 || Sapna book house,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Narakada nyāya modalāda nālku nāṭakagaḷu |url= https://openlibrary.org/works/OL377432W/Narakada_ny%C4%81ya_modal%C4%81da_n%C4%81lku_n%C4%81%E1%B9%ADakaga%E1%B8%B7u |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180311202647/https://openlibrary.org/works/OL377432W/Narakada_ny%C4%81ya_modal%C4%81da_n%C4%81lku_n%C4%81%E1%B9%ADakaga%E1%B8%B7u |archive-date= 11 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Vīramārtaṇḍa Cāvuṇḍarāya''<br/> || 1974 || Śākya Sāhitya Maṇṭapa,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Vīramārtaṇḍa Cāvuṇḍarāya |url= https://openlibrary.org/works/OL377457W/V%C4%ABram%C4%81rta%E1%B9%87%E1%B8%8Da_C%C4%81vu%E1%B9%87%E1%B8%8Dar%C4%81ya |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180311202455/https://openlibrary.org/works/OL377457W/V%C4%ABram%C4%81rta%E1%B9%87%E1%B8%8Da_C%C4%81vu%E1%B9%87%E1%B8%8Dar%C4%81ya |archive-date= 11 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Pampabhārata sāra emba Pampana Vikramārjuna vijaya<br/>saṅgrahada Hosagannaḍa gadyānuvāda''<div style="font-size:85%">(Meaning: [[Adikavi Pampa|Pampa's]] Vikramarjuna vijaya collection's prose<br/>translation called Pampabharatha's essence)</div> || 1948 || Hind Kitābs,<br/>Bombāyi || <ref>{{cite web |title= Pampabhārata sāra emba Pampana Vikramārjuna vijaya saṅgrahada Hosagannaḍa gadyānuvāda |url= https://openlibrary.org/works/OL377437W/Pampabha%CC%84rata_sa%CC%84ra_emba_Pampana_Vikrama%CC%84rjuna_vijaya_san%CC%87grahada_Hosagannad%CC%A3a_gadya%CC%84nuva%CC%84da |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180311202812/https://openlibrary.org/works/OL377437W/Pampabha%CC%84rata_sa%CC%84ra_emba_Pampana_Vikrama%CC%84rjuna_vijaya_san%CC%87grahada_Hosagannad%CC%A3a_gadya%CC%84nuva%CC%84da |archive-date= 11 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Ratnana dōsti ratna, atava, Bēvārsiya barāvu''<div style="font-size:85%">(Meaning: Ratna's friend ratna (gem) or orphan's sweat)</div> || 1934 || Rāma Mōhana Kampeni,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Ratnana dōsti ratna, atava, Bēvārsiya barāvu |url= https://openlibrary.org/works/OL377439W/Ratnana_do%CC%84sti_ratna_atava_Be%CC%84va%CC%84rsiya_bara%CC%84vu |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312083209/https://openlibrary.org/works/OL377439W/Ratnana_do%CC%84sti_ratna_atava_Be%CC%84va%CC%84rsiya_bara%CC%84vu |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Dharma, sāhitya, dr̥ṣṭi''<div style="font-size:85%">(Meaning: Religion, literature, view)</div> || 1937 || Śākya Sāhitya Maṇṭapa, <br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Dharma, sāhitya, dr̥ṣṭi |url= https://openlibrary.org/works/OL377415W/Dharma_sa%CC%84hitya_dr%CC%A5s%CC%A3t%CC%A3i |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312083207/https://openlibrary.org/works/OL377415W/Dharma_sa%CC%84hitya_dr%CC%A5s%CC%A3t%CC%A3i |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Sarvadēvanamaskāra''<div style="font-size:85%">(Meaning: Salutations to all gods)</div> || 1970 || ''-NA-'' || <ref>{{cite web |title= Sarvadēvanamaskāra |url= https://openlibrary.org/works/OL377448W/Sarvade%CC%84vanamaska%CC%84ra |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312083352/https://openlibrary.org/works/OL377448W/Sarvade%CC%84vanamaska%CC%84ra |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Saṃsa kaviya Vigaḍa Vikrama carita''<div style="font-size:85%">(Meaning: Samsa's sarcastic courage epic)</div> || 1948 || Mārāṭagāraru Satyaśōdhana<br/>Pustaka Bhaṇḍāra in Beṇgaḷūru || <ref>{{cite web |title= Saṃsa kaviya Vigaḍa Vikrama carita |url= https://openlibrary.org/works/OL377449W/Sam%CC%A3sa_kaviya_Vigad%CC%A3a_Vikrama_carita |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312083244/https://openlibrary.org/works/OL377449W/Sam%CC%A3sa_kaviya_Vigad%CC%A3a_Vikrama_carita |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Vicārataraṅga''<div style="font-size:85%">(Meaning: Creepy shape wave)</div> || 1967 || ''-NA-'' || <ref>{{cite web |title= Vicārataraṅga |url= https://openlibrary.org/works/OL377456W/Vica%CC%84rataran%CC%87ga |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312083318/https://openlibrary.org/works/OL377456W/Vica%CC%84rataran%CC%87ga |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Rannana rasaghaṭṭa emba Rannana Gadāyuddha kāvya<br/>saṅgrahada hosagannada gadyānuvāda''<div style="font-size:85%">(Meaning: [[Ranna (Kannada poet)|Ranna]]’s Gadhayuddha poetry collection<br/>(in new-kannada) prose translation called, Ranna's juicy time)</div> || 1948 || Hind Kitābs,<br/>Bombāyi || <ref>{{cite web |title= Rannana rasaghaṭṭa emba Rannana Gadāyuddha kāvya saṅgrahada hosagannada gadyānuvāda |url= https://openlibrary.org/works/OL377438W/Rannana_rasaghat%CC%A3t%CC%A3a_emba_Rannana_Gada%CC%84yuddha_ka%CC%84vya_san%CC%87grahada_hosagannada_gadya%CC%84nuva%CC%84da |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312083246/https://openlibrary.org/works/OL377438W/Rannana_rasaghat%CC%A3t%CC%A3a_emba_Rannana_Gada%CC%84yuddha_ka%CC%84vya_san%CC%87grahada_hosagannada_gadya%CC%84nuva%CC%84da |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Dharmadāni Buddha''<div style="font-size:85%">(Meaning: Religion donator Buddha)</div> || 1933 || Rāma Mōhana Kampeni, <br/>Beṇgaḷūru || <ref>{{cite web |title= Dharmadāni Buddha |url= https://openlibrary.org/works/OL377414W/Dharmada%CC%84ni_Buddha |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312083354/https://openlibrary.org/works/OL377414W/Dharmada%CC%84ni_Buddha |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Cuṭaka'' || 1940 || Prōgres Buk Sṭāl,<br/>Maisūru ||.<ref>{{cite web |title= Cuṭaka |url= https://openlibrary.org/works/OL377413W/Cut%CC%A3aka |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312083406/https://openlibrary.org/works/OL377413W/Cut%CC%A3aka |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Vicāra raśmi''<div style="font-size:85%">(Meaning: Creepy shaped rays)</div> || 1985 || Śākya Sāhitya Maṇṭapa,<br/>Beṅgaḷūru || <ref>{{cite web |title= Vicāra raśmi |url= https://openlibrary.org/works/OL377455W/Vica%CC%84ra_ras%CC%81mi |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312083501/https://openlibrary.org/works/OL377455W/Vica%CC%84ra_ras%CC%81mi |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Śrī Sāyicintana''<div style="font-size:85%">(Meaning: [[Sathya Sai Baba]] thoughts)</div> || 1969 || Vidēha,<br/>Beṅgaḷūru || <ref>{{cite web |title= Śrī Sāyicintana |url= https://openlibrary.org/works/OL377447W/%C5%9Ar%C4%AB_S%C4%81yicintana |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312083404/https://openlibrary.org/works/OL377447W/%C5%9Ar%C4%AB_S%C4%81yicintana |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Svārasya''<div style="font-size:85%">(Meaning: Interesting)</div> || 1993 || Śākya Sāhitya Maṇṭapa,<br/>Beṅgaḷūru || <ref>{{cite web |title= Svārasya |url= https://openlibrary.org/works/OL377453W/Sva%CC%84rasya |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312083402/https://openlibrary.org/works/OL377453W/Sva%CC%84rasya |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Kailāsa kathana, athavā, Guṇḍū bhaṇḍāra mathana''<div style="font-size:85%">(Meaning: [[Kailasa]] story or Gundu repository thinking)</div> || 1945 || Bi. Bi. Ḍi. Pavar Pres,<br/>Beṅgaḷūru || <ref>{{cite web |title= Kailāsa kathana, athavā, Guṇḍū bhaṇḍāra mathana |url= https://openlibrary.org/works/OL377419W/Kaila%CC%84sa_kathana_athava%CC%84_Gun%CC%A3d%CC%A3u%CC%84_bhan%CC%A3d%CC%A3a%CC%84ra_mathana |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312083241/https://openlibrary.org/works/OL377419W/Kaila%CC%84sa_kathana_athava%CC%84_Gun%CC%A3d%CC%A3u%CC%84_bhan%CC%A3d%CC%A3a%CC%84ra_mathana |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Śr̥ṅgāravallari''<div style="font-size:85%">(Meaning: Decorated Vallari)</div> || 1973 || ''-NA-'' || <ref>{{cite web |title= Śr̥ṅgāravallari |url= https://openlibrary.org/works/OL377444W/S%CC%81r%CC%A5n%CC%87ga%CC%84ravallari |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312144716/https://openlibrary.org/works/OL377444W/S%CC%81r%CC%A5n%CC%87ga%CC%84ravallari |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Namma nagegāraru''<div style="font-size:85%">(Meaning: Our comedians)</div> || ''-NA-'' || Satyaśōdhana Prakaṭana Mandira,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Namma nagegāraru |url= https://openlibrary.org/works/OL377428W/Namma_nagega%CC%84raru |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312204927/https://openlibrary.org/works/OL377428W/Namma_nagega%CC%84raru |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Mātina malli''<div style="font-size:85%">(Meaning: Lady speech expert)</div> || 1951 || Ānand Bradars,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Mātina malli |url= https://openlibrary.org/works/OL377426W/Ma%CC%84tina_malli |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312204658/https://openlibrary.org/works/OL377426W/Ma%CC%84tina_malli |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Śri Kailāsam avara Ēkalavya''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: [[Kailasam|Kailasam's]] novel [[Ekalavya]])</div>|| 1969 || ''-NA-'' || <ref>{{cite web |title= Śri Kailāsam avara Ēkalavya |url= https://openlibrary.org/works/OL377446W/S%CC%81ri_Kaila%CC%84sam_avara_E%CC%84kalavya |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312145732/https://openlibrary.org/works/OL377446W/S%CC%81ri_Kaila%CC%84sam_avara_E%CC%84kalavya |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Kariya kambaḷi mattu itara kategaḷu''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: Black blanket and other stories)</div>|| 1951 || Ānand Bradars,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Kariya kambaḷi mattu itara kategaḷu |url= https://openlibrary.org/works/OL377424W/Kariya_kambal%CC%A3i_mattu_itara_kategal%CC%A3u |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312204656/https://openlibrary.org/works/OL377424W/Kariya_kambal%CC%A3i_mattu_itara_kategal%CC%A3u |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Apakathā vallari'' || 1939 || Satyaśōdhana Prakaṭana Mandira,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Apakathā vallari |url= https://openlibrary.org/works/OL377408W/Apakatha%CC%84_vallari |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312144305/https://openlibrary.org/works/OL377408W/Apakatha%CC%84_vallari |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Kavi Gōvinda Pai''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: Poet Govinda Pai)</div>|| 1949 || Jīvana Kāryālaya,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Kavi Gōvinda Pai |url= https://openlibrary.org/works/OL377425W/Kavi_Go%CC%84vinda_Pai |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312144517/https://openlibrary.org/works/OL377425W/Kavi_Go%CC%84vinda_Pai |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Boppaṇa Paṇḍita racisiruva Gommaṭajinastuti''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: Boppaṇa Paṇḍita structured [[Gommateshwara statue|Gommaṭa]] Jain praise)</div>|| 1974 || s.n.,Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Boppaṇa Paṇḍita racisiruva Gommaṭajinastuti |url= https://openlibrary.org/works/OL377409W/Boppan%CC%A3a_Pan%CC%A3d%CC%A3ita_racisiruva_Gommat%CC%A3ajinastuti |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312204854/https://openlibrary.org/works/OL377409W/Boppan%CC%A3a_Pan%CC%A3d%CC%A3ita_racisiruva_Gommat%CC%A3ajinastuti |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Tuttūri''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: Trumpet)</div>|| 1940 || Prōgres Buk Sṭāl<br/>Maisūru || <ref>{{cite web |title= Tuttūri |url= https://openlibrary.org/works/OL377454W/Tuttu%CC%84ri |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312144158/https://openlibrary.org/works/OL377454W/Tuttu%CC%84ri |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Nanna Śrīvaiṣṇava kaiṅkarya''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: My [[Vaishnavism|Vaishnava]] infrastructure)</div>|| 1971 || ''-NA-'' || <ref>{{cite web |title= Nanna Śrīvaiṣṇava kaiṅkarya |url= https://openlibrary.org/works/OL377431W/Nanna_S%CC%81ri%CC%84vais%CC%A3n%CC%A3ava_kain%CC%87karya |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312204925/https://openlibrary.org/works/OL377431W/Nanna_S%CC%81ri%CC%84vais%CC%A3n%CC%A3ava_kain%CC%87karya |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Kandana kāvyamāle''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: Baby's poem garland)</div>|| 2008 || Sapna book house,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Kandana kāvyamāle |url= https://openlibrary.org/works/OL377422W/Kandana_k%C4%81vyam%C4%81le |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312145730/https://openlibrary.org/works/OL377422W/Kandana_k%C4%81vyam%C4%81le |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Kannaḍada sētuve''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: Kannada's bridge)</div>|| 1971 || Videha,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Kannaḍada sētuve |url= https://openlibrary.org/works/OL377423W/Kannad%CC%A3ada_se%CC%84tuve |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312204929/https://openlibrary.org/works/OL377423W/Kannad%CC%A3ada_se%CC%84tuve |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Nanna nenapina bīru''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: My memories cupboard)</div>|| 1998 || Kannaḍa Saṅgha, <br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Nanna nenapina bīru |url= https://openlibrary.org/works/OL377430W/Nanna_nenapina_bi%CC%84ru |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312204755/https://openlibrary.org/works/OL377430W/Nanna_nenapina_bi%CC%84ru |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Cīnādēśada Bauddha yātrikaru''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: [[China]] country's [[Buddhist]] travellers)</div>|| 1932 || Kannaḍa Saṅgha,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Cīnādēśada Bauddha yātrikaru |url= https://openlibrary.org/works/OL377412W/Ci%CC%84na%CC%84de%CC%84s%CC%81ada_Bauddha_ya%CC%84trikaru |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312145733/https://openlibrary.org/works/OL377412W/Ci%CC%84na%CC%84de%CC%84s%CC%81ada_Bauddha_ya%CC%84trikaru |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Nītiratnakaraṇḍa'' || 1971 || ''-NA-'' || <ref>{{cite web |title= Nītiratnakaraṇḍa |url= https://openlibrary.org/works/OL377436W/Ni%CC%84tiratnakaran%CC%A3d%CC%A3a |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312144542/https://openlibrary.org/works/OL377436W/Ni%CC%84tiratnakaran%CC%A3d%CC%A3a |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Nūru puṭāṇi''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: 100 child)</div>|| 1940 || Bi. Bi. Ḍi. Pavar Pres,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Nūru puṭāṇi |url= https://openlibrary.org/works/OL377433W/Nu%CC%84ru_put%CC%A3a%CC%84n%CC%A3i |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312144829/https://openlibrary.org/works/OL377433W/Nu%CC%84ru_put%CC%A3a%CC%84n%CC%A3i |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Snēhada dīpa''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: Friendship's lamp)</div> || 1972 || ''-NA-'' || <ref>{{cite web |title= Snēhada dīpa |url= https://openlibrary.org/works/OL377450W/Sne%CC%84hada_di%CC%84pa |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180313031413/https://openlibrary.org/works/OL377450W/Sne%CC%84hada_di%CC%84pa |archive-date= 13 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Śrī Bāhubali vijayaṃ ''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: [[Bahubali|Baahubali's]] triumph)</div>|| 1953 || Gōkhale Sārvajanika<br/>Vicārasaṃstheya Vyāsaṅga<br/>Gōnsṭhi,Beṅgaḷūru || <ref>{{cite web |title= Śrī Bāhubali vijayaṃ |url= https://openlibrary.org/works/OL377442W/S%CC%81ri%CC%84_Ba%CC%84hubali_vijayam%CC%A3 |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180609091419/https://openlibrary.org/works/OL377442W/S%CC%81ri%CC%84_Ba%CC%84hubali_vijayam%CC%A3 |archive-date= 9 June 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Citrāṅgadā citrakūṭa'' || 1949 || ''-NA-'' || <ref>{{cite web |title= Citrāṅgadā citrakūṭa |url= https://openlibrary.org/works/OL377411W/Citra%CC%84n%CC%87gada%CC%84_citraku%CC%84t%CC%A3a |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180314174837/https://openlibrary.org/works/OL377411W/Citra%CC%84n%CC%87gada%CC%84_citraku%CC%84t%CC%A3a |archive-date= 14 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Kallina kāmaṇṇa''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: Stone's kamanna )</div>|| 1952 || Ānand Bradars,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Kallina kāmaṇṇa |url= https://openlibrary.org/works/OL377420W/Kallina_ka%CC%84man%CC%A3n%CC%A3a |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312205023/https://openlibrary.org/works/OL377420W/Kallina_ka%CC%84man%CC%A3n%CC%A3a |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Kallusakkare''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: Sugarstones)</div> || 1935 || Satyaśōdhana Prakaṭana Mandira,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Kallusakkare |url= https://openlibrary.org/works/OL377421W/Kallusakkare |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180313031438/https://openlibrary.org/works/OL377421W/Kallusakkare |archive-date= 13 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Buddhana kālada tīrthakarū tīrthakararū''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: Buddha era's monks)</div>|| 1937 || Śākya Sāhitya Maṇṭapa,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Buddhana kālada tīrthakarū tīrthakararū |url= https://openlibrary.org/works/OL377410W/Buddhana_ka%CC%84lada_ti%CC%84rthakaru%CC%84_ti%CC%84rthakararu%CC%84 |website= openlibrary.org }}</ref> |- |''Nūru varṣaṣagaḷa accumeccu''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: 100 years’ favourite)</div>|| 1971 || ''-NA-'' || <ref>{{cite web |title= Nūru varṣaṣagaḷa accumeccu |url= https://openlibrary.org/works/OL377434W/Nu%CC%84ru_vars%CC%A3as%CC%A3agal%CC%A3a_accumeccu |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180313031411/https://openlibrary.org/works/OL377434W/Nu%CC%84ru_vars%CC%A3as%CC%A3agal%CC%A3a_accumeccu |archive-date= 13 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Śrī Gōmaṭēśvara''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: [[Gommateshwara statue|Gommateshwara]])</div>|| 1938 || Śākya Sāhitya Maṇṭapa,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Śrī Gōmaṭēśvara |url= https://openlibrary.org/works/OL377443W/S%CC%81ri%CC%84_Go%CC%84mat%CC%A3e%CC%84s%CC%81vara |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180313031503/https://openlibrary.org/works/OL377443W/S%CC%81ri%CC%84_Go%CC%84mat%CC%A3e%CC%84s%CC%81vara |archive-date= 13 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Nakkaḷā tāyi''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: Smiled that mother)</div>|| 1944 || Manōhara Grantha Prakāśana Samiti<br/>Dhāravāḍa || <ref>{{cite web |title= Nakkaḷā tāyi |url= https://openlibrary.org/works/OL377427W/Nakkal%CC%A3a%CC%84_ta%CC%84yi |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312205020/https://openlibrary.org/works/OL377427W/Nakkal%CC%A3a%CC%84_ta%CC%84yi |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Śakārana śārōṭu mattu itara dr̥śyagaḷu''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: Sankara's carriage and other views)</div>|| 1943 || Kannaḍa Saṅgha,<br/>Bengaluru || <ref>{{cite web |title= Śakārana śārōṭu mattu itara dr̥śyagaḷu |url= https://openlibrary.org/works/OL377407W/S%CC%81aka%CC%84rana_s%CC%81a%CC%84ro%CC%84t%CC%A3u_mattu_itara_dr%CC%A5s%CC%81yagal%CC%A3u |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180312205025/https://openlibrary.org/works/OL377407W/S%CC%81aka%CC%84rana_s%CC%81a%CC%84ro%CC%84t%CC%A3u_mattu_itara_dr%CC%A5s%CC%81yagal%CC%A3u |archive-date= 12 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |- |''Japānina Himagiri mattu itara kavanagaḷu''<br/><div style="font-size:85%">(Meaning: [[Japan]]’s mist mountains and other poems)</div>|| 1971 || ''-NA-'' || <ref>{{cite web |title= Japānina Himagiri mattu itara kavanagaḷu |url= https://openlibrary.org/works/OL377418W/Japa%CC%84nina_Himagiri_mattu_itara_kavanagal%CC%A3u |website= openlibrary.org |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180313031326/https://openlibrary.org/works/OL377418W/Japa%CC%84nina_Himagiri_mattu_itara_kavanagal%CC%A3u |archive-date= 13 March 2018 |df= dmy-all }}</ref> |} * ತುತ್ತೂರಿ * ರತ್ನನ ಪದಗಳು * ಎಂಡಕುಡುಕ ರತ್ನ * ನಾಗನ ಪದಗಳು * ಬುದ್ಧನ ಜಾತಕಗಳು * ಧರ್ಮದಾನಿ ಬುದ್ಧ * ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವೀರ * ಮಹಾವೀರನ ಮಾತುಕತೆ * ಕಡಲೆಪುರಿ * ಗುಲಗಂಜಿ * ಕಂದನ ಕಾವ್ಯ ಮಾಲೆ ರಾಜರತ್ನಂ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ 'ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಚಾರಕ' ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಅವರ ಉದ್ದೇಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು- ಭಾಷಣದ ಮತ್ತು ಕೃತಿ ಪ್ರಕಟಣೆ ಮೂಲಕ ಜನರ ಬಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ 'ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ,' ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದವರು. ಇವರು [[೧೯೭೯]]ರ [[ಮಾರ್ಚ್]] ತಿಂಗಳ ೧೩ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. <ref>[http://guruve.blogspot.com/2006/ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಗೊಂದ್ ಸಾರ್ತಿ, ಪೌರ್ಣಾಮಿಗೊಂದ್ ಸಾರ್ತಿ....]</ref> ==ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಓದಲು== * [[ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್]] * ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವಿಚಾರ ವಿಲಾಸ ==ಕೆಲವು ಪದ್ಯದ ಸಾಲುಗಳು== ===ಮಕ್ಕಳ ಕವನ=== <poem> ನಾಯಿಮರಿ ನಾಯಿಮರಿ ತಿಂಡಿ ಬೇಕೆ? ತಿಂಡಿ ಬೇಕು ತೀರ್ಥ ಬೇಕು ಎಲ್ಲ ಬೇಕು.. ನಾಯಿಮರಿ ನಿನಗೆ ತಿಂಡಿ ಏಕೆ ಬೇಕು? ತಿಂದು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಮನೆಯ ಕಾಯಬೇಕು ನಾಯಿಮರಿ ಕಳ್ಳ ಬಂದರೇನು ಮಾಡುವೆ? ಲೊಳ್ ಲೊಳ್ ಬೊವ್ ಎಂದು ಕೂಗಿ ಆಡುವೆ ಜಾಣಮರಿ ತಾಳು ಹೋಗಿ ತಿಂಡಿ ತರುವೆನು ತಾ ನಿನ್ನ ಮನೆಯ ನಾನು ಕಾಯುತಿರುವೆನು. </poem> ====ಕನ್ನಡ ಪದಗೊಳ್ bharatha ==== <poem> ಯೆಂಡ ಯೆಡ್ತಿ ಕನ್ನಡ್ ಪದಗೊಳ್ ಅಂದ್ರೆ ರತ್ನಂಗ್ ಪ್ರಾಣ! ಬುಂಡೇನ್ ಎತ್ತಿ ಕುಡದ್ಬುಟ್ಟಾಂದ್ರೆ ತಕ್ಕೊ! ಪದಗೊಳ್ ಬಾಣ! ಬಗವಂತ ಏನ್ರ ಬೂಮೀಗ್ ಇಳಿದು ನನ್ ತಾಕ್ ಬಂದಾಂತ್ ಅನ್ನು; ಪರ್ ಗಿರೀಕ್ಸೆ ಮಾಡ್ತಾನ್ ಔನು ಬಕ್ತನ್ ಮೇಲ್ ಔನ್ ಕಣ್ಣು! --@-- </poem> ====ರತ್ನನ್ ಪರ್ಪಂಚ==== <poem> ಯೇಳ್ಕೊಳ್ಳಾಕ್ ಒಂದ್ ಊರು ತಲೇಮೇಗ್ ಒಂದ್ ಸೂರು ಮಲಗಾಕೆ ಭೂಮ್ತಾಯಿ ಮಂಚ ಕೈ ಯಿಡದೋಳ್ ಪುಟ್ನಂಜಿ ನೆಗನೆಗತ ಉಪ್ಗಂಜಿ ಕೊಟ್ರಾಯ್ತು ರತ್ನನ್ ಪರ್ಪಂಚ ---. --- </poem> ==ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕಗಳು== == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} * [https://openlibrary.org/authors/OL12230A/G._P._Rajaratnam ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ ಕೃತಿಗಳು] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು]] 5gjm4i9mzjgw1b6hjhww7j6kq0jz9op ಆರ್.ಎನ್.ಜಯಗೋಪಾಲ್ 0 4960 1374897 1336983 2026-06-09T13:25:11Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374897 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name =ಆರ್.ಎನ್. ಜಯಗೋಪಾಲ್ <br/> R. N. Jayagopal | image = Image:jayagopal.jpg | imagesize = 150px | birth_date = {{Birth date|1935|08|17|df=yes}} | birth_place = [[ಮೈಸೂರು]], ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಆಫ್ ಮೈಸೂರು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ, | nationality = ಭಾರತೀಯ | death_date = {{Death date and age|2008|05|19|1935|08|17|df=yes}} | death_place = [[ಚೆನೈ]], [[ತಮಿಳುನಾಡು]], ಭಾರತ, | occupation = [[Lyricist]], film director | othername = ಆರ್ ಏನ್ ಜೆ | years_active = ೧೯೫೭–೨೦೦೮ | parents = ಆರ್ ನಾಗೇಂದ್ರ ರಾವ್ <br/>Ratnabai | spouse = ಲಲಿತಾ ಜಯಗೋಪಾಲ್ | children = ೧ | website = {{URL|http://www.rnjayagopal.com/}} | family = ಕುಟುಂಬ ಆರ್ ಎನ್ ಸುದರ್ಶನ್ (ಸಹೋದರ) <br/> ಆರ್ ಎನ್ ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಸಾದ್ (ಸಹೋದರ) }} ಆರ್.ಎನ್. ಜಯಗೋಪಾಲ್([[೧೯೩೫]],[[ಆಗಸ್ಟ್ ೧೭]]) ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಸಾಹಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ದೇಶಕ, ನಟ [http://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%86%E0%B2%B0%E0%B3%8D.%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%97%E0%B3%87%E0%B2%82%E0%B2%A6%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%B5%E0%B3%8D ಆರ್. ನಾಗೇಂದ್ರರಾಯರು] ಇವರ ತಂದೆ. ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ರತ್ನಮ್ಮ. ಇವರದ್ದು ಕಲಾವಿದರ ಮನೆತನ. ಆರ್. ಎನ್.ಜಯಗೋಪಾಲ್ ಅವರ ಸಹೋದರರಾದ [http://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%86%E0%B2%B0%E0%B3%8D.%E0%B2%8E%E0%B2%A8%E0%B3%8D.%E0%B2%95%E0%B3%83%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%A3_%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B8%E0%B2%BE%E0%B2%A6%E0%B3%8D ಆರ್.ಎನ್. ಕೃಷ್ಣಪ್ರಸಾದ್ ] ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾಗಿಯೂ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಹೋದರ [[ಆರ್.ಎನ್.ಸುದರ್ಶನ್]] ನಟನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್. ಎನ್. ಜಯಗೋಪಾಲ್ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಲಲಿತಾ ರಾಜಗೋಪಾಲ್ ಕೆಲವು ಕಿರುತೆರೆ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್.ಎನ್.ಜಯಗೋಪಾಲ್ ೧೫೦ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಭಾಷಣೆ. ೧೬೦೦ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ಕಲಾವತಿ]] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ತಮಿಳು|ತಮಿಳಿನ]]'''ನಾಯಗನ್''' ಚಿತ್ರವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ೩೦ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ಜೀವನದಿ]], [[ಹೃದಯ ಪಲ್ಲವಿ]], ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗು ಕೆಲವಾರು ಕಿರುತೆರೆ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. 'ಬಾಳೋಂದು ಭಾವಗೀತೆ " ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್.ಎನ್. ಜಯಗೋಪಾಲ್ ಗೀತ ರಚನೆಕಾರರಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತು.ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ,ಕಿರುತೆರೆಗೆ ಮೆಗಾ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳ ಯುಗವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದವರಾಗಿ ಕೆಲವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಗೊತ್ತು,ಅವರು ಉತ್ತಮ ವಾಯಲಿನ್ ವಾದಕರು ಮತ್ತು ವಸಂತ ಕುಮಾರಿ,ಎಂ,ಎಸ್,ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿ ಯವರಂತಹ ಮೀರು ಗಾಯಕರಿಗೆ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯ ನುಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತೀರಾ ನಿಕಟವರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಗೊತ್ತು.ಸೌಂಡ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಓದಿದ್ದ ಆರ್.ಎನ್. ಜಯಗೋಪಾಲ್ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಶಬ್ದ ಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ ಕೂಡಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಹೋರಾಡಿದ್ದು ಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಗೊತ್ತು.ಮೂರು ಜಾಗತಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್.ಎನ್. ಜಯಗೋಪಾಲ್ ೧೯೭೬ ರರಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸಿನಲ್ಲಿ "ವಿದ್ಯಾ ವಿನಯ ವಿನೋದ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಆರಂಬಿಸಿ ಸುಮಾರು ೨೫ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಯನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಇವರದು. ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್.ಎನ್. ಜಯಗೋಪಾಲ್ ೧೭೮೦ ಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.೧೨೩ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ, ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಈ ಮೂವರು ಸೋದರರು ತಮಿಳಿನ ಹೆಸರಾಂತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಣಿರತ್ನಂ ಅವರ ನಾಯಗನ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರಾಗಿಯೇ ಪುಟ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಗಳಸ್ಯ ಕಂಟಸ್ಯ ಮಿತ್ರರಾಗಿದ್ದ ಆರ್ ಜಯಗೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ಚಿ.ಉದಯಶಂಕರ್ ಅವರ ಹಲವು ಹಾಡುಗಳು ಅದಲು ಬದಲಾಗಿದ್ದಾವಂತೆ. ಆದರೆ ಅದು ಅವರ ಮಿತ್ರತ್ವಕ್ಕೆ ಎಂದೂ ಭಂಗ ತರಲಿಲ್ಲವಂತೆ. "ನಮನ" ==ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಆರ್.ಎನ್.ಜಯಗೋಪಾಲ್== ಆರ್.ಎನ್. ಜಯಗೋಪಾಲ್ ಅವರು ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ [[ಧೂಮಕೇತು]] ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಲ್ಯಾಣ್ ಕುಮಾರ್, ಅಶೋಕ್, ರೂಪಾದೇವಿ ಮುಂತಾದವರ ತಾರಾಗಣವಿರುವ [[ಅವಳ ಅಂತರಂಗ]] ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ಜನನಿ]] ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಮೂಲಕ ಕಿರುತೆರೆ ನಿರ್ದೇಶನ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಜಯಗೋಪಾಲ್ ೨೦ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಚಿತ್ರಸಾಹಿತಿ ಆರ್.ಎನ್.ಜಯಗೋಪಾಲ್== ಆರ್.ಎನ್.ಜಯಗೋಪಾಲ್ ರಚಿಸಿರುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆಯ ಉಂಗುರ - ಚಿತ್ರ:[[ಬೇಡಿ ಬಂದವಳು]]. ಬೆಳ್ಳಿಮೋಡದ ಆಚೆಯಿಂದ- ಚಿತ್ರ :[[ಬೆಳ್ಳಿ ಮೋಡ]], ನೀಬಂದು ನಿಂತಾಗ - ಚಿತ್ರ: [[ಕಸ್ತೂರಿ ನಿವಾಸ]], ಗಗನವು ಎಲ್ಲೋ ಭೂಮಿಯು ಎಲ್ಲೋ - ಚಿತ್ರ:[[ಗೆಜ್ಜೆ ಪೂಜೆ]], ಹೂವು ಚೆಲುವೆಲ್ಲಾ ತಂದೆಂದಿತು - ಚಿತ್ರ: [[ಹಣ್ಣೆಲೆ ಚಿಗುರಿದಾಗ]], ಒಲವಿನ ಉಡುಗೊರೆ ಕೊಡಲೇನು -ಚಿತ್ರ: [[ಒಲವಿನ ಉಡುಗೊರೆ]] ಮುಂತಾದ ಹಾಡುಗಳು ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳ ಕಾಪಿರೈಟ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ '''ಇಂಡಿಯನ್ ಪರ್ಫಾಮಿಂಗ್ ರೈಟ್ ಸೊಸೈಟಿ''' ಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಎರಡು ಅವಧಿಗೆಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ==ಗೀತೆರಚನೆ ಒದಗಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳು== {{colbegin|5}} * ಚಕ್ರತೀರ್ಥ * ವಿಜಯನಗರದ ವೀರಪುತ್ರ * ಸೀತಾ * ಪುನರ್ಜನ್ಮ * ಮಧುರ ಸಂಗಮ * ಕಪ್ಪು ಬಿಳುಪು * ಬಾಳುಜೇನು * ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು * ನಾಂದಿ * ಮರೆಯದ ಹಾಡು * ಹಸಿರುತೋರಣ * ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗ * ಹಣ್ಣೆಲೆ ಚಿಗುರಿದಾಗ * ಗೆಜ್ಜೆಪೂಜೆ * ಪರೋಪಕಾರಿ * ಬೆಳ್ಳಿಮೋಡ * ಉಪಾಸನೆ * ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಸವಾಲ್ * ಸಿಪಾಯಿರಾಮು * ಬಂಗಾರದ ಮನುಷ್ಯ * ಎಡಕಲ್ಲು ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ * ಪಲ್ಲವಿ ಅನುಪಲ್ಲವಿ * ಟೋನಿ * ಚಿನ್ನಾ ನಿನ್ನ ಮುದ್ದಾಡುವೆ * ಚಿರಂಜೀವಿ * ಪ್ರೇಮಕ್ಕು ಪರ್ಮಿಟ್ಟೆ * ಸಾಹಸ ಸಿಂಹ * ಅರ್ಚನ * ಕಿಲಾಡಿ ಕಿಟ್ಟು * ರಾಜ ನನ್ನ ರಾಜ * ಸವತಿಯ ನೆರಳು * ನೀ ಬರೆದ ಕಾದಂಬರಿ * ಜೀವನದಿ * ಅಂಜದ ಗಂಡು * ಹೃದಯ ಪಲ್ಲವಿ * ಜನನಾಯಕ * ಸ್ವಾಭಿಮಾನ * ವಸಂತ ಲಕ್ಷ್ಮಿ * ಬೇಡಿ ಬಂದವಳು {{colend|5}} ==ಆರ್.ಎನ್.ಜೆ. ನಿರ್ದೇಶನದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು== {|class="wikitable sortable " border="1" !ವರ್ಷ !ಚಿತ್ರ |---- |[[೧೯೬೮]] |[[ಧೂಮಕೇತು]] |---- |[[೧೯೭೨]] |[[ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗ]] |---- |[[೧೯೭೩]] |[[ಕೆಸರಿನ ಕಮಲ]] |---- |[[೧೯೭೯]] |[[ಮುತ್ತು ಒಂದು ಮುತ್ತು]] |---- |[[೧೯೮೧]] |[[ಮರೆಯದ ಹಾಡು]] |---- |[[೧೯೮೩]] |[[ಮಕ್ಕಳೇ ದೇವರು]] |---- |[[೧೯೮೪]] |[[ಅವಳ ಅಂತರಂಗ]] |---- |[[೧೯೮೭]] |[[ಹೃದಯ ಪಲ್ಲವಿ]] |---- |} ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== * ೩ ಬಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ತಮಿಳುನಾಡಿನ '''ಕಲೈಮಾಮಣಿ''' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ==ನಿಧನ== ಆರ್. ಎನ್. ಜಯಗೋಪಾಲ್ ಅವರು ಚೆನ್ನೈ‌ನಲ್ಲಿ, ಮೇ.೧೯.೨೦೦೮ರ ಸೋಮವಾರದಂದು ನಿಧನರಾದರು. ==ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== [http://vijaykarnatakaepaper.com/login.php ಮಾಹಿತಿ ನೆರವು - ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನ,ಲೇಖಕರು :ಎನ್.ಎಸ್.ಶ್ರೀಧರ ಮೂರ್ತಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070222164822/http://vijaykarnatakaepaper.com/login.php |date=2007-02-22 }} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೩೫ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೨೦೦೮ ನಿಧನ]] mbu9nl3st1e90lrou3f3nbhkklt3nkb ಕಣಗಾಲ್ ಪ್ರಭಾಕರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ 0 7766 1374918 1340527 2026-06-10T03:47:06Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374918 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Kanagal_Prabhakara_Shastri.png|thumb|150px|ಕಣಗಾಲ್ ಪ್ರಭಾಕರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ]] '''ಕಣಗಾಲ್ ಪ್ರಭಾಕರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ''' ([[೧೯೨೯]] - [[೧೯೮೯]]) - [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ]]ದ ಹೆಸರಾಂತ ಗೀತರಚನೆಕಾರರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ಕಲಾವಿದರಾಗುವ ಕನಸಿನಿಂದ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡ ಅಪರೂಪದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಇವರು ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ಕೂಡ ಮಾಡಿದ್ದು, ಒಂದು ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲ್]] ಇವರ ಸಹೋದರರು. ==ಬಾಲ್ಯ== [[ಮೈಸೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆ ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣದ ಸಮೀಪದ '''ಕಣಗಾಲು''' ಗ್ರಾಮದ ರಾಜನ ಬಿಲುಗುಳಿಯಲ್ಲಿ [[೧೯೨೯]]ರ [[ನವೆಂಬರ್ ೧೧]]ರಂದು ಜನಿಸಿದ ಪ್ರಭಾಕರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ತಾತ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರ ಮೂಲಕ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪರಿಚಯಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ತಾತನವಾರಿಂದ ಕನ್ನಡ, ಸಂಸ್ಕೃತ,ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿತರು. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲೇ ಪಡೆದ ಸಂಗೀತದ ಪಾಠ ಅವರ ನೆರವಿಗೆ ಬಂತು. ಕಡು ಬಡತನದ ಬವಣೆಗೆ ತುತ್ತಾದ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು, ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಬಯಲು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಸಿ.ಬಿ.ಮಲ್ಲಪ್ಪನವರ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಗೆ ಏಳನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಸೇರಿಕೊಂಡ ಇವರು ತಮ್ಮ ೧೧ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ 'ರಾಜಾಸ್ಯಾಂಡೊ' ಅವರ ಬಳಿ ಸಂಕಲನ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಈ ನಡುವೆ ಹತ್ತಾರು ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನೂ ಬರೆದರು. ಗಂಗೆ-ಗೌರಿ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಾರದನ ಪಾತ್ರ ಅಭಿನಯಿಸಿ ಜನರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ವೃತ್ತಿ ರಂಗಭೂಮಿಯ 'ಲಕ್ಷಿ ಸಾನಿ ಕಂಪೆನಿ'ಯ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕಾಳಿದಾಸ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಭೋಜರಾಜನ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.ಎರಡೂವರೆ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಾಟಕ ಕಂಪೆನಿಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿದು ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಮಾಡಿದರು. ಅಪಾರ ಜ್ಞಾಪಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ==ನಾಟಕಗಳ ರಚನೆ== #ಸ್ವರ್ಣ ಸೀತಾ, #ಪ್ರತಿಕಾರ, #ಪ್ರಚಂಡ ರಾವಣ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳು. ಪ್ರಚಂಡ ರಾವಣ ನಾಟಕ ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿರುಗಾಳಿ ಎಬ್ಬಿಸಿತು. ==ಚಿತ್ರರಂಗ== ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಶಂಕರ್ ಸಿಂಗ್]] ಅವರ [[ಕೃಷ್ಣಲೀಲಾ]] ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಪ್ರಭಾಕರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ [[ಭಾಗ್ಯೋದಯ]] ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಕಥೆ-ಚಿತ್ರಕಥೆ-ಸಂಭಾಷಣೆ-ಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿತ್ರಸಾಹಿತಿಯಾದರು. [[ಬಿ.ಆರ್.ಪಂತುಲು]] ಅವರ [[ಪದ್ಮಿನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್]] ಸಂಸ್ಥೆಯ ಖಾಯಂ ಬರಹಗಾರರಾಗಿ [[ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ]] ಚಿತ್ರದವರೆಗೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಹಲವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಾರಣೀಭೂತರಾದರು. [[ಭಲೇ ಭಟ್ಟ]], [[ಸುಭದ್ರಾ ಕಲ್ಯಾಣ]] ಎಂಬ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. [[೧೯೬೩]]ರಲ್ಲಿ ತಾವೇ [[ಸತಿಶಕ್ತಿ]],ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ದೇವಿಫಿಲಂಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಕಾರಣಾಂತರಗಳಿಂದ ಕೊನೆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆಗೆಯಿತು. ಇದನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೂ ತೊಡಗಿದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅಂದಿನ ಖ್ಯಾತ ನಟಿ [[ಸಾಹುಕಾರ್ ಜಾನಕಿ]] ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ರಾಜಕುಮಾರ್]] ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಖಳನಾಯಕನ ಎರಡೂ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಯಶಸ್ಸನ್ನುಹೊಂದಿದ್ದರು. [[ರಾಜಕುಮಾರ್]] ಅವರ ಮಾಂತ್ರಿಕನ ಮೇಕಪ್, ಶ್ಯಾಮಲಾದಂಡಕವನ್ನು ಒಂದು ತಂತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಕ್ರಮ, ಹಾಗೂ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳು ಚಿತ್ರದ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ಹೀಗಿದ್ದೂ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತೆ ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣದತ್ತ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಲಿಲ್ಲ. ==ಚಿತ್ರಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳು== ಪ್ರಭಾಕರ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ನೂತನ ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ನಿದರ್ಶನಗಳು: * ಜಲಲ ಜಲಲ ಜಲಧಾರೆ( ವಾಲ್ಮೀಕಿ)- ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯುಳ್ಳ ಗೀತೆ * ಒಲವಿನ ಯಮುನಾ ನದಿ ಹರಿದಿದೆ ರಾಧಾಮಾಧವರು ಅವರ ಅಮರ ಪ್ರೇಮಿಗಳು * ಮನವೆಲ್ಲ ಮೈಮರೆವ ಬೃಂದಾವನ ಅವರ ಗೀತ ಪರಂಪರೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬು * ಚಿತ್ರದಿ ಚಿತ್ರವ ಬರೆದವಳು * ಸತಿಪತಿಗೊಲಿದ ರತಿಪತಿಗಾನ * ಗಾಂಧಾರ ಭಾಷೆಯ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಂಚರ ಹಾಗೆಯೇ, ಒಲವು ಪದದ ಹೇರಳ ಬಳಕೆ ಇವರ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೆಳಗಿನ ಕೆಲವು ಗೀತೆಗಳು: * ಒಲವಿನಾ ಪ್ರಿಯಲತೆ ಅವಳದೇ ಚಿಂತೆ * ಒಲವೇ ನಮ್ಮ ಒಲಿದಂತೆ * ಒಲವಿನ ಸವಿಯ ಸವಿಯುವ ಶುಭದಿನ * ಒಲವಿನ ಪೂಜೆಗೆ ಒಲವೇ ಮಂದಾರ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು ೩೮೦ [[ಕನ್ನಡ]] ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ನಿಧನ== ಪ್ರಭಾಕರ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು [[೧೯೮೯]]ರಲ್ಲಿ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದರು. ==ಆಕರಗಳು== * [http://vijaykarnatakaepaper.com/login.php ಮಾಹಿತಿ ನೆರವು - ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನ,ಲೇಖಕರು :ಎನ್.ಎಸ್.ಶ್ರೀಧರ ಮೂರ್ತಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070222164822/http://vijaykarnatakaepaper.com/login.php |date=2007-02-22 }} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * 'ಸಿನಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರತಿಭೆ-ಕಣಗಾಲ್ ಪ್ರಭಾಕರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ'-ಎನ್. ಜಗನ್ನಾಥ ಪ್ರಕಾಶ್,ಮಯೂರ,'ರಂಗ ವಿಹಂಗಮ,' ಏಪ್ರಿಲ್,೨೦೧೬, ಪುಟ,೧೩೦ {{ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಸಾಹಿತಿಗಳು}} {{ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ: ಚಿತ್ರಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ: ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು]] {{ಜನನನಿಧನ|೧೯೨೯|೧೯೮೯}} 0vtjvcwlc95fryz0xnwm9v5e8miycoq ಕುಮಾರ ವಾಲ್ಮೀಕಿ 0 9939 1374935 1342663 2026-06-10T11:43:53Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374935 wikitext text/x-wiki ೧೫ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ ಕುಮಾರ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯು [[ವಿಜಯಪುರ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ತೊರವಿ|ತೊರವೆ]] ಗ್ರಾಮದವನು. ಅಲ್ಲಿನ ದೇವರಾದ ನರಸಿಂಹನ ಅಂಕಿತದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಈತ ಬರೆದ “ತೊರವೆ ರಾಮಾಯಣ”ವು ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ನಡುಗನ್ನಡ ಕಾವ್ಯವಾಗಿದೆ. '''ಕವಿರಾಜಹಂಸ'''<ref>https://spardhachetan.blogspot.com/2017/11/blog-post_59.html</ref> ಈತನ ಬಿರುದು. ಕುಮಾರ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರು: ನರಹರಿ. ==ಕಾಲ== ಕ್ರಿ.ಶ.ಸು. ೧೫೦೦. ==ಕೃತಿ== ತೊರವೆ ರಾಮಾಯಣ, ಐರಾವಣನಕಾಳಗ. ==ಸ್ಥಳ== [[ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಿಜಯಪುರ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ತೊರವಿ|ತೊರವೆ]] ಗ್ರಾಮ. ಅಲ್ಲಿನ ದೇವರಾದ ನರಸಿಂಹನ ಅಂಕಿತದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ==ಬಿರುದು== ಕವಿರಾಜ ಹಂಸ ==ತೊರವೆ ರಾಮಾಯಣ== ಈತ ಬರೆದ ತೊರವೆ ರಾಮಾಯಣವು ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ನಡುಗನ್ನಡ ಕಾವ್ಯವಾಗಿದೆ. [[ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ|ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನಂತೆ]] ಈತ ಸಹ [[ಭಾಮಿನೀ ಷಟ್ಪದಿ|ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲಿ]] ರಚಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳ ಬೃಹತ್ಕಾವ್ಯ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ== ವಾಲ್ಮೀಕಿ [[ರಾಮಾಯಣ|ರಾಮಾಯಣದ]] ಕಥೆಯನ್ನು ಅಂದಗೆಡದಂತೆ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಕೀರ್ತಿ ತೊರವೆಯ ನರಹರಿಗೆ ಅರ್ಥಾತ್ ಕುಮಾರವಾಲ್ಮೀಕಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು. ನಿರೂಪಣೆ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾರಣಪ್ಪನ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು ನರಹರಿ. ರಾಮಾವತಾರದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರಿ ರಾಮಭಕ್ತಿಯ ತರಂಗಿಣಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಕರನ್ನು ಮೀಯಿಸುವುದೇ ಅವನ ಪರಮ ಗುರಿ. ನಾರಣಪ್ಪನ ಭಾಷಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾಗಲೀ ರೂಪಕ ವೈಭವವಾಗಲೀ ಕಲ್ಪನೋಜ್ವಲತೆಯಾಗಲೀ ಅವನಿಗಿಲ್ಲ. ಜನಮನಸ್ಸಿಗೆ ತಾಕುವಂತೆ ಸರಳವಾಗಿ ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಕಥೆ ಹೇಳುವುದೇ ಅವನ ಉದ್ದೇಶ. ರಾಮವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ತನ್ನನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡದ್ದರಿಂದ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ತಲೆದೋರುವ ರಾಮಚಾರಿತ್ರ್ಯದ ಕೆಲವು ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಮ ದೇವರಾದುದರಿಂದ ಆತನ ಕಾರ್ಯಗಳೆಲ್ಲ ದೋಷರಹಿತವೆಂದೇ ಅವನ ಭಾವನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬುದ್ದಿಜನ್ಯವಾದ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಎಡೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಮೂಲಕಥೆಯನ್ನು ಅಗತ್ಯವಾದೆಡೆ ಹಿಗ್ಗಿಸಿ, ಅನಗತ್ಯವಾದೆಡೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವಿಯ ಸಲ್ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಆದರೆ ಕುಮಾರವಾಲ್ಮೀಕಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ಕಥಾಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವೂ ರೋಚಕವೂ ಆದ ಎಡೆಗಳಲ್ಲೇ ಕುಗ್ಗಿಸಿ, ಅನಗತ್ಯವೂ ಅನಾಕರ್ಷಕವೂ ಆದೆಡೆಗಳಲ್ಲೆ ಹಿಗ್ಗಿಸಿ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಬೊಜ್ಜು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಾಲ್ಮೀಕಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಲಕಾಂಡ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕದು. ಆದರೆ ನರಹರಿ ಅದನ್ನು ಸುಮಾರು ಎರಡರಷ್ಟು ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಉಬ್ಬಿಸಿ ನೀರಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಕಾರಿಯೂ ಮಾನವೀಯತೆಯ ಅಂತರಾಳದ ಪ್ರಬಲ ಅನಿಸಿಕೆಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಜ್ವಲಂತ ಸಮರ್ಥ ಚಿತ್ರಣವಿರುವ ಅಯೋಧ್ಯಾ ಕಾಂಡವನ್ನು ಅನುಚಿತವಾಗಿ ಹ್ರಸ್ವಗೊಳಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಯುದ್ಧಕಾಂಡವಂತೂ ಸಹನಾತೀತವಾಗಿ ಅಕ್ಷಮ್ಯವಾಗಿ ಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ, ನಿಸ್ಸಾರವಾಗಿದೆ. ಸಂವಾದಗಳ ಮೂಲಕ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಗೊಳ್ಳುವ ಜೀವನ ಸಂಘರ್ಷ ಇಲ್ಲಿ ತೀರಾ ಸಪ್ಪೆಯಾಗಿದೆ. ಇಡೀ ಕೃತಿ ರಾಮಮಹಿಮಾಮಯವಾಗಿದ್ದು, ಸರಳ ನಿರೂಪಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತೆಂಬುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಇದರ ಕೊರತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೀಗೇ ಬೆಳೆಸುತ್ತ ಹೋಗಬಹುದು.<ref>{{Cite web |url=http://www.nammakannadanaadu.com/purana/ramayana.php |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-08-28 |archive-date=2018-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181005204029/http://www.nammakannadanaadu.com/purana/ramayana.php |url-status=dead }}</ref> ತೊರವೆ ರಾಮಾಯಣದ ಗದ್ಯಾನುವಾದವನ್ನು ಕೆ.ಎಸ್.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://m.dailyhunt.in/Ebooks/kannada/kannada-kaavya-parampareya-parichaya-kumaara-vaalmiki-book-183315{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು]] 8ssw1tt2rbr3db84pxy45zqm91a9ddn ಐರ್ಲೆಂಡ್ 0 14017 1374914 1339852 2026-06-10T01:36:52Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374914 wikitext text/x-wiki {{three other uses| ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ದ್ವೀಪ|ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ಸಾರ್ವಭೌಮ ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ|ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ|the constituent part of the United Kingdom|Northern Ireland}} {{coord|53|N|07|W|type:country|display=title}} {{Infobox Islands |name = ಐರ್ಲೆಂಡ್ |image name = Ireland from space edit.jpg|thumb|upright|right |image caption = True colour image of Ireland, captured by a [[National Aeronautics and Space Administration|NASA]] [[satellite]] on 4 January 2003, with the [[Atlantic Ocean]] to the west and the [[Irish Sea]] to the east. |locator map = Ireland (island) in Europe.png |map_custom = no |native name = Éire / Ireland |native name link = Irish language |location = [[Northern Europe]] or [[Western Europe]]<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ei.html |title=The World Factbook |last1= |first1= |last2= |first2= |date=2009-11-27 |work= |publisher=Central Intelligence Agency (USA) |accessdate=2010-01-01 |archive-date=2019-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190506104239/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ei.html |url-status=dead }}</ref>|coordinates = |area = {{km2 to mi2 | 84421 |abbr=yes}}<ref name="irlgeog">{{cite web |url=http://www.gov.ie/en/essays/geography.html |title=Geography of Ireland |publisher=[[Government of Ireland]] |accessdate=2009-11-11 |last=Nolan |first=William |archive-date=2009-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091124012641/http://www.gov.ie/en/essays/geography.html |url-status=dead }}</ref> |rank = 20th |coastline = {{convert|3700|km|mi|abbr=on}} |highest mount = [[Carrauntoohil]] |elevation = {{convert|1041|m|ft|0|abbr=on}} |official_languages = [[Irish]], English |country = {{flag|Ireland}} |country largest city = [[Dublin]] |country 2 = {{flag|United Kingdom}} |country 2 admin divisions title = [[Constituent country]] |country 2 admin divisions = [[Northern Ireland]] |country 2 largest city = [[Belfast]] |population = 6,300,000 |population as of = 2009 |ethnic groups = [[Irish people|Irish]], [[Ulster Scots people|Ulster Scots]], [[Irish Travellers]] |density = 71 }} '''ಐರ್ಲೆಂಡ್ ''' ({{IPA-en|ˈaɪrlənd|pron|en-us-Ireland.ogg}}, {{IPA2|ˈaɾlənd|locally}}; {{lang-ga|[[Éire]]}}, {{IPA-ga|ˈeːɾʲə|pron|Eire.ogg}}; [[ಅಲ್ ಸ್ಟರ್ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್]] ಏರ್ಲಾನ್ ಯುರೋಪನಲ್ಲಿರುವ ಮೂರನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪವೆನಿಸಿದೆ.ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ವಿಶಾಲ ದ್ವೀಪವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಯುರೋಪ್ ಖಂಡ|ಯುರೋಪ್ ಖಂಡದ]] ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ತನ್ನ ಸುತ್ತಲೂ ನೂರಾರು ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು [[ಪುಟ್ಟ ದ್ವೀಪ|ಪುಟ್ಟ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು]] ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಐರಿಶ್ ಸಮುದ್ರ|ಐರಿಶ್ ಸಮುದ್ರದಿಂದ]] ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡ [[ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್]] ದ್ವೀಪವಿದೆ. ಒಂದು [[ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜ್ಯ|ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜ್ಯವೆನಿಸಿರುವ]] '''ಐರ್ಲೆಂಡ್''' ಹೆಸರಿನ ಇದು ಇಡೀ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶದ ಆರನೆಯ ಐದು ಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶ ಆಕ್ರಮಿಸಿದೆ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗಡಮ್]] ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು,ಇನ್ನುಳಿದ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗವು ಬೃಹತ ದ್ವೀಪಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಆರು ದಶಲಕ್ಷಗಳೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="NI's Population Passes 1.75m Mark">{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/northern_ireland/7775349.stm |date=2000-12-10 |title=NI's Population Passes 1.75m Mark |publisher=BBC News |accessdate=2009-08-30}}</ref><ref name="Breakingnews.ie">{{cite web |url=http://www.breakingnews.ie/ireland/mhcwkfmhsnkf/rss2/ |date=2007-07-31 |title=Migration Pushes Population in the North up to 1.75 million |publisher=Breakingnews.ie |accessdate=2008-10-23 |archive-date=2008-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080312180741/http://www.breakingnews.ie/ireland/mhcwkfmhsnkf/rss2/ |url-status=dead }}</ref> ಸುಮಾರು ೪.೫ ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರೆ ಇನ್ನುಳಿದ ೧.೭೫ ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು <ref name="NI's Population Passes 1.75m Mark"/><ref name="Breakingnews.ie"/><ref>{{cite web |author=[[Central Statistics Office (Ireland)|Central Statistics Office]]|url=http://www.cso.ie/releasespublications/documents/population/current/popmig.pdf |date=2009-09-22 |title=Population and Migration Estimates April 2009 |work=|publisher=[[Government of Ireland]] |accessdate=2009-12-18}}</ref> ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಈ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಏರಿಕೆ ಎಂದೇ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಯಾಕೆಂದರೆ ೧೯೬೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೪.೨ ದಶಲಕ್ಷದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿತ್ತು. ಹೇಗೆ ಆದರೂ ಈಗಿನ ಜನವಸತಿ ಕೂಡಾ ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿನ [[ಪೂರ್ವದ ಭೀಕರ ಬರಗಾಲ|ಪೂರ್ವದ ಭೀಕರ ಬರಗಾಲದ]] ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ೮ ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟಿದ್ದ ಜನನಿಬಿಡತೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೆಚ್ಚಳ ಎಂದೇ <ref>{{cite web|url= http://memory.loc.gov/learn//features/immig/irish2.html|title= Irish-Catholic Immigration to America|date= 2007-05-07|work= Immigration…|publisher= Library of Congress|accessdate=2010-01-01}}</ref> ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಜನವಸತಿಗೆ ೮೦೦೦BC ಅಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಇತಿಹಾಸಾವಿದೆ.ಅಲ್ಲಿ [[ಸೆಲ್ಟಿಕ್]] ಅಂದರೆ ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮೂಲದ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ ಜನಾಂಗ ವಾಸವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದೇ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ೨೦೦BC ಅವಧಿಗೆ ಈ ಜನಾಂಗದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ [[ವಿಕಿಂಗ್ಸ್]] (ಸ್ಕ್ಯಾಂಡೇನಿಯನ್ ಜನಾಂಗ ಇವರು ಯುರೋಪ್ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದರು) ಮತ್ತು [[ನಾರ್ಮನ್ಸ್]] ಜನಾಂಗದವರು ಮಧ್ಯಯುಗೀನದ [[1600s ರ ದಶಕದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೀಷರ]] ಪ್ರಾಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದರು. ಬಹು ಸಂಖ್ಯಾತ [[ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್]] ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ [[ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್]] ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ರ ಆಡಳಿತ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ರನ್ನು ಹೆಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿತು.[[ಅಲ್ ಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್]] (ಐರ್ಲೆಡಿನ ವಿಭಜಿತ ದ್ವೀಪ ಭಾಗ)ನಲ್ಲಿನ ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್ ಗಳ ಒಡೆತನದಿಂದಾಗಿ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ರು ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಐರ್ಲೆಂಡ್ ೧೮೦೧ರಲ್ಲಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗಡಮ್ ಆಫ್ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್]] ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮಧ್ಯಭಾಗದ ೧೮೦೦ರ ಸುಮಾರಿಗೆಸಂಭವಿಸಿದ ಒಂದು [[ಭೀಕರ ಬರಗಾಲ|ಭೀಕರ ಬರಗಾಲವು]] ದೊಡ್ದ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾವು-ನೋವು ಮತ್ತು ವಲಸೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. [[ಐರಿಶ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಮರ]] ೧೯೨೧ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡ ನಂತರ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ]] [[ಆಂಗ್ಲೊ-ಐರಿಶ್ ಶಾಂತಿ]] ಒಪ್ಪಂದವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ [[ಐರಿಶ್ ಮುಕ್ತ ರಾಜ್ಯ]] ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು. ಇದು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ [[ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಂತರಿಕ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಡಳಿತ]] ರಾಜ್ಯವೆನಿಸಿದ್ದರೂ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರಾಜ ಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಆಧೀನವಾಗಿತ್ತು. ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ೩೨[[ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ಪುಟ್ಟ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ|ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ಪುಟ್ಟ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿನ]] ಆರು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಇದು [[1921ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತ]] ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದದ ತತ್ ಕ್ಷಣವೇ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿ ಯುನೈಟೆದ್ ಕಿಂಗಡಮ್ ನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಫಲವಾಯಿತು ಇಸವಿ ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂವಿಧಾನವೊಂದು ಐರಿಶ್ ಮುಕ್ತ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ ಸಂಪೂರ್ಣ [[ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯ ಐರ್ಲೆಂಡಾಗಿ]] ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.ನಂತರ [[ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ಥ್]] ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು [[1949 ರಲ್ಲಿ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿ]] ''ಐರ್ಲೆಂಡ್'' ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇಸವಿ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಎರಡೂ ಭಾಗಗಳು [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಮುನಿಟಿ|ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಮುನಿಟಿಗೆ]] ಸೇರಿದವು [[ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ನ ಸಂಘರ್ಷ|ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ನ ಸಂಘರ್ಷದ]] ೧೯೬೦ರ ಘಟನೆಗಳು ಸುಮಾರು ೧೯೯೦ರ ತನಕ ಅಶಾಂತಿಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಿದವು.ಆದರೆ ೧೯೯೮ರ [[ರಾಜಕೀಯ ಒಪ್ಪಂದ|ರಾಜಕೀಯ ಒಪ್ಪಂದದ]] ನಂತರ ಇವು ತಹಬದಿಗೆ ಬಂದವು. ''ಐರ್ಲೆಂಡ್ '' ಎಂಬ ಹೆಸರು (ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲಿ [[ಐರಿಶ್]] ''ಈರೆ'' ) [[ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ದೇವತೆ]] ''[[ಈರೆ]] '' ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ.ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಜರ್ಮನಿ]] ಶಬ್ದ'' ಭೂಪ್ರದೇಶ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ == ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ == === ರಾಜಕೀಯ ಭೌಗೋಳಿಕತೆ === {{Counties of Ireland imagemap|thumb=yes|position=right|upright=1.5|caption=A map of the 32 traditional counties of Ireland, showing the 26 counties of the Republic of Ireland (dark green) and the 6 counties of Northern Ireland (light green). {{hide in print|Each of the counties on the map are a clickable link to the article on that county.}}}} ಐರ್ಲೆಂದ್ ಎರಡು ತನ್ನದೇ ಆದ ರಾಜಕೀಯ ವಿಂಗಡಿತ ಭೂಭಾಗಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ: * ಒಂದು [[ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಗಣರಾಜ್ಯ]] [[ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ]] ಆರರಲ್ಲಿ ಐದು ದ್ವೀಪ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ [[ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜ್ಯ]] ''ಐರ್ಲೆಂಡ್ '' ಎಂದು ಇದನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ [[ರಾಜಧಾನಿ]] [[ಡಬ್ಲಿನ್]] * [[ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗಡಮ್ ಒಂದು ಭಾಗ ಅಂದರೆ ಉಳಿದ ಆರನೆಯ ಭಾಗ ಇದರ ರಾಜಧಾನಿ [[ಬೆಲ್ ಫಾಸ್ಟ್]] ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್ [[ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಾಂತ|ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಾಂತಗಳಾಗಿ]] ಉಪವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.[[ಕೊನಾಕ್ಟ್]] (ಪಶ್ಚಿಮ),[[ಲೀನ್ ಸ್ಟರ(|ಲೀನ್ ಸ್ಟರ(ಪೂರ್ವ]]),[[ಮುನಸ್ಟರ್]] (ದಕ್ಷಿಣ),ಮತ್ತು [[ಅಲ್ ಸ್ಟರ್]] (ಉತ್ತರ). ಶತಮಾನ ೧೩ ಮತು ೧೭ರ ನಡುವೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಡ ಐರ್ಲೆಂಡ್ [[ಮೂವತ್ತೆರಡು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳ|ಮೂವತ್ತೆರಡು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು]] <ref>{{cite book | last =Crawford | first =John | title =Anglicizing the Government of Ireland: The Irish Privy Council and the Expansion of Tudor Rule 1556-1578 | publisher =Irish Academic Press | year =1993|isbn=0716524988 }}</ref> ಹೊಂದಿದೆ. ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಗಣರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ.ಅದರಲ್ಲಿ [[ಆರು ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಅಲ್ ಸ್ಟರ್ ನ ಒಂಭತ್ತು ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡನ್ನು ರಚಿಸಿದರೆ ಉಳಿದವು ಅಲ್ ಸ್ಟರ್ ನ ಲ್ಲಿವೆ.(ಒಟ್ಟು ಒಂಭತ್ತು ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ) ಆದರೆ"ಅಲ್ ಸ್ಟರ್ "ನ್ನು ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಸಮಾನರ್ಥಕವಾಗಿ ಬಳುಸುತ್ತಾರೆ.ಇಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ ಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಸಮಾನವೂ ಇಲ್ಲ ಅಥವಾ ಸಹವರ್ತಿ-ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿಲ್ಲ. ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳಾಗಿರುವ [[ಡಬ್ಲಿನ]],[[ಕ್ವಾರ್ಕ]],[[ಲಿಮರಿಕ]],[[ಗಾಲ್ವೆ]],[[ವಾಟರ್ ಫೊರ್ಡ್]] ಮತ್ತು [[ಟಿಪ್ಪರರಿ]] ಇವು ಸಣ್ಣ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು ಹೋಗಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಇವೆಲ್ಲ ಸದ್ಯ [[ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ|ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ]] ಒಳಪಟ್ಟ ಅಧಿಕೃತ ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹಗಳಾಗಿವೆ. ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರೀ ಆಡಳಿತ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕ ವಾಡಿಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಲೀಗ್ ಕ್ರೀಡಾ ಕೂಟಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ,ಸಮಾರಂಭ ಅಥವಾ ಸಡಗರಗಳ ಆಚರಣೆ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ <ref>{{cite web|url= http://www.discovernorthernireland.com/destinationNI/byCounty.aspx|title= NI by County|date= |work= Discover Northern Ireland|publisher= Northern Ireland Tourist Board|accessdate= 2010-01-01|archive-date= 2009-12-26|archive-url= https://web.archive.org/web/20091226125807/http://www.discovernorthernireland.com/destinationNI/byCounty.aspx|url-status= dead}}</ref> ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. {| class="wikitable sortable sortable" |- ! ಪ್ರಾಂತ ! ಜನಸಂಖ್ಯೆ<ref>{{cite web|url= http://www.cso.ie/statistics/popofeachprovcountycity2006.htm|title= Population of Each Province, County and City, 2006|date=|work=Principal Statistics|author=[[Central Statistics Office (Ireland)|Central Statistics Office]]|publisher=[[Government of Ireland]]|accessdate=2008-10-23}}</ref> ! ಪ್ರದೇಶ (ಕಿ.ಮೀ) ! ಪ್ರದೇಶ (ಚದರು ಕಿ.ಮೀ) ! ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರ |- | align="left"| [[ಕೊನಾಕ್ಟ್]] | ೫೦೪,೧೨೧ | ೧೭,೭೧೩ | ೬,೮೩೯ | [[ಗಾಲ್ವೆ]] |- | align="left"|[[ಲೀನ್ ಸ್ಟರ್]] | ೨,೨೯೫,೧೨೩ | ೧೯,೭೭೪ | ೭,೬೩೫ | [[ಡಬ್ಲಿನ್]] |- | align="left"| [[ಮುನ್ ಸ್ಟರ್]] | ೧,೧೭೩,೩೪೦ | ೨೪,೬೦೮ | ೯,೫೦೧ | [[ಕ್ವಾರ್ಕ್]] |- | align="left"| [[ಅಲ್ ಸ್ಟರ್]] | ೧,೯೯೩,೯೧೮ | ೨೪,೪೮೧ | ೯,೪೫೨ | [[ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌]] |} ==== ಎಲ್ಲಾ ದ್ವೀಪ ಸ^ಸ್ಥೆಗಳು ==== [[ರಾಜಕೀಯ ವಿಭಜನೆ]] ಇದ್ದರೂ ಸಹ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ನಡುಗಡ್ದೆ ಪ್ರದೇಶಗಳು [[ಹೆದ್ದಾರಿ]] ಮತ್ತು [[ರೈಲ್ವೆ]] ಸೌಲಭ್ಯ,ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ನೀರು ಸರಬರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು,[[ರೇಡಿಯೋ]] ಮತ್ತು [[ಟೆಲೆವಿಜನ್ ಪ್ರಸಾರ]] ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಹಾಗು ದೂರವಾಣಿ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ ನೆಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಪಡೆದಿವೆ. [[Satellite communications]] and the [[Internet]] serve all parts of Ireland and interconnect them with each other, as well as with the rest of the world. ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಒಂದು ಏಕೈಕ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಹ ಅದು ಏಕ ಸ್ವಾಮ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಕೆಲವು ಅಪವಾದಗಳೆಂಬಂತೆ ಈ ದ್ವೀಪ ಏಕೈಕ ಪರ್ಮಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಧಾರ್ಮಿಕ]] ಕ್ಸೇತ್ರದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು,ಹಲವು ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಕರೆನ್ಸಿ ಬಳಸಿದರೂ ಸಮಗ್ರತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ರೀಡೆಗಳಾದ [[ಗೇಲಿಕ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳು]],[[ರಗ್ ಬೈ]],[[ಗಾಲ್ಫ]],[[ಟೆನ್ನಿಸ]],[[ಬಾಕ್ಸಿಂಗ]],[[ಕ್ರಿಕೆಟ]],ಮತ್ತು [[ಫೀಲ್ದ್ ಹಾಕ್ಕಿ]] ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಘಟಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಖಿಲ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆ ಸಂಘಟಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.ಸದ್ಯ [[ಗ್ರಾಂಡ್ ಆರೇಂಜ್ ಲಾಜ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ಅಂದರೆ ಐರ್ಲೆಂಡಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯ ಒದಗಿಸುವ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರದ ನೀತಿ-ನಿಯಮಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು [[ಟ್ರೇಡ್ ಯುನಿಯನ್]] ಗಳು ಸಹ ಸಮಗ್ರ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹದ ತಳಹದಿ ಮೇಲೆ ಜೊತೆಗೆ ಡಬ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿರುವ [[ಐರಿಶ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] ಆಫ್ ಟ್ರೇಡ್ ಯುನಿಯನ್ ನ ಸಹಯೋಗವನ್ನೂ ಹೊಂದಿವೆ.ಉಳಿದವು ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿರುವವುಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗಡಮ್ ನಲ್ಲಿರುವ [[ಟ್ರೇಡ್ಸ್ ಯುನಿಯನ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಧೀನ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಎರಡೂ ಕಡೆಗಳ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟು ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಎರಡೂ ಕಡೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿವೆ.ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಉತ್ತರೈರ್ಲೆಂಡಿನ [[ಯುನಿಯನ್ ಆಫ್ ಸ್ಟುಡೆಂಟ್ಸ್ ಇನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]](USI) ಜಂಟಿಯಾಗಿ [[ನ್ಯಾಶನಲ್ ಯುನಿಯನ್ ಆಫ್ ಸ್ಟುಡೆಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗಡಮ್]](NUS),ಇದು [[NUS-USI|NUS-USIಯೊಂದಿಗೆ]] ಸೇರಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.ಮಾರ್ಚ್ ೧೭ [[ಸೇಂಟ್ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್]] ದಿನಾಚರಣೆಯು ರಾಜ್ಯಾಂದ್ಯಂತೆ ಐರಿಶ್ ರಜಾದಿನವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅಪವಾದಕ್ಕೆ [[ಅಸೋಶಿಯೇಶನ್ ಫೂಟ್ ಬಾಲ್]] ಸಂಸ್ಥೆ ಇದರಲ್ಲಿದೆ. ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದಿಂದಾಗಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಸಮಗ್ರ ದ್ವೀಪದ [[ಐರಿಶ್ ಫೂಟ್ ಬಾಲ್ ಅಸೋಶಿಯೇಶನ್]] ಯ ಡಬ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ ಫೆಸ್ಟ್ ನ ಫೂಟ್ ಬಾಲ್ ಅಸೋಶಿಯೇಶನ್ನಿನಲ್ಲಿ ವಿವಾದ ಉಂಟಾಗಿ ಅವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆಮುಂದಾದವು.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ [[ಫೂಟ್ ಬಾಲ್ ಅಸೋಶಿಸಿಯೇಶನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ಐರಿಶ್ ಮುಕ್ತ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು.ಆದರೂ ೧೯೫೦ರ ವರೆಗೆ "ಐರ್ಲೆಂಡ" ಹೆಸರಿನ ಮೇಲೆಯೇ ತಂಡಗಳು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು..ಒಂದು ಸಮಗ್ರ-ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಕ್ಲಬ್ ಕಾಂಪಿಟಿಶನ,[[ಸೆಟಾಂಟಾ ಕಪ್]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ರಚನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. [[ಬೆಲ್ ಫಾಸ್ಟ್ ನ ಒಪ್ಪಂದ|ಬೆಲ್ ಫಾಸ್ಟ್ ನ ಒಪ್ಪಂದದ]] ಸ್ಟ್ರೆಂಡ್ ೨ ಸಮಗ್ರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಸಹಕಾರವನ್ನು ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ [[ವಾಯವ್ಯ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಪರಿಷತ್]] ವೊಂದನ್ನು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ತಂದು ಅಲ್ಲಿ ಐರಿಶ್ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ|ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಯು]] ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪರ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ವೇದಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.ಸುಮಾರು ಹನ್ನೆರೆಡು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ "ಸಹಕಾರದ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು"ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.ಅಂದರೆ ಕೃಷಿ,ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆಯಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಲಾಯಿತು. ಇಂತಹ ಆರು ಸೂತ್ರಗಳಿಗೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ತಂಡವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಉತ್ತೇಜನಾ ಮಂಡಳಿ ಇಲ್ಲಿ ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದ ಕೆಲಸ ಮಾದುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕೂಡ [[ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ತಳಹದಿ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯಭಾರ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಾದ [[ಸಿನ್ ಫೇಯಿನ್]],[[ಐರಿಶ್ ಗ್ರೀನ್ ಪಾರ್ಟಿ]],ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ [[ಫೇಯಿನ್ನಾ ಫಾಯೇಲ್]] ಗಳು ಸಮಗ್ರ ದ್ವೀಪದ ತಳಹದಿ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಮೊದಲ ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳು ಮಾತ್ರ ಇದುವರೆಗೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಫರ್ಧಿಸಿ ಶಾಸಕತ್ವದ ಸೀಟುಗಳನ್ನುಗಳಿಸಿವೆ. ಬಹುತೇಕ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರ-ಐರ್ಲೆಂಡ್ ತಳಹದಿ ಮೇಲೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಎರಡೂ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯುನಿಯನ್]] ನ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಭಾಜನವಾಗಿವೆ. "ಸಮಗ್ರ-ದ್ವೀಪದ ಆರ್ಥಿಕತೆ"ಯನ್ನು ರಚಿಸುವಂತೆ ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಲಯ ಮತ್ತು ಸೂತ್ರ-ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರಿಂದ ಒತ್ತಾಯದ ಕೂಗು ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತಿದೆ.ಇದರಿಂದ [[ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಶ್ರೇಣಿ|ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಶ್ರೇಣಿಕರಿಸಿ]] ಎರಡೂ ಆಡಳಿತ ಕ್ಷೇತ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪೈಪೋಟಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲ <ref>{{cite web|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081028204341/http://www.forfas.ie/ncc/reports/ncc_ndp_submission/ncc061114_ndp_submission_dept_finance_webopt.pdf|archivedate=2008-10-28|url=http://www.forfas.ie/ncc/reports/ncc_ndp_submission/ncc061114_ndp_submission_dept_finance_webopt.pdf|date=2006|title=National Competitiveness Council Submission on the National Development Plan 2007-2013|publisher=National Competitiveness Council|accessdate=2008-11-07|url-status=dead}}</ref> ನೀಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಗುರಿ ತಲುಪುವ ಆರಂಭಿಕಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ [[ರಾಷ್ಟ್ರವಾದಿ]] ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ [[ಐರಿಶ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ]] ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲ <ref>{{cite web|url=http://www.niassembly.gov.uk/io/agreement.htm|date=1998-04-10|title=Agreement Reached in the Multi-party Negotiations|publisher=[[Northern Ireland Assembly]]|accessdate=2008-10-26|archive-date=2008-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20080820090331/http://www.niassembly.gov.uk/io/agreement.htm|url-status=dead}}</ref> ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಒಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಲಯದ ಮಹತ್ವದ [[ವಿದ್ಯುತ್]] ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ದ್ವೀಪವು ದೊಡ್ದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ-ದ್ವೀಪದ ತಳಹದಿ ಮೇಲೆ(ಗ್ಯಾಸ) [[ಅನಿಲಕ್ಕಾಗಿ]] ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕುರಿತಂತೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಣಿಯಾಗುವ {1){2/}/}ಯೋಜನೆಗಳಿವೆ. === ನಗರಗಳು === [[ಡಬ್ಲಿನ್]] ನಂತರ [[ಗ್ರೇಟರ್ ಡಬ್ಲಿನ್ ಏರಿಯಾ]] ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ಅತ್ಯಧಿಕ ಅಂದರೆ ೧.೭ ದಶಲಕ್ಷ,ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ದೊಡ್ದ ನಗರಗಳೆಂದರೆ: * [[ಬೆಲ್ ಫಾಸ್ಟ್]] ೭೦೦,೦೦೦ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇದು ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟಿನ್ ಪ್ರದೇಶ * [[ಕಾರ್ಕ]]-೩೮೦,೦೦೦ [[ಗ್ರೇಟರ ಕಾರ್ಕ|ಗ್ರೇಟರ ಕಾರ್ಕನಲ್ಲಿ]] * [[ಡೆರ್ರಿ]]-೧೧೦,೦೦೦ [[ಡೆರ್ರಿ ನಗರ ಪ್ರದೇಶ]] * [[ಲಿಮಿರಿಕ]]-೯೩,೩೨೧ ಉಪನಗರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ * [[ಗಾಲ್ವೆ]]-೭೧೯೮೩ * [[ಲಿಸ್ ಬರ್ನ]]-೭೧,೪೬೫ * [[ವಾಟರ್ ಫೋರ್ಡ]]-೪೯,೨೪೦ ಉಪನಗರವನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ * [[ನೇವ್ರಿ]]-೨೭,೪೩೩ * [[ಕಿಲ್ಕೆನಿ]]-೨೩,೯೬೭ ಉಪನಗರವನ್ನೊಳಗೊಂಡು * [[ಅರ್ಮಘ]]-೧೪,೫೯೦ ಹಲವು,ವಿಭಿನ್ನ ಐರಿಶ್ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಇವುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಅವುಗಳಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ [[ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ]] ಕೊರತೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿವೆ. === ಆಸಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಳಗಳು === ಈ ದ್ವೀಪದ ಮೇಲೆ ಮೂರು [[ವಿಶ್ವ ಪರಾಂಪರೆ|ವಿಶ್ವ ಪರಾಂಪರೆಯ]] ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಾಣಗಳಿವೆ.ಅವುಗಳೆಂದರೆ[[,ಬೆಂಡ್ ಆಫ್ ದಿ ಬೊಯ್ನೆ]], [[ಸ್ಕೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಮೈಕೆಲ್]] ಮತ್ತು <ref>{{cite web | title = World Heritage List | work=World Heritage| publisher = UNESCO World Heritage Centre | url = http://whc.unesco.org/en/list | accessdate = 2010-01-01 }}</ref>[[ಜೇಂಟ್ಸ್ ಕಾಜ್ ವೇ.]] ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಲು ತಾತ್ಕಾಲಿಅವಾಗಿ ಎನ್ನುವಂತೆ ಕಾಯುತ್ತಿವೆ.ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ [[ದಿ ಬರ್ರೇನ್]] ಮತ್ತು<ref>{{cite web | title = Tentative Lists | work=World Heritage | publisher = UNESCO World Heritage Centre | url = http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ | accessdate = 2010-01-01 }}</ref> [[ಮೌಂಟ್ ಸ್ಟೆವರ್ಟ]]. ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಸಂದರ್ಶಿಸಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳಗಳೆಂದರೆ,[[ಬನ್ರಾಟ್ಟಿ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ]],ದಿ [[ರಾಕ್ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಶೆಲ]],ದಿ [[ಕ್ಲಿಫ್ಸ್ ಆಫ್ ಮೊಹೆರ]][[,ಹೋಲಿ ಕ್ರಾಸ್ ಅಬ್ಬಿ]] ಮತ್ತು <ref name="facts2006">{{cite web |url=http://www.failteireland.ie/getdoc/975fbac0-cf5d-4574-946e-26700b8a4efa/Tourism-Facts-2006.aspx |title=Tourism Facts 2006 |accessdate=2008-10-22 |author= |date=2006 |format=PDF |publisher=Fáilte Ireland}}</ref>[[ಬ್ಲೇರ್ನಿ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್]] ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು,[[ಗ್ಲೆಂಡಾಲೋಘ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಲೊಮ್ಯಾಕ್ ನೊಯಿಸ]],ಇವುಗಾಳನ್ನು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಮಾರಕ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳಂತೆ]] <ref>{{cite web | title = Search By County | work = National Monuments | author = National Monuments Service | publisher = Department of Environment, Heritage and Local Government | url = http://www.archaeology.ie/en/NationalMonuments/SearchByCounty/ | accessdate = 2010-01-01 | archive-date = 2010-02-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100220110315/http://www.archaeology.ie/en/NationalMonuments/SearchByCounty/ | url-status = dead }}</ref> ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಡಬ್ಲಿನ್]] ನಗರವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವಾಸಿಗಳನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಪ್ರದೇಶ,ಮತ್ತು ಬಹುಜನಪ್ರಿಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾದ [[ಗಿನ್ನೀಸ್ ಸ್ಟೋರ್ ಹೌಸ್]] ಮತ್ತು [[ಬುಕ್ ಆಫ್ ಕೆಲ್ಸ್]] <ref name="facts2006"/><ref name="facts2006"/> ಸೇರಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಕಿಲ್ಲರ್ನಿಯ ಸರೋವರಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಡಿಂಗ್ಲೆ ನಡುಗಡ್ದೆಗಳು]] ಕೌಂಟಿ ಕೆರ್ರಿ ಮತ್ತು [[ಕೊನ್ನೆಮರಾ]] ಹಾಗು [[ಅರನ್ ದ್ವೀಪಗಳು]] {{1/}0}ಕೌಂಟಿ ಗಾಲ್ವೇನಲ್ಲಿವೆ. [[ಸ್ಟೇಟ್ಲಿ ಹೋಮ್ಸ್]] ಗಳನ್ನು 17,18 ಮತ್ತು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.[[ಪಲ್ಲಡಿಯನ್]],[[ಶಿಲಾಯುಗದ ನೂತನ ಆವಿಷ್ಕಾರ]],ಮತ್ತು [[ಗೊಥಿಕ್ ನ ನವೀನ ವಿನ್ಯಾಸ|ಗೊಥಿಕ್ ನ ನವೀನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ]] ವಸತಿ ಸಮುಚ್ಛಯಗಳು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡವು.ಅವುಗಳಲ್ಲಿ,[[ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ವಾರ್ಡ]],[[ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ಟೌನ್ ಹೌಸ್]],[[ಬಂಟ್ರಿ ಹೌಸ್]] ಇವೂ ಸಹ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ ಕೆಲವು ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಹೊಟೇಲ್ ಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಆಶ್ ಫೋರ್ಡ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ]],[[ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ಲೇಸ್ಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಡ್ರೊಮೊಲ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್]] <gallery> File:Causeway-code poet-4.jpg|Giant's Causeway, County Antrim File:Klosteranlage Skellig Michael.jpg|Skellig Michael, County Kerry File:Newgrange_ireland_750px.jpg|Brú na Bóinne, County Meath </gallery> === ಭೌತಿಕ ಭೂಗೋಲ === [[ಚಿತ್ರ:Ireland physical small.png|thumb|Physical features of Ireland.]] {{convert|84421|km2|mi2|0|abbr=on}}<ref name="irlgeog"/> ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಭೂಪ್ರದೇಶ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಕರಾವಳಿಯ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದು ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಸಮತಟ್ಟಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶ|ಸಮತಟ್ಟಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು]] ಕಾಣಬಹುದು. [[}ಕೌಂಟಿ ಕೆರ್ರಿ|}ಕೌಂಟಿ ಕೆರ್ರಿಯಲ್ಲಿರುವ]] [[ಕ್ಯಾರಂಟೋ ಹಿಲ್]] ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲೆ {1/{2/{3/}}}ಬೃಹದಾಕಾರವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book|first=Victor|last=Meally|title=Encyclopaedia of Ireland|publisher=A. Figgis|location=Dublin|year=1968}}</ref> ಲೀನಸ್ಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಬಹಳಷ್ಟು ಭೂಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗವು ಗುಡ್ದ-ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಲ್ಲುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆಯಾದರೂ,ಅಲ್ಲಿನ ದಟ್ಟ ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಕಣ್ಮನ ಸೆಳೆವ [[ಸಾಲು ಸಾಲು ಮರಗಳ ದೃಶ್ಯ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೊಬಗ|ಸಾಲು ಸಾಲು ಮರಗಳ ದೃಶ್ಯ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೊಬಗನ್ನು]] ಮೆರೆಯುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದ ಅತಿ ದೊಡ್ದ ನದಿ [[ರಿವರ್ ಶಾನ್ನೊನ್]] ವಾಯುವ್ಯದ [[ಕೌಂಟಿ ಕೇವನ್]] ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ [[ಲಿಮ್ರಿಕ್]] ನಗರದ ಮಧ್ಯಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಕ್ಕೆ {{convert|386|km|mi|0|abbr=on}}{{convert|113|km|mi}}<ref>{{cite web | title = Nature and Scenery | work = Discover Ireland | publisher = Tourism Ireland | url = http://www.discoverireland.com/gb/about-ireland/nature/ | accessdate = 2008-11-09 }}</ref> ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದ ದಟ್ಟ ಹಸಿರಿನ ವಾತಾವರಣ ಅದರ ಸೌಮ್ಯ ಹವಾಗುಣ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಮಳೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ.ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಐರ್ಲೆಂಡಿನ''ಎಮರಾಲ್ಡ್ ಐಸ್ಲೆಯ'' [[ಲಾಂಛನವಾಗಿದೆ]]. ಒಟ್ಟಾಗಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಸೌಮ್ಯ ಆದರೆ ಬದಲಾಗಬಲ್ಲ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಲ್ಲಿನ [[ಸಮುದ್ರದ ಹವಾಮಾನ]] ಕೆಲವು ಅತಿರೇಕಗಳಿಗೂ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಹವಾಗುಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದ್ವೀಪದ ವಾಡಿಕೆಯ ಪರಿಸರದ ಜೊತೆಗೆ [[ಸಂಯಮ]] ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾಗಿದೆ.ಇದೇ ತೆರನಾದ ಹವಾಗುಣ ವಿಶ್ವದ ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳ ಮೇಲಿನ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೂ <ref name="MEclimate">{{cite web | title =Climate of Ireland | work = Climate | publisher = Met Éireann | url =http://www.met.ie/climate/climate-of-ireland.asp | accessdate =2008-11-11 }}</ref> ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈಶಾನ್ಯದಿಂದ [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ|ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕದಿಂದ]] ಬೀಸುವ ಆರ್ದ್ರಗಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ದ್ವೀಪ ಇಂತಹ ವಾತಾವರಣೆಗೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ವರ್ಷವಿಡೀ ಹಿಮಪಾತವಾದರೂ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಹಗುರಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಇದು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗವು ಕೊಂಚ ತೇವದ ವಾತಾವರಣ ಹೊಂದಿರುವದರಿಂದ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಸಂತ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಆಗಾಗ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಬಿರುಗಾಳಿಯನ್ನು ತರುತ್ತವಲ್ಲದೇ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಮಳೆ,ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಿಮಪಾತ ಮತ್ತು ಆಲಿಕಲ್ಲುಗಳು ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರ ಭಾಗದ [[ಕೌಂಟಿ ಗಾಲ್ವೆ]] ಮತ್ತ್ರು ಪೂರ್ವದ [[ಕೌಂಟಿ ಮಾಯೊ]] ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಾರ್ಷಿಕ ಸಿಡಿಲು ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಗುರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಇಲ್ಲಿ ಐದರಿಂದ ಹತ್ತುದಿನಗಳ ಕಾಲ ಸಿಡಿಲು ಮಿಂಚುಗಳ <ref name="MErainfall"/> ಅಬ್ಬರವಿರುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ [[ಮುನಸ್ಟರ್]] ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಹಿಮಪಾತದ ದಾಖಲೆ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ಅಲ್ ಸ್ಟರ್]] ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಿಮಪಾತವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ತಂಪು ಹವಾಮಾನದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಳನಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ೪೦ದಿನಗಳ ವರೆಗೆ ಕೆಳಮಟ್ಟದ {{convert|0|°C|°F|disp=s}}ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರೆ ಕರಾವಳಿ [[ಹವಾಮಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳ|ಹವಾಮಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ]] ಇದು ಕೇವಲ ಹತ್ತು ದಿನಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಸಾಕಷ್ಟು ಬಾರಿ ಬಿಸಿಗಾಳಿಯ ಬಿರು ಅಲೆಗಳ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದೆ.ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ೧೯೯೫,[[2003]] ಮತ್ತು [[2006ರಲ್ಲಿ]] ಇದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇಸವಿ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣಾಂಶ{{convert|-7|°C|°F}} ಗಿಂತ ಕೆಳಕ್ಕೆ ದಾಖಲಾಗಿ,ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಶೀತದ ಅನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಅನುಭವಿಸಿತು.ಇದು ಸುಮಾರು{{convert|1/2|m|ft|2|abbr=on}}ರಷ್ಟು ಹಿಮಪಾತಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಡಬ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿ{{convert|10|cm|in|1|abbr=on}} ನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿಹಿಮದ ಮಳೆ ಕೆಲವೆಡೆ ಕಂಡು ಬಂತು. ಅತ್ಯಧಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶದ ಗಾಳಿ ([[ಕಿಲ್ಲೆನಿ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್]],ನಲ್ಲಿ[[ಕೌಂಟಿ ಕಿಲ್ಕೆನಿ]],ಜೂನ್ ೧೮೮೭)ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಎಂದರೆ{{nowrap|−19.1&nbsp;°C}} {{nowrap|(−2.4&nbsp;°F)}}([[ಮರ್ಕ್ರೀ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್]], [[ಕೌಂಟಿ ಸ್ಲಿಗೊ]], ಜನವರಿ <ref>{{cite web | title = Temperature in Ireland | work = Climate | publisher = Met Éireann | url = http://www.met.ie/climate/temperature.asp | accessdate = 2008-11-05 | archive-date = 2019-01-07 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190107003129/https://www.met.ie/climate/temperature.asp%20 | url-status = dead }}</ref> ೧೮೮೧) ಅತ್ಯಧಿಕ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣ{{convert|3964.9|mm|in|1|abbr=on}}([[ಬಲ್ಲಾಘಬೀಮಾ ಗ್ಯಾಪ್]], [[ಕೌಂಟಿ ಕೆರ್ರಿ]], ೧೯೬೦). ಅತ್ಯಂತ ಒಣ ಅಂದರೆ ಮಳೆರಹಿತ ವರ್ಷ೧೮೮೭ ಕೇವಲ{{convert|356.6|mm|in|1|abbr=on}} ಮಳೆ [[ಗ್ಲಾಸ್ನ್ವಿನ್ ನಲ್ಲಿ]].ದಾಖಲಾಗಿದೆ.ಅದೇ ಲಿಮ್ರಿಕ್ ನಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ಮತ್ತು ಮೇ೧೯೩೮ರಲ್ಲಿ ೩೮ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಳೆ ರಹಿತ ಬರಗಾಲದ ಸ್ಥಿತಿ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ ದಾಖಲೆಯೇ <ref name="MErainfall">{{cite web | title = Rainfall | work= Climate|publisher = Met Éireann | url = http://www.met.ie/climate/rainfall.asp | accessdate = 2008-11-05}}</ref> ಇಲ್ಲ. === ಭೂಗರ್ಭಶಾಸ್ತ್ರ === [[ಚಿತ್ರ:Carrantuohill.jpg|thumb|left|ಕ್ಯಾರನ್ಟೂಲ,ಮ್ಯಾಕ್ ಗಿಲ್ಲಿಕುಡ್ದಿಯ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡಬೆಟ್ಟ.]] ದ್ವೀಪವು ವಿವಿಧ ಮಾದರಿಯ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯ|ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ದೂರದ ಕೌಂಟಿ ಗಾಲ್ವೆಸುತ್ತಮುತ್ತ ಮತ್ತು[[ಕೌಂಟಿ ಡೊನೆಗಲ್]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಯ ರೂಪಾಂತರಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.[[ಕ್ಯಾಲೆದೊನೈಡ್]] ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶ [[ಸ್ಕಾಟಿಸ್ ಹೈಲೆಂಡ್]] ಗೆ ಸಮರೂಪದ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಅಲ್ ಸ್ಟರ್ ನ ಆಗ್ನೆಯ ಮತ್ತು ವಾಯವ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತಾರದಂತೆ [[ಲಾಂಗ್ ಫೋರ್ಡ್]] ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ [[ನವನ್]] ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ಆರ್ಡೊವಿಸಿಯನ್ ಮತ್ತುಸಿಲುರಿಯನ್ ಬಂಡೆಗಳು ಸುಮಾರು ೪೫೦ ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷದ ಹಿಂದಿನ ಸಸ್ಯರಾಶಿ ಹಾಗು ಜೀವರಾಶಿಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಇಂದು ಸಮಾನರೂಪತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. [[ಸ್ಕಾಟ್ ಲ್ಯಾಂಡನ]] [[ದಕ್ಷಿಣದ ಅಪ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]] ಬಂಡೆಗಳು ಸಮಾನ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮುಂದುವರೆದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಕೌಂಟಿ ವೆಕ್ಸ್ ಫೊರ್ಡ್]] ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ [[ಇಂಟ್ರುಸಿವ್ಸ್]] ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ಆರ್ಡೊವಿಸಿಯನ್ ಮತ್ತು ಸಿಲುರಿಯನ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ಇದು [[ವೇಲ್ಸ|ವೇಲ್ಸನಲ್ಲಿನ]] ಗಣಿ ಪ್ರದೇಶದಂತೆ <ref>{{cite web | title = Geology of Ireland | work = Geology for Everyone | publisher = Geological Survey of Ireland | url = http://www.gsi.ie/Education/Geology+for+Everyone/Geology+of+Ireland.htm | accessdate = 2008-11-05 | archive-date = 2008-03-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080327113851/http://www.gsi.ie/Education/Geology%2Bfor%2BEveryone/Geology%2Bof%2BIreland.htm | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | title = Bedrock Geology of Ireland | work = Geology for Everyone | publisher = Geological Survey of Ireland | url = http://www.gsi.ie/NR/rdonlyres/0302F251-C4ED-4938-BCF0-CF228A3E8F6A/0/GSI_GeolIreland_A4.pdf | accessdate = 2008-11-05 | archive-date = 2008-10-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081028204341/http://www.gsi.ie/NR/rdonlyres/0302F251-C4ED-4938-BCF0-CF228A3E8F6A/0/GSI_GeolIreland_A4.pdf | url-status = dead }}</ref> ಇರುವುದು ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಬಂಟ್ರಿ ಬೇ(ಕೊಲ್ಲಿ)|ಬಂಟ್ರಿ ಬೇ(ಕೊಲ್ಲಿ)ಮತ್ತು]] [[ಮ್ಯಾಕ್ ಗಿಲ್ಲಿಕಡ್ಡಿಯ ರೀಕ್ಸ್]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಗುಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ತಮ್ಮ [[ಮೊಲರಚನೆಗಳನ್ನು]] ಕಳೆದುಕೊಂಡಿವೆ.ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಹಳೆದಾದ ಡೆವೊನಿಯನ್ ಬಂಡೆಗಳು ಕಂಡು <ref>{{cite web | title = Geology of Kerry-Cork - Sheet 21 | work = Maps | publisher = Geological Survey of Ireland | date = 2007 | url = http://www.gsi.ie/Publications+and+Data/Maps/Geology+of+Kerry-Cork+-+Sheet+21.htm | accessdate = 2008-11-09 | archive-date = 2007-12-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071212143431/http://www.gsi.ie/Publications%2Band%2BData/Maps/Geology%2Bof%2BKerry-Cork%2B-%2BSheet%2B21.htm | url-status = dead }}</ref> ಬರುತ್ತವೆ. ಭಾಗಶ:ಬಿರುಬಂಡೆಗಳ ವಲಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವು ಕಾರ್ಬೋನಿಫೆರಸ್ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.ದೇಶದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಫಲವತ್ತಾದ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನ ಭೂತಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. [[ಲಿಸ್ಡೊನ್ವರ್ನಾ]] ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ [[ಬರೆನ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕರಸ್ಟ್]] ಸುಣ್ಣದ ಪದರಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು <ref>{{cite web | author = Karst Working Group | title = The Burren | work = The Karst of Ireland: Limestone Landscapes, Caves and Groundwater Drainage System | publisher = Geological Survey of Ireland | date = 2000 | url = http://www.clarelibrary.ie/eolas/coclare/places/the_burren/burren_karst.htm | accessdate = 2008-11-05}}</ref> ಹೊಂದಿದೆ. ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೀಸ-ಸತುವಿನ ಖನಿಜಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಸಿಲ್ವರ್ ಮೈನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ತ್ಯಾನಘ್]] ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. [[ಕಾರ್ಕ್]] ನ ಆಚೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.ಇದು [[ಕಿನ್ಸಲೆ ಹೆಡ್]] ಅನಿಲ ದೊರೆವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು ಇದರ ಸುಳಿಯು ದೊರೆತ ನಂತರ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ೧೯೭೦ರಿಂದ <ref>{{cite web | title = Irish Natural Gas Market | work = Story of Natural Gas | publisher = Bord Gáis | url = http://www.bordgais.ie/corporate/index.jsp?1nID=93&2nID=97&3nID=353&nID=363 | accessdate = 2008-11-05 | archive-date = 2009-09-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090904060414/http://www.bordgais.ie/corporate/index.jsp?1nID=93&2nID=97&3nID=353&nID=363 | url-status = dead }}</ref><ref name="sch">{{cite book | last1 = Shannon | first1 = Pat| last2 = Haughton | first2= P.D.W. | last3= Corcoran|first3= D.V. | title = The Petroleum Exploration of Ireland's Offshore Basins | publisher = Geological Society | year = 2001 | location = London | page = 2 | isbn = 1423711637}}</ref> ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ..ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ [[ಕೌಂಟಿ ಮೇಯೊ]] ಕರಾವಳಿ ಬಳಿಯ [[ಕಾರಿಬ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಫೀಲ್ಡ್]] ನಲ್ಲಿ ದೊರೆತ [[ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ]] ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಚಟುವಟಿಕೆ ತೀವ್ರಗೊಂಡ ನಂತರ "[[ವೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಶೆಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ"]][[ನಾರ್ಥ್ ಸೀ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ|ನಾರ್ಥ್ ಸೀ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿಂದ]] ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿತು.ಅಂದರೆ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಕೆಲಸಗಳು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗಪಡೆದುಕೊಂಡವು. ಹೆಲ್ವಿಕ್ ತೈಲ ದೊರೆಯುವ ಪ್ರದೇಶವು {{convert|28|Moilbbl|m3}}ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತೈಲ ದಾಸ್ತಾನನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದ <ref>{{cite web | title = Providence sees Helvick oil field as key site in Celtic Sea | publisher = [[Irish Examiner]] | date = 2000-07-17 | url = http://archives.tcm.ie/irishexaminer/2000/07/17/current/bpage_2.htm | accessdate = 2008-01-27 | archive-date = 2012-01-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120119040533/http://archives.tcm.ie/irishexaminer/2000/07/17/current/bpage_2.htm | url-status = dead }}</ref> ಸಂಗತಿ. == ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯ == === ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Red deer.jpg|thumb|left|ಕೆಂಪು ಚಿರತೆ (ಸೆರ್ವ್ಸ್ ಎಲಾಫಸ) ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಸ್ತನಿ]] ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಐರ್ಲೆಂಡ್ [[ಹಿಮಯುಗ|ಹಿಮಯುಗದ]] ನಂತರ [[ಯುರೋಪ್ ಖಂಡ|ಯುರೋಪ್ ಖಂಡದಿಂದ]] ದೂರ ಉಳಿದಂತಾಗಿದೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಇಲ್ಲವೇ [[ಯುರೊಪಿನ]] ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಂತೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಸಸ್ಯಪ್ರಭೇದವನ್ನುಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಭೂಮಿ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುವ ಕೇವಲ ೨೬ [[ಸಸ್ತನಿಗಳು]] ಮಾತ್ರ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಮೂಲದ ವನ್ಯಜೀವಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನುಕಾಣಬಹುದು. [[ಕೆಂಪು ನರಿ]],[[ಮುಳ್ಳುಹಂದಿ]],[[ನೆಲಕರಡಿ]] ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ.[[ಐರಿಶ್ ಮೊಲ]],[[ಕೆಂಪುಜಿಂಕೆ]] ಮತ್ತು [[ಪೈನ್ ಮಾರ್ಟಿನ]](ತುಪ್ಪಳಗಳುಳ್ಳ ಸಸ್ತನಿ)ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. ಜಲಚರಗಳಲ್ಲಿ [[ಆಮೆ]],[[ಶಾರ್ಕ]],[[ದೊಡ್ಡ ಮೊಸಳೆ]] ಮತ್ತು [[ಡಾಲ್ಫಿನ್]] ಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ಕರಾವಳಿಯ ಆಸುಪಾಸು ದೊರೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಚರಗಳಿವೆ. ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿಸುಮಾರು ೪೦೦ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ [[ಬಾರ್ನ್ ಸ್ವಾಲೊ]] ಕೂಡಾ ಸೇರಿದೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು [[ಐಸ್ ಲ್ಯಾಂಡ]],[[ಗ್ರೀನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಆಫ್ರಿಕಾ|ಆಫ್ರಿಕಾಗಳಿಂದ]] ಬರುತ್ತವೆ. ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ [[ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು]] ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.ಬೇಸಾಯದ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನೊಳಗೊಂಡತೆ,ತೆರೆದ ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶ,[[ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ದೊಡ್ಡಎಲೆಯ ಮರಗಳ ಕಾಡು]] ಮತ್ತುಮಿಶ್ರಿತ ಅರಣ್ಯಗಳು,[[ನಿತ್ಯ ಹರಿದ್ವರ್ಣ]] ಕಾಡುಗಳು,ದೊಡ್ಡ [[ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ]] [[ಹಸಿರು ಮರಗಳ ತಾಣ]] ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಸ್ಯಗಳು ಕರಾವಳಿಯ ಮೂಲಸಂಪತ್ತುಗಳಾಗಿವೆ. ಹೇಗೇ ಆದರೂ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಬೇಸಾಯವು ತನ್ನ ಭೂಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಸ್ತನಿಗಳ ವಾಸಸ್ತಾನಗಳು ನಶಿಸಿಹೋಗದಂತೆ ವಿಧ ವಿಧದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಸಸ್ತನಿಗಳಿಗೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಜಾಗೆ ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನುವಿಶೇಷವಾಗಿ <ref name="www2000">{{cite web | title = Land cover and land use | work = Environmental Assessment | publisher = Environmental Protection Agency | date = 2000 | url = http://www.epa.ie/whatwedo/assessment/land/ | accessdate = 2007-07-30 | archive-date = 2008-09-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080916125736/http://www.epa.ie/whatwedo/assessment/land/ | url-status = dead }}</ref> ಗಮನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ [[ಪ್ರಾಣಿ ಭಕ್ಷಕ|ಪ್ರಾಣಿ ಭಕ್ಷಕಗಳು]] ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಸಸ್ತನಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಿಲ್ಲ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅರೆ-ಕಾಡುಜಿಂಕೆ,ಇದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಾಣಿ ಭಕ್ಷಗಳಾದ ನರಿ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕ [[ಕೊಲ್ಲುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ|ಕೊಲ್ಲುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ]] ಮೂಲಕ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿಹಾವುಗಳಿಲ್ಲ.ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಸರಿಸೃಪ ಅಂದರೆ [[(ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಲ್ಲಿ)]] ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಯು ಇಲ್ಲಿನ ಮೂಲವಾಸಿಯೆನಿಸಿದೆ. ಸದ್ಯ ನಶಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುಗಳ[[ಲ್ಲಿಗ್ರೇಟ್ ಐರಿಶ್ ಕಡವೆ]](ಸಾರಂಗ)[[,ತೋಳ]] ಮತ್ತು[[ಗ್ರೇಟ್ ಕಡಲ ಬಾತುಗೋಳಿ]] ಸೇರಿವೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ನಶಿಸಿ ಹೋದ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪರಿಚಯಿಸಿ ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ [[ಬೇರು ಸಮೇತ ಹೋಗಿದ್ದ]] ಅವುಗಳಿಗೆ ಮರುಜೀವತುಂಬಲಾಗಿದೆ.ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಗೋಲ್ಡನ್ ಈಗಲ್]] ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. === ಸಸ್ಯ ಜೀವನಚಕ್ರ === [[ಚಿತ್ರ:Ulex europaeus.jpg|thumb|right|ಫರ್ಜ್ (ಯುಲೆಕ್ಷ ಯುರೊಪೀಸ)]] ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಕಾಲದ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಐರ್ಲೆಂಡ್ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು.ಈ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ [[ಓಕ]],[[ಪೈನ]],ಮತ್ತು [[ಬರ್ಚ್]] (ದೊಡ್ಡತೊಗಟೆಗಳುಳ್ಳ ಮರ) ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಇಂದು ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿಕೇವಲ ೯%ರಷ್ಟು(೪,೪೫೦ಕಿ.ಮೀ ಅಥವಾ ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷ ಎಕರೆ)ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶವಿದೆ.ಯುರೋಪಿನಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶ ನಾಶಗೊಂಡಿರುವ <ref name="coillte">{{cite web | title = National | work = Forest Facts | publisher = [[Coillte Teoranta]] | url = http://www.coillte.ie/coillteforest/forest_facts/forest_facts_by_county/national/ | date = 2008-11-05 | accessdate = 2010-01-01 | archive-date = 2016-04-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160403085840/http://www.coillte.ie/coillteforest/forest_facts/forest_facts_by_county/national/ | url-status = dead }}</ref> ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈಗ ಬಹಳಷ್ಟು ಭೂಪ್ರದೇಶ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನಿಂದ ಆವರಿಸಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಾಡುಪುಷ್ಪಗಳ ಹೇರಳ ಜಾತಿಯೂ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಗೋರ್ಸ್ ''[[ಉಲೆಕ್ಸ್ ಯುರೊಪಿಯಾ]]'' ಎಂಬ ಹಳದಿ ಹೂ ಬಿಡುವ ಪೊದೆ ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯವು ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಡು ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ.ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮುಳ್ಳುಕಂಟಿ ಗಿಡ ಕೂಡ ಅಪ್ ಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ[[ಮುಳ್ಳು-ಬೀಜರಹಿತ]] ಸಸ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.<ref name="Hackney">{{cite web|last=Hackney|first=Paul|url=http://www.habitas.org.uk/invasive/species.asp?item=2680|title=Spartina Anglica|work=Invasive Alien Species in Northern Ireland|accessdate=2009-01-01|publisher=National Museums Northern Ireland|archive-date=2011-05-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20110519055358/http://www.habitas.org.uk/invasive/species.asp?item=2680|url-status=dead}}</ref> ಇದು ನೂರಾರು ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯತಾಣವೆನಿಸಿದೆಯಾದರೂ ''[[ಸ್ಪಾರ್ಟಿನಾ ಅಂಗ್ಲಿಕಾ]]'' ದಂತಹ ಜಾತಿಯ ಹುಲ್ಲುಉಳಿದ ಸಸ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ತಾನೇ ಬೆಳೆದು ಇತರ ಸಸ್ಯವರ್ಗಕ್ಕೆ <ref name="Hackney"/> ಕಂಟಕವಾಗುತ್ತಿದೆ. [[ಪಾಚಿ]] ಮೂಲದ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ಕಸದ ಹುಲ್ಲು ತಂಪು ಹವಾಮಾನದಿಂದಾಗಿ ಹುಲಸಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟು೫೭೪ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: * ೨೬೪ [[ಸಮುದ್ರ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಹುಲ್ಲು]] * ೧೫೨ [[ಅಸಮವಾಗಿ ಪಸರಿಸುವ ಪಾಚಿ ಜಾತಿ]] * ೧೧೪[[ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಸಸ್ಯ]] * ೩೧ [[ನೀಲಿ-ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಪಾಚಿ]] <ref name="Guiry and Nic Dhonncha 01">{{cite_journal | last = Guiry | first = M.D. | last2 = Nic Dhonncha | first2 = E.N | title = The Marine Macroalgae of Ireland: Biodiversity and Distribution in Marine Biodiversity in Ireland and Adjacent Waters | location = Belfast | publisher = Ulster Museum | year = 2001 | journal = Proceedings of a Conference 26–27 April 2001 | issue = Publication No. 8 }}</ref> ಅಪರೂಪದ ಸಸ್ಯಜಾತಿಗಳು: * (J.Ag.)''ಇಟೊನೌ ಮಾರ್ಜಿನಿಫೆರಾ'' ಮೆಸುಡಾ ಅಂಡ್ ಗೈರಿ * ''[[ಸ್ಕಿಮಿಟಿಜಾ ಹಿಸ್ಕೊಕಿನಾ]]'' ಮ್ಯಾಗ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಗೈರಿ * ''[[ಗೆಲಿಡಿಲ್ಲಾ ಕಿಯಾಲ್ಸಿಕೊಲಾ]]'' ಮ್ಯಾಗ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಗೈರಿ * ''ಗೆಲಿಡಿಯಮ್ ಮ್ಯಾಗ್ಸಿಯೆ'' ರಿಕೊ ಅಂಡ್ ಗೈರಿ * ''ಹಲಿಮೆನಿಯಾ ಲ್ಯಾಟಿಫೊಲಿಯಾ'' ಪಿ.ಕ್ರೌನ್ ಅಂಡ್ ಹೆಚ.ಕ್ರೌನ ಎಕ್ಸ್ ಕುಟ್ಜಿಂಗ್ ಈ ನಡುಗಡ್ಡೆಯು ಕೆಲವು ಪಾಚಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ.ಸದ್ಯ ಅವುಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ.<ref name="Minchin 01">{{cite journal | last = Minchin | first = D. | title = Biodiversity and Marine Invaders | place = Belfast | publisher = Ulster Museum | year = 2001 | journal = Proceedings of a Conference 26–27 April 2001 | issue = Publication No. 8 }}</ref>}ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ: * ''ಅಸ್ಪರಾಗೊಸಿಸ್ ಆರ್ಮರಾ ಹಾರ್ವಿ'',ಎಂಬ ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮೂಲದ್ದು,೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಎಂ.ಡೆ ವಲೆರಾ ಅವರಿಂದ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. * ''[[ಕೊಲ್ಪೊಮೆನಿಯಾ ಪೆರೆಗ್ರೈನಾ]]'' ಸೌವಾಗಿವಾ,ಇದು ಸದ್ಯ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಪುಷ್ಕಳವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.ಮೊದಲು೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. * ''[[ಸರಗಾಸ್ಸಮ್ ಮಿಟಿಕಮ]]'' (ಯೆಂಡೊ)ಫೆನ್ ಶೊಲ್ಟ.ಈಗ ತನ್ನ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ,ದಕ್ಷಿಣ,ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೆಯ ಭಾಗದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿದೆ. *.''ಕೊಡಿಯಮ್ ಫ್ರಾಗೈಲ್'' ssp.''ಫ್ರಾಗೈಲ'' (ಈ ಮೊದಲು ssp ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.)''ಟೊಮೆಂಟೊಸಮ'',ಸದ್ಯ ಉತ್ತಮ ನೆಲೆ ಕಂಡಿದೆ. ''ಕೊಡಿಯಮ್ ಫ್ರಾಗೈಲ್'' ssp.''ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕಮ್'' ಈಗ ಇಲ್ಲಿನ ಮೂಲ ಸಸ್ಯಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ.ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇದು ವಲಸೆ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಸೌಮ್ಯ ಹವಾಮಾನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳು,[[ಉಪಭೌಗೋಳಿಕ]] ಜಾತಿಗಳಾದ [[ಪಾಮ್ ಮರಗಳು]] ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಜಾಗತಿಕ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ರೇಖಾಚಿತ್ರಣದಂತೆ]] [[ಬೊರಿಯಲ್ ಕಿಂಗಡಮ]](ರಾಜ್ಯ)ದೊಳಗೆ ಬರುವ [[ಸರ್ಕಂಬೊರಿಯಲ್ ಪ್ರದೇಶ|ಸರ್ಕಂಬೊರಿಯಲ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ]] ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಸೇರುತ್ತದೆ.ಇದು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಯುರೊಪಿಯನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ದ್ವೀಪವು ತನ್ನೊಳಗಿನ [[ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶ|ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ]] ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ:ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಅಗಲ ಎಲೆಗಳ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತುಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ನ ಅರ್ದ್ರ ಅಥವಾ ತೇವ ಮಿಶ್ರಿತ ಕಾಡುಗಳು. === ಕೃಷಿಯ ಪ್ರಭಾವ === ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸ ಗಮನಿಸಿದರೆ,ಇದು ಎರಡು ಪದ್ಧತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಅಂದರೆ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆಯು ಇಂದು ಐರ್ಲೆಂಡನ್ನು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹಾಕುವಂತೆ <ref>{{cite web|url=http://www.belfasthills.org/minisite/adult_version/draftottersapmar07-2.pdf|title=Otter Lutra Lutra|work=Northern Ireland Species Action Plan|publisher=Environment and Heritage Service|date=2007|accessdate=2010-01-01|archive-date=2011-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20110205005310/http://www.belfasthills.org/minisite/adult_version/draftottersapmar07-2.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.clarecoco.ie/Heritage/biodiversity.html|title=Biodiversity|publisher=Clare County Council|accessdate=2010-01-01|archive-date=2010-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20100209083549/http://www.clarecoco.ie/Heritage/biodiversity.html|url-status=dead}}</ref> ಮಾಡಿದೆ. ಹೊಳೆ-ಹಳ್ಳ-ಕೊಳ್ಳಗಳು,ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿನ ಅಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ಪದ್ದತಿಗಳಿಗೆ ಹಿನ್ನಡೆಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಹಸಿರು ತುಂಬಿದ ತಾಣಗಳನ್ನು ಆಹಾರ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಸಲು ಮತ್ತುಪಶು ಮೇವಿಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿರುವದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ವಾಸಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಜಾಗದ ಲಭ್ಯತೆಗೆ ಅವಕಾಶವೇ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಹಾಗು ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ಪೊದೆ-ಕಂಟಿಗಳುಳ್ಳ ಭೂಗಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಇಂತಹ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪದ್ಧತಿಯು ದ್ವೀಪದ ಹೊರಭಾಗಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಇದರಿಂದ ಉಳಿದಿರುವ ಪರಿಸರದ ಜೀವಸಂಕುಲ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.ಈ ಹಿಂದೆ ದ್ವೀಪದ ಆಸ್ತಿಯೆನಿಸಿದ್ದ ಇವುಗಳನ್ನುಉಳಿಸಲು ನೂತನ ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣಾ ಜಾಲ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೃಷಿ ಸೂತ್ರ|ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೃಷಿ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು]] ರಿಯಾತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿ ಪೊದೆ-ಗಿಡಗಂಟಿಗಳ ಕಾಡನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇವುಗಳು ಕೂಡಾ ಈಗ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸುಧಾರಣೆ <ref name="cap_reforms">{{cite_web | title = CAP Reform - A Long-term Perspective for Sustainable Agriculture | work = Agriculture and Rural Development | publisher = European Commission | url=http://ec.europa.eu/agriculture/capreform/index_en.htm | accessdate = 2007-07-30}}</ref> ಕಾಣುತ್ತಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೃಷಿ ಸೂತ್ರವು ಕಾಡುನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವ ಕೃಷಿ ಪ್ರಯೋಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಕೃಷಿ ಇಳುವರಿ ಮಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತುಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗು ಇನ್ನಿತರ ಸಹಜ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನು ಕಾಯುವವರಿಗೂ ರಿಯಾಯತಿಗಳನ್ನು <ref name="cap_reforms"/> ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ದೇಶದ ಸುಮಾರು೧೦% ರಷ್ಟುಭಾಗವನ್ನುಆವರಿಸಿದ್ದು ಬಹುತೇಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ <ref name="www2000"/> ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಫಸಲುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ದೇಶೀಯ ಅಲ್ಲದ ಏಕ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ಕೊಡುವುದು ಕೂಡಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಕುಲಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದ ಅಲ್ಪಾವಶೇಷ ಅರಣ್ಯವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಕಿಲ್ಲರ್ನಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ|ಕಿಲ್ಲರ್ನಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ]] ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಕೃಷಿಯೇತರ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ [[ಜಿಂಕೆ]] ಮತ್ತು ಕುರಿಗಳು ವಿಪರೀತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮೇಯುವುದು ಮನಬಂದಂತೆ ಅಲೆದಾಡುವುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬೇಲಿ ಹಾಕುವುದು ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಈ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಯುವಿಕೆಯು ದೇಶದ ಹಲವೆಡೆ ಅರಣ್ಯ ಬೆಳಸಲು ನಿರ್ಬಂಧ <ref>{{Citation | first = Dick | last = Roche | authorlink = Dick Roche | title = National Parks | publisher = Seanad Éireann | url = http://historical-debates.oireachtas.ie/S/0185/S.0185.200611080008.html | volume = 185 | date = 2006-11-08 | accessdate = 2007-07-30 | archive-date = 2011-05-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110511091047/http://historical-debates.oireachtas.ie/S/0185/S.0185.200611080008.html | url-status = dead }} [[Seanad]] Debate involving Former Minister for Environment Heritage and Local Government</ref> ಹಾಕುತ್ತಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == === ಪೂರ್ವ-ಇತಿಹಾಸ === ಕಳೆದ ೯೦೦೦ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ವರೆಗಿದ್ದ ಹಿಮಯುಗದ ಹಿಮಾಚ್ಛಾದಿತ ಪರಿಸರವು ಐರ್ಲೆಂಡನ್ನು ಆವರಿಸಿತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟವು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ.ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ತನ್ನ ನೆರೆ ಬ್ರಿಟನ್ ಗಳು [[ಯುರೊಪ್ ಖಂಡ|ಯುರೊಪ್ ಖಂಡದ]] ಭಾಗಗಳು. [[ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್]] (ಮಧ್ಯಶಿಲಾಯುಗ) [[ಶಿಲಾಯುಗದ]] ನಿವಾಸಿಗಳು ಸುಮಾರು೮೦೦೦BC ನಂತರ ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿದರು. [[ಚಿತ್ರ:Carrowmore tomb, Ireland.jpg|thumb|left|ಶಿಲಾಯುಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕ್ಯಾರೊಮೊರ್ ಮತ್ತು ಕೌಂಟಿ ನಲ್ಲಿನ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗ.]] [[ನ್ಯೂಯೊಲಿಥಿಕ್]] (ಹೊಸ ಶಿಲಾಯುಗದ ಪೀಳಿಗೆ)ಸುಮಾರು ೪,೫೦೦ರಿಂದ ೪,೦೦೦ [[BC]] ಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿತು.ಇದೇ ವೇಳೆಗೆ ಕುರಿ,ಆಡು,ದನಕರು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಯುರೊಪ್ ಖಂಡದ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ನ್ಯೂಲಿಥಿಕ್ ಪರಿಸರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು,ಒಂದು ಮೂಲದ ಪ್ರಕಾರ ಇದು <ref>{{cite web |url=http://www.heritageireland.ie/en/West/CeideFields/ |title=Céide Fields |author=Heritage Ireland |publisher=Office of Public Works |accessdate=2008-10-23 |archive-date=2015-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150302095051/http://www.heritageireland.ie/en/West/CeideFields/ |url-status=dead }}</ref> ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನವಾದುದು ಇದರ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಮಣ್ಣುಹೆಂಟೆ ಅಥವಾ ಮರದ ಪೊದೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಪುರಾವೆಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.ಇಂದು [[ಕೌಂಟಿ ಮೇಯೊ|ಕೌಂಟಿ ಮೇಯೊದ]] [[ಸೀಡೆ ಪ್ರದೇಶ|ಸೀಡೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ]] ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ಶತಮಾನ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ೩,೫೦೦ ಮತ್ತು ೩,೦೦೦BC ಮಧ್ಯದ ಅವಧಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳು ಒಣ-ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ.ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳೆನಿಸಿವೆ. [[ಕಂಚಿನ ಯುಗವು]] ೨,೫೦೦ BC ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂತು.ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಕಂಚಿನ ಆಭರಣ,ಆಯುಧ ಮತ್ತು ಸಲಕರಣೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ [[ಕಬ್ಬಿಣ ಯುಗ]] ವು [[ಸೆಲ್ಟ್ಸ್]] ಎಂಬ ಜನಾಂಗದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡಿತು. ಅವರು ಐರ್ಲೆಂಡನ್ನು ೮ನೆಯಮತ್ತು ೧ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸರಣಿ ವಸಾಹತುವನ್ನಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸೆಲ್ಟ್ಸ ಜನಾಂಗದ ಕೊನೆಯ ಪೀಳಿಗೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾದ [[ಗೇಲ್ಸ್]] ಈ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಗೆದ್ದು ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ಐದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದರು ಹಲವಾರು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು ಸಾಗರೋತ್ತರದ ಈ ವಸಾಹತಿಕರಣ ಸಾಂಸ್ಕ್ರತಿಕ ಭೇದವನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕದಿದ್ದರೆ ಸಾಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಹಿಂದೆ [[ಕ್ಲೊನಿಕೇವನ್ ಮ್ಯಾನ್]] ಇದರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದನ್ನು ಅವರು <ref name="prospectmag">{{cite journal | last = Oppenheimer | first = Stephen | title = Myths of British Ancestry | journal = Prospect Magazine | issue = 127 | date = 2006-10-21 | url = http://www.prospectmagazine.co.uk/2006/10/mythsofbritishancestry/ | accessdate = 2008-11-07 | issn = 1359-5024 | archive-date = 2011-10-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111015212548/http://www.prospectmagazine.co.uk/2006/10/mythsofbritishancestry/ | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite journal | last1 = Mascheretti | first1 = Silvia | last2 = Rogatcheva | first2= Margarita | last3 = Gündüz | first3 = Islam | last4 = Fredga |first4= Karl | last5= Searle | first5= Jeremy | title = How Did Pygmy Shrews Colonize Ireland? Clues from a Phylogenetic Analysis of Mitochondrial Cytochrome B Sequences | journal = Proceedings of the Royal Society | volume = 270 | issue = 1524 | publisher = Royal Society | location = | date = 2003-08-07 | url = http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1691416/ | doi = 10.1098/rspb.2003.2406 | accessdate = 2008-11-07 | page = 1593 }}</ref> ಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ರೋಮನ್ ರು ಐರ್ಲೆಂಡನ್ನು [[ಹಿಬೈರ್ನಿಯಾ]] ಅಥವಾ [[ಸ್ಕೊಟಿಯಾ|<ref>{{cite book |last=O'Hart |first=John |title=Irish Pedigrees: or, The Origin and Stem of the Irish Nation |publisher=J. Duffy and Co. |year=1892 |location=Dublin |page=725}}</ref> ಸ್ಕೊಟಿಯಾ]](ಉತ್ತರಭಾಗ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ನಡುಗಡ್ದೆಪ್ರದೇಶ)ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ.ರೊಮ್ಯಾನೊ-ಗ್ರೀಕ್ ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ಟೊಲೆಮಿ |<ref>{{cite journal| first1 =R | last1=Darcy | first2= William|last2= Flynn| title = Ptolemy's Map of Ireland: a Modern Decoding|journal=Irish Geography|volume=14|issue=1|date=March 2008|pages=49&emdash;69|url=http://www.informaworld.com/smpp/section?content=a791562641&fulltext=713240928 Informaworld.com|accessdate=2010-01-01}}</ref> ಟೊಲೆಮಿ ]]೧೦೦AD ಯಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಭೂಗೋಳ ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಜನಾಂಗದ ಬಗ್ಗೆ <ref>{{cite web | title = Hibernia | work = Roman Empire | publisher = United Nations of Roma Victrix | url = http://www.unrv.com/provinces/hibernia.php | accessdate = 2008-11-08 }}</ref><ref>{{cite web| last = | title = The British Section| work = The Geography of Ptolemy| publisher = www.Roman-Britain.co.uk| date = 2003-04-23| url = http://www.roman-britain.co.uk/classical-references/the-geography-of-ptolemy/| accessdate = 2008-11-08| archive-date = 2021-10-16| archive-url = https://web.archive.org/web/20211016202449/http://www.roman-britain.co.uk/classical-references/the-geography-of-ptolemy/| url-status = dead}}</ref> ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾನೆ. ರೊಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪುರಾತನ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಗುಡ್ದಗಾಡಿನ ಜನಾಂಗದ ನಡುವಿನ ನಿಖರ ಸಂಭಂದದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ರೊಮನ್ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿಕೇವಲ [[ಐರಿಶ್ ಕಾವ್ಯ]],ಪುರಾಣಕತೆ ಮತ್ತುಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ವಾಸ್ತು ಕಲೆಗಳ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. === ಐರ್ಲೆಂಡಿನ "ಸುವರ್ಣಯುಗ" === ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ [[ಹೈ ಕಿಂಗ್]] ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಯಿತು.ಹೀಗೆ ಇದು ಕಿಂಗಡಮ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಇಲ್ಲಿನ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮವನೇ ರಾಜನನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆ ಕಿಂಗ್ ನ ಪರಿಧಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರಬೇಕಾಗುತಿತ್ತು. ಹೈ ಕಿಂಗ್ ನನ್ನು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ರಾಜರ ಶ್ರೇಣಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತಿತ್ತು.ಈತ ರಾಯಲ್ [[ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ಆಫ್ ಮೀಥ್]] ನ್ನು [[ಹೀಥ್ ಆಫ್ ತಾರಾ]] ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ ವೆಭವದೊಂದಿಗೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಬೇಕಾಗುತಿತ್ತು. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ೭ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ದಾಖಲೆಗೆ ಸಂದಿತು ಆದರೆ [[ವಿಕಿಂಗ್ ಯುಗ]](ಸ್ಕ್ಯಾಂಡೇನಿಯನರು ಯುರೋಪಿನ ಕರಾವಳಿ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ) ಮಾತ್ರ ಇದಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯತೆಯ ವಾಸ್ತವ ದೊರಕಿತು. ಆವಾಗಲೂ ಕೂಡಾ ಇದು <ref name="koch">{{cite book |title=Celtic Culture: A Historical Encyclopedia |year=2006 |first=John T. |last=Koch |publisher=ABC-CLO}}</ref><ref>{{cite book |title=Tales of the Elders of Ireland |year=1999 |last=Roe |first=Harry |coauthors=Ann Dooley |publisher=[[Oxford University Press]]}}</ref><ref>{{cite book |title=Early Irish history and pseudo-history |year=1957 |author=Michael Roberts et al. |publisher=Bowes & Bowes Michigan University Press}}</ref> ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಬರಹದ ರೂಪದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪದ್ದತಿಯು [[ಬ್ರೆಹಾನ್ ಕಾನೂನುಗಳ|ಬ್ರೆಹಾನ್ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು]] ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ತಂತು.ಇದನ್ನು ''ಬ್ರೆಹಾನ್ಸ್ '' ಎಂಬ ವೃತ್ತಿಪರ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ವರ್ಗ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತು. [[ದಿ ಕ್ರೊನಿಕಲ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]](ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಚರಿತ್ರಾ ಕ್ರಮ) ೪೩೧ರಲ್ಲಿ ಬಿಷಪ್ [[ಪಲ್ಲಡಿಯಸ್]] [[ಪೋಪ್ ಸೆಲೆಸ್ಟಿಯನ್]] ರ ಮಿಶನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಐರ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಬಂದರು."ಈಗಾಗಲೇ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ" ಇದ್ದ ಎರ್ಲೆಂಡ್ ಇದನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿತು. ಇದೇ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಮಹಾಪೋಷಕ [[ಸೇಂಟ್ ಪಾಟ್ರಿಕ್]] ಅದೇ ವರ್ಷ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು. ಪಲ್ಲಡಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಪಾಟ್ರಿಕ್ ಅವರುಗಳ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರದ ಮಿಶನ್ ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಂತರ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ ಆದರೆ ಇಬ್ಬರೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರುವದರಿಂದ ಒಟ್ಟಾಭಿಪ್ರಾಯ ಇದೆ <ref>{{cite book | last = De Paor | first = Liam | title = Saint Patrick's World: The Christian Culture of Ireland's Apostolic Age | publisher = Four Courts, Dublin | date = 1993 | location = Dublin | page = 78, 79 | url = | isbn = 1-85182-144-9 }}</ref> ಹೇಳಬಹುದು. ಹೊಸ ಧರ್ಮದ ಭರಾಟೆಯಲ್ಲಿ [[ಡ್ರುಯಿಡ್]] ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ್ದತಿ ಕುಸಿಯಿತು.ಐರಿಶ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್ ಹಾಗು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು [[ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು]]. ಯುರೊಪಿನ ಎಲ್ಲೆಡೆಯು ಕರಾಳ ಯುಗ,[[ಡಾರ್ಕ್ ಏಜಿಸ್]] ಇರುವಾಗ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ ಧರ್ಮದ ಉತ್ಕರ್ಷದ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಗ್ರೀಕ್ ಕಲಿಕೆ [[ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗ|ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ]] <ref name="cah"/><ref name="Eer">{{cite book |editor=Dowley, Tim, et al.| title=Eerdman's Handbook to the History of Christianity |year=1977|publisher= Wm. B. Eerdmans Publishing Co. |location= Grand Rapids, Michigan|language= |isbn= 0-8028-3450-7}}</ref> ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು [[ವಿಕಿಂಗ್]] ಆಕ್ರಮಣಕಾರರ ಅಲೆಗಳು ಐರಿಶ್ ನ ಮಠ-ಮಾನ್ಯಗಳು ಹಾಗು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು.ಈಗಾಗಲೇ ದೇಶದಲ್ಲಿ [[ಸಮರದ]] ಬೀಜಗಳು ಬಿತ್ತನೆಯಾಗಿ ಇಂತಹ ಆಕ್ರಮಣಗಳು ೯ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೊನೆ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದರೂ ವಿಕಿಂಗ್ ದುರಾಕ್ರಮಣಗಳು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೇ ದ್ವೀಪದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಲೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿಸಫಲವಾದವು. ಬರಬರುತ್ತಾ ವಿಕಿಂಗ್ ಜನಾಂಗವು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲಿಸಿದರು.ಸದ್ಯದ ಆಧುನಿಕ ನಗರಗಳಾದ [[ಡಬ್ಲಿನ]],ಕಾರ್ಕ,[[ಲಿಮ್ರಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ವಾಟರ್ ಫೋರ್ಡ್]] ಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದರು. === ನಾರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷರ ದಾಳಿ === [[ಚಿತ್ರ:Aughnanure Castle (pixinn.net).jpg|thumb|left|ಅಘುನಾನುರೆ ಓ'ಫ್ಲಾಹರ್ಟಿಯು ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್]] ಮೇ೧,೧೧೬೯ರಲ್ಲಿ [[ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ನಾರ್ಮನ್ ರು ದಾಳಿ]] ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ವೆಕ್ಸ್ಫೊರ್ಡಿನ ಬನ್ನೊ ಸ್ಟ್ರಾಂಡನಲ್ಲಿ [[ಕಾಂಬ್ರೊ ನಾರ್ಮನ್]] ಸಾಮಂತರು ತಮ್ಮ ಆರುನೂರು ಪರಿಚಾರಕರ್ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿಳಿದರು. ತನ್ನ ಕಲಿತನ ಹಾಗು ಪರಾಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದ್ದ [[ಪೆಂಬ್ರೊಕನ ಅರ್ಲ ರಿಚರ್ಡ್ ದೆ ಕ್ಲೇರ್]] ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ದಾಳಿ <ref>{{cite web | last = Chrisafis | first = Angelique | title = Scion of traitors and warlords: why Bush is coy about his Irish links | work = World News | publisher = The Guardian | date = 2005-01-25 | url = https://www.theguardian.com/world/2005/jan/27/usa.angeliquechrisafis | accessdate = 2008-11-08 }}</ref> ನಡೆಯಿತು. ಈ ದಾಳಿಯ ಜೊತೆಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ನೂತನ ನಾರ್ಮನ್ ವಿಸ್ತರಣಾ ಕಾರ್ಯವೂ ನಡೆದಿತ್ತು. ರಿ ಆಫ್ ಲೀನ ಸ್ಟರ್ ನ [[ಡೆರ್ಮೊಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಮುರೊ]] ನ ಆವ್ಹಾನದ ಮೇರೆಗೆ ಈ ದಾಳಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಂಡಿತು. [[ಬ್ರೆಫ್ನೆಯ]] [[ತಿಘೇರ್ನಾನ್ ಉಆ ರುರಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ರೊರಿ ಓ ಕೊನರ್]] ಸಾಮಂತರೊಂದಿಗೆ ಮ್ಯಾಕ್ ಮುರೊ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕಿಳಿದ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಗದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ನಂತರ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಕಿಂಗ್ ಹೆನ್ರಿII]] [[ಅಂಗೆವಿನ್]] ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಗತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ೧೧೭೧ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ. ಐರಿಶ್ ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತರಲು ಆತ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂಧಾನಕ್ಕಿಳಿದ. ರೊಮನ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಐರಿಶ್ ಚರ್ಚ ಕೂಡಾ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶ ಅವನದಾಗಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಮರುರಚನಾಕ್ರಿಯೆಯು [[ಕೆಲ್ಲಸ್ ನ ಸಿನೊಡ್]] ನ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಪ್ರಗತಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಬೊ ಮತ್ತು ಕಾಂಬ್ರೊ ನಾರ್ಮನ್ ದಾಳಿಕೋರರ ಮೇಲೆ ಹೆನ್ರಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಇದೂ ಅಲ್ಲದೇ ಹಲವಾರು [[ಐರಿಶ್]] ರಿ ಗಳು ಅಂದರೆ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಸಾಮಂತರು ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮನವೊಲಿಸಿದ. ನಂತರ ೧೧೭೫ರ ವಿಂಡಸರ್ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವವಸ್ಥೆ ಸಮ್ಮತಿ ಪಡೆಯಿತು. ಹಲವಾರು ಶತಮಾನಗಳ ನಂತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ರೆಹನ್ ಕಾನೂನು ನಾರ್ಮನ್ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನು ಪ್ರಭಾವವು ಕ್ರಮೇಣ ಹಿನ್ನಡೆ ಪಡೆಯಿತು. ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ನಾರ್ಮನ-ಐರಿಶ್]] ನವರ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಪದ್ದತಿ ೧೩ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಇಡೀ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪಸರಿಸಿತು. ಅವರ ಈ ನೆಲೆವಾಸವು ಹಲವಾರು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಾದ ಬಾರೊನಿಗಳು(ಜಮೀನುದಾರರು),ಅಧಿಕಾರಿಶಾಹಿಗಳು,ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.ಇದೇ ವೇಳೆಗೆ ಆಧುನಿಕ-ದಿನಗಳ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳ(ಕೌಂಟಿ) ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಂಡು ಬಂತು. ''[[ಲವೊಡಾಬಿಲಿಟರ]]'',[[ಪಪಾಲ್ ಬುಲ್]] ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಈ ದಾಳಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸಲು ೧೧೫೫ರಲ್ಲಿ [[ಅಡ್ರಿಯನ್]] ಅವರು ಆದೇಶ ನೀಡಿದರು. ಹರ್ಟ್ ಫೊರ್ಡ್ ಶೆಯರ್ನಲ್ಲಿ ಬೊರ್ನ್ ನಿಕೊಲಸ್ ಬ್ರೆಕ್ ಸ್ಪೆಯರ್ ಪೋಪ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಇದರ ನಿಖರತೆ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ವಿವಾದಗಳು ಎದ್ದವು:ಧರ್ಮ ಗುರುವಿನ ಹೆಸರಿನ ಮೇಲೆ ಆಡಳಿತ ವಹಿಸುವ ಕುರಿತು ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಬಗ್ಗೆ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಿಂಗ್ ಹೆನ್ರಿII ಅವರಿಗೆ ವಹಿಸಲಾದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ವಿವಾದಗಳು <ref name="Curtis 2002 49">{{cite book|last=Curtis|first=Edmund|title=A History of Ireland from Earliest Times to 1922|publisher=Routledge|location=New York|date=2002|pages=49|isbn=0 415 27949 6}}</ref> ಎದ್ದವು. [[.ಪೋಪ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್III]] ಅವರು ಹೆನ್ರಿ ಅವರನ್ನು ೧೧೭೨ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ, ರೊಮ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಐರಿಶ್ ಚರ್ಚ್ ಕೂಡಾ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದರು ವಾರ್ಷಿಕ ತಲಾ ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಪೆನ್ನಿಯಂತೆ ಹೆನ್ರಿ [[ಕರ]] ವಿಧಿಸಲು ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದುಕೊಂಡನು. ಇಂತಹ ಚರ್ಚಿನ ಕರವನ್ನು [[ಪೀಟರ್ಸ್ ಪೆನ್ಸ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇನ್ನೂ ಕೂಡಾ ಇದನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಕೊಡುಗೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ''ಡೊಮಿನಸ್ ಹಿಬೆರ್ನೇ'' ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಹೆನ್ರಿ ಸಮ್ಮತಿಸಿ ಅಂದರೆ [[ಲಾರ್ಡ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ಬಿರುದಾಂಕಿತನಾದನು.ನಂತರ ಆತನ ಪುತ್ರ ಯುವರಾಜ ಪ್ರಿನ್ಸ್ [[ಜಾನ್ ಲ್ಯಾಕ್ ಲ್ಯಾಂಡ್]] ೧೧೮೫ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ಬಿರುದಿನಿಂದ ಹೆಸರಾದನು[[.ಪೋಪ್ ಲುಸಿಯಸ್III]] ಇದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದರು.ಇದು ೧೫೪೨ರಲ್ಲಿ [[ಕಿಂಗಡಮ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ಆಗುವವರೆಗೂ ಐರಿಶ್ ರಾಜ್ಯವನ್ನು [[ಲಾರ್ಡ್ ಶಿಪ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತಿತ್ತು. ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ,ಅಂದರೆ ಪ್ಲೇಗ್ ಕಾಯಿಲೆಯ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದಾಗಿ ನಾರ್ಮನ್ ನೆಲೆವಾಸಗಳು ಇಳಿಕೆ ಪಡೆದ ಕಾಲಾವಧಿ ಅದಾಗಿತ್ತು. ನಾರ್ಮನ್ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಮತ್ತುಸ್ಥಳೀಯ ಉನ್ನತ ವರ್ಗದ ನಡುವೆ ಅಂತರ-ವಿವಾಹದ ಸಂಬಂಧಗಳು ಏರ್ಪಟ್ಟವು. ನಾರ್ಮನ್ ಆಡಳಿತವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬಹುತೇಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಿಶ್ರಣ ಪಡೆದು ಒಂದು ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಹಿಬೆರ್ನೊ ನಾರ್ಮನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಸುಮಾರು ೧೩೬೬ರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಟಾಟ್ಯೂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಕಿಲ್ ಕೆನಿ]] ಎಂಬ ಹಲವು ಕಾನೂನುಗಳ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಕಾನೂನನ್ನುನಾರ್ಮನ್ ಸಂಸತ್ತು ಮೂಲಕ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿ ನಾರ್ಮನ್ ರು ಐರಿಶ್ ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು <ref>"[http://www.nde.state.ne.us/SS/irish/unit_1.html Laws that Isolated and Impoverished the Irish] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080418095229/http://www.nde.state.ne.us/SS/irish/unit_1.html |date=2008-04-18 }}". Nebraska Department of Education.</ref> ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು. ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ೧೫ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕ್ರೌನ್ ಪ್ರಭುತ್ವ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡು ನಾರ್ಮನ್ ಪ್ರಭಾವದ ಐರಿಶ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಆದರೆ ಡಬ್ಲಿನ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕ್ರೌನ್ ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಅಚಲವಾಗಿಸಿತ್ತು.ಇದನ್ನು [[ದಿ ಪೇಲ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತಿತ್ತು. ಹೇಗೇ ಆದರೂ ಹದಿನಾರನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಆಡಳಿತದ ಕಾನೂನು ಮತ್ತೆ ಮರುಜಾರಿಗೊಳಿಸಿ ಅದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.ಇದನ್ನು [[ತುಡೂರ್ ಐರ್ಲೆಂಡನ ಮರು ವಿಜಯ]] ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಒಂಭತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಯುದ್ಧ]] ಮತ್ತು [[ಅರ್ಲ್ಸ್ ಅವರು ನಡೆದು ಬಂದ ದಾರಿ]] ಇದನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಧೀನದ ಕಾಲ ಎನ್ನಬಹುದು. ಈ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಮತ್ತೆ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಏಕತ್ರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಈ ಶತಮಾನವು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟಿಸ್ ಅವರುಗಳ ವಸಾಹತು ಶಾಹಿಯು [[ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್]] ಗಳು[[,ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಯುದ್ಧ]] ಮತ್ತು [[ವಿಲಿಯಮೈಟ್ ಯುದ್ಧ|ವಿಲಿಯಮೈಟ್ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ]] ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು. ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಐರಿಶ್ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾನಿ ಅನುಭವಿಸಿತು.(ಮೂರು ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ,[[ಐರಿಶ್ ಕಾನ್ ಫೆಡರಸಿ]] ಮತ್ತು [[ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಕ್ರೊಮ್ ವೆಲಿಯನ್ ವಿಜಯ]]).ಇದರಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು ೨೦,೦೦೦ ಜನರು ಸಮರದಲ್ಲೇ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದರೆ,೨೦,೦೦೦ ನಾಗರಿಕರು ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ಬರಗಾಲದಿಂದಾಗಿ ಮೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕವಾದ ಸ್ಥಳಾಂತರ,ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಜನ ಬಲಿಯಾದರು. ಮುಂದೆ ೧೬,೦೦೦ ಜನರನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಿ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಮೇಲೆ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಗೆ ಕಳಿಸಲಾಯಿತು.ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರ ಅಂದಾಜಿನಂತೆ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಯುದ್ಧಪೂರ್ವದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜನರು ಘರ್ಷಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ <ref>{{cite web | title = The curse of Cromwell | work = A Short History of Ireland | publisher = BBC Northern Ireland | url = http://www.bbc.co.uk/northernireland/ashorthistory/archive/intro99.shtml | accessdate = 2008-11-08 }}</ref> ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹೋರಾಟಗಳು ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ವರ್ಗದಲ್ಲಿನ ಆಳವಾದ ವಿಭಜನೆಗೆ ಕಾರಣವಾದವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಶ್ರದ್ಧೆ ಇಂದು ಐರಿಶ್ ರಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೂಲಕ ಹಲವು ಕಾಯ್ದೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಇದರ ನೆರವಿನಿಂದ ರಾಜನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಒಡಮೂಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಜಾಕೊಬೈಟ್ಸ್ ಗಳ ಮೇಲೆ ೧೬೭೩ರಲ್ಲಿವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಿದ ಉಭಯ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವಗಳಾದ ವಿಲಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಮೇರಿ ಅವರುಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದಿ ಟೆಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.ರೊಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠರಲ್ಲದ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಗಳನ್ನು [[ಐರಿಶ್ ಸಂಸತ್ತಿ|ಐರಿಶ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ]] ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ನಿಷೇಧ ಹೇರಲಾಯಿತು. ಇಸವಿ ೧೪೯೪ರ [[ಪೊಯ್ನಿಂಗ್ಸ ಲಾ]] ದ ನೀತಿ-ನಿಯಮಗಳಂತೆ ಐರಿಶ್ ನ ಸಂಸತ್ತಿನ ಶಾಸನವು [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಂಸತ್ತಿ|ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಂಸತ್ತಿನ]] ಅನುಮೋದನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರವರ್ಧನಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಪೆನಲ್ ಲಾಗಳು ನಿಷ್ಠರಲ್ಲದ ಐರಿಶ್ ರೊಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಧರ್ಮಪಾಲನೆಗೆ ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುವ ನಿರೀಶ್ವರಿಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಇನ್ನೂ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಆಸ್ತಿ ಒಡೆತನಕ್ಕೂ ಅವರು ಹಕ್ಕಿನಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಠಿಣ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು೧೭೦೩, ೧೭೦೯ ಮತ್ತು೧೭೨೮ ಇಸವಿಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ನ ಹೊಸ ನಿಷ್ಠರ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ರೊಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತುಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ನಿರೀಶ್ವರವಾದಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು <ref>{{cite web | title = Laws in Ireland for the Suppression of Popery | publisher = University of Minnesota Law School | url = http://local.law.umn.edu/irishlaw/offices.html | accessdate = 2008-11-08 | archive-date = 2008-10-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081011230845/http://local.law.umn.edu/irishlaw/offices.html | url-status = dead }}</ref> ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ನೂತನ ಆಂಗ್ಲೊ-ಐರಿಶ್ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗವು [[ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಅಸೆಂಡನ್ಸಿ]] ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು. === ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆ === [[ಚಿತ್ರ:Half-hanging on travelling gallows.gif|thumbnail|ಅರೆ ನೇಣು ಬಿಗಿದ ಅನುಮಾನಸ್ಪದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಐರಿಶ್ ವ್ಯಕ್ತಿ.]] ಸರ್ವತ್ರ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೆಡೆಗೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಬೆಳೆಯ ವಿಫಲತೆಯಿಂದ ೧೭೪೦-೪೧ರಲ್ಲಿನ ಭೀಕರ [[ಐರಿಶ್ ಬರಗಾಲ|ಐರಿಶ್ ಬರಗಾಲವು]] ವಿವಿಧ ರೋಗ ಮತ್ತು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ೪೦೦,೦೦೦ಜನರನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆಗಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಐರಿಶ್ ಸರ್ಕಾರವು ಸಾಕಷ್ಟು ಮುತವರ್ಜಿ ವಹಿಸಿ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹಾನಿ ತಡೆಗೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿತು.ನಂತರದ ಈ ಶತಮಾನದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಚೇತರಿಕೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದಿತು. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೭೮೨ರಲ್ಲಿ [[ಪೊಯ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಲಾ]] ವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಐರ್ಲೆಂಡಿಗೆ ನಾರ್ಮನ್ ದಾಳಿಯ ನಂತರದಲ್ಲಿ(ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ) ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಿಂದ ನಿಜವಾದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ದೊರಕಿತು. ಆದರೂ ಐರಿಶ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಆಯ್ಕೆಯ ಅಧಿಕಾರ ಮಾತ್ರ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗಿತ್ತು ಇಂತಹ ಮೂಗು ತೂರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ೧೭೯೮ರ ಸುಮಾರಿಗೆ [[ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಯುನೈಟೈಡ್ ಐರಿಶ್ ಮೆನ್]] ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿತು.ಹಲವಾರು ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟರ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ರೊಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ರೊಂದಿಗೆ ಬಂಡೆದ್ದಿತು.ಈ ಬಂಡಾಯಕ್ಕೆ ಇಂತಹ ಸೊಸೈಟಿ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಯಿತು. ಗಣತಂತ್ರದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಯ ಐರೆಂಡಿನ ನಿರ್ಮಾಣದ ಗುರಿಯಿಂದಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಯಿತು. ಇಸವಿ [[1798ರ ಐರಿಶ್ ಬಂಡಾಯ|1798ರ ಐರಿಶ್ ಬಂಡಾಯವೂ]] ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಿಂದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ ಅದು ಬ್ರಿಟೀಶ್ ಮತ್ತು ಐರಿಶ್ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಬ್ರಿಟೀಶ್ ಮತ್ತು ಐರಿಶ್ ಸಂಸತ್ತುಗಳು ೧೮೦೦ರಲ್ಲಿ [[ಆಕ್ಟ್ ಅಫ್ ಯುನಿಯನ್]] ಎಂಬ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿ ಮಾಡಿದವು.ಇದು ೧೮೦೧ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಬಂತು.[[ಕಿಂಗಡಮ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಕಿಂಗಡಮ್ ಆಫ್ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್]] ಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿದ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗಡಮ್ ಆಫ್ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಐರಿಶ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಜಾರಿಗೆ ಕೊನೆಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಬಹುಮತಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದತೆ ಇದ್ದರೂ ಮೊದಲ ಬಾರಿಯ ೧೭೯೯ರಲ್ಲಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಸಮಕಾಲೀನ ಕಾಗದಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬ್ರಿಟೀಷರು ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ ಲಂಚ ನೀಡಲು ಬ್ರಿಟೀಶನ ಗೌಪ್ಯ ನಿಧಿನೆರವಿನ ಕಚೇರಿವನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡರೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಉನ್ನತವರ್ಗದ ಓಲೈಕೆ,ಸ್ಥಳಗಳ ಹಾಗು ಅವರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯಲು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಶತಪ್ರಯತ್ನ <ref>{{cite book | last = Ward | first = Alan J. | title = The Irish Constitutional Tradition: Responsible Government and Modern Ireland, 1782-1992 | publisher = Catholic University of America Press | date = 1994 | location = Washington, DC | page = 28 | url = | isbn = 0-81320-784-3 }}</ref> ನಡೆಸಿತು..ಹೀಗೆ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಯುನೈಟೈಡ್ ಕಿಂಗಡಮ್ ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ [[ಲಂಡನ್]] ನಲ್ಲಿರುವ [[UK ಸಂಸತ್ತಿ|UK ಸಂಸತ್ತಿನ]] ನೇರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. [[ವ್ಹಾಯಿಸರ್ ಗಲ್]] ಆಡಳಿತವು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟು [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್]] ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೂಲಕ್ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. [[ಚಿತ್ರ:Emigrants Leave Ireland by Henry Doyle 1868.jpg|thumb|left|ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಭೀಕರ ಬರಗಾಲಿನ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಲಸೆ ಕುರಿತಂತೆ ಹೆನ್ರಿ ಡೊಯೆಲ್ ಅವರ ಟಿಪ್ಪಣಿ.]] ಇಸವಿ ೧೮೪೦ರ [[ಭೀಕರ ಬರಗಾಲ|ಭೀಕರ ಬರಗಾಲವು]] ಸುಮಾರು ಒಂದು ಇಲಿಯನ್ ಐರಿಶ್ ಜನರ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಇದರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಲಸೆ <ref>{{cite web | title = The Irish Potato Famine | publisher = Digital History | date = 2008-11-07 | url = http://www.digitalhistory.uh.edu/historyonline/irish_potato_famine.cfm | accessdate = 2008-11-08 | archive-date = 2012-08-23 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120823030816/http://www.digitalhistory.uh.edu/historyonline/irish_potato_famine.cfm | url-status = dead }}</ref> ಹೋದರು. ಆ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ [[ಯುನೈಟೈಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಗೆ ವಲಸೆ]] ಹೋದವರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜನರು ಐರ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರು. ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ವಲಸೆಯು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಕಂದಕ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ೨೦ನೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದವರೆಗೂ ಈ ಇಳಿಕೆ ಮುಂದುವರೆದಿತ್ತು. ಬರಗಾಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ತತ್ ಕ್ಷಣವೇ [[1841ರಲ್ಲಿ ಜನಗಣತಿ]] ನಡೆಸಿ ೮.೨ ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು <ref>{{cite web |url=http://www.independent.co.uk/news/uk/this-britain/1841-a-window-on-victorian-britain-475516.html |title=1841: A window on Victorian Britain - This Britain |publisher=[[The Independent]] |date=2006-04-25 |accessdate=2009-04-16 |last=Vallely |first=Paul |archive-date=2015-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150617075008/http://www.independent.co.uk/news/uk/this-britain/1841-a-window-on-victorian-britain-475516.html |url-status=dead }}</ref> ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Quinn">{{cite web | last = Quinn| first = Eamon | title = Ireland Learns to Adapt to a Population Growth Spurt | work = Europe | publisher = New York Times | date = 2007-08-19 | url = https://www.nytimes.com/2007/08/19/world/europe/19ireland.html?ex=1345176000&en=ab2b49203b6fb511&ei=5088&partner=rssnyt&emc=rss | accessdate = 2008-11-08 }}</ref> ಆವಾಗಿನಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಆ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಮರಳಲೇ <ref name="Quinn"/> ಇಲ್ಲ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ೧೯೬೧ರ ವರೆಗೆ ಇಳಿಕೆಯಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿದಿತ್ತು.ಆದರೆ [[ಲಿಟ್ರಿಮ್ ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪ|ಲಿಟ್ರಿಮ್ ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳ]] ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕಳೆದ ೨೦೦೬ರ ವರೆಗಿನ ಜನಗಣತಿವರೆಗೆ ಕೊಂಚ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನವಸತಿಯು ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಎಲ್ಲಾ ಚಿಕ್ಕ-ಪುಟ್ಟ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು. === ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಹುಟ್ಟು === ಅಂದರೆ ೧೯ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ [[ಐರಿಶ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ]] ಜನ್ಮ ತಾಳಿ,ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಇದು ರೊಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟು ಕಂಡಿತು. ಇದರ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರೆಂದರೆ [[ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಓ'ಕೊನೆಲ್]] ಇವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಎನ್ನಿಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ರೀತಿಯ ಫಲಿತಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರೂ [[ರೊಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಆಗಿ]] ಅವರು ಸಂಸತ್ತನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥರಾದರು. ಐರಿಶ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಸೈನಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜನೀತಿಜ್ಞ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ [[ಡ್ಯೂಕ್ ಆಫ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗಟನ್]] ಅವರ ಬಿರುಸಿನ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಆತ ಸಕ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದ. ಭಾವಿ ಪ್ರಧಾನಿ [[ರಾಬರ್ಟ್ ಪೀಲ್]] ಅವರು ಬೆಂಬಲಿಸಿ ವೆಸ್ಟ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪಾಸಾದ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದ [[ಜಾರ್ಜ್IV]] ಅವರ ಮನವೊಲಿಸಲು ವೆಲ್ಲಿಂಗಟನ್ ಸಫಲರಾಗಿ ಈ ಮಸೂದೆಗೆ ಅಂಕಿತ ಬೀಳುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡರು. [[ಜಾರ್ಜ್ ಅವರ ತಂದೆ|ಜಾರ್ಜ್ ಅವರ ತಂದೆಯು]] ಪ್ರಧಾನಿ ಪಿಟ್ಸ್ ಅವರು ಇಂತಹ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸುವದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು.ಏಕೆಂದರೆ ೧೮೦೧ ರ ಯುನಿಯನ್ ಘರ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕಿತರಾಗಿದ್ದ ಅವರು [[ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್]] ರ ವಿಮೋಚನೆಯ ೧೭೦೧ರಲ್ಲಿನ [[ವಸಾಹತು ಕಾಯ್ದೆಯ ಘರ್ಷಣೆ|ವಸಾಹತು ಕಾಯ್ದೆಯ ಘರ್ಷಣೆಯ]] ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅವರು ಹೆದರಿದ್ದರು. ತರುವಾಯ ಓ'ಕೊನೆಲ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಆಕ್ಟ್ ಅಫ್ ಯುನಿಯನ್ ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಆಗ್ರಹದ ಹೋರಾಟ ವಿಫಲಗೊಂಡಿತು. ಶತಮಾನದ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ[[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಟೆವರ್ಟ್ ಪರ್ನೆಲ್]] ಮತ್ತುಇತರರು ಯುನಿಯನೊಳಗಡೆಯೇ"([[ಹೋಮ್ ರೂಲ್]] )" ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಗಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ದ್ವೀಪ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಯುನಿಯನಿಷ್ಟ್ ಗಳು ಹೋಮ್ ರೂಲನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಇದು ನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯೇ ಆಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪದಬಹುದೆಂದು ಅವರು ಆತಂಕ <ref>{{cite book | last = Kee | first = Robert | title = The Green Flag: A History of Irish Nationalism | publisher = Weidenfeld and Nicholson | date = 1972 | location = London | pages = 376–400 | url = | isbn = 029717987X }}</ref> ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಹೋಮ್ ರೂಲ್ ಮಸೂದೆ ಪಾಸ್ ಮಾಡಲು ಹಲವಾರು ಸಾರಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದರೂ ಅದು ಕೊನೆಗೆ ೧೯೧೪ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡಿ ವಿರೋಧಿಸಬೇಕೆನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ೧೯೧೩ರಲ್ಲಿ [[ಅಲ್ ಸ್ಟರ್ ವಾಲಂಟಿಯರ್ಸ್]] ಎಂಬ ಸಂಘಟನೆಯೊಂದು [[ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾರ್ಸನ್]] ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ರಚನೆಗೊಂಡಿತು. ಈ ಸಂಘಟನೆಯು ಮುಂದೆ ೧೯೧೪ರಲ್ಲಿ[[ಐರಿಶ್ ವಾಲಂಟಿಯರ್ಸ್]] ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟು[[ಹೋಮ್ ರೂಲ್ ಮಸೂದೆ]] ಪಾಸು ಮಾಡಿಸುವುದೇ ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಾಯಿತಾದರೂ ಅಲ್ ಸ್ಟರ್ ನ ಆರು ಚಿಕ್ಕ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತಲ್ಲದೇ ಅವು ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟವು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದರ ಜಾರಿಗೆ ಮುಂಚೆ [[ಮಹಾಯುದ್ಧದ]](ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ I)ಅವಧಿ ವರೆಗೆ ಇದು ಅಮಾನತಾಗಿತ್ತು. ದಿ ಐರಿಶ್ ವಾಲಂಟಿಯರ್ಸ್ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು ಹೋಯಿತು.ಬಹು ಸಂಖ್ಯಾತ ಸದಸ್ಯರ ಗುಂಪು [[ಜಾನ್ ರೆಡ್ ಮಂಡ್]] ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ [[ನ್ಯಾಶನಲ್ ವಾಲಂಟಿಯರ್ಸ್]] ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟು ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿನ ಐರಿಶ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿತು. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಗುಂಪು ಐರಿಶ್ ವಾಲಂಟಿಯರ್ಸ್ ಹೆಸರನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಐರಿಶ್ ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು <ref>{{cite book | last = Kee | first = Robert | title = The Green Flag: A History of Irish Nationalism | publisher = Weidenfeld and Nicholson | date = 1972 | location = London | pages = 478–530 | url = | isbn = 029717987X }}</ref> ವಿರೋಧಿಸಿತು. ಎರಡನೆಯ ಗುಂಪು ೧೯೧೬ರಲ್ಲಿ [[ಈಸ್ಟರ್ ರೈಜಿಂಗ್]] ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಅವರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ರೈಜಿಂಗ್ ನಾಯಕರನ್ನು ಏಳು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರನ್ನಾಗಿ ಮುಗಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಹೋಮ್ ರೂಲ್ ಬಗೆಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾವನೆಯೇ ಬದಲಾಗಿ ೧೯೧೮ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಟಂತ್ರ ಪಂಗಡವು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶ ಬಂದಿತ್ತು. ಇಸವಿ ೧೯೧೯ರಲ್ಲಿ [[ಗೆರಿಲ್ಲಾಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಮರ]] ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು [[ಐರಿಶ್ ಗಣತಂತ್ರ|ಐರಿಶ್ ಗಣತಂತ್ರದ]] ನಾಯಕರೊಂದಿಗಿನ [[ಆಂಗ್ಲೊ-ಐರಿಶ್ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ]] ೧೯೨೧ರಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು. ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಮಾತ್ರ [[ಐರಿಶ್ ಮುಕ್ತ ರಾಜ್ಯ|ಐರಿಶ್ ಮುಕ್ತ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ]] [[ಹೋಮ್ ರೂಲ್]] ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು.ಆದರೆ ತನಗೆ ಬಯಸಿದಾಗ ಒಂದು ಮುಕ್ತ ನಿಯಮದೊಂದಿಗೆ ಅದು ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು.ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಸ್ವಾಯತ್ತದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿ <ref>{{cite book | last = Kee | first = Robert | title = The Green Flag: A History of Irish Nationalism | publisher = Weidenfeld and Nicholson | date = 1972 | location = London | pages = 719–748 | url = | isbn = 029717987X }}</ref> ಬಿಟ್ಟಿತು. ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮ್ಮತಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಡಕು ಉಂಟಾಗಿ ಅದು ಮುಂದೆ [[ಜನಾಂಗೀಯ ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧ|ಜನಾಂಗೀಯ ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ]] ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದದ ವಿರೋಧಿ ಗುಂಪುಗಳ ಸೋಲಿನೊಂದಿಗೆ ೧೯೨೩ರಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಯುದ್ಧ ನಿಂತಿತಾದರೂ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಆಳದ ಮಾತಿನಿಂದ ಹೇಳಲಾಗದ ವಿಭಜನೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತು. === ಇಬ್ಭಾಗ === ==== ಸ್ವತಂತ್ರ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ==== [[ಚಿತ್ರ:Anglo-Irish Treaty Griffith annotated2.gif|right|thumbnail|ಆಂಗ್ಲೊ-ಐರಿಶ್ ನ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ 32 ಚಿಕ್ಕ ದ್ವೀಪಗಳ ( ಎರಿಶ್ ಕೌಂಟಿಗಳು)ಪೈಕಿ 26ರನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರಗೊಳಿಸಿದ್ದು.]] ಹೊಸದಾಗಿ ರಚನೆಗೊಂಡ ಐರಿಶ್ ಮುಕ್ತ ರಾಜ್ಯವು ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಕದನದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದವರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದದ ವಿರೋಧಿಗಳ [[ಫೈಯಾನ್ನಾ ಫಾಯಿಲ್]] ಪಕ್ಷ ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿತು. ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಕ್ಕೆ ಮತದಾರರು ಸಮ್ಮತಿಸಿ ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜನಮತಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿ ಇಡೀ ಐರ್ಲೆಂಡನ್ನು ಸಮಗ್ರ ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಈ ಕಾರ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಐರಿಶ್, ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸೆರಗಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದಿತು. ಆದರೂ ೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಘೋಷಿಸುವವರೆಗೂ ಇದು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. [[ಎರಡನೆ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ]] ಬಹುತೇಕ ಈ [[ರಾಜ್ಯವು ತಟಸ್ಥ]] ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತ್ತು.ಆದರೆ ತನ್ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ತನ್ನ ಸಹಚರರಿಗೆ ಬೇಷರತ್ತಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿತು. ತಟಸ್ಥ ನೀತಿ ಅನುಸರಿಸಿದ್ದರೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಸುಮಾರು ೫೦,೦೦೦<ref name="Connolly">{{cite web | last = Connolly | first = Kevin | title = Irish who fought on the beaches | work = Northern Ireland News | publisher = BBC | date = 2004-06-01 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/northern_ireland/3749629.stm | accessdate = 2008-11-08 }}</ref> ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಶ್ ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.ಅದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರಿಗೆ [[ವಿಕ್ಟೊರಿಯಾ ಕ್ರಾಸಸ್]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ <ref name="Connolly"/> ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ವಲಸೆ ೧೯೫೦ ಮತ್ತು ೧೯೮೦ರ ಮಧ್ಯೆ ಕಂಡು ಬಂತು ಆದರೆ ೧೯೮೭ರ ಆರಂಭದಿಂದ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ೧೯೯೦ರ ವರೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿತು. ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವು ''[[ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಟೈಗರ್]]'' ಎಂದು <ref name="clancy3">{{cite book | last =Clancy|first =Patrick|coauthors= Sheelagh Drudy, Kathleen Lynch, Liam O'Dowd| title =Irish Society: Sociological Perspectives |pages= 68–70| publisher =Institute of Public Administration | year =1997|isbn=1872002870}}</ref> ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇಸವಿ ೨೦೦೭ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಜಗತ್ತಿನ ಹೆಚ್ಚು ತಲಾ ಆದಾಯದ GDP ಅತ್ಯಂತ ಸಿರಿವಂತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಐದನೆಯದಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ==== ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ==== [[ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಸರ್ಕಾರದ 1920ರ ಕಾನೂನು]] ಯುನೈಟೈಡ್ ಕಿಂಗಡಮ್ ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಅದರ ಆಡಳಿತ ಹೊಂದಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ೧೯೭೨ರ ವರೆಗೆ ಯುನೈಟೈಡ್ ಸರ್ಕಾರದೊಳಗೇ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದಾಗಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸಿತು. ಇಬ್ಭಾಗವಾದ ದಶ್ಕಗಳ ತರುವಾಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಯುನಿಯನ್ನಿಷ್ಟರ ನಡುವಿನಆಂತರಿಕ-ಜಾತಿ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ಕಲಹದ ವಿರಳ ಘಟನೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗಡಮ್ ನ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತಟಸ್ಥವಾಗಿರದೇ ಇದ್ದರೂ ಯಾವುದೇ [[ಮಿಲಿಟರಿ ಒತ್ತಾಯ|ಮಿಲಿಟರಿ ಒತ್ತಾಯದ]] ಪ್ರಚೋದನೆ ಇಲ್ಲದೇ ೧೯೪೧ರಲ್ಲಿ [[ಬೆಲ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ|ಬೆಲ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಯನ್ನು]] ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು. [[ಚಿತ್ರ:Carson signing Solemn League and Covenant.jpg|right|thumbnail|ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಕ್ಯಾರ್ಸ್ನನ್ ಹೋಮ್ ರೂಲ್ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ದಾಖಲೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕುತ್ತಿರುವುದು.ಯಾವ್ಯಾವುದು ಸರಿ ಅದಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಅಗತ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿ.]] [[ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್]] ಜನಾಂಗಗಳು ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ [[ಜನಾಂಗೀಯ ವರ್ಗ|ಜನಾಂಗೀಯ ವರ್ಗದ]] ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತಚಲಾಯಿಸಿದರು.(ಅಂದ[[ರೆ ಫಸ್ಟ್ ಪಾಸ್ಟ್ ದಿ ಪೊಸ್ಟ್]] ನಿಂದ ೧೯೨೯ರಲ್ಲಿ ಚುನಾಯಿತವಾಯಿತು)ಇದು [[ಅಲ್ ಸ್ಟರ್ ಯುನಿಯನಿಷ್ಟ್ ಪಕ್ಷ|ಅಲ್ ಸ್ಟರ್ ಯುನಿಯನಿಷ್ಟ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ]] ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಅಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯಾತ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ರು ಬರ ಬರುತ್ತಾ ತಮ್ಮನ್ನು ಅಸಮಾನತೆಯಿಂದ ಕಾಣುವ ದೃಷ್ಟಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಅವರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅತೃಪ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿತು.ಮತ ಗಳಿಕೆ ಮತ್ತು [[ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಅಸಮರ್ಪಕ ವಿಂಗಡಣೆ]] ಹಾಗು [[ಭೇದ ಭಾವ|ಭೇದ ಭಾವದ]] ಕಲ್ಪನೆಯಗಳು ಅವರನ್ನು ವಸತಿ ಹಾಗು ಉದ್ಯೋಗದ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಆದ್ಯತೆ <ref name="whyte">{{cite web | url = http://cain.ulst.ac.uk/issues/discrimination/whyte.htm | title = 'How much discrimination was there under the Unionist regime, 1921-1968?' by John Whyte | accessdate = 2008-10-23 | last = Whyte | first = John | work = Contemporary Irish Studies | publisher = [[Conflict Archive on the Internet]] | archive-date = 2019-01-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190116023959/http://cain.ulst.ac.uk/issues/discrimination/whyte.htm | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | url = http://cain.ulst.ac.uk/hmso/cmd380.htm | title = Fair Employment in Northern Ireland | accessdate = 2008-10-23 | publisher = [[Northern Ireland Office]] | archive-date = 2012-01-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120104025822/http://cain.ulst.ac.uk/hmso/cmd380.htm | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | url = http://cain.ulst.ac.uk/events/crights/nicra/nicra78.htm | title = "We Shall Overcome".... The History of the Struggle for Civil Rights in Northern Ireland 1968 - 1978 by NICRA (1978) | accessdate = 2008-10-23 | publisher = Conflict Archive on the Internet }}</ref>[[ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ]]. ಸುಮಾರು ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹೊರಬಂದು [[ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕು|ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ]] ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಬೇಕಾಯಿತು.ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿರೋಧವಾಗಿ [[ನಿಷ್ಠರು]] ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಇಳಿದು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿ ಹೋರಾಟವನ್ನು <ref>{{cite book|last=Taylor|first= Peter |year=1997|title=Provos: The IRA and Sinn Féin|pages=33–56|location=London|publisher= Bloomsbury Publishing Plc|isbn= 0-74753392X}}</ref> ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡರು. ಸರಕಾರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಡೆಗೆ ವಾಲಿತ್ತಲ್ಲದೇ ಇದು ಬಲಿಷ್ಠವೂ ಆಗಿತ್ತು. ಅಂತರ ಜನಾಂಗೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಕಾನೂನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸ್ಥಿತಿ ಹದಗೆಟ್ಟಿತಲ್ಲದೇ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಅಶಾಂತಿ ವಾತಾವರಣ <ref>{{cite book|last=Taylor|first= Peter |year=1997|title=Provos: The IRA and Sinn Féin|pages=56–100|location=London|publisher= Bloomsbury Publishing Plc|isbn= 0-74753392X}}</ref> ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರಾತ್ರಿಗಳ ವರೆಗೆ ನಡೆದ ಹಿಂಸಾಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ಸೋತು ಕೈ ಚಿಲ್ಲಿರುವ ಪೋಲಿಸರಿಗೆ ನೆರವಾಗುವಂತೆ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಸರ್ಕಾರ [[ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸೈನ್ಯ ಪಡೆ|ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸೈನ್ಯ ಪಡೆಯನ್ನು]] ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಸುಮಾರು೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಐರ್ಲೆಂಡಿ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಐರ್ಲೆಂಡಿಗಾಗಿ]] ಹೋರಾಡಿದ [[ಅರೆಸೈನಿಕ]] [[ಕಾನೂನುಗಳುIRA]] ಬೆಂಬಲಿಗರು ಇದನ್ನು ರಚಿಸಿ ಆರು ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಎಲ್ಲೆಡೆಗೂ ಪ್ರಚಾರ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇನ್ನುಳಿದ ಗುಂಪು ಅಂದರೆ ಯುನಿಯನ್ನಿಷ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿಗಳ ಉಭಯ ಪಂಗಡಗಳು ಈ ಹಿಂಸಾಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ''[[ತೊಂದರೆಗಳ ಆರಂಭ]]'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಈ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದಾಗಿ ೩,೬೦೦ ಸಾವುಗಳು <ref>{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/northern_ireland/467904.stm |title=Turning the pages on lost lives |publisher=BBC News |accessdate=2010-01-04 |date=1999-10-08 }}</ref> ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಇಂತಹ ತೊಂದರೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ನಾಗರಿಕ ಅಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ [[ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸರ್ಕಾರ]] ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಹೋಮ್ ರೂಲ್ ನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿ "[[ನೇರ ಆಡಳಿತ]]"ವನ್ನು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗಡಮ್ ನ ಸಂಸತ್ತಿ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗಡಮ್ ನ ಸಂಸತ್ತಿನ]] ಮೂಲಕ ನಡೆಸುವಂತೆ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ತೆರನಾದ ರಾಜಕೀಯ ತೊಂದರೆ ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಮಗಳ ಅಪಯಶಸ್ವಿಯು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು,೧೯೭೩ರ [[ಸನ್ನಿಂಗ್ಡೇಲ್ ಒಪ್ಪಂದ]] ಕೂಡಾ ಏನೂ ಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. IRA ಕಾನೂನುಗಳ ಬೆಂಬಲಿಗರಿಂದ ಕದನ ವಿರಾಮ ಮತ್ತು ಬಹು ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗಿನ ಮಾತುಕತೆಯಿಂದಾಗಿ [[ಬೆಲ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಒಪ್ಪಂದ|ಬೆಲ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು]] ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.ಇದನ್ನು ಸಮಗ್ರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಾದ್ಯಂತದ ಜನಮತಗಣನೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದಂತೆ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಎರಡೂ ಸಮುದಾಯಗಳಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ ತಳಹದಿಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಕರಾರು ಒಪ್ಪಂದದ ಸಹಿ ನಂತರ ಬಹಳಷ್ಟುಹಿಂಸಾಚಾರ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತಲ್ಲದೇ IRA ಕಾನೂನು ಬೆಂಬಲಿಗರ ತಂಡ [[ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಯೋಗ|ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಯೋಗದ]] ಸಲಹೆ ಮೂಲಕ ತನ್ನಸಶಸ್ತ್ರ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ತದೆಯೊಡ್ಡಿತು.ನೇಮಕಗೊಂಡ ಈ ಆಯೋಗದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು <ref>{{cite web |url=http://cain.ulst.ac.uk/events/peace/decommission/iicd190106.pdf |first=Brigadier Tauno |last=Nieminen |coauthors=General John de Castelain, Andrew D. Sens |title=Independent International Commission on Decommissioning |format=PDF |accessdate=2008-10-15 |archive-date=2011-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110311172621/http://cain.ulst.ac.uk/events/peace/decommission/iicd190106.pdf |url-status=dead }}</ref> ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. [[ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ]](ವಿಧಾನ ಮಂಡಲ)ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಅಮಾನತುಗೊಂಡರೂ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿತು. ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಶ ರು ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಪೋಲಿಸರಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ಸೈನ್ಯದ(ಮಿಲಿಟರಿ) ನೆರವನ್ನು ಬ್ತಿಟಿಶ್ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹಿಂಪಡೆದು ತನ್ನಸೈನಿಕರನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == ಐರ್ಲೆಂಡ,ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ,ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದಿರದ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿದ್ದವು ೧೯೮೦ರವರೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಲಸೆಗಳು ಐರ್ಲೆಂಡನ್ನು ಹಿಂದೆ ಉಳಿಯುವಂತೆ <ref>[http://migration.ucc.ie/pmeinishowenfinal.htm Irish Emigration, past and present. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100528170938/http://migration.ucc.ie/pmeinishowenfinal.htm |date=2010-05-28 }}[http://migration.ucc.ie/pmeinishowenfinal.htm Lessons to be learned?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100528170938/http://migration.ucc.ie/pmeinishowenfinal.htm |date=2010-05-28 }}. University College Cork.</ref> ಮಾಡಿದ್ದವು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ದಿನಗಳೆದಂತೆ ೧೯೯೦ರಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದವು.ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ದ್ವೀಪ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು.ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ "[[ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಟೈಗರ್]]" ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಶಾಂತಿ <ref>[https://www.theguardian.com/world/2009/may/10/ireland-financial-crisis-emigration End of the road]. ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌‌. ಮೇ ೧೦, ೧೯೯೭</ref> ನೆಲೆಸಿತು. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಸಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ [[ಗುಣಮಟ್ಟದ ಜೀವನ ಮಟ್ಟ]] ಹೊಂದಿರುವ ಎಂದು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ''[[ದಿ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್]]'' ಪತ್ರಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಂಟೆ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನು (ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ )<ref>{{cite journal|title=The Economist Intelligence Unit’s quality-of-life index|journal=The Economist: The World in 2005|publisher=The Economist Group|url=http://www.economist.com/media/pdf/QUALITY_OF_LIFE.PDF}}</ref> ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಎರಡೂ (ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಗಣರಾಜ್ಯ(ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್) ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್ <ref>[https://archive.is/20120906171615/www.irishtimes.com/newspaper/breaking/2009/0520/breaking8.htm Ireland 'technically' in depression...]</ref><ref>[http://www.huffingtonpost.com/sheldon-filger/irelands-economy-in-free_b_185874.html Ireland's Economy in Free Fall Collapse]</ref> ೨೦೦೮ರ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಈಡಾದವು.೨೦೦೯ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ<ref>[http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&amp;language=en&amp;pcode=teilm020&amp;tableSelection=1&amp;plugin=1 Harmonised unemployment rate by gender - total - % (SA)]. Eurostat.</ref> ೧೨.೫%ರಷ್ಟಾಗಿತ್ತು. === ಸಾರಿಗೆ === ==== ವಾಯುಯಾನ/ಸಾರಿಗೆ ==== [[ಚಿತ್ರ:Aerlingus.a320-200.ei-dei.arp.jpg|thumb|ಏರ್ ಲಿಂಗಸ್ ಏರ್ ಬಸ್ ಎ 320]] ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ: [[ಡಬ್ಲಿನ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]],[[ಬೆಲ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]],(ಅಲ್ಡರ್ ಗ್ರೊ)[[ಕ್ವಾರ್ಕ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]],[[ಶನ್ನೊನ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]] ಮತ್ತು [[ಐರ್ಲೆಂಡ್ ವೆಸ್ಟ್ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ]](ನಾಕ್) ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲಿನ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಅತ್ಯಂತ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | title =Dublin Airport tops 23 million passengers in 2007 | work =Business | publisher =Thomas Crosbie Media | date =2008-01-22 | url =http://www.breakingnews.ie/business/mheyojojcwgb/ | accessdate =2008-11-09 | archive-date =2009-06-25 | archive-url =https://web.archive.org/web/20090625225342/http://www.breakingnews.ie/business/mheyojojcwgb/ | url-status =dead }}</ref> ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸುಮಾರು ೨೨ ದಶಕಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ವಹಿವಾಟು ಹೊಂದಿದೆ.ಸದ್ಯ ಹೊಸ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ರನ್ ವೇ ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ <ref>{{cite web | title =DAA To Begin Building New Terminal Within Weeks | work =Press Releases | publisher =Dublin Airport Authority | date =2007-07-29 | url =http://www.dublinairportauthority.com/media-centre/press-releases/112007.html | accessdate =2008-11-09 | archive-date =2009-09-26 | archive-url =https://web.archive.org/web/20090926071932/http://www.dublinairportauthority.com/media-centre/press-releases/112007.html | url-status =dead }}</ref> ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಬ್ರಿಟೇನ್ ಮತ್ತು ಯುರೊಪ್ ಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ ಬೆಲ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ,ಡಬ್ಲಿನ,ಶನ್ನೊನ್ ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ವೆಸ್ಟ್ (ನಾಕ್);ಇವು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ನ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಸೇವೆಯನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಹಲವಾರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಶೆನ್ನೊನ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಇಂಧನ ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಹತ್ವದ <ref>{{cite web | title =Shannon stopover to go by 2008 | work =Business News | publisher =RTE | date =2005-11-11 | url =http://www.rte.ie/business/2005/1111/shannon.html | accessdate =2008-11-09 }}</ref> ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಕ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ತಪಾಸಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿದೆ.ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಬಿಡುವ ಮುಂಚೆ US ನ ವಲಸೆ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಬದ್ದವಾಗಿರುವಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ:[[ಜಾರ್ಜ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಬೆಲ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಸಿಟಿ ಏರ್ ಪೋರ್ಟ]],[[ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಡೆರ್ರಿ ಏರ್ ಪೋರ್ಟ]],[[ಗಾಲ್ವೇ ಏರ್ ಪೋರ್ಟ]],[[ಕೆರ್ರಿ ಏರ್ ಪೋರ್ಟ]],(ಫರಾನ್ ಫೊರ)[[ಸ್ಲಿಗೊ ಏರ್ ಪೋರ್ಟ]],(ಸ್ಟ್ರಾಂಡ್ ಹಿಲ್)[[ವಾಟರ್ ಫೊರ್ಡ್ ಏರ್ ಪೋರ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಡೊನೆಗಲ್ ಏರ್ ಪೋರ್ಟ]](ಕ್ಯಾರಿಕ್ ಫಿನ್ ). ಇವುಗಳ ನಿಗದಿತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸೌಲಭ್ಯವು ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತುಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಗೆ ಪ್ರಯಾಣದ ಸೇವಾ ಪಟ್ಟಿತೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಏರ್ ಲೈನ್ ಆಧಾರಿತ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು,[[ಏಯರ್ ಲಿಂಗಸ್]] (ಈ ಮೊದಲು ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏರ್ ಲೈನ್]] ಆಗಿತ್ತು)[[ರಾಯ್ ನೇರ]], [[ಏಯರ್ ಅರನ್ನ್]] ಮತ್ತು [[ಸಿಟಿಜೆಟ್]] ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು. ==== ಬಂದರುಗಳು ಮತ್ತುರೇವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ==== [[ಚಿತ್ರ:H&W Cranes2.jpg|thumb|left|ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಬೆಲ್ ಫಾಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ "ಸಾಮ್ಸನ್ ಅಂಡ್ ಗೊಲಿಥ"ಹಡಗು ತಾಣ]] ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಬಂದರುಗಳಿವೆ.[[ಡಬ್ಲಿನ]],[[ಬೆಲ್ ಫಾಸ್ಟ್]], [[ಕಾರ್ಕ್]], [[ರೊಸ್ಲೇರ್ ಡೆರ್ರಿ]] ಮತ್ತು [[ವಾಟರ್ ಫೊರ್ಡ್]] ಗಳಲ್ಲಿದೊಡ್ಡ ಬಂದರುಗಳಿವೆ. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರೇವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅರ್ಕ್ಲೊವ,ಬಲ್ಲಿನಾ,ಡ್ರೊಘೆಡಾ,ದಂಡಾಲ್ಕ,ಡನ್ ಲಾವೊಗೇರ,ಫೊಯೆನ್ಸ,ಗಾಲ್ವೇ,ಲಿಮ್ರಿಕ,ನ್ಯೂರಾಸ್,ಸ್ಲಿಗೊ,ವಾರಂಟ್ ಪಾಯಿಂಟ ಮತ್ತು ವಿಕ್ಲೊಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವ್ ಹೊಂದಿವೆ. ಐರ್ಲೆಂಡ್-[[ಐರಿಶ್ ಸಮುದ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಬ್ರಿಟೇನ್]] ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಸುಮಾರು ೩.೬ ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಬಂದರುಗಳು ಸಾಗಾಟ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ <ref>[http://www.cso.ie/statistics/passengermovementbysea.htm CSO figures]</ref> ಹೊಂದಿವೆ. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾರದ ವಸ್ತುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರವು ಬಹುತೇಕ ಸಮುದ್ರದ ಮೂಲಕವೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿರುವ ೧೦ ಮೆಗಾಟನ್ ಗಳು(ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ೧೧ದಶಲಕ್ಷ ಶಾರ್ಟ್ ಟನ್ ಗಳಷ್ಟು ಸಾಮಾನು-ಸಾಮಗ್ರಿ-ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟೇನ್ ನೊಂದಿಗೆ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುತ್ತವೆ,ಇನ್ನು(ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಗಣರಾಜ್ಯ) ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಂದರುಗಳು ೭.೬ Mt(ಅಂದರೆ ೮.೪ ದಶಲಕ್ಷ [[ಶಾರ್ಟ್ ಟನ್ಸ್|ಶಾರ್ಟ್ ಟನ್ಸ್‌ಗಳಷ್ಟು]] ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.) ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಮಧ್ಯದ ಐರಿಶ್ ಸಮುದ್ರದ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ಜಲಸಾರಿಗೆಯ ಮಾರ್ಗವು,ಸ್ವಾನ್ ಸಿ ಯಿಂದ ಕಾರ್ಕ,ಫಿಶ್ ಗಾರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಪೆಂಬ್ರೊಕ್ ನಿಂದ ರೊಸ್ಲೇರ,ಹೋಲಿಹೆಡ್ ನಿಂದ ಡನ್ ಲಾಘೇರ,ಸ್ಟ್ರೇನ್ ರಿಯರ್ ನಿಂದ ಬೆಲ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಲಾರ್ನೆ ಮತ್ತು ಕೇರ್ನ್ ರಾನ್ ನಿಂದ ಲಾರ್ನೆ ವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ [[ಐಸ್ಲೆ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್]] ಮೂಲಕ [[ಲೈವ್ ಪೂಲ್]] ಮತ್ತು ಬೆಲ್ ಫಾಸ್ಟ್ ನಡುವೆ ಕೂಡಾ ಜಲಸಾರಿಗೆಯ ಕೊಂಡಿ ಇದೆ.. ಡಬ್ಲಿನ್ -ಹಾಲಿಹೆಡ್ ನಡುವಿನ ''[[MV ಯುಲಿಸೆಸ್]]'' ಹಡಗು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜಲಸಾರಿಗೆಯ ಹಡಗು ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು ಇದು [[ಐರಿಶ್ ಫೆರೀಸ್]] ವತಿಯಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಅಲ್ಲದೇ ರೊಸ್ಲೇರ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಕ್ ಗಳು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ವರೆಗೆ ಜಲಸಾರಿಗೆಯ ಅನುಕೂಲ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಜಲಸಾರಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣವು ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಬಹುಶ: [[ಕಡಿಮೆ ವಿಮಾನಯಾನದ ದರ]] ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು (ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ) "[[ಐರಿಶ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗ]]" ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೮೯೭ರಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್ ಲೆಂಡ್ ನಡುವೆ [[ನಾರ್ಥ್ ಕ್ಯಾನಲ್]] (ಉತ್ತರ ಕಾಲುವೆ)ದಾಟುವ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇತ್ತೀಚಿಗಷ್ಟೇ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ [[ಇನ್ಸಿಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನ್ ಆಫ್ ಎಂಜನೀಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]],ರೊಸ್ಲೇನ್ ಮತ್ತು ಫಿಶ್ ಗಾರ್ಡ್ ನಡುವೆ "[[ಟಸ್ಕರ್ ಟನೆಲ್]]" ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವವನ್ನು <ref>{{Cite book |title= |publisher=The Irish Academy of Engineers |date=September 2004 |location=Dublin |pages=7 |url=http://www.euro-case.org/publications/transport/TransportIreland.pdf |isbn=1-89012-68-7 |access-date=2010-01-29 |archive-date=2010-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100401054944/http://www.euro-case.org/publications/transport/TransportIreland.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/wales/south_west/4121001.stm |title=Tunnel 'vision' under Irish Sea |publisher=BBC News |accessdate=2010-01-01 |date=2004-12-23 }}</ref> ಇಟ್ಟಿದೆ. ಸಿಮೆಂಡ್ಸ್ ಎಂಬ ಒಂದು ಬ್ರಿಟೀಶ್ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲಿನ್ ನಿಂದ ಹೋಲಿಹೆಡ್ ವರೆಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಇಟ್ಟಿತ್ತು. ಇವೆರಡರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳು ತೀರ ಇತ್ತೀಚನವು ಅಲ್ಲದೇ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದದ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚದಾಯಕ ಯೋಜನೆಗಳಾಗಿವೆ, ಇದರ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ€೨೦ ಬಿಲಿಯನ್ {{convert|80|km|abbr=on}}ಆಗಿದೆ. ==== ರೈಲು ಸಾರಿಗೆ ==== [[ಚಿತ್ರ:Ireland rail network sb.svg|right|thumb|ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗಗಳು:ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳು/ಕೇಂದ್ರಗಳು,ಬೆಟ್ಟಗಳು,ಬಂದರುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ನಿಲದಾಣಗಳು.]] ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ರೈಲ್ವೆ]] ಸಾರಿಗೆ ಜಾಲವು ಹಲವಾರು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪೆನಿಗಳ ಮೊಲಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಡಿತು.೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ಕೂಡಾ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಹಣ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಯಿತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜಾಲ ೧೯೨೦ರಲ್ಲಿ ಉಚ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಒಂದು ೧,೬೦೦mm (೫ft ೩in )ನ [[ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್]] ನ ಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಈಗಾಗಲೇ ನೂರಾರು ಕಿಲೊಮೀಟರ್ ನಷ್ಟು [[ನ್ಯಾರೊ ಗೇಜ್ ಮಾರ್ಗ]]೯೧೪mm (೩ ft)ಇದೆಯಾದರೂ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ರೈಲ್ವೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು <ref name="ciatrans">{{cite web | title =CIA World Factbook - Ireland - Transportation | publisher =CIA | date =2008-11-06 | url =https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ei.html#Trans | accessdate =2008-11-11 | archive-date =2019-05-06 | archive-url =https://web.archive.org/web/20190506104239/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ei.html#Trans | url-status =dead }}</ref><ref name="ciatrans"/> ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಐಎಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಅತಿ ಉದ್ದದ ರೈಲ್ವೆ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು [[ಐರ್ನೊರ್ಡ್ ಈರೆನ್]] ಸಂಸ್ಥೆಯು ಉಸ್ತುವಾರಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರೈಲ್ವೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು [[ನಾರ್ದರ್ನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ರೈಲ್ವೇಸ್]] ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಧಿಕವೆಂದರೆ ಇಡೀ ಯುರೊಪಿನಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು [[ರೈಲ್ವೆ|ರೈಲ್ವೆಗಳ]] ಮೂಲಕ [[ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ|ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ]] ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.ಇದನ್ನು [[ಬಾರ್ಡ್ ನಾ ಮೋನಾ]] ಕಂಪೆನಿಯು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸರಾಸರಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಗಾಟದ ದಾಖಲೆ {{convert|1400|km|mi}}ಮಾಡಿದೆ. ಡಬ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಥಳೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ. [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಏರಿಯಾ ರಾಪಿಡ್ ಟ್ರಾನ್ಜಿಟ್]](DART) ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕರಾವಳಿಯ ಉಪನಗರಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ನೂತನ [[ಲೈಟ್ ರೈಲ್ವೆ]](ಹಗುರ ರೈಲ್ವೆ)[[ಲೌಸ್]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಇದು ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಲೌಸ್ ರೈಲ್ವೆ ಲೈನಗಳನ್ನು [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಮೆಟ್ರೊ]] ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಯೋಜನೆಗಳಿವೆ. ಐರ್ನೊಡ ಈರೆನ್ ಯಿಂದ DART ಮತ್ತು [[ವಿವೊಲಿಯಾ|ವಿವೊಲಿಯಾದಿಂದ]] ಲೌಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸೇವೆಯನ್ನು [[ರೈಲ್ವೆ ಪ್ರೊಕ್ಯುರ್ ಮೆಂಟ್ ಏಜೆನ್ಸಿ|ರೈಲ್ವೆ ಪ್ರೊಕ್ಯುರ್ ಮೆಂಟ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯ]] ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಐರಿಶ್ ಸರ್ಕಾರದ [[ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಪೋರ್ಟ್ 21]] ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಕ್ ನಿಂದ [[ಮಿಡ್ಲ್ ಟನ್]] ವರೆಗಿನ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಪುನ:ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಪುನರಾರಂಭವಾದ [[ನವಾನ್]] -[[ಕ್ಲೊನ್ಸಿಲ್ಲಾ]] ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು [[ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ರೈಲ್ವೆ ಕಾರಿಡಾರ್]] ಕಾರ್ಯಗಳು ಇದೇ ಯೋಜನೆಯ ಭವಿಷ್ಯದ <ref>{{cite web | title =Heavy Rail | work =Project | publisher =Transport 21 | date =2008-06-18 | url =http://www.transport21.ie/Projects/Heavy_Rail/Heavy_Rail.html | accessdate =2008-11-11 | archive-date =2008-12-07 | archive-url =https://web.archive.org/web/20081207115734/http://www.transport21.ie/Projects/Heavy_Rail/Heavy_Rail.html | url-status =dead }}</ref> ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಾಗಿವೆ. ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿನ ಸೇವೆಗಳು ಉಳಿದ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟೇನ್ ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತೀರ ವಿರಳ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಚದುರಿದಂತಿವೆ.ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲ್ವು ೧೯೫೦-೬೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಹೋದ ವಿಷಯ ಮಾತ್ರ ಗಂಭೀರವಾದುದು. ಸದ್ಯದ ಸೇವೆಗಳು ಉಪನಗರದ ಮಾರ್ಗಗಳಾದ [[ಲಾರ್ನೆ]],ನಿವ್ರಿ ಮತ್ತು [[ಬ್ಯಾಂಗರ]],ಅದಲ್ಲದೇ ಡೆರಿಗೂ ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ [[ಕೊಲೆರೇನ್]] ನಿನ ಶಾಖೆಯಿಂದ [[ಪೊರ್ಟ್ರುಶ್]] ವರೆಗಿನ ಸಂಪರ್ಕವೂ ಸೇರಿದೆ. ==== ರಸ್ತೆಗಳು ==== [[ಚಿತ್ರ:DublinPortTunnelConstruction 2004 SeanMcClean.jpg|thumb|ಡಬ್ಲಿನ್ ಬಂದರು ಸುರಂಗ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ.]] ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಹನ ಚಾಲಕರು [[ಎಡಭಾಗದಲ್ಲೇ ಚಲಿಸು|ಎಡಭಾಗದಲ್ಲೇ ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ]].ಇಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲವಿದೆ.ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಡಬ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ ಫಾಸ್ಟ್ ನಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲ ಸಿದ್ದವಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಭೂಮಾಲಿಕರು ಬಹಳಷ್ಟು ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.ನಂತರ್ [[ಟರ್ನ್ ಪೈಕ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ಸ್]] ನವರು ೧೮೦೦ರಲ್ಲಿನ {{convert|16100|km|mi}}ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ರಸ್ತೆ ಜಾಲದಂತೆ ಶುಲ್ಕ ವಸೂಲಿ <ref>{{cite web | title =History of Transport in Ireland, Part 1 | work =About Us | publisher =[[Córas Iompair Éireann]] | url =http://www.cie.ie/about_us/schools_and_enthusiasts.asp#1 | accessdate =2008-11-11 | archive-date =2004-04-10 | archive-url =https://web.archive.org/web/20040410110553/http://www.cie.ie/about_us/schools_and_enthusiasts.asp#1 | url-status =dead }}</ref> ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಐರಿಶ್ ಸರ್ಕಾರವು ನೂತನ ಸಾರಿಗೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.ಇದು ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಸಾರಿಗೆ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದ ಮತ್ತು ದುಬಾರಿ ಸಾರಿಗೆ ಪದ್ದತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ:೨೦೦೬ರಿಂದ ೨೦೧೫ರ ವರೆಗಿನ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ €೩೪ ಬಿಲಿಯನ್ ವೆಚ್ಚ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಕೆಲವು ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಹಲವಾರು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ <ref>{{cite web | title =Roads | work =Projects | publisher =Transport 21 | date =2008-06-18 | url =http://www.transport21.ie/Projects/Roads/Roads.html | accessdate =2008-11-11 | archive-date =2008-12-08 | archive-url =https://web.archive.org/web/20081208022517/http://www.transport21.ie/Projects/Roads/Roads.html | url-status =dead }}</ref> ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ಕುದರೆ ಮೂಲಕ ಓಡುವ ಟ್ರಾಮ|ಕುದರೆ ಮೂಲಕ ಓಡುವ ಟ್ರಾಮಗಳನ್ನು]] ೧೮೧೫ರಲ್ಲಿ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬೈಂಕೊನಿ]] ಪರಿಚಯಿಸಿದ.ಇದು ಕ್ಲೊನ್ಮೆಲ್ ನಿಂದ ಥರ್ಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲಿಮ್ರಿಕ್ ನಡುವೆ ಸಂಚಾರ <ref>{{cite web | last =Murphy | first =John | title =Bianconi home to become Clonmel hotel | work = | publisher =Irish Examiner | date =2005-01-04 | url =http://archives.tcm.ie/irishexaminer/2005/01/04/story573513087.asp | accessdate =2008-11-11 | archive-date =2009-01-14 | archive-url =https://web.archive.org/web/20090114114431/http://archives.tcm.ie/irishexaminer/2005/01/04/story573513087.asp | url-status =dead }}</ref> ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇಂದು ಮುಖ್ಯ ಬಸ್ ಕಂಪೆನೆಗಳೆಂದರೆ ರಿಪಬ್ಲಿನಲ್ಲಿರುವ [[ಬಸ್ ಈರೆನ್]] ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿರುವ [[ಅಲ್ ಸ್ಟರ್ ಬಸ್]] ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ದ್ವೀಪದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಬಸ್]] ಸಂಚಾರ ಸೇವೆಯು ಬೃಹತ್ ಡಬ್ಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು [[ಮೆಟ್ರೊ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬೃಹತ್ ಬೆಲ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಬಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ರಿಪಬ್ಲಿಕ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡನಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಫಲಕಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಗಂಟೆಗೆ ಇಷ್ಟೇ ಕೀ.ಮೀ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಓಡಿಸಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವಿದೆ.೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ವೇಗದ ಮಿತಿ ಕುರಿತಂತೆ ಹೊಸ ಶಿಸ್ತು-ನಿಯಮಗಳನ್ನೂ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ದೂರ ಮತ್ತು ವೇಗದ ಮಿತಿ ಕುರಿತಂತೆ ಇರುವ ನಿಯಮಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗಡಮ್ ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತದ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವಂತೆ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಶಕ್ತಿಮೂಲದ ಜಾಲಗಳು === ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ [[ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಪೂರೈಕೆ ಜಾಲ|ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಪೂರೈಕೆ ಜಾಲಗಳನ್ನು]] ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಉಭಯ ಜಾಲಗಳು ಇಬ್ಭಾಗದ ನಂತರ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿಯೇ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಕಳೆದ ಕೆಲವುದಿನಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಇವೆರಡು ಜಾಲಗಳು ಮೂರು ಅಂತರ-ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.ಅಲ್ಲದೇ [[ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ನಿ|ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ]] ಮೂಲಕ ಯುರೊಪಿನ ಮುಖ್ಯ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಜೋಡಣೆ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪೆನಿಗಳು [[ನಾರ್ದರ್ನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಸಿಟಿ]](NIE)ಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ತ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಷಯ ಕುರಿತಂತೆ ಅದು ಗೊಂದಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದೆ..ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ESB ಪೂರೈಕೆ ಕೇಂದ್ರವು ಅದರ ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ಇದುವರೆಗೆ ಆಧಿನೀಕರಣಗೊಳಿಸಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸ್ಥಾವರಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಸರಾಸರಿ ೬೬%ಕ್ಕಿಳಿದಿದೆ.ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೊಪ್ ನಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ. ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್ ನಡುವೆ ೫೦೦MW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ[[HVDC]] ವನ್ನು [[ಈರ್ ಗ್ರಿಡ್]] ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಅತ್ಯಂತ ಬೇಡಿಕೆ ಸಮಯದ ೧೦% ರಷ್ಟನ್ನು ಪೂರೈಕೆ <ref>{{cite web | url= http://www.interconnector.ie/projects/east-westinterconnector/projectactivity/ | title= Project Activity | date= 16&nbsp;September 2009 | work= East-West Interconnector | publisher= [[EirGrid]] | accessdate= 2009-09-29 | archive-date= 2009-10-04 | archive-url= https://web.archive.org/web/20091004073101/http://www.interconnector.ie/projects/east-westinterconnector/projectactivity/ | url-status= dead }}</ref> ಮಾಡುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:RingsendPowerStation1459.jpg|thumb|right|ರಿಂಗ್ ಸೆಂಡ್ ಪವರ್ ಸ್ಟೇಶನ್ ಡಬ್ಲಿನ್]] ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯಂತೆಯೇ [[ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ]] ಪೂರೈಕೆಯು ಇಂದು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಸರ್ವತ್ರಗೊಂಡಿದೆ.ಇದರಿಂದ [[ಗೊರ್ ಮ್ಯಾನ್ ಸ್ಟನ,ಕೌಂಟಿ ಮೀಥ್]] ಮತ್ತು [[ಬಾಲ್ಲಿಕೇರ]],[[ಕೌಂಟಿ ಆಂಟ್ರಿಮ್]] ಗಳ ಜೋಡಣೆಗಾಗಿ ಕೊಳವೆ ಮಾರ್ಗದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು <ref>{{cite web | title = Bord Gáis Networks : Northern Ireland : South-North Pipeline | publisher = [[Bord Gáis]] | url = http://www.bordgais.ie/networks/index.jsp?1nID=102&pID=109&nID=313 | accessdate = 2009-05-08 | archive-date = 2007-11-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071119071243/http://www.bordgais.ie/networks/index.jsp?1nID=102&pID=109&nID=313 | url-status = dead }}</ref> ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಅನಿಲವು ದ್ವೀಪದ ಆಂತರಿಕ-ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು [[ಸ್ಕಾಟಲೆಂಡ್]] ನ [[ಟ್ವಿನ್ ಹೊಲ್ಮ್]] ಮತ್ತು [[ಬಾಲ್ಯಿಲುಮ್ ಫೊರ್ಡ್]],ಕೌಂಟಿ ಆಂಟ್ರಿಮ್ ಮತ್ತು [[ಲೌಘೊಸಿನಿ]][[,ಕೌಂಟಿ ಡಬ್ಲಿನ್]] ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಕೌಂಟಿ ಕಾರ್ಕ್ ಕರಾವಳಿಯ ಕಿನ್ಸ್ಲೆ ಅನಿಲ ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತುಕೌಂಟಿ ಮೇವೊದ ಕರಾವಳಿಯ [[ಕೊರಿಬ್ ಅನಿಲ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಕೊರಿಬ್ ಅನಿಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ]] ಅನಿಲ ಪೂರೈಕೆ ಇಳಿಮುಖಗೊಂಡಿದೆ.ಆದರೆ [[ಕೌಂಟಿ ಮೇವೊ|ಕೌಂಟಿ ಮೇವೊದ]] ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು <ref>{{cite web | title = Northern Ireland Energy Holdings - Frequently Asked Questions | publisher = [[Northern Ireland Energy Holdings]] | url = http://www.nienergyholdings.com/FAQs/Index.php | accessdate = 2009-05-08 | archive-date = 2011-07-14 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110714182024/http://www.nienergyholdings.com/FAQs/Index.php | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | title = Gas Capacity Statement 2007 | publisher = [[Commission for Energy Regulation]] | url = http://www.cer.ie/GetAttachment.aspx?id=d9f0b11e-3a13-42bb-86b7-f7470a9c68cc | format = pdf | accessdate = 2009-05-08 | archive-date = 2012-03-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120305041104/http://www.cer.ie/GetAttachment.aspx?id=d9f0b11e-3a13-42bb-86b7-f7470a9c68cc | url-status = dead }}</ref> ನಡೆದಿವೆ. ಕೌಂಟಿ ಮೇವೊ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅನಿಲ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಕುರಿತಂತೆ ಸ್ಥಳೀಯರ ವಿರೋಧದಿಂದಾಗಿ ಇದು [[ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಧಾರ|ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿ]] ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ [[ಪವನ ಶಕ್ತಿ|ಪವನ ಶಕ್ತಿಯಂತಹ]] [[ಪುನರ್ನವೀಕರಣದ ಇಂಧನ]] ಮೂಲಗಳ ವಿನಿಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ [[ಪವನ ಕೇಂದ್ರ|ಪವನ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು]] ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಕರಾವಳಿ ಕೌಂಟಿಗಳಾದ ಡೊನೆಗಲ್,ಮೇಯೊ ಮತ್ತು ಅಂಟ್ರಿಮ್ ಗಳು ಮೊದಲಾಗಿವೆ. [[ಕೌಂಟಿ ವಿಕ್ಲೊ]] ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ [[ಅರ್ಕೊ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಿಂಡ್ ಪಾರ್ಕ್]] ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಬಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪವನಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಇಂಧನ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸ್ಥಾವರವೆನಿಸಿದೆ. ಈ ಕೇಂದ್ರದ ಕಾರ್ಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡರೆ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ೧೦% ರಷ್ಟು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಇದು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಪವನಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಾವರಗಳ ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿರೋಧದಿಂದಾಗಿ ಇವುಗಳು ವಿಳಂಬಗೊಂಡವು.ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ [[ವಿಂಡ್ ಟರ್ಬೈನ್]] ಗಳು ಅಸಹ್ಯಕರ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹಲವರ ವಾದ. ಪವನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ದೊರೆಯುವ ವಿದ್ಯುತಚ್ಛಕ್ತಿಯು ತುಂಬಾ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಪದ್ದತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದನ್ನು ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಂತೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಹಿನ್ನಡೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಾಯಿತು. ESB ಯ [[ಟರ್ಲೊ ಹಿಲ್]] ಮಾತ್ರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಏಕೈಕ ಸಂಗ್ರಹಣಾ <ref>{{cite web | last = | first = | authorlink = | coauthors = | title =Options For Future Renewable Energy Policy, Targets And Programmes issued by Department of Communications, Energy and Natural Resources | publisher =Hibernian Wind Power Ltd | date =2004-02-27 | url =http://www.hibernianwindpower.ie/hiberwindresponse_dcmnr.pdf | accessdate =2008-11-11 }}</ref> ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿಚಾರ == [[ಚಿತ್ರ:Population density of Ireland map2002.svg|thumb|right|ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 2002ರ ನಕ್ಷೆ ಪೂರ್ವ ಸಮುದ್ರ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ ಸ್ಟರ್ ನ ಪ್ರಾಂತ್ಯ.]] ಸುಮಾರು ೯,೦೦೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಜನವಸತಿಯ ಕುರುಹುಗಳಿವೆ.[[ಪಾಲೊಲಿಥಿಕ್]](ಶಿಲಾಯುಗದ ನಂತರದ ಎರಡನೆಯ ಅವಧಿ)ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂಲಿಥಿಕ್]] (ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಕಾಲ)ದಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಜನವಸತಿ ಬಗ್ಗೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಪೀಳಿಗೆಯ ಕುರಿತಾದ ೨೦೦೪ರ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಸ್ಪೇನ್ ನ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಬಂದು ತಮ್ಮ ವಂಶವಾಹಿನಿಗೆ ಕಾರಣರಾದರು ಎಂದು <ref name="prospectmag"/> ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ ಮಂಡಿಸಿದ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ ಇವರೆಲ್ಲ ಮಧ್ಯ ಯುರೊಪನಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ವಂಶವಾಹಿನಗಳ ದಾಖಲೆ ಪ್ರಕಾರ ಡಜನ್ನಗಟ್ಟಲೆ ವಿಭಿನ್ನ ಜನಾಂಗಗಳಿವೆ;ಅವುಗಳು ಪೌರಾಣಿಕವಾಗಿ ಈ ಭೂಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಸಂಭಂದವಿಲ್ಲದೇ ಇರಬಹುದಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ;[[ಕ್ರುಥ್ನೆ]],[[ಅಟ್ಟಾಕೊಟ್ಟಿ]],[[ಕೊನ್ ಮೇಕ್ನೆ]],[[ಈಗನಾಕ್ಟಾ]], [[ಈರೆನ್]] ಮತ್ತು [[ಸೊಘೇನ್]] ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಆದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿವೆ. ಸುಮಾರು ೧೦೦೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಅದರ ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿಬಂದ,[[ವಿಕಿಂಗ್ಸ]],[[ನಾರ್ಮನ್ಸ]],[[ಸ್ಕಾಟ್ಸ]] ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೀಷರು]] ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ದೇಶೀಯರಾಗಿ ಹೋದರು. ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪೆಂದರೆ [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿ]] ಅಥವಾ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಗುಂಪು [[ರೊಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಸಮ್]] ಅಂದರೆ ೭೩%ರಷ್ಟರ ಒಟ್ಟು <ref name="census2006-religion"/> ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟಿದೆ.(ಸುಮಾರು ೮೭%ರ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇದೆ.) ಇನ್ನುಳಿದ ಬಹುತೇಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು [[ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ಸ್]] ಪಂಥಕ್ಕೆ <ref name="niprotestants">{{cite web | last = McKittrick | first = David | authorlink = | title = Census Reveals Northern Ireland's Protestant Population is at Record Low | work = | publisher = Independent | date = 2002-12-19| url = http://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/census-reveals-northern-irelands-protestant-population-is-at-record-low-611500.html | accessdate = 2009-12-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091110153753/http://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/census-reveals-northern-irelands-protestant-population-is-at-record-low-611500.html|archivedate=2009-11-10}}</ref> ಸೇರಿದವರು.(ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ೫೩%ರಷ್ಟು) ಅತಿ ದೊಡ್ಡದೆಂದರೆ ದಿ [[ಆಂಗ್ಲಿಕನ್]] [[ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ಹೆಚ್ಚಿದ ವಲಸೆಯಿಂದಾಗಿ [[ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸಮುದಾಯ]] ಕೂಡಾ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಯ [[ಜೆವಿಶ್ ಸಮೂದಾಯ|ಜೆವಿಶ್ ಸಮೂದಾಯವೂ]] ಇದೆ. ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ನ ೪%ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ತಾವು ಯಾವ ಧರ್ಮಕ್ಕೂ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ <ref name="census2006-religion">{{cite web|url=http://www.cso.ie/census/census2006results/volume_13/volume_13_religion.pdf|title=Census 2006 Volume 13 Religion|format=PDF|publisher=Central Statistics Office|accessdate=2008-01-29}}</ref> ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಸುಮಾರು೧೪%ರಷ್ಟು ಜನರು ತಮ್ಮನ್ನು ಇದೇ ರೀತಿ <ref name="niprotestants"/> ಕರೆಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ಯಭಾಗದ ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡಿತು.ಈ ಹೆಚ್ಚಳ ೧೬ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಇಸವಿ ೧೮೪೦ ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ [[ಕ್ಷಾಮ|ಕ್ಷಾಮದಿಂದಾಗಿ]] ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷ ಜನರ ಸಾವು ಮತ್ತು ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷ ಜನರ ವಲಸೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಕಳೆದ ಶತಮಾನದಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿನಾಶದ ಪ್ರಮಾಣ ಸಾಕಷ್ಟುಇಳಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ.ಈ ಮೊದಲು ಇಳಿಮುಖಗೊಂಡ ದರಕ್ಕಿಂತ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ ಸಾಧಿಸಿದೆ.ಆದರೆ ಯುರೊಪಿಯನ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳವು ಮೂರುಪಟ್ಟ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ. ಇಂದು ಐರ್ಲೆಂಡಿನಿಂದ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಹೋದವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ,ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ,ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಆ ದೇಶದವರೊಂದಿಗೆ [[ಐರಿಶ್ ರು ದೇಶೀಯ|ಐರಿಶ್ ರು ದೇಶೀಯರಂತೆ]] ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ವಲಸೆಗಳ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಸಮುದ್ರ ಕಿನಾರೆ ಭಾಗವನ್ನು ಜರ್ಜಿತಗೊಳಿಸಿದವು. ದೊಡ್ಡ ಕ್ಷಾಮದ ನಂತರ ಕೊನಾಕ್ಟ್ ನ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಾದ ಮುನ್ ಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಲಿನ್ ಸ್ಟರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ವಿರಳವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ ಅಲ್ ಸ್ಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರೂ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಚದುರಿದಂತೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತು. ಇಂದು ಅಲ್ ಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಲಿನ್ ಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಡಬ್ಲಿನ್ ಗಳು ಮುನ್ ಸ್ಟರ್ ಹಾಗು ಕೊನಾಕ್ಟ್ ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿವೆ. [[ಚಿತ್ರ:IrePop1500.PNG|thumb|left|upright=1.5| ಐರ್ಲೆಂಡಿನ 1500ಇಸವಿಯಂದ ಇರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆ,ಭೀಕರ ಬರಗಾಲದ (1845-9)ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.ಸೂಚನೆ:1841ರ ಮುಂಚಿನ ಅಂದಾಜುಗಳು.]] ಕಳೆದ ದಶಕದಿಂದ ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ವಲಸೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲೂ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡಿದೆ. ಯುರೊಪಿಯನ್ ಯುನಿಯನ್ ಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ ನಂತರ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ [[ಪೊಲಂಡ್]] ನ [[ಪೊಲಿಶ್ ಜನಾಂಗ|ಪೊಲಿಶ್ ಜನಾಂಗದ]] ವಲಸೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ(ಸುಮಾರು ೧೫೦,೦೦೦) ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಯಿತು.ಇದು [[ಮಧ್ಯ ಯುರೊಪ|ಮಧ್ಯ ಯುರೊಪದ್ದಾದರೆ]] [[ಲಿಥುನಿಯಾ]],[[ದಿ ಝೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ಲ್ಯಾಟಿವಾ|ಲ್ಯಾಟಿವಾಗಳು]] ಇದರ ನಂತರದ <ref>{{cite web | last = Sullivan| first =Kevin | authorlink =Kevin Sullivan (journalist) | title = Hustling to Find Classrooms For All in a Diverse Ireland | work = | publisher = Washington Post | date = 2007-10-24| url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/10/23/AR2007102302162_pf.html | accessdate = 2008-11-09}}</ref><ref>{{cite web | title =Eircom launches two new Talktime International packages | work =Press Releases: Latest News | publisher =Eircom | date =July 2007 | url =http://home.eircom.net/about/press/2007/July/10763015 | accessdate =2008-11-09 | archive-date =2008-09-22 | archive-url =https://web.archive.org/web/20080922023146/http://home.eircom.net/about/press/2007/July/10763015 | url-status =dead }}</ref> ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ. ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಲಸೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇಸವಿ ೨೦೦೬ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ ೪೨೦,೦೦೦ ವಿದೇಶಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯರು,ಅಂದರೆ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೧೦%ರಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. [[ಯುರೊಪಿನ್ ಯುನಿಯನ್]] ಅಲ್ಲದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ [[ಚೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ನೈಜೆರಿಯನ್]] ಇನ್ನುಳಿದ ಆಫ್ರಿಕನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಜನರು ಐರ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಬರುವವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪೂರ್ವ ಯುರೊಪಿಯನ್ ನ ಮೂಲದ ಸುಮಾರು ೫೦,೦೦೦ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು [[2008ರ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ಬಿಟ್ಟು <ref name="affluenceends">{{cite web | last = Henry | first = McDonald | authorlink = | title = Ireland's Age of Affluence Comes to an End | work = | publisher = The Guardian | date = 2009-04-05| url = https://www.theguardian.com/world/2009/apr/05/ireland-economy-vat-unemployment | accessdate = 2009-12-30}}</ref> ತೆರಳಿದ್ದಾರೆ. ಮಧ್ಯ ಯುಗದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] ಭಾಷೆಯನ್ನು ಜನರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ,ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಬಹು ಸಂಖ್ಯಾತರ ಪ್ರಥಮ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದ [[ಐರಿಶ್]] ನ್ನು ಹಿಂದೆ <ref>{{cite book | last = Spolsky | first = Bernard | title = Language policy| publisher = Cambridge University | date = 2004 | location = Cambridge | page = 191 | isbn = 0521011752, 9780521011754 }}</ref> ಹಾಕಿತು. ಸುಮಾರು ೧೦%ರಷ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಜನರು ಶಿಕ್ಷಣದ ವಲಯದ ಆಚೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಐರಿಶ್ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.ಸುಮಾರು ೧೫ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇವರಲ್ಲಿನ೩೮%ರಷ್ಟು ಜನರನ್ನು"ಐರಿಶ್ ಭಾಷಿಕರು"ಎಂದು <ref>{{cite web | last = | first = | authorlink = | coauthors = | title =Table 15: Irish speakers aged 3 years and over in each Province, County and City, classified by frequency of speaking Irish, 2006 | work =Census 2006 - Volume 9 - Irish Language | publisher =CSO | date = | url =http://beyond2020.cso.ie/Census/TableViewer/tableView.aspx?ReportId=75639 | accessdate =2008-11-09 | archive-date =2009-02-27 | archive-url =https://web.archive.org/web/20090227165829/http://beyond2020.cso.ie/Census/TableViewer/tableView.aspx?ReportId=75639 | url-status =dead }}</ref> ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.ಆದರೆ ಐರಿಶ್ ಮತ್ತು [[ಅಲ್ ಸ್ಟರ್ - ಸ್ಕೊಟ್ಸ್]] ಎರಡನ್ನೂ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದು,ದಕ್ಷಿಣದ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಿರುವ ಜನರ ಆಡು ಭಾಷೆಯೂ ಇದಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ವಲಸೆಯಿಂದಾಗಿ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲದೇ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಏಷಿಯಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಯುರೊಪ್ ಭಾಷೆಗಳೂ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತವಾಗಿವೆ. == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == === ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲೆ === [[ಚಿತ್ರ:Revolutionary Joyce.jpg|thumb|upright|left|ಜೇಮ್ಸ್ ಜೊಯ್ಸ್ 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ಬರಹಗಾರ.]] ಹಲವಾರು ಭಾಷೆಗಳು ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಭಾಷೆಯೆಂದರೆ [[ಐರಿಶ]]. ಹತ್ತೊಂಭತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] ಭಾಷೆಯು ಮಧ್ಯ ಯುಗದಿಂದಲೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಮಾತನಾಡುವ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯೆನಿಸಿದೆ.ಇದು ಪ್ರಥಮ ಭಾಷಾ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿಯೂ ಬೆಳೆದಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಇಂದು ಐರಿಶ್ ಮಾತನಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ತಮಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.ಆದರೂ ಇದು ಸಣ್ಣ ಶೇಕಡಾವಾರು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಇದನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ [[ಸಂವಿಧಾನದ]] ಪ್ರಕಾರ ಎರಡೂ ಭಾಷೆಗಳು ಕಚೇರಿ-ಕಡತದ ಭಾಷೆಗಳಾಗಿದ್ದು ಐರಿಶ್ ಮಾತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಥಮ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯೆನಿಸಿದೆ. ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪ್ರಬಲ ರಾಜ್ಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದುಐರಿಶ್ ಮತ್ತು [[ಅಲ್ ಸ್ಟರ್ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್]] ಗಳು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಭಾಷೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇದ್ದರೂ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ವಿಶ್ವದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರಲೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ <ref>{{cite web | title = Background Note: Ireland | work = Bureau of European and Eurasian Affairs | publisher = US Department of State | date = July 2008 | url = http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/3180.htm | accessdate = 2008-11-08 }}</ref> ನೀಡಿದೆ. ಐರಿಶ್ ಕಾವ್ಯವು ಯುರೊಪಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾದ [[ದೇಶೀಯ ಜನಪದದ ಕಾವ್ಯ]] ಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.೬ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಸಾಧನೆ ಕೂಡಾ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆ|ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆನಲ್ಲಿ]] ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಂಕಣಕಾರವೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿರುವ [[ಜೊನಾಥನ್ ಸ್ವಿಫ್ಟ್]],ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ [[ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಬರಹ|ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಬರಹಗಳಿಂದ]] ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ.''[[ಗಲಿವರ್ ನ ಟ್ರಾವೆಲ್ಸ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ಎ ಮೊಡೆಸ್ಟ್ ಪ್ರೊಪೊಸಲ್]]'' ಆತನ ಕೃತಿಗಳು ತುಂಬಾ ಹೆಸರು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಪ್ರಸಿದ್ದ ವಿಡಂಬನಕಾರ ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ಆಸ್ಕರ್ ವೈಲ್ಡೆ ಅವರನ್ನು ವಿಡಂಬನಾ ತತ್ವ ಸಿದ್ದಾಂತದವರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಐರ್ಲೆಂಡನಲ್ಲಿ ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ನೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ವಿಜೇತರಿದ್ದಾರೆ:[[ಜಾರ್ಜ್ ಬೆರ್ನಾರ್ಡ್ ಷಾ]],[[ವಿಲಿಯಮ್ ಬಟ್ಲರ್ ಈಟ್ಸ್]], [[ಸ್ಯಾಮ್ಯುವಲ್ ಬೆಕೆಟ್]] ಮತ್ತು [[ಸೀಮಸ್ ಹೀನೆಯ]]. ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತನಲ್ಲದಿದ್ದರೂ [[ಜೇಮ್ಸ್ ಜಾಯ್ಸ್]] ಕೂಡಾ ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬರಹಗಾರ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿ ಇದೆ.<ref>{{cite web | title = Bloomsday 2007 Community Wide Events | work = Past Events | publisher = The James Joyce Centre | date = | url = http://www.jamesjoyce.ie/detail.asp?ID=86 | accessdate = 2008-11-08 | archive-date = 2008-05-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080525090632/http://www.jamesjoyce.ie/detail.asp?ID=86 | url-status = dead }}</ref> ಜೊಯ್ಸ್ ನ ೧೯೨೨ರ ಕಾದಂಬರಿ ''[[ಯುಲೆಸಿಸ್]] '' ನ್ನು [[ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ|ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯವೆಂದೂ]] ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಜೂನ್ ೧೬ರಂದು ಆತನ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ಡಬ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿ "[[ಬ್ಲೂಮ್ಸ್ ಡೇ]]" ಎಂದು <ref>{{cite web | title = Bloomsday 2007 Community Wide Events | work = Past Events | publisher = The James Joyce Centre | date = | url = http://www.jamesjoyce.ie/detail.asp?ID=86 | accessdate = 2008-11-08 | archive-date = 2008-05-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080525090632/http://www.jamesjoyce.ie/detail.asp?ID=86 | url-status = dead }}</ref> ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಐರಿಶ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇವತ್ತಿಗೂ ತನ್ನ <ref>{{cite book|first= Andrew|last=Higgins Wyndham|title=Re-imagining Ireland|publisher=University of Virginia Press|location=Charlottesville|year=2006}}</ref> ಗ್ರಾಮೀಣ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ,ಸಾಹಿತಿಗಳಾದ [[ಜಾನ್ ಮೆಕ್ ಗೆಹ್ರೆನ್]] ಮತ್ತು ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾದ ಸೀಮಸ್ ಹೀನಿಯ್ ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇವತ್ತಿಗೂ ಜನಪದದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಐರಿಶ್ ನಾಟಕಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ.ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೂ ಈ ನಾಟಕಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿವೆಯಲ್ಲದೇ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಟಕಶಾಲೆ [[ಅಬ್ಬೆ ಥಿಯೆಟರ್]] ೧೯೦೪ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐರಿಶ್ ಭಾಷೆಯ [[ಆನ್ ತೈಭೆರೆಕ್]] ನಾಟಕಶಾಲೆ ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ [[ಗಾಲ್ವೇನ|ಗಾಲ್ವೇನಲ್ಲಿ]] <ref>{{cite web | title = An Taibhdhearc | publisher = Fodors | date = | url = http://www.fodors.com/world/europe/ireland/the-west/review-102098.html | accessdate = 2008-11-08 | archive-date = 2011-05-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110525082941/http://www.fodors.com/world/europe/ireland/the-west/review-102098.html | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | title = Stair na Taibhdheirce | publisher = An Taibhdheirce | date = 2005 | url = http://www.antaibhdhearc.com/stair.html | accessdate = 2008-11-08 | archive-date = 2009-05-30 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090530045428/http://www.antaibhdhearc.com/stair.html | url-status = dead }}</ref> ಆರಂಭಗೊಂಡಿದೆ. [[ಸಿಯೆನ್ ಓ'ಕ್ಯಾಸಿ]],[[ಬ್ರೇನ್ ಫ್ರೇಲ]],[[ಸೆಬ್ಯಾಸ್ಟಿಯನ್ ಬ್ಯಾರಿ]][[,ಕೊನೊರ್ ಮೆಕ್ ಫೆರ್ಸ್ ನ]] ಮತ್ತು [[ಬಿಲ್ಲಿ ರೊಚೆ]] ನಾಟಕಗಳು ಇಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡು ಖ್ಯಾತಿ <ref>{{cite book | last =Houston | first =Eugenie | title =Working and Living in Ireland | publisher =Working and Living Publications | year =2001|isbn=0-95368-968-9}}</ref> ಗಳಿಸಿವೆ. === ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ === ಐರಿಶ್ ನ [[ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತ]] ಮತ್ತು [[ನೃತ್ಯ]] <ref>{{cite book | last =O'Lochlainn | first =Colm | title =More Irish Street Ballads | publisher =Pan |page = vii| year =1965|isbn=0-33025-317-4}}</ref> ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ''[[ರಿವರ್ ಡಾನ್ಸ್]]'' ಅದರೊಳಗೊಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದ <ref>{{cite book | last = Butler | first = Jean | coauthor = Edited by Andrew Higgins Wyndham | title = Re-imagining Ireland: Re-imaging Irish Dance | publisher = University of Virginia Press | date = 2006 | location = Virginia | page = 141 | url = https://books.google.com/books?id=Oo-u0p31yjQC | isbn = 0-81392-544-4 }}</ref> ವಿದ್ಯಮಾನವೆನಿಸಿದೆ. ಐರಿಶ್ ಸಮಾಜವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಆಧುನಿಕಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ,ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹಳೆಯ ಶೈಲಿಗಳು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ತವಕದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬೆಡಗನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ <ref>{{cite book | last =Geraghty | first =Des | title =Luke Kelly: A Memoir | publisher =Basement Press | year =1994|page = 26–30|isbn= 1-85594-090-6}}</ref> ಭೀತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಜನಪದ ಸಂಗೀತದ ೧೯೬೦ರ ದಶಕದ ಚಳವಳಿಯು ಐರಿಶ್ ನ ಸಾಂಪ್ರಾದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡುವಂತೆ ಪ್ರೇರಿಪಿಸಿತು.ಇದರ ಆಂದೋಲನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹಲವಾರು ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು ಮುಂದುವರೆಸುವಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾದವು.ಉದಾಹರಣೆಗೆ:[[ದಿ ಡಬ್ಲಿನರ್ಸ]],[[ದಿ ಚೀಫ್ಟನ್ಸ್]],[[ಈಮ್ಮೆಟ್ ಸ್ಪೈಸ್ ಲ್ಯಾಂಡ್]],[[ದಿ ಊಲ್ಫ್ ಟೋನ್ಸ್]],ದಿ [[ಕ್ಲಾನ್ಸಿ ಬ್ರದರ್ಸ]],[[ಸ್ವೀನೀಸ್ ಮೆನ್]],ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾಗಿ [[ಸಿಯನ್ ಓ'ರೈಡಾ]],ಮತ್ತು [[ಕ್ರಿಸ್ಟಿ ಮೊರೆ]] <ref>{{cite book | last =Moore | first =Christy | title =One Voice: My Life in Song | publisher =Hodder and Stoughton/Lir | year =2000|isbn= 0-34076-839-8}}</ref> ಇತ್ಯಾದಿ. ಕೆಲ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ [[ಹಾರ್ಸ್ ಲಿಪ್ಸ]],[[ವ್ಯಾನ್ ಮೊರಿಸನ]], ಮತ್ತು [[ಥಿನ್ ಲಿಜ್ಜಿ|ಥಿನ್ ಲಿಜ್ಜಿಯಂತಹ]] ಸಂಗೀತಗಾರರು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಾರರ ತಂಡಗಳು ಹಳೆಯ ಶೈಲಿಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಯ ಜನಪದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಮಕಾಲೀನ [[ರಾಕ್ ಸಂಗೀತ|ರಾಕ್ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ]] ಸಮ್ಮಿಳಿತಗೊಳಿಸಿ ಅದಕ್ಕೊಂದು ವಿಶೇಷ ಮೆರಗನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಸುಮಾರು ೧೯೭೦ ಮತ್ತು ೧೯೮೦ರ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ರಾಕ್ ಸಂಗೀತದ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ತೀರ ತೆಳುವಾಗಿ ಮಸಕು ಮಸಕು ಕಾಣಿಸತೊಡಗಿ ಜನರು ಇದರ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಅಂತರವನ್ನು ತಿಳಿಯಲಾಗದೇ ಎರಡನ್ನೂ ಆಸ್ವಾದಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ತೆರನಾದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಲಾವಿದರೆನಿಸಿಕೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಸ್ಫಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು,ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರುಮುಖರೆಂದರೆ.[[ಯು2]],[[ಈನ್ಯಾ{/0),{0}ಫ್ಲಾಗಿಂಗ್ ಮೊಲ್ಲಿ]],[[ಮೊಯಾ ಬ್ರೆನ್ನನ್]],[[ದಿ ಸಾ ಡಾಕ್ಟರ್ಸ್]],[[ಬೆಲ್ X1]],[[ಡ್ಯಾಮಿಯನ್ ರೈಸ್]],[[ದಿ ಕೊರ್ಸ್]],[[ಅಸ್ಲಾನ್]],[[ಸ್ನೇಡ್ ಓ'ಕೊನೊರ್]],[[ಕ್ಲಾನ್ನಡ್]],[[ದಿ ಕ್ಯಾನ್ ಬೆರೀಸ್]],[[ರೊರಿ ಗಲ್ಲಾಘೇರ್]],[[ವೆಸ್ಟ್ ಲೈಫ್]],[[ದಿ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್]],[[ದಿ ಕೊರೊನಾಸ್]],[[ಬಿ*ವಿಚ್ಡ್]],[[ಬಾಯ್ ಜೋನ್]],[[ಗಿಲ್ ಬೆರ್ಟ ಓ'ಸಲ್ಲಿವನ್]],{0ಬ್ಲಾಕ್47{/0},[[ಸ್ಟಿಫ್ ಲಿಟಲ್ ಫಿಂಗರ್ಸ್]],[[ಮಾಯ್ ಬ್ಲಡಿ ವೇಲೈಂಟೆನ್]],{0ಆಶ್{/0},[[ದಿ ಥ್ರಿಲ್ಸ್]],ಸಮ್ ಥಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಪಾನ್ಸ್, [[ಎ ಹೌಸ್, ಶರೊನ್ ಶನ್ನೊನ್,ಡೇಮಿಯನ್ ಡೆಂಪ್ಸಿ, ಡಿಕ್ಲಾನ್ ಓ' ರೂರ್ಕೆ, ದಿ ಫ್ರೇಮ್ಸ್ಮತ್ತುದಿ ಪೊಗೂಸ್|[[ಎ ಹೌಸ್]], [[ಶರೊನ್ ಶನ್ನೊನ್]],[[ಡೇಮಿಯನ್ ಡೆಂಪ್ಸಿ]], ಡಿಕ್ಲಾನ್ ಓ' ರೂರ್ಕೆ, [[[[ದಿ ಫ್ರೇಮ್ಸ್|[[ದಿ ಫ್ರೇಮ್ಸ್‌ಮತ್ತು]][[ದಿ ಪೊಗೂಸ್]]]]]]. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಇಸವಿ ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪೀಳಿಗೆಯು [[ಜನಪದದ ಲೋಹ|ಜನಪದದ ಲೋಹದ]] ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದಿತು.ಐರಿಶ್ ಮತ್ತು ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ [[ಭಾರದ ಲೋಹದ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ|ಭಾರದ ಲೋಹದ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳು]] ಮನೆಮಾತಾದವು. ಇಂತಹ ಆಧುನಿಕ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರರ್ತಕರೆಂದರೆ [[ಕ್ರುಚಾನ]],[[ಪ್ರಿಮೊರ್ಡಿಯಲ್]] ಮತ್ತು [[ವೇ ಲ್ಯಾಂಡರ್]] ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಗೀತ ಗುಂಪುಗಳು "ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ" ಶೈಲಿಯ ಶೃತ ನಾದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟವಾಗಿವೆ.ಅಂದರೆ [[ಅಲ್ಟಾನ್]],[[ಟೇಡಾ]],[[ಡಾನು]], [[ಡೆರ್ವಿಶ್]],[[ಲೂನಾಸಾ]],ಮತ್ತು [[ಸೊಲಾಸ್]].ಎಂಬವು ಹೆಸರಾಗಿವೆ. ಉಳಿದವರು ವಿವಿಧ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಹೊಸ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.[[ಅಫ್ರೊ ಸೆಲ್ಟ್ ಸೌಂಡ್ ಸಿಸ್ಟೆಮ್]] ಮತ್ತು [[ಕಿಲಾ]] ಇದರಲ್ಲಿವೆ. [[ಯುರೊವಿಜನ್ ಸಾಂಗ್ ಕಾಂಟೆಸ್ಟ್]] ನಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಅದ್ಭುತ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಏಳು ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಂಡು ಸ್ಫರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಸೈ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="Ireland in shock Eurovision exit">{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4563257.stm |title=Ireland in shock Eurovision exit|publisher=BBC Online|date=2005-05-19|accessdate=2008-01-10}}</ref> ಐರ್ಲೆಂಡ್ ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ[[ಡಾನಾ|ಡಾನಾದೊಂದಿಗೆ]],೧೯೮೦ ಮತ್ತು೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ [[ಜಾನಿ ಲೊಗಾನ]],೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ[[ಲಿಂಡಾ ಮಾರ್ಟಿನ್]],೧೯೯೩ [[ನೈಮ್ಹಾಕಾವನಾಘ್]],೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ [[ಪೌಲ್ ಹ್ಯಾರಿಂಗ್ಟನ್]] ಮತ್ತು [[ಚಾರ್ಲಿ ಮೆಕ್ ಗೆಟ್ಟಿಗ್ಯಾನ್]] ಮತ್ತು ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ [[ಐಮೇರ್ ಕ್ವಿನ್]] ಇವರೆಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಬಹುಮಾನಕ್ಕೆ <ref name="Ireland in shock Eurovision exit"/> ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. === ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲಾಶಾಸ್ತ್ರ === ಐರಿಶ್ ನ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಗುರುತುಗಳು ನ್ಯೂಲೆಥಿಕ್ ಕಾಲದಿಂದ ಕೆತ್ತಿದ ಬರಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಂದು ಹಲವೆಡೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿವೆ,ಇವು ಆ ಕಾಲದ ಆರಂಭದ ಕಲಾಪ್ರಕಾರಗಳು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.[[ನ್ಯೂಗ್ಯಂಗ್ರೇಜ್]] ನಲ್ಲಿ [[ಕಂಚಿನ ಯುಗ|ಕಂಚಿನ ಯುಗದ]] ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರೆ ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೆತ್ತನೆಯ [[ಶಿಲ್ಪಗಳು ಥಳುಕಿನ ಬೆರಗಿನ]] ವರ್ಣಚಿತ್ರಲೋಕವನ್ನೇ ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ೧೯ ಮತ್ತು ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲವಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೇಶೀಯ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಗಳು ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದವು.ಅವುಗಳಲ್ಲಿಪ್ರಮುಖ ರೇಖಾಕೃತಿಗಳೆಂದರೆ,[[ಜಾನ್ ಬಟ್ಲರ್ ಈಟ್ಸ]],[[ವಿಲಿಯಮ್ ಆರ್ಪನ್]],[[ಜಾಕ್ ಈಟ್ಸ್,]][[ಲೂಯಿಸ್ ಲೆ ಬ್ರೊಕಿ]] ಇತ್ಯಾದಿ. === ವಿಜ್ಞಾನ === [[ಚಿತ್ರ:Robert Boyle 0001.jpg|thumb|upright|left|ಬಾಯ್ಲೇಜ್ ನಿಯಮ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ದ ರಾಬರ್ಟ್ ಬಾಯ್ಲೆ.]] ಐರಿಶ್ ನ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ಜೊಹಾನ್ನೇಸ್ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್ ಇರುಜಿನಾ]] ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಬುದ್ದಿಜೀವಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಸರ್ [[ಎರ್ನೆಸ್ಟ್ ಹೆನ್ರಿ ಶಾಕ್ಲೆಟನ್]] ಒಬ್ಬ ಆಂಗ್ಲೊ-ಐರಿಶ್ ಸಂಶೋಧನಕಾರ ಅಂಟಾರಕ್ಟಿಕ್ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆತ ತನ್ನ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪಯಣದಲ್ಲಿ [[ಮೌಂಟ್ ಎರೆಬಸ್]] ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಪೋಲ್]] ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಲ್ಲಿ ಆತ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. ರಾಬರ್ಟ್ ಬಾಯಲ್ ೧೭ನೆಯ ಶತಮಾನದ ನಿಸರ್ಗದತ್ತ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ,ರಾಸಾಯನಿಕ ತಜ್ಞ,ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ,ಸಂಶೋಧಕ ಮತ್ತುಆರಂಭಿಕ ಅತ್ಯಂತ [[ಸಭ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ]] ಎನಿಸಿದ್ದ. ಆಧುನಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಆತನೂ ಒಬ್ಬ,[[ಬಾಯಲ್ಸ್ ನ ನಿಯಮ]] ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ಆತನ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೊಡಗೆಯಾಗಿದೆ.೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿನ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ಜಾನ್ ಟೈಂಡಲ್]] [[ಟೈಂಡಲ್ ಪರಿಣಾಮ|ಟೈಂಡಲ್ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು]] ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ಇದು ಆಕಾಶ ನೀಲಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು <ref name="scientists">{{cite web | last = Reville | first = William | title = Ireland's Scientific Heritage | work = Understanding Science" series: Famous Irish Scientists | publisher = [[University College Cork]]; Faculty of Science | date = 2000-12-14 | url = http://understandingscience.ucc.ie/pages/irishscientists.htm | accessdate = 2008-11-08 | archive-date = 2009-02-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090205165633/http://understandingscience.ucc.ie/pages/irishscientists.htm | url-status = dead }}</ref> ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. [[ಮಯನೂಥ್ ಕಾಲೇಜಿ|ಮಯನೂಥ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ]] ನೈಸರ್ಗಿಕ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದ [[ಫಾದರ್ ನಿಕೊಲಸ್ ಜೊಸೆಫ್ ಕಾಲನ್]] ನನ್ನು ಆತ ಸಂಶೋಧಿಸಿದ [[ಕೊಯಿಲ್ ಅಳವಡಿಕೆ]],[[ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಫಾರ್ಮರ್]] ಮತ್ತುಆರಂಭಿಕ ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ ಕೋಶಗಳ ಬಳಕೆ|ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ ಕೋಶಗಳ ಬಳಕೆಯ]] ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ಐರಿಶ್ [[ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿ|ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ]][[ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ವಾಲ್ಟನ]],ಈತನಿಗೆ ೧೯೫೧ರಲ್ಲಿ [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೋಬಲ್ ಬಹುಮಾನ]] ಬಂದಿದೆ. [[ಸರ್ ಜಾನ್ ಡೌಗ್ಲಾಸ್ ಕಾಕ್ರೊಫ್ಟ್]] ಅವರ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಪರಮಾಣುವಿನ ಅಣು ಅಂಶವನ್ನು ಕೃತಕ ವಿಧಾನದಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದ ಮೊದಲಿಗ.ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ [[ತೆರೆಗಳ ಸಮೀಕರಣದ (ವೇವ್ ಇಕ್ವೇಶನ್ )|ತೆರೆಗಳ ಸಮೀಕರಣದ (ವೇವ್ ಇಕ್ವೇಶನ್ )ಹೊಸ]] ತತ್ವ ಸಿದ್ದಾಂತವನ್ನುಆತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆಗೆ <ref>{{cite web | last = Finch | first = Eric | coauthors = Denis Weaire | title = Walton Biography | work = | publisher = [[Trinity College, Dublin|Trinity College]] School of Physics | date = 2006-10-06 | url = http://www.tcd.ie/Physics/history/walton/walton_biography.php | accessdate = 2008-10-22 }}</ref> ಕಾರಣನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ವಿಲಿಯಮ್ ಥಾಮ್ಸನ್ ಅಥವಾ [[ಲಾರ್ಡ್ ಕೆಲ್ವಿನ್]] ಎಂಬಾತನು ಉಷ್ಣತೆಯ ಅಳತೆಗಾಗಿ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದು ಇಂದಿಗೂ [[ಕೆಲ್ವಿನ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ [[ಜೊಸೆಫ್ ಲಾರ್ಮರ]],ಓರ್ವ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಗಣಿತಜ್ಞ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಅಳತೆ,ಅದರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ,ಉಷ್ಣಮಾಪಕತ್ವ ಮತ್ತು ವಸ್ತುವಿನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ತತ್ವ ಸಿದ್ದಾಂತವನ್ನು ಆತ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ. ಆತನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವೀ ಮತ್ತು ಉಲ್ಲೇಖನೀಯ ಗ್ರಂಥವೆಂದರೆ ಏಥರ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಟರ್ ೧೯೦೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಇದು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಷದವಾಗಿ <ref name="physicsworld">{{cite news|first=Mark|last=McCartney|title=William Thomson: king of Victorian physics|work=Features|publisher=[[Physics World]]|url=http://physicsworld.com/cws/article/print/16484|date=2002-12-01|accessdate=2008-11-22|archive-date=2008-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080715173557/http://physicsworld.com/cws/article/print/16484|url-status=dead}}</ref> ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. [[ಜಾರ್ಜ್ ಜಾನ್ ಸ್ಟೋನಿ]] ೧೮೯೧ರಲ್ಲಿ ''[[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್]] '' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ. [[ಜಾನ್ ಸ್ಟೀವರ್ಡ್ಸ್ ಬೆಲ್ಲ್]] [[ಬೆಲ್ಲ್ ಥೆಯರಮ್]] ಬೆಲ್ ಸಿದ್ದಾಂತದ ಮೂಲಪುರುಷನೆನಿಸಿದ್ದಾನೆ[[.ಬೆಲ್ಲ್ -ಜಾಕಿವ್ -ಅಡ್ಲರ್]] ಅಸಂಗತ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಆತ ಮಂಡಿಸಿದ ಸಿದ್ದಾಂತದ ಪ್ರತಿಗಳು ಆತನ ಸಂಶೋಧನೆಯಂತೆ ನೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ <ref name="scientists"/> ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಗಣಿತಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಗಣಿತದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಸಮೀಕರಣದ ರೂಪಕ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು[[ಕ್ವೊಟ್ರೇನಿಯನ್ಸ್]] ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ಸರ್ [[ವಿಲಿಯಮ್ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್]] ಇಂದು ಗಣಿತ ಲೋಕದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ನವೀನ ಶ್ರೇಣಿಕೃತ ಆರ್ಥಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಎಜ್ ವರ್ಥ್ ಬಾಕ್ಸ್]] ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದ [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಯೆಸ್ಡ್ರೊ ಎಜ್ ವರ್ಥ್]] ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎನಿಸಿದ್ದಾನೆ. [[ಜಾನ್ ಬಿ.ಕ್ವಾಸ್ ಗ್ರೇವ್]] ಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ದಾಂತದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪರಣಿತನಾಗಿದ್ದ ಆತ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ೨೦೦೦ [[ಸಂಖ್ಯಾ ಸೂತ್ರ|ಸಂಖ್ಯಾ ಸೂತ್ರಗಳ]] [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಪವರ್ತನವಿಲ್ಲದ ಸಂಖ್ಯೆ|ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಪವರ್ತನವಿಲ್ಲದ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು]] ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದ.ಇದೂ ಅಲ್ಲದೇ ಪಾಸ್ಕಲ್ ನ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ [[ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ|ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನುಗುರುತಿಸುವ]] ಗಣಿತಕ್ಕೆ ಹೊಸ ನಿಯಮ ರೂಪಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಅವನಿಗಿದೆ. [[ಜಾನ್ ಲೈಟನ್ ಸಿಂಜೆ]] ಕೂಡಾ ವಿಜ್ಞಾನದ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಿದ.ಯಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ರೇಖಾಗಣಿತಕ್ಕೆ ಸಂಭಂದಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಭಂದದ ಕುರಿತು ವಿವರ ತಿಳಿಸಿದ. ಗಣಿತಜ್ಞ [[ಜಾನ್ ನ್ಯಾಶ್]] ಎಂಬಾತನನ್ನು ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದ. ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಎಂಟು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿವೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನಸ್ಡ್ ಸ್ಟಡೀಸ]],೧೯೪೦ರಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ಇರ್ವಿನ್ ಶೊರ್ ಡಿಂಗರ್]] ಎಂಬಾತನನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ <ref name="dias">{{cite web | title = School of Theoretical Physics: History - Formation of the School | publisher = Dublin Institute for Advanced Studies | date = 2007-06-01 | url = http://www.stp.dias.ie/history/history1.shtml | accessdate = 2008-11-08 }}</ref> ಪಡೆದಿತ್ತು. == ಕ್ರೀಡೆ == [[ಗೇಲಿಕ್ ಫೂಟ್ ಬಾಲ್]] ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಮತು ಇಡೀ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾದುತ್ತದೆ.ಇಂತಹ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನುಇಡೀ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೩೪%ರಷ್ಟು ಐರ್ಲೆಂಡಿಗರುಈ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.ಇನ್ನುಳಿದಂತೆ [[ಹರ್ಲಿಂಗ್]] ೨೩%,[[ಸಾಕರ್]] ೧೬% ಮತ್ತು ರಗ್ ಬೈ೮%.[[ಆಲ್ -ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಫೂಟ್ ಬಾಲ್ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯ|ಆಲ್ -ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಫೂಟ್ ಬಾಲ್ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯವನ್ನು]] ಅತ್ಯಧಿಕ ಐರ್ಲೆಂಡಿಗರು ವೀಕ್ಷಿಸಿ <ref name="esri">{{cite web|url=http://www.esri.ie/pdf/BKMNINT180_Main%20Text_Social%20and%20Economic%20Value%20of%20Sport.pdf|publisher=The Economic and Social Research Institute|title=The Social Significance of Sport|accessdate=2008-10-21|archive-date=2008-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20081028204341/http://www.esri.ie/pdf/BKMNINT180_Main%20Text_Social%20and%20Economic%20Value%20of%20Sport.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>http://www.finfacts.com/irelandbusinessnews/publish/article_೧೦೦೦೪೩೯೬.shtml</ref> ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈಜು,ಗಾಲ್ಫ,ಏರೊಬಿಕ್ಸ,ಸಾಕರ,ಸೈಕ್ಲಿಂಗ,ಗೇಲಿಕ್ ಫೂಟ್ ಬಾಲ್ ಮತ್ತುಬಿಲ್ಲಿಯರ್ಡ್ಸ/ಸ್ನೂಕರ್ಸ್ ಇವುಗಳು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿವೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಜನರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯೂ <ref>{{cite web |url=http://www.esri.ie/UserFiles/publications/20070223162340/BKMNINT178_Main%20Text%20Chapters%201-4.pdf |title=Sports Participation and Health Among Adults in Ireland |publisher=The Economic and Social Research Institute |accessdate=2008-10-15 |archive-date=2015-09-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150904125738/http://www.esri.ie/UserFiles/publications/20070223162340/BKMNINT178_Main%20Text%20Chapters%201-4.pdf |url-status=dead }}</ref> ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಸಾಕರ್ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡಗಳು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಜನಜನಿತವಾಗಿವೆ.[[ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ]],[[ಬಾಕ್ಸಿಂಗ]],[[ಕ್ರಿಕೆಟ್]],[[ಫಿಶಿಂಗ್]],[[ಗಾಲ್ಫ್]],[[ಗ್ರೆಹಾಂಡ್ ರೇಸಿಂಗ್]][[,ಹ್ಯಾಂಡ್ ಬಾಲ್]],[[ಹಾಕಿ]],[[ಹಾರ್ಸ್ ರೇಸಿಂಗ್]],[[ಮೋಟಾರ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್]],[[ಶೊ ಜಂಪಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಟೆನ್ನಿಸ್]] ಮುಂತಾದವುಗಳು. === ಬಯಲು ಕ್ರೀಡೆಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Tyrone Blanket Defence.jpg|thumb|left|ಟ್ಯಾರೊನ್ ವಿ ಕೆರಿ ಅಖಿಲ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ 2005ರಲ್ಲಿನ ಫೂಟ್ ಬಾಲ್ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ]] ಹರ್ಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗೇಲಿಕ್ ಫೂಟ್ ಬಾಲ್,ಹ್ಯಾಂಡ್ ಬಾಲ್ ಮತ್ತು [[ರೌಂಡರ್ಸ್]] ಇವುಗಳು ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ರಾಷ್ಟ್ರ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳಾಗಿವೆ,ಇವುಗಳೆಲ್ಲವನ್ನು [[ಗೇಲಿಕ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳು]] ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. [[.ಗೇಲಿಕ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್]] (GAA),ನಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳೋ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಗೇಲಿಕ್ ಫೂಟ್ ಬಾಲ್ ಮತ್ತುಕೆಮೊಜಿ (ಮಹಿಳೆಯರ ಹರ್ಲಿಂಗ್ ಕ್ರೀಡೆ) ಇವುಗಳು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಘಟನೆಗಾಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.crokepark.ie/ |title=Croke Park. Not just a venue. A destination. | publisher=Croke Park Stadium | accessdate=2007-10-03}}</ref> ಉತ್ತರ ಡಬ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿರುವ [[ಕ್ರೋಕ್ ಪಾರ್ಕ್]] ನಲ್ಲಿರುವ ಆಟದ ಮೈದಾನದ ಅತಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿರುವ ಇದುGAA ನ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ.ಈ ಕ್ರೀಡಾ ಮೈದಾನದ ಆಸನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ೮೨,೫೦೦ ಜನರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.GAA ನ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಇದೇ ಮೈದಾನದಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.[[ಆಲ್ -ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಸೀನರ್ ಫೂಟ್ ಬಾಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್]] ಮತ್ತು [[ಆಲ್ - ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಸೀನಿಯರ್ ಹರ್ಲಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್]] ದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. [[ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಡೈನ್ ರೋಡ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್]] ನ ಮರುಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಗ್ ಬಾಯ್ ಮತ್ತು ಸಾಕರ್ ಗಳು ಇಲ್ಲಿಯೇ <ref>{{cite web|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/02/05/AR2007020501459.html|title=For First Time, Croke Park Is Ireland's Common Ground |date=2007-02-06 |accessdate=2008-08-14 |publisher=The Washington Post}}</ref> ಏರ್ಪಾಡಾಗಿದ್ದವು. ಎಲ್ಲಾ GAA ಆಟಗಾರರು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಆಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ಬಹುತೇಕ ಹವ್ಯಾಸಿ ಕ್ರೀಡಾಳುಗಳೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಭಾವನೆಯಿಲ್ಲದೇ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಿಂದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.ಆದರೂ ಇವರು ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶದ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಸಂಭಂದಿಸಿದ ಆದಾಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ದಿ [[ಐರಿಶ್ ಫೂಟ್ ಬಾಲ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್]](IFA) ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ದ್ವೀಪದ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಕರ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನುಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ೧೮೭೦ರಿಂದಲೂ ಈ ಕ್ರೀಡೆಯು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಘಟಿತ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿ [[ಕ್ಲಿಫ್ಟೋನ್ ವಿಲ್ಲೆF.C.|ಕ್ಲಿಫ್ಟೋನ್ ವಿಲ್ಲೆF.C.ಬೆಲ್]] ಫಾಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾದ ಫೂಟ್ ಬಾಲ್ ಕ್ಲಬ್ ಎನಿಸಿದೆ. ಇದು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲೂ ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಮತ್ತುಅಲ್ ಸ್ಟರ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹೆಸರುವಾಸಿಯೆಂದೇ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೇಗೇ ಆದರೂ IFA ನ ರಾಷ್ತ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ತಂಡಗಳ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಅಲ್ ಸ್ಟರ್ ಮೂಲದ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಕ್ಲಬ್ಬ್ ಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಬೆಲ್ ಫಾಸ್ಟ್ ನ ಹೊರಗೆ ಜನ ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. State.ಸುಮಾರು೧೯೨೧ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಯು ಡಬ್ಲಿನ್ ಮೂಲದ ಕ್ಲಬ್ ಗಳು ಒಡೆದು ಹೋಳಾದ ಘಟನೆ ಇನ್ನೂ ಜನಮಾನಸದಿಂದ ಮಾಸಿಲ್ಲ.IFA ಯು [[ಐರಿಶ್ ಕಪ್]] ಸೆಮಿ ಫೈನಲ್ ನ ಮರುಕ್ರೀಡಾ ಟೂರ್ನಾಮೆಂಟನ್ನು ಡಬ್ಲಿನ್ ನಿಂದ ಬೆಲ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಫೂಟ್ ಬಾಲ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್ ಆಫ್ ದಿ ಐರಿಶ್ ಫ್ರೀ ಸ್ಟೇಟ್ ರಚನೆಗೆ <ref>{{cite web | title = FAI History: 1921–1930 | work = | publisher = Football Association of Ireland | date = 2009-06-05 | url = http://www.fai.ie/index.php?option=com_content&view=article&id=222&Itemid=226 | accessdate = 2009-12-30 }}</ref> ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಸಂಸ್ಥೆ(ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್ )(FAI)ಯನ್ನು [[ಫೂಟ್ ಬಾಲ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್ ಗಳನ್ನು [[ಹೋಮ್ ನೇಶನ್ಸ್]] ನಿಂದ ಕಪ್ಪು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದರೂ FAI ಯನ್ನು೧೯೨೩ರಲ್ಲಿ [[FIFA]] ದಿಂದ ಅದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.ಅಲ್ಲದೇ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಅಂತಾರಾಷ್ಟೀಯ ಫಿಕ್ಚರ್ (ಸೆಣಸಾಟ)ನ್ನು ೧೯೨೬ರಲ್ಲಿ ([[ಇಟಲಿ]] ವಿರುದ್ಧ)ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿತು. ಹೇಗೆ ಆದರೂIFA ಮತ್ತುFAI ಗಳು ಸಮಗ್ರ ಐರ್ಲೆಂಡಿಗಾಗಿ ತಂಡದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿವೆ.ಇದರಿಂದ ಕೆಲವು ಆಟಗಾರರು ಎರಡೂ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗರಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡೂ ತಂಡಗಳೂ ತಮ್ಮನ್ನು ''ಐರ್ಲೆಂಡಿಗೆ '' ಸಂಭಂದಿಸಿದವರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. FIFA ಯು ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್ನಿನವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮಪ್ರದೇಶ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿಕ್ರೀಡಾ ಪಟುಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು. FAI ನ ತಂಡವು"[[ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ]]" ಮತ್ತು IFAನ ತಂಡವನ್ನು "[[ನಾರ್ದರ್ನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] "ತಂಡವೆಂದು ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು. ನಾರ್ದರ್ನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡವು [[1958|1958ರಲ್ಲಿ]] [[ವಿಶ್ವ ಕಪ್]] ಫೈನಲ್ ಗೆ ಅಹರತೆ ಪಡೆಯಿತು (ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದ ನಂತರ)[[1982|1982ಮತ್ತು]][[1986|1986ರ]] ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ. ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಫೈನಲ್ ಗೆ [[1990]](ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ ಗಳ ತಲುಪಿದ ನಂತರ),[[1994]],[[2002]] ಮತ್ತು [[ಯುರೊಪಿಯನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗಳು]] [[1988|1988ರ]] ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ. [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] ರಲ್ಲಿ ಐರಿಶ್ ತಂಡಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ಕಂಡುಬಂದರೆ [[ಸ್ಕಾಟಿಶ್]] ಸಾಕರ್ ಲೀಗ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಕಾಣಬರುವದಿಲ್ಲ. [[ಚಿತ್ರ:Paul O'Connell Ireland Rugby.jpg|thumb|upright|ಪೌಲ್ ಓ'ಕೊನೆಲ್ 2007ರಲ್ಲಿನ ಅರ್ಜೈಂಟನಾ ವಿರುದ್ಧದ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿಚೆಂಡಿಗೆ ಕೈಚಾಚಿರುವುದು.]] ಸಾಕರ್ ಕ್ರೀಡೆಯಂತೆಯೇ ಏಕೈಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡವನ್ನು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಗ್ ಬಾಯ್ ತಂಡ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಗ್ ಬಾಯ್ ತಂಡಕ್ಕೆ]] ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ.ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು [[ಐರಿಶ್ ರಗ್ ಬಾಯ್ ಫೂಟ್ ಬಾಲ್ ಯುನಿಯನ್]].(IRFU),ಎಂಬ ಒಂದೇ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿ ಆಡಳಿತವನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ದಿ ರಗ್ ಬಾಯ್ ತಂಡವು [[ರಗ್ ಬಾಯ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್]] ನ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಿಸಿದರೂ ನಾಲ್ಕು ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದೆ. ಐರ್ಲೆಂಡ್ [[1991]] ಮತ್ತು [[1999 ರ ರಗ್ ಬಾಯ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್]] ಗಳನ್ನು ಸಹ ಆತಿಥೇಯವಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಿತು.(ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ಕು ಐರಿಶ್ ವೃತ್ತಿ ಪರ ತಂಡಗಳಿವೆ,ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ತಂಡಗಳು ಮ್ಯಾಗ್ನರ್ಸ್ ಲೀಗನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತವೆ.ಮೂರು ತಂದಗಳು [[ಹೇನ್ ಕೇನ್ ಕಪ್]] ಗಾಗಿ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಐರಿಶ್ ರಗ್ ಬಾಯ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ.ಈ ಕ್ರೀಡೆಯು೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಾಗಿನಿಂದ ಇದರ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಮಟ್ಟ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ[[ಅಲ್ ಸ್ಟರ್]]([[1999]]<ref>{{cite web | title = The Fourth Heineken Cup Final | work = Match report | publisher = European Rugby Cup | date = 1999-01-30 | url = http://www.ercrugby.com/eng/82_629.php | accessdate = 2008-11-08 | archive-date = 2009-01-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090110045827/http://www.ercrugby.com/eng/82_629.php | url-status = dead }}</ref>),[[ಮುನ್ ಸ್ಟರ್]]([[2006]]<ref>{{cite web | title = Munster fulfil their destiny | work = Match report | publisher = European Rugby Cup | date = 2006-05-20 | url = http://www.ercrugby.com/eng/12_5287.php | accessdate = 2008-11-08 | archive-date = 2007-09-30 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070930154712/http://www.ercrugby.com/eng/12_5287.php | url-status = dead }}</ref> and [[೨೦೦೮]]<ref>{{cite web | title = Munster claim second Heineken Cup | work = Match report | publisher = European Rugby Cup | date = 2008-05-24 | url = http://www.ercrugby.com/eng/12_10240.php | accessdate = 2008-11-08 | archive-date = 2008-08-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080804070439/http://www.ercrugby.com/eng/12_10240.php | url-status = dead }}</ref>) ಮತ್ತು[[ಲೀನ್ ಸ್ಟರ್]] ([[2009]]<ref>{{cite web | title = Leicester Tigers v Leinster | work = Match report | publisher = European Rugby Cup | date = 2009-05-23 | url = http://www.ercrugby.com/eng/12_12682.php | accessdate = 2009-06-11 | archive-date = 2009-07-24 | archive-url = https://www.webcitation.org/5iUuT1h0t?url=http://www.ercrugby.com/eng/12_12682.php | url-status = dead }}</ref>)ಇವುಗಳು ಹೇನ್ ಕೇನ್ ಕಪ್ ನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡವು. ಇದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆಂದರೆ ಐರಿಶ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ [[ಆರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಯುರೊಪಿಯನ್ ಎಲೈಟ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸೆಣಸಾಟ ನಡೆಸಿದೆ. ಈ ಯಶಸ್ಸು,[[ಟ್ರಿಪಲ್ ಕ್ರೌನ್]]( ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನೊಳಗೊಂಡಂತೆ [[ಹೋಮ್ ನೇಶನ್ಸ್]])೨೦೦೬ ಮತ್ತು೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿನ ವಿಜಯ ಮುಂದಿನ ೨೦೦೯ರ ಗ್ರಾಂಡ್ <ref>http://www.rbs೬nations.com/en/match-centre_multimedia.php{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Subsequent to this, Ireland provided the majority of the squad for the British and Irish lions tour of South Africa in summer ೨೦೦೯.</ref> ಸ್ಲಾಮ್) ದಿ [[ಎರ್ಲೆಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ಎರ್ಲೆಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡವು]] [[2007ರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್]] ನಲ್ಲಿ ಅಹರತೆ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಅದು [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು]] ಸೋಲಿಸಿ ತನ್ನ ಬಾರಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.ಸ್ಪರ್ಧೆಯ [[ಸೂಪರ್ 8 ರ ಹಂತ|ಸೂಪರ್ 8 ರ ಹಂತದಲ್ಲಿ]] ಸ್ಥಾನ ಗಿಟ್ಟಿಸಿತ್ತು. ಈ ತಂಡವು [[2009 ICC ವಿಶ್ವ ಟ್ವೆಂಟಿ20|2009 ICC ವಿಶ್ವ ಟ್ವೆಂಟಿ20ನಲ್ಲಿ]] ಕ್ವಾಲಿಫೈಯರ್ಸ್ ನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಗೆದ್ದು ಸೂಪರ್ ೮ ಹಂತ ತಲುಪಿತು. ದಿ [[ಐರಿಶ್ ರಗ್ ಬಾಯ್ ಲೀಗ್ ತಂಡ|ಐರಿಶ್ ರಗ್ ಬಾಯ್ ಲೀಗ್ ತಂಡವು]] ಐರಿಶ್ ಪರಿವಾರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿರುವ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಆಟಗಾರರನ್ನೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ಇನ್ನುಳಿದವರನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿರುವವರು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಐರ್ಲೆಂಡ್ [[2000ರಲ್ಲಿ ರಗ್ ಬಾಯ್ ಲೀಗ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್]] ತಂಡವು ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ಸನ್ನು ತಲುಪಿತು === ಇತರ ಕ್ರೀಡೆಗಳು === ಗ್ರೇ ಹಾಂಡ್ ರೇಸಿಂಗ್(ಬೇಟೆ ನಾಯಿಗಳ ಸ್ಪರ್ಧೆ) ಮತ್ತು [[ಹಾರ್ಸ್ ರೇಸಿಂಗ್]] (ಕುದುರೆ ಜೂಜು)ಎರಡೂ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳಾಗಿವೆ. ಗ್ರೇ ಹೌಂಡ್ ಮೈದಾನಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.ಇಲ್ಲಿ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಹಾರ್ಸ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಸಭೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಈ ದ್ವೀಪವು ಜೂಜು ಕುದರೆಗಳ ತಳಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ ಜೂಜು ನಾಯಿಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೌಂಟಿ ಕಿಲ್ಡರ್ ನಲ್ಲಿ ಈ ಜೂಜು ಕುದುರೆಗಳ ವಲಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಐರಿಶ್ ಅಥ್ಲೀಟಿಗಳು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.[[ಸೊನಿಯಾ ಒ'ಸಲ್ಲಿವ್ಯಾನ್]] ೫,೦೦೦ ಮೀಟರ್ ಓಟದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪದಕ ಗಳಿಸಿದಳಲ್ಲದೇ ೧೯೯೫ರ[[ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್]] ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಕ್ಕೂ ಪಾತ್ರಳಾದಳು.ಇನ್ನೂ [[2000ರ ಸಿಡ್ನಿ ಓಲಂಪಿಕ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ ರಜತ ಪದಕ ಗಳಿಸಲು ಸಮರ್ಥಳಾದಳು. [[ಗಿಲ್ಲಿಯನ್ ಒ'ಸಲ್ಲಿವ್ಯಾನ್]] ೨೦೦೩ರ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ೨೦ಕಿ.ಮೀ ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ,[[ಮಾಸ್ಕೊ|ಮಾಸ್ಕೊದಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ ೨೦೦೬ರ ವಿಶ್ವ ಇಂಡೋರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವೇಗದ ಓಟದಲ್ಲಿ [[ಡೆರ್ರ್ವಲ್ ಒ'ರೂರ್ಕೆ]] ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ತನ್ನ ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡ. ಬರ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೦೦೯ರ ವಿಶ್ವ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ಸ್ ನ ೨೦ಕಿ.ಮೀ ನಡಿಗೆಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಆಲಿವ್ ಲೊಘಾನೆ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗಳಿಸಿದರು, [[.ಐರಿಶ್ ಹವ್ಯಾಸಿ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್]] ಮೂಲಕ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಕ್ರೀಡಾಳಿತವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಮೈಕೆಲ್ ಕರ್ರಥ್]] ೧೯೯೨ರ [[ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ]] ನ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ [[ಚಿನ್ನದ ಪದಕ]] ಗೆದ್ದುಕೊಂಡನು.ಕೆನ್ನಿ ಈಗನ್ ಬೀಜಿಂಗನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೦೦೮ರ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಪಡೆದುಕೊಂಡನು. ಗಾಲ್ಫ್ ಕ್ರೀಡೆಯು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾದುದು.ಗಾಲ್ಫ್ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದಿಮೆ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. [[}ಕೌಂಟಿ ಕಿಲ್ಡೇರ್]] ನಲ್ಲಿ [[2006|2006ರಲ್ಲಿ]] [[ರೈಡರ್ ಕಪ್]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು [[ದಿ ಕೆ ಕ್ಲಬ್]] ನಲ್ಲಿ <ref>{{cite web | title = 2006 Ryder Cup Team Europe | publisher = PGA of America, Ryder Cup Limited | date = 2006-01-23 | url = http://www.rydercup.com/2006/europe/news/20060123_home.html | accessdate = 2008-11-08 | archive-date = 2008-11-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081119220931/http://www.rydercup.com/2006/europe/news/20060123_home.html | url-status = dead }}</ref> ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. [[ಪಾಡ್ರೇಗ್ ಹ್ಯಾರಿಂಗ್ಟನ್]] ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ [[ಫ್ರೆಡ್ ಡಾಲೆ]] ನಂತರ [[ಕಾರ್ನೊಸ್ಟಿ|ಕಾರ್ನೊಸ್ಟಿಯಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ [[ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಮುಕ್ತ]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಏಕೈಕ ಐರಿಶ್ <ref>{{cite web | last = Brennan | first = Séamus | authorlink = Séamus Brennan | title = Séamus Brennan, Minister for Arts, Sport and Tourism comments on victory by Padraig Harrington in the 2007 British Open Golf Championship | work = Press release | publisher = | date = 2007-07-22 | url = http://www.arts-sport-tourism.gov.ie/publications/release.asp?ID=2028 | accessdate = 2008-11-08 | archive-date = 2011-07-23 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110723073843/http://www.arts-sport-tourism.gov.ie/publications/release.asp?ID=2028 | url-status = dead }}</ref> ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆತ ಜುಲೈನ <ref>{{cite news |url=http://www.opengolf.com/ChampionshipGolf/TheOpenChampionship/News.aspx?searchstring=Peter+Dawson |title=Peter Dawson speaks about golf's Olympic ambition |work=The Open Championship 2008 |publisher=Opengolf.com |date=2008-10-14 |accessdate=2008-10-15}}</ref> ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಸಹ ತನ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸ್ಕೊಂಡನಲ್ಲದೇ ಆಗಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[PGA ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್|PGA ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್‌ನ್ನು]] ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ <ref>{{cite web|url=http://www.rte.ie/sport/golf/2008/0811/harrington.html|title=In Pictures: Harrington wins US PGA|date=2008-08-11|accessdate=2008-08-14|publisher=[[Raidió Teilifís Éireann|RTÉ]]|archive-date=2008-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20080828170952/http://www.rte.ie/sport/golf/2008/0811/harrington.html|url-status=dead}}</ref> ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ. ಹ್ಯಾರಿಂಗ್ಟನ್ ೭೮ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಿಂದ PGA ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗೆದ್ದ ಏಕೈಕ ಯುರೊಪಿಯನ್ ಎನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ [[ಲಾಹಿಂಚ್]] ಮತ್ತು [[ಡೊನೆಗಲ್ ಬೇ]] ಬಹುಮುಖ್ಯ ಸರ್ಫಿಂಗ್ ಬೀಚಗಳಾಗಿ ಹೆಸರಾಗಿವೆ.ಇವು [[ಅಟಾಂಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರ|ಅಟಾಂಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ]] ತೆರೆದುಕಂಡಿವೆ. ಡೊನೆಗಲ್ ಬೀಚ್ ಕೊಲ್ಲಿಯು ಒಂದು ಲಾಳಿಕೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ.ಪಶ್ಚಿಮ/ದಕ್ಷಿಣ-ಪಶ್ಚಿಮ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ನ ಮಾರುತವು ಸರ್ಫಿಂಗ್ ಗೆ ಅದೂ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದ ತಾಣವೆನಿಸಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ [[ಬಂಡ್ರಾನ್]] ನಲ್ಲಿ ಯುರೊಪಿಯನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಸರ್ಫಿಂಗ್ ನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ [[ಸ್ಕುಬಾ ಡೈವಿಂಗ್]] ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ವಚ್ಛ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಜೀವನದ ಅತಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರ ತಟ ಕೂಡಾ ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹಡಗು ಒಡೆವ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ.ಅದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಎಂದರೆ [[ಮಾಲಿನ್ ಹೆಡ್]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ರೆಕ್ ಡೈವ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಕೌಂಟಿ ಕಾರ್ಕ್]] ಕರಾವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. {{convert|14000|km|mi|-2}}ಸಾವಿರಾರು {{convert|3700|km|mi|-1}}ಸರೋವರಗಳು, ಮೀನಿನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ನದಿಗಳು ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ [[ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ]] ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣಗಳೆನಿಸಿವೆ. ಸಮಶೀತೋಷ್ಣದ ಐರಿಶ್ ವಾಯುಗುಣ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಹಾಗು ಜಲಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದೆ. [[ಸಲ್ಮೊನ್]] ಮತ್ತು [[ಟ್ರೌಟ್]] ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮೀನುಗಾರರ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ.೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ತೂಗು ಸೇತುವೆ ಮೇಲಣದಂತಹ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದ್ದು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಜನರ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಕೆಂದ್ರವಾಗಿದೆ. [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ]] ತನ್ನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ದಿನೇ ದಿನೇ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ನಡೆದಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯು ಬೀಚ್ ಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ವರೂಪ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.ಸಮುದ್ರದ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಜಲಕ್ರೀಡಾಗಳ ದಟ್ತಣೆಯು <ref>{{cite web | title = Fishing in Ireland | publisher = Central Fisheries Board | url = http://www.cfb.ie/fishing_in_ireland/ | accessdate = 2008-11-08}}</ref> ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. == ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * [[1171ರಿಂದ ಐರಿಶ್ ರಾಜ್ಯಗಳು]] * [[ವಿಭಜಿತ ದ್ವೀಪಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಐರ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಸಂಭಂದಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ದ್ವೀಪಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು]] == ಆಕರಗಳು == {{reflist|2}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == {{Refbegin|2}} * {{cite book | last = Arnold | first = Bruce | title = Irish Art: A Concise History | publisher = Thames & Hudson | date = 1977 | location = London | page = 180 | isbn = 0-500-20148-X }} * {{cite book | last = Becker| first = Annette | authorlink = | coauthors = Wang, Wilfried | title = 20th-century Architecture: Ireland | publisher = Prestel | date = 1997 | location = Munich | page = 198 | isbn = 3-7913-1719-9 }} * {{cite book | last = Collins | first = Neil | coauthors = Cradden, Terry | title = Irish Politics Today | publisher = [[Manchester University Press]] | date = 2001 | location = Manchester, UK | page = 163 | url = https://books.google.com/books?id=081Qopn2zbUC | isbn = 0-71906-174-1 }} * {{citation|last=Cullinane|first= J.P.|year=1973|title=Phycology of the south coast of Ireland|publisher= University College Cork}} * {{cite book | last = Dennison | first = Gabriel | coauthors = Ni Fhloinn, Baibre | title = Traditional Architecture in Ireland | publisher = Environmental Institute, University College Dublin | date = 1994 | location = Dublin | page = 94 | isbn = 1-898473-09-9 }} * {{cite book | last = Dooney | first = Sean | coauthors = O'Toole, John | title = Irish Government Today | publisher = Gill and Macmillan | date = 1992 | location = Dublin | page = 247 | url = http://www.gillmacmillan.ie/Ecom/Library3.nsf/CatalogByCategory/86E3F0EC0519FDAF80256AE000373702?OpenDocument | isbn = 0-71711-703-0 | access-date = 2010-01-29 | archive-date = 2006-09-23 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060923222323/http://www.gillmacmillan.ie/Ecom/Library3.nsf/CatalogByCategory/86E3F0EC0519FDAF80256AE000373702?OpenDocument | url-status = dead }} * {{cite book |last=Ellis |first=Steven G. |title=The Story of the Irish Race: A Popular History of Ireland |date=1921 |publisher=The Irish Publishing Co |location=Ireland |page=768 |url=https://books.google.com/books?id=YPgEAAAACAAJ |isbn=0-517-06408-1 }} * {{citation|last= Fairley|first= J.S.|year= 1975|title=An Irish Beast Book. A Natural History of Ireland's Furred Wildlife|publisher= Blackstaff Press, Belfast|isbn= 85640 090 4}} * {{cite book | last = Foster | first = Robert Fitzroy | authorlink = R. F. Foster (historian) | title = Modern Ireland, 1600-1972 | publisher = Penguin Books | date = 1988 | location = | page = 688 | url = https://books.google.com/books?id=h95zAAAAIAAJ&pgis=1 | isbn = 0-7139-9010-4 }} * {{cite book | last = Hackney, P. Ed. | title =Stewart and Corry's Flora of the North-east of Ireland | publisher =Institute of Irish Studies, The Queen's University | date = 1992 | location = Belfast | isbn = 0 85 389 4469}} * {{cite Journal | last =Haigh | first =A. | coauthors =Lawton, C. | title =Wild mammals of an Irish urban forest | journal=The Irish Naturalists' Journal | volume=28 | issue=10 | pages=395–403 | publisher = I.N.J. Committee | location =Belfast | date =2007 | issn =0021-1311 }} * {{citation|last1=Hardy|first1= F.G.|last2= Guiry|first2= M.D.|year= 2006|title=A Check-list and Atlas of the Seaweeds of Britain and Ireland|edition=revised|pages= x + 435|place= London|publisher= British Phycological Society, available from Koeltz Books, Germany|isbn= 3-906166-35-X}} * {{citation | last = Herm | first = Gerhard | year = 2002 | title = The Celts | place = Ireland | publisher = St. Martin's Press | isbn = 0312313438 }} * {{citation|last=Knowles|first= M.C.|year= 1929|title= The Lichens of Ireland|journal=Proceedings of the Royal Irish Academy|volume=38|pages=179– 434}} * {{citation|last=Morton|first= O.|year= 1994|title= Marine Algae of Northern Ireland|publisher= Ulster Museum|isbn= 0 900761 28 8}} * {{citation|last=Morton|first= O.|year= 2003|title= The marine algae macroalgae of County Donegal, Ireland|journal=Bulletin Irish biogeog. Society|volume=27|pages=3–164}} * {{Citation | last = Nunn | first = J.D. | title = Marine Biodiversity in Ireland and Adjacent Waters | place = Belfast | publisher = Ulster Museum | year = 2002 | volume = Proceedings of a Conference 26–27 April 2001 | edition = Publication no. 8 }} * {{cite book | last = O'Croinin | first = Daibhi | authorlink = Dáibhí Ó Cróinín | title = Prehistoric and Early Ireland | publisher = Oxford University Press | date = 2005 | location = Oxford, UK | page = 1219 | url = https://books.google.com/books?id=SJSDj1dDvNUC | isbn = 0-19821-737-4 }} * {{cite book | last = Ó Gráda | first = Cormac | title = A Rocky Road: The Irish Economy Since the 1920s | publisher = Manchester University Press | date = 1997 | location = | page = 246 | url = https://books.google.com/books?id=zVHgO4-nkhkC | isbn = 0-71904-584-3 }} * {{cite book | last = Oppenheimer | first = Stephen | title = Origins of the British: A Genetic Detective Story | publisher = [[Carroll & Graf]] | date = 2006 | location = New York | page = 534 | isbn = 0-78671-890-0 }} * {{citation | last = O'Rahilly | first = T. F. | author-link =T. F. O'Rahilly | year = 1947 | title = Early Irish History and Mythology | place = US | publisher = Medieval Academy of America}} * {{cite book | last =Scannell | first =Mary J.P. | coauthors =Synnott, Donal M. | title =Census catalogue of the flora of Ireland | publisher =Department of Agriculture & Fisheries | date =1972 | location =Dublin }} * {{citation|last=Seaward|first= M.R.D.|year= 1984|title=Census Catalogue of Irish Lichens|journal=Glasra|volume=8|pages= 1–32}} * {{cite book | last = Woodcock | first = N.H. | coauthors = Strachan, Robin A. | title = Geological History of Britain and Ireland | publisher = [http://www.blackwellpublishing.com/contents.asp?ref=9780632036561&site=1 Blackwell Publishing] | date = 2000 | location = Hoboken, New Jersey | page = 423 | url = http://books.google.ie/books?id=dTkKn8Ufzd4C | isbn = 0-63203-656-7 }} * {{cite book | last = Wallis | first = Geoff | coauthors = Wilson, Sue | title = The Rough Guide to Irish Music | publisher = [[Rough Guides]] | date = 2001 | location = | page = 599 | isbn = 1-85828-642-5 }} {{Refend}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{wikiquote}} {{commons cat|Ireland (island)|Ireland}} * {{wikivoyage|Republic of Ireland}} * {{wikivoyage|Northern Ireland}} * [http://www.gov.ie/ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಸರ್ಕಾರ] * [http://www.northernireland.gov.uk/ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಕಾರ್ಯಾಂಗ] {{Template group |title = Articles Related to Ireland |list = {{Ireland counties}} {{Celtic nations||state=autocollapse}} {{British Isles|Britain and Ireland}} {{Ireland topics}} {{National personifications}} }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಭಾಗಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಐರ್ಲೆಂಡ್]] [[ವರ್ಗ:Celtic nations]] [[ವರ್ಗ:Northern Europe]] [[ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಯೂರೋಪ್‌]] [[ವರ್ಗ:International islands]] r65qch85jg1g4n6pq4bpuki2uh1prrh ಡಿ. ದೇವರಾಜ ಅರಸ್ 0 17269 1374925 1349051 2026-06-10T07:28:34Z ~2026-34147-97 99924 /* */ ಅರಸು 1374925 wikitext text/x-wiki '<nowiki/>''ಡಿ. ದೇವರಾಜ ಅರಸು '<nowiki/>''' (೧೯೧೫ - ೧೯೮೨) ಎರಡು ಬಾರಿ [[ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]ಯಾಗಿದ್ದ [[ಮೈಸೂರು|ಮೈಸೂರಿನ]] ರಾಜಕಾರಣಿ. ''''' (ಪೀಠಿಕೆ-) ಇವರು ಎರಡು ಬಾರಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇವರನ್ನು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಹರಿಕಾರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಿಟಿ ಕಟ್ಟಲು ಕಾರಣೀಭೂತರು. ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ೧೯೭೩ ನವೆಂಬರ್ ೧ ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡ ಅವದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅಧಿಕ ಅವಧಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. (ವಿಷಯ ನಿರೂಪಣೆ): . ಇವರು ಅದಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದ ಆಯೋಗವನ್ನು L G ಹಾವನೂರು ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇವರು ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ & ಉಳುವವನೇ ಹೊಲದೊಡೆಯ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು. ಇವರ ಜನ್ಮ ಶತಮಾನೋತ್ಸವವನ್ನು ೨೦೧೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦ ರಿಂದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಕಾಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಆಚರಿಸಿತು. ಇವರು ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುಣುಸೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ್ ಕಲ್ಲಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದವರಾಗಿದ್ದು, ಜನ್ಮ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಇವರು ಜನಿಸಿದ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ದತ್ತು ಗ್ರಾಮವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ಇವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಡಳಿತವು ೨ನೇ ಬಾರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಇವರು ೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಿಟಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ಶಿಲಾನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಿಟಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಬಾಳಿಗಾ ಅವರದ್ದಾಗಿದ್ದು. ಆರ್ ಕೆ ಬಳಿಗಾ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಿಟಿಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭಕ್ತಿ ಯುಗದ ಪ್ರಭಾವ ಹರಿದಾಸರುಗಳ ಪ್ರವೇಶ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೊಸರೂಪ ಪಡೆದಾಗ ಯಕ್ಷಗಾನವು ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬೇರೊಂದು ತಿರುವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮಸೂದೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು === ಸಾಧನೆ === ದಿವಂಗತ ದೇವರಾಜು ಅರಸು ಅವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಆಡಳಿತದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ನಾಂದಿಯಾದವು. ಗೇಣಿ ಶಾಸನ, ಹಾವನೂರು ಆಯೋಗದಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ. ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಅವರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರತಿಫಲ ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಗೇಣಿ ಹೋರಾಟದ ಅನುಷ್ಠಾನ ಆಗದಿದ್ದರೆ, ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಾವನೂರು ಆಯೋಗ ರಚಿಸದಿದ್ದರೆ ಈವರೆವಿಗೂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಟು ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಬದುಕಿನ ದೂರದೃಷ್ಠಿಯಿಂದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದರು. {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು|ಅರಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು]] {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು}}1131 0<br>[[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು]]<br> 1dek6d825zibe2m4otn4m9md69s3som ಔಷಧ 0 20447 1374915 1340233 2026-06-10T02:53:27Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374915 wikitext text/x-wiki [[File:12-08-18-tilidin-retard.jpg|thumb]] '''ಔಷಧ''' [[ರೋಗ]] ಲಕ್ಷಣ ನಿರೂಪಣೆ, ಅದರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಉಪಚಾರ ಮತ್ತು ನಿರೋಧನೆಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತು. ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ರೋಗಿಯ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಗಾಯ ಅಥವಾ ಕಾಯಿಲೆಯ ರೋಗನಿರ್ಣಯ, ಮುನ್ನರಿವು, ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಥವಾ ಉಪಶಮನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಜ್ಞಾನ <ref>{{cite book | last = ಫಿರ್ತ್ | first = ಜಾನ್ | title = ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ | chapter = ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ: ಯಾವಾಗ, ಹೇಗೆ, ಮತ್ತು ಏನು | publisher = ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ | location = ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ | year = 2020 | isbn = 978-0198746690 }}</ref> ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಔಷಧವು ಅನಾರೋಗ್ಯದ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೂಲಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲು ವಿಕಸನಗೊಂಡ ವಿವಿಧ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಮಕಾಲೀನ ಔಷಧವು ಜೈವಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ, ಜೈವಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ, ಆನುವಂಶಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗಾಯಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ತಡೆಗಟ್ಟಲು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಔಷಧಗಳು ಅಥವಾ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೂಲಕ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮಾನಸಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಬಾಹ್ಯ ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಎಳೆತ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಧನಗಳು, ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೇಷನ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮುಂತಾದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web | url=http://dictionary.reference.com/browse/medicine | title=ನಿಘಂಟು, ಔಷಧ | access-date=2 Dec 2013}}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ==ಪ್ರಾಚೀನ ಜಗತ್ತು== ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಔಷಧಿಯು, ಸಸ್ಯಗಳು (ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ), ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಪುರೋಹಿತರು, ಶಾಮನರು ಅಥವಾ ಔಷಧ ಪುರುಷರು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳಾಗಿ, ಔಷಧಗಳಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು: ಅನಿಮಿಸಮ್ (ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಿರ್ಜೀವ ವಸ್ತುಗಳ ಕಲ್ಪನೆ), ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ (ದೇವರುಗಳಿಗೆ ಮನವಿ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವಜರ ಆತ್ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಡನಾಟ); ಷಾಮನಿಸಂ (ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಉಡುಪು); ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯಜ್ಞಾನ (ಮಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು) ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಔಷಧ, ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ ಔಷಧ, ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧದದಿಂದ (ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೈನಿಸ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ (ಆಧುನಿಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೈನಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಔಷಧ ) ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಔಷಧ ಮತ್ತು ರೋಮನ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ.ಔಷಧಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಕಂಡು ಬಂದಿವೆ. ಈಜಿಪ್ತಿನ ಇಮ್‌ಹೋಟೆಪ್ (ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 3 ನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನ) ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾದ ಮೊದಲ ವೈದ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪಠ್ಯವು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ2000 ಕಾಹುನ್ ಸ್ತ್ರೀರೋಗ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ಯಾಪೈರಸ್ ಆಗಿದೆ, ಇದು ಸ್ತ್ರೀರೋಗ ಕುರಿತಾದ ರೋಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಎಡ್ವಿನ್ ಸ್ಮಿತ್ ಪ್ಯಾಪಿರಸ್ ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ 1600 ಹಿಂದಿನದಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ, ಇದು ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ 1500 ಯಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಎಬರ್ಸ್ ಪ್ಯಾಪಿರಸ್ ಔಷಧದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ.<ref name="Acker">{{cite book |last=ಅಕೆರ್ಕ್ನೆಕ್ಟ್ |first=ಎರ್ವಿನ್ |title=ಔಷಧದ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಇತಿಹಾಸ |url= https://archive.org/details/shorthistoryofme00acke |url-access=registration |year=1982 |publisher=JHU Press |isbn=978-0-8018-2726-6 |page=[https://archive.org/details/shorthistoryofme00acke/page/22 22] }}</ref> ಚೀನಾದಲ್ಲಿ, ಚೈನೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಔಷಧದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪುರಾವೆಗಳು ಕಂಚಿನ ಯುಗದ ಶಾಂಗ್ ರಾಜವಂಶಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನವುದಾಗಿದೆ, ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal|last=ಹಾಂಗ್ |first=ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ |title=ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ |journal=ಮೆಕ್‌ಗಿಲ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ |year=2004 |volume=8 |issue=1 |page=7984 |url=http://www.medicine.mcgill.ca/MJM/issues/v08n01/crossroads/hong.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131201231218/http://www.medicine.mcgill.ca/MJM/issues/v08n01/crossroads/hong.pdf |archive-date=1 December 2013 }}</ref> ಹುವಾಂಗ್ಡಿ ನೈಜಿಂಗ್, ಚೈನೀಸ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ, ಇದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪಠ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಕ್ರಿ.ಪೂ 2 ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು 3 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಕಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Unsc">{{cite book|last=Unschuld|first=Pual |title=ಹುವಾಂಗ್ ಡೈನ್ ಐಜೆ ಇಂಗ್: ಪ್ರಕೃತಿ, ಜ್ಞಾನ, ಚಿತ್ರಣ 安 ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನೀ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ |url=https://books.google.com/books?id=N2ZdrPCbpNIC&pg=PR9|year=2003|publisher=ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ|isbn=978-0-520-92849-7|page=ix}}</ref> ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕ ಸುಶ್ರುತ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಆರಂಭಿಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಆಪರೇಷನ್ ಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name = "Singh">{{cite journal|vauthors=Singh A, Sarangi D|year=2003|title=ನಾವು ಯೋಚಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು|journal=ಇಂಡಿಯನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸರ್ಜರಿ|url=http://www.ijps.org/text.asp?2003/36/1/53/5785|volume=36|issue=1|pages=53–54|access-date=2021-08-09|archive-date=2018-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180929111240/http://www.ijps.org/text.asp?2003%2F36%2F1%2F53%2F5785|url-status=dead}}</ref>{{Dubious|date=July 2010}}<ref name="Longfellow">{{cite journal | vauthors = ರಾಣಾ ಆರ್ಇ, ಅರೋರಾ ಬಿಎಸ್ | title = ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸರ್ಜರಿಯ ಇತಿಹಾಸ | journal = ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಜರ್ನಲ್ | volume = 48 | issue = 1 | pages = 76–8 | year = 2002 | pmid = 12082339 }}</ref> ಇಂತಹ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಆರಂಭಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಮಿಹಿಂತಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಔಷಧೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಪುರಾವೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite journal | vauthors = Aluvihare A | title = Rohal Kramaya Lovata Dhayadha Kale Sri Lankikayo. | journal = Vidhusara Science Magazine | date = November 1993 | pages = 5 }}</ref><ref>{{cite web | vauthors = Rannan-Eliya RP, De Mel N | title = ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಆರೋಗ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕ್ರೋzationೀಕರಣ | work = ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೆಲ್ತ್ & ಹೆಲ್ತ್ ಪಾಲಿಸಿ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ, ಪಾಲಿಸಿ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ | date = 9 February 1997 | url = http://www.hsph.harvard.edu/ihsg/publications/pdf/No-42.PDF | page = 19 }}</ref> ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಫುಡ್ ಅಂಡ್ ಡ್ರಗ್ಸ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ (FDA) ಮುಂಬೈ, ಥಾಣೆ ಮತ್ತು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿರುವ 27 ಆನ್ಲೈನ್ ಔಷಧಾಲಯಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ರೂ 2 ಮಿಲಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯದ ಔಷಧಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref name=garrison97>{{cite book | last = ಗ್ಯಾರಿಸನ್ | first = ಫೀಲ್ಡಿಂಗ್ ಎಚ್. | year = 1966 | title = ವೈದ್ಯಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ | publisher =ಡಬ್ಲ್ಯು.ಬಿ. ಸಾಂಡರ್ಸ್ ಕಂಪನಿ | place = Philadelphia | page = 97 }}</ref><ref>{{cite web | title=ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿ | url=https://www.lovelocal.in/pc/medicines | access-date=9 August 2021 | archive-date=5 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20211005132824/https://www.lovelocal.in/pc/medicines | url-status=dead }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಔಷಧ]] [[ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ]] chuyfetbbeidnk2vpht6jejkz41bfsh ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆ 0 23633 1374929 1342205 2026-06-10T10:13:39Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374929 wikitext text/x-wiki {{Other uses}} [[ಚಿತ್ರ:Däumling.jpg|thumb|200px|ಟಾಮ್ ಥಂಬ್ ಮತ್ತು ದಿ ಜಾಯಂಟ್ ಚಿತ್ರ 1865]] ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆಗಳು (ಫೇರಿ ಟೇಲ್) [[ಫೇರಿ ಟೇಲ್]] ಒಂದು [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಶಬಧ , ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಕಾರದ ಸಣ್ಣ ನಿರೂಪಕ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರೆಂಚ್ ನುಡಿಗಟ್ಟು ''ಕಾಂಟೆ ಡಿ ಫಿ'' (conte de fee), ಜರ್ಮನ್ ಪದ ''ಮೆರ್ಕನ್'' (Marchen), ಇಟಾಲಿಯನ್ ''ಫಿಯಾಬ '' (fiaba), ಪೋಲಿಷ್ ''ಬಾಸ್ನ್'' (basn) ಅಥವಾ ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಭಾಷೆಯ ''ಸಾಗಾ'' (saga) ಪದಗಳಿಗೆ ಸದೃಶವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಸೂಚಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಕಥೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಯಕ್ಷಯಕ್ಷಿಣಿಯ ಕಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಉಳಿದ ಪ್ರಕಾರದ ದಂತ ಕಥೆಗಳು,ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ (ಇಂಥ ಕಥೆಗಳು ತಿಳಿಸಲಾದ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಂಬಿಕೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ)<ref>ಥಾಂಪ್ಸನ್, ಸ್ಟಿತ್. ಫಂಕ್ ಅಂಡ್ ವ್ಯಾಗ್ನಲ್ಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ಫೋಕ್ಲೋರ್, ಮೈಥಾಲಜಿ ಅಂಡ್ ಲೆಜೆಂಡ್, 1972 ಎಸ್.ವಿ. "ಫೇರಿ ಟೇಲ್"</ref> ಕಥೆಗಳಿಂದ, ನೀತಿ ಪಾಠ ಹೇಳುವ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಜನಪದ]]ಪಾತ್ರಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. [[ಯಕ್ಷಯಕ್ಷಿಣಿಯರು]], [[ತುಂಟ ಪಿಶಾಚಿಗಳು]], [[ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಅತಿಮಾನುಷ ಜೀವಿಗಳು]], [[ಗವಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕುಳ್ಳ ಜೀವಿಗಳು]],[[ದೈತ್ಯರು]] ಅಥವಾ [[ಕುಬ್ಜ ಪಿಶಾಚಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ[[ಜಾದೂ]] ಅಥವಾ [[ಮಾಟಗಾರಿಕೆಗಳು]] ಮುಂತಾದವು. ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಕಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಘಟನೆಗಳ ಸರಮಾಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು [["ಫೇರಿ ಟೇಲ್‌ನ ಮುಕ್ತಾಯ" (ಸುಖಾಂತ್ಯ)]]<ref>[http://m-w.com/dictionary/fairy%20tale ಮೆರಿಯಮ್-ವೆಬ್ ಸ್ಟರ್ ಡೆಫಿನಿಶನ್ ಆಫ್ "ಫೇರಿ ಟೇಲ್"]</ref> ಅಥವಾ "ಫೇರಿ ಟೇಲ್ [[ಭಾವಪ್ರಧಾನ]]" (ಎಲ್ಲ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ಸುಖಾಂತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ). ಆಡು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಒಂದು "ಫೇರಿ ಟೇಲ್" ಅಥವಾ "'''ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆ''' "ಯ ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥವೆಂದರೆ, ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ದೂರವಾದ ಕಥೆ ಅಥವಾ [[ನಂಬಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಕಾಲ್ಪನಿಕತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಕಥೆ]]. ಕೆಲವು ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ [[ರಾಕ್ಷಸ]]ರು ಮತ್ತು [[ಮಾಟಗಾತಿ]]ಯರನ್ನು ನಿಜ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಅಥವಾ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು [[ದಂತ ಕಥೆ]]ಗಳ ‌‌‌ಅಂದರೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಹೊಗಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವವರು ಮತ್ತು ಕೇಳುವವರು ಇಬ್ಬರೂ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ನಿಜವೆಂದು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ದಂತ ಕಥೆಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಮಹಾಕಾವ್ಯ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇರುವಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖವಿದ್ದು ಅವು ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ,ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ,ನಿಜವಾದ ಸ್ಥಳಗಳು, ಜನರು ಮತ್ತು ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೋರಿಕೆಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಥೆಗಳು ವಾಸ್ತವ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗದೆ[[ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ.<ref>ಕ್ಯಾಥರಿನ್ ಒರೆನ್ ಸ್ಟೈನ್, ''ಲಿಟಲ್ ರೆಡ್ ರೈಡಿಂಗ್ ಹುಡ್ ಅನ್ಕ್ಲೊಕ್ದ್'', ಪು.9. ISBN 0-465-04125-6.</ref> ಫೇರಿ ಟೆಲ್ ಅಥವಾ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೌಖಿಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಈ ಕಥೆಗಳು ದೊರಕಿರುವುದರಿಂದ, ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯುವುದು ಬಹಳ ಕಠಿಣವಾದ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ. ಒಂದು [[ಪ್ರಕಾರ]] ಅಥವಾ ವರ್ಗವಾಗಿ ಗುರುತಿಸದೆ ಹೋದರೂ, ಸಾಹಿತ್ಯಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಕೃತಿಗಳ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರದಿಂದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಿಗೆ "ಫೇರಿ ಟೆಲ್" ಎಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹೆಸರು ಕೊಟ್ಟವರು [[ಮ್ಯಾಡಮ್ ಡಿ'ಆಲ್ನಾಯ್]] (Madame d'Aulnoy)ಎಂಬುವರು. ಇಂದು ಕಂಡು ಬರುವ ಅನೇಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ನೂರಾರು ವರ್ಷ ಹಳೆಯ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಆಯಾ ದೇಶಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಕಾರದ ಕಥೆಗಳಾಗಿ ರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ.<ref>ಗ್ರೇ, ರಿಚರ್ಡ್. [http://www.telegraph.co.uk/science/science-news/6142964/Fairy-tales-have-ancient-origin.html "ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್ ಹ್ಯಾವ್ ಎನ್ಸಿಯಂಟ್ ಒರಿಜಿನ್."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090908150605/http://www.telegraph.co.uk/science/science-news/6142964/Fairy-tales-have-ancient-origin.html |date=2009-09-08 }} Telegraph.co.uk. 5 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009</ref> ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅತಿ ಹಳೆಯದಾದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಪ್ರೌಢವಯಸ್ಕರು ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳು ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಆದರೆ ''[[ಪ್ರೀಸಿಯೂಸಸ್]]'' ಪೂರ್ವದ ಬರವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್]] ತಮ್ಮ ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ''[[ಚಿಲ್ಡ್ರೆನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಹೌಸ್ ಹೋಲ್ಡ್ ಟೇಲ್ಸ್]] '' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮಕ್ಕಳ ಜತೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳ ಜತೆ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ನಂಟು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಇನ್ನೂ ದೃಢವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಜನಪದ ಸಾಹಿತೈಗಳು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿಂಗಡಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಎಂದರೆ, [[ಆರ್ನೆ-ಥಾಮ್ಪ್ಸನ್ ವರ್ಗೀಕರಣ ಪದ್ಧತಿ]] ಮತ್ತು [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪ್ರಾಪ್]] ರ ಶಬ್ದರೂಪ ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. ಇತರ ಜನಪದ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಈ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನೀಡಿದ್ದರೂ ಇಂಥ ಕಥೆಗಳ ಅರ್ಥ ಹೇಳಲು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಅಥವಾ ವಿಧ್ವಂ‌‍‌‌‌‌ಶರ ತಂಡ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. == ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ == ಜನಪದ ಕಥೆಗಳ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಅಥವಾ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಕೃತಿಯನ್ನು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆ ಎಂದು ಸಾರುವ ಅನೇಕ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.<ref>ಹೈಡಿ ಆನೇ ಹೈನರ್, "[http://www.surlalunefairytales.com/introduction/ftdefinition.html ವಾಟ್ ಇಸ್ ಎ ಫೇರಿ ಟೇಲ್?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100103202126/http://www.surlalunefairytales.com/introduction/ftdefinition.html |date=2010-01-03 }}"</ref> ಯಕ್ಷಯಕ್ಷಿಣಿಯರು ಅಥವಾ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಜೀವಿಗಳು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕೇ ಬೇಕು ಎಂಬುದಂತೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಚಾರ. ಈ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಎಂಬ ಪದವು 1697 ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಡಂ ಡಿ'ಆಲ್ನಾಯ್ ಇವರ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಪದ ''ಕಾಂಟೆ ಡಿ ಫೀಸ್ '' (conte de fees) ನ ಅನುವಾದದಿಂದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref name="Windling1">ಟೆರಿ ವಿಂಡ್ಲಿಂಗ್, [http://www.endicott-studio.com/rdrm/forconte.html "ಲೆಸ್ ಕಾಂಟೆಸ್ ಡಿ ಫೀಸ್: ದಿ ಲಿಟರರಿ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್"]</ref> ರೂಢಿ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ, ಫೇರಿ ಟೇಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು [[ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ [[ಜನಪದ ಕಥೆಗಳು]] ಎಂದರೆ ಒಂದೆ ಅರ್ಥವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಯಕ್ಷಯಕ್ಷಿಣಿಯರು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಜೀವಿಗಳ (ತುಂಟ ಪಿಶಾಚಿಗಳು, ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಅತಿಮಾನುಷ ಜೀವಿಗಳು, ಗವಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕುಳ್ಳ ಜೀವಿಗಳು,ದೈತ್ಯರು)ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಭಿನ್ನ ಕಥೆಯಾಗಿ ಕಾಣಬೇಕೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪ್ರಾಪ್]] ತಮ್ಮ ಕೃತಿ, "''ಮಾರ್ಫಲಜಿ ಆಫ್ ದಿ ಫೋಕ್ ಟೇಲ್'' " ನಲ್ಲಿ [[ಅತ್ಯದ್ಭುತ]] ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ "ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು" ಮತ್ತು "ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಥೆಗಳು" ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪ್ರಾಪ್, ''ಮಾರ್ಫಾಲಜಿ ಆಫ್ ದಿ ಫೋಕ್ಟೇಲ್'', ಪು. 5. ISBN 0-292-78376-0</ref> ಅದಾಗ್ಯೂ, ತಮ್ಮ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಾಗಿ ಕೃತಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು, ಪ್ರಾಪ್ ರು [[ಆರ್ನೆ-ಥಾಮ್ಪ್ಸನ್]] ರ 300-749 ವರೆಗಿನ ವರ್ಗೀಕರಣ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾದ ಎಲ್ಲ [[ರಶಿಯನ್ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು]] ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ, ಕಥೆಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಸಮೂಹವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಾಗಿತ್ತು.<ref>ಪ್ರಾಪ್, ಪು. 19.</ref> ಪ್ರಾಪ್‌ರ ಸ್ವಯಂ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಕಥೆಗಳ [[ಕಥಾ ವಸ್ತುವಿನ]] ಮುಖ್ಶ ಅಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಫೇರಿ ಟೇಲ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರ್ತಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಇವರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು [[ಶೋಧನೆ]]ಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರದ ಕಥೆಗಳ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದೇ ಪ್ರಕಾರದ ಕಥಾ ವಸ್ತುಗಳು ಕಾಲ್ಪನಿಕವಲ್ಲದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡು ಬಂದಿವೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಟೀಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>ಸ್ಟಿವನ್ ಸ್ವಾನ್ ಜೋನ್ಸ್, ''ದಿ ಫೇರಿ ಟೇಲ್: ದಿ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಮಿರರ್ ಆಫ್ ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಶನ್'', ಟ್ವೇನ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, 1995, ಪು. 15. ISBN 0-8057-0950-9.</ref> {{cquote|Were I asked, what is a fairytale? I should reply, Read [[Undine (novella)|Undine]]: that is a fairytale... of all fairytales I know, I think Undine the most beautiful. ([[George MacDonald]], ''The Fantastic Imagination'')|20px|20px}} [[ಸ್ಟಿತ್ ಥಾಮ್ಪ್ಸನ್]] ರು ಹೇಳುವಂತೆ, ದೇವತೆಗಳು ಅಥವಾ ಗಂಧರ್ವ ಕನ್ಯೆಯರ ಪಾತ್ರಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಫೇರಿ ಟೆಲ್ ಅಥವಾ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡು ಬಂದದ್ದೆಂದರೆ ಮಾತಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರವಿದ್ಯೆಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿ..<ref>ಸ್ಟಿತ್ ಥಾಂಪ್ಸನ್, ''ದಿ ಫೋಕ್ ಟೇಲ್'', ಪು 55, ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಪ್ರೆಸ್, ಬರ್ಕ್ಲಿ ಲಾಸ್ ಎಂಜಲಿಸ್ ಲಂಡನ್, 1977</ref> ಆದರೆ, ಕೇವಲ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಒಂದು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಆ ಕಥೆಯು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಥೆ(ಫೇಬಲ್)ಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಮಾನವ ಮುಖವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಯ ಮುಖವಾಡದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="Tolkien15">[[ಜೆ.ಆರ್.ಆರ್. ಟೋಲ್ಕೀನ್]], "[[ಆನ್ ಫೇರಿ-ಸ್ಟೋರೀಸ್]]", ''ದಿ ಟೋಲ್ಕೀನ್ ರೀಡರ್'', ಪು. 15.</ref> [[ಜೆ.ಆರ್.ಆರ್. ಟೋಲ್ಕೀನ್]] ತಮ್ಮ ಕೃತಿ "[[ಆನ್ ಫೇರಿ-ಸ್ಟೋರೀಸ್]]" ನಲ್ಲಿ ಹೇಳುವಂತೆ, "ಫೇರೀಸ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಕುರಿತು ಇರುವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ ತೆಗೆದು ಹಾಕಬಹುದು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಫೇರಿ ಟೇಲ್, ಯಕ್ಷಯಕ್ಷಿಣಿಯರು, ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯ [[ರಾಜಕುಮಾರ]]ರು, [[ರಾಜಕುಮಾರಿ]]ಯರು,[[ಕುಬ್ಜ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]],ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಅತಿಮಾನುಷ ಜೀವಿಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲದೇ ಇನ್ನೂ ಇತರೆ ಅಚ್ಚರಿಗಳ ನಾಡು ''[[ಫೇರಿ]]'' ಯಲ್ಲಿರುವ ಪುರುಷರ ಸಾಹಸಗಳ ಕಥೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಟೋಲ್ಕೀನ್, ಪುಟಗಳು 10-11.</ref> ಆದರೆ, ಜೆ.ಆರ್.ಆರ್. ಟೋಲ್ಕೀನ್ ರ ಇದೇ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ಅಥವಾ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ಕಥೆಗಳು ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, [[ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಲ್ಯಾಂಗ್]] ತಮ್ಮ ಕೃತಿ "''[[ದಿ ಲೈಲಾಕ್ ಫೇರಿ ಬುಕ್]]'' " ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡ ಕಥೆ "''[[ದಿ ಮಂಕೀಸ್ ಹಾರ್ಟ್]]'' " <ref name="Tolkien15"/> ಸ್ಟಿವನ್ ಸ್ವಾನ್ ಜೋನ್ಸ್ ರ ಪ್ರಕಾರ, ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಅಥವಾ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮಾಟ ಮಂತ್ರಗಳ ಸನ್ನಿವೇಶವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದು, ಇತರ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳಿಗಿಂತ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ವಿಭಿನ್ನವೆಂದು ತೋರಿಸಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ.<ref>''ದಿ ಫೇರಿ ಟೇಲ್: ದಿ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಮಿರರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಶನ್''. ರಾಟ್ಲೆಜ್, 2002, ಪು. 8.</ref> ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ "ರೂಪಾಂತರ" ಅಥವಾ "ಬದಲಾವಣೆ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದವರು ಡೇವಿಡ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಚೌಧರಿ.<ref name="companion">''ಎ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಟು ದಿ ಫೇರಿ ಟೇಲ್''. ಹಿಲ್ಡಾ ಎಲಿಸ್ ಡೇವಿಡ್ಸನ್, ಆನಾ ಚೌಧರಿ ಇವರಿಂದ. ಬಾಯ್ಡೆಲ್ ಅಂಡ್ ಬ್ರಿವರ್ 2006. ಪು. 39.</ref> ಮಾನಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿ ಕೋನದಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, [[ಜೀನ್ ಚಿರಿಯಾಕ್]] ಈ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಅಸಾಮಾನ್ಯ]] ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಾದಿಸಿದರು.<ref>http://www.freudfile.org/psychoanalysis/fairy_tales.html</ref> ಕೆಲವು [[ಜನಪದ ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ಜರ್ಮನ್]] ಶಬ್ದವಾದ ''ಮೆರ್ಕನ್'' (Marchen) ಅಥವಾ "ಅದ್ಭುತ ಕಥೆ" ಯನ್ನು ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಕಥೆಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಬಳಸಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಥಾಮ್ಸನ್ ತಮ್ಮ 1977 ರ ಆವೃತ್ತಿಯಾದ "''ದಿ ಫೋಕ್ ಟೇಲ್'' "ನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ ಈ ಅಭ್ಯಾಸವು ತೂಕ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು:"ಒಂದು ನಿಗದಿತ ಅಳತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ [[ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು]] ಅಥವಾ ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಸಾಲನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಕಥೆ. ಈ ಕಥೆಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜೀವಿಗಳು ಇಲ್ಲದ ಅವಾಸ್ತವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅದ್ಭುತಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇಂಥ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ತುಂಬಾ ವಿನೀತಭಾವದ ನಾಯಕರು ವೈರಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದುಹಾಕುತ್ತಾರೆ,ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವಗಳನ್ನು ಆಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರಿಯರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ."<ref>[[ಸ್ಟಿತ್ ಥಾಂಪ್ಸನ್]], ''ದಿ ಫೋಕ್ ಟೇಲ್'', 1977 (ಥಾಂಪ್ಸನ್: 8).</ref> ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸರಳ ಮತ್ತು ಹಳೆಯಕಾಲದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ, ಯುವರಾಣಿಯರು ಮತ್ತು ಮೂರ್ಖ ಹುಡುಗಿಯರು, [[ಕಿರಿಯವಯಸ್ಸಿನ ಪುತ್ರರು]] ಮತ್ತು ಧೀರ [[ಯುವರಾಜ]]ರು, [[ಕುರೂಪಿ]]ಗಳು, [[ದೈತ್ಯರು]], [[ಡ್ರ್ಯಾಗನ್]] ಗಳು ಮತ್ತು [[ಪಿಶಾಚಿ]]ಗಳು, [[ನೀಚ ಮಲತಾಯಂದಿರು]] ಮತ್ತು [[ನಕಲಿ ನಾಯಕರು]], [[ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿಗಳಿರುವ ದೇವತೆಗಳು]] ಮತ್ತು ಇತರ [[ಮಂತ್ರವಾದಿ ಸಹಾಯಕರು]], ಆಗಾಗ್ಗೆ [[ಮಾತನಾಡುವ ಕುದುರೆಗಳು ಅಥವಾ ನರಿಗಳು ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಿಗಳು]], ಗಾಜಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಅಡೆತಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಆ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಲ್ಲುವುದು.<ref>{{0/}}ಎ.ಎಸ್. ಬೈಯಟ್, "ಇಂಟ್ರೋಡಕ್ಶನ್" ಪು. xviii, ಮರಿಯಾ ಟಾಟರ್, ಸಂ. ''ದಿ ಆನೋಟೇಟೆಡ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್'', ISBN 0-393-05848-4.</ref> ಕಲಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ [[ಇಟಾಲೊ ಕ್ಯಾಲ್ವಿನೋ]] ಇವರು ಹೇಳುವಂತೆ,ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಕಥೆಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ "ಕ್ಷಿಪ್ರತೆಗೆ" ಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿವೆ.<ref>ಇಟಾಲೋ ಕ್ಯಾಲ್ವಿನೋ, ''ಸಿಕ್ಸ್ ಮೆಮೊಸ್ ಫಾರ್ ದಿ ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಮಿಲೆನಿಯಂ'', ಪುಟಗಳು 36-37. ISBN 0-674-81040-6.</ref> === ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಕಥೆಗಳ ಇತಿಹಾಸ === ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಇಂದು ನಾವು ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಕಥೆಗಳು ಈ ಮುಂಚೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಜರ್ಮನ್ ಪದವಾದ "ಮೆರ್ಕನ್" (Marchen)ನನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದಾಗ ಅದು ಅಕ್ಷರಶಃ "ಕಥೆ" ಎಂದು ಆಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಥೆಯ ವಿಧವಲ್ಲ. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಗುರ್ತಿಸಿದವರು [[ಪುನರುದಯ]]ಯುಗದ ಬರಹಗಾರರು. ತರುವಾಯ ಅನೇಕ ಲೇಖಕರ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು.[[ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್]] ರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಾದಾತೀತ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.<ref>[[ಜಾಕ್ ಜಿಪಿಸ್]], ''ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಟ್ರೆಡಿಶನ್: ಫ್ರಾಮ್ [[ಸ್ತ್ರಾಪರೋಲಾ]] ಅಂಡ್ [[ಬೆಸಿಲ್]] ಟು ದಿ [[ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್]]'', ಪುಟಗಳು xi-xii, ISBN 0-393-97636-X.</ref> ಈ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ, ಆ ಹೆಸರು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾದದ್ದು ''[[ಪ್ರಿಸಿಯಸಸ್]]'' ರು ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು [[ಮ್ಯಾಡಂ ಡಿ'ಆಲ್ನಾಯ್]] ಇವರು ''ಕಾಂಟೆ ಡಿ ಫೀ'' ಅಥವಾ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ (ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆ) ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು.<ref>ಜಿಪಿಸ್, ''ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಟ್ರೆಡಿಶನ್: ಫ್ರಾಮ್ [[ಸ್ತ್ರಾಪರೋಲಾ]] ಅಂಡ್ [[ಬೆಸಿಲ್]] ಟು ದಿ [[ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್]]'', ಪು. 858.</ref> "[[ಫ್ಯಾಂಟಸಿ]]" (ವಿಲಕ್ಷಣ ಕಲ್ಪನೆ) ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಕುರಿತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲು, ಇಂದು ಯಾವ ಕೃತಿಗಳು ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆಯೋ ಅವುಗಳನ್ನು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಟೋಲ್ಕೀನ್ ರ ಕೃತಿ ''[['ದಿ ಹಾಬಿಟ್']]'', [[ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ವೆಲ್]] ರ ''[['ಎನಿಮಲ್ ಫಾರ್ಮ್']] '' ಮತ್ತು [[ಎಲ್.ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಬಾಮ್]] ರ ''[['ದಿ ವಂಡರ್ಫುಲ್ ವಿಜಾರ್ಡ್ ಆಫ್ ಓಜ್' ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.]]''.<ref>ಬ್ರೈಯನ್ ಎಟ್ಬರಿ, ''ದಿ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಟ್ರೆಡಿಶನ್ ಇನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಲಿಟರೆಚರ್'', ಪು. 83, ISBN 0-253-35665-2.</ref> ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, ಟೋಲ್ಕೀನ್‌ರ "ಆನ್ ಫೇರಿ-ಸ್ಟೋರೀಸ್" ನಲ್ಲಿ [[ಜಗತ್ತಿನ ನಿರ್ಮಾಣ]] (world-building) ದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ಫ್ಯಾಂಟಸಿಯ ವಿಮರ್ಶೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾದುದಾಗಿದೆ. ಫ್ಯಾಂಟಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ [[ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ]]ಉಪ ಪ್ರಕಾರವು, ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ಣ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಂಥ ವರ್ಗಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಇಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.<ref>ಫಿಲಿಪ್ ಮಾರ್ಟಿನ್, ''ದಿ ರೈಟರ್ಸ್ ಗೈಡ್ ಆಫ್ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಲಿಟರೆಚರ್: ಫ್ರಾಮ್ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ಸ್ ಲೈಯರ್ ಟು ಹೀರೋಸ್ ಕ್ವೆಸ್ಟ್'', ಪುಟಗಳು 38-42, ISBN 0-871116-195-8.</ref> === ಜನಪದ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ === [[ಚಿತ್ರ:Perrault1.jpg|right|thumb|ಗುಸ್ಟಾವ್ ಡೋರೆ ಅವರ ಮದರ್ ಗೂಸ್ ಲಿಖಿತ(ಸಾಹಿತ್ಯಕ) ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರ]] ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ಹೇಳಲಾದ ಫೇರಿಟೇಲ್ [[ಜನಪದ ಕಥೆಯ]] ಉಪ ವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಬರಹಗಾರರು ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಅಥವಾ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು (ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್) ಅಥವಾ ''ಕನ್ಸ್ಟ್‌ಮಾರ್ಚನ್'' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref name="Windling1"/> ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೂಪಗಳಾದ ''[[ಪಂಚತಂತ್ರ]]'' ದಿಂದ ಹಿಡಿದು ''[[ಪೆಂಟಮೆರೋನ್]]'' ವರೆಗೆ ಕಂಡು ಬರುವುದೇನೆಂದರೆ, ಮೌಖಿಕ ರೂಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ರೂಪಾಂತರ ಮಾಡಿ ಪುನಃ ಬಳಸಿದ್ದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Swann Jones, p. 35">ಸ್ವಾನ್ ಜೋನ್ಸ್, ಪು.35.</ref> ಮೌಖಿಕ ಕಥೆಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್ ಮೊದಲಿಗರು. ಆದರೂ, ಗ್ರಿಮ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಲಿಖಿತ ರೂಪದ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು.<ref>ಬ್ರೈಯನ್ ಎಟ್ಬರಿ, ''ದಿ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಟ್ರೆಡಿಶನ್ ಇನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಲಿಟರೆಚರ್'', ಪು. 5, ISBN 0-253-35665-2.</ref> ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೌಖಿಕ ರೂಪದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ಕಥಾ ವಸ್ತು, ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಕಥಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ದೇಶದ ಕಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>ಜೈಪ್ಸ್, ''ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಟ್ರೆಡಿಶನ್: ಫ್ರಾಮ್ ಸ್ತ್ರಾಪರೋಲಾ ಅಂಡ್ ಬೆಸಿಲ್ ಟು ದಿ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್'', ಪು. xii.</ref> 18 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅನೇಕ ಜನಪದ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಶುದ್ಧವಾದ,ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಮಾಲಿನ್ಯವಾಗದ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರು. ಸಾಹಿತ್ಯಕ ರೂಪದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಿಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ಮೌಖಿಕ ಕಥೆಗಳು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿದ ಸಂಭವವಿದ್ದು, ಶುದ್ಧವಾದ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ಬರವಣಿಗೆ ರೂಪದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯು ಜನಪದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದು,ಅದರ ವಿಕೃತರೂಪವಾಗಿದೆ.<ref name="Zipes, p. 846">ಜಿಪಿಸ್, ''ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಟ್ರೆಡಿಶನ್: ಫ್ರಾಮ್ ಸ್ತ್ರಾಪರೋಲಾ ಅಂಡ್ ಬೆಸಿಲ್ ಟು ದಿ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್'', ಪು. 846.</ref> ಇದರಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯ ಬದಲಾದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಮೌಖಿಕ ಕಥೆ ಹೇಳುವವರು ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಮತ್ತು ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಲಿಂಡಾ ಡೆಗ್, "ವಾಟ್ ಡಿಡ್ ದಿ ಗ್ರಿಮ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗಿವ್ ಟು ಅಂಡ್ ಟೇಕ್ ಫ್ರಾಮ್ ದಿ ಫೋಕ್?" ಪು. 73, ಜೇಮ್ಸ್ ಎಂ. ಮ್ಯಾಕ್ ಗ್ಲೆಥರಿ, ಸಂ., ''ದಿ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗರಿ ಅಂಡ್ ಫೋಕ್ ಟೇಲ್'', ದಿ ತ್ರೀ ಬೇರ್ಸ್ ISBN 0-252-01549-5.</ref> == ಇತಿಹಾಸ == [[ಚಿತ್ರ:Redsun.jpg|thumb|200px|left|ರಶಿಯಾದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯ ಚಿತ್ರ ವಾಸಿಲಿಸಾ ದಿ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್ ಕುರಿತು ಇವಾನ್ ಬಿಲಿಬಿನ್ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರ]] ಬರವಣಿಗೆ ರೂಪದ ಕಥೆಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮೊದಲೇ [[ಮೌಖಿಕ ಅಥವಾ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹೇಳಲಾಗುವ ಕಥೆಗಳ ಪರಂಪರೆ]] ಜಾರಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಅಂದು, ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಅಥವಾ ನಟಿಸಿ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಥೆಗಳು ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರವಾದವು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳು ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ.<ref>ಜಾಕ್ ಜಿಪಿಸ್, ''ವೆನ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್ ಕೇಮ್ ಟ್ರೂ: ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಅಂಡ್ ದೇರ್ ಟ್ರೆಡಿಶನ್'', ಪು. 2. ISBN 0-415-92151-1.</ref> ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಬರವಣಿಗೆಯ ರೂಪದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು [[ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟ್]] ನಲ್ಲಿ,c. 1300 ಕ್ರಿ.ಪೂ. ದಲ್ಲಿ (ಉದಾ: ದಿ [[ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಟು ಬ್ರದರ್ಸ್]]),<ref>[[ಜಾನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್]] ಮತ್ತು [[ಜಾನ್ ಕ್ಲೂಟ್]], ''[[ದಿ ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ]]'', "ಫೇರಿ ಟೇಲ್," ಪು. 331. ISBN 0-14-130220-8.</ref> ಅಲ್ಲದೆ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ಆಗಾಗ ಬರವಣಿಗೆ ರೂಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ, ''[[ದಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಆಸ್]]''. ಈ ಕೃತಿಯು ''[[ಕ್ಯುಪಿಡ್ ಮತ್ತು ಸೈಕೆ]] '' ಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ([[ರೋಮನ್]], ಕ್ರಿ.ಶ 100-200 )<ref name="timeline">ಹೈಡಿ ಆನೇ ಹೈನರ್, [http://www.surlalunefairytales.com/introduction/timeline.html "ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಟೈಮ್ ಲೈನ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101201063146/http://www.surlalunefairytales.com/introduction/timeline.html |date=2010-12-01 }}</ref> ಅಥವಾ ಪಂಚತಂತ್ರ ([[ಭಾರತ]], 3 ನೇ ಶತಮಾನ BCE.<ref name="timeline"/> ಆದರೆ, ಇವುಗಳು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಮಕಾಲೀನ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಮಾತ್ರ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ವಿಷಯ. ಶೈಲಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಿಳಿದು ಬರುವ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಈ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಅನೇಕ ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳು ಜನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರವಣಿಗೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರೂಪಾಂತರಿಸಿದವು.<ref name="Swann Jones, p. 35"/> ಅವುಗಳು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಡುವ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಮಾಂತ್ರಿಕ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಅರೇಬಿಯನ್ ನೈಟ್ಸ್ (ಸಂಗ್ರಹಿತ ''circa'' ಕ್ರಿ.ಶ. 1500)<ref name="timeline"/> ಗಿಂತಲೂ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ಹಳೆಯ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ, ''[[ವಿಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಬೇತಾಳ]] '' ಮತ್ತು ''[[ಬೆಲ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್]]''. ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲದೆ, [[ಚೀನಾ]]ದ [[ಲಿಯೇಜಿ]] ಮತ್ತು [[ಜುವಾಂಗ್‌ಜಿ]] ಎಂಬ [[ತಾವೋವಾದಿ]] ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Roberts">ಮಾಸ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, "ಇಂಟ್ರೋಡಕ್ಷನ್", ಪು. xviii, ''ಚೈನೀಸ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಫ್ಯಾಂಟಸೀಸ್''. ISBN 0-394-73994-9.</ref> ವಿಶಾಲ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕಥೆಗಳೆಂದರೆ, [[ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್]] ದೇಶದ [[ಈಸೋಪ]] (ಕ್ರಿ.ಪೂ 6 ನೇ ಶತಮಾನ)ನ ಕಥೆಗಳು. [[ಜೆಫ್ರಿ ಚಾಸರ್]] ನ ''[[ದಿ ಕ್ಯಾಂಟರ್ಬರಿ ಟೇಲ್ಸ್]]'', [[ಎಡ್ಮಂಡ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್]] ನ ''[[ದಿ ಫೇರಿ ಕ್ವೀನ್]] '' ಮತ್ತು [[ವಿಲಿಯಂ ಷೇಕ್ಸಪಿಯರ್]] ನ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಪರೋಕ್ಷ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ವಿಪುಲವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.<ref>ಜಿಪಿಸ್, ''ವೆನ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್ ಕೇಮ್ ಟ್ರೂ: ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದೇರ್ ಟ್ರೆಡಿಶನ್'', ಪು. 11.</ref> ''[[ಕಿಂಗ್ ಲಿಯರ್]] '' ನಾಟಕವನ್ನು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಾದ ''[[ವಾಟರ್ ಅಂಡ್ ಸಾಲ್ಟ್]] '' ಮತ್ತು ''[[ಕ್ಯಾಪ್ ಓ'ರಶಸ್]] '' ಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.<ref>ಸೌಲಾ ಮಿತಾಕಿದೌ ಮತ್ತು ಆಂಟನಿ ಎಲ್. ಮನ್ನಾ, ಮೇಲ್ಪೋಮೆನಿ ಕನಾತ್ಸೌಲಿ ಜೊತೆ, ''ಫೋಕ್ ಟೇಲ್ಸ್ ಫ್ರಾಮ್ ಗ್ರೀಸ್: ಎ ಟ್ರೆಜರಿ ಆಫ್ ಡಿಲೈಟ್ಸ್'', ಪು.100, ಲೈಬ್ರರೀಸ್ ಅನ್ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಗ್ರೀನ್ ವುಡ್ ವಿಲೇಜ್ CO, 2002, ISBN 1-56308-908-4.</ref> ಈ ಕಥೆಗಳು ಮರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು 16 ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ]], ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಜಿಯೋವಾನ್ನಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಸ್ಟ್ಪಪಾರೋಲಾ]] (ಇಟಲಿ, 1550 ಮತ್ತು 1553)<ref name="timeline"/> ಬರೆದ ''[[ದಿ ಫೆಸೆಶಸ್ ನೈಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಟ್ರಪಾರೋಲಾ]] '' ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ. ಈ ಕೃತಿಯು ಅದರಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಉಪಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ [[ಗಿಯಾಮ್‌ಬಾಟಿಸ್ಟ ಬಸಿಲೆ]] (ನೇಪಲ್ಸ್,1634-6)<ref name="timeline"/> ನ [[ನಿಯಪೋಲಿಟನ್]] ಕಥೆಗಳೂ ಸಹ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳೇ ಆಗಿವೆ.<ref>ಸ್ವಾನ್ ಜೋನ್ಸ್, ಪು. 38.</ref> [[ಕಾರ್ಲೋ ಗೋಜಿ]] ತಮ್ಮ [[ಕಾಮಿಡಿಯಾ ಡೆಲ್'ಆರ್ಟ್]] ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ<ref>ಟೆರಿ ವಿಂಡ್ಲಿಂಗ್, ''[http://www.endicott-studio.com/rdrm/forital.html ವೈಟ್ ಅಸ್ ರಿಕೋಟಾ, ರೆಡ್ ಅಸ್ ವೈನ್: ದಿ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಲೋರ್ ಆಫ್ ಇಟಲಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140210083152/http://www.endicott-studio.com/rdrm/forital.html |date=2014-02-10 }}"''</ref> ಅನೇಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು [[ದಿ ಲವ್ ಫಾರ್ ಥ್ರೀ ಆರೆಂಜಸ್]] ''(1761) ಆಧರಿತವಾಗಿದೆ.<ref>ಇಟಾಲೋ ಕ್ಯಾಲ್ವಿನೋ, ಇಟಾಲಿಯನ್ ಫೋಕ್ ಟೇಲ್ಸ್'', ಪು. 738.'' ''ISBN 0-15-645489-0''</ref> '' ''ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿ [[ಪು ಸಾಂಗ್ಲಿಂಗ್]] ಎಂಬುವರು ತಮ್ಮ ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ'' ಅನೇಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆ ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹದ ಹೆಸರು [[ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್ ಸ್ಟೋರೀಸ್ ಫ್ರಾಂ ಎ ಚೈನೀಸ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ]] ''(ಮರಣಾನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು, 1766).<ref name="Roberts"/> '' [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ( 1690-1710)<ref name="timeline"/> ನ ''ಮೇಲ್ವರ್ಗದ [[ಪ್ರಿಶಸಸ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ''ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ತುಂಬಾ ಜನಪ್ರಿಯವಾದವು '' ಮತ್ತು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಲಾ ಫೋಂಟೇನ್]] ಮತ್ತು '' ಕಾಂಟೆಸ್ ಆಫ್ ''[[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಪೆರಾಟ್]] '' (1697)ಗಳು. ಈ ಕಥೆಗಳೇ ಮುಂದೆ [[ಸ್ಲೀಪಿಂಗ್ ಬ್ಯೂಟಿ]] ''ಮತ್ತು'' [[ಸಿಂಡರೆಲ್ಲಾ]] ಗಳಂತಹ ಕಥಾ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದವು''.<ref>ಜಿಪಿಸ್, ವೆನ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್ ಕೇಮ್ ಟ್ರೂ: ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದೇರ್ ಟ್ರೆಡಿಶನ್'', ಪುಟಗಳು 38-42. ''</ref> '' ''ಸ್ತ್ರಾಪರೋಲಾ, ಬೆಸೈಲ್ ಮತ್ತು ಪೆರಾಲ್ಟ್ ಇವರೆಲ್ಲರ ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಚಿರಪರಿಚಿತವಾದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳಿದ್ದರೂ, ಶೈಲಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬರೆದರು.<ref>ಸ್ವಾನ್ ಜೋನ್ಸ್, ಪುಟಗಳು 38-39.</ref> '' ಕಥಾ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಶೈಲಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದವರೆಂದರೆ [[ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್]]. ಅವರು ಜರ್ಮನ್ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಈ ಕಾರ್ಯ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಂಗ್ಯವೇನೆಂದರೆ, ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್ ರ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಯು (1812 ಮತ್ತು 1815)<ref name="timeline"/> ಅನೇಕ ಜನಪದ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿ ಉಳಿದರೂ, ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಎನಿಸಲು ನಂತರದ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬರೆದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್‌ರ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಉತ್ತಮ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಖಾತರಿಯಾದವು.<ref>ಸ್ವಾನ್ ಜೋನ್ಸ್, ಪು.40.</ref> ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ರೂಪಗಳು ಜನಪದ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ, ಜನಪದ ಕಥೆಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ತಿರುಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್ ಜರ್ಮನ್ನರು ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ, ಆ ಕಥೆಗಳು ಪೆರಾಲ್ಟ್‌ ಜನ್ಯ ಕಥೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವು [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಕಥೆಗಳೇ ಹೊರತು ಜರ್ಮನ್ ಕಥೆಗಳಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ''[[ಬ್ಲೂ ಬಿಯರ್ಡ್]] '' ಎಂಬ ಮೌಖಿಕ ಕಥೆಯ ರೂಪವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ''ಬ್ರಿಯರ್ ರೋಜ್ '' ಎಂಬ ಕಥೆ ಮಾತ್ರ ಪೆರಾಲ್ಟ್ ನ ''[[ಸ್ಲೀಪಿಂಗ್ ಬ್ಯೂಟಿ]] '' ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರೂ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ನಿದ್ರಿಸುವ ಯುವರಾಣಿ (ಸ್ಲೀಪಿಂಗ್ ಬ್ಯೂಟಿ) ಯ ಪಾತ್ರವು ಮೂಲತಃ ಜರ್ಮನಿಯ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಎಂದು [[ಬ್ರಿನ್ ಹಿಲ್ಡ್]]ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸುತ್ತೆಂದು ಜೇಕಬ್ ಗ್ರಿಮ್ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರನಿಗೆ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ ಅದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>ಜಿ. ರೋನಾಲ್ಡ್ ಮರ್ಫಿ, ''ದಿ ಔಲ್, ದಿ ರೇವನ್, ಅಂಡ್ ದಿ ಡವ್: ದಿ ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಮೀನಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಗ್ರಿಮ್ಸ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್'', ISBN 0-19-515169-0.</ref> ''ಸ್ಲೀಪಿಂಗ್ ಬ್ಯೂಟಿ '' ಕಥೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದೋ ಬೇಡವೋ ಎಂಬ ಈ ವಿಚಾರದಿಂದಾಗಿ 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಜನಪದ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಂಬಿದ್ದ ವಿಷಯವೊಂದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು.: ಸಾಹಿತ್ಯಕ ರೂಪಗಳಿಂದ ಕಲುಷಿತವಾಗಿ, ಜನರು ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇತಿಹಾಸ ಪೂರ್ವದಿಂದಲೂ ಜನಪದ ಪರಂಪರೆಯು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ನಿಜವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ (ಮೌಖಿಕ)ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿತ್ತು.<ref>ಜಿಪಿಸ್, ''ವೆನ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್ ಕೇಮ್ ಟ್ರೂ: ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದೇರ್ ಟ್ರೆಡಿಶನ್'', ಪು. 77.</ref> ಗ್ರಾಮಗಳ ನಿರಕ್ಷರಿ, ಅವಿದ್ಯಾವಂತ ರೈತರನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳಿಸಿದರೆ ಅವರೇ''ಜನಸಮೂಹ'' ವಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಹೇಳುವ ಕಥೆಗಳೇ ಶುದ್ಧ ''ಜನಪದ'' ಕಥೆಗಳಾಗಿದ್ದವು.<ref>ಡೆಗ್, ಪುಟಗಳು 66-67.</ref> ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯಂತೆ ಅಥವಾ ಅಳಿದುಳಿದ ಅವಶೇಷದ ರೂಪವೆಂದು ಮತ್ತು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಥೆಯ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು.<ref>[[ಆಯೋನಾ ಅಂಡ್ ಪೀಟರ್ ಒಪೈ]], ''ದಿ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್ '' ಪು.17. ISBN 0-19-211550-6</ref> ಆದರೆ, ನಂತರದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ತಿಳಿದು ಬಂದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಿರ ರೂಪ ಎನ್ನುವುದು ಇಲ್ಲ.ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೇ, ಕಥೆ ಹೇಳುವವರು ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸತತವಾಗಿ ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>[[ಜೇನ್ ಯೋಲನ್]], ಪು. 22, ''[[ಟಚ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್]]''. ISBN 1-87483-591-7.</ref> ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಸಂಗ್ರಹಕಾರರು ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾದರು. ಇಬ್ಬರೂ ಅವರಿಗೆ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಂತೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿದರು.ರಮ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದದ ಮನೋಭಾವದೊಂದಿಗೆ,ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷೆ ಮಾಡಿ,ದೇಶದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಆ ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅದೇ ರೀತಿ ನಂಬಲು ದಾರಿ ತೋರಿದರು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾದವರಲ್ಲಿ [[ರಷಿಯಾ]] ದ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಅಫಾನಸ್‌ವೆವ್]] (1866 ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು),<ref name="timeline"/>[[ನಾರ್ವೆ ದೇಶದ]] [[ಪೀಟರ್ ಕ್ರಿಶ್ಚನ್ ಆಸ್ಬ್‌ಜಾನ್‌ಸನ್]]ಮತ್ತು [[ಜೋರ್ಗನ್ ಮೋಯಿ]] (1845 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು),<ref name="timeline"/> ರೋಮಾನಿಯಾದ [[ಪೀಟರ್ ಇಸ್ಪಿರೆಸ್ಕು]](1874 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು), [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ನ [[ಜೋಸೆಫ್ ಜೆಕಬ್ಸ್]] (1890 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು)<ref name="timeline"/> ಮತ್ತು [[ಜೆರಮಾಯಾ ಕರ್ಟಿನ್]], ಇವರು [[ಅಮೆರಿಕಾದ]]ವರಾಗಿದ್ದು, [[ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ]] ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು (1890 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟ).<ref name="Zipes, p. 846"/> ಜನಾಂಗ ನಿರೂಪಕರು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ದೊರೆತ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. [[ಆಫ್ರಿಕಾ]], [[ಅಮೇರಿಕ]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದರು.ಆಂಡ್ರಿವ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ ತಮ್ಮ "ಬಣ್ಣದ" ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥಾ ಸರಣಿಯ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು,ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ ಲಿಖಿತ ಕಥೆಗಳಿಂದಲ್ಲದೇ ಜನಾಂಗ ನಿರೂಪಕರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಮರ್ಥರಾದರು. ಉಳಿದ ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹಕಾರರಿಗೂ ಸಹ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಅವರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ,[[ಯೆ ಥಿಯೋಡೋರ ಒಝಾಕಿ]]. ಒಝಾಕಿ ಯವರು ಲ್ಯಾಂಗ್‌ರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ''ಜಾಪನೀಸ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್ '' (1908) ಎಂಬ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು.<ref>ಯೆ ಥಿಯೋಡೊರಾ ಒಜಾಕಿ, ''ಜಪನೀಸ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್'', [http://www.surlalunefairytales.com/books/japan/freemanmitford/preface.html "ಪ್ರಿಫೇಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081223114322/http://www.surlalunefairytales.com/books/japan/freemanmitford/preface.html |date=2008-12-23 }}</ref> ಅದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ [[ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಆಂಡರ್ಸನ್]] ಮತ್ತು [[ಜಾರ್ಜ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್]] ರಂತಹ ಬರಹಗಾರರು ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಆಂಡರ್ಸನ್‌ರ ಕೃತಿಗಳು ಕೆಲವು ಸಲ ಹಳೆಯ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಬರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಕಥಾವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಗ್ರಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೂಟ್, "ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಆಂಡರ್ಸನ್," ಪುಟಗಳು 26-27.</ref> ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯಾದ ''[[ದಿ ಲೈಟ್ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್]] '' ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರು ಮತ್ತು ದಿ ''[[ಪ್ರಿನ್ಸಸ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಗೋಬ್ಲಿನ್]]'' ಆರ್ ''[[ಲಿಲಿಥ್‌]]'' ನಂತೆ ಫ್ಯಾಂಟಸಿಯಾದ ಪ್ರಕಾರದ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. == ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ನಡುವೆ ರವಾನೆ == ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳಲು ಅಥವಾ ವಿವರಿಸಲು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಉಗಮದ ಎರಡು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿವೆ. ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಉಗಮದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಅಂಶವು ಯಾವುದೇ ಕಥೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು ಆ ಕಥೆ ಶತಮಾನಗಳ ವರೆಗೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ಮಾನವನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅನುಭವದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.<ref>ಒರೆನ್ ಸ್ಟೈನ್, ಪುಟಗಳು 77-78.</ref> ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಕಥಾ ವಸ್ತುಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನಕಾರರು ಇಂತಹ ಕಥೆಗಳ ಹರಡುವಿಕೆ ಕಾರಣದಿಂದ ಹೀಗಾಗುತ್ತದೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿದೇಶಿ ನೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಜನರು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಈ ಕಥೆಗಳ ಮೌಖಿಕ ಸ್ವರೂಪದಿಂದ, ಊಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಹೊರತು, ಅದರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದೆ.<ref>ಜಿಪಿಸ್, ''ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಟ್ರೆಡಿಶನ್: ಫ್ರಾಮ್ ಸ್ತ್ರಾಪರೋಲಾ ಅಂಡ್ ಬೆಸಿಲ್ ಟು ದಿ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್'', ಪು. 845.</ref> ಜನಪದ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಆಂತರಿಕ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಈ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಅಷ್ಟೊಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. [[ಜೋಸೆಫ್ ಜೆಕಬ್ಸ್]] [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್]] ಕಥೆಯಾದ ''[[ದಿ ರಿಡೆರೆ ಆಫ್ ರಿಡಲ್ಸ್]] '' ನ್ನು ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಆವೃತ್ತಿಯಾದ ''[[ದಿ ರಿಡಲ್]] '' ನೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ''ದಿ ರಿಡೆರೆ ಆಫ್ ರಿಡಲ್ಸ್ '' ನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ನಾಯಕ [[ಬಹುವಿವಾಹಿ]]ಆಗುತ್ತಾನೆ. ಅದು ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಪದ್ಧತಿಯತ್ತ ಬೆಟ್ಟು ಮಾಡಬಹುದು.ಆದರೆ ಗ್ರಿಮ್ ರ ''ದಿ ರಿಡಲ್ '' ನಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾದ ಒಗಟು ಸಹ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವೆಂದು ವಾದ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>ಜೋಸೆಫ್ ಜಾಕೋಬ್ಸ್, ''ಮೋರ್ ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್'' ಲಂಡನ್: ಡೇವಿಡ್ ನಟ್, 1894, "[http://www.surlalunefairytales.com/authors/jacobs/moreceltic/ridere.html ನೋಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ರೆಫ್ರನ್ಸಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100206025940/http://www.surlalunefairytales.com/authors/jacobs/moreceltic/ridere.html |date=2010-02-06 }}"</ref> "ಫಿನ್ನಿಶ್" ಅಥವಾ ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ (ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ-ಭೌಗೋಳಿಕ) ವಿಚಾರವಾದಿಗಳ ಸಮೂಹವೊಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲದ್ದೆಂದು ಸಾರಲು, ಅಪೂರ್ಣ ಫಲಿತಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.<ref>ಕ್ಯಾಲ್ವಿನೋ, ''ಇಟಾಲಿಯನ್ ಫೋಕ್ ಟೇಲ್ಸ್'', ಪು. xx.</ref> ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್‌ರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಕಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪೆರಾಲ್ಟ್‌ರ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಭಾವ ನೋಡಿದಾಗ ತಿಳಿಯುವುದೇನೆಂದರೆ, ಕೆಲವು ಸಲ ಪ್ರಭಾವವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಕಾಲಗಳ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಉಂಟಾದ ಪ್ರಭಾವವು ತುಂಬಾ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ''ಲಿಟಲ್ ಬ್ರಾಯರ್-ರೋಜ್'' ಎಂಬ ಕಥೆಯು ಪೆರಾಲ್ಟ್ ರ ''[[ಸ್ಲೀಪಿಂಗ್ ಬ್ಯೂಟಿ]] '' ಕಥೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ. ಗ್ರಿಮ್‌ರ ಕಥೆಗಳು ಜರ್ಮನಿಯ ಏಕ ಮಾತ್ರ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೂಪಾಂತರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.<ref>ಹ್ಯಾರಿ ವೆಲ್ಟನ್, "ದಿ ಇನ್‌ಫ್ಲುಯೆನ್ಸಸ್ ಆಫ್ ಚಾರ್ಲೆಸ್ ಪೆರಾಲ್ಟ್ಸ್ ''ಕಾಂಟೆಸ್ ಡೆ ಮಾ ಮೇರೆ ಲೋಯಿ'' ಆನ್ ಜರ್ಮನ್ ಫೋಲ್ಕ್‌ಲೋರ್", ಪು. 962, ಜಾಕ್ ಜಿಪಿಸ್, ಸಂ., ''ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಟ್ರೆಡಿಶನ್: ಫ್ರಾಮ್ ಸ್ತ್ರಾಪರೋಲಾ ಅಂಡ್ ಬೆಸಿಲ್ ಟು ದಿ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್''.</ref> ಇದೇರೀತಿ,ಲಿಟಲ್ ರೆಡ್ ರೈಡಿಂಗ್ ಹುಡ್‌ನ ಗ್ರಿಮ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪೆರಾಲ್ಟ್ಸ್ ಕಥೆಯ ಆರಂಭ ಭಾಗಗಳ ನಡುವೆ ನಿಕಟ ಹೊಂದಿಕೆಯು ಪ್ರಭಾವದತ್ತ ಬೆಟ್ಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಗ್ರಿಮ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯು ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ(ಬಹುಶಃ ದಿ ವುಲ್ಫ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಸೆವೆನ್ ಯಂಗ್ ಕಿಡ್ಸ್‌ನಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿರಬಹುದು). ಕಥೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಆಯ್ಕೆ,ಅವನ್ನು ಹೇಳುವ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಬಣ್ಣದ ಮೂಲಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ಅವುಗಳ ಸ್ಥಳದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.<ref>ಕ್ಯಾಲ್ವಿನೋ, ''ಇಟಾಲಿಯನ್ ಫೋಕ್ ಟೇಲ್ಸ್'', ಪು. xxi.</ref> == ಚಿಕ್ಕಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಕಥೆಗಳ ನಂಟು == ನಿಜವಾದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಈ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕ್ಕಮಕ್ಕಳಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡವರೂ ಕೂಡ ಶ್ರೋತೃಗಳಾಗಿದ್ದರು.<ref>ಜಿಪಿಸ್, ''ವೆನ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್ ಕೇಮ್ ಟ್ರೂ: ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದೇರ್ ಟ್ರೆಡಿಶನ್'', ಪು. 1.</ref> ಬರವಣಿಗೆ ರೂಪದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ಮೊದಲು ವಯಸ್ಕರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಆದರೆ 19 ನೇ ಮತ್ತು 20 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅವು [[ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಜತೆ ನಂಟು ಹೊಂದಿದವು. [[ಚಿತ್ರ:Cutlery for children detail.jpg|right|250px|thumb|ಕಟ್ಲರಿ, ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ.ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ತೋರಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳು: ಸ್ನೋ ವೈಟ್, ಲಿಟಲ್ ರೆಡ್ ರೈಡಿಂಗ್ ಹುಡ್, ಹ್ಯಾನ್ಸೆಲ್ ಅಂಡ್ ಗ್ರೆಟೆಲ್]] ಮೇಡಮ್ ಡಿ ಅಲ್‌ನಾಯ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಿಸಿಯ್ಯೂಸಸ್(ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಶೈಲಿ)ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರೌಢವಯಸ್ಕರಿಗೆಂದು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರೂ, ಆಳುಗಳು ಅಥವಾ ಕೆಳ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಚಿಕ್ಕಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೇಳುವ ಕಥೆಗಳೇ ಅವಕ್ಕೆ ಮೂಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು.<ref>ಲುಯಿಸ್ ಸಿಫರ್ಟ್, "ದಿ ಮಾರ್ವಲಸ್ ಇನ್ ಕಾಂಟೆಕ್ಸ್ಟ್: ಹದಿನೇಳನೆ ಶತಮಾನದ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ''ದಿ ಕಾಂಟೆಸ್ ಡಿ ಫೀಸ್ '' ನ ಸ್ಥಾನಮಾನ", ಜಾಕ್ ಜಿಪಿಸ್, ಸಂ., ''ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಟ್ರೆಡಿಶನ್: ಫ್ರಾಮ್ ಸ್ತ್ರಾಪರೋಲಾ ಅಂಡ್ ಬೆಸಿಲ್ ಟು ದಿ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್'', ಪು. 913.</ref> ಆ ಕಾಲದ ಕಾದಂಬರಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ,ಕೌಂಟೆಸ್‌ಗೆ ಗೊತ್ತಾದ ವರನು ಅಂತಹ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಿದಾಗ, ತಾನು ಮಗುವಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಾಗಿ ಕೌಂಟೆಸ್ ಉದ್ಗರಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿದೆ. ನಂತರ ಬರುವ ''ಪ್ರಿಶಸಸ್'' ನಲ್ಲಿ [[ಜಿಯಾನ್-ಮೇರಿ ಲಿ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಡಿ ಬೆಮಾಂಟ್]] ಅವರು ಚಿಕ್ಕಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ'' [[ಬ್ಯೂಟಿ ಅಂಡ್ ದಿ ಬೀಸ್ಟ್]]'' ಎಂಬ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಆ ಕಥೆಯು ಇಂದಿಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಥೆಯಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>ಜಿಪಿಸ್, ''ವೆನ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್ ಕೇಮ್ ಟ್ರೂ: ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದೇರ್ ಟ್ರೆಡಿಶನ್'', ಪು. 47.</ref> ಅವರ ಕಥೆಗಳು ಚಿಕ್ಕಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ದೂರುಗಳ ಬಂದ ನಂತರ, ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್ ತಮ್ಮ ಕಥಾ ಸಂಕಲನವನ್ನು ''ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಹೌಸ್ ಹೋಲ್ಡ್ ಟೇಲ್ಸ್ '' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬರೆದರು.<ref>ಮರಿಯಾ ಟಾಟರ್, ''ದಿ ಹಾರ್ಡ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಗ್ರಿಮ್ಸ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್'', ಪು. 19. ISBN 0-691-06722-8.</ref> ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಚಿಕ್ಕಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಓದಿಹೇಳಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್ ರು ತಮ್ಮ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಅಶ್ಲೀಲ ಅಂಶಗಳನ್ನು<ref>ಟಾಟರ್, ''ದಿ ಹಾರ್ಡ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಗ್ರಿಮ್ಸ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್'', ಪು. 20.</ref> ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಕಡೆಗೆ ಹಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸಿದರು. ಮೊದಲನೇ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ [[ರಪನ್‌ಜೆಲ್]] ಳು ತನ್ನ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಏಕೆ ಬಿಗಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ಮೂಲಕ ರಾಜಕುಮಾರನು ತನ್ನನ್ನು ಭೇಟಿಗಳಾಗುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮಾಟಗಾತಿಗೆ ರಪನ್‌ಸೆಲ್ ಗರ್ಭಿಣಿ ಎಂದು ಊಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ನಂತರದ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಟಗಾತಿಯನ್ನು ಮೇಲೆ ಎಳೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ರಾಜಕುಮಾರನನ್ನು ಮೇಲೆ ಎಳೆಯುವುದು ಸುಲಭ ಎಂದು ರಪನ್‌ಜೆಲ್ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ.<ref>ಟಾಟರ್, ''ದಿ ಹಾರ್ಡ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಗ್ರಿಮ್ಸ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್'', ಪು. 32.</ref> ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಅನೇಕ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಖಳನಾಯಕರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆಯ ಬಳಕೆ ಜಾಸ್ತಿಯಾಯಿತು.<ref>ಬೈಯಟ್, ಪುಟಗಳು xlii-xliv.</ref> ನಂತರದ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಜೆ.ಆರ್.ಆರ್. ಟೋಲ್ಕೀನ್‌ರು ಹೇಳುವಂತೆ ''[[ದಿ ಜೂನಿಪರ್ ಟ್ರೀ]] '' ಯಲ್ಲಿನ [[ನರಮಾಂಸ ಭಕ್ಷ್ಯದ]]ಭಾಗವನ್ನು ಚಿಕ್ಕಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref>ಟೋಲ್ಕೀನ್, ಪು. 31.</ref> [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಯುಗ]] ದಲ್ಲಿ ನೈತಿಕತೆಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ಹಳೆಯ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳಲು ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, [[ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ರೂಕ್‌ಶಾಂಕ್]] ರು 1854 ರಲ್ಲಿ ''ಸಿಂಡರೆಲ್ಲಾ'' ಕಥೆಯನ್ನು [[ಮಧ್ಯಪಾನ ಸಂಯಮ ಆಂದೋಳನದ]] ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬರೆದರು. ಅವರಿಗೆ ಪರಿಚಿತನಾಗಿದ್ದ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಿಕೆನ್ಸ್]] ಹೀಗೆ ವಿರೋಧಿಸಿದರು, "ಎಲ್ಲ ಕಾಲಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ಕೊಡುವುದು ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖವಾದ ವಿಚಾರವಾಗಿದೆ."<ref>ಕೆ. ಎಂ. ಬ್ರಿಗ್ಸ್, ''ದಿ ಫೇರೀಸ್ ಇನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಟ್ರೆಡಿಶನ್ ಅಂಡ್ ಲಿಟರೆಚರ್'', ಪುಟಗಳು 181-182, ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಚಿಕಾಗೋ ಪ್ರೆಸ್, ಲಂಡನ್, 1967.</ref><ref>http://www.victorianweb.org/authors/dickens/pva/pva239.html</ref> [[ಬ್ರೂನೋ ಬೆಟಲ್ ಹೈಮ್]] ರಂತಹ [[ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಕರು]] ಹಳೆಯ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕ್ರೌರ್ಯತೆಯನ್ನು ಮಾನಸಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಸಂಕೇತ ಎಂದು ಸಾರಿದರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢವಯಸ್ಕರಿಗೆ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಆಕ್ಷೇಪಣೀಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು.<ref>ಜಾಕ್ ಜಿಪಿಸ್, ''ದಿ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್: ಫ್ರಾಂ ಎನ್ಚಾಂಟೆಡ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಟು ದಿ ಮಾಡರ್ನ್ ವಲ್ಡ್'', ಪು. 48, ISBN 0-312-29380-1.</ref> ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ರೂಪಾಂತರವು ಸರಾಗವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. [[ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ]] ಯ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಕಥೆ, ''[[ಸ್ನೋ ವೈಟ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಸೆವೆನ್ ದ್ವಾರ್ಫ್ಸ್]]'' ಬಹುತೇಕ (ಆದರೂ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಏಕಮಾತ್ರವಲ್ಲ) ಮಕ್ಕಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="Grant">ಗ್ರಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೂಟ್, "ಸಿನೆಮಾ", ಪು. 196.</ref> ''[[ಮ್ಯಾಜಿಕಲ್ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಮಿಂಕಿ ಮೊಮೊ]] '' ಎಂಬ [[ಆನಮ್]] ''[[ಮೊಮೊತಾರೋ]]'' ಎಂಬ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ.<ref>ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಡ್ರೆಜನ್, ''ಅನಿಂ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ಲೋಜನ್!: ದಿ ವಾಟ್?'' ''ವೈ? '' ''ಅಂಡ್ ವಾವ್‌! '' ''ಆಫ್ ಜಪನೀಸ್ ಎನಿಮೇಶನ್'', ಪುಟಗಳು 43-44, ISBN 1-880656-72-8</ref> ಜಾಕ್ ಜಿಪಿಸ್ ರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಓದುಗರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಓದಲು ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref>ವುಲ್ಫ್, ಎರಿಕ್ ಜೇಮ್ಸ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಟೋರಿ ಟೆಲಿಂಗ್ ಷೋ ಇಂಟರ್ವ್ಯೂ [http://www.artofstorytellingshow.com/2008/06/29/jack-zipes-fairy-tales/ ಜಾಕ್ ಜಿಪಿಸ್ - ಆರ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್ ಸ್ಟಿಲ್ ಯುಸ್ಫುಲ್ ಟು ಚಿಲ್ದ್ರೆನ್? ]</ref> [[ವಾಲ್ದೊರ್ಫ್ ಶಾಲೆ]] ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನೆಯ ಗ್ರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪಠ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆರರಿಂದ ಏಳನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ [[ಕಥೆ ಹೇಳುವ]] ಮೂಲಕ ಪಾಠ ಮಾಡಿದರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವುದು ಎಂದು [[ರುಡಾಲ್ಫ್ ಸ್ಟೈನರ್]] ಮಾನವನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಬರೆದ ತಮ್ಮ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಈ ವಯೋಮಿತಿಯ ಮಕ್ಕಳು ಬಲವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆ ಅನುಸರಿಸಿದ ಈ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಸ್ವರೂಪವು ಹೇಳಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕಣ್ಮುಂದೆ ತರುವ ಹಾಗೂ ಕೇಳಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. == ಸಮಕಾಲೀನ ಕಥೆಗಳು == === ಸಾಹಿತ್ಯಕ === [[ಚಿತ್ರ:John Bauer 1915.jpg|thumb|200px|ಜಾನ್ ಬವರ್ ಬಿಡಿಸಿರುವ ಸ್ವೀಡನ್ ನ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಆಯ್ದ ಅತಿಮಾನುಷ ದೈತ್ಯ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಯುವರಾಣಿಯ ಚಿತ್ರ]] ಅನೇಕ ಲೇಖಕರು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ಒದಗಿಸುವ ಸರಳ ಚೌಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾನವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಜಿಪಿಸ್, ''ವೆನ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್ ಕೇಮ್ ಟ್ರೂ: ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದೇರ್ ಟ್ರೆಡಿಶನ್ '' ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದವು!, ಪುಟಗಳು 24-25.</ref> ಕೆಲವು ಬರಹಗಾರರು ಈ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿರೇಕದ ಕಲ್ಪನೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮರು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಗ್ರಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೂಟ್, "ಫೇರಿ ಟೇಲ್," ಪು. 333.</ref> ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಬರಹಗಾರರು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿತವಾಗಿರುವ ಮಾನಸಿಕ ರೂಪಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೇರಿದೆ.''[[ಡಾಂಕಿಸ್ಕಿನ್]] '' ಎಂಬ ಕಥೆಯನ್ನು ''[[ಡಿಯರ್ಸ್ಕಿನ್]]'' ಎಂಬ ಕಥೆಯಾಗಿ ಪುನರ್ ರಚಿಸಿದ [[ರಾಬಿನ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಕಿನ್ಲೆ]] ಯವರು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ತಂದೆ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ದುರುಪಯೋಗ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವರ್ತನೆಗೆ ಒತ್ತುನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Pilinovsky">ಹೆಲನ್ ಪಿಲಿನೋವಸ್ಕಿ, [http://www.endicott-studio.com/rdrm/fordnky.html "Donkeyskin, Deerskin, Allerleirauh: The Reality of the Fairy Tale"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325011315/http://www.endicott-studio.com/rdrm/fordnky.html |date=2014-03-25 }}</ref> ಕೆಲವುಸಲ, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ, ನಗೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ತಿರುವಿನೊಂದಿಗೆ ಮರು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು, [[ಜೋನ್ ಶೆಸ್ಕಾ]] ಬರೆದ ''[[ದಿ ಸ್ಟಿಂಕಿ ಚೀಸ್ ಮ್ಯಾನ್]]'' ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ ಪಿಲ್ಬಿಯಂ ಬರೆದ ''ದಿ ASBO ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್''. ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಾಸ್ಯ ಕಥೆಯ ಲಕ್ಷಣವು ಎಲ್ಲ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುವ ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಪಾತ್ರಗಳು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅರಿತಿರುತ್ತವೆ.<ref>ಬ್ರಿಗ್ಸ್, ಪು. 195.</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಶ್ರೆಕ್]] ಚಲನಚಿತ್ರ ಸರಣಿ. ಇತರ ಬರಹಗಾರರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರೇರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ, ಹಳೆಯ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಸೂಚಿಸುವ [[ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿಯ]] ಅಥವಾ [[ಸ್ತ್ರೀವಾದ]] ದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಮರು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾದ ಪುರುಷ ಪ್ರಧಾನ [[ಯುರೋ ಸೆಂಟ್ರಿಕ್]] ಅಥವಾ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಹೊಂದಿರುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು.<ref>ಜಿಪಿಸ್, ''ದಿ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್: ಫ್ರಾಮ್ ಎನ್ಚಾಂಟೆಡ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ಸ್ ಟು ದಿ ಮಾಡರ್ನ್ ವಲ್ಡ್'', ಪುಟಗಳು 251-52.</ref> [[ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ಸುಂದರ ಯುವತಿ]] ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅನೇಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ವಿಮರ್ಶಕರು ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ವೈರುದ್ಧ್ಯವಾಗಿ ಬರೆದ ಕಥೆಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ಚಿಕ್ಕಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ [[ರಾಬರ್ಟ್ ಮಂಚ್]] ಬರೆದ ''ದಿ ಪೇಪರ್ ಬ್ಯಾಗ್ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ '' ಎಂಬ ಚಿತ್ರಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರಾಜಕುಮಾರಿಯು ಒಬ್ಬ ಯುವರಾಜನನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, [[ಎಂಜಲಾ ಕಾರ್ಟರ್]] ಬರೆದ ''ದಿ ಬ್ಲಡಿ ಚೇಂಬರ್ '' ಎಂಬ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಹೇಳಲಾದ ಅನೇಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ''ಡಿಫೆನ್ಸ್ AT&amp;L '' ಎಂಬ ಮಿಲಿಟರಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಒಳಗೊಂಡ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಅಥವಾ ಪತ್ರಿಕೆ ಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ''ಆಪ್ಟಿಮೈಜಿಂಗ್ ಬೈ-ಮೋಡಲ್ ಸಿಗ್ನಲ್/ನಾಯಿಸ್ ರೆಶಿಯೋಸ್'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯನ್ನು ಲೇಖನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆದವರು ಮೇಜರ್ ಡ್ಯಾನ್ ವಾರ್ಡ್ ([[USAF]]). ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಗಾರ್ಬಲ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆಪರೇಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುವವರ ನಡುವೆ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>ಡಿ. ವಾರ್ಡ್,{{PDFlink|[http://www.dau.mil/pubs/dam/09_10_2005/ward_so05.pdf ''Optimizing Bi-Modal Signal to Noise Ratios: A Fairy Tale'']|304&nbsp;[[Kibibyte|KiB]]<!-- application/pdf, 312144 bytes -->}}, ''ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಎ ಟಿ ಅಂಡ್ ಎಲ್'', ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್/ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2005.</ref> ವಾರ್ಡ್ ರ ಈ ಲೇಖನವು [[ಜಾರ್ಜ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್]] ರ ತೀವ್ರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗಿತ್ತು. ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕರೆಂದರೆ, [[ಆಸ್ಕರ್ ವೈಲ್ಡ್]], [[ಎ.ಎಸ್. ಬೈಯಟ್]], [[ಜೇನ್ ಯೋಲನ್]], [[ಟೆರ್ರಿ ವಿಂಡ್ಲಿಂಗ್]], [[ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಬಾರ್ಥೆಲ್ಮೆ]], [[ರಾಬರ್ಟ್ ಕೂವರ್]], [[ಮಾರ್ಗರೇಟ ಆಟ್ವುಡ್]], [[ಕೇಟ್ ಬರ್ನ್ ಹೈಮರ್]], [[ಎಸ್ಪಿಡೋ ಫ್ರೈರೆ]], [[ತನಿತ್ ಲೀ]], [[ಜೇಮ್ಸ್ ಥರ್ಬರ್]], [[ರಾಬಿನ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಕಿನ್ಲೆ]], [[ಐಸಾಕ್ ಬಷೆವಿಸ್ ಸಿಂಗರ್]], [[ಕೆಲಿ ಲಿಂಕ್]], [[ಬ್ರೂಸ್ ಹಾಲಂಡ್ ರೋಜರ್ಸ್]], [[ಡೊನಾ ಜೋ ನಪೋಲಿ]], [[ಕ್ಯಾಮರಾನ್ ಡೋಕಿ]], [[ರಾಬರ್ಟ್ ಬ್ಲೈ]], [[ಗೈಲ್ ಕಾರ್ಸನ್ ಲಿವೈನ್]], [[ಅನೆಟ್ ಮೇರಿ ಹೈಡರ್]], [[ಜಾಸ್ಪರ್ ಫೋರ್ಡ್]] ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರರು. ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಇಡೀ ಕಥಾವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಫ್ಯಾಂಟಸಿಗಳ(ಅವಾಸ್ತವಿಕ ಕಲ್ಪನೆ)ನಡುವೆ ನಿಯಮ ವಿಧಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಒಬ್ಬನೇ ಲೇಖಕನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ: ಜಾರ್ಜ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಅವರ '' [[ಲಿಲಿತ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ಫಾಂಟೇಸ್ಟಸ್]]'' ಕಥೆಗಳು ಫ್ಯಾಂಟಸಿಗಳು.ಆದರೆ [[ದಿ ಲೈಟ್ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್,]] [[ದಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಕೀ]] ಮತ್ತು ದಿ ವೈಸ್ ವುಮನ್ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಫ್ಯಾಂಟಸಿಗಳು ಇತರ ಫ್ಯಾಂಟಸಿಗಳಂತೆ ಗದ್ಯ,ಪಾತ್ರನಿರೂಪಣೆ ಅಥವಾ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಕಾದಂಬರಿ ಲಕ್ಷಣದ ಬರಹದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. === ಚಲನಚಿತ್ರ === ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ನಾಟಕಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ದಾಖಲೆಗಳು [[ಕಾಮಿಡಿಯಾ ಡೆಲ್'ಆರ್ಟ್]] <ref>ಗ್ರಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೂಟ್, "ಕಾಮಿಡಿಯಾ ಡೆಲ್ ಆರ್ಟ್", ಪು. 219.</ref> ಮತ್ತು ನಂತರದ [[ಪ್ಯಾಂಟೊ ಮೈಮ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ.<ref>ಗ್ರಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೂಟ್, "ಕಾಮಿಡಿಯಾ ಡೆಲ್ ಆರ್ಟ್", ಪು. 745.</ref> [[ಸಿನಿಮಾ]] ದ ಆಗಮನದಿಂದಾಗಿ ಇಂತಹ ಕಥೆಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಆನಿಮೇಷನ್ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತೋರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು; ಡಿಸ್ನಿ ಚಿತ್ರ 1937 ರಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ''[[ಸ್ನೋ ವೈಟ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಸೆವೆನ್ ಢ್ವಾರ್ಫ್ಸ್]] '' ಚಲನಚಿತ್ರವು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲದೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಯಾಂಟಸಿಯ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಚಿತ್ರವೆನಿಸಿತು.<ref name="Grant"/> [[ಡಿಸ್ನಿ]] ಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಕಥೆಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆಗಳಾಗಿ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಂಡವು. ಡಿಸ್ನಿ ತಾನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡ ಅನೇಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ನೋವು ಮತ್ತು ಸಂಕಟ ಹಾಗೂ ದುಃಖಾಂತ್ಯದ ದ್ರಶ್ಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಎಲ್ಲವೂ ಸುಖಾಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸರಳೀಕರಣ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಟೀಕಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Pilinovsky"/> ಡಿಸ್ನಿಯ ನಂತರದ ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ರೌ ಮರುನಿರೂಪಣೆ ''[[ವಾಸಿಲಿಸ್ಸಾ ದಿ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್]]'', ರಷ್ಯಾದ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತಯಾರಿಸಲಾದ ದೊಡ್ಡ ಬಜೆಟ್‌ನ [[ಸೋವಿಯತ್ ಚಲನಚಿತ್ರ]].<ref>ಜೇಮ್ಸ್ ಗ್ರಹಾಮ್, [http://www.endicott-studio.com/crossroads/crBabaYagaF.html "ಬಾಬಾ ಯಾಗಾ ಇನ್ ಫಿಲ್ಮ್" ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130109100659/http://www.endicott-studio.com/crossroads/crBabaYagaF.html |date=2013-01-09 }}</ref> ಇತರರು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಮಕಾಲೀನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹೊಸ ಕಥೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ''[[ಲ್ಯಾಬಿರಿಂತ್]]'',<ref>ರಿಚರ್ಡ್ ಸ್ಕೇಬ್, [http://www.moria.co.nz/fantasy/labyrinth.htm ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್ ''ಲ್ಯಾಬಿರಿಂತ್ '' ]</ref> ''[[ಮೈ ನೇಬರ್ ತೊಟೋರೋ]]'', [[ಮಿಷೆಲ್ ಅಸೆಲಾ]]ಟ್ ರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು,<ref>ಡ್ರೆಜನ್, ಪು. 264.</ref> ಮತ್ತು ''[[ಹ್ಯಾಪಿಲಿ ನ'ಎವರ್ ಆಫ್ಟರ್]]''. ಇನ್ನಿತರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ವಯಸ್ಕರ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು,ಕರಾಳವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚು ಭಯಾನಕ ಅಥವಾ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಮರುನಿರೂಪಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ, ಎಂಜಲಾ ಕಾರ್ಟರ್ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ''[[ಲಿಟಲ್ ರೆಡ್ ರೈಡಿಂಗ್ ಹುಡ್]]'' ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಬರೆದ [[ಜೀನ್ ಕಾಕ್ಟೆ]] ಯವರ ''[[ಬ್ಯೂಟಿ ಅಂಡ್ ದಿ ಬೀಸ್ಟ್]] '' <ref>ಟೆರಿ ವಿಂಡ್ಲಿಂಗ್, [http://www.endicott-studio.com/rdrm/forbewty.html "ಬ್ಯೂಟಿ ಅಂಡ್ ದಿ ಬೀಸ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927185227/http://www.endicott-studio.com/rdrm/forbewty.html |date=2007-09-27 }}"</ref> ಮತ್ತು'' [[ದಿ ಕಂಪನಿ ಆಫ್ ವುಲ್ವ್ಸ್]]'' ಕಥೆಗಳು.<ref>ಟೆರಿ ವಿಂಡ್ಲಿಂಗ್, [http://www.endicott-studio.com/rdrm/rrPathNeedles.html "ದಿ ಪಾತ್ ಆಫ್ ನೀಡಲ್ಸ್ ಆರ್ ಪಿನ್ಸ್: ಲಿಟಲ್ ರೆಡ್ ರೈಡಿಂಗ್ ಹುಡ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517040322/http://www.endicott-studio.com/rdrm/rrPathNeedles.html |date=2008-05-17 }}</ref> ಹಾಗೆಯೇ, ''[[ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಮೊನೋನೋಕಿ]]'',<ref>ಡ್ರೆಜನ್, ಪು. 38.</ref> ''[[ಪ್ಯಾನ್ ರಿಂದ ರಚಿಸಲಾದ ಲ್ಯಾಬಿರಿಂತ್]] '' <ref>{{cite news|url=http://www.scifi.com/sfw/interviews/sfw14471.html|title=Guillermo del Toro and Ivana Baquero escape from a civil war into the fairytale land of ''Pan's Labyrinth''|accessdate=2007-07-14|date=2006-12-25|publisher=[[Science Fiction Weekly]]|last=Spelling|first=Ian|archive-date=2009-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20090304011009/http://www.scifi.com/sfw/interviews/sfw14471.html|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಕಥೆಯಾದ ''[[ಸ್ಪೈಕ್]] '' <ref>{{cite news | url = http://www.variety.com/index.asp?layout=festivals&jump=features&id=3168&articleid=VR1117987482 | title = Festival Highlights: 2008 Edinburgh International Film Festival | work = [[Variety (magazine)|Variety]] | date = 2008-06-13 | accessdate = 2010-04-28}}</ref> ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಹೊಸ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆಗಳು (ಕಾಮಿಕ್ಸ್) ಮತ್ತು ಎನಿಮೆಟೆಡ್ ಟಿ. ವಿ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಾದ ''[[ದಿ ಸ್ಯಾಂಡ್ ಮ್ಯಾನ್]]'', ''[[ರೆವಲ್ಯುಶನರಿ ಗರ್ಲ್ ಯುಟೆನಾ]]'', ''[[ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಟುಟು]]'', ''[[ಫೆಬಲ್ಸ್]] '' ಮತ್ತು ''[[ಮೇರ್]] '' ಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡವು. ಆದರೆ ಉದ್ದದ ಕಥೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ,ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು [[ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ]] ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ತೀರ ಆಧುನಿಕ ಸಿನಿಮಾ ಮಾದರಿಯ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯೆಂದರೆ,[[ಲುಚಿನೋ ವಿಸ್ಕಂಟಿ]] ರಚಿಸಿದ ಹಾಗೂ ತಾನು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಟನಾಗುವ ಮುಂಚೆ [[ಮಾರ್ಸೆಲೋ ಮಾಸ್ಟ್ರಿ]] ನಟಿಸಿದ ''[[ಲೆ ನೋಟ್ಟಿ ಬಿಯಾಂಚೆ]]''. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಅನೇಕ ರಮ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, [[II ನೇ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ]] ದ ನಂತರದ [[ಇಟಲಿ]] ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು, ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. == ಲಕ್ಷಣಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Warwick goble beauty and beast.jpg|right|thumb|350px|ವಾರ್ವಿಕ್ ಗೊಬಲ್ ಬರೆದ ಚಿತ್ರ ಬ್ಯೂಟಿ ಅಂಡ್ ದಿ ಬೀಸ್ಟ್]] ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ಕಂಡುಬರುವ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳು ಒಂದೇ ತರಹದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ರೀತಿಯ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಎರಡು ವರ್ಗೀಕರಣಗಳೆಂದರೆ ಆಂಟಿ ಆರ್ನೆಯದ್ದು. [[ಸ್ಟಿತ್ ಥಾಂಪ್ಸನ್]] ಆರ್ನೆ-ಥಾಮ್ಸನ್ ವರ್ಗೀಕರಣ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿ ಇದನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿದರು ಹಾಗೂ [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪ್ರಾಪ್ (/0)ರ ಮಾರ್ಫಲಜಿ ಆಫ್ ದಿ ಫೋಕ್ ಟೇಲ್|ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪ್ರಾಪ್ (/0)ರ ''ಮಾರ್ಫಲಜಿ ಆಫ್ ದಿ ಫೋಕ್ ಟೇಲ್'']]. === ಆರ್ನೆ-ಥಾಂಪ್ಸನ್ === ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಪೂರ್ಣ ಕಥಾ ವಸ್ತುವಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಗುರುತಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಯಾವ ಯಾವ ಕಥೆಗಳು ಜೊತೆಯಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದು. ಯಾವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ನಿರ್ಧಾರಕ ಎನ್ನುವುದರ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲವೂ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ,'' [[ಸಿಂಡರೆಲ್ಲಾ]] '' ದಂತಹ ಕಥೆಗಳನ್ನು ವಿಧ 510 ಅಂದರೆ, ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದ ನಾಯಕಿ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿಂಡರೆಲ್ಲಾ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೆ ಈಡಾದ ನಾಯಕಿಯು ಒಬ್ಬ [[ಮಂತ್ರ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇವಮಾತೆ]] ಯ ಅಥವಾ [[ಮಾಯಾ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಸಹಾಯಕ]] ನ ನೆರವಿನಿಂದ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ(ಅಥವಾ ಮೂರು) ಪಾಲ್ಗೊಂಡು, ಒಬ್ಬ ಯುವರಾಜನ ಪ್ರೀತಿ ಗೆಲ್ಲುತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವನ ನಿಜವಾದ ವಧು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಇದೇ ತರಹದ ಕೆಲವು ಕಥೆಗಳೆಂದರೆ, ''[[ದಿ ವಂಡರ್ಫುಲ್ ಬರ್ಚ್]]'','' [[ಅಶ್ಚೆನ್‌ಪುಟೆಲ್]]'', ''[[ಕೇಟಿ ವುಡನ್ ಕ್ಲೋಕ್]] '','' [[ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಟ್ಯಾಮ ಅಂಡ್ ಕ್ಯಾಮ]]'', ''[[ಯೆ ಝಿಯಾನ್]] '', ''[[ಕ್ಯಾಪ್ ಓ' ರಶಸ್]] '', ''[[ಕ್ಯಾಟ್ ಸ್ಕಿನ್]]'', ''[[ಫೇರ್, ಬ್ರೌನ್ ಅಂಡ್ ಟ್ರೆಮ್ಬ್ಲಿಂಗ್]]'', ''[[ಫೈನೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋನ್]]'', ''[[ಅಲ್ಲೆರ್‌ಲೈರಾ]]'', ಮತ್ತು ''[[ಟ್ಯಾಟರ್ ಕೋಟ್ಸ್]] ''. ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದಾಗ ಕಂಡುಬರುವ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ''ಸಿಂಡರೆಲ್ಲಾ'', ''ದಿ ವಂಡರ್ಫುಲ್ ಬರ್ಚ್'', ''ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಟ್ಯಾಮ ಅಂಡ್ ಕ್ಯಾಮ '', ''ಯೆ ಝಿಯಾನ್ '', ಮತ್ತು ''ಅಶ್ಚೆನ್‌ಪುಟೆಲ್'' ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯು ತನ್ನ ಮಲತಾಯಿಯಿಂದ ಕಿರುಕುಳ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ ನೃತ್ಯ ಅಥವಾ ಇತರೆಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಅನುಮತಿ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ''ಫೇರ್, ಬ್ರೌನ್ ಅಂಡ್ ಟ್ರೆಮ್ಬ್ ಲಿಂಗ್'' ಹಾಗೂ ಫಿನೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯು ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯರು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ಕಿರುಕುಳಅನುಭವಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು 510A ಗುಂಪಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ನಾಯಕಿಯು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ತಂದೆಯಿಂದ ಕಿರುಕುಳಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಮನೆಯಿಂದ ಓಡಿ ಹೋಗಿ, ಬೇರೆ ಕಡೆ ಅಡುಗೆ ಕೆಲಸ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ''ಕ್ಯಾಪ್ ಓ' ರಶಸ್'', ''ಕ್ಯಾಟ್ ಸ್ಕಿನ್,'' ಮತ್ತು ''ಅಲ್ಲೆರ್‌ಲೈರಾ'' ಕಥೆಗಳನ್ನು 510B ಗುಂಪಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ''ಕ್ಯಾಟಿ ವುಡನ್ ಕ್ಲೋಕ್'' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿ ತನ್ನ ಮಲತಾಯಿಯಿಂದ ಕಿರುಕುಳ ಅನುಭವಿಸಿ, ಮನೆಯಿಂದ ಓಡಿ ಹೋಗಿ ಬೇರೆ ಕಡೆ ಅಡುಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ''ಟ್ಯಾಟರ್ ಕೋಟ್ಸ್ '' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಜ್ಜನಿಂದಲೇ ಬಾಲ್ ನೃತ್ಯ ಅಥವಾ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ನಾಯಕಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಥೆಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು 510 ರ ಎರಡೂ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ''ಕ್ಯಾಟಿ ವುಡ್ ಕ್ಲೋಕ್ '' ಕಥೆಯನ್ನು 510 ಎ ಗುಂಪಿಗೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಲತಾಯಿಯು ಖಳನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಹಾಗೆಯೇ ''ಟ್ಯಾಟರ್ ಕೋಟ್ಸ್ '' ಕಥೆಯನ್ನು 510 ಬಿ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ತಂದೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಜ್ಜನು ತುಂಬುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಉಪಭಾಗಗಳನ್ನು ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಈ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ''[[ರಾಪುಂಜೆಲ್]] '' 310 ವಿಧದ (ಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತ ಚೆಲುವೆ) ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.''[[ಪುಡೋಕಿ]] '' ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಳುವು ಮಾಡಿದ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮಗುವನ್ನು ಬೇಡುವ ದೃಶ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಕಥೆ - ಆದರೆ ಪುಡೋಕಿ ಟವರ್ ಕಥೆಯ ಕನ್ಯೆಯಲ್ಲ.ಆದರೆ ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚಿನ ಮಲತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುವ ಕ್ಯಾನರಿ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕನ್ಯೆಯಿರುರುತ್ತಾಳೆ. ಈ ವರ್ಗೀಕರಣ ಪದ್ಧತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತದೆಂದರೆ, ಜನಪದ ಸಾಹಿತಿಗಳು'' [[ದಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಬುಲ್ ಆಫ್ ನೋರೋವೆ]] '' ಮತ್ತು ''[[ಬ್ಯೂಟಿ ಅಂಡ್ ದಿ ಬೀಸ್ಟ್]] '' ಎರಡೂ ಒಂದೇ ತೆರನಾದ ಕಥೆ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುವಂತಾಗಿದೆ. ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಸಾಂಕೇತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಕಥೆಯ ರೂಪ ಮತ್ತು ವಿವರಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಬಹುದು.<ref>ಟೋಲ್ಕೀನ್, ಪು. 18</ref> === ಶಬ್ದ ರಚನೆಯ ಅಧ್ಯಯನ === [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪ್ರಾಪ್]] ರು ರಶಿಯನ್ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಕುರಿತು ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ಅಧ್ಯಯನವು ಬೇರೆ ದೇಶಗಳ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.<ref>ಪ್ರಾಪ್, ''ಮಾರ್ಫಲಜಿ ಆಫ್ ದಿ ಫೋಕ್ ಟೇಲ್''.</ref> [[ಚಿತ್ರ:1932._Билибин._Морозко.jpg|right|thumb|ಫಾದರ್ ಫ್ರಾಸ್ಟ್‌ನು ನಾಯಕಿಗೆ ವರ ನೀಡುವ ಮೊದಲು ಅವಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ವರದೇವತೆಯಾಗಿ ನಟಿಸಿರುವ ರಶಿಯಾದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆ - ಫಾದರ್ ಫ್ರಾಸ್ಟ್.]] ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಬಳಸಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟ ಖಚಿತತೆ ಹೊಂದಿಲ್ಲದೇ ಇರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಆರ್ನೆ-ಥಾಮ್ಸನ್ ವಿಧದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿ ಪಾತ್ರದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಕಾರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕಥೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ಕಥೆಯು ಮೂವತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು 8 ಪಾತ್ರ ವಿಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅವು ಬದಲಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು-ಅದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಇಲ್ಲವಾಗಿಸಿರಬಹುದು,ಹೀಗಾಗಿ ಅದು ಮೂರು ಬಾರಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ,ಬ್ರದರ್ ಮತ್ತು ಸಿಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಸಹೋದರನು ಮಾಯಾವಿ ತೊರೆಗಳಿಂದ ನೀರು ಕುಡಿಯಲು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ.ಆದರೆ ಮೂರನೇ ಬಾರಿ ಮರುಳಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಂತಹ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಡೋನರ್(ಮಂತ್ರ ವಿದ್ಯೆಯ ನೆರವು).ನಾಯಕನಿಗೆ ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಿದ್ಯೆಯ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಲಕ್ಷಣವು ನಾಯಕನನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ನಂತರ ಮಾಯದ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>ಪ್ರಾಪ್, ಪು. 39.</ref> ''[[ದಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಬರ್ಡ್]] '' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ [[ನರಿ]] ಯೊಂದು ನಾಯಕನಿಗೆ ವಸತಿಗೃಹದ ಒಳಗೆ ಹೋಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ನಾಯಕ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ನಂತರ, ನರಿಯು ಆತನು ಶೋಧಿಸುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ''[[ದಿ ಬಾಯ್ ಹು ಡ್ರೂ ಕ್ಯಾಟ್ಸ್]] '' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಅರ್ಚಕನು ನಾಯಕನಿಗೆ ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಪುಟ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ''[[ಸಿಂಡರೆಲ್ಲಾ]] '' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿ ಸಿಂಡರೆಲ್ಲಾ ಗೆ ಸಮಾರಂಭ ಅಥವಾ ಬಾಲ್ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಬೇಕಾದ ಒಳ್ಳೆಯ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ದೇವಮಾತೆ ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನಾಯಕಿಯರಿಗೆ ಅವರ ತಾಯಂದಿರ ಆತ್ಮಗಳು ಕೊಡುವ ದೃಶ್ಯಗಳಿರುವ ಕಥೆಗಳೆಂದರೆ, ''[[ಬವಾಂಗ್ ಪುತಿ ಬವಾಂಗ್ ಮೇರಾ]] '' ಮತ್ತು ''[[ದಿ ವಂಡರ್ಫುಲ್ ಬರ್ಚ್]]''. ''[[ದಿ ಫಾಕ್ಸ್ ಸಿಸ್ಟರ್]]'' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ [[ಬೌದ್ಧ]] ಸನ್ಯಾಸಿಯು ನರಿಯ ಆತ್ಮದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹೋದರರಿಗೆ ಮಂತ್ರ ಹಾಕಿದ ಭರಣಿಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪಾತ್ರಗಳು ಜಟಿಲವಾಗಿಯೂ ಇರಬಹುದು.<ref>ಪ್ರಾಪ್, ಪುಟಗಳು 81-82.</ref> ''[[ದಿ ರೆಡ್ ಎಟನ್]] '' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವು ಹಂಚಿಹೋಗಿದೆ. ಒಂದು ಪಾತ್ರವು ತಾಯಿಯದಾಗಿದ್ದು, ಅವಳು ನಾಯಕನಿಗೆ ಇಡಿಯಾದ ಪ್ರವಾಸದ ಕೇಕ್ ಅಥವಾ ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಶಾಪದೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಅರ್ಧ ಆಶೀರ್ವಾದದೊಂದಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಪಾತ್ರ ಒಂದು ಯಕ್ಷಿಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇವಳು ನಾಯಕನಿಗೆ ಆ ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿಯ ಕುರಿತು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ''[[ಮಿ. ಸಿಮಿಗ್ದಲಿ]] '' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಚುಕ್ಕಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ನಾಯಕಿಗೆ ಒಂದು ಮಾಯಾ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.ಸದಾ ಡೋನರ್(ಮಂತ್ರದ ನೆರವು ನೀಡುವ) ಪಾತ್ರಗಳೂ ಸಹ ಡೋನರ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಪ್ರಾಪ್, ಪುಟಗಳು 80-81.</ref> ''[[ಕಲ್ಲೋ ಅಂಡ್ ದಿ ಗಾಬ್ಲಿನ್ಸ್]] '' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ,ಖಳನಾಯಕ ಗಾಬ್ಲಿನ್‌ಗಳು ಮೋಸ ಹೋಗಿ ನಾಯಕಿಗೆ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ''[[ಸ್ಕಿಪ್ಪೈಟಾರೊ]] '' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೋಸಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ದುಷ್ಟ [[ಬೆಕ್ಕು]] ಗಳು ನಾಯಕನಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ದಾರಿ ತಾವೇ ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ''[[ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ದಿ ಯೂತ್ ಹು ವೆಂಟ್ ಫೋರ್ತ್ ಟು ಲರ್ನ್ ವಾಟ್ ಫಿಯರ್ ವಾಸ್]] '' ಗಳಂತಹ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಡೋನರ್ ಲಕ್ಷಣದ ಪಾತ್ರಗಳೇ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು [[ನಾಯಕನ ಪ್ರಯಾಣ]] ದ ಕುರಿತಾಗಿರುವ ರೂಪಕಕಥೆಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ನಡುವೆ ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ವೋಗ್ಲರ್, ''ದಿ ರೈಟರ್ಸ್ ಜರ್ನಿ: ಮಿಥಿಕ್ ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಫಾರ್ ರೈಟರ್ಸ್'', 2 ನೇ ಆವೃತ್ತಿ, p. 30, ISBN 0-941188-70-1</ref> ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿ, ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಕಥೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಥೆಗಿಂತ ಬೇರೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುವ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.brown.edu/Courses/FR0133/Fairytale_Generator/propp.html |title=ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ ಥಿಯರೀಸ್ |access-date=2010-06-14 |archive-date=2002-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20020619222024/http://www.brown.edu/Courses/FR0133/Fairytale_Generator/propp.html |url-status=dead }}</ref> == ಅರ್ಥವಿವರಣೆಗಳು == ವಿವಿಧ ಕಥೆಗಳು, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಬರೆದ ಕಥೆಗಳು, [[ನೀತಿಗಳನ್ನು]] ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಪೆರಾಲ್ಟ್‌ ಕಥೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೈತಿಕವಾಗಿರದಿದ್ದರೂ,ಒಂದು ನೀತಿಯಿಂದ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ''ಸಿಂಡರೆಲ್ಲಾ '' ಕಥೆಯು ನಾಯಕಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಗುಣ ಇವೆರಡೂ ದೇವಮಾತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಿರುಪಯುಕ್ತ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯದೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ಮರಿಯಾ ಟಾಟರ್, ''ದಿ ಎನೋಟೇಟೆಡ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್'', ಪು. 43. ISBN 0-393-05163-3.</ref> ಅನೇಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕಕಥೆಗಳನ್ನು (ಕಲ್ಪಿಸಲಾದ) ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಪೌರಾಣಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ ''[[ಹ್ಯಾನ್ಸೇಲ್ ಅಂಡ್ ಗ್ರೆಟಲ್]]'', ''[[ಸ್ಲೀಪಿಂಗ್ ಬ್ಯೂಟಿ]] '' ಮತ್ತು ''[[ದಿ ಫ್ರಾಗ್ ಕಿಂಗ್]] '' ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು [[ಸೂರ್ಯದೇವತೆ ದಂತಕಥೆ]]ಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಇಂದು ಈ ವಿಧಾನದ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಆಗಿದೆ.<ref>ಟಾಟರ್, ''ದಿ ಹಾರ್ಡ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಗ್ರಿಮ್ಸ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್'', ಪು. 52.</ref> ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳು [[ಫ್ರಾಯ್ಡ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ]], [[ಯೂಂಗ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] ಮತ್ತು ಇತರ [[ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ]] ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟರೂ, ಯಾವ ವಿಧಾನವೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೊಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿರದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾದವು.ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯ ಒಂದು ನಿದರ್ಶನವನ್ನು ಖಾತರಿಯ ಪಠ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದರಿಂದ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿ, ಮರುನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>ಅಲನ್ ಡನ್ಡಿಸ್, "ಇಂಟರ್ಪ್ರಿಟಿಂಗ್ ಲಿಟಲ್ ರೆಡ್ ರೈಡಿಂಗ್ ಹುಡ್ ಸೈಕೋ ಅನಲೈಟಿಕಲಿ", ಪುಟಗಳು 18-19, ಜೇಮ್ಸ್ ಎಂ. ಮ್ಯಾಕ್ ಗ್ಲೆಥರಿ, ಸಂ., ''ದಿ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್ ಅಂಡ್ ಫೋಕ್ ಟೇಲ್'', ISBN 0-252-01549-5.</ref> ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ''[[ಬ್ಲೂ ಬಿಯರ್ಡ್]]'' ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಂಡತಿಯ ಕುತೂಹಲವನ್ನು [[ರಕ್ತದ ಕಲೆ ಗಳಿರುವ ಬೀಗ]] ಅಥವಾ ಕೀಲಿ ಕೈ, [[ಒಡೆದು ಹೋಗುವ ಮೊಟ್ಟೆ]] ಅಥವಾ [[ಅವಳು ಮುಡಿದಿದ್ದ ಹಾಡುವ ಗುಲಾಬಿ ಹೂ]] ಇವೆಲ್ಲವೂ ವಂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಧಗಳ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿಖರ ವಸ್ತು ಕಥೆಗೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ.<ref>ಟಾಟರ್, ''ದಿ ಹಾರ್ಡ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಗ್ರಿಮ್ಸ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್'', ಪು. 46.</ref> ಇತರ ಜನಪದ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕಥೆಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ಜರ್ಮನಿಯ ಅನೇಕ ಜನಪದ ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆಯೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ, ಪ್ರಾಚೀನ ಆಚಾರ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಗ್ರಿಮ್‌ರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು.<ref>ಜಿಪಿಸ್, ''ದಿ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್: ಫ್ರಾಮ್ ಎನ್ಚಾಂಟೆಡ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ಸ್ ಟು ದಿ ಮಾಡರ್ನ್ ವಲ್ಡ್'', ಪು. 48.</ref> ಉಳಿದ ಜನಪದ ಸಾಹಿತಿಗಳು ದುಷ್ಟ ಬುದ್ಧಿಯ ಮಲತಾಯಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸತ್ತುಹೋದರು. ಆಗ ಅವರ ಪತಿಯರು ಮರುವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದ ಮಲತಾಯಂದಿರು ತಮ್ಮ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗಾಗಿ ಪತಿಯ ಮೊದಲ ವಿವಾಹದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಮಕ್ಕಳ ಜತೆ ಪೈಪೋಟಿಗಿಳಿದರು.<ref>[[ಮರಿನಾ ವಾರ್ನರ್]], ''ಫ್ರಾಮ್ ದಿ ಬೀಸ್ಟ್ ಟು ದಿ ಬ್ಲಾಂಡ್: ಆನ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದೇರ್ ಟೆಲರ್ಸ್'', ಪು. 213. ISBN 0-374-15901-7.</ref> == ಸಂಕಲನಗಳು == :''ಓದಬಹುದಾದ ಕೃತಿ: [[:ವರ್ಗ:Collections of fairy tales|ಕಲೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್]]'' ಲೇಖಕರು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು: * [[ಆಂಡ್ರಿವ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ ಫೇರಿ ಬುಕ್ಸ್]] (ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್, 1889-1910) * [[ಇ.ಇ. ಕಮಿಂಗ್ಸ್]] ರ ''[[ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್]] '' (ಯು ಎಸ್ ಎ, 1965) * [[ಜಿಯೋವಾನಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಸ್ತ್ರಾಪರೋಲಾ]] (ಇಟಲಿ, 16 ನೇ ಶತಮಾನ) * ''[[ಗ್ರಿಮ್ ರ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್]] '' (ಜರ್ಮನಿ, 1812-1857) * [[ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಸ್ಚಿಯನ್ ಆಂಡರ್ಸನ್]] (ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, 1805-1875) * ''ಜೋಸೆಫ್ ರಿಟ್ಸನ್ ರ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್, ನೌ ಫಸ್ಟ್ ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್: ಇದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ: 1. '' ''ಆನ್ ಪಿಗ್ಮೀಸ್. '' ''2. '' ಜೋಸೆಪ್ ರಿಟ್ಸನ್‌ರಿಂದ ''ಆನ್ ಫೇರೀಸ್ '' (ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, 1831) * [[ಇಟಾಲೊ ಕ್ಯಾಲ್ವಿನೋ]]ರ ''[[ಇಟಾಲಿಯನ್ ಫೋಕ್ ಟೇಲ್ಸ್]] '' (ಇಟಲಿ, 1956) * [[ಜೋಸೆಫ್ ಜೆಕಬ್ಸ್]] (1854-1916) * [[ಪೆಟರ್ ಇಸ್ಪಿರೆಸ್ಕ್ಯು]] ಬರೆದ ''[[ಲೆಜೆಂಡ್ ಸೌ ಬಸ್ಮೆಲೆ ರೊಮೇನಿಲೋರ್]] '' (ರೊಮೇನಿಯಾ, 1874) * [[ಮ್ಯಾಡಮ್ ಡಿ' ಆಲ್ನಾಯ್]] (ಫ್ರಾನ್ಸ್, 1650-1705) * [[ಪೀಟರ್ ಕ್ರಿಸ್ಟನ್ ಆಸ್ಬಜೋರ್ನಸನ್]] ಮತ್ತು [[ಜೋರ್ಗನ್ ಮೊ]] ರ ''[[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಫೋಕ್ ಟೇಲ್ಸ್]] '' (ನಾರ್ವೆ, 1845-1870) * [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಅಫಾನ್ಸೇವ್]] ರ ''[[ನಾರೋನ್ಯೆ ರುಸ್ಕಿ ಸ್ಕಾಜ್ಕಿ]] '' (ರಷಿಯಾ, 1855-1863) * [[ಜಿಯಾಮ್ಬಟಿಸ್ಟ ಬೆಸಿಲ್]] ರ ''[[ಪೆಂಟ್ ಮರಾನ್]] '' (ಇಟಲಿ, 1634-1636) * [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಪೆರಾಲ್ಟ್]] (ಫ್ರಾನ್ಸ್, 1628-1703) * ''[[ಪಂಚತಂತ್ರ]] '' (ಭಾರತ, 3 ನೇ ಶತಮಾನ BCE) * [[ಜಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಕ್ಯಾಂಬೆಲ್]] ರ ''[[ಪಾಪ್ಯುಲರ್ ಟೇಲ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ವೆಸ್ಟ್ ಹೈಲಂಡ್ಸ್]]'' (ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್, 1862) * [[ರೂತ್ ಮ್ಯಾನಿಂಗ್-ಸಾಂಡರ್ಸ್]] (ವೇಲ್ಸ್, 1886-1988) * [[ಕ್ಯುನಿಯೋ ಯಾನಾಗಿತಾ]] (ಜಪಾನ್, 1875-1962) * [[ಇದ್ರೀಸ್ ಶಾಹ್]] ರ ''[[ವಲ್ಡ್ ಟೇಲ್ಸ್]] '' (ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್, 1979) == ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಬಹುದು == {{Portal|Children and Young Adult Literature|Tom Sawyer 1876 frontispiece.jpg}} * [[ಬೆಂಟ್ ಹೊಲ್ಬೆಕ್]] * [[ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ]] * [[ಫೇಬಲ್]] * [[ನರ್ಸರಿ ರೈಮ್]] * [[ಸಾಗಾ]] * [[ಸ್ಕಾಜ್ಕಾ]] == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|2}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == * ಎಂಟಿ ಆರ್ನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಟಿತ್ ಥಾಂಪ್ಸನ್: ''ದಿ ಟೈಪ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೋಕ್ ಟೇಲ್ : ಎ ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಬಿಬ್ಲಿಯೋಗ್ರಫಿ '' (ಹೆಲ್ಸಿಂಕಿ, 1961) * ಥಾಂಪ್ಸನ್, ಸ್ಟಿತ್, ''ದಿ ಫೋಕ್ ಟೇಲ್ ''. * ಹೈಡಿ ಆನೇ ಹೈನರ್, [http://www.surlalunefairytales.com/introduction/earliesttales.html "ದಿ ಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ದಿ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್: ಸರ್ಚಿಂಗ್ ಫಾರ್ ದಿ ಅರ್ಲಿಯಸ್ಟ್ ವರ್ಜನ್ಸ್ ಆಫ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್ ವಿತ್ ಕಮೆಂಟರಿ ಆನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಲೇಶನ್ಸ್" ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100103202143/http://surlalunefairytales.com/introduction/earliesttales.html |date=2010-01-03 }} * ಹೈಡಿ ಆನೇ ಹೈನರ್, [http://www.surlalunefairytales.com/introduction/timeline.html "ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಟೈಮ್ ಲೈನ್" ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101201063146/http://www.surlalunefairytales.com/introduction/timeline.html |date=2010-12-01 }} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{commonscat|Fairy tales}} {{wikisource|Category:Fairy tales|Fairy tales}} * [http://www.surlalunefairytales.com ಬೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿ ವೆಬ್: ಸರ್ ಲಾ ಲುನ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್ ]- ಇತಿಹಾಸಗಳು, ಚರ್ಚಾ ವೇದಿಕೆ, ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಂಕಲಿತ ಕಥೆಗಳು * [http://www.cabinet-des-fees.com/ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಡೆಸ್ ಫೀಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100225150928/http://cabinet-des-fees.com/ |date=2010-02-25 }}- ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ನ ಆನ್ ಲೈನ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕ * [http://www.andersenfairytales.com ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ಸ್ ರಿಸೋರ್ಸ್ ಫಾರ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ] * [http://www.grimmfairytales.com ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ಸ್ ರಿಸೋರ್ಸ್ ಫಾರ್ ಗ್ರಿಮ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ] * [http://www.endicott-studio.com ಎಂಡಿಕಾಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ]- ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಮಿಥಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್'', ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು * [http://www.lefavole.org/en/ ಫೇಬಲ್ಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101231040158/http://www.lefavole.org/en/ |date=2010-12-31 }}- ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ * [http://www.fairytalereview.com ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ರಿವೀವ್: ಎ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಲಿಟರೇಚರ್ ] * [http://www.folkstory.com/articles/onceupon.html ವನ್ಸ್ ಅಪಾನ್ ಎ ಟೈಮ್ ]- ಹೌ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್ ಶೇಪ್ ಅವರ್ ಲೈವ್ಸ್, ಜೊನಾಥನ್ ಯಂಗ್, ಪಿಎಚ್.ಡಿ, ರಿಂದ * [http://www.brown.edu/Courses/FR0133/Fairytale_Generator/propp.html ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ ಥಿಯರೀಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020619222024/http://www.brown.edu/Courses/FR0133/Fairytale_Generator/propp.html |date=2002-06-19 }}, ಅಂಡ್ ದಿ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಔಟ್ ಲೈನ್ ಜನರೇಟರ್ * [http://www.perraultfairytales.com ಪೆರಾಲ್ಟ್ ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್ ] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಪರಿಕರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮನವೊಲಿಸುವ ತಂತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ ಮಾದರಿಗಳು]] [[oc:Conte]] f7uk4or5jdprtcsxdccct0qtoorg5vv ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ 0 23892 1374927 1374168 2026-06-10T08:37:49Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 10 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374927 wikitext text/x-wiki {|{{Infobox Aircraft Begin |name= Concorde |image=File:Concorde.planview.arp.jpg |caption= }}{{Infobox Aircraft Type |type= Supersonic airliner |manufacturer= [[British Aircraft Corporation|BAC]] (now [[BAE Systems]]) <br /> [[Aérospatiale]] (now [[EADS]]) |designer= |first flight= 2 March 1969 |introduction= 21 January 1976 |retired= 26 November 2003 <!-- final flight, empty, to Filton ---> |status= Retired from service |primary user= [[British Airways]] |more users= [[Air France]] <br />[[Braniff International Airways]] <br />[[Singapore Airlines]] |produced= |number built= 20 (including 6 non-airline aircraft)<ref>Towey 2007, p. 359.</ref><ref>{{cite web |url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/850899.stm |title = Ageing luxury jet |publisher = ''BBC News'' |date = 25 July 2000}}</ref> |unit cost= £೨೩ million in ೧೯೭೭ |variants with their own articles= }} |} '''ಏರೋಸ್ಪೇಟಿಯೇಲ್-ಬಿಎಸಿ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್''' ಒಂದು [[ಟರ್ಬೋಜೆಟ್]]-ಚಾಲಿತ [[ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್]] (ಶಬ್ದವೇಗಾತೀತ) ಪ್ರವಾಸಿ [[ಏರ್ಲೈನರ್]], ಒಂದು [[ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್ (ಶಬ್ದದ ವೇಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗುವ) ಸಾರಿಗೆ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆ(SST). ಇದು [[ಏರೋಸ್ಪ್ಯಾಟಿಯೇಲ್]] ಮತ್ತು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್]] ಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ, ಆಂಗ್ಲ-ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೇರೆಗೆ ಹೊರತಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿದೆ. ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಮೊದಲು ಹಾರಿದ್ದು ೧೯೬೯ರಲ್ಲಾದರೂ, ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಸೇವೆಗಿಳಿಯಿತು ಮತ್ತು ೨೭ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಾಗಿತು. ಇತರ ತಾಣಗಳ ಪೈಕಿ,, ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ (ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರ ದಾಟಿ ಹೋಗುವ ಪ್ರಯಾಣ) ಹಾರಾಟವನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದು [[ಲಂಡನ್ ನ ಹೀಥ್ರೂ]] (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್) ಮತ್ತು [[ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನ-ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಿ ಗಾಲೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]] (ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್) ಗಳಿಂದ [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ JFK]] ಮತ್ತು [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಲ್ಲೆಸ್]] ವರೆಗೆ, ದಾಖಲೆ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿ ಚಲಿಸಿ, ಇತರ ಏರ್ಲೈನರ್ ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾಣವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿತ್ತು.. ಕೇವಲ ೨೦ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದುದರಿಂದ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾನಿಯುಂಟಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, [[ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್]] ಗಳಿಗೆ ವಿಮಾನ ಕೊಳ್ಳಲು ಅವರವರ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಧನಸಹಾಯ ಮಾಡಿದವು. ಜುಲೈ ೨೫, ೨೦೦೦ದಂದು ಘಟಿಸಿದ ಈ ಮಾದರಿಯ ವಿಮಾನದ [[ಏಕೈಕ ಕ್ರ್ಯಾಷ್]] ನ ಫಲವಾಗಿ, [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11, 2001ರ ಧಾಳಿಯ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಆದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ]], ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರಣಗಳ ಫಲವಾಗಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೪, ೨೦೦೩ರಂದು ಇದರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡವು. ನವೆಂಬರ್ ೨೬, ೨೦೦೩ರಂದು ಇದರ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಹಾರಾಟ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/bristol/somerset/3238674.stm |title = Last Concorde lands |publisher = ''BBC News'' |date = 27 November 2003}}</ref> ಒಂದು ಮಾಜಿ ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ (F-BTSD) ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಗೊಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದು, [[2012ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್]] ವೇಳೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಹಾರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.<ref>{{cite web |url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/8712806.stm |title = Work starts in £15m plan to get Concorde flying|publisher = ''BBC News'' via ''news.bbc.co.uk'', 29 May 2010. Retrieved: 5 January 2010}}</ref> ಗಗನಯಾನದ ಆರಾಧ್ಯಮೂರ್ತಿಯೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ <ref name="Concorde beats"/> ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲೇ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ [[ಹೆಸರು]] ಪಡೆದಿದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಮಾದರಿಯು "''the'' Concorde" ಅಥವಾ "''a'' Concorde" ಬದಲಿಗೆ "Concorde" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>ಗಮನಿಸಿ ಈ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪದ್ಧತಿಯು ಈ ಲೇಖನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ: {{cite web |url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/uk/2003/concorde_retirement/default.stm |title = In depth: Farewell to Concorde |publisher = ''BBC News'' |date = 15 August 2007}}</ref><ref>{{cite web |url = http://www.britishairways.com/concorde/aboutconcorde.html |title = About Concorde - main page |publisher = ''British Airways'' |accessdate =11 January 2010}}</ref> {{TOC limit|limit=3}} == ಅಭಿವೃದ್ಧಿ == [[ಚಿತ್ರ:02.03.69 1er vol de Concorde (1969) - 53Fi1931 - cropped.jpg|thumb]] [[ಚಿತ್ರ:Concorde on Bristol.jpg|thumb|ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಕೊನೆಯ ಯಾನ, G-BOAF ಹೀಥ್ರೋಯಿಂದ ಬ್ರಿಸ್ಟಾಲ್ ವರೆಗೆ, 26 ನವೆಂಬರ್ 2003ರಂದು. ವಿಮಾನದ ಪ್ರಧಾನಾಕೃತಿಯ ಬಲು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ನಾಜೂಕಿನ ಅಂಶವು ವಿದಿತವಾಗಿದೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:Startende Concorde.jpg|thumb|right|ಉಡಾವಣೆಯಾಗಿರುವ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್]] [[ಚಿತ್ರ:ConcordePrototype.JPG|thumb|right|ಯುಕೆಯ ಡಕ್ಸ್ಫೋರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಯುದ್ಧ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾದ ಉತ್ಪಾದನಾಪೂರ್ವ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ 101.]] [[ಚಿತ್ರ:concorde g-boab in storage arp.jpg|thumb|right|ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಹಾರಾಟ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡನಂತರ ಲಂಡನ್ ನ ಹೀಥ್ರೋ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ನಿಲುಗಡೆಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ G-BOAB.ಈ ವಿಮಾನವು ತನ್ನ 1876ರ ಮೊದಲ ಗಗನಯಾನದಿಂದ 2000ದ ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಗಗನಯಾನದವರೆಗೆ 22,296 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಹಾರಾಡಿದೆ.]] ೧೯೫೦ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ, ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು [[ಸೋವಿಯತ್ ಯೂನಿಯನ್]] ಗಳು ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲು ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟನ್ ನ [[ಬ್ರಿಸ್ಟಾಲ್ ಏರೋಪ್ಲೇನ್ ಕಂಪನಿ]] ಮತ್ತು ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ನ [[ಸಡ್ ಏವಿಯೇಷನ್]] ಗಳೆರಡೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಟೈಪ್ 223]] ಮತ್ತು [[ಸೂಪರ್-ಕಾರವೆಲ್ಲೆ|ಸೂಪರ್-ಕಾರವೆಲ್ಲೆಗಳ]] ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿದ್ದವು ಎರಡೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲ ಹೊಂದಿದ್ದವು.<ref name="earlyhist">[http://www.concordesst.com/history/eh1.html#a "ಅರ್ಲಿ ಹಿಸ್ಟರಿ."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110124174147/http://concordesst.com/history/eh1.html#a |date=2011-01-24 }} ''concordesst.com''. ಪುನಸ್ಥಾಪನೆ: ೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೭.</ref> ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿನ್ಯಾಸವು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ದಾಟಿ ಅತ್ತ ಸಾಗುವಂತಹ, ಸುಮಾರು ನೂರು ಜನಗಳನ್ನು ಒಯ್ಯಬಲ್ಲ, ತೆಳ್ಳನೆಯ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಡೆಲ್ಟಾ ಆಕಾರದ<ref name="deltawing">{{cite journal |url = http://md1.csa.com/partners/viewrecord.php?requester=gs&collection=TRD&recid=A6825061AH&q=Concorde+Delta&uid=788872723&setcookie=yes |title = The development of the slender delta concept |journal = Aircraft Engineering |author = Maltby, R.L. |vol = 40 |year = 1968 |access-date = 2010-07-07 |archive-date = 2012-04-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120404173047/http://md1.csa.com/partners/viewrecord.php?requester=gs&collection=TRD&recid=A6825061AH&q=Concorde+Delta&uid=788872723&setcookie=yes |url-status = dead }}</ref> ವಿಮಾನಕ್ಕಾಗಿತ್ತು (ಇದರ ಶ್ರೇಯ [[ಡೀಯಿಟ್ರಿಚ್ ಕಚೆಮನ್]] ರವರಿಗೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದುದು),ಆದರೆ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ನವರು ಮಧ್ಯಮ-ಪರಿಮಿತಿಯ ವಿಮಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಹಂಚಿಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="earlyhist"/> ಎರಡೂ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮೊದಲ ಮಾದರಿ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ೧೯೬೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿಯೇ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ನಡೆದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅದರ ಖರ್ಚು ಬಹಳವೇ ಆಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವು BACಯು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಯತ್ನಿಸಬೇಕೆಂದು ಠರಾವು ಹೊರಡಿಸಿತು.<ref name="earlyhist"/> ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಮಾತ್ರ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿತು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯು ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಒಪ್ಪಂದ|ಒಪ್ಪಂದದ]] ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಚರ್ಚಿತವಾಯಿತೇ ವಿನಹ ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳ ನಡುವಣ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಕರಾರಿನಂತಲ್ಲ ಹಾಗೂ, ಮೂಲತಃ ಯುಕೆ ಬೇಡಿದಂತಹ, ರದ್ದತಿಯಾದರೆ ಬೃಹತ್ ದಂಡ ತೆರಬೇಕೆಂಬ, ಒಂದು ಷರತ್ತನ್ನೂ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ನವೆಂಬರ್ ೨೮, ೧೯೬೨ರಂದು ಕರಡು ಒಪ್ಪಂದದ ಸಹಿಯಾಯಿತು. ಈ ವೇಳೆಗೆ ಎರಡೂ ಕಂಪನಿಗಳು ಹೊಸ ಕಂಪನಿಯ ಅಂಗವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದವು; ಆದ್ದರಿಂದ, ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಯೋಜನೆಯುt [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್]] ಮತ್ತು [[ಏರೋಸ್ಪಾಟಿಯೇಲ್]] ಗಳ ನಡುವೆ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref name="earlyhist"/> ಮೊದಲಿಗ ಈ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವು ಒಂದು ದೀರ್ಘ ಪರಿಮಿತಿಯ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಕಡಿಮೆ ಪರಿಮಿತಿಯ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಬಯಸಿತು. ಆದರೆ ಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದೆ ಬರುವವರು ಕಡಿಮೆ ಪರಿಮಿತಿ(ಷಾರ್ಟ್ ರೇಂಜ್) ವಿಮಾನ ಕೊಳ್ಳಲು ಒಲವು ತೋರದುದರಿಂದ, ಅದರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು.<ref name="earlyhist"/> ಈ ಒಡನಾಟವು ೧೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೀರ್ಘ ಪರಿಮಿತಿ ರೀತಿಯ ವಿಮಾನಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು (ಎಂದರೆ, ಕಟ್ಟುಪಾಡಿಲ್ಲದ ರೀತಿಯದು)ಅಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಏರ್ಲೈನರ್ಸ್ ಇಂದ ಪಡೆಯಿತು: [[ಪ್ಯಾನ್ ಆಮ್]], [[BOAC]] ಮತ್ತು ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಮಯದ ಗಿರಾಕಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಮೂವರೂ ತಲಾ ಆರು ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಬೇಕೆಂದಿದ್ದರು. ಆರ್ಡರ್ ಬುಕ್ ತುಂಬಿದ ಇತರ ಏರ್ಲೈನರ್ ಗಳೆಂದರೆ [[ಪ್ಯಾನ್ ಏರ್ ಡು ಬ್ರಸಿಲ್]], [[ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್]], [[ಜಪಾನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್]], [[ಲುಫ್ತಾನ್ಸಾ]], [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್]], [[ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ]], [[ಏರ್ ಕೆನಡಾ]], [[ಬ್ರಾನಿಫ್]], [[ಸಿಂಗಪುರ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್]], [[ಇರಾನ್ ಏರ್]], [[ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಏರ್ವೇಸ್]], [[ಕ್ವಾಂಟಾಸ್]], [[CAAC]], [[ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[TWA]].<ref name="earlyhist" /><ref>{{cite web |url = http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,903850,00.html |title = Aerospace: Pan Am's Concorde Retreat |publisher = ''Time'' |date = 12 February 1973 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 27 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 |archive-url = https://web.archive.org/web/20101027163018/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,903850,00.html |url-status = dead }}</ref> ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸ್ಪೆಲ್ಲಿಂಗ್ ನ "Concorde" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ [[ಚಾಲ್ಸ್ ಡಿ ಗಾಲೆ|ಚಾಲ್ಸ್ ಡಿ ಗಾಲೆಯು]] ಅವಹೇಳನ ಮಾಡಿದರೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಮೇರೆಗೆ,[[ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಮೆಕ್ ಮಿಲಾನ್]] "Concord" ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು.<ref name="earlyhist"/> ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ, [[ಟೌಲೌಸ್]] ನ ಫ್ರೆಂಚ್ ರೋಲ್-ಔಟ್ ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ [[ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಚಿವ|ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಚಿವರಾದ]], [[ಟೋನಿ ಬೆನ್]] ತಾವು ಸ್ಪೆಲ್ಲಿಂಗನ್ನು ಮತ್ತೆ "Concorde" ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web |url = https://www.theguardian.com/g2/story/0,3604,1064752,00.html |title = Sonic booms and that 'e' on the end: Tony Benn remembers his role in getting Concorde off the ground |first = Tony |last = Benn |publisher = ''The Guardian'' |date = 17 October 2003 | location=London}}</ref> ಇದರಿಂದ ನ್ಯಾಷನಲಿಸ್ಟ್ ರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಹಾಹಾಕಾರವು ಬೆನ್ "e" ಅಕ್ಷರವು "ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್(ಉತ್ಕೃಷ್ಠತೆ), ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಯೂರೋಪ್ ಮತ್ತು [[ಎಂಟೆಂಟೆ (ಕಾರ್ಡಿಯೋಲೆ - ನಿಷ್ಕಪಟತೆ)]] ಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದಾಗ ಶಮನಗೊಂಡಿತು. ಅವರ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಾ, ಒಬ್ಬ ಕುಪಿತ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಬರೆದ ಕಾಗದವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ: "ನೀವು 'E' ಎಂದರೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಎನ್ನುತ್ತೀರಿ, ಆದರೆ ಅದು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗಿರುವುದು." ವಿಮಾನದ ಮೂಗಿನ ಶಂಖಾಕೃತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಸ್ಕಾಂಟ್ಲೆಂಡನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡ ಬೆನ್ ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು, "'E' ಎಂದರೆ 'Écosse' (ಸ್ಕಾಂಟ್ಲೆಂಡ್ ನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಹೆಸರು)ಯೂ ಹೌದು&nbsp;— ನಾನು 'e' ಎಂದರೆ ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾವೆಗೆನ್ಸ್ (ದುಂದುವೆಚ್ಚ) ಮತ್ತು 'e' ಎಂದರೆ ಎಸ್ಕಲೇಷನ್ (ಹಣ ಹೆಚ್ಚಿಸುವಿಕೆ) ಎಂದೂ ಸೇರಿಸಬಹುದಿತ್ತು!"<ref>ಮ್ಯಾಕ್ಲಿಂಟೈರ್ ೧೯೯೨, ಪುಟ ೨೦.</ref> ಎರಡು ಮಾದರಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರ್ಯವು ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು: ೦೦೧, ಏರೋಸ್ಪಾಟಿಯೇಲ್ ನಿಂದ ಟೌಲೌಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಯಿತು, ಮತ್ತು ೦೦೨, BACಯಿಂದ [[ಫಿಲ್ಟನ್]], [[ಬ್ರಿಸ್ಟಾಲ್]] ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಯಿತು. ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ೦೦೧ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಾರಾಟವನ್ನು ಟೌಲೌಸ್ ನಿಂದ ೨ನೆಯ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೬೯ರಂದು ಕೈಗೊಂಡಿತು, ಇದರ ಪೈಲಟ್ [[ಆಂಡ್ರೆ ಟರ್ಕ್ಯಾಟ್]] ಆಗಿದ್ದರು,<ref>{{cite web |url = http://news.google.co.uk/newspapers?id=KXoyAAAAIBAJ&sjid=GLkFAAAAIBAJ&pg=6573,360672&dq=concorde&hl=en |title = Pilot Says Concorde Flight "Perfect" |publisher = ''Montreal Gazette'' |date = 1 March 1969}}</ref> ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಒಂದರಂದು ವಿಮಾನವು ಶಬ್ದವೇಗಾತೀತವಾಯಿತು.<ref>{{cite news |url = http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F30C1EFC3454127B93C0A9178BD95F4D8685F9 |title = Concorde Tops Speed of Sound for 9 Minutes on a Test Flight |publisher = ''New York Times'' |date = 2 October 1969}}</ref> [[ಬ್ರಿಯಾನ್ ಟ್ರಬ್ ಷಾ]] ಪೈಲಟ್ ಆಗಿದ್ದ ಮೊದಲ ಯುಕೆ-ನಿರ್ಮಿತ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಫಿಲ್ಟನ್ ನಿಂದ [[RAF ಫೇಯ್ರ್ ಫೋರ್ಡ್]] ಗೆ ೯ನೆಯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೬೯ರಂದು ಹಾರಿತು.<ref>{{cite news |url = http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/march/2/newsid_2514000/2514535.stm |title = 1969: Concorde flies for the first time |publisher = ''BBC News'' |accessdate = 8 July 2007 | date=2 March 1969}}</ref><ref>{{cite web |url = http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/584606362.html?dids=584606362:584606362&FMT=ABS&FMTS=ABS:AI&type=historic&date=Apr+10%2C+1969&author=&pub=Chicago+Tribune&desc=Concorde+002+Makes+1st+Flight&pqatl=google |title = Concorde 002 Makes 1st Flight |publisher = ''Chicago Tribune'' |date = 10 April 1969 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 25 ಜುಲೈ 2012 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120725063900/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/584606362.html?dids=584606362:584606362&FMT=ABS&FMTS=ABS:AI&type=historic&date=Apr+10%2C+1969&author=&pub=Chicago+Tribune&desc=Concorde+002+Makes+1st+Flight&pqatl=google |url-status = dead }}</ref> ವೈಮಾನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮುಂದುವರಿದಂತೆ, ೦೦೧ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆಂದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೪, ೧೯೭೧ರಂದು ಒಂದು ಪ್ರಯಾಣ ಕೈಗೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಇದು ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರವನ್ನು ಚಿಮ್ಮಿ ಹಾರಿದ ಸಂದರ್ಭವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url = http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/597531692.html?dids=597531692:597531692&FMT=CITE&FMTS=CITE:AI&type=historic&date=Sep+05%2C+1971&author=&pub=Chicago+Tribune&desc=Concorde+001+Makes+Its+First+Atlantic+Crossing&pqatl=google |title = Concorde 001 Makes Its First Atlantic Crossing |publisher = ''Chicago Tribune'' |date = 5 September 1971 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 6 ಜನವರಿ 2012 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120106122156/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/597531692.html?dids=597531692:597531692&FMT=CITE&FMTS=CITE:AI&type=historic&date=Sep+05%2C+1971&author=&pub=Chicago+Tribune&desc=Concorde+001+Makes+Its+First+Atlantic+Crossing&pqatl=google |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web |url =http://news.google.co.uk/newspapers?id=VCY0AAAAIBAJ&sjid=2uAIAAAAIBAJ&pg=2521,1962837&dq=concorde&hl=en |title = Anglo-French Concorde Lands in Brazil to begin Week of Demonstration Flights |publisher = ''Bangor Daily News'' |date = 7 September 1971}}</ref> ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ೦೦೨ ಇದರ ನೆರಳಲ್ಲೇ ಸಾಗಿ ಜೂನ್ ೨, ೧೯೭೨ರಂದು ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದೂರದ ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news |url = http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F70D10F73B591A7493C1A9178DD85F468785F9 |title = Concorde Prototype Begins 10-Nation Tour; Britain Shows Optimism For Supersonic Aircraft |publisher = ''New York Times'' |date = 3 June 1972}}</ref> ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ೦೦೨ರ ಮೊದಲ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಭೇಟಿಯು ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ ಆಯಿತು, ನೂತನ [[ಡಲ್ಲಾಸ್/ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ತ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಡಲ್ಲಾಸ್/ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ತ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ]] ಇಳಿಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಈ ವಿಮಾನವು ಆ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದ ಉದ್ಘಾಟನೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಿದಂತಾಯಿತು.<ref>{{cite news |url = http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=FA0E16FB3A54137A93C3AB1782D85F478785F9 |title = A Supersonic Concorde Lands in Texas |publisher = ''New York Times'' |date = 21 September 1973}}</ref> ಈ ಪ್ರಯಾಣಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ೭೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಮಾನಗಳ ಖರೀದಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಬಂದವು, ಆದರೆ ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಆ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ರದ್ದಾದವು: [[1973ರ ತೈಲ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು]], ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟುಗಳು, ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಲೆ ಬೌರ್ಜೇಯ ಏರ್ ಷೋನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸೋವಿಯೆತ್ [[ಟ್ಯುಪೋಲೆವ್ Tu-144|ಟ್ಯುಪೋಲೆವ್ Tu-144ನ]] ಭೀಕರ ಪತನ, ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂಬಂಧಿತ ಆತಂಕಗಳಾದ [[ಸೋನಿಕ್ ಬೂಮ್]], [[ಟೇಕಾಫ್]]-ಸದ್ದು ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯ. ೧೯೭೬ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ದೇಶಗಳು ಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಗಿರಾಕಿಗಳಾಗಿ ಉಳಿದರು: ಬ್ರಿಟನ್ಮ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಇರಾನ್.<ref>{{cite web |url = http://news.google.co.uk/newspapers?id=XJcUAAAAIBAJ&sjid=9a0DAAAAIBAJ&pg=4991,607322&dq=second+generation+concorde&hl=en |title = Concordes limited to 16 |publisher = ''Virgin Islands Daily News'' |date = 5 June 1976 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕಡೆಗೆ ಕೇವಲ ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ([[BOAC|BOACಯ]] ಜಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಂದವರು) ತಮ್ಮ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಯಾವುದೇ ಲಾಭ ಬಂದುದರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಾಲುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡವು. BAಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ೮೦% ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ೧೯೮೪ರ ವರೆಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ಹೊಂದಿದ್ದಿತು, ಹಾಗೂ ವಿಮಾನವನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ಬೇಕಿದ್ದ ಹಣವನ್ನು ರಾಜ್ಯವು ಸಾಲವಾಗಿ ನೀಡಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url = http://www.britishairways.com/concorde/faq.html#6 |title = Payments for Concorde |publisher = ''British Airways'' |accessdate = 2 December 2009}}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ತನ್ನ ಸೂಪರ್ ಸಾನಿಕ್ ಸಾರಿಗೆ ಯೋಜನೆಯಾದ [[ಬೋಯಿಂಗ್ 2707]] ಅನ್ನು ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. ೧೯೬೩ರಲ್ಲಿ [[ಜಾನ್ ಎಫ್ ಕೆನೆಡಿ|ಜಾನ್ ಎಫ್ ಕೆನೆಡಿಯವರು]] ರಂಗೇರಿದ ಭಾಷಣಗಳ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಸಾರಿದರೂ, ಸೂಕ್ತವಾದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ<ref>{{cite web |url = http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F50D16F93C54137A93C0A81789D85F478785F9 |title = "Britain and France have wasted billions on the Concorde" |publisher = ''New York Times'' |first = Anthony |last = Lewis |date = 12 February 1973}}</ref> ಯನ್ನು ಮುಂದಿಡಲಾಗಲಿಲ್ಲವೆಂಬ ಮತ್ಸರದಿಂದ, ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ವಿರುದ್ಧ ಶಬ್ದಮಾಲಿನ್ಯದ ಆರೋಪವು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಬೇಕೆಂದೇ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತೆಂದೂ, ಅಥವಾ ಆ ಆರೋಪಕ್ಕೆ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರವೂ]] ಭಾಗಶಃ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿತೆಂದೂ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆಗುಹೋಗುಗಳ ವೀಕ್ಷಕರು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.jfklibrary.org/Asset+Tree/Asset+Viewers/Audio+Video+Asset+Viewer.htm?guid={A7CA3B2B-57BF-41D8-B9D7-1DBFC9BAA044}&type=Audio |title = JFK commitment speech: Remarks at Colorado Springs to the Graduating Class of the U.S. Air Force Academy |publisher = ''John F. Kennedy Presidential Library and Museum'' |date = 5 June 1963}}</ref> ಇತರ ದೇಶಗಳಾದ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಮಲೇಷಿಯಾದಂತಹವು ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಬಹಳ ಸದ್ದು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಶಬ್ದ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಕಾರಣ ತಮ್ಮ ವಾಯುಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರುವುದು ಸಾಧುವಲ್ಲವೆಂದವು.<ref>{{cite news |url = http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F70813F83F5511728DDDAE0994DA415B888BF1D3 |title = Malaysia lifting ban on the use Of its Airspace by the Concorde |publisher = ''New York Times'' |date = 17 December 1978}}</ref><ref>{{cite web |url = http://news.google.co.uk/newspapers?id=xTMsAAAAIBAJ&sjid=48sEAAAAIBAJ&pg=6855,2298265&dq=india+concorde&hl=en |title = News from around the world |publisher = ''Herald-Journal'' |date = 13 January 1978}}</ref> ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ವಿಮಾನಗಳು ೧೯೭೪ರ ನಂತರ ಹಾರಾಡಲಾರಂಭವಾದವು.<ref name="earlyhist"/> ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಪರೀಕ್ಷಣೆಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ದಾಖಲೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಯಾವ ವಿಮಾನದಿಂದಲೂ ಮುರಿಯಾಲಾಗಿಲ್ಲ; ಮಾದರಿ, ಉತ್ಪಾದನಾಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಉತ್ಪಾದಿತ ವಿಮಾನಗಳು ಒಟ್ಟು ೫,೩೩೫ ಹಾರಾಟ ಘಂಟೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವು;ಅದರಲ್ಲಿ ೨,೦೦೦ ಪರೀಕ್ಷಾ ಘಂಟೆಗಳು ಸೂಪರ್ ಸಾನಿಕ್ ವೇಗದಲ್ಲಿದ್ದವು. ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಫಟಕದ ವೆಚ್ಚವು £೨೩ ಮಿಲಿಯನ್ (US$೪೬ ಮಿಲಿಯನ್), ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಖರ್ಚುಗಳು ಅಂದಾಜಿಗಿಂತಲೂ ಆರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾದವು.<ref>{{cite web |url = http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1352927/Is-this-the-end-of-the-Concorde-dream.html |title = Is this the end of the Concorde dream? |publisher = ''The Telegraph'' |first = Paul |last = Marston |date = 16 August 2000 |quote =...the estimated development costs of £160 million. Anglo-French taxpayers ended up paying out £1.3 billion by the time Concorde entered passenger service in 1976. | location=London}}</ref> == ವಿನ್ಯಾಸ == === ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು === ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಒಂದು [[ಓಜೀವಾಲ್]] (ಹಾಗೂ "ಓಜೀ") [[ಡೆಲ್ಟಾ-ರೆಕ್ಕೆ|ಡೆಲ್ಟಾ-ರೆಕ್ಕೆಯುಳ್ಳ]] ವಿಮಾನವಾಗಿದ್ದು, ಮೂಲತಃ [[ಆವ್ರೋ ವಲ್ಕನ್]] [[ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಟೆಜಿಕ್ ಬಾಂಬರ್]] ಗೆಂದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ್ದ ನಾಲ್ಕು [[ಒಲಿಂಪಸ್]] ಎಂಜಿನ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಫ್ಲೈ-ಬೈ-ವೈರ್]] (ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಪಂದನಗಳ ಮೂಲಕ ನಿಯಂತ್ರಣಗೊಳಿಸಲಾಗುವ) ಹಾರಾಟ-ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ,ಕ್ರಮಾವಳಿ)ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವಿಮಾನ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನದಾಗಿತ್ತು; ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ವೈಮಾನಿಕಶಾಸ್ತ್ರವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದುದಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು [[ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್|ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ಗಳನ್ನು]] ಬಳಸಿದ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯಪರ ವಿಮಾನವಾಗಿತ್ತು.<ref name="elecflybywire"/> ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಧಾನ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರು ಪಿಯರೆ ಸಾತ್ರೆ, ಹಾಗೂ ಅವರ ಸಹಾಯಕರು [[ಸರ್ ಆರ್ಚಿಬಾಲ್ಡ್ ರಸೆಲ್]] ಆಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |first = Peter |last = Masefield |url = http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_19950601/ai_n13985814 |title = Obituary: Sir Archibald Russell |publisher = ''[[The Independent]]'' |date = 1 July 1995 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 31 ಜನವರಿ 2009 |archive-url = https://web.archive.org/web/20090131220739/http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_19950601/ai_n13985814 |url-status = dead }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:ConcordeCockpitSinsheim.jpg|thumb|right|ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಕಾಕ್ ಪಿಟ್ ನಕ್ಷೆ]] ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು: ವಿಮಾನದ ತೀವ್ರವಾದ ವೇಗ ಮತ್ತು [[wiktionary:optimisation|ಸಮಗ್ರೋಪಯೋಗ]] ಗಳಿಗೆ: * ಡಬಲ್-ಡೆಲ್ಟಾ ([[ಓಜೀ]]/ಓಜೀವಲ್) ಆಕಾರದ ರೆಕ್ಕೆಗಳು<ref name="deltawing"/> * ಆಂಕಿತ ಗಣಕಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾದ ಬದಲಿಸಬಲ್ಲ ಎಂಜಿನ್ ವಾಯುಕರ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ<ref name="nova"/> * [[ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಯುಯಾನ]] ಸಾಮರ್ಥ್ಯ<ref>{{cite web |url = http://www.janes.com/transport/news/jae/jae000725_1_n.shtml |title = Rolls-Royce Snecma Olympus |publisher = Janes |date = 25 July 2000}}</ref> * ಇಂದಿನ [[FADEC]]-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಎಂಜಿನ್ ಗಳ ಮುಂಚಿನ ಥ್ರಸ್ಟ್-ಬೈ-ವೈರ್ (ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಪಂದನಗಳಿಂದ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಡುವ) ಎಂಜಿನ್ ಗಳು<ref name="nova"/> * ಇಳಿಯುವಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೀಕ್ಷಣಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕಾಗಿ [[ಡ್ರೂಪ್-ನೋಸ್]] ವಿಭಾಗ ತೂಕ-ಇಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮಗೊಂಡ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಗೆ: * ಮ್ಯಾಕ್ ೨.೦೪ (~{{convert|2170|km/h|mph|sigfig=3|abbr=out|disp=/}})ಇಂಧನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲು ಹೊಂದಬೇಕಾದ ಚಲನ ವೇಗ <ref>[http://www.concordesst.com/performance.html "ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್."] ''concordesst.com''. ಪುನಶ್ಚೇತನ ೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೯.</ref></ref> (ಶಬ್ದವೇಗಾತೀತ ಕರ್ಷಣ ಮಿತವಾದುದು, ಟರ್ಬೋಜೆಟ್ ಎಂಜಿನ್ ಗಳು ತೀವ್ರವೇಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ಷಮವಾದಾಗ್ಯೂ) * ಔಪಚಾರಿಕ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ತೂಕಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಬಳಕೆ (ವೇಗ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದದ್ದರೆ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್ ಬಳಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ)<ref>{{cite journal |url = http://md1.csa.com/partners/viewrecord.php?requester=gs&collection=TRD&recid=A6424111AH&q=Concorde+aluminium+construction&uid=789267644&setcookie=yes |title = ''Concorde'' - Choice of a light alloy for the construction of the first supersonic commercial aircraft|journal = Revue De L'Aluminium |number = 316 |pages = 111–119 |date=March 1964}}</ref> * ಸಮಗ್ರ-ಕಾರ್ಯಾವಧಿ [[ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ವಯಂವೇಗ/ದಿಕ್ಕು ನಿಯಂತ್ರಿತ]]<ref>{{cite journal |url = http://www.emeraldinsight.com/Insight/viewContentItem.do?contentType=Article&hdAction=lnkpdf&contentId=1681566 |title = The Concorde Automatical Flight Control System: A description of the automatic flight control system of the Anglo/Franch SST and its development to date |author = Wolfe, B.S. |journal = Aircraft Engineering and Aerospace Technology |year = 1967 |volume = 39 |issue = 5 |issn = 0002-2667 |publisher = MCB UP |access-date = 2010-07-07 |archive-date = 2010-02-20 |archive-url = https://web.archive.org/web/20100220022414/http://www.emeraldinsight.com/Insight/viewContentItem.do?contentType=Article |url-status = dead }}</ref> ವು ಹೊರ ಆರೋಹಣದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಅವರೋಹಣದವರೆಗೂ "ಕೈ ಬಿಟ್ಟು" ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಅನುಕೂಲಕರ * ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಕ್ರಮಾವಳಿ [[ಫ್ಲೈ-ಬೈ-ವೈರ್]] ವಿಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ<ref name="elecflybywire">{{cite book |url = http://books.google.co.uk/books?hl=en&lr=&id=DbUhEnlI3OkC&oi=fnd&pg=PA211&dq=wire+Concorde&ots=d9ugs_0se-&sig=YXay6qoGonR1HyVsdx8G-VOXFCM#v=onepage&q=wire%20Concorde&f=false |title = Advances in aircraft flight control |editor = Mark B. Tischler |author =Favre, C. |year = 1996 |isbn = 0748404791 |page = 219 |publisher = ''CRC Press''}}</ref> * ತೀವ್ರ-ಒತ್ತಡದ ೨೮ MPa ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (೪,೦೦೦&nbsp;lbf/in²); ಹಗುರವಾದ ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ ಬಿಡಿ ಭಾಗಗಳಿಗಾಗಿ<ref>{{cite journal |url = http://md1.csa.com/partners/viewrecord.php?requester=gs&collection=TRD&recid=A7716749AH&q=Concorde+hydraulic&uid=788858323&setcookie=yes |title = Concorde has designed-in reliability |author = Schefer, L.J. |journal = Hydraulics and Pneumatics |year = 1976 |vol = 29 |pages = 51–55 |access-date = 2010-07-07 |archive-date = 2012-08-23 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120823182306/http://md1.csa.com/partners/viewrecord.php?requester=gs&collection=TRD&recid=A7716749AH&q=Concorde+hydraulic&uid=788858323&setcookie=yes |url-status = dead }}</ref> * ಸಂಕೀರ್ಣ ವಾಯು ಮಾಹಿತಿ ಗಣಕ (ADC) ಸ್ವಯಂಚಾಲನ ಕ್ರಮವೀಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ವಾಯುಚಲನ ಮಾಪನಗಳ ಪ್ರಸರಣಕ್ಕಾಗಿ (ಸಮಗ್ರ ಒತ್ತಡ, ಸ್ಥಾಯಿ ಒತ್ತಡ, ಕ್ರಮಣದ ಕೋನ, ಪಕ್ಷ-ಜಾರುವಿಕೆ).<ref>{{cite book |page = 101 |first = Kenneth |last = Owen |year = 2001}}</ref> * ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಕ್ರಮಾವಳಿ [[ಬ್ರೇಕ್ -ಬೈ-ವೈರ್]] ವ್ಯವಸ್ಥೆ<ref>{{cite journal |url = http://www.emeraldinsight.com/Insight/viewContentItem.do?contentType=Article&hdAction=lnkpdf&contentId=1682576 |title = Aircraft Stopping Systems |journal = Aircraft Engineering and Aerospace Technology |year = 1975 |volume = 47 |issue = 10 |issn = 0002-2667 |publisher = MCB UP |access-date = 2010-07-07 |archive-date = 2010-02-20 |archive-url = https://web.archive.org/web/20100220022414/http://www.emeraldinsight.com/Insight/viewContentItem.do?contentType=Article |url-status = dead }}</ref> * ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣಕೇಂದ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಂಧನವನ್ನು ವಿಮಾನದ ಪ್ರಮುಖಾಂಗಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಚಲಾಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮುಂಜಗ್ಗುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದು.<ref>{{cite journal |url = http://www.emeraldinsight.com/Insight/viewContentItem.do?contentType=Article&contentId=1682044 |title = Fuel Management for Concorde: A brief account of the fuel system and the fuel pumps developed for the aircraft |first = H.G. |last = Turner |journal = Aircraft Engineering and Aerospace Technology |publisher = MCB Ltd |issn = 0002-2667 |year = 1971 |volume = 43 |issue = 3 |pages = 36–39 |access-date = 2010-07-07 |archive-date = 2010-02-20 |archive-url = https://web.archive.org/web/20100220022414/http://www.emeraldinsight.com/Insight/viewContentItem.do?contentType=Article |url-status = dead }}</ref> * ಏಕ- ಬಿಲ್ಲೆಟ್ ನಿಂದ ಕೆತ್ತನೆ ಗಿರಣಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾಗ-ಸಂಖ್ಯೆಯ ಎಣಿಕೆಯು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ತೂಕವನ್ನು ಇಳಿಸಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.emeraldinsight.com/Insight/viewContentItem.do?contentType=Article&hdAction=lnkpdf&contentId=1681209 |title = British Contribution to Concord Production in France |journal = Aircraft Engineering and Aerospace Technology |year = 1964 |volume = 36 |issue = 8 |pages = 232–237 |issn = 0002-2667 |publisher = MCB Ltd |access-date = 2010-07-07 |archive-date = 2010-02-20 |archive-url = https://web.archive.org/web/20100220022414/http://www.emeraldinsight.com/Insight/viewContentItem.do?contentType=Article |url-status = dead }}</ref> * ಒಂದು [[ಸಹಕಾರಿ ಶಕ್ತಿ ಘಟಕ|ಸಹಕಾರಿ ಶಕ್ತಿ ಘಟಕದ]] ಕೊರತೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನೆಲದ ವಾಯು ಆರಂಭ ಗಾಡಿಯು ಇರುವ ಬೃಹತ್ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book |page = 206 |first = Kenneth |last = Owen |year = 2001}}</ref> === ಒತ್ತಡದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಿನ ಚಲನೆ === [[ಚಿತ್ರ:2001concordewingduxfordJM.jpg|thumb|G-AXDN, ದಕ್ಸ್ ಫೋರ್ಡ್, ಉತ್ಪಾದನಾ-ಪೂರ್ವ ಎಂಜಿನ್ ಕೊಳವೆಗಳ ಸಮೀಪದ ನೋಟ. ಕೊಳವೆ/ಒತ್ತಡ ಹಿಂದುಮುಂದಾಗಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಗಳಿಗೆ ನೇರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು.]] ಯಾವುದೇ ವಿಮಾನವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಾಯುಮಂಡಳದ [[ಗರಿಷ್ಠ ಮ್ಯಾಕ್]] ಅನ್ನು ದಾಟಿದಾಗ, ಒತ್ತಡದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವು ಹಿಂಭಾಗದತ್ತ ಪಲ್ಲಟಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತತ್ಕಾರಣ, ಇಡೀ ಶರೀರದ ಕೇಂದ್ರವು ಪಲ್ಲಟಗೊಳ್ಳದಿರುವುದರಿಂದ, ವಿಮಾನವು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಜಗ್ಗಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪಲ್ಲಟತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಗಳು ವಿಮಾನದ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ಆದರೂ, ಸುಮಾರು ಎರಡು ಮೀಟರ್ ಗಳಷ್ಟು ಪಲ್ಲಟತೆ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದಿತು. [[ಟ್ರಿಮ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್]] ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಮೆಟ್ಟಬಹುದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅಂತಹ ತೀವ್ರವೇಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಮಾನದ ಕರ್ಷಣದ ಹೆಚ್ಚಳವು ಗಮನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು. ಬದಲಿಗೆ, ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಂಧನವನ್ನು ವಿತರಿಸುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿಮಾನದ ಶರೀರದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವು ಕ್ಷಿಪ್ರಗೊಂಡಾಗ ಮತ್ತು ಮಂದವಾದಾಗ ಬದಲಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಒಂದು ಸಹಕಾರಿ ಹೊಂದಿಕೆ ನಿಯಂತ್ರಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.<ref name="fueltrim">{{cite journal |url = http://www.emeraldinsight.com/Insight/viewContentItem.do?contentType=Article&hdAction=lnkpdf&contentId=1682642 |title = Flight Refuelling Limited and Concorde: The fuel system aboard is largely their work |journal = Aircraft Engineering and Aerospace Technology |publisher = MCB UP |volume = 48 |issue = 9 |issn = 0002-2667 |pages = 20–21 |date = September 1976 |access-date = 2010-07-07 |archive-date = 2010-02-20 |archive-url = https://web.archive.org/web/20100220022414/http://www.emeraldinsight.com/Insight/viewContentItem.do?contentType=Article |url-status = dead }}</ref> === ಎಂಜಿನ್ ಗಳು === ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಗಿಟ್ಟಬೇಕಾದರೆ, ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ದೂರಪ್ರದೇಶಗಳವರೆಗೆ ಹಾರುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಷಮತೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಗರಿಷ್ಠ ಶಬ್ದವೇಗಾತೀತ ಯಾನದ ಸಲುವಾಗಿ, ಟರ್ಬೋಫ್ಯಾನ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿದರಾದರೂ, ಅವುಗಳ ಗಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದಾದುದರಿಂದ ಕರ್ಷಣವು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಆ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. [[ಟರ್ಬೋಜೆಟ್]] ಎಂಜಿನ್ ಗಳೇ ಇದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಯ್ಕೆಯೆಂದು ಮನಗಾಣಲಾಯಿತು.<ref>ಬಿರ್ಟಲ್ಸ್, ಫಿಲಿಪ್. ''ಕಾಂಕಾರ್ಡ್'', ಪುಟಗಳು ೬೨–೬೩. ವೆರ್ಜನ್ನೆಸ್, ವೆರ್ಮಾಂಟ್: ಪ್ಲೈಮೌತ್ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ೨೦೦೦. ISBN ೦-೧೯-೫೧೮೨೦೧-೪</ref> ಇದಕ್ಕಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದಂತಹ ಎಂಜಿನ್ ಎರಡು ಸ್ಪೂಲ್ ಗಳ [[ರೋಲ್ಸ್-ರಾಯ್ಸ್/ಸ್ನೆಕ್ಮಾ ಒಲಿಂಪಸ್ 593]] ಎಂಬ, ಮೊದಲಿಗೆ [[ಆವ್ರೋ ವಲ್ಕನ್]] ಬಾಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ, ಹಾಗೂ ನಂತರ [[BAC TSR-2]] ಸ್ಟ್ರೈಕ್ ಬಾಂಬರ್ ಗಾಗಿ ನಂತರಜ್ವಾಲಕ ಶಬ್ದವೇಗಾತೀತದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಧವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಬ್ರಿಸ್ಟಾಲ್ ಎಂಜಿನ್ ರವರ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="wingweb">[http://www.wingweb.co.uk/engines/Olympus593_MK610.html "ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ಒಲಿಂಪಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080503221132/http://www.wingweb.co.uk/engines/Olympus593_MK610.html |date=2008-05-03 }} ''wingweb.co.uk''. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨೩ ಜನವರಿ ೨೦೧೦.</ref> [[ಚಿತ್ರ:Concordeintake.gif|thumb|ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಒಳಹರಿವಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರೂಪರೇಷೆಗಳು]] [[ಚಿತ್ರ:Concorde Ramp.jpg|thumb|ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಒಳಸೆಳೆವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಏಂಜಿನ್ ಗಳಿಗೆ ಒಳಹರಿವಿನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಿತ್ತು.<ref>{{cite journal |url = https://www.sae.org/technical/papers/912180 |title = Concorde Propulsion--Did we get it right? The Rolls-Royce/Snecma Olympus 593 Engine reviewed |publisher = ''SAE International'' |author = Ganley, G. A. |date = September 1991}}</ref> ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೆಟ್ ಎಂಜಿನ್ ಗಳೂ ವಾಯುವನ್ನು ಕೇವಲ ಮ್ಯಾಕ್ ೦.೫ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒಳಗೆಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವು (ದತ್ತ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತ ವಸ್ತುವು ಸಾಗುವ ವೇಗ ಹಾಗೂ ಶಬ್ದದ ವೇಗದ ಅಂಶಾಂಶವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ ಮ್ಯಾಕ್); ಆದ್ದರಿಂದ ಎಂಜಿನ್ ನ ಒಳಹರಿವಿನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗುವ ಮ್ಯಾಕ್ ೨.೦ರ ವಾಯುವೇಗವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಈ ವೇಗತಗ್ಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ರಭಸದ ತರಂಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಎಂಜಿನ್ ಗೆ ಆಗಬಹುದಾದ ಧಕ್ಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಜೊತೆ [[ಒಳದ್ವಾರ ಇಳಿಜಾರು|ಒಳದ್ವಾರ ಇಳಿಜಾರುಗಳು]] ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಹಕಾರಿ ತುಳುಕು ದ್ವಾರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ, ಇವುಗಳು ವಿಮಾನವು ಹಾರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಲಿತವಾಗುವುದರ ಮೂಲಕ ವಾಯುವಿನ ವೇಗವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.<ref>{{cite journal |url = http://naca.central.cranfield.ac.uk/reports/arc/rm/3711.pdf |title = On the sub-critical stability of variable ramp intakes at Mach numbers around 2 |journal = Aeronautical Research Council |author = Fisher, S.A. |coauthors = M.C. Neale and A.J. Brooks |publisher = Her Majesty's Stationery Office |year = 1972 |access-date = 2010-07-07 |archive-date = 2011-07-21 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110721091203/http://naca.central.cranfield.ac.uk/reports/arc/rm/3711.pdf |url-status = dead }}</ref> ಈ ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಎಂಜಿನ್ ವಿಭಾಗದ ಮೇಲುಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು, ಕೆಳಕ್ಕೆ ಚಲಲಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಸಹಕಾರಿ ತುಳುಕುದ್ವಾರವು ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಎರಡೂ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ವಾಯುವಿನ ಒಳ-ಹೊರ ಚಲನೆಗೆ ಅನುವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಒಳಹರಿವಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಿಣಾಮವು ಯಾವ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿದ್ದೆಯೆಂದರೆ, ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್ ಹಾರಾಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಮಾನದ ೬೩% ಮನ್ನೊತ್ತಡವನ್ನು ಒಳಹರಿವಿನದ್ವಾರಗಳು ಉಂಟಾಗಿಸಿದರೆ, ಹೊರಹರಿವಿನ ಕೊಳವೆಯು ೨೯% ಒತ್ತಡ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು, ಹಾಗೂ ಎಂಜಿನ್ ಗಳು ಕೇವಲ ೮% ಒತ್ತಡ ಹೇರುವುವು.<ref name="powerplant"/> ಎಂಜಿನ್ ವಿಫಲತೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಬ್ ಸಾನಿಕ್ (ಶಬ್ದದ ವೇಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ) ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಯೊಡ್ಡುತ್ತದೆ; ಆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನವು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳವುದರೊಂದಿಗೆ, ಎಂಜಿನ್ ಒಂದಡೆಗೆ ವಿಮಾನವನ್ನು ಎಳೆಯುವ ಕ್ರಿಯೆಯೂ ಉಂಟಾಗಿ ವಿಫಲಗೊಂಡ ಎಂಜಿನ್ ನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವಿಮಾನವು, ಝೋಲಿ ಹೊಡೆಯುವಂತೆಯೂ, ಬಾಗುವಂತೆಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಒಂದು ಸಂದರ್ಬವು ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್ (ಶಬ್ದಾತೀತ ವೇಗ)ದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವಾಗ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದರೆ, ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ವಾಯುಮಂಡಳದಲ್ಲಿ ಗಹನವಾದ ವಿಫಲತೆಯುಂಟಾಗಬೇಕಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url = http://www.freepatentsonline.com/4935682.html |title = Full authority engine-out control augmentation subsystem: United States Patent 4935682 |publisher = ''freepatentsonline.com'' |first = Michael S. |last = Mccuen |date = 8 June 1990}}</ref> ಆದರೆ, ಎಂಜಿನ್ ವಿಫಲವಾದಾಗ ವಾಯುವನ್ನು ಒಳಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಹೀಗಾಗಿ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನ್ ವಿಫಲವಾದ ತಕ್ಷಣ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸಹಕಾರಿ ತುಳುಕುದ್ವಾರವನ್ನು ತೆರೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ, ಹಾಗೂ ಇಳಿಜಾರುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ,ಅಗತ್ಯವಾದ ಏರುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಎಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ಸಮಹದಕ್ಕೆ ತಂದು, ವಿಫಲವಾದ ಎಂಜಿನ್ ನ ಕರ್ಷಣಗುಣಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಠವಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಾಗ ಸಾಕಷ್ಟು ತೊಂದರೆಗಳು ಆಗುವುದೆಂದು ಸೂಚನೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೂ, ನಿಜಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಕ್ ೨ರ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಬದಿಯ ಎರಡೂ ಎಂಜಿನ್ ಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿಯೂ ಸಹ ಯಾವುದೇ ಸೂಚಿತ ನಿಯಂತ್ರಣ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web |url = http://www.flightglobal.com/articles/2003/10/21/172657/concorde-special-the-test-pilot-john-cochrane.html |title = Concorde Special - The test pilot - John Cochrane |publisher = ''Flight International'' |date = 21 October 2003}}</ref> ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಪೈಲಟ್ ಗಳಿಗೆ ಸನ್ನಿವೇಶಸಂಭಾವ್ಯಕಗಳ ಮೂಲಕ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎಂಜಿನ್ ದ್ವಯಗಳ ವಿಫಲತೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url = http://www.highbeam.com/doc/1G1-63710463.html |title = How a Concorde pilot would handle a nightmare failure |publisher = ''Birmingham Post'' |first = Peter |last = Woodman |date = 27 July 2000 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20120207015537/http://www.highbeam.com/doc/1G1-63710463.html |archivedate = 7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2012 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |url-status = dead }}</ref> ಈ ವಿಮಾನವು ಮರುಶಾಖಕಾರಿ [[ನಂತರಜ್ವಾಲಕ]] (ನಂತರಜ್ವಾಲಕ ಅಥವಾ ಆಫ್ಟರ್ ಬರ್ನರ್ ಎಂದರೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಇಂಧನವನ್ನು ನಿರ್ಗಮಕೊಳವೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅನಿರ್ಬಂಧಿತ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸುಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಜೆಟ್ ಎಂಜಿನ್ ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುನ್ನುಗ್ಗುವಿಕೆಯ ರಭಸವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವ ವಸ್ತು)ಗಳನ್ನು ಉಡಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸಾನಿಕ್]] ಸ್ಥಿತಿಗಳ(ಎಂದರೆ, "ಶಬ್ದಾತೀತವೇಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗುವುದು") ಮೂಲಕ ಮ್ಯಾಕ್ ೦.೯೫ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್ ೧.೭ ವೇಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಗುವಾಗ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವೇಳೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |url = http://md1.csa.com/partners/viewrecord.php?requester=gs&collection=TRD&recid=A9110958AH&q=Rolls-Royce%2FSnecma+Olympus+593&uid=788858323&setcookie=yes |title = The Rolls Royce/SNECMA Olympus 593 engine operational experience and the lessons learned |publisher = ''European Symposium on the Future of High Speed Air Transport'' |author = Ganley, G. |coauthors = G. Laviec |year = 1989 |pages = 73–80 |access-date = 2010-07-07 |archive-date = 2011-09-21 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110921053303/http://md1.csa.com/partners/viewrecord.php?requester=gs&collection=TRD&recid=A9110958AH&q=Rolls-Royce%2FSnecma+Olympus+593&uid=788858323&setcookie=yes |url-status = dead }}</ref> ಜೆಟ್ ಎಂಜಿನ್ ಗಳು [[ಕಡಿಮೆ ವೇಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ]] ಹೊಂದುವುದರಿಂದ, ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ರನ್ವೇಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವುದಕ್ಕೇ ಎರಡು ಟನ್ ಗಳಷ್ಟು ಇಂಧನದ ದಹನವಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/5195964.stm |title = Are the skies turning green? |publisher = ''BBC News'' |first = Joe |last = Lynam |date = 19 July 2006}}</ref> ಇಂಧನವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆದ ನಂತರ (ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದ ನಂತರ) ಕೇವಲ ಎರಡು ಹೊರ ಎಂಜಿನ್ ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ತಾಣದಲ್ಲಿ, ಧರೆಗಿಳಿದ ವಿಮಾನದ ತೂಕವು ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಇಳಿಜಾರಿನವರೆಗೂ ಚಲಿಸಲು ಎರಡು ಎಂಜಿನ್ ಗಳು ಒದಗಿಸುವ ಮುಂದೂಡುವಿಕೆಯ ಒತ್ತಡದ ಪ್ರಮಾಣವು ಸಾಕಾಗಿತ್ತು. === ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನ ವಿಷಯಗಳು === ಎಂಜಿನ್ ಗಳಲ್ಲದೆ, ಯಾವುದೇ ಶಬ್ದವೇಗಾತೀತ ವಿಮಾನದ ಇಡೀ ಆಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾಗಿರುವ ಭಾಗವೆಮದರೆ ಅದರ [[ಮುಂಭಾಗ (ಮೂಗು)]]. ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಗಳು [[ಡ್ಯೂರಾಲ್ಯುಮಿನ್]] ಎಂಬ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂನ ಮಿಶ್ರಲೋಹವನ್ನು, ಅದರ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣ, ದರ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸುಲಭತೆಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡು, ಬಳಸಲಿಚ್ಛಿಸಿದರು. ವಿಮಾನದ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ತಡೆಯಬಲ್ಲ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವೆಂದರೆ ೧೨೭ °ಸೆಂ, ಹೀಗಾಗಿ ಗರಿಷ್ಠ ವೇಗವು ೨.೦೨ ಮ್ಯಾಕ್ ಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಯಿತು.<ref>{{cite journal |url = http://www.jstor.org/pss/3951418 |title = When the SST Is Too Slow... |publisher = ''Society for Science & the Public'' |journal = Science News |first = Jonathan |last = Eberhart |vol = 91 |no = 22 |date = 3 June 1967 |pages = 528–529}}</ref> ಒಂದು ಯಾನಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಶಾಖಗೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ತಂಪಾಗುವ ಆವರ್ತಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು, ಅದು ಮೇಲೆ ಮೇಲೆ ಏರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ತಂಪಾಯಿತು, ಶಬ್ದಾತೀತವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಾಗ ಬಿಸಿಯಾಯಿತು. ಇಳಿಯುವಾಗ ಮತ್ತು ವೇಗ ತಗ್ಗಿಸುವಾಗ ಇದರ ವ್ಯತಿರೇಕವು ಉಂಟಾಯಿತು. ಈ ಗುಣಗಳನ್ನು ಲೋಹದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು. ವಿಮಾನದ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಇಡೀ ಭಾಗವನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಬಿಸಿಯಾಗಿಸಿ, ನಂತರ ಅದನ್ನು ತಂಪಾಗಿಸುವಂತಹ ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಾಧನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಹಾಗೂ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹಾಗೆ ಬಿಸಿ-ತಂಪಾಗಿಸಿದ ಲೋಹದ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಲು ಒಯ್ಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{cite journal |url = http://www.emeraldinsight.com/Insight/viewContentItem.do?contentType=Article&hdAction=lnkpdf&contentId=1681441 |title = The Concorde takes shape : Test programme and construction proceeding according to schedule |publisher = MCB UP |journal = Aircraft Engineering and Aerospace Technology |year = 1966 |volume = 38 |issue = 4 |issn = 0002-2667 |access-date = 2010-07-07 |archive-date = 2010-02-20 |archive-url = https://web.archive.org/web/20100220022414/http://www.emeraldinsight.com/Insight/viewContentItem.do?contentType=Article |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite journal |url = http://adsabs.harvard.edu/abs/1972NASSP.309..631N |title = Fatigue Tests on Big Structure Assemblies of Concorde Aircraft |publisher = ''NASA'' |year = 1972 |author = N'guyen, V.P. |coauthor = J.P. Perrais}}</ref> ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಶಬ್ದವೇಗಾತೀತವಾಗಿ ಸಾಗುವಾಗ ವಾಯುಸಂಕುಚನದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಶಾಖದ ಕಾರಣ, ವಿಮಾನದ ಮುಖ್ಯಾಕೃತಿಯು(ಹಿಂದಿನ ಬಾಲದ ಭಾಗ, ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಹೊರತಾದ ಮಧ್ಯದ ಭಾಗ) ಸುಮಾರು ೩೦೦ ಮಿ.ಮೀ. (ಸುಮಾರು ಒಂದು ಅಡಿ)ಯಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ಬಹಳ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದದ್ದು ಫ್ಲೈಟ್ ಡೆಕ್ ನಲ್ಲಿ [[ಫ್ಲೈಟ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್]] ಗಳಿರುವ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಬಲ್ಕ್ ಹೆಡ್ ಗಳ ನಡುವೆ ತಲೆದೋರಿದಂತಹ ಬಿರುಕು. ಎಲ್ಲಾ ಶಬ್ದವೇಗಾತೀತ ವಿಶ್ರಾಂತ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲೂ ಫ್ಲೈಟ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಗಳು ಇಂತಹ ಬಿರುಕುಗಳು ತಂಪಾಗುವ ಮುನ್ನ ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಟೋಪಿಗಳನ್ನು ಇರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಇಂದಿಗೂ ಆ ಟೋಪಿಗಳು ಆ ಜಾಗಗಳಲ್ಲೇ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.seattlepi.com/business/147276_pilot07.html |first = James |last = Wallace |title = Those who flew the Concorde will miss it |publisher = Seattle Post |date = 7 November 2003}}</ref> ಕ್ಯಾಬಿನ್ ಅನ್ನು ತಂಪಾಗಿರಿಸಲು, ಹವಾನಿಯಂತ್ರಕದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಶಾಖದ ಬದಲಿಗೆ ಇಂಧನವನ್ನು [[ಶಾಖ ಕುಗ್ಗಿಸು|ಶಾಖ ಕುಗ್ಗಿಸುವ]] ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸಿತು,<ref>{{cite journal |url = http://www.ingentaconnect.com/content/mcb/127/1993/00000040/00000003/art00002 |title = Introduction to Concorde: A brief review of the Concorde and its prospects |publisher = Emerald Group Publishing Limited |journal = Aircraft Engineering and Aerospace Technology |author =Gedge, G.T. |coauthor = M.I. Prod |year = 1993 |vol = 40 |no = 3}}</ref> ಇದೇ ಕ್ರಮವು ಜನಜನಕಯುಕ್ತ(ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ಸ್)ವಾದುದನ್ನೂ ತಂಪಾಗಿಸಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಶಬ್ದವೇಗಾತೀತ ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಕ್ ಪಿಟ್ ನ ಮುಂಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬಿಸಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದವು; ಈ ಶಾಖದ ಬಹುಭಾಗವು ಕಾಕ್ ಪಿಟ್ ಅನ್ನು ತಲುಪದ ಹಾಗೆ ಒಂದು ಮುಖಕವಚ/ಕವಚ(ವೈಸರ್)ವನ್ನು ಬಳಸಿ ಶಾಖವನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಳ್ಳಿಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{cite book |page = 14 |first = Kenneth |last = Owen |year = 2001}}</ref> ಬಳಸುವ [[ಬಣ್ಣ|ಬಣ್ಣದ]] ಬಗ್ಗಯೂ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು; ಮ್ಯಾಕ್ ೨ರ ಶಬ್ದವೇಗಾತೀತ ಚಲನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಶಾಖದ ಫಲವಾಗಿ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಬಹಳ ಶಾಖಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ವಿಮಾನದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಫಳಫಳನೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣವನ್ನೇ ಬಳಿಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://www.concordesst.com/history/orders.html "ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಎಸ್ಎಸ್ ಟಿ: ಆರ್ಡರ್ಸ್."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100407184826/http://www.concordesst.com/history/orders.html |date=2010-04-07 }} ''concordesst.com''. ಪುನಶ್ಚೇತನ ೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೯.</ref></ref> ಆದರೆ, ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ, ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್, [[ಪೆಪ್ಸಿ ಕೋಲಾ|ಪೆಪ್ಸಿ ಕೋಲಾದ]] ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆಂದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೇರೆಗೆ, ಕೆಲವು ಕಾಲ F-BTSDಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನೀಲಿ(ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಭಾಗವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ)ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬಳಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url = http://www.highbeam.com/doc/1P2-4794332.html |title = Is this the colour of the new millennium? |publisher = ''The Independent'' |date = 3 April 1996 |archiveurl = https://archive.today/20121209061553/http://www.highbeam.com/doc/1P2-4794332.html |archivedate = 2012-12-09 |access-date = 2010-07-07 |url-status = dead }}</ref> ಹೀಗೆ ಬಣ್ಣ ಬಳಿದಿದ್ದಾಗ, ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಮ್ಯಾಕ್ ೨ರ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ ೨೦ ನಿಮಿಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಇರಬಾರದೆಂಬ ಸಲಹೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ೧.೭ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಮ್ಯಾಕ್ ವೇಗದ ಚಲನೆಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧವಿರಲಿಲ್ಲ. F-BTSDಯು ಆಗ ಮ್ಯಾಕ್ ೨ರ ವೇಗದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅಗತ್ಯವುಳ್ಳ ದೀರ್ಘಪ್ರಯಾಣಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ ಇದನ್ನು ಇಂತಹ ಪ್ರಚಾರಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url = http://www.elmundo.es/papel/hemeroteca/1996/04/05/comunicacion/100521.html |title = Azul contra rojo |publisher = ''El Mundo'' |first = Cristina |last = Frade |date = 5 April 1996}}</ref> === ನಿರ್ಮಾಣದ ವಿಷಯಗಳು === ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಕಾರಣ, ಒಂದೆಡೆಗೆ ಬಾಗುವಾಗ ಮತ್ತು ತಿರುಗುವಾಗ ವಿಮಾನದ ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ಬೃಹತ್ ಒತ್ತಡಗಳು ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದ ವಿಮಾನದ ಶರೀರದ ತಿರುಚುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿರೂಪಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಆಲ್ಲದೆ, ಶಬ್ದವೇಗಾತೀತ ವೇಗಗಳಲ್ಲಿ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಶಂಕೆಗಳಿದ್ದವು; ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು, ಶಬ್ದವೇಗಾತೀತದಿಂದ ವಿವಿಧ ವೇಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಇನ್ ಬೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಔಟ್ ಬೋರ್ಡ್ [[ಎಲೆವಾನ್ ಗಳ]] ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಅಂಶಾಂತರಗಳಿಂದ ಬಗೆಹರಿಸಲಾಯಿತು. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗಗಳಲ್ಲಿ, ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಬಲು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವಂತಹ ಒಳಾಂತರದಲ್ಲಿನ ಎಲೆವಾನ್ ಗಳು ಮಾತ್ರ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite book |page = 78 |first = Kenneth |last = Owen |year = 2001}}</ref> ಅಲ್ಲದೆ, ವಿಮಾನದ ದೇಹರಚನೆಯ ಕಿರಿದಾದ ಆಕಾರವು ವಿಮಾನವು ಹಿಗ್ಗುವಂತಾಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="nova"/> ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೃಷ್ಟಿಕೋಣಕ್ಕೆ ಇದು ಗೋಚರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="popular">[http://books.google.co.uk/books?id=lpiMSzja6W4C&amp;lpg=PA142&amp;dq=concorde%20flexing&amp;pg=PA118#v=onepage&amp;q=concorde%20flexing&amp;f=false ಪಾಪ್ಯುಲರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1973]</ref> === ಬ್ರೇಕ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಇಳಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾಧನಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Concorde undercarriage Speyer 02 with disc brakes.JPG|thumb|ಕನ್ಡಾರ್ಡ್ ನ ಟೈರ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರೇಕ್ ಗಳು]] ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಡಾವಣಾ ವೇಗವು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ್ದಾದ್ದರಿಂದ{{convert|250|mph|km/h}}, ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಿದ ಬ್ರೇಕ್ ಗಳು ಅವಶ್ಯವಾದವು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಏರ್ಲೈನರ್ ಗಳಿಗಿರುವಂತೆಯೇ, ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಸಹ [[ಜಾರಿಕೆ-ರಹಿತ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕುವ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆ - ಎಂದರೆ ರೋಲ್-ಔಟ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಡೆಯಲು ಬ್ರೇಕ್ ಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿದಾಗ ಟೈ{{H:title|tires (US) - this article uses UK English spellings|y|link=no}}ರ್ ಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಿ ಜಾರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರಿಸುವಂತಹ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ - ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಡನ್ಲಪ್]] ನವರು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಬ್ರೇಕ್ ಗಳು ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿದ ಅಂಗಾರ-ಆಧಾರಿತ ಬ್ರೇಕ್ ಗಳಾಗಿದ್ದವು.<ref>{{cite journal |url = http://www.jstor.org/pss/36383 |title = Design and Engineering of Carbon Brakes |publisher = ''The Royal Society'' |author =Stimson, I. L. |coauthors = R. Fisher |date = January 1980 |vol = 294 |no = 1411 |pages = 583–590 |journal = Philosophical Transactions of the Royal Society of London}}</ref> ಉಡಾವಣೆಯು ಕಡೆಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ರದ್ದಾದಾಗ, ಸುಮಾರು ೧೮೫ [[ಟನ್]] (೧೮೮ [[ಟನ್ನ್]])ಗಳ ತೂಕದ, ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಬ್ರೇಕ್ ಒಡ್ಡಿದಾಗ ಒಂದು ಮೈಲಿ (೧೬೦೦ ಮೀಟರ್ ಗಳು) ಅಂತರದಲ್ಲಿ ನಿಲುಗಡೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.{{convert|190|mph|km/h}} ಈ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕುವಿಕೆಯು ಬ್ರೇಕ್ ಗಳಲ್ಲಿ ೩೦೦–೫೦೦&nbsp;°Cಯಷ್ಟು ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಇದು ತಂಪಾಗಲು ಹಲವಾರು ಗಂಟೆಗಳೇ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>[http://www.concordesst.com/gear.html "ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಟಿ. ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಗೇರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100927195437/http://www.concordesst.com/gear.html |date=2010-09-27 }} ''concordesst.com''. ಪುಶ್ಚೇತನ ೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೯.</ref></ref> ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಬಿದ್ದ ಮತ್ತೊಂದು ಅಂಶವೆಂದರೆ ವಿಮಾನದ ಕೆಳಭಾಗದ ಭಾಗಗಳು (ಅಂಡರ್ ಕ್ಯಾರೇಜ್). ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಡೆಲ್ಟಾ-ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಏರುವಿಕೆಯ ರಭಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪರಿಗೆ ಈ ಭಾಗವು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಬಲ ಹೊಂದುವುದು ಅವಶ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ತಿರುಗುವಾಗ, ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಸುಮಾರು ೧೮ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಕ್ರಾಮಕ ಕೋನಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತಿತ್ತು. ತಿರುಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ, ಇತರ ವಿಮಾನಗಳ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಮಾಡುವಂತಲ್ಲದೆ, ಇದರ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಉಡಾವಣಾರಭಸವನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ತಿರುಗುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತಹ ವಾಯುವೇಗ(೧೯೯ KIAS)ದೊಡನೆ ಇದೂ ಸೇರಿದಾಗ, ಹಿಂದಿನ ಕೆಳ ಕ್ಯಾರೇಜ್ ಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಅತೀವವಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ವಿನ್ಯಾಸಬದಲಾವಣೆಯನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url = http://www.iasa.com.au/folders/Safety_Issues/others/concordespacer.html |title = The real story of Flight 4590: Special Investigation |publisher = ''iasa.com.au'' |first = David |last = Rose |date = 13 May 2001}}</ref> ಹಿಂದಿನ ಕೆಳ ಕ್ಯಾರೇಜ್ ಗಳು ಆ ರಭಸವನ್ನು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಪರಸ್ಪರ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ವಾಲುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳು ಬಹಳ ಎತ್ತರವಿರುವುದರಿಂದ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಡೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿ ನಂತರವೇ ಆ ರಭಸ ಹೊಂದುವ ಮುನ್ನ ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆಯದಂತೆ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಬ್ರೂಕ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ</ref> === ವ್ಯಾಪ್ತಿ === ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಅಥವಾ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಗಳ ನಡುವೆ ತಡೆರಹಿತವಾಗಿ ಪಯಣಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಇದರ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರು ಬೇರೆಲ್ಲಾ ವಿಮಾನಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಬ್ದವೇಗಾತೀತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಶಬ್ದವೇಗಾತೀತ ವೇಗಗಳಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಕ್ಷಮತೆ ಹೊಂದಲು ಬೇಕಾದಂತಹ ಹಲವಾರು ಜಾಗರೂಕವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು(ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಇಂಧನ-ಕ್ಷಮ ಜೆಟ್ ಎಂಜಿನ್<ref name="nova"/>); ನಾಜೂಕಾದ ಪ್ರಧಾನಾಂಗ, ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ [[ಏರಿಕೆ-ಕರ್ಷಣ ಪರಿಮಾಣ|ಏರಿಕೆ-ಕರ್ಷಣ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು]] ಹೊಂದಲು ಬೇಕಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಆಕಾರಗಳ ರಚನೆ, ಮಧ್ಯಮ ಸ್ತರದ ತೂಕ ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಮತ್ತು ಇಂಧನವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪಾರ್ಶ್ವಸೆಳೆತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡದೆಯೇ, ವಿಮಾನವನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವುದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕೆಲವು ಅಂಗಗಳಾಗಿದ್ದವು.<ref name="deltawing"/><ref name="fueltrim"/><ref name="powerplant"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಹಾರಾಡತೊಡಗಿದ ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ "B" ಮಾದರಿಯು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡಿತು; ಇದರಲ್ಲಿ ಕೊಂಚ ಹಿರಿದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಕೊಂಚ ದೊಡ್ಡದಾ, [[ಲೀಡಿಂಗ್ ಎಡ್ಜ್ ಸ್ಲ್ಯಾಟ್ಸ್]] ಗಳುಳ್ಳ, ರೆಕ್ಕೆಗಳಿದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ ವೇಗಗಳಲ್ಲೂ ವಾಯುಚಲನವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಸಲು ಇವು ಸಹಕಾರಿಯಾದವು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ, ಶಬ್ದರಹಿತವಾದ ಎಂಜಿನ್ ಗಳಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಇಂಧನ-ಬಾಕ ಹಾಗೂ ಶಬ್ದಯುತ ಮರುಶಾಖಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ರೋಲ್ಸ್-ರಾಯ್ಸ್/ಸ್ನೆಕ್ಮಾ ಒಲಿಂಪಸ್ ೫೯೩ಗಿಂತಲೂ ೨೫%ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಷಮತೆಯುಳ್ಳ ಎಂಜಿನ್ ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಾಧ್ಯವೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಆಗ ಮೂಡಿತ್ತು.<ref>{{cite journal |url = http://md1.csa.com/partners/viewrecord.php?requester=gs&collection=TRD&recid=N9222540AH&q=Concorde+engines&uid=788858323&setcookie=yes |title = Propulsion challenges and opportunities for high-speed transport aircraft |publisher = ''Aeropropulsion'' |author = Strack, William |year = 1987 |pages = 437–452 |access-date = 2010-07-07 |archive-date = 2011-09-21 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110921055740/http://md1.csa.com/partners/viewrecord.php?requester=gs&collection=TRD&recid=N9222540AH&q=Concorde+engines&uid=788858323&setcookie=yes |url-status = dead }}</ref> ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರವಿದ್ದಾಗಲೂ {{convert|500|mi|0|abbr=on}}ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿತತ್ತು, ಮತ್ತು ಹೊಸ ವಾಣಿಜ್ಯಪರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಭಾಗಶಃ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಾರವಾಗದುದರಿಂದಲೂ, ಹಾಗೂ ೧೯೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನದ ಇಂಧನವು ದುಬಾರಿಯಾದುದರಿಂದಲೂ ಇದನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url = http://news.google.co.uk/newspapers?id=Q-0cAAAAIBAJ&sjid=rGcEAAAAIBAJ&pg=6914,3256355&dq=tu+144&hl=en |title = Fuel costs kill Second Generation of Concordes |first = Alison |last = Smale |publisher = ''Sarasota Herald-Tribune'' |date = 22 September 1979}}</ref> === ಹೆಚ್ಚಿದ ವಿಕಿರಣ ಒಡ್ಡುವಿಕೆ === [[ಚಿತ್ರ:ConcordeFuselageSinsheim.jpg|thumb|ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ವಿಮಾನಶರೀರ ಕಟ್ಟು]] ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಚಲಿಸುವ ಎತ್ತರದ ಮಟ್ಟಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ದೀರ್ಘ-ಪ್ರಯಾಣದ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸುಮಾರು ಎರಡರಷ್ಟು ಭೂವಲಯಾತೀತ [[ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಿ ಕಣ ವಿಕಿರಣ|ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಿ ಕಣ ವಿಕಿರಣದ]] [[ಪ್ರವಾಹ|ಪ್ರವಾಹವನ್ನು]] ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url = http://www.britishairways.com/travel/healthcosmic/public/en_gb#4 |title = How much radiation might I be exposed to? |publisher = ''British Airways'' |accessdate = 11 January 2010}}</ref><ref name="concradi">{{cite journal |url = http://www.emeraldinsight.com/Insight/viewContentItem.do;jsessionid=E0A02B0587619C9A40D5736FCE7B3F02?contentType=Article&hdAction=lnkpdf&contentId=1682309 |title = Electronic safety test replaces radioactive test source |author = Guerin, D.W. |journal = Aircraft Engineering and Aerospace Technology |year = 1973 |volume = 45 |issue = 4 |issn = 0002-2667 |publisher = MCB UP }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಮೊದ ಮೊದಲು ಬಂದಾಗ,ಶಬ್ದವೇಗಾತೀತ ಪ್ರಯಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧದ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಚರ್ಮದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ತರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಎಂಬ ಚಿಂತನೆ ಮೂಡಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url = http://news.google.co.uk/newspapers?id=GfUNAAAAIBAJ&sjid=dnkDAAAAIBAJ&pg=2948,4208&dq=second+generation+concorde&hl=en |title = Skin cancer danger linked to stratospheric jet planes |publisher = ''St. Petersburg Times'' |date = 1 April 1975}}</ref> ಆದರೆ, ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಾರಾಟದ ಸಮಯವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ, ಒಟ್ಟಾರೆ ಇದಕ್ಕೆ [[ಸಮನಾದ ಪ್ರಮಾಣ|ಸಮನಾದ ಪ್ರಮಾಣವು]] ಮಾಮೂಲಾಗಿ ಅದೇ ದೂರಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ''ಕಡಿಮೆ'' ಇರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.britishairways.com/travel/healthcosmic/public/en_gb |title = Cosmic radiation |publisher = ''British Airways'' |accessdate = 11 January 2010}}</ref> ಅಸಾಮಾನ್ಯ [[ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ|ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯು]] ಸಾಗಿಬರುವಂತಹ ವಿಕಿರಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite journal |last=Arctowski |first=Henryk |year=1940 |title=On Solar Faculae and Solar Constant Variations |journal=Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. |volume=26 |issue=6 |pages=406–411 |doi=10.1073/pnas.26.6.406|url=http://www.pnas.org/cgi/reprint/26/6/406.pdf |format=PDF}}</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಕಿರಣ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ವಿಮಾನದ ಡೆಕ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೇಡಿಯೋ ಮೀಟರ್ ಹಾಗೂ ವಿಕಿರಣವು ತಗ್ಗುವ ಕ್ಷಿಪ್ರತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಒಂದು ಸಾಧನ ಇದ್ದವು.<ref name="concradi"/> ವಿಕಿರಣದ ಮಟ್ಟವು ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ {{convert|47000|ft|m}}ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತಿತ್ತು. === ಕ್ಯಾಬಿನ್ ಒತ್ತಡಗೊಳಿಸುವಿಕೆ === [[ಚಿತ್ರ:Concorde interior2.jpg|thumb|right|2000ಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಒಳಭಾಗ]] ವಿಮಾನವು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರವಾಗಿ ಹಾರುವಾಗ, ಏರ್ಲೈನರ್ ಕ್ಯಾಬಿನ್ ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೬,೦೦೦–೮,೦೦೦&nbsp;ಅಡಿ (೧,೮೦೦–೨,೪೦೦ ಮೀ) ಏರಿಕೆಗೆ ಒತ್ತಡಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಒತ್ತಡಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯು ಈ ರೇಂಜ್ ನ ಕೆಳಗಿನ ಕಡೆಯ ಒಂದು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿತ್ತು.{{convert|6000|ft|m}}.<ref>{{cite journal |url = http://occmed.oxfordjournals.org/cgi/reprint/17/2/47.pdf |title = Human Factors in the Concorde |journal = Occupational Medicine |last = Hepburn |first = A.N. |volume = 17 |year = 1967 |pages =47–51}}</ref> ಹಠಾತ್ತನೆ ಕ್ಯಾಬಿನ್ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೂ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ.<ref>{{cite book|title=Flight Training Handbook|url=https://books.google.com/books?id=ioRTAAAAMAAJ|year=1980|accessdate=2007-07-28|publisher=U.S. Dept. of Transportation, [[Federal Aviation Administration]], Flight Standards Service|page=250}}</ref> ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಯಾಣ ಎತ್ತರವು {{convert|60000|ft|m}} ಆಗಿತ್ತು; ಶಬ್ದವೇಗಕ್ಕಿಂಗ ಕಡಿಮೆ ವೇಗದ ಏರ್ಲೈನರ್ ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ {{convert|40000|ft|m}}ನ ಕೆಳಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುತ್ತವೆ. {{convert|50000|ft|m}}ನ ಮೇಲೆ, ವಾಯು ಒತ್ತಡದ ಕೊರತೆಯು, ಒಂದು ನುರಿತ ಅಥ್ಲೀಟ್ ನಲ್ಲಿ ಕೂಡ, ೧೦-೧೫ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಲ್ಲದ ಒಂದು "[[ಉಪಯುಕ್ತ ಪ್ರಜ್ಞಾಶೀಲತೆಯ ಸಮಯ]]"ವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.theairlinepilots.com/medical/decompressionandhypoxia.htm |title=Cabin Decompression and Hypoxia |first = Mark |last = Wolff |date = 6 January 2006 |publisher = PIA Air Safety Publication}}</ref> ಕ್ಯಾಬಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿರುಕುಂಟಾದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿನ ಒತ್ತಡವು ವಿಮಾನದ ಹೊರಗಿನ ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡಕ್ಕಿಂತಲೂ [[ವೆಂಚುರಿ ಪರಿಣಾಮ|ವೆಂಚುರಿ ಪರಿಣಾಮದ]] ಫಲವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು;<ref name="wolfram">{{cite web |url= http://demonstrations.wolfram.com/TheVenturiEffect |title= The Venturi effect |publisher=Wolfram Demonstrations Project |accessdate=3 November 2009}}</ref> ಉಂಟಾದ ಬಿರುಕಿನಿಂದ ವಾಯುವು ಆಚೆಗೆ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಡುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಎತ್ತರಗಳಲ್ಲಿ, ವಾಯುಸಾಂದ್ರತೆಯು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ; ಕ್ಯಾಬಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿರುಕುಂಟಾದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಒತ್ತಡದ ನಷ್ಟದ ತೀವ್ರತೆಯು ಯಾವ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿರುತ್ತದೆಂದರೆ ಇತರ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದರೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಜೆಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ನೀಡುವ ಆಮ್ಲಜನಕ ಮುಖಚೀಲಗಳು ನಿರರ್ಥಕವಾಗುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ, ಬೇಗನೆ ಅದನ್ನು ತೊಟ್ಟರೂ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ತಕ್ಷಣ [[ಹೈಪೋಕ್ಸಿಯಾ|ಹೈಪೋಕ್ಸಿಯಾದಿಂದ]] ನರಳುವರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಂತಹ ಬಿರುಕುಗಳು ಉಂಟಾದರೆ, ಒತ್ತಡನಷ್ಟದ ತೀವ್ರತೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗಲೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು,<ref name="nunn">{{cite book |title=Nunn's applied respiratory physiology |first = John Francis |last = Nunn |publisher = Butterworth-Heineman |isbn = 075061336X |year = 1993 |page = 341}}</ref> ಕ್ಯಾಬಿನ್ ವಾಯು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಾಯು ಸರಬರಾಜನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ವಿಮಾನವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲು ಒಂದು ಶೀಘ್ರ ಇಳಿಕೆ ವಿಧಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. FAAಯು ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ತುರ್ತು ಇಳಿಯುವಿಕೆಯ ವೇಗಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಒತ್ತಡದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ಶೀಘ್ರ ಇಳಿಯುವಿಕೆ ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರ ತಳೆಯಿತು.<ref>{{cite web |url = http://rgl.faa.gov/Regulatory_and_Guidance_Library%5CrgPolicy.nsf/0/90AA20C2F35901D98625713F0056B1B8?OpenDocument |title = Interim Policy on High Altitude Cabin Decompression - Relevant Past Practice |first = Steve |last = Happenny |date = 24 March 2006 |publisher = Federal Aviation Administration |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 22 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20111022084743/http://rgl.faa.gov/Regulatory_and_Guidance_Library/rgPolicy.nsf/0/90AA20C2F35901D98625713F0056B1B8?OpenDocument |url-status = dead }}</ref> ಪೈಲಟ್ ಗಳಿಗೆ [[ಎಡೆಬಿಡದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಾಯುಪಥ ಒತ್ತಡ]](CPAP)ವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅವಕಾಶವಿದ್ದು, ಇದು ಮುಖಕವಚಗಳ ಮೂಲಕ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಶ್ವಾಸಕೋಶಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡದಿಂದ ತುಂಬುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="nunn"/> === ಜೋಲು ಮೂಗು === [[ಚಿತ್ರ:Heathrow Airport - geograph.org.uk - 293.jpg|thumb|ಉಡಾವಣೆಗೆ ತಯಾರಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೋಲು ಮೂಗು ಕೆಳ ಬಾಗಿರುವಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್.]] ಕರ್ಷಣವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿ, ಗಗನಯಾನಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಒಂದು ಸರಳ, ಆಧುನಿಕ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ ಧರೆಗಿಳಿಯುವ ಸಮಯ ಹಾಗೂ ಉಡಾವಣಾಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವಾಗ ಪೈಲಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೊರಗಿನದನ್ನು ಕಾಣಬೇಕಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಒಂದು ರಾಜಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಜೋಲು ಮೂಗು ರಚಿತವಾಯಿತು. ಇತರ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಯೋಜನಾಕ್ರಮಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಡೆಲ್ಟಾ-ರೆಕ್ಕೆಯ ವಿಮಾನವು ಉಡಾವಣೆ ಮತ್ತು ಇಳಿಯುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಕ್ರಾಮಕ ಕೋನದಲ್ಲಿ (ಮೂಗೆತ್ತರಿಸಿದ ಕೋನ) ಚಲಿಸುತ್ತದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಡೆಲ್ಟಾ ರೆಕ್ಕೆಯು ಏರುವ ರಭಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕ್ರಮವೇ ಆಗಿದೆಮೂಗು ಚೂಪಾದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಟ್ಯಾಕ್ಸೀವೇ(ಇಳಿದಾಗ ಓಡಿ ನಿಧಾನಗೊಳ್ಳುವ ಪಥ) ಹಾಗೂ ರನ್ ವೇ(ಹಾರಲು ಮನ್ನ ಕ್ಷಿಪ್ರಗೊಳ್ಳಲು ಚಲಿಸುವ ಪಥ)ಗಳಲ್ಲಿ ಪೈಲಟ್ ನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅಡಚಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಮೂಗನ್ನು ವಿವಿಧ ಚಲನೆಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅನುವಾಗುವಂತಹ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url = http://md1.csa.com/partners/viewrecord.php?requester=gs&collection=TRD&recid=A7138343AH&q=Concorde+nose+droop&uid=788872723&setcookie=yes |title = Droop Nose |publisher = ''Flight International'' |year = 1971 |pages = 257–260 |author = Goff, W.E. |access-date = 2010-07-07 |archive-date = 2012-03-22 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120322072220/http://md1.csa.com/partners/viewrecord.php?requester=gs&collection=TRD&recid=A7138343AH&q=Concorde+nose+droop&uid=788872723&setcookie=yes |url-status = dead }}</ref> ಜೋಲು ಮೂಗಿನೊಡನೆ ಚಲಿಸುವ ಮುಂಗವಚವೊಂದಿದ್ದು, ವಿಮಾನವು ಕೆಳಬಾಗುವ ಮುನ್ನ ಅದು ಮೂಗಿನೊಳಕ್ಕೆ ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಮೂಗನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಮಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಂದಾಗ ಆ ಮುಂಗವಚವು ಮುಂದಿನ ಕಾಕ್ ಪಿಟ್ ನ ತೆರೆಯ ಮುಂಭಾಗದಾಚೆಗೆ ಏರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದು, ತನ್ಮೂಲಕ ವಿಮಾನದ ವಾಯುಚಲನ ತಹಬದಿಗೆ ತರಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Concorde nose" /> ಕಾಕ್ ಪಿಟ್ ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ನಿಯಂತ್ರಕವು ಈ ಮುಂಗವಚವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಕ್ಸೀ ಪಥದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವಾಗ ಮತ್ತು [[ಉಡಾವಣಾ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತಲೂ ೫° ಕೆಳಕೋನದಲ್ಲಿರುಂತೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿತ್ತು. ಉಡಾವಣೆಯ ನಂತರ ಮತ್ತು ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ದಾಟಿದ ಮೇಲೆ, ಮೂಗು ಮತ್ತು ಮುಂಗವಚಗಳನ್ನು ಮೇಲೇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಧರೆಗಿಳಿಯುವ ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳ ಮುನ್ನ, ಮುಂಗವಚವು ಮತ್ತೆ ಒಳಸೆಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ ಗೋಚರತೆಗಾಗಿ ಮೂಗನ್ನು ಸಮಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತಲೂ ೧೨.೫° ಕೋನದಷ್ಟು ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಧರೆಗಿಳಿದ ನಂತರ, ಅದು ಜಖಂ ಆಗದಿರಲೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ, ಮೂಗನ್ನು ಐದು ಡಿಗ್ರಿ ಕೋನದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಏರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Concorde nose"/> ಅಪರೂಪದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಮೂಗು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ವಿಮಾನವನ್ನು ಉಡಾವಣೆಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>[http://www.concordesst.com/209.html "ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಫ್ಲೀಟ್: ಏರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ನಂಬರ್. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100721024543/http://www.concordesst.com/209.html |date=2010-07-21 }}[http://www.concordesst.com/209.html 209."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100721024543/http://www.concordesst.com/209.html |date=2010-07-21 }} ''concordesst.com''. ಪುನಶ್ಚೇತನ ೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೯.</ref></ref> ಕಡೆಯದಾಗಿ ಮುಂಗವಚವು ಮೂಗಿನೊಳಕ್ಕೆ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಮೂಗು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿಂಡ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ (ಗಾಳಿದೆರೆ) ಶುಚಿಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಶಬ್ದವೇಗಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವೇಗದ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು.<ref name="Concorde nose">[http://www.concordesst.com/nose.html "ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನೋಸ್."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101028024256/http://concordesst.com/nose.html |date=2010-10-28 }} ''concordesst.com''. ಪುನಶ್ಚೇತನ ೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೯.</ref></ref> ಈ ಎರಡೂ ಮಾದರಿ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಥಿರವಾದ "ಗಾಜಿನ ರಂಧ್ರಗಳು" ಒಳಸೆಳೆಯಬಹುದಾದ ಮುಂಗವಚಗಳ ಮೇಲೆ ಇದ್ದವು.<ref>[http://www.concordesst.com/002/002detail.html "ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಾದರಿ 002: G-BSST ಪುಟ."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101028173517/http://concordesst.com/002/002detail.html |date=2010-10-28 }} ''concordesst.com''. ಪುನಶ್ಚೇತನ ೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೯.</ref></ref><ref>[http://www.concordesst.com/pictures/gbsst8.jpg "G-BSSTಯ ಹೊರಂಗಣ ನೋಟ."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100303162908/http://www.concordesst.com/pictures/gbsst8.jpg |date=2010-03-03 }} ''ಫ್ಲೀಟ್ ಏರ್ ಆರ್ಮ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ'', ಯಿಯೋವಿಲ್ಟನ್, ಯುಕೆ. ಪುನಶ್ಚೇತನ: ೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೯.</ref> ಯುಎಸ್ [[ಫೆಡರಲ್ ಏವಿಯೇಷನ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್]] ನವರು ಆ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಅದು ತಲುಪಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಮುನ್ನ ಅದರ ವಿನ್ಯಾಸ ಬೇರೆಯದಾಗಲೇಬೇಕು ಎಂದು ಆದೇಶವಿತ್ತರು; ಹೀಗಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಿಮಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ನಾಲ್ಕು "ಉತ್ಪಾದನಾ-ಪೂರ್ವ" ವಿಮಾನ (೧೦೧, ೧೦೨, ೨೦೧, ಮತ್ತು ೨೦೨)ಗಳಲ್ಲೂ ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಮುಂಗವಚಗಳು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref>{{cite book |page = 84 |first = Kenneth |last = Owen |year = 2001}}</ref> === ವಿಮಾನಯಾನದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Concorde at Baginton - geograph.org.uk - 156846.jpg|thumb|right|ಗಗನ ಪ್ರದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೆಳ-ಮಟ್ಟದ ಫ್ಲೈಪಾಸ್ಟ್ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್]] ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶದ ಜೆಟ್ ಗಳು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಿಂದ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಗೆ ಹಾರಿಹೋಗಲು ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ನ ದಾಟುವ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಸೂಪರ್ ಸಾನಿಕ್ ಹಾರಾಟದ ಸಮಯವು ೩.೫ ಗಂಟೆಗಳ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೆಳಗೆ ಇತ್ತು. ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ {{convert|18,300|m|ft|0|abbr=off}}ನಷ್ಟು ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಯಾಣ ಎತ್ತರವನ್ನು ಮತ್ತು ಸರಿಸುಮಾರು [[ಮಾಚ್]] ೨.೦೨, ಸುಮಾರು ೧೧೫೫ [[ನಾಟ್ ಗಳು]] (೨೧೪೦ ಕಿಮೀ/ಗಂಟೆ ಅಥವಾ ೧೩೩೪ ಮೀ/ಗಂಟೆ),ನಷ್ಟು ಪ್ರಯಾಣ ವೇಗವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು ಔಪಚಾರಿಕ ವಿಮಾನದ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು.<ref>{{cite book |page = 64 |first = Richard K |last = Schrader |year = 1989}}</ref> ಅದರ ಸಂಚಾರದ ಎತ್ತರವಾದ ಸುಮಾರು {{convert|56000|ft|m|abbr=on}}ರಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ನಾಗರಿಕ ಯಾನಸಂಚಾರವು ನಡೆಯದೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ, ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಅನ್ನು ದಾಟಲು, ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನಿಂದ ಸಮರ್ಪಿತ [[ಸಮುದ್ರದ ವಾಯುಮಾರ್ಗಗಳು]] ಅಥವಾ "ಟ್ರಾಕ್"ಗಳು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಬಹುಎತ್ತರದ ಗಾಳಿಗಳ ಸ್ವಭಾದದಿಂದಾಗಿ, ಈ ಎಸ್ ಎಸ್ ಟಿ ಟ್ರಾಕ್ ಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಅಕ್ಷಾಂಶ-ರೇಖಾಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಹವಾಮಾನ ಬಗೆಗಳ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಿತ್ಯ ಅವುಗಳ ಕೋ-ಆರ್ಡಿನೇಟ್ ಗಳು ಬದಲಾಗುವ ಕೆಳಗಿನ ಎತ್ತರಗಳಲ್ಲಿನ [[ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಟ್ರಾಕ್ ಗಳ]] ಹಾಗಲ್ಲ.<ref>{{cite book |page = 84 |first = Orlebar |last = Christopher |year = 2002}}</ref> ಕಾಂಕಾರ್ಡ್, ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟುವಾಗ ಇಂಧನದ ಲೋಡು ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ೪೫,೦೦೦ರಿಂದ {{convert|60000|ft|m|abbr=on}}ಕ್ಕೆ ಒಂದು ನಿಧಾನಗತಿಯ ಏರಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುತ್ತಾ ಒಂದು {{convert|15000|ft|m|sing=on}} ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಯರ್ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು ಕೂಡ.<ref>[[ಪ್ರೆಸ್ಟ್ವಿಕ್ ಸಾಗರ ಪ್ರದೇಶ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರ]]: ಗಗನಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆಗಳ ಕೈಪಿಡಿ (ಭಾಗ ೨). [[NATS]]</ref> ದೈನಂದಿನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ, ಕಾಂಕಾರ್ಡ್, ಟೇಕ್-ಆಫ್ ನ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಕ್ಷ ''ಕ್ರೂಸ್-ಕ್ಲೈಂಬ್'' ಹಾರಾಟದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite book |page = 92 |first = Orlebar |last = Christopher |year = 2002}}</ref> ನೆಲಕ್ಕಿಳಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಾಂಕಾರ್ಡ್, [[ಡ್ರ್ಯಾಗ್ ಫೋರ್ಸ್]] ಕರ್ವ್ ನ "ಹಿಂದುಗಡೆ" ಇತ್ತು - ಇಲ್ಲಿ ಮೂಗನ್ನು ಎತ್ತುವುದು ಮುಳುಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.<ref>{{cite book |page = 110 |first = Orlebar |last = Christopher |year = 2002}}</ref> ಡೆಲ್ಟಾ-ಆಕಾರದ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಗೆ ಔಪಚಾರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ [[ಆಕ್ರಮಣದ ಕೋನವನ್ನು]] ಗಳಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಏಕೆಂದರೆ, ಇದರಿಂಗಾಗಿ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಭಾಳಿಸಿಕೊಂಡೇ ಇಡೀ ಮೇಲಿನ ರೆಕ್ಕೆಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ವರ್ಟಿಕ್ಸ್ ಗಳ ರಚನೆಯು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.<ref>{{cite book |page = 44 |first = Orlebar |last = Christopher |year = 2002}}</ref> ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೆಳಗಿಳಿಯುವ ವೇಗವು {{convert|170|mph|km/h|0|abbr=off}} ಆಗಿತ್ತು.<ref>{{cite book |page = 84 |first = Richard K |last = Schrader |year = 1989}}</ref> ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಹಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಿಎ ವಿಮಾನಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಮಾನದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಾಯು ವಾಹನಸಂಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣಬದ್ಧ "''[[ಸ್ಪೀಡ್ ಬರ್ಡ್]]'' " ಎಂಬ ಕಾಲ್ ಸೈನ್ (ಕೂಗು ಸಂಕೇತ)ನೊಂದಿಗೆ "''ಕಾಂಕಾರ್ಡ್'' " ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>{{cite web |url = http://video.google.com/videoplay?docid=7422409257931235094 |title = BA Tribute to Concorde. The takeoff scene at the end of the video contains a clip of the ATC communication with the "Speedbird Concorde" |publisher = ''British Airways'' |accessdate = 11 January 2010 |archive-date = 31 ಮೇ 2010 |archive-url = https://web.archive.org/web/20100531215441/http://video.google.com/videoplay?docid=7422409257931235094 |url-status = dead }}</ref> == ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಇತಿಹಾಸ == === ನಿಗದಿತ ವಿಮಾನಯಾನಗಳು === <ref name="Strang, Dr. W.J 1978">{{cite journal |url = http://www.emeraldinsight.com/Insight/viewContentItem.do;jsessionid=2594967949E5659C545A433375AEF406?contentType=Article&hdAction=lnkpdf&contentId=1682798 |title = Concorde in Service |author = Strang, Dr. W.J |coauthor = R. McKinley |journal = Aircraft Engineering and Aerospace Technology |year = 1978 |volume = 50 |issue = 12 |issn = 0002-2667 |publisher = MCB UP }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ೧೯೭೬ರ ಜನವರಿ ೨೧ರಂದು ಲಂಡನ್-[[ಬಹ್ರೈನ್]] ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸ್-[[ರಿಯೋ]] ([[ಡಾಕರ್]] ಮೂಲಕ) ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ವಿಮಾನಯಾನಗಳು ಆರಂಭಗೊಂಡವು.<ref name="Strang, Dr. W.J 1978"/> ಇದೇ ವರ್ಷದ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೦ ರಂದು ಪ್ಯಾರಿಸ್-[[ಕರಕಸ್]] ([[ಅಜೋರ್ಸ್|ಅಜೋರ್ಸ್‌ನ]] ಮೂಲಕ) ಮಾರ್ಗವು ಆರಂಭವಾಯಿತು. [[ಯುಎಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು]] ಆಗಷ್ಟೇ ಯುಎಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತ್ತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಸೋನಿಕ್ ಬೂಮ್]] ಗಳ ಬಗೆಗಿನ ನಾಗರೀಕರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರ ದಾಟುವ]] ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾಯ್ದು ಸಾಗುವ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ತಡೆಯಾಯಿತು. ಆದರೆ, [[ಯುಎಸ್ ನ ಸಾರಿಗೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ]] [[ವಿಲಿಯಮ್ ಕೋಲ್ಮನ್]], [[ವಾಷಿಂಗಸಟನ್ ಡುಲ್ಲೆಸ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ]] ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಸೇವೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದನು, ಮತ್ತು ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ೧೯೭೬ರ ಮೇ ೨೪ರಂದು ಒಟ್ಟಿಗೇ ಡುಲ್ಲೆಸ್ ಗೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದವು.<ref>{{cite journal |url = http://heinonline.org/HOL/LandingPage?collection=journals&handle=hein.journals/tportl8&div=7&id=&page= |title = Safety Regulation of the Concorde Supersonic Transport: Realistic Confinement of the National Environmental Policy Act |first = Robert B. |last = Donin |publisher = HeinOnline |year = 1976}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Concorde 1977.jpg|thumb|right|1977ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್]] ಜೆಎಫ್ ಕೆ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಯುಎಸ್ ನಿಷೇಧವು ೧೯೭೭ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿತು. ಈ ನಿಷೇಧವು ೧೯೭೭ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೭ರಂದು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು]] ಒಂದು ಕೆಳಗಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಪಲ್ಲಟಿಸಲು ಒಪ್ಪದೆ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಮಾಡಿದ [[ನಿಲ್ದಾಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ|ನಿಲ್ದಾಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ]] ಮತ್ತು [[ಕರೋಲ್ ಬರ್ಮನ್|ಕರೋಲ್ ಬರ್ಮನ್‌ರ]] ನಾಯಕತ್ವದ ಒಂದು ತೃಣಮೂಲ ಅಭಿಯಾನದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದಾಗ, ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web |last = O'Grady |first = Jim |url = http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9906E2DC153DF934A15757C0A9659C8B63 |title = Neighborhood Report: The Rockaways; Ears Ringing? It's Cheering Over the Demise Of the Concorde |publisher = ''[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'' |date = 27 April 2003}}</ref> ಶಬ್ದದ ಬಗೆಗಿನ ದೂರುಗಳು ಬಂದರೂ ಕೂಡ, ಶಬ್ದ ವರದಿಯು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು [[ಬೋಯಿಂಗ್ ವಿಸಿ-137]] ಆಗಿದ್ದ [[ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಒನ್]], ಸಬ್ ಸಾನಿಕ್ ವೇಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ [[ಟೇಕ್-ಆಫ್]] ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜೋರು ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url = http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,915764,00.html |title = The Nation: Smooth Landing for the Birds |publisher = ''Time'' |date = 5 December 1977 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 22 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 |archive-url = https://web.archive.org/web/20101022161710/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,915764,00.html |url-status = dead }}</ref> ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ ನಿಂದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನ ಜಾನ್ ಎಫ್.ಕೆನ್ನೆಡಿ ಏರ್ಪೋರ್ಟ್ ಗೆ ನಿಗದಿತ ವಿಮಾನಯಾನಗಳ ಸೇವೆಯು ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು ೧೯೭೭ರ ನವೆಂಬರ್ ೨೨ರಂದು.<ref>{{cite web |url = http://www.britishairways.com/concorde/aboutconcorde.html#facts_figures |title = Concorde facts and figures |publisher = ''British Airways'' |accessdate = 11 January 2010}}</ref> ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಮತ್ತು [[ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್]] ಬಹ್ರೈನ್ ಮೂಲಕ ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು [[ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ|ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದ]] ನಡುವಿನ ವಿಮಾನಯಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡವು. ಬಿಎಯ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಜಿ-ಬಿಓಎಡಿ ವಿಮಾನವು ಪೋರ್ಟ್ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ನ ಬಣ್ಣವನ್ನು(ಲಾಂಛನವನ್ನು)ಹಚ್ಚಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ ಬೋರ್ಡ್ ನ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ನ ಬಣ್ಣವನ್ನು(ಲಾಂಛನವನ್ನು) ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url = http://news.google.co.uk/newspapers?id=3PkQAAAAIBAJ&sjid=hpIDAAAAIBAJ&pg=4864,7521914&dq=concorde+singapore+airlines&hl=en |title = Concorde by June: Offer to Quantas |first = Ross |last = Warneke |publisher = ''The Age'' |date = 25 October 1977}}</ref><ref name="singaconc">{{cite news |url = http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F70611FE3C5E167493C6A8178BD95F438785F9 |title = Singapore Concorde flights |publisher = ''New York Times'' |date = 14 October 1977}}</ref> ಈ ಸೇವೆಯು ಮೂರು ವಾಪಸಾತಿ ವಿಮಾನಯಾನಗಳ ನಂತರ, ಮಲೇಷಿಯನ್ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಶಬ್ದದ ಬಗೆಗಿನ ದೂರುಗಳಿಂದಾಗಿ, ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು;<ref>{{cite news |url = http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F10F15F6395416768FDDAE0994DA415B878BF1D3 |title = London and Singapore halt Concorde service |publisher = ''New York Times'' |date = 17 December 1977}}</ref> ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮಲೇಷಿಯನ್ ವಾಯುಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಹೊಸತೊಂದು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತಷ್ಟೆ. ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ವಿವಾದವು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಶಬ್ದವೇಗಾತೀತ ವೇಗಗಳನ್ನು ತಲುಪುವುದನ್ನು ತಡೆಯಿತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಮಾರ್ಗವು ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಲ್ಲದ್ದೆಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web |url = http://news.google.co.uk/newspapers?id=eZckAAAAIBAJ&sjid=raQFAAAAIBAJ&pg=2330,3152191&dq=concorde+singapore+airlines&hl=en |title = Concorde route cut |publisher = ''Montreal Gazette'' |date = 16 September 1980}}</ref> [[ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಆಯಿಲ್ ಬೂಮ್|ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಆಯಿಲ್ ಬೂಮ್‌ನ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ವಾರಕ್ಕೆರಡು ಬಾರಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ನಗರದ [[ಬೆನಿಟೋ ಜುಆರೇಸ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ|ಬೆನಿಟೋ ಜುಆರೇಸ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ]] [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿಸಿ|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿಸಿಯ]] ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಮೂಲಕ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೭೮ ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೮೨ರವರೆಗೆ ಹಾರಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url = http://news.google.co.uk/newspapers?id=uekpAAAAIBAJ&sjid=4tIEAAAAIBAJ&pg=4845,5120670&dq=concorde+mexico&hl=en |title = French Concorde to Mexico City |publisher = ''Daytona Beach Morning Journal'' |date = 11 August 1978}}</ref><ref>{{cite web |url = http://news.google.co.uk/newspapers?id=TuwwAAAAIBAJ&sjid=8t8FAAAAIBAJ&pg=3054,6003139&dq=concorde+mexico&hl=en |title = Supersonic Jet flights suspended |publisher = ''Daytona Beach Morning Journal'' |date = 27 September 1982}}</ref> ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಈ ಮಾರ್ಗದ ರದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು; ಕೊನೆಯ ವಿಮಾನಯಾನಗಳು ಕೂಡ ಬಹುತೇಕ ಖಾಲಿಯಾಗಿದ್ದವು. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಅಥವಾ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ನಗರದ ಸಂಚಾರಮಾರ್ಗವು ಮಾಚ್ ೨.೦೨ ರಿಂದ ಮ್ಯಾಚ್ ೦.೯೫ವರೆಗೆ ವೇಗವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಫ್ಲೋರಿಡಾವನ್ನು ಸಬ್ ಸಾನಿಕ್ ಆಗಿ ದಾಟಲು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸಾನಿಕ್ ಬೂಮ್ ಅನ್ನು ಕಾನೂನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ; ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತೆ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ದಾಟಲು ತನ್ನ ಮೂಲ ವೇಗಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ೧೯೮೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧ ರಂದು, ಒಂದು ವಿಶ್ವದ-ಸುತ್ತ ಐಷಾರಾಮಿ ಪ್ರವಾಸ ಚಾರ್ಟರ್ (ಒಡಂಬಡಿಕೆ)ನ ಮೇಲೆ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್, ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಸುತ್ತ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಿ ಜಿ-ಬಿಓಎಎಫ್ ಮಾಚ್ ೨.೦೨ಅನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವಂತಹ ಈ ಮಾರ್ಗದ ಒಂದು ಹೊಸ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತು. ಕಾಲದಿಂದ ಕಾಲಕ್ಕೆ, ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ನಗರ ಮತ್ತು ಅಕಾಪುಲ್ಕೋವಿಗೆ ತೆರಳುವ ಇದೇ ತೆರನ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ವಿಮಾನಯಾನಗಳ ದ್ವಾರಾ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮರಳಿತು.<ref>{{cite web |url = http://www.highbeam.com/doc/1G1-5212185.html |title = Air France offering 'New Year's Eve in Paris.' |publisher = PR Newswire |date = 2 October 1987 |archiveurl = https://archive.today/20120629003847/http://www.highbeam.com/Search?searchTerm=Air+France+offering+'New+Year's+Eve+in+Paris.'&searchType=Article&currentPage=0&orderBy= |archivedate = 2012-06-29 |access-date = 2010-07-07 |url-status = dead }}</ref> ೧೯೭೮ರಿಂದ ೧೯೮೦ರ ನಡುವೆ, [[ಬ್ರಾನಿಫ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏರ್ವೇಸ್]] ೧೦ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಭೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು, ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಎರಡರಿಂದಲೂ ಐದೈದು.<ref>{{cite web |url = http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/646052352.html?dids=646052352:646052352&FMT=ABS&FMTS=ABS:AI&type=historic&date=Feb+10%2C+1977&author=&pub=Los+Angeles+Times&desc=Braniff+Seeks+Deal+to+Fly+Concorde+in+U.S.&pqatl=google |title = Braniff seeks deal to fly Concorde in U.S. |publisher = ''Los Angeles Times'' |first = John |last = Getze |date = 10 February 1977 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 25 ಜುಲೈ 2012 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120725053059/http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/646052352.html?dids=646052352:646052352&FMT=ABS&FMTS=ABS:AI&type=historic&date=Feb+10%2C+1977&author=&pub=Los+Angeles+Times&desc=Braniff+Seeks+Deal+to+Fly+Concorde+in+U.S.&pqatl=google |url-status = dead }}</ref> ಇವುಗಳನ್ನು ಬ್ರಾನಿಫ್ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಿಂದ ಹಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ಡಲ್ಲಾಸ್-ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ತ್]] ಮತ್ತು [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡುಲ್ಲೆಸ್ ಅಂತರರಾಷಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡುಲ್ಲೆಸ್ ಅಂತರರಾಷಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದ]] ನಡುವಿನ ಸಬ್ಸಾನಿಕ್ ವಿಮಾನಯಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಬಳಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url = http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/647634162.html?dids=647634162:647634162&FMT=CITE&FMTS=CITE:AI&type=historic&date=Jun+22%2C+1978&author=&pub=Los+Angeles+Times&desc=Concorde+Flights+to+Texas+OKd&pqatl=google |title = Concorde flights to Texas Ok'd |publisher = ''Los Angeles Times'' |date = 22 June 1978 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 7 ಜನವರಿ 2012 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120107234642/http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/647634162.html?dids=647634162:647634162&FMT=CITE&FMTS=CITE:AI&type=historic&date=Jun+22%2C+1978&author=&pub=Los+Angeles+Times&desc=Concorde+Flights+to+Texas+OKd&pqatl=google |url-status = dead }}</ref> ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಂದ ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್ ವಿಮಾನಯಾನಗಳ ಹೊಣೆ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite web |url = http://news.google.co.uk/newspapers?id=VAQkAAAAIBAJ&sjid=MO4DAAAAIBAJ&pg=6783,4192544&dq=concorde+braniff&hl=en |title = Concorde now reaping profits on N.Y. route |publisher = ''The Spokesman-Review'' |date = 23 November 1979}}</ref> ಈ ವಿಮಾನವು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಗೃಹ ದೇಶಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಬ್ರಾನಿಫ್ ನಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಗಂಟೆಗಳಿಗೆ ಅದು ಪೂರ್ಣ ಎಎಫ್/ಬಿಎ ಲಿವರಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಯೂರೋಪೀಯ ನೋಂದಣಿಯ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಈ ವಿಮಾನಯಾನಗಳು ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಿದ್ದರ ಶೇ.೫೦ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದು, ಬ್ರಾನಿಫ್ ಏಕೈಕ ಯುಎಸ್ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನಿರ್ವಾಹಕನಾಗಿರುವ ಕಾಲಾವಧಿಯನ್ನು ೧೯೮೦ರ ಮೇನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಇದು ಬಲವಂತಮಾಡಿತು.<ref name="braniconc">{{cite web |url = http://news.google.co.uk/newspapers?id=-2UaAAAAIBAJ&sjid=ACsEAAAAIBAJ&pg=6806,4059124&dq=concorde+braniff&hl=en |title = Braniff to halt US Concorde flights |publisher = ''Milwaukee Journal'' |date = 16 April 1980 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 6 ಮಾರ್ಚ್ 2016 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160306202725/https://news.google.co.uk/newspapers?id=-2UaAAAAIBAJ&sjid=ACsEAAAAIBAJ&pg=6806,4059124&dq=concorde+braniff&hl=en |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news |url = http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F00911FA3C5C17728DDDA80894DE405B8084F1D3 |title = Concorde flights between Texas and Europe end; Big Dreams at the start, $1,447 for flight to Paris |publisher = ''New York Times'' |date = 1 June 1980}}</ref> === ಬಿಎ ತನ್ನ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಕೊಂಡಿತು === ೧೯೮೧ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಭವಿಷ್ಯ ಮಂಕಾಗಿ ಕಂಡಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸಿ ಹಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದವು. ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಪರೀಕ್ಷಾ ರಿಗ್ ೩೦ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚಬಹುದಾಗಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ಒಂದು ವೆಚ್ಚಗಳ ತೋರಿಕೆಯು ಭಾರೀ ಕಡಿಮೆಯಾದ ಲೋಹಕಾರ್ಯ ಪರೀಕ್ಷಾ ವೆಚ್ಚಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾಪಸ್ ಬಂತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಅಷ್ಟೊಂದು ವರ್ಷಗಳು ಹಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಸರಕಾರವು ಮುಂದುವರಿಯಲು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ೧೯೮೩ರ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಬಿಎ ನ ನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ, [[ಸರ್ ಜಾನ್ ಕಿಂಗ್]], ಆ ವಿಮಾನವನ್ನು ಮೊದಲ ವರ್ಷದ ಲಾಭಗಳ ಜೊತೆಗೆ ೧೬.೫ಮಿಲಿಯನ್ ಪೌಂಡ್ ಗಳಿಗೆ (ಆಗ ರಾಜ್ಯದ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದ್ದ, ನಂತರ ಖಾಸಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ) ಬಿಎಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಮಾರಿಬಿಡುವಂತೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು.<ref>ಬ್ಯಾಕ್ ರೂಂ ಬಾಯ್ಸ್&nbsp;— ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪಫೋರ್ಡ್</ref><ref name="concewhitele">{{cite web |url=http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/632500842.html?dids=632500842:632500842&FMT=ABS&FMTS=ABS:AI&type=historic&date=Apr+01%2C+1984&author=&pub=Chicago+Tribune&desc=The+plane+fact+is%2C+Concorde+has+broken+the+profit+barrier+for+the+first+time&pqatl=google |title=The plane fact is, Concorde has broken the profit barrier for the first time |publisher=''Chicago Tribune'' |date=1 April 1984 |first=Peter |last=Greenberg |access-date=7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date=2 ಜೂನ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110602021403/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/632500842.html?dids=632500842:632500842&FMT=ABS&FMTS=ABS:AI&type=historic&date=Apr+01%2C+1984&author=&pub=Chicago+Tribune&desc=The+plane+fact+is%2C+Concorde+has+broken+the+profit+barrier+for+the+first+time&pqatl=google |url-status=dead }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Concorde at JFK.jpg|thumb|right|1987ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಎಫ್. ಕೆನೆಡಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್]] ಅವರ ಬಳಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾದ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉತ್ಪನ್ನವಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ ಜಾನ್ ಕಿಂಗ್ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರು, ಮತ್ತು ಒಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಅದರ ಉದ್ದೇಶಿತ ಗ್ರಾಹಕರು ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನಿಜಕ್ಕೂ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರು ಎಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಸರಿದೂಗುವಂತೆ ಅವರು ಪ್ರಗತಿಶೀಲವಾಗಿ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು.<ref name="nova">{{cite web |url = http://www.pbs.org/wgbh/nova/transcripts/3203_concorde.html |title = NOVA transcript: Supersonic Dream |publisher = ''PBS'' |date = 18 January 2005}}</ref> ಆ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್, ಅದರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಹಚರರಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಲಾಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿತು, ಎಂದು ವರದಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="SSTFAQ"/><ref>{{cite web|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PI&s_site=philly&p_multi=PI&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB29A63D671E93E&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|title=The Concorde belies those who foresaw its extinction|publisher=''Philadelphia Inquirer''|date=26 January 1986|access-date=7 ಜುಲೈ 2010|archive-date=20 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121020172759/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PI&s_site=philly&p_multi=PI&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB29A63D671E93E&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/2935337.stm |title = Why economists don't fly Concorde |first = James |last = Arnold |publisher = ''BBC News'' |date = 10 October 2003}}</ref> ೧ ಬಿಲಿಯನ್ ಪೌಂಡ್ ಗಳ ವೆಚ್ಚದ ಮುಂದೆ ೧.೭೫ಮಿಲಿಯನ್ ಪೌಂಡ್ ಗಳ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಟೀಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ನ ಲಾಭಗಳು ಬಹುಲಾಭದಾಯಕವಾದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ £೫೦&nbsp;ಮಿಲಿಯನ್ ಪೌಂಡ್ ಗಳವರೆಗೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ವರದಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="SSTFAQ"/> ೧೯೮೪ ಮತ್ತಯ ೧೯೯೧ರ ನಡುವೆ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ಮಿಯಾಮಿಯ ನಡುವೆ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಡುಲ್ಲೆಸ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವಂಥ ವಾರಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಹಾರುವ ಒಂದು ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url = http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=MH&s_site=miami&p_multi=MH&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB35E9473D0D942&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |title = Concorde to fly Miami-London route |publisher = ''Miami Herald'' |date = 24 January 1984 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 9 ಜೂನ್ 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110609083530/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=MH&s_site=miami&p_multi=MH&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB35E9473D0D942&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web |url = http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=MH&s_site=miami&p_multi=MH&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB342A3394157C7&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |title = Cuts ground Concorde from Miami to London |publisher = ''Miami Herald'' |date = 13 January 1991 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 9 ಜೂನ್ 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110609084351/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=MH&s_site=miami&p_multi=MH&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB342A3394157C7&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |url-status = dead }}</ref> ೨೦೦೩ರವರೆಗೆ ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ನಡೆಸಲು ಮುಂದುರಿಸಿತು. ಚಳಿಗಾಲದ ರಜಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್, [[ಬಾರ್ಬಡೋಸ್|ಬಾರ್ಬಡೋಸ್‌ನ]] [[ಗ್ರಾಂಟ್ಲೀ ಆಡಮ್ಸ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ|ಗ್ರಾಂಟ್ಲೀ ಆಡಮ್ಸ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು]] ಭೇಟಿ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web |url = https://news.google.com/newspapers?id=R_oxAAAAIBAJ&sjid=NuQFAAAAIBAJ&pg=4247,5250844&dq=concorde+barbados&hl=en |title = After eight years, the Concode flies to supersonic profit |publisher = ''Reading Eagle'' |first = Gregory |last = Jensen |date = 27 March 1984}}</ref> ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ನ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಅಪಘಾತವು ಎಎಫ್ ಮತ್ತು ಬಿಎ ಎರಡರ ಎಲ್ಲ ಚಾರ್ಟರ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿತು. ಹಲವಾರು ಯುಕೆ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಪ್ರವಾಸ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಯೂರೋಪೀಯ ಪ್ರವಾಸಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ನಿತ್ಯದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಟರ್ ವಿಮಾನಯಾನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು;<ref>{{cite web |url = http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/64470984.html?dids=64470984:64470984&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Jun+23%2C+1985&author=PETER+S.+GREENBERG&pub=Los+Angeles+Times+(pre-1997+Fulltext)&desc=Flying+Via+Charter+Off+to+New+Bustle&pqatl=google |title = Flying via charter off to New Bustle |work = Los Angeles Times |first = Peter S. |last = Greenberg |date = 23 June 1985 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 25 ಜುಲೈ 2012 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120725062116/http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/64470984.html?dids=64470984:64470984&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Jun+23%2C+1985&author=PETER+S.+GREENBERG&pub=Los+Angeles+Times+(pre-1997+Fulltext)&desc=Flying+Via+Charter+Off+to+New+Bustle&pqatl=google |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web |url = http://pqasb.pqarchiver.com/thestar/access/474815901.html?dids=474815901:474815901&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Jan+18%2C+1986&author=Jay+Clarke+Special+to+The+Star&pub=Toronto+Star&desc=Supersonic+Concorde+10+years+in+service+and+still+confounding+critics&pqatl=google |title = Supersonic Concorde 10 years in service and still confounding critics |work = Toronto Star |first = Jay |last = Clark |date = 18 January 1986 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 25 ಜುಲೈ 2012 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120725053558/http://pqasb.pqarchiver.com/thestar/access/474815901.html?dids=474815901:474815901&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Jan+18%2C+1986&author=Jay+Clarke+Special+to+The+Star&pub=Toronto+Star&desc=Supersonic+Concorde+10+years+in+service+and+still+confounding+critics&pqatl=google |url-status = dead }}</ref> ಚಾರ್ಟರ್ ವ್ಯವಹಾರವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಮತ್ತು ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ನಿಂದ ಆಕರ್ಷಕವೆಂದು ಕಾಣಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web |url = http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1986/1986%20-%200201.html |title = Concorde money is in charters |publisher = Flight International |date = 25 January 1986}}</ref> === ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ವಿಮಾನಯಾನ ೪೫೯೦ ಅಪಘಾತ === ೨೦೦೦ದ ಜುಲೈ ೨೫ರಂದು ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ನ ವಿಮಾನ ೪೫೯೦, ಎಫ್-ಬಿಟಿಎಸ್ ಸಿ ನೋಂದಣಿ, ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ನ [[ಗೊನೆಸ್ಸೇ|ಗೊನೆಸ್ಸೇಯಲ್ಲಿ]] ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾಗಿ, ವಿಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ೧೦೦ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮತ್ತು ಒಂಭತ್ತು ಮಂದಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಹಾಗೂ ನೆಲದ ಮೇಲಿದ್ದ ನಾಲ್ಕು ಜನರನ್ನು ಕೊಂದಿತು. ಇದು ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಏಕೈಕ ಅಪಘಾತವಾಗಿತ್ತು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಪಘಾತ ತನಿಖಾ ಬ್ಯೂರೋ(ಬಿಇಎ) ನಡೆಸಿದ ಅಧಿಕೃತ ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳ ಮುಂಚೆ ಟೇಕ್ ಆಫ್ ಆಗಿದ್ದ ಕಾಂಟಿನೆಂಟ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ನ ಡಿಸಿ-೧೦ರಿಂದ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಒಂದು ಟೈಟಾನಿಯಂ ತುಂಡಿನಿಂದ ಅಪಘಾತವು ಸಂಭವಿಸಿತ್ತು. ಈ ಲೋಹದ ತುಣುಕು ಟೇಕ್ ಆಫ್ ನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಎಡ ಮುಖ್ಯ ಚಕ್ರದ ಬೋಗಿಯ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ಟೈರ್ ಅನ್ನು ಪಂಚರ್ ಮಾಡಿತು. ಆ ಟೈರು ಸಿಡಿಯಿತು, ಮತ್ತು ಒಂದು ರಬ್ಬರ್ ತುಂಡು ಅನಿಲದ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಬಡಿಯಿತು. ಈ ಪರಿಣಾಮವು ಟ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಭಾರೀ ಅನಿಲ ಸೋರಿಕೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು, ಮತ್ತು ಇದು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯಾದ ಕಿಡಿಹೊಂದಿದ್ದ ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿಯಿಂದಾಗಿ ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಸಿತು. ಬೆಂಕಿಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ವಿಮಾನಸಿಬ್ಬಂದಿಯು ಎರಡನೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಇಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದರು, ಮತ್ತು ೧ನೇ ಇಂಜಿನ್ ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾ ಇರಲು, ವಿಮಾನವು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಅಥವಾ ವೇಗವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ. ವಿಮಾನವು ಒಂದು ಶೀಘ್ರ ಮೇಲ್ಷಿಮ್ಮುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ನಂತರ ಒಂದು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಇಳಿತವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, ಎಡಕ್ಕೆ ಉರುಳಿಕೊಂಡು ಬಾಲ-ಕೆಳಗಾಗಿ ಗೊನೆಸ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಟೆಲಿಸ್ಸಿಮೊ ಹೋಟೆಲ್ ಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯಿತು.<ref>ಎಂಡ್ರೆಸ್ ೨೦೦೧, ಪುಟಗಳು ೧೧೦–೧೧೩.</ref> ಈ ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಕ್ರಮಿಸಿದ ಕಿಲೋಮೋಟರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಾವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸೊನ್ನೆಯಾಗಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಕಾರ್ಯಶೀಲ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ವಿಮಾನಸೇವೆ ಆಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಸಬ್ಸಾನಿಕ್ ಜೆಟ್ ಗಳಿಗಿಂತ ೬೦ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಟೈರ್ ಸಿಡಿತಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>{{cite journal |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m0UBT/is_6_16/ai_82753359/ |accessdate=1 February 2010 |title=Human Factor Issues Emerge from Concorde Crash Investigation |journal=Air Safety Week |archiveurl=https://archive.today/20120710130127/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0UBT/is_6_16/ai_82753359/ |archivedate=10 ಜುಲೈ 2012 |url-status=live }}</ref> ಈ ಅಪಘಾತದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು, ಅನಿಲ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಗಳಿಗೆ [[ಕೆವ್ಲಾರ್]] ಪದರ ಸವರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಿಡಿತವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಂಥ ಟೈರ್ ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ಹಲವು ಸುರಕ್ಷಾ ಉತ್ತಮತೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/1442061.stm |title = Concorde's safety modifications |publisher = ''BBC News'' |date = 17 July 2001}}</ref> ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಂತರದ ಮೊದಲ ವಿಮಾನಯಾನವು, ಬಿಎ ಮುಖ್ಯ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಪೈಲಟ್ [[ಮೈಕ್ ಬ್ಯಾನ್ನಿಸ್ಟರ್|ಮೈಕ್ ಬ್ಯಾನ್ನಿಸ್ಟರ್‌ನಿಂದ]] ಪೈಲಟ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟು [[ಲಂಡನ್ ಹೀಥ್ರೂ|ಲಂಡನ್ ಹೀಥ್ರೂನಿಂದ]] ೨೦೦೧ರ ಜುಲೈ ೧೭ರಂದು ಹೊರಟಿತು. ಐಸ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ನೆಡೆಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಮಧ್ಯ-ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ನ ಮೇಲಿನ ೩-ಗಂಟೆ ೨೦-ನಿಮಿಷಗಳ ವಿಮಾನಯಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು [[ಆರ್ಎಎಫ್ ಬ್ರೈಜ್ ನಾರ್ಟನ್|ಆರ್ಎಎಫ್ ಬ್ರೈಜ್ ನಾರ್ಟನ್‌ಗೆ]] ಹಿಂತಿರುಗುವ ಮುನ್ನ ಬಾನ್ನಿಸ್ಟರ್ [[ಮಾಚ್]] ೨.೦೨ ಅನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ. ಲಂಡನ್-ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೋಲಬೇಕೆಂದು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಮಾನಯಾನವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಜನಸಂದಣಿಗಳಿಂದ ಅದು ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web |url = http://www.foxnews.com/story/0,2933,29732,00.html |title = Concorde Completes Successful Test Flight |publisher = ''Fox News'' |date = 17 July 2001}}</ref> ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಹೊತ್ತ ಬಿಎ ಜಮಾಬಂದಿ ವಿಮಾನಯಾನವು ೨೦೦೧ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೧ರಂದು ನಡೆಯಿತು, ಮತ್ತು ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ [[11 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2001ರ ಹಲ್ಲೆಗಳ]] ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಇದು ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವ ವಿಮಾನಯಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೂ ಬಿಎ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url = http://www.highbeam.com/doc/1G1-78118409.html |title = Concorde, 100 BA staff fly over Atlantic |publisher = ''United Press International'' |date = 11 September 2001 |archiveurl = https://archive.today/20120911093626/http://www.highbeam.com/Search?searchTerm=Concorde+100+BA+staff+fly+over+Atlantic.&searchType=Article&currentPage=0&orderBy= |archivedate = 11 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |url-status = dead }}</ref> ೨೦೦೧ರ ನವೆಂಬರ್ ೭ರಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಬಿಎ ಮತ್ತು ಎಎಫ್ ನಿಂದ (ಜಿ-ಬಿಓಎಈ ಮತ್ತು ಎಫ್-ಬಿಟಿಎಸ್ ಡಿ ವಿಮಾನ) [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಜೆಎಫ್ ಕೆ|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಜೆಎಫ್ ಕೆಗೆ]] ಹಾರುವ ಸೇವೆಯೊಂದಿಗೆ ಪುನರಾರಂಭಗೊಂಡವು. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ನಗರಾಧ್ಯಕ್ಷ [[ರೂಡಿ ಗಿಯುಲಿಯಾನಿ|ರೂಡಿ ಗಿಯುಲಿಯಾನಿಯಿಂದ]] ಸ್ವಾಗತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>{{cite web |url = http://news.google.co.uk/newspapers?id=efkjAAAAIBAJ&sjid=yggEAAAAIBAJ&pg=3487,4067442&dq=concorde&hl=en |title = Concorde returns |publisher = ''Ocala Star-Banner'' |first = Timothy |last = Williams |date = 7 November 2001}}</ref><ref>{{cite web |url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/1641466.stm |title = Concorde 'back where she belongs' |publisher = ''BBC News'' |date = 6 November 2001}}</ref> === ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ === ೨೦೦೩ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೦ರಂದು, ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ನಿವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/2934257.stm |title = Concorde grounded for good |publisher = ''BBC News'' |date = 10 April 2003}}</ref><ref>[http://www.concordesst.com/retire/announcements.html "ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಎಂಡ್ ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಅನೌಂನ್ಸ್ ಮೆಂಟ್ಸ್."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100407184841/http://www.concordesst.com/retire/announcements.html |date=2010-04-07 }} ''concordesst.com''. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨೩ ಜನವರಿ ೨೦೧೦.</ref> ೨೦೦೦ನೇ ಇಸವಿಯ ಜುಲೈ ೨೫ರ ವಿಮಾನ ಅಪಘಾತದ ನಂತರ ಕಡಿಮೆಯಾದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೧ರ ಆಕ್ರಮಣಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಯು ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಆದ ಇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಏರುತ್ತಿದ್ದ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಅವರು ಕಾರಣವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ಸೇವೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಒಂದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವಿಸ್ಮಯವಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ೩೦ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಕ್ರಮಾವಳಿ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಮತ್ತು ಡಯಲ್ ಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅದರ ಕಾಕ್ ಪಿಟ್ ವಯಸ್ಸಾದ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ, ಅದೇ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯ ಇತರ ವಿಮಾನನಿರ್ವಾಹಕರಿಗೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬೋಇಂಗ್ ೭೪೭, ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ವಿಮಾನದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶದ ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಕಾರಣ ಇರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite journal |url = http://www.emeraldinsight.com/Insight/viewContentItem.do;jsessionid=E7C9404F2C91DC6FD5BC8C45D43CED69?contentType=Article&hdAction=lnkpdf&contentId=1682944 |title = New Aircraft: Where are we heading in the 1980s and 1990s |journal = Aircraft Engineering and Aerospace Technology |publisher = MCB UP |first = Ian S. |last = Macdonald |volume = 52 |issue = 7 |issn = 0002-2667 |page = 23-17 |year = 1980 }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅದರ ನಿವೃತ್ತಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ನ ವಿಮಾನಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ [[ಫ್ಲೈಟ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್|ಫ್ಲೈಟ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಅನ್ನು]] ಹೊಂದಿದ ಕೊನೆಯ ವಿಮಾನವಾಗಿತ್ತು; ಆಧುನೀಕರಿಸಲಾದ [[747-400|747-400ನಂತಹ]] ಇತರ ವಿಮಾನಗಳು, ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಆಗಲೇ ನಶಿಸಿಹಾಕಿತ್ತು.<ref name="fliengi"/> ಅದೇ ದಿನ, [[ಸರ್ ರಿಚರ್ಡ್ ಬ್ರಾನ್ಸನ್]] ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ನ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ವಿಮಾನಪಡೆಯನ್ನು ತನ್ನ [[ವರ್ಜಿನ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಏರ್ವೇಸ್]] ನೊಂದಿಗೆ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಅವುಗಳ "£೧ ಮೂಲ ಬೆಲೆ"ಗೆ ಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಬ್ರಾನ್ಸನ್ ಇದನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಪಾವತಿಸಿದ್ದ ಅದೇ ಟೋಕನ್ ಬೆಲೆಯೆಂದು ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ ಬಿಎ ಇದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಅವರ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/3005705.stm |title =Branson's Concorde bid rejected |publisher = ''BBC News'' |first = Simon |last = Montague |date = 6 May 2003}}</ref> ವಿಮಾನವನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ಆಗಿದ್ದ ನಿಜವಾದ ವೆಚ್ಚವು ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೆ £೨೬ ಮಿಲಿಯನ್. ಆದರೆ, ವಿಮಾನವನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಹಣವನ್ನು ಸರಕಾರವು ಸಾಲ ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು (ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅದು ಲಾಭದ ಶೇ.೮೦ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು). ತದನಂತರದಲ್ಲಿ ಬಿಎ ಎರಡು ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ೧೯೮೩ರ £೧೬.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ £೧ನ ಗ್ರಂಥ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿತು.<ref name="SSTFAQ">"[http://www.concordesst.com/retire/faq_r.html "ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಗೆ ಲಾಭ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತೆ?."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100606051459/http://www.concordesst.com/retire/faq_r.html |date=2010-06-06 }} ''concordesst.com''. ಪುನಶ್ಚೇತನ ೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೯.</ref></ref> ಬ್ರಾನ್ಸನ್ ''[[ದ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್]]'' ನಲ್ಲಿ (೨೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೩) ಅವರ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು "ಸುಮಾರು £೫ ಮಿಲಿಯನ್" ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರು ಆ ವಿಮಾನಪಡೆಯನ್ನು "ಮುಂಬರುವ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳು" ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಬರೆದರು.<ref>{{cite web |url = http://www.highbeam.com/doc/1G1-109201077.html |title = Branson accuses 'sad' Government of washing its hands of Concorde |publisher = ''Western Mail'' |date = 24 October 2003 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20130516141744/http://www.highbeam.com/doc/1G1-109201077.html |archivedate = 16 ಮೇ 2013 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |url-status = dead }}</ref> ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಒಂದಿಷ್ಟು ಉಮೇದನ್ನೂ ನಿಷ್ಫಲಗೊಳಿಸಿದ್ದು ವಯಸ್ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಏರ್ ಫ್ರೇಮ್ ಗಳಿಗೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಏರ್ ಬಸ್ ಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದಿದ್ದುದು.<ref>{{cite news |url = http://edition.cnn.com/2003/WORLD/europe/10/30/concorde.nofly.reut/ |title = Concorde not to fly at air shows |publisher = ''CNN'' |date = 30 October 2003 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 23 ಜೂನ್ 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110623134904/http://edition.cnn.com/2003/WORLD/europe/10/30/concorde.nofly.reut/ |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web |url = http://www.telegraph.co.uk/finance/2855044/Buffett-vehicle-to-follow-in-Concordes-slipstream.html |title = Buffett vehicle to follow in Concorde's slipstream |publisher = ''The Telegraph'' |first = Edward |last = Simpkins |date = 15 June 2003 |quote = "Airbus, the manufacturer of Concorde, has said it is becoming uneconomic to maintain the ageing craft and that it will no longer provide spare parts for it" | location=London}}</ref> ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಮಾಮೂಲಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ವಾಪಸ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ಗೆ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಗ್ರೌಂಡಿಂಗ್ ನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೊದಲ ದರ್ಜೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಸಬ್ ಸಾನಿಕ್ ಆಗಿ ಕರೆದೊಯ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.thetravelinsider.info/2003/0411.htm |title = Concorde: An Untimely and Unnecessary Demise |publisher = ''Travel Insider'' |accessdate = 13 January 2010 |archive-date = 27 ಜನವರಿ 2010 |archive-url = https://web.archive.org/web/20100127215542/http://thetravelinsider.info/2003/0411.htm |url-status = dead }}</ref> ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಅದರ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ವಿಮಾನಪಡೆಯನ್ನು ನಿವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸುದುದು ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಜೀನ್-ಸಿರಿಲ್ ಸ್ಪಿನೆಟ್ಟ]] ಮತ್ತು ಏರ್ ಬಸ್ ಮುಖ್ಯಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ [[ನೋಯೆಲ್ ಫೋರ್ಗೇರ್ಡ್|ನೋಯೆಲ್ ಫೋರ್ಗೇರ್ಡ್‌ರ]] ನಡುವಿನ ಒಂದು ಸಂಚಿನ ಪರಿಣಾಮ ಎಂದೂ, ಸರಳ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಆದಷ್ಟೇ ಭವಿಷ್ಟದ ಎಎಫ್ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಅಪಘಾತಗಳಿಗಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಾನೂನಿನಡಿ ಅಪರಾಧವೆಸಗಿದವರಂತೆ ಹೊಣೆಗಾರರಾಗಿಬಿಡಬಹುದು ಎಂಬ ಭಯದಿಂದಲೂ ಹುಟ್ಟಿತ್ತು ಎಂದೂ ರಾಬ್ ಲೀವಿಸ್ ಸಲಹೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>ಲೂಯಿಸ್, ರಾಬ್. ''ಸೂಒರ್ಸಾನಿಕ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್: ದ ಻ನಫಿಷಿಯಲ್ ಬಯಾಗ್ರಫಿ ಆಫ್ ದ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್''. ಲಂಡನ್: ಎಕ್ಸ್ ಪೋಸ್, ಒಂದು ರಹಸ್ಯ ಪುಸ್ತಕಗಳ ವಿಭಾಗ ನಿಯಮಿತ, ೨೦೦೩. ISBN ೦-೮೦೨೭-೧೩೭೪-೨</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ನ ಕಡೆ, ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಆಗಿನ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ಅಲನ್ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ನ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನೆಡೆಯ ಬದ್ಧತೆಯ ಕೊರತೆಯು ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸಲು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಬಿಎನ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಒಳಗಿನಿಂದ ಕೆಡಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url = http://www.concorde-spirit-tours.com/concorde.htm |title = The Betrayal of Concorde |first = Donald L. |last = Pevsner |publisher = ''Concorde Spirit Tours'' |accessdate = 13 January 2010 |archive-date = 2 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010 |archive-url = https://web.archive.org/web/20100202181316/http://www.concorde-spirit-tours.com/concorde.htm |url-status = dead }}</ref> ==== ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ==== ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ, ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಿಂದ, ೨೦೦೩ರ ಮೇ ೩೦ರಂದು.<ref>{{cite web |url = http://www.space.com/businesstechnology/technology/final_concorde_030530.html |title = Concorde makes Final Flight from Paris to New York |publisher = ''Associated Press'' |first = Laurent |last = Lemel |date = 30 May 2003|archiveurl=https://web.archive.org/web/20030602191553/http://www.space.com/businesstechnology/technology/final_concorde_030530.html|archivedate=2 Jun 2003}}</ref><ref>{{cite web |url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/2952594.stm |title = French Concorde bids adieu |publisher = ''BBC News'' |date = 31 May 2003}}</ref> ಆನಂತರದ ಸಪ್ತಾಹದಲ್ಲಿ, ೨೦೦೩ರ ಜೂನ್ ೨ ಮತ್ತು ೩ ರಂದು, ಎಫ್-ಬಿಟಿಎಸ್ ಡಿ ಏರ್ಲೈನ್ ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಏರ್ಲೈನ್ ನ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಬಹುಕಾಲೀನ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗಾಗಿ, ಒಂದು ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತು-ಪ್ರವಾಸವನ್ನು, ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಿಂದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಗೆ ಮತ್ತು ವಾಪಸ್ ಹಾರಿಸಿತು.<ref>[http://www.concordesst.com/latestnews_03_3.html "ಕಡೆಯ ಯಾನಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾದ ೇರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ - 23/5/03."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100716233055/http://www.concordesst.com/latestnews_03_3.html |date=2010-07-16 }} ''concordesst.com''. ಪುಶ್ಚೇತನ ೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೯.</ref></ref> ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ನ ಅಂತಿಮ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ವಿಮಾನಯಾನವು ೨೦೦೩ರ ಜೂನ್ ೨೭ರಂದು ಎಫ್-ಬಿವಿಎಫ್ ಸಿಯು ಟೌಲೌಸ್ ಗೆ ವಾಪಸ್ ಬಂದು ಸೇರಿದಾಗ ಆಯಿತು.<ref>{{cite web |url = http://www.highbeam.com/doc/1G1-104484558.html |title = Jetting off |publisher = ''The Mirror'' |date = 28 June 2003 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20121104070451/http://www.highbeam.com/doc/1G1-104484558.html |archivedate = 4 ನವೆಂಬರ್ 2012 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |url-status = dead }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:ConcordeCDG.jpg|thumb|ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಿ ಗಾಲೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್]] ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಗಾಗಿ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣೀಯಗಳ ಒಂದು [[ಹರಾಜು]] ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ೨೦೦೩ರ ನವೆಂಬರ್ ೧೫ರಂದು [[ಕ್ರಿಸ್ಟೀ'ಸ್|ಕ್ರಿಸ್ಟೀ'ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಸಾವಿರದ ಮುನ್ನೂರು ಜನರು ಭಾಗವಹಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಹರಾಜುವಸ್ತುಗಳು ಊಹಿಸಿದ್ದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮೀರಿದವು.<ref>{{cite web |url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/3246326.stm |title = 3,500 due at UK Concorde auction |publisher = ''BBC News'' |date = 30 November 2003}}</ref> ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಎಫ್-ಬಿವಿಎಫ್ ಸಿಯನು ಟೌಲೌಸ್ ಗೆ ಮರಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸೇವೆಯ ಅಂತ್ಯದ ನಂತರ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ, ಇಂಜಿನ್ ರನ್ ಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ೨೦೦೦ನೇ ಇಸವಿಯ ವಾಯು ಅಪಘಾತದ ಬಗೆಗಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ತನಿಖೆಯ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ರನ್ ಗಳು ಬೇಕಾದರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹೀಗೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url = http://www.alacrastore.com/storecontent/Business-and-Industry/105669362 |title = Miscellaneous brief articles - Business & Industry |publisher = Flight International |date = 15 July 2003 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 5 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120905170052/http://www.alacrastore.com/storecontent/Business-and-Industry/105669362 |url-status = dead }}</ref> ಈ ವಿಮಾನವು ಈಗ ಸಂಪುರ್ಣವಾಗಿ ನಿವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಲೇ ಇಲ್ಲ.<ref>{{cite web |url = http://www.tourmag.com/Pourquoi-n-a-t-on-pas-sauve-le-Concorde_a7.html |title = Pourquoi n'a-t-on pas sauvé le Concorde? |publisher = TourMag.com |date = 24 March 2010}}</ref> ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಎಫ್-ಬಿಟಿಎಸ್ ಡಿ ಯನ್ನು (ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಬಳಿಯ) [[ಲೇ ಬೌರ್ಗೆಟ್|ಲೇ ಬೌರ್ಗೆಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ]] "[[ಮ್ಯೂಸಿ ಡೆ ಎಲ್'ಏರ್ ಎಟ್ ಡೆ ಎಲ್'ಎಸ್ಪೇಸ್]]"ಗೆ ನಿವೃತ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಹಾಗೂ ಇತರ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಗಳಿಗೆ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಕೆಲವೊಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಖ್ಯಾತ "ಡ್ರೂಪ್ ನೋಸ್" (ಜೋಲು ಮೂಗು)ಅನ್ನು ಇನ್ನೂ ಕೆಳಗಿಳಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಮೇಲೇರಿಸಬಹುದು. ಇದು ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ವಿಮಾನಯಾನಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ವದಂತಿಗಳಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.<ref name="vafhtk">{{cite news |url = http://www.timesonline.co.uk/article/0,,2-2204434,00.html |title = This is not a flight of fancy: Volunteers say Concorde can realise an Olympic dream if BA will help |publisher = ''The Times'' |date = 31 May 2006 |location = London |first = Ben |last = Webster |accessdate = 1 April 2010 |archive-date = 16 ಮಾರ್ಚ್ 2020 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200316023132/https://www.thetimes.co.uk/ |url-status = dead }}</ref> ==== ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್‌ ==== [[ಚಿತ್ರ:British Concorde.jpg|thumb|right|ಹೀಥ್ರೋ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್]] ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್‌ ಒಂದು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕದ ವಿದಾಯ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಜಿ-ಬಿಓಎಜಿಯು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧, ೨೦೦೩ರಂದು [[ಟೊರೊಂಟೋ ಪಿಯರ್ಸನ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟಿತು, ಮತ್ತು ತದನಂತರ ಅದು ಆ ಪ್ರವಾಸದ ಭಾಗವಾಗಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ ಜಾನ್ ಎಫ್.ಕೆನ್ನೆಡಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ಚಾಣಕ್ಕೆ ಹಾರಿಹೋಯಿತು.|ಟೊರೊಂಟೋ ಪಿಯರ್ಸನ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟಿತು, ಮತ್ತು ತದನಂತರ ಅದು ಆ ಪ್ರವಾಸದ ಭಾಗವಾಗಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ [[ಜಾನ್ ಎಫ್.ಕೆನ್ನೆಡಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ಚಾಣಕ್ಕೆ ಹಾರಿಹೋಯಿತು.<ref>{{cite web|url = http://pqasb.pqarchiver.com/thestar/access/417072421.html?dids=417072421:417072421&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Oct+02%2C+2003&author=Marc+Atchison&pub=Toronto+Star&desc=Concorde's+supersonic+swan+song%3B+Star+writer+aboard+for+jet's+farewell+trip+to+Toronto+Transatlantic+sound-breaker+a+vision+of+grace&pqatl=google |title = Concorde's supersonic swan song; Star writer aboard for jet's farewell trip to Toronto Transatlantic sound-breaker a vision of grace |publisher = ''Toronto Star'' |first = Marc |last = Atchison |date = 2 October 2003 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 25 ಜುಲೈ 2012 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120725053510/http://pqasb.pqarchiver.com/thestar/access/417072421.html?dids=417072421:417072421&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Oct+02%2C+2003&author=Marc+Atchison&pub=Toronto+Star&desc=Concorde's+supersonic+swan+song%3B+Star+writer+aboard+for+jet's+farewell+trip+to+Toronto+Transatlantic+sound-breaker+a+vision+of+grace&pqatl=google |url-status = dead }}</ref>]]]] ಜಿ-ಬಿಓಎಡಿ ಜಿ-ಬಿಓಎಡಿ [[ಬಾಸ್ಟನ್|ಬಾಸ್ಟನ್‌ನ]] [[ಲೋಗಾನ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ|ಲೋಗಾನ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ]] ೨೦೦೩ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೮ರಂದು ಭೇಟಿ ನೀಡಿತು, ಮತ್ತು ಜಿ-ಬಿಓಎಜಿ [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ]] ೨೦೦೩ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೪ರಂದು ಭೇಟಿ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite web |url = http://goliath.ecnext.com/coms2/gi_0199-3250817/Final-flight-British-Airways-Concorde.html |title = Final flight: British Airways Concorde lands locally for last time |work = Washington Post |first = Tom |last = Ramstack |date= 15 October 2003}}</ref> [[ಲಂಡನ್ ಹೀಥ್ರೋ|ಲಂಡನ್ ಹೀಥ್ರೋನಿಂದ]] ಬಾಸ್ಟನ್ ಗೆ ೩ ಗಂಟೆ, ೫ ನಿಮಿಷ, ೩೪ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದ ಜಿ-ಬಿಓಎಡಿ ಯ ಹಾರಾಟವು, ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ವಿಮಾನಯಾನವೆಂಬ ಒಂದು ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url = http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-24654137_ITM |title = Concorde establishes London-to-U.S. record |publisher = A''merica's Intelligence Wire'' |date = 9 October 2003 |archiveurl = https://archive.today/20120728002008/http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-24654137_ITM |archivedate = 28 ಜುಲೈ 2012 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |url-status = live }}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ನ ಸುತ್ತೊಂದು ವಿದಾಯ ವಿಮಾನಯಾನಗಳ ಸಪ್ತಾಹದಲ್ಲಿ, ಕಾಂಕಾರ್ಡ್, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦ರಂದು [[ಬಿರ್ಮಿಂಗ್ಹಾಮ್|ಬಿರ್ಮಿಂಗ್ಹಾಮ್‌ಅನ್ನು]], ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೧ರಂದು [[ಬೆಲ್ಫಾಸ್ಟ್|ಬೆಲ್ಫಾಸ್ಟ್‌ಅನ್ನು]], [[ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23ರಂದು ಕಾರ್ಡಿಫ್ಫ್ಅನ್ನು, ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24ರಂದು ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್|ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್]] ಅನ್ನು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೩ರಂದು [[ಕಾರ್ಡಿಫ್ಫ್|ಕಾರ್ಡಿಫ್ಫ್‌ಅನ್ನು]], ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೪ರಂದು [[ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್]]]]ಅನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿತು. ಅನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿತು. [[ಹೀಥ್ರೋ|ಹೀಥ್ರೋನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ]] ನಗರಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮರಳಿ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವಿಮಾನವು, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತನ್ನ ಹಾರಾಟವನ್ನು ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ಇರಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url = http://www.amazon.co.uk/Concorde-Farewell-collection-final-flights/dp/B0001DI57G |title = Concorde - The Farewell - A collection of the final flights of the last days of Concorde |publisher = Simply Media |date = 19 April 2004}}</ref><ref>{{cite web |url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/wales/3205915.stm |title = Concorde enjoys Cardiff farewell |publisher = ''BBC News'' |date = 23 October 2003}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Concorde At Manchester Airport Viewing Park.jpg|thumb|left|ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ ಉಡಾವಣೆ ವೀಕ್ಷಣ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ G-BOAC]] [[ಚಿತ್ರ:Conc01.jpg|thumb|left|BA002ನ ಕಾಕ್ ಪಿಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ ಬ್ಯಾನಿಸ್ಟರ್(ಎಡದಲ್ಲಿರುವವರು)]] ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೨ರಂದು, ಹೀಥ್ರೋ ಎಟಿಸಿ ಒಳಗೆಕ್ರಮಿಸುವಂಥ ವಿಶೇಷವಾದ ಒಂದು ವಿಮಾನಯಾನ ಬಿಎ೯೦೨೧ಸಿ ಯನ್ನು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ನಿಂದ ಮತ್ತು ಬಿಎ೦೦೨ ಅನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಿಂದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿತು ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲ ರನ್ವೇಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಧರೆಗಿಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿತು. ೨೦೦೩ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೩ರ ಸಂಜೆ, ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಕೊನೆಯ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖಿ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶ ವಿಮಾನಯಾನವು ಲಂಡನ್ ನ ಮೇಲಿಂದ ತೆರಳಿದಂತೆ [[ವಿಂಡ್ಸರ್ ಕ್ಯಾಸಲ್|ವಿಂಡ್ಸರ್ ಕ್ಯಾಸಲ್‌ಅನ್ನು]] ದೀಪಾಲಂಕೃತಗೊಳಿಸಲು [[ಮಹಾರಾಣಿ|ಮಹಾರಾಣಿಯು]] ಸಮ್ಮತಿಸಿದರು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯ ಘಟನಾವಳಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಗಣ್ಯರಿಗಾಗಿ ಕಾದಿರಿಸಲಾದ ಗೌರವ.<ref>{{cite web |url = http://www.rockawave.com/news/2003-10-31/Front_Page/028.html |title = The Concorde Makes A Comeback |first = Brian |last = Magoolaghan |publisher = Wave of Long Island |date = 31 October 2003 |access-date = 2010-07-07 |archive-date = 2011-06-15 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110615162157/http://www.rockawave.com/news/2003-10-31/Front_Page/028.html |url-status = dead }}</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ತನ್ನ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಫ್ಲೀಟ್ ಅನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೪ರಂದು ನಿವೃತ್ತಗೊಳಿಸಿತು.<ref name = 'jlfin>{{cite web |url=http://www.space.com/businesstechnology/technology/concorde_031024.html |title=Final Concorde flight lands at Heathrow |first=Jill |last=Lawless| publisher=''Associated Press'' |date=26 October 2003|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031026004838/http://www.space.com/businesstechnology/technology/concorde_031024.html|archivedate=26 October 2003}}</ref> ಜಿ-ಬಿಓಎಜಿ ಯು, ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ನ ಎಫ್-ಬಿಟಿಎಸ್ ಡಿ ಗೆ ನೀಡಲಾದ ರೀತಿಯದ್ದೇ ಅಭಿಮಾನದ ಮಹಾಪೂರದೊಂದಿಗೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿತು. ಹೀಗಿರುವಾಗಲೇ, ಇನ್ನೆರಡು ಸುತ್ತು ಪ್ರವಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವು, ಮಾಜಿ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಪೈಲೆಟ್ ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಐಪಿ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಜಿ-ಬಿಓಎಎಫ್ ಬೇ ಆಫ್ ಬಿಸ್ಕೇಯ್ ನ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಜಿ-ಬಿಓಎಈ ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್ ಗೆ ಪಯಣಿಸಿತು. ನಂತರ, ಕೆಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾರಲು ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಈ ಮೂರು ವಿಮಾನಗಳು, ಹೀಥ್ರೋನಲ್ಲಿ ಸಾಲಾಗಿ ಲಾಂಡ್ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಲಂಡನ್ ನ ಮೇಲೆ ಸುತ್ತು ಹೊಡೆದವು. ಮೂರೂ ವಿಮಾನಗಳೂ ಅಂತಿಮ ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್ ದರ-ತೆತ್ತ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸುವ ಮುನ್ನ, ೪೫ ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಕಳೆದವು. [[ಮೈಕ್ ಬ್ಯಾನ್ನಿಸ್ಟರ್]] ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಿಂದ ಲಂಡನ್ ವಿಮಾನಯಾನದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಆಗಿದ್ದನು.<ref>{{cite web |url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/3211053.stm |title = End of an era for Concorde |publisher = BBC News |date = 24 October 2003}}</ref> ಬಿಎ ನ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಫ್ಲೀಟ್ ನೆಲಕ್ಕಿಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಅವುಗಳ ವಾಯುಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ ದ್ರವವನ್ನು ಅಲಭ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾಜಿ-ಮುಖ್ಯ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಪೈಲೆಟ್ ಮತ್ತು ಆ ಫ್ಲೀಟ್ ನ ನಿರ್ವಾಹಕ, [[ಜಾಕ್ ಲೋವೆ|ಜಾಕ್ ಲೋವೆಯು]], ಜಿ-ಬಿಓಎಎಫ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಾಯುಸಮರ್ಥಗೊಳಿಸಲು ೧೦-೧೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಪೌಂಡ್ ವೆಚ್ಚವಾಗುವುದು ಎಂದು ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="vafhtk"/> ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿತು, ಮತ್ತು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಈ ವಿಮಾನಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಏರ್ ಬಸ್ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅವು ಮತ್ತೆ ಹಾರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref>{{cite web |url = http://www.britishairways.com/concorde/faq.html#17 |title = Will Concorde ever come out of retirement - e.g. for a Coronation flypast or airshows? |publisher = ''British Airways'' |accessdate = 14 January 2010}}</ref> ೨೦೦೩ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧ರಂದು, ಒಂದು ಮೂಗು ಶಂಖಾಕೃತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ನ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಹರಾಜೊಂದನ್ನು ಬೋನ್ಹಾಮ್ಸ್ ಲಂಡನ್ನಿನ [[ಕೆನ್ಸಿಂಗ್ಟನ್ ಒಲಿಂಪಿಯಾ|ಕೆನ್ಸಿಂಗ್ಟನ್ ಒಲಿಂಪಿಯಾದಲ್ಲಿ]] ಆಯೋಜಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.usatoday.com/travel/news/2003-12-02-concorde_x.htm |title=Concorde nose cone sells for half-million at auction |publisher= ''USA Today'' |date=12 December 2003}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.highbeam.com/doc/1P1-87889450.html|title=Concorde Memorabilia Auction|publisher=''Getty Image''s|date=1 December 2003|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121104070500/http://www.highbeam.com/doc/1P1-87889450.html|archivedate=4 ನವೆಂಬರ್ 2012|access-date=7 ಜುಲೈ 2010|url-status=dead}}</ref> £೭೫೦,೦೦೦ಗಳಷ್ಟು ಹಣ ಇದರಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ, ಬಹುಭಾಗವು ದಾನಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು. ೧೯೯೦ರಿಂದ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಶೇ.೪೦ರಷ್ಟು ಗಾತ್ರದ ಮಾದರಿಯೊಂದು ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಹೀಥ್ರೋ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದ ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಜಾಹೀರಾತು ಸ್ಥಳಕ್ಕಾಗಿನ ಅವರ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಬಿಎ ಘೋಷಿಸಿತು. ಆ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಮಾದರಿಯು ತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, [[ಬ್ರೂಕ್ಲಾಂಡ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ|ಬ್ರೂಕ್ಲಾಂಡ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ]] ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web |url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/london/6509667.stm |title = Heathrow Concorde model removed |publisher = ''BBC News'' |date = 30 March 2007}}</ref> {{Clear}} === ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ === ಫ್ರೆಂಚ್ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಇಂಜಿನಿಯರುಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು (ಎಫ್-ಬಿಟಿಎಸ್ ಡಿ) ವಾಯುಸಮರ್ಥ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನ ಲೇ ಬೌರ್ಗೆಟ್ ಏರ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೦ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಎಫ್-ಬಿಟಿಎಸ್ ಡಿಯ ಇಂಜಿನ್ ಗಳನ್ನು, ವಿಮಾನವು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ, ಮತ್ತೆ ಪೂರ್ವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.flightglobal.com/articles/2010/02/05/338114/air-france-concorde-to-taxi-again-under-own-power.html |title=Air France Concorde to taxi again under own power |publisher=Flightglobal |date=5 February 2010 |accessdate=5 February 2010}}</ref> ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ಹಾರಾಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತಗೊಳಿಸಲಾದ ಮೇಲೆ ಬರೀ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತಾದರೂ, ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಜಿ-ಬಿಬಿಡಿಜಿ ಯನ್ನು ಮುರಿದು, ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಫಿಲ್ಟನ್ ನಿಂದ ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಆಗ ಒಂದು ಶೆಲ್ ಆಗಿದ್ದ ಸರ್ರೆಯಲ್ಲಿನ ಬ್ರೂಕ್ಲಾಂಡ್ಸ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಿಂದ ಪೂರ್ವ ಸ್ಥಿತಿ ತರಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url = http://www.concordeproject.com/ |title = The Brooklands Concorde Project |publisher = ''Brooklands Museum'' |accessdate = 15 January 2010}}</ref> ೨೦೧೦ರ ಮೇ ೨೯ರಂದು, ಬ್ರಟೀಷ್ ಸೇವ್ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಒಲಿಂಪಸ್ ೫೯೩ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಗುಂಪು, ಲೇ ಬೌರ್ಗೆಟ್ ಏರ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿನ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಇಂಜಿನ್ ಗಳನ್ನು ತಪಾಸಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು, ವಿಮಾನವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಯು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರಲು ಸಮರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಪೂರ್ವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದಿಶ್ಯದಿಂದ, ಆರಂಭಿಸಿದರೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ೨೦೧೨ರ ಲಂಡನ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರೋಹದಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸುವುದೂ ಒಂದು ಗುರಿ.<ref>{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/8712806.stm |title = BBC News - Work starts in £15m plan to get Concorde Flying |publisher = ''BBC News'' |accessdate = 29 May 2010}}</ref> == ಪರಿಣಾಮ == === ಪರಿಸರೀಯ === ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ವಿಮಾನಯಾನದ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮುಂಚೆ, ನಾಗರೀಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಮಾಡಲಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳು ಬಹುವಾಗಿ ಸರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಜೆಗಳಿಂದ ಒಪ್ಪಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಶಬ್ಚಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯ ಕಡೆ,<ref>{{cite web |url = http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,918012,00.html |title = Here Comes the Concorde, Maybe |publisher = ''Time'' |date = 16 February 1976 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 20 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110220090901/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,918012,00.html |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite journal |url = http://heinonline.org/HOL/LandingPage?collection=journals&handle=hein.journals/jalc42&div=28&id=&page= |title = Legal and Environmental ramifications of the Concorde |first = Robert M. |last = Allen |publisher = ''J. Air L. & Com.'' |year = 1976}}</ref> ಅನೇಕ ವಿಧದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಸುತ್ತಲು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ತಜ್ಞರು ಪರಿಸರೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ನ ಎರಡೂ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸದೊಂದು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು.<ref>{{cite journal |url = http://md1.csa.com/partners/viewrecord.php?requester=gs&collection=TRD&recid=N7422661AH&q=Concorde+noise&uid=788872723&setcookie=yes |title = Recent studies into Concorde noise reduction |author = Hock, R. |coauthors = R. Hawkins |publisher = ''AGARD Noise Mech'' |year = 1974 |page = 14 |access-date = 2010-07-07 |archive-date = 2012-10-11 |archive-url = https://web.archive.org/web/20121011050826/http://md1.csa.com/partners/viewrecord.php?requester=gs&collection=TRD&recid=N7422661AH&q=Concorde%20noise&uid=788872723&setcookie=yes |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite journal |url = http://heinonline.org/HOL/LandingPage?collection=journals&handle=hein.journals/jalc43&div=45&id=&page= |title = Aircraft Noise: Federal pre-emption of Local Control, Concorde and other recent cases |first = Joshua A. |last = Muss |publisher = ''J. Air L. & Com'' |year = 1977}}</ref> [[ಜಾನ್ ಎಫ್ ಕೆನ್ನೆಡಿ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ|ಜಾನ್ ಎಫ್ ಕೆನ್ನೆಡಿ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ]] ಹೊರಕ್ಕೆ ಹಾರುವ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಬ್ದ ನಿವಾರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನೇರವಾಗಿ ಕಾರಣವಾದರೂ ಕೂಡ, ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತದೆಂದು<ref name="nova"/>, ಭಾಗಶಃ ಪೈಲೆಟ್ ಗಳು ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾರುವಾಗ ತಮ್ಮ ಇಂಜಿನ್ ಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದಾಗಿ, ಅನೇಕ ಜನರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.<ref>ಎಂಡ್ರೆಸ್ ೨೦೦೧, ಪುಟ ೯೦.</ref> ಆದಾಯ ಸಂಪಾದನೆಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲೇ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಗಲೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಲವಾರು ವಿಮಾನಗಳಿಗಿಂತ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಕಡಿಮೆ ಶಬ್ದ ಮಾಡುವಂಥದ್ದೆಂದು ಗಮನಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite journal |url = http://www.emeraldinsight.com/Insight/viewContentItem.do?contentType=Article&hdAction=lnkpdf&contentId=1682311 |title = Reducing noise with type 28 nozzle |journal = Aircraft Engineering and Aerospace Technology |year = 1973 |volume = 45 |issue = 4 |publisher = MCB UP}}</ref> ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ತನ್ನ ಹೊಗೆಯಲ್ಲಿ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು, ಇತರ ಓಜೋನ್ ಪದರವನ್ನು ಕೊರೆಯುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದಾದರೂ ಸಹ, ಒಂದು ಒಟ್ಟು ನಿಕೃಷ್ಟತೆಯನ್ನು [[ಓಜೋನ್ ಪದರ|ಓಜೋನ್ ಪದರಕ್ಕೆ]] ಅದು ತಾನು ಪಯಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ [[ಸ್ಟ್ರಾಟೋಸ್ಫೆರಿಕ್]] ಎತ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟುಮಾಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="emissions">{{cite journal |url = http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/sci;270/5233/70 |title = Emission Measurements of the Concorde Supersonic Aircraft in the Lower Stratosphere |author = Fahey, D. W. |coauthors = et al. |journal = Science |year = 1995 |volume = 270 |no = 5233 |access-date = 2010-07-07 |archive-date = 2020-03-16 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200316023133/https://science.sciencemag.org/content/270/5233/70.abstract |url-status = dead }}</ref> ಇತರ ಕೆಳಗೆ-ಹಾರುವ ಏರ್ಲೈನರ್ ಗಳು ಟ್ರೋಪೋಸ್ಫಿಯರ್ ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿಮಾನಯಾನಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಓಜೋನ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ, ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಉದ್ದರೇಖೆಯ ಹಾಗೆ ಅನಿಲಗಳ ಓಡಾಟವು ಬಹು ನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ. ಚಿಕ್ಕ ವಿಮಾನಪಡೆಯ ಗಾತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಯಾವುದೇ ಒಟ್ಟು ಓಜೋನ್ ಪದರದ ನಿಪಾತವು, ಎಲ್ಲ ನೈಜ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ, ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಲ್ಲ ಪ್ರಮಾಣದದ್ದಾಗಿತ್ತಷ್ಟೆ.<ref name="emissions"/> ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮುನ್ನೆಗೆತವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ನಡುವಿನ ಘರ್ಷಣೆಗಳ ಬಗೆಗೆ ಜನತೆಯ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು, ಹಾಗೆಯೇ ಅಂತಹ ಘರ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯುವ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ನಿರ್ಧಾರ ವಿಮರ್ಶೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಗೆಗೆ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು.<ref>{{cite journal |url = http://heinonline.org/HOL/LandingPage?collection=journals&handle=hein.journals/cjel5&div=9&id=&page= |title = Decision Analysis in Environmental Decisionmaking: Improving the Concorde Balance |first = Jon |last = Anderson |publisher = HeinOnline |year = 1978}}</ref> ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ, ಟಿಜಿವಿ ಟ್ರಾಕ್ ಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ [[ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ಫೆನ್ಸಿಂಗ್|ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ಫೆನ್ಸಿಂಗ್‌ನ]] ಬಳಕೆಯನ್ನು ೧೯೭೦ರ ದಶಕದ ವಿಮಾನ ಶಬ್ದದ ವಿವಾದವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೇನೋ.<ref>{{cite web |publisher = ''Environmental Science and Engineering'' |date = November 2001 |url = http://www.esemag.com/1101/1101ed.html |title = Train à grande vitesse causes distress |access-date = 2010-07-07 |archive-date = 2010-01-16 |archive-url = https://web.archive.org/web/20100116124028/http://www.esemag.com/1101/1101ed.html |url-status = dead }}</ref> ಯುಕೆ ಯಲ್ಲಿ, [[ಸಿಪಿಆರ್ ಈ|ಸಿಪಿಆರ್ ಈಯು]] [[ಶಾಂತಿ]] ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ೧೯೯೦ರಿಂದ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.cpre.org.uk/campaigns/landscape/tranquillity/national-and-regional-tranquillity-maps |title = National and regional tranquillity maps |publisher = Campaign to Protect Rural England |accessdate = 25 April 2010}}</ref> === ಜನಗ್ರಹಿಕೆ === [[ಚಿತ್ರ:ConcordeBG.jpg|thumb|right|ಮಹಾರಾಣಿಯವರ ಸ್ವರ್ಣಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ವಿಮಾನ]] ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತರ ಸವಲತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಸುಮಾರಾಗಿ ಅನುಕೂಲವಾಗಿರುವ ಆಸಕ್ತರ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರಗಳೊಳಗೆ ತರಲು ವಿಶೇಷ ವರ್ತುಲಾಕಾರದ ಅಥವಾ ಏಕ-ಮುಖಿ (ಕೋಚ್ ಅಥವಾ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ವಾಪಸಾತಿಯೊಂದಿಗೆ) ಚಾರ್ಟರ್ ವಿಮಾನಯಾನಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url = http://www.alacrastore.com/storecontent/Business-and-Industry/24962872 |title = British Airways Concorde is expected to begin flying passengers again in next 6 weeks |publisher = Dallas Morning News |date = 23 August 2001 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 23 ಮೇ 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130523161433/http://www.alacrastore.com/storecontent/Business-and-Industry/24962872 |url-status = dead }}</ref> ಯುಕೆ ಮತ್ತು ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಹಲವರಿಗೆ ಅದು ಮಹತ್ತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗರ್ವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ; ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಒಂದು ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿಮಾನವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾಗಿತ್ತು, ಯುಕೆ ಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿಮಾನವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="rus144"/> ಈ ವಿಮಾನವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬ್ರಿಟೀಷರಿಂದ ಸರಳವಾಗಿ "ಕಾಂಕಾರ್ಡ್" ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರೆ,<ref>{{cite news |url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/in_depth/uk/2003/concorde_retirement/default.stm |title = Farewell to Concorde |publisher = ''BBC News'' |accessdate = 15 January 2010 | date=15 August 2007}}</ref> ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅದು "ಲೆ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್" ಆಗಿತ್ತು, ಫ್ರೆಂಚ್ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದಿ ಆರ್ಟಿಕಲ್ ಆದ ಲೇ ಅನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಾಪರ್ ಹೆಸರನ್ನು ಅದೇ ಸ್ಪೆಲ್ಲಿಂಗಿನ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಮಪದದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವುದರಿಂದಾಗಿ.<ref>[http://www.cnrtl.fr/lexicographie/academie9/le ಸೆಂಟ್ರೆ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡಿ ರಿಸೋರ್ಸಸ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟುಯೆಲ್ಲೆ ಎಟ್ ಲೆಕ್ಸಿಕಲ್ಲೆಸ್] - de LEಯ ನಿರೂಪಣೆ, LA: ಲೇಖನ défini</ref><ref>[http://grammaire.reverso.net/5_2_01_la_majuscule_dans_les_noms_propres.shtml ರಿವರ್ಸೋ ಡಿಕ್ಷೊನರೈ: ಲಾ ಮಾಜುಸ್ಕುಲೆ ಡನ್ಸ್ ಲೆಸ್ ನಾಮ್ಸ್ ಪ್ರೋಪ್ರೆಸ್] ("ಸಹಜ ನಾಮಪದಗಳಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡಕ್ಷರಗಳು")</ref> ಫ್ರೆಂಚ್ ನಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಮಪದವಾದ ''ಕಾಂಕಾರ್ಡ್'' ಅಂದರೆ "ಒಪ್ಪಂದ, ಭಾವೈಕ್ಯ, ಅಥವಾ ಶಾಂತಿ"<ref>ಫೆರಾರ್ ೧೯೮೦, ಪುಟ ೧೧೪. '''ಕಾಂಕಾರ್ಡ್''' ''ಎಸ್.ಎಫ್.'' ಕಾಂಕಾರ್ಡ್, ಏಕತೆ, ಸಾಮರಸ್ಯ, ಶಾಂತಿ.</ref> ಎಂದರ್ಥ ಮತ್ತು ಈ ವಿಮಾನದ ಹೆಸರನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಖಚಿತವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರಕಾರಗಳ ನಡುವಣ ಸಹಕಾರದ ಸೂಚನೆಗಾಗಿಯೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಪೈಲೆಟ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಏಕವಚನ ಬಹುವಚನಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ "ಅವಳು" ಅಥವಾ "ಅವಳ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.britishairways.com/travel/concvidhome/public/en_gb |title = Celebrate Concorde: videos |publisher = ''British Airways'' |accessdate = 15 January 2010}}</ref><ref>{{cite web |url = https://www.youtube.com/watch?v=Ro3QVMCG-aY |title = Documentary of British Airways Concorde introduction |publisher = ''youtube.com'' |quote = [[Raymond Baxter]] commentating as Concorde flies for first time: "She rolls... She flies!"}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Queen Elizabeth II and Prince Philip disembark from a British Airways Concorde.jpg|thumb|right|ಎಡಿನ್ ಬರ್ಗ್ ನ ಮಹಾರಾಣಿ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಜರು ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನಿಂದ ಇಳಿಯುತ್ತಿರುವುದು]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗರ್ವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ, ಆಯ್ದ ರಾಜಮರ್ಯಾದೆಯ ಘಟನಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖ ವಾಯು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಎ ಫ್ಲೀಟ್ ನಿಂದ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ [[ಫ್ಲೈಪಾಸ್ಟ್|ಫ್ಲೈಪಾಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು]] ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು - ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ಕೆಂಪು ಬಾಣಗಳ]] ಒಡನೆ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ.<ref>{{cite web |url = http://www.highbeam.com/doc/1G1-62676656.html |title = Red Arrows fly into Scotland |publisher = ''Daily Record'' |date = 12 June 2000 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20120616203834/http://www.highbeam.com/doc/1G1-62676656.html |archivedate = 16 ಜೂನ್ 2012 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news |url = http://www.telegraph.co.uk/education/3297816/Million-turn-out-to-crown-Queens-Jubilee.html |title = Million turn out to crown Queen's Jubilee |publisher = ''The Telegraph'' |date = 4 June 2002 | location=London | accessdate=1 April 2010}}</ref> ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶ ಸೇವೆಯ ಅಂತಿಮ ದಿನದಂದು, ಜನಾಸಕ್ತಿಯು ಎಷ್ಟು ಮಹತ್ತರವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಅಂತಿಮ ಆಗಮನಗಳ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಲಂಡನ್ ನ ಹೀಥ್ರೋ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಜನಸಂದಣಿಗಳು ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದ ಸುತ್ತಲ ಗಡಿ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಬಹುವಿಸ್ತೃತ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಚಾರವಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url = http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1444939/Chaos-fear-at-Concorde-farewell.html |title = Chaos fear at Concorde farewell |publisher = ''The Telegraph'' |first = Sandra |last = Laville |date = 24 October 2003 | location=London}}</ref> ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪರೀಕ್ಷಾ ಹಾರಾಟದ ಮೂವತ್ತೇಳು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಕಾಂಕಾರ್ಡ್, ಬಿಬಿಸಿ ಮತ್ತು [[ಡಿಸೈನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ]] ಆಯೋಜಿಸಿದ ದ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಡಿಸೈನ್ ಖ್ವೆಸ್ಟ್ ನ ವಿಜೇತಳಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಒಟ್ಟು ೨೧೨,೦೦೦ ಮತಗಳು ಚಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. [[ಮಿನಿ]], [[ಮಿನಿ ಸ್ಕರ್ಟ್]], [[ಜಾಗ್ವಾರ್ ಈ-ವಿಧ]], [[ಟ್ಯೂಬ್ ಮ್ಯಾಪ್]] ಮತ್ತು [[ಸೂಪರ್ ಮರೀನ್ ಸ್ಪಿಟ್ ಫೈರ್|ಸೂಪರ್ ಮರೀನ್ ಸ್ಪಿಟ್ ಫೈರ್‌ನಂತಹ]] ವಿನ್ಯಾಸದ ಪುತ್ಥಳಿಗಳನ್ನು ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಸೋಲಿಸಿತ್ತು.<ref name="Concorde beats">{{cite web |url = http://news.independent.co.uk/uk/this_britain/article351851.ece |title = Concorde beats Tube map to become Britain’s favourite design |first = Louise |last = Jury |publisher = ''The Independent'' |date = 17 March 2006 |location = London |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 30 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071230175137/http://news.independent.co.uk/uk/this_britain/article351851.ece |url-status = dead }}</ref> === ದಾಖಲೆಗಳು === ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ವಿಮಾನಯಾನವು [[ಲಂಡನ್ ಹೀಥ್ರೋ]] ನಿಂದ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಜೆಎಫ್ ಕೆ|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಜೆಎಫ್ ಕೆಗೆ]] ೧೯೯೬ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೭ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ನ ಜಿ-ಬಿಓಎಡಿಯದಾಗಿತ್ತು. ಅದು ಟೇಕ್ ಆಫ್ ನಿಂದ ಟಚ್ ಡೌನ್ ನ ವರೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸಮಯ ೨ ಗಂಟೆ, ೫೨ ನಿಮಿಷ, ೫೯ ಸೆಕೆಂಡುಗಳು.<ref>{{cite web |url = http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=SL&p_theme=sl&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB04F816AA79462&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |title = SST makes record flight |publisher = ''St Louis Post'' |date = 9 February 1996 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 9 ಜೂನ್ 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110609084405/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=SL&p_theme=sl&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB04F816AA79462&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |url-status = dead }}</ref> ಅಧಿಕೃತ [[ಎಫ್ಎಐ]] "ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖಿ ವಿಶ್ವದ ಸುತ್ತ(ವೆಸ್ಟ್ ಬೌಂಡ್ ಅರೌಂಡ್ ದ ವರ್ಲ್ಡ್)" ಮತ್ತು "ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖಿ ವಿಶ್ವದ ಸುತ್ತ(ಈಸ್ಟ್ ಬೌಂಡ್ ಅರೌಂಡ್ ದ ವರ್ಲ್ಡ್) ವಿಶ್ವ ವಾಯು ವೇಗ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಇತರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url = http://www.allbusiness.com/transportation/air-transportation-airports/7142582-1.html |title = Air France Concorde sets round-the-world speed record |publisher = ''Business Wire'' |date = 16 August 1995}}</ref> ೧೯೯೨ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೨–೧೩ರಂದು, ಕೊಲಂಬಸ್ ಸ ಮೊದಲ ನ್ಯೂ ವರ್ಲ್ಡ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ನ ೫೦೦ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಟೂರ್ಸ್ (ಯುಎಸ್ಎ) ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಎಫ್-ಬಿಟಿಎಸ್ ಡಿ ಅನ್ನು ಚಾರ್ಟರ್ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವನ್ನು ೩೨ ಗಂಟೆ ೪೯ ನಿಮಿಷ ಮತ್ತು ೩ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುಹಹೊಡೆಯಿತು, ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ನ ಲಿಸ್ಬಾನ್ ನಿಂದ ಇಂಧನ ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು [[ಸ್ಯಾಂಟೋ ಡಾಮಿಂಗೋ]], [[ಅಕಪುಲ್ಕೋ]], [[ಹೋನೋಲುಲು]], [[ಗುಅಮ್]], [[ಬ್ಯಾಂಗ್ಕಾಂಕ್]], ಮತ್ತು [[ಬಹ್ರೈನ್|ಬಹ್ರೈನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ]] ಮಾಡಿದ ಆರು ನಿಲುಗಡೆಗಳು ಸೇರಿ.<ref>{{cite web |url = https://news.google.com/newspapers?id=ktAyAAAAIBAJ&sjid=JqcEAAAAIBAJ&pg=4389,6563069&dq=flight+concorde&hl=en |title = French Concorde to attempt round-the-world record |publisher = ''Anchorage Daily News'' |date = 12 October 1992 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖ ದಾಖಲೆಯು ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಟೂರ್ಸ್ (ಯುಎಸ್ಎ)ನೊಂದಿಗಿನ ಚಾರ್ಟರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ (ಎಫ್-ಬಿಟಿಎಸ್ ಡಿ)ನಿಂದ ೧೯೯೫ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫-೧೬ರಂದು ಯುಎಸ್ ಎ ಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಪ್ರಚಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮಾನಯಾನವು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್/ಜೆಎಫ್ ಕೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ವಿಶ್ವವನ್ನು ೩೧ ಗಂಟೆ ೨೭ ನಿಮಿಷ ೪೯ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುಹೊಡೆಯಿತು. ಈ ಪಯಣದಲ್ಲಿ [[ಟೌಲೌಸ್]], ದುಬೈ, [[ಬ್ಯಾಂಗ್ಕಾಕ್]], [[ಗುಅಮ್|ಗುಅಮ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಆಂಡರ್ಸೆನ್ ಎಎಫ್ ಬಿ, [[ಹೋನೋಲುಲು]], ಮತ್ತು [[ಅಕಪುಲ್ಕೋ|ಅಕಪುಲ್ಕೋಗಳಲ್ಲಿ]] ಮಾಡಿದ ಆರು ಇಂಧನ ಮರುಭರ್ತಿ ನಿಲುಗಡೆಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು.<ref>{{cite web |url = http://news.google.co.uk/newspapers?id=FGASAAAAIBAJ&sjid=WvMDAAAAIBAJ&pg=6442,428670&dq=air+france+record&hl=en |title = Concorde jets occupants on record ride |publisher = ''Deseret News'' |date = 17 August 1995 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ೧೯೯೯ರ ಮಾರ್ಚ್ ೨ರಂದು ಅದರ ೩೦ನೇ ವಿಮಾನಯಾನದ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ೯೨೦,೦೦೦ವಿಮಾನಯಾನ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ಕಳೆದಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ೬೦೦,೦೦೦ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್ ಆಗಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಇದು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿನ ಬೇರೆ ಎಲ್ಲ ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್ ವಿಮಾನಗಳ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚೇ.<ref>{{cite web |url = http://www.janes.com/transport/news/jae/jae000725_1_n.shtml |title = Rolls-Royce SNECMA Olympus |publisher = ''Janes'' |date = 25 July 2000}}</ref> === ಇತರ ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್ ವಿಮಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ === [[ಚಿತ್ರ:Tu-144-schoenefeld.jpg|thumb|right|ಜೂನ್ 1971ರಲ್ಲಿ Tu-144 ಮಾದರಿ, ಬರ್ಲಿನ್-ಸ್ಕೋನೆಫೆಲ್ದ್]] ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಇತರ ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್ ಏರ್ಲೈನರ್ ಎಂದರೆ [[ಸೋವಿಯತ್]] [[ಟುಪೊಲೆವ್ ಟು-144]]. ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನೊಂದಿಗೆ ಇದರ ಬಾಹ್ಯ ಸಾಮ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಇದಕ್ಕೆ "ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಸ್ಕಿ" ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರು ಇಟ್ಟಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url = http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,912014,00.html |title = Soviet Union: Christening the Concordski |publisher = ''Time'' |date = 14 November 1977 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 14 ನವೆಂಬರ್ 2010 |archive-url = https://web.archive.org/web/20101114103316/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,912014,00.html |url-status = dead }}</ref> ಟು-೧೪೪ನ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಎಂಬಂತಿದ್ದ ಸೋವಿಯತ್ ನ [[ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ|ಬೇಹುಗಾರಿಕೆಯ]] ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ನೀಲಿನಕ್ಷೆಗಳ ಕಳವಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ್ದವು.<ref>ಗಾರ್ಡನ್, ಎಫಿಮ್. ''ಟ್ಯುಪೋಲೆವ್ Tu-೧೪೪''. ಲಂಡನ್: ಮಿಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್, ೨೦೦೬. ISBN ೦-೧೯-೨೧೧೫೭೯-೦</ref> ಆತುರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಟು-೧೪೪ನ ಮೊದಲ ಮಾದರಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪೂರ್ವ ಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಎರಡೂ ಕೂಡ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಗಿಂತ ಒಡ್ಡು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಪರಿಷ್ಕೃತವಾಗಿದ್ದವು. ಅದರ ಕೆಳಮಟ್ಟದ-ಬೈಪಾಸ್ ಟರ್ಬೋಫ್ಯಾನ್ ಇಂಜಿನ್ ಗಳಿಂದಾಗಿ ಟು-೧೪೪''ಎಸ್'', ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಗಿಂತ ಸಾಕಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕದಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/1328132.stm |title = 'Concordski' designer dies |publisher = ''BBC News'' |date = 13 May 2001}}</ref> ಸ್ವಲ್ಪ ಸರಳವಾದ ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್ ರೆಕ್ಕೆ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ, ಈ ವಾಹನವು ಕಡಿಮೆ ವೇಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು; ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಟು-೧೪೪ ಗೆ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಡಲು ಪಾರಾಶೂಟ್ ಗಳ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತಾದರೆ, ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಸುಧಾರಿತ ಆಂಟಿ-ಲಾಕ್ ಬ್ರೇಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url = http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F4091EFB3954127B93C4AB178ED85F458785F9 |title = Soviet SST, in Its First Flight to the West, Arrives in Paris for Air Show |first = John L |last = Hess |publisher = ''New York Times'' |date = 26 May 1971}}</ref> ಟು-೧೪೪ ಎರಡು ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತ್ತು, ಒಂದು ೧೯೭೩ರ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್ ವಾಯು ಪ್ರದರ್ಶನ|ಪ್ಯಾರಿಸ್ ವಾಯು ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ]],<ref>{{cite web |url = http://news.google.co.uk/newspapers?id=2JwMAAAAIBAJ&sjid=5l8DAAAAIBAJ&pg=4974,3987586&dq=tu+144&hl=en |title = Soviet SST stalls, dives into towns |first = George |last = Deruaz |publisher = ''St. Petersburg Times'' |date = 4 June 1973}}</ref><ref>{{cite web |url = http://news.google.co.uk/newspapers?id=DBsfAAAAIBAJ&sjid=Ko0EAAAAIBAJ&pg=3185,500285&dq=tu+144&hl=en |title = Pride of Soviet air fleet explodes during exhibition |publisher = ''Sarasota Journal'' |date = 4 June 1973}}</ref> ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ೧೯೭೮ರ ಬೇಸಿಗೆಕಾಲದಲ್ಲಿ ಡೆಲಿವರಿ-ಪೂರ್ವ ಪರೀಕ್ಷಾ ಹಾರಾಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ.<ref>{{cite web |url = http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/659730132.html?dids=659730132:659730132&FMT=ABS&FMTS=ABS:AI&type=historic&date=Oct+27%2C+1978&author=&pub=Los+Angeles+Times&desc=Russia+Confirms+Crash+of+Supersonic+Airliner+in+Test&pqatl=google |title = Russia confirms crash of Supersonic Airliner in test: Latest failure of Trouble-plagued TU-144 seen as blow to Soviet hopes of expanding industry |publisher = ''Los Angeles Times'' |first = Dan |last = Fisher |date = 27 October 1978 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 25 ಜುಲೈ 2012 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120725062308/http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/659730132.html?dids=659730132:659730132&FMT=ABS&FMTS=ABS:AI&type=historic&date=Oct+27%2C+1978&author=&pub=Los+Angeles+Times&desc=Russia+Confirms+Crash+of+Supersonic+Airliner+in+Test&pqatl=google |url-status = dead }}</ref> ನಂತರದ ಉತ್ಪನ್ನ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಉತ್ತಮ ಕಡಿಮೆ-ವೇಗದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಒಳಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ [[ಕನಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಒಂದು ೧೨೬-ಆಸನ ಸಂಶೋಧನಾ ಆವೃತ್ತಿಯು ಅವಕ್ಕೆ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸಮನಾದ ರೇಂಜ್ ಅನ್ನು ನೀಡಿದ ಟರ್ಬೋಜೆಟ್ ಇಂಜಿನ್ನುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿತು.<ref name="rus144">{{cite web |url = http://en.rian.ru/analysis/20080603/109170103.html |title = The Tu-144: the future that never was |publisher = RIA Novosti |date = 3 January 2008}}</ref> ಮಾಚ್ ೨.೩೫ನ ಟಾಪ್ ವೇಗದೊಂದಿಗೆ ಅದು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ವಿಮಾನವಾಗಿತ್ತು - ಆದರೆ ತೀವ್ರ ಸುರಕ್ಷಾ ದೋಷಗಳಿಂದಾಗಿ ಬೇಗನೇ ಸೇವೆಯಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ ತರಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref name="Fridlyander">ಫ್ರಿಡ್ಯಾಂಡರ್, ಲಾಸಿಫ್. "Tu-೧೪೪ನ ಶೋಕಗಾಥೆ." ''ಮೆಸೆಂಜರ್ ಆಫ್ ರಷ್ಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್'', №೧, ೨೦೦೨ (ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: И.Н. Фридляндер, [http://vivovoco.rsl.ru/VV/JOURNAL/VRAN/02_01/FRID.HTM "Печальная эпопея Ту-144"], Вестник РАН, №೧, ೨೦೦೨.</ref> ಅಮೇರಿಕನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಾದ [[ಬೋಯಿಂಗ್ 2707]] ಮತ್ತು [[ಲಾಕ್ಹೀಡ್ ಎಲ್-2000]] ಗಳು ೩೦೦ ಜನರವರೆಗೆ ಆಸನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದಾಗಬೇಕಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url = http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1964/1964%20-%200377.html |title = The United States SST Contenders |publisher = ''Flight International'' |date = 13 February 1964 |pages = 234–235}}</ref><ref>ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ೨೦೦೫, ಪುಟ ೮೪.</ref> ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳು ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ಹಿಂದೆ ಓಡಿ, ವಿಜಯೀ ಬೋಯಿಂಗ್ ೨೭೦೭ಅನ್ನು ಕ್ರಾಪಡ್ ಡೆಲ್ಟಾ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು; ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಆದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚವು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಸಹಾಯಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web |url = http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F10D11F6395F127A93C7A9178AD85F4D8685F9 |title = The Russians Lead With the SST.... |first = Richard D |last = Lyons |publisher = ''New York Times'' |date = 5 January 1969}}</ref> [[ಎಕ್ಸ್-70 ವಲ್ಕೈರೀ]] ಮತ್ತು [[ಬಿ-58 ಹಸ್ಟ್ ಲರ್]] ನಂತಹ ಯುಎಸ್ ಸೇನಾ ವಿಮಾನದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯು ಸಾನಿಕ್ ಬೂಮ್ ಗಳು ನೆಲವನ್ನು ತಲುಪುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂದು ತೋರಿಸಿತ್ತು,<ref>{{cite web |url = http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/574189232.html?dids=574189232:574189232&FMT=CITE&FMTS=CITE:AI&date=Dec+19%2C+1961&author=&pub=Chicago+Daily+Tribune&desc=B-58%27s+SONIC+BOOM+RATTLES+KENTUCKIANS&pqatl=google |title = B-58's Sonic Boom Rattles Kentuckians |publisher = ''Chicago Daily Tribune'' |date = 19 December 1961 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 25 ಜುಲೈ 2012 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120725103200/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/574189232.html?dids=574189232:574189232&FMT=CITE&FMTS=CITE:AI&date=Dec+19%2C+1961&author=&pub=Chicago+Daily+Tribune&desc=B-58%27s+SONIC+BOOM+RATTLES+KENTUCKIANS&pqatl=google |url-status = dead }}</ref> ಮತ್ತು ಒಕ್ಲಾಹೋಮ ನಗರ ಸಾನಿಕ್ ಬೂಮ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಆದ ಅನುಭವಗಳು ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದಂತಹ ಪರಿಸರೀಯ ಕಾಳಜಿಗಳಲ್ಲೇ ಪರಿಣಮಿಸಿದವು. ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸರಕಾರ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು, $೧ ಬಿಲಿಯನ್ ಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ವ್ಯಯಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url = http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,944291,00.html |title = The Nation: Showdown on the SST |publisher = ''Time'' |date = 29 May 1971 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 27 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 |archive-url = https://web.archive.org/web/20101027043037/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,944291,00.html |url-status = dead }}</ref> ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಗೆ ಹೋಲಿಸಬಲ್ಲಂಥ ಕೆಲವೇ ಇತರ ದೊಡ್ಡ ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್ ವಿಮಾನಗಳೆಂದರೆ [[ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ಬಾಂಬರ್ ಗಳು]], ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಷ್ಯಾದ [[ಟುಪೊಲೆವ್ ಟು-22]]/[[ಟು-22ಎಂ]] ಮತ್ತು [[ಟು-160]] ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ [[ಬಿ-1ಬಿ ಲ್ಯಾನ್ಸರ್]].<ref>{{cite web |url = http://www.airforce-technology.com/projects/tu160/ |title = Tu-160 Blackjack Strategic Bomber, Russia |publisher = airforce-technology.com |accessdate = 16 May 2010}}</ref> === ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯಸ್ಥಾಪನೆಗಳು === ಎರಡನೆಯ ಪೀಳಿಗೆ ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್ ವಿಮಾನದ ಅಭಿಲಾಷೆಯು ಗಗನಯಾನ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳ ನಡುವೆಯೇ ಇದ್ದು,<ref>{{cite web |url = http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=NewsLibrary&p_multi=APAB&d_place=APAB&p_theme=newslibrary2&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0F89C550A53D43FD&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |title = French transport chief speculates about new-generation Concorde |publisher = ''Associated Press'' |date = 17 August 2000}}</ref><ref>{{cite web |url = http://pqasb.pqarchiver.com/washingtonpost/access/72587838.html?dids=72587838:72587838&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=May+10%2C+1990&author=Edward+Cody&pub=The+Washington+Post+(pre-1997+Fulltext)&desc=Partnership+Gears+Up+For+Concorde+Sequel%3B+British%2C+French+Firms+Sign+Plane+Pact&pqatl=google |title = Partnership gears up for Concorde sequel; British, French firms sign plane pact |publisher = ''Washington Post'' |first = Edward |last = Cody |date = 10 May 1990 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 25 ಜುಲೈ 2012 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120725055654/http://pqasb.pqarchiver.com/washingtonpost/access/72587838.html?dids=72587838:72587838&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=May+10%2C+1990&author=Edward+Cody&pub=The+Washington+Post+(pre-1997+Fulltext)&desc=Partnership+Gears+Up+For+Concorde+Sequel%3B+British%2C+French+Firms+Sign+Plane+Pact&pqatl=google |url-status = dead }}</ref> ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನ ನಿವೃತ್ತಿಯ ಹಿಂದೆಯೇ ಹಲವಾರು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಬೇಗನೇ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. [[ಚಿತ್ರ:LAPCAT1.jpg|thumb|right|LAPCAT A2 ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಮೇಲಿನ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ]] ೨೦೦೩ರ ನವೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ, [[ಈಎಡಿಎಸ್]]—ಏರ್ ಬಸ್ ವಿಮಾನ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಂಪನಿಯ ಪೋಷಕ ಕಂಪನಿ—ಅದು ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಗೆ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದಾದ, ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವುಳ್ಳ ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲು ಜಪಾನೀ ಕಂಪೆನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದೆಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/3231354.stm |title = Firm considers 'son of Concorde' |publisher = ''BBC News'' |date = 23 November 2003}}</ref><ref>{{cite web |url = http://www.msnbc.msn.com/id/8229113/ |title = Japan, France working on new supersonic jet |publisher = ''MSNBC'' |date = 15 June 2005 |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 11 ಜನವರಿ 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110111114123/http://www.msnbc.msn.com/id/8229113/ |url-status = dead }}</ref> ೨೦೦೫ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ, [[ಜೆಎಎಕ್ಸ್ಎ]], ಜಪಾನ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ಲೊರೇಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯು ಮಾಚ್ ೨ರಲ್ಲೆ ೩೦೦ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಒಯ್ಯಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದಂತಹ ಒಂದು ಏರ್ಲೈನರ್ ನ ಚಿಕ್ಕದಾ ಮಾದರಿಯ ಏರೋಡೈನಮಿಕ್ ಪರೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು. (ಕಾರ್ಯನಾಮ ''[[ನೆಕ್ಸ್ ಟ್]]'' ). ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಒತ್ತು ನೀಡಿದಲ್ಲಿ ಅದು ೨೦೨೦–೨೦೨೫ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಪೇಕ್ಷೆ ಇದೆ.<ref>{{cite web |url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/4325634.stm |title = Japan tests supersonic jet model |publisher = ''BBC News'' |date = 10 October 2005}}</ref> ಶೇ.೫೦ರಷ್ಟು ಯೂರೋಪಿಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಹಣ ಹೊಂದಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಂಪನಿ [[ರಿಯಾಕ್ಷನ್ ಇಂಜಿನ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್]], ''[[ಎಲ್ಎಪಿಸಿಎಟಿ]]'' ಎಂದು ಕರೆಟಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ''[[ಏ2]]'' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ, ಮಾಚ್ ೫+ ನಲ್ಲಿ ತಡೆರಹಿತವಾಗಿ ಬ್ರಸ್ಸೆಲ್ಸ್ ನಿಂದ ಸಿಡ್ನಿಗೆ ೪.೬ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರಬಲ್ಲಂಥ, ೩೦೦ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಒಯ್ಯುವ ಒಂದು ಜಲಜನಕವನ್ನು ಇಂಧನವಾಗಿ ಹೊಂದಿದಂಥ ವಿಮಾನಕ್ಕಾಗಿನ ಒಂದು ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.gizmowatch.com/entry/lapcat-aims-at-supersonic-civil-aviation/ |title=LAPCAT aims at supersonic civil aviation |date=30 August 2007 |author= |publisher=''Gizmo Watch'' |accessdate=3 July 2009 |archive-date=20 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090220044620/http://www.gizmowatch.com/entry/lapcat-aims-at-supersonic-civil-aviation/ |url-status=dead }}</ref> ೨೦೦೮ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ೦}ಏರಿಯಾನ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಅದರ ಏರಿಯಾನ್ ಎಸ್ ಬಿಜೆ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಜೆಟ್ ನ ಮೇಲೆ $೩ ಬಿಲಿಯನ್ ಪ್ರೀ-ಆರ್ಡರ್ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url = http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/transport/article3953823.ece |title = Orders for Aerion's Concorde executive jet are more than $3 billion |publisher = ''The Times'' |first = Dominic |last = O'Connell |date = 18 May 2008 |location = London |access-date = 7 ಜುಲೈ 2010 |archive-date = 22 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110822135404/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/transport/article3953823.ece |url-status = dead }}</ref> [[ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಇಂಟರ್ನಾಷನಲ್|ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಇಂಟರ್ನಾಷನಲ್‌ನ]] [[ಖ್ವೈಟ್ ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಪೋರ್ಟ್]] ಮ್ಯಾಕ್ ೧.೬ರ ಪ್ರಯಾಣ ವೇಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಲಾಕ್ಹೀಡ್ ಮಾರ್ಟಿನ್|ಲಾಕ್ಹೀಡ್ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ನಿಂದ]] ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇದು ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ನಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಡುವ ಸಾನಿಕ್ ಬೂಮ್(ಶಬ್ದ ಸ್ಫೋಟ) ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಶೇ.೧ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಸಾನಿಕ್ ಬೂಮ್ ಅನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url = http://www.cnn.com/2007/TECH/02/16/quiet.supersonic/index.html |publisher = CNN |title = Supersonic jet promises to fly nearly silent |date = 16 February 2007 |first = Eric |last = Hagerman}}</ref> ೨೦೦೯ಮಟ್ಟಿಗೆ [[ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಜೆಟ್|ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಜೆಟ್‌ಗಳ]] ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ. == ಪ್ರಯಾಣ ನಿರ್ವಾಹಕರು == ;{{ಫ್ರ್ಯಾ}} * [[ಏರ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್]] ;{{ಸಿನ್}} * [[ಸಿಂಗಪುರ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್]] (ಅಲ್ಪಾವಧಿ [[ವೆಟ್ ಲೀಸ್]])<ref name="singaconc"/> ;{{ಯುಕೆ}} * [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್‌ವೇಸ್‌]] ;{{ಯುಎಸ್‌ಎ}} * [[ಬ್ರಾನಿಫ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏರ್ವೇಸ್]] (ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕ ಭೋಗ್ಯ)<ref name="braniconc"/> == ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Concorde G-BOAC.png|thumb|right|ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ G-BOAC]] {{aircraft specifications <!-- if you do not understand how to use this template, please ask at [[Wikipedia talk:WikiProject Aircraft]] --> <!-- please answer the following questions --> |plane or copter? = plane |jet or prop? = jet <!-- Now, fill out the specs. Please include units where appropriate (main comes first, alt in parentheses). If an item doesn't apply, like capacity, leave it blank. For additional lines, end your alt units with a right parenthesis ")" and start a new, fully formatted line beginning with * --> |ref = ''Walls Street Journal'',<ref name = "fliengi">{{cite web |url = http://online.wsj.com/article/SB106504293992222300.html?mod=googlewsj |title = Final Boarding Call: As Concorde Departs, so do 3-Man Crews: In New Cockpits, Engineers are seen as Extra Baggage |publisher = ''Wall Street Journal'' |first = Danial |last = Michaels |date = 2 October 2003}}</ref> ''Kelly (೨೦೦೫)'',<ref>Kelly ೨೦೦೫, p. ೫೨. Note: ೧೨೮ was the maximum number of passengers certified.</ref>, ''concordesst.com'',<ref>[http://www.concordesst.com/techspec.html ConcordeSST: Technical Specs], [http://www.concordesst.com/dimentions.html Dimensions], [http://www.concordesst.com/performance.html Performance], [http://www.concordesst.com/weight.html Weights]. ''concordesst.com''. Retrieved: ೫ June ೨೦೧೦.</ref> ''Richard Seamen aircraft museum''<ref name="seaman">[http://www.richard-seaman.com/Aircraft/Museums/Monino/Highlights/index.html "Comparison with Tu-144."] ''Richard Seaman aircraft museum''. Retrieved: ೧೫ January ೨೦೧೦.</ref> |crew = ೩ (pilot, co-pilot, and flight engineer) |capacity = ೯೨–೧೨೦ passengers <br />(೧೨೮ in high-density layout)<ref>BA and AF Concordes originally had ೧೦೦ seats, with AF removing ೮ seats after the safety modifications of CY೨೦೦೦–೨೦೦೧ because of weight considerations.</ref> |length main = ೨೦೨ [[foot (length)|ft]] ೪ [[inch|in]] |length alt = ೬೧.೬೬ m |span main = ೮೪ ft ೦ in |span alt = ೨೫.೬ m |height main = ೪೦ ft ೦ in |height alt = ೧೨.೨ m) * '''Fuselage internal length:''' {{convert|129|ft|0|in|m}} * '''Fuselage width:''' maximum of {{convert|9|ft|5|in|m}} external {{convert|8|ft|7|in|m}} internal * '''Fuselage height:''' maximum of {{convert|10|ft|10|in|m}} external {{convert|6|ft|5|in|m}} internal |area main = ೩,೮೫೬&nbsp;ft<sup>೨</sup> |area alt = ೩೫೮.೨೫&nbsp;m<sup>೨</sup> |empty weight main = ೧೭೩,೫೦೦ lb |empty weight alt = ೭೮,೭೦೦ kg |max take-off weight main = ೪೦೮,೦೦೦ lb |max take-off weight alt = ೧೮೫,೦೭೦ kg |useful load main = ೨೪೫,೦೦೦ lb |useful load alt = ೧೧೧,೧೩೦ kg |more general = <li> * '''Maximum fuel load:''' {{convert|210940|lb|kg|abbr=off|lk=on}} * '''Maximum taxiing weight:''' {{convert|412000|lb|kg}} |engine (jet)=[[Rolls-Royce/Snecma Olympus 593|Rolls-Royce/SNECMA Olympus 593]] Mk ೬೧೦ |type of jet = afterburning [[turbojet]]s |number of jets = ೪ |thrust main = ೩೨,೦೦೦ [[pound-force|lbf]] |thrust alt = ೧೪೦ kN |afterburning thrust main = ೩೮,೦೫೦ lbf |afterburning thrust alt = ೧೬೯ kN |max speed main = [[Mach number|Mach]] ೨.೦೪<ref name=Frawley_civil>Frawley, Gerald. "Aerospatiale/BAC Concorde". ''The International Directory of Civil Aircraft, ೨೦೦೩/೨೦೦೪''. Fishwick, Act: Aerospace Publications, ೨೦೦೩. ISBN ೧-೮೭೫೬೭೧-೫೮-೭.</ref> |max speed alt = ≈೧,೩೫೦ [[Miles per hour|mph]], ೨,೨೭೦ km/h |max speed more = at cruise altitude |cruise speed main = [[Mach number|Mach]] ೨.೦೨<ref name=Frawley_civil/> |cruise speed alt = ≈೧,೩೨೦ mph |cruise speed more = at cruise altitude |ceiling main = ೬೦,೦೦೦ ft |ceiling alt = ೧೮,೩೦೦ m |climb rate main = ೫,೦೦೦ ft/min |climb rate alt = ೨೫.೪೧ m/s |range main = ೩,೯೦೦ [[nautical mile|nmi]] |range alt = ೪,೫೦೦ [[mile|mi]], ೭,೨೫೦ km |loading main = |loading alt = |thrust/weight = ೦.೩೭೩ |lift to drag = ''Low speed–'' ೩.೯೪, ''Approach–'' ೪.೩೫, ''೨೫೦ kn, ೧೦,೦೦೦ ft–'' ೯.೨೭, ''Mach ೦.೯೪–'' ೧೧.೪೭, ''Mach ೨.೦೪–'' ೭.೧೪ |fuel consumption = ೪೬.೮೫ lb/[[mile|mi]] (೧೩.೨ kg/km) operating for maximum range |more performance = * '''Maximum [[Heat shield|nose tip temperature]]:''' {{convert|260|°F|°C}} }} == ಆಕರಗಳು == === ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು === == ಆಕರಗಳು == === ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು === {{Reflist|3}} === ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ === {{refbegin}} * {{cite book |last = Barfiel |first = Norman |title = "Aérospatiale/BAC Concorde". ''Aircraft in Profile, Volume 14'' |location = Berkshire, UK |publisher = Profile Publications Ltd |year = 1974 |pages = 73–113 |isbn = 0-85383-023-1}} * {{cite book |last = Beniada |first = Frederic |title = ''Concorde'' |publisher = St Paul, Minnesota |publisher = Zenith Press |year = 2006 |isbn = 0-7603-2703-3}} * {{cite book |last = Calvert |first = Brian |title = ''Flying Concorde, The Full Story'' |location = London |publisher = Crowood Press |year = 2002 |isbn = 1-84037-352-0}} * {{cite book |last = Deregel |first = Xavier |coauthor = Jean-Philippe Lemaire |title = ''Concorde Passion'' |publisher = LBM |year = 2009 |isbn = 2-9153-4773-5}} * {{cite book |last = Endres |first = Günter |title = ''Concorde'' |location = St Paul, Minnesota |publisher = MBI Publishing Company |year = 2001 |isbn = 0-7603-1195-1}} * {{cite book |last = Ferrar |first = Henry (ed.) |title = ''The Concise Oxford French-English dictionary'' |location = New York |publisher = Oxford University Press |year = 1980 |isbn = 0-19-864157-5}} * {{cite book |last = Kelly |first = Neil |title = ''The Concorde Story: 34 Years of Supersonic Air Travel'' |location = Surrey, UK |publisher = Merchant Book Company Ltd |year = 2005 |isbn = 1-90477-905-0}} * {{cite book |last = Knight |first = Geoffrey |title = ''Concorde: The Inside story'' |location = London |publisher = Weidenfeld and Nicolson |year = 1976 |isbn = 0-297-77114-0}} * {{cite book |last = McIntyre |first = Ian |title = ''Dogfight: The Transatlantic Battle over Airbus'' |location = Westport, Connecticut |publisher = Praeger Publishers |year = 1992 |isbn 0-275-94278-3}} * {{cite book |url = http://books.google.co.uk/books?id=VzNUJlX7CXoC&printsec=frontcover&dq=Concorde:+story+of+a+supersonic+pioneer&source=bl&ots=Huy0WKzJ2z&sig=WSLsp5lmJJm4wbCcJlNA3B5HoUM&hl=en&ei=nXrHS_OaLqbqmwOl4dXkDA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CA0Q6AEwAQ#v=onepage&q&f=false |title = ''Concorde: story of a supersonic pioneer'' |publisher = Science Museum |first = Kenneth |last = Owen |year = 2001}} * {{cite book |author = [[Christopher Orlebar|Orlebar, Christopher]] |title = ''The Concorde Story'' |location = Oxford, UK: |publisher = Osprey Publishing |year = 2004 |isbn = 1-85532-667-1}} * {{cite book |last = Schrader |first = Richard K |title = ''Concorde: the full story of the Anglo-French SST'' |location = Kent, UK |publisher =Pictorial Histories Pub. Co. |year = 1989 |isbn = 0-92952-116-1}} * {{cite book |last = Towey |first = Barrie (ed.) |title = ''Jet Airliners of the World 1949-2007'' |publisher = Air-Britain (Historians) Ltd |year = 2007 |isbn = 0-85130-348-X}} * {{cite book |last = Winchester |first = Jim |title = "BAC Concorde." ''The World's Worst Aircraft: From Pioneering Failures to Multimillion Dollar Disasters'' |location = London |publisher = Amber Books Ltd |year = 2005 |isbn = 1-904687-34-2}} {{refend}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{commons|Concorde}} * [http://www.britishairways.com/concorde/index.html ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಪುಟ] * [http://www.braniffpages.com/concorde.html ಬ್ರಾನಿಫ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಪುಟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120414164854/http://www.braniffpages.com/concorde.html |date=2012-04-14 }} * [http://www.designmuseum.org/design/concorde ವಿನ್ಯಾಸ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ (ಯುಕೆ) ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಪುಟ] * [http://www.nms.ac.uk/our_museums/museum_of_flight/concorde.aspx ಸ್ಕಾಂಟ್ಲೆಂಡ್ ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಗನಯಾನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾರ್ಡ್ ಎಕ್ಸ್ ಪೀರಿಯನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100421013144/http://www.nms.ac.uk/our_museums/museum_of_flight/concorde.aspx |date=2010-04-21 }} * [http://www.life.com/image/first/in-gallery/24961/supersonic-tribute-to-concorde ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್: ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟ್ ಟು ಕಾಂಕಾರ್ಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100325214459/http://www.life.com/image/first/in-gallery/24961/supersonic-tribute-to-concorde |date=2010-03-25 }} - ಒಂದು ಸ್ಲೈಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ''[[ಲೈಫ್ ಮ್ಯಾಗಝೈನ್]]'' ನಿಂದ * [http://www.thinkreliability.com/cm-concorde.aspx ಕಾಂಕಾರ್ಡ್ ಅಪಘಾತ ಸೂಚಕ ನಕ್ಷೆ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100725134059/http://www.thinkreliability.com/cm-concorde.aspx |date=2010-07-25 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಶಬ್ದಾತೀತವೇಗದ ಸಾರಿಗೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್‌ವೇಸ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] [[ವರ್ಗ:ವಿಮಾನಗಳು]] cyyahk2am2dwy2sh9xdx8lt9u4s45np ಕೀಲುರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ 0 25618 1374930 1342476 2026-06-10T11:12:40Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374930 wikitext text/x-wiki {{globalize}} {{Unreferenced|date=August 2008}} {{Infobox Occupation | name= Rheumatologist | image= | caption= | official_names= Doctor, Medical Specialist <!------------Details-------------------> | type= [[Specialty (medicine)|Specialty]] | activity_sector= [[Medicine]] | competencies= | formation= [[Doctor of Medicine]] or [[Doctor of Osteopathy]] | employment_field= [[Hospital]]s, [[Clinic]]s | related_occupation= }} '''ಕೀಲುರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ''' ವು ಆಂತರಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯದ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳರೋಗಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದ್ದು, ಕೀಲುಗಳು, ಮಾಂಸಖಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಳೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರೋಗಗಳ ಲಕ್ಷಣ ತಿಳಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಉಪ-ವಿಶೇಷ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಕೀಲುರೋಗಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದವರನ್ನು '''ಕೀಲುರೋಗತಜ್ಞರು''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೀಲುರೋಗತಜ್ಞರು ಕೀಲುಗಳು, ಮೃದು ಟಿಷ್ಯೂಗಳು, ಕೆಲವು ಸ್ವಯಂ ಆಬಾಧಿತ ಕಾಯಿಲೆಗಳು, ಮತ್ತು ಜೋಡಕ ಟಿಷ್ಯೂಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾದ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಅವರು ಮಾಂಸಖಂಡಾಸ್ಥಿವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಾಧಿಸುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಇದು ಹಲವಾರು ಸ್ವಯಂನಿರೋಧಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೀಲುರೋಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಾಧೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ''ರೂಮಟಾಲಜಿ'' ಎಂಬ ಪದವು ಗ್ರೀಕ್ ಪದವಾದ ''ರೂಮಾ'' ಮೂಲದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಅರ್ಥವು "ನದಿ ಅಥವಾ ಹೊಳೆಯಂತೆ ಹರಿಯುವುದು" ಎಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿಯು ''-ಆಲಜಿ'', ಎಂದರೆ "ಅದರ ಆಧ್ಯಯನ." ಎಂದಿದೆ. ರೂಮಟಾಲಜಿಯು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತಿರುವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ; ಇದರ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಈ ಅವಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರತಿರೋಧಕತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ಕೆಲವು ರೂಮಟಾಲಜಿ (ಕೀಲುರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ)ಯ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿರೋಧಕತೆಯ ಮೂಲಕವೇ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದುದರಿಂದy, ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಕೀಲುನೋವಿನ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರೋಗವೃದ್ಧಿವಿವರಗಳನ್ನು ಈಗ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಎಂಬ ಪದದಿಂದಲೇ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, as an ಸ್ವಯಂ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಕಾಯಿಲೆ ಎಂದಂತೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ನೂತನ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಪ್ರತಿರೋಧಕ ರೋಗವಿಧ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕೀಲುರೋಗ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉತ್ಪತ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಸುಧಾರಿತ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಫಲಿತದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿವೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾವಿಧಿಯು [[ಜೀನ್‌(ವಂಶವಾಹಿ) ಚಿಕಿತ್ಸೆ|ಜೀನ್ ಥೆರಪಿ]](ವಂಶಾಣು ಚಿಕಿತ್ಸೆ)ಯನ್ನು ಸಹ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಿತ ಕೀಲುರೋಗ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಕೀಲುರೋಗದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವ ರೋಗಿಗಳು ಮಾಮೂಲು ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ (ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಬಾಧೆಗಳೊಡನೆ) ಜೀವಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. == ಕೀಲುರೋಗ == '''ಕೀಲುರೋಗ''' ಎಂಬುದು ಯಾವುದೇ ನೋವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಚಲನಾ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಬಾಧೆ ನೀಡುವ ರೋಗವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಬಳಸುವ ಒಂದು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪದ. ಈ ಚಲಾಯಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೀಲುಗಳು, ಮಾಂಸಖಂಡಗಳು, ಜೋಡಕ ಟಿಷ್ಯೂಗಳು, ಮತ್ತು ಕೀಲುಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಳೆಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಮೆದು ಟಿಷ್ಯೂಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹೃದಯದ ಕವಾಟಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ರೂಮಾಟಿಕ್ ಜ್ವರವನ್ನು ಸಹ ರೂಮಾಟಿಸಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಯು ಕೀಲುರೋಗದ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ; ರೂಮಟಾಯ್ಡ್ ಆರ್ಥ್ರೈಟಿಸ್, ಆಂಕಿಲೋಸಿಂಗ್ ಸ್ಪಾಂಡಿಲೈಟಿಸ್, ಗೌಟ್ ಮತ್ತುಸಿಸ್ಟೆಮಿಕ್ ಲೂಪಸ್ ಎರಿಥೆಮಾಟೋಸಸ್ ಮುಂತಾದ ರೂಮಾಟಿಸಂ ವರ್ಣಿಸುವ ಪದಗಳು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿವೆ. ಕೀಲುರೋಗಶಾಸ್ತ್ರವು ಈಗ ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ರೋಗಸಂಬಂಧಿತ ತಜ್ಞತೆಯಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ತಜ್ಞತೆಯು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಉತ್ತಮಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗುತ್ತಿದೆ;ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಪದವಿ ಮುಗಿಸಿದವರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೂ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆ. ರೂಮಟಾಲಜಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಿಕಿತ್ಸಾಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರನ್ನು ರೂಮಟಾಲಜಿಸ್ಟ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಈಗ ಸುಸ್ಥಾಪಿತ ಪದವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ; ಈ ಪದವನ್ನು ಭಾಷೆಗಳಿಗೆಂದೇ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಿಘಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿಲ್ಲವಾದರೂ ಈ ಪದವು ಸಾಕಷ್ಟು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ರೂಮಟಾಲಜಿಸ್ಟ್ (ಕೀಲುರೋಗತಜ್ಞರು)ಗಳು ಈಗ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಕೀಲುರೋಗದ ಬಾಧೆಗಳನ್ನು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಹಾರವು ಸಿಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಬಯಾಲಾಜಿಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸುಧಾರಕ ವಸ್ತುವಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಈಗಾಗಲೇ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲತೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕೀಲುಗಳ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಒಳ್ಳೆಯ ಕ್ರಮವೆಂದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. {{fact|date=November 2008}}. == ಕೀಲುರೋಗತಜ್ಞ == '''ರೂಮಟಾಲಜಿಸ್ಟ್''' (ಕೀಲುರೋಗತಜ್ಞ) ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪ-ವಿಶೇಷ ವಿಭಾಗವಾದ ರೂಮಟಾಲಜಿ (ಕೀಲುರೋಗ)ದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸನ್ (M.D.)ಪದವಿಯನ್ನೋ ಅಥವಾ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟಿಯೋಪಥಿಕ್ ಮೆಡಿಸನ್ (D.O. ಪದವಿಯನ್ನೋ ಪಡೆದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಲು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಶಾಲೆ, ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆ, ಮತ್ತು ನಂತರ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಮತ್ತು ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ತರಬೇತಿಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪದವಿಯ ನಂತರ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕೀಲುರೋಗಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿಗೆಂದು ಮೀಸಲಾಗಿಟ್ಟ ವರ್ಷಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು (ಕಾಲಾವಧಿಯು), ಆಯಾ ದೇಶಗಳ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅವಧಿಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಕೀಲುರೋಗತಜ್ಷರು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲೇ ಇರುವ ಸಹವೈದ್ಯರು ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪದವಿಯ ನಂತರದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಮತ್ತು ಸಂಧಿವಾತ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೀಲು, ಮಾಂಸಖಂಡ ಮತ್ತು ಮೂಳೆಗಳ ಸಂಬಂಧಿತ ರೋಗಗಳ ಲಕ್ಷಣದರಿವು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಭವ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಹಲವಾರು ಕೀಲುರೋಗತಜ್ಞರು ಈ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾರಣಾಂತಕವಾದ ರೋಗಗಳ ಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಚಿಕಿತ್ಸಾವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಈಗ, ಕೀಲುರೋಗದ ವೈದ್ಯಕೀಯವು ಬಹಳಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಶೇಷತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ವೈದ್ಯವೃತ್ತಿಯವರನ್ನು ಕೀಲುರೋಗತಜ್ಞರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೀಲುರೋಗತಜ್ಞರು [[ಸಂಧಿವಾತ]], ಕೆಲವು ಸ್ವಯಂನಿರೋಧಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳು, ಮಾಂಸಖಂಡಾಸ್ಥಿ ನೋವಿನ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟಿಯೊಪೊರೋಸಿಸ್‌|ಆಸ್ಟಿಯೋಪೋರೋಸಿಸ್ (ಮೂಳೆ ಸವೆತ)]]ಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾಯಿಲೆಯು 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹುದಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೀಲುರೋಗ ಸಂಧಿವಾತ, [[ಅಸ್ಥಿ ಸಂಧಿವಾತ|ಮೂಳೆಗಳ ಸಂಧಿವಾತ]], ಗೌಟ್, ಲೂಪಸ್, ಬೆನ್ನು ನೋವು, ಮೂಳೆಗಳ ಸವೆತ, ಮತ್ತು ಟೆಂಡಿನೈಟಿಸ್ಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬಹಳ ಗಂಭೀರ ಕಾಯಿಲೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವುದೇ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಮಾಂಸಖಂಡಾಸ್ಥಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾದ ಮೃದು ಟಿಷ್ಯೂಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ, ಕ್ರೀಡಾಸಂಬಂಧಿತ ಮೃದು ಟಿಷ್ಯೂ ಅನ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಈ ವಿಶೇಷತೆಯು ಫಿಸಿಯೋಥೆರಪಿ (ದೈಹಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ), ದೈಹಿಕ ಔಷಧ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ರೋಗಿಗಳ ಪುನರ್ವಸತಿಗಳೊಡನೆ ಪರಸ್ಪರ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ ನೀಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಸಂಬಂಧಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಸಹ ಈ ವಿಶೇಷತೆಯೊಡನೆ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿವೆ. ಕೀಲುರೋಗತಜ್ಞರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಂತಹ ಹಲವಾರು [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಇವೆ. ದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ರೂಮಟಾಲಜಿ ( ACR), ದ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ರೂಮಟಾಲಜಿ ಹೆಲ್ತ್ ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್ಸ್ (ARHP), ದ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಲೀಗ್ ಎಗೇನೆಸ್ಟ್ ರೂಮಾಟಿಸಂ (EULAR), ಏಷ್ಯಾ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ಸ್ ಫಾರ್ ರೂಮಟಾಲಜಿ (APLAR), ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ರೂಮಟಾಲಜಿ (ILAR) ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಈ ವಿಶೇಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ; ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೀಲುರೋಗಶಾಸ್ತ್ರದ ಯತ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ದೃಢಗೊಳಿಸಲು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿವೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದಂತಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶದ ಕೀಲುರೋಗತಜ್ಞರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿದಿಸುವ ಕೀಲುರೋಗಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳು ಇದ್ದು, ಅವುಗಳು ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿದಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ದೇಶದಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಕೀಲುರೋಜತಜ್ಞರು ಕೀಲುರೋಗದ ವಿವಿಧ ಕಾಯಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ವೈದ್ಯರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, UKಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 480 ಸಲಹಾಗಾರ ಕೀಲುರೋಗತಜ್ಞರಿದ್ದಾರೆ.ವಯೋವೃದ್ಧರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅವರಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ತಜ್ಞರಿಗೆ ಬಹಳವೇ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಕೀಲುರೋಗತಜ್ಞರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. == ರೋಗಗಳು == {{Main|Rheumatism}} [[ಚಿತ್ರ:Laserbehandling.jpg|right|thumb|320x320px]] ಕೀಲುರೋಗತಜ್ಞರು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಅಥವಾ ನಿಭಾಯಿಸುವ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಗಳು ಯಾವುವೆಂದರೆ: *ಕೀಲುಗಳ ಸಂಧಿವಾತ *ಲೂಪಸ್ (ಒಂದು ಬಗೆಯ ಚರ್ಮರೋಗ) *ಸ್ಜೋಗ್ರೆನ್ ನ ಲಕ್ಷಣಗಳು *ಸ್ಕ್ಲೆರೋಡರ್ಮಾ (ಸಿಸ್ಟಮಿಕ್ ಸ್ಕ್ಲೆರಾನಿಸ್ - ಚರ್ಮ ದಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಗಡುಸಾಗುವ ರೋಗ)) *ಡರ್ಮಟೋಮಯೋಸೈಟಿಸ್ (ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಾಂಸಖಂಡಗಳು ಊದುವ ಕೀಲು-ಸ್ನಾಯು ರೋಗ) *ಪಾಲಿಖಾಂಡ್ರೈಟಿಸ್ (ಮೃದುವಾದ ಎಲುಬುಗಳ ನೋವು) *ಪಾಲಿಮಯೋಸೈಟಿಸ್ (ಮಾಂಸಖಂಡಗಳ ರೋಗ) *ಪಾಲಿಮಯಾಲ್ಜಿಯಾ ರೂಮ್ಯಾಟಿಕಾ(ಭುಜ, ಕತ್ತು, ಸೊಂಟಗಳ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳ ನೋವು) *[[ಅಸ್ಥಿ ಸಂಧಿವಾತ|ಮೂಳೆಗಳ ಸಂಧಿವಾತ]] *ಕೀತ ಸಂಧಿವಾತ *ಸಾರ್ಕಾಯ್ಡಸಿಸ್‌( *ಗೌಟ್, ಸ್ಯೂಡೋಗೌಟ್ *ಸ್ಪಾಂಡಿಲೋಆರ್ಥ್ರೋಪಥೀಸ್ **ಆಂಕೈಲೋಸಿಂಗ್ ಸ್ಪಾಂಡಿಲೈಟಿಸ್ **ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಕ ಸಂಧಿವಾತ (ಉರುಫ್ **ರಿಯಾಕ್ಟಿವ್ ಆರ್ಥ್ರೋಪಥಿ) **ಸೋರಿಯಾಟಿಕ್ ಆರ್ಥ್ರೋಪಥಿ **ಎಂಟೆರೋಪಥಿಕ್ ಸ್ಪಾಂಡಿಲೈಟಿಸ್ *ವ್ಯಾಸ್ಕುಲೈಟಿಸ್ (ರಕ್ತನಾಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ರೋಗಗಳು) **ಅನೇಕ ಅಪಧಮನಿಯೂತ ಗಂಟುಗಳ ರೋಗ **ಹೆನೋಕ್-ಸ್ಕಾನ್ಲೆನ್ ಪುರ್ಪುರಾ **ರಕ್ತಸಾರದ ಕಾಯಿಲೆ **ವೆಗೆನರ್ಸ್ ಗ್ರ್ಯಾನ್ಯುಲೋಮಟೋಸಿಸ್ **ಬೃಹತ್ ಕೋಶದ ಅಪಧಮನಿಯೂತ **ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಂಧಿವಾತ **ಟಕಾಯಾಸೂಸ್ ಅಪಧಮನಿಯೂತ **ಬೆಹ್ಸೆಟ್ ನ ಲಕ್ಷಣಗಳು **ಕಾವಾಸಾಕೀಯ ಕಾಯಿಲೆ (ಮ್ಯೂಕೋಕರ್ಟೇನಿಯಸ್ ಲಿಂಫ್ ನೋಡ್ ಸಿಂಡ್ರೋಂ) **ಬುಎರ್ಗರ್ ನ ಕಾಯಿಲೆ (ಥ್ರಾಂಬೋಆಂಜಿಐಟಿಸ್ ಆಬ್ಲಿಟೆರಾನ್ಸ್) ಮಕ್ಕಳ ಮಾನಸಿಕ/ದೈಹಿಕ ವಿಲಕ್ಷಣ ಸಂಧಿವಾತ(JIA) ; ( JIA ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಾಧಿಸುವ ಬಹಳಷ್ಟು ವಿಧದ ಸಂಧಿ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ) ಕೀಲುಗಳ ಸಂಧಿವಾತ; ಮೃದು ಟಿಷ್ಯೂ ಕೀಲುರೋಗ; (ರೋಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವ್ರಣಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾನಿಕಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಕೀಲುಗಳಿಗೆ ಆಗುವ ಬಾಧೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಲುಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ರಚನೆಗಳು, ಸ್ನಾಯುಗಳು, ನರಗಳು, ಅಸ್ಥಿಬಂಧಕಗಳು, ಕ್ಯಾಪ್ಸ್ಯೂಲ್ ಗಳು, ಬರ್ಸೇ, ಒತ್ತಡದಿಂದಾದ ಮುರಿಯುವಿಕೆಗಳು, ಮಾಂಸಖಂಡಗಳು, ನರಗಳ ತುದಿಗಳು, ರಕ್ತನಾಳಗಳ ವ್ರಣಗಳು, ಗ್ಯಾಂಗ್ಲಿಯಾನ್, ಜೋಡಕ ಟಿಷ್ಯೂ ಅಸಾಮಾನ್ಯತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಿಕ ಟಿಷ್ಯೂ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಮುಂತಾದವು) ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಬಾಧಿಸುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳು; ಆಸ್ಟಿಯೋಪೋರೋಸಿಸ್, ಆಸ್ಟಿಯೋಮಾಲಾಷಿಯಾ, ರೀನಲ್ ಆಸ್ಟಿಯೋಡಿಸ್ಟ್ರೊಫಿ, ಫ್ಲೋರೋಸಿಸ್, ರಿಕೆಟ್ಸ್, ಮುಂತಾದವು. ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಸಂದ ಕೀಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು; ಹೈಪರ್ ಎಕ್ಸ್ ಟೆನ್ಸಿಬಲ್ ಕೀಲುಗಳು; ಎಹ್ಲೆರ್ಸ್-ಡ್ಯಾನಿಯೋಸ್ ಲಕ್ಷಣ,ಅಖಾಂಡ್ರೋಪ್ಲಾಸಿಸಾ, ಮಾರ್ಫನ್ ನ ಲಕ್ಷಣ, ಮುಂತಾದವು. == ರೋಗನಿರ್ಣಯ == ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಸ್ತೃತವಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲದೆ, ರೋಗಲ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ವಿಧಗಳು ಇದ್ದು ಕೆಲವು ದೈಹಿಕ ತಪಾಸಣೆಯಲ್ಲಿ ಸರಳವಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದಾದವು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಕೀಲುರೋಗತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಇತರ ಪರಿಣಿತ ದೇಹಶಾಸ್ತ್ರಬಲ್ಲವರ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಒರೆಗೆ ಹಚ್ಚುವಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದಂತಹವು ಆಗಿರುತ್ತವೆ. === ದೈಹಿಕ ತಪಾಸಣೆ === ಮಾಮೂಲು ದೈಹಿಕ ತಪಾಸಣೆಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಅನುಸರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಕೆಲವು ವಿಧಿಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ. * ಸ್ಕೋಬರ್ ನ ತಪಾಸಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನಿನ ಕೆಳಭಾಗದ ಬಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.. * ಅನೇಕ ಕೀಲುಗಳ ತಪಾಸಣೆ * ಮಾಂಸಖಂಡಾಸ್ಥಿ ಪರೀಕ್ಷಣೆ ** ಸ್ಕ್ರೀನಿಂಗ್ ಮಾಂಸಖಂಡಾಸ್ಥಿ ಪರೀಕ್ಷೆ (SMSE) - ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕತೆಯ ಒಂದು ತ್ವರಿತ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ ** ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಂಸಖಂಡಾಸ್ಥಿ ಪರೀಕ್ಷೆ (GMSE) - ಕೀಲು ಊತದ ಸಮಗ್ರ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ ** ಸ್ಥಾನಿ ಮಾಂಸಖಂಡಾಸ್ಥಿ ಪರೀಕ್ಷೆ (RMSE)- ರಚನೆ, ಕಾರ್ಯವಿಧಿ ಮತ್ತು ಊತದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ - ವಿಶೇಷ ತಪಾಸಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ. === ವಿಶೇಷವಾದವು === * ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ. ಎರಿಥ್ರೋಸೈಟ್ ಮಡ್ಡಿಗೊಳ್ಳುವ ತೀವ್ರತೆ, ಕೀಲುರೋಗದ ಅಂಶ, ಆಂಟಿ-CCP (ಆಂಟಿ-ಸೈಕ್ಲಿಕ್ ಸಿಟ್ರಲ್ಲಿನೇಟೆಡ್ ಪೆಪ್ಟೈಡ್ ಆಂಟಿಬಾಡಿ), ANA (ಆಂಟಿ-ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಆಂಟಿಬಾಡಿ) ) * ಬಾಧೆಗೊಳಗಾಗಿರುವ ಕೀಲುಗಳ[[ಕ್ಷ-ಕಿರಣ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಬಿಂಬಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳು * ಬಾಧೆಗೊಳಗಾದ ಕೀಲುಗಳಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದ ದ್ರಾವಣದ ಸೈಟೋಪೆಥಾಲಜಿ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಪೆಥಾಲಜಿ(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೀವುಗೊಂಡ ಸಂಧಿವಾತ ಮತ್ತು ಗೌಟ್ ನ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವರಿಯಲು) == ಚಿಕಿತ್ಸಾಕ್ರಮ == ಬಹುತೇಕ ಕೀಲುರೋಗದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಅನಾಲ್ಜೆಸಿಕ್ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, NSAIDಗಳು (ಸ್ಟೆರಾಯ್ಡ್ ಅಲ್ಲದ ಊತ ತಗ್ಗಿಸುವ ಔಷಧಿಗಳು), ಸ್ಟೆರಾಯ್ಡ್ ಗಳು (ಬಹಳ ತುರ್ತು/ಗಂಬೀರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ), DMARDಗಳು (ಕಾಯಿಲೆ ಸುಧಾರಿಸುವ ಕೀಲುರೋಗವಿರೋಧಿ ಔಷಧಿಗಳು), ಏಕರೂಪಿ ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳು, ಇವುಗಳೆಂದರೆ ಇಂಪ್ಲಿಕ್ಸಿಮಾಬ್ ಮತ್ತು ಅಡಲಿಮುಮಾಬ್, ಹಾಗೂ ಕರಗುವಂತಹ TNF ರಿಸೆಪ್ಟರ್ ಗಳಾದ ಎಟಾನೆರ್ಸೆಪ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮೀಥೋಟ್ರೆಕ್ಸೇಟ್. ಇವುಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯಮದಿಂದ ತೀವ್ರವಾದ ಕೀಲುರೋಗ ಸಂಧಿವಾತ <ref>{{Cite web |url=http://arthritis.about.com/cs/mtx/a/mtx.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-10-18 |archive-date=2013-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130425142153/http://arthritis.about.com/cs/mtx/a/mtx.htm |url-status=dead }}</ref> ದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು. ಬಯೋಲಾಜಿಕ್ ವಸ್ತುವಾದ ರಿಟುಕ್ಸಿಮಾಬ್ (ಆಂಟಿ-B-ಸೆಲ್ ಥೆರಪಿ) ಈಗ ರಿಫ್ರ್ಯಾಕ್ಟರಿ ರೂಮಟಾಯ್ಡ್ ಸಂಧಿವಾತಕ್ಕೆ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲು ಪರವಾನಗಿ ದೊರೆತಿದೆ.<ref>{{cite journal | author = Edwards J, Szczepanski L, Szechinski J, Filipowicz-Sosnowska A, Emery P, Close D, Stevens R, Shaw T | title = Efficacy of B-cell-targeted therapy with rituximab in patients with Rheumatoid arthritis. | journal = N Engl J Med | volume = 350 | issue = 25 | pages = 2572–81 | year = 2004 | pmid = 15201414 | doi = 10.1056/NEJMoa032534}}</ref> ಫಿಸಿಯೋಥೆರಪಿಯು ಹಲವಾರು ಕೀಲುರೋಗದ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ರೋಗಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಲನೆಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದಿ ಕುಂಠಿತವಾದ ಅವರ ಚಲನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಜೀವ ಬಂದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಕೀಲುರೋಗದಿಂದ ನರಳುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ, ಸಹಕಾರಭರಿತ ನತ್ತು ವಿವಿಧ ಶಿಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತವಾದ ತಂಡಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸ್ವರೂಪವು ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಪ್ರತಿ ರೋಗಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳೂ ಸಹ ನೀಡಿದ ಔಷಧಿಗಳಿಗೆ ದೇಹ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ರೀತಿ ಮತ್ತು ತಡದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿತವಾಗುತ್ತದೆ. == ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ == ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಸಂಘವು ಹಲವಾರು ಕೀಲುರೋಗ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಸ್ವಯಂಪ್ರತಿರೋಧಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಸಂಶೋದನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಆಸ್ಟಿಯೋಇಮ್ಯುನಾಲಜಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಪ್ರತಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಕೀಲುಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಳೆಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಮುಂದೆ ಬಂದಿದೆ. ಎಪಿಡೆಮಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ (ಕಾಯಿಲೆ-ತರ್ಕಬದ್ಧತೆ) ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಹ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಯಾಲಾಜಿಕ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಮಾನೋಕ್ಲೋನಲ್ ಆಂಟಿಬಾಡಿ ಥೆರಪಿಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸಾತ್ಮಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಸಂಧಿವಾತದ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಆಯಾಮಗಳನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references></references> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.rhumatologie.org ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಡೆಸ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ಸ್ ರೂಮಾಟೋಲೋಗಸ್ ಡ್ಯು ಕ್ಯುಬೆಕ್] * [http://www.rheumatology.org ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ರೂಮಟಾಲಜಿ] * [http://www.rheumatology.org.uk/ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ರೂಮಟಾಲಜಿ] * [http://www.rheum.ca/en/ ಕೆನಡಿಯನ್ ರೂಮಟಾಲಜಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್] * [http://www.rheumatology.org/arhp ರೂಮಟಾಲಜಿ ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಪರರ ಸಂಘ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090303110442/http://www.rheumatology.org/arhp/ |date=2009-03-03 }} *[http://www.institutferran.org IFR: ಇಂಸ್ಟಿಟುಟ್ ಫೆರ್ರಾನ್ ಡಿ ರೂಮಟೋಲಾಜಿಯಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090228034625/http://www.institutferran.org/ |date=2009-02-28 }}. * [http://www.aplar.org/index.html APLAR] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081014065332/http://www.aplar.org/index.html |date=2008-10-14 }} * [http://www.futuremedicine.com/loi/frm ಫ್ಯೂಚರ್ ರೂಮಟಾಲಜಿ ಜರ್ನಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190910131243/https://www.futuremedicine.com/loi/frm |date=2019-09-10 }}-ರೂಮಟಾಲಜಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಅಲಗಿನ ಮೊನೆ * [http://www.ufrgs.br/ligadereumatologia/ ಬ್ರೆಝಿಲ್ ನ ಪೋರ್ಟೋ ಅಲೆಗ್ರೆಯ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ರೂಮಟಾಲಜಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121106103136/http://www.ufrgs.br/ligadereumatologia/ |date=2012-11-06 }} {{Medicine}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕೀಲುರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಲಾಗುವ ವಿಷಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ]] m4maxn9dgmdypgu3xz5rh8crqur3lbo ಉಡುಗೊರೆ 0 28701 1374909 1338130 2026-06-09T18:04:18Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374909 wikitext text/x-wiki {{ದ್ವಂದ್ವ|ಈ ಲೇಖನವು ಪದದ ಅರ್ಥದ ಬಗ್ಗೆ ಇದೆ.|ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ [[ಉಡುಗೊರೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] ನೋಡಿ}} '''ಉಡುಗೊರೆಯು''' ಪಾವತಿಯ ಅಥವಾ ಆದಾಯದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ಯಾರಿಗಾದರೂ ನೀಡಲಾದ ವಸ್ತು ಆಗಿದೆ.ಒಂದು ವಸ್ತು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿಲ್ಲ, ಆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಈಗಾಗಲೇ ಯಾರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆಯೋ ಅವರ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವಿಕೆಯು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು, ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು. ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಹಣ, ಸರಕುಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಗ್ಗಟ್ಟುಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಹುದು. ಉಡುಗೊರೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ಇತರ ಸಂತೋಷದ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ದುಃಖ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕ್ಷಮೆ ಮತ್ತು ದಯೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಪರವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಡುಗೊರೆಗಳು ಮೊದಲಿಗೆ ಜನ್ಮದಿನಗಳು ಮತ್ತು, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಹಬ್ಬದಂದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟವು. ಉಡುಗೊರೆ ಎಂದರೆ, ಉಡುಗೊರೆ ನೀಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತಾನು ನೀಡುವ ವಸ್ತುವಿನ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಏನನ್ನೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಾರದು. ಆ ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆಯೋ ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ ಅದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಅದು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಉಡುಗೊರೆ ನೀಡುವಿಕೆಯು ಪರಸ್ಪರತೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದಾದರೂ, ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು. ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಹಣ, ಸರಕು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಹುದು. ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಉಡುಗೊರೆ ನೀಡುವ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಉಡುಗೊರೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಉಡುಗೊರೆ ಎಂಬ ಪದವು ಯಾವುದೇ ಐಟಂ ಅಥವಾ ಸೇವೆಯ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು, ಅದು ಇತರರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅವರ ದುಃಖವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕ್ಷಮೆ ಮತ್ತು ದಯೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಉಪಕಾರ ಸ್ಮರಣೀಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಇದನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ರಜಾದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಡುಗೊರೆ ಅಂಗಡಿಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ ಮತ್ತು ನೀವು ಈ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಅಂಗಡಿಗಳಿಂದ ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು, ಖರೀದಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಕಳುಹಿಸಬಹುದು.<ref>{{Cite web |url=https://www.lovelocal.in/pc/festive/gift-items |title=ದೀಪಾವಳಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆ ವಸ್ತುಗಳು |website=lovelocal.in }}{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ನೀವು ಈಗ ಪ್ರಪಂಚದ ಯಾವುದೇ ಕಡೆ ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಈವೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಬಹುದು. ==ಉಡುಗೊರೆಗಳು== ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕೆಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕಾಗದದಿಂದ ಸುತ್ತಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಡುಗೊರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂದರ್ಭ, ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕೊಡುವವರ ಹೆಸರನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಚೀನೀ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ಕೆಂಪು ಕಾಗದದಿಂದ ಸುತ್ತುವುದು ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು, ಸಹವರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಸ್ಥರಲ್ಲಿ ಅಗ್ಗದ ಉಡುಗೊರೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರು, ಪ್ರಣಯಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿಕರಲ್ಲಿ ದುಬಾರಿ ಅಥವಾ ಕಾಮುಕ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|last1=ಬ್ರಿಗ್ಯಾಮ್ |first1=ಜಾನ್ ಕಾರ್ಲ್ |title=ಸಾಮಾಜಿಕ ಮನಶಾಸ್ತ್ರ |date=1986|page=322}}</ref> ==ಉಡುಗೊರೆ ನೀಡುವ ಸಂದರ್ಭಗಳು== ===ಉಡುಗೊರೆ ನೀಡುವ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಎಂದರೇ:=== * ಪ್ರೀತಿ ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಾಗಿ * ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಉಡುಗೊರೆಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಾಗಿ. * ದಾನದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಾಗಿ. * ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ಪರಸ್ಪರ ಸಹಾಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ. * ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು. * ದುರದೃಷ್ಟವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು. * ಪ್ರಯಾಣ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ==ಬಲವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಕುಶಲತೆ== ನೀವು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಉಡುಗೊರೆ ನೀಡುವುದು ಕೇವಲ ಪರಹಿತಚಿಂತನೆಯ ಕಾರ್ಯವಲ್ಲ. ರಿಸೀವರ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ರೀತಿಯಾಗಿ ಇದನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಇದು ಅನುಸರಣೆಗೆ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ ಧನಾತ್ಮಕ ಬಲವರ್ಧನೆಯ ರೂಪವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಬಹುಶಃ ಅಂಡರ್‌ಹ್ಯಾಂಡ್ ಕುಶಲ ಮತ್ತು ನಿಂದನೀಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ.<ref name=braiker>{{Cite book|title=ನಿಮ್ಮ ತಂತಿಗಳನ್ನು ಯಾರು ಎಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಕುಶಲತೆಯ ಚಕ್ರವನ್ನು ಮುರಿಯುವುದು ಹೇಗೆ |first=ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಬಿ.|last=ಬ್ರೇಕರ್ |year=2004 |isbn=978-0-07-144672-3}}</ref> ==ಅನಗತ್ಯ ಉಡುಗೊರೆಗಳು== ಉಡುಗೊರೆಗಳ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಗವು ಅನಪೇಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ, ಅಥವಾ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರು ಅದರ ಮೌಲ್ಯೀಕರಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಪಾವತಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಡೆಡ್‌ವೈಟ್ ನಷ್ಟ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ತಪ್ಪಾದ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾಗುತ್ತದೆ. ಅನಗತ್ಯ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ "ಮರು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ" ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ದಾನಕ್ಕೆ ದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಎಸೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="vox">{{Cite news |url=https://www.vox.com/new-money/2016/12/21/14032662/christmas-gift-giving-wasteful|title=ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌ ವಿರುದ್ಧದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಕರಣ |work=Vox |access-date=December 5, 2017 |date=December 21, 2016 |last=ಲೀ |first=ತಿಮೋತಿ ಬಿ. }}</ref> ನಿರ್ವಹಣೆ ಅಥವಾ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಅಥವಾ ವಿಲೇವಾರಿ ವೆಚ್ಚಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರ ಮೇಲೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಹೊರೆಯಾಗುವ ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ಬಿಳಿ ಆನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{ಚುಟುಕು}} {{Interwikineeded}} act3oa9krg8pp0ukehyzk65odwle423 ಈಸೋಪ 0 28770 1374908 1374441 2026-06-09T17:52:54Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374908 wikitext text/x-wiki [[File:Aesop pushkin01.jpg|150px|thumb|ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಕಾಲದ ಈಸೋಪನ ಮೂರ್ತಿ, ವಿಲ್ಲಾ ಅಲ್ಬಾನಿಯ ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹ(ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ "ಕಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ "ಚಿತ್ರಣ"".)]] [[File:Aesop and Priests by Francis Barlow 1687.png|thumb|left|190px|ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಬರ್ಲೋ 1687 ರ ಈಸೋಪ್ಸ್ ಫೇಬಲ್ಸ್ ವಿತ್ ಹಿಸ್ ಲೈಫ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದಂತೆ ಈಸೋಪ.]] [[Image:Aesopus - Aesopus moralisatus, circa 1485 - 2950804 Scan00010.tif|thumb|''Aesopus moralisatus'', 1485]] ಗ್ರೀಕ್ ನೀತಿಕಥೆಗಾರ '''ಈಸೋಪ''' ಅಥವಾ '''Esop''' ( {{lang-el|Αἴσωπος}}, ''Aisōpos'' ) ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ ಸುಮಾರು ೬೨೦-೫೬೪. ರಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಮತ್ತು ಆತ ಮೂಲತಃ ಒಬ್ಬ ಗುಲಾಮರ (''δοῦλος'' ) ಮನೆತನದವನಾಗಿದ್ದ. ಆತ ಹೇಳಿದನೆನ್ನಲಾದ [[ನೀತಿಕಥೆ|ನೀತಿಕಥೆಗಳ]] ಮೂಲಕ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದರೂ, ಈಸೋಪನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ==ಇತಿವೃತ್ತ== * ಯಾವುದೇ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಕುರಿತು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. [[ಈಸೋಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳು]] ಎಂದು ಆತನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ನೀತಿಕಥೆಗಳು ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟವುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಈಗಲೂ ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. * ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮನುಷ್ಯರಂತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಮನುಷ್ಯರ ಗುಣಸ್ವಭಾವಗಳೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಈಸೋಪನ ಜೀವನದ ಕುರಿತ ವಿವರಗಳು ಹರಡಿ ಹೋದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. * ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]], [[ಹೆರೊಡೋಟಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಪ್ಲುಟಾರ್ಕ್‌]] ಮುಂತಾದವರ ಮೂಲಕ. ಪುರಾತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯಾದ [[ದ ಈಸೋಪ್ ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್]] ಆತನ ಕುರಿತಾದ ಉಪಾಖ್ಯಾನದಂತಹ, ಅತ್ಯಂತ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾದ ಆತನ ಜೀವನದ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಈಸೋಪನ ಕುರಿತು ಇರುವ ಕಥೆ ಎಂದರೆ- * ಆತ ಅತ್ಯಂತ ಕುರೂಪಿಯಾದ ಗುಲಾಮನಾಗಿದ್ದು, ಕೇವಲ ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅಗಿನ ರಾಜರಿಗೆ ಸಲಹೆಗಾರನಾಗಿ ನಿಯುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು. ನಂತರದಲ್ಲಿ (ಅಂದರೆ ಮಧ್ಯ ಕಾಲೀನ ಯುಗ) ಈಸೋಪನನ್ನು ಕಪ್ಪು ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ ಆಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. * ಈಸೋಪನನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ೨೫೦೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಆತನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಸಿನೆಮಾಗಳು, ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಟಿವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ==ಜೀವನ== [[File:Aesop woodcut Spain 1489.jpg|thumb|left|150px|La vida del Ysopet con sus fabulas historiadas (Spain, 1489) ದಿಂದ ಪಡೆದ ಒಂದು ಮರದ ಅಚ್ಚು ಪ್ಲಾನುಡೆಸ್‌ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಈಸೋಪನನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.]] * "ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್‌ ಪುರಾತನ ಕಾಲದವರಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ಹೆಸರು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ...ಆದರೂ...ಈಸೋಪ ಎಂಬುವವನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದನೇ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ", ಎಂದು ಎಂ.ಎಲ್ ವೆಸ್ಟ್ ಬರೆಯುತ್ತಾ; "ಐದನೇ ಶತಮಾನದ [ಕ್ರಿ.ಪೂ.] ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ಕಥೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಸಮೋಸ್ ಇದರ ಮೂಲವೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.<ref>ವೆಸ್ಟ್, ಪು.&nbsp;೧೦೬ and ೧೧೯.</ref> * ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಗ್ರೀಕ್‌ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅಂದರೆ [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನನ್ನೂ]] ಸೇರಿ, ಈಸೋಪ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ.೬೨೦ ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಥ್ರೇಸ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ಆ ಪ್ರದೇಶ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮೆಸೆಂಬ್ರಿಯಾ ಸಿಟಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿತು. * ನಂತರದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದ ಅನೇಕ ಬರಹಗಾರರು (ನೀತಿಕಥೆಗಳನ್ನು ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಭಾಷೆಗೆ ತಂದ ಫೇಡ್ರಸ್‌ ಮತ್ತಿತರರು), ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಆತ ಫ್ರೈಜಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ.<ref>''ಬ್ರಿಲ್ಸ್ ನ್ಯೂ ಪೌಲಿ: ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ದ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ವರ್ಲ್ಡ್‌'' (ಇನ್ನುಮುಂದೆ ''ಬಿಎನ್‌ಪಿ'' ) ೧:೨೫೬.</ref> ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩ನೇ-ಶತಮಾನದ ಕವಿ ಕ್ಯಾಲಿಮ್ಯಾಕಸ್‌ ಆತನನ್ನು "ಸಾರ್ಡಿಸ್‌ನ ಈಸೋಪ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು <ref>ಕ್ಯಾಲಿಮ್ಯಾಕಸ್‌, ಲ್ಯಾಂಬಸ್ ೨ (ಲೋಬ್ ಫ್ರಾಗ್ಮೆಂಟ್ ೧೯೨)</ref> ನಂತರದ ಬರಹಗಾರ ಟೈರ್‌ನ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಸ್ ಆತನನ್ನು "ಲಿಡಿಯಾದ ಸನ್ಯಾಸಿ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ.<ref>ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಸ್ ಆಫ್ ಟೈರ್, ಒರೇಶನ್ ೩೬.೧</ref> ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್<ref>ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್, [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0060:book=2:chapter=20&amp;highlight=aesop ರೆಟರಿಕ್ 2.20].</ref> ಮತ್ತು ಹೆರೊಡೋಟಸ್‌<ref>[10] ^ ಹೆರೊಡೋಟಸ್, ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ೨.೧೩೪.</ref> * ಇವರಿಂದ ನಾವು ತಿಳಿಯುವುದೇನೆಂದರೆ ಈಸೋಪ ಸಮೋಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಗುಲಾಮನಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಆತನ ಮಾಲೀಕರೆಂದರೆ ಮೊದಲು ಝಾಂಥಸ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಲಾಡ್‌ಮನ್ ಎಂಬುವವರು; ಮತ್ತು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ಗುಲಾಮಗಿರಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಆತ ಸೇಮಿಯನ್ ಶ್ರೀಮಂತನೊಬ್ಬನಿಗಾಗಿ ವಕೀಲನಂತೆ ವಾದಿಸಿದನು, ಮತ್ತು ಆತ ಡೆಲ್ಫಿಯಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡನು. ಪ್ಲುಟಾರ್ಕ್‌<ref>ಪ್ಲುಟಾರ್ಕ್‌, ''ಆನ್ ದ ಡಿಲೇಸ್ ಆಫ್ ಡಿವೈನ್ ವೆಂಜಿಯೆನ್ಸ್'' ; ''ಬ್ಯಾಂಕೆಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ಸೆವೆನ್ ಸೇಜಸ್'' ; [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Solon*.html ''ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಸೋಲೊನ್'' ].</ref> * ಈಸೋಪ ಡೆಲ್ಫಿಗೆ ಒಂದು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕವಾದ ಕಾರ್ಯದ ಮೇಲೆ ಲಿಡಿಯಾದ ಕ್ರೋಸಸ್‌ ನಿಂದ ಕಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಬಂದಿದ್ದ, ಅಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ಫಿಯನ್ನರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದ ಮತ್ತು ಆ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಆತನಿಗೆ ಮರಣ ದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಿ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ತಳ್ಳಲಾಯಿತು (ಆನಂತರದಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ಫಿಯನ್ನರು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ ಮತ್ತು ಬರಗಾಲವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು); * ಈ ಘಟನೆ ನಡೆಯುವ ಮೊದಲು, ಈಸೋಪ ಕೋರಿಂಥ್‌‍ನ ಪೆರಿಯಾಂಡರ್‌ನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ಲುಟಾರ್ಕ್‌ ಹೇಳುವಂತೆ ಗ್ರೀಸ್‌‌ನ ಏಳು ಜನ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಜೊತೆ ಕುಳಿತು ಊಟ ಮಾಡಿದ. ಆತ ಸಾರ್ಡಿಸ್‌ ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದ ಆತನ ಗೆಳೆಯ ಸೊಲೊನ್‌ ಕೂಡಾ ಜೊತೆಗಿದ್ದ. (ಲೆಸ್ಲಿ ಕುರ್ಕೆ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈಸೋಪನೇ "ಏಳು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕವನಾಗಿದ್ದಾನೆ".<ref>ಕುರ್ಕೆ ೨೦೧೦, ಪು.&nbsp;೧೩೫.</ref>) * ಈಸೋಪನ ಸಾವು ಮತ್ತು ಕ್ರೋಸಸ್‌ನ ಆಡಳಿತದ ಕಾಲಾವಧಿಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಸಮಾನ ದಿನಾಂಕಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗದ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಈಸೋಪನ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ಮಡಿದ (ಮತ್ತು "ಪೆರ್ರಿ ಇಂಡೆಕ್ಸ್" ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ) ಬೆನ್ ಎಡ್ವಿನ್ ಪೆರ್ರಿ ೧೯೬೫ ರಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ: * "ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈಸೋಪ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಸಸ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಗ್ರೀಸ್‌‌ನ ಏಳು ಜನ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಆತನ ಸಂಬಂಧ ಎಲ್ಲವೂ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕಲ್ಪನೆ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ." ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಪೆರ್ರಿ ಈಸೋಪನ ಸಾವು ಡೆಲ್ಫಿಯಲ್ಲಾಗಿದ್ದು ಕಲ್ಪನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದ;<ref>ಬೆನ್ ಎಡ್ವಿನ್ ಪೆರ್ರಿ, ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್ ಟು ''ಬಾರ್ಬಿಯಸ್ ಅಂಡ್ ಫೇಡ್ರಸ್‌'', ಪು. xxxviii-xlv.</ref> * ಆದರೆ ನಂತರದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಕ್ರೋಸಸ್‌ಗಾಗಿ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಆತ ಹೋಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಆತ ಪೆರಿಯಾಂಡರ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು" ಈಸೋಪನ ಸಾವಿನ ದಿನಾಂಕದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ."<ref>''ಬಿಎನ್‌ಪಿ'' ೧:೨೫೬.</ref> ಇನ್ನೂ ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕವಾದುದೆಂದರೆ ಫೇಡ್ರಸ್‌ ಬರೆದ ಕಥೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಈಸೋಪ ಅಥೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪೆಗಳು ರಾಜನಿಗಾಗಿ ಕೇಳಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇದು ನಡೆದದ್ದು ಪೀಸಿಸ್ಟ್ರಾಟಸ್‌ನ ಆಡಳಿತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಇದು ಈಸೋಪನ ಸಾವಿನ ಸಮಯವಾದ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೫೬೪ರ ಅನೇಕ ದಶಕಗಳ ನಂತರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref>ಫೇಡ್ರಸ್‌ ೧.೨</ref> ==ದ ಈಸೋಪ ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್‌== [[File:Aesopnurembergchronicle.jpg|thumb|right|150px|ನ್ಯೂಮರ್‌ಬರ್ಗ್ ಕ್ರೋನಿಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ 1493ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಟ್‌ಮನ್ ಶೀಡೆಲ್ ಚಿತ್ರಿಸಿದಂತೆ ಈಸೋಪ.]] * ಈಸೋಪನ ಜೀವನದ ಕುರಿತಾದ ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಹರಡಿ ಹೋದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾದ ಒಂದು ಆತನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯಿದ್ದು ಅದರ ಹೆಸರು ''ದ ಈಸೋಪ್ ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್‌'' (ಅದನ್ನು ''ವಿಟಾ'' ಅಥವಾ ''ದ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ'' ಅಥವಾ ''ದ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಕ್ಸಾಂಥಸ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ ಅಂಡ್ ಈಸೋಪ ಹಿಸ್ ಸ್ಲೇವ್‌'' ), ಎಂದೆಲ್ಲ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. * "ಇದೊಂದು ಅನಾಮಿಕ, ಗ್ರೀಕ್‌ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಎರಡನೇ ಶತಮಾನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.... ''ದ ಅಲೇಕ್ಸಾಂಡರ್ ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್'' ಹಾಗೆ ''ದ ಈಸೋಪ ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್‌'' ಸಹಾ ಒಂದು ಜಾನಪದ ಪುಸ್ತಕವಾಯಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕ ಯಾರಿಗೂ ಸಂಬಂಧಪಡಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಲೇಖಕರು ತಮಗನ್ನಿಸಿದಂತೆ ಆಗಾಗ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ."<ref> * ಗ್ರಾಮ್ಯಾಟಿಕಿ ಎ. ಕಾರ್ಲಾ ಬರೆದ ''Vita Aesopi: Ueberlieferung, Sprach und Edition einer fruehbyzantinischen Fassung des Aesopromans'' ದ ವಿಲಿಯಮ್‌ ಹ್ಯಾನ್ಸೆನ್‌ ವಿಮರ್ಶೆ, [http://bmcr.brynmawr.edu/2004/2004-09-39.html ಬ್ರಿನ್ ಮಾವ್ರ್‌ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ರಿವ್ಯೂ 2004.09.39].</ref> ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಅನೇಕ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿರೋಧಾಭಾಸದ ಆವೃತ್ತಿಗಳೂ ಲಭ್ಯವಿವೆ. * ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು "ಬಹುಶಃ ಕ್ರಿ.ಶ. ಮೊದಲ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ" ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಈ ಕತೆಯು "ಬರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೊದಲು ಅನೇಕ ಕಡೆ ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ ತಿರುಗಿದೆ";<ref>''ದ ಕಲ್ಚರ್ಸ್ ವಿಥಿನ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಗ್ರೀಕ್ ಕಲ್ಚರ್‌: ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್, ಕಾನ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಟ್, ಕೊಲ್ಯಾಬೊರೇಶನ್'' ನಲ್ಲಿರುವ ಲೆಸ್ಲಿ ಕುರ್ಕೆ, * "ಈಸೋಪ್ ಅಂಡ್ ದ ಕಾಂಟೆಸ್ಟೇಶನ್ ಆಫ್ ಡೆಲ್ಫಿಕ್ ಅಥಾರಿಟಿ" ಸಂ. ಕೆರೋಲ್‌ ಡವಾರ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲೆಸ್ಲಿ ಕುರ್ಕೆ, ಪು. ೭೭.</ref> "ಇದರಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕ್ರಿ.ಪೂ ೪ನೇ ಶತಮಾನದ್ದು ಎನ್ನಬಹುದಾಗಿದೆ."<ref>ಫ್ರಾಂಕಾಯಿಸ್ ಲಿಸ್ಸಾರೇಗ್‌, "ಈಸೋಪ್, ಬಿಟ್ವೀನ್ ಮ್ಯಾನ್ ಅಂಡ್ ಬೀಸ್ಟ್: ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಪೋರ್ಟ್ರೇಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಶನ್ಸ್‌", * ''ನಾಟ್ ದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಐಡಿಯಲ್‌: ಅಥೆನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದ ಕನ್ಸ್‌‍ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ದ ಅಧರ್ ಇನ್ ಗ್ರೀಕ್ ಆರ್ಟ್‌'' ಇದರಲ್ಲಿ, ಸಂ. ಬೆಥ್‌ ಕೋಹೆನ್‌ (ಇನ್ನುಮುಂದೆ, ಲಿಸ್ಸಾರ್ರೇಗ್), ಪು. ೧೩೩.</ref> ''ದ ಈಸೋಪ ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್‌'' ದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಥವಾ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ಅಂಶಗಳಿರುವದನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುತ್ತಾರೆ; * ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ''ದ ಈಸೋಪ್ ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಈಸೋಪ ಒಬ್ಬ ಸೋಮೊಸ್‌ನ ಫ್ರಿಜಿಯನ್ ಗುಲಾಮನಾಗಿದ್ದು, ತುಂಬಾ ವಿಕಾರ ರೂಪಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಆತನಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಶಕ್ತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. * ನಂತರದಲ್ಲಿ ಆತ ಐಸಿಸ್‌ನ ಆರಾಧಕಳಿಗೆ ತೋರಿಸಿದ ಕರುಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಆತನಿಗೆ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ದೇವಿ ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಮಾಲೀಕನಾದ ಝಾಂಥಸ್‌ನಿಗೆ ಅವನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಎದುರು ವಿರೋಧವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಮತ್ತು ಆತನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಲಗಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. * ಸಮೋಸ್‌ನ ಜನರಿಗೆ ಮುಂದೊಗಲಿರುವ ಅಪಶಕುನದ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದ ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಈಸೋಪನಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆತ ಸಮಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಕ್ರೋಸಸ್‌ ರಾಜನ ನಡುವೆ ಗುಪ್ತ ದೂತನಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಆತ (ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಗಿ) ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿನ ಲೈಸರ್ಗಸ್ ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ಟಿನ ನೆಕ್ಟನಾಬೋ ರಾಜರ ಆಸ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ. * ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರೋಮಾನ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಹಿಗರ್‌‍ದಿಂದ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.<ref>ಲಿಸ್ಸಾರ್ರೇಗ್, ಪು. ೧೧೩.</ref> ಈಸೋಪ ಡೆಲ್ಫಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಇದು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆತ ಅವಮಾನ ಮಾಡುವಂತಹ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಸಿಟ್ಟು ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆತನಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ತಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ನೀತಿಕಥೆಗಾರ ಈಸೋಪ್‌‌== * ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ನೀತಿ(ಕಟ್ಟು)ಕಥೆಗಾರನೆಂದು ಈಸೋಪನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗ್ಯೂ ಅವನಿಗಿಂತಲೂ ಸುಮಾರು ಮೂರುನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹೆಸಿಯದ್‌ ಎಂಬುವವನು ಗ್ರೀಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಿಡುಗ ಮತ್ತು ನೈಟೆಂಗಲ್‌<ref>http://www.theoi.com/Text/HesiodWorksDays.html</ref> ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮಾತನಾಡುವ ಕಥೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. * ಈಸೋಪನು ತನ್ನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ''ಈಸೋಪ್‌ ರೊಮಾನ್ಸ್‌'' ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ ಆತನು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಕ್ರೊಸಸ್‌ನ ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಧಾರೆಯೆರೆದನೆಂಬುದನ್ನು ಪುಷ್ಠೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆರೊಡೊಟಸ್‌ ಈಸೋಪನನ್ನು "ನೀತಿಕಥೆಗಳ ಬರಹಗಾರ"ನೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ. * ಅರಿಸ್ಟೋಫೇನಸ್‌ ಈಸೋಪನ<ref>''BNP'' ೧:೨೫೭; West, ಪು.&nbsp;೧೨೧; ಹಾಗ್‌, ಪು.&nbsp;೪೭.</ref> ಕಥೆಗಳ ಓದಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಳಿದ್ದಾನಾದರೂ ಈಸೋಪನ ಬರವಣಿಗೆಗಳು ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆತನ ಬರವಣಿಗೆಗಳು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ.ಐದನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದು ಅವು ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು.<ref>ಹಾಗ್‌, ಪು.&nbsp;೪೭; ವೆಸ್ಟ್, ಪು.&nbsp;೧೨೨ ಸಹಾ ನೋಡಿ.</ref> * ಆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಯಾರು ಬರೆದರು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲವಾದರೂ ಕೂಡ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್‌ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ನೀತಿ ಕಥೆಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ಸ್ಟಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸೊಫೊಕ್ಲೆಸ್‌ ಒಂದು ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುರಿಪಿಡಿಸ್‌ನನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾ ಈಸೋಪನ ನೀತಿಗಳಾದ ಉತ್ತರದಿಂದ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಯ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ನೀತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>ಅಥೇನಿಯಸ್‌[http://www.attalus.org/old/athenaeus13d.html 13.82].</ref> * ಸಾಕ್ರಟಿಸ್‌ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕೆಲವು ನೀತಿಗಳನ್ನು ಕಿರು ಪದ್ಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ<ref>ಪ್ಲ್ಯಾಟೋ, [http://classics.mit.edu/Plato/phaedo.html ಫೇಡೊ'''' 61b] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100123120125/http://classics.mit.edu/Plato/phaedo.html |date=2010-01-23 }}.</ref> ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ತುಣುಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಕುರಿತು ಡಯೋಜನಿಸ್ ಲಾರ್ಟಿಯಸ್ ಸಹಾ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>ಡಯಾಜಿನಸ್‌ ಲಾರ್ಟಿಯಸ್, [http://classicpersuasion.org/pw/diogenes/dlsocrates.htm ''ಲೈವ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಒಪಿನಿಯನ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಮಿನೆಂಟ್ ಫಿಲಾಸಫರ್ಸ್'' 2.5.42] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100302000958/http://classicpersuasion.org/pw/diogenes/dlsocrates.htm |date=2010-03-02 }}: "ಈತನೂ ಈಸೋಪನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನೀತಿಕತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ. * ಅವೇನೂ ಅಷ್ಟು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದು ಈ ರೀತಿ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ—Aesop one day did this sage counsel give / To the Corinthian magistrates: not to trust / The cause of virtue to the people's judgment."</ref> ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್‌ನ ನಾಟಕಕಾರನಾದ ಮತ್ತು ಕವಿಯಾದ ಇನ್ನುಯಿಸ್‌ ತನ್ನ ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದರೂ ಈಸೋಪನ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಟ ಪಕ್ಷ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಾದರೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.<ref>ಔಲಸ್ ಜೆಲ್ಲಿಯಸ್, [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Gellius/2*.html ''ಅಟ್ಟಿಕ್ ನೈಟ್ಸ್'' 2.29].</ref> * ಈಸೋಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್‌ ಬರಹಗಾರರಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಲೇಖನಗಳಿಂದ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪಲೆರಮ್‌‌‍ನ ಡೆಮಿಟ್ರಿಯಸ್‌(ca. ೩೫೦-ca. ೨೮೦ BC) ಇವುಗಳನ್ನು ಹತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗದ್ಯ (''Lopson Aisopeion sunagogai'' ) ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು ಅವುಗಳನ್ನು ಭಾಷಣಗಳ ಸಲುವಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿದ್ದವು, * ಆದರೆ ಅವು ಕಳೆದುಹೋಗಿವೆ. ನಂತರ ಇವು ಶೋಕಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು ಸೂಡಾದಲ್ಲಿ ಇದರ ಉಲ್ಲೇಖವಿದ್ದು ಅದರ ಕತೃವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ. [[ಅಗಸ್ಟಸ್|ಅಗಸ್ಟಸ್‌]]ನ ಮುಕ್ತಮನುಷ್ಯನಾದ ಫ್ಯಾಡ್ರಸ್ ಇವುಗಳನ್ನು ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. * ಬಾಬ್ರಿಯಸ್‌ ಇವುಗಳನ್ನು ಗ್ರೀಕ್‌ ಛಂದಸ್ಸಿಗೆ ಕ್ರಿ.ಶ ಮೂರನೇ ಶತಮಾನದ ಪೂವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಶತಮಾನದ ಬರಹಗಾರನಾದ ಟಿಟಿಯಾನಸ್‌ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದು, ಅವುಗಳು ಈಗ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.<ref>ಔಸೋನಿಯಸ್, [https://archive.org/stream/ausonius02auso#page/32/mode/2up ಎಪಿಸಲ್ಸ್ 12].</ref> * ಅವಾಯನಸ್‌ (ಸರಿಯಾಗಿ ದಿನಾಂಕಗಳು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಆದರೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ) ಈತನು ೪೨ ನೀತಿಕಥೆಗಳನ್ನು ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ವಚನಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದನು. ನಾಲ್ಕನೇ ಶತಮಾನದ ವ್ಯಾಕರಣಕಾರನಾದ ದೊಸಿಥಸ್‌ ಮೆಜಿಸ್ಟರ್‌ ಕೂಡ ಈಸೋಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದು ಈಗ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ. * ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳ ಅನುವಾದವು ಮುಂದುವರೆದವು, ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಸ್ಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಈಸೋಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳ ಅನುವಾದವಾಗುತ್ತಾ, ಅಲ್ಲಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳೂ ಸೇರಿ, ಅವುಗಳು ಸ್ವಂತ ಕಥೆಗಳಂತೆ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ಮೂಲ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧವೇ ಇಲ್ಲದಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತವೆ. * ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಈಸೋಪನ ಕಥೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಪಂಡಿತೋಚಿತವಾದ ಆಸಕ್ತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಮೂಲ ಈಸೋಪನ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೋಲಿಕೆಯುಳ್ಳ ಕಥೆಗಳ ಗುಣಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದವು.<ref>''BNP'' ೧:೨೫೮-೯; ವೆಸ್ಟ್; ನಿಕ್ಲಾಸ್‌ ಹಾಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌, ''ದ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಫೇಬಲ್‌: ಎನ್ ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್‌'', ಪು. ೧೨-೧೩; ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ ''ಐನೋಯಿ, ಲೋಗೋಯಿ, ಮಿಥೋಯಿ: ಫೇಬಲ್‌ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಕೇಯಿಕ್, ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್, ಅಂಡ್ ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಗ್ರೀಕ್‌'' ಬರೆದವರು ಜೆರ್ಟ್-ಜಾನ್ ವಾನ್ ಡಿಕ್ ಮತ್ತು ''ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದ ಗ್ರೀಕೊ-ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಫೇಬಲ್‌'' ಬರೆದವರು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ರಾಡ್ರಿಗ್ಸ್‌ ಅಡ್ರ್ಯಾಡೊ.</ref> ==ದೈಹಿಕ ಚಹರೆ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮೂಲದ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ== * ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ''ಈಸೋಪ್‌‌ ರೊಮಾನ್ಸ್‌'' ನಲ್ಲಿ(ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ರಿ.ಶ ಒಂದನೇ ಅಥವಾ ಎರಡನೇ ಶತಮಾನದ; ಮೇಲೆ ನೋಡಿ) ಈಸೋಪನನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಆತನು ಅಸಹ್ಯಕರವಾಗಿದ್ದನೆಂದು, ಗೂನುಬೆನ್ನಿನ ವಿಕಾರವಾದ ತಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ, ನೇರ ಮೂಗಿನ, ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ, ಕುಳ್ಳದೇಹದ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಕಾಲಿನ, ಗಿಡ್ಡ ಕೈಗಳುಳ್ಳ, ವಕ್ರ ಕಣ್ಣುಗಳ, ದಪ್ಪ ತುಟಿಗಳುಳ್ಳ, ಅಶುಭಸೂಚಕ ಘೋರ ರೂಪ"ವುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದನು<ref> * ''ದ ಈಸೋಪ್ ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್‌'', ಅನುವಾದಿಸಿದವರು ಲಾಯ್ಡ್ ಡಬ್ಲೂ. ಡಾಲಿ, ''ಆಂಥಾಲಜಿ ಆಫ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಗ್ರೀಕ್‌ ಪಾಪ್ಯುಲರ್ ಲಿಟರೇಚರ್‌'' ನಲ್ಲಿ, ಸಂ. ವಿಲಿಯಮ್‌ ಹ್ಯಾನ್ಸೆನ್‌, ಪು. ೧೧೧.</ref>. ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದು ಅನುವಾದದ ಪ್ರಕಾರ " ಪ್ರೊಮೆಥಿಯಸ್ ಅರೆನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಆಕಾರ"ದಂತಿದ್ದನು.<ref>ಪಪಾಡೆಮೆಟ್ರಿಯು, ಪು.&nbsp;೧೪-೧೫.</ref> * ನಾಲ್ಕನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ಕುರಿತಾಗಿ ಬರೆದ ಅತ್ಯಂತ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕವದ ಹಿಮೇರಿಯಸ್‌ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಇವನ ಉಲ್ಲೇಖ ಬರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ, "ಈಸೋಪನನ್ನು ನೋಡಿದರೇ ನಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೇವಲ ಆತನ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಆತನ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ರೂಪದಿಂದಲೂ ಮತ್ತು ಆತನು ಹೊಂದಿದ ಧ್ವನಿಯಿಂದಲೂ ಅತ ಜನರನ್ನು ರಂಜಿಸುತ್ತಾನೆ".<ref> * ಹಿಮೇರಿಯಸ್, ಒರೇಶನ್ಸ್ ೪೬.೪, ಅನುವಾದಿಸಿದವರು ರಾಬರ್ಟ್ ಜೆ. ಪೆನೆಲ್ಲಾ, ''ಮ್ಯಾನ್ ಅಂದ್ ದ ವರ್ಡ್: ದ ಒರೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಹಿಮೇರಿಯಸ್'', ಪು. ೨೫೦ ದಿಂದ.</ref> ಈ ಎರಡೂ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬಂದ ಮಾಹಿತಿ ನಂಬಲಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಹಿಮೆರಿಯಸ್‌ ಈಸೋಪನಿಗಿಂತ ಸುಮಾರು ೮೦೦ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಜೀವಿಸಿದ್ದ. * ಆತ ''ದ ಈಸೋಪ್‌‌ ರೊಮಾನ್ಸ್‌'' ಎಂಬ ಕಲ್ಪಿತ ಪುಸ್ತಕದ ಆಧಾರದಿಂದ ಈಸೋಪನ ಕುರಿತು ತಿಳಿದು ಬರೆದಿದ್ದ ಎನ್ನಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸತ್ಯವೋ ಸುಳ್ಳೋ, ಕೆಲವು ಕಾಲದ ನಂತರ ಈಸೋಪನ ಕೆಟ್ಟ ರೂಪವೇ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು. * ಈ ರೀತಿಯ ಬಾಹ್ಯ ರಚನೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯಿತು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>ನೋಡಿ ಲಿಸ್ಸಾರೇಜ್‌; ಪಪಾಡೆಮೆಟ್ರಿಯು; ಕಾಂಪ್ಟನ್, ''ವಿಕ್ಟಿಮ್ ಆಫ್ ದ ಮ್ಯೂಸಸ್'' ; ಲೆಫ್ಕೋವಿಟ್ಸ್, "ಅಗ್ಲಿನೆಸ್ ಅಂಡ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಇನ್ ದ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ್" ''ಕಕೋಸ್: ಬ್ಯಾಡ್‌ನೆಸ್ ಅಂಡ್ ಆಂಟಿ-ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಇನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆಂಟಿಕ್ವಿಟಿ'' ನಲ್ಲಿ ಸಂ. ಸ್ಲುಯಿಟರ್‌ ಮತ್ತು ರೋಸೆನ್.</ref> * ಪ್ರಾಚೀನ ಮೂಲಗಳು ಈಸೋಪನ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದನೆಯದು ಅರಿಸ್ಟೊಡೊಮೆಸ್‌ನಿಂದ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ಲೈಸಿಪಸ್‌ನಿಂದ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಈಸೋಪನ ಮೂರ್ತಿ ಗ್ರೀಸ್‌ನ ಏಳು ಮಹಾಜ್ಞಾನಿಗಳ ಚಿತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಫಿಲಾಸ್ಟ್ರಸ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ಸುತ್ತ ಆತನ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿವೆ.<ref>''BNP'' ೧:೨೫೭.</ref> * ಆದರೆ ದುರ್ದೈವವಶಾತ್‌ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಚಿತ್ರವೂ ಈಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಆತನನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಸಾದ್ಯ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ನಮ್ಮ ದೌರ್ಬಾಗ್ಯವಾಗಿದೆ. [[File:Delphi coin sharper.jpg|thumb|right|ಲೀಕೆ ನೀಡಿದ ಪುರಾತನ ಡೆಲ್ಫಿ ನಾಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ಚಿತ್ರದ ಉದಾಹರಣೆ; ಪಾನೋಫ್ಕಾ ಅದು ಬೇರೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದ.]] * ನಂತರ ಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಈಸೋಪನನ್ನು [[ಇತಿಯೋಪಿಯ|ಇಥೋಪಿಯಾ]]ದಿಂದ ಬಂದ ಕಪ್ಪು ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದವು.<ref>ಲೋಬ್ಬನ್‌, ೨೦೦೪, ಪು. ೮-೯.</ref> ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಥಮಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದವನೆಂದರೆ ಬೆಜಂಟೈನ್‌ನ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಾದ ’ಪ್ಲಾನುಡಾಸ್‌’. ಈತನು ಕ್ರಿ.ಶ ಹದಿಮೂರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಾಳಿದ್ದನು. * ಈತನು ’''ಈಸೋಪ್‌‌ ರೊಮಾನ್ಸ್‌'' ’ ಪುಸ್ತಕವನ್ನಾಧರಿಸಿ ಆತನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆದನು ಆತನ ಪ್ರಕಾರ ಈಸೋಪನು ಇಥಿಯೋಪಿಯಾಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವನಾಗಿದ್ದು ಅದರಿಂದಲೇ ಆತನಿಗೆ ಈಸೋಪನೆಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.<ref>"...niger, unde &amp; nomen adeptus est (idem enim Aesopus quod Aethiops)" ಇದು ಪ್ಲಾನುಡೆಸ್‌ನ ಗ್ರೀಕ್ ಪುಸ್ತಕದ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅನುವಾದವಾಗಿದೆ; ನೋಡಿ [https://archive.org/stream/aesopiphrygisfab1570aeso#page/8/mode/2up Aesopi Phrygis Fabulae], ಪು. ೯.</ref> * ( ಗ್ರೀಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್‌ ಎಂದರೆ ಸುಟ್ಟಮುಖದವನು ಎಂಬ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ನರು ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ತಮ್ಮ ಚರ್ಮ ಕಪ್ಪಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುವ ಸೂರ್ಯ ಉದಯದ ಸ್ಥಳವಾದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಜೆ.ಆರ್. ಮಾರ್ಗನ್, ''ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಗ್ರೀಕ್‌ ನಾವೆಲ್ಸ್'' ನಲ್ಲಿನ ''ಎನ್ ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ ಸ್ಟೋರಿ'' ಕುರಿತ ಟಿಪ್ಪಣಿ, ಸಂ. ಬಿ.ಪಿ. ರಿಯರ್ಡನ್‌, ಪು. ೪೩೨; [http://old.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3D%232329 Aithiops]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಯ ಕುರಿತು ಲಿಡ್ಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್‌ರ ''A ಗ್ರೀಕ್‌-ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಲೆಕ್ಸಿಕಾನ್'' ನಲ್ಲಿ ಆನ್ಲೈನ್ ನಮೂದನ್ನೂ ನೋಡಿ.</ref> * ೧೬೮೭ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ಲಾನುಡೊಸ್‌ ಬರೆದ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ಅನುವಾದದಲ್ಲಿ " ಆತನ ಮುಖಚರ್ಯೆಯು ಕಪ್ಪಾಗಿತ್ತು.ಈ ಕಪ್ಪು ವರ್ಣದಿಂದಲೇ ಈತನು ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದನು(''ಈಸೊಪಸ್‌'' ಇದು ಕೂಡ ''ಈಥಿಯೋಪ್ಸ್‌'' ನಂತಹುದೇ ಶಬ್ದವಾಗಿದೆ.) ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯವನೆಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ತಾನೊಬ್ಬ ನಿಗ್ರೋ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನಾಗಿದ್ದೆನೆ. ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಫ್ರಾಂಚಿಸ್‌ ಬಾರ್ಲೊ ಈಸೋಪನ ನುಡಿಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>ಥೋ. ಫಿಲಿಪಾಟ್‌ (ಪ್ಲಾನುಡೆಸ್‌ ಅನುವಾದ), [http://magic.lib.msu.edu/search~S39?/cXX%20folio%20PA3857%20.Z9%201687/cpa+3857+z9+1687/1%2C2%2C2%2CE/frameset&amp;FF=cpa+3857+z9+1687+online&amp;1%2C1%2C ''ಈಸೋಪ್ಸ್ ಫೇಬಲ್ಸ್ ವಿಥ್ ಹಿಸ್ ಲೈಫ್ : ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌, ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್‌'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220403200319/http://magic.lib.msu.edu/search~S39?%2FcXX%20folio%20PA3857%20.Z9%201687%2Fcpa+3857+z9+1687%2F1%2C2%2C2%2CE%2Fframeset&FF=cpa+3857+z9+1687+online&1%2C1%2C |date=2022-04-03 }} ನಲ್ಲಿ, ಪು. ೧ ಮತ್ತು ೭.</ref> * ಆದರೆ ಗ್ರೆಟ್‌ ಜಾನ್‌ ವನ್‌ ಡಿಜ್ಕ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ಲಾನುಡಾಸ್ ಸಂಶೋಧಿಸಿದ ಈಸೋಪನು ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದವನೆಂದು ಕರೆದುದು ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ತಪ್ಪುಮಾಹಿತಿಯಾಗಿದೆ<ref>ಜೆರ್ಟ್-ಜಾನ್ ವ್ಯಾನ್ ಡಿಕ್‌, "ಈಸೋಪ" ಕುರಿತ ನಮೂದು ''ದ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಗ್ರೀಸ್‌'' ನಲ್ಲಿ, ಸಂ. ನೈಗೆಲ್ ವಿಲ್ಸನ್, ಪು. ೧೮.</ref>. ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂಕ್‌ ಸ್ನೋಡೆನ್‌ ಹೇಳಿದಂತೆ ಪ್ಲಾನುಡಾಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಯನವು ’ಈಸೋಪನು ಇಥಿಯೋಪಿಯಾಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು’ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಮೌಲ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.<ref name="ReferenceA">ಫ್ರಾಂಕ್ ಎಂ. ಸ್ನೋಡೆನ್,ಜೂ., ''ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಸ್ ಇನ್ ಆಂಟಿಕ್ವಿಟಿ: ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ಸ್ ಇನ್ ದ ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯೆನ್ಸ್'' (ಇನ್ನುಮುಂದೆ ಸ್ನೋಡೆನ್), ಪು. ೨೬೪.</ref><ref name="ReferenceA"/> * ವಿಲಿಯಂ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಲೀಕ್‌, ೧೮೫೬ರಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಮೂಲವು ಇಥಿಯೋಪ್‌ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದನು. ಈತನ ವಿವರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ ನಿಗ್ರೋಗಳ ತಲೆಯ ಆಕಾರವು ಪ್ರಾಚೀನ ಡೆಲ್ಪಿ ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ(ಕ್ರಿ.ಪೂ೫೨೦<ref>[http://www.snible.org/coins/hn/phocis.html ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಕಾಯಿನ್ಸ್ ಆಫ್ಹ್ ಫೋಸಿಸ್] ವೆಬ್ ಪುಟ್, ಪಡೆದ ದಿನಾಂಕ ೧೧-೧೨-೨೦೧೦.</ref> ರ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ)ಗಳು ಈಸೋಪನನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿರಬಹುದೆಂದು ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ಡೆಲ್ಪಿಯೆಂದು<ref>ವಿಲಿಯಮ್‌ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಲೀಕೆ, [https://archive.org/stream/numismatahelleni00leakuoft#page/n289/mode/2up ''ನ್ಯೂಮಿಸ್‌ಮಾಟಾ ಹೆಲೆನಿಕಾ: ಎ ಕೆಟಲಗ್ ಆಫ್ ಗ್ರೀಕ್ ಕಾಯಿನ್ಸ್‌'', ಪು. 45.]</ref> * ಸಂಬಾವ್ಯವಾಗಿ ಹೊಗಳಿರಬಹುದೆಂದು(ಮತ್ತು ಸಮಾಧಾನ ಪಡಿಸಿರಬಹುದೆಂದು) ಆದರೆ ಡೆಲ್ಪಿಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಥೈಡೊರ್‌ ಪನೊಫ್ಕಾ ಪ್ರಕಾರ ಡೆಲ್ಪಿಗಳಿಗೆ<ref>ಥಿಯೊಡೋರ್‌ ಪಾನೋಫ್ಕಾ, [https://books.google.com/books?id=-BsVAAAAYAAJ&amp;pg=PA14-IA20&amp;lpg=PA14-IA20&amp;dq#v=onepage&amp;q&amp;f=false ''Antikenkranz zum fünften Berliner Winckelmannsfest: Delphi und Melaine'', ಪು. 7]; ಸಂಬಂಧಿತ ನಾಣ್ಯದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂದೆ ಇದೆ ಪು. ೧೬.</ref> ಅಂತಹ ತಲೆಯು ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೆಳಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು ಪ್ರಾಚಿನ ಇತಿಹಾಸಕಾರನೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>ಸ್ನೋಡೆನ್‌, ಪು. ೧೫೦-೫೧ ಮತ್ತು ೩೦೭-೮.</ref> * ಈಸೋಪನು ತನ್ನ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಟೆ, ಆನೆ ಮತ್ತು ಮಂಗಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಿರುವುದರಿಂದ ಆತನು ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದವನಿರಬಹುದೆಂಬ ವಾದವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆಫ್ರಿಕಾದ ಬಹಳಷ್ಟು ವಸ್ತುಗಳು ಇಜಿಪ್ತ್‌ ಮತ್ತು [[ಲಿಬಿಯಾ]]ದಿಂದ ಬಂದವುಗಳಾಗಿದ್ದು ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದಿಂದ ಬಂದವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. * ನೀತಿಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಈಸೋಪನು ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸಿರಬಹುದೆಂದು ವಾದವು ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref>ರಾಬರ್ಟ್ ಟೆಂಪಲ್, ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್ ಟು ''ಈಸೋಪ್: ದ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಫೇಬಲ್ಸ್'', ಪು. xx-xxi.</ref> ೧೯೩೨ರಲ್ಲಿ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಜೆ.ಎಚ್‌.ಡ್ರೈಬರ್ಗ್‌ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಈಸೋಪ್‌‌ ಮತ್ತು ಎಥಿಯೋಪ್‌ನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾ ’ಕೆಲವರು ಆತನು (ಈಸೋಪ್‌‌) ಪ್ರಿಜಿಯನ್‌ದವನಾಗಿದ್ದಾನೆಂದು ಹೇಳಿದರೂ ಕೂಡ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಆತನು ಆಫ್ರಿಕಾದವನಾಗಿದ್ದಾನೆ’. * ಒಂದು ವೇಳೆ ಈಸೋಪನು ಆಫ್ರಿಕಾದವನಾಗಿರದೇ ಹೊದರೆ ಆತನು ಆಗಿರಬೇಕಾಗಿತ್ತು’<ref>ಡ್ರಿಬರ್ಗ್‌, ೧೯೩೨.</ref> ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ರಿಚರ್ಡ್ ಎ. ಲೊಬ್ಬಾನ್‌ ಪ್ರಕಾರ ಈಸೋಪನು ತನ್ನ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಈಸೋಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಹಸ್ತಕೃತಿಯು ಈಸೋಪನು ಒಂದು ನ್ಯುಬಿಯನ್‌ ಕಥೆಗಾರನೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದಿದ್ದಾನೆ.<ref>ಲೋಬ್ಬನ್‌, ೨೦೦೨.</ref> * ಈಸೋಪನು ಕಪ್ಪುವರ್ಣದವನೆಂಬುದು ಠಕ್ಕ ಬ್ರೆಯರ್‌ ರೆಬಿಟ್‌ ಕಟ್ಟುಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೂ ಪುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಆಫ್ರಿಕಾದ-ಅಮೇರಿಕಾದ ಗುಲಾಮರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾತ್ರವೆಂದರೆ " ಒಂದು ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಮೇಲ್ವರ್ಗದವರನ್ನು ಚಾಣಾಕ್ಷತೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸಾರುವ ಗುಲಾಮರ ಮತ್ತು ''ಜೀವನ'' (''ಈಸೋಪನ'' )ದ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದು".<ref>ಕುರ್ಕೆ ೨೦೧೦, ಪು.&nbsp;೧೧-೧೨.</ref> ಆಫ್ರಿಕಾ-ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನನ್ನು ಹೇಗೆ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತರವಾದ ’[http://www.richarddurham.com/thedeathofaesop.htm ದಿ ಡೆತ್‌ ಆಫ್‌ ಈಸೋಪ್‌‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715182841/http://www.richarddurham.com/thedeathofaesop.htm |date=2011-07-15 }}’ ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ. * ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಸ್ಯಗಾರ ಬಿಲ್‌ ಕೊಸ್ಬಿಯವರಿಂದ ಟಿ.ವಿಯಲ್ಲಿಯೂ ''ಈಸೋಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳು'' <ref>[https://www.youtube.com/watch?v=jON9jB6KPws YouTube] ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ</ref> ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ನಟ ಮ್ಲೆಕಾಯಿ ಮೊಸಿಯಾ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ [[ಕೇಪ್ ಟೌನ್|ಕೇಪ್‌ ಟೌನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ನೀತಿಯ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನೀಡಿದನು.‍<ref>http://whatsonsa.co.za/news/index.php/whats-on/in-cape-town/೧೭-theatre/೬೫೩-aesops-fables-at-the-fugard-೧೦-june-೧೦-july-೨೦೧೦.htm{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಆನ್ಲೈನ್ ಸುದ್ದಿ</ref> ==ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ವರ್ಣನೆ== * ೧೮೪೩ರಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ವಜ್ಞನಾದ ಒಟ್ಟೋ ಜಾನ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ ಈಸೋಪನು [http://kids.britannica.com/comptons/art-67202/Aesop-talks-with-a-fox-from-one-of-his-fables?&amp;articleTypeId=31 ಗ್ರೀಕ್‌ ರೆಡ್‌-ಫಿಗರ್‌ ಕಪ್‌] ca. ೪೫೦ BCಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಟಿಕನ್‌ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿದ್ದಾನೆ.<ref>ಲಿಸ್ಸಾರ್ರೇಗ್, ಪು. ೧೩೭.</ref> * ಈಸೋಪನು ಕಲಿಸುವಾಗ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಪೌಲ್‌ ಜಾಂಕರ್‌ ಪ್ರಕಾರ ಈಸೋಪನು’ಸಣ್ಣ ದೇಹದ ದೊಡ್ದ ತಲೆಯ, ಅಗಲ ಹಣೆಯ ಮತ್ತು ತೆರೆದ ಬಾಯಿಯ ಮನುಷ್ಯ’ನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈತನು ತನ್ನ ಸಣಕಲ ದೇಹದ ಸುತ್ತಲೂ ತುಂಬಿರುವಂತಹ ತಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು. * ಆತನು ನೋಡಲು ವಿಕಾರವಾಗಿದ್ದು ಉದ್ದನೆಯ ಕೂದಲಿನ ಬಕ್ಕ ತಲೆಯ ಮತ್ತು ಎಂದೂ ಬಾಚದೇ ಹೋದ ಮಂಡೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಆತನು ತನ್ನ ದೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪವು ಲಕ್ಷವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.<ref>ಪೌಲ್‌ ಝಾಂಕರ್, ''ದ ಮಾಸ್ಕ್ ಆಫ್ ಸಾಕ್ರಟೀಸ್‌'', ಪು. ೩೩-೩೪.</ref> [[File:Velázquez - Esopo (Museo del Prado, 1639-41).jpg|thumb|left|170px|ಪ್ರಾಡೋನಲ್ಲಿರುವ ಈಸೋಪನ ಚಿತ್ರ ರಚಿಸಿದವರು ವೆಲಾಕ್ವೀಜ್.]] ಕ್ರಿ.ಶ ನಾಲ್ಕನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಾಟಕಕಾರನಾದ ಅಲೆಕ್ಸಿಸ್‌ ಈಸೋಪನ ಕುರಿತಾಗಿ ಹಾಸ್ಯನಾಟಕ (ಈಸೋಪ್‌‌)ವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿ ರಂಗಕ್ಕೆ ತಂದನು. ಇದರಲ್ಲಿ (ಅಥೇನಿಯಸ್‌ [http://digicoll.library.wisc.edu/cgi-bin/Literature/Literature-idx?type=turn&amp;entity=Literature.AthV2.p0163&amp;id=Literature.AthV2&amp;isize=M&amp;pview=hide 10.432]) * ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸೊಲೊನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸುವಾಗ ಅಥೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪದ್ಧತಿಯಾದ ಮಧ್ಯದೊಂದಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಬೆರೆಸುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>ಈ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಈಸೋಪ ಬರೆದಿರಬಹುದು ಎನ್ನುವುದು ಊಹಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ; ಕುರ್ಕೆಯ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖ ಮತ್ತು ಪಾದಸೂಚಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ೨೦೧೦, ಪು&nbsp;೩೫೬.</ref> ಲೆಸ್ಲಿ ಕುರ್ಕೆ ಪ್ರಕಾರ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈಸೋಪ್‌‌ ಒಬ್ಬ ’ವಿನೋದದ ಸರಕಾ’ಗಿದ್ದನು.<ref>ಕುರ್ಕೆ ೨೦೧೦, ಪು.&nbsp;೩೫೬.</ref> * ಕ್ರಿ.ಶ. ಮೂರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪೆಲ್ಲಾದ ಕವಿಯಾದ ಪೊಸೆಡ್ಯೂಪಸ್‌ ಒಂದು "ಈಸೋಪಿಯಾ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಕವನವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ (ಆದರೆ ಈಗ ಅದು ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ.) ಅಥೆನಿಯಸ್‌ [http://digicoll.library.wisc.edu/cgi-bin/Literature/Literature-idx?type=turn&amp;entity=Literature.AthV3.p0139&amp;id=Literature.AthV3&amp;isize=M&amp;pview=hide 13.596] ರ ಪ್ರಕಾರ ಅದರಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನ ಅನುಯಾಯಿಯಾದ ಗುಲಾಮ ರೊಡಿಪಿಸ್‌(ಅವಳ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರು ಡೊರಿಪಿಚಾ) ಹೆಸರನ್ನು ಆಗಾಗ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. * ಪ್ಲಿನಿ ನಂತರದಲ್ಲಿ ರೊಡೊಪಿಸ್‌ ಈಸೋಪನ ಪ್ರೇಯಸಿಯಾಗಿದ್ದಳೆಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ (ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ). ಕೆಲವು ಪ್ರಾಕೃತ ಶಾಸ್ರಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ರೋಮ್‌ನ ವಿಲ್ಲಾ ಅಲ್ಬಿನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರೀಕರ ಕಾಲದ ಅಪೂರ್ಣವಾದ ಮಾನವಾಕೃತಿಯು ಈಸೋಪನದಾಗಿದೆ (ಈ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಇರುವ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿ) ಆದರೆ ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್‌ ಲಿಸ್ಸಾರ್ಗ್ಯೂ ಪ್ರಕಾರ ಬೇರೆ ಯಾರದೋ ನಮಗೆ ತಿಳಿಯದೇ ಇರುವ ಮನುಷ್ಯನ ಆಕಾರವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಇವೆ ಅಥವಾ ಹೆಲೆನೆಸ್ಟಿಕ್‌ ಚಿತ್ರಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತನಾದ ಬೇರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಿತ್ರವೂ ಆಗಿರಬಹುದಾಗಿದೆ. * ಈ ವಾದವು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾ ಆತನು ಕಟ್ಟುಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಜಾಣನಿದ್ದನೆಂದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈತನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕೃಶಕಾಯದವನಾಗಿದ್ದನೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>ಲಿಸ್ಸಾರ್ರೇಗ್, ಪು. ೧೩೯.</ref> ಸ್ಯಾಟಿರಿಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯೂಸಿಯಾನ್‌ ಕ್ರಿ.ಶ ಎರಡನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ''ಎ ಟ್ರೂ ಸ್ಟೋರಿ'' ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನು ರತ್ನಕಚಿತ ಉಬ್ಬು ಶಿಲ್ಪದಂತಹ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. * ಬರಹಗಾರನು ಹಾರೈಕೆಯ ಐಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಬಂದಾಗ ಹಾಸ್ಯಗಾರನಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪೈರಿಗಿಯನ್‌ನ ಈಸೋಪ್‌‌ ಅಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref>Lucian, Verae Historiae (ಎ ಟ್ರೂ ಸ್ಟೋರಿ) ೨.೧೮ (ರಿಯರ್ಡನ್‌ ಅನುವಾದ).</ref> * ೧೪೭೬ರಲ್ಲಿ ಹೆರ್ನಿಚ್‌ ಸ್ಟೆನ್‌ಹೊವೆಲ್‌ನ ಆವೃತ್ತಿಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಪ್ಲಾನುಡಾಸ್‌ನ ’ಲೈಫ್ ಆಫ್‌ ಈಸೋಪ್‌’ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಬಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀತಿಕಥೆಗಳು ಬಾಷಾಂತರ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಗೂನು ಬೆನ್ನಿನವನೆಂದೇ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದರು. ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್‌ ಬಾರ್ಲೊದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದ ೧೬೮೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ [http://magic.lib.msu.edu/search~S39?/cXX%20folio%20PA3857%20.Z9%201687/cpa+3857+z9+1687/1%2C2%2C2%2CE/frameset&amp;FF=cpa+3857+z9+1687+online&amp;1%2C1%2C ''ಈಸೋಪ್ಸ್‌ ಫೆಬಲ್ಸ್‌ ವಿಥ್‌ ಹೀಸ್‌ ಲೈಪ್‌: ಇನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌, ಫ್ರೆಂಚ್‌, ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್‌'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220403200319/http://magic.lib.msu.edu/search~S39?%2FcXX%20folio%20PA3857%20.Z9%201687%2Fcpa+3857+z9+1687%2F1%2C2%2C2%2CE%2Fframeset&FF=cpa+3857+z9+1687+online&1%2C1%2C |date=2022-04-03 }}’ನಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ಕುಳ್ಳದೇಹದವನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದು ಆತನ ಹೇಳಿಕೆಯಾದ&nbsp;(ಪು ೭) "ನಾನೊಬ್ಬ ನಿಗ್ರೋ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ (ಈ ಪುಟದ ಮೇಲಿನ ಬರಹವನ್ನು ನೋಡಿ). ಸ್ಪಾನಿಷ್‌ನ ಚಿತ್ರಕಾರನಾದ ಡೈಗೋವಾಲಾಜ್‌ಕ್ವಿಜ್‌ ಎಂಬಾತನು ಈಸೋಪನ ಬಾವಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ( ೧೬೩೯-೪೦ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಚಿತ್ರವು ಈಗ ಮಸ್ಕೊ ಡೆಲ್‌ ಪ್ರಾಡೊ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿದೆ). * ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯ ದೇಹಾಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದೇ ಹೋದರೂ ಕೂಡ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಆತನ ದೇಹದ ಅವಯವಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. [[File:Wenceslas Hollar - Aesop 2.jpg|thumb|200px|right|17ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಲಾವಿದ ವೆನ್ಸೆಸ್ಲಾಸ್ ಹೊಲ್ಲಾರ್ ರಚಿಸಿದ ಈಸೋಪ.]] ಸರ್‌ ಜಾನ್‌ ವಾನ್‌ಬ್ರು ಬರೆದ ಹಾಸ್ಯನಾಟಕವಾದ "[https://archive.org/stream/playsvanbrugh01vanbuoft#page/222/mode/2up ಈಸೋಪ್]" ೧೬೯೭ ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನ ಡ್ರುರಿಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರೊಯಲ್‌ ರಂಗಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡಿತು. ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೂ ಆಗಿಂದಾಗ ಪ್ರದರ್ಶವನ್ನು ಕಂಡಿತು. * ''ಲೆಸ್‌ ಫೆಬಲ್ಸ್‌ ಡೆ ಈಸೋಪ್‌'' (ನಂತರ ''ಈಸೋಪ್ ಎ ಲಾ ವಿಲ್ಲೆ'' )ದ ಬಾಷಾಂತರವನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್‌ನ ನಾಟಕಕಾರನಾದ ಎಡ್ಮೆ ಬೊರುಸಾಲ್ಟ್‌ ಮಾಡಿದನು, ವನ್‌ಬ್ರು ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಶಾರೀರಿಕವಾಗಿ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿರುವ ಈಸೋಪ್‌ ದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ, ಕ್ರೊಸಸ್‌ ರಾಜನ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ಈತನು ಸಲಹೆಗಾರನಾಗಿದ್ದನು. * ಈತನ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಣಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿನ ರಾಜಕಾರಣದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಮಾರ್ಕ್‌ ಲವ್‌ರಿಜ್‌, ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ಅಗಸ್ಟನ್‌ ಫೇಬಲ್‌'' (ಇನ್ನುಮುಂದೆ ಲವ್‌ರಿಜ್‌), ಪು. ೧೬೬-೬೮.</ref> ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಶಕಂಡನಂತರ ಬೊರ್‌ಸಾಲ್ಟ್‌ ಸಿಕ್ಷಿಲ್‌(''ಈಸೋಪ್ ಎ ಲಾ ಕೊರ್‌'', ಈಸೋಪ್ ಎಟ್‌ ಕೋರ್ಟ, ಗಳು ೧೭೦೧ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡವು)ನ್ನು ಬರೆದನು. * ಇದು ಇನ್ನೂ ಜನಪ್ರೀಯವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದಾಗಿ ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಭಾಷೆಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>[http://books.google.co.uk/books?id=rm0_DWd5jPoC&amp;printsec =frontcover &amp;dq=%22Boursault%22++Esope&amp;source=bl&amp;ots=4AwpHQxgVy&amp;sig=5q1A7sZbyPPsgB-0L1G9WFh6XSg&amp;hl =en&amp;ei=zFyXTebaNcGHhQf4m7WCCQ &amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=6&amp;ved=0CDQQ6AEwBTgK#v=onepage&amp;q&amp;f=false ಗೂಗಲ್ ಬುಕ್ಸ್‌] ನಲ್ಲಿ ಈ ಪಠ್ಯ ಲಭ್ಯವಿದೆ</ref> * ಆದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆತನ ಉಪಪತ್ನಿ ರೊಡೊಪ್‌ನ ಪರಿಚಯವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ೧೭೮೦ರಲ್ಲಿ ಅನಾಮಧೇಯವಾದ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿಯು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ರೊಡೊಪ್‌ನ ’''ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಎಂಡ್‌ ಅಮೊರಸ್‌'' ’ ಪುಸ್ತಕವು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. [http://old.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Hdt.+2.134.1 ಹೆರೊಡೊಟಸ್‌ 2.134-5] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120712234700/http://old.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Hdt.+2.134.1 |date=2012-07-12 }} ರಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ರೊಡೊಪಿಸ್‌ನಿಂದ ಆಳ್ವಿಕೆ ಒಳಗಾದವನೆಂದು ಕುರುಹುಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ., ಮತ್ತು [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext %3A1999.02.0137% 3Abook% 3D36% 3Achapter%3D17 ಪ್ಲಿನಿ 36.17] ರ ಪ್ರಕಾರ ಆಕೆಯು ಈಸೋಪನ ಪ್ರೇಯಸಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಳು ಜೊತೆಗೆ ಈ ಕಥೆಯಿಂದ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಪ್ರೇಮಿಗಳಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. * ಇದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಕುರುಪಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಆಕೆಯು ಸುಂದರಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ನಂತರ ಆಕೆಯು ಈಸೋಪನಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ಪೆರೊ(ರಾಜ)ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾದಳು. ಕೆಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಚಿತ್ರಕಾರ ಅಂಜೆಲಿಕಾ ಕಾಫ್‌ಮನ್ ಈಸೋಪ್ ಮತ್ತು ರೋಡೋಪ್‌ರ ಚಿತ್ರದ ಫ್ರಾಂಕೆಸ್ಕೋ ಬಾರ್ಟೊಲೊಜಿ ಉಕ್ಕು ಕೆತ್ತನೆ ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರಣದೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. * ವಾಲ್ಟರ್‌ ಸೆವೆಜ್‌ ಲ್ಯಾಂಡರ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಈಸೋಪ್‌ ಮತ್ತು ರೊಡೊಪ್‌ನ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಕಲ್ಪನೆಯ ಸಂವಾದವನ್ನು ಚಿತ್ರಸಿದ್ದಾನೆ. [https://archive.org/stream/selectionsfromim00landiala#page/n65/mode/2up ಈಸೋಪ್ ಮತ್ತು ರೊಡೊಪ್‌] ನ ಮಾಹಿತಿಯು ''ದಿ ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ಬ್ಯೂಟಿ'' ಯಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನು "ನಾನು ಸಣ್ಣವನಾದೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾದೆ" ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. * ತುರ್ಹಾನ್‌ ಬೆ ೧೯೪೬ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ’[http://www.imdb.com/title/tt0038778/ ''ನೈಟ್‌ ಇನ್‌ ಪೆರಡೈಸ್‌'' ]’ ನಲ್ಲಿ ಈಸೋಪನನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈತನ ಪ್ರಕಾರ ಈಸೋಪನು ಕ್ರೋಸಸ್ ರಾಜನ ಸಲಹೆಗಾರನಾಗಿದ್ದನು, ಮತ್ತು ಅರಸನು ತನಗೆ ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು (ಪರ್ಶಿಯನ್‌ ರಾಜಕುಮಾರಿ, ಮರ್ಲೆ ಒಬೆರಾನ್‌ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದ್ದರು) ಅತಿಯಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. * ೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ಹೆಲೆನೆ ಹಾಂಪ್‌ಳು ರಚಿಸಿದ ಟಿವಿ ನಾಟಕ ’[http://www.imdb.com/title/tt1144648/ ಈಸೋಪ್ ಎಂಡ್‌ ರೊಡೊಪ್‌]’ ಎಂಬ ನಾಟಕ ಹಾಲ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. * ಇದರಲ್ಲಿ ಲೊಮೊಂಟ್‌ ಜೊನ್‌ಸೆನ್‌ನು ’ಈಸೋಪ್’ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದ್ದ. ''"ಎ ರಪೋಸಾ ಈ ಎಸ್‌ ಉವಾಸ್‌"'' (ನರಿ ಮತ್ತು ದ್ರಾಕ್ಷಿಯ ಕಥೆ)ಯನ್ನು ಈಸೋಪನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ನಾಟಕಕಾರನಾದ ಗುಲೆರ್ಮ ಫಿಗುರೈಡೊ ೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಇದು ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡಿತು. ಇದು ೨೦೦೦ದಲ್ಲಿ ಚಿನಾದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಚಲನ ಚಿತ್ರ ''ಹು ಲಿ ಯು ಪು ತಾವೊ'' ಅಥವಾ [http://v.youku.com/v_show/id_XMTgzOTIzNDQ=.html 狐狸与葡萄] ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು== {{reflist|2}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌== *ಅಡ್ರ್ಯಾಡೊ, ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ರಾಡ್ರಿಗ್ಸ್‌, ೧೯೯೯-೨೦೦೩. ''ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದ ಗ್ರೀಕೊ-ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಫೇಬಲ್'' (ಮೂರು ಸಂಪುಟಗಳು). ಲೀಡೆನ್‌/ಬೋಸ್ಟನ್‌: ಬ್ರಿಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್‌. *ಕ್ಯಾನ್ಸಿಕ್‌, ಹ್ಯೂಬರ್ಟ್‌, ಮುಂತಾದವು., ೨೦೦೨. ''ಬ್ರಿಲ್ಸ್ ನ್ಯೂ ಪೌಲಿ: ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ದ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ವರ್ಲ್ಡ್‌.'' ಲೀಡೆನ್‌/ಬೋಸ್ಟನ್‌: ಬ್ರಿಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್‌. *ಕೋಹೆನ್‌, ಬೆಥ್‌ (ಸಂಪಾದಕರು), ೨೦೦೦. ''ನಾಟ್ ದ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಐಡಿಯಲ್‌: ಅಥೆನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದ ಕನ್ಸ್‌ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಅಫ್ ದ ಅರ್ ಇನ್ ಗ್ರೀಕ್ ಆರ್ಟ್‌''. ಲೀಡೆನ್‌/ಬೋಸ್ಟನ್‌: ಬ್ರಿಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್‌. ಇದರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾಂಕಾಯಿಸ್ ಲಿಸ್ಸಾರೇಗ್‌ ಬರೆದ "ಈಸೋಪ, ಬಿಟ್ವೀನ್ ಮ್ಯಾನ್ ಅಂಡ್ ಬೀಸ್ಟ್: ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಪೋರ್ಟ್ರೇಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಶನ್ಸ್" ಸೇರಿದೆ. *ಡವಾರ್ಟಿ, ಕೆರೋಲ್‌ ಮತ್ತು ಲೆಸ್ಲಿ ಕುರ್ಕೆ(ಸಂಪಾದಕರು), ೨೦೦೩. ''ದ ಕಲ್ಚರ್ ವಿಥಿನ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಗ್ರೀಕ್ ಕಲ್ಚರ್‌: ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್, ಕಾನ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಟ್, ಕೊಲ್ಯಾಬೊರೇಶನ್.'' ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ ಲೆಸ್ಲಿ ಕುರ್ಕೆಯ "ಈಸೋಪ ಅಂಡ್ ದ ಕಾಂಟೆಸ್ಟೇಶನ್ ಆಫ್ ಡೆಲ್ಫಿಕ್ ಅಥಾರಿಟಿ" ಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. *ಡ್ರಿಬರ್ಗ್‌, ಜೆ.ಎಚ್‌., ೧೯೩೨. "ಈಸೋಪ", ''ದ ಸ್ಪೆಕ್ಟೇಟರ್'', ಸಂ. ೧೪೮ #೫೪೨೫, ಜೂನ್‌ ೧೮, ೧೯೩೨, ಪು.&nbsp;೮೫೭–೮. *ಹ್ಯಾನ್ಸೆನ್, ವಿಲಿಯಮ್‌ (ಸಂಪಾದಕರು), ೧೯೯೮. ಆಂಥಾಲಜಿ'' ಆಫ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಗ್ರೀಕ್‌ ಪಾಪ್ಯುಲರ್ ಲಿಟರೇಚರ್‌''. ಬ್ಲೂಮಿಂಗ್‌‍ಟನ್‌: ಇಂಡಿಯಾನಾ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌. ''ದ ಈಸೋಪ ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್‌ (ದ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಕ್ಸಾಂಥಸ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್ ಅಂಡ್ ಈಸೋಪ ಹಿಸ್ ಸ್ಲೇವ್‌ ಅಥವಾ ದ ಕರಿಯರ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ)'', ಅನುವಾದಿಸಿದವರು ಲಾಯ್ಡ್ ಡಬ್ಲೂ. ಡಾಲಿ, ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. *ಹಾಗ್‌, ತೋಮಸ್‌, ೨೦೦೪. ಪಾರ್ಥೆನೋಪ್‌'': ಸೆಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಸ್ಟಡೀಸ್‌ ಇನ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಗ್ರೀಕ್‌ ಫಿಕ್ಷನ್ (೧೯೬೯-೨೦೦೪)''. ಕೋಪನ್‌ಹೆಗನ್‌: ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ ಟುಸ್ಕುಲಾನಮ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌. ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹಾಗ್‌'s "ಎ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಅಂಡ್‌ ಹಿಸ್ ಸ್ಲೇವ್‌: Conventions and Values in ''ದ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ'' ", ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟಣೆಗೊಂಡ ವರ್ಷ ೧೯೯೭. *ಹ್ಯಾನ್ಸೆನ್, ವಿಲಿಯಮ್‌, ೨೦೦೪. ಗ್ರಾಮಾಟಿಕಿ ಎ. ಕರ್ಲ ಬರೆದ ''Vita Aesopi: Ueberlieferung, Sprach und Edition einer fruehbyzantinischen Fassung des Aesopರೋಮನ್‌s'' ಪುಸ್ತಕದ ವಿಮರ್ಶೆ. ಬ್ರಿನ್ ಮಾವ್ರ್‌[http://bmcr.brynmawr.edu/2004/2004-09-39.html ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ರಿವ್ಯೂ 2004.09.39]. *ಹಾಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌, ನಿಕ್ಲಾಸ್‌, ೨೦೦೨. ''ದ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಫೇಬಲ್‌: ಎನ್ ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್‌'', ಅನುವಾದಿಸಿದವರು ಕ್ರಿಸ್ಟಿನ್ ಜಾಕ್ಸನ್‌-ಹಾಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌. ಬ್ಲೂಮಿಂಗ್‌‍ಟನ್‌ & ಇಂಡಿಯಾನಾಪೊಲಿಸ್‌: ಇಂಡಿಯಾನಾ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌. *ಕೆಲ್ಲರ್‌, ಜಾನ್‌ ಇ., ಮತ್ತು ಕೀಟಿಂಗ್‌, ಎಲ್. ಕ್ಲಾರ್ಕ್, ೧೯೯೩. ''ಈಸೋಪ್ಸ್ ಫೇಬಲ್ಸ್, ವಿತ್ ಎ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ.'' ಲೆಕ್ಸಿಂಗ್‌ಟನ್‌: ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕೆಂಟುಕಿ ಪ್ರೆಸ್‌. ೧೪೮೯ ರ ವರ್ಷದ ಈಸೋಪನ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಆವೃತ್ತಿಯ ಮೊದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅನುವಾದ, ''La vida del Ysopet con sus fabulas historiadas'' ; ದ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ ಇದು ಪ್ಲಾನುಡೆಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. *ಕುರ್ಕೆ, ಲೆಸ್ಲೀ, ೨೦೧೦. ''ಈಸೋಪಿಕ್‌ ಕಾನ್ವರ್ಸೇಶನ್ಸ್‌: ಪಾಪ್ಯುಲರ್ ಟ್ರಡಿಶನ್, ಕಲ್ಚರಲ್ ಡೈಯಲಾಗ್, ಅಂಡ್ ದ ಇನ್ವೆನ್ಶನ್ ಆಫ್ ಗ್ರೀಕ್ ಪ್ರೋಸ್‌.'' ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್. *ಲೀಕೆ, ವಿಲಿಯಮ್‌ ಮಾರ್ಟಿನ್‌, ೧೮೫೬. ನ್ಯೂಮಿಸ್‌ಮಾಟಾ[https://archive.org/details/numismatahelleni00leakuoft '' ಹೆಲೆನಿಕಾ: ಎ ಕೆಟಲಗ್ ಆಫ್ ಗ್ರೀಕ್ ಕಾಯಿನ್ಸ್‌'' ]. ಲಂಡನ್‌: ಜಾನ್‌ ಮರ್ರೇ. *ಲವ್‌ರಿಜ್‌, ಮಾರ್ಕ್‌, ೧೯೯೮. ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌'' ಅಗಸ್ಟನ್‌ ಫೇಬಲ್‌''. ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ *ಲೋಬ್ಬನ್‌, ರಿಚರ್ಡ್ ಎ., ಜೂ.., ೨೦೦೨. "ವಾಸ್ ಈಸೋಪ ಎ ನ್ಯೂಬಿಯನ್ ''ಕುಮ್ಮಾಜಿ'' (ಫೋಕ್‌ಟೆಲ್ಲರ್)?", ''ನಾರ್ಥ್‌ಈಸ್ಟ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್'', ೯:೧ (೨೦೦೨), ಪು.&nbsp;೧೧–೩೧. *ಲೋಬ್ಬನ್‌, ರಿಚರ್ಡ್ ಎ., ಜೂ.., ೨೦೦೪. ''ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್‌ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಮಿಡೀವಲ್‌ ನುಬಿಯಾ.'' ಲನ್‌ಹಾಮ್‌, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌: ಸ್ಕೇರ್‌ಕ್ರೋ ಪ್ರೆಸ್‌. *ಪಾನೋಫ್ಕಾ, ಥಿಯೊಡೋರ್‌, ೧೮೪೯. [https://books.google.com/books?id=-BsVAAAAYAAJ&amp;printsec=frontcover&amp;dq=intitle:Antikenkranz+intitle:zum+intitle:f%C3%BCnften+intitle:Berliner+intitle:Winckelmannsfest+inauthor:Theodor+inauthor:Panofka&amp;hl=en&amp;ei=GYbdTLWuOIzWtQPQiuWyCg&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=1&amp;ved=0CCgQ6AEwAA#v=onepage&amp;q&amp;f=false ''Antikenkranz zum fünften ಬರ್ಲಿನ್‌er Winckelmannsfest: Delphi und Melaine'' ]. ಬರ್ಲಿನ್‌: ಜೆ. ಗುಟೆನ್‌ಟ್ಯಾಗ್‌. *ಪಪಾಡೆಮೆಟ್ರಿಯು, J. Th., ೧೯೯೭. ''ಈಸೋಪ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ಎನ್ ಆರ್ಕಿಟೈಪಲ್ ಹೀರೋ. '' ''ಸ್ಟಡೀಸ್ ಅಂಡ್ ರೀಸರ್ಚ್ ೩೯''. ಅಥೆನ್ಸ್: ಹೆಲೆನಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ಹ್ಯುಮ್ಯಾನಿಸ್ಟಿಕ್‌ ಸ್ಟಡೀಸ್. *ಪೆನೆಲ್ಲಾ, ರಾಬರ್ಟ್ ಜೆ., ೨೦೦೭. ''ಮ್ಯಾನ್ ಅಂಡ್ ದ ವರ್ಲ್ಡ್: ದ ಒರೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ಹ್ ಹಿಮೇರಿಯಸ್." '' ''ಬರ್ಕ್‌ಲೀ: ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮುದ್ರಣಾಲಯ.'' *ಪೆರ್ರಿ, ಬೆನ್ ಎಡ್ವಿನ್ (ಅನುವಾದಕ), ೧೯೬೫. ''ಬಾರ್ಬಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಫೇಡ್ರಸ್‌.'' ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌‌ : ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ. *ಫಿಲಿಪಾಟ್‌, ಥೋ. (ಅನುವಾದಕ), ೧೬೮೭. [http://magic.lib.msu.edu/search~S39?/cXX%20folio%20PA3857%20.Z9%201687/cpa+3857+z9+1687/1%2C2%2C2%2CE/frameset&amp;FF=cpa+3857+z9+1687+online&amp;1%2C1%2C ''ಈಸೋಪ್ಸ್ ಫೇಬಲ್ಸ್ ವಿಥ್ ಹಿಸ್ ಲೈಫ್: ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌, ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220403200319/http://magic.lib.msu.edu/search~S39?%2FcXX%20folio%20PA3857%20.Z9%201687%2Fcpa+3857+z9+1687%2F1%2C2%2C2%2CE%2Fframeset&FF=cpa+3857+z9+1687+online&1%2C1%2C |date=2022-04-03 }}. ಲಂಡನ್‌: ಎಚ್. ಹಿಲ್ಸ್‌ ಜುನ್. ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಬರ್ಲೋ ಗಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ಲಾನುಡೆಸ್‌ನ ''ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ'' ದ ಫಿಲಿಪಾಟ್‌ನ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಅನುವಾದ, ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಬರ್ಲೋನ ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ. *ರಿಯರ್ಡನ್‌, ಬಿ.ಪಿ. (ಸಂಪಾದಕರು), ೧೯೮೯. ''ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್‌ ಕಾದಂಬರಿಗಳು.'' ಬರ್ಕ್‌ಲೀ: ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮುದ್ರಣಾಲಯ. ''ಎನ್ ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ ಸ್ಟೋರಿ'' ಬರೆದವರು ಹೆಲಿಓಡೋರಸ್‌, ಅನುವಾದಿಸಿದವರು ಜೆ.ಆರ್. ಮಾರ್ಗನ್, ಮತ್ತು ''ಎ ಟ್ರೂ ಸ್ಟೋರಿ'' ಬರೆದವರು ಲೂಸಿಯನ್, ಅನುವಾದಿಸಿದವರು ಬಿ.ಪಿ. ರಿಯರ್ಡನ್‌, ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. *ಸ್ನೋಡೆನ್,ಜೂ., ಫ್ರಾಂಕ್ ಎಂ., ೧೯೭೦. ''ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಸ್ ಇನ್ ಎಂಟಿಕ್ವಿಟಿ: ಈಥಿಯೋಪಿಯನ್ ಇನ್ ದ ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯೆನ್ಸ್''. ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌‌ : ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ. *ಟೆಂಪಲ್, ರಾಬರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಒಲೀವಿಯಾ (ಅನುವಾದಕರು), ೧೯೯೮. ''ಈಸೋಪ: ದ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಫೇಬಲ್ಸ್''. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್. *ವಾನ್ ಡಿಕ್, ಜೆರ್ಟ್-ಜನವರಿ, ೧೯೯೭. ''ಏಯಿನೋಯಿ, ಲೋಗೋಯಿ, ಮೈಥೋಯಿ: ಫೇಬಲ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಕೇಯಿಕ್, ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್, ಅಂಡ್ ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಗ್ರೀಕ್‌.'' ಲೀಡೆನ್‌/ಬೋಸ್ಟನ್‌: ಬ್ರಿಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್‌. *West, M.L., ೧೯೮೪. "ದ ಅಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಆಫ್ ಫೇಬಲ್ಸ್ ಟು ಈಸೋಪ ಇನ್ ಆರ್ಕೇಯಿಕ್ ಅಂಡ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಗ್ರೀಸ್‌", ''La Fable'' (Vandœuvres–Genève: Fondation Hardt, Entretiens XXX), ಪು.&nbsp;೧೦೫–೩೬. *ವಿಲ್ಸನ್, ನೈಗೆಲ್, ೨೦೦೬. ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ'' of ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಗ್ರೀಸ್‌''. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ರೌಟ್ಲೆಡ್ಜ್. *ಝಾಂಕರ್, ಪೌಲ್, ೧೯೯೫. ''ದ ಮಾಸ್ಕ್ ಆಫ್ ಸಾಕ್ರಟೀಸ್‌: ದ ಇಮೇಜ್ ಆಫ್ ದ ಇಂಟೆಲೆಕ್ಚುವಲ್ ಇನ್ ಆಂಟಿಕ್ವಿಟಿ''. ಬರ್ಕ್‌ಲೀ: ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮುದ್ರಣಾಲಯ. == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == *ಅನಾಮಿಕ, ೧೭೮೦. ''ದ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ಹ್ ಅಮರ್ಸ್ ಆಫ್ ರೋಡೋಪ್''. ಲಂಡನ್‌: ಇ.ಎಂ.ಡೀಮರ್‌ ಗಾಗಿ ಮುದ್ರಿತ. *ಆಂಥೋನಿ, ಮೇವಿಸ್, ೨೦೦೬. ''ದ ಲೆಜೆಂಡರಿ ಲೈಫ್ ಅಂಡ್ ಫೇಬಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ''. ಟೊರೋಂಟೊ: ಮಾಯಂಟ್ ಪ್ರೆಸ್‌. ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ''ದ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ'' ಕಥೆಗಳು. *ಕಾವುರ್ಸಿನ್, ವಿಲಿಯಮ್‌, ''ದ ಸೀಜ್ ಆಫ್ ರೋಡ್ಸ್‌'', ಲಂಡನ್‌ (೧೪೮೨), ಈಸೋಪಸ್, ''ದ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಸಟಲ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಆಫ್ ಫೇಬಲ್ಸ್ ಆಫ್ಹ್ ಈಸೋಪ್'' (೧೪೮೪). ಫ್ಯಾಕ್‌ಸಿಮಿಲಿ ಸಂ., ೨ ಸಂಪುಟ. in ೧, ಸ್ಕಾಲರ್ಸ್‌ ಫ್ಯಾಕ್‌ಸಿಮಿಲಿಸ್ &amp; ರೀಪ್ರಿಂಟ್ಸ್, ೧೯೭೫. ISBN ೯೭೮-೦-೮೨೦೧-೧೧೫೪-೪. *ಕಾಕ್ಸ್‌ಟನ್‌, ವಿಲಿಯಮ್‌, ೧೪೮೪. ''ದ ಹಿಸ್ಟರಿ ಅಂಡ್ ಫೇಬಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ್'', ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್. ಆಧುನಿಕ ಮರುಮುದ್ರಣ ಸಂಪಾದಿಸಿದವರು ರಾಬರ್ಟ್ ಟಿ. ಲೆನಾಘನ್ (ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌: ಕೇಂಬ್ರಿಜ್‌, ೧೯೬೭). ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕಾಕ್ಸ್‌ಟನ್ಸ್ ಎಪಿಲಾಗ್‌ ಟು ದ ಫೇಬಲ್ಸ್‌, ದಿನಾಂಕ ಮಾರ್ಚ್ ೨೬, ೧೪೮೪. *ಕ್ಲೇಟನ್‌, ಎಡ್ವರ್ಡ್. [http://www.nhinet.org/clayton21-1.pdf "ಈಸೋಪ, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್, ಅಂಡ್ ಎನಿಮಲ್ಸ್: ದ ರೋಲ್ ಆಫ್ಹ್ ಫೇಬಲ್ಸ್ ಇನ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಲೈಫ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230317165839/http://www.nhinet.org/clayton21-1.pdf |date=2023-03-17 }}. ''ಹ್ಯೂಮ್ಯಾನಿಟಾಸ್'', ಸಂಪುಟ XXI, Nos. ೧ and ೨, ೨೦೦೮, ಪು.&nbsp;೧೭೯–೨೦೦. ಬೋವೀ, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌: ನ್ಯಾಶನಲ್ ಹ್ಯುಮ್ಯಾನಿಟೀಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್. *ಕಾಂಪ್ಟನ್, ಟಾಡ್, ೧೯೯೦. [http://www.jstor.org/stable/295155 "ದ ಟ್ರಯಲ್ ಆಫ್ ದ ಸೆಟೈರಿಸ್ಟ್: ಪೋಯೆಟಿಕ್ ವಿಟೇ (ಈಸೋಪ, ಆರ್ಚಿಲೋಕಸ್, ಹೋಮರ್‌) ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ಬ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರೌಂಡ್ ಫಾರ್ ಪ್ಲ್ಯಾಟೋಸ್ ಅಪಾಲಜಿ"], ''ದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಫಿಲಾಲಜಿ'', ಸಂ. ೧೧೧, ನಂ. ೩ (ಆಟಂ, ೧೯೯೦), ಪು.&nbsp;೩೩೦–೩೪೭. ಬಾಲ್ಟಿಮೋರ್‌: ದ ಜಾನ್ಸ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌. *ಕಾಂಪ್ಟನ್, ಟಾಡ್, ೨೦೦೬. ''ವಿಕ್ಟಿಮ್ ಆಫ್ ದ ಮ್ಯೂಸಸ್: ಪೋಯೆಟ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ಸ್ಕೇಪ್‌ಗೋಟ್, ವಾರಿಯರ್ ಅಂಡ್ ಹೀರೋ ಇನ್ ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್‌ ಅಂಡ್ ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮಿಥ್‌ ಅಂಡ್ ಹಿಸ್ಟರಿ''. ವಾಶಿಂಗ್‌ಟನ್‌, ಡಿ.ಸಿ.: ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಹೆಲೆನಿಕ್ ಸ್ಟಡೀಸ್. *ಡಾಲಿ, ಲಾಯ್ಡ್‌ ಡಬ್ಲೂ., ೧೯೬೧. ''ಈಸೋಪ್ ವಿಥೌಟ್ ಮಾರಲ್ಸ್: ದ ಫೇಮಸ್ ಫೇಬಲ್ಸ್, ಅಂಡ್ ಎ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ, ನ್ಯೂಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಟೆಡ್ ಅಂಡ್ ಎಡಿಟೆಡ್''. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಅಂಡ್ ಲಂಡನ್‌: ಥೋ.ಮಸ್ ಯೋಸೆಲಾಫ್. ಡಾಲಿಯ ''ದ ಈಸೋಪ ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್‌'' ನ ಅನುವಾದವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. *Figueiredo, Guilherme, ೧೯೫೩? ''ದ ಫಾಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದ ಗ್ರೇಪ್ಸ್'' (''A raposa e as uvas'' ಪುಸ್ತಕದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಅನುವಾದ ). ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ : ಬ್ರೆಜಿಲಿಯನ್‌-ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಲ್ಚರಲ್‌ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್. *ಗಿಬ್ಸ್‌, ಲಾರಾ (ಅನುವಾದಕ), ೨೦೦೨, ಮರುಪ್ರಕಟಣೆ ೨೦೦೮. ''ಈಸೋಪ್ಸ್ ಫೇಬಲ್ಸ್'' ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌‌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ *ಗಿಬ್ಸ್‌, ಲಾರಾ. [http://journeytothesea.com/aesop-illustrations/ "ಈಸೋಪ ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಶನ್ಸ್‌: ಟೆಲ್ಲಿಂಗ್ ದ ಸ್ಟೋರಿ ಇನ್ ಇಮೇಜಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230419102247/http://journeytothesea.com/aesop-illustrations/ |date=2023-04-19 }}, [http://journeytothesea.com/ ಜರ್ನಿ ಟು ದ ಸೀ] (ಆನ್ಲೈನ್ ಜರ್ನಲ್ ), ಸಂಚಿಕೆ ೬, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧, ೨೦೦೮. *ಗಿಬ್ಸ್‌, ಲಾರಾ. [http://journeytothesea.com/aesop-wise-fool/ "ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ್: ದ ವೈಸ್ ಫೂಲ್ ಅಂಡ್ ದ ಫಿಲಾಸಫರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110515150001/http://journeytothesea.com/aesop-wise-fool/ |date=2011-05-15 }}, [http://journeytothesea.com/ ಜರ್ನಿ ಟು ದ ಸೀ] (ಆನ್ಲೈನ್ ಜರ್ನಲ್ ), ಸಂಚಿಕೆ ೯, ಮಾರ್ಚ್ ೧, ೨೦೦೯. *ಜಾಕೋಬ್ಸ್, ಜೋಸೆಫ್, [https://books.google.com/books?id=Um0PAAAAIAAJ&amp;printsec=frontcover ''ದ ಫೇಬಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ್: ವಿಲಿಯಮ್‌ ಕಾಕ್ಸ್‌ಟನ್‌ ೧೪೮೪ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದಂತೆ'' ], ಲಂಡನ್‌ : ಡೇವಿಡ್ ನಟ್, ೧೮೮೯. *ಪೆರ್ರಿ, ಬೆನ್ ಎಡ್ವಿನ್ (ಸಂಪಾದಕರು), ೧೯೫೨, ೨ನೇ ಆವೃತ್ತಿ ೨೦೦೭. ''ಈಸೋಪಿಕಾ: ಎ ಸೀರೀಸ್ ಆಫ್ಹ್ ಟೆಕ್‌ಸ್ಟ್ಸ್ ರಿಲೇಟಿಂಗ್ ಟು ಈಸೋಪ್ ಆರ್ ಅಸ್ಕ್ರೈಬ್ಡ್ ಟು ಹಿಮ್.'' ಅರ್ಬನಾ: ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಇಲ್ಲಿನೋಯಿಸ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌. *ಸ್ಲೂಟರ್, ಇನೇಕೆ ಮತ್ತು ರೋಸೆನ್, ರಾಲ್ಫ್ ಎಂ. (ಸಂಪಾದಕರು), ೨೦೦೮. ''ಕಾಕೋಸ್: ಬ್ಯಾಡ್‌ನೆಸ್ ಅಂಡ್ ಎಂಟಿ-ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಇನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆಂಟಿಕ್ವಿಟಿ. '' ''ನೆಮೊಸಿನೆ: ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್ಸ್. '' ''ಹಿಸ್ಟರಿ ಅಂಡ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆಂಟಿಕ್ವಿಟಿ; ೩೦೭''. ಲೀಡೆನ್‌/ಬೋಸ್ಟನ್‌: ಬ್ರಿಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್‌. ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. "ಅಗ್ಲಿನೆಸ್ ಅಂಡ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಇನ್ ದ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಈಸೋಪ" ಬೈ ಜೆರೆಮಿ ಬಿ ಲೆಫ್‌ಕೋವಿಟ್ಸ್. *ಟೆಂಪಲ್, ರಾಬರ್ಟ್, [http://www.robert-temple.com/papers/Fables_Delphi.pdf "ನೀತಿಕಥೆಗಳು, ರಿಡಲ್ಸ್‌, ಅಂಡ್ ಮಿಸ್ಟರೀಸ್ ಆಫ್ ಡೆಲ್ಫಿ"], ''ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ೪ಥ್ ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್ ಮೀಟಿಂಗ್ ಆನ್ ಕಂಟೆಂಪರರಿ ಪ್ರಾಬ್ಲೆಮ್ಸ್'', ನಂ ೪, ೧೯೯೯ (ಅಥೆನ್ಸ್, ಗ್ರೀಸ್‌) ಇನ್ ಗ್ರೀಕ್‌ ಅಂಡ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌. *ವಿಲ್ಸ್, ಲಾರೆನ್ಸ್ ಎಂ., ೧೯೯೭. ''ದ ಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ದ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್‌ ಗಾಸ್ಪೆಲ್: ಮಾರ್ಕ್‌, ಜಾನ್‌, ಅಂಡ್ ದ ಒರಿಜಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ಗಾಸ್ಪೆಲ್ ಜೆನರ್''. ಲಂಡನ್‌‌ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ರೌಟ್‌ಲೆಜ್‌‌. ಒಂದು ಅನುಬಂಧವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ವಿಲ್ಸ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಅನುವಾದ, ''ದ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಈಸೋಫ್'', ಪು.&nbsp;೧೮೦–೨೧೫. ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌== {{Wikisource |el:Αισώπου Μύθοι|The Fables in Greek}} {{wikiquote|Aesop}} {{Commons category|Aesop}} *[http://librivox.org/aesops-fables-menu/ ಈಸೋಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100304131846/http://librivox.org/ |date=2010-03-04 }} ಉಚಿತ ಆಡಿಯೋ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗಳು *[http://worldoftales.com/fables/Aesop_fables.html ಈಸೋಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100304024753/http://worldoftales.com/fables/Aesop_fables.html |date=2010-03-04 }} ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ *[http://www.holyebooks.org/authors/aesops/fables/aesops_fables.html ಈಸೋಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100417005032/http://www.holyebooks.org/authors/aesops/fables/aesops_fables.html |date=2010-04-17 }} ವಿ.ಎಸ್. ವರ್ನನ್ ಜೋನ್ಸ್‌ರಿಂದ *[http://www.holyebooks.org/authors/aesops/fables_rev/aesop_fables_rev.html ಈಸೋಪನ ನೀತಿಕಥೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100126041635/http://www.holyebooks.org/authors/aesops/fables_rev/aesop_fables_rev.html |date=2010-01-26 }} ಹ್ಯಾರಿಸನ್ ವೀರ್, ಜಾನ್‌ ಟೆನ್ನಿಯೆಲ್, ಎರ್ನಸ್ಟ್ ಗ್ರಿಸೆಟ್, ಮತ್ತು ಇತರರ ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ *[http://www.aesopfables.com AesopFables.com] ನೀತಿಕಥೆಗಳ ದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಹ; ಈಸೋಪನ ಕಥೆಗಳಲ್ಲದೇ ಇತರ ಕಥೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. *[http://www.aesopica.net Aesopica.net]{{Dead link|date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಸುಮಾರು ೬೦೦ ನೀತಿಕಥೆಗಳು ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌, ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್‌ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿದ್ದು, ಹುಡುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. *[http://www.creighton.edu/aesop/ ಕಾರ್ಲ್‌ಸನ್ ಫೇಬಲ್‌ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಅಟ್ ಕ್ರೀಗ್‌ಟನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ] ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನೀತಿಕತೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಆನ್ಲೈನ್ ಕೆಟಲಾಗ್ ಸಹಾ ಲಭ್ಯವಿದೆ. *[http://aesopus.pbworks.com/Vita-Aesopi Vita Aesopi] ''ಈಸೋಪನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ'' ಕುರಿತಂತೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮಾಹಿತಿ *{{gutenberg author|id=Aesop|name=Aesop}} f {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --> | NAME = Aesop | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION = | DATE OF BIRTH = | PLACE OF BIRTH = | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} {{DEFAULTSORT:Aesop}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿ.ಪೂ.620 ಜನನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿ.ಪೂ 560 ಸಾವುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್‌ ಬರಹಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ನೀತಿಕತೆಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಆ‍ಯ್‌ನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಸೇಮಿಯನ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] br06ooxdhy2eddg69exz9xvs5sch47e ಬಿಜ್ಜರಗಿ 0 36173 1374928 1355686 2026-06-10T09:09:11Z ~2026-34161-17 99925 village history 1374928 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian Jurisdiction |type = village |native_name=ಬಿಜ್ಜರಗಿ |taluk_names=[[ವಿಜಯಪುರ]] |nearest_city=[[ವಿಜಯಪುರ]] |parliament_const=[[ವಿಜಯಪುರ]] |assembly_const= |latd = 16.1833 |longd = 75.7000 |state_name=ಕರ್ನಾಟಕ |district=[[ವಿಜಯಪುರ]] |leader_title= |leader_name= |altitude=770 |population_as_of=೨೦೧೨ | population_total= | population_density=೫೦ |area_magnitude=9 |area_total= |area_telephone= |postal_code= |vehicle_code_range=ಕೆಎ - ೨೮ |website= }} '''ಬಿಜ್ಜರಗಿ''' ಗ್ರಾಮವು [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ [[ವಿಜಯಪುರ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ವಿಜಯಪುರ]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇತಿಹಾಸ : ಗ್ರಾಮವು ಶತವಾಹನರು ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರು, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ, ದೇವಗಿರಿ ಯಾದವರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು ಬಿಜ್ಜರಗಿ ಗ್ರಾಮ ನಾಮವು ಬಿಜ್ಜ ಎಂಬ ಪಾಲಿ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಇದನ್ನು ಬೌದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಬಿಜ್ಜ ಎಂದರೆ ಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಇನ್ನು ಎಂಬ ಬಿಜ್ಜರ್ಗಾ ಪದವು ವಿಜ್ಜಾ ಅಥವಾ ಬೀಜಾ ಎಂಬ ಪದದ ಉಚ್ಚಾರಣಾ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿರಬಹುದು , ಇವು ಬೌದ್ಧ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ಪದವು ವಿಭಿನ್ನ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜ್ಞಾನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಅಥವಾ ಉನ್ನತ ಕಲಿಕೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆರಂಭಿಕ ಬೌದ್ಧ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ವಾಸ್ತವದ ಸ್ವರೂಪದ ಸ್ಪಷ್ಟ, ವಿಮೋಚನೆ ನೀಡುವ ಒಳನೋಟವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಬೌದ್ಧ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸಲು ರೂಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಇದ್ದವು ಎಂಬುದು ಈ ಮೂಲಕ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ ಪೂ 2 ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ವಿಹಾರಗಳು ಇದ್ದವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅವು ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಎಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ವೇದಿಕೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಹಾಗೂ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧಕ ಲಾಯಪ್ಪ ಇಂಗಳೆ ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮದ ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದ ಕನಮಡಿ ಮತ್ತು ಬಾಬಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜೈನರ ಬಸದಿಗಳು ಇರುವ ಬಗ್ಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪದ ಮೇಲೆ ಶತವಾಹನರ ಬೌದ್ಧ ಚೈತಾಲಯಗಳ ಹಾಗೂ ಸ್ತೂಪಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಇರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ ಪೂ 3ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ 2ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಶತವಾಹನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿ ಭಾಷೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು ಅದು ಜನಪದ ಭಾಷೆಯಾಗಿಯೂ ಇತ್ತು ನಂತರ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅದರ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಅದು ಜನರೂಡಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿ ಹೋಗಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಾದ ಲಾಯಪ್ಪ ಇಂಗಳೆ ಅವರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ತಂಬಾ (ತಾಂಬಾ ), ಸಿಂದಗಿ ತಾಲೂಕಿನ ಢವಳ (ಢವಳಾರ) ಗ್ರಾಮ ನಾಮಗಳು ಪಾಲಿ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳ ಸಾಲಿಗೆ ಬಿಜ್ಜ (ಬಿಜ್ಜರಗಿ) ಕೂಡಾ ಸೇರಿದೆ. ಎಂಬುದು ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ==ಭೌಗೋಳಿಕ== ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16* 32' 10"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75* 31' 19" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ==ಜನಸಂಖ್ಯೆ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 8073 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 4218 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 3855 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ. ==ಹವಾಮಾನ== ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ - ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹವಾಗುಣವು ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ '''42&nbsp;°C '''ವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ), ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ '''9&nbsp;°C''' ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. * <big>ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ</big> - '''35&nbsp;°C - 42&nbsp;°C''' * <big>ಮಳೆಗಾಲ</big> - '''18&nbsp;°C - 32&nbsp;°C''' * <big>ಚಳಿಗಾಲ</big> - '''15&nbsp;°C - 28&nbsp;°C''' * <big>ಮಳೆ</big> - ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ '''300 - 600ಮಿಮಿ''' ಗಳಸ್ಟು ಆಗಿತ್ತದೆ ==ಆಹಾರ== ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ [[ಗೋಧಿ]], [[ಅಕ್ಕಿ]],[[ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ]] ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. '''ಜವಾರಿ''' ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. '''ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ''', ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. ==ಸಂಸ್ಕೃತಿ== [[File:Uttar Karnataka food.JPG|thumb|ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಊಟ]] ಅಪ್ಪಟ '''ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ''' ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿ ಟೋಪಿ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ/ರೇಷ್ಮೆ ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರು '''ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ'''ಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಕಲೆ== ಲಾವಣಿ ಪದ, ಡೊಳ್ಳಿನ ಪದ, ಗೀಗೀ ಪದ, ಹಂತಿ ಪದ, ಜಾನಪದ, ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಕರಡಿ ಮಜಲು, ಮೊಹರಮ ಹೆಜ್ಜೆ ಕುಣಿತ, ಹರಿ ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಶಿವ ಭಜನೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಗ್ರಾಮದ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ. ==ಧರ್ಮ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ '''[[ಹಿಂದೂ]]''' ಮತ್ತು '''[[ಮುಸ್ಲಿಂ]]''' ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ==ಭಾಷೆ== ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ '''ಕನ್ನಡ'''. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ [[ಉರ್ದು]], [[ಮರಾಠಿ]] ಮತ್ತು [[ಹಿಂದಿ]] ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ==ದೇವಾಲಯ== * ಶ್ರೀ ಭೂತಾಲಿಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ಮಾಣೀಕೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ಮಹಾದೇವ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ಬುಳ್ಳಣ್ಣಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ==ಮಸೀದಿ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ '''ದರ್ಗಾ''' ಹಾಗೂ '''ಮಸೀದಿ''' ಇದೆ. ==ಹಬ್ಬ== ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಕೃಷಿ== ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ '''ಕೃಷಿ''' ಮತ್ತು '''ತೋಟಗಾರಿಕೆ'''ಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು '''75%''' ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ==ನೀರಾವರಿ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ '''ಕಬ್ಬು''', ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ(ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ==ಉದ್ಯೋಗ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆ '''ಕೃಷಿ'''ಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಆಡು(ಮೇಕೆ) ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುರಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ. ==ಬೆಳೆ== <big>'''ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು'''</big> '''ಜೋಳ''', ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ <big>'''ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು'''</big> '''ದ್ರಾಕ್ಷಿ''', '''ಕಬ್ಬು''', ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ. <big>'''ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು'''</big> ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ. ==ಸಸ್ಯ== ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ. ==ಪ್ರಾಣಿ== ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ ಮತ್ತು ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಗ್ರಾಮದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ '''ಮಧ್ಯಮ ತರಗತಿ'''ಯಲ್ಲಿದೆ. ==ಶಿಕ್ಷಣ== * ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಬಿಜ್ಜರಗಿ * ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಬಿಜ್ಜರಗಿ * ಮಾಣಿಕೇಶ್ವರಿ ಆಂಗ್ಲ ಮಾದ್ಯಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಬಿಜ್ಜರಗಿ * ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಆಂಗ್ಲ ಮಾದ್ಯಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಬಿಜ್ಜರಗಿ * ಬಿ.ಎ.ಕೆ. ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ, ಬಿಜ್ಜರಗಿ * ಬಿ.ಎ.ಕೆ. ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬಿಜ್ಜರಗಿ * ಬಿ.ಎ.ಕೆ. ಕಲಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬಿಜ್ಜರಗಿ ==ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು== * ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಜಿಗಳು * ಭಾಸ್ಕರಾಚಾರ್ಯಾ-೩ * ಶ್ರೀ ಸೋಮಣ್ಣ ಧನಗೊಂಡ ಖ್ಯಾತ ಡೊಳ್ಳಿನ ಹಾಡುಗಾರರು ==ಸಾಕ್ಷರತೆ== ಗ್ರಾಮದ '''ಸಾಕ್ಷರತೆ'''ಯ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು '''75%'''. ಅದರಲ್ಲಿ '''85% ಪುರುಷರು''' ಹಾಗೂ '''68% ಮಹಿಳೆಯರು''' ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ==ರಾಜಕೀಯ== ಗ್ರಾಮವು '''[[ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]'''ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ==ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ '''ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯ'''ವಿದೆ. ==ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ '''ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ'''ಯಿದೆ. * ಅಂಚೆ ಸಂಖ್ಯೇತ - 586114 ==ಉತ್ಪಾದಕ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ '''ಉತ್ಪಾದಕ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘ'''ವಿದೆ. ==ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ '''ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ'''ವಿದೆ. ==ಉಚಿತ ಪ್ರಸಾದನಿಲಯ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ '''ಉಚಿತ ಪ್ರಸಾದನಿಲಯ'''ವಿದೆ. ==ದೂರವಾಣಿ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ '''ದೂರವಾಣಿ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರ'''ವಿದೆ. ==ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿವರ್ತನಾ ಕೇಂದ್ರ== * 33 ಕೆವಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿವರ್ತನಾ ಕೇಂದ್ರ, ಬಿಜ್ಜರಗಿ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} <ref>https://www.accuweather.com/kn/in/bijjaragi/193552/weather-forecast/193552</ref> <ref>https://vijaykarnataka.indiatimes.com/district/vijayapura/-/articleshow/49077967.cms{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>http://panchatantra.kar.nic.in/stat/NBA/Rpt_nba_EFMS_count.aspx?code=1507002003&mtype=PDO</ref> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳು]] n0x0zz5bstuaqyw5he09ejty5opn38w ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲೀನ 0 62948 1374910 1338203 2026-06-09T18:17:01Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374910 wikitext text/x-wiki '''ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲೀನ''' ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ರಾಜ್ಯ. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಆ ಒಕ್ಕೂಟ ಸೇರಿದ 13 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು; ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಸ್ಥಿರೀಕರಿಸಿದವುಗಳಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡನೆಯದು. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ವರ್ಜೀನಿಯ, ಪೂರ್ವ ಆಗ್ನೇಯಗಳಲ್ಲಿ [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರ]], ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲೀನ]] ಮತ್ತು [[ಜಾರ್ಜಿಯ]], ಪಶ್ಚಿಮ ವಾಯವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಟೆನಿಸಿ ಇವೆ. ಉ.ಅ. 33° 50′ ಮತ್ತು 36° 35′ ಹಾಗೂ ಪ.ರೇ. 75° 28′ ಮತ್ತು 84° 19′ ನಡುವೆ ಇರುವ ಈ ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ ಪರಮಾವಧಿ ಉದ್ದ 805 ಕಿಮೀ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 136420 ಚ.ಕಿಮೀ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ : 8,049,313 (2000) ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 28ನೆಯದು. ಕೆರೊಲೀನ ಎಂದರೆ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ನ ದೇಶ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ದೊರೆ ಒಂದನೆಯ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‍ನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನು 1629ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು, ರಾಜಧಾನಿಯ ಹೆಸರು ರ್ಯಾಲಿ-ಸರ್ ವಾಲ್ಟರ್ ರ್ಯಾಲಿಯ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥ. ==ಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣ== ಈ ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧ ಭಾಗ ಕರಾವಳಿಯ ಬಯಲು. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೀಡ್ಮಾಂಟ್ [[ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ]]. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅಪಲೇಷಿಯನ್ ಪರ್ವತ. ಸಮುದ್ರತೀರದ ಬಳಿಯ ನೆಲ ತಗ್ಗು, ಜೌಗು; ಮೈದಾನದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗ ಫಲವತ್ತು; ಇಲ್ಲಿನ ಕೊಳೆತ ಸಸ್ಯಪದಾರ್ಥ ಮಿಶ್ರಿತವಾದ ಮರಳುಜೇಡಿಮಣ್ಣು ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪಿನ ಬೆಳೆಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ, ಬಯಲಿನ ಮುಖ್ಯ ನದಿಗಳೆಂದರೆ ರೋವನೋಕ್, ಚೌವಾನ್, ಟಾರ್-ಪಾಮ್ಲೀಕೊ, ನೂಸ್-ಟ್ರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಕೇಪ್ ಫೀರ್. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಕೇಪ್ ಫೀರ್ ಒಂದೇ ಹಡಗು ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ. ಈ ನದಿಯ ಮುಖದ ಮೇಲಿರುವ ವಿಲ್ಮಿಂಗ್ಟನ್ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಆಳನೀರಿನ ಬಂದರು. ಪೀಡ್ಮಾಂಟ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಪರಮಾವಧಿ ಎತ್ತರ 457 ಮೀ, ಕನಿಷ್ಠ 122ಮೀ. ಆಗ್ನೇಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಇಳಿಜಾರಾಗಿರುವ ಈ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಮುಖ್ಯ ನದಿಗಳು ಯಾಡ್ಕಿನ್, ಕೆಟಾಬ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಡ್. ಇವುಗಳ ಆಳ ಕಡಿಮೆ, ವೇಗ ಹೆಚ್ಚು; ಅಬ್ಬಿಗಳು ಅನೇಕ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಡಗು ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯದ ಜವಳಿ, ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು, ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಬೆಳೆದಿರುವುದು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ. [[File:North carolina topographic.jpg|thumb|right|ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನದ ಮೇಲ್ಮೈಲಕ್ಷಣದ ನಕ್ಷೆ]] [[File:Rainy Blue Ridge-27527.jpg|thumb|right|The [[Blue Ridge Mountains]] as seen from the [[Blue Ridge Parkway]].]] ಪಶ್ಚಿಮದ ಅಪಲೇಷಿಯನ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದ್ದು ಬ್ಲೂರಿಜ್; ಪಶ್ಚಿಮದ್ದು ಗ್ರೇಟ್ ಸ್ಮೋಕಿ. ಇವೆರಡನ್ನೂ ಕೂಡಿಸುವ ಅಡ್ಡ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಅನೇಕ. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿರುವ ಮಿಚೆಲ್. 2035ಮೀ. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ. ಪೂರ್ವ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ ಇರುವುದು ಈ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ. ಆಕಾಶರಾಜ್ಯ ವೆಂದು ವರ್ಣಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಸುಂದರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 1827ಮೀ.ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರದ 43 ಶಿಖರಗಳೂ 1525-1830 ಮೀ. ಗಳ ವರೆಗಿನ ಎತ್ತರದ 125 ಶಿಖರಗಳೂ ಇವೆ. ಪರ್ವತ ಕಣಿವೆಗಳು ಇಕ್ಕಟ್ಟಾಗಿ, ಕಡಿದಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ನಿಸರ್ಗ ಸೌಂದರ್ಯ, ಆಹ್ಲಾದಕರ ವಾಯುಗುಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವನಿರ್ಮಿತವಾದ ಒಳ್ಳೆಯ ರಸ್ತೆಗಳೂ ಇರುವುದರಿಂದ ಇದು ಈ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಸಿಗೆತಾಣಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಪರ್ವತಗಳ ತಲೆಯ ಮೇಲಿಂದ ಹಲವಾರು ತೊರೆಗಳು ಜಿಗಿದು ಹೊಳೆಗಳಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿ, ಕೆಲವು ಮಿಸಿಸಿಪಿಯನ್ನೂ ಕೆಲವು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರವನ್ನೂ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಬ್ಲೂರಿಜ್ನ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಹಿವಾಸಿ, ಲಿಟ್ಲ್‌ ಟೆನಿಸಿ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಬ್ರಾಡ್ ನದಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿ ಟೆನಿಸಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ. ಇನ್ನೂ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ನ್ಯೂ ನದಿ ಉದ್ಭವಿಸಿ ಒಹಾಯೊವಿನತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ಲೂ ರಿಜ್ನ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುವ ಬ್ರಾಡ್, ಕೆಟಾಬ, ಯಾಡ್ಕಿನ್ ಸ್ವಲ್ಪದೂರ ಈಶಾನ್ಯಾಭಿಮುಖ ವಾಗಿ ಹರಿದು, ಪೀಡ್ ಮಾಂಟ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಬೆನ್ನೇಣಿನ ಸಂದಿಯಿಂದ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ತಿರುಗಿ, ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿ ದಾಟಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲೀನದಲ್ಲಿ ಧಾವಿಸಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ==ವಾಯುಗುಣ== ರಾಜ್ಯದ ಆಗ್ನೇಯದಂಚಿನಲ್ಲಿ ಉಪೋಷ್ಣ (ಸಬ್ಟ್ರಾಪಿಕಲ್) ವಾಯುಗುಣವಿದೆ. ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಮಧ್ಯಮ ಖಂಡಾಂತರ ವಾಯುಗುಣ. ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ 130 ಸೆಂಮೀ. ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು (140 ಸೆಂಮೀ). ==ಸಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು== ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಾಯುಗುಣ ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣಿನಿಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತೂ ವೈವಿಧ್ಯಪುರಿತ. ಶೀತವಲಯದ ನೆರೆಪ್ರದೇಶದ ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಕಿರುತಾಳೆಯವರೆಗೆ ನಾನಾ ಜಾತಿ ಇಲ್ಲಿವೆ. ಮರದ ದಿಮ್ಮಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಐದನೆಯ ರಾಜ್ಯ. ಪೀತದಾರು ಮರ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರತೀರದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ವೀನಸ್ ಫ್ಲೈ-ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಎಂಬ ನೊಣಹಿಡುಕ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಸಸ್ಯವೂ ಉಂಟು. ವನ್ಯಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುಂದಿಲಿ, ಅಳಿಲು, ತುಪ್ಪಳುಮೈ, ಪೊದೆಬಾಲ, ಮೊನೆ ಮುಸುಡಿಯ ರ್ಯಾಕೂನ್, ಹೆಬ್ಬೆಟ್ಟುಳ್ಳ ಹಿಂಗಾಲಿರುವ ವೃಕ್ಷವಾಸಿ ಜಲವಾಸಿ ನಿಶಾಚರ ಪ್ರಾಣಿ ಒಪಾಸಮ್, ಜಿಂಕೆ, ಕರಡಿ, ನರಿ, ಕಾಡುಬೆಕ್ಕು ಸಾಮಾನ್ಯ, ಕೆಂಬಕ್ಕಿ (ಕಾರ್ಡಿನಲ್), ಮೊಂಡು ಪುಕ್ಕಿ (ರೆನ್), ಅಣಕ ಹಕ್ಕಿ (ಮಾಕಿಂಗ್ ಬರ್ಡ್), ಚಿಕಡಿ, ಮರಕುಟಿಗ, ಕೋಗಿಲೆ, ಬೆಳವ, ಲಾವಕ್ಕಿ, ಪಾರಿವಾಳ, ರಾಬಿನ್, ಬಾತು ಕೋಳಿ ಮುಂತಾದ ಹಕ್ಕಿಗಳಿವೆ. ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಪ್ರಗತಿಗೊಂಡಿದೆ. ==ವ್ಯವಸಾಯ, ಖನಿಜ, ಕೈಗಾರಿಕೆ== ವಾಣಿಜ್ಯದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹತ್ತಿ, ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು. ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಯಲು ಹಿತಕರವಾದ ವಾಯುಗುಣ ಈ ದೇಶದ ಮೂರರಲ್ಲೆರಡು ಭಾಗದಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಮೆಕ್ಕೆಜೊಳ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ. ಗೆಣಸು, ನೆಲಗಡಲೆ, ಸೋಯ ಬೀನ್ಸ್‌, ಪೀಚ್ ಹಣ್ಣು-ಇತರ ಬೆಳಸು. ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋದಿಯನ್ನು ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ರೈ, ಓಟ್ಸ್‌, ಗೋದಿ ಪರ್ವತಪ್ರದೇಶದ ಬೆಳೆಗಳು. ಹಸು, ಹಂದಿ ಮುಖ್ಯ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳು. ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಫೆಲ್ಸ್ಪಾರ್ ಮತ್ತು ಅಭ್ರಕ ಮುಖ್ಯ. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೊರಕುತ್ತವೆ. ಕಲ್ನಾರು, ಬಿಳಿಯ ಜೇಡಿ ಮಣ್ಣು (ಕಾಯೊಲಿನ್) ನಿಕಲ್ ಇತರ ಖನಿಜಗಳು. ವಿಲ್ಮಿಂಗ್ಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಜಲದಿಂದ ಬ್ರೋಮೀನ್ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹತ್ತಿ ಜವಳಿ, ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು, ಅಣಿಕಟ್ಟು ತಯಾರಿಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು. ಈ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿಲ್ಲ. ಪೀಡ್ಮಾಂಟ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಷಾರ್ಲಟಿ, ಗ್ರೀನ್ಸ್‌ಬರೊ, ರ್ಯಾಲಿ ಮುಖ್ಯ ಜವಳಿ ಉತ್ಪಾದನ ಕೇಂದ್ರಗಳು. ಡರೆಂ, ವಿನ್ಸ್‌ಟನ್-ಸೇಲಂಗಳು ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪಿನ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಾಗಿವೆ. (ಸಿ.ಎಂ.; ಜೆ.ಇ.ಸಿ.) ==ಸಾರಿಗೆ== ಸಾರಿಗೆ-ಸಂಪರ್ಕಮಾಧ್ಯಮವೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಸು. 1.45,280 ಕಿಮೀ ರಸ್ತೆಗಳು, 6600 ಕಿಮೀ ಉದ್ದದ ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. 250ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ ಮತ್ತು 1500 ಕಿಮೀ ಉದ್ದದ ಕೊಳವೆ ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== [[File:North carolina algonkin-rituale01.jpg|thumb|Ceremony of Secotan warriors in North Carolina. Watercolour painted by English colonist [[John White (colonist and artist)|John White]] in 1585.]] ಈ ರಾಜ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸ ಬಹುದು. ಮೊದಲನೆಯದು ವಸಾಹತು ನಿರ್ಮಾಣಕಾಲ (1524-1663). ಖಾಸಗಿ ಮಾಲೀಕರ ಆಡಳಿತದ ಕಾಲವೇ ಎರಡನೆಯದು (1663-1729). ಮೂರನೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಡಳಿತ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ದೊರೆಗಳ ಕೈಯಲ್ಲಿತ್ತು (1729-76). ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಇದು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ. ತೀರಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಿದ ಪ್ರಥಮ ಐರೋಪ್ಯರೆಂದರೆ ಫ್ರೆಂಚರು (1524). ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಸ್ಪೇನಿಗರು ಇಲ್ಲೊಂದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಸಾಹತು ಹೂಡಿದರು. ಆದರೆ ಇವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. [[File:Battle of Guilford Courthouse 15 March 1781.jpg|thumb|left|1st Maryland Regiment holding the line at the [[Battle of Guilford]]]] 1584ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತಳಿಂದ ಏಕಸ್ವ (ಪೇಟೆಂಟ್) ಪಡೆದು ಸರ್ ವಾಲ್ಟರ್ ರ್ಯಾಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಫಿಲಿಪ್ ಆಮಿಡಾಸನನ್ನು ಕಳಿಸಿದ. 1585ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಕ್ಷಾಮ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಇಂಡಿಯನ್ನರ ವಿರೋಧದಿಂದ ವಲಸೆಗಾರರು ಮುಂದುವರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ಸತ್ತರು. ಹಲವರು ನಾಪತ್ತೆಯಾದರು. ಇದರ ವಿಚಿತ್ರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಈ ವಸಾಹತಿನ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ವರ್ಜೀನಿಯದ ಮೂಲಕವಾಗಿಯೇ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 1663ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಚಾಲ್ರ್ಸ್‌ ತನ್ನ ಕಡೆಯ ಕೆಲವರಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಧಾರೆಯೆರೆದ. ಇವರು ಇದರ ಮಾಲೀಕರಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ರಾಜ್ಯಪಾಲನೊಬ್ಬನನ್ನು ನೇಮಿಸಿದರು. ಆತ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯ ಸಂವಿಧಾನವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಆದರೆ ಇದು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವೆನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದಾಚೆಗಿನ ಮಾಲೀಕರ ಆಜ್ಞಾನುವರ್ತಿಗಳು ಇಲ್ಲಿದ್ದ ಸಾಹಸಪ್ರಿಯ ಕಷ್ಟಸಹಿಷ್ಣು ವಲಸೆಗಾರರನ್ನಾಳುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಲಿಲ್ಲ. 1670ರಲ್ಲಿ ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಯಿತು. 1729ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ದೊರೆ ಈ ವಸಾಹತಿನ ಎಂಟು ಮಂದಿ ಮಾಲೀಕರ ಪೈಕಿ ಏಳು ಮಂದಿಯ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡಾಗ ಇದರ ಆಡಳಿತ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ದೊರೆಗಳ ವಶವಾಯಿತು. 1670ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲೀನದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇದರ ಆಡಳಿತ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ವಸಾಹತು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ರಾಜ್ಯ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯೇ ಕಾರಣ. ಇದರ ಅರಣ್ಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಮೇಲೂ ಆಳರಸರ ಕಣ್ಣಿತ್ತು. ದೇಶದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಪೂರ್ವಪ್ರದೇಶದ ಜನರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ 1760ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನ ಹಬ್ಬಿ, ಇವರು ಬಂಡಾಯವೆಬ್ಬಿಸಿದರು. 1771ರಲ್ಲಿ ಈ ಬಂಡಾಯವನ್ನಡಗಿಸಲಾಯಿತು. 1860ರ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇದೂ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಕೊನೆಗೆ ಅದರ ಅಂಗರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಸೇರಿತು. ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣಗಳ ನಡುವೆ ಒಪ್ಪಂದವೇರ್ಪಡಿಸಲು ಹೆಣಗಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಇಲ್ಲೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಭಾವನೆ ಹಬ್ಬಿದಾಗ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನ ಪಡೆಗಳು ಇದರ ಉತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಈ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೇ ಅನೇಕ ಕದನಗಳು ನಡೆದವು. ವಿಲ್ಮಿಂಗ್ಟನ್ ಬಂದರು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪಡೆಗಳ ವಶವಾದಾಗ, ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳವರು ಹೊಂದಿದ್ದ ಕೊನೆಯ ಕೊಂಡಿಯೂ ಮುರಿದುಬಿದ್ದು, ಅವರ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಕನಸು ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಮುಂದೆ 1870ರ ವರೆಗೂ ಈ ರಾಜ್ಯ ಪುನಾರಚನೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನೆದುರಿಸ ಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಇದು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://northcarolinawineries.org/ Wineries, Restaurants and Tourism in the state] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130615011035/http://northcarolinawineries.org/ |date=2013-06-15 }} *{{dmoz|Regional/North_America/United_States/North_Carolina}} ;History *[http://www.loc.gov/rr/program/bib/states/northcarolina/ North Carolina State Guide, from the Library of Congress] *[https://www.theguardian.com/world/2013/sep/20/usaf-atomic-bomb-north-carolina-1961 The Guardian: "US nearly detonated atomic bomb over North Carolina – secret document"] ;Government and education *[http://www.nc.gov/ North Carolina state government] *[http://statelibrary.dcr.state.nc.us/ North Carolina state library] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090205023136/http://statelibrary.dcr.state.nc.us/ |date=2009-02-05 }} *[http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=NC Energy & Environmental Data for North Carolina] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110117024221/http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=NC |date=2011-01-17 }} *[http://www.usgs.gov/state/state.asp?State=NC USGS real-time, geographic, and other scientific resources of North Carolina] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161209123338/https://www2.usgs.gov/state/state.asp?State=NC |date=2016-12-09 }} *[http://www.ers.usda.gov/data-products/state-fact-sheets/state-data.aspx?StateFIPS=37&StateName=North%20Carolina#.U8UmL7EXtQs North Carolina facts from US Department of Agriculture ERS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140813033015/http://www.ers.usda.gov/data-products/state-fact-sheets/state-data.aspx?StateFIPS=37&StateName=North%20Carolina#.U8UmL7EXtQs |date=2014-08-13 }} *[http://www.nccourts.org/Courts/Default.asp North Carolina Court System official site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050604000354/http://www.nccourts.org/Courts/Default.asp |date=2005-06-04 }} *[http://quickfacts.census.gov/qfd/states/37000.html North Carolina facts from US Census Bureau] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140119192023/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/37000.html |date=2014-01-19 }} *[http://www.ncecho.org/ NC ECHO – North Carolina Exploring Cultural Heritage Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070429195244/http://www.ncecho.org/ |date=2007-04-29 }} *[http://www.lib.unc.edu/ncc/ North Carolina Collection, University of North Carolina at Chapel Hill] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080226181127/http://www.lib.unc.edu/ncc/ |date=2008-02-26 }} *[http://www.lib.ncsu.edu/specialcollections/greenngrowing/ Green 'N' Growing: The History of Home Demonstration and 4-H Youth Development in North Carolina] – hosted by NCSU Libraries Special Collections Research Center *[http://www.ah.dcr.state.nc.us/ NC Office of Archives and History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160204215609/http://www.ah.dcr.state.nc.us/ |date=2016-02-04 }} *[http://docsouth.unc.edu/commland/ Commemorative Landscapes of North Carolina] *[http://docsouth.unc.edu/blueridgeparkway/ Driving Through Time: The Blue Ridge Parkway in North Carolina] *[http://library.divinity.duke.edu/ncreligion/ The Religion in North Carolina Digital Collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200817123401/https://library.divinity.duke.edu/ncreligion/ |date=2020-08-17 }} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ|ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲೀನ}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] 6i56hdxpjvc1o18tdnxx4siqgympsok ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Location map Senegal 10 74742 1374912 1069915 2026-06-09T20:02:23Z Milenioscuro 12959 svg 1374912 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} | name = Senegal | top = 16.9 | bottom = 12.0 | left = -17.8 | right = -11.1 | image = Senegal location map.svg | image1 = Senegal relief location map.svg }}<noinclude>{{Location map/Info|Senegal}} [[ವರ್ಗ:Location map by country templates|Senegal]] </noinclude> hsk3uvmlap8xg0420s8okqyyibf563s ಕಂಚು ಶಿಲ್ಪ 0 83323 1374916 1340269 2026-06-10T03:00:40Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374916 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯}} ಅಚ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಕಹೊಯ್ದು ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಸ್ತ ಲೋಹವಾದ ಕಂಚಿನಿಂದ ಶಿಲ್ಪಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ವಿಧಾನ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಕಂಚಿನಿಂದ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಬಹು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಿಂದಲೇ ನಡೆದು ಬಂದಿದೆ. ಈ [[ಮಿಶ್ರಲೋಹ]] ಗಟ್ಟಿ, ಹೊಳಪು ಹೊಂದಿದೆ. ಗಾಳಿಗೆ ಶೀತೋಷ್ಣಗಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿದರೂ ಬೇಗ ಹೊಳಪನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಅಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲ ಸಂದು ಬಿರುಕುಗಳಿಗೂ ಹರಿದು ಅಚ್ಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಆಕೃತಿಯನ್ನೇ ತಾಳುತ್ತದೆ. ನವಶಿಲಾಯುಗ (ನಿಯೋಲಿಥಿಕ್ ಏಜ್) ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣಯಗಗಳ ಮಧ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ತಯಾರಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಚರಿತ್ರೆ ಪುರ್ವಕಾಲದಲ್ಲೇ ಏಷ್ಯದ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿನ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಚನ್ನು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಅಲಂಕಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರ.ಶ.ಪು. ಮೂವತ್ತು ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಕಂಚನ್ನು ಕರಗಿಸಿ ಆಯುಧಗಳು ಮುಂತಾದುವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಕ್ರಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದಿತ್ತೆಂಬುದು ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೊದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಉತ್ಖನನಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. == ವಿಗ್ರಹಗಳು== ದೇವರುಗಳ ಮತ್ತು ದೇವತಾಂಶ ಸಂಭೂತರಾದ ರಾಜರ, ಸಂತರ, ಭಕ್ತಾದಿಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳು; ಪುಜಾನುಕೂಲತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಡುವ ಸಲಕರಣೆಗಳು, ಉಪಕರಣಗಳು, ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕವಾಟಗಳು, ಬಾಗಿಲುಗಳು, ಶವಾಗಾರಗಳು, ಕಲ್ಲಿನ ಗೋರಿ ಅಲಂಕಾರ, ದೀಪದ ಮಲ್ಲಿಗಳು, ಹಲಗಾರತಿಗಳು, ತಟ್ಟೆಗಳು, ಅಘರ್ಯ್‌ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಉದ್ದರಣೆಗಳು, ದೀಪಸ್ತಂಭಗಳು, ಸ್ತೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಾಡಿಗಳ ಮಸ್ತೀಬು, ಮೇಣದ ಬತ್ತಿಗಳನ್ನಿಡುವ ಗೆಲಿಂಚೆಗಳು, ಹೊಗೆಬತ್ತಿಯ ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಕರಂಡಕಗಳು, ಬಾಗಿಲ ಚಿಲಕ ಬೀಗಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ಆಟದ ಸಾಮಾನುಗಳು, ದುಂಡಾದ ಮುದ್ರೆಗಳು-ಮುಂತಾದ ಅನೇಕಾನೇಕ ವಸ್ತುಗಳು ಕಂಚುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಕಂಚುಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕ ಧೋರಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೇ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲಾನುಕಾಲಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮಾರ್ಪಾಟುಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಕಂಚುಶಿಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದವರೆಗೆ ತನ್ನ ಅಭಿಜಾತ ಗುಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಏಷ್ಯ ಖಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಚೀನ, ಜಪಾನ್, ಟಿಬೆಟ್, ಭೂತಾನ್, ನೇಪಾಲ, ಮಲಯ, ಕೊರಿಯ, ಇಂಡೊನೇಷ್ಯ, ಮಯನ್ಮಾರ್ ಮುಂತಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕಲಾಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು, ದೇಶೀಯವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಸವರಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದ ಕಲಾಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನೇ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಏನಾದರೂ ಅಂತರಗಳಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವು ಈಚಿನ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದುವಾಗಿವೆ. ==ಪ್ರಾಚ್ಯ ಕಂಚುಗಳು== ಕಂಚನ್ನು ಕರಗಿಸಿ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಆಯುಧಗಳನ್ನೂ ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನೂ ತಯಾರು ಮಾಡುವ ಕಲೆ ಮೊತ್ತಮೊದಲು (ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 3000) ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸೀರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ತಾಮ್ರದೊಂದಿಗೆ ಇತರ ಲೋಹ ಬೆರೆಸಿ ಕರಗಿಸಿ ಕಂಚು ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರು ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೂ ಅಂದವಾದ, ಕಲಾವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸೀರಿಯನ್ನರು ಹೆಚ್ಚು ನೈಪುಣ್ಯಹೊಂದಿದ್ದರು. ಕ್ರಮೇಣ ಇದರಲ್ಲೂ ಭಾರತೀಯರು ಮೇಲ್ಮೆ ಪಡೆದರು. ಹಿಂದೂ ದೇವತಾಮೂರ್ತಿಗಳು ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ತಯಾರಾದುವು. ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಜೈನಮುನಿಗಳ ಮೂರ್ತಿಗಳೂ ಹೊರಬಂದುವು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲೂ ದೇವತಾ ಮೂರ್ತಿಗಳು, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉತ್ಸವಮೂರ್ತಿಗಳು ಕಂಚಿನಿಂದಲೇ ತಯಾರಾದುವು. ಶ್ರೀಲಂಕ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯ ದೇಶಗಳು, ಟಿಬೆಟ್-ಹೀಗೆ ನೆರೆದೇಶಗಳಿಗೂ ಈ ಕಂಚು ಕಲೆ ಹರಡಿತು. ಈಗ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಜಯಪುರ ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣದ ಕುಂಭಕೋಣಂ, ತಿರುವನಂತಪುರ, ತಂಜಾವೂರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವತಾಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನಲ್ಲದೆ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ದೀಪಸ್ತಂಭಗಳು ಮುಂತಾದ ಪುಜೋಪಕರಣಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ಆಟದ ಸಾಮಾನುಗಳು ಮುಂತಾದುವನ್ನೂ ತಯಾರುಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಕಲೆ ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗುಳಿದಿದೆಯಲ್ಲದೆ ನಿತ್ಯೋಪಯೋಗಿ ಸಾಮಾನುಗಳೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀಮಂತ ಕಲಾಭಿರುಚಿಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿ ಪಡಿಸುವ ಕಲಾ ವಸ್ತುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವೂ ಸೇರಿ ಅನೇಕಾನೇಕ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಒದಗಿದಂತಾಗಿದೆ. ==ದೇವತಾಸ್ವರೂಪಗ== ಭಾರತದ ದೇವತಾಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನಟರಾಜ, ಉಮಾಮಹೇಶ್ವರ, ಶಿವಶಕ್ತಿ, ಶಿವ ಮತ್ತು ರಾಮಪಂಚಾಯತನ ಮೂರ್ತಿಗಳು, ಸಂಧ್ಯಾರಾಗಮೂರ್ತಿ, ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ, ವೀರಭದ್ರ, ಭೈರವ, ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಮುಂತಾದ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು, ದೇವೀಸ್ವರೂಪದ ದುರ್ಗೆ, ದಾಕ್ಷಾಯಿಣಿ, ಅನ್ನಪುರ್ಣ, ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನಿ, ಕಾಳಿ, ಪಾರ್ವತಿ, ಇಂದ್ರಾಣಿ, ಭೈರವಿ, ವಾರಾಹಿ, ವೈಷ್ಣವೀ, ಶಿವಕಾಮಿನಿಗಳು, ಸಪ್ತಮಾತೃಕೆಗಳು, ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಸರಸ್ವತಿ, ಗಜಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಭೂದೇವಿ, ಭಾರತಿ ಮೊದಲಾದುವು, ಗಣೇಶ, ಸೋಮಸ್ಕಂಧ, ವೇಣುಗೋಪಾಲ, ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ನಾರಸಿಂಹ, ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ, ರಾಧೆ, ಕೃಷ್ಣ, ಆಂಜನೇಯ, ಗರುಡ, ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರು, ನವಗ್ರಹಮೂರ್ತಿಗಳು, ವಿಷ್ಣು, ರಂಗನಾಥ, ಶೇಷಶಾಯಿ, ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಮುಂತಾದ ದೇವಸ್ವರೂಪಗಳು, ಗೌತಮಬುದ್ಧ, ಅಮಿತಾಭ, ರತ್ನಸಂಭವ, ಅಮೋಘಸಿದ್ಧಿ ಮುಂತಾದ ಧ್ಯಾನಿಬುದ್ಧರು, ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹೇಣುಕಾ, ಏಕಜಾತ, ನೈರಾತ್ಮಾ, ಮಾರೀಚೀ, ವಜ್ರವಾರಾಹಿ, ಲೋಕೇಶ್ವರ, ಜಂಭಲ, ವಸುಧಾರಾ, ಪರ್ಣಶವರೀ ಪ್ರಜ್ಞಾಪಾರಮಿತಾ, ಮಂಜುಶ್ರೀ, ಮೈತ್ರೇಯ ಮುಂತಾದುವೂ ಜೈನಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆದಿನಾಥ, ಜೀವಂಧರ ಮುಂತಾದವರು; ಭಕ್ತವರ್ಯರಾದ ಸುಂದರ ಸುಂದರಮೂರ್ತಿ, ಮಾಣಿಕ್ಯವಾಚಕರ್ ಮುಂತಾದವರು. ಚರಿತ್ರ ಪುರುಷರಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ಮತ್ತು ಅವನ ರಾಣಿಯರು-ಇಂಥ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಅಸಂಖ್ಯಾತವಾಗಿವೆ. ಭಾವದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಲಾದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಲೋಕಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ವಿಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು: 1. ಶ್ರೀಶೈಲ, ತಂಜಾವೂರು, ಕಾಳಹಸ್ತಿ ತಿರುಮಂಗಳಗಳ ನಟರಾಜರು, ಸಂಧ್ಯಾರಾಗಮೂರ್ತಿಗಳು, ಭಿಕ್ಷಾಟನಶಿವರು; ಲೇಪಾಕ್ಷಿಯ ಭಿಕ್ಷಾಟನ ಶಿವ, ವೀರಭದ್ರ, ಉಮಾಮಹೇಶ್ವರರು. 2. ಶ್ರೀಶೈಲದ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ. 3. ಸಿಂಹಳದ ಮತ್ತು ತಂಜಾವೂರಿನ ಸುಂದರಮೂರ್ತಿ, ಮಾಣಿಕ್ಯವಾಚಕರ್. 4. ನೇಪಾಲದ ಶಿವಶಕ್ತಿ ಸ್ವರೂಪಗಳು, ಬೋಧಿಸತ್ವ್ತರು. 5. ಕೂರ್ಕಿಹಾರಿನ ಪದ್ಮಪಾಣಿವಿಗ್ರಹ. 6. ಚಂಪದೇಶದ ಬುದ್ಧ. 7. ಜಾವ ಮತ್ತು ನಳಂದಗಳ ಪ್ರಜ್ಞಾಪಾರಮಿತ. 8. ನಾಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ ಬುದ್ಧನ ವಿಗ್ರಹ, ವಿಷಾಪಹರಣ ಮೂರ್ತಿ. 9 ಚೋಳಯುಗದ ಪಾರ್ವತಿ, ಶಿವಕಾಮಿನಿ ವಿಗ್ರಹಗಳು. 10. ನಳಂದ ಪ್ರದೇಶದ ತಾರಾ, ಮಂಜುಶ್ರೀ, ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಬುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅವಲೋಕಿತೇಶ್ವರರು. ಅದೇ ಪ್ರದೇಶದ ಪದ್ಮಪಾಣಿ ಮತ್ತು ಸಿಂಹನಾದರು. 11. ಟಿಬೆಟ್ ಮತ್ತು ನೇಪಾಲ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಜ್ರಪಾಣಿ, ಪದ್ಮಪಾಣಿ, ವಜ್ರಧಾರಾ, ಲೋಕೇಶ್ವರರು. 12. ಸಿಂಹಳದ್ವೀಪದ ಬೋಧಿಸತ್ತ್ವರು, ನಾಟ್ಯವಿಗ್ರಹ, ಅನುರಾಧಾಪುರದ ವಜ್ರಸತ್ತ್ವ ಸ್ವರೂಪ. 13. ಚೀನದ ಆಸನಸ್ಥ ಬುದ್ಧ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು, ಕ್ವಾನ್ಇನ್, ಸಿಂಹನಾದ ಅವಲೋಕಿತೇಶ್ವರರು. 14. ನೇಪಾಲದ ಅಮಿತಭಾತ್ರಿ ಮೂರ್ತಿ, ಬುದ್ಧನ ಜನನ ಶಿಲ್ಪ. 15. ಸಿಕ್ಕಿಂ ದೇಶದ ಪಂಚಲೋಹದ ಶಾಕ್ಯಶಿಲ್ಪ, ಮಿಲರೇಪ ತಾರಾ ಮುಂತಾದುವು. 16. ಜಪಾನಿನ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಬುದ್ಧ ಅವಲೋಕಿತೇಶ್ವರ, ತಾರಾ, ಮಂಜುಶ್ರೀ ವಿಗ್ರಹಗಳು. 17. ಭೂತಾನ್ ದೇಶದ ದೀಪಂಕರ ಮೈತ್ರೇಯ, ಪದ್ಮಸಂಭವ, ರತ್ನಸಂಭವ ಮುಂತಾದ ಬೋಧಿಸತ್ತ್ವರು. 18. ತಿರುಪತಿಯಲ್ಲಿಯ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ಮತ್ತು ಅವನ ರಾಣಿಯರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಂಜಾವೂರು, ಕುಂಭಕೋಣಂ, ತಿರುವನಂತಪುರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಜಯಪುರ, ಆಗ್ರ, ಅಯೋಧ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಕಡೆಯೂ ಕಂಚುಶಿಲ್ಪದ ಕೆಲಸ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದವುಗಳಲ್ಲಿ ನವಿಲುಗಳು, ನಂದಿಗಳು, ಸರ್ಪಗಳು, ವಿಧವಿಧವಾದ ದೇವತಾ ಸ್ವರೂಪಗಳು, ಚಿಕ್ಕಪುಟ್ಟ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಶಿವಶಕ್ತಿ ಸ್ವರೂಪಗಳು, ಶಿವ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧನ ಮುಖಗಳು, ಗಂಟೆಗಳು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಮುದ್ದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅಂಬೆಗಾಲಿಡುವ ಬಾಲಕೃಷ್ಣಾಕೃತಿಗಳು-ಮುಂತಾದುವು ಬಹು ರಮ್ಯವಾಗಿವೆ. ಈ ದೇವತೆಗಳ ದೊಡ್ಡ ರೂಪಗಳೇ ಉತ್ಸವಮೂರ್ತಿಗಳಾಗಿ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಉತ್ತರಕ್ಕಿಂತ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ, ಶಾಸ್ತ್ರಾಂಶಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದೀಪಸ್ತಂಭಗಳಿಗೆ ಹಂಸ, ಕಿನ್ನರ, ಆಂಜನೇಯ, ಗರುಡ, ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷ ಮುಂತಾದ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪ, ಎಣ್ಣೆ ತುಂಬಲು ಮಾಡಿರುವ ಬುಡ್ಡಿಗಳ ಅಲಂಕಾರ ತಗಡಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಒತ್ತಿ ಅಂಟಿಸಿದ ಗಜಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಸರಸ್ವತಿ, ಮೂರು, ಐದು, ಏಳು, ಒಂಬತ್ತು ಹೆಡೆಗಳುಳ್ಳ ಆದಿಶೇಷ ಮುಂತಾದ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಸರ್ಪಾಕೃತಿಯ ದೀಪಗಳಿಗೆ ನಾಗದೀಪಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. ಸಂಪುರ್ಣವಾಗಿ ಗುಂಡುಗುಂಡಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಪ್ರತಿಮಾಶಿಲ್ಪವಲ್ಲದೆ ಕಂಚುತಗಡಿನ ಶಿಲ್ಪ ಕೂಡ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ ಕೆಲಸ ಕವಾಟಸ್ತಂಭಗಳ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೂ ಬಾಗಿಲುಗಳ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೂ ಸರಿಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು. ಶ್ರೀಶೈಲ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಅಲಂಕರಣವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಈ ನಮೂನೆಯ ಅಲಂಕಾರ ಕವಾಟಗಳಿಗೂ ಬಾಗಿಲುಗಳಿಗೂ ಬಲಿಪೀಠಗಳಿಗೂ ಪ್ರಾರ್ಥನಾಭಾಗಗಳಿಗೂ ಅಳವಟ್ಟಿದೆ. <ref>http://m.dailyhunt.in/Ebooks/kannada/shilpa-rekhe-book-209994{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಪರ್ಷಿಯದ ಲ್ಯೂರಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅಜóರ್ ಬೈಜಾನ್ಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಚುಕಲೆ ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೊ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಲ್ಯೂರಿಸ್ತಾನದ ತಯಾರಿಕೆ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ್ದು. ದೇವತಾವಿಗ್ರಹಗಳು ಕೊಂಚ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಗ್ರೀಕರ ಡಯಾನಾ ವಿಗ್ರಹದ ಮಾದರಿಯವು. ಅವರ ಕುದುರೆ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಉಚ್ಚಮಟ್ಟದ ಕಲಾಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಭಾರತದ ನೆರೆರಾಜ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ ಪರ್ಷಿಯನ್ನರ ಕಲಾದೃಷ್ಟಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿಯೂ ಇತ್ತು. ಅವರ ಜೀವನವೃಕ್ಷ (ಟ್ರೀ ಆಫ್ ಲೈಫ್) ಸಾಂಕೇತಿಕ; ಭಾರತದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಧೋರಣೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ==ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಕಂಚುಗಳು== ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಕಲಾಧೋರಣೆಗಳಿಗೂ ಧ್ಯೇಯಗಳಿಗೂ ಗ್ರೀಸ್ ದೇಶದ ಕಲಾಸಂಸ್ಕೃತಿ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಗ್ರೀಸಿನ ಪ್ರಭಾವ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೂ ಮತ್ತೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಅಭಿಜಾತ ಧೋರಣೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರ.ಶ. 13ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಇದು ತಾನೇ ತಾನಾಗಿದ್ದು ಗಾಥಿಕ್ ವೈಖರಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಅನಂತರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಯುರೋಪಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಲೆಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ನವೀನ ಅಭಿಜಾತ ಮಾರ್ಗ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದು ಈಗ ಅತಿ ನವೀನ ಧೋರಣೆಗಳಾದ ಕ್ಯೂಬಿಸಂ, ಮುಂತಾದ ಧೋರಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿದೆ. ಗ್ರೀಸ್ ಪ್ರದೇಶದ ಕಂಚುಶಿಲ್ಪ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಶಿಲ್ಪದಷ್ಟು ವಿಪುಲವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ರಚನೆಯ ವಿಧಾನದಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಕಲಾಧ್ಯೇಯಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಉಚ್ಚ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಮೃತಶಿಲೆ ಮತ್ತಿತ್ತರ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಕಲಾಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನವರು ಕಂಚುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲೂ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಅವರ ಕಲಾಪ್ರೌಢಿಮೆಗೆ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿ ಅನೇಕ ಕಂಚುಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯಕೃತಿಗಳೆಂದರೆ-ಆರ್ಮೀನಿಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಅರ್ಟೆಮಿಸ್ ದೇವತೆಯ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ತಲೆ, ಸೇಬನ್ನು ಹಿಡಿದ ಹಕುರ್ಯ್‌ಲಿಸ್, ಪಾಲಿಕ್ಲೀಟಸ್ ರಚಿಸಿದ ಅಮೆeóÁನ್ ವಿಗ್ರಹ, ತಗಡಿನ ಉಬ್ಬು ಕೆತ್ತನೆಯ ಸಿರಿಯಸ್, ಪಾಂಪೇ ಪ್ರದೇಶದ ಆರ್ಟಿಮಿಸ್, 20" ಎತ್ತರದ ನಾರ್ಸಿಸಸ್ ವಿಗ್ರಹಗಳು. ಈ ವಿಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿನ ಕೂದಲಿನ ರಚನೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ್ದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜುಪೀಟರ್ನ ಪ್ರತಿಮೆಯಲ್ಲಿ ತಲೆಗೂದಲು ಸಿಂಹದ ಕೇಸರಗಳಂತೆ ಸುರುಳಿ ಸುರುಳಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಅಪೊಲೊ ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಕೂದಲು ಕಂಠದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕಪಾಲದ ಮೇಲೆ ಹರಿದಿದೆ. ಬ್ಯಾಕಸ್ ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಕೂದಲಿನ ಉಂಗುರಗಳು ಕಂಠದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಬಿದ್ದಿವೆ. ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಧರ್ಮ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಕ್ರೈಸ್ತ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಚು ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಸಾರಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದುವು. ಆದರೆ, ರೋಮನ್ ಕೆಥೊಲಿಕ್ ಧರ್ಮ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆರಾಧನೆಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಮೇರಿ ಅವಳ ಶಿಶು ಮತ್ತು ಸಂತರು, ದೇವದೂತರು-ಇವರ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಭಾವಗರ್ಭಿತವಾಗಿವೆ, ಪ್ರಾಚ್ಯದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತಾಂಶ ಪ್ರಧಾನ. ==ಗಾಥಿಕ್ ಯುಗದ ಕಂಚುಗಳು== ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ರಾಜರ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಕಂಚಿನವಾಗಿವೆ. ಇವಕ್ಕೆ ಚಿನ್ನದ ಲೇಪನ ಮಾಡಿದೆ. ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ 13-14 ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಗೋರಿಗಳ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ನಿರ್ಮಿತವಾದುವು. ಇವರ ಕಲಾವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೂ ಹರಡಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಾರ್ಹವಾದುದೆಂದರೆ 15ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ರಿಚರ್ಡ್ ಬ್ಯುಷಾಂನ ವಿಗ್ರಹ. ಬಹು ಸುಂದರವಾದ ಇದಕ್ಕೆ ನೆದರ್ಲೆಂಡಿನ ಅಕ್ಕಸಾಲೆ ಬಾರ್ತ್ಲೋಮ್ಯೂ ಲ್ಯಾಂಬ್ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಚಿನ್ನದ ಲೇಪ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. 15, 16ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂರೆಂಬರ್ಗ್, ಆಗ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್, ಇನ್ಸ್‌ಬ್ರುಕ್ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಕಂಚುಕಲಾಕೃತಿಗಳು ತಯಾರಾದುವು. ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಿಲಿಯನ್ನನ ಸಮಾಧಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಮೂರ್ತಿಗಳಿಂದಲಕೃತವಾಗಿರುವ ಕೃತಿಯಂತೂ ಮೋಹಕ ಕಲಾಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಟಲಿ, ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ ಮುಂತಾದ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಂಚು ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಇಂಥ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕಲಾಪ್ರೌಢಿಮೆಗೆ ನಿದರ್ಶನಗಳು. ==ಕೃತಿಗಳು== ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಕಂಚು ಕೃತಿಗಳು ಕಲಾಪ್ರೌಢಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಉನ್ನತಮಟ್ಟವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು. ಪುನರುಜ್ಜೀವನಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ 15ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಕೆಲವು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು-ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಏಳನೆಯ ಹೆನ್ರಿಯ ಸಮಾಧಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಪ್ರತಿಮಾ ಪುಂಜ, ಉಬ್ಬು ಆಕೃತಿಗಳು, ರಿಚ್ಮಂಡನ ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಪ್ರತಿಮೆ-ಶವಗಳಿಂದಲೇ ಅಚ್ಚು ತಯಾರಿಸಿ ಎರಕಹೊಯ್ದು ಮಾಡಿದುವೋ ಎಂಬಂತೆ ಯಥಾವತ್ತಾದ ಮೂಲಪ್ರತಿಬಿಂಬನೆ ಪಡೆದು ರಮ್ಯವಾಗಿವೆ. ಇದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಟಲಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌, ಸ್ಪೇನ್ಗಳಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಕಂಚುಪ್ರತಿಮೆಗಳು, ಇಂಥ ನೈಸರ್ಗಿಕತೆಯನ್ನೂ ಚೆಲುವನ್ನೂ ಹೊಂದಿಲ್ಲವೆನ್ನಬೇಕು. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದೀಚೆಗೆ ಪುರ್ವಸಂಪ್ರದಾಯಗಳೂ ವಿಶ್ವಾಸಗಳ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಭಾವನೆಗಳ ಮತ್ತು ರಾಗವಿಶೇಷಗಳ ನಿರೂಪಣೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು; ಸಂಕೇತ ಪ್ರಯೋಗ ಕ್ರಮ ಕಲಾಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೂ ಹರಡಿತು. ತ್ವರಿತಗತಿಯಿಂದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಧನಗಳೂ ಕಲಾಸೃಷ್ಟಿಗೆ ನೆರವಾದವು. ಹೀಗೆ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಕಂಚು ಪ್ರತಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ವಾಸ್ತವಿಕತೆ, ಸಂಕೇತಾರ್ಥ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. (ಪಿ.ಎಸ್.) ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} 8bno1dgni83m7l84b9q8ihcepc63z4w ಕಣಗನಹಳ್ಳಿ 0 89973 1374917 1340525 2026-06-10T03:46:44Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374917 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ಕಣಗನಹಳ್ಳಿ | native_name = | native_name_lang = | other_name = ಕಣಗನಹಳ್ಳಿ | nickname = | settlement_type = Village | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India#India Karnataka | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Karnataka, India | coordinates = {{coord|17.12|N|77.08|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|ಭಾರತ}} | subdivision_type1 = [[ರಾಜ್ಯ]] | subdivision_name1 = [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | subdivision_type2 = ಜಿಲ್ಲಾ | subdivision_name2 = [[ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 1.5 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = 2001 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Kannada]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 585 211 | area_code_type = Telephone code | area_code = 08474 | registration_plate = | blank1_name_sec1 = Nearest city | blank1_info_sec1 = Chitapur | website = | footnotes = }} '''ಕಣಗನಹಳ್ಳಿ''' [[ಸನ್ನತಿ|ಸನ್ನತಿಯಿಂದ]] 3 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಪುರಾತನ [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ|ಬೌದ್ಧ]] ಮಹಾಸ್ಥಾಪದ ತಾಣ ಕಂಡು ಬಂದ ಪ್ರಮುಖ ಬೌದ್ಧ ತಾಣ.ಇದು [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] [[ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ|ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಚಿತ್ತಾಪುರ]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿನ [[ಭೀಮಾ ನದಿ]] ಯ ಎಡ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿದೆ.'''ಕಣಗನಹಳ್ಳಿ'''ಯಿಂದ 19 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನಾಲವಾರ ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ.ಸನ್ನತಿಯ ಚಂದ್ರಳ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಸುಮಾರು 2.5 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬೌದ್ಧ ತಾಣ.<ref>{{cite web|url=http://kannadasiri.kar.nic.in/archaeology/eng/E17_Gulbarga.htm|title=GULBARGA DISTRICT|publisher=|accessdate=2009-02-18}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://kanaja.in/archives/102722 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2016-01-25 |archive-date=2016-01-25 |archive-url=https://archive.today/20160125053859/https://kanaja.in/archives/102722 |url-status=live }}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ == ಕನಗನಹಳ್ಳಿಯ ಉತ್ಖನನ ತಾಣಗಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಕ್ರಿ.ಪೂ 1 ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ 3 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಹೇಳಬಹುದು.ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಣಗನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿನ ಸ್ತೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಹಮಾ ಚೈತ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಶಾಸನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು 3 ನೇ ಮತ್ತು 4 ನೇ ಶತಮಾನ AD ಯಲ್ಲಿ ಹಿನಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಯಾನ ಜನರಿಂದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಶತಾವಹಾನರ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್-ಪೂರ್ವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅಮರಾವತಿ ಕಲಾಶಾಲೆ ಕನಗನಹಳ್ಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸ್ವರೂಪಗಳ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಚೈತ್ಯವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಸ್ತೂಪ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೀರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.vbu.edu.vn/?aacecom=view&code=detail&id=60|title=Kanganhalli: A unique discovery of Buddhist site in India|publisher=Dr. D. Dayalan, Archaeological survey of india|accessdate=2009-05-10}}</ref> ಮಧ್ಯದ ಕೆತ್ತಿದ ಪ್ಯಾನಲ್ಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಎರಡು ಆಯಾಮದ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಕೆತ್ತನೆಯು ಸಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಅಮರಾವತಿ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತ ಮತ್ತು ನಾಗರ್ಜುನಕೊಂಡದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳ ಫಲಕಗಳ ನಡುವೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಹಂತವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಕನಗನಹಳ್ಳಿ ಸ್ತೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳು.<ref>{{cite web|url=http://asi.nic.in/asi_exca_2005_karnataka.asp|title=Excavations - 2000-2005 - Karnataka|publisher=|accessdate=2009-02-18}}</ref> ತಮ್ಮ ಅಮರಾವತಿ ಕೌಂಟರ್ಪಾರ್ಟ್ಸ್ನ ಸುಧಾರಣೆಯ ಸಂಪುಟಗಳು ಕಣಗನಹಳ್ಳಿ ಕಲಾವಿದನ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ಮಾದರಿಗಳು, ಹೂವಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಉಡುಗೆ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಾಲದ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಷಯದ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕೆತ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.<ref>Michael Meister, "Early Architecture and Its Transformations: New Evidence for Vernacular Origins for the Indian Temple," in The Temple in South Asia, ed. Adam Hardy, London 2007</ref> ಕನಗನಹಳ್ಳಿ ಮಹಾ ಸ್ತೂಪವು ರಾಜ ಅಶೋಕ ಮತ್ತು ಶತಾವಾಹನ ಆಡಳಿತಗಾರರ (ಸಿಮುಕ, ಪುಲುಮಾವಿ) ನಂತಹ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಡಳಿತಗಾರರ ನಿಜವಾದ ಗ್ಯಾಲರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕನಗನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಂಚಿಯ ತೋರಾನಾದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಶೋಕನ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ಕಾನಗನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಶಾಸನವು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕಂಗನ್ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತೂಪದ ಆಂಧ್ರ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ, ಆದರೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳು ಮೂಲ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-22/spiritual-destinations/30606797_1_emperor-ashoka-neem-tree-amartya-sen|title=Rediscovering Ashoka - Kanganhalli|publisher=|accessdate=2013-06-18|archive-date=2013-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20130909160017/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-22/spiritual-destinations/30606797_1_emperor-ashoka-neem-tree-amartya-sen|url-status=dead}}</ref> ==ಎಎಸ್ಐ ಉತ್ಖನನ ತಾಣ == ಕನಗನಹಳ್ಳಿ ಭಾರತದ ಪುರಾತತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಉತ್ಖನನ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ==1994 ರಿಂದ 1998 ರವರೆಗೆ ಉತ್ಖನನ== ಕಾನಗನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿನ ಉತ್ಖನನಗಳಲ್ಲಿ (1994 ರಿಂದ 1998) ಬೃಹತ್ ಸ್ತೂಪದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ, ಚೈತ-ಗುರು ಮತ್ತು ರೂಪದ ಸ್ತೂಪಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಇಟ್ಟಿಗೆ ರಚನೆಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಉತ್ಖನನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ತೂಪದ ಅನೇಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು,ಕಂಬಗಳು, ರಾಜಧಾನಿಗಳು, ಬುದ್ಧ ಪಾದಗಳು, ಯಕ್ಷದ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧನ ನಾಲ್ಕು ಚಿತ್ರಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಶಿಲ್ಪ ಫಲಕಗಳು ವಿವಿಧ ಜಾತಕ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ [[ಬುದ್ಧ|ಬುದ್ಧನ]] ಜೀವನವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಶತಾವಾಹನ ರಾಜನ ಭಾವಚಿತ್ರ ದೊರೆತಿವೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2008/12/22/stories/2008122251400300.htm|title=Kanaganalli to be developed as International Buddhist Centre|date=2008-12-22|work=The Hindu|accessdate=2009-02-18|publisher=|location=Chennai, India|archive-date=2012-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20121103175035/http://www.hindu.com/2008/12/22/stories/2008122251400300.htm|url-status=dead}}</ref> ==ಶಾಸನಗಳು == ಒಂದು ಉದ್ದನೆಯ ಶಾಸನದ ಜೊತೆಗೆ, 145 ಸಣ್ಣ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಉತ್ಖನನ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು,1 ನೇ ಶತಮಾನ BCE ಯಿಂದ 1 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಕಾಲದಾಗಿವೆ. ಮೌರ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಅಶೋಕ|ಅಶೋಕನ]] ಶಿಲ್ಪಕಲೆ "ರೇಯೋ ಅಶೋಕ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ದೊರೆತಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-22/spiritual-destinations/30606797_1_emperor-ashoka-neem-tree-amartya-sen Rediscovering Ashoka, Vithal C Nadkarni, The Times of India, Mar 22, 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130909160017/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-22/spiritual-destinations/30606797_1_emperor-ashoka-neem-tree-amartya-sen |date=2013-09-09 }} * [http://www.thefreelibrary.com/Narrative+reliefs+in+Kanaganahalli%3A+their+importance+for+Buddhist...-a0271884982 Kanaganahalli - the Buddhist site] * [http://www.deccanherald.com/content/226903/sannathis-smiling-buddha.html Kanaganahalli Sannati conservation] * [http://www.thehindu.com/life-and-style/metroplus/article3784940.ece Relics of an emperor, LAKSHMI SHARATH, The Hindu, October 26, 2012] * [http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-12/bangalore/33166992_1_yadgir-lord-buddha-gulbarga-district Buddha circuit in Gulbarga] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130103192534/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-12/bangalore/33166992_1_yadgir-lord-buddha-gulbarga-district |date=2013-01-03 }} * [http://www.luczanits.net/gallery3/index.php/docu/Kanganhalli Photographic documentation of the Kanaganahalli Stupa site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260305141948/https://www.luczanits.net/gallery3/index.php/docu/Kanganhalli |date=2026-03-05 }} - over 1,000 photos by C. Luczanits. {{ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ವಿಷಯಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪುರಾತತ್ವ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] fqs5iun9baz3duq1kyrmbr2sy7gdgu8 ಕಸ್ಟಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ 0 93189 1374926 1372822 2026-06-10T08:33:21Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374926 wikitext text/x-wiki '''ಕಸ್ಟಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್''' ಭದ್ರತೆಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶೇಷ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರು (ಉದಾ. ಸಾರ್ವಭೌಮ ಸಂಪತ್ತು ನಿಧಿಗಳು, ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು, ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳು), ಆಸ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರೋಕರ್-ಡೀಲರ್‌ಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ-ನಂತರದ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಸಾಲ]] ನೀಡುವಿಕೆಯಂತಹ "ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ" ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಥವಾ [[ಗ್ರಾಹಕ]]/ಚಿಲ್ಲರೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ, ಕಸ್ಟಡಿಯನ್ [[ಬ್ಯಾಂಕ್]] ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಾಲನೆ, ಸುರಕ್ಷತೆ, ಇತ್ಯರ್ಥ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಗಳ ಆಡಳಿತ, ಆದಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕ್ರಮಗಳಂತಹ ಆಸ್ತಿ ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. ಆದರೂ, ಆಧುನಿಕ ಹಣಕಾಸಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಕಸ್ಟಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ನಿಧಿ ಆಡಳಿತದಿಂದ ವರ್ಗಾವಣೆ ಏಜೆನ್ಸಿವರೆಗೆ, ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಸಾಲದಿಂದ ಟ್ರಸ್ಟಿ ಸೇವೆಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಅಥವಾ ವೆಚ್ಚ-ಉಳಿತಾಯ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ. ==ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ== ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಖೆಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಸ್ಟಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ("ಉಪ-ಪಾಲಕ" ಅಥವಾ "ಏಜೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು") ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಿಸಿದರೆ ಕಸ್ಟೋಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಪಾಲಕರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ "ಜಾಗತಿಕ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್" ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕರ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವ ಆಸ್ತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು, ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳು, ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್‌ಗಳು, ಹೆಡ್ಜ್ ಫಂಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು [[ಪಿಂಚಣಿ]] ನಿಧಿಗಳಂತಹ ಗಣನೀಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೂಡಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ===ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ=== ೧೯೬೧ ರಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾನ್ ಎಫ್ ಕೆನಡಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |title=Erisa 40 Timeline Alternate |url=https://www.dol.gov/featured/erisa40/timeline/alternative|website=U.S. Department of Labor |publisher=U.S. Department of Labor |access-date=January 25, 2022}}</ref> ೨ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಸ್ಟುಡ್‌ಬೇಕರ್ ಆಟೋ ತಯಾರಕ ತನ್ನ [[ವ್ಯಾಪಾರ]] ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೭,೦೦೦ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಪಿಂಚಣಿ ನೀಡಲು ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ, ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ, ಯು.ಎಸ್. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಗೆರಾಲ್ಡ್ ಫೋರ್ಡ್ ಉದ್ಯೋಗಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಆದಾಯ ಭದ್ರತಾ ಕಾಯಿದೆ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು, ಉದ್ಯೋಗಿ ಪ್ರಯೋಜನ ಯೋಜನೆಗಳ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|title=President Ford Signing ERISA of 1974|url=https://www.pbgc.gov/about/who-we-are/pg/president-ford-signing-erisa-of-1974|website=Pension Benefit Guaranty Corporation|publisher=Pension Benefit Guaranty Corporation|access-date=April 27, 2017}}</ref> ಕಾಯಿದೆಯು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ನಂತರ, ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ತಮ್ಮ ಪಿಂಚಣಿ ನಿಧಿಯ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web|title=Investment Company Act of 1940|url=https://www.govinfo.gov/content/pkg/COMPS-1879/pdf/COMPS-1879.pdf|website=US Government|publisher=US Government|access-date=May 13, 2021}}</ref> ಬದಲಾಗಿ, ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಿಸಲು ಬಾಹ್ಯ ಪಾಲಕರನ್ನು ನೇಮಿಸಲು ಅವರು ಬದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಪಿಂಚಣಿ ನಿಧಿಗಳು ಪಿಂಚಣಿದಾರರ ಉತ್ತಮ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಯ ಆದೇಶಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಠೇವಣಿದಾರರನ್ನು ನೇಮಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|title=Investor Bulletin: Custody of Your Investment Assets|url=https://www.sec.gov/investor/alerts/bulletincustody.htm|website=U.S. Securities and Exchange Commission|publisher=U.S. Securities and Exchange Commission|access-date=December 6, 2021}}</ref> ==ಇನ್ನಿತರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು== ಪ್ರಸ್ತುತ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು (ಭದ್ರತೆ ಸೇವೆಗಳು) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ [[ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]]ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಉತ್ಸುಕವಾಗಿವೆ (ಉದಾ. ಬ್ಲಾಕ್‌ಚೈನ್, ಎಪಿಐ, ವಿತರಿಸಿದ ಲೆಡ್ಜರ್). ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ವತ್ತುಗಳಂತಹ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ನಿಯಂತ್ರಕ ಅಗತ್ಯತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |title=The evolution of a core financial service - Custodian & Depositary Banks|url=https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/lu/Documents/financial-services/lu-the-evolution-of-a-core-financial-service.pdf|website=Deloitte |publisher=Deloitte|access-date=January 1, 2019}}</ref><ref>{{cite web|title=Summary and Highlights: The Securities Services Industry in the 'New' World|url=https://futureoffinance.biz/2021/11/03/summary-and-highlights-the-securities-services-industry-in-the-new-world/|website=Future of Finance|publisher=Future of Finance|access-date=November 11, 2021|archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 8, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208075812/https://futureoffinance.biz/2021/11/03/summary-and-highlights-the-securities-services-industry-in-the-new-world/|url-status=dead}}</ref> ==ಗ್ರಾಹಕ ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು== ಭದ್ರತೆಯ ಸೇವಾ ಉದ್ಯಮವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಕ್ಲೈಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ: ೧) ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು ಮತ್ತು ೨) ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು, ಬ್ರೋಕರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಡೀಲರ್‌ಗಳು. ===ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಹಕರು=== ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರ ಕ್ಲೈಂಟ್ ವಿಭಾಗವು ಆಸ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಂಪನಿಗಳು, ಪರ್ಯಾಯ ಆಸ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು, ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳು, ಪಿಂಚಣಿ ನಿಧಿಗಳು, ಸಾರ್ವಭೌಮ ಸಂಪತ್ತು ನಿಧಿಗಳು, ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು, [[ಕುಟುಂಬ]] ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="davispolk">{{cite web |title=The Custody Services of Banks |url=https://www.davispolk.com/sites/default/files/20160728_tch_white_paper_the_custody_services_of_banks.pdf|website=Davis Polk |publisher=The Clearing House|access-date=July 28, 2016}}</ref> [[ಬ್ಯಾಂಕ್]] ಈ ಕೆಳಗಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು:<ref name="davispolk" /><ref>{{cite web|title=Securities Services: The Good Times Are Over, It Is Time To Act|url=https://www.oliverwyman.com/content/dam/oliver-wyman/global/en/2015/jun/Securities_Services_2015.pdf|website=Oliver Wyman|publisher=David Maya, Hugues Bessiere|access-date=June 1, 2015}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {| class="wikitable" |- ! ಉತ್ಪನ್ನ / ಸೇವೆ !! ವಿವರಣೆ |- | ಜಾಗತಿಕ ಕಸ್ಟಡಿ | ಕ್ಲೈಂಟ್‌ಗಳ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಜಾಗತಿಕ [[ಗ್ರಾಹಕ]]ರ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೊದಲ ಬಿಂದುವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕ್ಲೈಂಟ್‌ಗಳು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಬಯಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಂತಹ ಬಲವಾದ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಜಾಗತಿಕ ಪಾಲಕರು ಕೆಲವು ವೈಯಕ್ತಿಕ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಭದ್ರತಾ ಸೇವೆಗಳ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನೇರ ಪಾಲಕರನ್ನು ನೇಮಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Sectors explained: Global Custody|url=https://www.efinancialcareers.co.uk/news/2013/09/sectors-explained-global-custody-2|website=eFinancialCareers|publisher=eFinancialCareers|access-date=September 1, 2013|archive-date=ನವೆಂಬರ್ 30, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211130154446/https://www.efinancialcareers.co.uk/news/2013/09/sectors-explained-global-custody-2|url-status=dead}}</ref> |- | ನಿಧಿ ಆಡಳಿತ | ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಫಂಡ್ ಅಕೌಂಟಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಿವಿಧ ನಿಧಿ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ರಚನೆಗಳಾದ್ಯಂತ ನಿಧಿ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸೇವೆಗಳು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿವ್ವಳ ಆಸ್ತಿ ಮೌಲ್ಯ (ಎನ್‍ಎವಿ) ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೊ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಇತ್ಯಾದಿ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ವರದಿ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುವುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಇಟಿಎಫ್ ಸೇವೆಗಳು ಸಹ ಫಂಡ್ ಅಡ್ಮಿನ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. |- | ವರ್ಗಾವಣೆ ಏಜೆನ್ಸಿ | ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ಫಂಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇಟಿಎಫ್‌ಗಳಂತಹ ನಿಧಿಗಳಿಗೆ ನಿಧಿ ಚಂದಾದಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಮೋಚನೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಡಿವಿಡೆಂಡ್ ಪಾವತಿ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಷೇರುದಾರರ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಕೀಪಿಂಗ್ ನಡೆಸಲು. |- | ಭದ್ರತೆ [[ಸಾಲ]] | ಸಾಲದ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ಮೇಲಾಧಾರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಸೀಮಿತ ಅವಧಿಗೆ ಒಂದು ಪಕ್ಷದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿಗಳ ಸಾಲವನ್ನು ನೀಡುವುದು. ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಲೆಂಡಿಂಗ್‌ನ ಉದ್ದೇಶವು ಸೆಕೆಂಡರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಂಚ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಅಥವಾ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಗಳಿಗೆ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯ ದ್ರವ್ಯತೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಯಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಲಾಭವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ದ್ರವ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು. |- | ಮಧ್ಯಮ ಕಚೇರಿ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ | ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದ ನಂತರದ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೋ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಪೂರ್ವ-ವ್ಯಾಪಾರ ಅನುಸರಣೆ ಮತ್ತು ಆದೇಶ ನಿರ್ವಹಣೆಯಂತಹ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೋ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಾಧನಗಳು. ಅಲ್ಲದೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ದೃಢೀಕರಣ ಮತ್ತು ವಸಾಹತು ಸೂಚನೆಗಳ ಪ್ರಸರಣ, ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಕಾರ್ಯ, ಹೂಡಿಕೆ ದಾಖಲೆ-ಕೀಪಿಂಗ್, ಸಮನ್ವಯ, ಬೆಲೆ, ಸಿಎ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮುಂತಾದ ವ್ಯಾಪಾರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಾರ್ಯಗಳು. ಇದು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಫಂಡ್ ಹೌಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. |- | ಖಜಾನೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು | ಫಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗಳ ಐಡಲ್ ಕ್ಯಾಶ್‌ಗೆ ನಗದು ನಿರ್ವಹಣೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಎಫ್‌ಎಕ್ಸ್ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. |- | ಮೇಲಾಧಾರ ನಿರ್ವಹಣೆ | ಆಂತರಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಪರಿಕರಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಎರಡು-ಮಾರ್ಗ/ಮೂರು-ಮಾರ್ಗ ಪರಿಹಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲಾಧಾರ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೊಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಹಲವಾರು ಜಾಗತಿಕ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಜಾಗತಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಎಫ್‍ಐ ಗೆ ಒಂದು-ನಿಲುಗಡೆ ಜಾಗತಿಕ ಅಥವಾ ಕಡಲಾಚೆಯ ಮೇಲಾಧಾರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ದ್ರವ್ಯತೆ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|title= A practical 10-step guide to collateral management|url=https://cdn.ihs.com/www/pdf/0519/Practical-Guide-Collateral-Management.pdf|website=IHS Markit|publisher=CloudMargin|access-date=June 1, 2017}}</ref> |- | ಟ್ರಸ್ಟಿ ಸೇವೆಗಳು | ನಿಧಿ ನಿರ್ವಾಹಕ ಹೂಡಿಕೆ ಅನುಸರಣೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಾರ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ. |} ===ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು, ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿತರಕರು=== ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು, ಬ್ರೋಕರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಡೀಲರ್‌ಗಳ ಕ್ಲೈಂಟ್ ವಿಭಾಗವು ಜಾಗತಿಕ ಪಾಲಕರು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು, [[ದಲ್ಲಾಳಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಡೀಲರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="davispolk" /> ಬ್ಯಾಂಕ್ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು.<ref>{{cite web|title=Securities Services: The Good Times Are Over, It Is Time To Act|url=https://www.oliverwyman.com/content/dam/oliver-wyman/global/en/2015/jun/Securities_Services_2015.pdf|website=Oliver Wyman|publisher=David Maya, Hugues Bessiere|access-date=June 1, 2015}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {| class="wikitable" |- ! ಉತ್ಪನ್ನ / ಸೇವೆ !! ವಿವರಣೆ |- | ನೇರ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವಿಕೆ | ನೇರ ಪಾಲಕರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲನೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಜಾಗತಿಕ ಪಾಲಕರು ಅವರ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಗ್ರಾಹಕರು ಏಕೆಂದರೆ ನೇರ ಪಾಲಕರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿಯಂತ್ರಕರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು, ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಪಾಲಕರಿಗೆ ಕೊರತೆಯಿರಬಹುದು ಆದರೆ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಕ್ಲೈಂಟ್‌ಗಳ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಇದು ಜವಾಬ್ದಾರವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತ್ತು ನಿರ್ವಾಹಕರು ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕರು.<ref>{{cite web|title=SUB-CUSTODY: You'll miss us when we're gone|url=https://www.funds-europe.com/sub-custody-you-ll-miss-us-when-we-re-gone|website=Funds Europe|publisher=Funds Europe|access-date=October 1, 2015}}</ref> |- | ಥರ್ಡ್ ಪಾರ್ಟಿ ಕ್ಲಿಯರಿಂಗ್<ref>{{cite web|title=Third Party Clearing by HKSCC General Clearing Participants|url=https://www.hkex.com.hk/Services/Clearing/Securities/Getting-Started/Third-Party-Clearing-by-HKSCC-General-Clearing-Participants?sc_lang=en|website=HKEX}}</ref> | ಟಿಪಿಸಿ ಮಾದರಿಯು ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಮತ್ತು ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಗದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಶಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. |- | ಖಾತೆ ನಿರ್ವಾಹಕರು<ref>{{cite web|title=Account Operator definition|url=https://www.lawinsider.com/dictionary/account-operator|website=Law Insider}}</ref> | ಎಒ ಮಾದರಿಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಬ್ರೋಕರ್-ಡೀಲರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಬ್ಯಾಕ್-ಆಫೀಸ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಕಸ್ಟೋಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಕ್ಲೈಂಟ್‌ಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುವಾಗ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಕ್ಲಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸೆಟಲ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರೋಕರ್-ಡೀಲರ್ ಕ್ಲೈಂಟ್‌ಗಳ ಪರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಶೋಧನೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಸೇವೆಯಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ಮುಂಭಾಗ-ಕಚೇರಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು. |} ==ರಕ್ಷಕನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ== ಯುಎಸ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, [[ರಸ್ತೆ]] ಹೆಸರು ಭದ್ರತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯದ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ನೋಂದಣಿ ಸರಪಳಿಯ ಮೂಲಕ ಭದ್ರತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರತಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೋಲ್ಡರ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಭದ್ರತೆಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸುವ ಗ್ರಹಿಸಿದ ಅಪ್ರಾಯೋಗಿಕತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಬದಲಾಗಿ, ಪಾಲಕರು ಅಥವಾ ಪಾಲಕರು ಹೋಲ್ಡರ್‌ಗಳಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಭದ್ರತಾ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಭದ್ರತೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಂತಿಮ ಭದ್ರತಾ ಹೊಂದಿರುವವರು ಇನ್ನೂ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಗಳ ಕಾನೂನು ಮಾಲೀಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಕೇವಲ ಟ್ರಸ್ಟಿಯಾಗಿ ಪಾಲಕರ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಲ್ಲ. ಪಾಲಕರು ಯಾವುದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಗಳ ಮಾಲೀಕರಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಗಳಿಗೆ ಮಾಲೀಕರನ್ನು ಲಿಂಕ್ ಮಾಡುವ ನೋಂದಣಿ ಸರಪಳಿಯ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ. ಜಾಗತಿಕ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಸೇಫ್ ಕೀಪಿಂಗ್ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ, ಯುಕೆ, [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದಂತಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ಷೇರುದಾರರ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಭದ್ರತಾ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತವೆ. "ಷೇರುದಾರರ" ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭದ್ರತೆಯ ಕಾನೂನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾಲಕರ ಒಂದು ಪಾತ್ರ (ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಜಾರಿಗೊಳಿಸದಿರಬಹುದು) ಷೇರು ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಹಕ್ಕುಗಳ ವ್ಯಾಯಾಮವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಲಾಭಾಂಶ ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸುವುದು, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕ್ರಮಗಳು, ಸ್ಟಾಕ್ ವಿಭಜನೆಯ ಆದಾಯ ಅಥವಾ ಹಿಮ್ಮುಖ ಸ್ಟಾಕ್ ವಿಭಜನೆ, ಕಂಪನಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲಾದ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತ್ಯಾದಿ. ಅಂತಹ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕ್ಲೈಂಟ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಯಮಗಳು, ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಗಳ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ==ಉದ್ಯಮದ ಪ್ರೊಫೈಲ್== ===ಉದ್ಯಮದ ಗಾತ್ರ=== ೨೦೨೩ ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯ ಗಾತ್ರವು (ಕಸ್ಟಡಿ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಕ್ಲೈಂಟ್ ಸ್ವತ್ತುಗಳಿಂದ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಸುಮಾರು $ ೨೩೦ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಕಳೆದ ೨೫ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಾಗತಿಕ ಪಾಲಕರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲು ಸಾಕಷ್ಟು ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |title=Assets under Custody markets share trends|url=https://www.globalcustody.net/asset_tables/trend_chart/|website=globalcustody.net|publisher=ServiceMatrix Ltd|access-date=May 23, 2024}}</ref> ೨೦೨೨ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಯುಎಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಪಾಲನೆ, [[ಆಸ್ತಿ]] ಮತ್ತು ೨೦೧೭ ಮತ್ತು ೨೦೨೨ ರ ನಡುವೆ ೨.೯ % ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಭದ್ರತೆ ಸೇವೆಗಳ ಉದ್ಯಮದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಗಾತ್ರವು (ಆದಾಯದಿಂದ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) $ ೩೨.೫ ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.<ref>{{cite web |title=Custody, Asset & Securities Services in the US - Market Size 2003–2027|url=https://www.ibisworld.com/industry-statistics/market-size/custody-asset-securities-services-united-states/|website=IBISWorld|publisher=IBISWorld|access-date=February 9, 2022}}</ref> ==ಉದ್ಯಮದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಕರು== ಅನೇಕ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಭದ್ರತೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಭದ್ರತೆ ಸೇವೆಗಳ ವಿಭಾಗವು [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಗುಂಪು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಿಟಿ ಮತ್ತು ಎಚ್‍ಎಸ್ಘಬಿಸಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ೨೦೧೯ ಮತ್ತು ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ ಸೇವೆಗಳ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪುನರ್‌ರಚಿಸಿ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿಸಿದವು.<ref>{{cite web |title=Citi combines equities, prime brokerage and securities services units|url=https://www.thetradenews.com/citi-combines-equities-prime-brokerage-securities-services-units/|website=The Trade|publisher=Joe Parsons|access-date=March 5, 2020}}</ref><ref>{{cite web |title=HSBC combines markets and securities services divisions in major restructure|url=https://www.thetradenews.com/hsbc-combines-markets-securities-services-divisions-major-restructure/|website=The Trade|publisher=Joe Parsons|access-date=July 30, 2019}}</ref> ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಕರು (ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ):<ref>{{cite web|title=Custodians By Assets Under Custody (AUC)|url=https://financialmarkets.theasianbanker.com/custodians-by-assets-under-custody|website=TAB Financial Markets|publisher=The Asian Banker|access-date=December 31, 2010}}</ref> *{{flagicon|France}} ಬಿಎನ್‍ಪಿ ಪರಿಬಾಸ್: ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಸೇವೆಗಳು *{{flagicon|USA}} ಬಿಎನ್‍ವೈ: ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಸೇವೆಗಳು *{{flagicon|USA}} ಸಿಟಿ: ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ ಸೇವೆಗಳು *{{flagicon|France}}{{flagicon|Spain}} ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಅಗ್ರಿಕೋಲ್/ಸ್ಯಾಂಟಂಡರ್: CACEIS ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ *{{flagicon|Germany}} ಡಾಯ್ಚ ಬ್ಯಾಂಕ್: ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ *{{flagicon|UK}} ಎಚ್‍ಎಸ್‍ಬಿಸಿ:ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ ಸೇವೆಗಳು *{{flagicon|USA}} ಜೆ.ಪಿ. ಮೋರ್ಗಾನ್: ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಸೇವೆಗಳು *{{flagicon|Japan}} ಮಿಜುಹೊ: ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸೇವೆಗಳು *{{flagicon|Japan}} ಎ‍ಮ್‍ಯುಎಫ್‍ಜಿ:ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಸೇವೆಗಳು *{{flagicon|USA}} ಉತ್ತರ ಟ್ರಸ್ಟ್: ಆಸ್ತಿ ಸೇವೆ *{{flagicon|Canada}} ರಾಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಕೆನಡಾ: ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ಖಜಾನೆ ಸೇವೆಗಳು *{{flagicon|Japan}} ಎಸ್‍ಎಮ್‍ಬಿಸಿ:ಕಸ್ಟಡಿ ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಸೇವೆಗಳು *{{flagicon|France}} ಸೊಸೈಟಿ ಜನರಲ್: ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಸೇವೆಗಳು *{{flagicon|UK}} ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್: ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್ *{{flagicon|USA}} ಸ್ಟೇಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್: ಅಸೆಟ್ ಸರ್ವಿಸಿಂಗ್ ===ಉದ್ಯಮ ಶ್ರೇಯಾಂಕ=== ====ಜಾಗತಿಕ==== ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕಸ್ಟಡಿಯನ್‍ನ ಕಸ್ಟಡಿ ಲೀಗ್ ಟೇಬಲ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಆಸ್ತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕಸ್ಟಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಸ್ವತ್ತುಗಳು ಕಸ್ಟಡಿ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ (ಎಯುಸಿ/ಎಯುಎ):<ref>{{cite web|title=Custodians by assets under custody and administration|url=https://www.globalcustodian.com/custodians-assets-under-custody/|website=Global Custodian|publisher=Global Custodian|access-date=Aug 6, 2022}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! ಕಂಪನಿ ! ಎಯುಸಿ/ಎಯುಎ <br />(ಯುಎಸ್ $) ! ನಂತೆ |- | {{flagicon|US}} ಬಿಎನ್‍ವೈ | ೪೬.೬ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ | [[ಮೇ]] ೨೦೨೩<ref>{{Cite web |title=BNY Mellon Wins Top Honors at Global Custodian Awards |url=https://bny-mellon-dev.adobecqms.net/us/en/about-us/newsroom/company-news/bny-mellon-wins-top-honors-at-global-custodian-awards.html |access-date=2024-02-11 |website=BNY Mellon |language=en }}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | {{flagicon|US}} ಸ್ಟೇಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ | ೩೮.೨ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ | ೩೦ [[ಜೂನ್]] ೨೦೨೨<ref>{{cite web|title=2Q 2022 Financial Highlights|url=https://s26.q4cdn.com/446391466/files/doc_financials/2022/q2/v1/STT-2Q22-Earnings-Presentation-vF.pdf|website=State Street|publisher=State Street|access-date=July 15, 2022}}{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | {{flagicon|US}} ಜೆಪಿ ಮೋರ್ಗಾನ್ ಚೇಸ್ | ೩೮.೬ ಟ್ರಿಲಿಯನ್* | ೩೦ [[ಜೂನ್]] ೨೦೨೨ |- | {{flagicon|US}} ಸಿಟಿ | ೨೬.೮ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ | ೩೦ [[ಜೂನ್]] ೨೦೨೨ |- | {{flagicon|UK}} ಎಚ್‍ಎಸ್‍ಬಿಸಿ | ೧೫.೭ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ | ೩೧ [[ಡಿಸೆಂಬರ್]] ೨೦೨೧ |- | {{flagicon|France}} ಬಿಎನ್‍ಪಿ ಪರಿಬಾಸ್ | ೧೩.೯ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ | ೩೦ [[ಜೂನ್]] ೨೦೨೨ |- | {{flagicon|US}} ಸೌತ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ | ೧೩.೭ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ | ೩೦ [[ಜೂನ್]] ೨೦೨೨ |- | {{flagicon|France}} ಸಿಎಸಿಐಎಸಿ | ೭.೮ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ | ೩೧ [[ಡಿಸೆಂಬರ್]] ೨೦೨೧ |- | {{flagicon|France}} ಸೊಸೈಟಿ ಜನರಲ್ | ೫.೦ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ | ೩೦ [[ಜೂನ್]] ೨೦೨೨ |} * ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ತಿಗಳು ಮಾತ್ರ ೧೯೯೯ ರಿಂದ ೫೦+ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಗೆ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿರುವ, ೧೯೯೯ ರಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ಕಸ್ಟಡಿ.ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಫಂಡ್‌ಸರ್ವೀಸಸ್.ನೆಟ್‌ನಿಂದ ಕಸ್ಟಡಿ ಮತ್ತು ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Assets under Custody|url=https://www.globalcustody.net/asset_tables/custody_assets_worldwide/|website=GlobalCustody.net|publisher=ServiceMatrix Ltd|access-date=May 23, 2024}}</ref><ref>{{cite web|title=Assets under Administration|url=https://www.fundservices.net/asset_tables/administration_assets/|website=FundServices.net|publisher=ServiceMatrix Ltd|access-date=May 23, 2024}}</ref> ಸೇವಾ ಮಾನದಂಡಗಳ ವಿರುದ್ಧ ೧೯ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಸರ್ವೀಸ್‍ಮಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|title=ServiceMatrix Supplier Gap Analysis|url=https://www.servicematrix.net/rpt-000/all-vendors/|website=ServiceMatrix.net|publisher=ServiceMatrix Ltd|access-date=May 23, 2024}}</ref> ==ಪ್ರಾದೇಶಿಕ== ಗ್ಲೋಬಲ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕಸ್ಟಡಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ ೨೦೨೦ ರ ಪ್ರಕಾರ, ಉನ್ನತ ಪಾಲನೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆಟಗಾರರು:<ref name="globalcustody.net-2020">{{cite web|url=https://www.globalinvestorgroup.com/articles/3695481/global-custody-survey-2020-available-here|title=Global Custody Survey 2020|date=September 30, 2020|access-date=September 30, 2020|archive-date=ಜನವರಿ 25, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220125094349/https://www.globalinvestorgroup.com/articles/3695481/global-custody-survey-2020-available-here|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! data-sort-type="text" | ಪ್ರದೇಶ ! ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೆಸರು |- | ಅಮೆರಿಕ | {{flagicon|US}} ಜೆಪಿ ಮೋರ್ಗಾನ್ ಚೇಸ್ |- | ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ | {{flagicon|UK}} ಎಚ್‍ಎಸ್‍ಬಿಸಿ |- | ಯುರೋಪ್, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾ (ಇಎಮ್‍ಇಎ) | {{flagicon|UK}} ಎಚ್‍ಎಸ್‍ಬಿಸಿ |- |} ==ಗಮನಾರ್ಹ ಉದ್ಯಮ ಸ್ವಾಧೀನಗಳು== ===೨೦೦೦ ರಿಂದ ೨೦೧೦=== [[ನವೆಂಬರ್]] ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೇಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜಾಗತಿಕ ಕಸ್ಟಡಿ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು € ೨.೨ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾಯ್ಚ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಜಾಗತಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸೇವೆಗಳ (ಜಿಎಸ್‍ಎಸ್) ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು $ ೧.೫ ಶತಕೋಟಿಗೆ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.globalcustodian.com/state-street-confirms-purchase-of-deutsche-gss-assets/|title=State Street Confirms Purchase Of Deutsche GSS Assets|publisher=Global Custodian|access-date= November 5, 2002}}</ref> [[ಜುಲೈ]] ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ, ಎಚ್‍ಎಸ್‍ಬಿಸಿ ಕೊರಿಯನ್ ಫಂಡ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ಅಸೆಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯ ೮೨.೧೯ % ಅನ್ನು $ ೧೨.೪೭ ಮಿಲಿಯನ್ ನಗದಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ $ ೨೪ ಶತಕೋಟಿ ಆಸ್ತಿಗಳ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ನಿಧಿ ನಿರ್ವಾಹಕವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url=https://www.asianinvestor.net/article/hsbc-acquires-korea-fund-administrator/30228|title=HSBC acquires Korea fund administrator|publisher=Asian Investor|access-date= July 2, 2003}}</ref> [[ಆಗಸ್ಟ್]] ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್ ಬ್ಯಾಂಕಾರ್ಪ್ $ ೭೨೫ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಸ್ಟೇಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite press release |url=http://phx.corporate-ir.net/phoenix.zhtml?c=117565&p=irol-newsArticle&ID=539780 |title=U.S. Bank to Acquire State Street's Corporate Trust Business |publisher=[[Business Wire]] |date=August 13, 2002}}</ref> [[ಅಕ್ಟೋಬರ್]] ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ, ಸಿಟಿಯು ಎಬಿಎನ್ ಅಮ್ರೊ ನ ನೇರ ಕಸ್ಟಡಿ, ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಕ್ಲಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಫಂಡ್ ಸೇವೆಗಳ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಆಯ್ದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು $ ೫೦ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/citi-acquires-abn-amros-custody-business-for-around-50-mn/articleshow/892044.cms|title=Citi acquires ABN Amro's custody business for around $50 mn|publisher=Economic Times|access-date= October 19, 2004}}</ref> [[ನವೆಂಬರ್]] ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್ ಬ್ಯಾಂಕಾರ್ಪ್ ವಚೋವಿಯಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ನ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪಾಲನೆ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite web |title=U.S. Bank to Acquire the Corporate Trust and Institutional Custody Business from Wachovia|url=https://ir.usbank.com/news-releases/news-release-details/us-bank-acquire-corporate-trust-and-institutional-custody|website=US Bank|publisher=US Bank|access-date=November 29, 2005}}</ref> [[ಜುಲೈ]] ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ಎಚ್‍ಎಸ್‍ಬಿಸಿ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂಜೀಲ್ಯಾಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ $ ೧೧೨.೫ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ವೆಸ್ಟ್‌ಪ್ಯಾಕ್ ಉಪ-ಕಸ್ಟಡಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಉಪ-ಕಸ್ಟಡಿ ಮತ್ತು ಕ್ಲಿಯರಿಂಗ್ ಆಟಗಾರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.globalcustodian.com/hsbc-to-pay-up-to-us112-5-million-for-westpac-sub-custody-operations-in-australia-and-new-zealand/|title=HSBC To Pay Up To US$112.5 Million For Westpac Sub-Custody Operations In Australia And New Zealand|publisher=Global Custodian|access-date= July 27, 2006}}</ref> [[ಜುಲೈ]] ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]] ಮತ್ತು ಮೆಲನ್ ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ನಡುವಿನ ವಿಲೀನವನ್ನು ಬಿಎನ್‍ವೈ ಮೆಲನ್ ರಚಿಸಲು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ $ ೧೮ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಪಾಲಕ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ಸೇವೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |title=Custody industry consolidates|url=https://www.ipe.com/custody-industry-consolidates/25165.article|website=IPE|publisher=Heather Mckenzie|access-date=September 1, 2007}}</ref> [[ಜುಲೈ]] ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೇಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ $ ೪.೨ ಶತಕೋಟಿಗೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿತು.<ref>{{cite web |title=State Street finalises takeover|url=https://www.irishexaminer.com/business/arid-20036313.html|website=Irish Examiner|publisher=Niamh Hennessy|access-date=July 3, 2007}}</ref> [[ಜುಲೈ]] ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಿಎನ್‍ಪಿ ಪರಿಬಾಸ್ ಎಸ್‍ಎಲ್‍ಐಬಿ ನ ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ೩೩.೪ % ರಷ್ಟು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಪಾಲನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ನಾಟಿಸಿಕ್ಸ್ ನ ೧೦೦ % ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|title=BNP Paribas to take a minority interest in SLIB|url=https://group.bnpparibas/en/press-release/bnp-paribas-minority-interest-slib|website=BNP Paribas|publisher=BNP Paribas|access-date=July 17, 2007}}</ref> [[ನವೆಂಬರ್]] ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಜಿ.ಪಿ ಮೋರ್ಗಾನ್ ಚೇಸ್ ೧೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಲೈಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ $ ೯೦.೭೧ ಶತಕೋಟಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಎನ್‍ಝಡ್ ನ ಕಸ್ಟೋಡಿಯನ್ ಸೇವೆಗಳ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news|url=https://www.asiaasset.com/post/1937-879bd760863f43d8b0d446b8ca62919e|title=J.P. Morgan acquires ANZ's custodian services business|publisher=Asia Asset Management|access-date= November 20, 2009}}</ref> [[ಏಪ್ರಿಲ್]] ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಬಾರ್ಕ್ಲೇಸ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಕಸ್ಟಡಿ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು $ ೩.೮ ಶತಕೋಟಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url=https://www.globalcustodian.com/standard-chartered-buys-barclays-african-custody-business/|title=Standard Chartered Buys Barclays African Custody Business|publisher=Global Custodian|access-date= April 27, 2010}}</ref> ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, [[ಮೇ]] ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೇಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ € ೧.೨೮ ಶತಕೋಟಿ ನಗದಿನಲ್ಲಿ ಇಂಟೆಸಾ ಸ್ಯಾನ್‌ಪೋಲೊ ಅವರ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.securitiesfinancetimes.com/securitieslendingnews/industryarticle.php?article_id=98&navigationaction=industrynews&newssection=industry|title=State Street acquires Intesa Sanpaolo's Securities Services business |publisher=Securities Finance Times|access-date= May 17, 2010}}</ref> ===೨೦೧೧ ರಿಂದ=== [[ಏಪ್ರಿಲ್]] ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ಸಿಟಿಯು ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ € ೧೧೦ ಶತಕೋಟಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಐಎನ್‍ಜಿ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಸೇವೆಗಳ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite web|title=Citi to Acquire ING's Custody and Securities Services Business in Central and Eastern Europe with €110 Billion in Assets Under Custody|url=https://www.citigroup.com/citi/news/2013/130426e.htm|publisher=Citi|access-date= April 26, 2013}}</ref> ಅದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಅಬ್ಸಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ಪಾಲನೆ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.privatebankerinternational.com/news/standard-chartered-acquires-custody-business-in-south-africa-from-absa-bank-190413/|title=Standard Chartered acquires custody business in South Africa from Absa Bank|publisher=Private Banker International|access-date= April 19, 2013}}</ref> [[ಫೆಬ್ರವರಿ]] ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಬಟರ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಜರ್ಸಿ ಮತ್ತು ಗುರ್ನಸಿಯಲ್ಲಿ ಡಾಯ್ಚ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಸೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.internationalinvestment.net/internationalinvestment/news/3504350/butterfield-acquire-deutsche%E2%80%99-banking-custody-biz-cayman-channel-islands|title=Butterfield to acquire Deutsche's banking, custody biz in Cayman, Channel Islands|publisher=Helen Burggrafc|access-date= February 19, 2018}}</ref> [[ಮಾರ್ಚ್]] ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ಸಿಟಿಯು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ [[ಕೆನಡಾ]]ದ ಪಾಲನೆ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.asiaasset.com/post/23192-citi-royal-bank-of-canada-0317|title=Citi buys Royal Bank of Canada's custody business in Australia|publisher=Asia Asset Management|access-date= March 18, 2020}}</ref> [[ಜನವರಿ]] ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್ ಬ್ಯಾಂಕಾರ್ಪ್ ಸುಮಾರು ೬೦೦ ಕ್ಲೈಂಟ್ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು $ ೩೨೦ ಶತಕೋಟಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಸ್ಟಡಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಮ್‍ಯುಎಫ್‍ಜಿ ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಸಾಲ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಗಳ ಪಾಲನೆ ಸೇವೆಗಳ ಕ್ಲೈಂಟ್ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೊವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.americanbanker.com/news/u-s-bancorp-buying-large-custody-book-from-mufg-union-bank|title=U.S. Bancorp buying large custody book from MUFG Union Bank|publisher=Asia Asset Management|access-date= January 6, 2021}}</ref> [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್]] ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೇಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಬ್ರೌನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಹ್ಯಾರಿಮನ್ ಅವರ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಸೇವೆಗಳ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಅದರ ಪಾಲನೆ, ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ, ನಿಧಿ ಆಡಳಿತ, ಜಾಗತಿಕ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] ಸೇವೆಗಳನ್ನು $ ೩.೫ ಶತಕೋಟಿ ನಗದುಗೆ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite web |title=State Street to Acquire Brown Brothers Harriman Investor Services|url=https://www.bbh.com/us/en/bbh-who-we-are/bbh-news/pressroom/state-street-to-aquire-brown-brothers-harriman-investor-services.html|website=Brown Brothers Harriman|publisher=Brown Brothers Harriman|access-date=September 7, 2021}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ನವೆಂಬರ್]] ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೇಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮತ್ತು ಬಿಬಿಎಚ್ ಈ ವಹಿವಾಟಿನ ಮುಕ್ತಾಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite web |title=State Street terminates $3.5 bln deal for Brown Brothers unit|url=https://www.reuters.com/markets/deals/state-street-terminates-35-bln-deal-brown-brothers-unit-2022-11-30/|website=Reuters|publisher=Reuters|access-date=November 30, 2022}}</ref> [[ಜನವರಿ]] ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಆರ್‌ಬಿಸಿ ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ ಸರ್ವಿಸಸ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್]] ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನ ೧೦೦ % ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಆರ್‌ಬಿಸಿ ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಖಜಾನೆ ಸೇವೆಗಳಿಂದ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು, ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಮ್‍ಪಿಸಿ ಮತ್ತು ಒಆರ್‌ಎಸ್‍ಒ ಸ್ಕೀಮ್‌ಗಳ ಟ್ರಸ್ಟಿಶಿಪ್ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಪಾಲಕ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.<ref>{{cite web |title=Standard Chartered signs agreement to acquire RBC Investor & Treasury Services' trustee and domestic asset services business in Hong Kong |url=https://av.sc.com/hk/content/docs/hk-stanchart-to-acquire-rbc-investor-services-trust-hk-ltd-eng.pdf|website=Standard Chartered|publisher=Standard Chartered|access-date=January 12, 2022}}</ref> ==ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ದೇಶಿತ ನಿವೃತ್ತಿ ಖಾತೆ ಪಾಲಕರು (ಯುಎಸ್)== ಯುಎಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಇಂಟರ್ನಲ್ ರೆವೆನ್ಯೂ ಕೋಡ್ (ಐಆರ್‌ಸಿ) ಪ್ರಕಾರ, ವಿವಿಧ ನಿವೃತ್ತಿ ಖಾತೆಗಳು: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐಆರ್‌ಎಗಳು, ರೊತ್ ಐಆರ್‌ಎ, ಎಸ್‍ಇಪಿ ಐಆರ್‌ಎ ಅಥವಾ ೪೦೧ಕೆ ಯೋಜನೆ ಖಾತೆಗಳು ಐಆರ್‌ಎ ಮಾಲೀಕರ ಪರವಾಗಿ ಅರ್ಹ ಟ್ರಸ್ಟಿ ಅಥವಾ ಪಾಲಕರು ಐಆರ್‌ಎ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಟ್ರಸ್ಟಿ/ಪಾಲಕರು ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಪಾಲನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ, ಎಲ್ಲಾ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಐಆರ್‌ಎಸ್ ವರದಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಕ್ಲೈಂಟ್ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವು ನಿಷೇಧಿತ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು [[ಗ್ರಾಹಕ]]ರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ದೇಶಿತ ನಿವೃತ್ತಿ ಖಾತೆ ಮಾಲೀಕರ ಪರವಾಗಿ. ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ದೇಶಿತ ನಿವೃತ್ತಿ ಖಾತೆಯ ಪಾಲಕರು ("ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ದೇಶಿತ ಐಆರ್‌ಎ ಪಾಲಕರು" ಅಥವಾ "ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ದೇಶಿತ ೪೦೧ಕೆ ಪಾಲಕರು" ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಪಾಲಕ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡಾಗಬಾರದು, ಇದು ಭದ್ರತೆಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ದೇಶಿತ ನಿವೃತ್ತಿ ಖಾತೆಯ ಪಾಲಕರು ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಗಳಿಗೆ ಪಾಲನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಭದ್ರತೆಯೇತರ ಸ್ವತ್ತುಗಳು ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯ ಹೂಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪರ್ಯಾಯ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ: ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್, ಅಮೂಲ್ಯ ಲೋಹಗಳು, ಖಾಸಗಿ ಅಡಮಾನಗಳು, ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿ ಸ್ಟಾಕ್, ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಎಲ್‍ಪಿ ಗಳು ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ. ಐಆರ್‌ಸಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪರ್ಯಾಯ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ದಾಖಲಾತಿಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ರೀತಿಯ ಸ್ವತ್ತುಗಳಿಗೆ ಪಾಲಕರ ಕಡೆಯಿಂದ ವಿಶೇಷತೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ==ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ಫಂಡ್ ಕಸ್ಟೋಡಿಯನ್== ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ಫಂಡ್ ಕಸ್ಟೋಡಿಯನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಾಲಕ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಕಂಪನಿ ("ಬ್ಯಾಂಕ್" ನಂತಹ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆ) ಅಥವಾ ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ಫಂಡ್ ಒಡೆತನದ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ಫಂಡ್‌ನ ಪಾಲಕರು ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ಫಂಡ್‌ಗೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೇವಾ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಫಂಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್, ನಿರ್ವಾಹಕರು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ವರ್ಗಾವಣೆ ಏಜೆಂಟ್ ಇದು ಷೇರುದಾರರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆವರ್ತಕ ಲಾಭಾಂಶಗಳು ಅಥವಾ ಬಂಡವಾಳ ಲಾಭಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತದೆ. ಬಹುಪಾಲು ನಿಧಿಗಳು ಸ್ವಯಂ-ಪಾಲನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಕೀರ್ಣ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಎಸ್‍ಇಇ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಗತ್ಯವಿರುವಂತೆ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪಾಲಕರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ಫಂಡ್ ನಿವೃತ್ತಿ ಖಾತೆ (ಐಆರ್‌ಎ, ಎಸ್‍ಇಪಿ ಇತ್ಯಾದಿ) ಪಾಲಕರು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದಂತಹ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡ್‌ಕೀಪರ್ ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಒಟ್ಟಾರೆ ನಿಧಿಯ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪಾಲನೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಅದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರಬಾರದು. ==ಸಹ ನೋಡಿ== *[[:en:Central securities depository|ಕೇಂದ್ರ ಭದ್ರತಾ ಠೇವಣಿ]] *[[:en:Escrow|ಎಸ್ಕ್ರೊ]] *[[:en:Custodial account|ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ ಖಾತೆ]] *[[:en:Securities market participants (United States)|ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು (ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್)]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು]] q5qycsa1zo773ppgndqoswb360hqu17 ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಬಿ. ಮಾನ್ಪಡೆ 0 137130 1374931 1374335 2026-06-10T11:24:41Z ರಾಜಶೇಖರ.ಚಂ.ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ 44021 /* ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು */ 1374931 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖ|date=June 2021}} {{infobox person |name=ಡಾ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಬಿ. ಮಾನ್ಪಡೆ |image= Manpade.jpg |birth_date=೨೦ ಜುಲೈ ೧೯೭೯ |birth_place=ಬೇವಿನಹಳ್ಳಿ, [[ಶಹಾಪುರ|ಶಹಾಪೂರ]] ತಾಲೂಕು, [[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] |occupation= ಸಂಶೋಧಕ, ಲೇಖಕ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ಸಮಾಜ ಸೇವೆ }} '''ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮಾನ್ಪಡೆ''' ಯವರು [[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ಶಹಾಪುರ]] ತಾಲೂಕಿನ '''ಬೇವಿನಹಳ್ಳಿ''' ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ದಿನಾಂಕ : ೨೦.೦೭.೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಶ್ರೀಯುತ.ಭೀಮರಾಯ ರವರು, ತಾಯಿ ಶ್ರೀಮತಿ.ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ ಯವರು. ಇವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪೂರೈಸಿ, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ ([[ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ]]) ಪದವಿಯನ್ನು [[ಹಂಪಿ]]ಯ [[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಿಂದ ‘[[ಬುಡಕಟ್ಟು|ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ]] ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಧ್ಯಯನ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್' ಪದವಿಯನ್ನು ‘ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಮಾಜೋ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: ಒಂದು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 2017 ರಿಂದ 2023ರವರೆಗೆ[[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ2018 ರಿಂದ 2024ರವರೆಗೆ ಎನ್‌.ಎಸ್.ಎಸ್‌ ಸಂಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು ಮೇ ತಿಂಗಳು 2023ರಿಂದ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಸಂಶೋಧನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಅಭಿಯಾನದ ರಾಜ್ಯ ನೋಡಲ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸುಮಾರು 20 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮಾನ್ಪಡೆಯವರದು ಮೂಲತಃ ಅಲೆಮಾರಿ ಕುಟುಂಬ. ಇವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳು ಈಚಲು ಗರಿಗಳಿಂದ ಕಸಬರಿಗೆ(ಪೊರಕೆ), ಬುಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಇವರ ಮೂಲ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅದರಿಂದ ಬಂದ ಆದಾಯದಿಂದಲೇ ಜೀವನ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಇವರನ್ನು ಓದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನಗಳು== ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯ, ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಅಪಾರವಾದ ಖಾಳಜಿ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಇವರು ಹಲವಾರು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ನಲವತ್ತೊಂದು (77), ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಹದಿಮೂರು (೧೩) ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜರ್ನಲ್'ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹದಿಮೂರು (೧೩) ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. [[ರಾಜ್ಯ]], [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]], ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ, ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ [[ದೇಶ]]-ವಿದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಶೈಕ್ಷಣಿಕ/ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಬ್ದಾರಿಗಳು== * ಸದಸ್ಯರು: ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, 2024- * '''ಸಂಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಗಳು ''': ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕೋಶ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗೊಟಗೋಡಿ.೨೦೧೮ ರಿಂದ ೨೦೨೪ * '''ರಾಜ್ಯ ನೋಡಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ''': [[ಅಂಬೇಡ್ಕರ್|ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]] ಪ್ರಚಾರ ಅಭಿಯಾನ, ರಾಜ್ಯ ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕೋಶ, ಬೆಂಗಳೂರು.೨೦೧೯ ರಿಂದ. ==ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕುರಿತು ಕೈಗೊಂಡ ಸಂಶೋಧನೆ/ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಳು== * ವಚನಕಾರ್ತಿ ಕಾಲಕಣ್ಣಿಯ ಕಾಮಮ್ಮ, ಕೊರವಂಜಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦21-23 * ಅಲೆಮಾರಿ ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯದ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೯-೨೦ * ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಮಾಜೋ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: ಒಂದು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ (Socio-Economic status of Nomads : A Study) ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್(ಸಮಾಜಸಾಸ್ತ್ರ), (ಯುಜಿಸಿ ನವ ದೆಹಲಿ), ಬುಡಕಟ್ಟು ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ- ೨೦೧೨-೧೭ (೫ ವರ್ಷ) * ಅಲೆಮಾರಿ ಚೆನ್ನದಾಸರ್ ಸಮುದಾಯದ ಕುಲಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೫-೧೬ * ಅಲೆಮಾರಿ ಗಂಟಿಚೋರ್ ಸಮುದಾಯ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೪-೧೫ * ಅಲೆಮಾರಿ ಚಪ್ಪರಬಂದ್ ಸಮುದಾಯ. ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೪-೧೫ * ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿ(ಕಿರು ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆ), ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗೊಟಗೋಡಿ, ೨೦೧೩-೧೪ * ಅಲೆಮಾರಿ ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೦೭-೦೮ ==ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು== * ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿ(ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಅನುಲಕ್ಷಿಸಿ)-೨೦೧೯ * ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜಾತಿಗಳು-೨೦೧೮ * ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು-೨೦೧೮ * Korama Sociological Study-೨೦೧೮ * ಚನ್ನದಾಸರ ಸಮುದಾಯ-೨೦೧೬ * ಗಂಟಿಚೋರ್-೨೦೧೫ * ಚಪ್ಪರಬಂದ್-೨೦೧೫ * ತಂತಿಬೇಲಿಯೊಳಗಿನ ಜಗತ್ತು(ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ)-೨೦೧೪ * ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯ-೨೦೦೮ * ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಹುಡುಕಾಟ(40 ಸಮುದಾಯಗಳ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನ)-2025 * ಡಾ. ಬಿ ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಲೋಕದರ್ಶನ (ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಅಭಿಯಾನ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿ)-2026 ==ವಿವಿಧ ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ, ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ== * '''ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ''' : ಕರ್ನಾಟಕ ಅಲೆಮಾರಿ, ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ(ರಿ), ಬೆಂಗಳೂರು * '''ರಾಜ್ಯಾಧಕ್ಷರು''' : ಕರ್ನಾಟಕ ಅಲೆಮಾರಿ, ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ. * '''ರಾಜ್ಯಾಧಕ್ಷರು''' : ಯುವ ಘಟಕದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಅತಿಥಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರ ಒಕ್ಕೂಟ. ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಸನ್ಮಾನ/ಪ್ರಶಸ್ತಿ== ==ಉಲ್ಲೇಖ== {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} 89may5c0x0rdq8f4b9alqciolqazdb5 1374932 1374931 2026-06-10T11:27:11Z ರಾಜಶೇಖರ.ಚಂ.ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ 44021 /* ಉಲ್ಲೇಖ */ 1374932 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖ|date=June 2021}} {{infobox person |name=ಡಾ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಬಿ. ಮಾನ್ಪಡೆ |image= Manpade.jpg |birth_date=೨೦ ಜುಲೈ ೧೯೭೯ |birth_place=ಬೇವಿನಹಳ್ಳಿ, [[ಶಹಾಪುರ|ಶಹಾಪೂರ]] ತಾಲೂಕು, [[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] |occupation= ಸಂಶೋಧಕ, ಲೇಖಕ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ಸಮಾಜ ಸೇವೆ }} '''ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮಾನ್ಪಡೆ''' ಯವರು [[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ಶಹಾಪುರ]] ತಾಲೂಕಿನ '''ಬೇವಿನಹಳ್ಳಿ''' ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ದಿನಾಂಕ : ೨೦.೦೭.೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಶ್ರೀಯುತ.ಭೀಮರಾಯ ರವರು, ತಾಯಿ ಶ್ರೀಮತಿ.ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ ಯವರು. ಇವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪೂರೈಸಿ, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ ([[ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ]]) ಪದವಿಯನ್ನು [[ಹಂಪಿ]]ಯ [[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಿಂದ ‘[[ಬುಡಕಟ್ಟು|ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ]] ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಧ್ಯಯನ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್' ಪದವಿಯನ್ನು ‘ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಮಾಜೋ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: ಒಂದು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 2017 ರಿಂದ 2023ರವರೆಗೆ[[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ2018 ರಿಂದ 2024ರವರೆಗೆ ಎನ್‌.ಎಸ್.ಎಸ್‌ ಸಂಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು ಮೇ ತಿಂಗಳು 2023ರಿಂದ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಸಂಶೋಧನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಅಭಿಯಾನದ ರಾಜ್ಯ ನೋಡಲ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸುಮಾರು 20 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮಾನ್ಪಡೆಯವರದು ಮೂಲತಃ ಅಲೆಮಾರಿ ಕುಟುಂಬ. ಇವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳು ಈಚಲು ಗರಿಗಳಿಂದ ಕಸಬರಿಗೆ(ಪೊರಕೆ), ಬುಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಇವರ ಮೂಲ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅದರಿಂದ ಬಂದ ಆದಾಯದಿಂದಲೇ ಜೀವನ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಇವರನ್ನು ಓದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನಗಳು== ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯ, ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಅಪಾರವಾದ ಖಾಳಜಿ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಇವರು ಹಲವಾರು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ನಲವತ್ತೊಂದು (77), ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಹದಿಮೂರು (೧೩) ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜರ್ನಲ್'ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹದಿಮೂರು (೧೩) ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. [[ರಾಜ್ಯ]], [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]], ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ, ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ [[ದೇಶ]]-ವಿದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಶೈಕ್ಷಣಿಕ/ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಬ್ದಾರಿಗಳು== * ಸದಸ್ಯರು: ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, 2024- * '''ಸಂಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಗಳು ''': ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕೋಶ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗೊಟಗೋಡಿ.೨೦೧೮ ರಿಂದ ೨೦೨೪ * '''ರಾಜ್ಯ ನೋಡಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ''': [[ಅಂಬೇಡ್ಕರ್|ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]] ಪ್ರಚಾರ ಅಭಿಯಾನ, ರಾಜ್ಯ ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕೋಶ, ಬೆಂಗಳೂರು.೨೦೧೯ ರಿಂದ. ==ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕುರಿತು ಕೈಗೊಂಡ ಸಂಶೋಧನೆ/ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಳು== * ವಚನಕಾರ್ತಿ ಕಾಲಕಣ್ಣಿಯ ಕಾಮಮ್ಮ, ಕೊರವಂಜಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦21-23 * ಅಲೆಮಾರಿ ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯದ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೯-೨೦ * ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಮಾಜೋ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: ಒಂದು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ (Socio-Economic status of Nomads : A Study) ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್(ಸಮಾಜಸಾಸ್ತ್ರ), (ಯುಜಿಸಿ ನವ ದೆಹಲಿ), ಬುಡಕಟ್ಟು ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ- ೨೦೧೨-೧೭ (೫ ವರ್ಷ) * ಅಲೆಮಾರಿ ಚೆನ್ನದಾಸರ್ ಸಮುದಾಯದ ಕುಲಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೫-೧೬ * ಅಲೆಮಾರಿ ಗಂಟಿಚೋರ್ ಸಮುದಾಯ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೪-೧೫ * ಅಲೆಮಾರಿ ಚಪ್ಪರಬಂದ್ ಸಮುದಾಯ. ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೪-೧೫ * ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿ(ಕಿರು ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆ), ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗೊಟಗೋಡಿ, ೨೦೧೩-೧೪ * ಅಲೆಮಾರಿ ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೦೭-೦೮ ==ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು== * ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿ(ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಅನುಲಕ್ಷಿಸಿ)-೨೦೧೯ * ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜಾತಿಗಳು-೨೦೧೮ * ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು-೨೦೧೮ * Korama Sociological Study-೨೦೧೮ * ಚನ್ನದಾಸರ ಸಮುದಾಯ-೨೦೧೬ * ಗಂಟಿಚೋರ್-೨೦೧೫ * ಚಪ್ಪರಬಂದ್-೨೦೧೫ * ತಂತಿಬೇಲಿಯೊಳಗಿನ ಜಗತ್ತು(ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ)-೨೦೧೪ * ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯ-೨೦೦೮ * ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಹುಡುಕಾಟ(40 ಸಮುದಾಯಗಳ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನ)-2025 * ಡಾ. ಬಿ ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಲೋಕದರ್ಶನ (ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಅಭಿಯಾನ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿ)-2026 ==ವಿವಿಧ ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ, ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ== * '''ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ''' : ಕರ್ನಾಟಕ ಅಲೆಮಾರಿ, ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ(ರಿ), ಬೆಂಗಳೂರು * '''ರಾಜ್ಯಾಧಕ್ಷರು''' : ಕರ್ನಾಟಕ ಅಲೆಮಾರಿ, ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ. * '''ರಾಜ್ಯಾಧಕ್ಷರು''' : ಯುವ ಘಟಕದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಅತಿಥಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರ ಒಕ್ಕೂಟ. ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಸನ್ಮಾನ/ಪ್ರಶಸ್ತಿ== ==ಉಲ್ಲೇಖ== {{https://share.google/qtCVhNrb2EsusKsTi}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} 8mzwl169uzidr3vent5faug4xcnp87c 1374933 1374932 2026-06-10T11:29:50Z ರಾಜಶೇಖರ.ಚಂ.ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ 44021 /* ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು */ 1374933 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖ|date=June 2021}} {{infobox person |name=ಡಾ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಬಿ. ಮಾನ್ಪಡೆ |image= Manpade.jpg |birth_date=೨೦ ಜುಲೈ ೧೯೭೯ |birth_place=ಬೇವಿನಹಳ್ಳಿ, [[ಶಹಾಪುರ|ಶಹಾಪೂರ]] ತಾಲೂಕು, [[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] |occupation= ಸಂಶೋಧಕ, ಲೇಖಕ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ಸಮಾಜ ಸೇವೆ }} '''ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮಾನ್ಪಡೆ''' ಯವರು [[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ಶಹಾಪುರ]] ತಾಲೂಕಿನ '''ಬೇವಿನಹಳ್ಳಿ''' ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ದಿನಾಂಕ : ೨೦.೦೭.೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಶ್ರೀಯುತ.ಭೀಮರಾಯ ರವರು, ತಾಯಿ ಶ್ರೀಮತಿ.ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ ಯವರು. ಇವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪೂರೈಸಿ, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ ([[ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ]]) ಪದವಿಯನ್ನು [[ಹಂಪಿ]]ಯ [[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಿಂದ ‘[[ಬುಡಕಟ್ಟು|ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ]] ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಧ್ಯಯನ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್' ಪದವಿಯನ್ನು ‘ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಮಾಜೋ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: ಒಂದು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 2017 ರಿಂದ 2023ರವರೆಗೆ[[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ2018 ರಿಂದ 2024ರವರೆಗೆ ಎನ್‌.ಎಸ್.ಎಸ್‌ ಸಂಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು ಮೇ ತಿಂಗಳು 2023ರಿಂದ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಸಂಶೋಧನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಅಭಿಯಾನದ ರಾಜ್ಯ ನೋಡಲ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸುಮಾರು 20 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮಾನ್ಪಡೆಯವರದು ಮೂಲತಃ ಅಲೆಮಾರಿ ಕುಟುಂಬ. ಇವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳು ಈಚಲು ಗರಿಗಳಿಂದ ಕಸಬರಿಗೆ(ಪೊರಕೆ), ಬುಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಇವರ ಮೂಲ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅದರಿಂದ ಬಂದ ಆದಾಯದಿಂದಲೇ ಜೀವನ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಇವರನ್ನು ಓದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನಗಳು== ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯ, ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಅಪಾರವಾದ ಖಾಳಜಿ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಇವರು ಹಲವಾರು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ನಲವತ್ತೊಂದು (77), ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಹದಿಮೂರು (೧೩) ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜರ್ನಲ್'ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹದಿಮೂರು (೧೩) ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. [[ರಾಜ್ಯ]], [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]], ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ, ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ [[ದೇಶ]]-ವಿದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಶೈಕ್ಷಣಿಕ/ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಬ್ದಾರಿಗಳು== * ಸದಸ್ಯರು: ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, 2024- * '''ಸಂಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಗಳು ''': ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕೋಶ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗೊಟಗೋಡಿ.೨೦೧೮ ರಿಂದ ೨೦೨೪ * '''ರಾಜ್ಯ ನೋಡಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ''': [[ಅಂಬೇಡ್ಕರ್|ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]] ಪ್ರಚಾರ ಅಭಿಯಾನ, ರಾಜ್ಯ ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕೋಶ, ಬೆಂಗಳೂರು.೨೦೧೯ ರಿಂದ. ==ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕುರಿತು ಕೈಗೊಂಡ ಸಂಶೋಧನೆ/ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಳು== * ವಚನಕಾರ್ತಿ ಕಾಲಕಣ್ಣಿಯ ಕಾಮಮ್ಮ, ಕೊರವಂಜಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦21-23 * ಅಲೆಮಾರಿ ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯದ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೯-೨೦ * ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಮಾಜೋ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: ಒಂದು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ (Socio-Economic status of Nomads : A Study) ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್(ಸಮಾಜಸಾಸ್ತ್ರ), (ಯುಜಿಸಿ ನವ ದೆಹಲಿ), ಬುಡಕಟ್ಟು ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ- ೨೦೧೨-೧೭ (೫ ವರ್ಷ) * ಅಲೆಮಾರಿ ಚೆನ್ನದಾಸರ್ ಸಮುದಾಯದ ಕುಲಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೫-೧೬ * ಅಲೆಮಾರಿ ಗಂಟಿಚೋರ್ ಸಮುದಾಯ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೪-೧೫ * ಅಲೆಮಾರಿ ಚಪ್ಪರಬಂದ್ ಸಮುದಾಯ. ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೪-೧೫ * ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿ(ಕಿರು ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆ), ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗೊಟಗೋಡಿ, ೨೦೧೩-೧೪ * ಅಲೆಮಾರಿ ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೦೭-೦೮ ==ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು== * ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿ(ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಅನುಲಕ್ಷಿಸಿ)-೨೦೧೯ * ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜಾತಿಗಳು-೨೦೧೮ * ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು-೨೦೧೮ * Korama Sociological Study-೨೦೧೮ * ಚನ್ನದಾಸರ ಸಮುದಾಯ-೨೦೧೬ * ಗಂಟಿಚೋರ್-೨೦೧೫ * ಚಪ್ಪರಬಂದ್-೨೦೧೫ * ತಂತಿಬೇಲಿಯೊಳಗಿನ ಜಗತ್ತು(ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ)-೨೦೧೪ * ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯ-೨೦೦೮ * {{ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಹುಡುಕಾಟ}}(40 ಸಮುದಾಯಗಳ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನ)-2025 * ಡಾ. ಬಿ ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಲೋಕದರ್ಶನ (ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಅಭಿಯಾನ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿ)-2026 ==ವಿವಿಧ ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ, ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ== * '''ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ''' : ಕರ್ನಾಟಕ ಅಲೆಮಾರಿ, ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ(ರಿ), ಬೆಂಗಳೂರು * '''ರಾಜ್ಯಾಧಕ್ಷರು''' : ಕರ್ನಾಟಕ ಅಲೆಮಾರಿ, ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ. * '''ರಾಜ್ಯಾಧಕ್ಷರು''' : ಯುವ ಘಟಕದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಅತಿಥಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರ ಒಕ್ಕೂಟ. ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಸನ್ಮಾನ/ಪ್ರಶಸ್ತಿ== ==ಉಲ್ಲೇಖ== {{https://share.google/qtCVhNrb2EsusKsTi}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} hj34a5egy19msdx8lm1nevuu0jf12sv 1374934 1374933 2026-06-10T11:30:23Z ರಾಜಶೇಖರ.ಚಂ.ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ 44021 /* ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು */ 1374934 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖ|date=June 2021}} {{infobox person |name=ಡಾ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಬಿ. ಮಾನ್ಪಡೆ |image= Manpade.jpg |birth_date=೨೦ ಜುಲೈ ೧೯೭೯ |birth_place=ಬೇವಿನಹಳ್ಳಿ, [[ಶಹಾಪುರ|ಶಹಾಪೂರ]] ತಾಲೂಕು, [[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] |occupation= ಸಂಶೋಧಕ, ಲೇಖಕ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ಸಮಾಜ ಸೇವೆ }} '''ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮಾನ್ಪಡೆ''' ಯವರು [[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ಶಹಾಪುರ]] ತಾಲೂಕಿನ '''ಬೇವಿನಹಳ್ಳಿ''' ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ದಿನಾಂಕ : ೨೦.೦೭.೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಶ್ರೀಯುತ.ಭೀಮರಾಯ ರವರು, ತಾಯಿ ಶ್ರೀಮತಿ.ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ ಯವರು. ಇವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪೂರೈಸಿ, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ ([[ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ]]) ಪದವಿಯನ್ನು [[ಹಂಪಿ]]ಯ [[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಿಂದ ‘[[ಬುಡಕಟ್ಟು|ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ]] ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಧ್ಯಯನ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್' ಪದವಿಯನ್ನು ‘ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಮಾಜೋ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: ಒಂದು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 2017 ರಿಂದ 2023ರವರೆಗೆ[[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ2018 ರಿಂದ 2024ರವರೆಗೆ ಎನ್‌.ಎಸ್.ಎಸ್‌ ಸಂಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು ಮೇ ತಿಂಗಳು 2023ರಿಂದ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಸಂಶೋಧನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಅಭಿಯಾನದ ರಾಜ್ಯ ನೋಡಲ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸುಮಾರು 20 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮಾನ್ಪಡೆಯವರದು ಮೂಲತಃ ಅಲೆಮಾರಿ ಕುಟುಂಬ. ಇವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳು ಈಚಲು ಗರಿಗಳಿಂದ ಕಸಬರಿಗೆ(ಪೊರಕೆ), ಬುಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಇವರ ಮೂಲ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅದರಿಂದ ಬಂದ ಆದಾಯದಿಂದಲೇ ಜೀವನ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಇವರನ್ನು ಓದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನಗಳು== ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯ, ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಅಪಾರವಾದ ಖಾಳಜಿ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಇವರು ಹಲವಾರು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ನಲವತ್ತೊಂದು (77), ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಹದಿಮೂರು (೧೩) ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜರ್ನಲ್'ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹದಿಮೂರು (೧೩) ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. [[ರಾಜ್ಯ]], [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]], ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ, ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ [[ದೇಶ]]-ವಿದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಶೈಕ್ಷಣಿಕ/ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಬ್ದಾರಿಗಳು== * ಸದಸ್ಯರು: ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, 2024- * '''ಸಂಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಗಳು ''': ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕೋಶ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗೊಟಗೋಡಿ.೨೦೧೮ ರಿಂದ ೨೦೨೪ * '''ರಾಜ್ಯ ನೋಡಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ''': [[ಅಂಬೇಡ್ಕರ್|ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]] ಪ್ರಚಾರ ಅಭಿಯಾನ, ರಾಜ್ಯ ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕೋಶ, ಬೆಂಗಳೂರು.೨೦೧೯ ರಿಂದ. ==ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕುರಿತು ಕೈಗೊಂಡ ಸಂಶೋಧನೆ/ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಳು== * ವಚನಕಾರ್ತಿ ಕಾಲಕಣ್ಣಿಯ ಕಾಮಮ್ಮ, ಕೊರವಂಜಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦21-23 * ಅಲೆಮಾರಿ ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯದ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೯-೨೦ * ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಮಾಜೋ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: ಒಂದು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ (Socio-Economic status of Nomads : A Study) ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್(ಸಮಾಜಸಾಸ್ತ್ರ), (ಯುಜಿಸಿ ನವ ದೆಹಲಿ), ಬುಡಕಟ್ಟು ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ- ೨೦೧೨-೧೭ (೫ ವರ್ಷ) * ಅಲೆಮಾರಿ ಚೆನ್ನದಾಸರ್ ಸಮುದಾಯದ ಕುಲಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೫-೧೬ * ಅಲೆಮಾರಿ ಗಂಟಿಚೋರ್ ಸಮುದಾಯ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೪-೧೫ * ಅಲೆಮಾರಿ ಚಪ್ಪರಬಂದ್ ಸಮುದಾಯ. ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೪-೧೫ * ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿ(ಕಿರು ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆ), ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗೊಟಗೋಡಿ, ೨೦೧೩-೧೪ * ಅಲೆಮಾರಿ ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೦೭-೦೮ ==ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು== * ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿ(ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಅನುಲಕ್ಷಿಸಿ)-೨೦೧೯ * ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜಾತಿಗಳು-೨೦೧೮ * ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು-೨೦೧೮ * Korama Sociological Study-೨೦೧೮ * ಚನ್ನದಾಸರ ಸಮುದಾಯ-೨೦೧೬ * ಗಂಟಿಚೋರ್-೨೦೧೫ * ಚಪ್ಪರಬಂದ್-೨೦೧೫ * ತಂತಿಬೇಲಿಯೊಳಗಿನ ಜಗತ್ತು(ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ)-೨೦೧೪ * ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯ-೨೦೦೮ * ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಹುಡುಕಾಟ(40 ಸಮುದಾಯಗಳ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನ)-2025 * ಡಾ. ಬಿ ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಲೋಕದರ್ಶನ (ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಅಭಿಯಾನ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿ)-2026 ==ವಿವಿಧ ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ, ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ== * '''ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ''' : ಕರ್ನಾಟಕ ಅಲೆಮಾರಿ, ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ(ರಿ), ಬೆಂಗಳೂರು * '''ರಾಜ್ಯಾಧಕ್ಷರು''' : ಕರ್ನಾಟಕ ಅಲೆಮಾರಿ, ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ. * '''ರಾಜ್ಯಾಧಕ್ಷರು''' : ಯುವ ಘಟಕದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಅತಿಥಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರ ಒಕ್ಕೂಟ. ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಸನ್ಮಾನ/ಪ್ರಶಸ್ತಿ== ==ಉಲ್ಲೇಖ== {{https://share.google/qtCVhNrb2EsusKsTi}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} 8mzwl169uzidr3vent5faug4xcnp87c 1374936 1374934 2026-06-10T11:47:11Z ರಾಜಶೇಖರ.ಚಂ.ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ 44021 /* ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು */ 1374936 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖ|date=June 2021}} {{infobox person |name=ಡಾ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಬಿ. ಮಾನ್ಪಡೆ |image= Manpade.jpg |birth_date=೨೦ ಜುಲೈ ೧೯೭೯ |birth_place=ಬೇವಿನಹಳ್ಳಿ, [[ಶಹಾಪುರ|ಶಹಾಪೂರ]] ತಾಲೂಕು, [[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] |occupation= ಸಂಶೋಧಕ, ಲೇಖಕ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ಸಮಾಜ ಸೇವೆ }} '''ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮಾನ್ಪಡೆ''' ಯವರು [[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ಶಹಾಪುರ]] ತಾಲೂಕಿನ '''ಬೇವಿನಹಳ್ಳಿ''' ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ದಿನಾಂಕ : ೨೦.೦೭.೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಶ್ರೀಯುತ.ಭೀಮರಾಯ ರವರು, ತಾಯಿ ಶ್ರೀಮತಿ.ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ ಯವರು. ಇವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪೂರೈಸಿ, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ ([[ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ]]) ಪದವಿಯನ್ನು [[ಹಂಪಿ]]ಯ [[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಿಂದ ‘[[ಬುಡಕಟ್ಟು|ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ]] ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಧ್ಯಯನ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್' ಪದವಿಯನ್ನು ‘ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಮಾಜೋ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: ಒಂದು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 2017 ರಿಂದ 2023ರವರೆಗೆ[[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ2018 ರಿಂದ 2024ರವರೆಗೆ ಎನ್‌.ಎಸ್.ಎಸ್‌ ಸಂಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು ಮೇ ತಿಂಗಳು 2023ರಿಂದ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಸಂಶೋಧನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಅಭಿಯಾನದ ರಾಜ್ಯ ನೋಡಲ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸುಮಾರು 20 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮಾನ್ಪಡೆಯವರದು ಮೂಲತಃ ಅಲೆಮಾರಿ ಕುಟುಂಬ. ಇವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳು ಈಚಲು ಗರಿಗಳಿಂದ ಕಸಬರಿಗೆ(ಪೊರಕೆ), ಬುಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಇವರ ಮೂಲ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅದರಿಂದ ಬಂದ ಆದಾಯದಿಂದಲೇ ಜೀವನ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಇವರನ್ನು ಓದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನಗಳು== ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯ, ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಅಪಾರವಾದ ಖಾಳಜಿ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಇವರು ಹಲವಾರು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ನಲವತ್ತೊಂದು (77), ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಹದಿಮೂರು (೧೩) ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜರ್ನಲ್'ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹದಿಮೂರು (೧೩) ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. [[ರಾಜ್ಯ]], [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]], ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ, ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ [[ದೇಶ]]-ವಿದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಶೈಕ್ಷಣಿಕ/ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಬ್ದಾರಿಗಳು== * ಸದಸ್ಯರು: ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, 2024- * '''ಸಂಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಗಳು ''': ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕೋಶ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗೊಟಗೋಡಿ.೨೦೧೮ ರಿಂದ ೨೦೨೪ * '''ರಾಜ್ಯ ನೋಡಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ''': [[ಅಂಬೇಡ್ಕರ್|ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]] ಪ್ರಚಾರ ಅಭಿಯಾನ, ರಾಜ್ಯ ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕೋಶ, ಬೆಂಗಳೂರು.೨೦೧೯ ರಿಂದ. ==ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕುರಿತು ಕೈಗೊಂಡ ಸಂಶೋಧನೆ/ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಳು== * ವಚನಕಾರ್ತಿ ಕಾಲಕಣ್ಣಿಯ ಕಾಮಮ್ಮ, ಕೊರವಂಜಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦21-23 * ಅಲೆಮಾರಿ ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯದ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೯-೨೦ * ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಮಾಜೋ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: ಒಂದು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ (Socio-Economic status of Nomads : A Study) ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್(ಸಮಾಜಸಾಸ್ತ್ರ), (ಯುಜಿಸಿ ನವ ದೆಹಲಿ), ಬುಡಕಟ್ಟು ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ- ೨೦೧೨-೧೭ (೫ ವರ್ಷ) * ಅಲೆಮಾರಿ ಚೆನ್ನದಾಸರ್ ಸಮುದಾಯದ ಕುಲಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೫-೧೬ * ಅಲೆಮಾರಿ ಗಂಟಿಚೋರ್ ಸಮುದಾಯ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೪-೧೫ * ಅಲೆಮಾರಿ ಚಪ್ಪರಬಂದ್ ಸಮುದಾಯ. ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೪-೧೫ * ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿ(ಕಿರು ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆ), ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗೊಟಗೋಡಿ, ೨೦೧೩-೧೪ * ಅಲೆಮಾರಿ ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೦೭-೦೮ ==ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು== * ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯ-೨೦೦೮ * ಗಂಟಿಚೋರ್-೨೦೧೫ * ಚಪ್ಪರಬಂದ್-೨೦೧೫ * ಚನ್ನದಾಸರ ಸಮುದಾಯ-೨೦೧೬ * ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜಾತಿಗಳು-೨೦೧೮ * ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು-೨೦೧೮ * Korama Sociological Study-೨೦೧೮ * ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿ(ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಅನುಲಕ್ಷಿಸಿ)-೨೦೧೯ * ತಂತಿಬೇಲಿಯೊಳಗಿನ ಜಗತ್ತು(ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ)-೨೦೧೪ * ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಹುಡುಕಾಟ(40 ಸಮುದಾಯಗಳ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನ)-2025 * ಡಾ. ಬಿ ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಲೋಕದರ್ಶನ (ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಅಭಿಯಾನ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿ)-2026 ==ವಿವಿಧ ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ, ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ== * '''ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ''' : ಕರ್ನಾಟಕ ಅಲೆಮಾರಿ, ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ(ರಿ), ಬೆಂಗಳೂರು * '''ರಾಜ್ಯಾಧಕ್ಷರು''' : ಕರ್ನಾಟಕ ಅಲೆಮಾರಿ, ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ. * '''ರಾಜ್ಯಾಧಕ್ಷರು''' : ಯುವ ಘಟಕದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಅತಿಥಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರ ಒಕ್ಕೂಟ. ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಸನ್ಮಾನ/ಪ್ರಶಸ್ತಿ== ==ಉಲ್ಲೇಖ== {{https://share.google/qtCVhNrb2EsusKsTi}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} kz2gi1cjnlprmpdr2j7183a17hu8s6v 1374937 1374936 2026-06-10T11:50:16Z ರಾಜಶೇಖರ.ಚಂ.ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ 44021 /* ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕುರಿತು ಕೈಗೊಂಡ ಸಂಶೋಧನೆ/ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಳು */ 1374937 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖ|date=June 2021}} {{infobox person |name=ಡಾ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಬಿ. ಮಾನ್ಪಡೆ |image= Manpade.jpg |birth_date=೨೦ ಜುಲೈ ೧೯೭೯ |birth_place=ಬೇವಿನಹಳ್ಳಿ, [[ಶಹಾಪುರ|ಶಹಾಪೂರ]] ತಾಲೂಕು, [[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] |occupation= ಸಂಶೋಧಕ, ಲೇಖಕ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ಸಮಾಜ ಸೇವೆ }} '''ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮಾನ್ಪಡೆ''' ಯವರು [[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ಶಹಾಪುರ]] ತಾಲೂಕಿನ '''ಬೇವಿನಹಳ್ಳಿ''' ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ದಿನಾಂಕ : ೨೦.೦೭.೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಶ್ರೀಯುತ.ಭೀಮರಾಯ ರವರು, ತಾಯಿ ಶ್ರೀಮತಿ.ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ ಯವರು. ಇವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪೂರೈಸಿ, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ ([[ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ]]) ಪದವಿಯನ್ನು [[ಹಂಪಿ]]ಯ [[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಿಂದ ‘[[ಬುಡಕಟ್ಟು|ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ]] ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಧ್ಯಯನ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್' ಪದವಿಯನ್ನು ‘ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಮಾಜೋ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: ಒಂದು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 2017 ರಿಂದ 2023ರವರೆಗೆ[[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ2018 ರಿಂದ 2024ರವರೆಗೆ ಎನ್‌.ಎಸ್.ಎಸ್‌ ಸಂಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು ಮೇ ತಿಂಗಳು 2023ರಿಂದ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಸಂಶೋಧನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಅಭಿಯಾನದ ರಾಜ್ಯ ನೋಡಲ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸುಮಾರು 20 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮಾನ್ಪಡೆಯವರದು ಮೂಲತಃ ಅಲೆಮಾರಿ ಕುಟುಂಬ. ಇವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳು ಈಚಲು ಗರಿಗಳಿಂದ ಕಸಬರಿಗೆ(ಪೊರಕೆ), ಬುಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಇವರ ಮೂಲ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅದರಿಂದ ಬಂದ ಆದಾಯದಿಂದಲೇ ಜೀವನ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಇವರನ್ನು ಓದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನಗಳು== ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯ, ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಅಪಾರವಾದ ಖಾಳಜಿ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಇವರು ಹಲವಾರು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ನಲವತ್ತೊಂದು (77), ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಹದಿಮೂರು (೧೩) ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜರ್ನಲ್'ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹದಿಮೂರು (೧೩) ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. [[ರಾಜ್ಯ]], [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]], ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ, ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ [[ದೇಶ]]-ವಿದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಶೈಕ್ಷಣಿಕ/ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಬ್ದಾರಿಗಳು== * ಸದಸ್ಯರು: ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, 2024- * '''ಸಂಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಗಳು ''': ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕೋಶ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗೊಟಗೋಡಿ.೨೦೧೮ ರಿಂದ ೨೦೨೪ * '''ರಾಜ್ಯ ನೋಡಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ''': [[ಅಂಬೇಡ್ಕರ್|ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]] ಪ್ರಚಾರ ಅಭಿಯಾನ, ರಾಜ್ಯ ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕೋಶ, ಬೆಂಗಳೂರು.೨೦೧೯ ರಿಂದ. ==ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕುರಿತು ಕೈಗೊಂಡ ಸಂಶೋಧನೆ/ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಳು== * ಅಲೆಮಾರಿ ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೦೭-೦೮ * ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಮಾಜೋ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: ಒಂದು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ (Socio-Economic status of Nomads : A Study) ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್(ಸಮಾಜಸಾಸ್ತ್ರ), (ಯುಜಿಸಿ ನವ ದೆಹಲಿ), ಬುಡಕಟ್ಟು ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ- ೨೦೧೨-೧೭ (೫ ವರ್ಷ) * ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿ(ಕಿರು ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆ), ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗೊಟಗೋಡಿ, ೨೦೧೩-೧೪ * ಅಲೆಮಾರಿ ಗಂಟಿಚೋರ್ ಸಮುದಾಯ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೪-೧೫ * ಅಲೆಮಾರಿ ಚಪ್ಪರಬಂದ್ ಸಮುದಾಯ. ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೪-೧೫ * ಅಲೆಮಾರಿ ಚೆನ್ನದಾಸರ್ ಸಮುದಾಯದ ಕುಲಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೫-೧೬ * ಅಲೆಮಾರಿ ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯದ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೯-೨೦ * ವಚನಕಾರ್ತಿ ಕಾಲಕಣ್ಣಿಯ ಕಾಮಮ್ಮ, ಕೊರವಂಜಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦21-23 ==ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು== * ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯ-೨೦೦೮ * ಗಂಟಿಚೋರ್-೨೦೧೫ * ಚಪ್ಪರಬಂದ್-೨೦೧೫ * ಚನ್ನದಾಸರ ಸಮುದಾಯ-೨೦೧೬ * ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜಾತಿಗಳು-೨೦೧೮ * ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು-೨೦೧೮ * Korama Sociological Study-೨೦೧೮ * ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿ(ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಅನುಲಕ್ಷಿಸಿ)-೨೦೧೯ * ತಂತಿಬೇಲಿಯೊಳಗಿನ ಜಗತ್ತು(ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ)-೨೦೧೪ * ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಹುಡುಕಾಟ(40 ಸಮುದಾಯಗಳ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನ)-2025 * ಡಾ. ಬಿ ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಲೋಕದರ್ಶನ (ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಅಭಿಯಾನ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿ)-2026 ==ವಿವಿಧ ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ, ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ== * '''ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ''' : ಕರ್ನಾಟಕ ಅಲೆಮಾರಿ, ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ(ರಿ), ಬೆಂಗಳೂರು * '''ರಾಜ್ಯಾಧಕ್ಷರು''' : ಕರ್ನಾಟಕ ಅಲೆಮಾರಿ, ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ. * '''ರಾಜ್ಯಾಧಕ್ಷರು''' : ಯುವ ಘಟಕದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಅತಿಥಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರ ಒಕ್ಕೂಟ. ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಸನ್ಮಾನ/ಪ್ರಶಸ್ತಿ== ==ಉಲ್ಲೇಖ== {{https://share.google/qtCVhNrb2EsusKsTi}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} sywpujq0gsvp8rs1j7v509pf95d2yk7 1374938 1374937 2026-06-10T11:52:14Z ರಾಜಶೇಖರ.ಚಂ.ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ 44021 /* ಉಲ್ಲೇಖ */ 1374938 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖ|date=June 2021}} {{infobox person |name=ಡಾ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಬಿ. ಮಾನ್ಪಡೆ |image= Manpade.jpg |birth_date=೨೦ ಜುಲೈ ೧೯೭೯ |birth_place=ಬೇವಿನಹಳ್ಳಿ, [[ಶಹಾಪುರ|ಶಹಾಪೂರ]] ತಾಲೂಕು, [[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] |occupation= ಸಂಶೋಧಕ, ಲೇಖಕ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ಸಮಾಜ ಸೇವೆ }} '''ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮಾನ್ಪಡೆ''' ಯವರು [[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ಶಹಾಪುರ]] ತಾಲೂಕಿನ '''ಬೇವಿನಹಳ್ಳಿ''' ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ದಿನಾಂಕ : ೨೦.೦೭.೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಶ್ರೀಯುತ.ಭೀಮರಾಯ ರವರು, ತಾಯಿ ಶ್ರೀಮತಿ.ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ ಯವರು. ಇವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪೂರೈಸಿ, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ ([[ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ]]) ಪದವಿಯನ್ನು [[ಹಂಪಿ]]ಯ [[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಿಂದ ‘[[ಬುಡಕಟ್ಟು|ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ]] ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಧ್ಯಯನ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್' ಪದವಿಯನ್ನು ‘ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಮಾಜೋ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: ಒಂದು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 2017 ರಿಂದ 2023ರವರೆಗೆ[[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ2018 ರಿಂದ 2024ರವರೆಗೆ ಎನ್‌.ಎಸ್.ಎಸ್‌ ಸಂಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು ಮೇ ತಿಂಗಳು 2023ರಿಂದ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಸಂಶೋಧನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಅಭಿಯಾನದ ರಾಜ್ಯ ನೋಡಲ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸುಮಾರು 20 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮಾನ್ಪಡೆಯವರದು ಮೂಲತಃ ಅಲೆಮಾರಿ ಕುಟುಂಬ. ಇವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳು ಈಚಲು ಗರಿಗಳಿಂದ ಕಸಬರಿಗೆ(ಪೊರಕೆ), ಬುಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಇವರ ಮೂಲ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅದರಿಂದ ಬಂದ ಆದಾಯದಿಂದಲೇ ಜೀವನ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಇವರನ್ನು ಓದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನಗಳು== ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯ, ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಅಪಾರವಾದ ಖಾಳಜಿ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಇವರು ಹಲವಾರು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ನಲವತ್ತೊಂದು (77), ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಹದಿಮೂರು (೧೩) ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜರ್ನಲ್'ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹದಿಮೂರು (೧೩) ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. [[ರಾಜ್ಯ]], [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]], ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ, ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ [[ದೇಶ]]-ವಿದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಶೈಕ್ಷಣಿಕ/ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಬ್ದಾರಿಗಳು== * ಸದಸ್ಯರು: ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, 2024- * '''ಸಂಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಗಳು ''': ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕೋಶ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗೊಟಗೋಡಿ.೨೦೧೮ ರಿಂದ ೨೦೨೪ * '''ರಾಜ್ಯ ನೋಡಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ''': [[ಅಂಬೇಡ್ಕರ್|ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]] ಪ್ರಚಾರ ಅಭಿಯಾನ, ರಾಜ್ಯ ಎನ್.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕೋಶ, ಬೆಂಗಳೂರು.೨೦೧೯ ರಿಂದ. ==ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕುರಿತು ಕೈಗೊಂಡ ಸಂಶೋಧನೆ/ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಳು== * ಅಲೆಮಾರಿ ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೦೭-೦೮ * ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಮಾಜೋ-ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: ಒಂದು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ (Socio-Economic status of Nomads : A Study) ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್(ಸಮಾಜಸಾಸ್ತ್ರ), (ಯುಜಿಸಿ ನವ ದೆಹಲಿ), ಬುಡಕಟ್ಟು ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ- ೨೦೧೨-೧೭ (೫ ವರ್ಷ) * ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿ(ಕಿರು ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆ), ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಗೊಟಗೋಡಿ, ೨೦೧೩-೧೪ * ಅಲೆಮಾರಿ ಗಂಟಿಚೋರ್ ಸಮುದಾಯ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೪-೧೫ * ಅಲೆಮಾರಿ ಚಪ್ಪರಬಂದ್ ಸಮುದಾಯ. ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೪-೧೫ * ಅಲೆಮಾರಿ ಚೆನ್ನದಾಸರ್ ಸಮುದಾಯದ ಕುಲಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೫-೧೬ * ಅಲೆಮಾರಿ ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯದ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦೧೯-೨೦ * ವಚನಕಾರ್ತಿ ಕಾಲಕಣ್ಣಿಯ ಕಾಮಮ್ಮ, ಕೊರವಂಜಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ: ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ೨೦21-23 ==ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು== * ಕೊರಮ ಸಮುದಾಯ-೨೦೦೮ * ಗಂಟಿಚೋರ್-೨೦೧೫ * ಚಪ್ಪರಬಂದ್-೨೦೧೫ * ಚನ್ನದಾಸರ ಸಮುದಾಯ-೨೦೧೬ * ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜಾತಿಗಳು-೨೦೧೮ * ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು-೨೦೧೮ * Korama Sociological Study-೨೦೧೮ * ಚೆಂಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿ(ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಅನುಲಕ್ಷಿಸಿ)-೨೦೧೯ * ತಂತಿಬೇಲಿಯೊಳಗಿನ ಜಗತ್ತು(ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ)-೨೦೧೪ * ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಹುಡುಕಾಟ(40 ಸಮುದಾಯಗಳ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನ)-2025 * ಡಾ. ಬಿ ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಲೋಕದರ್ಶನ (ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನ ಓದು ಅಭಿಯಾನ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿ)-2026 ==ವಿವಿಧ ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ, ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ== * '''ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ''' : ಕರ್ನಾಟಕ ಅಲೆಮಾರಿ, ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ(ರಿ), ಬೆಂಗಳೂರು * '''ರಾಜ್ಯಾಧಕ್ಷರು''' : ಕರ್ನಾಟಕ ಅಲೆಮಾರಿ, ಅರೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಮುಕ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ. * '''ರಾಜ್ಯಾಧಕ್ಷರು''' : ಯುವ ಘಟಕದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಅತಿಥಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರ ಒಕ್ಕೂಟ. ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಸನ್ಮಾನ/ಪ್ರಶಸ್ತಿ== ==ಉಲ್ಲೇಖ== {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} 19leqik8gu7x5pg2yyws9snr6jrvrnh ಕಮಲಾ ಕೇಸ್ವಾನಿ 0 142959 1374923 1340890 2026-06-10T05:29:21Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374923 wikitext text/x-wiki   {{Interwikineeded}} [[Category:Articles with hCards]] '''ಕಮಲಾ ಕೇಸ್ವಾನಿ''' ([ [[ಸಿಂಧಿ ಭಾಷೆ|ಸಿಂಧಿ]] : ڪملا ڪيسواڻي], ೨೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೩೪ - ೯ ಮೇ ೨೦೦೯) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. ಅವರು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಜನಪ್ರಿಯ [[ಸಿಂಧಿ ಭಾಷೆ|ಸಿಂಧಿ ಭಾಷೆಯ]] ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಕಮಲಾ ಅವರು ೨೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೩೪ ರಂದು [[ಕರಾಚಿ]], ಸಿಂಧ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಈಗಿನ [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ) ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ಪೋಷಕರು ಸುಕ್ಕೂರಿಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಗೋಬಿಂದ್ ರಾಮ್ ಮದ್ನಾನಿ ಟೆಲಿಫೋನ್ ಆಪರೇಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಕಮಲಾ ಕೇಸ್ವಾನಿ ಅವರು ಸುಕ್ಕೂರಿನಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. <ref>{{Cite web|url=https://sindhsalamat.com/threads/31318/|title=ڪملا ڪيسواڻي : راڳ کي عروج بخشيندڙ گلوڪاره|website=SindhSalamat|access-date=2022-05-11|archive-date=2022-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20220514085956/https://sindhsalamat.com/threads/31318/|url-status=dead}}</ref> ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಭಾರತವನ್ನು [[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಿದಾಗ ಆಕೆಗೆ ಕೇವಲ ೧೩ ವರ್ಷ. ಇತರ ಹಿಂದೂ ಸಿಂಧಿಗಳಂತೆ, ಅವರು ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಮೊದಲು [[ಜೋಧಪುರ್|ಜೋಧ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ]], ನಂತರ [[ಬಿಕಾನೆರ್‌|ಬಿಕಾನೇರ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಜೈಪುರ|ಜೈಪುರದಲ್ಲಿ]] ನೆಲೆಸಿದರು. ಅವರು ಜೈಪುರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಜೈಪುರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇವರು ಶಾಲಾ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. == ಗಾಯನ ವೃತ್ತಿ == ಅವರು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ತಮ್ಮ ಗಾಯನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಹೇರಾ ಅಥವಾ ಲಾಡಾ ಎಂಬ ಅನೇಕ ಮದುವೆ ಹಾಡುಗಳು, ಸೂಫಿ ಕಲಾಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು [[ಸಿಂಧಿ ಭಾಷೆ|ಸಿಂಧಿ]] ಮತ್ತು [[ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಭಾಷೆ|ರಾಜಸ್ಥಾನಿ]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ಅವರ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಿಸ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ವಾಯ್ಸ್ ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು [[ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರ]] ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿತು. <ref>{{Cite book|url=http://www.sindhiadabiboard.org/catalogue/Personalties/Book15/Book_page4.html|title=ادب ۽ اديب (Literature and Literary Person)|last=Malhi|first=Gobind|publisher=Sindhi Times Publication|year=October 1991|location=Ulhasnagar, India.|pages=4|language=Sindhi}}</ref> ಅವರು ಮದುವೆ ಆರತಕ್ಷತೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಕೆಯ ಹಾಡುಗಳ ಹಲವಾರು ಕ್ಯಾಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite book|url=https://libraff.com/b/w/23659253125b709f99bc002a60e16b811348708e/sindhis-in-film-industry.pdf|title=Sindhis in Film Industry|last=Ramchandani|first=Deepak|year=2013|pages=12|language=English|access-date=2022-05-28|archive-date=2023-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20230217101818/https://libraff.com/b/w/23659253125b709f99bc002a60e16b811348708e/sindhis-in-film-industry.pdf|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರ ಸಿ.ಅರ್ಜುನ್ ಅವರು ಕಮಲಾ ಕೇಸ್ವಾನಿಯನ್ನು ಸಿಂಧಿ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=http://www.encyclopediasindhiana.org/article.php?Dflt=%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%86%D8%A7%DA%BB%D9%8A%20%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D9%86%20%28%D8%B3%D9%8A%20%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D9%86%29|title=چندناڻي ارجن (سي ارجن) : (Sindhianaسنڌيانا)|website=www.encyclopediasindhiana.org|language=sd|access-date=2022-05-10|archive-date=2023-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20230217101823/https://www.encyclopediasindhiana.org/article.php?Dflt=%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%86%D8%A7%DA%BB%D9%8A%20%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D9%86%20(%D8%B3%D9%8A%20%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D9%86)|url-status=dead}}</ref> ಅವರು ಕೆಳಗಿನ [[ಸಿಂಧಿ ಭಾಷೆ|ಸಿಂಧಿ ಭಾಷೆಯ]] ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು: <ref>{{Cite web|url=https://sindhiwiki.org/index.php/Kamla_Keswani|title=Kamla Keswani - Encyclopedia of Sindhi|website=sindhiwiki.org|access-date=2022-05-11}}</ref> * ಹೋ ಜಮಾಲೋ ( [[ಸಿಂಧಿ ಭಾಷೆ|ಸಿಂಧಿ]] : ھو جمالو) * ಶಲ್ ಧೀರ್ ನಾ ಜಮನ್ ( [[ಸಿಂಧಿ ಭಾಷೆ|ಸಿಂಧಿ]] : شال ڌيئر نہ ڄمن) * ಲಾಡ್ಲಿ ( [[ಸಿಂಧಿ ಭಾಷೆ|ಸಿಂಧಿ]] : لاڏلي) == ನಿಧನ == ಕಮಲಾ ಕೇಸ್ವಾನಿ ೯ ಮೇ ೨೦೦೯ ರಂದು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ಜೈಪುರ|ಜೈಪುರದಲ್ಲಿ]] ನಿಧನರಾದರು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗ:೨೦೦೯ ನಿಧನ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೩೪ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಗಾಯಕಿ]] arsiqohtc8m1atdas7eob1jcq538ndr ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ 0 144335 1374901 1372112 2026-06-09T13:53:42Z Spoorthi Rao 39512 /* ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು 1374901 wikitext text/x-wiki '''ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ''' ಇದು ಜಿಯೋ ಸ್ಟಾರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಒಡೆತನದ ಭಾರತೀಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನಾ ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ]] ಮನರಂಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.viacom18.com/media/colors-kannada-launch|title=Kannada Television to Gain a New Hue|publisher=[[Viacom18]]|access-date=2022-08-06|archive-date=2022-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20220524034747/https://www.viacom18.com/media/colors-kannada-launch/|url-status=dead}}</ref> ಈ ಚಾನಲ್ ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಈ ಚಾನೆಲ್‌ನ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ, ಕಲರ್ಸ್ ಸೂಪರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಚಾನೆಲ್ ಅನ್ನು 24 ಜುಲೈ 2016 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ ತನ್ನ 20 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು. {{Infobox ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿ |logofile=ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ.png |country=ಭಾರತ |language=[[ಕನ್ನಡ]] |broadcast area=[[ಭಾರತ]]|headquarters=[[ಬೆಂಗಳೂರು]],[[ಭಾರತ]]|owner=ಜಿಯೋ ಸ್ಟಾರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್|launch=ಡಿಸೆಂಬರ್ 10, 2000; 25 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ Rebranded on : 26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2015; 10 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ |replaced names=[[ಈ-ಟಿವಿ ಕನ್ನಡ|ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡ]] |slogan=ಬಣ್ಣ ಹೊಸದಗಿದೆ ಬಂಧ ಬಿಗಿಯಾಗಿದೆ |sister names=[[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾ]]<br />[[ಕಲರ್ಸ್ ಸೂಪರ್]]<br />[[ನ್ಯೂಸ್18 ಕನ್ನಡ]] <br/>ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ<br/> ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ ಪ್ಲಸ್<br />ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ೧ ಕನ್ನಡ <br /> ನ್ಯೂಸ್18 ಕನ್ನಡ<br />ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ೨ ಕನ್ನಡ<br/>}} == ಇತಿಹಾಸ == ಚಾನೆಲ್ ಅನ್ನು ಮೂಲತಃ 10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2000 ರಂದು [[ಈ-ಟಿವಿ ಕನ್ನಡ|ಈ ಟಿವಿ ಕನ್ನಡ]] ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ರಾಮೋಜಿ ರಾವ್ ಅವರಿಂದ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ನಂತರ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 18 ಒಡೆತನದ ವಯಾಕಾಮ್ 18 ರ ಭಾಗವಾಯಿತು, 26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2015 ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕಲರ್ಸ್ ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮರು-ಬ್ರಾಂಡ್ ಮಾಡಿತು. [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ]] ಹೆಚ್‌ಡಿ ಚಾನೆಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಮೊದಲ ಜಿ ಈ ಸಿ ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ. == ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಸಾರಗಳು == === ಮೂಲ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು === {| class="wikitable sortable sortable" !ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ದಿನಾಂಕ ! ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ರೂಪಾಂತರ |- |9 ಮಾರ್ಚ್ 2026 |ರಾಣಿ |ತೆಲುಗು ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ "ಚಿನ್ನಿ" |- |ಆಗಸ್ಟ್ 4, 2025 |ಪ್ರೇಮಕಾವ್ಯ |ತಮಿಳು ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ "ಸಿಂಧು ಭೈರವಿ" |- |10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |[[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|''ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ'']] | ಮೂಲ |- |14 ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 |ಮುದ್ದು ಸೊಸೆ |ತಮಿಳು ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ "ಚಿನ್ನ ಮರುಮಗಳು" |- | 27 ಜನವರಿ 2026 | ಗೌರಿ ಕಲ್ಯಾಣ |ಬಂಗಾಳಿ ಟಿವಿ ಸೀರಿಯಲ್ "ಗಾಚೋರ" |- | 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 |[[ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ 2025)|ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ]] |ತಮಿಳು ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ "ಅಯ್ಯನಾರ್ ತುನೈ" |- | 4 ಜೂನ್ 2025 |[[ನಂದಗೋಕುಲ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ 2025)|ನಂದಗೋಕುಲ]] |ತಮಿಳು ಟಿವಿ ಸೀರಿಯಲ್ "ಪಾಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟೋರ್ಸ್ 2" |- |03 ಮಾರ್ಚ್ 2025 |[[ಭಾರ್ಗವಿ ಎಲ್‌ಎಲ್‌.ಬಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ 2025)|ಭಾರ್ಗವಿ ಎಲ್‌ಎಲ್‌.ಬಿ]] |ಬಂಗಾಳಿ ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ "ಗೀತಾ L.L.B" |- |27 ಜನವರಿ 2026 |ಪವಿತ್ರ ಬಂಧನ | |} ==ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು== ===ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು=== {| class="wikitable sortable sortable" ! ಹೆಸರು !! ಪ್ರಸಾರವಾದ ವರ್ಷಗಳು !! ಸಂಚಿಕೆಗಳು |- | ಕ್ರೈಂ ಡೈರಿ | | |- |ಬದುಕು |2003 |3118 |- | [[ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿ]] |2003 |1300 |- |ಮೂಡಲ ಮನೆ |2003 |569 |- |[[ಸಿಲ್ಲಿ ಲಲ್ಲಿ]] |2003 | |- |ಗೃಹಭಂಗ |2004 - 2005 | |- |[[ಮುಕ್ತ]] ಮುಕ್ತ |2005 - 2008 |552 |- |ಮಹಾನವಮಿ |2009 | |- |ಅರುಂಧತಿ |2010- |633 |- |[[ಪುಟ್ಟ ಗೌರಿ ಮದುವೆ|ಪುಟ್ಟಗೌರಿ ಮದುವೆ]] ನಂತರ [[ಮಂಗಳ ಗೌರಿ ಮದುವೆ|ಮಂಗಳಗೌರಿ ಮದುವೆ]] ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ' ಬಾಲಿಕಾ ವಧು' ಧಾರಾವಾಹಿಯ ರೀಮೆಕ್ |2012 - 2022 |3026 |- |[[ಅಗ್ನಿ ಸಾಕ್ಷಿ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ]] |2013 - 2020 |1588 |- |ಅಕ್ಕ |2013 - |1013 |- |[[ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾರಮ್ಮಾ(ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ ೧]] |2013 - |2150 |- |ಮಹಾಪರ್ವ |2013 |364 |- |ರೋಬೋ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ |2013 |645 |- |ಅಶ್ವಿನಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ' ಮಧುಬಾಲ - ಏಕ್ ಇಷ್ಕ್ ಏಕ್ ಜೂನನ್' ಧಾರಾವಾಹಿಯ ರೀಮೆಕ್ |2013 - 2015 |633 |- |ಕುಲವಧು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ 'ಉತರನ್' ಧಾರಾವಾಹಿಯ ರೀಮೆಕ್ |2014 |1590 |- |ಯಶೋಧೆ |2014 |225 |- |ದೇವತೆ |2015 |345 |- |ಗಾಂಧರಿ |2015 |469 |- |ಕಿನ್ನರಿ |2015 - 2019 |1193 |- |ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ |2015 |348 |- |ಗೋಕುಲದಲ್ಲಿ ಸೀತೆ |2016 |220 |- |ಮನೆದೇವ್ರು |2016 |532 |- |ಓ ಶಾಂತಿ ಓಂ ಶಾಂತಿ |2016 |174 |- |ಪದ್ಮಾವತಿ |2017 - 2019 |595 |- |ರಾಧ ರಮಣ |2017 - 2019 |713 |- |ಸಂಜು ಮತ್ತು ನಾನು |2017 - 2017 |22 |- |ಶನಿ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ 'ಕರ್ಮಫಲದಾತ ಶನಿ' ಧಾರಾವಾಹಿಯ ರೀಮೆಕ್ |2017 - 2019 |382 |- |ಮಹಾಕಾಳಿ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ' ಮಹಾಕಾಲಿ ಅಂತ್ ಹಿ ಆರಂಭ್ ಹೈ' ಧಾರಾವಾಹಿಯ ರೀಮೆಕ್ |2018 - 2019 |103 |- |ನೀಲಾಂಬರಿ |2018 - 2019 |69 |- |ಸೀತಾ ವಲ್ಲಭ |2018 - 2020 |525 |- |ಇಷ್ಟ ದೇವತೆ |2019 - 2019 |99 |- |ಇವಳು ಸುಜಾತ |2019 - 2020 |205 |- |ಮಿಥನ ರಾಶಿ |2019 - 2022 |908 |- |[[ನಮ್ಮನೆ ಯುವರಾಣಿ|ನಮ್ಮನೇ ಯುವರಾಣಿ]] |2019 - 2022 |1085 |- |ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನ |2019 - 2019 |97 |- |ರಂಗನಾಯಕಿ |2019 - 2020 |261 |- |[[ಗಿಣಿರಾಮ]] ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯ 'ಜೀವ್ ಝಾಲಾ ಯೇಡಪಿಸ' ಧಾರಾವಾಹಿಯ ರೀಮೆಕ್ |2020 - 2023 |770 |- |ಹೂ ಮಳೆ |2020 - 2021 |254 |- |[[ಕನ್ನಡತಿ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಕನ್ನಡತಿ]] |2020 - 2023 |800 |- |ಲಗ್ನ ಪತ್ರಿಕೆ |2020 - 2020 |57 |- |ಮೂರುಗಂಟು |2020 - 2020 |186 |- |ನನ್ನರಸಿ ರಾಧೆ |2020 - 2022 |668 |- |ಶಾಂತಂ ಪಾಪಂ ಸೀಸನ್ 3 |2020 |65 |- |ದೊರೆಸಾನಿ |2021 - 2022 |205 |- |ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ |2021 - 2022 |325 |- |ಶಾಂತಂ ಪಾಪಂ‌ ಸೀಸನ್ 4 |2021 |119 |- | ''[[ಲಕ್ಷಣ (ಟಿವಿ ಸರಣಿ)|ಲಕ್ಷಣ]] | 9 ಆಗಸ್ಟ್ 2021 ರಿಂದ 7 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 | 569 |- |ದಾಸ ಪುರಂದರ |2022 - 2023 | |- |ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆ |22 ಆಗಸ್ಟ್ 2022 ರಿಂದ 27 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2024 ರವರೆಗೆ |614 |- |[[ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರಿ]] |2 ಜನವರಿ 2023 ರಿಂದ 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 | 199 |- |''ಪುಣ್ಯವತಿ'' ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ [[:en:Sasural_Simar_Ka|'ಸಸುರಾಲ್ ಸಿಮರ್‌ ಕಾ']] ಧಾರಾವಾಹಿಯ ರೀಮೆಕ್ |2 ಜನವರಿ 2023 ರಿಂದ 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 | 212 |- | ಶಾಂತಂ ಪಾಪಂ ಸೀಸನ್ ೫ |22 ಮೇ 2023 ರಿಂದ 9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 | 120 |- | ''ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ'' | 22 ಮೇ 2023 ರಿಂದ 4 ನವೆಂಬರ್ 2023 | 143 |- | '' ಗೃಹಪ್ರವೇಶ'' |22 ಮೇ 2023 ರಿಂದ 4 ನವೆಂಬರ್ 2023 | 150 |- |[[ಗೀತಾ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಗೀತಾ]] |6 ಜನವರಿ 2020 ರಿಂದ 9 ಮಾರ್ಚ್ 2024 | 1107 |- |ಚುಕ್ಕಿ ತಾರೆ | 18 ಮಾರ್ಚ್ 2024 ರಿಂದ 5 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2024 | 148 |- |ನನ್ನ ದೇವ್ರು | 8 ಜುಲೈ 2024 – 27 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2024 ವರೆಗೆ | 68 |- | [[ಶ್ರೀಗೌರಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಶ್ರೀಗೌರಿ]] |29 ಜನವರಿ 2024 – 22 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2024 |248 |- |[[ಅಂತರಪಟ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಅಂತರಪಟ]] | |403 |- | ನಿನಗಾಗಿ |27 ಮೇ 2024 – 05 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 ವರೆಗೆ |413 |- | [[ಕರಿಮಣಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಕರಿಮಣಿ]] |19 ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 – 27 ಜುಲೈ 2025 ರವರೆಗೆ |413 |- |[[ದೃಷ್ಟಿಬೊಟ್ಟು (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ದೃಷ್ಟಿಬೊಟ್ಟು]] |9 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2024 – 21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 ರವರೆಗೆ |319 |- | [[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾರಮ್ಮ ೨]] |13 ಮಾರ್ಚ್ 2023 – 11 ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 ರವರೆಗೆ |605 |- |ವಧು |27 ಜನವರಿ 2025 ರಿಂದ 13 ಜೂನ್ 2025 ರವರೆಗೆ |99 |- |ನೂರು ಜನ್ಮಕು |21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024 – 4 ಜುಲೈ 2025 |86 |- |[[ರಾಮಾಚಾರಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ರಾಮಾಚಾರಿ]] |31 ಜನವರಿ 2022 – 28 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 |1038 |- |ಒಲವಿನ ನಿಲ್ದಾಣ |ಜುಲೈ 2022 – ನವೆಂಬರ್ 2023 ವರೆಗೆ |371 |- |ಬೃಂದಾವನ |23 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 – 24 ಮೇ 2024 |166 |- |ಯಜಮಾನ |27 ಜನವರಿ 2025 – 8 ಮಾರ್ಚ್ 2026 |336 |- | [[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ]] |10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 – 7 ಜೂನ್ 2026 | 1159 |} === ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋಗಳು === {| class="wikitable sortable " !ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ದಿನಾಂಕ ! ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | 11 ಜೂನ್ 2022 | ''ರಾಜಾ ರಾಣಿ ಸೀಸನ್ 2'' | |- | 28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 | ''ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 9'' | |} === ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು === {| class="wikitable sortable " !ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ದಿನಾಂಕ ! ಹೆಸರು ತೋರಿಸು ! ಡಬ್ ಮಾಡಿದ ಆವೃತ್ತಿ |- | 4 ಜುಲೈ 2022 | ''ನಾಗಕನ್ನಿಕೆ ೭'' | ಹಿಂದಿ TV ಧಾರಾವಾಹಿ ನಾಗಿನ್ |- | 25 ಏಪ್ರಿಲ್ 2022 | ''ಪವಾಡ ಪುರುಷ'' | ಮರಾಠಿ ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ''ಬಲುಮಾಚ್ಯಾ ನವನೇ ಚಾಂಗ್ಭಾಲಾ'' |} === ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋಗಳು === {| class="wikitable sortable sortable" !ಹೆಸರು ! ಪ್ರಸಾರ ವರ್ಷ ! ಸಂಚಿಕೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ |- | ''[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 1)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 1]]'' | 2013 | 99 |- | ''[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 3)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 3]]'' | 2015 | 98 |- | ''[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 4)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 4]]'' | 2016 | 113 |- | ''[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 7)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 7]]'' | 2019 | 113 |- | ''[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 8)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 8]]'' | 2021 | 120 |- | ''ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಮಿನಿ ಸೀಸನ್'' | 2021 | 23 |- | ''ಚಾಟ್ ಕಾರ್ನರ್'' | 2020 | 42 |- | ''ಹಾಸ್ಯ ಕಂಪನಿ'' | 2019 | 18 |- | ''ಕಾಮಿಡಿ ಟಾಕೀಸ್'' | 2017 | 54 |- | ''ನೃತ್ಯ ಚಾಂಪಿಯನ್'' | 2022 | 32 |- | ''ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಸೀಸನ್ 1'' | 2014 | |- | ''ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಸೀಸನ್ 2'' | 2015 | 38 |- | ''ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಸೀಸನ್ 3'' | 2016 | 26 |- | ''ಥಾಕಾ ಧಿಮಿ ತಾ'' | 2019 | 32 |- | ''ಎದೆ ತುಂಬಿ ಹಾಡುವೆನು'' | 2021 | 29 |- | ''ಎಂದು ಮರೆಯಾದ ಹಾಡು'' | | |- |''ಕುಟುಂಬದ ಶಕ್ತಿ'' | 2017 | 42 |- | ''ಹಾಡು ಕರ್ನಾಟಕ'' | 2020 | 18 |- | ''ಭಾರತೀಯ'' | 2013 | |- | ''[[ಕನ್ನಡದ ಕೋಟ್ಯಧಿಪತಿ|ಕನ್ನಡದ ಕೋಟ್ಯಾಧಿಪತಿ]] ಸೀಸನ್ 4'' | 2019 | |- | ''ಮಜಾ ಭಾರತ ಸೀಸನ್ 4'' | 2020 | 31 |- | ''[[ಮಜಾ ಟಾಕೀಸ್]] ಸೀಸನ್ 1'' | 2015 | 264 |- | ''[[ಮಜಾ ಟಾಕೀಸ್]] ಸೀಸನ್ 3'' | 2020 | 69 |- | ''ಮುಂಜಾನೆ ರಾಗ'' | 2021 | 60 |- | ''ನನ್ನಮ್ಮ ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾರ್'' | 2021 | 34 |- | ''ಪ್ರಾರ್ಥನೆ'' | 2016 | 262 |- | ''ರಾಜಾ ರಾಣಿ'' | 2021 | 35 |- | ''ಸವಿರುಚಿ'' | 2022 | 60 |- | ''ನಕ್ಷತ್ರ ಸವಿರುಚಿ'' | 2016 | 105 |- | ''ಸೂಪರ್ ಮಿನಿಟ್ ಸೀಸನ್ 1'' | 2015 | |- | ''ಸೂಪರ್ ಮಿನಿಟ್ ಸೀಸನ್ 2'' | 2016 | 39 |- | ''ಸೂಪರ್ ಮಿನಿಟ್ ಸೀಸನ್ 3'' | 2017 | 28 |} === ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು === {| class="wikitable sortable sortable" !ಹೆಸರು ! ಪ್ರಸಾರ ವರ್ಷ ! ಸಂಚಿಕೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ! ನಿಂದ ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ |- | ''ಚಿಕ್ಕೇಜಮಣಿ'' | 2021 - 2022 | 241 | ಹಿಂದಿ ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ''ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್ ಬಾಬು'' |- | ''ನಾಗಕನ್ನಿಕೆ ೨'' | 2020 | 76 | ಹಿಂದಿ TV ಧಾರಾವಾಹಿ ''ನಾಗಿನ್ 2'' |- | ''ನಾಗಕನ್ನಿಕೆ ೩'' | 2020 - 2021 | 105 | ಹಿಂದಿ TV ಧಾರಾವಾಹಿ ''ನಾಗಿನ್ 3'' |- | ''ನಾಗಕನ್ನಿಕೆ ೪'' | 2021 | 43 | ಹಿಂದಿ TV ಧಾರಾವಾಹಿ ''ನಾಗಿನ್ 4'' |- | ''ನಾಗಕನ್ನಿಕೆ ೫'' | 2021 | 95 | ಹಿಂದಿ TV ಧಾರಾವಾಹಿ ''ನಾಗಿನ್ 5'' |- | ''ನಾಗಕನ್ನಿಕೆ ೬'' | 2021 | 79 | ಹಿಂದಿ ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ''ನಾಗಿನ್ 1'' |} ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯಗಳು == '''''(Main Articleː[[ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್]])''''' [[ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್]] 2014 ರ [[ಈ-ಟಿವಿ ಕನ್ನಡ|ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡ]] (ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ) ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೇ 31, 2014 ರಂದು [[ಬೆಂಗಳೂರು]] ನಗರದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಜೂನ್ 14 ಮತ್ತು ಜೂನ್ 15, 2014 ರ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ 8:00 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 11:00 ರ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಸ್ಲಾಟ್ ನಡುವೆ ಚಾನೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಕೋರಮಂಗಲ ಒಳಾಂಗಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ವಿವಿಧ ಕಲಾವಿದರು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಅದ್ಭುತ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. 2014 ರ ಆವೃತ್ತಿಯು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಉದ್ಘಾಟನಾ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಈಗ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಸಹೋದರಿ ವಾಹಿನಿಗಳು == {| class="wikitable sortable " !ಹೆಸರು ! ಬಿಡುಗಡೆ ದಿನಾಂಕ ! ವರ್ಗ ! SD/HD ಲಭ್ಯತೆ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | ''ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ'' | 10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2000 | rowspan="2" | GEC | SD+HD | ಹಿಂದೆ ''ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡ'' |- | ''[[ಕಲರ್ಸ್ ಸೂಪರ್]]'' | 24 ಜುಲೈ 2016 | rowspan="3" | SD | Viacom18 ರ ಎರಡನೇ ಕನ್ನಡ GEC ಚಾನೆಲ್ |- | ''[[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾ]]'' | 24 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018 | [[ಸಿನಮಾ|ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] | Viacom18 ನ ಮೊದಲ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಚಾನೆಲ್ |- | ''[[ನ್ಯೂಸ್18 ಕನ್ನಡ|ನ್ಯೂಸ್ 18 ಕನ್ನಡ]]'' | 19 ಮಾರ್ಚ್ 2014 | [[ವಾರ್ತೆ|ಸುದ್ದಿ]] | ಹಿಂದೆ [[ನ್ಯೂಸ್18 ಕನ್ನಡ|''ಈಟಿವಿ ನ್ಯೂಸ್ ಕನ್ನಡ'']] |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಯಾಕಾಂ 18 ಒಡೆತನದ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್]] [[ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳು]] n5l6y9fu9ld8bn7c6qe3ppwwttj3mwn 1374902 1374901 2026-06-09T13:55:32Z Spoorthi Rao 39512 /* ಮೂಲ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು * 1374902 wikitext text/x-wiki '''ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ''' ಇದು ಜಿಯೋ ಸ್ಟಾರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಒಡೆತನದ ಭಾರತೀಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನಾ ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ]] ಮನರಂಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.viacom18.com/media/colors-kannada-launch|title=Kannada Television to Gain a New Hue|publisher=[[Viacom18]]|access-date=2022-08-06|archive-date=2022-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20220524034747/https://www.viacom18.com/media/colors-kannada-launch/|url-status=dead}}</ref> ಈ ಚಾನಲ್ ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಈ ಚಾನೆಲ್‌ನ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ, ಕಲರ್ಸ್ ಸೂಪರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಚಾನೆಲ್ ಅನ್ನು 24 ಜುಲೈ 2016 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ ತನ್ನ 20 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು. {{Infobox ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿ |logofile=ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ.png |country=ಭಾರತ |language=[[ಕನ್ನಡ]] |broadcast area=[[ಭಾರತ]]|headquarters=[[ಬೆಂಗಳೂರು]],[[ಭಾರತ]]|owner=ಜಿಯೋ ಸ್ಟಾರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್|launch=ಡಿಸೆಂಬರ್ 10, 2000; 25 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ Rebranded on : 26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2015; 10 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ |replaced names=[[ಈ-ಟಿವಿ ಕನ್ನಡ|ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡ]] |slogan=ಬಣ್ಣ ಹೊಸದಗಿದೆ ಬಂಧ ಬಿಗಿಯಾಗಿದೆ |sister names=[[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾ]]<br />[[ಕಲರ್ಸ್ ಸೂಪರ್]]<br />[[ನ್ಯೂಸ್18 ಕನ್ನಡ]] <br/>ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ<br/> ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ ಪ್ಲಸ್<br />ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ೧ ಕನ್ನಡ <br /> ನ್ಯೂಸ್18 ಕನ್ನಡ<br />ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ೨ ಕನ್ನಡ<br/>}} == ಇತಿಹಾಸ == ಚಾನೆಲ್ ಅನ್ನು ಮೂಲತಃ 10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2000 ರಂದು [[ಈ-ಟಿವಿ ಕನ್ನಡ|ಈ ಟಿವಿ ಕನ್ನಡ]] ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ರಾಮೋಜಿ ರಾವ್ ಅವರಿಂದ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ನಂತರ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 18 ಒಡೆತನದ ವಯಾಕಾಮ್ 18 ರ ಭಾಗವಾಯಿತು, 26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2015 ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕಲರ್ಸ್ ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮರು-ಬ್ರಾಂಡ್ ಮಾಡಿತು. [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ]] ಹೆಚ್‌ಡಿ ಚಾನೆಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಮೊದಲ ಜಿ ಈ ಸಿ ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ. == ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಸಾರಗಳು == === ಮೂಲ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು === {| class="wikitable sortable sortable" !ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ದಿನಾಂಕ ! ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ರೂಪಾಂತರ |- |9 ಮಾರ್ಚ್ 2026 |ರಾಣಿ |ತೆಲುಗು ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ "ಚಿನ್ನಿ" |- |ಆಗಸ್ಟ್ 4, 2025 |ಪ್ರೇಮಕಾವ್ಯ |ತಮಿಳು ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ "ಸಿಂಧು ಭೈರವಿ" |- |14 ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 |ಮುದ್ದು ಸೊಸೆ |ತಮಿಳು ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ "ಚಿನ್ನ ಮರುಮಗಳು" |- | 27 ಜನವರಿ 2026 | ಗೌರಿ ಕಲ್ಯಾಣ |ಬಂಗಾಳಿ ಟಿವಿ ಸೀರಿಯಲ್ "ಗಾಚೋರ" |- | 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 |[[ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ 2025)|ಶ್ರೀ ಗಂಧದಗುಡಿ]] |ತಮಿಳು ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ "ಅಯ್ಯನಾರ್ ತುನೈ" |- | 4 ಜೂನ್ 2025 |[[ನಂದಗೋಕುಲ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ 2025)|ನಂದಗೋಕುಲ]] |ತಮಿಳು ಟಿವಿ ಸೀರಿಯಲ್ "ಪಾಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟೋರ್ಸ್ 2" |- |03 ಮಾರ್ಚ್ 2025 |[[ಭಾರ್ಗವಿ ಎಲ್‌ಎಲ್‌.ಬಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ 2025)|ಭಾರ್ಗವಿ ಎಲ್‌ಎಲ್‌.ಬಿ]] |ಬಂಗಾಳಿ ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ "ಗೀತಾ L.L.B" |- |27 ಜನವರಿ 2026 |ಪವಿತ್ರ ಬಂಧನ | |- |9 ಜೂನ್ 2026 | ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ 2 | |} ==ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು== ===ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು=== {| class="wikitable sortable sortable" ! ಹೆಸರು !! ಪ್ರಸಾರವಾದ ವರ್ಷಗಳು !! ಸಂಚಿಕೆಗಳು |- | ಕ್ರೈಂ ಡೈರಿ | | |- |ಬದುಕು |2003 |3118 |- | [[ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿ]] |2003 |1300 |- |ಮೂಡಲ ಮನೆ |2003 |569 |- |[[ಸಿಲ್ಲಿ ಲಲ್ಲಿ]] |2003 | |- |ಗೃಹಭಂಗ |2004 - 2005 | |- |[[ಮುಕ್ತ]] ಮುಕ್ತ |2005 - 2008 |552 |- |ಮಹಾನವಮಿ |2009 | |- |ಅರುಂಧತಿ |2010- |633 |- |[[ಪುಟ್ಟ ಗೌರಿ ಮದುವೆ|ಪುಟ್ಟಗೌರಿ ಮದುವೆ]] ನಂತರ [[ಮಂಗಳ ಗೌರಿ ಮದುವೆ|ಮಂಗಳಗೌರಿ ಮದುವೆ]] ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ' ಬಾಲಿಕಾ ವಧು' ಧಾರಾವಾಹಿಯ ರೀಮೆಕ್ |2012 - 2022 |3026 |- |[[ಅಗ್ನಿ ಸಾಕ್ಷಿ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ]] |2013 - 2020 |1588 |- |ಅಕ್ಕ |2013 - |1013 |- |[[ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾರಮ್ಮಾ(ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ ೧]] |2013 - |2150 |- |ಮಹಾಪರ್ವ |2013 |364 |- |ರೋಬೋ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ |2013 |645 |- |ಅಶ್ವಿನಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ' ಮಧುಬಾಲ - ಏಕ್ ಇಷ್ಕ್ ಏಕ್ ಜೂನನ್' ಧಾರಾವಾಹಿಯ ರೀಮೆಕ್ |2013 - 2015 |633 |- |ಕುಲವಧು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ 'ಉತರನ್' ಧಾರಾವಾಹಿಯ ರೀಮೆಕ್ |2014 |1590 |- |ಯಶೋಧೆ |2014 |225 |- |ದೇವತೆ |2015 |345 |- |ಗಾಂಧರಿ |2015 |469 |- |ಕಿನ್ನರಿ |2015 - 2019 |1193 |- |ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ |2015 |348 |- |ಗೋಕುಲದಲ್ಲಿ ಸೀತೆ |2016 |220 |- |ಮನೆದೇವ್ರು |2016 |532 |- |ಓ ಶಾಂತಿ ಓಂ ಶಾಂತಿ |2016 |174 |- |ಪದ್ಮಾವತಿ |2017 - 2019 |595 |- |ರಾಧ ರಮಣ |2017 - 2019 |713 |- |ಸಂಜು ಮತ್ತು ನಾನು |2017 - 2017 |22 |- |ಶನಿ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ 'ಕರ್ಮಫಲದಾತ ಶನಿ' ಧಾರಾವಾಹಿಯ ರೀಮೆಕ್ |2017 - 2019 |382 |- |ಮಹಾಕಾಳಿ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ' ಮಹಾಕಾಲಿ ಅಂತ್ ಹಿ ಆರಂಭ್ ಹೈ' ಧಾರಾವಾಹಿಯ ರೀಮೆಕ್ |2018 - 2019 |103 |- |ನೀಲಾಂಬರಿ |2018 - 2019 |69 |- |ಸೀತಾ ವಲ್ಲಭ |2018 - 2020 |525 |- |ಇಷ್ಟ ದೇವತೆ |2019 - 2019 |99 |- |ಇವಳು ಸುಜಾತ |2019 - 2020 |205 |- |ಮಿಥನ ರಾಶಿ |2019 - 2022 |908 |- |[[ನಮ್ಮನೆ ಯುವರಾಣಿ|ನಮ್ಮನೇ ಯುವರಾಣಿ]] |2019 - 2022 |1085 |- |ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನ |2019 - 2019 |97 |- |ರಂಗನಾಯಕಿ |2019 - 2020 |261 |- |[[ಗಿಣಿರಾಮ]] ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯ 'ಜೀವ್ ಝಾಲಾ ಯೇಡಪಿಸ' ಧಾರಾವಾಹಿಯ ರೀಮೆಕ್ |2020 - 2023 |770 |- |ಹೂ ಮಳೆ |2020 - 2021 |254 |- |[[ಕನ್ನಡತಿ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಕನ್ನಡತಿ]] |2020 - 2023 |800 |- |ಲಗ್ನ ಪತ್ರಿಕೆ |2020 - 2020 |57 |- |ಮೂರುಗಂಟು |2020 - 2020 |186 |- |ನನ್ನರಸಿ ರಾಧೆ |2020 - 2022 |668 |- |ಶಾಂತಂ ಪಾಪಂ ಸೀಸನ್ 3 |2020 |65 |- |ದೊರೆಸಾನಿ |2021 - 2022 |205 |- |ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ |2021 - 2022 |325 |- |ಶಾಂತಂ ಪಾಪಂ‌ ಸೀಸನ್ 4 |2021 |119 |- | ''[[ಲಕ್ಷಣ (ಟಿವಿ ಸರಣಿ)|ಲಕ್ಷಣ]] | 9 ಆಗಸ್ಟ್ 2021 ರಿಂದ 7 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 | 569 |- |ದಾಸ ಪುರಂದರ |2022 - 2023 | |- |ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆ |22 ಆಗಸ್ಟ್ 2022 ರಿಂದ 27 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2024 ರವರೆಗೆ |614 |- |[[ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರಿ]] |2 ಜನವರಿ 2023 ರಿಂದ 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 | 199 |- |''ಪುಣ್ಯವತಿ'' ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ [[:en:Sasural_Simar_Ka|'ಸಸುರಾಲ್ ಸಿಮರ್‌ ಕಾ']] ಧಾರಾವಾಹಿಯ ರೀಮೆಕ್ |2 ಜನವರಿ 2023 ರಿಂದ 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 | 212 |- | ಶಾಂತಂ ಪಾಪಂ ಸೀಸನ್ ೫ |22 ಮೇ 2023 ರಿಂದ 9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 | 120 |- | ''ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ'' | 22 ಮೇ 2023 ರಿಂದ 4 ನವೆಂಬರ್ 2023 | 143 |- | '' ಗೃಹಪ್ರವೇಶ'' |22 ಮೇ 2023 ರಿಂದ 4 ನವೆಂಬರ್ 2023 | 150 |- |[[ಗೀತಾ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಗೀತಾ]] |6 ಜನವರಿ 2020 ರಿಂದ 9 ಮಾರ್ಚ್ 2024 | 1107 |- |ಚುಕ್ಕಿ ತಾರೆ | 18 ಮಾರ್ಚ್ 2024 ರಿಂದ 5 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2024 | 148 |- |ನನ್ನ ದೇವ್ರು | 8 ಜುಲೈ 2024 – 27 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2024 ವರೆಗೆ | 68 |- | [[ಶ್ರೀಗೌರಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಶ್ರೀಗೌರಿ]] |29 ಜನವರಿ 2024 – 22 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2024 |248 |- |[[ಅಂತರಪಟ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಅಂತರಪಟ]] | |403 |- | ನಿನಗಾಗಿ |27 ಮೇ 2024 – 05 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 ವರೆಗೆ |413 |- | [[ಕರಿಮಣಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಕರಿಮಣಿ]] |19 ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 – 27 ಜುಲೈ 2025 ರವರೆಗೆ |413 |- |[[ದೃಷ್ಟಿಬೊಟ್ಟು (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ದೃಷ್ಟಿಬೊಟ್ಟು]] |9 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2024 – 21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 ರವರೆಗೆ |319 |- | [[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾರಮ್ಮ ೨]] |13 ಮಾರ್ಚ್ 2023 – 11 ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 ರವರೆಗೆ |605 |- |ವಧು |27 ಜನವರಿ 2025 ರಿಂದ 13 ಜೂನ್ 2025 ರವರೆಗೆ |99 |- |ನೂರು ಜನ್ಮಕು |21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024 – 4 ಜುಲೈ 2025 |86 |- |[[ರಾಮಾಚಾರಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ರಾಮಾಚಾರಿ]] |31 ಜನವರಿ 2022 – 28 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 |1038 |- |ಒಲವಿನ ನಿಲ್ದಾಣ |ಜುಲೈ 2022 – ನವೆಂಬರ್ 2023 ವರೆಗೆ |371 |- |ಬೃಂದಾವನ |23 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 – 24 ಮೇ 2024 |166 |- |ಯಜಮಾನ |27 ಜನವರಿ 2025 – 8 ಮಾರ್ಚ್ 2026 |336 |- | [[ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ]] |10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 – 7 ಜೂನ್ 2026 | 1159 |} === ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋಗಳು === {| class="wikitable sortable " !ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ದಿನಾಂಕ ! ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | 11 ಜೂನ್ 2022 | ''ರಾಜಾ ರಾಣಿ ಸೀಸನ್ 2'' | |- | 28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 | ''ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 9'' | |} === ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು === {| class="wikitable sortable " !ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ದಿನಾಂಕ ! ಹೆಸರು ತೋರಿಸು ! ಡಬ್ ಮಾಡಿದ ಆವೃತ್ತಿ |- | 4 ಜುಲೈ 2022 | ''ನಾಗಕನ್ನಿಕೆ ೭'' | ಹಿಂದಿ TV ಧಾರಾವಾಹಿ ನಾಗಿನ್ |- | 25 ಏಪ್ರಿಲ್ 2022 | ''ಪವಾಡ ಪುರುಷ'' | ಮರಾಠಿ ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ''ಬಲುಮಾಚ್ಯಾ ನವನೇ ಚಾಂಗ್ಭಾಲಾ'' |} === ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋಗಳು === {| class="wikitable sortable sortable" !ಹೆಸರು ! ಪ್ರಸಾರ ವರ್ಷ ! ಸಂಚಿಕೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ |- | ''[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 1)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 1]]'' | 2013 | 99 |- | ''[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 3)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 3]]'' | 2015 | 98 |- | ''[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 4)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 4]]'' | 2016 | 113 |- | ''[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 7)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 7]]'' | 2019 | 113 |- | ''[[ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ (ಸೀಸನ್ 8)|ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 8]]'' | 2021 | 120 |- | ''ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಕನ್ನಡ ಮಿನಿ ಸೀಸನ್'' | 2021 | 23 |- | ''ಚಾಟ್ ಕಾರ್ನರ್'' | 2020 | 42 |- | ''ಹಾಸ್ಯ ಕಂಪನಿ'' | 2019 | 18 |- | ''ಕಾಮಿಡಿ ಟಾಕೀಸ್'' | 2017 | 54 |- | ''ನೃತ್ಯ ಚಾಂಪಿಯನ್'' | 2022 | 32 |- | ''ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಸೀಸನ್ 1'' | 2014 | |- | ''ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಸೀಸನ್ 2'' | 2015 | 38 |- | ''ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಸೀಸನ್ 3'' | 2016 | 26 |- | ''ಥಾಕಾ ಧಿಮಿ ತಾ'' | 2019 | 32 |- | ''ಎದೆ ತುಂಬಿ ಹಾಡುವೆನು'' | 2021 | 29 |- | ''ಎಂದು ಮರೆಯಾದ ಹಾಡು'' | | |- |''ಕುಟುಂಬದ ಶಕ್ತಿ'' | 2017 | 42 |- | ''ಹಾಡು ಕರ್ನಾಟಕ'' | 2020 | 18 |- | ''ಭಾರತೀಯ'' | 2013 | |- | ''[[ಕನ್ನಡದ ಕೋಟ್ಯಧಿಪತಿ|ಕನ್ನಡದ ಕೋಟ್ಯಾಧಿಪತಿ]] ಸೀಸನ್ 4'' | 2019 | |- | ''ಮಜಾ ಭಾರತ ಸೀಸನ್ 4'' | 2020 | 31 |- | ''[[ಮಜಾ ಟಾಕೀಸ್]] ಸೀಸನ್ 1'' | 2015 | 264 |- | ''[[ಮಜಾ ಟಾಕೀಸ್]] ಸೀಸನ್ 3'' | 2020 | 69 |- | ''ಮುಂಜಾನೆ ರಾಗ'' | 2021 | 60 |- | ''ನನ್ನಮ್ಮ ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾರ್'' | 2021 | 34 |- | ''ಪ್ರಾರ್ಥನೆ'' | 2016 | 262 |- | ''ರಾಜಾ ರಾಣಿ'' | 2021 | 35 |- | ''ಸವಿರುಚಿ'' | 2022 | 60 |- | ''ನಕ್ಷತ್ರ ಸವಿರುಚಿ'' | 2016 | 105 |- | ''ಸೂಪರ್ ಮಿನಿಟ್ ಸೀಸನ್ 1'' | 2015 | |- | ''ಸೂಪರ್ ಮಿನಿಟ್ ಸೀಸನ್ 2'' | 2016 | 39 |- | ''ಸೂಪರ್ ಮಿನಿಟ್ ಸೀಸನ್ 3'' | 2017 | 28 |} === ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು === {| class="wikitable sortable sortable" !ಹೆಸರು ! ಪ್ರಸಾರ ವರ್ಷ ! ಸಂಚಿಕೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ! ನಿಂದ ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ |- | ''ಚಿಕ್ಕೇಜಮಣಿ'' | 2021 - 2022 | 241 | ಹಿಂದಿ ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ''ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್ ಬಾಬು'' |- | ''ನಾಗಕನ್ನಿಕೆ ೨'' | 2020 | 76 | ಹಿಂದಿ TV ಧಾರಾವಾಹಿ ''ನಾಗಿನ್ 2'' |- | ''ನಾಗಕನ್ನಿಕೆ ೩'' | 2020 - 2021 | 105 | ಹಿಂದಿ TV ಧಾರಾವಾಹಿ ''ನಾಗಿನ್ 3'' |- | ''ನಾಗಕನ್ನಿಕೆ ೪'' | 2021 | 43 | ಹಿಂದಿ TV ಧಾರಾವಾಹಿ ''ನಾಗಿನ್ 4'' |- | ''ನಾಗಕನ್ನಿಕೆ ೫'' | 2021 | 95 | ಹಿಂದಿ TV ಧಾರಾವಾಹಿ ''ನಾಗಿನ್ 5'' |- | ''ನಾಗಕನ್ನಿಕೆ ೬'' | 2021 | 79 | ಹಿಂದಿ ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ''ನಾಗಿನ್ 1'' |} ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯಗಳು == '''''(Main Articleː[[ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್]])''''' [[ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್]] 2014 ರ [[ಈ-ಟಿವಿ ಕನ್ನಡ|ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡ]] (ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ) ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೇ 31, 2014 ರಂದು [[ಬೆಂಗಳೂರು]] ನಗರದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಜೂನ್ 14 ಮತ್ತು ಜೂನ್ 15, 2014 ರ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ 8:00 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 11:00 ರ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಸ್ಲಾಟ್ ನಡುವೆ ಚಾನೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಕೋರಮಂಗಲ ಒಳಾಂಗಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ವಿವಿಧ ಕಲಾವಿದರು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಅದ್ಭುತ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. 2014 ರ ಆವೃತ್ತಿಯು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಉದ್ಘಾಟನಾ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಈಗ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಸಹೋದರಿ ವಾಹಿನಿಗಳು == {| class="wikitable sortable " !ಹೆಸರು ! ಬಿಡುಗಡೆ ದಿನಾಂಕ ! ವರ್ಗ ! SD/HD ಲಭ್ಯತೆ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | ''ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ'' | 10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2000 | rowspan="2" | GEC | SD+HD | ಹಿಂದೆ ''ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡ'' |- | ''[[ಕಲರ್ಸ್ ಸೂಪರ್]]'' | 24 ಜುಲೈ 2016 | rowspan="3" | SD | Viacom18 ರ ಎರಡನೇ ಕನ್ನಡ GEC ಚಾನೆಲ್ |- | ''[[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾ]]'' | 24 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018 | [[ಸಿನಮಾ|ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] | Viacom18 ನ ಮೊದಲ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಚಾನೆಲ್ |- | ''[[ನ್ಯೂಸ್18 ಕನ್ನಡ|ನ್ಯೂಸ್ 18 ಕನ್ನಡ]]'' | 19 ಮಾರ್ಚ್ 2014 | [[ವಾರ್ತೆ|ಸುದ್ದಿ]] | ಹಿಂದೆ [[ನ್ಯೂಸ್18 ಕನ್ನಡ|''ಈಟಿವಿ ನ್ಯೂಸ್ ಕನ್ನಡ'']] |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಯಾಕಾಂ 18 ಒಡೆತನದ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್]] [[ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳು]] n4bchsmj0ya7ieq7i5cx340vsmi1eto ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ) 0 148584 1374898 1372301 2026-06-09T13:37:08Z Spoorthi Rao 39512 ಅಪ್ಡೇಟ್ 1374898 wikitext text/x-wiki '''ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ'''<ref>{{cite web |title=ಹೊಸ ಧಾರಾವಾಹಿ, ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀಯಾಗಿ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಲಿದ್ದಾಳೆ |url=https://www.prajavani.net/entertainment/tv/bhagyalakshmi-serial-on-oct-10th-on-colors-kannada-977886.html |publisher=ಪ್ರಜಾವಾಣಿ |access-date=7 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022}}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ [[ಭಾರತ|ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷೆಯ]] ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆಗಿದೆ. 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 ರಿಂದ 7 ಜೂನ್ 2026ರವರೆಗೆ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ 7 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು <ref>{{cite web |title= ಈ ವಾರ ‘ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ’ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಕೊನೆಯ ಸಂಚಿಕೆ ಪ್ರಸಾರ|url= https://tv9kannada.com/entertainment/television/colors-kannada-bhagyalakshmi-grand-finale-1000-episodes-conclude-emotionally-1193520.html#google_vignette |publisher=ಪ್ರಜಾವಾಣಿ |access-date= 1 ಜೂನ್ 2026}}</ref> . ಹಲವಾರು ಯಶಸ್ವಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿರುವ [[ಶ್ರೀ ಜೈಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್|ಜೈ ಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್]] ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು [[ಮಂಗಳ ಗೌರಿ ಮದುವೆ]] ಧಾರಾವಾಹಿಯು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. {{Infobox television | image = [[ಚಿತ್ರ:ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ.jpg|thumb|center| ಹೊಸ ಟೈಟಲ್ ಕಾರ್ಡ್]] | name = ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ | genre = ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ | writer = ಜಯ ಆಳ್ವಾ | screenplay = | story = | dialogue = ಪದ್ಮಿನಿ ಜೈನ್ | director = ಯಶವಂತ್ ಪಾಂಡು<ref>{{Cite url|url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/kannada-serial-bhagyalakshmi-to-get-dubbed-in-hindilanguage/articleshow/97956857.cms|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ಹಿಂದಿಗೆ ಡಬ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ|access-date=February 15, 2023}}</ref> , ಗೌಡು ದರ್ಶನ್ <ref>{{cite web |title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಗೌಡು ದರ್ಶನ್ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/kannadathi-serial-viewers-appreciation-for-lakshmi-baramma-and-bhagyalakshmi-kannada-serial/articleshow/99517906.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=16 April 2023}}</ref> | theme_music_composer = | open_theme = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | producer = [[ಶ್ರೀ ಜೈಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್|ಜೈ ಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್]] | runtime = 20-22 ನಿಮಿಷಗಳು | network = [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] ([[ವಿಯಾಕಾಂ 18]]) | first_aired = 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 | last_aired = 7 ಜೂನ್ 2026 | preceded_by = [[ಮಂಗಳ ಗೌರಿ ಮದುವೆ|ಮಂಗಳಗೌರಿ ಮದುವೆ]] | followed_by = ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ 2 | related = [[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾರಮ್ಮ-2]] }} ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ [[ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್|ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್‌]] ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಮೂಲಕ ಕಿರುತೆರೆಗೆ ಮರಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite url|url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/sushma-rao-sushma-nanaiah-starrer-bhagyalakshmi-kannada-serial/articleshow/94656359.cms|title=Bhagyalakshmi: 10 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ 'ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ' ಮೂಲಕ ತೆರೆ ಮೇಲೆ ನಟಿ ಸುಷ್ಮಾ ರಾವ್|date=|website=Vijaya Karnataka|access-date=5 Oct 2022}}</ref> ==ಕಥೆ== ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯ ಬಾಂಧ್ಯವದ ಕಥೆಯ ಹಂದರವಾಗಿದೆ. ಭಾಗ್ಯ ([[ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್|ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್‌]]) ಕಥೆಯ ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದು, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏನೇ ಬಂದರೂ ಅದನ್ನು ಖುಷಿಯಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಮನೆಯ ಜವಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನು ತನ್ನ ಸಂಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿರುವ ಹೆಣ್ಣಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದು ಕೊಂಡ ಲಕ್ಷ್ಮೀಯನ್ನು (ಭೂಮಿಕಾ) ತನ್ನ ಮಗಳಂತೆ ಸಾಕಿದ್ದಾಳೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವರನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಅವಳ ಮದುವೆ ಮಾಡುವ ಜವಬ್ಬಾರಿಯನ್ನು ಭಾಗ್ಯ ಹೊತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಭಾಗ್ಯಳ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮಗಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಭಾಗ್ಯ ತನ್ನ ಗಂಡನಿಂದ ನಿಂದನೆಗೆ ಒಳಾಗಾಗುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೂ, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಎಲ್ಲೂ ತೋರಿಸದೇ ನಗು ಮುಖದಿಂದ ಜೀವನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತ ಇರುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು ನಂತರ 'ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ' ಮತ್ತು 'ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾರಮ್ಮ' ಎಂಬ ಎರಡು ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಯಿತು. ಈಗ, ಈ ಕಥೆಯು ಭಾಗ್ಯಾಳ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ, ಪತಿ ಮತ್ತು ಮಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅತ್ತೆ ಮಾವಂದಿರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ತೊಂದರೆಗಳು, ಹೇಗೆ ಭಾಗ್ಯಳ ಅತ್ತೆ ಭಾಗ್ಯಳ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಅವಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಮತ್ತೆ ಭಾಗ್ಯಳ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರಕೃತವಾಗಿದೆ. ==ಕಲಾವಿದರು== ===ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು=== *'''[[ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್]]''': ಭಾಗ್ಯ ಆಗಿ; ತಾಂಡವ್ ಮಾಜಿ ಹೆಂಡತಿ. ಆದಿ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ. *'''ಪದ್ಮಜಾ ರಾವ್‌'''':<ref>{{Cite url|url=https://publictv.in/sushma-is-the-heroine-of-the-serial-bhagyalakshmi-a-sister-sister-relationship/image1|title=ನನ್ನದು ಗಟ್ಟಿಗಿತ್ತಿ ಅತ್ತೆಯ ಪಾತ್ರ|access-date=October 4, 2022}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕುಸುಮ ಆಗಿ; ತಾಂಡವ್ ತಾಯಿ, ಭಾಗ್ಯಳ ಅತ್ತೆ, ಕಾವೇರಿಯ ಅಕ್ಕ. * '''ಸುದರ್ಶನ್‌ ರಂಗಪ್ರಸಾದ್‌''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/colord-kannada-bhagya-lakshmi-serial-thandav-real-life-wife-is-sangeetha-bhat-svl-lg-879423.html|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ತಾಂಡವ್‍ನ ನಿಜವಾದ ಪತ್ನಿ ಯಾರು|access-date=November 4, 2022}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{cite web |title=ಮಹೇಶನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಾನ್ನ ಆಯ್ತು ತಾಂಡವ್ ಲೈಫು! |url=https://kannada.asianetnews.com/tv-talk/new-twist-in-bhagyalaxmi-serial-rzvyax |publisher=ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ |access-date=24 August 2023}}</ref> ತಾಂಡವ್ ಆಗಿ; ಕುಸುಮಾಳ ಮಗ, ಭಾಗ್ಯಳ ಮಾಜಿ ಗಂಡ. *'''ಹರೀಶ್ ರಾಜ್''': ಆದೀಶ್ವರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಭಾಗ್ಯಳಾ ಎರಡನೇ ಗಂಡನಾಗಿ ಧರ್ಮರಾಜ್ ಮಗನಾಗಿ. ಕಿಶನ್ ಮತ್ತು ಕನ್ನಿಕಾ ಅಣ್ಣನಾಗಿ. ===ಇತರೆ ಪಾತ್ರಗಳು=== *'''ಕಾವ್ಯ ಗೌಡ''': ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಗಂಡ. ತಾಂಡವ್ ಪ್ರೇಯಸಿ ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ. <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲವಾಣೆಯ ನಂತರ</small>. ** '''ಗೌತಮಿ ಗೌಡ''': <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲವಾಣೆಯ ಮೊದಲು</small> *'''ಅಮೃತ ಗೌಡ''': ತನ್ವಿ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಂಡವ್ ಮಗಳು. *'''ನಿಹಾರ್‌ ಗೌಡ''': ತನ್ಮಯ್ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಂಡವ್‌ ಮಗ. * '''ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''': ಸುನಂದಾ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ತಾಯಿ. * '''ಹರ್ಷಿತಾ ರಾಮ್‌ಗೌಡ''': ಪೂಜಾ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಸ್ವಂತ ತಂಗಿ. <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾದ ನಂತರ</small> **'''ಆಶಾ ಅಯ್ಯನರ್''': <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾಗುವ ಮೊದಲು</small> * ''' ರಾಜೇಶ್ ದ್ರುವ''':<ref>{{cite web |title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಗೆ ಎಂಟ್ರಿಕೊಟ್ಟ ರಾಜೇಶ್ ಧ್ರುವ |url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/bhagyalakshmi-serial-kannada-tanvirole-will-be-end-rajesh-dhruva-has-entered-yda-2050630.html |publisher=ನ್ಯೂಸ್ 18 ಕನ್ನಡ }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕಿಶನ್ ಆಗಿ; ಪೂಜಾಳ ಗಂಡನಾಗಿ * '''ಸುಕ್ರತಾ ನಾಗ್''': ಕನ್ನಿಕಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಭಾಗ್ಯ ಎದುರಾಳಿ. *'''ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಚಂದ್ರು''': ಧರ್ಮರಾಜ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ''[[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಶ್ಮೀಬಾರಮ್ಮದಿಂದ]]'' *'''ಭೂಮಿಕಾ‌ ರಮೇಶ್''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.asianetnews.com/gallery/tv-talk/story-of-bhagyalakshmi-serial-actress-bhoomika-ramesh-ro0dzd#image1|title=ಮೆಡಿಕಲ್ ಓದ್ಬೇಕಿದ್ದ ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಟಿ ಭೂಮಿಕಾ ನಟನಾ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಎಂಟ್ರಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಹೇಗೆ?|access-date=Jan 5, 2023}}</ref> ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮಗಳು, ವೈಷ್ಣವ್ ಹೆಂಡತಿ. *'''ಶಮಂತ್‌ ಗೌಡ ಆಲಿಯಾಸ ಬ್ರೋ ಗೌಡ''': ವೈಷ್ಣವ್ ಆಗಿ; ಕಾವೇರಿಯ ಮಗ, ತಾಂಡವ್ ತಮ್ಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಗಂಡ. * '''ತನ್ವಿ ರಾವ್''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/colors-kannada-bhagya-lakshmi-serial-actress-tanvi-rao-real-story-svl-ach-987085.html|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕೀರ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾ? ತನ್ವಿ ರಾವ್ ಅವರ ರಿಯಲ್ ಸ್ಟೋರಿ|access-date=March 1, 2023}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕೀರ್ತಿಯಾಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ಮಾಜಿ ಪ್ರೇಯಸಿ. * '''ಸುಷ್ಮಾ ನಾಣಯ್ಯ''': ಕಾವೇರಿ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಾಯಿ‌, ಕುಸುಮಾಳ ತಂಗಿ. * '''ಸುರೇಶ್ ರೈ''': ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಂದೆ,‌ ಕಾವೇರಿಯ ಗಂಡ. * '''ರಜನಿ ಪ್ರವೀಣ್''': ಸುಪ್ರೀತಾ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ಸೋದರ ಅತ್ತೆ. * '''ಲಾವಣ್ಯ ಹಿರೇಮಠ್''' : ವಿಧಿ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಂಗಿ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು== {| class="wikitable sortable" ! ವರ್ಷ !! ವರ್ಗ !! ಫಲಿತಾಂಶ !! ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ !! {{Abbr|Refs|References}} |- | rowspan="13" | [[ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2023]] || ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್|| <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಮಂಥರೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಶಕುನಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ ಮಹಿಳೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಯೂತ್ ಐಕಾನ್|| {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸಂಸಾರ || {{nom}} || || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಹೊಸ ಪರಿಚಯ (ಫಿಕ್ಷನ್) ||{{nom}} || ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅತ್ತೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಕುಸುಮಾ || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸೊಸೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- |ಉತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ದರ್ಶನ್ || |- <!--- | ---> | ಉತ್ತಮ ರೇಟೆಡ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಶೋ ||{{won|ವಿಜೇತ}}|| || |- <!--- | ---> |- | rowspan="11" | [[ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2024]] || ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್|| <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಮಂಥರೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಶಕುನಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ ಮಹಿಳೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸಂಸಾರ || {{nom}} || || <!--- | ---> |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅತ್ತೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಕುಸುಮಾ || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸೊಸೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸಹೋದರಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಪೂಜಾ || |- <!--- | ---> | ಉತ್ತಮ ರೇಟೆಡ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಶೋ ||{{won|ವಿಜೇತ}}|| || |- <!--- | ---> |} ==ರೂಪಾಂತರಗಳು== {| class="wikitable" style="width:100%; margin-right:0;" |- style="color:white" ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ಭಾಷೆ ! style="background:#7b0c0c; width:25%;"| ಶ್ರೀರ್ಷಿಕೆ ! style="background:#7b0c0c; width:20%;"| ಮೂಲ ಬಿಡುಗಡೆ ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ವಾಹಿನಿ(ಗಳು) ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ಕೊನೆಯ ಪ್ರಸಾರ ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | [[ಕನ್ನಡ]] | ''Bhagyalakshmi'' <br> ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ | 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 | [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] | rowspan="3"| ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ | ಮೂಲ |- | [[ತಮಿಳು]] | ಅರ್ಚನೈ ಪೋಕಲ್ | 3 ಜುಲೈ 2023 | ಕಲರ್ಸ್ ತಮಿಳು | ಕನ್ನಡದಿಂದ ಡಬ್ಬ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ |- | [[ಮರಾಠಿ]] | ಕಾವ್ಯಂಜಲಿ- ಸಖಿ ಸಾವಲಿ '' <br> काव्यांजली - सखी सावली | 29 ಮೇ 2023 | ಕಲರ್ಸ್ ಮರಾಠಿ | rowspan="2"| ರೀಮೆಕ್ |- | [[ಹಿಂದಿ]] | ''ಮಂಗಳ ಲಕ್ಷ್ಮೀ'' <br> मंगल लक्ष्मी | 27 ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 | ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ | |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] 0r10h8oyo5tusf8sehjhry1oa5fdb88 1374899 1374898 2026-06-09T13:39:44Z Spoorthi Rao 39512 ಅಪ್ಡೇಟ್ 1374899 wikitext text/x-wiki '''ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ'''<ref>{{cite web |title=ಹೊಸ ಧಾರಾವಾಹಿ, ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀಯಾಗಿ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಲಿದ್ದಾಳೆ |url=https://www.prajavani.net/entertainment/tv/bhagyalakshmi-serial-on-oct-10th-on-colors-kannada-977886.html |publisher=ಪ್ರಜಾವಾಣಿ |access-date=7 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022}}</ref> [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ [[ಭಾರತ|ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷೆಯ]] ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆಗಿದೆ. 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 ರಿಂದ 7 ಜೂನ್ 2026ರವರೆಗೆ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ 7 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು <ref>{{cite web |title= ಈ ವಾರ ‘ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ’ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಕೊನೆಯ ಸಂಚಿಕೆ ಪ್ರಸಾರ|url= https://tv9kannada.com/entertainment/television/colors-kannada-bhagyalakshmi-grand-finale-1000-episodes-conclude-emotionally-1193520.html#google_vignette |publisher=ಪ್ರಜಾವಾಣಿ |access-date= 1 ಜೂನ್ 2026}}</ref> . ಹಲವಾರು ಯಶಸ್ವಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿರುವ [[ಶ್ರೀ ಜೈಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್|ಜೈ ಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್]] ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು [[ಮಂಗಳ ಗೌರಿ ಮದುವೆ]] ಧಾರಾವಾಹಿಯು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. {{Infobox television | image = [[ಚಿತ್ರ:ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ.jpg|thumb|center| ಹೊಸ ಟೈಟಲ್ ಕಾರ್ಡ್]] | name = ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ | genre = ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ | writer = ಜಯ ಆಳ್ವಾ | screenplay = | story = | dialogue = ಪದ್ಮಿನಿ ಜೈನ್ | director = ಯಶವಂತ್ ಪಾಂಡು<ref>{{Cite url|url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/kannada-serial-bhagyalakshmi-to-get-dubbed-in-hindilanguage/articleshow/97956857.cms|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ಹಿಂದಿಗೆ ಡಬ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ|access-date=February 15, 2023}}</ref> , ಗೌಡು ದರ್ಶನ್ <ref>{{cite web |title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಗೌಡು ದರ್ಶನ್ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/kannadathi-serial-viewers-appreciation-for-lakshmi-baramma-and-bhagyalakshmi-kannada-serial/articleshow/99517906.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=16 April 2023}}</ref> | theme_music_composer = | open_theme = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | producer = [[ಶ್ರೀ ಜೈಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್|ಜೈ ಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್]] | runtime = 20-22 ನಿಮಿಷಗಳು | network = [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] ([[ವಿಯಾಕಾಂ 18]]) | first_aired = 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 | last_aired = 7 ಜೂನ್ 2026 | preceded_by = [[ಮಂಗಳ ಗೌರಿ ಮದುವೆ|ಮಂಗಳಗೌರಿ ಮದುವೆ]] | followed_by = ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ 2 | related = [[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾರಮ್ಮ-2]] }} ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ [[ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್|ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್‌]] ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಮೂಲಕ ಕಿರುತೆರೆಗೆ ಮರಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite url|url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/sushma-rao-sushma-nanaiah-starrer-bhagyalakshmi-kannada-serial/articleshow/94656359.cms|title=Bhagyalakshmi: 10 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ 'ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ' ಮೂಲಕ ತೆರೆ ಮೇಲೆ ನಟಿ ಸುಷ್ಮಾ ರಾವ್|date=|website=Vijaya Karnataka|access-date=5 Oct 2022}}</ref> ==ಕಥೆ== ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯ ಬಾಂಧ್ಯವದ ಕಥೆಯ ಹಂದರವಾಗಿದೆ. ಭಾಗ್ಯ ([[ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್|ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್‌]]) ಕಥೆಯ ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದು, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏನೇ ಬಂದರೂ ಅದನ್ನು ಖುಷಿಯಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಮನೆಯ ಜವಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನು ತನ್ನ ಸಂಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿರುವ ಹೆಣ್ಣಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದು ಕೊಂಡ ಲಕ್ಷ್ಮೀಯನ್ನು (ಭೂಮಿಕಾ) ತನ್ನ ಮಗಳಂತೆ ಸಾಕಿದ್ದಾಳೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವರನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಅವಳ ಮದುವೆ ಮಾಡುವ ಜವಬ್ಬಾರಿಯನ್ನು ಭಾಗ್ಯ ಹೊತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಭಾಗ್ಯಳ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮಗಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಭಾಗ್ಯ ತನ್ನ ಗಂಡನಿಂದ ನಿಂದನೆಗೆ ಒಳಾಗಾಗುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೂ, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಎಲ್ಲೂ ತೋರಿಸದೇ ನಗು ಮುಖದಿಂದ ಜೀವನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತ ಇರುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು ನಂತರ 'ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ' ಮತ್ತು 'ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾರಮ್ಮ' ಎಂಬ ಎರಡು ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಯಿತು. ಈಗ, ಈ ಕಥೆಯು ಭಾಗ್ಯಾಳ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ, ಪತಿ ಮತ್ತು ಮಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅತ್ತೆ ಮಾವಂದಿರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ತೊಂದರೆಗಳು, ಹೇಗೆ ಭಾಗ್ಯಳ ಅತ್ತೆ ಭಾಗ್ಯಳ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಅವಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಮತ್ತೆ ಭಾಗ್ಯಳ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರಕೃತವಾಗಿದೆ. ==ಕಲಾವಿದರು== ===ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು=== *'''[[ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್]]''': ಭಾಗ್ಯ ಆಗಿ; ತಾಂಡವ್ ಮಾಜಿ ಹೆಂಡತಿ. ಆದಿ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ. *'''ಪದ್ಮಜಾ ರಾವ್‌'''':<ref>{{Cite url|url=https://publictv.in/sushma-is-the-heroine-of-the-serial-bhagyalakshmi-a-sister-sister-relationship/image1|title=ನನ್ನದು ಗಟ್ಟಿಗಿತ್ತಿ ಅತ್ತೆಯ ಪಾತ್ರ|access-date=October 4, 2022}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕುಸುಮ ಆಗಿ; ತಾಂಡವ್ ತಾಯಿ, ಭಾಗ್ಯಳ ಅತ್ತೆ, ಕಾವೇರಿಯ ಅಕ್ಕ. * '''ಸುದರ್ಶನ್‌ ರಂಗಪ್ರಸಾದ್‌''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/colord-kannada-bhagya-lakshmi-serial-thandav-real-life-wife-is-sangeetha-bhat-svl-lg-879423.html|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ತಾಂಡವ್‍ನ ನಿಜವಾದ ಪತ್ನಿ ಯಾರು|access-date=November 4, 2022}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{cite web |title=ಮಹೇಶನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಾನ್ನ ಆಯ್ತು ತಾಂಡವ್ ಲೈಫು! |url=https://kannada.asianetnews.com/tv-talk/new-twist-in-bhagyalaxmi-serial-rzvyax |publisher=ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ |access-date=24 August 2023}}</ref> ತಾಂಡವ್ ಆಗಿ; ಕುಸುಮಾಳ ಮಗ, ಭಾಗ್ಯಳ ಮಾಜಿ ಗಂಡ. *'''ಹರೀಶ್ ರಾಜ್''': ಆದೀಶ್ವರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಭಾಗ್ಯಳಾ ಎರಡನೇ ಗಂಡನಾಗಿ ಧರ್ಮರಾಜ್ ಮಗನಾಗಿ. ಕಿಶನ್ ಮತ್ತು ಕನ್ನಿಕಾ ಅಣ್ಣನಾಗಿ. ===ಇತರೆ ಪಾತ್ರಗಳು=== *'''ಕಾವ್ಯ ಗೌಡ''': ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಗಂಡ. ತಾಂಡವ್ ಪ್ರೇಯಸಿ ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ. <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲವಾಣೆಯ ನಂತರ</small>. ** '''ಗೌತಮಿ ಗೌಡ''': <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲವಾಣೆಯ ಮೊದಲು</small> *'''ಅಮೃತ ಗೌಡ''': ತನ್ವಿ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಂಡವ್ ಮಗಳು. *'''ನಿಹಾರ್‌ ಗೌಡ''': ತನ್ಮಯ್ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಂಡವ್‌ ಮಗ. * '''ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''': ಸುನಂದಾ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ತಾಯಿ. * '''ಹರ್ಷಿತಾ ರಾಮ್‌ಗೌಡ''': ಪೂಜಾ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಸ್ವಂತ ತಂಗಿ. <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾದ ನಂತರ</small> **'''ಆಶಾ ಅಯ್ಯನರ್''': <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾಗುವ ಮೊದಲು</small> * ''' ರಾಜೇಶ್ ದ್ರುವ''':<ref>{{cite web |title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಗೆ ಎಂಟ್ರಿಕೊಟ್ಟ ರಾಜೇಶ್ ಧ್ರುವ |url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/bhagyalakshmi-serial-kannada-tanvirole-will-be-end-rajesh-dhruva-has-entered-yda-2050630.html |publisher=ನ್ಯೂಸ್ 18 ಕನ್ನಡ }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕಿಶನ್ ಆಗಿ; ಪೂಜಾಳ ಗಂಡನಾಗಿ * '''ಸುಕ್ರತಾ ನಾಗ್''': ಕನ್ನಿಕಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಭಾಗ್ಯ ಎದುರಾಳಿ. *'''ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಚಂದ್ರು''': ಧರ್ಮರಾಜ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. *'''ಭವ್ಯಶ್ರೀ ರೈ''': ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಆದಿ ಸೋದರ ಅತ್ತೆಯಾಗಿ. ''[[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಶ್ಮೀಬಾರಮ್ಮದಿಂದ]]'' *'''ಭೂಮಿಕಾ‌ ರಮೇಶ್''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.asianetnews.com/gallery/tv-talk/story-of-bhagyalakshmi-serial-actress-bhoomika-ramesh-ro0dzd#image1|title=ಮೆಡಿಕಲ್ ಓದ್ಬೇಕಿದ್ದ ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಟಿ ಭೂಮಿಕಾ ನಟನಾ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಎಂಟ್ರಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಹೇಗೆ?|access-date=Jan 5, 2023}}</ref> ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮಗಳು, ವೈಷ್ಣವ್ ಹೆಂಡತಿ. *'''ಶಮಂತ್‌ ಗೌಡ ಆಲಿಯಾಸ ಬ್ರೋ ಗೌಡ''': ವೈಷ್ಣವ್ ಆಗಿ; ಕಾವೇರಿಯ ಮಗ, ತಾಂಡವ್ ತಮ್ಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಗಂಡ. * '''ತನ್ವಿ ರಾವ್''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/colors-kannada-bhagya-lakshmi-serial-actress-tanvi-rao-real-story-svl-ach-987085.html|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕೀರ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾ? ತನ್ವಿ ರಾವ್ ಅವರ ರಿಯಲ್ ಸ್ಟೋರಿ|access-date=March 1, 2023}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕೀರ್ತಿಯಾಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ಮಾಜಿ ಪ್ರೇಯಸಿ. * '''ಸುಷ್ಮಾ ನಾಣಯ್ಯ''': ಕಾವೇರಿ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಾಯಿ‌, ಕುಸುಮಾಳ ತಂಗಿ. * '''ಸುರೇಶ್ ರೈ''': ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಂದೆ,‌ ಕಾವೇರಿಯ ಗಂಡ. * '''ರಜನಿ ಪ್ರವೀಣ್''': ಸುಪ್ರೀತಾ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ಸೋದರ ಅತ್ತೆ. * '''ಲಾವಣ್ಯ ಹಿರೇಮಠ್''' : ವಿಧಿ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಂಗಿ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು== {| class="wikitable sortable" ! ವರ್ಷ !! ವರ್ಗ !! ಫಲಿತಾಂಶ !! ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ !! {{Abbr|Refs|References}} |- | rowspan="13" | [[ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2023]] || ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್|| <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಮಂಥರೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಶಕುನಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ ಮಹಿಳೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಯೂತ್ ಐಕಾನ್|| {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸಂಸಾರ || {{nom}} || || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಹೊಸ ಪರಿಚಯ (ಫಿಕ್ಷನ್) ||{{nom}} || ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅತ್ತೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಕುಸುಮಾ || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸೊಸೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- |ಉತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ದರ್ಶನ್ || |- <!--- | ---> | ಉತ್ತಮ ರೇಟೆಡ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಶೋ ||{{won|ವಿಜೇತ}}|| || |- <!--- | ---> |- | rowspan="11" | [[ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2024]] || ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್|| <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಮಂಥರೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಶಕುನಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ ಮಹಿಳೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸಂಸಾರ || {{nom}} || || <!--- | ---> |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅತ್ತೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಕುಸುಮಾ || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸೊಸೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸಹೋದರಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಪೂಜಾ || |- <!--- | ---> | ಉತ್ತಮ ರೇಟೆಡ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಶೋ ||{{won|ವಿಜೇತ}}|| || |- <!--- | ---> |} ==ರೂಪಾಂತರಗಳು== {| class="wikitable" style="width:100%; margin-right:0;" |- style="color:white" ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ಭಾಷೆ ! style="background:#7b0c0c; width:25%;"| ಶ್ರೀರ್ಷಿಕೆ ! style="background:#7b0c0c; width:20%;"| ಮೂಲ ಬಿಡುಗಡೆ ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ವಾಹಿನಿ(ಗಳು) ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ಕೊನೆಯ ಪ್ರಸಾರ ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | [[ಕನ್ನಡ]] | ''Bhagyalakshmi'' <br> ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ | 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 | [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] | rowspan="3"| ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ | ಮೂಲ |- | [[ತಮಿಳು]] | ಅರ್ಚನೈ ಪೋಕಲ್ | 3 ಜುಲೈ 2023 | ಕಲರ್ಸ್ ತಮಿಳು | ಕನ್ನಡದಿಂದ ಡಬ್ಬ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ |- | [[ಮರಾಠಿ]] | ಕಾವ್ಯಂಜಲಿ- ಸಖಿ ಸಾವಲಿ '' <br> काव्यांजली - सखी सावली | 29 ಮೇ 2023 | ಕಲರ್ಸ್ ಮರಾಠಿ | rowspan="2"| ರೀಮೆಕ್ |- | [[ಹಿಂದಿ]] | ''ಮಂಗಳ ಲಕ್ಷ್ಮೀ'' <br> मंगल लक्ष्मी | 27 ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 | ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ | |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] bdab6f3xnl6cxtitxzdzo170zksmd4a 1374900 1374899 2026-06-09T13:48:49Z Spoorthi Rao 39512 ಅಪ್ಡೇಟ್ 1374900 wikitext text/x-wiki '''ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ'''<ref>{{cite web |title=ಹೊಸ ಧಾರಾವಾಹಿ, ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀಯಾಗಿ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಲಿದ್ದಾಳೆ |url=https://www.prajavani.net/entertainment/tv/bhagyalakshmi-serial-on-oct-10th-on-colors-kannada-977886.html |publisher=ಪ್ರಜಾವಾಣಿ |access-date=7 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022}}</ref> [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ [[ಭಾರತ|ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷೆಯ]] ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆಗಿದೆ. 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 ರಿಂದ 7 ಜೂನ್ 2026ರವರೆಗೆ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ 7 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು <ref>{{cite web |title= ಈ ವಾರ ‘ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ’ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಕೊನೆಯ ಸಂಚಿಕೆ ಪ್ರಸಾರ|url= https://tv9kannada.com/entertainment/television/colors-kannada-bhagyalakshmi-grand-finale-1000-episodes-conclude-emotionally-1193520.html#google_vignette |publisher= ಟಿವಿ 9 ಕನ್ನಡ|access-date= 1 ಜೂನ್ 2026}}</ref> . ಹಲವಾರು ಯಶಸ್ವಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿರುವ [[ಶ್ರೀ ಜೈಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್|ಜೈ ಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್]] ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು [[ಮಂಗಳ ಗೌರಿ ಮದುವೆ]] ಧಾರಾವಾಹಿಯು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. {{Infobox television | image = [[ಚಿತ್ರ:ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ.jpg|thumb|center| ಹೊಸ ಟೈಟಲ್ ಕಾರ್ಡ್]] | name = ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ | genre = ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ | writer = ಜಯ ಆಳ್ವಾ | screenplay = | story = | dialogue = ಪದ್ಮಿನಿ ಜೈನ್ | director = ಯಶವಂತ್ ಪಾಂಡು<ref>{{Cite url|url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/kannada-serial-bhagyalakshmi-to-get-dubbed-in-hindilanguage/articleshow/97956857.cms|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ಹಿಂದಿಗೆ ಡಬ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ|access-date=February 15, 2023}}</ref> , ಗೌಡು ದರ್ಶನ್ <ref>{{cite web |title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಗೌಡು ದರ್ಶನ್ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/kannadathi-serial-viewers-appreciation-for-lakshmi-baramma-and-bhagyalakshmi-kannada-serial/articleshow/99517906.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=16 April 2023}}</ref> | theme_music_composer = | episode = 1159 | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | producer = [[ಶ್ರೀ ಜೈಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್|ಜೈ ಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್]] | runtime = 20-22 ನಿಮಿಷಗಳು | network = [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] ([[ವಿಯಾಕಾಂ 18]]) | first_aired = 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 | last_aired = 7 ಜೂನ್ 2026 | preceded_by = [[ಮಂಗಳ ಗೌರಿ ಮದುವೆ|ಮಂಗಳಗೌರಿ ಮದುವೆ]] | followed_by = ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿ 2 | related = [[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾರಮ್ಮ-2]] }} ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ [[ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್|ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್‌]] ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಮೂಲಕ ಕಿರುತೆರೆಗೆ ಮರಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite url|url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/sushma-rao-sushma-nanaiah-starrer-bhagyalakshmi-kannada-serial/articleshow/94656359.cms|title=Bhagyalakshmi: 10 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ 'ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ' ಮೂಲಕ ತೆರೆ ಮೇಲೆ ನಟಿ ಸುಷ್ಮಾ ರಾವ್|date=|website=Vijaya Karnataka|access-date=5 Oct 2022}}</ref> ==ಕಥೆ== ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯ ಬಾಂಧ್ಯವದ ಕಥೆಯ ಹಂದರವಾಗಿದೆ. ಭಾಗ್ಯ ([[ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್|ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್‌]]) ಕಥೆಯ ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದು, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏನೇ ಬಂದರೂ ಅದನ್ನು ಖುಷಿಯಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಮನೆಯ ಜವಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನು ತನ್ನ ಸಂಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿರುವ ಹೆಣ್ಣಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದು ಕೊಂಡ ಲಕ್ಷ್ಮೀಯನ್ನು (ಭೂಮಿಕಾ) ತನ್ನ ಮಗಳಂತೆ ಸಾಕಿದ್ದಾಳೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವರನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಅವಳ ಮದುವೆ ಮಾಡುವ ಜವಬ್ಬಾರಿಯನ್ನು ಭಾಗ್ಯ ಹೊತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಭಾಗ್ಯಳ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮಗಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಭಾಗ್ಯ ತನ್ನ ಗಂಡನಿಂದ ನಿಂದನೆಗೆ ಒಳಾಗಾಗುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೂ, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಎಲ್ಲೂ ತೋರಿಸದೇ ನಗು ಮುಖದಿಂದ ಜೀವನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತ ಇರುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು ನಂತರ 'ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ' ಮತ್ತು 'ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾರಮ್ಮ' ಎಂಬ ಎರಡು ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಯಿತು. ಈಗ, ಈ ಕಥೆಯು ಭಾಗ್ಯಾಳ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ, ಪತಿ ಮತ್ತು ಮಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅತ್ತೆ ಮಾವಂದಿರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ತೊಂದರೆಗಳು, ಹೇಗೆ ಭಾಗ್ಯಳ ಅತ್ತೆ ಭಾಗ್ಯಳ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಅವಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಮತ್ತೆ ಭಾಗ್ಯಳ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರಕೃತವಾಗಿದೆ. ==ಪ್ರಸಾರ== ಧಾರಾವಾಹಿಯು 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 ರಿಂದ 7 ಜೂನ್ 2026ರವರೆಗೆ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ 7 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಧಾರಾವಾಹಿಯು 1159 ಸಂಚಿಕೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ <ref>{{cite web |title=Bhagyalakshmi Serial ಮುಗೀತು, ಆದರೆ ಅದೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾತ್ರ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿತು; ಏನದು? |url= https://kannada.asianetnews.com/gallery/tv-talk/bhagyalakshmi-kannada-serial-episode-update-climax-where-is-tandav-p6tiprt?photo=1 |publisher=ಸುವರ್ಣ|access-date= 8 ಜೂನ್ 2026}}</ref> ==ಕಲಾವಿದರು== ===ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು=== *'''[[ಸುಷ್ಮಾ ಕೆ. ರಾವ್]]''': ಭಾಗ್ಯ ಆಗಿ; ತಾಂಡವ್ ಮಾಜಿ ಹೆಂಡತಿ. ಆದಿ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ. *'''ಪದ್ಮಜಾ ರಾವ್‌'''':<ref>{{Cite url|url=https://publictv.in/sushma-is-the-heroine-of-the-serial-bhagyalakshmi-a-sister-sister-relationship/image1|title=ನನ್ನದು ಗಟ್ಟಿಗಿತ್ತಿ ಅತ್ತೆಯ ಪಾತ್ರ|access-date=October 4, 2022}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕುಸುಮ ಆಗಿ; ತಾಂಡವ್ ತಾಯಿ, ಭಾಗ್ಯಳ ಅತ್ತೆ, ಕಾವೇರಿಯ ಅಕ್ಕ. * '''ಸುದರ್ಶನ್‌ ರಂಗಪ್ರಸಾದ್‌''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/colord-kannada-bhagya-lakshmi-serial-thandav-real-life-wife-is-sangeetha-bhat-svl-lg-879423.html|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ತಾಂಡವ್‍ನ ನಿಜವಾದ ಪತ್ನಿ ಯಾರು|access-date=November 4, 2022}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{cite web |title=ಮಹೇಶನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಾನ್ನ ಆಯ್ತು ತಾಂಡವ್ ಲೈಫು! |url=https://kannada.asianetnews.com/tv-talk/new-twist-in-bhagyalaxmi-serial-rzvyax |publisher=ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ |access-date=24 August 2023}}</ref> ತಾಂಡವ್ ಆಗಿ; ಕುಸುಮಾಳ ಮಗ, ಭಾಗ್ಯಳ ಮಾಜಿ ಗಂಡ. *'''ಹರೀಶ್ ರಾಜ್''': ಆದೀಶ್ವರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಭಾಗ್ಯಳಾ ಎರಡನೇ ಗಂಡನಾಗಿ ಧರ್ಮರಾಜ್ ಮಗನಾಗಿ. ಕಿಶನ್ ಮತ್ತು ಕನ್ನಿಕಾ ಅಣ್ಣನಾಗಿ. ===ಇತರೆ ಪಾತ್ರಗಳು=== *'''ಕಾವ್ಯ ಗೌಡ''': ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಗಂಡ. ತಾಂಡವ್ ಪ್ರೇಯಸಿ ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ. <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲವಾಣೆಯ ನಂತರ</small>. ** '''ಗೌತಮಿ ಗೌಡ''': <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲವಾಣೆಯ ಮೊದಲು</small> *'''ಅಮೃತ ಗೌಡ''': ತನ್ವಿ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಂಡವ್ ಮಗಳು. *'''ನಿಹಾರ್‌ ಗೌಡ''': ತನ್ಮಯ್ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಂಡವ್‌ ಮಗ. * '''ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''': ಸುನಂದಾ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ತಾಯಿ. * '''ಹರ್ಷಿತಾ ರಾಮ್‌ಗೌಡ''': ಪೂಜಾ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಸ್ವಂತ ತಂಗಿ. <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾದ ನಂತರ</small> **'''ಆಶಾ ಅಯ್ಯನರ್''': <small>ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬದಲಾಗುವ ಮೊದಲು</small> * ''' ರಾಜೇಶ್ ದ್ರುವ''':<ref>{{cite web |title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಗೆ ಎಂಟ್ರಿಕೊಟ್ಟ ರಾಜೇಶ್ ಧ್ರುವ |url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/bhagyalakshmi-serial-kannada-tanvirole-will-be-end-rajesh-dhruva-has-entered-yda-2050630.html |publisher=ನ್ಯೂಸ್ 18 ಕನ್ನಡ }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕಿಶನ್ ಆಗಿ; ಪೂಜಾಳ ಗಂಡನಾಗಿ * '''ಸುಕ್ರತಾ ನಾಗ್''': ಕನ್ನಿಕಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಭಾಗ್ಯ ಎದುರಾಳಿ. *'''ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಚಂದ್ರು''': ಧರ್ಮರಾಜ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. *'''ಭವ್ಯಶ್ರೀ ರೈ''': ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಆದಿ ಸೋದರ ಅತ್ತೆಯಾಗಿ. ''[[ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ 2|ಲಕ್ಶ್ಮೀಬಾರಮ್ಮದಿಂದ]]'' *'''ಭೂಮಿಕಾ‌ ರಮೇಶ್''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.asianetnews.com/gallery/tv-talk/story-of-bhagyalakshmi-serial-actress-bhoomika-ramesh-ro0dzd#image1|title=ಮೆಡಿಕಲ್ ಓದ್ಬೇಕಿದ್ದ ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಟಿ ಭೂಮಿಕಾ ನಟನಾ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಎಂಟ್ರಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಹೇಗೆ?|access-date=Jan 5, 2023}}</ref> ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಆಗಿ; ಭಾಗ್ಯಳ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮಗಳು, ವೈಷ್ಣವ್ ಹೆಂಡತಿ. *'''ಶಮಂತ್‌ ಗೌಡ ಆಲಿಯಾಸ ಬ್ರೋ ಗೌಡ''': ವೈಷ್ಣವ್ ಆಗಿ; ಕಾವೇರಿಯ ಮಗ, ತಾಂಡವ್ ತಮ್ಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಗಂಡ. * '''ತನ್ವಿ ರಾವ್''':<ref>{{Cite url|url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/colors-kannada-bhagya-lakshmi-serial-actress-tanvi-rao-real-story-svl-ach-987085.html|title=ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕೀರ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾ? ತನ್ವಿ ರಾವ್ ಅವರ ರಿಯಲ್ ಸ್ಟೋರಿ|access-date=March 1, 2023}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕೀರ್ತಿಯಾಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ಮಾಜಿ ಪ್ರೇಯಸಿ. * '''ಸುಷ್ಮಾ ನಾಣಯ್ಯ''': ಕಾವೇರಿ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಾಯಿ‌, ಕುಸುಮಾಳ ತಂಗಿ. * '''ಸುರೇಶ್ ರೈ''': ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಂದೆ,‌ ಕಾವೇರಿಯ ಗಂಡ. * '''ರಜನಿ ಪ್ರವೀಣ್''': ಸುಪ್ರೀತಾ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ಸೋದರ ಅತ್ತೆ. * '''ಲಾವಣ್ಯ ಹಿರೇಮಠ್''' : ವಿಧಿ ಆಗಿ; ವೈಷ್ಣವ್ ತಂಗಿ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು== {| class="wikitable sortable" ! ವರ್ಷ !! ವರ್ಗ !! ಫಲಿತಾಂಶ !! ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ !! {{Abbr|Refs|References}} |- | rowspan="13" | [[ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2023]] || ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್|| <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಮಂಥರೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಶಕುನಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ ಮಹಿಳೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಯೂತ್ ಐಕಾನ್|| {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸಂಸಾರ || {{nom}} || || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಹೊಸ ಪರಿಚಯ (ಫಿಕ್ಷನ್) ||{{nom}} || ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅತ್ತೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಕುಸುಮಾ || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸೊಸೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- |ಉತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ದರ್ಶನ್ || |- <!--- | ---> | ಉತ್ತಮ ರೇಟೆಡ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಶೋ ||{{won|ವಿಜೇತ}}|| || |- <!--- | ---> |- | rowspan="11" | [[ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಅನುಬಂಧ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2024]] || ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೋಡಿ || {{nom}} || ಭಾಗ್ಯ-ತಾಂಡವ್|| <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಮಂಥರೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಶಕುನಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ತಾಂಡವ್ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ನಾಯಕಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಟೈಲ್ ಐಕಾನ್ ಮಹಿಳೆ || {{nom}} || ಶ್ರೇಷ್ಠ || <!--- | ---> |- | ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಸಂಸಾರ || {{nom}} || || <!--- | ---> |- | ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಅತ್ತೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಕುಸುಮಾ || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸೊಸೆ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಭಾಗ್ಯ || <!--- | ---> |- |ಮನೆಮೆಚ್ಚಿದ ಸಹೋದರಿ || {{won|ವಿಜೇತ}} || ಪೂಜಾ || |- <!--- | ---> | ಉತ್ತಮ ರೇಟೆಡ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಶೋ ||{{won|ವಿಜೇತ}}|| || |- <!--- | ---> |} ==ರೂಪಾಂತರಗಳು== {| class="wikitable" style="width:100%; margin-right:0;" |- style="color:white" ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ಭಾಷೆ ! style="background:#7b0c0c; width:25%;"| ಶ್ರೀರ್ಷಿಕೆ ! style="background:#7b0c0c; width:20%;"| ಮೂಲ ಬಿಡುಗಡೆ ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ವಾಹಿನಿ(ಗಳು) ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ಕೊನೆಯ ಪ್ರಸಾರ ! style="background:#7b0c0c; width:10%;"| ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | [[ಕನ್ನಡ]] | ''Bhagyalakshmi'' <br> ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ | 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 | [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] | rowspan="3"| ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ | ಮೂಲ |- | [[ತಮಿಳು]] | ಅರ್ಚನೈ ಪೋಕಲ್ | 3 ಜುಲೈ 2023 | ಕಲರ್ಸ್ ತಮಿಳು | ಕನ್ನಡದಿಂದ ಡಬ್ಬ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ |- | [[ಮರಾಠಿ]] | ಕಾವ್ಯಂಜಲಿ- ಸಖಿ ಸಾವಲಿ '' <br> काव्यांजली - सखी सावली | 29 ಮೇ 2023 | ಕಲರ್ಸ್ ಮರಾಠಿ | rowspan="2"| ರೀಮೆಕ್ |- | [[ಹಿಂದಿ]] | ''ಮಂಗಳ ಲಕ್ಷ್ಮೀ'' <br> मंगल लक्ष्मी | 27 ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 | ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ | |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] 04vcv1meo0kolfhkoqg4s41vg2uc7on ಉಪೇಂದ್ರ ರೈ 0 157861 1374911 1372799 2026-06-09T19:00:34Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1374911 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಉಪೇಂದ್ರ ರೈ | image = Upendra Rai.jpg | caption = ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಉಪೇಂದ್ರ ರೈ | birth_name = ಉಪೇಂದ್ರ ರೈ<ref>{{cite web|url=http://pib.nic.in/newsite/accred_index.aspx?Sel=4&PSel=1|title=Media Accreditation|publisher=}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1982|01|16}} | birth_place = ಶೇರ್ಪುರ್, ಗಾಜಿಪುರ, ಭಾರತ | death_date = | death_place = | nationality = ಭಾರತೀಯ | education = ಲಕ್ನೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ<br/>ಎಸ್‌ವಿಕೀಂ ಎನ್‌ಎಂ‌ಐ‌ಎಂ‌ಎಸ್ | occupation = ಸಿಇಒ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕ, ಸಹಾರಾ ನ್ಯೂಸ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ | years_active = ೧೯೯೭-ಪ್ರಸಕ್ತ | agent = | title = | spouse = ರಚನಾ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್, ಜೆಐಐಟಿ, ಎಂಎಸ್‌ಸಿ., ಐಐಟಿ ರೂರ್ಕಿ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ., ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆ<ref>{{cite web|url=https://www.jiit.ac.in/prof-rachana|title=PROF. RACHANA|publisher=jiit.ac.in|accessdate=30 July 2021}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> }} '''ಉಪೇಂದ್ರ ರೈ''' (ಜನನ ೧೬ ಜನವರಿ ೧೯೮೨) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ. <ref>{{Cite web |title=Media Accreditation |url=http://pib.nic.in/newsite/accred_index.aspx?Sel=4&PSel=1 |publisher=}}</ref> ಅವರು ಭಾರತ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ನ್ಯೂಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. <ref>https://www.exchange4media.com/media-tv-news/upendra-rai-to-set-up-media-venture-bharat-express-123111.html</ref> <ref>https://www.exchange4media.com/media-tv-news/deepak-chaurasia-to-host-prime-time-show-on-upcoming-news-channel-bharat-express-123729.html</ref> ಈ ಹಿಂದೆ ಅವರು ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಿಇಒ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web |title=वरिष्ठ पत्रकार उपेंद्र राय के बारे में आई ये बड़ी खबर |url=https://www.samachar4media.com/industry-briefing-news/a-news-about-senior-journalist-upendra-rai-51889.html |access-date=9 October 2019 |publisher=samachar4media.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=सहारा में बदला वरिष्ठ पत्रकार उपेंद्र राय का रोल |url=https://www.samachar4media.com/industry-briefing-news/senior-journalist-upendra-rai-got-big-responsibility-in-sahara-india-media-52308.html |access-date=25 November 2019 |publisher=samachar4media.com}}</ref> ಅವರು ತೆಹೆಲ್ಕಾದಲ್ಲಿ ಸಿಇಒ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |title=Upendra Rai joins Tehelka as CEO and Editor-in-Chief |url=http://www.exchange4media.com/print/upendra-rai-joins-tehelka-as-ceo-and-editor-in-chief_64418.html}}</ref> <ref>{{Cite web |title=नजरिया : नये विचारों से निकलेगा समाधान - Editorial News - Samay Live |url=http://www.samaylive.com/editorial/378624/solutions-coming-out-of-new-ideas.html |publisher=}}</ref> ಈ ಹಿಂದೆ ಅವರು ಸಹಾರಾ ನ್ಯೂಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಗ್ರೂಪ್ ಸಿಇಒ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಸಹಾರಾ ಸಮಯ್ ಚಾನೆಲ್‌ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಸಮಯ್ ಯುಪಿ / ಉತ್ತರಾಖಂಡ್, ಸಮಯ್ ಬಿಹಾರ / ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಸಮಯ್ ಎಂಪಿ / ಸಿಜಿ, ಸಮಯ್ ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಆಲಾಮಿ ಸಮಯ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಾರಾ ಹಿಂದಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.. ಜೂನ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಸಹಾರಾ ನ್ಯೂಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. <ref>{{Cite web |date=9 May 2018 |title=Court refuses scribe's CBI custody, sends him to 14-days in jail |url=http://www.dailyexcelsior.com/court-refuses-scribes-cbi-custody-sends-14-days-jail/}}</ref> <ref>{{Cite news |date=12 July 2019 |title=HC grants bail to Upendra Rai |work=Business Standard India |publisher=business-standard.com |agency=Press Trust of India |url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/hc-grants-bail-to-upendra-rai-in-money-laundering-case-119071201165_1.html |access-date=29 July 2019}}</ref> ನಂತರ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ 'ದಿ ಪ್ರಿಂಟ್‌ಲೈನ್ಸ್ ಮೀಡಿಯಾ ಗ್ರೂಪ್' ಅನ್ನು ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಸಂಪಾದಕ-ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |title=Renowned journalist Upendra Rai established his own Media Gr |url=http://navoditbhaskar.com/post/87223 |access-date=21 March 2018 |archive-date=8 ಮೇ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180508135001/http://navoditbhaskar.com/post/87223 |url-status=dead }}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಉಪೇಂದ್ರ ರಾಯ್ ಅವರು ಘಾಜಿಪುರದ ಶೇರ್ಪುರ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |title=शेरपुर-गहमर के बीच पीपा पुल |url=http://www.amarujala.com/uttar-pradesh/ghazipur/cask-bridge-between-sherpur-gahmar-hindi-news |access-date=7 September 2017 |publisher=amarujala.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=शेरपुर के लिए बन गया यह ऐतिहासिक दिन |url=http://www.ghazipuraajkal.com/%E0%A4%94%E0%A4%B0-%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0-%E0%A4%95%E0%A5%87-%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%8F-%E0%A4%AC%E0%A4%A8-%E0%A4%97%E0%A4%AF%E0%A4%BE-%E0%A4%AF%E0%A4%B9-%E0%A4%90/ |access-date=7 September 2017 |publisher=ghazipuraajkal.com |archive-date=7 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170907213512/http://www.ghazipuraajkal.com/%E0%A4%94%E0%A4%B0-%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0-%E0%A4%95%E0%A5%87-%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%8F-%E0%A4%AC%E0%A4%A8-%E0%A4%97%E0%A4%AF%E0%A4%BE-%E0%A4%AF%E0%A4%B9-%E0%A4%90/ |url-status=dead }}</ref> ಅವರು ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಗ್ರಾಮದ ಶೇರ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ|ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ]] ಘಾಜಿಪುರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು, ಮತ್ತು ಲಕ್ನೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಾರಾದ ಬ್ಯೂರೋ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವರು [[ಮುಂಬಯಿ|ಮುಂಬೈ]] ತೆರಳಿದರು. ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಸ್ವಿಕೆಎಂನ ಎನ್ಎಂಐಎಂಎಸ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಲಕ್ನೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪದವಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸಹಾರಾ ನ್ಯೂಸ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ನಲ್ಲಿ ವರದಿಗಾರರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಟಾರ್ ನ್ಯೂಸ್ (ಈಗ ಎಬಿಪಿ ನ್ಯೂಸ್) ಗೆ ಸೇರಿದರು. ನಂತರ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ೧೮ ಗೆ ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಿಎನ್ಬಿಸಿ ಆವಾಜ್/ಸಿಎನ್ಬಿಸ್ ಟಿವಿ ೧೮ ರ ಪ್ರಾರಂಭದ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಸ್ಟಾರ್ ನ್ಯೂಸ್ಗೆ ಸೇರಿದರು. (೨೦೦೫ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ ಎಬಿಪಿ ನ್ಯೂಸ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿತ್ತು), ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತೆರಿಗೆ, ವ್ಯಾಪಾರ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಥ-ಪ್ರದರ್ಶಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಹಾರಾ ನ್ಯೂಸ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಗೆ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು ಸುದ್ದಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ತೆರಳಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Sanjeev Srivastava to be CEO and editor-in-chief, Sahara News Media |url=http://www.afaqs.com/news/story/25922_Sanjeev-Srivastava-to-be-CEO-and-editor-in-chief-Sahara-News-Media |publisher= }}{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಸಹಾರಾ ನ್ಯೂಸ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಅನ್ನು ತೊರೆದರು ಮತ್ತು ತೆಹಲ್ಕಾದ ಸಿಇಒ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Upendra Rai joins Tehelka as CEO and Editor-in-Chief |url=https://www.exchange4media.com/media-print-news/upendra-rai-joins-tehelka-as-ceo-and-editor-in-chief-64418.html |access-date=29 July 2019 |publisher=exchange4media.com}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಹಾರಾ ನ್ಯೂಸ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ನ ಹಿರಿಯ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite web |title=Upendra Rai appointed as Senior Advisor, Sahara India Group= |url=https://www.exchange4media.com/media-tv-news/noted-journalist-upendra-rai-appointed-as-senior-advisor-sahara-india-group-99870.html |access-date=9 October 2019 |publisher=exchange4media.com}}</ref> ಉಪೇಂದ್ರ ರೈ ಅವರು ಸ್ಟಾರ್ ನ್ಯೂಸ್ (ಎಬಿಪಿ ನ್ಯೂಸ್) ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ಕಥೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅವರು ೨೦೦೫ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಿಎಂಎಟಿ ಖಾತೆ ಹಗರಣವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದರು. ಅಂತೆಯೇ, ೨೦೦೭ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಕುದುರೆ ತೋಟದ ಮಾಲೀಕ ಹಸನ್ ಅಲಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಬೇಧಿಸಿದರು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಅಲಿಯ ಮೇಲೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡವು.<ref>{{Cite web |title=Small Steps on the Journey to the big Leap |url=http://www.northblocksouthblock.com/small-steps-on-the-journey-to-the-big-leap/ |access-date=4 November 2019 |publisher=northblocksouthblock.com}}</ref> ==ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ್== ಉಪೇಂದ್ರ ರೈ ಅವರು ''ಸಹಾರಾ ಸಮಯ''ದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ್ ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು ಬಾಧಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ನಡುವೆ ಸೇತುವೆಯಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=Hastakshep, a milestone in TV show |url=https://english.lokmat.com/business/hastakshep-a-milestone-in-indian-journalism-upendra-rai |access-date=6 August 2020}}</ref>ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ್ ಅನ್ನು ೩೫ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಾರಾದ ಶನಿವಾರದ ಪುರವಣಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ರಾಜಕೀಯ, ಪ್ರಸ್ತುತ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಯಗಳ ಹೆಸರಾಂತ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ತಮ್ಮ ಉತ್ತಮ ಸಂಶೋಧಿತ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಬರಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಹಸ್ತಕ್ಷೆಪ್‌ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆವೃತ್ತಿಯು ವಿಶೇಷ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಚಿಂತನೆಯ ಶಾಲೆಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು ತಮ್ಮ ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. <ref>{{Cite web |title=Hastakshep, a milestone in TV show |url=https://english.lokmat.com/business/hastakshep-a-milestone-in-indian-journalism-upendra-rai |access-date=6 August 2020}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೦ರಲ್ಲಿ ಸಹಾರಾ ನ್ಯೂಸ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಅದೇ ಅಭಿರುಚಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಟಿ. ವಿ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. Cಕೋವಿಡ್-೧೯ ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಅನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಸ್ಕೈಪ್ ಮತ್ತು ಮೊಜೊ ಮೂಲಕ ಸಂದರ್ಶನಗಳ ಸರಣಿಗಾಗಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Hastakshep, a milestone in TV show |url=https://english.lokmat.com/business/hastakshep-a-milestone-in-indian-journalism-upendra-rai |access-date=8 August 2020}}</ref> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ== * ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಅಚೀವರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಪತ್ರಕರ್ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಹಿಂದಿ ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವರದಿಗಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೭ <ref>{{Cite web |title=The NT AWARDS - NTAwards Winners List |url=http://ntawards.indiantelevision.com/winners_list.htm |publisher= |access-date=2024-06-22 |archive-date=2019-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190718215826/http://ntawards.indiantelevision.com/winners_list.htm |url-status=dead }}</ref> * ಲಯನ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್, ಮುಂಬೈ, ೨೦೦೮ ರಿಂದ ಲಯನ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಲಯನ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್, ಮುಂಬೈ, ೨೦೦೯ ರಿಂದ ಲಯನ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * [[ಜಾವೇದ್ ಅಕ್ತರ್|ಜಾವೇದ್ ಅಖ್ತರ್]] ಜೊತೆ ಭರೋಸಾ ಪತ್ರಕರ್ ಸಮ್ಮಾನ್, ೨೦೧೦<ref>Sukrwar, Hindi monthly magazine, July ೨೦೧೦</ref> * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕೀಕರಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, [[ಕರ್ನಾಟಕ]], ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ <ref>{{Cite web |title=National Integration Award |url=https://www.youtube.com/watch?v=GwugaqGSXnk |website=[[YouTube]]}}</ref> * ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್, ವರ್ಲ್ಡ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್, ಲಂಡನ್, ೨೦೧೯ <ref>{{Cite web |title=Senior scribe Upendra Rai honoured for 'fearless journalism' |url=http://www.northblocksouthblock.com/senior-scribe-upendra-rai-honoured-for-fearless-journalism/ |access-date=9 October 2019 |publisher=northblocksouthblock.com}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿ== * [http://www.tehelka.com ತೆಹಲ್ಕಾ] * [http://tehelkahindi.com ತೆಹಲ್ಕಾ ಹಿಂದಿ] * [http://www.samaylive.com ಸಮಯ ಲೈವ್] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ]] [[ವರ್ಗ:ಪತ್ರಕರ್ತರು]] [[ವರ್ಗ:ಬರಹಗಾರ]] j5k56ryyegpat59vx173ra9dvya1oyr ಸದಸ್ಯ:Hariprasad Shetty10/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ 2 158247 1374919 1368315 2026-06-10T04:26:35Z Hariprasad Shetty10 87270 1374919 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = ಶುಭಾ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ | native_name = Shubha V. Iyengar | nationality = ಭಾರತೀಯ | field = ವೈಮಾನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ವಿಮಾನಯಾನ ಸುರಕ್ಷತೆ | workplaces = CSIR–ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈಮಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ (NAL), ಬೆಂಗಳೂರು | known_for = ''ದೃಷ್ಟಿ'' (Drishti) ರನ್‌ವೇ ದೃಶ್ಯಮಾನತೆ ಮಾಪನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ | awards = [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] (2026) }} '''ಡಾ. ಶುಭಾ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್''' ({{lang-en|Shubha V. Iyengar}}) ಅವರು ಭಾರತೀಯ ವೈಮಾನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧಕಿ. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ವದೇಶಿ ರನ್‌ವೇ ದೃಶ್ಯಮಾನತೆ ಮಾಪನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ '''ದೃಷ್ಟಿ''' (Drishti) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |title=Meet Padma Shri Shubha V Iyengar, the scientist behind India's aviation safety tech |url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/how-padma-shri-shubha-v-iyengars-drishti-helps-boost-indias-aviation-safety-2859269-2026-01-28 |work=India Today |date=28 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> ವಿಮಾನಯಾನ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2026ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.<ref>{{cite news |title=They started small, but left lasting impact: from Anke Gowda to Shubha Iyengar, meet Karnataka's Padma Shri winners |url=https://indianexpress.com/article/cities/bangalore/anke-gowda-shubha-iyengar-karnataka-padma-shri-winners-10495350/ |work=The Indian Express |date=26 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಶುಭಾ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಮೂಲದವರು. ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್‌ಸಿ. (ಆನರ್ಸ್) ಮತ್ತು ಎಂ.ಎಸ್‌ಸಿ. ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |title=Padma award 2026: 8 from Karnataka among awardees across art, science and social work |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/padma-award-2026-8-from-karnataka-among-awardees-across-art-science-and-social-work/articleshow/127514912.cms |work=The Times of India |date=26 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಅವರು 1974ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ '''CSIR–ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈಮಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ''' (NAL) ಸೇರಿ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಉಪಕರಣ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಹಾಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |title=Aerospace scientist Shubha Venkatesha Iyengar awarded Padma Shri for aviation safety technology |url=https://machinist.in/2026/01/aerospace-scientist-shubha-venkatesha-iyengar-awarded-padma-shri-for-aviation-safety-technology/ |work=Machinist.in |date=26 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ದೃಷ್ಟಿ (Drishti) ಯೋಜನೆ == ಶುಭಾ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ '''ದೃಷ್ಟಿ''' (Drishti) ಎಂಬ ಸ್ವದೇಶಿ ರನ್‌ವೇ ದೃಶ್ಯಮಾನತೆ ಮಾಪನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ರನ್‌ವೇಯಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರಿಗೆ ಗೋಚರಿಸುವ ದೂರವನ್ನು ಅಳೆಯುವ '''Runway Visual Range (RVR)''' ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |title=DRISHTI Transmissometer - A Runway Visibility Measuring System |url=https://www.nal.res.in/en/business/drishti-transmissometer-runway-visibility-measuring-system |publisher=CSIR-NAL |access-date=10 June 2026}}</ref> ದಟ್ಟ ಮಂಜು, ಮಳೆ ಹಾಗೂ ಧೂಳಿನಂತಹ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾರಾಟ ಮತ್ತು ಇಳಿಯುವಿಕೆಗೆ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮಹತ್ವದ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |title=Anand Mahindra's Monday Motivation is Dr Shubha V Iyengar, a Padma Shri scientist known for giving 'Drishti' to planes |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/anand-mahindras-monday-motivation-is-dr-shubha-v-iyengar-a-padma-shri-scientist-known-for-giving-drishti-to-planes/articleshow/128096917.cms |work=The Economic Times |date=9 February 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> ದೃಷ್ಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 2011ರಲ್ಲಿ [[ದೆಹಲಿ]]ಯ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ, ಲಖನೌ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |title=Meet Padma Shri Shubha V Iyengar, the scientist behind India's aviation safety tech |url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/how-padma-shri-shubha-v-iyengars-drishti-helps-boost-indias-aviation-safety-2859269-2026-01-28 |work=India Today |date=28 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ಇತರೆ ಕೊಡುಗೆಗಳು == ದೃಷ್ಟಿ ಯೋಜನೆಯ ಹೊರತಾಗಿ, ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಗಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಾದ '''Aviation Weather Monitoring System (AWMS)''' ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದರು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಗಾಳಿಯ ವೇಗ, ದಿಕ್ಕು, ತಾಪಮಾನ, ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಹವಾಮಾನ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |title=Padma Shri Awardee Dr Shubha V: Guiding Flights, Inspiring Generations |url=https://www.deccanherald.com/india/karnataka/padma-shri-awardee-dr-shubha-v-guiding-flights-inspiring-generations-3895259 |work=Deccan Herald |date=11 February 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು == * [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] (2026) – ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ.<ref>{{cite news |title=Padma award 2026: 8 from Karnataka among awardees across art, science and social work |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/padma-award-2026-8-from-karnataka-among-awardees-across-art-science-and-social-work/articleshow/127514912.cms |work=The Times of India |date=26 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> * ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2021).<ref>{{cite news |title=Padma Shri Awardee Dr Shubha V: Guiding Flights, Inspiring Generations |url=https://www.deccanherald.com/india/karnataka/padma-shri-awardee-dr-shubha-v-guiding-flights-inspiring-generations-3895259 |work=Deccan Herald |date=11 February 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> * ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2025).<ref>{{cite news |title=Padma Shri Awardee Dr Shubha V: Guiding Flights, Inspiring Generations |url=https://www.deccanherald.com/india/karnataka/padma-shri-awardee-dr-shubha-v-guiding-flights-inspiring-generations-3895259 |work=Deccan Herald |date=11 February 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಮನ == 2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮಿ ಆನಂದ್ ಮಹೀಂದ್ರ ಅವರು ತಮ್ಮ "Monday Motivation" ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಶುಭಾ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆದವು.<ref>{{cite news |title=Anand Mahindra's Monday Motivation is Dr Shubha V Iyengar, a Padma Shri scientist known for giving 'Drishti' to planes |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/anand-mahindras-monday-motivation-is-dr-shubha-v-iyengar-a-padma-shri-scientist-known-for-giving-drishti-to-planes/articleshow/128096917.cms |work=The Economic Times |date=9 February 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} [[Category:ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[Category:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[Category:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[Category:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] f4oeumt0bbmi6wmys9ywdnkbmxkge5x ಡಾ. ರಾಜಶೇಖರ ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ 0 179213 1374939 1374455 2026-06-10T11:58:25Z ರಾಜಶೇಖರ.ಚಂ.ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ 44021 /* YouTube ವಾಹಿನಿ */ 1374939 wikitext text/x-wiki {{ಅಳಿಸುವಿಕೆ|1={{Advert|date=May 2026}}}} ಡಾ. ರಾಜಶೇಖರ ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ ಇವರ ಪೂರ್ಣಹೆಸರು '''ರಾಜಶೇಖರ ಚಂ.ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ (ಡಾ.ರಾಜಶೇಖರ ಸಿ.ಡಿ)'''. [[ಹಾವೇರಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸವಣೂರು]] ತಾಲೂಕಿನ ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮ [[ಈಚಲಯಲ್ಲಾಪುರ]] ಇವರ ಹುಟ್ಟೂರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೂಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿ, [[ಹತ್ತಿಮತ್ತೂರ]]ಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಹಾವೇರಿ]]ಯ ಎಸ್.ಜೆ.ಎಂ ಹೊಸಮಠದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಿ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು [[ಸವಣೂರ]] ನಗರದ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ ಬಿ.ಇಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು [[ಬೆಳಗಾವಿ]]ಯ ಕೆ.ಎಲ್.ಇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪಡೆದರು. ಮುಂದೆ [[ಧಾರವಾಡದ]] ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ [[ಜಾನಪದ]] ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನದ ಡಿಪ್ಲೋಮಾವನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದೆ ಜಾನಪದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೈಗೊಂಡು, [[ಪ್ರೊ.ಕೆ.ಆರ್. ದುರ್ಗಾದಾಸ]] ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ '''“ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ : ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ”'''(೨೦೧೮) ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧವನ್ನು [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, [[ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ]]ಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಜಾನಪದ ಸಂಶೋಧಕರು, ಕವಿ-ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಗಾಯಕರು, ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಆಗಿ ಸೃಜನಶೀಲ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಇವರು ಸದ್ಯ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ== |ಹೆಸರು : ಡಾ. ಡೊಂಬರಮತ್ತೂರ ರಾಜಶೇಖರ |ಊರು : ಈಚಲಯಲ್ಲಾಪುರ |ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕ : 01-07-1978 |ತಂದೆಯ ಹೆಸರು : ಚಂದ್ರಶೇಖರ |ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು : ರತ್ನವ್ವ |ಪತ್ನಿಯ ಹೆಸರು : ತನುಜಾ ==ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ== 1.[[ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಗ್ರಾಜುಯೇಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್]], [[ಜೈನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಬೆಂಗಳೂರು]] ಇವರು ನಡೆಸಿದ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]] [[ಸಮ್ಮೇಳನ]]ದಲ್ಲಿ `[[ಗಾದೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ನೀತಿ’ ಎಂಬ ವಿಷಯ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಫೆ.2010 2.[[ಪ್ರಾಚ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ ವಿಭಾಗ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ]], ಬೆಂಗಳೂರು ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆ, ಕ.ವಿ.ವಿ ಧಾರವಾಡ ಇವರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ `ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ’ ವಿಷಯ ಕುರಿತ ಕಮ್ಮಟ ಮತ್ತು ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ `ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಕಲಾ ಪರಂಪರೆ’ ವಿಷಯದ ಪತ್ರಿಕೆ ಮಂಡನೆ.-ಮಾ.2011 3.[[ಹಿಂದಿ]] ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ, ಕಲಾ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, [[ರಾಯಬಾಗ]] ಇವರು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಯು.ಜಿ.ಸಿ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ `ಆಧುನಿಕ ಹಿಂದಿ-ಕನ್ನಡ ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೆ ದಲಿತ ಸಂವೇದನಾ’ ವಿಷಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣ]]ದಲ್ಲಿ `[[ಕನ್ನಡ]] [[ಕಾದಂಬರಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ [[ದಲಿತ]]ರು’ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಸೆ.2011 4.[[Puducherry Institute of Linguistics and Culture]], [[Puducherry]] & [[Folklore Society of South Indian Languages]] ([[FOSSILS]]), [[Thiruvananthpurm]] ಇವರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ `[[ಚಿತ್ರಕಲೆ]]-[[ಧರ್ಮ]]-[[ಬಳೆಗಾರ ವೃತ್ತಿ]]’ ವಿಷಯದ ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಮಾ.2012 5.[[ಪ್ರಾಚ್ಯ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ ಇಲಾಖೆ]] ಹಾಗೂ [[ಶ್ರೀ ಶಿವಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಮಹಿಳಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಹಾವೇರಿ]] ಇವರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ `ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ’ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ `ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಎ.2013 6.[[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಧಾರವಾಡ ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ]]., [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೃಶ್ಯಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ]], [[ಧಾರವಾಡ]]., [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಜಾನಪದ ಸಂಘ]], [[ತ್ರಿವೇಂದ್ರಮ್]] ([[FOSSILS]]) ಇವರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ `ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಜಾನಪದ ಸಮ್ಮೇಳನ’ದ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ `ಬಳೆ ತಯಾರಿಕೆ: ಜನಪದ [[ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]]’ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಮೇ.2013 7.ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ, ಕ.ವಿ.ವಿ ಹಾಗೂ [[ಕೆ.ಎಲ್.ಇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಶ್ರೀ. ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಧಾರವಾಡ ಇವುಗಳ ಸಂಯುಕ್ತ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಡಾ. ದೇವೇಂದ್ರಕುಮಾರ ಹಕಾರಿ ದತ್ತಿ ಉಪನ್ಯಾಸ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ `[[ಜಾನಪದ ಭಂಡಾರ]]’ ವಿಷಯದ ಕುರಿತ ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-ಅ.2013 8.[[Karnatak University]], [[Dept. of Dr.B.R.Ambedkar Studies]] & [[Sera Jey Monastic University]], [[Bylakuppe]], Mysore ಇವರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ‘Creating Better World : [[Dr.B.R.Ambedkar]] Vision and Perspectives’ ಎಂಬ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ `[[ಅಂಬೇಡ್ಕರ]] ಅವರ ಸಾಧನೆಯ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರೇರಣಾಶಕ್ತಿ : ಶ್ರೀಮತಿ [[ರಮಾಬಾಯಿ]]’ ವಿಷಯದ ಕುರಿತ ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.- ಅ.2016 9.[[ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] ಸವಣೂರ ಶಹರದ [[ದೊಡ್ಡಹುಣಸೆ]] ಕಲ್ಮಠದ [[ಲಿಂ.ಶ್ರೀ ಗುರು ರಾಚೋಟೇಶ್ವರ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿ]]ಗಳ 44ನೇ ಸ್ಮರಣೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ ‘ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಮಾರಂಭ’ದಲ್ಲಿ ‘ಶರಣರ ವಿಶ್ವ ಭ್ರಾತೃತ್ವ’ ವಿಷಯದ ಉಪನ್ಯಾಸ.-28 ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ. 2021 10.[[ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ., [[ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ]]., [[ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ]], [[ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಚೆನ್ನೈ]] ಇವರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಆಯೋಜಿಸಿದ ಆನ್ಲೈನ್ [[ಇಫ್ರೋ]] ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ‘ಜನಪದ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅದರ ಜ್ಞಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ’ ಎಂಬ ಎರಡು ದಿನದ –ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ವೆಬಿನಾರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ‘ಜನಪದರು ಕಂಡ ಕಾಡುಹಣ್ಣುಗಳು’ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡನೆ.-29 ನೇ ಜುಲೈ.2021 ==ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನ/ಕಥೆ/ಕವಿತೆ/ಕೃತಿ== 1. [[ಜಾಹೀರಾತುಗಳು]]-ಲೇಖನ, ‘[[ಇಂದು ನನ್ನ ಪಾಳಿ]]’-ಅಂಕಣ, [[ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ]] ದಿನಪತ್ರಿಕೆ -2003 2. ದೀಪದಡಿಯ ಗದ್ದುಗೆ-ಕವಿತೆ, ಯುವಕವಿ ಕಾವ್ಯ ಸಂಪುಟ, [[ಕ.ಸಾ.ಅಕಾಡೆಮಿ]], [[ಬೆಂಗಳೂರು]]-2003 3. ನಮ್ಮಲೇಕೆ ಕಂದರ..?!-ಕವಿತೆ, ಕನ್ನಡ ಕನ್ನಡಿ-ಕವನ ಸಂಕಲನ, [[ಶಾರದಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾಶನ]],[[ಚೌ.ದಾನಪುರ]]-2003 4. ಮನಸ್ಸು-ಭಾವಗೀತೆ ಪ್ರಸಾರ, `ಭಾವಸಂಗಮ’ ತಿಂಗಳ ಹಾಡು, [[ಆಕಾಶವಾಣಿ ಧಾರವಾಡ]]-2004 5. ಕವಿತೆ, ಲೇಖನ ಪ್ರಕಟ, ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ2004-05 6. ಕವಿತೆ ಪ್ರಕಟ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಭಾರತಿ, ಸಂಪುಟ-20, ಸಂಚಿಕೆ-1, [[ಕ.ವಿ.ವಿ ಧಾರವಾಡ]]-2009 7. ದುರಂತ-ಕಥೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಭಾರತಿ, ಸಂಪುಟ-20, ಸಂಚಿಕೆ-1, ಕ.ವಿ.ವಿ ಧಾರವಾಡ-2009 8. ಬಳೆ ತಯಾರಿಕೆ-ಜನಪದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಲೇಖನ, `ದೇಶಿ ಸಂಪದ ಶಾಲಿನಿ’ [[ಡಾ.ಶಾಲಿನಿ ರಘುನಾಥ]] ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥ, ಧಾರವಾಡ-2013 9. ಕಲಿಯುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದವರು-ಲೇಖನ, `ದೇಶಿ ಸಂಪದ ಶಾಲಿನಿ’ ಡಾ. ಶಾಲಿನಿ ರಘುನಾಥ ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥ, ಧಾರವಾಡ-2013 10. ಪರಾಂಜಪೆಯವರ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಣಗಳು-ಲೇಖನ, `ಚೈತ್ರಾಂಗಣ’-[[ನರಸಿಂಹ ಪರಾಂಜಪೆ]] ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥ. ಧಾರವಾಡ-ಅ.2014 11. ಗಾದೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀತಿ-ಲೇಖನ, ಜಾನಪದ ಝರಿ, ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಹೌಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು-2015 12. ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಕಲಾ ಪರಂಪರೆ-ಲೇಖನ, ಜಾನಪದ ಝರಿ, ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಹೌಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು-2015 13. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ-ಲೇಖನ, ‘[[ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಭಾರತಿ]]’, ಸಂಪುಟ-26, ಸಂಚಿಕೆ-2, ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, ಕ.ವಿ.ವಿ ಧಾರವಾಡ-2015-16 14. ಉಳವಿ ಬಳೆಗಳು-ಲೇಖನ, ‘ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಭಾರತಿ’, ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಪುಟ-24, ಸಂಚಿಕೆ-3, ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, ಕ.ವಿ.ವಿ ಧಾರವಾಡ-2009 15. ‘ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ: ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ’ [[ಪಿಹೆಚ್.ಡಿ]] ಸಾರಾಂಶ-ಲೇಖನ, ಚಿಂತನಶೀಲ [[ಸಮಾಜಮುಖಿ]], ಸಂಪುಟ-2, ಸಂಚಿಕೆ-07, ನಂ.111, 4ನೇ ಮಹಡಿ, ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ಕಾಂಪೌಂಡ್, ಲಾಲ್ಬಾಗ್ ರಸ್ತೆ, ಬೆಂಗಳೂರು-ಜುಲೈ.2019 16. [[ಪಂ.ಬಸವರಾಜ ಭಜಂತ್ರಿ(ಹೆಡಿಗ್ಗೊಂಡ)]] : ವ್ಯಕ್ತಿ ಪರಿಚಯ, ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, 17ನೇ ಮೇ. 2021 17. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ-ಲೇಖನ, [[ಪುರಾತತ್ವ, ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ ಇಲಾಖೆ]], [[ಮೈಸೂರು]]-2021 18. ಮುಖವೀಣೆ-ಲೇಖನ, ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, 21ನೇ ಮೇ. 2021 19. [[ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಬಿ.ಮಾನ್ಪಡೆ]] : ವ್ಯಕ್ತಿ ಪರಿಚಯ, ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, 06ನೇ ಜೂನ್. 2021 20. ಶರಣರ ವಿಶ್ವಭ್ರಾತೃತ್ವ-ಲೇಖನ, ಲಿಂಗಾಯತ ದರ್ಶನ, ಸಂಪುಟ-08, ಸಂಚಿಕೆ-08, [[ವಚನ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ]], [[ನಾಗನೂರು ರುದ್ರಾಕ್ಷಿಮಠ]], [[ಬೆಳಗಾವಿ]]-ಆ.2021 21. ಗಣೇಶನ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಗೌರಿ ಹೂವು-ಲೇಖನ : [[ಸುಧಾ, ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆ]], 25ನೇ ಆಗಷ್ಟ್, 2022 22. ಇದು ಅಂತಿAಥ ಹೂವಲ್ಲ, ಗೌರಿ ಹೂ-ಲೇಖನ : [[ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ]], ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ, 04ನೇ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್, 2022 23. ಸ್ಥಳನಾಮಗಳು-ಲೇಖನ : ಶಿಗ್ಗಾವಿ ತಾಲೂಕು ದರ್ಶನ : [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು]], ಬೆಂಗಳೂರು. ಜ.2023 24. [[ಮುಖವೀಣೆ]] ಎಂಬ ಸುಂದರಿ-ಲೇಖನ : Vol.9, Issue.1 & Vol.9, Issue.2, ಜಾನಪದ ಜಗಲಿ, ಕ.ಜಾ.ವಿ.ವಿ, ಗೊಟಗೋಡಿ, 2023 25. ‘ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಡು ಹಣ್ಣುಗಳು’ ಕೃತಿಯ ಬರೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಕರಡು ಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 26. ‘[[ಮುಖವೀಣೆ]] : ಜನಪದ ವಾದ್ಯ ವಿಶೇಷ’ ಕೃತಿಯ ಬರೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಕರಡು ಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 27. ‘ಜನಪದರಲ್ಲಿ [[ವೀಳ್ಯೆದೆಲೆ]]ಯ ಮಹತ್ವ’ : ಅಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನ. 28. ಕರಿ ನೆರಳಲ್ಲಿ ‘[[ಕಂಬಳಿ ಕರೆ ಕಟ್ಟುವವರ’ ಬದುಕು]] : ಅಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನ. 29. ‘[[ಸೋಬಾನೆ ರಮೇಶ ಹಾಡಿರುವ ಸೋಬಾನೆ ಪದಗಳು]]’ : ಕರಡು ಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 30. ‘[[ಶಹನಾಯಿ ರಾಜ]] [[ಪಂ.ಬಸವರಾಜ ಹೆಡಿಗ್ಗೊಂಡ]]’ : ಕರಡು ಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 31. ‘ಕಲ್ಗಿ-ತುರಾಯಿ ಪದಗಳು’- ಸಂಗ್ರಹ : ಕರಡು ಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 32. ‘[[ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ]]’ [[ದೊಡ್ಡಾಟ]]ದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯ ಕರಡುಪ್ರತಿ ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿದೆ. 33. ‘[[ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಪದ ಚಿತ್ರಕಲೆ : ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ]]’ ಕೃತಿ ಪ್ರಕಟ-2026 == ಸದಸ್ಯತ್ವ == 1. Indian Folklore Researcher’s Organisation(IFRO), (No.18, Dt.08-07-2015). ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯತ್ವ. 2. ಜಾನಪದ ಪದವೀಧರರ ಸಂಘ, ಧಾರವಾಡ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ 2017 ರಿಂದ. 3. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು : ನಂ.327208/04-01-2019, ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯತ್ವ. 4. ಜಾನಪದ ಪದವೀಧರರ ಸಂಘ (ರಿ), ಶಿಗ್ಗಾಂವ (DRHR/SOR/784/2019-20) ಮಾಧ್ಯಮ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ 2019 ರಿಂದ. 5. ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖಕ ಸದಸ್ಯತ್ವ, 2017 ರಿಂದ. 6. ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಟ್ರಸ್ಟ್ (ರಿ), ಕೃಷಿ ನಗರ, ಗೊಟಗೋಡಿ, ಶಿಗ್ಗಾವಿ ತಾ. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ-581 205 ನೋಂ.ಸಂ.101/2020-21 ಮಾಧ್ಯಮ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, 2020 ರಿಂದ. == ನೂತನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ == ದಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು, ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಘಟಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ನೇಮಕ (05.10.2024), ದಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು(ರಿ), ರಾಜ್ಯ ಘಟಕ, ಗದಗ. == ಬ್ಲಾಗ್ ತಾಣ == ರಾಜನಪದ (dcrajashekhar.blogspot.com) ಎಂಬ ಬ್ಲಾಗ್ತಾಣದಿಂದ ಜಾನಪದಕ್ಕೆ ಸಂಬAಧಿಸಿದAತೆ ನಾನು ಬರೆದಿರುವ ಪ್ರಕಟಿತ, ಅಪ್ರಕಟಿತ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳು, ವರದಿಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು, ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ವಿಷಯದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡುವ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. == YouTube ವಾಹಿನಿ == RAJANAPADA /ರಾಜನಪದ <ref>http://www.youtube.com/@Rjajanapada<ref> ಹಾಗೂ RWORLD <ref>http://www.youtube.com/@RWORLD2025<ref> ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ YouTube ವಾಹಿನಿಗಳ ಮುಖಾಂತರ ದೇಸೀಯ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ಕುಣಿತ, ಗೀತೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬAಧಿಸಿದ ಧ್ವನಿ & ವಿಡಿಯೋ, ಸ್ಥಿರಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿ ಸಂಕಲನ ಮಾಡಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ, ಸಾಕ್ಷö್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಬಿತ್ತರಿಸುವ ಮುಖಾಂತರ ಜಾನಪದ ವಿಷಯದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಈ ವಾಹಿನಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡಿರುವ ವಿಡಿಯೋಗಳು : 1)‘ತಲೆ ದಂಡ’ ನಾಟಕದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳು-05. 2)‘ಸೋಬಾನೆ ರಮೇಶ’ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಸೋಬಾನೆ ಪದಗಳು-28. 3)ಶ್ರೀ.ಶೇಕಪ್ಪ ಯಲಿಗಾರ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ‘ಭಜನಾ ಪದಗಳು’-06. 4)‘ಗೊಂದಲಿಗರು : ಹಾಡು’-ಕಥೆ’ ಶ್ರೀ. ವೆಂಕಪ್ಪ ಅಂಬಾಜಿ ಸುಗತೇಕರ ಅವರ ಸಂದರ್ಶನದ ಸಂಚಿಕೆಗಳು-08. 5)‘ಕಂಬಳಿ ಕರೆ ಕಟ್ಟುವ ಕಲೆ’ : ಸಾಕ್ಷö್ಯಚಿತ್ರ. 6)‘ದೊಡ್ಡಾಟದ ಕಥೆಗಾರ ಗೋವಿಂದಪ್ಪ ಅವರ ವಹುವ್ವರಿ ಬದುಕು’ : ಶ್ರೀ. ಗೋವಿಂದಪ್ಪ ತಳವಾರ ಅವರ ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ಸಂದರ್ಶನ-03. 7)‘ಗಿರಿಜಾ ಕಲ್ಯಾಣ’ ದೊಡ್ಡಾಟದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳು-03. 8)ಈಚಲಯಲ್ಲಾಪುರ ಗ್ರಾಮದ ಮೊಹರಂ ಪದಗಳು-16. 9)‘ಕರ್ಣ ಪರ್ವ’ ದೊಡ್ಡಾಟದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳು-04. 10)ಶ್ರೀಮತಿ. ರಾಧಾಭಾಯಿ ಮಾದರ ಹಾಡಿರುವ ‘ಚೌಡಕಿ ಪದಗಳು’-08. 11)‘ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರ’ ದೊಡ್ಡಾಟದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳು-02. 12)‘ಅಂಗುಲಿಮಾಲ’ ದೊಡ್ಡಾಟ ಪ್ರಸಂಗದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳು. 13)ಬಹುರೂಪಿ ಗಾಯನ : ಹಗಲುವೇಷಗಾರರ ಕುರಿತು ಸಾಕ್ಷö್ಯಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಅವರ ಹಾಡುಗಳು-12. 14)‘ಚಿತ್ರಪಟ ರಾಮಾಯಣ’ ನಾಟಕ : YouTube series-07 15)‘ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ-ಲಕ್ಷೆö್ಮÃಶ್ವರ’ : ಸಾಕ್ಷö್ಯಚಿತ್ರ. eoxeqzn1r0vfy9lxbdsbcyk7aet4wnc ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಸ್ಕ್ರೇಪೈ 1 179286 1374905 1374716 2026-06-09T14:52:47Z A826 72368 A826 moved page [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:Scrapy]] to [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಸ್ಕ್ರೇಪೈ]] without leaving a redirect: ಆಂಗ್ಲ ಶೀರ್ಷಿಕೆ → ಕನ್ನಡ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 1374716 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 ಸದಸ್ಯ:ಗಣೇಶ್ ಎಂ/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ 2 179308 1374896 1374891 2026-06-09T12:56:17Z ಗಣೇಶ್ ಎಂ 88310 1374896 wikitext text/x-wiki ಸುಮಾರು 150 ರಿಂದ 200 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕದ್ರಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಎಂಬವರು ತಮ್ಮ ಅಪಾರವಾದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಾ ಇದ್ದರು. ಇವರು ಬಹಳ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರಾಗಿದ್ದು ತುಂಬಾ ಜನಾನುರಾಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಕೂಡುಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಐದು ಜನ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಎಲ್ಲರೂ ಕುಂಬಾರಿಕೆ ವ್ಯವಸಾಯ ಹಾಗೂ ಮನೆ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕದ್ರಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾರ್ಷಿಕ ದೀಪೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದಿಂದಲೇ ಹಣತೆ ಬರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಮೊದಲ ದೀಪವನ್ನು ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದವರೇ ದೀಪ ಹಚ್ಚ ಬೇಕೆಂದು ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಅಭಯ ಇದೆ ಎಂದು ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಟು. ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗೆ ಮೊದಲ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಇದೆ. ಈಗ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಭಾಸ್ಕರ್ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು ದೀಪೊತ್ಸವದ ದಿನ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಅಪಾರ ದೈವ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ದೈವಗಳಾದ ಮಹಿಷಾಂದಾಯ, ಮರುಳ ಧೂಮಾವತಿ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಜುಮಾದಿ, ಬಂಟ, ರಾಹು ಗುಲಿಗ ಹಾಗೂ ಮನೆಯೊಳಗೇನೇ ಆರಾಧಿಸುವಂತಹ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕದ್ರಿ ಹಾಗೂ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟಂಬದ ನಡುವೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವಿದೆ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನ ಜಾತ್ರೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಕ್ಲಪ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸುವಂತಹ ಗೌರವ ಈ ಕುಟುಂಬಕಿತ್ತು. ಒಂದು ದಿನ ಜಾತ್ರೋತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಬಳಿ ಸೇವೆಗೆ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಮೊದಲು ಅಣತೆಗಳನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವ ತುರತುರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಯಂಕಾಲದ ತಿಂಡಿಗೆ ಅಕ್ಕಿ ಕಡೆದು ಕಡುಬು ಮಾಡಿ ಒಲೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದರು ಆದರೆ ಕಡಬು ಬೇಯಿಸುವಷ್ಟು ಸಮಯ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರೂ ಅರ್ಧ ಬೆಂದ ಕಡಬನ್ನು ತಿಂದು ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು 10 ರಿಂದ 15 km ನಡೆದು ಸಾಯಂಕಾಲದ ಮೊದಲು ಹಣತೆಗಳನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಾಂಗಣದ ಸುತ್ತಲಿಟ್ಟು ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತಲೇ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪೂರ್ತಿ ಹಚ್ಚಿದ ಹಣತೆ ಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಇವರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಸೇವೆಗೆ ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿ ಕೋಟಿಮೂಲ್ಯ ಸಂಸಾರವನ್ನು ದೇವರ ಬಲಿಸೇವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕರೆದು ಈ ರೀತಿ ಅಭಯ ನೀಡುತ್ತಾರೆ "ಅವಸರವಸರವಾಗಿ ಅರ್ಧ ಬೆಂದ ಕಡಬನ್ನು ತಿಂದು ತನ್ನ ಸೇವೆಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಚುತಿ ಬಾರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬ ಹೆಣ್ಣು ಸಂಸಾರವು ಕದ್ರಿಬಂಜನ್ ಎಂಬ ಬರಿಯಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯಲಿ" ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕದ್ರಿ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಅಭಯ ನೀಡಿದ ಕಾರಣ ಅಂದಿನಿಂದ ಕದ್ರಿಬಂಜನ್ ಎಂಬ ಬರಿಯಿಂದ ಪ್ರಚಲಿತಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣದಲ್ಲಿ ಈ 4 ಮಂದಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರಿಗೆ ಮದುವೆಯಾದಾಗ ಆಯಾ ಊರಿನ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಬಂಜನ್ ಸೇರಿಸಿ ತಮ್ಮ ಬರಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು. ಒಬ್ಬ ಮಗಳು ತವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಬಾರಬೈಲಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಬಾರಬೈಲ್ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಸಂಸಾರವು ಅವಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿತು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಅಪರಿಮಿತ ದೈವಭಕ್ತ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಹಾಗೂ ಜನಾನುರಾಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರಲ್ಲಿ ಅತೀವ ಶೇಂದಿ ಕುಡಿಯುವಂತಹ ದೌರ್ಬಲ್ಯವು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದ ವೈಪರಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳಿಂದ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಕುಂಬಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದನೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ತಮ್ಮ ಕುಡಿಯುವ ಚಟಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಾವೊಂದು ಕಾಗದ ರುಜುವಾತು ಇಲ್ಲದೆ ಅಡವಿಡಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವಾಪಸ್ ಅಡವಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದರು. ಸಾಲಕೊಟ್ಟ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಮುದಾಯದ ಹಣ ತೀರಿಸಲು ತಮ್ಮ ಮನೆ, ದೈವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ನಾಗಬನ ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಿದರು ದೈವಗಳ ಮೊಗ ಕಟ್ಸಲೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಆಸ್ತಿ ಪಡ್ಕೊಂಡವರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿರುವ ಬಾವಿಗೆ ಹಾಕಿದರು. ಹಾಗೂ ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಆ ಕಾಲದ ಭವ್ಯ ಮನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂತಾನದವರು ಬೀದಿ ಪಾಲಾದರು. ತದ ನಂತರ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ನ ಅನಂತಾಚಾರ್ರವರ ಪೂರ್ವಜರ ಬನದಲ್ಲಿ ನಾಗನ ಕಲ್ಲು ಹಾಕಿ ನಾಗನನ್ನು ಆರಾದಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿಮೂಲ್ಯ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಧನಿಕರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ದಿನ ಕೂಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಎಲ್ಲಾ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಹತಾಶರಾಗಿ ಜೀವನದ ಕೊನೆ ಉಸಿರೆಳೆದರು. ಕೊರತಿ ಎನ್ನುವ ದೈವ ಮಾತ್ರ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯ ಗುಡಿಸಲಿನಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಇತ್ತು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಆ ತಾಯಿ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ನೆನೆದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಔತಣವಿರಲಿ ಸಂಭ್ರಮವಿರಲಿ ಸುಖ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಈ ಅಗೋಚರ ಶಕ್ತಿಯಾದ ಕೊರತೆಯಪ್ಪೆ ಸುಖ ಶಾಂತಿ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ತಲೆಮಾರುಗಳು ಉರುಳಿದಾಗ ಕೆಲವರು ಸ್ಥಿತಿವಂತರಾದರು, ಕೆಲವರು ದಿನ ಕೂಲಿ ಮಾಡಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಮೂವರು ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯರಾದ ಕೂಸಮ್ಮ (ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ತಾಯಿ ಕೂಸಮ್ಮರ ಅಜ್ಜಿ), ಪೂವಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮಮ್ಮಲೇ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿರಿಯ ಪಾಲಿನ ಕೂಸಮ್ಮರ ಮಕ್ಕಳು, ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯೆದಿ, ಮಮ್ಮಲೇ ಮತ್ತು ಬಾಬು ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮಕ್ಕಳು - ಕೂಸಮ್ಮ (ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ತಾಯಿ), ವೆಂಕಮ್ಮ (ಪೂಣೆ ಎಸ್ಆರ್ ಬಂಜನ್ರ ತಾಯಿ) ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಿ ಮಮ್ಮುಲೇ ಯವರ ಮಕ್ಕಳು ಕೇಶವ ಈಶ್ವರ ಚಂದ್ರಶೇಖರ 2ನೇ ಪಾಲಿನ ಪೂವಮ್ಮರ ಮಕ್ಕಳು - ದೇಯಿ ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮತ್ತು ಕಮಲ ದೇಯಿ ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮಕ್ಕಳು - ಗೋಪಿ, ಜಯಂತಿ, ಯಶೋಧ ಮತ್ತು ನಾಗಪ್ಪ ಕಮಲರ ಮಕ್ಕಳು - ಸುಂದರಿ, ಬಾಗಿ, ಇಂದಿರಾ ಮತ್ತು ಮೋನಪ್ಪ 3ನೇ ಪಾಲಿನ ಮಮ್ಮಲೇ ಮಕ್ಕಳು - ಕನಪಾಯಿ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ಕನಪಾಯಿಯ ಮಕ್ಕಳು - ಸೀತಮ್ಮ, ಯಮುನನ ಮಕ್ಕಳು - ಶೇಖರ, ಸಂಜೀವ, ರತ್ನ, (ಭಾಸ್ಕರ್ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು ರವರ ತಾಯಿ) ಭವಾನಿ, ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಆನಂದ. ಮೇಲಿನ ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿವರಗಳನ್ನು ೧೬.೦೫.೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಿಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಸತ್ಯ. ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿವಂತರಾಗಿದ್ದ ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯವರ (ಕೂಸಮ್ಮರವರ ತಾಯಿ, ಬಾರಬೈಲ್ ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ದರಾದ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ಅಜ್ಜಿ) ಅಮ್ಮನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯವರು ನಾಲ್ಕು ಜನ ಮಕ್ಕಳು, ಮೂರು ಹೆಣ್ಣು ಒಂದು ಗಂಡು. ಇವರ ಅಪ್ಪ ಗಂಗೂ ಮೂಲ್ಯದಿಯ ಅಕ್ಕಂದಿರನೆಲ್ಲ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರಿನ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಿತಿವಂತರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು, ಆದರೆ ಕಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯನ್ನು ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲಿನ ಕೋರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕದ್ರಿ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಕಿರಿಯ ಮಗನಾದ ಬಾಬು ಮಂಗಳೂರಿನ ಕೋರ್ಟ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅತ್ತಾವರದ ಬಾಬುಗುಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊರತೆಯಪ್ಪೆ ಕಿರಿ ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇವರು ಬಾರಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಗಂಡನಿಗೆ ಕಲ್ಲಿನ ಕೋರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲು ಬಿದ್ದು ತದನಂತರ ಶ್ರಮದಾಯಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಆಗದೆ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಮೂರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಾಕಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಮಗಳು ವೆಂಕಮ್ಮರನ್ನು ಬಾಳ ಕಳವಾರಿನ ಕೃಷಿಕರಾದ ರಾಮ ಮೂಲ್ಯರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಎರಡನೇ ಮಗಳಾದ ಕೂಸಮ್ಮರನ್ನು ಬಂಟ್ವಾಳದ ಬಿರ್ಮನ ಬಂಗೇರರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಕಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಕಲ್ಯಾಣಿಯನ್ನು ಮುಂಬಾಯಿಯ (ಆಗಿನ ಬೊಂಬಾಯಿ) ಐತಪ್ಪ ಮೂಲ್ಯರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೇ ಮಗಳಾದ ಕೂಸಮ್ಮರನ್ನು ಬಂಟ್ವಾಳಕ್ಕೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರೂ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಇಬ್ಬರೂ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಬಾರಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಒಂದು ಪ್ರತಿಷಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮನೆಯ ಬಾಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು. ಮನೆ ದೈವ ಕೊರತೆಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆ ಬದಲಿಸುವಾಗ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೊರತೆಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಕೊಂಡುಹೊಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿರಿಯ ಮಗಳನ್ನು ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಟ್ಟ ಮೇಲೆ 1962ರಲ್ಲಿ ಬಾರಬೈಲ್ ನ ಥೋಮಸ್ ಗಾರ್ಡನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಸಮ್ಮದಂಪತಿಗಳು ತಮ್ಮ ತುಂಬು ಸಂಸಾರದೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು. ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಅದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ನಾಗಬನ ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನ ಅಜೀರ್ಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ಯರ ವಶದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಕಾರಣ ಅನಂತಾಚಾರ್ರವರ ಬನದಲ್ಲಿ ಬಾರಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಪೂರ್ವಜರು ಹಾಕಿದ ನಾಗನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾರಬೈಲ್ನ ಕೂಸಮ್ಮನವರು ತಮ್ಮ ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯರ ಹಾಗೂ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸಹೋದರರ ಸಹೋದರಿಯರ ಜೊತೆ ತಮ್ಮ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾ ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಅನಂತಚಾರ್ಯರ ಬನದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಂತೆ ಕೂಸಮ್ಮರ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಿ, ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲಾ ಪರ ಊರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನಿಮಿತ್ತ ಹೋದಾಗ ಕಿರಿ ಮಗ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರು ಊರಿನಲ್ಲಿಯೇ ವ್ರತ್ತಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೊತಿಯಪ್ಪೆ ಹಾಗೂ ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಅನಂತಾಚಾರ್ರವರ ಬನದ ನಾಗದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುಮಾರು 1978-79ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಕಷ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಬಂದಾಗ ಅವರು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯರನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ತಂತ್ರಿವರೇಣ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಮುಖಾಂತರ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪರಿಹಾರ ಅಂದರೆ "ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಬಂಜನ್ ಆದಿಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಈಗ ಕೂಡ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂಸಾರದ ದೈವವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾಗೂ ನಾಗರಪಂಚಮಿಯ ದಿವಸ ನಾಗನಿಗೆ ತಂಬಿಲ ಹಾಲಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು" ಆ ಪ್ರಕಾರ ಹಲವು ಮಂದಿ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಕೂಸಮ್ಮನವರನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಾರೆಬೈಲ್ಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯ ದಿವಸ ನಾಗದೇವರಿಗೆ ಹಾಲೆರೆದು ಕೂಸಮ್ಮನವರ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ವರುಷಗಳ ಕಳೆದಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಬಂಜನ್ ಕಟುಂಬಸ್ಥರು ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದರು. ky6yy5vrusk2a1y1ul0o73fyw4sizle 1374906 1374896 2026-06-09T16:06:01Z ಗಣೇಶ್ ಎಂ 88310 1374906 wikitext text/x-wiki ಸುಮಾರು 150 ರಿಂದ 200 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕದ್ರಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಎಂಬವರು ತಮ್ಮ ಅಪಾರವಾದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಾ ಇದ್ದರು. ಇವರು ಬಹಳ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರಾಗಿದ್ದು ತುಂಬಾ ಜನಾನುರಾಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಕೂಡುಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಐದು ಜನ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಎಲ್ಲರೂ ಕುಂಬಾರಿಕೆ ವ್ಯವಸಾಯ ಹಾಗೂ ಮನೆ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕದ್ರಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾರ್ಷಿಕ ದೀಪೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದಿಂದಲೇ ಹಣತೆ ಬರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಮೊದಲ ದೀಪವನ್ನು ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದವರೇ ದೀಪ ಹಚ್ಚ ಬೇಕೆಂದು ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಅಭಯ ಇದೆ ಎಂದು ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಟು. ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗೆ ಮೊದಲ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಇದೆ. ಈಗ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಭಾಸ್ಕರ್ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು ದೀಪೊತ್ಸವದ ದಿನ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಅಪಾರ ದೈವ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ದೈವಗಳಾದ ಮಹಿಷಾಂದಾಯ, ಮರುಳ ಧೂಮಾವತಿ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಜುಮಾದಿ, ಬಂಟ, ರಾಹು ಗುಲಿಗ ಹಾಗೂ ಮನೆಯೊಳಗೇನೇ ಆರಾಧಿಸುವಂತಹ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕದ್ರಿ ಹಾಗೂ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟಂಬದ ನಡುವೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವಿದೆ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನ ಜಾತ್ರೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಕ್ಲಪ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸುವಂತಹ ಗೌರವ ಈ ಕುಟುಂಬಕಿತ್ತು. ಒಂದು ದಿನ ಜಾತ್ರೋತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಬಳಿ ಸೇವೆಗೆ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಮೊದಲು ಅಣತೆಗಳನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವ ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಯಂಕಾಲದ ತಿಂಡಿಗೆ ಅಕ್ಕಿ ಕಡೆದು ಕಡುಬು ಮಾಡಿ ಒಲೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದರು ಆದರೆ ಕಡಬು ಬೇಯಿಸುವಷ್ಟು ಸಮಯ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರೂ ಅರ್ಧ ಬೆಂದ ಕಡಬನ್ನು ತಿಂದು ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು 10 ರಿಂದ 15 km ನಡೆದು ಸಾಯಂಕಾಲದ ಮೊದಲು ಹಣತೆಗಳನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಾಂಗಣದ ಸುತ್ತಲಿಟ್ಟು ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತಲೇ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪೂರ್ತಿ ಹಚ್ಚಿದ ಹಣತೆ ಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಇವರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಸೇವೆಗೆ ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿ ಕೋಟಿಮೂಲ್ಯ ಸಂಸಾರವನ್ನು ದೇವರ ಬಲಿಸೇವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕರೆದು ಈ ರೀತಿ ಅಭಯ ನೀಡುತ್ತಾರೆ "ಅವಸರವಸರವಾಗಿ ಅರ್ಧ ಬೆಂದ ಕಡಬನ್ನು ತಿಂದು ತನ್ನ ಸೇವೆಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಚುತಿ ಬಾರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬ ಹೆಣ್ಣು ಸಂಸಾರವು ಕದ್ರಿಬಂಜನ್ ಎಂಬ ಬರಿಯಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯಲಿ" ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕದ್ರಿ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಅಭಯ ನೀಡಿದ ಕಾರಣ ಅಂದಿನಿಂದ ಕದ್ರಿಬಂಜನ್ ಎಂಬ ಬರಿಯಿಂದ ಪ್ರಚಲಿತಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣದಲ್ಲಿ ಈ 4 ಮಂದಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರಿಗೆ ಮದುವೆಯಾದಾಗ ಆಯಾ ಊರಿನ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಬಂಜನ್ ಸೇರಿಸಿ ತಮ್ಮ ಬರಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು. ಒಬ್ಬ ಮಗಳು ತವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಬಾರಬೈಲಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಬಾರಬೈಲ್ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಸಂಸಾರವು ಅವಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿತು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಅಪರಿಮಿತ ದೈವಭಕ್ತ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಹಾಗೂ ಜನಾನುರಾಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರಲ್ಲಿ ಅತೀವ ಶೇಂದಿ ಕುಡಿಯುವಂತಹ ದೌರ್ಬಲ್ಯವು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದ ವೈಪರಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳಿಂದ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಕುಂಬಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದನೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ತಮ್ಮ ಕುಡಿಯುವ ಚಟಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಾವೊಂದು ಕಾಗದ ರುಜುವಾತು ಇಲ್ಲದೆ ಅಡವಿಡಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವಾಪಸ್ ಅಡವಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದರು. ಸಾಲಕೊಟ್ಟ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಮುದಾಯದ ಹಣ ತೀರಿಸಲು ತಮ್ಮ ಮನೆ, ದೈವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ನಾಗಬನ ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಿದರು ದೈವಗಳ ಮೊಗ ಕಟ್ಸಲೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಆಸ್ತಿ ಪಡ್ಕೊಂಡವರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿರುವ ಬಾವಿಗೆ ಹಾಕಿದರು. ಹಾಗೂ ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಆ ಕಾಲದ ಭವ್ಯ ಮನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂತಾನದವರು ಬೀದಿ ಪಾಲಾದರು. ತದ ನಂತರ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ನ ಅನಂತಾಚಾರ್ರವರ ಪೂರ್ವಜರ ಬನದಲ್ಲಿ ನಾಗನ ಕಲ್ಲು ಹಾಕಿ ನಾಗನನ್ನು ಆರಾದಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿಮೂಲ್ಯ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಧನಿಕರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ದಿನ ಕೂಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಎಲ್ಲಾ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಹತಾಶರಾಗಿ ಜೀವನದ ಕೊನೆ ಉಸಿರೆಳೆದರು. ಕೊರತಿ ಎನ್ನುವ ದೈವ ಮಾತ್ರ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯ ಗುಡಿಸಲಿನಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಇತ್ತು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಆ ತಾಯಿ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ನೆನೆದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಔತಣವಿರಲಿ ಸಂಭ್ರಮವಿರಲಿ ಸುಖ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಈ ಅಗೋಚರ ಶಕ್ತಿಯಾದ ಕೊರತೆಯಪ್ಪೆ ಸುಖ ಶಾಂತಿ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ತಲೆಮಾರುಗಳು ಉರುಳಿದಾಗ ಕೆಲವರು ಸ್ಥಿತಿವಂತರಾದರು, ಕೆಲವರು ದಿನ ಕೂಲಿ ಮಾಡಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಮೂವರು ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯರಾದ ಕೂಸಮ್ಮ (ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ತಾಯಿಯಾದ ಕೂಸಮ್ಮರ ಅಜ್ಜಿ), ಪೂವಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮಮ್ಮಲೇ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿರಿಯ ಪಾಲಿನ ಕೂಸಮ್ಮರ ಮಕ್ಕಳು, ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯೆದಿ, ಮಮ್ಮಲೇ ಮತ್ತು ಬಾಬು ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮಕ್ಕಳು - ಕೂಸಮ್ಮ (ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ತಾಯಿ), ವೆಂಕಮ್ಮ (ಪೂಣೆ ಎಸ್ಆರ್ ಬಂಜನ್ರ ತಾಯಿ) ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಿ ಮಮ್ಮುಲೇ ಯವರ ಮಕ್ಕಳು ಕೇಶವ ಈಶ್ವರ ಚಂದ್ರಶೇಖರ 2ನೇ ಪಾಲಿನ ಪೂವಮ್ಮರ ಮಕ್ಕಳು - ದೇಯಿ ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮತ್ತು ಕಮಲ ದೇಯಿ ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮಕ್ಕಳು - ಗೋಪಿ, ಜಯಂತಿ, ಯಶೋಧ ಮತ್ತು ನಾಗಪ್ಪ ಕಮಲರ ಮಕ್ಕಳು - ಸುಂದರಿ, ಬಾಗಿ, ಇಂದಿರಾ ಮತ್ತು ಮೋನಪ್ಪ 3ನೇ ಪಾಲಿನ ಮಮ್ಮಲೇ ಮಕ್ಕಳು - ಕನಪಾಯಿ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ಕನಪಾಯಿಯ ಮಕ್ಕಳು - ಸೀತಮ್ಮ, ಯಮುನನ ಮಕ್ಕಳು - ಶೇಖರ, ಸಂಜೀವ, ರತ್ನ, (ಭಾಸ್ಕರ್ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು ರವರ ತಾಯಿ) ಭವಾನಿ, ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಆನಂದ. ಮೇಲಿನ ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿವರಗಳನ್ನು ೧೬.೦೫.೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಿಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಸತ್ಯ. ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿವಂತರಾಗಿದ್ದ ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯವರ (ಕೂಸಮ್ಮರವರ ತಾಯಿ, ಬಾರಬೈಲ್ ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ದರಾದ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ಅಜ್ಜಿ) ಅಮ್ಮನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯವರು ಮೂರು ಜನ ಮಕ್ಕಳು, ಎರಡು ಹೆಣ್ಣು ಒಂದು ಗಂಡು. ಇವರ ಅಪ್ಪ ಗಂಗೂ ಮೂಲ್ಯದಿಯ ಅಕ್ಕ ಮಮ್ಮುರನ್ನು ಬೇರೆ ಊರಿನ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಿತಿವಂತನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು, ಆದರೆ ಕಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯನ್ನು ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲಿನ ಕೋರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕದ್ರಿ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಕಿರಿಯ ಮಗನಾದ ಬಾಬು ಮಂಗಳೂರಿನ ಕೋರ್ಟ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅತ್ತಾವರದ ಬಾಬುಗುಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊರತೆಯಪ್ಪೆ ಕಿರಿ ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇವರು ಬಾರಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಗಂಡನಿಗೆ ಕಲ್ಲಿನ ಕೋರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲು ಬಿದ್ದು ತದನಂತರ ಶ್ರಮದಾಯಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಆಗದೆ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಮೂರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಾಕಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಮಗಳು ವೆಂಕಮ್ಮರನ್ನು ಬಾಳ ಕಳವಾರಿನ ಕೃಷಿಕರಾದ ರಾಮ ಮೂಲ್ಯರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಎರಡನೇ ಮಗಳಾದ ಕೂಸಮ್ಮರನ್ನು ಬಂಟ್ವಾಳದ ಬಿರ್ಮನ ಬಂಗೇರರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಕಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಕಲ್ಯಾಣಿಯನ್ನು ಮುಂಬಾಯಿಯ (ಆಗಿನ ಬೊಂಬಾಯಿ) ಐತಪ್ಪ ಮೂಲ್ಯರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೇ ಮಗಳಾದ ಕೂಸಮ್ಮರನ್ನು ಬಂಟ್ವಾಳಕ್ಕೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರೂ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಇಬ್ಬರೂ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಬಾರಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಒಂದು ಪ್ರತಿಷಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮನೆಯ ಬಾಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು. ಮನೆ ದೈವ ಕೊರತೆಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆ ಬದಲಿಸುವಾಗ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೊರತೆಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಕೊಂಡುಹೊಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿರಿಯ ಮಗಳನ್ನು ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಟ್ಟ ಮೇಲೆ 1962ರಲ್ಲಿ ಬಾರಬೈಲ್ ನ ಥೋಮಸ್ ಗಾರ್ಡನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಸಮ್ಮದಂಪತಿಗಳು ತಮ್ಮ ತುಂಬು ಸಂಸಾರದೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು. ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಅದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ನಾಗಬನ ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನ ಅಜೀರ್ಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ಯರ ವಶದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಕಾರಣ ಅನಂತಾಚಾರ್ರವರ ಬನದಲ್ಲಿ ಬಾರಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಪೂರ್ವಜರು ಹಾಕಿದ ನಾಗನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾರಬೈಲ್ನ ಕೂಸಮ್ಮನವರು ತಮ್ಮ ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯರ ಹಾಗೂ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸಹೋದರರ ಸಹೋದರಿಯರ ಜೊತೆ ತಮ್ಮ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾ ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಅನಂತಚಾರ್ಯರ ಬನದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಂತೆ ಕೂಸಮ್ಮರ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಿ, ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲಾ ಪರ ಊರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನಿಮಿತ್ತ ಹೋದಾಗ ಕಿರಿ ಮಗ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರು ಊರಿನಲ್ಲಿಯೇ ವ್ರತ್ತಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೊತಿಯಪ್ಪೆ ಹಾಗೂ ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಅನಂತಾಚಾರ್ರವರ ಬನದ ನಾಗದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುಮಾರು 1978-79ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಕಷ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಬಂದಾಗ ಅವರು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯರನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ತಂತ್ರಿವರೇಣ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಮುಖಾಂತರ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪರಿಹಾರ ಅಂದರೆ "ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಬಂಜನ್ ಆದಿಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಈಗ ಕೂಡ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂಸಾರದ ದೈವವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾಗೂ ನಾಗರಪಂಚಮಿಯ ದಿವಸ ನಾಗನಿಗೆ ತಂಬಿಲ ಹಾಲಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು" ಆ ಪ್ರಕಾರ ಹಲವು ಮಂದಿ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಕೂಸಮ್ಮನವರನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಾರೆಬೈಲ್ಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯ ದಿವಸ ನಾಗದೇವರಿಗೆ ಹಾಲೆರೆದು ಕೂಸಮ್ಮನವರ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ವರುಷಗಳ ಕಳೆದಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಬಂಜನ್ ಕಟುಂಬಸ್ಥರು ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದರು. 1998 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಘಟನೆ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಶ್ರೀ ನಾಗ ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಬಿಲ್ಲವ ಸಮಾಜದ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಜುಮಾದಿ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಡಚಣೆ ಹಾಗೂ ಸಮಸ‍್ಯೆಗಳು ಕಂಡು ಬಂದವು. ನಾಗರಹಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಬಂದು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರಿಯುವುದರಿಂದ ಆತಂಕಗೊಂಡ ಬಿಲ್ಲವ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಸ್ಥಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಟ್ಟಾಗ ಕಂಡುಬಂದ ಸತ್ಯ ಏನೆಂದರೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 150 ರಿಂದ 200 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ನಾಗಬನ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಪೂಜೆ ಪುರಸ್ಕಾರ ಇಲ್ಲದೆ ಪಾಲುಬಿದ್ದಿದೆ ಇದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಈ ತರದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಆ ಪಾಲು ಬಿದ್ದ ನಾಗಬನದ ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ಸ್ಥಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಟ್ಟ ಸದಾಶಿವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಆ ಪಾಲು ಬಿದ್ದ ನಾಗಬನ ಆದಿ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ ಯಾರದ್ದು ಎಂದು ಬಿಲ್ಲವ ಮುಖಂಡರು ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂತಾನದವರದ್ದೆಂದು ತಿಳಿದು ಬಂತು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರು ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಪರಿಹಾರ ಮಾಡುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ನಾಗಬನ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಇರುವ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಸ್ಥಳ ಅನ್ಯರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅವರು ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಅಪಾರ ಹಣ ಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಕಷ್ಟ ಸಾಧ್ಯ ಅಂತ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಊರಿನವರ ಒತ್ತಾಸೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂಬಂತೆ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಾಗದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡಲು ಊರಿನ ಹಿರಿಯರು ಹಿತೈಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲಾ ಹಿರಿಯ ಕಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಸುರತ್ಕಲ್ ಜೋತಿಷಿ ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್ರ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ನಾಗೇಶ್ ಬಾಯಾರ್ ರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರ, ಊರಿನವರ, ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಎಲ್ಲಾ ಹಿಂದು ಬಾಂದವರ ತನುಮನಧನಗಳ ಸಹಕಾರದಿಂದ ನಾಗದರ್ಶನವನ್ನು ಪಾಲುಬಿದ್ದ ನಾಗಬನದ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಗದೇವರು ಹೇಳಿದ ಮಾತೆಂದರೆ "ನಾನು ೧೫೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಪುರಸ್ಕಾರ ಇಲ್ಲದೆ ನಿಸ್ತೇಜನಾಗಿದ್ದೆ ಈಗ ಪುನರ್ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುವ ಕಾಲ ಕೂಡಿ ಬಂದಿದೆ, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಇಡಬೇಡ, ನಿನ್ನ ಬೆನ್ನಿನ ಹಿಂದೆ ನಾನಿದ್ದೇನೆ ಎಲ್ಲಾ ಎಡರುತೊಡರುಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂಬ ಅಭಯವನ್ನು ನಾಗ ದೇವರು ನೀಡಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಕೋಟ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಶ್ರೀ ನಾಗ ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆ ಪಣತೊಟ್ಟರು. ಮೊದಲಿಗೆ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರ ಸಮಿತಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಿತಿಗೆ ಹಿರಿಯರಾದ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಕುಂಪಲರವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರನ್ನು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನದ ಜಾಗವನ್ನು ವಾರೀಸುದಾರರಿಂದ ಖರೀದಿಸಲು ಹಣ ಕ್ರೂಡೀಕರಿಸಲು ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಗವನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಮೊದಲು ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಡಲು ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಲಿಸಲಾಯಿತು. ಶ್ರೀ ಗಿರೀಶ್ ಪೊದುವಾಳ್ ನೇತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ, ವೇದಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀ ವಿಟ್ಠಲದಾಸ ತಂತ್ರಿಯವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಾ. ೧೬.೦೫.೨೦೦೧ ರಿಂದ ೧೮.೦೫.೨೦೦೧ ವರೆಗೆ ೩ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಡಲಾಯಿತು. k3qi1vfaxz7e188kck61lztqwreawe4 1374907 1374906 2026-06-09T17:05:48Z ಗಣೇಶ್ ಎಂ 88310 1374907 wikitext text/x-wiki ಸುಮಾರು 150 ರಿಂದ 200 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕದ್ರಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಎಂಬವರು ತಮ್ಮ ಅಪಾರವಾದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಾ ಇದ್ದರು. ಇವರು ಬಹಳ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರಾಗಿದ್ದು ತುಂಬಾ ಜನಾನುರಾಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಕೂಡುಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಐದು ಜನ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಎಲ್ಲರೂ ಕುಂಬಾರಿಕೆ ವ್ಯವಸಾಯ ಹಾಗೂ ಮನೆ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕದ್ರಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾರ್ಷಿಕ ದೀಪೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದಿಂದಲೇ ಹಣತೆ ಬರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಮೊದಲ ದೀಪವನ್ನು ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದವರೇ ದೀಪ ಹಚ್ಚ ಬೇಕೆಂದು ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಅಭಯ ಇದೆ ಎಂದು ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಟು. ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗೆ ಮೊದಲ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಇದೆ. ಈಗ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಭಾಸ್ಕರ್ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು ದೀಪೊತ್ಸವದ ದಿನ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಅಪಾರ ದೈವ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ದೈವಗಳಾದ ಮಹಿಷಾಂದಾಯ, ಮರುಳ ಧೂಮಾವತಿ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಜುಮಾದಿ, ಬಂಟ, ರಾಹು ಗುಲಿಗ ಹಾಗೂ ಮನೆಯೊಳಗೇನೇ ಆರಾಧಿಸುವಂತಹ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕದ್ರಿ ಹಾಗೂ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟಂಬದ ನಡುವೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವಿದೆ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನ ಜಾತ್ರೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಕ್ಲಪ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸುವಂತಹ ಗೌರವ ಈ ಕುಟುಂಬಕಿತ್ತು. ಒಂದು ದಿನ ಜಾತ್ರೋತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಬಳಿ ಸೇವೆಗೆ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಮೊದಲು ಅಣತೆಗಳನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವ ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಯಂಕಾಲದ ತಿಂಡಿಗೆ ಅಕ್ಕಿ ಕಡೆದು ಕಡುಬು ಮಾಡಿ ಒಲೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದರು ಆದರೆ ಕಡಬು ಬೇಯಿಸುವಷ್ಟು ಸಮಯ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರೂ ಅರ್ಧ ಬೆಂದ ಕಡಬನ್ನು ತಿಂದು ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು 10 ರಿಂದ 15 km ನಡೆದು ಸಾಯಂಕಾಲದ ಮೊದಲು ಹಣತೆಗಳನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಾಂಗಣದ ಸುತ್ತಲಿಟ್ಟು ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತಲೇ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪೂರ್ತಿ ಹಚ್ಚಿದ ಹಣತೆ ಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಇವರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಸೇವೆಗೆ ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿ ಕೋಟಿಮೂಲ್ಯ ಸಂಸಾರವನ್ನು ದೇವರ ಬಲಿಸೇವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕರೆದು ಈ ರೀತಿ ಅಭಯ ನೀಡುತ್ತಾರೆ "ಅವಸರವಸರವಾಗಿ ಅರ್ಧ ಬೆಂದ ಕಡಬನ್ನು ತಿಂದು ತನ್ನ ಸೇವೆಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಚುತಿ ಬಾರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬ ಹೆಣ್ಣು ಸಂಸಾರವು ಕದ್ರಿಬಂಜನ್ ಎಂಬ ಬರಿಯಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯಲಿ" ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕದ್ರಿ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಅಭಯ ನೀಡಿದ ಕಾರಣ ಅಂದಿನಿಂದ ಕದ್ರಿಬಂಜನ್ ಎಂಬ ಬರಿಯಿಂದ ಪ್ರಚಲಿತಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣದಲ್ಲಿ ಈ 4 ಮಂದಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರಿಗೆ ಮದುವೆಯಾದಾಗ ಆಯಾ ಊರಿನ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಬಂಜನ್ ಸೇರಿಸಿ ತಮ್ಮ ಬರಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು. ಒಬ್ಬ ಮಗಳು ತವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಬಾರಬೈಲಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಬಾರಬೈಲ್ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಸಂಸಾರವು ಅವಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿತು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಅಪರಿಮಿತ ದೈವಭಕ್ತ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಹಾಗೂ ಜನಾನುರಾಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರಲ್ಲಿ ಅತೀವ ಶೇಂದಿ ಕುಡಿಯುವಂತಹ ದೌರ್ಬಲ್ಯವು ಆವರಿಸಿಕೊನದಿತ್ತು. ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದ ವೈಪರಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳಿಂದ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಕುಂಬಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದನೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ತಮ್ಮ ಕುಡಿಯುವ ಚಟಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಾವೊಂದು ಕಾಗದ ರುಜುವಾತು ಇಲ್ಲದೆ ಅಡವಿಡಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವಾಪಸ್ ಅಡವಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದರು. ಸಾಲಕೊಟ್ಟ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಮುದಾಯದ ಹಣ ತೀರಿಸಲು ತಮ್ಮ ಮನೆ, ದೈವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ನಾಗಬನ ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಿದರು ದೈವಗಳ ಮೊಗ ಕಟ್ಸಲೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಆಸ್ತಿ ಪಡ್ಕೊಂಡವರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿರುವ ಬಾವಿಗೆ ಹಾಕಿದರು. ಹಾಗೂ ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಆ ಕಾಲದ ಭವ್ಯ ಮನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂತಾನದವರು ಬೀದಿ ಪಾಲಾದರು. ತದ ನಂತರ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ನ ಅನಂತಾಚಾರ್ರವರ ಪೂರ್ವಜರ ಬನದಲ್ಲಿ ನಾಗನ ಕಲ್ಲು ಹಾಕಿ ನಾಗನನ್ನು ಆರಾದಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿಮೂಲ್ಯ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಧನಿಕರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ದಿನ ಕೂಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಎಲ್ಲಾ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಹತಾಶರಾಗಿ ಜೀವನದ ಕೊನೆ ಉಸಿರೆಳೆದರು. ಕೊರತಿ ಎನ್ನುವ ದೈವ ಮಾತ್ರ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯ ಗುಡಿಸಲಿನಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಇತ್ತು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಆ ತಾಯಿ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ನೆನೆದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಔತಣವಿರಲಿ ಸಂಭ್ರಮವಿರಲಿ ಸುಖ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಈ ಅಗೋಚರ ಶಕ್ತಿಯಾದ ಕೊರತೆಯಪ್ಪೆ ಸುಖ ಶಾಂತಿ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ತಲೆಮಾರುಗಳು ಉರುಳಿದಾಗ ಕೆಲವರು ಸ್ಥಿತಿವಂತರಾದರು, ಕೆಲವರು ದಿನ ಕೂಲಿ ಮಾಡಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಮೂವರು ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯರಾದ ಕೂಸಮ್ಮ (ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ತಾಯಿಯಾದ ಕೂಸಮ್ಮರ ಅಜ್ಜಿ), ಪೂವಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮಮ್ಮಲೇ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿರಿಯ ಪಾಲಿನ ಕೂಸಮ್ಮರ ಮಕ್ಕಳು, ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯೆದಿ, ಮಮ್ಮಲೇ ಮತ್ತು ಬಾಬು ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮಕ್ಕಳು - ಕೂಸಮ್ಮ (ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ತಾಯಿ), ವೆಂಕಮ್ಮ (ಪೂಣೆ ಎಸ್ಆರ್ ಬಂಜನ್ರ ತಾಯಿ) ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಿ ಮಮ್ಮುಲೇ ಯವರ ಮಕ್ಕಳು ಕೇಶವ ಈಶ್ವರ ಚಂದ್ರಶೇಖರ 2ನೇ ಪಾಲಿನ ಪೂವಮ್ಮರ ಮಕ್ಕಳು - ದೇಯಿ ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮತ್ತು ಕಮಲ ದೇಯಿ ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮಕ್ಕಳು - ಗೋಪಿ, ಜಯಂತಿ, ಯಶೋಧ ಮತ್ತು ನಾಗಪ್ಪ ಕಮಲರ ಮಕ್ಕಳು - ಸುಂದರಿ, ಬಾಗಿ, ಇಂದಿರಾ ಮತ್ತು ಮೋನಪ್ಪ 3ನೇ ಪಾಲಿನ ಮಮ್ಮಲೇ ಮಕ್ಕಳು - ಕನಪಾಯಿ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ಕನಪಾಯಿಯ ಮಕ್ಕಳು - ಸೀತಮ್ಮ, ಯಮುನನ ಮಕ್ಕಳು - ಶೇಖರ, ಸಂಜೀವ, ರತ್ನ, (ಭಾಸ್ಕರ್ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು ರವರ ತಾಯಿ) ಭವಾನಿ, ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಆನಂದ. ಈ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ವಿವರಗಳನ್ನು 16.05.2001 ರಿಂದ 18.05.2001 ವರೆಗೆ 3 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಿಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಸತ್ಯ. ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿವಂತರಾಗಿದ್ದ ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯವರ (ಕೂಸಮ್ಮರವರ ತಾಯಿ, ಬಾರಬೈಲ್ ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ದರಾದ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ಅಜ್ಜಿ) ಅಮ್ಮನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯವರು ಮೂರು ಜನ ಮಕ್ಕಳು, ಎರಡು ಹೆಣ್ಣು ಒಂದು ಗಂಡು. ಇವರ ಅಪ್ಪ ಗಂಗೂ ಮೂಲ್ಯದಿಯ ಅಕ್ಕ ಮಮ್ಮುರನ್ನು ಬೇರೆ ಊರಿನ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಿತಿವಂತನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು, ಆದರೆ ಕಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯನ್ನು ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲಿನ ಕೋರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕದ್ರಿ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಕಿರಿಯ ಮಗನಾದ ಬಾಬು ಮಂಗಳೂರಿನ ಕೋರ್ಟ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅತ್ತಾವರದ ಬಾಬುಗುಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆ ಕಿರಿ ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇವರು ಬಾರಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಗಂಡನಿಗೆ ಕಲ್ಲಿನ ಕೋರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲು ಬಿದ್ದು ತದನಂತರ ಶ್ರಮದಾಯಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಆಗದೆ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಮೂರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಾಕಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಮಗಳು ವೆಂಕಮ್ಮರನ್ನು ಬಾಳ ಕಳವಾರಿನ ಕೃಷಿಕರಾದ ರಾಮ ಮೂಲ್ಯರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಎರಡನೇ ಮಗಳಾದ ಕೂಸಮ್ಮರನ್ನು ಬಂಟ್ವಾಳದ ಬಿರ್ಮನ ಬಂಗೇರರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಕಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಕಲ್ಯಾಣಿಯನ್ನು ಮುಂಬಾಯಿಯ (ಆಗಿನ ಬೊಂಬಾಯಿ) ಐತಪ್ಪ ಮೂಲ್ಯರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೇ ಮಗಳಾದ ಕೂಸಮ್ಮರನ್ನು ಬಂಟ್ವಾಳಕ್ಕೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರೂ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಇಬ್ಬರೂ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಬಾರಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಒಂದು ಪ್ರತಿಷಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮನೆಯ ಬಾಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು. ಮನೆ ದೈವ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆ ಬದಲಿಸುವಾಗ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಕೊಂಡುಹೊಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿರಿಯ ಮಗಳನ್ನು ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಟ್ಟ ಮೇಲೆ 1962ರಲ್ಲಿ ಬಾರಬೈಲ್ ನ ತೋಮಸ್ ಗಾರ್ಡನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಸಮ್ಮದಂಪತಿಗಳು ತಮ್ಮ ತುಂಬು ಸಂಸಾರದೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು. ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಅದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ನಾಗಬನ ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನ ಅಜೀರ್ಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ಯರ ವಶದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಕಾರಣ ಅನಂತಾಚಾರ್ರವರ ಬನದಲ್ಲಿ ಬಾರಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಪೂರ್ವಜರು ಹಾಕಿದ ನಾಗನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾರಬೈಲ್ನ ಕೂಸಮ್ಮನವರು ತಮ್ಮ ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯರ ಹಾಗೂ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸಹೋದರರ ಸಹೋದರಿಯರ ಜೊತೆ ತಮ್ಮ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾ ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಅನಂತಚಾರ್ಯರ ಬನದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಂತೆ ಕೂಸಮ್ಮರ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಿ, ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲಾ ಪರ ಊರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನಿಮಿತ್ತ ಹೋದಾಗ ಕಿರಿ ಮಗ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರು ಊರಿನಲ್ಲಿಯೇ ವ್ರತ್ತಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆ ಹಾಗೂ ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಅನಂತಾಚಾರ್ರವರ ಬನದ ನಾಗದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುಮಾರು 1978-79ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಕಷ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಬಂದಾಗ ಅವರು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯರನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ತಂತ್ರಿವರೇಣ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಮುಖಾಂತರ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪರಿಹಾರ ಅಂದರೆ "ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಬಂಜನ್ ಆದಿಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಈಗ ಕೂಡ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂಸಾರದ ದೈವವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾಗೂ ನಾಗರಪಂಚಮಿಯ ದಿವಸ ನಾಗನಿಗೆ ತಂಬಿಲ ಹಾಲಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು" ಆ ಪ್ರಕಾರ ಹಲವು ಮಂದಿ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಕೂಸಮ್ಮನವರನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಾರೆಬೈಲ್ಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯ ದಿವಸ ನಾಗದೇವರಿಗೆ ಹಾಲೆರೆದು ಕೂಸಮ್ಮನವರ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ವರುಷಗಳ ಕಳೆದಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಬಂಜನ್ ಕಟುಂಬಸ್ಥರು ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದರು. 1998 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಘಟನೆ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಶ್ರೀ ನಾಗ ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಬಿಲ್ಲವ ಸಮಾಜದ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಜುಮಾದಿ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಡಚಣೆ ಹಾಗೂ ಸಮಸ‍್ಯೆಗಳು ಕಂಡು ಬಂದವು. ನಾಗರಹಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಬಂದು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರಿಯುವುದರಿಂದ ಆತಂಕಗೊಂಡ ಬಿಲ್ಲವ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಸ್ಥಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಟ್ಟಾಗ ಕಂಡುಬಂದ ಸತ್ಯ ಏನೆಂದರೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 150 ರಿಂದ 200 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ನಾಗಬನ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಪೂಜೆ ಪುರಸ್ಕಾರ ಇಲ್ಲದೆ ಪಾಲುಬಿದ್ದಿದೆ ಇದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಈ ತರದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಆ ಪಾಲು ಬಿದ್ದ ನಾಗಬನದ ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ಸ್ಥಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಟ್ಟ ಸದಾಶಿವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಆ ಪಾಲು ಬಿದ್ದ ನಾಗಬನ ಆದಿ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ ಯಾರದ್ದು ಎಂದು ಬಿಲ್ಲವ ಮುಖಂಡರು ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂತಾನದವರದ್ದೆಂದು ತಿಳಿದು ಬಂತು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರು ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಪರಿಹಾರ ಮಾಡುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ನಾಗಬನ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಇರುವ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಸ್ಥಳ ಅನ್ಯರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅವರು ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಅಪಾರ ಹಣ ಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಕಷ್ಟ ಸಾಧ್ಯ ಅಂತ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಊರಿನವರ ಒತ್ತಾಸೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂಬಂತೆ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಾಗದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡಲು ಊರಿನ ಹಿರಿಯರು ಹಿತೈಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲಾ ಹಿರಿಯ ಕಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಸುರತ್ಕಲ್ ನ ಜೋತಿಷಿ ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್ರ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ನಾಗೇಶ್ ಬಾಯಾರ್ ರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು, ಊರಿನವರು, ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಎಲ್ಲಾ ಹಿಂದು ಬಾಂದವರು ತನುಮನಧನಗಳ ಸಹಕಾರದಿಂದ ನಾಗದರ್ಶನವನ್ನು ಪಾಲುಬಿದ್ದ ನಾಗಬನದ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಗದೇವರು ಹೇಳಿದ ಮಾತೆಂದರೆ "ನಾನು ೧೫೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಪುರಸ್ಕಾರ ಇಲ್ಲದೆ ನಿಸ್ತೇಜನಾಗಿದ್ದೆ ಈಗ ಪುನರ್ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುವ ಕಾಲ ಕೂಡಿ ಬಂದಿದೆ, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ, ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಇಡಬೇಡ, ನಿನ್ನ ಬೆನ್ನಿನ ಹಿಂದೆ ನಾನಿದ್ದೇನೆ ಎಲ್ಲಾ ಎಡರುತೊಡರುಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂಬ ಅಭಯವನ್ನು ನಾಗ ದೇವರು ನೀಡಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಕೋಟ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಶ್ರೀ ನಾಗ ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಪಣತೊಟ್ಟರು. ಮೊದಲಿಗೆ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರ ಸಮಿತಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಿತಿಗೆ ಹಿರಿಯರಾದ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಕುಂಪಲರವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರನ್ನು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನದ ಜಾಗವನ್ನು ವಾರೀಸುದಾರರಿಂದ ಖರೀದಿಸಲು ಹಣ ಕ್ರೂಡೀಕರಿಸಲು ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಗವನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಮೊದಲು ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಡಲು ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಲಿಸಲಾಯಿತು. ಶ್ರೀ ಗಿರೀಶ್ ಪೊದುವಾಳ್ ನೇತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ, ವೇದಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀ ವಿಟ್ಠಲದಾಸ ತಂತ್ರಿಯವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಾ. 16.05.2001 ರಿಂದ 18.05.2001 ವರೆಗೆ 3 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಡಲಾಯಿತು. tszmc38n0hwccg6zpvb8vtarb3h3fdq 1374924 1374907 2026-06-10T07:26:47Z ಗಣೇಶ್ ಎಂ 88310 1374924 wikitext text/x-wiki ಸುಮಾರು 150 ರಿಂದ 200 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕದ್ರಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಎಂಬವರು ತಮ್ಮ ಅಪಾರವಾದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಾ ಇದ್ದರು. ಇವರು ಬಹಳ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರಾಗಿದ್ದು ತುಂಬಾ ಜನಾನುರಾಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಕೂಡುಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಐದು ಜನ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಎಲ್ಲರೂ ಕುಂಬಾರಿಕೆ ವ್ಯವಸಾಯ ಹಾಗೂ ಮನೆ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕದ್ರಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾರ್ಷಿಕ ದೀಪೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದಿಂದಲೇ ಹಣತೆ ಬರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಮೊದಲ ದೀಪವನ್ನು ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದವರೇ ದೀಪ ಹಚ್ಚ ಬೇಕೆಂದು ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಅಭಯ ಇದೆ ಎಂದು ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಟು. ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗೆ ಮೊದಲ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಇದೆ. ಈಗ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಭಾಸ್ಕರ್ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು ದೀಪೊತ್ಸವದ ದಿನ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಅಪಾರ ದೈವ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ದೈವಗಳಾದ ಮಹಿಷಾಂದಾಯ, ಮರುಳ ಧೂಮಾವತಿ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಜುಮಾದಿ, ಬಂಟ, ರಾಹು ಗುಲಿಗ ಹಾಗೂ ಮನೆಯೊಳಗೇನೇ ಆರಾಧಿಸುವಂತಹ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕದ್ರಿ ಹಾಗೂ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟಂಬದ ನಡುವೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವಿದೆ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನ ಜಾತ್ರೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಕ್ಲಪ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸುವಂತಹ ಗೌರವ ಈ ಕುಟುಂಬಕಿತ್ತು. ಒಂದು ದಿನ ಜಾತ್ರೋತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಬಳಿ ಸೇವೆಗೆ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಮೊದಲು ಅಣತೆಗಳನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವ ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಯಂಕಾಲದ ತಿಂಡಿಗೆ ಅಕ್ಕಿ ಕಡೆದು ಕಡುಬು ಮಾಡಿ ಒಲೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದರು ಆದರೆ ಕಡಬು ಬೇಯಿಸುವಷ್ಟು ಸಮಯ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರೂ ಅರ್ಧ ಬೆಂದ ಕಡಬನ್ನು ತಿಂದು ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು 10 ರಿಂದ 15 km ನಡೆದು ಸಾಯಂಕಾಲದ ಮೊದಲು ಹಣತೆಗಳನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಾಂಗಣದ ಸುತ್ತಲಿಟ್ಟು ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತಲೇ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪೂರ್ತಿ ಹಚ್ಚಿದ ಹಣತೆ ಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಇವರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಸೇವೆಗೆ ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿ ಕೋಟಿಮೂಲ್ಯ ಸಂಸಾರವನ್ನು ದೇವರ ಬಲಿಸೇವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕರೆದು ಈ ರೀತಿ ಅಭಯ ನೀಡುತ್ತಾರೆ "ಅವಸರವಸರವಾಗಿ ಅರ್ಧ ಬೆಂದ ಕಡಬನ್ನು ತಿಂದು ತನ್ನ ಸೇವೆಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಚುತಿ ಬಾರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬ ಹೆಣ್ಣು ಸಂಸಾರವು ಕದ್ರಿಬಂಜನ್ ಎಂಬ ಬರಿಯಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯಲಿ" ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕದ್ರಿ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಅಭಯ ನೀಡಿದ ಕಾರಣ ಅಂದಿನಿಂದ ಕದ್ರಿಬಂಜನ್ ಎಂಬ ಬರಿಯಿಂದ ಪ್ರಚಲಿತಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣದಲ್ಲಿ ಈ 4 ಮಂದಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರಿಗೆ ಮದುವೆಯಾದಾಗ ಆಯಾ ಊರಿನ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಬಂಜನ್ ಸೇರಿಸಿ ತಮ್ಮ ಬರಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು. ಒಬ್ಬ ಮಗಳು ತವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಬಾರಬೈಲಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಬಾರಬೈಲ್ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಸಂಸಾರವು ಅವಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿತು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಅಪರಿಮಿತ ದೈವಭಕ್ತ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಹಾಗೂ ಜನಾನುರಾಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರಲ್ಲಿ ಅತೀವ ಶೇಂದಿ ಕುಡಿಯುವಂತಹ ದೌರ್ಬಲ್ಯವು ಆವರಿಸಿಕೊನದಿತ್ತು. ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದ ವೈಪರಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳಿಂದ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಕುಂಬಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದನೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ತಮ್ಮ ಕುಡಿಯುವ ಚಟಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಾವೊಂದು ಕಾಗದ ರುಜುವಾತು ಇಲ್ಲದೆ ಅಡವಿಡಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವಾಪಸ್ ಅಡವಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದರು. ಸಾಲಕೊಟ್ಟ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಮುದಾಯದ ಹಣ ತೀರಿಸಲು ತಮ್ಮ ಮನೆ, ದೈವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ನಾಗಬನ ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಿದರು ದೈವಗಳ ಮೊಗ ಕಟ್ಸಲೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಆಸ್ತಿ ಪಡ್ಕೊಂಡವರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿರುವ ಬಾವಿಗೆ ಹಾಕಿದರು. ಹಾಗೂ ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಆ ಕಾಲದ ಭವ್ಯ ಮನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂತಾನದವರು ಬೀದಿ ಪಾಲಾದರು. ತದ ನಂತರ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ನ ಅನಂತಾಚಾರ್ರವರ ಪೂರ್ವಜರ ಬನದಲ್ಲಿ ನಾಗನ ಕಲ್ಲು ಹಾಕಿ ನಾಗನನ್ನು ಆರಾದಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿಮೂಲ್ಯ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಧನಿಕರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ದಿನ ಕೂಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಎಲ್ಲಾ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಹತಾಶರಾಗಿ ಜೀವನದ ಕೊನೆ ಉಸಿರೆಳೆದರು. ಕೊರತಿ ಎನ್ನುವ ದೈವ ಮಾತ್ರ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯ ಗುಡಿಸಲಿನಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಇತ್ತು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಆ ತಾಯಿ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ನೆನೆದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಔತಣವಿರಲಿ ಸಂಭ್ರಮವಿರಲಿ ಸುಖ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಈ ಅಗೋಚರ ಶಕ್ತಿಯಾದ ಕೊರತೆಯಪ್ಪೆ ಸುಖ ಶಾಂತಿ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ತಲೆಮಾರುಗಳು ಉರುಳಿದಾಗ ಕೆಲವರು ಸ್ಥಿತಿವಂತರಾದರು, ಕೆಲವರು ದಿನ ಕೂಲಿ ಮಾಡಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಮೂವರು ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯರಾದ ಕೂಸಮ್ಮ (ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ತಾಯಿಯಾದ ಕೂಸಮ್ಮರ ಅಜ್ಜಿ), ಪೂವಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮಮ್ಮಲೇ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿರಿಯ ಪಾಲಿನ ಕೂಸಮ್ಮರ ಮಕ್ಕಳು, ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯೆದಿ, ಮಮ್ಮಲೇ ಮತ್ತು ಬಾಬು ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮಕ್ಕಳು - ಕೂಸಮ್ಮ (ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ತಾಯಿ), ವೆಂಕಮ್ಮ (ಪೂಣೆ ಎಸ್ಆರ್ ಬಂಜನ್ರ ತಾಯಿ) ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಿ ಮಮ್ಮುಲೇ ಯವರ ಮಕ್ಕಳು ಕೇಶವ ಈಶ್ವರ ಚಂದ್ರಶೇಖರ 2ನೇ ಪಾಲಿನ ಪೂವಮ್ಮರ ಮಕ್ಕಳು - ದೇಯಿ ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮತ್ತು ಕಮಲ ದೇಯಿ ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮಕ್ಕಳು - ಗೋಪಿ, ಜಯಂತಿ, ಯಶೋಧ ಮತ್ತು ನಾಗಪ್ಪ ಕಮಲರ ಮಕ್ಕಳು - ಸುಂದರಿ, ಬಾಗಿ, ಇಂದಿರಾ ಮತ್ತು ಮೋನಪ್ಪ 3ನೇ ಪಾಲಿನ ಮಮ್ಮಲೇ ಮಕ್ಕಳು - ಕನಪಾಯಿ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ಕನಪಾಯಿಯ ಮಕ್ಕಳು - ಸೀತಮ್ಮ, ಯಮುನನ ಮಕ್ಕಳು - ಶೇಖರ, ಸಂಜೀವ, ರತ್ನ, (ಭಾಸ್ಕರ್ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು ರವರ ತಾಯಿ) ಭವಾನಿ, ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಆನಂದ. ಈ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ವಿವರಗಳನ್ನು 16.05.2001 ರಿಂದ 18.05.2001 ವರೆಗೆ 3 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಿಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಸತ್ಯ. ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿವಂತರಾಗಿದ್ದ ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯವರ (ಕೂಸಮ್ಮರವರ ತಾಯಿ, ಬಾರಬೈಲ್ ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ದರಾದ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ಅಜ್ಜಿ) ಅಮ್ಮನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯವರು ಮೂರು ಜನ ಮಕ್ಕಳು, ಎರಡು ಹೆಣ್ಣು ಒಂದು ಗಂಡು. ಇವರ ಅಪ್ಪ ಗಂಗೂ ಮೂಲ್ಯದಿಯ ಅಕ್ಕ ಮಮ್ಮುರನ್ನು ಬೇರೆ ಊರಿನ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಿತಿವಂತನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು, ಆದರೆ ಕಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯನ್ನು ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲಿನ ಕೋರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕದ್ರಿ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಕಿರಿಯ ಮಗನಾದ ಬಾಬು ಮಂಗಳೂರಿನ ಕೋರ್ಟ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅತ್ತಾವರದ ಬಾಬುಗುಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆ ಕಿರಿ ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇವರು ಬಾರಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಗಂಡನಿಗೆ ಕಲ್ಲಿನ ಕೋರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲು ಬಿದ್ದು ತದನಂತರ ಶ್ರಮದಾಯಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಆಗದೆ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಮೂರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಾಕಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಮಗಳು ವೆಂಕಮ್ಮರನ್ನು ಬಾಳ ಕಳವಾರಿನ ಕೃಷಿಕರಾದ ರಾಮ ಮೂಲ್ಯರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಎರಡನೇ ಮಗಳಾದ ಕೂಸಮ್ಮರನ್ನು ಬಂಟ್ವಾಳದ ಬಿರ್ಮನ ಬಂಗೇರರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಕಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಕಲ್ಯಾಣಿಯನ್ನು ಮುಂಬಾಯಿಯ (ಆಗಿನ ಬೊಂಬಾಯಿ) ಐತಪ್ಪ ಮೂಲ್ಯರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೇ ಮಗಳಾದ ಕೂಸಮ್ಮರನ್ನು ಬಂಟ್ವಾಳಕ್ಕೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರೂ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಇಬ್ಬರೂ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಬಾರಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಒಂದು ಪ್ರತಿಷಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮನೆಯ ಬಾಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು. ಮನೆ ದೈವ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆ ಬದಲಿಸುವಾಗ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಕೊಂಡುಹೊಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿರಿಯ ಮಗಳನ್ನು ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಟ್ಟ ಮೇಲೆ 1962ರಲ್ಲಿ ಬಾರಬೈಲ್ ನ ತೋಮಸ್ ಗಾರ್ಡನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಸಮ್ಮದಂಪತಿಗಳು ತಮ್ಮ ತುಂಬು ಸಂಸಾರದೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು. ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಅದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ನಾಗಬನ ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನ ಅಜೀರ್ಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ಯರ ವಶದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಕಾರಣ ಅನಂತಾಚಾರ್ರವರ ಬನದಲ್ಲಿ ಬಾರಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಪೂರ್ವಜರು ಹಾಕಿದ ನಾಗನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾರಬೈಲ್ನ ಕೂಸಮ್ಮನವರು ತಮ್ಮ ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯರ ಹಾಗೂ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸಹೋದರರ ಸಹೋದರಿಯರ ಜೊತೆ ತಮ್ಮ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾ ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಅನಂತಚಾರ್ಯರ ಬನದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಂತೆ ಕೂಸಮ್ಮರ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಿ, ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲಾ ಪರ ಊರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನಿಮಿತ್ತ ಹೋದಾಗ ಕಿರಿ ಮಗ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರು ಊರಿನಲ್ಲಿಯೇ ವ್ರತ್ತಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆ ಹಾಗೂ ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಅನಂತಾಚಾರ್ರವರ ಬನದ ನಾಗದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುಮಾರು 1978-79ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಕಷ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಬಂದಾಗ ಅವರು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯರನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ತಂತ್ರಿವರೇಣ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಮುಖಾಂತರ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪರಿಹಾರ ಅಂದರೆ "ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಬಂಜನ್ ಆದಿಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಈಗ ಕೂಡ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂಸಾರದ ದೈವವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾಗೂ ನಾಗರಪಂಚಮಿಯ ದಿವಸ ನಾಗನಿಗೆ ತಂಬಿಲ ಹಾಲಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು" ಆ ಪ್ರಕಾರ ಹಲವು ಮಂದಿ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಕೂಸಮ್ಮನವರನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಾರೆಬೈಲ್ಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯ ದಿವಸ ನಾಗದೇವರಿಗೆ ಹಾಲೆರೆದು ಕೂಸಮ್ಮನವರ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ವರುಷಗಳ ಕಳೆದಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಬಂಜನ್ ಕಟುಂಬಸ್ಥರು ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದರು. 1998 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಘಟನೆ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಶ್ರೀ ನಾಗ ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಬಿಲ್ಲವ ಸಮಾಜದ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಜುಮಾದಿ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಡಚಣೆ ಹಾಗೂ ಸಮಸ‍್ಯೆಗಳು ಕಂಡು ಬಂದವು. ನಾಗರಹಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಬಂದು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರಿಯುವುದರಿಂದ ಆತಂಕಗೊಂಡ ಬಿಲ್ಲವ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಸ್ಥಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಟ್ಟಾಗ ಕಂಡುಬಂದ ಸತ್ಯ ಏನೆಂದರೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 150 ರಿಂದ 200 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ನಾಗಬನ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಪೂಜೆ ಪುರಸ್ಕಾರ ಇಲ್ಲದೆ ಪಾಲುಬಿದ್ದಿದೆ ಇದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಈ ತರದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಆ ಪಾಲು ಬಿದ್ದ ನಾಗಬನದ ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ಸ್ಥಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಟ್ಟ ಸದಾಶಿವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಆ ಪಾಲು ಬಿದ್ದ ನಾಗಬನ ಆದಿ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ ಯಾರದ್ದು ಎಂದು ಬಿಲ್ಲವ ಮುಖಂಡರು ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂತಾನದವರದ್ದೆಂದು ತಿಳಿದು ಬಂತು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರು ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಪರಿಹಾರ ಮಾಡುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ನಾಗಬನ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಇರುವ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಸ್ಥಳ ಅನ್ಯರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅವರು ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಅಪಾರ ಹಣ ಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಕಷ್ಟ ಸಾಧ್ಯ ಅಂತ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಊರಿನವರ ಒತ್ತಾಸೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂಬಂತೆ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಾಗದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡಲು ಊರಿನ ಹಿರಿಯರು ಹಿತೈಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲಾ ಹಿರಿಯ ಕಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಸುರತ್ಕಲ್ ನ ಜೋತಿಷಿ ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್ರ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ನಾಗೇಶ್ ಬಾಯಾರ್ ರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು, ಊರಿನವರು, ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಎಲ್ಲಾ ಹಿಂದು ಬಾಂದವರು ತನುಮನಧನಗಳ ಸಹಕಾರದಿಂದ ನಾಗದರ್ಶನವನ್ನು ಪಾಲುಬಿದ್ದ ನಾಗಬನದ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಗದೇವರು ಹೇಳಿದ ಮಾತೆಂದರೆ "ನಾನು ೧೫೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಪುರಸ್ಕಾರ ಇಲ್ಲದೆ ನಿಸ್ತೇಜನಾಗಿದ್ದೆ ಈಗ ಪುನರ್ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುವ ಕಾಲ ಕೂಡಿ ಬಂದಿದೆ, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ, ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಇಡಬೇಡ, ನಿನ್ನ ಬೆನ್ನಿನ ಹಿಂದೆ ನಾನಿದ್ದೇನೆ ಎಲ್ಲಾ ಎಡರುತೊಡರುಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂಬ ಅಭಯವನ್ನು ನಾಗ ದೇವರು ನೀಡಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಕೋಟ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಶ್ರೀ ನಾಗ ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಪಣತೊಟ್ಟರು. ಮೊದಲಿಗೆ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರ ಸಮಿತಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಿತಿಗೆ ಹಿರಿಯರಾದ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಕುಂಪಲರವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರನ್ನು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನದ ಜಾಗವನ್ನು ವಾರೀಸುದಾರರಿಂದ ಖರೀದಿಸಲು ಹಣ ಕ್ರೂಡೀಕರಿಸಲು ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಗವನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಮೊದಲು ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಡಲು ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಶ್ರೀ ಗಿರೀಶ್ ಪೊದುವಾಳ್ ನೇತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ, ಜೋತಿಷಿ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ಭಟ್ ಹಾಗೂ ವೇದಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀ ವಿಟ್ಠಲದಾಸ ತಂತ್ರಿಯವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಾ. 16.05.2001 ರಿಂದ 18.05.2001 ವರೆಗೆ 3 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಡಲಾಯಿತು. ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ದೋಷಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚತ್ತಗಳನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಎಲ್ಲಾ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಸಲಾಯಿತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಕುಂಪಲರವರನ್ನು, ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಯಿತ್ತು. 4xszea1qicnkfe27jf9f7r38551ogfo ಸ್ಕ್ರೇಪೈ 0 179311 1374904 1374858 2026-06-09T14:52:47Z A826 72368 A826 moved page [[Scrapy]] to [[ಸ್ಕ್ರೇಪೈ]] without leaving a redirect: ಆಂಗ್ಲ ಶೀರ್ಷಿಕೆ → ಕನ್ನಡ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 1374858 wikitext text/x-wiki {{Infobox software | name = Scrapy | developer = Zyte (ಹಿಂದೆ Scrapinghub) | released = {{Start date and age|2008|06|26}} | latest release version = 2.16.0 | latest release date = {{Start date and age|2026|05|19}} | programming language = [[ಪೈಥಾನ್ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)|ಪೈಥಾನ್]] | operating system = [[ವಿಂಡೋಸ್]], [[ಮ್ಯಾಕ್‌ಓಎಸ್]], [[ಲಿನಕ್ಸ್]] | genre = [[ವೆಬ್ ಕ್ರಾಲರ್]] | license = [[ಬಿಎಸ್‌ಡಿ ಪರವಾನಗಿ]] | website = {{URL|https://scrapy.org}} | repo = {{URL|https://github.com/scrapy/scrapy}} }} '''Scrapy''' (/ˈskreɪpaɪ/) ಎಂಬುದು [[ಪೈಥಾನ್ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ)|ಪೈಥಾನ್]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ-ಮೂಲ [[ವೆಬ್ ಕ್ರಾಲರ್|ವೆಬ್ ಕ್ರಾಲಿಂಗ್]] ಚೌಕಟ್ಟು (framework). ಇದನ್ನು ಮೂಲತಃ [[ವೆಬ್ ಸ್ಕ್ರೇಪಿಂಗ್]]ಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ API ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ-ಉದ್ದೇಶದ ವೆಬ್ ಕ್ರಾಲರ್ ಆಗಿಯೂ ಬಳಸಬಹುದು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದನ್ನು Zyte (ಹಿಂದೆ Scrapinghub) ಎಂಬ ವೆಬ್ ಸ್ಕ್ರೇಪಿಂಗ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕಂಪನಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == Scrapy ಲಂಡನ್ ಮೂಲದ ವೆಬ್-ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಂಪನಿ Mydeco ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು Mydeco ಮತ್ತು Insophia (ಉರುಗ್ವೆಯ ಮಾಂಟೆವಿಡಿಯೋ ಮೂಲದ ವೆಬ್-ಸಲಹಾ ಕಂಪನಿ) ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ [[ಬಿಎಸ್‌ಡಿ ಪರವಾನಗಿ|BSD ಪರವಾನಗಿ]] ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಯಿತು. ಜೂನ್ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ 1.0 ಆವೃತ್ತಿಯ ಮಹತ್ವದ ಬಿಡುಗಡೆ ನಡೆಯಿತು. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ Zyte (ಹಿಂದೆ Scrapinghub) ಹೊಸ ಅಧಿಕೃತ ನಿರ್ವಾಹಕರಾದರು. == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == Scrapy ಯೋಜನೆಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು "ಸ್ಪೈಡರ್‌ಗಳ" (spiders) ಸುತ್ತ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಸ್ವಯಂ-ಒಳಗೊಂಡ ಕ್ರಾಲರ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಜಾಂಗೊ (ವೆಬ್ ಚೌಕಟ್ಟು)|Django]] ಮುಂತಾದ "ಪುನರಾವರ್ತಿಸಬೇಡಿ" (Don't Repeat Yourself) ಚೌಕಟ್ಟುಗಳ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾರರು ತಮ್ಮ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸುವ ಮೂಲಕ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರಾಲಿಂಗ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. Scrapy ಯ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕಗಳು: * '''ಎಂಜಿನ್''' (Engine) - ಎಲ್ಲಾ ಘಟಕಗಳ ನಡುವೆ ದತ್ತಾಂಶ ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ * '''ಶೆಡ್ಯೂಲರ್''' (Scheduler) - ಎಂಜಿನ್‌ನಿಂದ ವಿನಂತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಕ್ರಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ * '''ಡೌನ್‌ಲೋಡರ್''' (Downloader) - ವೆಬ್ ಪುಟಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ * '''ಸ್ಪೈಡರ್‌ಗಳು''' (Spiders) - ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಐಟಂಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತವೆ * '''ಐಟಂ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್''' (Item Pipeline) - ಹೊರತೆಗೆದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ == ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು == * ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ CSS ಮತ್ತು XPath ಸೆಲೆಕ್ಟರ್‌ಗಳ ಬೆಂಬಲ * ವಿವಿಧ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ (JSON, CSV, XML) ದತ್ತಾಂಶ ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ * ವಿಸ್ತರಣಾ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ (middleware) ಚೌಕಟ್ಟು * ಅಸಮಕಾಲಿಕ (asynchronous) ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್ ([[ಟ್ವಿಸ್ಟೆಡ್]] ಆಧಾರಿತ) * ರೊಬೋಟ್ಸ್.ಟಿಎಕ್ಸ್‌ಟಿ (robots.txt) ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲನೆ * ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಿನಂತಿ ನಿಯಂತ್ರಣ (throttling) == ಬಳಕೆದಾರರು == Scrapy ಬಳಸುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು: Lyst, Parse.ly, Sciences Po Medialab, ಮತ್ತು Data.gov.uk ಯ World Government Data ತಾಣ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Official website|https://scrapy.org}} * [https://github.com/scrapy/scrapy GitHub ನಲ್ಲಿ Scrapy] * [https://docs.scrapy.org Scrapy ದಾಖಲೆಗಳು] [[ವರ್ಗ:ವೆಬ್ ಕ್ರಾಲರ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪೈಥಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಉಚಿತ ತಂತ್ರಾಂಶ]] [[ವರ್ಗ:ಮುಕ್ತ-ಮೂಲ ತಂತ್ರಾಂಶ]] jirro310w57ay1dy0zypw10mi24dfrl ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:BasavarajMA 3 179315 1374913 2026-06-10T01:28:59Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1374913 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=BasavarajMA}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೫೮, ೧೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) eql9zumyqeu715wwkrpaarue3d6451i ಶುಭಾ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ 0 179316 1374920 2026-06-10T04:27:27Z Hariprasad Shetty10 87270 ಹೊಸ ಪುಟ: {{Infobox scientist | name = ಶುಭಾ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ | native_name = Shubha V. Iyengar | nationality = ಭಾರತೀಯ | field = ವೈಮಾನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ವಿಮಾನಯಾನ ಸುರಕ್ಷತೆ | workplaces = CSIR–ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈಮಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ (NAL), ಬೆಂಗಳೂರು | known_for = ''ದೃಷ್ಟಿ'' (Drishti) ರನ್‌ವೇ ದೃ... 1374920 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = ಶುಭಾ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ | native_name = Shubha V. Iyengar | nationality = ಭಾರತೀಯ | field = ವೈಮಾನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ವಿಮಾನಯಾನ ಸುರಕ್ಷತೆ | workplaces = CSIR–ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈಮಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ (NAL), ಬೆಂಗಳೂರು | known_for = ''ದೃಷ್ಟಿ'' (Drishti) ರನ್‌ವೇ ದೃಶ್ಯಮಾನತೆ ಮಾಪನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ | awards = [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] (2026) }} '''ಡಾ. ಶುಭಾ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್''' ({{lang-en|Shubha V. Iyengar}}) ಅವರು ಭಾರತೀಯ ವೈಮಾನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧಕಿ. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ವದೇಶಿ ರನ್‌ವೇ ದೃಶ್ಯಮಾನತೆ ಮಾಪನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ '''ದೃಷ್ಟಿ''' (Drishti) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |title=Meet Padma Shri Shubha V Iyengar, the scientist behind India's aviation safety tech |url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/how-padma-shri-shubha-v-iyengars-drishti-helps-boost-indias-aviation-safety-2859269-2026-01-28 |work=India Today |date=28 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> ವಿಮಾನಯಾನ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2026ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.<ref>{{cite news |title=They started small, but left lasting impact: from Anke Gowda to Shubha Iyengar, meet Karnataka's Padma Shri winners |url=https://indianexpress.com/article/cities/bangalore/anke-gowda-shubha-iyengar-karnataka-padma-shri-winners-10495350/ |work=The Indian Express |date=26 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಶುಭಾ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಮೂಲದವರು. ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್‌ಸಿ. (ಆನರ್ಸ್) ಮತ್ತು ಎಂ.ಎಸ್‌ಸಿ. ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |title=Padma award 2026: 8 from Karnataka among awardees across art, science and social work |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/padma-award-2026-8-from-karnataka-among-awardees-across-art-science-and-social-work/articleshow/127514912.cms |work=The Times of India |date=26 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಅವರು 1974ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ '''CSIR–ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈಮಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ''' (NAL) ಸೇರಿ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಉಪಕರಣ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಹಾಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |title=Aerospace scientist Shubha Venkatesha Iyengar awarded Padma Shri for aviation safety technology |url=https://machinist.in/2026/01/aerospace-scientist-shubha-venkatesha-iyengar-awarded-padma-shri-for-aviation-safety-technology/ |work=Machinist.in |date=26 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ದೃಷ್ಟಿ (Drishti) ಯೋಜನೆ == ಶುಭಾ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ '''ದೃಷ್ಟಿ''' (Drishti) ಎಂಬ ಸ್ವದೇಶಿ ರನ್‌ವೇ ದೃಶ್ಯಮಾನತೆ ಮಾಪನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ರನ್‌ವೇಯಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರಿಗೆ ಗೋಚರಿಸುವ ದೂರವನ್ನು ಅಳೆಯುವ '''Runway Visual Range (RVR)''' ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |title=DRISHTI Transmissometer - A Runway Visibility Measuring System |url=https://www.nal.res.in/en/business/drishti-transmissometer-runway-visibility-measuring-system |publisher=CSIR-NAL |access-date=10 June 2026}}</ref> ದಟ್ಟ ಮಂಜು, ಮಳೆ ಹಾಗೂ ಧೂಳಿನಂತಹ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾರಾಟ ಮತ್ತು ಇಳಿಯುವಿಕೆಗೆ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮಹತ್ವದ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |title=Anand Mahindra's Monday Motivation is Dr Shubha V Iyengar, a Padma Shri scientist known for giving 'Drishti' to planes |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/anand-mahindras-monday-motivation-is-dr-shubha-v-iyengar-a-padma-shri-scientist-known-for-giving-drishti-to-planes/articleshow/128096917.cms |work=The Economic Times |date=9 February 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> ದೃಷ್ಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 2011ರಲ್ಲಿ [[ದೆಹಲಿ]]ಯ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ, ಲಖನೌ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |title=Meet Padma Shri Shubha V Iyengar, the scientist behind India's aviation safety tech |url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/how-padma-shri-shubha-v-iyengars-drishti-helps-boost-indias-aviation-safety-2859269-2026-01-28 |work=India Today |date=28 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ಇತರೆ ಕೊಡುಗೆಗಳು == ದೃಷ್ಟಿ ಯೋಜನೆಯ ಹೊರತಾಗಿ, ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಗಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಾದ '''Aviation Weather Monitoring System (AWMS)''' ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದರು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಗಾಳಿಯ ವೇಗ, ದಿಕ್ಕು, ತಾಪಮಾನ, ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಹವಾಮಾನ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |title=Padma Shri Awardee Dr Shubha V: Guiding Flights, Inspiring Generations |url=https://www.deccanherald.com/india/karnataka/padma-shri-awardee-dr-shubha-v-guiding-flights-inspiring-generations-3895259 |work=Deccan Herald |date=11 February 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು == * [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] (2026) – ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ.<ref>{{cite news |title=Padma award 2026: 8 from Karnataka among awardees across art, science and social work |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/padma-award-2026-8-from-karnataka-among-awardees-across-art-science-and-social-work/articleshow/127514912.cms |work=The Times of India |date=26 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> * ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2021).<ref>{{cite news |title=Padma Shri Awardee Dr Shubha V: Guiding Flights, Inspiring Generations |url=https://www.deccanherald.com/india/karnataka/padma-shri-awardee-dr-shubha-v-guiding-flights-inspiring-generations-3895259 |work=Deccan Herald |date=11 February 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> * ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2025).<ref>{{cite news |title=Padma Shri Awardee Dr Shubha V: Guiding Flights, Inspiring Generations |url=https://www.deccanherald.com/india/karnataka/padma-shri-awardee-dr-shubha-v-guiding-flights-inspiring-generations-3895259 |work=Deccan Herald |date=11 February 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಮನ == 2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮಿ ಆನಂದ್ ಮಹೀಂದ್ರ ಅವರು ತಮ್ಮ "Monday Motivation" ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಶುಭಾ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆದವು.<ref>{{cite news |title=Anand Mahindra's Monday Motivation is Dr Shubha V Iyengar, a Padma Shri scientist known for giving 'Drishti' to planes |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/anand-mahindras-monday-motivation-is-dr-shubha-v-iyengar-a-padma-shri-scientist-known-for-giving-drishti-to-planes/articleshow/128096917.cms |work=The Economic Times |date=9 February 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} [[Category:ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[Category:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[Category:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[Category:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] f4oeumt0bbmi6wmys9ywdnkbmxkge5x 1374921 1374920 2026-06-10T04:28:21Z Hariprasad Shetty10 87270 /* ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ */ 1374921 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = ಶುಭಾ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ | native_name = Shubha V. Iyengar | nationality = ಭಾರತೀಯ | field = ವೈಮಾನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ವಿಮಾನಯಾನ ಸುರಕ್ಷತೆ | workplaces = CSIR–ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈಮಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ (NAL), ಬೆಂಗಳೂರು | known_for = ''ದೃಷ್ಟಿ'' (Drishti) ರನ್‌ವೇ ದೃಶ್ಯಮಾನತೆ ಮಾಪನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ | awards = [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] (2026) }} '''ಡಾ. ಶುಭಾ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್''' ({{lang-en|Shubha V. Iyengar}}) ಅವರು ಭಾರತೀಯ ವೈಮಾನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧಕಿ. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ವದೇಶಿ ರನ್‌ವೇ ದೃಶ್ಯಮಾನತೆ ಮಾಪನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ '''ದೃಷ್ಟಿ''' (Drishti) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |title=Meet Padma Shri Shubha V Iyengar, the scientist behind India's aviation safety tech |url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/how-padma-shri-shubha-v-iyengars-drishti-helps-boost-indias-aviation-safety-2859269-2026-01-28 |work=India Today |date=28 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> ವಿಮಾನಯಾನ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2026ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.<ref>{{cite news |title=They started small, but left lasting impact: from Anke Gowda to Shubha Iyengar, meet Karnataka's Padma Shri winners |url=https://indianexpress.com/article/cities/bangalore/anke-gowda-shubha-iyengar-karnataka-padma-shri-winners-10495350/ |work=The Indian Express |date=26 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಶುಭಾ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರು [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ಮೂಲದವರು. ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]] ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್‌ಸಿ. (ಆನರ್ಸ್) ಮತ್ತು ಎಂ.ಎಸ್‌ಸಿ. ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |title=Padma award 2026: 8 from Karnataka among awardees across art, science and social work |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/padma-award-2026-8-from-karnataka-among-awardees-across-art-science-and-social-work/articleshow/127514912.cms |work=The Times of India |date=26 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಅವರು 1974ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ '''CSIR–ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈಮಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ''' (NAL) ಸೇರಿ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಉಪಕರಣ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಹಾಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |title=Aerospace scientist Shubha Venkatesha Iyengar awarded Padma Shri for aviation safety technology |url=https://machinist.in/2026/01/aerospace-scientist-shubha-venkatesha-iyengar-awarded-padma-shri-for-aviation-safety-technology/ |work=Machinist.in |date=26 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ದೃಷ್ಟಿ (Drishti) ಯೋಜನೆ == ಶುಭಾ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ '''ದೃಷ್ಟಿ''' (Drishti) ಎಂಬ ಸ್ವದೇಶಿ ರನ್‌ವೇ ದೃಶ್ಯಮಾನತೆ ಮಾಪನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ರನ್‌ವೇಯಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರಿಗೆ ಗೋಚರಿಸುವ ದೂರವನ್ನು ಅಳೆಯುವ '''Runway Visual Range (RVR)''' ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |title=DRISHTI Transmissometer - A Runway Visibility Measuring System |url=https://www.nal.res.in/en/business/drishti-transmissometer-runway-visibility-measuring-system |publisher=CSIR-NAL |access-date=10 June 2026}}</ref> ದಟ್ಟ ಮಂಜು, ಮಳೆ ಹಾಗೂ ಧೂಳಿನಂತಹ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾರಾಟ ಮತ್ತು ಇಳಿಯುವಿಕೆಗೆ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮಹತ್ವದ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |title=Anand Mahindra's Monday Motivation is Dr Shubha V Iyengar, a Padma Shri scientist known for giving 'Drishti' to planes |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/anand-mahindras-monday-motivation-is-dr-shubha-v-iyengar-a-padma-shri-scientist-known-for-giving-drishti-to-planes/articleshow/128096917.cms |work=The Economic Times |date=9 February 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> ದೃಷ್ಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 2011ರಲ್ಲಿ [[ದೆಹಲಿ]]ಯ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ, ಲಖನೌ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |title=Meet Padma Shri Shubha V Iyengar, the scientist behind India's aviation safety tech |url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/how-padma-shri-shubha-v-iyengars-drishti-helps-boost-indias-aviation-safety-2859269-2026-01-28 |work=India Today |date=28 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ಇತರೆ ಕೊಡುಗೆಗಳು == ದೃಷ್ಟಿ ಯೋಜನೆಯ ಹೊರತಾಗಿ, ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಗಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಾದ '''Aviation Weather Monitoring System (AWMS)''' ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದರು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಗಾಳಿಯ ವೇಗ, ದಿಕ್ಕು, ತಾಪಮಾನ, ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಹವಾಮಾನ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |title=Padma Shri Awardee Dr Shubha V: Guiding Flights, Inspiring Generations |url=https://www.deccanherald.com/india/karnataka/padma-shri-awardee-dr-shubha-v-guiding-flights-inspiring-generations-3895259 |work=Deccan Herald |date=11 February 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು == * [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] (2026) – ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ.<ref>{{cite news |title=Padma award 2026: 8 from Karnataka among awardees across art, science and social work |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/padma-award-2026-8-from-karnataka-among-awardees-across-art-science-and-social-work/articleshow/127514912.cms |work=The Times of India |date=26 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> * ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2021).<ref>{{cite news |title=Padma Shri Awardee Dr Shubha V: Guiding Flights, Inspiring Generations |url=https://www.deccanherald.com/india/karnataka/padma-shri-awardee-dr-shubha-v-guiding-flights-inspiring-generations-3895259 |work=Deccan Herald |date=11 February 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> * ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2025).<ref>{{cite news |title=Padma Shri Awardee Dr Shubha V: Guiding Flights, Inspiring Generations |url=https://www.deccanherald.com/india/karnataka/padma-shri-awardee-dr-shubha-v-guiding-flights-inspiring-generations-3895259 |work=Deccan Herald |date=11 February 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಮನ == 2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮಿ ಆನಂದ್ ಮಹೀಂದ್ರ ಅವರು ತಮ್ಮ "Monday Motivation" ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಶುಭಾ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆದವು.<ref>{{cite news |title=Anand Mahindra's Monday Motivation is Dr Shubha V Iyengar, a Padma Shri scientist known for giving 'Drishti' to planes |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/anand-mahindras-monday-motivation-is-dr-shubha-v-iyengar-a-padma-shri-scientist-known-for-giving-drishti-to-planes/articleshow/128096917.cms |work=The Economic Times |date=9 February 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} [[Category:ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[Category:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[Category:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[Category:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] jcytiu6hlhoz1b9sw51szsdazgap0ki 1374922 1374921 2026-06-10T05:05:18Z Pavanaja 5 Pavanaja moved page [[ಡಾ. ಶುಭಾ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್]] to [[ಶುಭಾ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್]] without leaving a redirect: ತಪ್ಪಾಗಿ ಬರೆದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ: ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪದವಿ, ಹುದ್ದೆ, ಗೌರವಗಳು ಬೇಡ 1374921 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = ಶುಭಾ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ | native_name = Shubha V. Iyengar | nationality = ಭಾರತೀಯ | field = ವೈಮಾನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ವಿಮಾನಯಾನ ಸುರಕ್ಷತೆ | workplaces = CSIR–ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈಮಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ (NAL), ಬೆಂಗಳೂರು | known_for = ''ದೃಷ್ಟಿ'' (Drishti) ರನ್‌ವೇ ದೃಶ್ಯಮಾನತೆ ಮಾಪನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ | awards = [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] (2026) }} '''ಡಾ. ಶುಭಾ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್''' ({{lang-en|Shubha V. Iyengar}}) ಅವರು ಭಾರತೀಯ ವೈಮಾನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧಕಿ. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ವದೇಶಿ ರನ್‌ವೇ ದೃಶ್ಯಮಾನತೆ ಮಾಪನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ '''ದೃಷ್ಟಿ''' (Drishti) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |title=Meet Padma Shri Shubha V Iyengar, the scientist behind India's aviation safety tech |url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/how-padma-shri-shubha-v-iyengars-drishti-helps-boost-indias-aviation-safety-2859269-2026-01-28 |work=India Today |date=28 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> ವಿಮಾನಯಾನ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2026ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.<ref>{{cite news |title=They started small, but left lasting impact: from Anke Gowda to Shubha Iyengar, meet Karnataka's Padma Shri winners |url=https://indianexpress.com/article/cities/bangalore/anke-gowda-shubha-iyengar-karnataka-padma-shri-winners-10495350/ |work=The Indian Express |date=26 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಶುಭಾ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರು [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ಮೂಲದವರು. ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]] ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್‌ಸಿ. (ಆನರ್ಸ್) ಮತ್ತು ಎಂ.ಎಸ್‌ಸಿ. ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |title=Padma award 2026: 8 from Karnataka among awardees across art, science and social work |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/padma-award-2026-8-from-karnataka-among-awardees-across-art-science-and-social-work/articleshow/127514912.cms |work=The Times of India |date=26 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಅವರು 1974ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ '''CSIR–ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈಮಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ''' (NAL) ಸೇರಿ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಉಪಕರಣ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಹಾಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |title=Aerospace scientist Shubha Venkatesha Iyengar awarded Padma Shri for aviation safety technology |url=https://machinist.in/2026/01/aerospace-scientist-shubha-venkatesha-iyengar-awarded-padma-shri-for-aviation-safety-technology/ |work=Machinist.in |date=26 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ದೃಷ್ಟಿ (Drishti) ಯೋಜನೆ == ಶುಭಾ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ '''ದೃಷ್ಟಿ''' (Drishti) ಎಂಬ ಸ್ವದೇಶಿ ರನ್‌ವೇ ದೃಶ್ಯಮಾನತೆ ಮಾಪನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ರನ್‌ವೇಯಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರಿಗೆ ಗೋಚರಿಸುವ ದೂರವನ್ನು ಅಳೆಯುವ '''Runway Visual Range (RVR)''' ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |title=DRISHTI Transmissometer - A Runway Visibility Measuring System |url=https://www.nal.res.in/en/business/drishti-transmissometer-runway-visibility-measuring-system |publisher=CSIR-NAL |access-date=10 June 2026}}</ref> ದಟ್ಟ ಮಂಜು, ಮಳೆ ಹಾಗೂ ಧೂಳಿನಂತಹ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾರಾಟ ಮತ್ತು ಇಳಿಯುವಿಕೆಗೆ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮಹತ್ವದ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |title=Anand Mahindra's Monday Motivation is Dr Shubha V Iyengar, a Padma Shri scientist known for giving 'Drishti' to planes |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/anand-mahindras-monday-motivation-is-dr-shubha-v-iyengar-a-padma-shri-scientist-known-for-giving-drishti-to-planes/articleshow/128096917.cms |work=The Economic Times |date=9 February 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> ದೃಷ್ಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 2011ರಲ್ಲಿ [[ದೆಹಲಿ]]ಯ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ, ಲಖನೌ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |title=Meet Padma Shri Shubha V Iyengar, the scientist behind India's aviation safety tech |url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/how-padma-shri-shubha-v-iyengars-drishti-helps-boost-indias-aviation-safety-2859269-2026-01-28 |work=India Today |date=28 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ಇತರೆ ಕೊಡುಗೆಗಳು == ದೃಷ್ಟಿ ಯೋಜನೆಯ ಹೊರತಾಗಿ, ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಗಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಾದ '''Aviation Weather Monitoring System (AWMS)''' ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದರು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಗಾಳಿಯ ವೇಗ, ದಿಕ್ಕು, ತಾಪಮಾನ, ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಹವಾಮಾನ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |title=Padma Shri Awardee Dr Shubha V: Guiding Flights, Inspiring Generations |url=https://www.deccanherald.com/india/karnataka/padma-shri-awardee-dr-shubha-v-guiding-flights-inspiring-generations-3895259 |work=Deccan Herald |date=11 February 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು == * [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] (2026) – ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ.<ref>{{cite news |title=Padma award 2026: 8 from Karnataka among awardees across art, science and social work |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/padma-award-2026-8-from-karnataka-among-awardees-across-art-science-and-social-work/articleshow/127514912.cms |work=The Times of India |date=26 January 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> * ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2021).<ref>{{cite news |title=Padma Shri Awardee Dr Shubha V: Guiding Flights, Inspiring Generations |url=https://www.deccanherald.com/india/karnataka/padma-shri-awardee-dr-shubha-v-guiding-flights-inspiring-generations-3895259 |work=Deccan Herald |date=11 February 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> * ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2025).<ref>{{cite news |title=Padma Shri Awardee Dr Shubha V: Guiding Flights, Inspiring Generations |url=https://www.deccanherald.com/india/karnataka/padma-shri-awardee-dr-shubha-v-guiding-flights-inspiring-generations-3895259 |work=Deccan Herald |date=11 February 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಮನ == 2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮಿ ಆನಂದ್ ಮಹೀಂದ್ರ ಅವರು ತಮ್ಮ "Monday Motivation" ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಶುಭಾ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆದವು.<ref>{{cite news |title=Anand Mahindra's Monday Motivation is Dr Shubha V Iyengar, a Padma Shri scientist known for giving 'Drishti' to planes |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/anand-mahindras-monday-motivation-is-dr-shubha-v-iyengar-a-padma-shri-scientist-known-for-giving-drishti-to-planes/articleshow/128096917.cms |work=The Economic Times |date=9 February 2026 |access-date=10 June 2026}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} [[Category:ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[Category:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[Category:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[Category:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] jcytiu6hlhoz1b9sw51szsdazgap0ki