ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 1042 1375413 1346978 2026-06-19T14:18:22Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375413 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = ''ಆಚಾರ್ಯ'' ಸರ್ ಜಗದೀಶ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್<br>জগদীশ চন্দ্র বসু<br><small>[[Order of the Star of India|ಸಿ ಎಸ್ ಐ]], [[Order of the Indian Empire|ಸಿ ಐ ಇ]], [[Fellow of the Royal Society|ಎಫ್ ಆರ್ ಎಸ್]]</small> | image = J.C.Bose.JPG | image_size = 225px | caption = ಜಗದೀಶ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸರು ಲಂಡನ್ನಿನ ರಾಯಲ್ ಇನ್‍ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನ್ನಿನಲ್ಲಿ | birth_date = ನವೆಂಬರ್ ೩೦, ೧೮೫೮ | birth_place = ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಬೆಂಗಾಲ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ.ಬಿಕ್ರಾಂಪುರ್, ಪ್ರಸಕ್ತದಲ್ಲಿ ಇದು ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಕ್ರಾಂಪುರ ಆಗಿದೆ. | death_date = ನವೆಂಬರ್ ೨೩, ೧೯೩೭ | death_place = ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಬೆಂಗಾಲ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಗಿರ್ಡಿಹ್ | alma_mater = ಕಲ್ಕತ್ತದ ಸೈಂಟ್ ಗ್ಸೆವಿಯರ್ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಕೆಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯ | residence = ಕಲ್ಕತ್ತಾ | field = ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ಬಯೋಫಿಸಿಕ್ಸ್, ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಬೆಂಗಾಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಬೆಂಗಾಲಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ | work_institution = ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ<br>ಕೆಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ <br>ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | academic_advisors = ಜಾನ್ ಸ್ತ್ರುಟ್ notable_students = ಸತ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ್ ಬೋಸ್, ಮೇಘನಾದ ಸಹಾ | known_for = ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ವೇವ್ಸ್ <br> ರೇಡಿಯೋ <br> ಕ್ರೆಸ್ಕೋಗ್ರಾಫ್ <br> ಸಸ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ | nationality = ಭಾರತೀಯರು | ethnicity = ಬೆಂಗಾಲಿ | Spouse = ಅಬಲ ಬೋಸ್ | religion = ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ | prizes = ಕಂಪಾನಿಯನ್ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಂಪೈರ್ ೧೯೦೩<br> ಕಂಪಾನಿಯನ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಟಾರ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ೧೯೧೧ <br> ನೈಟ್ ಬ್ಯಾಚಲರ್ ೧೯೧೭ | footnotes = }} [[ಚಿತ್ರ:Boserscc.jpg|thumb|300px|ಜಗದೀಶ್ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್]] '''ಸರ್ ಜಗದೀಶ್‌ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್''',<ref>[http://www.london-gazette.co.uk/issues/30022/pages/3597 Page 3597 of Issue 30022]. ''The London Gazette''. (17 April 1917). Retrieved 1 September 2010.</ref> ಸಿಎಸ್‌ಐ, ಸಿಐಈ, ಎಫ್‌ಆರ್‌ಎಸ್<ref>[http://www.london-gazette.co.uk/issues/28559/pages/9359 Page 9359 of Issue 28559]. ''The London Gazette''. (8 December 1911). Retrieved 1 September 2010.</ref><ref>[http://www.london-gazette.co.uk/issues/27511/supplements/4 Page 4 of Issue 27511]. ''The London Gazette''. (30 December 1902). Retrieved 1 September 2010.</ref><ref name="frs">{{Cite journal|last1=Saha|first1=M. N.|title=Sir Jagadis Chunder Bose. 1858–1937|doi=10.1098/rsbm.1940.0001|journal=[[Obituary Notices of Fellows of the Royal Society]]|volume=3|issue=8|pages=2–12|year=1940|s2cid=176697911}}</ref> ([[ನವೆಂಬರ್ ೩೦]], [[೧೮೫೮]] – [[ನವೆಂಬರ್ ೨೩]], [[೧೯೩೭]])<ref name=":0">{{Cite book|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/74631/Sir-Jagdish-Chandra-Bose|title=Sir Jagdish Chandra Bose|last=Editorial Board|publisher=[[Encyclopædia Britannica, Inc.]]|year=2013|isbn=978-1-59339-292-5|location=[[Edinburgh]], Scotland}}</ref> ಒಬ್ಬ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯ [[ಬಂಗಾಳ|ಬಂಗಾಲಿ]] ಮೂಲದ [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]] ಹಾಗು [[ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ]] ವಿಜ್ಞಾನಿ. [[ರೇಡಿಯೊ]], ದೂರಸಂಪರ್ಕ, ಪ್ರಕಾಶ ಶಾಸ್ತ್ರ, [[ಸಸ್ಯ]] ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಹೀಗೆ ಅನೇಕ [[ವಿಜ್ಞಾನ|ವಿಜ್ಞಾನದ]] ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ್ದ ಬೋಸರು ಅವರ ಕಾಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಬೋಸರು ಸಸ್ಯಗಳು ಸಹ [[ಪ್ರಾಣಿ|ಪ್ರಾಣಿಗಳ]] ಹಾಗೆ ಹೊರ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತವೆಂದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾಬೀತು ಮಾಡಿ ತೊರಿಸಿದವರು. ಭಾರತ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದವರು ಇವರು. ರೇಡಿಯೋ ವಿಜ್ಞಾನದ ತಂದೆ ಎಂದೂ, ಬೆಂಗಾಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಸಾಹಿತ್ಯದ ತಂದೆ ಎಂದೂ ಇವರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗುವಂತಹ ಅನೇಕ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು (ಕ್ರೆಸ್ಕೊಗ್ರಾಫ್ ಹಾಗು ಕೊಹೆರರ್) ತಾವೇ ಸ್ವತಃ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದರು. ಅಮೇರಿಕದ [[ಪೇಟೆಂಟ್]] ತೆಗೆದುಕೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಮೊದಲಿಗರು. ಇದು ಆದದ್ದು ೧೯೦೪ರಲ್ಲಿ. ಅಂದಿನ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಹಕಾರ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಜೀವಿ ಅಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ತೆರನಾದ ಭೌತ ಏಕತೆ ಇರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಇವರು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಹಾಗೂ ಮೂಲಭೂತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಗಮನವನ್ನು ಭಾರತದತ್ತ ಸೆಳೆದುವು. ಕಳೆದ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಗೆ ಜೀವಭೌತವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಗೃಹೀತವಾಗಿದ್ದ ಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ತಿರುವುಕೊಟ್ಟರು. ಬೋಸ್ ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಬಾನುಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮತ್ತು ಅಭಿಗ್ರಹಣ ತಂತ್ರವನ್ನು ಶೋಧಿಸಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಮಾರ್ಕೊನಿಯ ಬದಲು ಇವರೇ ಪಾತ್ರರಾಗಬಹುದಿತ್ತು. ಜಗದೀಶಚಂದ್ರರು ಸದ್ಗೃಹಸ್ಥರು, ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು, ಸಮರ್ಥ ಸಂಶೋಧನ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಉತ್ತಮ ಉಪಕರಣಗಳ ಉಪಜ್ಞೆಕಾರರು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರೇಮಿ, ಸರಸವಾಗ್ಮಿ, ಪ್ರೌಢ ಪ್ರಬಂಧ ಪುಸ್ತಕಾದಿಗಳ ಲೇಖಕರು, ಭಾರತೀಯ ಸನಾತನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು. ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಉಜ್ಜ್ವಲ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರೇಮಿ. == ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ == ಬೋಸ್ ಅವರು ಭಾರತದ ಬಂಗಾಳ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಮೈಮನಸಿಂಗ್ ಎಂಬ ಈಗಿನ [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ|ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ]] ಸೇರಿದ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಭಗವಾನಚಂದ್ರರು ಫರೀದಪುರದಲ್ಲಿ ಉಪವಿಭಾಗಾಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ತಾಯಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗೃಹಿಣಿ, ವಿಶಾಲ ಮನೋಭಾವದ ಮಹಿಳೆ. ಜಗದೀಶಚಂದ್ರರೇ ಮುಂದೆ ಬರೆದಂತೆ ತಾವು ಶಾಲಾ ಬಾಲಕರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯಕುಲದ ತಮ್ಮ ಗೆಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದಾಗ ಅವರ ತಾಯಿ ಯಾವ ಭೇದವನ್ನು ಮಾಡದೆ ಮಾತೆಯ ಮಮತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಜಗದೀಶಚಂದ್ರರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಅಕ್ಕ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ತಂಗಿಯರು. ತಂದೆ ಭಗವಾನಚಂದ್ರರಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸ. ಆಗಿನ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಾಲೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಕುರುಹಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಭಗವಾನಚಂದ್ರರು ಹೀಗಲ್ಲ. ಸ್ವತಃ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರೂ ಆಗಿದ್ದು ಔದ್ಯಮಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ ಇವರು ತಮ್ಮ ಮಗ ಮಾತೃಭೂಮಿಯ ನಿಜವಾದ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂಬ ಘನ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈತನನ್ನು ಸನಾತನ ಮಾದರಿಯ ಒಂದು ಪಾಠಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಿದರು. ತಂದೆಯವರ ಈ ನಿರ್ಣಯ ಮುಂದೆ ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತೆಂದು ಜಗದೀಶಚಂದ್ರರು ಉದ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಅವರಿಗೆ ನಿಸರ್ಗದ ಆಕರ್ಷಣೆ ಹುಟ್ಟಿತು. ಜೀವ ಅಜೀವಿಗಳ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೀಗೆ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆಗ ಅವರ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಬೀರಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದರೆ ಅವರ ತಂದೆಯೇ. ಸೆರೆಮನೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಭಾರೀ ಡಕಾಯಿತನನ್ನು ಮಗು ಜಗದೀಶನ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿಯಮಿಸಿ ಆ ಡಕಾಯಿತನನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದ ಅಸಾಧಾರಣ ವ್ಯಕ್ತಿ ಭಗವಾನಚಂದ್ರರು. ಕಲಕತ್ತೆಯ ಸೇಂಟ್ ಝೇವಿಯರ್ ಕಾಲೇಜು ಹಾಗೂ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಓದಿ ಪದವೀಧರರಾದರು. ಆಗಿನ ಇತರ ಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿ ತರುಣರಂತೆ ಇವರು ಕೂಡ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಐ.ಸಿ.ಎಸ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕಟ್ಟಬೇಕೆಂದು ಯೋಚಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಭಗವಾನಚಂದ್ರರಿಗೆ ಮಗ ತಮ್ಮಂತೆ ಸರಕಾರದ ಗುಲಾಮನಾಗುವುದು ಇಚ್ಛೆಯಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web |title=Pursuit and Promotion of Science : The Indian Experience |url=http://www.iisc.ernet.in/insa/ch2.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121202085123/http://www.iisc.ernet.in/insa/ch2.pdf |archive-date=2 December 2012 |access-date=1 October 2013 |publisher=Indian National Science Academy}}</ref> ಆತನಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೋ ವಿಜ್ಞಾನ ವೃತ್ತಿ ಆಯಲು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಜಗದೀಶಚಂದ್ರರು 1880ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ತೆರಳಿ ಲಂಡನ್ನಿನ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ವರ್ಷವೇನೋ ಸುಗಮವಾಗಿ ಕಳೆಯಿತು. ಆದರೆ ಬಾಲಕವಾಗಿದ್ದಾಗ ಇವರಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಾಲಾ ಅಜಾರ್ ಎಂಬ [[ಜ್ವರ]] ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮರುಕಳಿಸಿ ಇವರನ್ನು ಹಣ್ಣು ಮಾಡಿತು. ಇವರ ಗುರುಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರು ಇವರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೇ ಬಿಡಬೇಕೆಂದು ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದರು.<ref name="calwebbose">{{cite web |title=Jagdish Chandra Bose |url=http://www.calcuttaweb.com/people/jcbose.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20070203030132/http://www.calcuttaweb.com/people/jcbose.shtml |archive-date=3 February 2007 |access-date=10 March 2007 |website=calcuttaweb.com}}</ref> ಹೀಗೆ ಇವರು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಲಂಡನ್ ಬಿಟ್ಟು ಕೇಂಬ್ರಿಜಿಗೆ ಹೋಗಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾದರು. 1884ರಲ್ಲಿ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಬಿ.ಎ. ಮತ್ತು ಮರುವರ್ಷ ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಬಿ.ಎಸ್.ಸಿ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು. == ನಂತರದ ಜೀವನ == ೧೮೮೪ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತೆ ಮರಳಿ ಬಂದು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷರ ಜನಾಂಗಭೇದವಿತ್ತು. ಸರಿಸಮಾನ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಬಿಳಿಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರ ಮೂರನೆಯ ಎರಡರಷ್ಟು (2/3) ಪಗಾರ ಮಾತ್ರ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕೆಂಬ ದುರ್ನಿಯಮ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಜಗದೀಶಚಂದ್ರರು ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಸಂಬಳ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೇ ಮೂರು ವರ್ಷ ಪರ್ಯಂತ ದುಡಿದರು. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಕ್ರಮಪುರದ ದುರ್ಗಾಮೋಹನದಾಸರ ಮಗಳಾದ ಅಬಲಾರವರೊಡನೆ ಬೋಸರ ವಿವಾಹವಾಯಿತು (1887).<ref name="Bose23">Sengupta, Subodh Chandra and Bose, Anjali (editors), 1976/1998, ''Sansad Bangali Charitabhidhan'' (Biographical dictionary) Vol I, {{in lang|bn}}, p23, {{ISBN|81-85626-65-0}}</ref> ಈಕೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಡನಿಗೆ ಸರಿಜೋಡಿ. ಈಗ್ಗೆ ಒಂದು ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಅಬಲಾದೇವಿ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿದ್ದರೆಂಬ ಸಂಗತಿ ಇಂದು ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸುವಂತಿದೆ. ಪತಿಯ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಕ್ಕೆ ಮೆಚ್ಚಿ ಈಕೆ ಅವರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಸಹಧರ್ಮಿಣಿ ಆದರು. ಬೋಸರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ ಸುಖಮಯವಾಗಿ ಆದರ್ಶವಾಗಿತ್ತು. ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾ ಇಲಾಖೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಆಗಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಬೋಸರ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಗಮನಿಸಿ ಅವರ ಆತ್ಮೀಯ ಮಿತ್ರನಾದ. ಹೀಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ಅವಮಾನದ ವಿರುದ್ಧ ಗಳಿಸಿದ ನೈತಿಕ ಜಯದ ಕುರುಹಾಗಿ ಜಗದೀಶಚಂದ್ರ ಬೋಸರಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಗಾರ ಪಾವತಿಯಾಯಿತು.{{sfn|Geddes|1920|pages=33-39}} ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಲಕರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಣದ ಸಹಾಯ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಸೌಕರ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಯತ್ನಾನಂತರ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮಂಜೂರಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಅವರ ಮೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಷೇತ್ರ ವಿದ್ಯುತ್ ತರಂಗಗಳದಾಗಿತ್ತು. ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವಲ್ಲನ ವಿದ್ಯುತ್‌ಕಾಂತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ತತ್ತ್ವ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಆಗ ಕೇವಲ ಎರಡು ದಶಕಗಳು ಸಂದಿದ್ದುವು. ಹರ್ಟ್ಸ್ ಮೊದಲಾಗಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿದ್ಯುತ್‌ಕ್ರಾಂತೀಯ ಅಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ ಕಾಲವದು. ಸ್ಫಟಿಕಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ತರಂಗಗಳ ಧ್ರುವೀಕರಣ ಎಂಬ ಇವರ ಪ್ರಥಮ ಸಂಶೋಧನಾಪ್ರಬಂಧ 1895ರಲ್ಲಿ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಏಶಿಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಬೆಂಗಾಲ್ ಎಂಬ ಪ್ರತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ವಿದ್ಯುತ್ ವಕ್ರೀಭವನ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳ ನಿರ್ಣಯ ಎಂಬ ಎರಡನೆಯ ಸಂಶೋಧನಪ್ರಬಂಧ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಶಿಯನ್ ಎಂಬ ಪ್ರತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ ಬೋಸರ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಮಹತ್ತ್ವದ ತಿರುವು ದೊರೆಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಲಂಡನ್ನಿನ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಇವರ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಮನ್ನಣೆಕೊಟ್ಟು ಆ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತಲ್ಲದೇ ಬೋಸರಿಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸಹಾಯಧನವನ್ನು ಕೂಡ ಕೊಡಮಾಡಿತು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ತರುವಾಯ ಆಗಿನ ಬಂಗಾಲ ಸರಕಾರ ಸಹ ಬೋಸರಿಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಗೆಂದು ಎಲ್ಲ ಅನುಕೂಲತೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಇಟಲಿಯ ಮಾರ್ಕೊನಿಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು [[ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್]] ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ತಂತಿಯ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೇ ಕಳಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕೀರ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಬೋಸರಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು. 1895ರಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ತಾವು ಸಂಶೋಧಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ [[ತಂತಿರಹಿತ|ನಿಸ್ತಂತು]] ಪ್ರೇಷಕವನ್ನು ಕಲಕತ್ತೆಯ ಪುರಭವನದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಯಾವ [[ತಂತಿ|ತಂತಿಯ]] ಸಂಪರ್ಕವೂ ಇಲ್ಲದೇ ದೂರದಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಉಪಕರಣದಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಒಂದು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದ ಭಾರವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಒಂದು ವಿಶೇಷ ವಿದ್ಯುತ್ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಅವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದರು. ಅವರ ಆ ಉಪಕರಣಕ್ಕೆ ಕೊಹಿಯರರ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇಂದಿನ [[ರೇಡಿಯೋ|ಬಾನುಲಿ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆದಿಮರೂಪ ಇದಾಗಿದ್ದಿತೆಂದು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮಹತ್ತ್ವ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶೋಧನೆಯ ವಿವರವನ್ನು 1896ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ನಿನ [[ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ|ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಗೆ]] ತಿಳಿಸಿದಾಗ ಅದು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತವಾಯಿತು. ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಮುಂದೆ ಅವರನ್ನು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಿಗಾಗಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಗೌರವಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಬೋಸರಿಗೆ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಪದವಿ ಕೊಟ್ಟು ಪುರಸ್ಕರಿಸಿತು.<ref>https://vigyanprasar.gov.in/bose-jagdish-chandra/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230604000305/https://vigyanprasar.gov.in/bose-jagdish-chandra/ |date=2023-06-04 }} Bose Jagdish Chandra, igyanprasar.gov.in</ref> ಈ ಪದವಿ ಅವರಿಗೆ ಸಂದದ್ದು ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಲಾಭ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಬದಲು ತಾವು ಕಂಡುಹಿಡಿದುದನ್ನು ಉಳಿದವರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಿ ಎಂಬ ಮಹಾನ್ ಮನೋಧರ್ಮವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಅವರು [[ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ|ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ]] ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೊಸ ದಾರಿ ತೋರುವ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಸಸ್ಯಗಳು ಪ್ರಚೋದನೆಗೆ ತೋರುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಸಾಧನವನ್ನು ತಯಾರುಮಾಡಿ ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸಿದರು. ಬೋಸರು ನವನವೀನ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿ ಬಳಸುವುದರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಹಸ್ತರು. ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದ ವಿದ್ಯುತ್ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ರೇಡಿಯೇಟಿವ್ ಎಂಬ ಉಪಕರಣ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಅದು 25ರಿಂದ 5 ಮಿಲಿ ಮೀಟಿರುಗಳಷ್ಟು ಹ್ರಸ್ವತರಂಗಗಳನ್ನು ವಿಕಿರಣಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ತರಂಗಗಳ ಪ್ರಕಾಶಸದೃಶ ಭೌತಗುಣಧರ್ಮಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಿದರು. ಲಂಡನ್ನಿನ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಮಾಡಲು ಮೊದಲನೆಯ ಸಲ ಅಹ್ವಾನಿತರಾದಾಗ (1897) ತಾವು ಕಲಕತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ ಪ್ರೇಷಕ ಅಭಿಗ್ರಾಹಕಗಳೆರಡೂ ಇದ್ದ ಒಂದು ಉಪಕರಣವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಅವರ ವಿದ್ಯುತ್ ತರಂಗಗಳ ಉಪಕರಣಗಳು ಹ್ರಸ್ವತರಂಗಗಳ ರೋಹಿತ ಮಾಪಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದುವು. ಆದೇ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅವರು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಲ್ಲ ತಂತ್ರವನ್ನು ಶೋಧಿಸಿದರು. ಬಹುಶಃ ಅವುಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂವೇದಿತ್ವವೇ ಬೋಸರನ್ನು ಜೀವಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಅಳೆಯುವಂತ ಪ್ರೇರಿಸಿರಬೇಕು. ಅವರು ರಚಿಸಿದ್ದ ಕ್ರಿಸ್ಕೊಗ್ರಾಫ್ ಎಂಬ ಉಪಕರಣ ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಂಕೋಚನ ವಿಕಸನಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಸ್ಪೈಗ್ಮೊಗ್ರಾಫ್ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಬಹುದು. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷ ಬೋಸರ ಸಂಶೋಧನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದಿಂದ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಬದಲಿಸಿತು. ಇವರಾಗ ವಿಶೇಷತಃ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಭೌತವೈಜ್ಞಾನಿಕಮಾಪನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ತೊಡಗಿದರು. ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯೊಬ್ಬ ಹೀಗೆ ಅನ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಟ್ಟಾಗ ಅಲ್ಲಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇವರನ್ನು ಮುಕ್ತ ಹೃದಯದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸದೆ ಇದ್ದದ್ದು ಅಸಹಜವಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಅವರು ಸಸ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ದೃಢವಾಗಿ ಬೇರೂರಿ ತಮ್ಮ ಅಪ್ರತಿಮ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರದರ್ಶಿದರು. ನಿರ್ಜೀವ ವಸ್ತುಗಳೂ ಜೀವಿಗಳೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರೇರಣೆಗೆ ಒಳಗಾದಾಗ ಒಂದೇ ರೀತೀಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. [[ಚಿಂತೆ]], ಬಳಲಿಕೆ, [[ನೆನಪು]] ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ [[ಸತುವು]] ಕೂಡ ಜೀವವಿದ್ದಂತೆಯೇ ವರ್ತಿಸಿದ್ದನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಅವರು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸಿದರು. ಪ್ರಾಣಿ ಸಸ್ಯಗಳ ಜೈವಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅಸಮತೆ ನಮಗೆ ಗೊತ್ತು. ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಈಡಾದಾಗ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಚಲನೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ನರಮಂಡಲಗಳು ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣ. ಇವನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಪಂದನಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಅಳೆಯಬಹುದು. ಸಸ್ಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆಯೇ ಹೇಗೆಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಬೋಸರು ನೂರಾರು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇರಬಹುದೆಂದು ತಿಳಿದಿರುವ ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳೆಲ್ಲ ಗಿಡಗಂಟಿಗಳಿಗೂ ಇವೆಯೆಂದು ಅವರು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ಗಿಡಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದಾಗ ಅದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರಿಸಲು ಎಷ್ಟು ಅವಧಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು? ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಅವಧಿ 1/600 ಸೆಕೆಂಡಿನಷ್ಟು ಅಲ್ಪವೆಂದು ಅಳೆದರು. ಅದೇ ರೀತಿ ಆ ಸಸ್ಯ ದಣಿದಾಗ ಈ ಕಾಲಾವಧಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದೆಂದು ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ಬಲವಾದ ಆಘಾತ ಬಡಿದರೆ ಗಿಡಗಳು ಕೂಡ ಮಂಕಾದವರಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾವಧಿ ಋತುಮಾನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದು. ಸಸ್ಯಗಳು ಕೂಡ ವಿಷ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಊಡಿದಾಗ ಕುಂದುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದಾಗ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ: ಮತ್ತೇರಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಉಣಿಸಿದಾಗ ಅವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಂತೆಯೇ ಅಮಲೇರಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ; ಸಸ್ಯಗಳೂ ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ರಿಸಿ ಮುಂಜಾನೆ ಎಚ್ಚರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮುಂತಾಗಿ ಬೋಸರು ತೋರಿಸಿದರು. [[ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಮುನಿ]] ಅಥವಾ ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳು ಸಸ್ಯದ ಒಂದು ತುದಿ ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಅದರ ಎಲ್ಲ ಎಲೆಗಳೂ ಮುದುಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತು. ಇದು ಉಳಿದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಈ ಸಸ್ಯದಲ್ಲಿ  ತೀವ್ರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಉಪಕರಣದ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೇ ಇಂಥ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲವು. ಉಳಿದ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಸಂಭವಿಸುವ ಈ ತೆರನಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಬೋಸರು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ವಿವಿಧ ಉಪಕರಣಗಳ ಸಹಾಯಬೇಕು. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ವಿಶಿಷ್ಟ ನರಗಳಿವೆ. ಅವು ಕೂಡ ನೋವು ನಲಿವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಗಳಂತೆಯೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಸಸ್ಯಜಗತ್ತಿಗೂ ಪ್ರಾಣಿ ಜಗತ್ತಿಗೂ ಹೋಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಏಕತೆ ಇರುವುದನ್ನು ಬೋಸರು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಜೀವ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕ್ರಾಂತಿ ಉಂಟುಮಾಡಿದರು. ಬೋಸರು ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಬಿಟ್ಟು ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿರೋಧ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಅವರ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಹೋರಾಟ ಕೂಡ ರೋಮಾಂಚಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. 1897ರಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಶುಕ್ರವಾರ ಸಂಜೆ ಉಪನ್ಯಾಸ ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು. ಆದರೆ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಏಕರೂಪಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಅವರ ಎರಡನೆಯ ಉಪನ್ಯಾಸ (1901) ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಆಗ ವೈದ್ಯುತಶರೀರ ಕ್ರಿಯಾವಿಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಸ್ಯಾಂಡರ್‌ಸನ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಯ ನಿರ್ಣಯವೇ ವೇದಾವಾಕ್ಯವೆನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಬೋಸರ ಉಪನ್ಯಾಸ ಕೇಳಲೆಂದೇ ಈತ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡಿನಿಂದ ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ. ಇವನೂ ಇವನ ಬೆಂಬಲಿಗರೂ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಪೀಡಿತರಾಗಿ ಬೋಸರ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಋಜುತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಕೂಡ ಬೋಸರ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಬಂಧ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ಬೋಸರಿಗೇನೂ ನಿರಾಶೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅದೊಂದು ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಣಾಶ್ರಮದ ಹೇಯ ಪ್ರದರ್ಶನವೆಂದು ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ರಾಯಲ್ ಸೊಸ್ಶೆಟಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ  ಉಪನ್ಯಾಸ ಕೇಳಿದ್ದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆಗ ಬೋಸರಿಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ನಿಂತರು. ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡಿನ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ವೈನ್ಸ್ ಎಂಬ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನಿ ವಿಶೇಷ ಆಸ್ಥೆ ತೋರಿಸಿ ಈ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಮುಂದೆ ಬಂದ. ಇದೇ ಸುಮಾರಿಗೆ ಬೋಸರ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಚೌರ್ಯ ಮಾಡಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೂ ನಡೆದವು. ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಬೇರಾರದೂ ಅಲ್ಲವೆಂದು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಅವರು ಒಂದು ವಿಚಾರಣಸಮಿತಿಯ ಮುಂದೆ ಬರಬೇಕಾಯಿತು. ಇವರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಘಟನೆಗಳು ನೋವು ಉಂಟುಮಾಡಿದವು. ಕೊನೆಗೆ ವಿಚಾರಣ ಸಮಿತಿಯು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೂಲ ಕರ್ತೃ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಬೋಸರೇ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯವಿತ್ತಿತ್ತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇವರಿಗೆ ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿವಾದಾತೀತ ಮನ್ನಣೆ ದೊರಕಿ ಇವರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಭದ್ರವಾಯಿತು. ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಸಾದರಪಡಿಸಿ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಬೋಸರಿಗೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದನ್ನು  ಗಮನಿಸಿದರೆ ಅವರಿಗೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತಮ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಿರಬೇಕಾದ ಗೌರವ ಸ್ಥಾನವಿದ್ದಿತೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ವಿವಿಧ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಅವರನ್ನೂ ಆಮಂತ್ರಿಸಿ ಗೌರವಿಸಲು ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುವಂಥ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಅವರು 1900ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ಗೆ ಮತ್ತು 1915ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಪ್ರವಾಸದೊಂದಿಗೆ ಅಮೆರಿಕೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಜ್ಞಾನಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿಕೊಟ್ಟು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಆಮೇಲೆ ಕೂಡ ಅವರು ಹಲವಾರು ಪ್ರಪಂಚ ಪರ್ಯಟನೆ ಕೈಗೊಂಡರು. ಬೋಸರಿಗೆ ಪದವಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ವಿಪುಲವಾಗಿ ದೊರೆತುವು. ಕಲಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಪದವಿ ನೀಡಿತು. ಆಗಿನ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ 1903ರಲ್ಲಿ ಸಿ.ಐ.ಇ. ಬಿರುದನ್ನೂ 1911ರಲ್ಲಿ ಸಿ.ಎಸ್.ಐ. ಬಿರುದನ್ನೂ ಪ್ರದಾನಿಸಿತು. 1916ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ನೈಟ್ ಬಿರುದನ್ನು (ಸರ್) ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. 1920ರಲ್ಲಿ ಇವರು ರಾಯಲ್ ಸೊಸ್ಶೆಟಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ (ಎಫ್.ಆರ್.ಎಸ್.)  ಚುನಾಯಿತರಾದರು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ [[ನಳಂದ|ನಲಂದಾ]] ಮತ್ತು ತಕ್ಷಶಿಲಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿದ್ದಂತೆ ಪೂರ್ತಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಕಟ್ಟಬೇಕೆಂದು ಬೋಸರು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು. 1917 ನವೆಂಬರ್ 30ರಂದು ಕಲಕತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಸ್ ಸಂಶೋಧನಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಾಂಭವಾದಾಗ ಇದು ನನಸಾಯಿತು. ಬೋಸ್ ಇದನ್ನು ದೇಶಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ಜಾತಿ, ಭಾಷೆ, ಲಿಂಗ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಲೆಂದು ಹಾರೈಸಿದರು. ಇವರು ಆಗಾಗ ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರೇಮ, ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿರುಚಿ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತವೆ. ಅವರ 70ನೆಯ ವರ್ಧಂತ್ಯುತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ  ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಅಭಿನಂದನ ಸಂದೇಶಗಳು ಬಂದುವು. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟಾಗೋರರೂ [[ಜಾರ್ಜ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಷಾ]] ಮೊದಲಾದ  ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಹಿತಿಗಳೂ ಅನೇಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳೂ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರು. ಬೋಸರು ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಸಾಹಿತಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಬಂಗಾಲಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಪತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. 1911ರಲ್ಲಿ ವಂಗ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷಪಟ್ಟ ಇವರದಾಯಿತು. ಅದು ಆ ನಾಡಿನ ಯಾವುದೇ ಸಾಹಿತಿಗೆ ದೊರಕಬಹುದಾದ ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಮನ್ನಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ''ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ'' ಎಂಬ ವಿಷಯ ಆಯ್ದುಕೊಂಡು ಎರಡೂ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ತಿಳಿಸಿದರು. ಜಗದೀಶಚಂದ್ರ ಬೋಸರು ಖ್ಯಾತಿ ಶಿಖರದ ತುತ್ತ ತುದಿಗೇರಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೀಮಾಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. 1937 ನವೆಂಬರ್ 30ರಂದು 80ನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ಹಿತೈಷಿಗಳ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ಅವರು ಪೇಟೇಂಟ್‍ಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರಾದರೂ ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯ ಪೇಟೆಂಟ್ ಪಡೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಸಕ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶ್ವವೇ ಬಲ್ಲಂತ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. “ನಾನೇನೂ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಲ್ಲ. ಈ ಜಗದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿರುವ ಕೆಲವೊಂದು ವಸ್ತುವಿಶೇಷಗಳು ನನ್ನ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಜ್ಞಾನ ಯಾರ ಸ್ವತ್ತೂ ಅಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು” ಎಂಬುದು ಅವರ ಹೃದಯ ವೈಶಾಲ್ಯ ವಿಚಾರಧಾರೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ತೀರಿಕೊಂಡ ಹಲವಾರು ವರುಷಗಳ ನಂತರ ಅವರು ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅನೇಕ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ==ಕೃತಿಗಳು== [[ಚಿತ್ರ:Jagadish Chandra Bose.jpg|thumb|right]] ಬೋಸ್ ಅವರು ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು ಇಂತಿವೆ # Response in the Living and Non-living(1902), # Plant response as a means of physiological investigation(೧೯೦೬), # Comparative Electro-physiology: A Physico-physiological Study(೧೯೦೭), # Researches on Irritability of Plants(೧೯೧೩), # Physiology of the Ascent of Sap(೧೯೨೩), # The physiology of photosynthesis(೧೯೨೪), # The Nervous Mechanisms of Plants(೧೯೨೬), # Plant Autographs and Their Revelations(೧೯೨೭), # Growth and tropic movements of plants(೧೯೨೮), # Motor mechanism of plants(೧೯೨೮) ==ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ - ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೇಳೈಕೆ== ಬೋಸ್ ಅವರಿಗೆ [[ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್|ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಠಾಗೂರ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹವಿತ್ತು. [[ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್|ಐನ್‍ಸ್ಟೀನ್]] ಅವರೊಂದಿಗೂ ಸಂಪರ್ಕವಿತ್ತು. ಜಗದೀಶ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸರಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ - ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳೆರಡೂ ಒಂದಾಗಿ ಮೇಳೈಸಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ಪ್ರಾಜ್ಞರ ಅಭಿಮತ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು== # ಬೋಸರಿಗೆ ೧೯೧೬ರಲ್ಲಿ ನೈಟ್‍ಹುಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಂದಿತು. ಬೋಸರು ೧೯೧೭ರಲ್ಲಿ ಬೋಸ್ ಅವರು ಬೋಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟನ್ನು ಕಲ್ಕತ್ತದಲ್ಲಿ ಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. # ೧೯೨೦ರಲ್ಲಿ ಬೋಸರನ್ನು ಲಂಡನ್ನಿನ ಫೆಲೊ ಆಫ್ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. # ೧೯೨೭ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ೧೪ನೇ ಅಧಿವೇಶನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದರು. # ೧೯೨೮ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ವಿಯೆನ್ನಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಗೌರವ ಲಭಿಸಿತು. # ೧೯೨೯ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಫಿನ್ನಿಶ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸನ್ ಅಂಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಗೌರವ ಸಂದಿತು. # ಅವರಿಗೆ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ನೇಶನ್ಸ್ ಕಮಿಟಿ ಆಫ್ ಇಂಟಲೆಕ್ಚುಯಲ್ ಕೋಪರೇಶನ್ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಗೌರವವವೂ ಸಂದಿತು. # ಬೋಸ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಸಕ್ತದಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಎಂದಾಗಿರುವ ಅಂದಿನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಫೆಲೋ ಎಂದು ಗೌರವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. # ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಬೊಟಾನಿಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಅನ್ನು ಜೂನ್ ೨೫, ೨೦೦೯ರ ವರ್ಷದಂದು ಆಚಾರ್ಯ ಜಗದೀಶ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬೊಟಾನಿಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ==ವಿದಾಯ== ನವೆಂಬರ್ ೨೩, ೧೯೩೭ರಂದು ಜಗದೀಶ್ಚಂದ್ರ ಬೋಸರು ನಿಧನರಾದರು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಆಕರಗಳು== * [http://www.boseinst.ernet.in/home.html ಬೋಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ನ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615190004/http://www.boseinst.ernet.in/home.html |date=2006-06-15 }} * [http://www.calcuttaweb.com/people/jcbose.shtml ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಬೋಸರ ಕುರಿತಾದ ಪರಿಚಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151225092401/http://www.calcuttaweb.com/people/jcbose.shtml |date=2015-12-25 }} * [http://web.mit.edu/varun_ag/www/bose.html SIR JAGADISH CHANDRA BOSE: the unsung Hero of Radio Communication<!-- bot-generated title -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080415211726/http://web.mit.edu/varun_ag/www/bose.html |date=2008-04-15 }} ರೇಡಿಯೋ ಸಂಪರ್ಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಜ್ಞಾತ ನಾಯಕರಾದ ಜೆ. ಸಿ. ಬೋಸ್ == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://web.archive.org/web/20060615190004/http://www.boseinst.ernet.in/home.html Bose Institute website] * [https://www.britannica.com/biography/Jagadish-Chandra-Bose Jagadish Chandra Bose] at the ''[[Encyclopædia Britannica]]'' * [http://web.mit.edu/varun_ag/www/bose.html J. C. Bose, The Unsung hero of radio communication] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080415211726/http://web.mit.edu/varun_ag/www/bose.html|date=15 April 2008}}, web.mit.edu * [http://www.tuc.nrao.edu/~demerson/bose/bose.html JC Bose: 60&nbsp;GHz in the 1890s] * [http://ethw.org/Jagadish_Chandra_Bose Jagadish Chandra Bose] at Engineering and Technology History Wiki * [https://web.archive.org/web/20131004235611/http://www.infinityfoundation.com/ECITboseframeset.htm ECIT Bose article] at www.infinityfoundation.com == ಈ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ == [[ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]]{{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಬೋಸ್, ಜಗದೀಶಚಂದ್ರ}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] ksuc28i6ldpm7nrcp2gjcri18x2317x 0 2572 1375485 1351785 2026-06-20T10:31:59Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375485 wikitext text/x-wiki {{Infobox ದೇಶ | conventional_long_name = Kingdom of Norway | common_name = Norway | native_name = {{native name|nb|Kongeriket Norge}}<br/>{{native name|nn|Kongeriket Noreg}}<br/>{{collapsible list |titlestyle = background:transparent; text-align:center; line-height:normal; font-size:84%; |title = Other official names |{{center|{{ubl |{{nowrap|{{native name|se|Norgga gonagasriika|fontsize=81%}}}} |{{native name|smj|Vuona gånågisrijkka}} |{{native name|sma|Nøørjen gånkarïjhke|fontsize=81%}} |{{nowrap|{{native name|fkv|Norjan kuninkhaanvaltakunta}}}} }} }} }} | image_flag = Flag of Norway.svg | image_coat = Coat of arms of Norway.svg | symbol_width = 65px | symbol_type = Coat of arms | national_motto = | national_anthem = ''[[Ja, vi elsker dette landet]]''<br />({{Langx|en|"Yes, we love this country"}})<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:Norway_(National_Anthem).ogg|center]] | royal_anthem = ''[[Kongesangen]]''<br />({{Langx|en|"King's Song"}}) </div> | image_map = {{Switcher|[[File:Europe-Norway (orthographic projection).svg|upright=1.15|frameless]]|Show globe|[[File:Europe-Norway.svg|upright=1.15|frameless]]|Show map of Europe|[[File:Norway in the World (+Antarctica claims) cropped.svg|upright=1.15|frameless]]|Show [[List of possessions of Norway|overseas territories and dependencies]]|default=1}} | map_caption = {{map caption |countryprefix=the Kingdom of |location_color=green |region=Europe |region_color=green and dark grey}} | capital = [[Oslo]] | coordinates = {{Coord|59|56|N|10|41|E|type:city}} | largest_city = capital | official_languages = {{hlist|[[Norwegian language|Norwegian]]{{NoteTag|Written [[Bokmål]] and [[Nynorsk]]}}|[[Sámi languages|Sámi]]<ref name=LanguageCouncilSami>{{cite web |title=Offisiell status for samisk |url=https://www.sprakradet.no/Spraka-vare/Spraka-i-Norden/Samisk/ |publisher=[[Language Council of Norway]] |access-date=19 August 2021 |quote=Samisk har status som minoritetsspråk i Noreg, Sverige og Finland, og i alle tre landa har samisk status som offisielt språk i dei samiske forvaltningsområda. |trans-quote=Sámi is recognised as a minority language in Norway, Sweden and Finland, and is an official language within the Sámi administrative areas in all three countries. |archive-date=15 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230815194636/https://www.sprakradet.no/Spraka-vare/Spraka-i-Norden/Samisk/ |url-status=live }}</ref>{{NoteTag|[[Northern Sami|Northern]], [[Lule Sami|Lule]], and [[Southern Sámi|Southern]]}}}} | national_languages = {{hlist|[[Kven language|Kven]]|[[Romani language|Romani]]|[[Scandoromani language|Scandoromani]]<ref name="min">{{cite web |url = http://www.sprakradet.no/Spraka-vare/Minoritetssprak/ |title = Minoritetsspråk |website = Språkrådet |access-date = 8 January 2018 |archive-date = 15 January 2018 |archive-url = https://web.archive.org/web/20180115020835/http://www.sprakradet.no/Spraka-vare/Minoritetssprak |url-status = live }}</ref>|[[Norwegian Sign Language]]}} | ethnic_groups = {{plainlist| * 81.5% [[Norwegians|Norwegian]]{{NoteTag|Including [[indigenous peoples|indigenous group]] [[Sámi people|Sámi]], and [[minority group]]s [[History of Jews in Norway|Jewish]], [[Norwegian and Swedish Travellers|Traveller]], [[Forest Finns|Forest Finn]], [[Romani people|Romani]], and [[Kven people|Kven]].}} * 18.5% [[Immigration to Norway|non-Norwegian]] }} | ethnic_groups_ref = <ref name="immigrant_population_2020_detailed">{{cite web |url = https://www.ssb.no/befolkning/statistikker/innvbef/aar/2020-03-09 |title = Immigrants and their children as of 1 January 2020 |publisher = Statistics Norway |date = 9 March 2020 |access-date = 26 December 2020 |archive-date = 3 January 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210103133145/https://www.ssb.no/befolkning/statistikker/innvbef/aar/2020-03-09 |url-status = live }}</ref><ref name="immigrant_population_2020">{{cite web |url = https://www.ssb.no/en/befolkning/statistikker/innvbef/aar |title = Immigrants and Norwegian-born to immigrant parents |publisher = Statistics Norway |date = 9 March 2021 |access-date = 30 March 2021 |archive-date = 10 April 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210410111607/https://www.ssb.no/en/befolkning/statistikker/innvbef/aar |url-status = live }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.regjeringen.no/no/tema/urfolk-og-minoriteter/samepolitikk/id1403/|title=Samer|publisher=Fornyings- administrasjons- og kirkedepartementet |date=16 June 2006|website=Regjeringen.no|access-date=8 January 2018|archive-date=9 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180109180844/https://www.regjeringen.no/no/tema/urfolk-og-minoriteter/samepolitikk/id1403/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.regjeringen.no/no/tema/urfolk-og-minoriteter/nasjonale-minoriteter/id1404/ |title=Nasjonale minoriteter |first=Arbeids- og |last=inkluderingsdepartementet |date=16 June 2006 |website=Regjeringen.no |access-date=8 January 2018 |archive-date=5 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171205093039/https://www.regjeringen.no/no/tema/urfolk-og-minoriteter/nasjonale-minoriteter/id1404/ |url-status=live }}</ref><ref name="ReferenceA">{{cite web |url=https://www.ssb.no/en/system/ |title=05183: Immigrants and Norwegian-born to immigrant parents, by sex and country background 1970 – 2021-PX-Web SSB |website=SSB }}{{Dead link|date=March 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | ethnic_groups_year = 2021 | religion = {{ublist |item_style=white-space; |68.5% [[Christianity in Norway|Christianity]] {{Tree list}} **61.7% [[Church of Norway]]{{NoteTag|Until the 2012 [[Constitution of Norway|constitutional amendment]] the Evangelical-Lutheran religion was the public religion of the State.<ref>{{cite web |url = https://www.stortinget.no/globalassets/pdf/constitutionenglish.pdf |archive-url = https://web.archive.org/web/20150908050922/https://stortinget.no/globalassets/pdf/constitutionenglish.pdf |url-status=dead |title = The Constitution of Norway, Article 16 (English translation, published by the Norwegian Parliament) |archive-date=8 September 2015 }}</ref>}} **6.8% other [[List of Christian denominations|Christian]] {{Tree list/end}} |27.3% [[Irreligion|no religion]] |3.4% [[Islam in Norway|Islam]] |0.8% [[Religion in Norway|other]]}} | religion_ref = <ref name="stat2025statechurch">[https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/den-norske-kirke Church of Norway] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250504110744/https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/den-norske-kirke |date=4 ಮೇ 2025 }} Statistics Norway (17 March 2025).</ref><ref name="stat2021other">[https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/trus-og-livssynssamfunn-utanfor-den-norske-kyrkja Members of religious and life stance communities outside the Church of Norway, by religion/life stance.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250123140728/https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/trus-og-livssynssamfunn-utanfor-den-norske-kyrkja |date=23 January 2025 }} Statistics Norway (5 June 2024).</ref> | demonym = [[Norwegians|Norwegian]] | government_type = Unitary [[parliamentary constitutional monarchy]] | leader_title1 = [[Monarchy of Norway|Monarch]] | leader_name1 = [[Harald V of Norway|Harald V]] | leader_title2 = [[Prime Minister of Norway|Prime Minister]] | leader_name2 = [[Jonas Gahr Støre]] | leader_title3 = [[List of presidents of the Storting|President of the Storting]] | leader_name3 = [[Masud Gharahkhani]] | leader_title4 = [[Chief Justice of the Supreme Court of Norway|Chief Justice]] | leader_name4 = [[Toril Marie Øie]] | legislature = [[Storting]] | sovereignty_type = [[Unification of Norway|Unification]] | sovereignty_note = of the [[Petty kingdoms of Norway|petty kingdoms]] | established_event1 = [[History of Norway#Viking Age|State established]] | established_date1 = [[Battle of Hafrsfjord|872]] | established_event2 = Peak extent of the [[Kingdom of Norway (872–1397)|Old Kingdom]] | established_date2 = 1263 | established_event3 = [[Kalmar Union]] {{small|(personal union)}} | established_date3 = 1397 | established_event4 = [[Denmark–Norway]] {{small|(real union)}} | established_date4 = 1524 | established_event5 = [[Kingdom of Norway (1814)|State re-established]]<ref>{{cite web |url = https://www.regjeringen.no/en/the-government/previous-governments/the-establishing-of-the-norwegian-state/id410040/ |title = The Re-establishing of a Norwegian State |website = regjeringen.no |date = 5 July 2020 |access-date = 17 April 2017 |archive-date = 18 April 2017 |archive-url = https://web.archive.org/web/20170418081518/https://www.regjeringen.no/en/the-government/previous-governments/the-establishing-of-the-norwegian-state/id410040/ |url-status = live }}</ref> | established_date5 = [[Meeting of Notables|25 February 1814]] | established_event6 = [[Constitution of Norway|Constitution]] | established_date6 = 17 May 1814 | established_event7 = [[Union between Sweden and Norway|Kingdoms of Sweden–Norway]] {{small|(personal union)}} | established_date7 = 4 November 1814 | established_event8 = [[Dissolution of the union between Norway and Sweden|Union dissolved]] | established_date8 = 7 June 1905 | area_km2 = 385,207 | area_footnote = <ref name="kart_2019">{{cite web|url=https://www.kartverket.no/Kunnskap/Fakta-om-Norge/Arealstatistikk/Arealstatistikk-Norge/|title=Arealstatistics for Norway 2019|publisher=Kartverket, mapping directory for Norway|date=20 December 2019|access-date=1 March 2020|archive-date=8 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608034913/https://www.kartverket.no/Kunnskap/Fakta-om-Norge/Arealstatistikk/Arealstatistikk-Norge/|url-status=dead}}</ref> | area_rank = 61st^b <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | area_sq_mi = 148,718 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | percent_water = 5.32 (2015)<ref>{{cite web|title=Surface water and surface water change|access-date=11 October 2020|publisher=[[OECD|Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD)|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|archive-date=24 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210324133453/https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|url-status=live}}</ref> | population_estimate = {{IncreaseNeutral}} 5,594,340<ref name="ssbf">{{Cite web|url=https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning|title=Population, 2025-01-01|publisher=Statistics Norway|date=2025-02-25|accessdate=2025-02-26|language=en}}</ref> | population_estimate_year = 2025 | population_estimate_rank = 116th | population_density_km2 = 14.5 | population_density_sq_mi = 37.61 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = 224th | GDP_PPP = {{increase}} $576.236 billion<ref name="IMFWEO.NO">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/October/weo-report?c=142,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2024 Edition. (Norway) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=www.imf.org |date=22 October 2024 |access-date=27 October 2024}}</ref> | GDP_PPP_year = 2025 | GDP_PPP_rank = 49th | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $103,446<ref name="IMFWEO.NO" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = 5th | GDP_nominal = {{increase}} $503.752 billion<ref name="IMFWEO.NO" /> | GDP_nominal_year = 2024 | GDP_nominal_rank = 33rd | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $90,434<ref name="IMFWEO.NO" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = 4th | Gini = 25.3 <!--number only--> | Gini_year = 2020 | Gini_change = decrease <!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref name=eurogini>{{cite web |url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |title=Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey |publisher=[[Eurostat]] |website=ec.europa.eu |access-date=22 June 2022 |archive-date=9 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009091832/https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |url-status=live }}</ref> | Gini_rank = | HDI = 0.966 <!--number only--> | HDI_year = 2022 <!--Please use the year to which the HDI data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{Cite web|date=13 March 2024 |title=Human Development Report 2023/2024 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240313164319/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf |archive-date=13 March 2024 |access-date=13 March 2024 |publisher=[[United Nations Development Programme]] |language=en}}</ref> | HDI_rank = 2nd | currency = [[Norwegian krone]] | currency_code = NOK | time_zone = [[Central European Time|CET]] | utc_offset = +1 | utc_offset_DST = +2 | time_zone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] | date_format = {{abbr|dd|day}}.{{abbr|mm|month}}.{{abbr|yyyy|year}} | drives_on = right | calling_code = [[Telephone numbers in Norway|+47]] | cctld = [[.no]]^d | official_website = {{URL|https://www.norge.no/en|norge.no}} | footnote_a = The country has no official motto, but the oath from the 1814 [[Norwegian Constituent Assembly]] can be regarded as the closest unofficial equivalent:<br />''[[Enige og tro inntil Dovre faller]]'' ([[Bokmål]])<br />''Einige og tru inntil Dovre fell'' ([[Nynorsk]])<br />"United and loyal until [[Dovrefjell|Dovre]] falls". In addition, the [[Royal mottos of Norwegian monarchs|royal motto]] ''{{lang|nb|Alt for Norge}}'' ("All for Norway") has been in continuous use by each monarch since independence from Sweden in 1905. | footnote_b = Includes the mainland, [[Svalbard and Jan Mayen]].<ref name="kart_2019" /> Without the integral territories, it is the 67th largest country at 323,802<ref>{{cite web |title=Norway |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/#geography |website=CIA World fact |date=26 October 2021 |access-date=12 February 2021 |archive-date=11 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210111023530/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/#geography |url-status=live }}</ref> square kilometres. | footnote_c = This percentage is for the mainland, Svalbard, and Jan Mayen. This percentage counts glaciers as "land". It's calculated as 19,940.14/(365,246.17+19,940.14).{{citation needed|date=January 2018}} | footnote_d = Two more TLDs have been assigned, but are not used: [[.sj]] for Svalbard and Jan Mayen; [[.bv]] for [[Bouvet Island]]. | religion_year = 2024 | today = }} '''ನಾರ್ವೆ''', {{Efn|{{langx|nb|Norge}}, {{langx|nn|Noreg}}}} '''ನಾರ್ವೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ''' ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, {{Efn|Names in the official and recognised languages: [[Bokmål]]: ''Norge'' {{IPA|no|ˈnɔ̂rɡə||Norge (country).ogg}}; [[Nynorsk]]: ''{{audio|No-Noreg.oga|Noreg|help=no}}''; official names in minority languages: [[Northern Sami]]: ''Norga''; [[Lule Sami]]: ''Vuodna''; [[Southern Sámi|Southern Sami]]: ''Nöörje''; {{langx|fkv|Norja}}.}} ಇದು [[ಉತ್ತರ ಯುರೋಪ್|ಉತ್ತರ ಯುರೋಪಿನ]] [[ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ|ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ]] ಒಂದು ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶ . [[ಆರ್ಕ್ಟಿಕ|ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್]] ದ್ವೀಪವಾದ ಜಾನ್ ಮಾಯೆನ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್ [[ದ್ವೀಪಸಮೂಹ]] ಕೂಡ ನಾರ್ವೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.ನಾರ್ವೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೫.೬ ಮಿಲಿಯನ್. ಇದರ ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಓಸ್ಲೋ . ನಾರ್ವೆಯ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{Convert|385,207|km2|sqmi|abbr=~}} . ನಾರ್ವೆ [[ಸ್ವೀಡನ್|ಸ್ವೀಡನ್‌ನೊಂದಿಗೆ]] ದೀರ್ಘ ಪೂರ್ವ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ, ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ [[ಫಿನ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್|ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾ]] ದೇಶಗಳು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ನಾರ್ವೆ ಸ್ಕಾಗೆರಾಕ್ ಜಲಸಂಧಿ, ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರೆಂಟ್ಸ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಲೀನವಾಗಿ ೮೭೨ ರಲ್ಲಿ ಏಕೀಕೃತ ನಾರ್ವೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು {{formatnum:{{age|872}}}} ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ೧೫೩೭ ರಿಂದ ೧೮೧೪ ರವರೆಗೆ, ನಾರ್ವೆ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್-ನಾರ್ವೆಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ೧೮೧೪ ರಿಂದ ೧೯೦೫ ರವರೆಗೆ, ಅದು ಸ್ವೀಡನ್ ಜೊತೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿತ್ತು. [[ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆ ತಟಸ್ಥವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ]] ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೪೦ ರವರೆಗೆ ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯು ಅದನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಯುದ್ಧದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಅದು ತಟಸ್ಥವಾಗಿತ್ತು. ಗ್ಲುಕ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಮನೆತನದ ೫ನೇ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾರ್ವೆಯ ರಾಜ . ಜೋನಾಸ್ ಗಹರ್ ಸ್ಟೋರ್ ೨೦೨೧ ಇಂದ ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಏಕೀಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ, ನಾರ್ವೆ ೧೮೧೪ರ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಸಂಸತ್ತು, ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಮತ್ತು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಡುವೆ ರಾಜ್ಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ. ನಾರ್ವೆ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕೌಂಟಿ ಮತ್ತು ಪುರಸಭೆ ಉಪವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಸಾಮಿ ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ಫಿನ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಕಾಯಿದೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾಮಿ ಜನರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ವಂತ-ನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ನಾರ್ವೆ [[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ|ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ]] ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಜೊತೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಾರ್ವೆ [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ]], [[ನ್ಯಾಟೋ]], ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಘ, ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿ, ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತು ನಾರ್ಡಿಕ್ ಮಂಡಳಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ; ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರದೇಶ, [[ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ|WTO]] ಮತ್ತು OECD ಸದಸ್ಯ; ಮತ್ತು [[ಷೆಂಗೆನ್ ವೀಸಾ|ಷೆಂಗೆನ್ ಪ್ರದೇಶದ]] ಒಂದು ಭಾಗ. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಉಪಭಾಷೆಗಳು [[ಡ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಡ್ಯಾನಿಶ್]] ಮತ್ತು [[ಸ್ವೀಡಿಶ್|ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳು]] ಪರಸ್ಪರ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ನಾರ್ವೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ನಾರ್ಡಿಕ್ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಾದರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Norwegian Society / Living in Norway |url=https://www.studyinnorway.no/living-in-norway/norwegian-society |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180321131146/https://www.studyinnorway.no/living-in-norway/norwegian-society |archive-date=21 March 2018 |access-date=21 March 2018 |website=Study in Norway}}</ref> ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರಾಜ್ಯವು ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, [[ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್|ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ]], [[ನಿಸರ್ಗಾನಿಲ|ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ]], ಖನಿಜಗಳು, ಮರಗೆಲಸ, ಸಮುದ್ರಾಹಾರ ಮತ್ತು ಸಿಹಿನೀರಿನ ವ್ಯಾಪಕ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನದ ( [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ|GDP]] ) ಸುಮಾರು ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉದ್ಯಮದ ಪಾಲು ಇದೆ. <ref>{{Cite news |date=6 September 2007 |title=Statistics Norway raises '07 GDP outlook, cuts '08 |url=http://uk.reuters.com/article/oilRpt/idUKL0674675920070906 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200922054630/https://uk.reuters.com/article/oilRpt/idUKL0674675920070906 |archive-date=22 September 2020 |access-date=8 March 2009 |work=Reuters}}</ref> ತಲಾವಾರು ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ನಾರ್ವೆ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಹೊರಗೆ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತೈಲ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Country Comparison :: Crude oil – production |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2241rank.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170307234343/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2241rank.html |archive-date=7 March 2017 |access-date=16 March 2016 |website=CIA – The World Factbook}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Country Comparison :: Natural gas – production |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2249rank.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160315051210/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2249rank.html |archive-date=15 March 2016 |access-date=16 March 2016 |website=CIA – The World Factbook}}</ref> [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ಮತ್ತು [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆ|IMF]] ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಈ ದೇಶವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿಶ್ವದ [[ತಲಾವಾರು ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನದ ಪಟ್ಟಿ|ನಾಲ್ಕನೇ ಮತ್ತು ಎಂಟನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು]] ತಲಾ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=The World's Richest Countries |url=https://www.forbes.com/sites/bethgreenfield/2012/02/22/the-worlds-richest-countries/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180131151855/https://www.forbes.com/sites/bethgreenfield/2012/02/22/the-worlds-richest-countries/ |archive-date=31 January 2018 |access-date=12 December 2014 |website=forbes.com}}</ref> ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಸಂಪತ್ತು ನಿಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದರ ಮೌಲ್ಯ US$1.3 &nbsp;ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ. <ref>{{Cite news |last=Holter |first=Mikael |date=27 June 2017 |title=The World's Biggest Wealth Fund Hits $1 Trillion |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-09-19/norway-wealth-fund-says-reached-1-trillion-in-value |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170919102510/https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-09-19/norway-wealth-fund-says-reached-1-trillion-in-value |archive-date=19 September 2017 |access-date=19 September 2017 |work=Bloomberg L.P.}}</ref> <ref name="Meredith 2023">{{Cite web |last=Meredith |first=Sam |date=31 January 2023 |title=Norway's gigantic sovereign wealth fund loses a record $164 billion, citing 'very unusual' year |url=https://www.cnbc.com/2023/01/31/norways-sovereign-wealth-fund-loses-164-billion-in-2022.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230426160106/https://www.cnbc.com/2023/01/31/norways-sovereign-wealth-fund-loses-164-billion-in-2022.html |archive-date=26 April 2023 |access-date=26 April 2023 |website=CNBC}}</ref> == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ==   [[ಚಿತ್ರ:Ohthere.jpg|left|thumb|ಓಹ್‌ಥೆರೆ ಅವರ ಹಳೆಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಖಾತೆಯ ತೆರೆಯುವಿಕೆ, ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ: "ಓಹ್ಥೆರ್ ತನ್ನ ಒಡೆಯ ಎಲ್ಫ್ರೆಡ್ ರಾಜನಿಗೆ ತಾನು ಎಲ್ಲಾ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರ ಉತ್ತರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು...""]] ನಾರ್ವೆ ಎರಡು ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಬೊಕ್ಮಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ''ನೋರ್ಜ್'' ಮತ್ತು ನೈನಾರ್ಸ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ''ನೊರೆಗ್'' . ನಾರ್ವೆ ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರು 880 ರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಹಳೆಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದ ''ನಾರ್ವೆಗ್'' ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದರ ಅರ್ಥ "ಉತ್ತರ ಮಾರ್ಗ" ಅಥವಾ "ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗ", ಆಂಗ್ಲೋ-ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ನರು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ನಾರ್ವೆಯ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. <ref name="Nomino-NRK">{{Cite episode|access-date=5 October 2016|date=4 October 2016|accessdate=6 October 2016}}</ref> <ref name="Tvil-Forskning">{{Cite web |date=29 February 2016 |title=Sår tvil om Norges opphav |url=http://forskning.no/historie-sprak/2016/02/sar-tvil-om-norges-opphav |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170822095851/http://forskning.no/historie-sprak/2016/02/sar-tvil-om-norges-opphav |archive-date=22 August 2017 |access-date=1 November 2016 |publisher=Forskning.no for [[Universitetet i Agder]] |language=no}}</ref> <ref name=":2">{{Cite book |last=Skre |first=Dagfinn |url=https://library.oapen.org/handle/20.500.12657/23221 |title=Rulership in 1st to 14th century Scandinavia |date=2020 |publisher=De Gruyter |isbn=978-1-193-55787-8 |pages=3, 5–10 |language=English |hdl=20.500.12657/23221 |access-date=22 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624204055/https://library.oapen.org/handle/20.500.12657/23221 |archive-date=24 June 2021 |url-status=live}}</ref> ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಆಂಗ್ಲೋ-ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್‌ಗಳು 880 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ''ನಾರ್ದಮನ್ನಾ ಭೂಮಿ'' ಎಂದು ಸಹ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. <ref name="Nomino-NRK" /> <ref name="Tvil-Forskning" /> ನಾರ್ವೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆಸರು ಮೂಲತಃ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರೂಪದಂತೆಯೇ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಕೆಲವು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರಬಲ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೊದಲ ಅಂಶವು ಮೂಲತಃ [[wiktionary:norðr|''ನಾರ್ಡರ್'']] ಆಗಿತ್ತು, ಇದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ''ಉತ್ತರದ'' ಒಂದೇ ರೂಪವಾಗಿತ್ತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು ''ನಾರ್ಡರ್ [[wiktionary:vegr|ವೆಗರ್]]'', "ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿ", ಇದು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನೌಕಾಯಾನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು (ಜರ್ಮನಿ) ಗೆ ''ಸುರ್ವೆಗರ್'' "ದಕ್ಷಿಣ ಮಾರ್ಗ" ( ಹಳೆಯ ನಾರ್ಸ್ [[wiktionary:suðr|ಸುರ್]] ನಿಂದ) ಮತ್ತು [[ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರ|ಬಾಲ್ಟಿಕ್‌ಗೆ]] ''ಆಸ್ಟ್ರೆವೆಗರ್'' "ಪೂರ್ವ ಮಾರ್ಗ" ( [[wiktionary:austr|ಆಸ್ಟ್ರ]] ನಿಂದ) ನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿದೆ. <ref name="Heide 2016 p.">{{Cite journal|last=Heide|first=Eldar|title=Noregr tyder nok vegen mot nord, likevel|journal=Namn og Nemne|volume=33|date=2016|issn=2703-7371|url=http://ojs.novus.no/index.php/NON/article/view/1333|language=nb|accessdate=14 August 2023|page=|archivedate=22 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170222105940/http://ojs.novus.no/index.php/NON/article/view/1333}}</ref> === ಹವಾಮಾನ === [[ಚಿತ್ರ:Koppen-Geiger_Map_v2_NOR_1991–2020.svg|alt=|thumb| ನಾರ್ವೆಯ ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಹವಾಮಾನ ವರ್ಗೀಕರಣ ಪ್ರಕಾರಗಳು ೧೯೯೧–೨೦೨೦ (C ಮತ್ತು D ಹವಾಮಾನಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಶೀತ ತಿಂಗಳಿಗೆ 0C/32F ಐಸೋಥರ್ಮ್).]] [[ಚಿತ್ರ:Precipitation_normal_Norway.jpg|thumb| ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು (ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ) ತೋರಿಸುವ ನಾರ್ವೆಯ ನಕ್ಷೆ. ೧೯೬೧–೧೯೯೦ರ ಅವಧಿ.]] [[ಗಲ್ಫ್ ಸ್ಟ್ರೀಂ|ಗಲ್ಫ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್]] ಮತ್ತು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಮಾರುತಗಳಿಂದಾಗಿ, ನಾರ್ವೆಯು ಅಂತಹ ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗವು ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಋತುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಒಳನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲವು ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರದ ತುದಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಡಲ ಉಪ-ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್ [[ಆರ್ಕ್ಟಿಕ|ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್]] ಟಂಡ್ರಾ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಾರ್ವೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳು, ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಚಂಡಮಾರುತದ ಮುಂಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ದೂರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯವಾದ ಚಳಿಗಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕರಾವಳಿ ಪರ್ವತಗಳ ಪೂರ್ವಕ್ಕಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಳೆ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಹಿಮದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಓಸ್ಲೋ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಬೇಸಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಶೀತ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಹಿಮಪಾತವೂ ಇರುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಲಿನ ವಾತಾವರಣವಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೂರದ ಉತ್ತರದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಲು ಇರುತ್ತದೆ - 430 ಬಿಸಿಲಿನ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಲಿನ ತಿಂಗಳು ಟ್ರೋಮ್ಸೊದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. <ref name="Norwegian-Meteorological-Institute">{{Cite web |last=Met.no |title=Climate in Norway(English) |url=https://met.no/English/Climate_in_Norway/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170320232734/https://met.no/English/Climate_in_Norway/ |archive-date=20 March 2017 |access-date=20 March 2017}}</ref> <ref name="Book-Climate">{{Cite book |last=Muller |first=M. J. |url=https://books.google.com/books?id=az3qCAAAQBAJ&q=koppen+climate+norway&pg=PA5 |title=Selected climatic data for a global set of standard stations for vegetation |date=6 December 2012 |publisher=Springer |isbn=978-9400980402}}</ref> ನಾರ್ವೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ [[ಅಕ್ಷಾಂಶ|ಅಕ್ಷಾಂಶದ]] ಕಾರಣ, ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕಾಲೋಚಿತ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಮೇ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ಜುಲೈ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ, [[ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ವೃತ್ತ|ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ವೃತ್ತದ]] ಉತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದಿಗಂತದ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಉಳಿದ ಭಾಗವು ದಿನಕ್ಕೆ 20 ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ಹಗಲು ಬೆಳಕನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ನವೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ಜನವರಿ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಎಂದಿಗೂ ದಿಗಂತದ ಮೇಲೆ ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ದೇಶದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನ ಸಮಯವು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ತಾಪಮಾನದ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳು ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ದಕ್ಷಿಣ ಲೋಫೊಟೆನ್ ಮತ್ತು ಬೋ ಪುರಸಭೆಗಳು ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ವೃತ್ತದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇದ್ದರೂ ಸಹ, ಮಾಸಿಕ ತಾಪಮಾನವು ಘನೀಕರಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗಲ್ಫ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾರ್ವೆಯ ಉತ್ತರದ ಕರಾವಳಿಯು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. <ref>{{Cite web |title=The Gulf Stream Myth |url=http://ocp.ldeo.columbia.edu/res/div/ocp/gs/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230021448/http://ocp.ldeo.columbia.edu/res/div/ocp/gs/ |archive-date=30 December 2016 |access-date=30 November 2016 |website=ocp.ldeo.columbia.edu}}</ref> ದೇಶದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗವು ಹೆಚ್ಚು ಭೂಖಂಡದ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಸಬ್ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಟಂಡ್ರಾ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಪಶ್ಚಿಮ ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಮತ್ತು ಬರ್ಗೆನ್‌ನಂತಹ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಣಿವೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಒಣಗಿವೆ; ಕೆಲವು ಕಣಿವೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ. ನಾರ್ಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಾಲ್ಟ್‌ಡಾಲ್ ಪುರಸಭೆಯು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ {{Convert|211|mm|abbr=off}} ಮಳೆಯಾಗುವ ಅತ್ಯಂತ ಒಣ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ (1991–2020). ದಕ್ಷಿಣ ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ, ಇನ್ಲ್ಯಾಂಡೆಟ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಕ್ಜಾಕ್ ಪುರಸಭೆಯು {{Convert|295|mm|abbr=off}} ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಫಿನ್‌ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಿಡ್ಡ ಮತ್ತು ಟ್ರೋಮ್ಸ್ ಕೌಂಟಿಯ ಕೆಲವು ಒಳ ಕಣಿವೆಗಳು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು {{Convert|400|mm|abbr=off}} ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಲಾಂಗ್‌ಇಯರ್‌ಬೈನ್ {{Convert|217|mm|abbr=off}} ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. <ref>{{Cite web |last=NRK |date=21 August 2016 |title=Norske steder blant de tørreste i Europa (Places in Norway among the driest in Europe) |url=http://www.yr.no/artikkel/norske-steder-blant-de-torreste-i-europa-1.13096592 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160826010025/http://www.yr.no/artikkel/norske-steder-blant-de-torreste-i-europa-1.13096592 |archive-date=26 August 2016 |access-date=26 August 2016 |publisher=[[NRK]]}}</ref> ನಾರ್ವೆಯ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗಗಳು, ಮಜೋಸಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ , ಆರ್ದ್ರ ಭೂಖಂಡದ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ( ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಡಿಎಫ್‌ಬಿ), ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಡೋಗೆ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇರುವ ಕರಾವಳಿಯು ಸಾಗರ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಸಿಎಫ್‌ಬಿ), ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ, ಉತ್ತರ ಕೇಪ್‌ಗೆ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಹೊರಗಿನ ಕರಾವಳಿಯು ಉಪಧ್ರುವೀಯ ಸಾಗರ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಸಿಎಫ್‌ಸಿ). ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಒಳನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ನಾರ್ವೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಸಬ್ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಹವಾಮಾನ (Dfc) ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಕೇಪ್‌ನ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ (ವಾರ್ಡೋ ಸೇರಿದಂತೆ) ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಿಯ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಟಂಡ್ರಾ/ಆಲ್ಪೈನ್/ಧ್ರುವೀಯ ಹವಾಮಾನ (ET) ಇತ್ತು, ಆದರೆ ಇದು 1991–2020 ರ ನವೀಕರಿಸಿದ ಹವಾಮಾನ ಸಾಮಾನ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಬ್‌ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಆಗಿದೆ. ನಾರ್ವೆಯ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗಗಳು ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಭೂಮಿ ವೃಕ್ಷಗಳ ರೇಖೆಯ ಮೇಲೆ ಇದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಟಂಡ್ರಾ/ಆಲ್ಪೈನ್/ಧ್ರುವೀಯ ಹವಾಮಾನವನ್ನು (ET) ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. <ref name="Norwegian-Meteorological-Institute"/> <ref>{{Cite web |title=Climate of Norway: Temperature, Climate graph, Climate table for Norway |url=https://en.climate-data.org/country/38/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170321081459/https://en.climate-data.org/country/38/ |archive-date=21 March 2017 |access-date=20 March 2017 |publisher=Climate-Data.org}}</ref> <ref>{{Cite journal|title=Updated world map of the Koppen-Geiger climate classification|last=A study behind the updated maps of Köppen-Geiger climate classification|journal=Hydrology and Earth System Sciences|year=2007|volume=11|issue=5|pages=1633–1644|doi=10.5194/HESS-11-1633-2007|doi-access=free |bibcode=2007HESS...11.1633P|issn=1027-5606}}</ref> <ref name="Book-Climate"/> <ref>{{Cite journal|url=https://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/present.htm|title=World map of Köppen-Geiger climate classification updated|journal=Meteorologische Zeitschrift|volume=15|issue=3|pages=259–263|last=Website with maps|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170405164155/http://koeppen-geiger.vu-wien.ac.at/present.htm|archivedate=5 April 2017|bibcode=2006MetZe..15..259K|year=2006|doi=10.1127/0941-2948/2006/0130}}</ref> {| style="font-size:88%;margin-left: auto; margin-right: auto; width: 100%; border: 1px solid darkgray;" ! colspan="10" style="padding:0.3em 0.75em;" |<div style="float:right; width:6em; height:2.6em"> </div><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Module:Navbar/styles.css"></templatestyles> <div style="height:2.6em;line-height:1.3em;"><span style="font-size:110%;">Largest cities or towns in Norway</span><br /><br /><div style="display:inline;font-weight:normal;">According to [https://www.ssb.no/en/befolkning/statistikker/beftett/aar Statistics Dec. 2018]</div></div> |- ! !Rank !Name !County ! Pop. !Rank !Name !County ! Pop. ! |- | rowspan="11" style="text-align: center" |[[ಚಿತ್ರ:Oslo_from_Ekeberg_2015-04_--7.JPG|border|120x120px|Oslo]]<br /><br />Oslo<br /><br />[[ಚಿತ್ರ:08-08-01_Fløyen_utsikt.jpg|border|120x120px|Bergen]]<br /><br />Bergen | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |1 | style="text-align:left;" |Oslo | style="text-align:left;" |Oslo | style="text-align:right;" |1,000,467 | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |11 | style="text-align:left;" |Moss | style="text-align:left;" |Østfold | style="text-align:right;" |46,618 | rowspan="11" style="text-align: center" |[[ಚಿತ್ರ:Stavanger_sett_fra_fly.jpg|border|120x120px|Stavanger/Sandnes]]<br /><br />Stavanger/Sandnes<br /><br />[[ಚಿತ್ರ:Overview_of_Trondheim_2008_03.jpg|border|120x120px|Trondheim]]<br /><br />Trondheim |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |2 | style="text-align:left;" |Bergen | style="text-align:left;" |Vestland | style="text-align:right;" |255,464 | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |12 | style="text-align:left;" |Haugesund | style="text-align:left;" |Rogaland | style="text-align:right;" |44,830 |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |3 | style="text-align:left;" |Stavanger/Sandnes | style="text-align:left;" |Rogaland | style="text-align:right;" |222,697 | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |13 | style="text-align:left;" |Sandefjord | style="text-align:left;" |Vestfold | style="text-align:right;" |43,595 |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |4 | style="text-align:left;" |Trondheim | style="text-align:left;" |Trøndelag | style="text-align:right;" |183,378 | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |14 | style="text-align:left;" |Arendal | style="text-align:left;" |Agder | style="text-align:right;" |43,084 |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |5 | style="text-align:left;" |Drammen | style="text-align:left;" |Buskerud | style="text-align:right;" |117,510 | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |15 | style="text-align:left;" |Bodø | style="text-align:left;" |Nordland | style="text-align:right;" |40,705 |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |6 | style="text-align:left;" |Fredrikstad/Sarpsborg | style="text-align:left;" |Østfold | style="text-align:right;" |111,267 | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |16 | style="text-align:left;" |Tromsø | style="text-align:left;" |Troms | style="text-align:right;" |38,980 |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |7 | style="text-align:left;" |Porsgrunn/Skien | style="text-align:left;" |Telemark | style="text-align:right;" |92,753 | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |17 | style="text-align:left;" |Hamar | style="text-align:left;" |Innlandet | style="text-align:right;" |27,324 |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |8 | style="text-align:left;" |Kristiansand | style="text-align:left;" |Agder | style="text-align:right;" |61,536 | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |18 | style="text-align:left;" |Halden | style="text-align:left;" |Østfold | style="text-align:right;" |25,300 |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |9 | style="text-align:left;" |Ålesund | style="text-align:left;" |Møre og Romsdal | style="text-align:right;" |52,163 | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |19 | style="text-align:left;" |Larvik | style="text-align:left;" |Vestfold | style="text-align:right;" |24,208 |- | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |10 | style="text-align:left;" |Tønsberg | style="text-align:left;" |Vestfold | style="text-align:right;" |51,571 | class="largestCities-cell-background" style="text-align:center;" |20 | style="text-align:left;" |Askøy | style="text-align:left;" |Vestland | style="text-align:right;" |23,194 |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಯುರೋಪ್ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ]] [[ವರ್ಗ:ವೆಬ್ ಆರ್ಕೈವ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟಿನ ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಕೊಂಡಿಗಳು]] 4xk2epzr46j8hx0i6w13po5iuer6tyr 0 2583 1375464 1372028 2026-06-20T05:58:25Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375464 wikitext text/x-wiki <div style="float:right;margin:0 0 1em 2em;width:20em;text-align:right;font-size:0.86em;font-family:lucida grande, sans-serif;line-height:normal"> <div style="border:1px solid #ccd2d9;background:#f0f6fa;text-align:left;padding:0.5em 1em;text-align:center"> <big>'''ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ''' </big> <div align="center"> </div>[[File:south asia.jpg|200px|ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಭೂಪಟ.]] {| style="background:transparent;text-align:left;table-layout:auto;border-collapse:collapse;padding:0;font-size:100%" cellspacing="0" cellpadding="0" ! style="border-top:solid 1px #ccd2d9;padding:0.4em 1em 0.4em 0;vertical-align:top;text-align:left"| ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು | style="border-top:1px #ccd2d9;padding:0.4em 1em 0.4em 0;vertical-align:top"| 7 ರಿಂದ 10(''[[ಪುಟ ನೋಡಿ ]]'' ) |- ! style="border-top:solid 1px #ccd2d9;padding:0.4em 1em 0.4em 0;vertical-align:top;text-align:left"| ಭೂಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ | style="border-top:solid 1px #ccd2d9;padding:0.4em 1em 0.4em 0;vertical-align:top"| 0, 1, or 2 (''[[ಪುಟ ನೋಡಿ]]'' ) |- ! style="border-top:solid 1px #ccd2d9;padding:0.4em 1em 0.4em 0;vertical-align:top;text-align:left"| [[GDP]] (ಜಿಡಿಪಿ) (ಸಾಮಾನ್ಯ) {ಒಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ (ಸಾಮಾನ್ಯ)} | style="border-top:solid 1px #ccd2d9;padding:0.4em 1em 0.4em 0;vertical-align:top"| $1.56 ಲಕ್ಷಕೋಟಿ |- ! style="border-top:solid 1px #ccd2d9;padding:0.4em 1em 0.4em 0;vertical-align:top;text-align:left"| GDP (ಜಿಡಿಪಿ) ಪರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಾ (ಸಾಮಾನ್ಯ) {ತಲಾವಾರು ಒಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ (ಸಾಮಾನ್ಯ)} | style="border-top:solid 1px #ccd2d9;padding:0.4em 1em 0.4em 0;vertical-align:top"| $1,079 |- ! style="border-top:solid 1px #ccd2d9;padding:0.4em 1em 0.4em 0;vertical-align:top;text-align:left"| ಭಾಷೆಗಳು | style="border-top:solid 1px #ccd2d9;padding:0.4em 1em 0.4em 0;vertical-align:top"| [[ಅಸ್ಸಾಮೀಸ್/ಅಸೊಮಿಯ]], [[ಬೆಂಗಾಳಿ]], [[ಬೊಡೊ]], [[ಬರ್ಮಿಸ್]], [[ದಾರಿ]]<ref name="AfgCIA">{{cite web|url= https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/af.html#People|title= Afghanistan|date= December 13, 2007|work= [[The World Factbook]]|publisher= [[Central Intelligence Agency]]|access-date= ಏಪ್ರಿಲ್ 15, 2010|archive-date= ಜುಲೈ 9, 2016|archive-url= https://web.archive.org/web/20160709035637/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/af.html#People|url-status= dead}}</ref>, [[ಧಿವೆಹಿ]], [[ಡೋಗ್ರಿ]], [[ಜೋಂಖ]], [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]], [[ಗುಜರಾತಿ]], [[ಹಿಂದಿ]], [[ಕನ್ನಡ]], [[ಕಾಶ್ಮೀರಿ]], [[ಕೊಂಕಣಿ]], [[ಮೈಥಿಲಿ]], [[ಮಲಯಾಲಂ]], [[ಮರಾಠಿ]], [[ಮಣಿಪುರಿ]], [[ನೇಪಾಳಿ]], [[ಒರಿಯಾ]], [[ಪಶ್ತೂ]], [[ಪರ್ಷಿಯನ್]], [[ಪಂಜಾಬಿ]], [[ಸಂಸ್ಕೃತ]], [[ಸಂಥಾಳಿ]], [[ಸಿಂಧಿ]], [[ಸಿಂಹಳ]], [[ಸಿರೈಕಿ]], [[ತಮಿಳು]], [[ತೆಲಗು]], [[ಟಿಬೆಟಿಯನ್]], [[ಉರ್ದು]], ಹಾಗು ಇತರೆ |- ! style="border-top:solid 1px #ccd2d9;padding:0.4em 1em 0.4em 0;vertical-align:top;text-align:left"| ಕಾಲವಲಯ (ಟೈಮ್ ಜೋನ್ಸ್) | style="border-top:solid 1px #ccd2d9;padding:0.4em 1em 0.4em 0;vertical-align:top"| UTC +8:00 (ಟಿಬೆಟ್) ರಿಂದ UTC +3:30 (ಇರಾನ್) |- ! style="border-top:solid 1px #ccd2d9;padding:0.4em 1em 0.4em 0;vertical-align:top;text-align:left"| ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳು | style="border-top:solid 1px #ccd2d9;padding:0.4em 1em 0.4em 0;vertical-align:top"|[[ಅಹಮದಾಬಾದ್]], [[ಅಮೃತಸರ]], [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಕೊಲ್ಕತಾ]], [[ಚೆನ್ನೈ]], [[ಕೊಚಿನ್]], [[ಕೊಲಂಬೋ]], [[ಢಾಕಾ]], [[ದೆಹಲಿ]], [[ಡಿಯೆಗೊ ಗಾರ್ಸಿಯಾ]], [[ಹೈದರಾಬಾದ್]], [[ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ]], [[ಲಾಹೋರ್]], [[ಕಾಬುಲ್]], [[ಕರಾಚಿ]], [[ಕಟ್ಮಂಡು]], [[ಲ್ಹಾಸ]], [[ಮಾಲೆ]], [[ಮುಂಬೈ]], [[ಪೇಶಾವರ್]], [[ಪುಣೆ]], [[ಸೂರತ್]], [[ತೆಹರಾನ್]], [[ಥಿಂಪು]], ಹಾಗು [[ಯಾಂಗೊನ್]] |- |} </div> </div> '''<span lang="en-in" dir="ltr">ದಕ್ಷಿಣ</span> ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ''', '''ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧ ಏಷ್ಯಾ ''', ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಇದು [[ಏಷ್ಯಾ]] [[ಖಂಡದ]][[ದಕ್ಷಿಣ]] [[ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಾದ ]][[ಹಿಮಾಲಯದ]] ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಗಳು ಹಾಗು ಕೆಲವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಭುತ್ವ ''([[ಮುಂದೆ ಓದಿ ]])'', ಇದರೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಹಾಗು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಹಿಮಾಲಯ ಹಾಗು [[ಹಿಂದುಕುಶ್]] ಪರ್ವತದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಎದ್ದಿರುವ [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ]] ರೂಪದಲ್ಲಿ ಚಾಚಿ ಕೊಂಡಿರುವ, [[ಭಾರತೀಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರದೇಶ ]](ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ಲೇಟ್) ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾವು (ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಕಾರವಾಗಿ, [[ಪಶ್ಚಿಮ]]ದಿಂದ [[ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ]]) [[ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ]], [[ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ]], [[ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ]], [[ದಕ್ಷಿಣ-ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ]] ಹಾಗು [[ಹಿಂದು ಮಹಾಸಾಗರ]]ದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣವಾಗಿ [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]], [[ಭೂತಾನ]], [[ಭಾರತ]], [[ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್]], [[ನೇಪಾಳ]], [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ]] ಹಾಗು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ನಿರೂಪಣೆಗಳು ಈ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ]], [[ಬರ್ಮಾ]], [[ಟಿಬೆಟ್ ]], ಹಾಗು [[ಹಿಂದು ಮಹಾಸಾಗರದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರದೇಶ ]]ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/region/region_sas.html CIA World Fact Book] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100527222002/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/region/region_sas.html|date=2010-05-27}}, ದ ಪ್ರಕಾರ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]],[[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]], [[ಭೂತಾನ]], [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಹಿಂದು ಮಹಾಸಾಗರದ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರದೇಶಗಳು]], [[ಭಾರತ]], [[ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ]], [[ನೇಪಾಳ]], [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]], ಹಾಗು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.</ref> ಇದಲ್ಲದೆ [[UN ಸಬ್ ರೀಜನ್]] (ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಉಪವಿಭಾಗ) ಕೂಡ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾಗೆ [[ಇರಾನ್]] ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಬೇರೆ ಹಲವಾರು ಮೂಲಗಳು ಇರಾನ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಎನುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.statcan.gc.ca/pub/89-621-x/89-621-x2007003-eng.htm#1]</ref><ref>[http://www.westasiangames.com/]</ref><ref name="un.org">[https://www.un.org/Depts/Cartographic/map/profile/seasia.pdf]</ref><ref name="un.org" /><ref>[https://books.google.com/books?id=n9NZOYtOnyIC&pg=PA81&lpg=PA81&dq=west+asian+iran&source=bl&ots=XsVoAjyvjC&sig=WehilL-0iyxTOFPyyINTpSEqJyA&hl=en&ei=AAQWS978ENGUnQfhsczTBg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=10&ved=0CCAQ6AEwCTgy#v=onepage&q=west%20asian%20iran&f=false]</ref><ref>[http://www.fao.org/docrep/V7245E/V7245E0l.htm]</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/region/region_sas.html |title=CIA World Fact Book |access-date=2010-04-15 |archive-date=2010-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527222002/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/region/region_sas.html |url-status=dead }}</ref> ಹಲವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟ ವಿಭಾಗಗಳು ಕೂಡ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇರಾನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಭಾಗವೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ''([[ಮುಂದೆ ಓದಿ]])'' ವಿಶ್ವದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು ಐದನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನರು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಹಾಗು ಜನನಿಬಿಡ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ]].<ref>{{Cite web |url=http://www.sardeg.org/marketana.asp |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-04-15 |archive-date=2008-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081121043924/http://www.sardeg.org/marketana.asp |url-status=dead }}</ref> ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಎರಡು [[ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ-ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳಾದ]] [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ಹಾಗು [[ಭಾರತ]] ನಡುವಿನ [[ಯುದ್ಧವು]], ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಅನೇಕ ಘರ್ಷಣೆ ಹಾಗು ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಹಕಾರ ಸಂಘವು ]] ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆಂದು ಇರುವ ಸಂಸ್ಥೆ. ==ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು== [[File:South Asia (ed)update.PNG|thumb|left|250px|ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ವಿವಿಧ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು.]] ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಗಿನ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]],<ref>ಬೆರ್ಟ್ರಾಮ್ ಹೂಜ್ಸ್ ಫಾರ್ಮರ್, ''ಆನ್ ಇನ್ಟ್ರೋಡಕ್ಷನ್ ಟು ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ'', ಪುಟ 1, ರೌಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್, 1993, ISBN 0-415-05695-0</ref> ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಹಾಗು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಇದೂ ಅಲ್ಲದೆ [[ಸಿಲೋನ್]] (ಈಗ ಶ್ರೀಲಂಕಾ), [[ಬರ್ಮಾ]] (ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರು: ಮಯನ್ಮಾರ್) ದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>ಆರ್ಥರ್ ಬೆರ್ರಿಡೆಲ್ ಕೀತ್, ''ಎ ಕಾನ್ಸಿಟಿಟ್ಯೂಷನಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ: 1600-1935'', ಪುಟ 440 ರಿಂದ 444, ಮೆಥುನ್ ಆಂಡ್ ಕೊ, 1936</ref> ಆದರೆ [[ಅಡೆನ್ ಕಾಲೋನಿ]],[[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೋಮಾಲಿಲ್ಯಾಂಡ್]] ಹಾಗು [[ಸಿಂಗಪುರ]], ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಅವುಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿಲ್ಲ.<ref>ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್, ''ಯಿಯರ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್'' ‎, ಪುಟ 297, ಆಫೀಸ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಇನ್ಪರ್ಮೇಷನ್, 1947, ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ನೇರವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸದೆ ಇದ್ದ 562 [[ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ]],<ref>''ಎನ್ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ: ಎ ನ್ಯೂ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಯುನಿವೆರ್ಸಲ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ '' (ವಾಲ್ಯುಮ್ 4 ), ಪುಟ 177, Encyclopædia Britannica Inc., 1947</ref> ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ([[ಹೈದರಾಬಾದ್ ರಾಜ್ಯ ]], [[ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ ]], [[ಬರೋಡ]], [[ಗ್ವಾಲಿಯರ್]] ಹಾಗು [[ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರ್ ರಾಜ್ಯದ]] ಒಂದು ಭಾಗ) [[ಭಾರತಕ್ಕೆ]] ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ([[ಭಾವಲ್ಪುರ]], [[ಕಲಾಟ್]], [[ಕೈರ್ಪುರ್]], [[ಸ್ವಾಟ್]] ಇದ್ದಲ್ಲದೆ ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವು ಭಾಗ)[[ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ]] ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡವು.<ref>ಇಯಾನ್ ಕೊಪ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ''ದಿ ಪ್ರಿನಸಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇನ್ ಎಂಡ್ಗೇಮ್ ಆಫ್ ಎಂಪೈರ್: 1917-1947'',‎ ಪುಟ 263, ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2002, ISBN 0-521-89436-0</ref><ref>http://www.worldstatesmen.org/Pakistan_princes.html</ref> [[ಸಿಕ್ಕಿಂ]] 1975ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಸೇರಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.sikkimipr.org/GENERAL/HISTORY/history_of_sikkim.htm|title=History of Sikkim|accessdate=2006-10-12|date=2005-09-29|publisher=Department of Information and Public Relations, Government of Sikkim|archive-date=2008-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20080422210449/http://www.sikkimipr.org/GENERAL/HISTORY/history_of_sikkim.htm|url-status=dead}}</ref> ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರದ [[ಒಂದು ಭಾಗ]] ಚೀನಾದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿತು. [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಹಕಾರ ಸಂಘವು]] (SAARC)(ಸಾರ್ಕ್), 1985ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದಾಗ ಇದು ಅಕ್ಕ-ಪಕ್ಕ ಇದ್ದ ಏಳು ದೇಶ — ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಭೂತಾನ, ಭಾರತ, ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್, ನೇಪಾಳ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾ — ಒಳಗೊಂಡಿತು, ಇದಲ್ಲದೆ 2006ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಮೂಹದ ಎಂಟನೇ ಸದಸ್ಯನಾಗಿ [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನವನ್ನು]] ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.isn.ethz.ch/isn/Current-Affairs/Security-Watch/Detail/?ots591=4888CAA0-B3DB-1461-98B9-E20E7B9C13D4&amp;lng=en&amp;id=53216 ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷಿನಲ್ ರೀಲೇಷನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ನೆಟವರ್ಕ್], ಸ್ವಿಸ್ ಫೆಡೆರಲ್ ಇನ್ಸಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಜ್ಯೂರಿಚ್</ref> [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ಮಾತ್ರ ಈಗಲೂ ಮೂಲದ ಏಳು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮಾತ್ರವೇ ಸಾರ್ಕ್ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಈ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಲ್ಲ.<ref>[http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/SOUTHASIAEXT/0,,pagePK:158889~piPK:146815~theSitePK:223547,00.html ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ: ಡೆಟಾ, ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ರಿಸರ್ಚ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080414234252/http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/SOUTHASIAEXT/0,,pagePK:158889~piPK:146815~theSitePK:223547,00.html |date=2008-04-14 }}, ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್</ref> ಈ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರದೆ ಇದ್ದ ಮೂರು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ - ನೇಪಾಳ, ಭೂತಾನ ಹಾಗು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಕೂಡ ಇದೆ. ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ದೇಶಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು]] ಸಾರ್ಕ್ ನ ಮೂಲ ಏಳು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅನುಮೋದಿಸಿ ಸಹಿ ಮಾಡಿದವು.<ref>[http://www.saarc-sec.org/data/agenda/economic/safta/SAFTA%20AGREEMENT.pdf ಅಗ್ರೀಮೆಂಟ್ ಆನ್ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಿಯನ್ ಫ್ರಿ ಟ್ರೇಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090324213611/http://www.saarc-sec.org/data/agenda/economic/safta/SAFTA%20AGREEMENT.pdf |date=2009-03-24 }}, ಸಾರ್ಕ್ ಆಡಳಿತ ಕಛೇರಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ</ref> [[ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಯ]] ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮಾಹಿತಿ ಜಾಲವು {ಪಾಪುಲೇಷನ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ನೆಟವರ್ಕ್(POPIN)} ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಬರ್ಮಾ, ಭಾರತ, [[ಇರಾನ್]], ನೇಪಾಳ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಹಾಗು ಶ್ರೀಲಂಕಾವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಭಾಗವೆಂದು, ಇದಲ್ಲದೆ ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ದೇಶವನ್ನು ಅದರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪರಿಸರ, ಗುಣ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅದನ್ನು ಪಸಿಫಕ್ POPIN ಸಬ್ ರೀಜಿನಲ್ ನೆಟವರ್ಕ್ (ಶಾಂತಮಹಾಸಾಗರದ ಉಪಭಾಗದ ಜನಸಂಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಜಾಲದ) ಸದಸ್ಯ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ.<ref>[https://www.un.org/Depts/escap/pop/bulletin/v07n2ft1.htm ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ POPIN ಕನ್ಸಲ್ಟೇಟಿವ್ ವರ್ಕ್ ಶಾಪ್ ರಿಪೊರ್ಟ್], ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ POPIN ಬುಲೆಟಿನ್, Vol. 7, No. 2 (1995), ಪುಟ 7 ರಿಂದ 11</ref> ರಾಜಕೀಯವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ [[ಟಿಬೆಟ್]] ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಭಾಗವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ,<ref>ಶೆಲ್ಡನ್ ಐ. ಪೊಲಾಕ್, ''ಲಿಟೆರರಿ ಕಲ್ಚರ್ಸ್ ಇನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ'', ಪುಟ 748 ರಿಂದ 749, ಯುನಿವೆರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ ಪ್ರೆಸ್, 2003, ISBN 0-520-22821-9</ref> ಇದಲ್ಲದೆ [[ಹಿಂದು ಮಹಾಸಾಗರದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ]] ಈ ಭಾಗದ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.janes.com/articles/Janes-Sentinel-Security-Assessment-South-Asia/Territories-British-Indian-Ocean-Territory.html ಟೆರಿಟರಿಸ್ (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಒಷನ್ ಟೆರ್ರಿಟರಿ)], ಜೇನ್ ರ ಮಾಹಿತಿ ತಂಡ</ref> ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉಪವಿಭಾಗ ವಿವರಣೆಯು ಇರಾನ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ SAARC(ಸಾರ್ಕ್)ನ ಎಲ್ಲ ಎಂಟು ರಾಷ್ಟ್ರ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ,<ref>[http://millenniumindicators.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm#asia ಜಿಯಾಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ರೀಜನ್ ಅಂಡ್ ಕಂಪೊಸಿಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110713041240/http://millenniumindicators.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm#asia |date=2011-07-13 }}, ಬೃಹದಭೌಗೋಳಿಕ (ಭೂಖಂಡದ) ಪ್ರದೇಶಗಳ ರಚನೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಉಪಭಾಗಗಳು ಹಾಗು ಕೆಲವು ಆಯ್ದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಂಗಡನೆಗಳು, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ.</ref> ಆದರೆ [[ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಏಷ್ಯಾ ಹಾಗು ಶಾಂತ ಮಹಾಸಾಗರದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗು ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಯೋಗದ ]] ಹಿರ್ಚ್ಮನ್-ಹರ್ಫಿನ್ದಾಲ್ ರ ಸೂಚಕವು SAARC(ಸಾರ್ಕ್)ನ ಮೂಲ ಏಳು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗುರುತಿಸಿದೆ.<ref>[http://www.unescap.org/tid/projects/agrnego_sama.pdf ಮಾಪ್ಪಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಅಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಟ್ರೇಡ್ ಲಿಬೆರಲೈಸೇಷನ್ ಇನ್ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090319013359/http://www.unescap.org/tid/projects/agrnego_sama.pdf |date=2009-03-19 }}, ಟ್ರೆಡ್ ಅಂಡ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಡಿವಿಷನ್ (TID), ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಏಷ್ಯಾ ಹಾಗು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗು ಸಮಾಜಿಕ ಆಯೋಗ</ref> ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನವನ್ನು [[ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ]] ಅಥವಾ [[ಮಧ್ಯ ಪೂರ್ವ ]], ಬರ್ಮಾವನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ ]], ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್ ಅನ್ನು [[ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ]] ಅಥವಾ [[ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ]] ದ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಅಜಿಜ್-ಉಲ್-ಹಖ್,[http://www.kas.de/wf/doc/kas_15831-544-1-30.pdf ಸೌತ್ ಅಂಡ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಏಷ್ಯಾ: ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಎಕಾನಾಮಿಕ್ ಅಂಡ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಲಿಂಕೇಜ್ಸ್], ಇನ್ಸಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ರೀಜನಲ್ ಸ್ಟಡಿಸ್ (IRS), ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ISBN 978-969-8020-20-0</ref> ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾಗೆ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಬಗೆಗಿನ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಈ ವಿಷಯದ ಬಗೆಗಿನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಒಲವು ಕೂಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.<ref>ವೆರ್ನೊನ್ ಮರ್ಸ್ಟೊನ್ ಹೆವಿಟ್, ''ದಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷಿನಲ್ ಪೊಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ'', ಪುಟ xi, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನಿವೆರಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 1992, ISBN 0-7190-3392-6</ref> ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಭಾರತ, ನೇಪಾಳ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಹಾಗು ಶ್ರೀಲಂಕಾಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿದ ಬಹುತೇಕ ಮಂದಿಗೆ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದವರು ಎಂಬ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.<ref>ಕಿಶೋರ್ ಸಿ. ಡ್ಯಾಶ್, ''ರೀಜನಿಲಿಸಂ ಇನ್ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ'', ಪುಟ 172 ರಿಂದ 175, ರೌಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್, 2008, ISBN 0-415-43117-4</ref> {{see also|South Asian Association for Regional Cooperation|South Asian Economic Union}} ===ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ === {{Main|Indian subcontinent}} [[File:Indian subcontinent.JPG|thumb|ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಬಹುಭಾಗ ಆವರಿಸಿರುವ ದೊಡ್ಡದಾದ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಭೂಭಾಗಕ್ಕೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಹೆಸರು - "ಭಾರತ ಉಪಖಂಡ".]]ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿರುವ ಸರ್ವಾನುಕೂಲಸಹಿತವಾದ ದೊಡ್ಡದಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref name="McLeod">[https://books.google.com/books?id=Y8Y3MH3dj6MC&amp;pg=PA1&amp;dq=indian+subcontinent+asia+continent&amp;as_brr=3&amp;client=firefox-a ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ - ಬೈ ಜಾನ್ ಮಾಕ್ ಲಿಯಾಡ್ ]</ref> ಕೆಲವೊಂದು ಸಾಮ್ಯತೆಗಳಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ "ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ" ಹಾಗು "ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ" ಗಳನ್ನು ಅದಲುಬದಲಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="McLeod" /><ref>ಮಿಲ್ಟನ್ ವಾಲ್ಟರ್ ಮೇಯರ್, ''ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ : ಎ ಷಾರ್ಟ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಸಬ್ ಕಾಂಟಿನೆಂಟ್'', ಪುಟ 1, ಅಡಮ್ಸ್ ಲಿಟಲ್ ಫೀಲ್ಡ್, 1976, ISBN 0-8226-0034-X</ref><ref>ಜಿಮ್ ನಾರ್ವೈನ್ ಅಂಡ್ ಅಲ್ಪಾನ್ಸೊ ಗೊನ್ಸಾಲೆಸ್, ''ದಿ ಥರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಮೈನ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಬಿಯಿಂಗ್'',‎ ಪುಟ 209, ಟೇಲರ್ ಅಂಡ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್, 1988, ISBN 0-04-910121-8</ref> ಆದರೆ ಕೆಲವು ರಾಜಕೀಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳಿಂದ ಕೆಲವರು, "ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಉಪಖಂಡ",<ref>ಲೂಸಿಯಾನ್.ಡಬಲ್ ಯು. ಪೆಯ್ ಅಂಡ್ ಮೇರಿ.ಡಬಲ್ ಯು. ಪೆಯ್, ''ಏಷ್ಯಿಯನ್ ಪವರ್ ಅಂಡ್ ಪವರ್ ಅಂಡ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ '', ಪುಟ 133, ಹಾರ್ವಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 1985, ISBN 0-674-04979-9</ref> ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು "ಭಾರತ-ಪಾಕ್ ಉಪಖಂಡ ",<ref>ಮಾರ್ಕ್ ಜುರ್ಗೆನ್ಸ್ ಮೇಯರ್, ''ದಿ ಆಕ್ಸಫರ್ಡ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ರಿಲೀಜಿಯನ್ಸ್'', ಪುಟ 465, ಆಕ್ಸಫರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ ಯುಎಸ್, 2006, ISBN 0-19-513798-1</ref> ಅಥವಾ ಕೇವಲ "ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ "<ref>ಸುಗಾತ ಬೋಸ್ ಅಂಡ್ ಅಯೇಷಾ ಜಲಾಲ್, ''ಮಾಡರ್ನ್ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ '', ಪುಟ 3, ರೌಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್, 2004, ISBN 0-415-30787-2</ref> ಯಾ "ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ" ದ ಬದಲು ಬರಿ "ಉಪಖಂಡ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಯುರೋಪ್ ಹಾಗು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ, "ಉಪಖಂಡ" ಅಥವಾ "ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ" ಎಂಬ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗಿಂತ "ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ" ಪ್ರಯೋಗವು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.<ref>ಜೂಡಿತ್ ಸ್ಕಾಟ್ ಅಂಡ್ ಅಲಿಕ್ಸ್ ಹೆನ್ಲಿ, ''ಕಲ್ಚರ್, ರೀಲಿಜನ್, ಅಂಡ್ ಚೈಲ್ಡ್ ಬೇರಿಂಗ್ ಇನ್ ಎ ಮಲ್ಟಿರೇಷಿಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ'', ಪುಟ 274, ಎಲ್ಸಿವಿಯರ್ ಹೆಲ್ತ್ ಸೈನ್ ಸಸ್, 1996, ISBN 0-7506-2050-1</ref><ref>ರಾಜ್.ಎಸ್. ಭೂಪಾಲ್, ''ಎಥಿನಿಸಿಟಿ, ರೇಸ್ ಅಂಡ್ ಹೆಲ್ತ್ ಇನ್ ಮಲ್ಟಿಕಲ್ಚರಲ್ ಸೋಸೈಟಿಸ್, '', ಪುಟ 33, ಆಕ್ಸ್ ಫರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2007, ISBN 0-19-856817-7</ref> [[ಭಾರತಜ್ಞ]] ರೋನಾಲ್ಡ್ ಬಿ. ಇನ್ಡೆನ್ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು [[ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ]] ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಭೇದ ಮಾಡುಬಹುದಾದ ಕಾರಣದಿಂದ "ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ" ಎಂಬ ಪದಪ್ರಯೋಗವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ, ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref>[https://books.google.com/books?id=JxSSdU8btwIC&amp;pg=PA51&amp;dq=indian+subcontinent+asia+continent&amp;lr=&amp;as_brr=3&amp;client=firefox-a ಇಮಾಜಿನಿಂಗ್ ಇಂಡಿಯಾ - ಬೈ ರೋನಾಲ್ಡ್ ಬಿ. ಇನ್ಡೆನ್]</ref> ಆದರೆ, ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ.<ref>[https://books.google.com/books?id=c46i9jr9mhgC&amp;pg=PA344&amp;dq=indian+subcontinent+asia+continent&amp;as_brr=3&amp;client=firefox-a ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ಡೆಸ್ಟಿನೇಷನ್ಸ್ - ಬೈ ಬ್ರಿಯಾನ್ G. ಬೋನಿಫೇಸ್, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ P. ಕೂಪರ್]</ref> ನಿಘಂಟಿನ ಪ್ರಕಾರ, [[ಉಪಖಂಡ]] ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ "ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಯಾ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರುವ" ಖಂಡವೊಂದರ ಪ್ರದೇಶ;<ref>''ಆಕ್ಸಫರ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಡಿಕ್ಷಿನರಿ'' ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ಆಕ್ಸಫರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 1989</ref> ಅಥವಾ "ಖಂಡದ ಅಂಶವಾದ ಆದರೆ ಖಂಡದಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿರದ ಪ್ರದೇಶ."<ref>''[http://unabridged.merriam-webster.com ವೆಬ್‌ಸ್ಟೆರ್ಸ್ ಥರ್ಡ್ ನ್ಯೂ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷಿನಲ್, ಅನ್‌ಅಬ್ರಿಜ್ಡ್‌]'', ಮೆರಿಯಮ್‌-ವೆಬ್‌ಸ್ಟೆರ್‌, 2002, ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆದದ್ದು 11 March 2007</ref> [[ಭೂಭೌತಿಕವಾಗಿ]] ಗಮನಿಸಬಹುದಾದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಟಿಬೆಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ [[ಸಾಂಗ್ ಪೋ]] ನದಿಯು ಉಪಖಂಡದ ರಚನೆಯ ಗಡಿಯ ಹೊರಗಡೆ ಇದ್ದರೆ, [[ತಜಕಿಸ್ತಾನದ]] [[ಪಾಮೀರ್ ಪರ್ವತಗಳು]] ಉಪಖಂಡದ ಗಡಿಯ ಒಳಗಡೆ ಇದೆ.<ref>ವಾಲೆಂಟಿನ್ ಸೆಮೆನೊವಿಚ್ ಬರ್ಟ್ಮಾನ್ ಅಂಡ್ ಪೀಟರ್ ಹಲೆ ಮೊಲ್ನಾರ್, ''ಜಿಯಾಲಾಜಿಕಲ್ ಅಂಡ್ ಜಿಯೊಫಿಸಿಕಲ್ ಎವಿಡೆನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಡೀಪ್ ಸಬ್ ಡಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಕ್ರಸ್ಟ್ ಬಿನಿತ್ ದಿ ಪಾಮಿರ್ '', ಪುಟ 10, ಜಿಯಾಲಾಜಿಕಲ್ ಸೋಸೈಟಿ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ, 1993, ISBN 0-8137-2281-0</ref> ಒಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಅದು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗಗಳುನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅಂದರೆ [[ಭೂಖಂಡದ ಹೊರಪದರದ]] (ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಕ್ರಸ್ಟ್) ಪ್ರದೇಶ ([[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ]], [[ಭೂತಾನ ]], [[ಭಾರತ ]], [[ನೇಪಾಳ ]], ಹಾಗು [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ]]), ದ ಜೊತೆಗೆ [[ಭೂಖಂಡದ ಚಾಚುವಿನಲ್ಲಿರುವ]] (ಕಾಂಟಿನೆಂನಟಲ್ ಶೆಲ್ಫ್) [[ದ್ವೀಪ]] ರಾಷ್ಟ್ರ ([[ಶ್ರೀಲಂಕಾ ]]), ಹಾಗು [[ಓಷಿಯಾನಿಕ್ ಕ್ರಸ್ಟ್]] ನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ [[ದ್ವೀಪ]] ರಾಷ್ಟ್ರ ([[ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್]])ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>ಸ್ಟಿಫನ್ ಆಡಾಲ್ಪ್ ವರ್ಮ್, ಪೀಟರ್ ಮುಹಲ್ ಹೌಸ್ಲರ್ ಆಂಡ್ ಡಾರೆಲ್ ಟಿ. ಟ್ರೈಯಾನ್, ''ಅಟ್ಲಾಸ್ ಆಫ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಟರ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಕಮುನಿಕೇಷನ್ ಇನ್ ದಿ ಪೆಸಿಫಿಕ್, ಏಷ್ಯಾ, ಅಂಡ್ ದಿ ಅಮೇರಿಕಾಸ್'', ಪುಟ 787, ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷಿನಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಫಾರ್ ಫಿಲಾಸಫಿ ಆಂಡ್ ಹ್ಯುಮಾನಿಸ್ಟಿಕ್ ಸ್ಟಡಿಸ್, ವಾಲ್ಟರ್ ಡಿ ಗ್ರೈಟರ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ, 1996, ISBN 3-11-013417-9</ref> ಇನ್ನೊಂದು ವಿಂಗಡಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಉಪಖಂಡ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]], ಪ್ರಮುಖ ದೇಶಗಳಾದ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಭಾರತ ಹಾಗು ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/629/629/6922293.stm ಆಫ್ಟರ್ ಪಾರ್ಟಿಷನ್: ಇಂಡಿಯಾ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್, ಬಂಗ್ಲಾದೇಶ್], BBC, 2007-08-08</ref> ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಅನುಸಾರ, ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ ದ [[ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ]] ದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಇಂದು ಚೀನಾದ [[ಸಿನ್ ಜಿಯಾಂಗ್]] ಸ್ವಾಯತ್ತ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ, ವಿವಾದಿತ ಪ್ರದೇಶ [[ಆಕ್ಸಾಯಿ ಚಿನ್]], ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ 1959ರಲ್ಲಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟ್ ]] (ಅಮೇರಿಕ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಗೃಹ ಇಲಾಖೆ) ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಕಿರುಹೊತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ "ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಉಪಖಂಡ"ವು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಸಿಲೋನ್ (ಶ್ರೀಲಂಕಾ), ಭಾರತ, ನೇಪಾಳ, ಹಾಗು ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ..<ref>ಸುಪರಿಂಡೆಂಟ್ ಆಫ್ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ಸ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಗೌರ್ನ್ಮೆಂಟ್ ಪ್ರಿಟಿಂಗ್ ಆಫೀಸ್, ''ದಿ ಸಬ್ ಕಾಂಟಿನೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ: ಆಫ್ಗಾನಿಸ್ಥಾನ್, ಸಿಲೋನ್, ಇಂಡಿಯಾ, ನೇಪಾಳ್, ಆಂಡ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ '', ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟ್, ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸರ್ವಿಸಸ್ ಡಿವಿಷನ್, 1959 </ref> ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ ಎಂಬ ಪದಪ್ರಯೋಗ ಬಳಸಿದಾಗ, ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಹಾಗು ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ,<ref>ಜಾನ್ ಮಾಕ್ ಲಿಯಾಡ್, ''ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ'', ಪುಟ 1, ಗ್ರೀನ್ ವುಡ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಗ್ರೂಪ್, 2002, ISBN 0-313-31459-4</ref> ಆದರೆ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಹಾಗೆ ಟಿಬೆಟ್ ಹಾಗು ನೇಪಾಳವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತೆ,<ref>ಜೇಮ್ಸ್ ಸಿ. ಹಾರ್ಲೆ, ''ದಿ ಆರ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸಬ್ ಕಾಂಟಿನೆಂಟ್'', ಪುಟ 214, ಯೇಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 1994, ISBN 0-300-06217-6</ref> ಅಥವಾ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ<ref>ಜೋಸೆಫ್ ಹಾಕಿನ್ ಅಂಡ್ ಪಾಲ್ ಲೂಯಿಸ್ ಕೌಚೌಡ್, '' ದಿ ಮೈಥಾಲಜಿಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಸ್ಟ್: ಇಂಡಿಯನ್ ಸಬ್ ಕಾಂಟಿನೆಂಟ್, ಮಿಡಲ್ ಇಸ್ಟ್, ನೇಪಾಳ್ ಅಂಡ್ ಟಿಬೆಟ್, ಇಂಡೋ-ಚೈನಾ ಅಂಡ್ ಜಾವಾ'', ಪುಟ 1, ಆರ್ಯನ್ ಬುಕ್ಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷಿನಲ್, 1996, ISBN 81-7305-018-X</ref>. ===ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ವಿಭಾಗಗಳ ಪ್ರಕಾರ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು === {{see also|Indology}} ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಡಿಯಲ್ಲಿ 1964ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]], ಹಿಮಾಲಯದ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆ ನಾಡುಗಳಾದ ([[ನೇಪಾಳ ]], [[ಭೂತಾನ ]], ಹಾಗು ಸಿಕ್ಕಿಂ <ref>ಗ್ರೊಲಿಯರ್ ಇನ್ಕಾರ್ಪೋರೆಟೆಡ್, ''ದಿ ಎನ್ ಸೈಕ್ಲೊಪಿಡಿಯಾ ಅಮೇರಿಕಾನಾ'' (ವಾಲ್ಯೂಮ್ 14), ಪುಟ 201, ಗ್ರೊಲಿಯರ್, 1988, ISBN 0-7172-0119-8</ref>), ಮತ್ತು ಬರ್ಮಾ (ಈಗ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಯನ್ಮಾರ್) ದೇಶಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಇದರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಿ [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ]], [[ಮಲೇಷಿಯಾ]], [[ಸಿಂಗಪುರ]], [[ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ]], [[ಕಾಂಬೋಡಿಯ]], [[ಲಾವೋಸ್]], [[ಇಂಡೋನೇಷಿಯ]], [[ಫಿಲ್ಲಿಫೈನ್ಸ್]] ಹಾಗು [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್]] ದೇಶಗಳ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>[http://www.s-asian.cam.ac.uk/about.html ಎಬೌಟ್ ಅಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090226095732/http://www.s-asian.cam.ac.uk/about.html |date=2009-02-26 }}, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ವಿಷಯಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ, ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ</ref> [[ಮಿಷಿಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಹಾಗು [[ವರ್ಜಿನಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಗಳ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳು SAARC(ಸಾರ್ಕ್)ನ ಏಳು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಟಿಬೆಟ್ ಕೂಡ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ದೇಶವೆಂದು ಸೇರಿಸಿ ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿವೆ.<ref>[http://www.ii.umich.edu/csas/aboutus/contactus ಎಬೌಟ್ CSAS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100605015037/http://www.ii.umich.edu/csas/aboutus/contactus |date=2010-06-05 }}, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ವಿಷಯಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ, ಮಿಷಿಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ</ref><ref>[http://artsandsciences.virginia.edu/soasia/about/index.html ಎಬೌಟ್ ಅಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110718064009/http://artsandsciences.virginia.edu/soasia/about/index.html |date=2011-07-18 }}, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ವಿಷಯಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ, ವರ್ಜಿನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ</ref> [[ರುತ್ಗರ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ]] ದಕ್ಷಿಣ ಅಧ್ಯಯನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಹಾಗು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಬರ್ಕ್ಲಿಯ]] ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರವು ಕೂಡ ಇದನ್ನೇ ಮಾಡಿವೆಯಾದರೂ ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ.<ref>[http://southasia.rutgers.edu/ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯನ್ ಸ್ಟಡ್ಸಿ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್], ರುಟ್ಗರ್ಸ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ</ref><ref name="Berkeley">[http://southasia.berkeley.edu/what_we_do.php ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ ಸ್ಟಡ್ಸಿ: ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ, ಬರ್ಕ್ಲಿ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಇದರ ಹೊರತು ಬ್ರಾಂಡಿಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಕಾರ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾವು "ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ನೇಪಾಳ, ಭೂತಾನ ಹಾಗು ಕೆಲವೊಂದು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಬರ್ಮಾ, ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಹಾಗು ಟಿಬೆಟ್ " ದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಕೊಟ್ಟಿದೆ.<ref>[http://www.brandeis.edu/registrar/catalog/one-subject.php?subject_id=6550 ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾನ್ ಸ್ಟಡ್ಸಿ], ಬ್ರಾಂಡಿಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ</ref> [[ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ]] ಇದೆ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಟಿಬೆಟ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಹಾಗು ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ಎರಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದೆ.<ref>[http://www.columbia.edu/cu/gsas/departments/south-asian-studies/department.html ಲಿಬರಲ್ ಸ್ಟಡ್ಸಿ ಎಂ.ಎ. ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್], ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ</ref> ==ಭೂಗೋಳ== [[File:Location-Asia-UNsubregions.png|thumb|225px|ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಜಿಯೊಸ್ಕಿಮ್ ಫಾರ್ ಏಷ್ಯಾ:[66][67][68][69][70][71]]] ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಯಾವತ್ತು [[ಭೂರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ]] ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿರದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ವರೂಪ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>ಸಾಲ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕೊಹೆನ್, ''ಜಿಯೊಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಿಸ್ಟಂ'', ಪುಟ 304, ರೌಮನ್ ಅಂಡ್ ಲಿಟಲ್ ಫಿಲ್ಡ್, 2003, ISBN 0-8476-9907-2</ref> ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಸ್ವರೂಪ ವಿವರಿಸುವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಗಡಿಯು ಬದಲಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಉತ್ತರ, ಪೂರ್ವ ಹಾಗು ಪಶ್ಚಿಮದ ಗಡಿಯು ವ್ಯಖ್ಯಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. [[ಹಿಂದು ಮಹಾಸಾಗರವು]] ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ದಕ್ಷಿಣದ ಗಡಿ. UN ಸಬ್ ರೀಜನ್ (ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉಪವಿಭಾಗ) ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಉತ್ತರದ ಗಡಿ [[ಹಿಮಾಲಯವು ]], ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮದ ಗಡಿ ಇರಾನ್-ಇರಾಕ್ ಗಡಿ, ಟರ್ಕಿ-ಇರಾನ್ ಗಡಿ, ಅರ್ಮೇನಿಯ-ಇರಾನ್ ಗಡಿ ಹಾಗು ಅಜರ್ಬೈಜಾನ್-ಇರಾನ್ ಗಡಿಗಳಾಗಿದೆ. ಮೇಲಾಗಿ, ಇದರ ಪೂರ್ವದ ಗಡಿಯು ಭಾರತ-ಬರ್ಮಾದ ಗಡಿ ಹಾಗು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ-ಬರ್ಮಾದ ಗಡಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಭಾಗದ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರದೇಶವು [[ಯುರೇಶಿಯಾ]]ದದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿರುವ, ಭಾರತೀಯ ಮೇಲ್ಮೈಯ ([[ಇಂಡೋ-ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮೇಲ್ಮೈ]]ದ ಉತ್ತರದ ಭಾಗ) ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ,ಉಪಖಂಡವೆನಿಸಿ ದೆ. ಸುಮಾರು 50-55 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಈ ಭಾಗವು ಒಂದು ಪುಟ್ಟ [[ಖಂಡ]]ವಾಗಿತ್ತು, ಇದು [[ಯುರೇಷಿಯನ್ ಮೇಲ್ಮೈ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಲಯಿಸಿದಾಗ [[ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ]] ಹಾಗು [[ಟಿಬೆಟ್ ಪ್ರಸ್ಥ ಭೂಮಿಯ]] ಉಗಮವಾಯಿತು. [[ಹಿಮಾಲಯ]] ಹಾಗು [[ಕ್ಯುನ್ ಲುನ್]] ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ, [[ಇಂಡಸ್ ನದಿ]] ಹಾಗು [[ಇರಾನಿನ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ]] ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಇರುವ ಈ [[ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪವು]] ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಹಿಂದು ಮಹಾಸಾಗರದ ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ]] ಹಾಗು ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ [[ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯ]] ಮಧ್ಯೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿದೆ. [[File:Natural vegetation South Asia.png|thumb|300px|left|ಗ್ರೋಲಿಯರ್ ಭೂಪಟದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಅಧರಿಸಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವೃಕ್ಷಸಮ್ಮೂಹದ ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳು<ref>Asian Vegetation Zones, Grolier Online, Scholastic Inc.</ref>]] ಈ ಪ್ರದೇಶವು, ದೊಡ್ಡ ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುವ [[ಹಿಮನದಿಗಳು]], [[ಕಾಡುಗಳು]], [[ಕಣಿವೆಗಳು]], [[ಮರುಭೂಮಿ]] ಹಾಗು [[ಹುಲ್ಲುಹಾಸಿಗೆಗಳು]] ಹೀಗೆ, ದಂಗುಬಡಿಸುವಂತಹ ಅನೇಕ ಭೌಗೋಳಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಭಾಗವು ಮೂರು ಸಮುದ್ರಗಳಾದ [[ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ]], [[ಹಿಂದು ಮಹಾಸಾಗರ]] ಹಾಗು [[ಅರೇಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ]] ದಿಂದ ಅವೃತ್ತಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ವಿಶಾಲವಾದ ಭಾಗದ ಹವಾಮಾನವು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಲಯ ಮತ್ತು ಮುಂಗಾರಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಉತ್ತರದ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ವಲಯ ಇದೆ. ಹೀಗೆ ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಹಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಈ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ -ಎತ್ತರ, ಸಮುದ್ರ ತೀರದಿಂದ ಅಂತರ,ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಆಗುವ [[ಮುಂಗಾರಿನ]] (ಹಿಂದು ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೈಋತ್ಯದಿಂದ ಬೀಸುವ ಒಂದು ಕ್ಲುಪ್ತವಾದ ಗಾಳಿ) ಪರಿಣಾಮ, ಎಲ್ಲವೂ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಭಾಗಗಳು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಡುವ ಬಿಸಿಲಿದ್ದು, ಮುಂಗಾರಿನಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. [[ಹಿಂದು-ಗಂಗಾ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದ]] ಉತ್ತರ ವಲಯವು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸುಡುಬಿಸಿಲಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರದ ಭಾಗವು ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಶೀತವಲಯವಾಗಿದೆ, ಹಿಮಾಲಯದ ಶ್ರೇಣಿಯ ಎತ್ತರದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿಮಪಾತವಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ-ಏಷ್ಯಾದ ಕಟು ಚಳಿಗಾಳಿಯನ್ನು [[ಹಿಮಾಲಯವು]] ತಡೆಯುವುದರಿಂದ, ಹಿಮಾಲಯದ ಕೆಳಗಿನ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದ ತಾಪಮಾನವು ಸಾಕಷ್ಟು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಭಾಗದ ಹವಾಮಾನವು - [[ಮುಂಗಾರು]] ಋತುವಿನ ಹವಾಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಅಂದರೆ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ, ಹಾಗು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಒಣಹವೆಯಿರುತ್ತದೆ - ಇದು ಇಲ್ಲಿ [[ಸೆಣಬು ]], [[ಟೀ]], [[ಭತ್ತ]], ಹಾಗು ವಿವಿಧ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಸಹಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== {{see|History of South Asia}} ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಪೂರ್ವದ ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಚರಿತ್ರೆಯು [[ಸಿಂಧೂತಟದ ನಾಗರೀಕತೆಯು]] ಸಾಮಾಪ್ತಿಯಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ನಂತರದ [[ವೇದಗಳ ಕಾಲದ]] ಪ್ರಾಚೀನ ಕತೆಗಳು, [[ಮಹಾಜನಪದರ]] ಆಳ್ವಿಕೆಯ (ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರಭುತ್ವಗಳು ಹಾಗು ನಂತರದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳಿಗು ಹಿಂದಿನ) ಬಗೆಗಿನ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿವರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಗು ಯುರೋಪಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಅಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಯುರೋಪಿನ [[ವಸಾಹತುವಿನ]] ದಾಸ್ಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿದ್ದವು. [[ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್]] ಇಂದಿನ ಭಾರತದ ಬಹುಭಾಗ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಬಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಮಯನ್ಮಾರ್ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿತು. ಸುಮಾರು 1757 ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಆಳ್ವಿಕೆಯು 1857ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತುತ್ತ ತುದಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ 1947ರ ತನಕ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳ ಹಾಗು ಭೂತಾನ ಎರಡೂ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ [[ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್]] ನ ಆಶ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿದ್ದವು. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಶತಮಾನಗಳ ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿನ ಸ್ವಾಧೀನದ ಈ ಅವಧಿಯು ತೀರಾ ಚಿಕ್ಕದಾದರೂ, ಇದು ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದದ್ದು, ಹಾಗು ಈ ಭಾಗದ ಮೇಲಿನ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ, ಗಮನಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಸಾರಿಗೆ ಸೌಕರ್ಯ,ದೂರ ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಇವುಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ತರಬೇತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಹಾಗು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ರೈಲು, ಅಂಚೆ, ತಂತಿಅಂಚೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಎಲ್ಲವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ, ಅಲ್ಲದೇ ಇವು ಸ್ಥಾಪಿತದೊಂದಿಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿವೆ. [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 1940 ನೆ ದಶಕದ ಕಡೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಗದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳು ಯುರೋಪಿನಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಪಡೆದವು. ಟಿಬೆಟ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದರೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚೀನಾದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು.<ref>MSN ಎನ್ಕಾರ್ಟ - [http://encarta.msn.com/encyclopedia_761567065/Tibet.html ಟಿಬೆಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091028031513/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761567065/Tibet.html |date=2009-10-28 }}</ref><ref name="EB">ಎನ್ ಸೈಕ್ಲೊಪಿಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕ - [http://www.1911encyclopedia.org/China,_Asia "ಚೈನಾ, ಏಷ್ಯಾ"], 1911, ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಓದಿ: "''ಚೈನಾ, ಎ ಕಂಟ್ರಿ ಆಫ್ ಇಸ್ಟೆರ್ನ್ ಏಷ್ಯಾ, ದಿ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್ ಡಿವಿಶನ್ ಆಫ್ ದಿ ಚೈನಿಸ್ ಎಂಪೈರ್. '' ''ಇನ್ ಅಡಿಷನ್ ಟು ಚೈನಾ ಪ್ರಾಪರ್ ದಿ ಚೈನಿಸ್ ಎಂಪೈರ್ ಇನಕ್ಲೂಡ್ಸ್ ಮನಚುರಿಯಾ, ಮಂಗೊಲಿಯ, ಟಿಬೆಟ್ ಅಂಡ್ ಸಿನ್-ಕಿಯಾಂಗ್ (ಯಿಸ್ಟ್ ಟುರ್ಕಿಸ್ಥಾನ್, ಕುಲ್ಜ, ಜುಂಗಾರಿಯಾ ಅಂಡ್ c., ದಟ್ ಇಸ್ ಆಲ್ ದಿ ಚೈನಿಸ್ ಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸಿಸ್ ಲೈಯಿಂಗ್ ಬಿಟ್ವಿನ್ '' ''ಮಂಗೊಲಿಯ ಆನ್ ದಿ ನಾರ್ಥ್ ಅಂಡ್ ಟಿಬೆಟ್ ಆನ್ ದಿ ಸೌತ್).'' "</ref>, ಚೀನಾದ ವಶಕ್ಕೆ ಅದು 18ನೆ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ ಬಂದಿತು.<ref name="EB" /><ref name="NYT">[http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?_r=1&res=9C06E4DC1F3DEE32A25752C2A9609C946297D6CF&oref=slogin ''ಇನ್ ದಿ ಹಾರ್ಟ್ ಆಫ್ ಟಿಬೆಟ್‌'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151102175808/http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?_r=1&res=9C06E4DC1F3DEE32A25752C2A9609C946297D6CF&oref=slogin|date=2015-11-02}}, [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]], 1903</ref><ref name="MCG">ಗೊಲ್ಡ್ ಸ್ಟೀನ್, ಎಂ.ಸಿ., ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಮಾಡ್ರನ್ ಟಿಬೆಟ್: ದಿ ಡಿಮೈಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಲಾಮೈಸ್ಟ್ ಸ್ಟೇಟ್'', ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಪೋರ್ನಿಯ ಪ್ರೆಸ್, 1989, p44: "''ವೈಲ್ ದಿ ಎನ್ಷಿಯಂಟ್ ರೀಲೆಷನಷಿಪ್ಸ್ ಬಿಟ್ವಿನ್ ಟಿಬೆಟ್ ಅಂಡ್ ಚೈನಾ ಅರ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಬಿಯಾಂಡ್ ದಿ ಸ್ಕೋಪ್ ಆಫ್ ದಿಸ್ ಸ್ಟಡಿ, ದೇರ್ ಕಾನ್ ಬಿ ನೊ ಕೊಷ್ಚನ್ ರಿಗಾರ್ಡಿಂಗ್ ದಿ ಸಬ್ ಆರ್ಡಿನೇಷನ್ ಆಫ್ ಟಿಬೆಟ್ ಟು ಮಂಚು-ರುಲ್ದ್ ಚೈನಾ ಫಾಲೋಯಿಂಗ್ ದಿ ಚಾಯೊಟಿಕ್ ಎರ ಆಫ್ ದಿ ಸಿಕ್ಸತ್ ಅಂಡ್ ಸೆವೆಂತ್ ದಾಲಾಯಿ ಲಾಮಾಸ್ ಇನ್ ದಿ ಫರ್ಸ್ಟ್ ಡಿಕೇಡ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಏಟಿಂತ್ ಸೆಂಚುರಿ....'' ''ಸಿನೊ-ಟಿಬೆಟನ್ ರೀಲೆಷನ್ಸ್ ಆರ್ ಫರ್ದರ್ ಕಾಂಪ್ಲಿಕೇಟೆಡ್ ಬೈ ಟಿಬೆಟನ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಥಿಯರಿ, ವಿಚ್ ಕಂಸೀವ್ಡ್ ಆಫ್ ದಿ ಲಿಂಕೆಜ್ ವಿತ್ ಚೈನಾ ಅಸ್ ಚೋಯೋನ್, ಎ ಟರ್ಮ್ ದಟ್ ರೆಫೆರ್ಸ್ ಟು ದಿ ಸಿಂಬಯೋಟಿಕ್ ರೀಲೆಷನ್ ಷಿಪ್ ಬಿಟ್ವಿನ್ ಎ ರೀಲಿಜಿಯಸ್ ಫಿಗರ್ ಅಂಡ್ ಎ ಲೆ ಪಾಟ್ರನ್....'' ''ಥಸ್ ಫಾರ್ ದಿ ಟಿಬೆಟನ್ಸ್. ದಿ ದಲಾಯಿ ಲಾಮ ಅಂಡ್ ದಿ ಮಂಚು ಎಂಪರರ್ ಸ್ಟುಡ್ ರೆಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ಲಿ ಅಸ್ ಸ್ಪಿರುಚಿಯಲ್ ಟಿಚರ್ ಅಂಡ್ ಎ ಲೆ ಪಾಟರ್ನ್ ರಾತರ್ ಥಾನ್ ಸಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಲಾರ್ಡ್'' "</ref><ref>ಪೀಟೆಚ್ ಎಲ್.,''ಚೈನಾ ಆಂಡ್ ಟಿಬೆಟ್ ಇನ್ ದಿ ಯರ್ಲಿ XVIIIತ್ ಸೆಂಚುರಿ: ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಎಸ್ಟಾಬ್ಲಿಷ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಚೈನಿಸ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಟೊರೆಟ್ ಇನ್ ಟಿಬೆಟ್ '', 1972, p260: "''ಇನ್ 1751 ದಿ ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಟೊರೇಟ್ ಟುಕ್ ಇಟ್ಸ್ ಫೈನಲ್ ಶೇಪ್, ವಿಚ್ ಇಟ್ ಮೇಂಟೈನ್ಡ್, ಎಕ್ಸೆಪ್ಟ್ ಫಾರ್ ಸಮ್ ಮಾಡಿಫಿಕೇಷನ್ಸ್ ಇನ್ 1792, ಟಿಲ್ ಇಟ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಇನ್ 1912. '' ''ದಿ ಅಂಬನ್ಸ್ ವರ್ ಗೀವನ್ ರೈಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಅಂಡ್ ಸುಪರ್ ವಿಷನ್ ಅಂಡ್ ಸಿನ್ಸ್ 1792 ಆಲ್ಸೊ ಎ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿಸಿಪೇಷನ್ ಇನ್ ದಿ ಟಿಬೆಟನ್ ಗೌವರ್ನಮೆಂಟ್.'' "</ref> ಈ ಪ್ರದೇಶವು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ನಡುವೆಯೂ ಚೀನಾದವರ ಆಶ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿತ್ತು.<ref>ಗೆರನೆಟ್, ಜೆ., ಫಾಸ್ಟರ್, ಜೆ.ಅರ್. ಅಂಡ್ ಹಾರ್ಟ್ಮಾನ್ ಸಿ., ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೈನೀಸ್ ಸಿವಿಲೈಸೆಷನ್'', ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 1982, p481, ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಓದಿ: "''ಫ್ರಂ 1751 ಆನ್ ವರ್ಡ್ಸ್ ಚೈನೀಸ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಒವರ್ ಟಿಬೆಟ್ ಬಿಕೆಮ್ ಪರ್ಮನೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ರಿಮೆಂನ್ಡ್ ಸೊ ಮೊರ್ ಆರ್ ಲೆಸ್ ಎವರ್ ಆಫ್ಟರ್, ಇನ್ ಸ್ಪೈಟ್ ಆಫ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಎಫರ್ಟ್ಸ್ ಟು ಸೀಸ್ ಪೊಸೆಷನ್ ಆಫ್ ದಿಸ್ ಚೈನಿಸ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಟರೆಟ್ ಅಟ್ ದಿ ಬಿಗಿನಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಟ್ವೆಂಟಿಯತ್ ಸೆಂಚುರಿ.'' "</ref> ಚೀನಾ-ಟಿಬೆಟ್ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಟಿಬೆಟಿನವರ ಹಾಗು ಚೀನಿಯವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿದೆ. ದಲೈ ಲಾಮರ ಮಂಚು ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಟಿಬೆಟ್ ರು ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಕಂಡರೆ ಹೊರತು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.<ref name="MCG" /> 1947 ರ ಆನಂತರದಲ್ಲಿ, ಬಹುಪಾಲು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹತ್ತರ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಸಾಧಿಸಿವೆ.{{citation needed|date=May 2009}} ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯಮ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆ, ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆಗಳು, ಆತ್ಯಂತ ಮುಂದುವರೆದ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಸೈನಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಯೋಜನೆಗಳು, ಅಂತರ್-ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ, ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟು, ಹಾಗು ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ; ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದೆ. ಹೀಗಾದರೂ, ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯ ಅತಿ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ, ಭ್ರಷ್ಷಾಚಾರ, ಗಡಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದಗಳು, ಹಾಗು ಸಂಪತ್ತಿನ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ್ತವಲ್ಲದ ಹಂಚಿಕೆ ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ. ==ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಳು == ಸೂಚಿಸಿದಾಗ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ 2009ರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ===ಪ್ರಮುಖ ದೇಶಗಳು=== ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ದೇಶಗಳು ಸುಮಾರು 4,480,000 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. (1,729,738 ಚದರ ಮೈಲಿಗಳು)ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಇದು ಏಷ್ಯಾದ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 10ರಷ್ಟು ಭಾಗವಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಏಷ್ಯಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡಾ 40ರಷ್ಟಿದೆ. {| class="wikitable sortable" border="1" style="font-size:100%" |- style="background:#ececec" ! [[ದೇಶ]] ! [[ಪ್ರದೇಶ]]<br>(ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ಗಳಲ್ಲಿ) ! [[ಜನಸಂಖ್ಯೆ]](2009) ! [[ಸಾಂದ್ರತೆ]]<br>(ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ಗೆ) ! [[GDP (ಸಮಾನ್ಯವಾದ) { ತಲಾವಾರು ಒಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ (ಸಮಾನ್ಯವಾದ)}]]<br>(2009) ! [[ತಲಾವಾರು]]<br>(2009) ! [[ಬಂಡವಾಳ]] ! [[ನಗದು]] ! [[ಸರಕಾರ]] ! [[ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು]] ! [[ಚಿಹ್ನೆಗಳು]] |- | {{flag|Bangladesh}} | align="right"| 147,570 | align="right"| 162,221,000<ref name="census" /> | align="right"| 1,099 | align="right"| $92.1 ಶತಕೋಟಿ | align="right"| $600 | [[ಢಾಕಾ]] | [[ಟಾಕಾ]] | [[ಸಂಸದೀಯ ಗಣತಂತ್ರ]] | [[ಬಂಗಾ‍ಳಿ]] | [[File:Coat of arms of Bangladesh.svg|50px]] |- | {{flag|Bhutan}} | align="right"| 38,394 | align="right"| 697,000<ref name="census" /> | align="right"| 18 | align="right"| $1.5 ಶತಕೋಟಿ | align="right"| $2,200 | [[ಥಿಂಪೂ]] | [[ಗುಲ್ಟರ್ಮ್]], [[ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ]] | [[ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಏಕಾಧಿಪತ್ಯ]] | [[ಜೋಂಖ]] | [[File:Bhutan emblem.svg|50px]] |- | {{flag|India}} | align="right"| 3,287,240 | align="right"| 1,198,003,000<ref name="census" /> | align="right"| 365 | align="right"| $1,243 ಶತಕೋಟಿ | align="right"| $1,000 | [[ನವ ದೆಹಲಿ]] | [[ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ]] | [[ಸಂಯುಕ್ತ ಗಣತಂತ್ರ]], [[ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]] | [[22 ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು]] | [[File:Emblem of India.svg|50px]] |- | {{flag|Maldives}} | align="right"| 298 | align="right"| 396,334<ref name="census" /> | align="right"| 1,330 | align="right"| $807.5 ದಶಲಕ್ಷ | align="right"| $2,000 | [[ಮಾಲೆ]] | [[ರುಫಿಯಾ]] | [[ಗಣರಾಜ್ಯ]] | [[ಧಿವೇಹಿ]] | [[File:Emblem of Maldives.svg|50px]] |- | {{flag|Nepal}} | align="right"| 147,181 | align="right"| 29,331,000<ref name="census" /> | align="right"| 200 | align="right"| $12.4 ಶತಕೋಟಿ | align="right"| $400 | [[ಕಟ್ಮಂಡು]] | [[ನೇಪಾಳದ ರೂಪಾಯಿ]] | [[ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವೀಯ ಗಣರಾಜ್ಯ]] | [[ನೇಪಾಳಿ]] | [[File:Emblem of Nepal.svg|50px]] |- | {{flag|Pakistan}} | align="right"| 803,940 | align="right"| 180,808,000<ref name="census" /> | align="right"| 225 | align="right"| $166.5 ಶತಕೋಟಿ | align="right"| $900 | [[ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್]] | [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ರೂಪಾಯಿ]] | [[ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ]] | [[ಉರ್ದು ]], [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]], [[ಬಲೂಚಿ]], [[ಪಶ್ತೂ ]], [[ಪಂಜಾಬಿ ]], [[ಸಿರೈಕಿ ]], [[ಸಿಂಧಿ ]]<ref name="mothertongues">{{cite web| url=http://www.statpak.gov.pk/depts/pco/statistics/other_tables/pop_by_mother_tongue.pdf| title=Population by Mother Tongue| publisher=Population Census Organization, Government of Pakistan| accessdate=2008-05-31| format=PDF| archive-date=2006-02-17| archive-url=https://web.archive.org/web/20060217220529/http://www.statpak.gov.pk/depts/pco/statistics/other_tables/pop_by_mother_tongue.pdf| url-status=dead}}</ref> | [[File:Coat of arms of Pakistan.svg|50px]] |- | {{flag|Sri Lanka}} | align="right"| 65,610 | align="right"| 20,238,000<ref name="census" /> | align="right"| 309 | align="right"| $41.3 ಶತಕೋಟಿ | align="right"| $2,000 | [[ಶ್ರೀ ಜಯವರ್ಧನಾಪುರ-ಕೊಟ್ಟೆ]] | [[ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರೂಪಾಯಿ]] | [[ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವೀಯಸಮಾಜವಾದಿ]] [[ಗಣರಾಜ್ಯ]] | [[ಸಿಂಹಳ ]], [[ತಮಿಳು ]], [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] | [[File:Coat of arms of Sri Lanka.svg|50px]] |} ===ಕೆಲವೊಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಪ್ರಕಾರದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದೇಶಗಳು ಹಾಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು=== ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಜನ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ದೇಶವೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" class="references-small" style="border:1px solid #aaa;border-collapse:collapse" |- bgcolor="#ECECEC" ! [[ದೇಶ]] ಅಥವಾ [[ಪ್ರದೇಶ]] ! [[ಪ್ರದೇಶ]]<br>(ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ನಲ್ಲಿ) ! [[ಜನಸಂಖ್ಯೆ]] ! [[ಸಾಂದ್ರತೆ]]<br>(ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.ಗೆ) ! [[GDP (ಸಮಾನ್ಯವಾದ) {ತಲಾವಾರು ಒಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ (ಸಮಾನ್ಯವಾದ)}]]<br>(2009) ! [[ತಲಾವಾರು]]<br>(2009) ! [[ಬಂಡವಾಳ]] ! [[ನಗದು]] ! [[ಸರ್ಕಾರ]] ! [[ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು]] ! [[ಚಿಹ್ನೆಗಳು]] |- | {{flag|Afghanistan}} | align="right"| 647,500 | align="right"| 33,609,937<ref name="census">[http://www.census.gov/cgi-bin/ipc/idbrank.pl ಯು.ಎಸ್.ಬ್ಯೂರೋ: ಕಂಟ್ರೀಸ್ ರಾಂಕ್ಡ್ ಬೈ ಪಾಪುಲೇಷನ್, 2009]</ref> | align="right"| 52 | align="right"| $13.3 ಶತಕೋಟಿ | align="right"| $400 | [[ಕಾಬುಲ್]] | [[ಅಫಗಾನ್ ಅಫಗಾನಿ]] | [[ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ]] | [[ದರಿ(ಪರ್ಷಿಯನ್)]], [[ಪಶ್ತು]] <ref name="AfgCIA" /> | |- | {{flag|British Indian Ocean Territory}} | align="right"| 60 | align="right"| 3,500 | align="right"| 59 | align="right"| ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ | align="right"| ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ | [[ಡಿಯಾಗೋ ಗಾರ್ಸಿಯಾ]] | [[ಪೌಂಡ್‌ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್‌]] | [[ಸಾಗರೋತ್ತರ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌‌ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] | [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] | [[File:Coat_of_arms_of_the_British_Indian_Ocean_Territory.svg|50px]] |- | {{flag|Burma}} | align="right"| 676,578 | align="right"| 48,137,141<ref name="census" /><ref>ಬರ್ಮಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಜನಗಣತಿಯ ಕಾರ್ಯ ನಡೆದಿಲ್ಲ, ಅಂದಾಜಿನ ಮೇಲೆ ಈ ಅಂಕಿಆಂಶ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.</ref> | align="right"| 71 | align="right"| $26.5 ಶತಕೋಟಿ | align="right"| $500 | [[ಯಾನ್ಗಾನ್]] | [[ಮಯಾನ್ಮ ಕ್ಯಾಟ್]] | [[ಮಿಲಿಟರಿ ರಾಜ್ಯ]] | [[ಬರ್ಮಿಸ್]]; [[ಜಿಂಗಫೊ]], [[ಷಾನ್]], [[ಕರೆನ್]], [[ಮೊನ್]], (ಬರ್ಮಗೆ ಸೇರಿದ ಕೆಲವು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಪ್ರದೇಶಗಳು) | [[File:State_seal_of_Burma_(1974-2008).svg|50px]] |- | {{flag|Iran}} | align="right"| 1,648,195 | align="right"| 70,495,782 (2006ರ ಜನಗಣತಿ )<ref>[http://www.sci.org.ir/portal/faces/public/sci_en/sci_en.Glance/sci_en.pop ಸ್ಟಾಟಿಸಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಇರಾನ್]</ref><ref>ಇರಾನಿನ 2006ರ ಜನಗಣತಿಯ ಅಂಕಿಅಂಶವು ಜನಗಣತಿ ಖಾತೆಯ 2009ನೆ ಇಸವಿಯ ಅಂದಾಜಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ, 2006ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನ 25 ವರ್ಷದೊಳಗಿದ್ದಾರೆ, ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> | align="right"| 40 | align="right"| $331.8 ಶತಕೋಟಿ | align="right"| $4,500 | [[ತೆಹ್ರಾನ್]] | [[ಇರಾನಿನ ರಿಯಾಲ್]] | [[ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ]] | [[ಪರ್ಷಿಯನ್]],ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನತ್ಮಕ ಸ್ಥಾನವಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.servat.unibe.ch/law/icl/ir00000_.html |title=ICL - Iran - Constitution ಐಸಿಎಲ್ - ಇರಾನ್ - ಕಾಂನ್ಸ್ಟಿಟೂಷನ್ |access-date=2010-04-15 |archive-date=2007-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070401233933/http://www.servat.unibe.ch/law/icl/ir00000_.html |url-status=dead }}</ref> | [[File:Coat of arms of Iran.svg|50px]] |- | {{flag|PRC}} - [[ಟಿಬೆಟ್ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಪ್ರದೇಶ]] | align="right"| 1,228,400 | align="right"| 2,740,000 | align="right"| 2 | align="right"| $6.4 ಶತಕೋಟಿ | align="right"| $2,300 | [[ಲ್ಹಾಸಾ]] | [[ಚೈನಿಸ್ ಯಾನ್]] | [[ಚೀನಾಗೆ ಸೇರಿದ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಪ್ರದೇಶ]] | [[ಮಂಡಾರಿಯನ್ ಚೈನಿಸ್]], [[ಟಿಬೆಟಿಯನ್]] | |} ===ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ದೇಶಗಳು=== {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" class="references-small" style="border:1px solid #aaa;border-collapse:collapse" |- bgcolor="#ECECEC" ! [[ದೇಶ]]/[[ಪ್ರದೇಶ]], ದ ಹೆಸರು [[ಬಾವುಟ ದೊಂದಿಗೆ]] ! [[ಪ್ರದೇಶ]]<br>(ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.) ! ಜನಸಂಖ್ಯೆ ! [[ಜನ ಸಾಂದ್ರತೆ]]<br>(ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ಗೆ) ! [[ರಾಜಧಾನಿ]] ಅಥವಾ ಸರಕಾರದ ಆಡಳಿತ ಕಛೇರಿ ! [[ನಗದು]] ! ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ದೇಶಗಳು ! [[ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು]] ! [[ಚಿಹ್ನೆಗಳು]] |- | [[UN ಸಬ್ ರೀಜನ್]] (ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಉಪವಿಭಾಗ) | align="right"| 6,285,724 | align="right"| 1,653,457,908 | align="right"| 263.04 | ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ | ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ | ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಭೂತಾನ, ಭಾರತ, ಇರಾನ್, ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್,ನೇಪಾಳ,ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ | ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ | ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ |- | [[SAARC (ಸಾರ್ಕ್)]] | align="right"| 3,989,969 | align="right"| 1,549,348,689 | align="right"| 388.31 | [[ಕಟ್ಮಂಡು]] | ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ | ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಭೂತಾನ, ಭಾರತ, ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ , ನೇಪಾಳ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ , ಶ್ರೀಲಂಕಾ | ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ | |} ==ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ== === ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು=== {{main|South Asian ethnic groups}} [[File:States_of_South_Asia.png|thumb|right|250px|ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಭೂಪಟ.]] [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ]],[[ಭೂತಾನ]],[[ಭಾರತ ]],[[ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ]],[[ನೇಪಾಳ ]],[[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ಹಾಗು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಸಂಖ್ಯಾಬಲದ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ದ ದಶಲಕ್ಷ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸಮುದಾಯಗಳಿವೆ. ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು 2000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಾಂಗೀಯ ಪ್ರಬೇಧಗಳಿದ್ದು [[ಜನಾಂಗೀಯವಾಗಿ]] ಬಹಳ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು [[ದ್ರಾವಿಡರ]], [[ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್]] ಹಾಗು [[ಇರಾನಿಯರ]] ಗುಂಪುಗಳಿವೆ. ಇದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಪಂಗಡಗಳು ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿಯ ನೆಲೆಸಿವೆ ಕೂಡ. ಮೇಲಾಗಿ ದ್ರಾವಿಡರ, ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಹಾಗು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಾಜದ ಜೊತೆಗಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಾಂಗತ್ಯವು ಹಲವಾರು ಪರಸ್ಪರ ಹೋಲುವ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಹಾಗು ಆಚಾರ-ವಿಚಾರಗಳ ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಹಲವಾರು ಪಂಗಡಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗಿಂತ ಆಧುನಿಕವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟು ಬೇರೆಯಾಗಿದೆ, ಹೀಗಾದಾಗ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಬೇರೂರಿರುವ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] ದಂತಹರಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯೆ ಏಷ್ಯಾ ಹಾಗು ಇರಾನನಿಂದ ಒಬ್ಬರ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬರ ಹಾಗೆ ಬಂದಂತಹ [[ಶಕರು]], [[ಕುಶಾನರು]], [[ಹನ್ಸರು]] ಮೊದಲಾದ ಜನಾಂಗೀಯ ಪಂಗಂಡದವರು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿದ ಮುಂಚೆಯೆ ಇದ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಇವರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಬಂದವರೆಂದರೆ [[ಅರಬ್ಬರು]], ಇವರ ಹಿಂದೆ [[ತುರ್ಕರು ]][[ಪಶ್ತೂನರು]],(ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಜನಾಂಗ) ಹಾಗು [[ಮೊಘಲರು]] ಬಂದರು. ಆದರೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಅರಬ್ಬ್ ರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತುರ್ಕರ,ಪಶ್ತೂನರ, ಮೊಘಲರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅಲ್ಪವಾಗಿದೆ. ಇವರುಗಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ, ಇಂದೂ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ [[ಉರ್ದು]] ಎಂಬ (ಭಾರತ-ಪರಶೀಯನ್ ಪರಂಪರೆಯ) ಸಮನ್ವಯದ ಭಾಷೆಯ ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಜನಾಂಗದವರು ಹಾಗು ಇತರ [[ಬ್ರಿಟನ್]] ರು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಎರಡು ಶತಕಗಳ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ನಂತರ ಇಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲವಾದರೂ ಕೂಡ ಸಮಾಜದ ಶ್ರೇಷ್ಠರ ಮೇಲೆ ಇವರು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಚ್ಚೊತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ===ಭಾಷೆಗಳು=== {{see also|Languages of South Asia}} ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಜನ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 422 ದಶಲಕ್ಷ ಜನ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ [[ಹಿಂದಿ]] <ref>http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Language/Statement1.htm</ref> ಇದ್ದರೆ; [[ಬೆಂಗಾಳಿ]], ಸುಮಾರು 210 ದಶಲಕ್ಷ ಜನ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿ, ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಮಾತಾನಾಡುವ ಎರಡನೇ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="encarta-table">{{cite web|url=http://encarta.msn.com/media_701500404/Languages_Spoken_by_More_Than_10_Million_People.html|title=Languages Spoken by More Than 10 Million People|accessdate=2009-06-27|work=MSN Encarta|archive-date=2009-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20091029104855/http://encarta.msn.com/media_701500404/languages_spoken_by_more_than_10_million_people.html|url-status=dead}}</ref> [[ಉರ್ದುವು]] ಕೂಡ ಉಪಖಂಡದ,ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ಹಾಗು [[ಭಾರತದ ]], ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಉರ್ದುವು [[ಹಿಂದಿಯನ್ನೇ]] ಬಹುತೇಕ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿ ಹಾಗು ಉರ್ದು ಎರಡು ಸೇರಿ [[ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ]]. [[ಹಿಂದಿ]]ಯನ್ನು [[ಭಾರತದ]] ಬಹಳ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತಾನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಭಾಷಿಕವಾಗಿ [[ಉರ್ದುವನ್ನು]] ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಭಾರತೀಯರು ಸ್ಥಳೀಯ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇವರಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಎಂಬ ವಿಷಯವೆ ಅನೇಕರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಭಾಗದ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷಾಧ್ಯಯನದ ಗುಂಪುಗಳಾದ [[ದ್ರಾವಿಡರ ಭಾಷಾ ]][[ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷಾ]], ಹಾಗು [[ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷಾ]] ಗುಂಪಿನ ಉಪವಿಭಾಗವಾದ [[ಇಂಡೋ-ಇರಾನಿಯನ್]] ಭಾಷಾ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. [[ಇಂಡೋ-ಇರಾನಿಯನ್ ಭಾಷಾ]] ವಿಭಾಗದ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಉಪವಿಭಾಗವಾದ [[ಇರಾನಿಯನ್ ಭಾಷೆ]] ಕೂಡ ಇಂದಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಾಯವ್ಯದ ಗಡಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ [[ಪಶ್ತೂ]] ಹಾಗು [[ಬಲೂಚಿ]] ಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಟಿಬೆಟೊ-ಬರ್ಮನ್]] ಗೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು ಜನಾಂಗಗಳು, ಅವರವರ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಡುವ, ಭಾರತದ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಟಿಬೆಟ್, ನೇಪಾಳ ಹಾಗಿ ಭೂತಾನಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ [[ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷಾ]] ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಭಾಷೆಗಳನಾಡುವ ಚಿಕ್ಕ ಪಂಗಡಗಳು ಕೂಡ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಮೇಲಾಗಿ, [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] ಭಾಷೆ ಕೂಡ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗು ಸರ್ಕಾರಿ ಆಡಳಿತದ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ.ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಬಹಳ ಜನ ಬರೆಯಲು [[ಬ್ರಾಹ್ಮಿ]] ಮೂಲದ [[ಅಬುಗಿಡಗಳನ್ನು]] ಬಳಸಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು [[ಪೆರ್ಸೋ-ಆರೆಬಿಕ್ ಲಿಪಿ]]ಯಿಂದ ಪಡೆದಂತಹ ಉರ್ದು, ಪಶ್ತೂ, ಸಿಂಧಿ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳು ಈ ದ್ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: [[ಕಾಶ್ಮೀರಿ]] ಯನ್ನು [[ಪೆರ್ಸೋ-ಆರೆಬಿಕ್ ಲಿಪಿ]] ಹಾಗು [[ದೇವನಾಗರಿ]] ಲಿಪಿಯನ್ನು ಎರಡರಲ್ಲಿಯು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆಯೆ, [[ಪಂಜಾಬಿಯನ್ನು]] ಕೂಡ [[ಶಾಹಮುಕಿ]] ಹಾಗು [[ಗುರುಮುಕಿ ಎಂಬ]] ಎರಡು ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಬರೆಯಬಹುದು. [[ಧಿವೆಹಿ]] ಯನ್ನು [[ಆರೇಬಿಕ್ ಅಕ್ಷರಗಳು]] ಹಾಗು ಒಂದು [[ಅಬುಗಿಡದ]] ಗುಣಗಳಿರುವ [[ಟಾನ]] ಎಂಬ ಲಿಪಿ ಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ===ಧರ್ಮಗಳು=== {{see|Religion in Bangladesh|Religion in Bhutan|Religion in India|Religion in Nepal|Religion in Pakistan|Religion in Sri Lanka}} ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] ಹಾಗು [[ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ ]], ಇತರ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]]ಪ್ರಬಲ ವಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನ [[ಕ್ರೈಸ್ಥ ಧರ್ಮ]] ಹಾಗು ಇತರ [[ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು]] ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್, [[ವೈದಿಕ ಧರ್ಮದ]] ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಥಳಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ [[ಶ್ರಮಣ]] ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮುಂತಾದ ಇತರೆ ದ್ರಾವಿಡ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ನಂಬಿಕೆಗಳೊಂದಿಗಿದೆ. ಈ [[ಸಾಂಗತ್ಯವು ಮೊದಲು]] ಪ್ರಾಚೀನ ಧರ್ಮಗಳಾದ [[ಹಿಂದೂ]], [[ಜೈನ]] ಹಾಗು [[ಬೌದ್ಧ]] ಧರ್ಮ ಹಾಗು ನಂತರ [[ಸಿಖ್]] ಧರ್ಮಗಳ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಾರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಅದರ ಪವಿತ್ರ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳ ಮೇಲೆ ಇಸ್ಲಾಂನ [[ಸೂಫಿ]] ಸಂಪ್ರಾದಾಯಗಳು ಕೂಡ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ನಾಲ್ಕು ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆ ರೀತಿಯ ಹಲವಾರು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆ, ಹಬ್ಬ ಹಾಗು ಸಂಪ್ರಾದಯಗಳಿವೆ.[[ಅಬ್ರಾಹಾಮಿಕ್ ಧರ್ಮವಾದ]] [[ಇಸ್ಲಾಂ]] ಧರ್ಮವನ್ನು [[ಅರಬ್ಬರು]] ಮೊದಲು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಇಂದಿನ [[ಕೇರಳ]] ಹಾಗು [[ಮಾಲ್ಡಿವ್ ದ್ವೀಪ]], ಹಾಗು ನಂತರ [[ಸಿಂಧ್]], [[ಬಲೂಚಿಸ್ಥಾನ]] ಹಾಗು [[ಪಂಜಾಬಿನ]] ಬಹುತೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಗೆ ತಂದರು. ಆನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಟರ್ಕರು/ಪಶ್ತೂನರು/ಮೊಘಲರು ಈ ಧರ್ಮವನ್ನು [[ಪಂಜಾಬಿ ]][[ಕಾಶ್ಮೀರಿದ ಜನರಿಗಷ್ಟೆ]] ಅಲ್ಲದೆ [[ಹಿಂದೂ-ಗಂಗಾ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದ]] ಸುತ್ತಲೂ, ಹಾಗು ದಕ್ಷಿಣದ [[ಡೆಕ್ಕನ್]] ವರೆಗೆ ಹರಡಿದರು. {| class="wikitable" | [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ]]<ref name="AfgCIA"/> | ಸುನ್ನಿ ಮುಸ್ಲಿಂ (80%), ಷಿಯಾ ಮುಸ್ಲಿಂ(19%), ಇತರರು (1%) |- | [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ]]<ref name="BanCIA">{{Cite web |url=http://www.banbeis.gov.bd/bd_pro.htm |title=ಬಂಗ್ಲಾದೇಶ: ಅಟ್ ಎ ಗ್ಲಾನ್ಸ್ |access-date=2010-04-15 |archive-date=2011-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706132048/http://www.banbeis.gov.bd/bd_pro.htm |url-status=dead }}</ref> | ಮುಸ್ಲಿಂ(90%), ಹಿಂದೂ(9%), ಕ್ರೈಸ್ತ(.5%), ಬೌದ್ಧ(.5%), ಬುಡಕಟ್ಟು ನಂಬಿಕೆಯವರು(0.1%) |- | [[ಹಿಂದು ಮಹಾಸಾಗರದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರದೇಶಗಳು]]<ref name="IOTCIA">{{Cite web |url=http://www.thearda.com/internationalData/countries/Country_32_1.asp |title=ದಿ ಅಸೋಸಿಯೆಷನ್ ಆಫ್ ರೀಲಿಜಿಯನ್ ಡಾಟಾ ಆರ್ಕೈವ್ಸ್{{!}} ನ್ಯಾಷಿನಂಲ್ ಪ್ರೊಪೈಲ್ಸ್ |access-date=2010-04-15 |archive-date=2010-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100707054143/http://www.thearda.com/internationalData/countries/Country_32_1.asp |url-status=dead }}</ref> | ಕ್ರೈಸ್ತ(45.55%), ಹಿಂದೂ(38.55%), ಮುಸ್ಲಿಂ(9.25%), ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರದವರು (6.50%), ನಾಸ್ತಿಕರು(0.10%), ಇತರರು(0.05%) |- | [[ಭೂತಾನ]]<ref name="IndCIA">{{Cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bt.html |title=CIA - The World Factbook |access-date=2010-04-15 |archive-date=2010-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101228202246/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bt.html |url-status=dead }}</ref> | ಬೌದ್ಧ(75%), ಹಿಂದೂ(25%) |- | [[ಬರ್ಮಾ]]<ref name="MyaCIA">{{Cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bm.html#People |title=CIA - The World Factbook - Burma |access-date=2010-04-15 |archive-date=2010-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101006115241/https://cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bm.html#People |url-status=dead }}</ref> | ತೇರವಾಡಾ ಬೌದ್ಧ (89%), ಮುಸ್ಲಿಂ(4%), ಕ್ರೈಸ್ತ (4%) (ಬಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ 3%, ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ 1%), ಅನಿಮಿಸ್ಟ್ (1%), ಇತರರು (ಹಿಂದೂಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) (2%) |- | [[ಭಾರತ]]<ref name="IndCIA"/><ref>[5] ^ [http://www.censusindia.gov.in/ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ]</ref> | ಹಿಂದೂ(80.5%), ಮುಸ್ಲಿಂ (13.4%), ಕ್ರೈಸ್ತ(2.3%), ಸಿಖ್(1.9%), ಬೌದ್ಧ(0.8%), ಜೈನ(0.4%), ಇತರರು(0.6%) |- | [[ಇರಾನ್]]<ref name="IrnCIA">{{Cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html#People |title=CIA - The World Factbook |access-date=2010-04-15 |archive-date=2012-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120203093100/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html#People |url-status=dead }}</ref> | ಷಿಯಾ ಮುಸ್ಲಿಂ(89%), ಸುನ್ನಿ ಮುಸ್ಲಿಂ(9%), ಪಾರ್ಸಿ, ಯೆಹೂದಿ, ಕ್ರೈಸ್ತ, ಹಾಗು ಬಾಹಿ (2%) |- | [[ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ]]<ref name="MdvCIA">{{Cite web |url=http://www.themaldives.com/Maldives/Maldives_Religion.htm |title=ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ - ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ರೀಲಿಜಿಯನ್ |access-date=2010-04-15 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928220750/http://www.themaldives.com/Maldives/Maldives_Religion.htm |url-status=dead }}</ref> | ಸುನ್ನಿ ಮುಸ್ಮಿಂ (100%) (ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ದೇಶದ ಪ್ರಜೆಯಾಗಬೇಕಾದರೆ, ಅವನು ಸುನ್ನಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಗಿರಬೇಕು <ref name="EmoryLaw">[http://www.law.emory.edu/ifl/legal/maldives.htm ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ]</ref><ref>[http://countrystudies.us/maldives/7.htm ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ - ರೀಲಿಜಿಯನ್], ''countrystudies.us''</ref>) |- | [[ನೇಪಾಳ]]<ref name="NepCIA">[http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Nepal.pdf ನೇಪಾಳ]</ref> | ಹಿಂದೂ(80.6%), ಬೌದ್ಧ(10.7%), ಮುಸ್ಲಿಂ(4.2%), [[ಕಿರಟ್]] (3.6%) |- | [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ]]<ref name="PakCIA">[http://www.statpak.gov.pk/depts/pco/statistics/other_tables/pop_by_religion.pdf ಪಾಪುಲೇಷನ್ ಬೈ ರೀಲಿಜಿಯನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060617205811/http://www.statpak.gov.pk/depts/pco/statistics/other_tables/pop_by_religion.pdf|date=2006-06-17}}, [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರಕಾರದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವಿಭಾಗ]]</ref> | ಮುಸ್ಲಿಂ(96.28%), ಹಿಂದೂ(1.85%), ಕ್ರೈಸ್ತ(1.59%), [[ಅಹಮದಿ]] (0.22%) |- | [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]<ref name="SriCIA">[https://web.archive.org/web/20070513050552/http://www.statistics.gov.lk/census2001/population/ds_div/t001b.htm]</ref> | ತೇರವಾಡಾ ಬೌದ್ಧರು (70.42%), ಹಿಂದೂ(10.89%), ಮುಸ್ಲಿಂ(8.78%), ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್(7.77%), ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಇತರ ಪಂಗಡಗಳು (1.96%), ಇನ್ನುಳಿದವರು (0.13%) |- | [[ಟಿಬೆಟ್]] | [[ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಬೌದ್ಧ]], [[ಬೋನ್]], ಇತರರು |} ==ವಿತ್ತ/ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ತೆ== {{see|Economy of Bangladesh|Economy of India|Economy of Nepal|Economy of Pakistan|Economy of Sri Lanka}} ತಲಾವಾರು ಒಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅದಾಯದ (GDP ಪರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಾ) ಸೂಚಂಕ್ಯ ಅತೀ ಕಡಮೆಯಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ, ಆಫ್ರಿಕಾ ಉಪ-ಸಹಾರದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಬಡ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಡತನವು ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕಿನ ಬಡತನದ ಮಾಹಿತಿಯ (ಆಧ್ಯಯನದ) ಪ್ರಕಾರ, 2005ರಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಗದ ಶೇಕಡಾ 40ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಜನ ದಿನಕ್ಕೆ 1.25 ಡಾಲರ್ ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹಣದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. (ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 45ರಷ್ಟು ಜನ ಈ ಬಡತನದ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿದ್ದಾರೆ) ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಆಫ್ರಿಕಾ ಉಪ-ಸಹಾರ ಪ್ರದೇಶದ ಶೇಕಡಾ 50ರಷ್ಟು ಜನರು ಈ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಡೆ ಇದ್ದಾರೆ.<ref>http://iresearch.worldbank.org/PovcalNet/povDuplic.html world bank data</ref> ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭೂತಾನವು ಅತಿಹೆಚ್ಚು [[ತಲಾವಾರು ಒಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ]] (GDP ಪರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಾ) ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ನೇಪಾಳ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತ ಈ ಭಾಗದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಜಗತ್ತಿನ 12ನೇ ದೊಡ್ಡ]] ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೆಂದು, ಅಥವಾ ಖರೀದಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಹಾಗು ವಿನಿಮಯದರವನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಇದು ಜಗತ್ತಿನ [[4ನೇ ದೊಡ್ಡ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಇದು ಪ್ರತಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ,<ref>{{Cite web |url=http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/SOUTHASIAEXT/0,,pagePK:158889~piPK:146815~theSitePK:223547,00.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-04-15 |archive-date=2012-07-16 |archive-url=https://archive.today/20120716183002/web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/SOUTHASIAEXT/0,,pagePK:158889~piPK:146815~theSitePK:223547,00.html |url-status=dead }}</ref> ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬಂಗ್ಲಾದೇಶವಿದೆ. ಇರಾನ್ ಕೂಡ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ದೇಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಆಗ ಇರಾನ್ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಹಾಗು ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗುತ್ತದೆ. [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕಿನ]] 2007ರ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾವು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿಯೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರವು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಒಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯವು ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 2ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ [[ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಇದು ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 20ರಷ್ಟಿದೆ.<ref name="neighbourhood">[http://www.economist.com/specialreports/displaystory.cfm?story_id=12749743 ಎ ಸ್ಪೇಷಲ್ ರಿಪೊರ್ಟ್ ಆನ್ ಇಂಡಿಯಾ: ಇಂಡಿಯಾ ಎಲ್ಸ್ವೇರ್: ಆನ್ ಆಕ್ವರ್ಡ್ ನೈಬರ್ ಇನ್ ಎ ಟ್ರಬಲ್ ಸಮ್ ನೈಬರ್ಹುಡ್] Dec 11th 2008 [[ದಿ ಎಕಾನಾಮಿಸ್ಟ್]]</ref> ==ರಾಜಕೀಯ== [[ಭಾರತವು]] ಈ ಭಾಗದ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ.<ref> [http://www.europarl.europa.eu/parliament/expert/displayFtu.do?language=en&id=74&ftuId=FTU_6.4.11.html]</ref> ಈ ಉಪಖಂಡದ ಒಟ್ಟು ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ-ನಾಲ್ಕರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಭಾರತ ಈ ಭಾಗದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದೇಶವೆಂಬ ಅಂಶವು ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.mrdowling.com/612india.html |title=ಎಂಅರ್ ಡೌಲಿಂಗ್.ಕಾಂ: ಸಬ್ ಕಾಂಟಿನೆಂಟ್ |access-date=2010-04-15 |archive-date=2021-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210211060332/https://www.mrdowling.com/612india.html |url-status=dead }}</ref> ಇದು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿರುವ ದೇಶ-ಅಂದರೆ ಈ ಉಪಖಂಡದ ಉಳಿದ ಆರು ದೇಶಗಳ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು ಮೂರರಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.infoplease.com/ipa/A0004379.html ಇನ್ಪೋಪ್ಲೀಸ್: ಏರಿಯಾ ಆಂಡ್ ಪಾಪುಲೇಷನ್ ಆಫ್ ಕಂಟ್ರೀಸ್ (ಮಿಡ್-2006 ಎಸ್ಟಿಮೇಟ್ಸ್)]</ref> ಭಾರತವು ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಟ [[ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]]<ref>[https://www.un.org/esa/population/pubsarchive/india/ind1bil.htm ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಪಾಪುಲೇಷನ್ ಡಿವಿಷನ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎಕಾನಾಮಿಕ್ ಅಂಡ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಅಫೇರ್ಸ್]</ref> ಹಾಗು [[ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ]] ದೇಶವಾಗಿದೆ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಾರು ಹಾಗು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಉಪಖಂಡದ ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ದೇಶ - ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಇದು [[ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು]]<ref>{{Cite web |url=http://www.jubileeresearch.org/worldnews/asia/saudi_oil_pakistan.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-04-15 |archive-date=2011-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719060852/http://www.jubileeresearch.org/worldnews/asia/saudi_oil_pakistan.htm |url-status=dead }}</ref> ಹಾಗು ನೆರೆಯ [[ಚೀನಾ]]<ref>{{Cite web |url=http://www.cfr.org/publication/10070 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-04-15 |archive-date=2010-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100331143213/http://www.cfr.org/publication/10070 |url-status=dead }}</ref> ದೇಶದೊಂದಗಿನ ತನ್ನ ಅನುಕೂಲಕರ ಸಂಬಂಧದಿಂದಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಶಕ್ತಿಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಆರನೇ ದೊಡ್ದ ದೇಶ<ref>[[ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಕಂಟ್ರೀಸ್ ಬೈ ಪಾಪುಲೇಷನ್]]</ref>. ಮೇಲಾಗಿ, ಇದು ಕೂಡ [[ಆಣ್ವಸ್ತ್ರ]] ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ. ==ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕತೆ == [[ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕಿನ]] ಪ್ರಕಾರ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡ 70ರಷ್ಟು ಜನ ಹಾಗು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡ75ರಷ್ಟು ಬಡವರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಅವರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮಂದಿ ತಮ್ಮ ಬದುಕಿಗಾಗಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/SOUTHASIAEXT/EXTSAREGTOPAGRI/0,,contentMDK:20750711~menuPK:452772~pagePK:34004173~piPK:34003707~theSitePK:452766,00.html|title=Agriculture in South Asia|publisher=World Bank|access-date=2010-04-15|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706154611/http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/SOUTHASIAEXT/EXTSAREGTOPAGRI/0,,contentMDK:20750711~menuPK:452772~pagePK:34004173~piPK:34003707~theSitePK:452766,00.html|url-status=dead}}</ref> [[ಜಾಗತಿಕ ಹಸಿವು ಸೂಚ್ಯಂಕದ]] ಪ್ರಕಾರ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾವು ಮಕ್ಕಳ [[ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ]] ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref name="ghi2008">{{cite web|url=http://www.ifpri.org/media/200610GHI/GHIFindings.asp|title=2008 Global Hunger Index Key Findings & Facts|year=2008}}</ref> UNICEF (ಯುನಿಸೆಫ್) ಇತ್ತೀಚಿಗೆ 2008ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಹಸಿವಿನ ಕುರಿತು ನಡೆಸಿದ ಜಾಗತಿಕ ಆಧ್ಯಯನದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ (ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯಿಂದ) ಸಾವಿಗೀಡಾಗುವ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2.1 ದಶಲಕ್ಷ.<ref>{{Cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/child-mortality-rate-highest-in-india-unicef/57174-17.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-04-15 |archive-date=2009-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090807050557/http://ibnlive.in.com/news/child-mortality-rate-highest-in-india-unicef/57174-17.html |url-status=dead }}</ref> ಭಾರತವು 2008ರ ಜಾಗತಿಕ ಹಸಿವು ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ 66ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/Global_Hunger_Index</ref> ಈ ಹಿಂದೆ 2006ರ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ "ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ತೂಕದ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ- ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೀನಸ್ಥಿತಿಯು ಹಾಗು ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಆಜ್ಞಾನ" ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಹಾರದ/ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಭ್ರಷ್ಟಚಾರ ಹಾಗು ಸರಕಾರ ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಯೋಜನೆಗಳ ಕೊರತೆಯೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿನ ಅನಕ್ಷರತೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಸರಕಾರ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಈ ವರದಿ ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯಿಂದಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಮೆಯಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಅಸಮರ್ಪಕ ಆಹಾರ ಹಾಗು ಮಕ್ಕಳ ಆರೈಕೆಯ ಪದ್ದತಿಗಳು ಕಳವಳದ ವಿಷಯಗಳಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.<ref name="southasiahunger">{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6046718.stm|title='Hunger critical' in South Asia|publisher=BBC|year=2006 | date=2006-10-13 | accessdate=2010-01-04}}</ref>. ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== {{portal|SAARC|SAARC.png|size=27}} {{portal|SAARC|Southasiaflag.jpg‎ |size=27}} * [[ಬೃಹತ್ ಭಾರತ]] * [[ಭಾರತಶಾಸ್ತ್ರ]] * [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ]] * [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ]] {{clear}} ==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist|2}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/SOUTHASIAEXT/0,,pagePK:158889~piPK:146815~theSitePK:223547,00.html ವರ್ಲ್ದ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ ರೀಜನ್]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080414234252/http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/SOUTHASIAEXT/0,,pagePK:158889~piPK:146815~theSitePK:223547,00.html |date=2008-04-14 }} * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/default.stm ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170506024419/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia///default.stm |date=2017-05-06 }} * [http://www.birding.in/ ಬರ್ಡಿಂಗ್ ಇನ್ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ] * [http://www.saanconf.org/ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯನ್ ಆವೆರ್ನೆಸ್ ನೆಟ್ ವರ್ಕ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ವೆಬ್ ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111008142622/http://www.saanconf.org/ |date=2011-10-08 }} * [https://dsal.uchicago.edu/ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ ಲೈಬ್ರರಿ ] {{Regions of the world}} {{GeoSouthAsia}} {{Countries of South Asia}} {{Languages of South Asia}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡ]] [[ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ]] 43rees091yhaz1xcg8nrnshqtvn4khe 0 6339 1375448 1349153 2026-06-20T02:24:44Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375448 wikitext text/x-wiki {{Football player infobox2 | playername = ಡಿಯೇಗೋ ಮೆರಡೋನ | image = [[ಚಿತ್ರ:431px-Maradona cup.jpg|200px]] | fullname = ಡಿಯೇಗೋ ಅರ್ಮಂಡೋ ಮೆರಡೋನ | nickname = ''El Diez'', ''Pelusa'', <br />''El Pibe de Oro''| dateofbirth = [[ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೦]], [[೧೯೬೦]] | date of death + [[ನವೆಂಬರ್ ೨೫]], [[೨೦೨೦]] | cityofbirth = [[:en:Villa Fiorito|ವಿಲ್ಲಾ ಫಿಯೋರಿಟೊ]] | countryofbirth = [[ಅರ್ಜೆಂಟಿನಾ]] | position = "Hole" | youthyears = [[೧೯೭೦]]-[[೧೯೭೬]] | youthclubs = [[:en:Argentinos Juniors|ಅರ್ಜೆಂಟೆನಾ ಜೂನಿಯರ್ಸ್]] | years = 1976-81<br />1981-82<br />1982-84<br />1984-91<br />1992-93<br /> 1993<br />1995-97<br />'''1976-1997'''| clubs = [[Argentinos Juniors]]<br />[[Boca Juniors]]<br />[[FC Barcelona]]<br />[[SSC Napoli]]<br />[[Sevilla FC]]<br />[[Newell's Old Boys]]<br />[[Boca Juniors]]<br />'''Total''' | caps(goals) = 166 (116)<br />42 (28)<br />58 (38)<br />259 (115)<br />29 (7)<br />5 (0)<br />29 (7)<br />'''588 (311)''' | nationalyears = 1977-94 | nationalteam = [[Argentina national football team|Argentina]] | nationalcaps(goals) = 91 (34) }} ಡಿಯೇಗೊ ಮೆರಡೋನ (ಜನನ [[ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೦]], [[೧೯೬೦]] - ಮರಣ [[ನವೆಂಬರ್ ೨೫]], [[೨೦೨೦]]) [[ಅರ್ಜೆ೦ಟಿನಾ]]ದ ಮಾಜಿ [[ಫುಟ್‌ಬಾಲ್]] ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಮತ್ತು ನವೆ೦ಬರ್ ೨೦೦೮ರಿ೦ದ ಜುಲೈ ೨೦೧೦ರವರೆಗೆ [http://en.wikipedia.org/wiki/Argentina_national_football_team ಅರ್ಜೆ೦ಟಿನಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ತ೦ಡದ] ಮ್ಯಾನೇಜರರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಜಗತ್ತಿನ ಮಹಾನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಹೇಳಲಾದರು, ಅದೇ ದನಿಯಲ್ಲಿ, ಇವರು ಅತ್ಯ೦ತ ವಿವಾದಾಸ್ಪದ, ಸುದ್ದಿಯೋಗ್ಯವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರ ಅ೦ತರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ದೇಶವನ್ನು ೯೧ ಬಾರಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿ ೩೪ ಗೋಲ್-ಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದಿರುವರು. ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ, ಒ೦ದರಲ್ಲಿ—೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ—ತ೦ಡದ ಮು೦ದಾಳತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿ [http://en.wikipedia.org/wiki/1986_FIFA_World_Cup_Final ಅ೦ತಿಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಸದೆಬಡಿದು], ಸರಣಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಟಗಾರರೆ೦ದು "[http://en.wikipedia.org/wiki/FIFA_World_Cup_awards#Golden_Ball ಗೋಲ್ಡನ್ ಬಾಲ್]" ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಲಭಿಸಿಕೊ೦ಡರು <ref name="SI">[http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/news/2000/12/11/pele_maradona/ CNNSI - "Split decision: Pele, Maradona each win FIFA century awards after feud"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060613122233/http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/news/2000/12/11/pele_maradona/ |date=2006-06-13 }} Last retrieved [[May 30]] [[2006]]</ref><ref>{{es icon}} [http://www.as.com/articulo.html?d_date=20060410&xref=20060410dasdasftb_3&type=Tes&anchor=dasftbO00 AS.com - "Cantoná choses Maradona over Pelé"] Last retrieved [[May 19]] [[2006]]</ref> == ಆರಂಭದ ದಿನಗಳು == ಡಿಯಾಗೋ ಮೆರಡೋನ ವಿಲ್ಲಾ ಫಿಯೋರಿಟೊ ಎಂಬ [[ಬ್ಯೂನಸ್ ಐರ್ಸ್]] ನಗರದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಪುಟ್ಟ ಕೊಳಚೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು. ಇವರಿಗೆ ಮೂರು ಜನ ಅಕ್ಕಂದಿರು. ನಾಲ್ಕನೆಯವರಾದ ಇವರೇ ಹಿರಿಯ ಮಗ. ತಮ್ಮಂದಿರಿಬ್ಬರೂ (ಹ್ಯೂಗೊ, ಎಡ್ಯುರಾಡೊ) ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರೆ. ಹತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೆರಡೋನರವರು ಎಸ್ಟ್ರೆಲ್ಲಾ ರೋಜ ಎಂಬ ಹತ್ತಿರದ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಇವರ ಪ್ರತಿಭೆ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವೇಷಕರೊಬ್ಬರಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. == ಆಟಗಾರರಾಗಿ == ೧೫ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೆರಡೋನ ಅರ್ಜೆಂಟಿನೋಸ್ ಜೂನಿಯರ್ಸ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿ [[೧೯೭೬]]ರಿಂದ [[೧೯೮೧]]ರವರೆಗೂ ಅಲ್ಲೇ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅರ್ಜೆಂಟಿನಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‍ಬಾಲ್ ತಂಡಕ್ಕೆ, ತಮ್ಮ ಹದಿನಾರನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, [[ಹಂಗೇರಿ]] ದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಆಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 'ಫುಟ್‍ಬಾಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂತ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‍ಷಿಪ್' ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ದೇಶದ ಪರವಾಗಿ ಆಡಿದರಲ್ಲದೆ, ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ]] ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ೩–1 ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಜಯ ಸಾಧಿಸಲು ಕಾರಣರಾಗಿ, ಆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ತಾರೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ ಮರಡೋನ ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಆಡಿದರು. ಮೊದಲನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ತಂಡ ಆರ್ಜೆಂಟೀನಾ [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡ|ಬೆಲ್ಜಿಯಂ]] ತಂಡಕ್ಕೆ ೦-೧ ರಿಂದ ಸೋತಿತು. ನಂತರ [[ಹಂಗರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡ|ಹಂಗರಿ]] ಮತ್ತು [[ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡ|ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್]] ಗಳನ್ನು ನಿರಾಯಾಸಕರವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿ ದ್ವಿತೀಯ ಸುತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತಾದರೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಗೆದ್ದ [[ಇಟಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡ|ಇಟಲಿ]] (೧-೨) ಮತ್ತು ಮರಡೋನಾರನ್ನು ಹೊರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದ [[ಬ್ರೆಝಿಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡ|ಬ್ರೆಝಿಲ್]] ವಿರುದ್ಧ ಪಂದ್ಯ (೧-೩) ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೋತಿತು. [[ಚಿತ್ರ:MVC-074S.JPG|thumb|Diego's Boca 1981 match-worn shirt, in his first season with his favourite team that he led to win the Argentine Apertura Metropolitan league]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == External links == {{commons|Diego Maradona}} * [http://www.vivadiego.com/ Viva Diego 10] (Spanish, English, Italian) * [http://www.homenajeal10.com.ar/ Homenaje al 10 - Diego Maradona's Tribute] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080617230755/http://www.homenajeal10.com.ar/ |date=2008-06-17 }} (Spanish) * [http://www.diegofutbol.com/ Maradona History, Stats, and Media] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060315002330/http://www.diegofutbol.com/ |date=2006-03-15 }} (Spanish) * [http://www.diegomaradona.com/ Diego Maradona's home page] * [http://www.expertfootball.com/players/maradona/ Diego Maradona] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060613132516/http://www.expertfootball.com/players/maradona/ |date=2006-06-13 }} Biography and pictures * [https://fifaworldcup.yahoo.com/02/en/pf/h/gotc/launch.html Video clip of the Goal Of the Century ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041213054240/http://fifaworldcup.yahoo.com/02/en/pf/h/gotc/launch.html |date=2004-12-13 }} * [http://newsvote.bbc.co.uk/sport1/hi/football/4907924.stm Gary Lineker interviews Diego] - BBC News 30 April 2006 {{Persondata |NAME=Maradona, Diego |ALTERNATIVE NAMES=Maradona, Diego Armando |SHORT DESCRIPTION=Retired [[Argentina|Argentine]] [[football (soccer)|footballer]]. |DATE OF BIRTH=[[30 October]] [[1960]] |PLACE OF BIRTH=[[Villa Fiorito]], [[Lanús]], [[Buenos Aires]] |DATE OF DEATH= |PLACE OF DEATH= }} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ]] [[ವರ್ಗ:ಫುಟ್‌ಬಾಲ್]] c94pybvvhro65um3nxhpxuewlsz8tqh 0 10702 1375423 1347701 2026-06-19T21:06:57Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375423 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Cocacola-5cents-1900 edit1.jpg|thumb|200px|right|ಸುಮಾರು ೧೮೯೦ರ ಒಂದು [[ಕೋಕೊ ಕೊಲ]] ಜಾಹೀರಾತು]] [[ಚಿತ್ರ:Japan Tokyo Shinjuku billboards 11 014.jpg|thumb|250px| [[ಟೋಕ್ಯೊ]]ದ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳು]] [[ಚಿತ್ರ:Edo period advertising in Japan.jpg|thumb|right|200px|[[ಜಪಾನ್]] ದೇಶದಲ್ಲಿ ೧೮೦೬ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಜೌಷಧಿಯೊಂದನ್ನು ಮಾರುವ ಜಾಹೀರಾತು]] '''ಜಾಹೀರಾತು''' ಎಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಸಾಧನ ಅಥವಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಘೋಷಣೆ, ಪದ, ಅಕ್ಷರ, ಮಾದರಿ, ಚಿತ್ರ, ನಿರ್ದೇಶನ ಅಥವಾ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಪೋಸ್ಟರ್, ಹೋರ್ಡಿಂಗ್, ಬ್ಯಾನರ್‌ಗಳು, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕಮಾನುಗಳು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಹೆಸರು ಫಲಕಗಳು, ನಿರ್ದೇಶನ ಫಲಕಗಳು, ಆಕಾಶಬುಟ್ಟಿಗಳು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಇತರ ದೃಶ್ಯ ಅಥವಾ ಶ್ರವ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಜಾಹೀರಾತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸಂಭಾವ್ಯ [[ಗ್ರಾಹಕ|ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು]] ಖರೀದಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ [[ಗುರುತು (ವಾಣಿಜ್ಯ)|ಗುರುತಿನ]] ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸುವಂತೆ ಒಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಸಾರ ಸಾಧನ. ಬಹಳ ಜಾಹೀ ರಾತುಗಳು "ಗುರುತಿನ ಪ್ರತಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ" (ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಇಮೇಜ್) ಮತ್ತು "ಗುರುತಿನ ಪ್ರತಿ ನಿಷ್ಠೆ"ಯ (ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಲಾಯಲ್ಟಿ) ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬಲವರ್ಧನೆ ಮೂಲಕ ಆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವಂತೆ ರೂಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಈ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ, ಜಾಹೀರಾತು ಗಳು ಕೆಲವು ಸಲ ವಾಸ್ತವವಾದ ಮಾಹಿತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರೇರಿಸುವ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹುದುಗಿಸುತ್ತವೆ. [[ದೂರದರ್ಶನ]], [[ರೇಡಿಯೋ]], [[ಚಲನಚಿತ್ರ]], [[ಪತ್ರಿಕೆ]]ಗಳು, [[ವೀಡಿಯೋ ಗೇಮ್ಸ್]], [[ಅಂತರಜಾಲ|ಅಂತರಜಾಲ ಜಾಹೀರಾತು]] ಮತ್ತು [[ಜಾಹೀ ರಾತು ಫಲಕ]] ಸಹಿತ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮ ಈ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಸಲ, ಒಂದು ಕಂಪನಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರವಾಗಿ ಒಂದು [[ಜಾಹೀರಾತು ಸಂಸ್ಥೆ]] ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಇರಿಸುತ್ತದೆ. ==ಜಾಹೀರಾತಿನ ಇತಿವೃತ್ತ== *ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಅಂಗಡಿಯ ಕೈಬಂಡಿಗಳ ಕುರ್ಚಿಗಳ ಮೇಲೆ, ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ನಡಿಗೆ ಮಾರ್ಗಗಳ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ, ಬಸ್ಸುಗಳ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು [[ದೂರವಾಣಿ|ದೂರವಾಣಿಯಲ್ಲಿ]] ಉಳಿಸಿದ ಸಂದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿನ [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಬೋಧನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತವೆ. ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು, ಶ್ರೋತೃಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅಥವಾ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ದೃಶ್ಯ, ಶ್ರವ್ಯ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಿತ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಬಹುದಾದಂಥ ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಇಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, [[ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ]]ಗಳು, [[ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಗುಂಪು]]ಗಳು, [[ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಗಳು, ಮತ್ತು [[ಸೈನ್ಯ|ಸೈನಿಕ ಆಯ್ಕೆಗಾರರು]] ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡಲು ಬೃಹತ್ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣವನ್ನು ವ್ಯಯಿಸು ತ್ತವೆ. *[[ನಿರ್ಲಾಭ ಸಂಸ್ಥೆ|ನಿರ್ಲಾಭ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಜಾಹೀರಾತು ಗಿರಾಕಿಗಳಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಂಥ ಒಲಿಸುವಿಕೆಯ ಮುಕ್ತ ಬಳಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಬಹುದು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡಲು ಆಗುವ ವೆಚ್ಚ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವರ್ಧಿಸಿ ದೆ. ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ, ಜಾಹೀರಾತು ಮೇಲಿನ ವೆಚ್ಚ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ೧೫೫ ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಎಂದು<ref>{{Cite web |url=http://www.tns-mi.com/news/01082007.htm |title=ಟಿಎನ್ಎಸ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಜ್ಞೆ |access-date=2008-10-11 |archive-date=2007-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930131106/http://www.tns-mi.com/news/01082007.htm |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ೩೮೫ ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಎಂದು <ref>{{Cite web |url=http://www.pwc.com/extweb/pwcpublications.nsf/docid/5AC172F2C9DED8F5852570210044EEA7?opendocument&vendor=none |title=ಜಾಗತಿಕ ಮನೋರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ೨೦೦೬–೨೦೧೦, ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಾಯ್ಸ್‌ವಾಟರ್‌ಹೌಸ್‌ಕೂಪರ್ಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಒಂದು ವರದಿ |access-date=2008-10-11 |archive-date=2007-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070926220740/http://www.pwc.com/extweb/pwcpublications.nsf/docid/5AC172F2C9DED8F5852570210044EEA7?opendocument&vendor=none |url-status=dead }}</ref> ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಮಾಣ ೨೦೧೦ರೊಳಗೆ ೫೦೦ ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಮೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. *ಜಾಹೀರಾತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವೆಂದು ತೋರಬಹುದಾದರೂ, ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾನಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲ. [[ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ಇ-ಅಂಚೆ]] (ಸ್ಪ್ಯಾಮ್) ಬಹಳ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿ ಈ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವವರಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪೀಡೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು, [[ಅಂತರಜಾಲ ಸೇವಾ ಪ್ರಬಂಧಕ|ಅಂತರಜಾಲ ಸೇವಾ ಪ್ರಬಂಧಕರ]] ಮೇಲೆ ಕೂಡ ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯಾಗಿದೆ<ref>[http://interviews.slashdot.org/article.pl?sid=03/03/03/1528247&tid=111 ಸ್ಲ್ಯಾಶ್‌ಡಾಟ್ | ಐಎಸ್‌ಪಿ ನಿರ್ವಾಹಕ ಬ್ಯಾರಿ ಶಾಯ್ನ್ ಸ್ಪ್ಯಾಮ್ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ]</ref>. *ಜಾಹೀರಾತು, ಶಾಲೆಗಳಂತಹ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಅತಿಕ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಕೆಲವು ವಿಚಾರಕರು ಇದನ್ನು ಒಂದು ವಿಧದ ಮಕ್ಕಳ ಶೋಷಣೆಯೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ<ref>{{Cite web |url=http://www.commercialalert.org/ |title=ವಾಣಿಜ್ಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ — ವ್ಯಾಪಾರೀ ಬುದ್ಧಿ ಯಿಂದ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು |access-date=2008-10-11 |archive-date=2009-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090422064137/http://www.commercialalert.org/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.media-awareness.ca/english/parents/marketing/marketers_target_kids.cfm |title=ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೇಗೆ ತಮ್ಮ ಗುರಿ ಸಾಧಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ |access-date=2008-10-11 |archive-date=2009-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416200521/http://www.media-awareness.ca/english/parents/marketing/marketers_target_kids.cfm |url-status=dead }}</ref>. == ಇತಿಹಾಸ == *[[ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ|ಪುರಾತನ]] ಈಜಿಪ್ಟ್ ನವರು ಮಾರಾಟ ಸಂದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು [[ಜಂಬು ಕಾಗದ|ಜಂಬು ಕಾಗದವನ್ನು]] (ಪಪಾಯ್ರಸ್) ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಪಾಂಪೇ]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರಾಚೀನ ಅರೇಬಿಯಾ]]ದ ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಚಾರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಜಂಬು ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ "ಕಳೆದುಹೋದ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿದ" (ಲಾಸ್ಟ್ ಆಂಡ್ ಫೌಂಡ್) ಜಾಹೀರಾತು [[ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್|ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಾಹೀರಾತಿಗಾಗಿ ಗೋಡೆ ಅಥವಾ ಶಿಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಕಾರದ ಮತ್ತೊಂದು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಏಷ್ಯಾ, ಆಫ್ರಿಕಾ, ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. *ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೪೦೦೦ ರಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿರುವ ಭಾರತೀಯ [[ಶಿಲಾ ಕಲೆ|ಶಿಲಾ ಕಲೆಯ]] ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ಕಾಲದಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದು<ref name= Bhatia>Bhatia (2000). ''Advertising in Rural India: Language, Marketing Communication, and Consumerism'', 62+68</ref>. ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ರೈತರ ಆ ಹಳೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಉಪನಗರ ಮತ್ತು ನಗರಗಳು ಆಗತಾನೇ ಯೂರಪ್‌ನ ಆದ್ಯಂತ ಬೆಳೆಯಲು ಶುರುವಾಗಿದ್ದವು. ಉಪನಗರದ ಕೆಲವೇ ಜನ ಓದಲು ಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಚಮ್ಮಾರ, ಅಥವಾ ಗಿರಣಿಗಾರ, ಅಥವಾ ದರ್ಜಿ, ಅಥವಾ ಕಮ್ಮಾರ ಎಂದು ತಿಳಿಸುವ ಬೀದಿಯ ಮೇಲಿನ ಚಿಹ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಗಳ ಬದಲಾಗಿ ಬೂಟಿನ ಆಕಾರ, ಒಂದು ಉಡುಗೆ, ಒಂದು ಟೋಪಿ, ಒಂದು ಗಡಿಯಾರ, ಇತ್ಯಾದಿ ಚಿತ್ರ ಕೂಡ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. *ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ, ನಗರದ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಬಂಡಿಗಳ ಹಿಂದುಗಡೆ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮಾಲೀಕರು ಬಂಡಿಗಳು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಿ ಹೇಳಲು ಬೀದಿ ಕರೆಯಾಳುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ವಿನಿಮಯಮಾಡುವ ಖಾಯಂ ಗಿರಾಕಿಗಳು ಸ್ಥಳ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಾಲೀಕರು ಯಾವಾಗಲೂ ಚೌಕದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ, ಈ ರೀತಿಯು ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು. ಇಂದಿಗೂ ಕೂಡ ಬೀದಿ ಕರೆಯಾಳುಗಳು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಕಿಕ್ಕಿರಿದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಓದುವುದು ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಆವಶ್ಯಕತೆಯಾದಾಗ, ಮುದ್ರಣ ಬೆಳೆಯಿತು. *೧೫ನೇ ಮತ್ತು ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಕರಪತ್ರಗಳನ್ನು ಅಂತರ್ಗತಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು ಜಾಹೀರಾತು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, [[ಇಂಗ್ಲಂಡ್]]‍‍‍ನಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ವರ್ತಮಾನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಮೊದಲಿನ ಈ ಮುದ್ರಿತ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ([[ಮುದ್ರಣಾಲಯ|ಮುದ್ರಣಾಲಯದಲ್ಲಿನ]] ಪ್ರಗತಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಕೈಗೆಟಕುವ ಬೆಲೆಗಳಿಗೆ ಸಿಗತೊಡಗಿದವು), ಮತ್ತು, ರೋಗಗಳು ಯೂರೋಪನ್ನು ನಾಶಮಾಡತೊಡಗಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಸುಳ್ಳು ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಮತ್ತು [[ಕಪಟವೈದ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ]] ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾದವು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಜಾಹೀರಾತು ವಿಷಯಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಆರಂಭವಾಯಿತು. *೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವಿಸ್ತಾರವಾಗತೊಡಗಿದಂತೆ, ಜಾಹೀರಾತು ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಬೆಳೆಯಿತು. ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ಈ ಜಾಹೀರಾತು ವಿಧಾನದ ಯಶಸ್ಸು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಂಚೆ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜಾಹೀರಾತು ಬೆಳೆಯಲು ದಾರಿತೋರಿತು. ಜೂನ್ ೧೮೩೬ರಲ್ಲಿ, [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]]‍‍‍‍ನ ''[[ಲಾ ಪ್ರೆಸ್]]'' ಅದರ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಪಾವತಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮೊದಲನೇಯ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಅದು ತನ್ನ ಬೆಲೆ ಇಳಿಸಲು, ತನ್ನ ವಾಚಕವೃಂದ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಲಾಭದಾಯಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅವಕಾಶವಾಯಿತು. ಈ ಸೂತ್ರ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳಿಂದ ನಕಲು ಮಾಡಲಾಯಿತು. *೧೮೪೦ರ ಸರಿಸುಮಾರು, [[ಬಾಸ್ಟನ್, ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್|ಬಾಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ]] [[ವಾಲ್ನಿ ಪಾಮರ್]], [[ಜಾಹೀರಾತು ಸಂಸ್ಥೆ|ಜಾಹೀರಾತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ]] ಒಂದು ಪೂರ್ವವರ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು<ref name="eskilson-pg58">{{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ |title=Graphic Design: A New History |last=Eskilson |first=Stephen J. |year=2007 |publisher=Yale University Press |location=New Haven, Connecticut |isbn=978-0-300-12011-0 |pages=58 }}</ref>. ಅದೇ ಕಾಲದ ಸರಿಸುಮಾರು, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್-ಲೂಯಿ ಹವಸ್]], ಜಾಹೀರಾತು ದಲಾಲಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ವಾರ್ತಾ ಸಂಸ್ಥೆ [[ಹವಸ್|ಹವಸ್‌ನ]] ಸೇವೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಮೊದಲ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗುಂಪಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ಮೊದಲು, ದಳ್ಳಾಳಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ಜಾಹೀರಾತು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದವು. [[ಎನ್. ಡಬ್ಲ್ಯು. ಏಯರ್ ಆಂಡ್ ಸನ್]] ಜಾಹೀರಾತಿನ ವಿಷಯದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಹೊತ್ತ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ-ಪ್ರಮಾಣದ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿತು. *ಎನ್. ಡಬ್ಲ್ಯು. ಏಯರ್ ೧೮೬೯ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಿತು, ಮತ್ತು [[ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿತ್ತು<ref name="eskilson-pg58"/>. ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಜೀವನೋಪಾಯ ಆಯ್ಕೆಗಳಿದ್ದವು; ಆದರೆ, ಜಾಹೀರಾತು ಅವುಗಳ ಲ್ಲೊಂದಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ [[ಕುಟುಂಬ]]ದಲ್ಲಾದ ಬಹುಪಾಲು ಖರೀದಿಗೆ ಹೊಣೆಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಜಾಹೀರಾತುದಾರರು ಮತ್ತು ದಳ್ಳಾಳಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಒಳನೋಟದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದವು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಮಾರಾಟ ತಂತ್ರ ಬಳಸಿದ ಅಮೇರಿಕಾದ ಮೊದಲ ಜಾಹೀರಾತು ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿತ್ತು – ಒಂದು ಸಾಬೂನು ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕಾಗಿ. ಇಂದಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೀರಸವೆನಿಸಿದರೂ, ಆ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ "ನೀವು ಮುಟ್ಟಲು ಇಷ್ಟಪಡುವ ತ್ವಚೆ" ಎಂಬ ಸಂದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ದಂಪತಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. *೧೯೨೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ರೇಡಿಯೋ ಸಾಮಗ್ರಿ ತಯಾರಕರಿಂದ, ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಮಾರಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡಲು, ಮಾರಾಟಗಾರರಿಂದ ಮೊದಲ ರೇಡಿಯೋ ನಿಲಯಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ, ಶಾಲೆ, ವಿಹಾರಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಗುಂಪುಗಳಂತಹ ಹಲವು ನಿರ್ಲಾಭ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ರೇಡಿಯೋ ನಿಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು.<ref name="uouynv">[[ರಾಬರ್ಟ್ ಮೆಕ್‌ಚೆಸ್ನಿ|McChesney, Robert]], ''Educators and the Battle for Control of U.S. Broadcasting, 1928-35'', Rich Media, Poor Democracy, ISBN 0-252-02448-6 (1999)</ref> ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಒಂದು ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಪ್ರಾಯೋಜಿತವಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮದ ಹೆಸರನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. *ಆದರೆ, ರೇಡಿಯೋ ನಿಲಯದ ಮಾಲೀಕರು, ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಾಯೋಜನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಮಾರುವ ಬದಲು, ಪ್ರಾಯೋಜನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ರೇಡಿಯೋ ನಿಲಯದ ಪ್ರಸಾರಗಳಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಸಮಯ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಾಡಿ ಮಾರುವುದರಿಂದ, ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಬಹುದೆಂದು ಬೇಗ ಅರಿತರು. ೧೯೪೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೯೫೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೂ ಒಯ್ಯಲಾಯಿತು. ರೇಡಿಯೋವನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುವವರ, ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ ಪಟಲ ಸಾಮಾನ್ಯರ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂದು (ವಾಣಿಜ್ಯೇತರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು) ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಜನರ ನಡುವೆ, ಒಂದು ತೀವ್ರ ಸೆಣಸಾಟವಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟನ್‍ನಲ್ಲಿ, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ೧೯೨೭ರಲ್ಲಿ ರಾಜವಂಶದಿಂದ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯೆಂದು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾದ, [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಸಾರ ನಿಗಮ|ಬಿಬಿಸಿಗಾಗಿ]] ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾದರಿ ಅನುಸರಿಸಿತು. *[[ಕ್ಯಾನಡಾ]]ದಲ್ಲಿ, [[ಗ್ರೇಮ್ ಸ್ಪ್ರಾಯ್|ಗ್ರೇಮ್ ಸ್ಪ್ರಾಯ್‌ರಂಥ]] ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಸಂಘೀಯ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾದರಿ ಅಳವಡಿಸುವಂತೆ ಒಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ, [[೧೯೩೪ರ ಸಂಪರ್ಕ ಕಾಯಿದೆ]] ಅಂಗೀಕಾರವಾಗುವು ದರೊಂದಿಗೆ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಮಾದರಿ ವಿಜಯಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು [[ಸಂಘೀಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಮಂಡಳಿ|ಸಂಘೀಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಮಂಡಳಿಯ]] ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು.<ref name = "uouynv"/> ಸಮಾಜವಾದಿಗಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಸಾರಕರು "ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ, ಅನುಕೂಲ ಮತ್ತು ಆವಶ್ಯಕತೆ"ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಅಮೇರಿಕಾದ ಶಾಸನಸಭೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.museum.tv/archives/etv/P/htmlP/publicintere/publicintere.htm |title=ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ, ಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಆವಶ್ಯಕತೆ |access-date=2008-10-12 |archive-date=2009-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090216023829/http://museum.tv/archives/etv/P/htmlP/publicintere/publicintere.htm |url-status=dead }}</ref> *ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರೇಡಿಯೋ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ೧೯೫೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಡೂಮಾಂಟ್ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಲ ಬಹು ಪ್ರಾಯೋಜಕರಿಗೆ ಜಾಹೀರಾತು ಸಮಯ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಆಧುನಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಹಿಂದೆ, ತಮ್ಮ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಜಕರನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಡೂಮಾಂಟ್ ತೊಂದರೆ ಎದುರಿಸಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹಲವು ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಜಾಹೀರಾತು ಸಮಯದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಖಂಡಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ನಷ್ಟ ತುಂಬುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ದೂರದರ್ಶನ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ರೂಢಿಯಾಯಿತು. ಆದರೂ ಕೂಡ, ಯು.ಎಸ್. ಸ್ಟೀಲ್ ಅವರ್‌ನಂತಹ ಏಕ ಪ್ರಾಯೋಜಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿತ್ತು. *ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವಿಷಯವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಜಕರು, ತಮ್ಮ ಜಾಹೀರಾತು ಸಂಸ್ಥೆಯೇ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಬರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಏಕ ಪ್ರಾಯೋಜಕ ಮಾದರಿ ಈಗ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಹಾಲ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ಲಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದ ಅಪವಾದವಾಗಿದೆ. ಸೃಜನಾತ್ಮಕತೆ ಬೆಳಗಲು ಅವಕಾಶವಿದ್ದಂಥ ೧೯೬೦ರ ದಶಕ, ಜಾಹೀರಾತು ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುವುದನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಚಪಲತೆ ಉಂಟುಮಾಡುವಂಥ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. "ಥಿಂಕ್ ಸ್ಮಾಲ್" ಮತ್ತು ""ಲೆಮನ್" (ಇವು ಕಾರ್‌ನ ನೋಟವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು) ಗಳಂತಹ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ [[ವೋಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್]] ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಚಾರ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗುರುತನ್ನು ಓದುಗರ ಅಥವಾ ವೀಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲ್ಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಒಂದು "ನಿಲುವು" ಅಥವಾ "ಅದ್ವಿತೀಯ ಮಾರಾಟ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ"ಯನ್ನು (ಯೂನೀಕ್ ಸೆಲಿಂಗ್ ಪ್ರಾಪಸಿಷನ್) ಉತ್ತೇಜಿಸಿ, ಆಧುನಿಕ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಯುಗಕ್ಕೆ ದಾರಿತೋರಿತು. *ಅಮೇರಿಕಾದ ಜಾಹೀರಾತು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕ್ರಾಂತಿ (ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ರೆವಲೂಷನ್) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ವೋಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಹಾಯಮಾಡಿದ [[ಬಿಲ್ ಬರ್ನ್‌ಬಾಕ್]] ಇದರ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅಮೇರಿಕಾದ ಅತ್ಯಂತ ಸೃಜನಶೀಲ ಮತ್ತು ಬಹು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದರಿರುವ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಈ ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿ ಸೃಜನಶೀಲ ಕಾಲದ್ದೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೯೯೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಕೇಬಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್]] ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಎಮ್‌ಟಿವಿ]] ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದವು. [[ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೋ|ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೋದ]] ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಎಮ್‌ಟಿವಿ ಒಂದು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿಸಿತು: ಜಾಹೀರಾತು ಒಂದು [[ಉಪವಸ್ತು]] ಅಥವಾ ಹಿನ್ನೆಣಿಕೆಯಾಗುವ ಬದಲಾಗಿ, ಗ್ರಾಹಕ ಜಾಹೀರಾತು ಸಂದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ದೂರದರ್ಶನ ತರಂಗಾಂತರವನ್ನು (ಚ್ಯಾನಲ್) ಆರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. *[[ಕೇಬಲ್]] ಮತ್ತು [[ಉಪಗ್ರಹ ದೂರದರ್ಶನ]] ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾದಂತೆ, [[ಕ್ಯೂವಿಸಿ]], [[ಹೋಮ್ ಷಾಪಿಂಗ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್]], ಮತ್ತು [[ಷಾಪ್‌ಟಿವಿ|ಷಾಪ್‌ಟಿವಿಯಂತಹ]] ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾಹೀರಾತಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಿರುವ ತರಂಗಾಂತರಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. [[ಅಂತರಜಾಲ|ಅಂತರಜಾಲದ]] ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಪಾರ, ಜಾಹೀರಾತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಎಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಿತು ಮತ್ತು ೧೯೯೦ರ ದಶಕದ [[ಡಾಟ್-ಕಾಮ್ ಗುಳ್ಳೆ|ಡಾಟ್-ಕಾಮ್]] ಉತ್ಕರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಹಾಯವಾಯಿತು. ನಿಗಮಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಾಹೀರಾತು ಆದಾಯ ಒಂದರ ಮೇಲೆಯೇ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು [[ಕೂಪನ್|ಕೂಪನ್‌ನಿಂದ]] ಹಿಡಿದು ಉಚಿತ ಅಂತರಜಾಲ ಪ್ರವೇಶದ ತನಕ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. *೨೧ನೇ ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ, [[ಅಂತರಜಾಲ ಅನ್ವೇಷಣಾ ಸಾಧನ]] [[ಗೂಗಲ್]] ಸಹಿತ ಹಲವಾರು ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣಗಳು, ವಿಷಯಗಳ ಮಹಾಪೂರದ ಬದಲು, ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಬಯಸುವ, ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಸಂಗತವಾದ, ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳದ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯನೀಡಿ ಅಂತರಜಾಲ ಜಾಹೀರಾತು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಇದು ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಅಧಿಕವಾಗುವಂತೆ ಮತ್ತು [[ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಜಾಹೀರಾತು|ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಜಾಹೀರಾತಿನ]] (ಇಂಟರ‍್ಯಾಕ್ಟಿವ್) ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. [[ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು|ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿನ]] ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ [[ನಿವ್ವಳ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ|ಜಿಡಿಪಿಗೆ]] ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಜಾಹೀರಾತು ವೆಚ್ಚದ ಪಾಲು ಅಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡಿದೆ. *ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ೧೯೨೫ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ, [[ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು]], [[ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು]], [[ಟ್ರ್ಯಾಮ್|ಟ್ರ್ಯಾಮ್‌ಗಳ]] ಮೇಲಿನ ಚಿಹ್ನೆಗಳು, ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣ [[ಭಿತ್ತಿಪತ್ರಗಳು]] ಪ್ರಮುಖ ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಜಿಡಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತು ವೆಚ್ಚದ ಪಾಲು ಸುಮಾರು ೨.೯ ಪ್ರತಿಶತವಿತ್ತು. ೧೯೯೮ರ ವೇಳೆಗೆ, [[ದೂರದರ್ಶನ]] ಮತ್ತು [[ರೇಡಿಯೋ]] ಪ್ರಮುಖ ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೂ, ಜಿಡಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತು ವೆಚ್ಚದ ಪಾಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ-ಸುಮಾರು ೨.೪ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟಿತ್ತು.<ref>[http://www.galbithink.org/ad-spending.htm ೧೯೧೯ರಿಂದ ಅಮೇರಿಕಾದ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾಹೀರಾತು ವೆಚ್ಚ]</ref> *ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮುಖಾಮುಖಿಗಳು (ಸ್ಟೇಜ್‌ಡ್ ಎನ್ಕೌಂಟರ್), ಕಂಪನಿ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಕಾರುಗಳಂತಹ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಕೊಡುಗೆಗಳು, ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತು ಸಂದೇಶದ ಭಾಗವಾಗಲು ವೀಕ್ಷಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬಹುದಾದಂಥ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು, ಇಂತಹ ಹಲವು ವಿಚಿತ್ರ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ "[[ಗರಿಲಾ ಪ್ರಚಾರಗಳು]]" ಇತ್ತೀಚಿನ ಒಂದು ಜಾಹೀರಾತು ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು, [[ಉತ್ಪನ್ನ ನಿಯೋಜನೆ]] (ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಪ್ಲೇಸ್‌ಮಂಟ್) ಮೂಲಕ, ಗ್ರಾಹಕರು [[ಪಠ್ಯ ಸಂದೇಶ|ಪಠ್ಯ ಸಂದೇಶಗಳ]] ಮೂಲಕ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವುದು, ಹಲವಾರು [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕಜಾಲ]] ತಾಣಗಳನ್ನು (ಉದಾ. [[ಮೈಸ್ಪೇಸ್]]) ಬಳಸುವ, ಇಂತಹ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು "ಹುದುಗಿಸಿದ" ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ಪ್ರತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಒಲವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. === ಸಂಚಾರಿ ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳು === *ಸಂಚಾರಿ ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳು ಸರಕು ವಾಹನಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣುವ [[ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕ|ಜಾಹಿರಾತು ಫಲಕಗಳು]]. ಇವು ಗಿರಾಕಿಗಳಿಂದ ಮೊದಲೇ ಆಯ್ದ ಮಾರ್ಗಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಮೀಸಲಾದ ವಾಹನಗಳಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿರುವ ಮಾಲು ವಾಹನಗಳಿರಬಹುದುದು. ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ಬೆಳಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ; ಕೆಲವು [[ಹಿಂಬದಿ ಬೆಳಕು|ಹಿಂಬದಿಯಿಂದ ಬೆಳಕು]] ಬೀರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದವು ಪ್ರಕಾಶ ಬಿಂದುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. *ಕೆಲವು ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕ ಪರದೆಗಳು ನಿಶ್ಚಲವಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದವು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ಒಂದು ಸಮೂಹದೊಳಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಥವಾ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಆವರ್ತವಾಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಸಂಚಾರಿ ಪರದೆಗಳು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಗೆಬಗೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ: * ಉದ್ದೇಶಿತ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಗಾಗಿ (ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಆಡ್ಸ್) * ಏಕ-ದಿನ, ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಪ್ರಚಾರಗಳಿಗಾಗಿ * ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಿಗಾಗಿ * ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ * ಅಂಗಡಿಗಳ ಉದ್ಘಾಟನೆಗಳ ಮತ್ತು ಅಂತಹದೇ ಆದ ಪ್ರಚಾರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ * ಸಣ್ಣ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಗಾಗಿ === ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು === *ವಾಣಿಜ್ಯ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಜಾಹೀರಾತು ತಂತ್ರಗಳನ್ನೇ, ಏಡ್ಸ್, ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಶಕ್ತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ನೇಮಕ, ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯನಾಶದಂತಹ ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸಲು, ಬೋಧಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು. ತನ್ನ ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತು ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾದ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. "ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಜಾಹೀರಾತು ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರುಜುವಾತುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ - ಕೇವಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲು ಅದು ಬಹಳ ಪ್ರಬಲ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ." - ಎಂದು [[ಡೇವಿಡ್ ಓಗಲ್ವಿ]] ಹಾವರ್ಡ್ ಗಾಸೇಜ್‌ರನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ. *ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಜಾಹೀರಾತು, ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ ಜಾಹೀರಾತು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಜಾಹೀರಾತು, [[ಧ್ಯೇಯ ವ್ಯಾಪಾರ]] (ಕಾಸ್ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್), ಮತ್ತು [[ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ]], ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಪರವಾಗಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಬಳಕೆ (ಅಥವಾ ರೂಪಗಳು) ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಪರ್ಕ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ಯಮ ಜೊತೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ), ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಅನ್ಯ ಪದಗಳಾಗಿವೆ. ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ಎಫ್‌ಸಿಸಿಯಿಂದ ದೂರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ ಪರವಾನಗಿಗಳ ಅನುದಾನ ಆ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರ ಒಂದು ಖಚಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಈ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು, ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳು ತಮ್ಮಿಂದ ಬಯಸಿದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ವೀಕ್ಷಕರು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ತಡವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ಅಥವಾ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ದಿನದ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಸಮಯದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅಧಿಕ ಹಣನೀಡುವ ಜಾಹೀರಾತುದಾರರಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡುತ್ತವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಜಾಹೀರಾತು ಮೊದಲನೇ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಿರ್ದೇಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಈಗಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಸಂಶೋಧಕ ಕಂಡುಕೊಂಡಂತೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ ೫೦೦ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. == ಜಾಹೀರಾತಿನ ಪ್ರಕಾರಗಳು == === ಮಾಧ್ಯಮಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Billboard liberation front santa cruz.jpg|250px|right|thumb|ಒಂದು [[ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕ]]]] *ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲಿನ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು, [[ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕ|ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳು]], ರಸ್ತೆ ಪೀಠೋಪಕರಣ ಅವಯವಗಳು, ಮುದ್ರಿತ [[ಕರಪತ್ರ|ಕರಪತ್ರಗಳು]] ಮತ್ತು [[ರ‍್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಡ್|ರ‍್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು]], ರೇಡಿಯೋ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಹೀ ರಾತುಗಳು, [[ಅಂತರಜಾಲ ಪಟ|ಅಂತರಜಾಲ ಪಟಗಳು]] (ಬ್ಯಾನರ್), ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ ಪರದೆಗಳು, ಅಂಗಡಿ ಗಾಡಿಗಳು, ಅಂತರಜಾಲ [[ಪಾಪ್-ಅಪ್ ಜಾಹೀರಾತು|ಪಾಪ್-ಅಪ್ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು]], [[ಆಕಾಶಲೇಖನ]], ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಆಸನಗಳು, [[ಮಾನವ ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕ]], ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು, ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು, [[ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರಕಟಣೆಗಾರ|ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರಕಟಣೆಗಾರರು]], ಬಸ್ಸು ಮತ್ತು ವಿಮಾನಗಳ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳು ("[[ಪ್ರತೀಕ ಚಿಹ್ನೆ ವಿಮಾನ]]"), [[ವಿಮಾನ ಟ್ರೇ ಮೇಜು ಜಾಹೀರಾತು|ಪೀಠದ ಹಿಂದಿನ ಟ್ರೇ ಮೇಜುಗಳ]] ಅಥವಾ ಮೇಲಿನ ಸಾಮಾನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣುವ [[ವಿಮಾನಯಾನ ಜಾಹೀರಾತು|ವಿಮಾನಯಾನ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು]], ಬಾಡಿಗೆ ಕಾರುಗಳ ಬಾಗಿಲುಗಳು, ಛಾವಣಿ ಮೇಲಿನ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಬ್‌ವಿಷನ್|ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಪರದೆಗಳು]], ರಂಗಮಂದಿರದ ಸಂಗೀತ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ ನಿಲುದಾಣಗಳು ಮತ್ತು ರೈಲುಗಾಡಿಗಳು, ಬಳಕೆಯ ನಂತರ ಬಿಸಾಡುವಂಥ ಡಾಯ್ಪರ್‌ಗಳ ಮೇಲಿನ ಹಿಗ್ಗುಪಟ್ಟಿಗಳು, [[ದೊಡ್ಡ ಅಂಗಡಿ ಮಳಿಗೆ|ದೊಡ್ಡ ಅಂಗಡಿ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿನ]] ಸೇಬಿನ ಹಣ್ಣುಗಳ ಮೇಲಿನ ಅಂಟು ಕಾಗದಗಳು, [[ಗ್ರ್ಯಾಬರ್ಟೈ ಸಿಂಗ್|ಅಂಗಡಿ ಗಾಡಿ ಹಿಡಿಗಳು]], [[ವಹನ ಮಾಧ್ಯಮ|ಪ್ರವಹಿಸುವ]] (ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್) ಶ್ರವ್ಯ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಸಂದೇಶದ ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗ, [[ಭಿತ್ತಿಪತ್ರ|ಭಿತ್ತಿಪತ್ರಗಳು]], ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಚೀಟಿಗಳ ಮತ್ತು ಅಂಗಡಿ ಮಳಿಗೆಯ ರಸೀತಿಗಳ ಹಿಂಬದಿ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಾಹೀರಾತು [[ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮ|ಮಾಧ್ಯಮಗಳ]] ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸಂದೇಶ ತಲುಪಿಸಲು ಒಬ್ಬ "ಗುರುತಿರುವ" ಪ್ರಾಯೋಜಕ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಜಾಗ ಜಾಹೀರಾತು ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. *ಜಾಹೀರಾತಿನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿ ಜಾಹೀರಾತು ಅನುಸರಣೆ (ಆಡ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ [[ಜಾಹೀರಾತು ಸಂಶೋಧನೆ|ಜಾಹೀರಾತು ಸಂಶೋಧನಾ]] ವಿಧಾನಶಾಸ್ತ್ರ, ಗುರುತು ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಸೇವೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಉದ್ದೇಶಿತ ಬೇಡಿಕೆಯ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕಂಪನಿಯ ಜಾಹೀರಾತು ಮತ್ತು [[ವ್ಯಾಪಾರ|ಪ್ರಚಾರಗಳಿಗೆ]] ಗ್ರಾಹಕರ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸುವಿಕೆ ಮಟ್ಟಗಳ ಎದುರು ಗುರುತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಮಾಧ್ಯಮದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಅಥವಾ ವೆಚ್ಚದ ಪ್ರಮಾಣ, [[ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಧ್ಯಮ ಆಯ್ಕೆ|ಮಾಧ್ಯಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ಲಕ್ಷ್ಯದ]] ಪರಿಣಾಮ, ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತು ನಿರ್ವಹಣೆಗಳ ಅಥವಾ ನಿರ್ಮಾಣದ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಇವೆಲ್ಲದರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪರಿಣಾಮದ ಒಂದು ಅಳತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಜಾಹೀರಾತು ಅನುಸರಣೆ|ಜಾಹೀರಾತು ಅನುಸರಣೆಯ]] ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. [http://www.ameritest.net/products/adtracking.pdf ಜಾಹೀರಾತು ಅನುಸರಣೆ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090901202417/http://www.ameritest.net/products/adtracking.pdf |date=2009-09-01 }} === ಗುಪ್ತ ಜಾಹೀರಾತು === *ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಗುರುತನ್ನು ಮನೋರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಸಿದಾಗ ಗುಪ್ತ ಜಾಹೀರಾತು (ಕೋವರ್ಟ್ ಆಡ್ವರ್ಟೈಸಿಂಗ್) ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ಒಂದು ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಒಂದು ಖಚಿತ [[ಗುರುತು|ಗುರುತಿನ]] ಬೇರೇನೋ ಬಳಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''[[ಮಿನಾರಿಟಿ ರಿಪೋರ್ಟ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಮಿನಾರಿಟಿ ರಿಪೋರ್ಟ್]]'' ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, [[ಟಾಮ್ ಕ್ರೂಸ್|ಟಾಮ್ ಕ್ರೂಸಿನ]] ಪಾತ್ರ ಜಾನ್ ಆಂಡರ್ಟನ್ ಮೇಲಿನ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬರೆದ ''[[ನಾಕಿಯಾ]]'' ಪ್ರತೀಕ ಚಿಹ್ನೆಯಿರುವ ಒಂದು ಫೋನನ್ನು, ಅಥವಾ ''[[ಬುಲ್ಗರಿ]]'' ಪ್ರತೀಕ ಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಕೆತ್ತಿದ ಕೈಗಡಿಯಾರ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. *ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಾಹಿರಾತಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ ''[[ಆಯ್, ರೋಬಾಟ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಆಯ್, ರೋಬಾಟ್‌ನಲ್ಲಿದೆ]]'', ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ [[ವಿಲ್ ಸ್ಮಿತ್|ವಿಲ್ ಸ್ಮಿತ್‌ನಿಂದ]] ಅಭಿನಯಿಸಲಾದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ತನ್ನ ''[[ಕಾನ್ವರ್ಸ್]]'' ಬೂಟುಗಳನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಅವನ್ನು "ಶ್ರೇಷ್ಠ"ವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ ಏಕೆಂದರೆ ಚಿತ್ರ ದೂರ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ''[[ಆಯ್, ರೋಬಾಟ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಆಯ್, ರೋಬಾಟ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ಸ್ಪೇಸ್‌ಬಾಲ್ಸ್]]'' ಕೂಡ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಂಥ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿವೆ, ಮತ್ತು ''[[ಆಡಿ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಮರ್ಸೇಡೀಸ್-ಬೆನ್ಜ್|ಮರ್ಸೇಡೀಸ್-ಬೆನ್ಜಿನ]]'' ಪ್ರತೀಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ವಾಹನಗಳ ಮುಂದುಗಡೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಕ್ಯಾಡಲ್ಯಾಕ್]], ''[[ದ ಮೇಟ್ರಿಕ್ಸ್ ರೀಲೋಡಡ್]]'' ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಚಿತ್ರ ಕ್ಯಾಡಲ್ಯಾಕ್ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚು ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಹಾಗೇ, [[ಒಮೇಗಾ ಎಸ್ಎ|ಒಮೇಗಾ ಕೈಗಡಿಯಾರಗಳು]], [[ಫೋರ್ಡ್]], [[ವಾಯೊ]], [[ಬಿಎಮ್‌ಡಬ್ಲ್ಯು]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟನ್-ಮಾರ್ಟಿನ್]] ಕಾರುಗಳಿಗಾಗಿ, ಇತ್ತೀಚಿನ [[ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್]] ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ''[[ಕಸೀನೊ ರೊಯಾಲ್ (೨೦೦೬ರ ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕಸೀನೊ ರೊಯಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ]]'', ಉತ್ಪನ್ನ ನಿಯೋಜನೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. === ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು === *[[ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಹೀರಾತು|ಟೀವಿ ಜಾಹೀರಾತು]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾಧ್ಯಮ-ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಜಾಹೀರಾತು ವಿಧಾನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಜನಪ್ರಿಯ ಟೀವಿ ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ [[ಪ್ರಸಾರಣೆ|ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ]] ಟೀವಿ ಜಾಲ ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಶುಲ್ಕವಿಧಿಸುವುದರಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ವಾರ್ಷಿಕ [[ಸೂಪರ್ ಬೋಲ್]] [[ಅಮೇರಿಕನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟ, ಟೀವಿ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾಹೀರಾತು ಸಂದರ್ಭವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಆಟದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಒಂಟಿ ಮೂವತ್ತು ಸೆಕೆಂಡಿನ ಟೀವಿ ಸ್ಥಳದ ಸರಾಸರಿ ವೆಚ್ಚ ೨೭ ಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಮುಟ್ಟಿದೆ (೨೦೦೭ರ ವೇಳೆಗೆ). ಟೀವಿ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಒಂದು ಹಾಡು ಅಥವಾ ಝಣಝಣವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಶ್ರೋತೃಗಳು ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ]] ನೋಡಿ. *ಗಣಕಯಂತ್ರ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಟೀವಿ ವಿಧೀಕರಣದಲ್ಲಿ (ಪ್ರೋಗ್ರ್ಯಾಮಿಂಗ್) ಮಿಥ್ಯಾ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು (ವರ್ಚ್ಯುಯಲ್ ಆಡ್ಸ್) ಅಳವಡಿಸಬಹುದು. ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಅನ್ಯ ರೂಪದಿಂದ ಬೋಳಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ<ref>[http://www.usatoday.com/money/advertising/2002-10-17-fake-ads_x.htm ಯುಎಸ್ಎಟುಡೆ.ಕಾಮ್ - ಅಂಕೀಯವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾದ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಪ್-ಅಪ್ ಆಗುತ್ತವೆ]</ref> ಅಥವಾ ಬಹುದೂರದ ಪ್ರಸಾರ ವಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸಂಗತವಿರದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳ ಬದಲಾಗಿ ಇರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.theglobeandmail.com/servlet/story/LAC.20060315.RVIRTUAL15/TPStory/Business |title=ಗ್ಲೋಬ್ಆಂಡ್‌ಮೇಲ್.ಕಾಮ್: ವ್ಯಾಪಾರ |access-date=2012-05-30 |archive-date=2006-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060316150845/http://www.theglobeandmail.com/servlet/story/LAC.20060315.RVIRTUAL15/TPStory/Business/ |url-status=dead }}</ref> * ಹೆಚ್ಚು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ನಿಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಏನೂ ಇರದ ಕಡೆ ಮಿಥ್ಯಾ ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬಹುದು<ref>{{Cite web |url=http://www.canwestmediaworks.com/television/nontraditional/opportunities/virtual_advertising/ |title=ಮಿಥ್ಯಾ ಜಾಹೀರಾತು |access-date=2008-10-16 |archive-date=2009-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090518090111/http://www.canwestmediaworks.com/television/nontraditional/opportunities/virtual_advertising/ |url-status=dead }}</ref>. ಮಿಥ್ಯಾ ಉತ್ಪನ್ನ ನಿಯೋಜನೆಯೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>[https://www.nytimes.com/glogin?URI=https://www.nytimes.com/ 2006/01/02/business/media/ 02digital.html&OQ=_rQ3D1&OP =295c0536Q2FQ5B6ZQ3DQ5B amQ2BpemmbtQ5BtQ3F Q3FQ3AQ5BQ3FqQ 5BQ3FtQ5B Q3DQ24p.Q5DZppQ5BIZa.Q2FQ5BQ3Fta.d.bQ2FyPibIy ಜಾಹೀರಾತಿನ ನಸುಬೆಳಕು ವಲಯ: ಮುಂದಿರುವ ಆ ತೋರ್ಗಂಬ ಮಿಥ್ಯಾ ಉತ್ಪನ್ನವಿರಬಹುದು - ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]</ref><ref>[http://www.ecommercetimes.com/story/48956.html ಈ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಟೈಮ್ಸ್‌ಗೆ ಸ್ವಾಗತ]</ref> === ಮಾಹಿತಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು === *ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಪ್ರಕಾರವೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾದ ಎರಡು ಥರದ ಮಾಹಿತಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿವೆ (ಇನ್ಫೊಮರ್ಷಿಯಲ್ಸ್). ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಪ್ರಕಾರದ ಮಾಹಿತಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ೩೦ ನಿಮಿಷಗಳ ಸಮಯಾವಧಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಪ್ರಕಾರದ ಮಾಹಿತಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ೩೦ ಸೆಕೆಂಡಿನಿಂದ ೨ ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು ದೀರ್ಘವಿರುತ್ತವೆ. ಮಾಹಿತಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಟೀವಿ (ಡೈರೆಕ್ಟ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ - ಡಿಆರ್‌ಟಿವಿ ) ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಎಂದೂ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಮಾಹಿತಿ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಒಂದು [[ಉದ್ವೇಗ ಖರೀದಿ|ಉದ್ವೇಗ ಖರೀದಿಯನ್ನು]] (ಇಂಪಲ್ಸ್ ಪರ್ಚೇಸ್) ನಿರ್ಮಿಸುವುದು, ಹೇಗೆಂದರೆ ಗ್ರಾಹಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ. * ಆಮೇಲೆ ತತ್‌ಕ್ಷಣ ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡಲಾದ [[ಸುಂಕರಹಿತ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ]] (ಟೋಲ್-ಫ್ರೀ) ಅಥವಾ [[ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ|ವೆಬ್‌ಸೈಟ್]] ಮೂಲಕ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಾಹಿತಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು, ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿ ಸುತ್ತವೆ, ತೋರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಲವುವೇಳೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ವೃತ್ತಿನಿರತರಿಂದ ಯೋಗ್ಯತಾ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಟು ಸ್ಕ್ರೀನ್, ಹಾಥಾರ್ನ್ ಡೈರೆಕ್ಟ್, ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಷಾಪಿಂಗ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಮತ್ತು [[ಗಥಿ-ರೆಂಕರ್]], ಮಾಹಿತಿ ಜಾಹೀರಾತು ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚು ಗುರುತಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು. === ಹೊಸ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತು ವಿಧಾನಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:101 016 DRI Ingolstadt.jpg|250px|right|thumb|[[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ರೈಲು ಬಂಡಿಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಜಾಹೀರಾತು]] *ಅಂತರಜಾಲ ಮತ್ತು [[ಟಿವೊ|ಟಿವೊನಂಥ]] ಸಾಧನಗಳ ಬಳಕೆಯತ್ತ ಗ್ರಾಹಕನ ಸ್ಥಳಾಂತರದ ಕಾರಣ ಇತರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ದೂರದರ್ಶನವನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತಿವೆ. [[ಅಂತರಜಾಲ|ಅಂತರಜಾಲದ]] ಮೇಲೆ ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದೆ. ಅಂತ ರ್ಜಾಲ ಆಧಾರಿತ ಜಾಹೀರಾತು ಕಾಲಾವಧಿಯ ಬೆಲೆ, ಸುತ್ತಲಿನ ಅಂತರಜಾಲ ವಿಷಯದ "ಪ್ರಸ್ತುತತೆ" ಮತ್ತು ಆ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ ಪಡೆಯುವ ಸಂಚಾರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. [[ಇ-ಅಂಚೆ|ಇ-ಮೇಲ್]] ಜಾಹೀರಾತು ಮತ್ತೊಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದೆ. ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ದೊಡ್ಡಪ್ರಮಾಣದ ಇ-ಮೇಲ್ ಜಾಹೀರಾತು, "[[ಇ-ಅಂಚೆ ಸ್ಪ್ಯಾಮ್|ಸ್ಪ್ಯಾಮ್]]" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. *ಕೆಲವು [[ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು|ಕಂಪನಿಗಳು]], ವರ್ಧಕ (ಬೂಸ್ಟರ್) [[ಆಕಾಶ ಬಾಣ|ರಾಕೆಟ್‌ಗಳ]] ಮತ್ತು [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರ|ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದ]] ಪಾರ್ಶ್ವದ ಮೇಲೆ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಅಥವಾ [[ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರತೀಕ ಚಿಹ್ನೆ|ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರತೀಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು]] ಇರಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿವೆ. [[ಉದಾತ್ತ ಸಂದೇಶ|ಉದಾತ್ತ ಜಾಹೀರಾತಿನ]] ಕಾರ್ಯಸಾಧಕತೆ ಮೇಲೆ ([[ಮಾನಸಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ]] ನೋಡಿ), ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಸಂದೇಶಗಳ ವ್ಯಾಪಕತೆ ಬಗ್ಗೆ [[ವಿವಾದ|ವಿವಾದವಿದೆ]] ([[ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಚಾರ]] ನೋಡಿ). *ಸಂದಾಯರಹಿತ ಜಾಹೀರಾತು ([[ಶಾಬ್ದಿಕ ಸಾಗಣೆ]] (ವರ್ಡ್ ಆಫ಼್ ಮೌತ್) ಜಾಹೀರಾತು ಎಂದೂ ಕರೆಯುವ), ಕನಿಷ್ಠ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆ ಅನಾವರಣ ಒದಗಿಸಬಹುದು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಶಿಫಾರಸುಗಳು ("ಸ್ನೇಹಿತನ್ನನ್ನು ಕರೆತನ್ನಿ", "ಇದನ್ನು ಮಾರಿ"), ಸಡಗರ ಹರಡುವುದು, ಅಥವಾ ಒಂದು [[ಗುರುತು|ಗುರುತನ್ನು]] ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಮಪದದೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು (ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ, "[[ಜ಼ಿರಾಕ್ಸ್]]" = "[[ನೆರಳಚ್ಚು ಯಂತ್ರ]]", "[[ಕ್ಲೀನೆಕ್ಸ್]]" = [[ಮುಖದ ಕಾಗದ|ಕಾಗದ]], "[[ವ್ಯಾಸಲೀನ್]]" = [[ಕಲ್ಲೆಣ್ಣೆ ಅಂಬಲಿ|ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಜೆಲಿ]], "[[ದ ಹೂವರ್ ಕಂಪನಿ|ಹೂವರ್]]" = [[ನಿರ್ವಾತ ಮಾರ್ಜಕ|ವ್ಯಾಕ್ಯೂಮ್ ಕ್ಲೀನರ್]], ಮತ್ತು "[[ಬ್ಯಾಂಡ್-ಏಡ್]]" = ಗಾಯಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುವ ಅಂಟುಪಟ್ಟಿ) — ಇವು ಯಾವುದೇ ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಚಾರದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಗಳಾಗಿವೆ. * ಆದರೆ, ಕೆಲವು ಕಂಪನಿಗಳು ಒಂದು ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ತಮ್ಮ ಗುರುತಿನ ಹೆಸರಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಗುರುತನ್ನು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಮಪದದೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸುವುದು ಆ ಗುರುತನ್ನು ಒಂದು [[ಜಾತಿವಾಚಕಗೊಳಿಸಿದ ವ್ಯಾಪಾರ ಚಿಹ್ನೆ|ಜಾತಿವಾಚಕಗೊಳಿಸಿದ ವ್ಯಾಪಾರ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ]] (ಜನೆರಿಸೈಜ಼್ಡ್) ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಅಪಾಯವಿದೆ - ಅದನ್ನು ಒಂದು ಜಾತಿವಾಚಕ ಪದವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದರ ಅರ್ಥ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಅದರ ನ್ಯಾಯಬದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಕಳೆದು ಹೋದಂತೆ. ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವೆಚ್ಚ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದಾದ (ಡೌನ್‌ಲೋಡೆಬಲ್) ವಸ್ತು ಫಿನ್ಲಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೋಬಾಯ್ಲ್ ಫ಼ೋನುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಮೋಬಾಯ್ಲ್ ಫ಼ೋನು ಒಂದು ಹೊಸ ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, [[ಸಂಚಾರಿ ಜಾಹೀರಾತು]] ಬರುವಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿರಲ್ಲಿಲ್ಲ. * ಇದನ್ನೂ ಕೂಡ ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಫಿನ್ಲಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೦೭ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಂಚಾರಿ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಬೆಲೆ ೨೨೦ ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಮುಟ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು ಆಡ್‌ಮಾಬ್ ನಂತಹ ಪ್ರಬಂಧಕರು ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಸಂಚಾರಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸಿದರು. ಹೆಚ್ಚು ಮುಂದುವರಿದ ಸಂಚಾರಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು, ಪತಾಕೆ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು, ಕೂಪನ್‌ಗಳು, ಎಮ್ಎಮ್ಎಸ್ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೋ ಸಂದೇಶಗಳು, ಆಟಗಳಲ್ಲಿನ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು (ಆಡ್ವರ್‌ಗೇಮ್ಸ್), ಮತ್ತು ಹಲವು ಒಪ್ಪಂದ ವ್ಯಾಪಾರ (ಎಂಗೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್) ಪ್ರಚಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ೨ಡಿ ಪಟ್ಟಿಕೆ ಸಂಕೇತ (ಬಾರ್‌ಕೋಡ್), ಸಂಚಾರಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. * ಇದು ಅಂತರಜಾಲ ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಬೆರಳಚ್ಚು (ಟೈಪ್) ಮಾಡುವುದರ ಬದಲು, ಅಂತರಜಾಲ ವಸ್ತುವಿಗೆ ತ್ವರಿತ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಲು ಆಧುನಿಕ ಫೋನುಗಳ ಕ್ಯಾಮರಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಜಪಾನ್‌ನ ಮೋಬಾಯ್ಲ್ ಫೋನು ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ೮೩ ಪ್ರತಿಶತ ಜನ ಈಗಾಗಲೇ ೨ಡಿ ಬಾರ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳ ಸಕ್ರಿಯ ಬಳಕೆದಾರರು. [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕಜಾಲ ಜಾಹೀರಾತು]], (ಸೋಷಿಯಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕಿಂಗ್) ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಒಂದು ಹೊಸ ವಿಧಾನ. ಇದು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕಜಾಲ ತಾಣಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವುಳ್ಳ [[ಗಣಕಯಂತ್ರ ಜಾಲ ಆಧಾರಿತ ಜಾಹೀರಾತು]] (ಆನ್ಲೈನ್ ಆಡ್ಸ್). ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಇದು ಒಂದು ಅಪಕ್ವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ. * ಆದರೆ, ಬಳಕೆದಾರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕಜಾಲ ತಾಣಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸಿರುವ ಜನಾಂಗ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಅನುಕೂಲವನ್ನು ಜಾಹೀರಾತುದಾರರು ಪಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಬಹಳ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ, [[ದ ಸಿಡಬ್ಲ್ಯು]], ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿರಾಮದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಂಪನಿಯ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು, "ವಸ್ತು ಆಚ್ಛಾದನೆಗಳು" (ಕಂಟೆಂಟ್ ರ‍್ಯಾಪ್ಸ್) ಎಂಬ ಲಘು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ವಿರಾಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ದ ಸಿಡಬ್ಲ್ಯು "ಕಂಟೆಂಟ್ ರ‍್ಯಾಪ್ಸ್"ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಹರ್ಬಲ್ ಎಸನ್ಸಸ್, ಕ್ರೆಸ್ಟ್, ಗಿಟಾರ್ ಹೀರೊ ೨, ಕವರ್ ಗರ್ಲ್ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಟಾಯೋಟಾ, ತೋರಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು. == ನೆನಪು ಮತ್ತು ವರ್ತನೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ == : "''ಜಾಹೀರಾತಿನ ಮೇಲೆ ನಾನು ವೆಚ್ಚಮಾಡುವ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಹಣ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ; ತೊಂದರೆ ಏನೆಂದರೆ, ಯಾವ ಅರ್ಧ ಅಂತ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.''" - ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಜಾನ್ ವಾನಮೇಕರ್|ಜಾನ್ ವಾನಮೇಕರ್‌ರಿಗೆ]] ಯಾ [[ವಿಲಿಯಮ್ ಲೀವರ್|ವಿಲಿಯಮ್ ಲೀವರ್‌ರಿಗೆ]] ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಉಕ್ತಿ; ರಿಗ್ಲಿ ಚ್ಯೂಯಿಂಗ್ ಗಮ್ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರಿಗೆ. ಜಾಹೀರಾತಿನ ಪ್ರಭಾವ ಗಣನೀಯವಾದ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬೇರೆಬೇರೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬೇರೆಬೇರೆ ದಾವೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. [[ಧೂಮಪಾನ ಜಾಹೀರಾತು|ಧೂಮಪಾನ ಜಾಹೀರಾತನ್ನು]] ನಿಷೇಧಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸಿಗರೇಟು ಉತ್ಪಾದಕರಿಂದ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ದಾವೆ ಏನೆಂದರೆ ಧೂಮಪಾನ ಜಾಹೀರಾತು ಸಿಗರೇಟು ಸೇದದೆ ಇರುವವರನ್ನು ಸೇದುವಂತೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ. *(ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾಗುವ) ಜಾಹೀರಾತಿನ ವಿರೋಧಿಗಳು, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ, ಜಾಹೀರಾತು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆಂದು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಹಳ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜಾಹೀರಾತಿಗೆ ಒಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡಬಲ್ಲ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳು ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ಇತರ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಭೇದ ಮಾಡಲು ಅಸಮರ್ಥರಾಗಿರಬಹುದು, ಸಂದೇಶದ ಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ೮ನೇ ವಯಸ್ಸಿನ ವರೆಗೆ ಬೆಳೆದಿರದೇ ಇರಬಹುದು. *ಕಳೆದ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಹಕರು, ಮಾರಾಟ, ಲಾಭ ಮತ್ತು [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಂಶ|ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಂಶದ]] (ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಷೇರ್) ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪ್ರಭಾವ ನಿರ್ಧರಿಸಲು, ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಸೂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು [[ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾರ್ಯಸಾಧಕತೆ|ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾರ್ಯಸಾಧಕತೆಯ]] (ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಎಫ಼ೆಕ್ಟಿವ್‌ನೆಸ್) ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಮಿಶ್ರಣ ಪ್ರತಿರೂಪಣೆ (ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮಿಕ್ಸ್ ಮಾಡಲಿಂಗ್), ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮಾಪನ (ಡೈರೆಕ್ಟ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಮೆಸ಼ರ್‌ಮೆಂಟ್) ಮತ್ತು ಇತರ ತಂತ್ರಗಳು ಈ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. == ಮಾಧ್ಯಮದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಹಿಕೆ == *ಆಧುನಿಕ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕವಾದಂತೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂಮರ್ದನೆ (ಕಲ್ಚರ್ ಜ್ಯಾಮಿಂಗ್) ಮೂಲಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಗಿರಾಕಿ ಹಿತರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಜಾಹೀರಾತಿನ ಸ್ವಂತ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಟೀಕಿಸುವ [[ಆಡ್‌ಬಸ್ಟರ್ಸ್]] ನಂತಹ ಗುಂಪುಗಳ ಟೀಕೆಗೆ ಈ ಉದ್ಯಮ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಒಂದು ಜಟಿಲ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೂಹ ಉತ್ಪಾದನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಶಕ್ತಿ ಒದಗಿಸುವ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಈ ಉದ್ಯಮ ನಿಂದನೆಗೊಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಜಾಹೀರಾತಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಗುಂಪು [[ಮೀಡಿಯಾವಾಚ್-ಯುಕೆ]] ತಮ್ಮ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ಜಾಹೀರಾತುದಾರರು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕರೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಬಹುದೆಂದು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. *ಅದು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಜಾಹೀರಾತುದಾರರಿಂದ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಳದ (ಮೆಂಟಲ್ ಸ್ಪೇಸ್) ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಗುಂಪುಗಳು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹೊರಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರ ಧನ ಕೊಡದೇ ಉಚಿತವಾಗಿ ಜಾಹೀರಾತುದಾರರಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಉಪಯೋಗ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ತೆರಿಗೆ ಒಂದು [[ಪಿಗೋವಿಯನ್ ತೆರಿಗೆ|ಪಿಗೋವಿಯನ್ ತೆರಿಗೆಯಾಗುತ್ತದೆ]], ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಈಗ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪೀಡೆಯೆಂದು ಕಾಣಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಲು ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆ ಗುರಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ರಭಸವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿವೆ. * ಆರ್ಕನ್ಸಾ ಮತ್ತು ಮೇಯ್ನ್ ಈ ರೀತಿಯ ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಮಾಡಲು ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ಫ಼್ಲಾರಿಡಾ ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ತಂದಿತು, ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಯೋಜಿತ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳ ಹಿಂತೆಗೆತದಿಂದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ನಷ್ಟಗಳಿಂದ, ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ರದ್ದುಮಾಡುವಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಸಾರೋದ್ಯಮ ಒಂದಕ್ಕೇ ಆದ ೧೨ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ಗಳ ನಷ್ಟ, ಮುಂತಾದ ಒಂದು ಸಂಘಟಿತ ಪ್ರಯತ್ನದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. == ನಿಯಂತ್ರಣ == *ಹೊರಾಂಗಣ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಹಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆಂದು ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಮುದಾಯಗಳು ನಂಬಿವೆ<ref>{{Cite web |url=http://www.urbanblight.org/ |title=ಸ್ಕ್ರಬ್‌ಗೆ ಸ್ವಾಗತ |access-date=2008-10-17 |archive-date=2009-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090422040852/http://www.urbanblight.org/ |url-status=dead }}</ref>. ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ೧೯೬೦ರ ದಶಕದಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೂ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿದ್ದವು<ref>[http://www.fhwa.dot.gov/infrastructure/beauty.htm ಹೇಗೆ ಹೆದ್ದಾರಿ ಸುಂದರೀಕರಣ ನಿಯಮ ಒಂದು ಕಾನೂನಾಯಿತು]</ref>. ಸೌ ಪೌಲೊ ನಂತಹ ನಗರ ಗಳು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧವನ್ನು ತಂದಿವೆ<ref>[https://web.archive.org/web/20061212200030/http://www.iht.com/articles/2006/12/12/news/brazil.php ಸೌ ಪೌಲೊದಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳ ನಿಷೇಧ ಜಾಹೀರಾತುದಾರರನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದೆ - ಅಮೇರಿಕಾಗಳು - ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೆರಲ್ಡ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್]</ref> ಮತು ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ರಾಜಧಾನಿ ಕೂಡ ಕಾನೂನು ವಿರೋಧಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾನೂನು ಹೊಂದಿದೆ. *ಜಾಹೀರಾತಿನ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ರಕ್ಷಿಸಲು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು: ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲಾದ ದೂರದರ್ಶನ ಧೂಮಪಾನ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಮೆಲೆ ನಿಷೇಧ, ಮತ್ತು ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್ ಸರ್ಕಾರ ವಿಧಿಸಿದ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧ. ಆ ನಿಬಂಧನೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ದೇಶದೊಳಗಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಪ್ರಸಾರಗಳಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಸ್ವೀಡನ್ ನೆರೆ ದೇಶಗಳ ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ ಮೂಲಕದ ವಿದೇಶೀ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು [[ಐರೋಪ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]] (ಯೂರಪೀಯನ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ಼್ ಜಸ್ಟಿಸ್) ಕಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ನಿಬಂಧನೆ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿದೆ. *ಯೂರೋಪ್ ಮತ್ತು ಬೇರೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕೇ (ಅಥವಾ ಎಷ್ಟು) ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಶಕ್ತಿದಾಯಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ ಆಹಾರ ಜಾಹೀರಾತು ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ [[ಬಾಲ್ಯದ ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ|ಬಾಲ್ಯದ ಸ್ಥೂಲ ಕಾಯತೆಯ]] ಸೋಂಕು ಜಾಡ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದ [[ಕಾಯ್ಸ಼ರ್ ಕುಟುಂಬ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ]] (ಕಾಯ್ಸ಼ರ್ ಫ಼್ಯಾಮಲಿ ಫ಼ೌಂಡೇಷನ್) ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ವರದಿಯಿಂದ ಈ ಚರ್ಚೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡಿತು. ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ - ಅವುಗಳೆಂದರೆ ನ್ಯೂ ಜ಼ೀಲಂಡ್, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ಼್ರಿಕಾ, ಕ್ಯಾನಡಾ, ಮತ್ತು ಹಲವು ಐರೋಪ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ - ಜಾಹೀರಾತು ಉದ್ಯಮ ಸ್ವ-ನಿಯಂತ್ರಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. * ಜಾಹೀರಾತುದಾರರು, ಜಾಹೀರಾತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಜಾಹೀರಾತು ಮಾನದಂಡಗಳ ಒಂದು ನಿಯಮಾವಳಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಧ್ಯೇಯ ಯಾವುದೇ ಜಾಹೀರಾತು 'ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ, ಸಭ್ಯ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಮತ್ತು ಸತ್ಯ' ಇರುವಂತೆ ನಿಶ್ಚಿತಗೊಳಿಸುವುದು. ಕೆಲವು ಸ್ವ-ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉದ್ಯಮಗಳಿಂದ ಹಣ ಒದಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಮಾನದಂಡಗಳು ಅಥವಾ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ (ಬ್ರಿಟನ್‌ನ [[ಜಾಹೀರಾತು ಮಾನದಂಡಗಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]] "ಆಡ್ವರ್ಟೈಸಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ಸ್ ಅಥಾರಿಟಿ" ಯಂತೆ). *ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನದಂತಹ ಹೊರಾಂಗಣ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಕಾರಗಳು ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ ಯೋಜನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ (ಯುಕೆ ಟೌನ್ ಆಂಡ್ ಕೌಂಟಿ ಪ್ಲ್ಯಾನಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್) ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಯೋಜನಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ದಿಂದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇಲ್ಲದೆ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ ೨೫೦೦ ಪೌಂಡುಗಳ ದಂಡಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುವ ಒಂದು ಅಕ್ಷಮ್ಯ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ಹೊರಾಂಗಣ ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕ ಕಂಪನಿಗಳು ಈ ಸ್ವರೂಪದ ದೋಷ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ, ಹಲವು ಜಾಹೀರಾತುದಾರರು ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಥವಾ ಸ್ವ-ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ಯಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಅಥವಾ ಒಂದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾದ ಅನ್ಯಾಯ ಎಂದು ನೋಡುತ್ತಾರೆ. *ಹಾಗಾಗಿ, ಅವರು ನಿಯಂತ್ರಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲು ಅನೇಕ ವಿಧದ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಫ಼್ರೆಂಚ್ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವಂಥ ೧೯೯೪ರ [[ಟುಬ್ಞಾ ಕಾನೂನು|ಟುಬ್ಞಾ ಕಾನೂನಿನ]] ನಿಯಮಾವಳಿ ೧೨ನ್ನು ಮೀರಲು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಎದ್ದುಕಾಣುವಂತೆ ಮುದ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಫ಼್ರೆಂಚ್ ಅನುವಾದಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸುವುದು); Bhatia and Ritchie 2006:542 ನೋಡಿ. ಸಿಗರೇಟು ಮತ್ತು ಶಿಶ್ನಕವಚಗಳಂತಹ (ಕಾಂಡಮ್) ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಜಾಹೀರಾತು ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಉದ್ಯಮ, ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಹಾನಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಲು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು ಆವಶ್ಯಕ. ಹಲವು ವೇಳೆ ಅಂತಹ ಆವಶ್ಯಕತೆಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಒಂದು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಸಾಧನವಾಗಿ ಜಾಹೀರಾತುದಾರರಿಂದ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ == === ಜಾಗತಿಕ ಜಾಹೀರಾತು === *ಜಾಹೀರಾತು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ: ದೇಶೀಯ, ನಿರ್ಯಾತ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ. [[ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ|ಜಾಗತಿಕ ಜಾಹೀರಾತುದಾರರಿಗೆ]] ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಾಗ ಸರಿಹೊಂದಿಸಬೇಕಾದ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಲಕ್ಷ್ಯಗಳಿವೆ: ಏಕಕಂಠದಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಲೇ ಗುರುತನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು, ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಉಳಿತಾಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವುದು, ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾರ್ಯಸಾಧಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೇರಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಪರಿಪಾಲನಾ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು. *ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ವಿಕಾಸವಾದಿ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಜಾಗತಿಕ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಆಚರಣೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮೂರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ಮಾರ್ಗಗಳು ಯಾವುವೆಂದರೆ: ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್‍ಯಾತಮಾಡುವುದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಸಂಚರಿಸುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಆಯಾತ ಮಾಡುವುದು. (Global marketing Management, 2004, ಪುಟಗಳು 13-18) ಯಾವುದೇ ದೇಶ ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜಾಹೀರಾತಿನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು [[ಜಾಹೀರಾತು ಸಂಶೋಧನೆ]] ಪರಿಹಾರ ಸೂಚಿ ಯಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಜಾಹೀರಾತಿನ ಯಾವ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಕ್ಷಣಗಳು ಅದರ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆಂದು ಗುರುತಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಉಳಿತಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೇರಿಸುತ್ತವೆ. *ಒಂದು ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಏನು ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತದೆಂದು ಒಂದು ಸಾರಿ ಗೊತ್ತಾದರೆ, ಆ ಕಲ್ಪನೆ ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಇತರ ಯಾವುದೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಆಮದುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಗಮನದ ಹರಿವು (ಫ಼್ಲೋ ಆಫ್ ಅಟೆನ್ಷನ್), ಭಾವನೆಯ ಹರಿವು (ಫ಼್ಲೋ ಆಫ್ ಇಮೋಷನ್) ಮತ್ತು [[ಅಂಕನ ಕ್ಷಣಗಳು]] (ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಮೊಮೆಂಟ್ಸ್) ಮುಂತಾದ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಶೋಧನೆ]] ಪರಿಮಾಣಗಳು, ಯಾವುದೇ ದೇಶ ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಏನು ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಒಳನೋಟವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಎಕೆಂದರೆ ಈ ಪರಿಮಾಣಗಳು ಜಾಹೀರಾತಿನ ಶಾಬ್ದಿಕದ ಬದಲು ದೃಶ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. (Young, ಪುಟ 131) === ಶೈಲಿಗಳು === *ಅಂತರಜಾಲದ ಉದಯದೊಂದಿಗೆ ಹಲವು ಹೊಸ ಜಾಹೀರಾತು ಅವಕಾಶಗಳು ಬಂದವು. [[ಪಾಪ್-ಅಪ್]], [[ಅಡೋಬಿ ಫ಼್ಲ್ಯಾಶ್|ಫ಼್ಲ್ಯಾಶ್]], [[ಪತಾಕೆ ಜಾಹೀರಾತು|ಬ್ಯಾನರ್]], [[ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್ ಜಾಹೀರಾತು]], ಮತ್ತು ಇ-ಅಂಚೆ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು (ಕೊನೆಯದು ಸ್ಪ್ಯಾಮ್‌ನ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರ) ಈಗ ಸಾಮನ್ಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ([[ಟಿವೊ]] ನಂತಹ) ಅಂಕೀಯ ದೃಶ್ಯ ಮುದ್ರಕಗಳ (ಡಿಜಿಟಲ್ ವೀಡಿಯೋ ರಿಕಾರ್ಡರ್) ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ, ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವ ಮತ್ತು ನಂತರ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ಓಡಿಸಲು (ಫ಼ಾಸ್ಟ್ ಫ಼ಾರ್ವರ್ಡ್) ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. *ಜೊತೆಗೆ, ಮೊದಲೇ ಮುದ್ರಿಸಿದ "ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಕಟ್ಟುಗಳ" (ಬಾಕ್ಸ್‌ಡ್ ಸೆಟ್) ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅವಧಿಗಳು (ಸೀಸ಼ನ್) [[ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]] ಸರಣಿಯ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಟೀವಿ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಜನ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ಕಟ್ಟುಗಳು '''ಮಾರಾಟ''' ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆಂಬ ಸಂಗತಿಯ ಕಾರಣ ಈ ಕಟ್ಟುಗಳ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಕಂಪನಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಲಾಭ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಹಲವು ಜಾಹೀರಾತುದಾರರು [[ಸರ್ವೈವರ್ (ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿ)|ಸರ್ವೈವರ್‌ನಂತಹ]] ಟೀವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೇಲೆ [[ಉತ್ಪನ್ನ ನಿಯೋಜನೆ]] ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿವೆ. *ವಿಶೇಷವಾಗಿ "ಮನೋರಂಜಕ" ಜಾಹೀರಾತಿನ ಉದಯದ ನಂತರ, ಕೆಲವು ಜನರು ಒಂದು ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚಿ ಅದನ್ನು ಆಮೇಲೆ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಅಥವಾ ಮಿತ್ರರಿಗೆ ತೋರಿಸಲು ಇಷ್ಟಟಡಬಹುದು. ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ, ಜಾಹೀರಾತು ಸಮುದಾಯ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಇದನ್ನು ಸುಲಭ ಮಾಡಿಲ್ಲವಾದರೂ ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಮತ್ತು ಕೇಳಲು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ವಿತರಿಸಲು ಅಂತರಜಾಲವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಾಹೀರಾತಿನ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಶೈಲಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಕರ್ಷಣೆಯ (ನಿಚ್ ಆಡ್ಸ್) ಅಥವಾ ಉದ್ದೇಶಿತ ಜಾಹೀರಾತುಗಳ (ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಆಡ್ಸ್) ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ. ಅಂತರಜಾಲ ಮತ್ತು [[ದ ಲಾಂಗ್ ಟೇಲ್]] ಸಿದ್ಧಾಂತ ಬಂದಾಗಿನಿಂದ, ವಿಜ್ಞಾಪಕರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಂಪಿನ ಜನರನ್ನು ತಲುಪಲು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. *ಹಿಂದೆ, ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಸಮೂಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಗುಂಪಿನ ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದು ಒಂದು ಸಂದೇಶವನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾರ್ಗವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಬಳಕೆಯ ಅನುಸರಣೆ (ಯೂಸೇಜ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್), ಗ್ರಾಹಕರ ಕಿರುಪರಿಚಯಗಳು (ಪ್ರೋಫೈಲ್) ಮತ್ತು ಅಂತರಜಾಲ ದೈನಿಕದಿಂದ (ಬ್ಲಾಗ್) ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕಜಾಲ ತಾಣಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲದರಿಂದ ತರಲ್ಪಟ್ಟ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಕರ್ಷಣಾ ವಸ್ತುವಿನ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಜನಪ್ರಿಯತೆ, ವಿಜ್ಞಾಪಕರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯದಾದರೂ ಹೆಚ್ಚು ಸುನಿಶ್ಚಿತ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಬದ್ಧವಾದ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದವುಗಳಲ್ಲಿ, [[ಕಾಮ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ ಸ್ಪಾಟ್‌ಲಾಯ್ಟ್]] ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ತನ್ನ [[ಬೇಡಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ವೀಡಿಯೊ]] (ವೀಡಿಯೊ ಆನ್ ಡಿಮಾಂಡ್) ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಅಂತಹ ಒಂದು ವಿಜ್ಞಾಪಕವಾಗಿದೆ. *ಈ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಂಪಿಗಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನೇರ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಯಾವುದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ಯಮ ಅಥವಾ ವ್ಯವಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುವ ಯಾರಿಂದಲೇ ಆಗಲಿ ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದು ವೀಕ್ಷಕನನ್ನು ಪೂರ್ವನಿಯಾಮಕವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ತಾವು ನೋಡಲು ಬಯಸುವ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಆರಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.comcastspotlight.com/sites/Default.aspx?pageid=7608&siteid=62&subnav=3 "ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ - ವಿಒಡಿ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326200208/http://www.comcastspotlight.com/sites/Default.aspx?pageid=7608&siteid=62&subnav=3 |date=2009-03-26 }} ''ಕಾಮ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ ಸ್ಪಾಟ್‌ಲಾಯ್ಟ್ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ'', ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೫, ೨೦೦೬</ref> *[[ಸ್ವತಂತ್ರೋದ್ಯೋಗ|ಸ್ವತಂತ್ರ]] ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದದ್ದನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವಿತರಣೆಗೆ ಆರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಜೇತರಿಗೆ ಬಹುಮಾನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೦೭ರ ಸೂಪರ್ ಬೋಲ್‌ನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, [[ಪೆಪ್ಸಿಕೊ]], [[ಡೊರೀಟೋಸ್]] ಗುರುತಿನ ಚಿಪ್ಸ್‌ನ ಒಂದು ೩೦-ಸೆಕೆಂಡಿನ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಹೀರಾತಿನ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತಹ ಒಂದು ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು ಮತ್ತು ವಿಜೇತನಿಗೆ ಒಂದು ನಗದು ಬಹುಮಾನ ನೀಡಿತ್ತು. [[ಶೆವ್ರಲೆ]] ತನ್ನ ಟಾಹೋ ಸರಣಿಯ [[ಕ್ರೀಡಾ ಉಪಯೋಗಿ ವಾಹನ|ಕ್ರೀಡಾ ಉಪಯೋಗಿ ವಾಹನಗಳಿಗಾಗಿ]] (ಎಸ್‌ಯುವಿ) ಅಂತಹದೇ ಆದ ಒಂದು ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು. *ಆದರೆ ಈ ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಕಾರ ಇನ್ನೂ ತನ್ನ ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕಟ್ಟಕಡೆಯಲ್ಲಿ, ಸ್ವತಂತ್ರೋದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಆವರಣ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಜಾಹೀರಾತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. [[ಹುದುಗಿಸಿದ ಜಾಹೀರಾತು]] (ಎಂಬೆಡಡ್) ಅಥವಾ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಜಾಹೀರಾತು ನಿಯೋಜನೆಗಳು ಈಗ ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತ ಒಂದು ದೊಡ್ಡದಾದ ಗಾತ್ರ ಪಡೆದಿದೆ. [[ಕ್ರಿಶ್|ಕ್ರಿಶ್‌ನಂತಹ]] ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಲೇ'ಸ್, ಬೋರ್ನ್‌ವೀಟಾ, ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್, ಫ಼ಾಬರ್ ಕಸ್ಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಹೀರೊ ಹೊಂಡಾ ಸಹಿತ ಹನ್ನೆರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಿಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖ ಪಟ್ಟಿ}} {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * Bhatia, Tej K. 2000. ''Advertising in Rural India: Language, Marketing Communication, and Consumerism''. Institute for the Study of Languages and Cultures of Asia and Africa. Tokyo University of Foreign Studies. Tokyo Press: Japan. ISBN 4-87297-782-3 * Clark, Eric, "The Want Makers", Viking, 1988. ISBN 0340320281 * Cook, Guy (2001 2nd edition) "The Discourse of Advertising", London: Routledge, ISBN 0-415-23455-7 * Graydon, Shari (2003) "Made You Look - How Advertising Works and Why You Should Know", Toronto: Annick Press, ISBN 1-55037-814-7 * Johnson, J. Douglas, "Advertising Today", Chicago: Science Research Associates, 1978. ISBN 0-574-19355-3 * Klein, Naomi (2000) ''No Logo ''. Harper-Collins, ISBN 0-00-653040-0 * Kleppner, Otto, "Advertising Procedure", Englewood Cliffs, N.J., Prentice-Hall, 1966. * Kotabe, Masaki and Kristiaan Helsen, ''Global Marketing Management, 3rd Edition'', John Wiley & Sopns, Inc, publishers, Copyright 2004, ISBN 0-471-23062-6 * Lears, Jackson, ''Fables of Abundance: A Cultural History of Advertising in America'', Basic Books, 1995, ISBN 0465090753 * Leon, Jose Luis (1996) "Los effectos de la publicidad". Barcelona: Ariel, ISBN 84-344-1266-7 * Leon, Jose Luis (2001) "Mitoanálisis de la publicidad". Barcelona. Ariel, ISBN 84-344-1285-3 * Mulvihill, Donald F., [http://links.jstor.org/sici?sici=0022-2429%28195110%2916%3A2%3C179%3AMRFTSC%3E2.0.CO%3B2-I "Marketing Research for the Small Company"], Journal of Marketing, Vol. 16, No. 2, Oct., 1951, pp.&nbsp;179–183. * [[ವ್ಯಾನ್ಸ್ ಪ್ಯಾಕರ್ಡ್|Packard, Vance]], ''The Hidden Persuaders'', New York, D. McKay Co., 1957. * Petley, Julian (2002) "Advertising". North Mankato, Minnesota: Smart Apple Media., ISBN 1-58340-255-1 * Young, Charles E., ''The Advertising Handbook'', Ideas in Flight, Seattle, WA April 2005, ISBN 0-9765574-0-1 * Wernick, Andrew (1991) "Promotional Culture: Advertising, Ideology and Symbolic Expression (Theory, Culture & Society S.)", London: Sage Publications Ltd, ISBN 0-8039-8390-5 == ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == * [http://www.eisnermuseum.org/ ವಿಲಿಯಮ್ ಎಫ಼್. ಆಯ್ಸ್‌ನರ್ ಜಾಹೀರಾತು ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ] [http://www.eisnermuseum.org/exhibits/online.shtm ಅಂತರಜಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ವಸ್ತುಗಳು] * [http://www.bl.uk/collections/business/advertin.html ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಲೈಬ್ರರಿ - ಜಾಹೀರಾತು ಉದ್ಯಮದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061003133508/http://www.bl.uk/collections/business/advertin.html |date=2006-10-03 }} * [http://liinwww.ira.uka.de/bibliography/Ai/web-advertising.html ಅಂತರಜಾಲ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090206084756/http://liinwww.ira.uka.de/bibliography/Ai/web-advertising.html |date=2009-02-06 }} * [http://www.aef.com/index.html ಜಾಹೀರಾತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090420024405/http://www.aef.com/index.html |date=2009-04-20 }}, ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾದ ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರದರ್ಶನ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ತರಗತಿ ಸಾಧನಗಳು * [http://www.nonlineagency.com/multimedia/the_history_of_advertising/ ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಇತಿಹಾಸ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090131200222/http://www.nonlineagency.com/multimedia/the_history_of_advertising/ |date=2009-01-31 }} === ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ದಾಖಲೆಗಳು === * [http://scriptorium.lib.duke.edu/adaccess/ ಆಡ್*ಆಕ್ಸೆಸ್, ಡ್ಯೂಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517025646/http://scriptorium.lib.duke.edu/adaccess |date=2008-05-17 }} * [http://www.oldadvertisements.co.uk ಹಳೆಯ ನಾಟಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾದ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171016064933/http://www.oldadvertisements.co.uk/ |date=2017-10-16 }} * [http://tploy.com/20070914553/retro-cars-1900-1940-ad-19-pics.html ಹಳೆಯ ಕಾರುಗಳ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು] - ೧೯ನೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೋಟಾರು ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದ ೧೯ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು,೧೯೨೫. * [http://graphic-design.tjs-labs.com/gallery-view?span=15 ಅಮೇರಿಕಾದ ಮುದ್ರಣ ಜಾಹೀರಾತು ದಾಖಲೆಗಳು ೧೯೩೦ - ೧೯೬೯] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090114080346/http://graphic-design.tjs-labs.com/gallery-view?span=15 |date=2009-01-14 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜಾಹೀರಾತು| ]] [[ವರ್ಗ:ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಾಗು ವ್ಯಾಪಾರ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಚಾರ]] b5th8w9f0xv91mh85efclitekq5raqx 0 17987 1375479 1351212 2026-06-20T08:54:01Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375479 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = ನಂದಾ ದೇವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ | iucn_category = II | location = [[:en:Chamoli district|ಚಮೋಲಿ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಉತ್ತರಾಖಂಡ]], [[ಭಾರತ]] | nearest_city = | area = ೬೩೦.೩೩ ಕಿ.ಮೀ.^೨ | established = ೧೯೮೨ | visitation_num = | visitation_year = | governing_body = | embedded1 = {{Infobox UNESCO World Heritage Site | child = yes | part_of = [[:en:Nanda Devi and Valley of Flowers National Parks|ನಂದಾ ದೇವಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಲಿ ಆಫ್ ಫ್ಲವರ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ಸ್]] | criteria = (vii), (x) | ID = 335-001 | year = 1988 | extension = | area = {{convert|62,469|ha|sqmi|abbr=on}} | buffer_zone = }} |website=https://uttarakhandtourism.gov.in/destination/nanda-devi-national-park}} '''ನಂದಾ ದೇವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ''' ಅಥವಾ '''ನಂದಾ ದೇವಿ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್''' ಅನ್ನು ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು [[ಉತ್ತರ ಭಾರತ|ಉತ್ತರ ಭಾರತದ]] [[ಉತ್ತರಾಖಂಡ|ಉತ್ತರಾಖಂಡದ]] [[:en: Chamoli Garhwal|ಚಮೋಲಿ ಗರ್ವಾಲ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ನಂದಾದೇವಿ|ನಂದಾ ದೇವಿ]] (೭೮೧೬ ಮೀ.) ಶಿಖರದ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿದೆ. ಇಡೀ ಉದ್ಯಾನವು [[ಸಮುದ್ರ]] ಮಟ್ಟದಿಂದ ೩,೫೦೦ ಮೀ (೧೧,೫೦೦ ಅಡಿ) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ, [[ಯುನೆಸ್ಕೋ]] [[:en:World Heritage Site|ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು]] ಗುರುತಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=Nanda Devi and Valley of Flowers National Parks |url=https://whc.unesco.org/en/list/335/ |access-date= |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}</ref> ನಂತರ, ಇದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ [[:en: Nanda Devi and Valley of Flowers National Parks|ನಂದಾ ದೇವಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಲಿ ಆಫ್ ಫ್ಲವರ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ಸ್]] ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಉದ್ಯಾನದೊಳಗೆ ನಂದಾ ದೇವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವಿದೆ. ಇದು ೬,೦೦೦ ಮೀಟರ್ (೧೯,೭೦೦ ಅಡಿ) ಮತ್ತು ೭,೫೦೦ ಮೀ (೨೪,೬೦೦ ಅಡಿ) ಎತ್ತರದ ಶಿಖರಗಳ ಉಂಗುರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ ಮತ್ತು [[:en:Rishi Ganga|ರಿಷಿ ಗಂಗಾ]] ನದಿಯಿಂದ ರಿಷಿ ಗಂಗಾ ಘಾಟಿಯ ಮೂಲಕ ಬರಿದಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಹುತೇಕ ಕಡಿದಾದ, ದುರ್ಗಮ ಮತ್ತು ಅಪವಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ೨,೨೩೬.೭೪ ಕಿ.ಮೀ.^೨ (೮೬೩.೬೧ ಚದರ ಮೈಲಿ) [[:en:Nanda Devi Biosphere Reserve|''ನಂದಾ ದೇವಿ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್]]'' ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/nandadev.html |title=World Conservation Monitoring Centre |access-date=9 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024 |archive-date=20 ಫೆಬ್ರವರಿ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070220230320/http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/nandadev.html |url-status=dead }}</ref><ref>[[Chandra Prakash Kala|Kala, Chandra Prakash]] 2005. The Valley of Flowers: A Newly Declared World Heritage Site. Current Science, 89 (6): 919-920.</ref> ಇದು ''ನಂದಾ ದೇವಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಲಿ ಆಫ್ ಫ್ಲವರ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳ'' [[ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ತಾಣದ ಸುತ್ತಲಿನ ೫,೧೪೮.೫೭ ಕಿ.ಮೀ^೨ (೧,೯೮೭.೮೭ ಚದರ ಮೈಲಿ) ಬಫರ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ನಂದಾ ದೇವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಮೇ ನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಮಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |date= |title=Nanda Devi National Park |url=https://www.hilltaxi.com/nanda-devi-national-park/ |access-date=2022-03-19 |website=Vaibhav Laxmi Tourism |language=en-US}}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಮೊದಲ ದಾಖಲಿತ ಪ್ರಯತ್ನವು ೧೮೮೩ ರಲ್ಲಿ, ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಗ್ರಹಾಂ ಅವರಿಂದ ನಡೆಯಿತು. ಅವರು ರಿಷಿ ಗಂಗಾವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ೧೮೭೦, (ಟಿ.ಜಿ. ಲಾಂಗ್ ಸ್ಟಾಫ್) ೧೯೨೬, ೧೯೨೭ ಮತ್ತು ೧೯೩೨ (ಹಗ್ ರಟ್ಲೆಡ್ಜ್) ನಲ್ಲಿ ಅನ್ವೇಷಕರು ಮಾಡಿದ ಇತರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಫಲಪ್ರದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಎರಿಕ್ ಶಿಪ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಎಚ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಟಿಲ್ಮನ್‌‌ರವರು [[:en: entered the inner sanctuary through Rishi Ganga in 1934|೧೯೩೪ ರಲ್ಲಿ, ರಿಷಿ ಗಂಗಾ ಮೂಲಕ ಒಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು]]. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಪರಿಶೋಧನೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ೧೯೩೯ ರಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಟದ ಅಭಯಾರಣ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ===೨೦೨೧ ಹಿಮನದಿ ಸ್ಫೋಟ ಪ್ರವಾಹ=== ೨೦೨೧ ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೭ ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಕಾಲಮಾನ ಸುಮಾರು ೧೦:೪೫ ಕ್ಕೆ, [[:en: Nanda Devi glacier|ನಂದಾ ದೇವಿ ಹಿಮನದಿಯ]] [[ಭೂಕುಸಿತ]], ಹಿಮಕುಸಿತ<ref>{{Cite web|date=2021-02-08|title=Uttarakhand flood wreaks death, damage|url=https://indianexpress.com/article/india/uttarakhand-glacier-break-flash-flood-rishiganga-7178998/|access-date=2021-02-09|website=The Indian Express|language=en}}</ref> ಅಥವಾ [[:en:glacial lake outburst flood|ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರದ ಪ್ರಕೋಪ ಪ್ರವಾಹದ]] ನಂತರ ಋಷಿಗಂಗಾ ನದಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಕಣಿವೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರವಾಹದ ದುರಂತ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ==ನಂದಾ ದೇವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ವಿನ್ಯಾಸ== [[File:Nanda-sanctuary-annotated.jpg|left|thumb|250px|ನಂದಾ ದೇವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಬಾಹ್ಯರೇಖೆ ನಕ್ಷೆ.]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದೊಳಗಿನ ನಂದಾ ದೇವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ಒಳ ಮತ್ತು ಹೊರ ಎಂದು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಒಟ್ಟಾಗಿ, ಅವು ಮುಖ್ಯ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಗೋಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿವೆ. ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು ಚೌಕಾಕಾರದ ಬಾಹ್ಯರೇಖೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. [[ಉತ್ತರ]], [[ಪೂರ್ವ]] ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ]] ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ, ನಿರಂತರ [[ಶಿಖರ|ಶಿಖರಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದ ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಭವ್ಯವಾದ ರೇಖೆಗಳು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ರಿಷಿ ಗಂಗಾ ಕಮರಿಯ ಕಡೆಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತವೆ. ಇದು ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>''Garhwal-Himalaya-Ost'', 1:150,000 scale topographic map, prepared in 1992 by Ernst Huber for the [[Swiss Foundation for Alpine Research]], based on maps of the [[Survey of India]]. It is in the extreme northern part if India on the countries border with China. it takes up a great deal of mountain space in Uttarakhand.</ref> ಒಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದ ಸರಿಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಪೂರ್ವ ಭಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ನಂದಾ ದೇವಿ ಮತ್ತು ಶಿಖರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಹಿಮನದಿಗಳಾದ ಉತ್ತರಿಋಷಿ ಹಿಮನದಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಿ ರಿಷಿ ಹಿಮನದಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಉತ್ತರಿ ನಂದಾ ದೇವಿ ಮತ್ತು [[:en:Dakshini Nanda Devi Glaciers|ದಕ್ಷಿಣಿ ನಂದಾ ದೇವಿ ಹಿಮನದಿಗಳಿಂದ]] ಪೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೧೯೩೪ ರಲ್ಲಿ, ರಿಷಿ ಗಾರ್ಜ್ ಮೂಲಕ [[:en:Eric Shipton|ಎರಿಕ್ ಶಿಪ್ಟನ್]] ಮತ್ತು [[:en:H. W. Tilman|ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಟಿಲ್ಮನ್]] ಅವರು [[:en:first recorded entry of the British into the Inner Sanctuary |ಒಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ದಾಖಲಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರವೇಶವಾಗಿದೆ]].<ref>H. W. Tilman, ''The Ascent of Nanda Devi'', Cambridge University Press, 1937. Reprinted in ''The Seven Mountain-Travel Books'', The Mountaineers, Seattle, 2003, {{ISBN|0-89886-960-9}}.</ref> ಹೊರಗಿನ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಒಟ್ಟು ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಮೂರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಒಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಿಂದ ಎತ್ತರದ ರೇಖೆಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅದರ ಮೂಲಕ ರಿಷಿ ಗಂಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ರಿಷಿ ಗಂಗೆಯಿಂದ ಎರಡು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಮಣಿ ಹಿಮನದಿ ಇದೆ. ಇದು [[:en: Dunagiri|ದುನಾಗಿರಿ]] ಮತ್ತು [[:en:Changabang|ಚಾಂಗಾಬಾಂಗ್‌ನ]] ಇಳಿಜಾರುಗಳಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಸೂಲ್ ಹಿಮನದಿ ಇದೆ. ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಶಿಖರದಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಈ ಭಾಗವು ಹೊರಭಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ (ಆದರೂ ೪,೦೦೦ ಮೀ (೧೩,೦೦೦ ಅಡಿ) ಪಾಸ್ ಅನ್ನು ದಾಟುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ). ಹೊರ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಮೊದಲ ಗಂಭೀರ ಆರೋಹಣ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯೆಂದರೆ, [[:en:T. G. Longstaff|ಟಿ. ಜಿ. ಲಾಂಗ್‌ಸ್ಟಾಫ್]], ಅವರು ೧೯೦೭ ರಲ್ಲಿ, [[:en:Trisul I|ತ್ರಿಸೂಲ್ I]] ಅನ್ನು ನಾಮಸೂಚಕ ಹಿಮನದಿಯ ಮೂಲಕ ಏರಿದರು. ==ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗ== ಸಾಮಾನ್ಯ ದೊಡ್ಡ ಸಸ್ತನಿಗಳೆಂದರೆ, [[:en: Himalayan musk deer|ಹಿಮಾಲಯನ್ ಕಸ್ತೂರಿ ಜಿಂಕೆ]], [[:en: mainland serow|ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದ ಸೆರೊ]] ಮತ್ತು [[:en: Himalayan tahr|ಹಿಮಾಲಯನ್ ತಹರ್]]. [[ :en:Himalayan goral|ಹಿಮಾಲಯದ ಗೊರಳೆಗಳು]] ಒಳಗೆ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಉದ್ಯಾನದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳನ್ನು [[ಹಿಮ ಚಿರತೆ]], [[:en:Himalayan black bear|ಹಿಮಾಲಯನ್ ಕಪ್ಪು ಕರಡಿ]] ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ [[:en:Himalayan brown bear|ಹಿಮಾಲಯನ್ ಕಂದು ಕರಡಿ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. [[:en: Langurs|ಲಂಗೂರ್‌ಗಳು]] ಉದ್ಯಾನವನದೊಳಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, [[:en:rhesus macaque|ರೀಸಸ್ ಕೋತಿಗಳು]] ಉದ್ಯಾನದ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ೧೯೯೩ ರಲ್ಲಿ, ನಡೆದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟು ೧೧೪ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ==ಸಸ್ಯವರ್ಗ== ನಂದಾ ದೇವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ೧೭ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸುಮಾರು ೩೧೨ ಹೂವಿನ ಜಾತಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. [[:en:Fir|ಫಿರ್]], [[ :en:birch|ಬರ್ಚ್]], [[:en: rhododendron|ರೋಡೋಡೆಂಡ್ರಾನ್]] ಮತ್ತು [[ :en:juniper|ಜುನಿಪರ್]] ಮುಖ್ಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಶುಷ್ಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ಒಳಗಿನ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ವಿರಳವಾಗಿದೆ. ನಂದಾ ದೇವಿ ಹಿಮನದಿ ಬಳಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ರಮಣಿ, ಆಲ್ಪೈನ್, ಪೀಡಿತ ಪಾಚಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಹೂವುಗಳು ನಂದಾ ದೇವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಹೂವಿನ ಜಾತಿಗಳಾಗಿವೆ. ==ಉದ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ== ===ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಒಳಗೆ=== [[File:Nanda devi.jpg|right|250px|thumb|[[Nanda Devi|ನಂದಾ ದೇವಿ]] ಶಿಖರ.]] ನಂದಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಶಿಖರಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ: * [[:en:Nanda Devi|ನಂದಾ ದೇವಿ]]: ೭,೮೧೬ ಮೀ. (೨೫,೬೪೩ ಅಡಿ) * ದೇವಿಸ್ತಾನ್ I, II: ೬,೬೭೮ ಮೀ. (೨೧,೯೦೯ ಅಡಿ), ೬,೫೨೯ ಮೀ. (೨೧,೪೨೧ ಅಡಿ) * ರಿಷಿ ಕೋಟ್: ೬,೨೩೬ ಮೀ. (೨೦,೪೫೯ ಅಡಿ) ===ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ=== ಈ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಗಡಿಯಾರದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಋಷಿ ಕಣಿವೆಯ ಉತ್ತರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಶಿಖರಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ [[:en:topographic prominence|ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು]] ಹೊಂದಿವೆ. ಆದರೆ, ಇತರವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶಿಖರಗಳಾಗಿವೆ. [[File:Trisul 1 and2.jpg|thumb|250x250px|ಪರ್ವತ ತ್ರಿಸೂಲ್ I, II ಮತ್ತು III ಮೋಡಗಳ ಹಿಂದೆ ಮರೆಮಾಡಲಾಗಿದೆ.]] * ಹನುಮಾನ್: ೬,೦೭೫ ಮೀ. (೧೯,೯೩೧ ಅಡಿ) * [[:en:Dunagiri|ದುನಗಿರಿ]]: ೭,೦೬೬ ಮೀ. (೨೩,೧೮೨ ಅಡಿ) * [[:en:Changabang|ಚಂಗಾಬಾಂಗ್]]: ೬,೮೬೪ ಮೀ. (೨೨,೫೨೦ ಅಡಿ) * ಕಲಂಕ: ೬,೯೩೧ ಮೀ. (೨೨,೭೪೦ ಅಡಿ) * [[:en:Rishi Pahar|ರಿಷಿ ಪಹಾರ್]]: ೬,೯೯೨ ಮೀ. (೨೨,೯೪೦ ಅಡಿ) * ಮ್ಯಾಂಗ್ರಾನ್: ೬,೫೬೮ ಮೀ. (೨೧,೫೪೯ ಅಡಿ) * ದೇವ್ ದಾಮ್ಲಾ: ೬,೬೨೦ ಮೀ. (೨೧,೭೧೯ ಅಡಿ) * ಬಮ್ಚು: ೬,೩೦೩ ಮೀ. (೨೦,೬೭೯ ಅಡಿ) * ಸಕ್ರಮ್: ೬,೨೫೪ ಮೀ. (೨೦,೫೧೮ ಅಡಿ) * ಲಾಟು ಧುರಾ: ೬,೩೯೨ ಮೀ. (೨೦,೯೭೧ ಅಡಿ) * [[:en:Sunanda Devi|ಸುನಂದಾ ದೇವಿ]]: ೭,೪೩೪ ಮೀ. (೨೪,೩೯೦ ಅಡಿ) * ನಂದಾ ಖಾಟ್: ೬,೬೧೧ ಮೀ. (೨೧,೬೯೦ ಅಡಿ) * ಪನ್ವಾಲಿ ಡೋರ್ (ಅಥವಾ "ಪನ್ವಾಲಿ ದ್ವಾರ"): ೬,೬೬೩ ಮೀ. (೨೧,೮೬೦ ಅಡಿ) * ಮೈಕ್ಟೋಲಿ: ೬,೮೦೩ ಮೀ. (೨೨,೩೨೦ ಅಡಿ) * ದೇವ್ಟೋಲಿ: ೬,೭೮೮ ಮೀ. (೨೨,೨೭೦ ಅಡಿ) * ಮೃಗಮುನಿ: ೬,೮೫೫ ಮೀ. (೨೨,೪೯೦ ಅಡಿ) * [[:en:Trisul|ತ್ರಿಸುಲ್]] I, II, III: ೭,೧೨೦ ಮೀ. (೨೩,೩೬೦ ಅಡಿ), ೬,೬೯೦ ಮೀ. (೨೧,೯೪೯ ಅಡಿ), ೬,೦೦೮ ಮೀ. (೧೯,೭೧೧ ಅಡಿ) * [[:en:Nanda Ghunti|ನಂದಾ ಘುಂಟಿ]]: ೬೩೦೯ ಮೀ. (೨೦,೬೯೯ ಅಡಿ) * ಬೆಥರ್ಟೋಲಿ ಹಿಮಾಲಯ: ೬,೩೫೨ ಮೀ. (೨೦,೮೪೦ ಅಡಿ) [[File:Panorama of Garhwal Peaks as seen from Brahmatal trek.jpg|thumb|538x538px|ನಂದಾ ದೇವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಕೆಲವು ಶಿಖರಗಳು.]] ===ಗೋಡೆಯ ಹೊರಗೆ=== ಗೋಡೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಶಿಖರಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಎತ್ತರದ ಹಾದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಗೋಡೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವು ಉದ್ಯಾನವನದ ಗಡಿಯ ಹೊರಗೆ ಇವೆ. * [[:en:Hardeol|ಹಾರ್ಡಿಯೋಲ್]]: ೭,೧೫೧ ಮೀ. (೨೩,೪೬೧ ಅಡಿ) (ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆ) * [[:en:Trishuli|ತ್ರಿಶೂಲಿ]]: ೭,೦೭೪ ಮೀ. (೨೩,೨೦೯ ಅಡಿ) (ಹಾರ್ಡಿಯೋಲ್ ಆಚೆಗೆ) * [[:en:Nanda Kot|ನಂದಾ ಕೋಟ್]]: ೬,೮೬೧ ಮೀ. (೨೨,೫೧೦ ಅಡಿ) (ಆಗ್ನೇಯ ಮೂಲೆ) * [[:en:Nanda Ghunti|ನಂದಾ ಘುಂಟಿ]]: ೬,೩೦೯ ಮೀ. (೨೦,೬೯೯ ಅಡಿ) (ನೈಋತ್ಯ ಮೂಲೆ) ==ನಂದಾ ದೇವಿ ಮೇಲೆ ಪರಮಾಣು ಚಾಲಿತ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಸಾಧನ== [[ಶೀತಲ ಸಮರ|ಶೀತಲ ಸಮರದ]] ಯುಗದಲ್ಲಿ ಚೀನೀಯರು ೧೯೬೪ ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪರಮಾಣು ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು [[ಕ್ಷಿಪಣಿ]] ಪರೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಅನುಸರಿಸಿದಾಗ, ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ಭಾರತವು ಚೀನಾದ ಪರಮಾಣು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಸಹಕರಿಸಿದವು. ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ [[ಉಪಗ್ರಹ|ಉಪಗ್ರಹಗಳ]] ಆಗಮನದ ಮೊದಲು ರಹಸ್ಯ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನವು ನೆಲ ಆಧಾರಿತ ಸಂವೇದಕಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದವು. [[ಚೀನಾ|ಚೀನಾದ]] ಕ್ಷಿಪಣಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸೌಲಭ್ಯವು ಹಿಮಾಲಯ ಶ್ರೇಣಿಯ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿತ್ತು. ಇದು ಕ್ಷಿಪಣಿ ಟೆಲಿಮೆಟ್ರಿ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಅಡಚಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಚೀನಾದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ನೇರ ದೃಷ್ಟಿ ರೇಖೆಯನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸುವಷ್ಟು ಎತ್ತರದ ಹಿಮಾಲಯದ ಶಿಖರವನ್ನು ಸಿಐಎ ಹುಡುಕುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{Cite magazine|url=https://www.wired.com/2013/04/cia-himalayan-spies/|title = Inside the CIA Mission to Haul Plutonium up the Himalayas|magazine = Wired|last1 = Beckhusen|first1 = Robert}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://rockandice.com/snowball/the-secret-of-nanda-devi/|title=The Secrets of Nanda Devi|last=Takeda|first=Pete|date=January 2007|access-date=December 23, 2018|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 24, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230424011151/https://www.rockandice.com/snowball/the-secret-of-nanda-devi/|url-status=dead}}</ref> ಭಾರತದ ಗುಪ್ತಚರ ಬ್ಯೂರೋದೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ನಂದಾ ದೇವಿಯ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಪರಮಾಣು ಚಾಲಿತ ಆಲಿಸುವ ಸಾಧನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ರಹಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಯೋಜಿಸಿದರು. ಸಿಐಎ ಜಂಟಿ ತಂಡವು ಯುಎಸ್ ಪರ್ವತಾರೋಹಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳ ಭಾರತೀಯ ತುಕಡಿಯನ್ನು ರಹಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಋತುವು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಮಿಷನ್ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅವರು [[ಪ್ಲುಟೋನಿಯಮ್]] ಇಂಧನ ಸಾಧನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋದರು. ಮುಂದಿನ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ [[ದಂಡಯಾತ್ರೆ|ದಂಡಯಾತ್ರೆಯು]] ಸಾಧನವು ಲಂಗರು ಹಾಕಿದ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಬಹುಶಃ ಬಂಡೆ ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು ತನ್ನ ಪ್ಲುಟೋನಿಯಂ ಅನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಹೊತ್ತು ಹಿಮನದಿಗಳ ಕಡೆಗೆ ಜಾರಿತು. ಸಾಧನವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಅನುಸರಣಾ ರಹಸ್ಯ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳು ವಿಫಲವಾದವು. ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, [[ಉತ್ತರಾಖಂಡ]] ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಚಿವ ಶ್ರೀ [[ :en:Satpal Maharaj|ಸತ್ಪಾಲ್ ಮಹಾರಾಜ್]] ಅವರು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಾಣೆಯಾದ ಪರಮಾಣು ಸಾಧನವು ಗಂಗಾನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/defence/james-bond-in-the-himalayas-the-buried-secret-of-nanda-devi/articleshow/65350186.cms|title = James Bond in the Himalayas: The buried secret of Nanda Devi|newspaper = The Economic Times}}</ref> ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[:en:List of national parks of India|ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[:en:List of World Heritage Sites in India|ಭಾರತದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[:en:National Geological Monuments of India|ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳು]] * [[:en:Indian Council of Forestry Research and Education|ಇಂಡಿಯನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ರಿ ರಿಸರ್ಚ್ ಅಂಡ್ ಎಜ್ಯುಕೇಷನ್]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿ== * [https://www.biodiversitylibrary.org/search?searchTerm=nanda+devi#/sections Biodiversity Heritage Library] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] 45b5z2nt2wxbsyfo369v1qdyrnvbb3o 0 18496 1375416 1334746 2026-06-19T15:17:14Z ~2026-35862-72 100100 1375416 wikitext text/x-wiki ವರ್ಗೀಯ [[ವ್ಯಂಜನ]]ದ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರದ ಬದಲಿಗೆ ಕೊನೆಯ [[ಅಕ್ಷರ]] (ಅನುನಾಸಿಕ) ಬಂದಾಗ '''ಅನುನಾಸಿಕ ಸಂಧಿ''' ಎನ್ನುವರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ :- # ವಾಕ್ + ಮಯ = ವಾಙ್ಮಯ # ಜಗತ್ + ಮಾತಾ = ಜಗನ್ಮಾತಾ # ತತ್ + ಮಾಯ = ತನ್ಮಯ # ಸತ್ + ಮಾನ = ಸನ್ಮಾನ # ಷಟ್ +ಮುಖ = ಷಣ್ಮುಖ ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[ಸಂಧಿ]] * [[ಸಮಾಸ]] {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ]] ಶಿರೋಲೇಖ 6rfaxp4mfjhqewhiciq5ciwdculekgy 0 21419 1375430 1373586 2026-06-19T22:44:32Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375430 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Jenna Jameson 2 2008.jpg|thumb|right|ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್]] '''ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್‌''', ('''ಜೆನ್ನಾ ಮೇರಿ ಮಸ್ಸೊಲಿ''' ಜನನ; ಎಪ್ರಿಲ್ 9, 1974)<ref name="Hollie McKay">{{cite web|url= http://www.foxnews.com/story/0,2933,448452,00.html|title= Pop Tarts: Jenna Jameson Wants to Make Porn Name Official|accessdate= 2008-11-10|author= Hollie McKay|date= 2008-11-07|publisher= [[Fox News]]}}</ref><ref name="Hollie McKay"/><ref name="ETHS">{{cite web| url=http://cache-origin.eonline.com/On/Holly/Shows/Jameson/index.html| title=How a Young Adult Star Turned Porn into Profit and Prominence| accessdate=2006-08-15| author=Jean-Paul Aussenard| last=Aussenard| first=Jean-Paul| date=2005-03-27| month=March| work=[[E! True Hollywood Story]]| publisher=[[E!]] Online| archiveurl=https://web.archive.org/web/20050328005437/http://www.eonline.com/On/Holly/Shows/Jameson/| archivedate=2005-03-28}}</ref> ಅಮೆರಿಕಾದ ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ [[ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ನಟ|ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳ ನಟಿ]], ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಪೋರ್ನ್ ಚಿತ್ರಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಟಿ<ref name="Grigoriadis">{{cite web|url= http://www.rollingstone.com/news/story/6420232/jenna_jamesons_forbidden_desires|title= "Jenna Jameson's Forbidden Desires"|publisher= by [[Vanessa Grigoriadis]], ''[[Rolling Stone]]'' magazine, August 11, 2004. Retrieved February 1, 2007. Reprinted as "Jenna Jameson: Girl On Top", by Vanessa Grigoriadis, ''[[The Independent]]|date= September 05, 2004|accessdate= February 1, 2007|archive-date= ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2, 2006|archive-url= https://web.archive.org/web/20060902142437/http://www.rollingstone.com/news/story/6420232/jenna_jamesons_forbidden_desires|url-status= dead}}</ref><ref name="Forbes">{{cite web|url= http://www.forbes.com/free_forbes/2005/0704/124.html|title= The (Porn) Player|publisher= by Matthew Miller, ''[[Forbes]]'' magazine|date= July 4, 2005|accessdate= February 1, 2007|archive-date= ಜುಲೈ 19, 2012|archive-url= https://web.archive.org/web/20120719072230/http://www.forbes.com/free_forbes/2005/0704/124.html|url-status= dead}}</ref><ref name="WallStreetJournal">{{cite web|url= http://dackman.homestead.com/JamesonPornWSJ.htm|title= A Star Is Porn|publisher= by Dan Ackman, ''[[Wall Street Journal]]'', August 27, 2004, Page W13. Online at author's web site|accessdate= February 1, 2007|archive-date= ಜನವರಿ 28, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070128224856/http://dackman.homestead.com/JamesonPornWSJ.htm|url-status= dead}}</ref> ಮತ್ತು "ಪೋರ್ನ್‌ ಚಿತ್ರಗಳ ರಾಣಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.<ref name="Cooper">{{cite web|url= http://www.cnn.com/2004/SHOWBIZ/books/08/27/jenna.jameson/|title= "Jenna Jameson: 'I chose the right profession'"|publisher= interview with [[Anderson Cooper]] on ''[[Anderson Cooper 360°]]'', [[CNN]]|date= August 28, 2004|accessdate= February 1, 2007}}</ref> [[ನಗ್ನವಾಗು|ಬತ್ತಲೆ ನರ್ತಕಿ]] ಮತ್ತು [[ಗ್ಲಾಮರ್ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ|ಗ್ಲಾಮರ್ ರೂಪದರ್ಶಿ]]ಯಾಗಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದ ಅವರು, ನಂತರ 1993ರಲ್ಲಿ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. 1996ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ 'ಅಗ್ರ ಹೊಸ ಮುಖ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಜೇಮ್ಸನ್ ಅಂದಿನಿಂದ ಈವರೆಗೂ 20ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಯಸ್ಕರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು [[X-ರೇಟೆಡ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಆರ್ಗನೈಝೇಷನ್‌|X-ರೇಟೆಡ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಆರ್ಗನೈಝೇಷನ್ (XRCO)]] ಮತ್ತು [[AVN (ಮ್ಯಾಗಜೀನ್)|ವಯಸ್ಕರ ವಿಡಿಯೋ ನ್ಯೂಸ್ AVN)]] ಹಾಲ್ಸ್ ಆಫ್ ‌ಫೇಮ್‌ಗೆ ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="xrcohof">{{cite web|url= http://www.bwdl.net/XRCO-2/hall.htm|title= Hall of Fame at xrco.com|accessdate= February 1, 2007|archive-date= ಜುಲೈ 6, 2015|archive-url= https://web.archive.org/web/20150706034357/http://www.bwdl.net/XRCO-2/hall.htm|url-status= dead}}</ref><ref name="avnhof">{{cite web|url= http://www.avnawards.com/index.php?center=hall-of-fame|title= page at avnawards.com|accessdate= February 1, 2007}}</ref> ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು 2000ರಲ್ಲಿ ಜೇ ಗರ್ಡಿನಾ ಜೊತೆ ಸೇರಿ [[ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ|ಕ್ಲಬ್‌ ಜೆನ್ನಾ]] ಎಂಬ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಮನರಂಜನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ನಂತರ ಜೇ ಗರ್ಡಿನಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಬಳಿಕ ಅವರಿಂದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ ಒಂದೇ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಆಗಿತ್ತು, ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಈ ಉದ್ಯಮ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡು ಇತರೆ ತಾರೆಗಳ ಇದೇ ತೆರನಾದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸತೊಡಗಿತು ಮತ್ತು 2001ರಲ್ಲಿ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರವೆಂದರೆ, ''[[ಬ್ರಿಯಾನಾ ಲವ್ಸ್ ಜೆನ್ನಾ|ಬ್ರಿಯಾನಾ ಲವ್ಸ್‌‌ ಜೆನ್ನಾ]]'' ([[ಬ್ರಿಯಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್‌|ಬ್ರಿಯಾನಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್‌]] ಜೊತೆಗೆ), ಇದು 2002ನೇ ಸಾಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ- ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ-ಬಾಡಿಗೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ 2003ರಲ್ಲಿ [[AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ]] ನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿತು.<ref name="Papermag"/> 2005ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾಕ್ಕೆ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಾಲರ್|US$]] 30 ದಶಲಕ್ಷ ಆದಾಯವಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಲಾಭವೇ ಇರಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="Forbes"/> [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ]]ದ [[ಟೈಮ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್|ಟೈಮ್ಸ್ ಸ್ಕ್ರೇರ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ 48 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌, ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನೂ ತೂಗು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. [[ಪ್ಲೇಬಾಯ್ TV|ಪ್ಲೇ ಬಾಯ್ TV]]ಯು ''[[ಜೆನ್ನಾರ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೆಕ್ಸ್ ತಾರೆ|ಜೆನ್ನಾರ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಸ್ಟಾರ್]] '' ಎಂಬ [[ರಿಯಾಲಿಟಿ ದೂರದರ್ಶನ|ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ]]ದ ಆತಿಥ್ಯವಹಿಸಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯುಳ್ಳ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳ ನಟಿಯರು ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ ಸೇರಲು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="gamejss">{{cite web|url= http://www.gamelink.com/display_star.jhtml?id=34010|title= Jenna Jameson page at Gamelink.com|accessdate= April 9, 2008}}</ref> 1997ರಲ್ಲಿ [[ಹೊವಾರ್ಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್|ಹೊವಾರ್ಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್‌]] ನಿರ್ಮಿಸಿದ ''[[ಪ್ರೈವೇಟ್ ಪಾರ್ಟ್ಸ್(1997 ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಪ್ರೈವೇಟ್ ಪಾರ್ಟ್ಸ್‌]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಿರು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಪಾಪ್-ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೂ ಕಾಲಿಟ್ಟರು. ''[[ದಿ ಹೊವಾರ್ಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಶೋ|ದಿ ಹೊವರ್ಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್‌ ಶೋ]]'' ನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಮುಂದುವರಿದರು: [[E!]] ದೂರದರ್ಶನ‌ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಬಹಳೇ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೆಸ್ಟ್‌-ಹೋಸ್ಟಿಂಗ್‌ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಾದ ''[[ವೈಲ್ಡ್ ಆನ್‌!]]'' ಮತ್ತು ''[[ಟಾಕ್ ಸೂಪ್‌|ಟಾಕ್‌ ಸೂಪ್‌]] '' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು; [[ಫಾಕ್ಸ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಂಪೆನಿ|ಫಾಕ್ಸ್]] [[ಆನಿಮೇಟೆಡ್‌|ಆನಿಮೇಷನ್‌]] ನಿರ್ಮಾಣದ [[ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸಿಟ್‌ಕಾಂ]] ''[[ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಗೈ]]'' ನ [[ಬ್ರಿಯಾನ್ ಡಸ್ ಹಾಲಿವುಡ್‌|2001ನೇ ಕಂತಿ]]ನಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ನಟಿಯಾಗಿ [[ಅಶರೀರವಾಣಿ (ಹಿನ್ನೆಲೆ ಧ್ವನಿ)|<span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಹಿನ್ನೆಲೆ-ಧ್ವನಿ(ಅಶರೀರವಾಣಿ)</span>]]; 2002ರಲ್ಲಿ ವಿಡಿಯೋ ಆಟ ''[[:ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಅಟೋ: ವೈಸ್ ಸಿಟಿ|ಗ್ರ್ಯಾಂಜ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಅಟೊ: ವೈಸ್ ಸಿಟಿ]]'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ವಿಜೇತ ಹಿನ್ನೆಲೆ-ಧ್ವನಿ; ಮತ್ತು 2003ರ [[NBC]] ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿಗಳ ''[[ಮಿಸ್ಟರ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್|ಮಿಸ್ಟರ್ ಸ್ಚರ್ಲಿಂಗ್‌]]'' ನ ಎರಡು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ನಟಿ. 2004ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ, ಹೌ ಟು ಮೇಕ್ ಲವ್ ಲೈಕ್ ಎ ಪೋರ್ನ್ ಸ್ಟಾರ್‌: ಎ ಕಾಷನರಿ ಟೇಲ್. ಈ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗೊಂಡ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟಗೊಂಡು, [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಪಟ್ಟಿ|''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌ನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸತತ ಆರು ವಾರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು.<ref name="Forbes"/>.<ref name="Forbes"/> ಜೆನ್ನಾ [[ಭಯಾನಕ (ಪ್ರಕಾರ)|ಭಯಾನಕ]] ಹಾಸ್ಯ ಪುಸ್ತಕದ ರಚನೆಗೂ ಕೈ ಹಾಕಿದರು, [[ವರ್ಜಿನ್ ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌ (ಎಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳದ)|ಎಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟವಾಗದ (ವರ್ಜಿನ್ ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌)]] ಹಾಸ್ಯಗಳಿರುವ ''[[ಜೇನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಶ್ಯಾಡೊ ಹಂಟರ್ (ಹಾಸ್ಯ)|ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಶ್ಯಾಡೋ ಹಂಟರ್]] '' ಎಂಬ ಅವರ ಪುಸ್ತಕ ಫೆಬ್ರವರಿ 2008ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. 2008ರಲ್ಲಿ ತೆರೆ ಕಂಡ ಭಯಾನಕ-ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರ ''[[ಝಾಂಬಿ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಪರ್ಸ್|ಝಾಂಬಿ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಪರ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೆನ್ನಾ ನಟಿಸಿದರು. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು [[ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್, ನೆವಡಾ|ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್‌]]ನ [[ನೆವಡಾ]]ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮಸ್ಸೊಲಿ, ಒಬ್ಬ [[ಇಟೆಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್|ಇಟಾಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್]] ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು [[KVBC-TV]]ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ದೇಶಕ. ಅವರ ತಾಯಿ ಜುಡಿತ್ ಬ್ರೂಕ್ ಹಂಟ್ ಮಸ್ಸೊಲಿ, ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್‌ನ [[ಪ್ರದರ್ಶಕ ಹುಡುಗಿ]]ಯಾಗಿರುವ ಅವರು [[ಟ್ರೊಪಿಕಾನಾ ರೆಸಾರ್ಟ್ &amp; ಕ್ಯಾಸಿನೊ|ಟ್ರೋಪಿಕಾನಾ ರೆಸಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸಿನೊ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಫೊಲೀಸ್ ಬರ್ಗೆರ್ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref name="NYTimes">{{cite web|url= https://www.nytimes.com/2004/04/15/garden/15JENN.html?ex=1397361600&en=3e0359841e9017c4&ei=5007&partner=USERLAND|title= At Home with Jenna Jameson: Off Camera, Cashmere and Crosses|publisher= by Dinitia Smith, ''[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|date= April 15, 2004|accessdate= February 1, 2007}}</ref><ref name="ReviewJournal">{{cite web|url= http://www.reviewjournal.com/lvrj_home/2004/Sep-08-Wed-2004/news/24719744.html|title= "Porn star's book walks wild side"|publisher= by [[Norm Clarke]], ''[[Las Vegas Review-Journal]]|date= September 8, 2004|accessdate= February 1, 2007}}</ref> ಜೇಮ್ಸನ್‌ ಅವರ ಎರಡನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ಮುನ್ನ ಫೆಬ್ರವರಿ 20, 1976ರಂದು [[ಚರ್ಮದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್|ಚರ್ಮದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌]]ನಿಂದಾಗಿ ಅವರ ತಾಯಿ ತೀರಿಕೊಂಡರು.<ref name="ETHS"/> [[ಕ್ಯಾನ್ಸರ್]] ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾದ ವೆಚ್ಚಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬ [[ದಿವಾಳಿ]]ಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ದಿನಕಳೆಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿತ್ತು, ಅಜ್ಜಿ(ತಂದೆಯ ತಾಯಿ)ಯನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡೇ ಹಲವು ಬಾರಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಕುಟುಂಬ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಅವರ ತಂದೆ ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್‌ನ [[ಷೆರಿಫ್|ಶಾಂತಿಪಾಲನೆ]] ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆದರು, ಮತ್ತು ಇದೇ ವೇಳೆ ಜೇಮ್ಸನ್ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ಟೋನಿಗೆ ಅತ್ಯಾಪ್ತರಾದರು.<ref name="Higginbotham">{{cite web|url= http://www.theage.com.au/articles/2004/10/07/1097089474673.html|title= The porn broker|publisher= by Adam Higginbotham, October 9, 2004, ''[[Telegraph Magazine]]'', presented by [[The Age]]. Retrieved February 1, 2007. Also reprinted in a slightly edited form as "[http://www.smh.com.au/news/Books/A-life-of-ups-and-downs/2004/12/03/1101923326974.html A life of ups and downs]", ''[[Sydney Morning Herald]]|date= December 4, 2004|accessdate= February 1, 2007}}</ref> ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ಪುಟಾಣಿಯಾಗಿದ್ದಾಲೇ ಆಗಾಗ [[ಸೌಂದರ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು [[ಬ್ಯಾಲೆಟ್]] ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="AskMen">{{cite web|url= http://www.askmen.com/celebs/women/models_250/262_jenna_jameson.html|title= Jenna Jameson|publisher= [[AskMen.com]] Model of the Week feature|accessdate= February 1, 2007}}</ref> ''[[ಝಾಂಬಿ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಪರ್ಸ್|ಝಾಂಬಿ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಪರ್ಸ್‌]]'' DVD ಕುರಿತ ಕಿರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, 15 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಾವು ನೃತ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1990ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ [[ಫ್ರೊಂಬರ್ಗ್, ಮೊಂಟಾನಾ|ಫ್ರೊಮ್ಬರ್ಗ್‌ನ ಮೊಂಟಾನ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[ಜಾನುವಾರ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಜಾನುವಾರುಗಳ ಕೇಂದ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು [[ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟದ ನಂತರ ನಾಲ್ವರು ಹುಡುಗರು ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ [[ಅತ್ಯಾಚಾರದ ಬಗೆಗಳು#ಸಾಮೂಹಿಕ ಅತ್ಯಾಚಾರ|ಸಾಮೂಹಿಕ ಅತ್ಯಾಚಾರ]] ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Higginbotham"/> 16ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತ ಜ್ಯಾಕ್‌ನ [[ಮೋಟಾರ್ ಸೈಕಲ್|ಸೈಕಲಿಗ]] ಅಂಕಲ್‌ ಪ್ರೀಚರ್ ಎಂಬಾತನಿಂದ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಅತ್ಯಚಾರಕ್ಕೊಳಗಾದೆ ಎಂದು ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="Higginbotham"/> (ಪ್ರೀಚರ್ ಇದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.)<ref name="CNN">{{cite web|url= http://www.cnn.com/2004/SHOWBIZ/books/09/08/review.jameson/|title= "Review: Jenna Jameson's crazy porn life"|publisher= by Adam Dunn, September 8, 2004, [[CNN]]|accessdate= February 5, 2007}}</ref> ಈ ಘಟನೆ ಬಗ್ಗೆ ತಂದೆಗೆ ಹೇಳುವ ಬದಲು, ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಜ್ಯಾಕ್ ಜೊತೆ ತೆರಳಿದ ಜೇಮ್ಸನ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಆತನೊಂದಿಗೆ ಗಂಭೀರ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="ETHS"/><ref name="January">{{cite web|url= http://www.januarymagazine.com/biography/pornstar.html|title= Jennasis|publisher= by Adrian Marks, ''[[January Magazine]]|date= September 2004|accessdate= February 1, 2007}}</ref> [[ಟಟೂ(ಹಚ್ಚೆ)|ಹಚ್ಚೆ (ಟಟೂ)]] ಕಲಾವಿದನಾಗಿರುವ ಜ್ಯಾಕ್, ತಾನು ರಚಿಸಿದ ಹಚ್ಚೆ ಕಲಾಕೃತಿ ಸರಣಿಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲಿನವುಗಳನ್ನು ಜೇಮ್ಸನ್‌ಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ, ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಅವರ ಬಲ ನಿತಂಬದ ಮೇಲಿರುವ ಎರಡು ಹೃದಯದ ಹಚ್ಚೆಗಳಿಂದ ಜೇಮ್ಸನ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Forbes"/><ref name="VanishingTattoo">{{cite web|url= http://www.vanishingtattoo.com/tattoo/celeb-jameson.htm|title= Jenna Jameson Tattoo Pics|publisher= Vanishing Tattoo.com|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಫೆಬ್ರವರಿ 16, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070216021907/http://www.vanishingtattoo.com/tattoo/celeb-jameson.htm|url-status= dead}}</ref> [[E!]] ಪ್ರಕಾರ, ಜೇಮ್ಸನ್ ಸಹೋದರ ಟೋನಿ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತ ಟಟೂ ಪಾರ್ಲರ್ ಇರಿಸಿದ್ದ,<ref name="NYTimes"/> ಮತ್ತು "ಹೃದಯ ವಿದ್ರಾವಕ" ಎಂಬ ಬರಹವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದ.<ref name="ETHS"/> == ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿ == ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್‌ನ ಪ್ರದರ್ಶಕ ನರ್ತಕಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ವೃತ್ತಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಲು ಜೇಮ್ಸನ್ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಪ್ರದರ್ಶಕ ನರ್ತಕಿಗೆ ಅವಶ್ಯವಿರುವ 5 ಅಡಿ 8 ಇಂಚು(173&nbsp;cm) ಎತ್ತರವಿಲ್ಲದಿದ್ದ ಕಾರಣ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಅವರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದವು.<ref name="Papermag"/><ref name="ReviewJournalShowgirls">{{cite web|url= http://www.reviewjournal.com/employment/vegasjobs/entertainer.html|title= Showgirls vs. dancers|publisher= [[Las Vegas Review-Journal]]|date= July 27, 2004|accessdate= February 1, 2007}}</ref> ಬಳಿಕ [[ವೇಗಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್|ವೇಗಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್‌‌]] ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತಾದರೂ,<ref name="NYTimes"/> ಎರಡು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಜೇಮ್ಸನ್ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೇತನದ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೆರಳಿದರು.<ref name="January"/> ಈ ನಡುವೆ [[ನಗ್ನವಾಗು|ಬತ್ತಲೆ ನರ್ತಕಿ]] ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕುವಂತೆ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರನ್ನು ಅವರ ಪ್ರಿಯಕರ ಜ್ಯಾಕ್ ‌ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು,<ref name="Grigoriadis"/> ಮತ್ತು 1991ರಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಮೈನರ್ (ಕಾನೂನು)|ವಯೋಮಾನದ ಅರ್ಹತೆಗಳು]] ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, [[ಗುರುತು ದಾಖಲೆಯ ನಕಲು|ನಕಲಿ I.D.]]ಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್‌ನ ಬತ್ತಲೆ ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="ETHS"/><ref name="AskMen"/> ಆದರೆ, ಹಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಹಾಕಿದ [[ದಂತ ಪಟ್ಟಿಗಳು|ಪಟ್ಟಿ]]ಯಿಂದಾಗಿ [[ಕ್ರೇಜಿ ಹಾರ್ಸ್ ಟೂ]] ಬತ್ತಲೆ ಕೂಟದಿಂದ ಅವರು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, ನಂತರ ಅವರು [[ಸೂಜಿ ಮೊನೆಯ ಇಕ್ಕಳ|<span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಸೂಜಿ ಮೊನೆಯ ಇಕ್ಕಳ</span>]]ವನ್ನು ಬಳಸಿ ಆ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತೆಗೆದ ಬಳಿಕ ಕ್ರೇಜಿ ಹಾರ್ಸ್ ಟೂ ಕೂಟಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಸ್ವೀಕೃತರಾದರು.<ref name="Forbes"/> ಆರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, [[ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ|ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ]] ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಮುನ್ನವೇ ಜೇಮ್ಸನ್ ಪ್ರತಿರಾತ್ರಿಗೆ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಾಲರ್|US$]]2,೦೦೦ ಹಣ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="ETHS"/> ಬತ್ತಲೆ ನರ್ತಕಿಯಾಗಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಹೆಸರು "ಜೆನ್ನಾಸಿಸ್" ಎಂದಿತ್ತು,<ref name="ReviewJournal"/> ನಂತರ ಇದೇ ಹೆಸರನ್ನು ತಾವು ಆರಂಭಿಸಿದ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೂ ಇಟ್ಟರು ("ಜೆನ್ನಾಸಿಸ್ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್").<ref name="WIPO">{{cite web|url= http://www.wipo.int/amc/en/domains/decisions/html/2004/d2004-1042.html|title= WIPO Domain Name Decision: D2004-1042|publisher= Nels T. Lippert, [[World Intellectual Property Organization]]|date= February 15, 2005|accessdate= February 1, 2007}}</ref> ರೂಪದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನ ಆರಂಭದ ಪದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುವ ಕೊನೆಯ ಪದಕ್ಕಾಗಿ ಇಡೀ ದೂರವಾಣಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಜಾಲಾಡಿ ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೆಸರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು, ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಜೇಮ್ಸನ್ ಎಂದರೆ [[ಜೇಮ್ಸನ್ ಐರಿಷ್ ವಿಸ್ಕಿ|ಜೇಮ್ಸನ್ ವಿಸ್ಕಿ]] ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಜೇಮ್ಸನ್ ಕುಡಿತಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="ETHS"/><ref name="Metacafe">{{cite web|url= http://www.metacafe.com/watch/124500/jenna_jameson/|title= Jenna Jameson: Ever wonder how she got her name?|publisher= Video at Metacafe.com|accessdate= February 1, 2007|archive-date= ಮಾರ್ಚ್ 22, 2014|archive-url= https://web.archive.org/web/20140322051547/http://www.metacafe.com/watch/124500/jenna_jameson/|url-status= dead}}</ref> ನೃತ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ, 1991ರ ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ''[[ಪೆಂಟ್‌ಹೈಸ್(ಮ್ಯಾಗಜೀನ್)|ಪೆಂಟ್‌ಹೌಸ್‌]]'' ಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆಯುಂಟಾಗಿ [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ|ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಸೂಜ್ ರಂಡಾಲ್|ಸೂಝ್ ರಂಡಾಲ್‌]] ಎಂಬ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕನಿಗೆ [[ಗ್ಲಾಮರ್ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ|ನಗ್ನ ಭಾವಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಫೋಸು ಕೊಟ್ಟರು,<ref name="January"/><ref name="Autobio99-107">{{cite book|last = Jameson|first = Jenna|coauthors = [[Neil Strauss|Strauss, Neil]]|title = How to Make Love Like a Porn Star: A Cautionary Tale|publisher = [[Regan Books]]|location = New York|isbn = 0-06-053909-7|pages = 99 – 107|year = 2004}} </ref> ಅನೇಕ [[ಪುರುಷರ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪುರುಷರ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ]] ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳು ಹಲವು ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ನಂತರ, ಜೇಮ್ಸನ್ ನಿಲುವು ಬದಲಾಯಿತು. ರಾಂಡಲ್ ಒಬ್ಬ "ಶಾರ್ಕ್"<ref name="SalonBookReview">{{cite web|url= http://archive.salon.com/books/review/2004/08/25/jenna/index.html|title= "How to Make Love Like a Porn Star" by Jenna Jameson|publisher= [[Salon.com|Salon]]'' magazine book review by Charles Taylor|date= August 25, 2004|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಮೇ 6, 2009|archive-url= https://web.archive.org/web/20090506032528/http://archive.salon.com/books/review/2004/08/25/jenna/index.html|url-status= dead}}</ref> ಆಗಿದ್ದು ತಮ್ಮನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಆತನ ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref name="LukeIsBack">{{cite web|url= http://www.lukeisback.com/stars/stars/jenna_jameson.htm|title= Jenna Jameson|publisher= article with autobiography citations by [[Luke Ford]], on LukeIsBack.com|accessdate= February 5, 2007}}</ref> ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಅವರು ಸಹೋದರನ (ಆತ ಅದಾಗಲೇ [[ಹೆರಾಯಿನ್‌]] <ref name="NYTimes"/> ಗೀಳು ಹಿಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ) ಜೊತೆಗೆ ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳಾದ- [[ಕೊಕೇನ್]], [[ಲಿಸರ್ಜಿಕ್‌ ಆಸಿಡ್‌ ಡೈಥೈಲಮೈಡ್‌|LSD]], ಮತ್ತು ಮೆಥಂಫೆಟಾಮಿನ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿದರು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರ ತಂದೆ ಕೂಡ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="Higginbotham"/> ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯಕರನ ಜೊತೆಗೆ ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಗೀಳು ಅವರನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೆಡಿಸಿತು. ಜೇಮ್ಸನ್ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಆಹಾರ ತಿನ್ನುವುದನ್ನೂ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರೂಪದರ್ಶಿಯಿಂದ ಅನರ್ಹಗೊಳ್ಳುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತೆಳ್ಳಗಾದರು; 1994 ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಕ್ ಕೂಡ ಅವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೆರಳಿದ. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರೊಬ್ಬರು ಜೇಮ್ಸನ್‌ರನ್ನು ಗಾಲಿ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿ ತಂದೆಯ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟರು, ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ತೂಕ ಕೇವಲ 76 ಪೌಂಡ್ (35 [[ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ]] ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ)<ref name="PsychiatricServices">{{cite web|url= http://psychservices.psychiatryonline.org/cgi/content/full/57/5/729|title= "Book Reviews: Women's Search for Love Through Sex"|publisher= Jeffrey Geller, M.D., M.P.H., May 2006, ''[[Psychiatric Services]]'', [[American Psychiatric Association]]|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಜನವರಿ 27, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070127013425/http://psychservices.psychiatryonline.org/cgi/content/full/57/5/729|url-status= dead}}</ref>. ಜೇಮ್ಸನ್ ತಂದೆ ಆ ವೇಳೆಗೆ [[ನಿರ್ವಿಷೀಕರಣ]]ಕ್ಕಾಗಿ [[ರೆಡ್ಡಿಂಗ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ರೆಡ್ಡಿಂಗ್‌]]ನಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದರು, ವಿಮಾನದಿಂದ ಜೇಮ್ಸನ್ ಇಳಿಯುವಾಗ ಅವರ ತಂದೆಗೇ ಗುರುತು ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name="Higginbotham"/> == ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿ == [[ಚಿತ್ರ:Jenna Jameson Jan12 2007.JPG|right|thumb|AVN ವಯಸ್ಕರ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೊ 2007, ಜನವರಿ 12,&nbsp;2007]] ತಮಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಿಯಕರ ಜ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಪಾಠ ಕಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತಾವು [[ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಲನಚಿತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Forbes"/><ref name="January"/> 1993ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತೆ [[ನಿಕ್ಕಿ ಟೈಲರ್]] ಜೊತೆ ಅವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಈ ಚಿತ್ರ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ಹೇಳದೆ [[ಮೆದುವಾಗಿ]] ಅಂತರಂಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವುದಾಗಿದ್ದು, [[ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಬ್ಲೇಕ್ (ನಿರ್ದೇಶಕ)|ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಬ್ಲೇಕ್]],<ref name="Autobio132-135">{{cite book|last = Jameson|first = Jenna|title = How to Make Love Like a Porn Star: A Cautionary Tale|pages = 132 – 135}}</ref> ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Papermag">{{cite web|url= http://www.papermag.com/?section=article&parid=269|title= Born 4 Porn: Jenna Jameson|publisher= by Amy Benfer, August 3, 2003, ''[[Papermag]]|accessdate= February 5, 2007}}</ref> ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ [[ಸೂಜ್ ರಂಡಾಲ್|ಸೂಝ್ ರಂಡಾಲ್‌‌]]ರಲ್ಲಿ ನಗ್ನ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ನಿಕ್ಕಿಯನ್ನು ಜೇಮ್ಸನ್ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref name="LukeIsBack"/> ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಲನಚಿತ್ರದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು [[ರ್ಯಾಂಡಿ ವೆಸ್ಟ್ (ಪೋರ್ನ್ ತಾರೆ)|ರ್ಯಾಂಡಿ ವೆಸ್ಟ್‌]] ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 1994ರಲ್ಲಿ ''ಅಪ್ ಎಂಡ್‌ ಕಮರ್ಸ್ 10'' ಮತ್ತು ''ಅಪ್ ಎಂಡ್‌ ಕಮರ್ಸ್ '' ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="AskMen"/><ref name="RandyWest">{{cite web|url= http://www.randywest.com/about.html|title= Randy West|publisher= biography, from official site|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 2014|archive-url= https://web.archive.org/web/20140222024428/http://www.randywest.com/about.html|url-status= dead}}</ref> ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು [[ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್, ನೆವಡಾ|ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಅನೇಕ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕ್ಷಿಪ್ರ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. ತಮ್ಮ ನಗ್ನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಜುಲೈ 28, 1994ರಲ್ಲಿ [[ಸ್ತನ ಅಳವಡಿಕೆ|ಸ್ತನ ಅಳವಡಿಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ]] ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡರು,<ref name="Autobio169-170">{{cite book|last = Jameson|first = Jenna|title = How to Make Love Like a Porn Star: A Cautionary Tale|pages = 169 – 170}}</ref> 2004ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅವರ ಬಳಿ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ತನ ಮತ್ತು ಗಲ್ಲ ಅಳವಡಿಕೆಗಳಿದ್ದವು.<ref name="NYTimes"/><ref name="Star">{{cite web|url= http://www.starmagazine.com/news/1091|title= Jenna Jameson: Exposed|publisher= interview with David Caplan, ''[[Star (magazine)|Star]]'' magazine, September 6, 2004. Retrieved February 5, 2007, but may not be available to non-US visitors. [https://web.archive.org/web/20040909054808/www.starmagazine.com/news/61449 Archived] at the [[Internet Archive]]: [2004-09-09]|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಮೇ 5, 2010|archive-url= https://web.archive.org/web/20100505043740/http://www.starmagazine.com/news/1091|url-status= dead}}</ref> ಜೇಮ್ಸನ್‌ರವರ ಮೊದಲ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಗಳು [[ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ]] ದೃಶ್ಯಗಳಾಗಿವೆ (ಇದು ಸ್ತ್ರೀಯರು ನಿರಾತಂಕವಾಗಿ ಸಲಿಂಗರತಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕಿಳಿಯುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾರ್ಗ). ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: "ಹೆಣ್ಣಿನ-ಮೇಲೆ-ಹೆಣ್ಣು ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ. ನಂತರ ಹುಡುಗನ ಜೊತೆಗಿನ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ತಮಗೆ ಭಾರಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತ ಮುಂದಿಟ್ಟರು."<ref name="Papermag"/> ''ಅಪ್ ಎಂಡ್‌ ಕಮರ್ಸ್ 11'' (1994)ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಭಿನ್ನಲಿಂಗರತಿಯ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು.<ref name="Autobio137-158">{{cite book|last = Jameson|first = Jenna|title = How to Make Love Like a Porn Star: A Cautionary Tale|pages = 137 – 158}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ [[ಗುದದ್ವಾರದ ಮೈಥುನ]] ಅಥವಾ [[ಮೈಥುನದ ಭಂಗಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ#ಬಹು ಭೇದನ|ದ್ವಿ ಮೈಥುನ]]ದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಜೇಮ್ಸನ್ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref name="Grigoriadis"/> ಜೇಮ್ಸನ್ ಯಾವತ್ತೂ ಪುರುಷರ ಜೊತೆ [[ಅಂತರ್‌ಜನಾಂಗೀಯ|ಅಂತರಜನಾಂಗೀಯ]] ಮೈಥುನ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿಲ್ಲ (2000ದಲ್ಲಿ ಆ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಹತೋಟಿ ಮೀರಿದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಇದ್ಯಾಗ್ಯೂ).<ref name="Bridge">{{cite web|url= http://www.bridgemagazine.org/online/features/archive/000113.php|title= Jenna Does Jenna|publisher= by Noah Berlatsky, ''Bridge'' magazine, 2004, archived from www.bridgemagazine.org/online/features/archive/000113.php on [[2006-05-22]]|accessdate= February 13, 2007|archive-date= 2006-05-22|archive-url= https://web.archive.org/web/20060522031314/http://www.bridgemagazine.org/online/features/archive/000113.php|url-status= bot: unknown}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 8, 2008ರಂದು ''[[ದಿ ಹೊವಾರ್ಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಶೋ]]'' ನಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ, ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಾನು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿರಲಿಲ್ಲ; "ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳೇ ಉದ್ಭವಿಸಿರಲಿಲ್ಲ", ಅವರು ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಕೆಲವು ಕಪ್ಪು ವರ್ಣೀಯರು ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಆ ಸಂಸ್ಥೆಗಾಗಿ ತಾವು (ಏಕಮಾತ್ರವಾಗಿ) ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದಂತೆ ಅವರ್ಯಾರು ಮಾಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url= http://www.howardstern.com/rundown.hs?d=1202274000|title= The Rundown - February 6, 2008, HowardStern.com}}</ref> ಬದಲಾಗಿ, [[ಜೊಲ್ಲು|ದ್ರವ್ಯ]] ಲೇಪನದ ಮೌಖಿಕ ಲೈಂಗಿಕತೆ ಅವರ [[ಮೌಖಿಕ ಸೆಕ್ಸ್|ಪ್ರಧಾನ ನಡೆ]]ಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="AskMenInterview">{{cite web|url= http://www.askmen.com/celebs/interview/43b_jenna_jameson_interview.html|title= Jenna Jameson professional heartbreaker|publisher= [[AskMen.com]] interview|accessdate= February 5, 2007}}</ref><ref name="Salon2">{{cite web|url= http://archive.salon.com/sex/feature/2001/01/18/jenna_2/index.html|title= Jenna the sex goddess|publisher= by Peter Keating, January 18, 2001, [[Salon.com|''Salon'' magazine]]|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಮೇ 27, 2009|archive-url= https://web.archive.org/web/20090527003738/http://archive.salon.com/sex/feature/2001/01/18/jenna_2/index.html|url-status= dead}}</ref> 1994ರಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜಿಯ ಜೊತೆ ಅನೇಕ ವಾರಗಳನ್ನು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಗೀಳಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಜೇಮ್ಸನ್, ನಿಕ್ಕಿ ಟೈಲರ್ ಜೊತೆ ಜೀವನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ [[ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೆಸ್‌, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ|ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್‌]]ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು.<ref name="LukeIsBack"/><ref name="Autobio309-311">{{cite book|last = Jameson|first = Jenna|title = How to Make Love Like a Porn Star: A Cautionary Tale|pages = 309 – 311}}</ref> ಬಳಿಕ ರೂಪದರ್ಶಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡರು, ಇದರ ಜೊತೆಗೆ 1995ರಲ್ಲಿ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೇ ವೃತ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ತಂದೆಯ ಆಶೀರ್ವಾದವೂ ದೊರಕಿತು.<ref name="ETHS"/><ref name="Higginbotham"/> ''ಸಿಲ್ಕ್ ಸ್ಟಾಕಿಂಗ್ಸ್'' ಈ ಎಲ್ಲ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಅವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ.<ref name="Autobio316-320">{{cite book|last = Jameson|first = Jenna|title = How to Make Love Like a Porn Star: A Cautionary Tale|pages = 316 – 320}}</ref> 1995ರ ಕೊನೆಗೆ, ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಿರು ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದ [[ವಿಕ್‌ಡ್ ಪಿಕ್ಟರ್ಸ್|ವಿಕ್‌ಡ್‌ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್]], ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಜೊತೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="Forbes"/><ref name="Autobio341-351">{{cite book|last = Jameson|first = Jenna|title = How to Make Love Like a Porn Star: A Cautionary Tale|pages = 341 – 351}}</ref> ವಿಕ್‌ಡ್‌ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಸ್ಟೀವ್ ಆರ್ನೆಸ್ಟೈನ್ ಎಂದು ತಾವು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಜೇಮ್ಸನ್ ಈಗಲೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ: {{Cquote|The most important thing to me right now is to become the biggest star the industry has ever seen.<ref name=Higginbotham/><ref name=SalonBookReview/>}} ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಜೊತೆಗಿನ ಒಪ್ಪಂದವು ಜೇಮ್ಸನ್‌ಗೆ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ಎಂಟು ಚಿತ್ರಗಳ ಜೊತೆ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಾಲರ್|US$]]6,000 ಆದಾಯ ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು.<ref name="ETHS"/> ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ದೊಡ್ಡ ಬಜೆಟ್‌ನ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ''ಬ್ಲೂ ಮೂವಿ '' (1995), ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಸೆಟ್‌ ಒಂದನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡುವ ವರದಿಗಾರಳಾಗಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಇದರಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಇದು ಅವರಿಗೆ ಅನೇಕ [[AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು]] ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು.<ref name="AskMen"/> 1996ರಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸನ್ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಉನ್ನತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ; [[X-ರೇಟೆಡ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಆರ್ಗನೈಝೇಷನ್‌|XRCO]] ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಸ ಕಿರು ತಾರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, [[AVN ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಸ ಕಿರು ತಾರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]], ಮತ್ತು [[X-ರೇಟೆಡ್‌ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು|ಫ್ಯಾನ್ಸ್ ಆಫ್ X-ರೇಟೆಡ್ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ (FOXE)]] ವಿಡಿಯೋ ವಿಕ್ಸೆನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಈ ಎಲ್ಲ ಮೂರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಮನರಂಜಕಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಕೂಡ ಅವರದ್ದು.<ref name="AskMen"/> ಇದರ ಬೆನ್ನಿಗೇ [[#ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] ಅವರನ್ನು ಅರಸಿಕೊಂಡು ಸಾಲು ಸಾಲಾಗಿ ಹರಿದು ಬಂದವು. 2001ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರ ದಿನದ ಗಳಿಕೆ $60,000 ಮತ್ತು ಒಂದು [[DVD]]ಯ ಅರ್ಧ ಚಿತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅವರು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು, ಅಲ್ಲದೆ ಬತ್ತಲೆ ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ ಪ್ರತಿದಿನಕ್ಕೆ $8,000 ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಐದು ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಎರಡು ವಾರಗಳನ್ನು ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.<ref name="Salon1">{{cite web|url= http://archive.salon.com/sex/feature/2001/01/17/jenna_1/index1.html|title= Two girls on Jenna|publisher= by Peter Keating, January 17, 2001, [[Salon.com|''Salon'' magazine]]|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಏಪ್ರಿಲ್ 12, 2009|archive-url= https://web.archive.org/web/20090412051547/http://archive.salon.com/sex/feature/2001/01/17/jenna_1/index1.html|url-status= dead}}</ref> ಜೇಮ್ಸನ್ ಪ್ರತಿರಾತ್ರಿ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಸರಿ ಸುಮಾರು $25,000 ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದುದಾಗಿ ಅವರ ಮಾಜಿ ಪತಿ ಜೇ ಗರ್ಡಿನಾ ಅಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref name="WallStreetJournal"/> ನವೆಂಬರ್ 2005ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ, ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು [[ಪ್ಲೇಬಾಯ್ TV]]ಯ ''[[ಜೆನ್ನಾರ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೆಕ್ಸ್ ತಾರೆ|ಜೆನ್ನಾಸ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಸ್ಟಾರ್]] '' ಎಂಬ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋದ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರ ತಾರೆಯರು ಜೇಮ್ಸನ್ ಸಂಸ್ಥೆ [[ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ]] ಸೇರುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆಯೇ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಮಾನದಂಡ. ಮೊದಲ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು [[ಬ್ರಿಯಾ ಬೆನ್ನೆಟ್]] ಮತ್ತು [[ರಾಕ್ಸಿ ಜೆಝೆಲ್|ರಾಕ್ಸಿ ಝೆಜೆಲ್]] ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="AmericanSexStar">{{cite web|url= http://www.playboy.com/playboytv/original_series/americansexstar/|title= ''Jenna Jameson's American Sex Star''|publisher= [[Playboy TV]] reality sex show official page|accessdate= February 13, 2007|archive-date= ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13, 2005|archive-url= https://web.archive.org/web/20051013091855/http://playboy.com/playboytv/original_series/americansexstar/|url-status= dead}}</ref> ಅಗಸ್ಟ್ 2007ರಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸನ್ ತಮ್ಮ ಸ್ತನ ಅಳವಡಿಕೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆಸಿಕೊಂಡದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಅವರನ್ನು a D ಯಿಂದ a C ಗೆ ಇಳಿಸಿ ಉತ್ಸಾಹ ಶೂನ್ಯರನ್ನಾಗಿಸಿತು; ವರ್ಷಕ್ಕೆ $30 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಆದಾಯ ತರುವ ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ ಜೊತೆಗಿನ ಅವರ ಸಾಂಗತ್ಯ ಮುಂದುವರಿದರೂ, ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮುಂದೆ ನಿಂತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಗಿದೇ ಹೋಯಿತೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಸ್ವತಃ ಅವರೇ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="UsWeekly20070822">"[http://www.usmagazine.com/jenna_jameson_removes_her_breast_implants?page=1 ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್: ವೈ ಐ ರಿಮೂವ್ಡ್ ಮೈ ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಇಂಪ್ಲಾಂಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080730030623/http://www.usmagazine.com/jenna_jameson_removes_her_breast_implants?page=1 |date=2008-07-30 }}", ''[[ಯುಎಸ್ ವೀಕ್ಲಿ]]'', ಅಗಸ್ಟ್‌ 22, 2007. [[2008-01-15]]ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> ಜನವರಿ 2008ರಲ್ಲಿ, ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದರಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಜೇಮ್ಸನ್ ದೃಢಪಡಿಸಿದರು.<ref name="XFanz2008">"[http://www.xfanz.com/news/88784 AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿ ದೃಢಪಡಿಸಿದ ಜೆನ್ನಾ]", by ಸ್ಟೀವನ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ, ಜನವರಿ 14, 2008, Xಫಾಂಝ್. [[2008-01-15]] ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> == ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ == ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ [[ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ]], ''[[:ಹೌ ಟು ಮೇಕ್ ಲವ್ ಲೈಕ್ ಎ ಪೋರ್ನ್ ಸ್ಟಾರ್‌: ಎ ಕಾಷನರಿ ಟೇಲ್|ಹೌ ಟು ಮೇಕ್ ಲವ್ ಲೈಕ್ ಎ ಪೋರ್ನ್ ಸ್ಟಾರ್: ಎ ಕಾಷನರಿ ಟೇಲ್‌]]'' ಅಗಸ್ಟ್ 17, 2004ರಂದು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ''[[ದಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌|ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌]]'' ನ ಲೇಖಕ [[ನೇಲ್ ಸ್ಟ್ರಾಸ್|ನೀಲ್ ಸ್ಟ್ರಾಸ್]] ಮತ್ತು ''[[ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್‌|ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್]]'' ಅವರು ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಸಹ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು [[ಹಾರ್ಪರ್ ಕಾಲಿನ್ಸ್|ಹಾರ್ಪರ್‌ಕಾಲಿನ್ಸ್‌ನ]] ವಿಭಾಗವಾದ [[ರೇಗನ್‌ಬುಕ್ಸ್‌|ರೇಗನ್‌ಬುಕ್ಸ್]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರಾಟಗಾರ|ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟ]]ಗೊಂಡು, [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಪಟ್ಟಿ|''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌ನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸತತ ಆರು ವಾರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು.<ref name="Forbes"/> ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯು 2004ರ "ಮೆಯಿನ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ಸ್ ವಯಸ್ಕರ ಮೀಡಿಯಾ ಫೇವರಿಟ್ "[[XRCO ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಸೇಮೋರ್ ಬಟ್ಸ್‌ರವರ ''[[ಕುಟುಂಬದ ಉದ್ಯಮ (TV ಸರಣಿ)|ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್]]'' ಟಿವಿ ಸರಣಿ ಜೊತೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿತು. ನವೆಂಬರ್ 2005ರಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ''ಪೋರ್ನೊಸ್ಟಾರ್''.''ಡೈ ಅಟೊಬಯಗ್ರಫಿಕ್'',<ref name="AmazonDE">{{cite web|url= http://www.amazon.de/dp/3453675045|title= Pornostar. Die Autobiographie|publisher= [[Amazon.com|Amazon.de]]|accessdate= February 5, 2007}}</ref> ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಗೆ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಜನವರಿ 2006ರಲ್ಲಿ ''ಕೊಮೊ ಹೇಸರ್ ಎಲ್ ಅಮೋರ್ ಇಗುವಾಲ್ ಕ್ಯು ಉನಾ ಎಸ್ಟ್ರೆಲ್ಲಾ ಡೆಲ್ ಪೊರ್ನೊ ಎಂಬ ಶಿರೋನಾಮೆಯೊಂದಿಗೆ [[ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಸ್ಪಾನಿಷ್‌]]ಗೂ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿತು.<ref name="AmazonSP">{{cite web|url= http://www.amazon.com/dp/8427031904|title= Como Hacer El Amor Igual Que Una Estrella Del Porno|publisher= [[Amazon.com]]|accessdate= February 5, 2007}}</ref>'' ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿಯಾದ [[ಪ್ರದರ್ಶಕ ಉದ್ಯಮ]]ದಿಂದ ಹಿಡಿದು [[ಟಟೂ|ಹಚ್ಚೆ]] ಕಲಾವಿದ ಪ್ರಿಯಕರನ ಜೊತೆ ಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಗಳಿವೆ, ಅಲ್ಲದೆ [[ಕೇನ್ಸ್|ಕೇನ್ಸ್‌]] ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಟ್ D'ಒರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮತ್ತು ಅವರ ಎರಡನೆ ವಿವಾಹದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಕೂಡ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿವೆ.<ref name="NYTBookReview">{{cite web|url= https://www.nytimes.com/2004/09/05/books/review/05STERNL.html?ex=1252209600&en=d7010eb3e166e789&ei=5090&partner=rssuserland|title= "'How to Make Love Like a Porn Star': Lovers and Other Strangers"|publisher= [[Jane and Michael Stern]], ''[[The New York Times Book Review]]|date= September 5, 2004|accessdate= February 5, 2007}}</ref> ಅವರ ಕುರಿತ ಹೊಲಸು ವಿವರಗಳನ್ನೂ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಅವರ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಎರಡು [[ಅತ್ಯಾಚಾರ|ಅತ್ಯಚಾರ]]ಗಳು, ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಗೀಳು, ಸಂತೋಷ ತರದ ಮೊದಲ ವಿವಾಹ, ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವು [[ಪ್ರಕರಣ|ಪ್ರೇಮ ಪ್ರಕರಣ]]ಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="SalonBookReview"/> ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಕಥಾ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳು, ಬಾಲ್ಯದ ಡೈರಿ ಬರಹಗಳು, ಕುಟುಂಬದ ಸಂದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರದ [[ಕಥಾವಸ್ತು]]ಗಳು, ಮತ್ತು [[ಹಾಸ್ಯಗಳು|ಹಾಸ್ಯದ ಅಂಕಣ]]ಗಳೆಂದು ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Reuters">{{cite web|url= http://www.msnbc.msn.com/id/6183228/|title= Jenna Jameson, best-selling author?|publisher= [[Reuters]] via [[MSNBC]], October 5, 2004. Internet Archive from|date= September 9, 2005|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9, 2005|archive-url= https://web.archive.org/web/20050909235844/http://www.msnbc.msn.com/id/6183228/|url-status= bot: unknown}}</ref> ಪುಸ್ತಕದ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಒಂದು ದಿನ ಮೊದಲು ಅಗಸ್ಟ್ 16, 2004ರಂದು [[VH1]]ನ [[ಟೈ-ಇನ್]] ದೂರದರ್ಶನ‌ನಲ್ಲಿ ''ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಗೆಗಳು'' <ref name="Confessions">{{cite web|url= http://www.vh1.com/shows/dyn/vh1_news_presents/85657/episode.jhtml|title= "VH1 News Presents: Jenna Jameson's Confessions"|publisher= official web page for the ''VH1 News'' episode, [[VH1]]|accessdate= February 13, 2007|archive-date= ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070210071750/http://www.vh1.com/shows/dyn/vh1_news_presents/85657/episode.jhtml|url-status= dead}}</ref> ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ವಿಶೇಷವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಅಲ್ಲದೆ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಟಕರಾದ [[ಜುಡಿತ್ ರೇಗನ್]] ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಎಕ್ಸ್‌ಕ್ಯೂಟಿವ್ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="ConfessionsAiring">{{cite web|url= http://www.orlandofloridaguide.com/entertainment/television/vh1.htm|title= "Jenna Jameson Bares It All in the VH1 News Special 'Jenna Jameson's Confessions'"|publisher= Orlando Florida Guide Television News|accessdate= February 13, 2007|archive-date= ಜೂನ್ 25, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070625055312/http://www.orlandofloridaguide.com/entertainment/television/vh1.htm|url-status= dead}}</ref> ಎಪ್ರಿಲ್ 2005ರಲ್ಲಿ, ರೇಗನ್‌ಬುಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸನ್ ಪರಸ್ಪರರ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದರು. ಈ ನಡುವೆ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಹೋರಾಟ ಕುರಿತು [[ರಿಯಾಲಿಟಿ ದೂರದರ್ಶನ|ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ]] ನಡೆಸುವ ವಿಚಾರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗೊಂಡಿತಲ್ಲದೆ, ಅವರ ಆಗಿನ ಪತಿ [[ಜೇ ಗರ್ಡಿನಾ]] ಮತ್ತು [[A&amp;E ಜಾಲ|A&amp;E ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್]] ಈ ಸಂಬಂಧ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದರು. A&amp;E ಜೊತೆಗಿನ ಯಾವುದೇ ಒಪ್ಪಂದವು ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ರೇಗನ್‌ಬುಕ್ಸ್, ಈ ಮೂಲಕ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಆತ್ಮ ವೃತ್ತಾಂತ ಮತ್ತು ರಿಯಾಲಿಟಿ ಸರಣಿ, ಹಾಗೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಬರುವ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ತಾನೂ ಪಾಲುದಾರ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚ್ಯವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿತು.<ref name="CNNMoney">{{cite web|url= http://money.cnn.com/2005/04/13/news/newsmakers/jameson_lawsuit/index.htm|title= Porn star said to battle publisher|publisher= [[CNN Money]]|date= April 13, 2005|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಡಿಸೆಂಬರ್ 16, 2018|archive-url= https://web.archive.org/web/20181216080528/https://money.cnn.com/2005/04/13/news/newsmakers/jameson_lawsuit/index.htm|url-status= dead}}</ref> ರೇಗನ್‌ಬುಕ್ಸ್ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡದೆ, A&amp;E ಜೊತೆಗಿನ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತೆ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="EOnline">{{cite web|url=http://www.eonline.com/news/article/index.jsp?uuid=480f7855-a2e9-4840-bdd5-5d5f26490c78|title="Jenna Hot for Lawsuit"|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930153859/http://www.eonline.com/news/article/index.jsp?uuid=480f7855-a2e9-4840-bdd5-5d5f26490c78|archivedate=2007-09-30}}, ಲೇಖಕಜೋಶ್ ಗ್ರಾಸ್ ಬರ್ಗ್‌, [[E!]] ಆನ್‌ಲೈನ್, ಎಪ್ರಿಲ್ 15, 2005. ಫೆಬ್ರವರಿ5, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> ಆಗಿನ್ನೂ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಸರಣಿಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲದೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ 15, 2006ರಂದು ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಹಾರ್ಪರ್ ಕಾಲಿನ್ಸ್ ಅವರು ಜುಡಿತ್ ರೇಗನ್ ಮೇಲೆ ಹರಿಹಾಯ್ದಾಗ ಈ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ.<ref name="NYTimesRegan">{{Cite web| url=https://www.nytimes.com/2006/12/16/business/media/16book.html?ex=1323925200&en=3f3db5a0a595365f&ei=5088&partner=rssnyt&emc=rss|title="Editor Fired After Uproar Over Simpson"| accessdate=2007-02-05| publisher=''[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]''| date=December 16, 2006| author=Edward Wyatt| work=Business}}</ref> ಜನವರಿ 2007ರಲ್ಲಿ, ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಸಂಬಂಧ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಜೊತೆ ಜೇಮ್ಸನ್ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು, ಅಲ್ಲದೆ ಜೇಮ್ಸನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಕಾರ್ಲೆಟ್ ಜಾನ್ಸನ್|ಸ್ಕಾರ್ಲೆಟ್ ಜೊಹಾನ್ಸನ್]] ನಟಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವೂ ಇತ್ತು.<ref name="AHN">{{cite web|url= http://www.allheadlinenews.com/articles/7006140476|title= Jenna Jameson Wants Scarlett Johansson For Biopic|publisher= Maira Oliveira, [[All Headline News]]|date= January 15, 2007|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070203060913/http://www.allheadlinenews.com/articles/7006140476|url-status= dead}}</ref> ಆದರೆ ಮಾರ್ಚ್ 2007ರಲ್ಲಿ, [[ಯೋನಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ]]ಗೊಳಗಾದ ಬಳಿಕ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಜೊತೆಗಿನ ಸಭೆಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="NYDailyNews20070330">{{cite web|url=http://www.nydailynews.com/gossip/rush_molloy/2007/03/30/2007-03-30_mayor_mikes_future_looks_imprezive_to_mu.html|title="Jameson film talks stall over rough cut"|author=George Rush and Joanna Rush Molloy|accessdate=2007-04-21|date=2007-03-30|publisher=''[[New York Daily News]]''|archive-date=2007-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20071224100721/http://www.nydailynews.com/gossip/rush_molloy/2007/03/30/2007-03-30_mayor_mikes_future_looks_imprezive_to_mu.html|url-status=dead}} ರಿಂದಲೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು{{cite web|url=http://www.boston.com/ae/celebrity/articles/2007/04/03/jenna_jamesons_vagina_surgery/|title="Jenna Jameson's vagina surgery"|accessdate=2007-04-21|date=2007-04-03|publisher=''[[Boston Globe]]''}}</ref> == ಉದ್ಯಮ == 2000ರಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಗರ್ಡಿನಾ ಜೊತೆಗೂಡಿ [[ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ]] ಎಂಬ [[ಅಂತರಜಾಲದ ಪೋರ್ನಾಗ್ರಫಿ|ಅಂತರಜಾಲ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ]] ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ ಮೊದಲ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣಗಳ ಪೈಕಿ ಕ್ಲಬ್‌ಜೆನ್ನಾ.ಕಾಂ ಕೂಡ ಒಂದು; ಇದು ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹೇಳುವ ಡೈರಿಗಳು, ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಲಹೆಗಳು, ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಚಂದದಾರರಿಗ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕುರಿತು ಸಲಹೆಗಳನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆರಂಭವಾದ ಮೂರನೇ ವಾರದಲ್ಲೇ ಈ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈ ಉದ್ಯಮ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು [[ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ|ಮಲ್ಟಿಮಿಡಿಯಾ]] ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಮನರಂಜನೆಗಿಳಿದು ಇತರೆ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರ ತಾರೆಯರ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸತೊಡಗಿತು, 2001ರಲ್ಲಿ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref name="Forbes"/> ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ನಟಿಸಿದ ಜೇಮ್ಸನ್, ತೆರೆ ಮೇಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಅಥವಾ ಜಸ್ಟಿನ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ಗರ್ಡಿನಾಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದರು. ''[[ಬ್ರಿಯಾನಾ ಲವ್ಸ್ ಜೆನ್ನಾ]]'' (2001) ವಿವಿದ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಾಲರ್|US$]]280,000 ವೆಚ್ಚವಾದರೂ, ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ $1 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಮೀರಿ ಲಾಭ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ಚಿತ್ರ ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಮತ್ತು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಹೋದ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಅವಳಿ [[AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="Forbes"/><ref name="JJJBio">{{cite web|url= http://justjennajameson.com/bio.html|title= JustJennaJameson.com bio|publisher= official fan site biography. Retrieved February 5, 2007. [http://www.playboy.com/playboytv/original_series/americansexstar/jennabio.html Also mirrored] on Playboy TV|accessdate= February 5, 2007}}</ref> ಚಿತ್ರವನ್ನು "ಜೆನ್ನಾ" ಎಂದೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಹುಡುಗ-ಹುಡುಗಿಯಿದ್ದ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು," ಭಿನ್ನಲಿಂಗಕಾಮಿಯ ಜೊತೆ ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ಮೈಥುನ ನಡೆಸುವ ದೃಶ್ಯಗಳಿಂದ ಅವರು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುವಂತಿತ್ತು. ಸಾಮಾನ್ಯ ದರ್ಜೆಯ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳ 5,೦೦೦ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಸರಾಸರಿ ಮಾರಾಟ 100,000 ಪ್ರತಿಗಳಷ್ಟಿತ್ತು ಎಂದು ಗರ್ಡಿನಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಇತರ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಲಾಗಿದ್ದರೆ, ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಚಿತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ೧೨ ದಿನಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="WallStreetJournal"/> ಜನವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ, [[ವಿಲ್ಲಿಯಂ ಶಾಟ್ನರ್‌|ವಿಲ್ಲಿಯಂ ಷಾಟ್ನರ್‌]]‌ರ ''[[ಶಾಟ್ನರ್‌ರ ರಾ ನರ್ವ್|ಷಾಟ್ನರ್‌ರ ರಾ ನರ್ವ್‌]]'' ಸರಣಿಗೆ ಸಂದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಜೇಮ್ಸನ್, ಪೆಂಟ್‌ಹೌಸ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಬಾಬ್ ಗುಸಿಯೋನ್|ಬಾಬ್ ಗಸ್ಸಿಯೋನ್]] ಅವರು ಚಾಪ್ಟರ್ 11ರಡಿ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯಮವನ್ನು (ಘಟನೆ ನಡೆದದ್ದು ಅಗಸ್ಟ್ 2003ರಲ್ಲಿ) ಪುನರ್ ಸಂಘಟಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ ತಾವು ಪೆಂಟ್‌ಹೌಸ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನ್ನು ಖರೀದಿಸಿಯೇ ಬಿಡುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಇತರೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಉದ್ದೇಶ ಮುರಿದು ಬಿದ್ದಿತ್ತು.<ref name="Raw Nerve">[http://www.biography.com/video.do?name=shatner&amp;bcpid=2226550001&amp;bclid=2647548001&amp;bctid=10717829001 "ಶಾಟ್ನರ್ಸ್ ರಾ ನರ್ವ್: ಪ್ರಿವ್ಯೂ: ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ "] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090826193532/http://www.biography.com/video.do?name=shatner&bcpid=2226550001&bclid=2647548001&bctid=10717829001 |date=2009-08-26 }}, ''[[ಶಾಟ್ನರ್ಸ್‌ರ ರಾ ನರ್ವ್|ಶಾಟ್ನರ್ಸ್ ರಾ ನರ್ವ್]]'' ಅಧಿಕೃತ ಸೈಟ್‌, [[ಬಯೋಗ್ರಫಿ.ಕಾಂ|ಬಯೋಗ್ರಫಿ.ಕಾಮ್‌]], [[ಅಡೋಬ್ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್]] ವಿಡಿಯೋ, ಅಗಸ್ಟ್ 20, 2009ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> ''ಪೆಂಟ್‍ಹೌಸ್‍ನ ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ''[[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌]]'''ನ''' '' '''ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸರ್''' ಹೇಳಿದ್ದು, "ಅವರು ಅದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ", ಜನವರಿ 2004ರ ಸಂಚಿಕೆಯ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ರಾರಾಜಿಸಲಿದ್ದಾರೆ- ಮತ್ತು "ಅದು ನಿಜವಾಗಿ ಪೋರ್ನ್ ನಟಿಗೂ ಕೂಡ ಉದ್ರೇಕಕಾರಿ ಚಿತ್ರ."<ref>{{cite web|url= http://nymag.com/nymetro/news/people/columns/intelligencer/n_9524/|title= Pent-Up Desire: Jenna’s ’house?}}</ref>'' 2004ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಲಬ್‌ ಜೆನ್ನಾ ತನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೊರತಾದ ಇತರೆ ತಾರೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು- [[ಕ್ರೈಸ್ಟಲ್ ಉಕ್ಕು|ಕ್ರೈಸ್ಟಲ್ ಸ್ಟೀಲ್]], [[ಜೆಸ್ಸಿ ಕ್ಯಾಪೆಲಿ|ಜೆಸ್ಸಿ ಕಾಪೆಲ್ಲಿ]], [[ಮೆಕನೈಝ್ ಲೀ|ಮೆಕ್‌ನೈಜ್ ಲೀ]], [[ಆಶ್ಟನ್ ಮೂರ್|ಆಶ್ಟನ್ ಮೂರ್‌]] ಮತ್ತು [[ಸೋಫಿಯಾ ರೊಸ್ಸಿ]] — ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಂಜರಿದ ಕಾರಣ ಈ ತಾರೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು.<ref name="Forbes"/> 2005ರಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ''ದಿ ಪ್ರೊವೊಕ್ಯಾಚುರ್‌'' ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಈ ಚಿತ್ರ ''ಜೆನ್ನಾಸ್ ಪ್ರೊವೊಕ್ಯಾಚುರ್‌'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref name="AVN">"[http://business.avn.com/articles/28616.html ದಿ ಪ್ರೊವೊಚುರ್: ಜೆನ್ನಾ ಮೇಕ್ಸ್ ಡೈರೆಕ್ಟೋರಿಯಲ್ ಡಿಬಟ್ ]{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}", ಲೇಖಕ ಪೀಟರ್ ಸ್ಟೋಕ್ಸ್, ''[[ವಯಸ್ಕರ ವಿಡಿಯೋ ನ್ಯೂಸ್|ವಯಸ್ಕರ ವಿಡಿಯೋ ನ್ಯೂಸ್‌]]'', ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7, 2005. ಫೆಬ್ರವರಿ 5, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> [[ವಿವಿದ್ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್|ವಿವಿದ್ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆ, ಜೆನ್ನಾ ಕ್ಲಬ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು, ವಿವಿದ್‌ ಅನ್ನು ಒಂದು ಕಾಲದ "ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಯಸ್ಕರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ" ಎಂದು ''[[ಫೋರ್ಬ್ಸ್‌|ಫೋರ್ಬ್ಸ್]]'' ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಕರೆದಿದೆ.<ref name="Forbes"/> ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾದ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸುಮಾರು ಮೂರರಷ್ಟು ವಿವಿದ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Forbes"/> ಗರ್ಡಿನಾ ಸಹೋದರಿ ಕ್ರಿಸ್ ಅವರು ಕ್ಲಬ್‌ ಜೆನ್ನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾರಾಟ ವಿಭಾಗದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅದು ಒಂದು ಕುಟುಂಬಗ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ನಡೆಯಿತು.<ref name="NYTimes"/><ref name="Hoovers"/> 2005ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಲಬ್‌ ಜೆನ್ನಾ ಆದಾಯ $30 ದಶಲಕ್ಷ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಈ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಲಾಭವೇ ಇದೆ.<ref name="Forbes"/> ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನೇ ಬಂಡವಾಳ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಮೇ 2003ರಿಂದ, ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ]]ದ [[ಟೈಮ್ಸ್‌ ಸ್ಕಾರ್‌|ಟೈಮ್ಸ್ ಸ್ಕ್ರೇರ್‌]] ನಲ್ಲಿರುವ {{convert|48|ft|m|sing=on}}ಎತ್ತರದ ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="NYTimes"/><ref name="JJJBio"/> ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಮೊದಲ ಜಾಹೀರಾತು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ತುಂಡು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರಲ್ಲದೆ, "ಹು ಸೇಸ್‌ ದೆ ಕ್ಲೀನ್‌ಡ್‌ ಅಪ್ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಸ್ಕ್ವೇರ್?" ಎಂಬ ಬರಹವೂ ಇತ್ತು.<ref name="Adrants">{{cite web|url= http://www.adrants.com/2003/08/jenna-jameson-promotes-web-site-with.php|title= Jenna Jameson Promotes Web Site with Times Square Billboard|publisher= AdRants|date= August 20, 2003|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 8, 2008|archive-url= https://web.archive.org/web/20080908041611/http://www.nydailynews.com/08-20-2003/news/story/110556p-99889c.html|url-status= dead}}</ref><ref name="NYDailyNews">"ಸ್ಕೈ-ಹೈ ಸ್ಮಟ್: ರೌಂಚಿ ಅಡ್ ರೈಸಸ್ ಇನ್ ಟೈಂ ಸ್ಕ್ವೇರ್.", ಲೇಖಕ ಡೇವ್ ಗೋಲ್ಡಿನರ್, ''[[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಡೈಲಿ ಟೈಮ್ಸ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಡೈಲಿ ನ್ಯೂಸ್]]'', ಅಗಸ್ಟ್ 20, 2003. ಫೆಬ್ರವರಿ 5, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> ಅಲ್ಲಿದ್ದ [[ಸೆಕ್ಸ್ ಗೊಂಬೆ|ಸೆಕ್ಸ್‌ ಗೊಂಬೆ]]ಗಳ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು [[ರ್ಯೂಬನ್ ಸ್ಟರ್ಮನ್|ಡಾಕ್ ಜಾನ್ಸನ್‌]] ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಅವು ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಆಕ್ಷನ್ ಫಿಗರ್‌ಅನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೋಲುವಂತಿದ್ದವು.<ref name="Forbes"/><ref name="Higginbotham"/> ಅವರದ್ದೇ ಆದ [[ವಯಸ್ಕರ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು|ಲೈಂಗಿಕ ಅನುಕರಣೆಯ ವಿಡಿಯೋ ಆಟ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಜೇಮ್ಸನ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಒಟ್ಟು [[ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ|ಮೈಥುನದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ]]ಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು 3D ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರತರುವುದು ''ಜೆನ್ನಾರ ವಾಸ್ತವ'' ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.<ref name="VirtuallyJenna">{{cite web|url= http://www.virtuallyjenna.com/|title= Virtually Jenna The Official Video Game of Jenna Jameson|publisher= Official site|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಮಾರ್ಚ್ 15, 2008|archive-url= http://arquivo.pt/wayback/20080315083907/http://www.virtuallyjenna.com/|url-status= dead}}</ref><ref name="Wired">{{cite web|url= https://www.wired.com/news/culture/0,1284,67224,00.html?tw=rss.TOP|title= Get Your Game Off|publisher= by Regina Lynn, ''[[Wired (magazine)|Wired]]'' review|date= April 15, 2005|accessdate= February 5, 2007}}</ref> ಜೇಮ್ಸನ್ ಸಾಮ್ಯತೆಯಿರುವ ಕಿಂಗ್ V ಗಿಟಾರ್ಸ್ ಎಂಬ ಸೀಮಿತ ಸರಣಿಗಳನ್ನು [[ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಗಿಟಾರ್ಸ್|ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಗಿಟಾರ್ಸ್‌]] ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref name="AVNOct2005">{{cite web|url= http://business.avn.com/magazines/avnmag/articles/23557.html|title= Jackson Makes Jenna Guitar|publisher= by Wade Garrett, October 12, 2005, ''[[Adult Video News]]|accessdate= February 5, 2007}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾದ ವೈರ್‌ಲೆಸ್ ಕಂಪೆನಿ ವೈ-ಟೆಲ್, ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ "ನರಳಿಕೆಯ ಧ್ವನಿಗಳು"(ದೂರವಾಣಿಯ [[ರಿಂಗ್‌ಟೋನ್|ರಿಂಗ್‌ಟೋನ್‌]]ಗಳು), ಚ್ಯಾಟ್ ಸೇವೆಗಳು,<ref name="Forbes"/> ಮತ್ತು ಜೊತೆಯಾಟಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇತರೆ 20 ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. 2006ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ವಿಕ್‌ಡ್ ಕೌ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಜೆನ್ನಾರ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಅನ್ನು [[ಡ್ರಿಂಕ್‌ವೇರ್|ಬಾರ್‌ವೇರ್]], [[ಸುಗಂಧ]], [[ಪರ್ಸ್|ಕೈಚೀಲಗಳು]], [[ಮಹಿಳೆಯರ ಒಳ ಉಡುಪು(ಲಿಂಗರೀ)|ಮಹಿಳೆಯರ ಒಳ ಉಡುಪು (ಲಿಂಗರೀ)]], ಮತ್ತು [[ಪಾದರಕ್ಷೆ|ಚಪ್ಪಲಿ]]ಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಶುರು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡಿತು, ಅಲ್ಲದೆ [[ಸ್ಯಾಕ್ಸ್ ಫಿಫ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ|ಸಾಕ್ಸ್ ಫಿಫ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ]] ಮತ್ತು [[ಕಾಲೆಟ್ (ಬೌಟೀಕ್)|ಕಾಲೆಟ್]] ಬೌಟೀಕ್ಸ್ ಮೊದಲಾದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಳಿಗೆಗಳ ಮೂಲಕ <ref name="Brandweek">{{cite web|url= http://www.brandweek.com/bw/news/recent_display.jsp?vnu_content_id=1003123457|title= Marketers Test The Line Between Porn And P.C.|publisher= by Kenneth Hein, [[Brandweek]]|date= September 18, 2006|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2008|archive-url= https://web.archive.org/web/20080210123601/http://www.brandweek.com/bw/news/recent_display.jsp?vnu_content_id=1003123457|url-status= bot: unknown}}</ref> ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು.<ref name="Brandweek"/> ಅವರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಮಾರಾಟ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗೆಯನ್ನು ಅಸಹ್ಯವಾದ್ದು ಎಂದು [[ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ನೈತಿಕತೆ|ಮಾಧ್ಯಮದ ನೈತಿಕತೆ]] ಟೀಕಿಸಿದೆ.<ref name="MoralityInMedia">{{cite web|url= http://www.moralityinmedia.org/index.htm?obscenityEnforcement/JamesonNYT.htm|title= Porn starlet gets free plug in the New York Times and a three-story-tall billboard in Times Square|publisher= News release from [[Morality in Media]], Inc|date= August 21, 2003|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10, 2006|archive-url= https://web.archive.org/web/20061010061834/http://www.moralityinmedia.org/index.htm?obscenityEnforcement%2FJamesonNYT.htm|url-status= dead}}</ref> ಅಗಸ್ಟ್ 2005ರಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಪುರುಷ [[ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ]] ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾವು ಕ್ಲಬ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಎಂಬ ಒಂದು ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟಿವ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಡಿಯೋಗಳು, ಛಾಯಾಂಕಣಗಳು, ಲೈಂಗಿಕ ಸಲಹೆಗಳು, ಊಹಾಪೋಹಗಳು ಮತ್ತು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಈ ನೇರ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಯಾವತ್ತೂ ಭೇಟಿ ಕೊಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾದ ವೆಬ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಸಂಬಂಧ ವಿಭಾಗದ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="AVNClubThrust">{{cite web|url= http://business.avn.com/articles/22744.html|title= Club Jenna, NakedSword.com Unveil Jenna-Branded Gay Site – Club Thrust|publisher= by Todd Lewis, Adult Video News|date= August 19, 2005|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಆಗಸ್ಟ್ 26, 2009|archive-url= https://web.archive.org/web/20090826180344/http://business.avn.com/articles/22744.html|url-status= dead}}</ref><ref name="Times">"[http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/health/features/article725364.ece ಅಗೊನಿ ಮತ್ತು ಎಕ್‌ಸ್ಚಸಿ: ಲೈಂಗಿಕ ಸಲಹೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070211205411/http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/health/features/article725364.ece |date=2007-02-11 }}", ಲೇಖಕ ಸೂಝಿ ಗಾಡ್ಸನ್, ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್]]'', ಫೆಬ್ರವರಿ 04, 2006. ಫೆಬ್ರವರಿ 6, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> 2006ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ವಯಸ್ಕರ ಮನರಂಜನೆ ಉದ್ಯಮದ ಇತರ ತಾರೆಗಳ ಸುಮಾರು 150ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Hoovers"/> ಅಗಸ್ಟ್ 2005ರಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸನ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆದಾರ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ತಂಡವು, ನೇರ ಮನರಂಜನೆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌ಡೇಲ್‌ನ ಅರಿಝೋನಾದಲ್ಲಿ ಬೇಬ್ಸ್ ಕಾಬಾರೆಟ್ ಎಂಬ [[ಬತ್ತಲೆ ಕೂಟ|ಬತ್ತಲೆ ಕ್ಲಬ್]]ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು.<ref name="ArizonaRepublic1">"[http://www.azcentral.com/ent/music/articles/0812sr-jameson12-ON-CP.html ಪೋರ್ನ್ ಸ್ಟಾರ್ ಬೈಸ್ ಬೇಬ್ಸ್ ಕಾಬಾರೆಟ್]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}", ಲೇಖಕ ಕ್ಯಾಸಿ ನ್ಯೂಟನ್, [[ದಿ ಅರಿಜೋನಾ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್|ದಿ ಅರಿಝೋನಾ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್]], ಅಗಸ್ಟ್ 13, 2005. ಫೆಬ್ರವರಿ 5, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> ಖರೀದಿಯ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆದದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌ಡೇಲ್ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ವಯಸ್ಕರ-ಮನರಂಜನೆಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬತ್ತಲೆ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಹೊಸ ಶಾಸನವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದ ವೇಳೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ನೃತ್ಯಗಾರರನ್ನು ಸಮೀಪಿಸದಂತೆ ನಾಲ್ಕು-ಅಡಿಯ ವಿಭಾಜಕ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನೂ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಯದ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲವಾಗಿರುವ [[ತೊಡೆ ನೃತ್ಯ|ತೊಡೆ ಪ್ರದರ್ಶನ]] ನಿಷೇಧವನ್ನು ಇಂತಹ ವಿಭಾಜಕಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದವು.<ref name="Economist">[http://www.economist.com/world/na/displayStory.cfm?story_id=5328181&amp;tranMode=none "ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ v ಲಿಬರ್ಟಿ(ವೆಲ್, ಸಾರ್ಟ್ ಆಫ್)|ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಆಫ್"], ಡಿಸೆಂಬರ್ 20, 2005, ''[[ದಿ ಇಕನಾಮಿಸ್ಟ್|ದಿ ಇಕಾನಾಮಿಸ್ಟ್]]''. ಫೆಬ್ರವರಿ 5, 2007ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref><ref name="SFGate">{{cite web|url= http://www.sfgate.com/cgi-bin/blogs/sfgate/detail?blogid=7&entry_id=2112|title= Jameson Fights Moralists Over Arizona Lap Dance Club|publisher= The Daily Dish, ''[[San Francisco Chronicle]]|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಮಾರ್ಚ್ 5, 2009|archive-url= https://web.archive.org/web/20090305094825/http://www.sfgate.com/cgi-bin/blogs/sfgate/detail?blogid=7&entry_id=2112|url-status= dead}}</ref> ಜೇಮ್ಸನ್ ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಶಾಸನದ ವಿರುದ್ಧ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಲು ಸಹಕರಿಸಿದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12, 2006ರಂದು ನಡೆಸಿದ [[ಜನಮತಸಂಗ್ರಹ|ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹ]]ದ ವೇಳೆ ಮತದಾರರು ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮತ ಹಾಕಿ ಕ್ಲಬ್ ಈ ಹಿಂದೆಯಿದ್ದಂತೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು.<ref name="AboutPhoenix">{{cite web|url= http://phoenix.about.com/od/nightclubs/i/babes.htm|title= Scottsdale Bans Nudity in Clubs|publisher= Judy Hedding, Phoenix.[[About.Com]], last updated|date= September 13, 2006|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಜುಲೈ 11, 2014|archive-url= https://web.archive.org/web/20140711164845/http://phoenix.about.com/od/nightclubs/i/babes.htm|url-status= dead}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2006ರಂದು, ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ ಮತ್ತು [[ವಿವಿದ್ ಹುಡುಗಿಯರು|ವಿವಿದ್‌ನ ಹುಡುಗಿಯರ]]ನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು [[ಡೆಟ್ರಾಯಿಟ್, ಮಿಚಿಗನ್|ಮಿಚಿಗನ್‌ನ ಡೆಟ್ರಾಯಿಟ್‌]]ನ ಝೂ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿ $500 ರಿಂದ $1,000 ಮೌಲ್ಯದ ಟಿಕೆಟ್‌ ಇಟ್ಟು ವಿವಿದ್ ಕ್ಲಬ್‌ ಜೆನ್ನಾ ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು.<ref name="VividClubjennaBowl">{{cite web|url= http://www.vividclubjennabowl.com/|title= Vivid * Clubjenna * Bowl|publisher= official site|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070929171341/http://www.vividclubjennabowl.com/|url-status= dead}}</ref> ಪಾರ್ಟಿಯಲ್ಲಿ [[ಲಿಂಗರೀ]] ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾತ್ರ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ನಗ್ನತೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಲೈಂಗಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name="UPI2">{{cite web|url= http://www.realitytvworld.com/news/porn-star-jenna-jameson-does-detroit-with-pre-super-bowl-party-1006916.php|title= Porn star Jenna Jameson does Detroit with pre-Super Bowl party|publisher= [[UPI]] News Service, January 20, 2006, hosted by RealityTVWorld.com|accessdate= February 6, 2007}}</ref> ಪಾರ್ಟಿ ಕುರಿತು ಮೊದಲು ಘೋಷಣೆಯಾದಾಗ [[ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್|ಸೂಪರ್ ‌ಬೌಲ್]] ‌ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಅಧಿಕೃತ ಸಮ್ಮತಿ ದೊರೆತಿರಲಿಲ್ಗ, ಇದು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಜೊತೆ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="WashingtonPost2">{{cite web|url= http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/01/30/AR2006013001654.html|title= A Game by Any Other Name Sells as Sweet|publisher= by Paul Farhi, ''Washington Post'', January 31, 2006; Page C01|accessdate= February 6, 2007}}</ref> 2007ಕ್ಕೆ, ಜೇಮ್ಸನ್ [[ಲಿಂಗರೀ ಬೌಲ್|ಲಿಂಗರೀ ಬೌಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಬ್ಯಾಕ್]] ಆಡಲು ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ಆದರೆ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಗುವ ಹಾನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಆಟದಿಂದ ಜೇಮ್ಸನ್ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದರು. ಬದಲಾಗಿ ವೀಕ್ಷಕ ವಿವರಣೆಗಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref name="SportsIllustrated">{{cite web|url= http://sportsillustrated.cnn.com/2006/writers/arash_markazi/09/08/on.scene/index.html|title= Live from the Lingerie Bowl party|publisher= by Arash Markazi, ''[[Sports Illustrated]]|date= September 8, 2006|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ನವೆಂಬರ್ 2, 2012|archive-url= https://web.archive.org/web/20121102095038/http://sportsillustrated.cnn.com/2006/writers/arash_markazi/09/08/on.scene/index.html|url-status= dead}}</ref><ref name="TheSun">{{cite web|url= http://www.thesun.co.uk/article/0,,2004580002-2006370252,00.html|title= Porn star sidelined|publisher= by Derek Robins, ''[[The Sun (newspaper)|The Sun]]|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಜನವರಿ 22, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070122161630/http://www.thesun.co.uk/article/0%2C%2C2004580002-2006370252%2C00.html|url-status= dead}}</ref> ಜೂನ್ 22, 2006ರಂದು, ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ ಇಂಕ್. ಅನ್ನು ತಾನು ಖರೀದಿಸಿರುವುದಾಗಿ [[ಪ್ಲೇಬಾಯ್]] ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ ಘೋಷಿಸಿತು, ಅಲ್ಲದೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೇಲೆ ಜೇಮ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಗರ್ಡಿನಾ ಇಬ್ಬರೂ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಕರಾರನ್ನೂ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಕ್ಷಿಪ್ರ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದು, ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ 30 ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕು, ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕೇವಲ DVDಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು, ಬೇಡಿಕೆ ಆಧರಿತ ವಿಡಿಯೋ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಚರ ದೂರವಾಣಿಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ಲೇಬಾಯ್ CEO [[ಕ್ರಿಸ್ಟೀ ಹೆಫ್ನರ್]] ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref name="MarketWatch">{{cite web|url= http://www.marketwatch.com/News/Story/Story.aspx?guid=%7BA451B8E7-39A5-4120-83C9-DCD554D61B27%7D&siteid=google|title= Playboy gets more hardcore with new acquisition|publisher= by William Spain, ''[[MarketWatch]]|date= June 22, 2006|accessdate= February 6, 2007}}</ref><ref name="AVN20060622">{{cite web|url= http://business.avn.com/magazines/avnmag/articles/27317.html|title= Playboy Acquires Club Jenna|publisher= by Larissa Gates, ''[[Adult Video News]]|date= June 22, 2006|accessdate= February 6, 2007}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ನವೆಂಬರ್ 1, 2006ರಂದು, ಪ್ಲೇಬಾಯ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸ್ಪೈಸ್ ಜಾಲದ ಪೇ-ಪರ್-ವ್ಯೂ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾದ ದಿ ಹಾಟ್ ಜಾಲಗೆ ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ ಎಂದು ಮರು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿತು.<ref name="AVNOct2006">{{cite web|url= http://business.avn.com/articles/2523.html|title= Spice TV Rebrands|publisher= by Thomas J. Stanton, ''[[Adult Video News]]|date= October 11, 2006|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಡಿಸೆಂಬರ್ 8, 2012|archive-url= https://archive.today/20121208191043/http://business.avn.com/articles/2523.html|url-status= dead}}</ref> ಎಪ್ರಿಲ್ 2007ರಲ್ಲಿ, [[ಟೆರಾ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್]] ಮತ್ತು ಅವರ ಟೆರಾವಿಷನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಕ್ಲಬ್‌ಟೆರಾ ಡಾಟ್ ಕಾಂನ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ರಾಯಧನ ಸಂದಾಯ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಜಾಯಿಷಿ ಕೊಡಲು ವಿಫಲರಾದ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಬಾಯ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.nypost.com/seven/04282007/gossip/pagesix/porn_showdown_pagesix_.htm|title=Porn Showdown|accessdate=2007-04-29|date=2007-04-28|publisher=[[New York Post]]|archiveurl=https://archive.today/20120905073618/http://www.nypost.com/p/pagesix/item_42iDTLjKs8yXXNsfOKUhyI;jsessionid=D2C7E26E0FDB4449A3ADBEA3DE492FD6|archivedate=2012-09-05|url-status=live}}</ref> == ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ನಟನೆ == ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ಕೇವಲ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತರಾಗದೆ, ಅದರ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಈ ಹಿಂದೆ ಯಾವುದೇ ಪೋರ್ನ್ ತಾರೆಗಳು ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ- ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಜನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="AskMen"/><ref name="SalonBookReview"/><ref name="Brandweek"/> "ನಾನು ಯಾವತ್ತೂ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದೇನೆ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲರ ಮನೆಮಾತಾಗುವುದೇ ತಮಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Forbes"/> 1995ರಲ್ಲೇ, ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ವಾಹಕ [[ಹೊವಾರ್ಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್|ಹೊವಾರ್ಡ್ ಸ್ಟೆರ್ನ್]] ಅವರಿಗೆ ಜೇಮ್ಸನ್ ತಮ್ಮ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು.<ref name="ETHS"/> ಬಳಿಕ 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕಾಯಂ ಅತಿಥಿಯಾದರು,<ref name="Forbes"/> ಮತ್ತು 1997ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೆರ್ನ್‌ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ''[[ಪ್ರೈವೇಟ್ ಪಾರ್ಟ್|ಪ್ರೈವೇಟ್ ಪಾರ್ಟ್ಸ್‌]]'' ಎಂಬ ಅರ್ಧ-ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಡಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ "ರೇಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ಬತ್ತಲೆ ಮಹಿಳೆ" ಎಂಬ ದಾಖಲೆಗೆ ಭಾಜನರಾದರು.<ref name="NYTFilmography">{{cite web|url= http://movies2.nytimes.com/gst/movies/filmography.html?p_id=223236|title= Jenna Jameson Filmography|publisher= Sandra Brennan, [[Allmovie]], presented by ''The New York Times|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಅಕ್ಟೋಬರ್ 5, 2003|archive-url= https://archive.today/20031005101402/http://movies2.nytimes.com/gst/movies/filmography.html?p_id=223236|url-status= dead}}</ref><ref name="VarietyPrivateParts">{{cite web|url= http://www.variety.com/review/VE1117342464.html?categoryid=31&cs=1&p=0|title= Private Parts|publisher= by Todd McCarthy, ''[[Variety (magazine)|Variety]]'' review|date= March 9, 1997|accessdate= February 6, 2007}}</ref> ಇದರಲ್ಲಿನ ನಟನೆ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಹೊರತಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಪಾತ್ರಗಳ ಸರಣಿಗಳ ಆರಂಭವೆನ್ನಬಹುದು. 1997ರಲ್ಲಿ, [[ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರೀಂ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ ವ್ರೆಸ್ಲಿಂಗ್|ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರೀಂ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ವ್ರೆಸ್ಲಿಂಗ್]] [[PPV]], [[ECW ಹಾರ್ಡ್‌ಕೋರ್ ಹೇವನ್#1997|ಹಾರ್ಡ್‌ಕೋರ್ ಹೆವನ್ '97]] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಡಡ್ಲೇಯ್ ಕುಟುಂಬ|ಡಡ್ಲೇಯ್‌ ಕುಟುಂಬ]]ದ ಪರಿಚಾರಕಿಯಾಗಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು; 1998 ಮಾರ್ಚ್ 1ರಲ್ಲಿ [[ECW ಲಿವಿಂಗ್ ಡೇಂಜರಸ್ಲಿ]] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು; ಮತ್ತು ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ECW'ನಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶಕರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref name="OnlineOnslaught">{{cite web|url= http://www.oowrestling.com/columns/circa/20050520.shtml|title= ECW Living Dangerously 1998|publisher= by Denny Burkholder|date= May 20, 2005|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಮಾರ್ಚ್ 22, 2014|archive-url= https://web.archive.org/web/20140322082553/http://www.oowrestling.com/columns/circa/20050520.shtml|url-status= dead}}</ref> 1998ರಲ್ಲಿ, WWE ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ [[ಸೀನ್ ಮೊರ್ಲೇ|ವಾಲ್ ವೆನಿಸ್]] ಜೊತೆ ಸೇರಿ [[ವಿಶ್ವ ವ್ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್|WWE]]ಯ ವೀನ್ಯೆಟ್ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದರು. 1990ರ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ, [[ಅತಿಥಿ ನಿರ್ವಾಹಕ|ಅತಿಥಿ ನಿರೂಪಕಿ]]ಯಾಗಿ [[E!]]ಯ ಹಲವು ಕಂತುಗಳನ್ನೂ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಕೇಬಲ್ ಜಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ''[[ವೈಲ್ಡ್ ಆನ್!|ವೈಲ್ಡ್ ಆನ್! ಎಂಬ]] '' ಪ್ರವಾಸ/ಸಾಹಸ/ಪಾರ್ಟಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅರೆಬರೆ ವಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="ETHS"/><ref name="Papermag"/><ref name="WildOn">{{cite web|url= http://www.eonline.com/thevine/player.jsp?channelID=search&mediaID=16470|title= "'Wild On': Sizzling St. Barts"|publisher= video, [[E!]] Online|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2008|archive-url= https://web.archive.org/web/20080210025839/http://www.eonline.com/thevine/player.jsp?channelID=search&mediaID=16470|url-status= bot: unknown}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Family Guy Jenna Jameson.jpg|right|thumb|2001ರ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಗೈ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್(ಬಲಗಡೆ) ಅವರ ಆನಿಮೇಷನ್ ರೂಪಾಂತರ]] ಬ್ರಿಟೀಷ್ ದೂರದರ್ಶನದ ಚಾನೆಲ್ 5ನ "ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬ್ಲೂ ರೆವ್ಯೂ" ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂದರ್ಶನ ಕೂಡ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url= http://www.tower.com/details/details.cfm?wapi=107098945|title= Tower.com: European Blue Review (Import) (DVD): Adult Audience:<!-- Bot generated title -->|access-date= 2009-11-02|archive-date= 2008-09-25|archive-url= https://web.archive.org/web/20080925151008/http://www.tower.com/details/details.cfm?wapi=107098945|url-status= dead}}</ref> ಜುಲೈ 2001ರಲ್ಲಿ ''[[ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಗೈ]]'' ಕಂತಿನ "[[ಬ್ರಿಯಾನ್ ಡಸ್ ಹಾಲಿವುಡ್]]" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅವರದ್ದೇ [[ಆನಿಮೇಟೆಡ್|ಆನಿಮೇಷನ್ ರೂಪಾಂತರ]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಜೇಮ್ಸನ್ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದರು. [[ಬ್ರಿಯಾನ್ ಗ್ರಿಫಿನ್]] ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಪೋರ್ನ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೂಡ ಬಂತು, ಮತ್ತು ಈ ಚಿತ್ರದ ಮುಕ್ತಾಯದಲ್ಲಿ [[ಬ್ರಿಯಾನ್ ಗ್ರಿಫಿನ್|ಪೀಟರ್‌ ಗ್ರಿಫಿನ್]] ಜೇಮ್ಸನ್‌ರನ್ನು ಅಪಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. 2002ರಲ್ಲಿ, [[ಕಾಮಿಡಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್|ಕಾಮಿಡಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌]]ನ ಮೊದಲ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ [[ದೂರದರ್ಶನ ಚಿತ್ರ|ದೂರದರ್ಶನ ಚಲನಚಿತ್ರ]] ''[[ಪೋರ್ನ್'n ಚಿಕನ್|ಪೋರ್ನ್ 'n ಚಿಕನ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಮತ್ತು [[ರಾನ್ ಜೆರೆಮಿ]] ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಪೋರ್ನಾಗ್ರಫಿ ನೋಡುವ ವರ್ಗದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು.<ref name="ComedyCentral">{{cite web|url= http://www.comedycentral.com/shows/samurai_love_god/cast/slg_jenna_jameson.jhtml|title= Comedy Central: Shows – Samurai Love God – Jenna Jameson|publisher= cast member biography for ''Samurai Love God'', from [[Comedy Central]]|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070929111313/http://www.comedycentral.com/shows/samurai_love_god/cast/slg_jenna_jameson.jhtml|url-status= dead}}</ref> 2002ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳಲ್ಲೂ ಅವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ''[[:ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಅಟೊ: ವೈಸ್ ಸಿಟಿ|ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಅಟೋ: ವೈಸ್ ಸಿಟಿ]]'' ನಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾಂಡಿ ಸೂಕ್ಸ್|ಕ್ಯಾಂಡಿ ಸೂಕ್ಸ್‌]]ಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪಾತ್ರದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು [[ವೇಶ್ಯೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳ ನಟಿಯಾಗಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಆಟದೊಳಗಿನ ಹಲವು ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಅಭಿನಯ 2003ರ [[G-ಫೋರಿಯಾ]] "ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಲೈವ್ ಆಕ್ಷನ್/ವಾಯ್ಸ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮನ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ಮಹಿಳಾ ವಿಭಾಗ" ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಟ್ಟಿತು.<ref name="GPhoria">{{cite web|url= http://www.g4tv.com/g4/press/41/G4_CROWNS_GLOW_AWARD_WINNERS_AT_GPHORIA_CELEBRATION_PRESENTED_BY_EB_GAMES_AND_JEEP.html|title= "G4 Crowns 'Glow Award' Winners at G-Phoria Celebration Presented by EB Games and Jeep"|publisher= G4 press release|date= July 31, 2003|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಆಗಸ್ಟ್ 28, 2008|archive-url= https://web.archive.org/web/20080828184045/http://www.g4tv.com/g4/press/41/G4_CROWNS_GLOW_AWARD_WINNERS_AT_GPHORIA_CELEBRATION_PRESENTED_BY_EB_GAMES_AND_JEEP.html|url-status= dead}}</ref> ''[[ಟೋನಿ ಹಾಕ್ಸ್ ಪ್ರೊ ಸ್ಕೇಟರ್ 4|ಟೋನಿ ಹಾಕ್ಸ್‌ರವರ ಪ್ರೊ ಸ್ಕೇಟರ್‌ 4]]'' ವಿಡಿಯೋ ಆಟದಲ್ಲಿ "ಡೈಸಿ" ಎಂಬ ರಹಸ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಅಲ್ಲದೆ ಇದಕ್ಕೆ ಧ್ವನಿ ಕೂಡ ನೀಡಿದರು, ಈ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ವಸ್ತ್ರಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಕೇಟ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಚೋದನಕಾರಿ ಚಮತ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.<ref name="Medscape">{{cite web|url= http://www.hsph.harvard.edu/kidsrisk/images/MGMvideogames.pdf|title= Violence in Teen-Rated Video Games|publisher= [http://www.medscape.com/viewarticle/468087_Tables Violence in Teen-Rated Video Games: Sexual Themes]" by Kevin Haninger, M. Seamus Ryan, and Kimberly M. Thompson, [[Medscape]] General Medicine 6(1)|date= March 12, 2004|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಜುಲೈ 11, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070711050125/http://www.hsph.harvard.edu/kidsrisk/images/MGMvideogames.pdf|url-status= dead}}</ref> 2003ರಲ್ಲಿ, [[NBC]]ಯ ಪ್ರೈಮ್ ಟೈಂ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ''[[ಮಿಸ್ಟರ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್|ಮಿಸ್ಟರ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್‌]]'' ನ ಎರಡು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಬಂಡವಾಳಗಾರನ ಪ್ರಿಯತಮೆಯಾಗಿ ಜೇಮ್ಸನ್‌ ನಟಿಸಿದರು.<ref name="Papermag"/><ref name="JJJBio"/> 2001ರ ಎಮಿನೆಮ್ ಹಾಡು "ವಿದೌಟ್ ಮಿ"ನ ಸಂಗೀತ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲೂ ಜೇಮ್ಸನ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="MTV2002">[http://www.mtv.com/news/articles/1457168/20020823/eminem.jhtml "VMA ಲೆನ್ಸ್ ರಿಕ್ಯಾಪ್: ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಬಿಹೈಂಡ್ ಎಮಿನೆಮ್ಸ್ 'ವಿದೌಟ್ ಮಿ'"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091008033157/http://www.mtv.com/news/articles/1457168/20020823/eminem.jhtml |date=2009-10-08 }}, ಲೇಖಕ ಕೊರೆ ಮಾಸ್, ಅಗಸ್ಟ್ 26 2002 [[MTV]]. ಅಗಸ್ಟ್ 20, 2009ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> ಈ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ "ಹೊರಗಡೆ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಬರುವ" "ಟ್ರೇಲರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ಹುಡುಗಿಯರ" ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಜೇಮ್ಸನ್, ಎಮಿನೆಮ್ ಜೊತೆ ಹಾಸಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.<ref name="PR.com">[http://www.pr.com/article/1066 "ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ - ಪೋಟ್ರೇಟ್ ಆಫ್ ಎ ಮೇನ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಐಕಾನ್"], ಲೇಖಕ ಅಲಿಸನ್ ಕಗೆಲ್, ಹಿರಿಯ ಸಂಪಾದಕರು, PR.com, ಮೇ 17, 2007. ಅಗಸ್ಟ್ 20, 2009ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> ಆದರೆ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅವರ ಕೆಲವು ಪಾತ್ರಗಳೂ ವಿವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ. 1999ರಲ್ಲಿ ''[[A&amp;F ತ್ರೈಮಾಸಿಕ]]'' [[ಅಬೆರ್ಕ್ರೋ‌ಮ್ಬೀ &amp; ಮತ್ತು ಫಿಚ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಜೇಮ್ಸನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂದರ್ಶನವು, [[ಮಿಚಿಗನ್ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್‌|ಮಿಚಿಗನ್ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್]] [[ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಗ್ರ್ಯಾನ್‌ಹೊಂ|ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಗ್ರ್ಯಾನ್‌ಹೊಲ್ಮ್]] ಮತ್ತು [[ಇಲಿಯನೋಸ್‌ನ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್]] ಕಾರಿನ್ ವುಡ್ ಅವರು ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್-ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್‌ ವಿರುದ್ಧ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿತು.<ref name="ChicagoSunTimes2001">[http://jaehakim.com/articles/misc/features/fitch.htm "ವುಡ್ ಕಾಲ್ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್ `ಸಾಫ್ಟ್ ಪೋರ್ನ್'"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070212202601/http://www.jaehakim.com/articles/misc/features/fitch.htm |date=2007-02-12 }}, ಲೇಖಕ ಜೇ-ಹ-ಕಿಂ, ''[[ಚಿಕಾಗೊ ಸನ್‌-ಟೈಮ್ಸ್|ಚಿಕಾಗೊ ಸನ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'', ಜೂನ್ 17, 2001. ಲೇಖಕರ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌‌ನಿಂದ. ಫೆಬ್ರವರಿ 6, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> ಹೆತ್ತವರು ಮತ್ತು [[ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದ|ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ]] [[ಕ್ರೈಸ್ತ|ಕ್ರೈಸ್ತರ]] ಗುಂಪುಗಳು ಈ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡವು, ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕ ಮಳಿಗೆಗಳಿಂದ ಆ ''ತ್ರೈಮಾಸಿಕ'' ವನ್ನು ತೆಗೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಮೇಣ ತ್ರೈಮಾಸಿಕವೂ ರದ್ದಾಯಿತು.<ref name="ChicagoSunTimes2003">{{cite web|url= http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4155/is_20031204/ai_n12530331/|title= Marketing sleaze or just a big tease?|publisher= by Lisa Lenoir, ''[[Chicago Sun-Times]]'', December 4, 2003. On [[FindArticles.com]]|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಜನವರಿ 4, 2008|archive-url= https://web.archive.org/web/20080104065202/http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4155/is_20031204/ai_n12530331|url-status= dead}}</ref> ನವೆಂಬರ್ 2001ರಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸನ್‌ರನ್ನು [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್|ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌]]ಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿಯನ್|ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ಯೂನಿಯನ್]] ಡಿಬೇಟಿಂಗ್ ಸೊಸೈಟಿಯು, "ಪೋರ್ನ್ ಅಪಾಯಕಾರಿಯೆಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಹೌಸ್‌(ಸಂಸತ್ ಸಭೆ) ನಂಬಿದೆ", ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ವಾದ ಮಂಡಿಸುವಂತೆ ಹೇಳಿತು.<ref name="AskMenInterview"/> ಈ ಕುರಿತು ಜೇಮ್ಸನ್ ತಮ್ಮ ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, "ನನ್ನ ವಾದವನ್ನು ಒಪ್ಪುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯೆಂದೇ ನಾನು ಭಾವಿಸಿದ್ದೇನೆ, ಆದರೆ ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರೆ...ಇಂತಹ ಅವಕಾಶ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ."<ref name="JJDiary">{{cite web|url= http://jennajamesondiary.blogspot.com/2001/12/jenna-jameson-diary-november-18-2001.html|title= Jenna Jameson's Diary : November 18, 2001|publisher= on [[Blogspot.com]]|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಮಾರ್ಚ್ 23, 2014|archive-url= https://web.archive.org/web/20140323004658/http://jennajamesondiary.blogspot.com/2001/12/jenna-jameson-diary-november-18-2001.html|url-status= dead}}</ref> ಆದರೆ ಚರ್ಚೆಯ ಕೊನೆಗೆ, ಜೇಮ್ಸನ್ ತಂಡ 204-27 ಅಂತರದಿಂದ ಗೆಲುವು ಪಡೆಯಿತು.<ref name="Papermag"/> [[ಚಿತ್ರ:Jenna Jameson Penny Drake Zombie Strippers.jpg|thumb|left|ಝಾಂಬಿ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಪರ್ಸ್‌ನ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೆನ್ನಿ ಡ್ರೇಕ್ ಮತ್ತು ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್, ಮೇ 2007]] ಫೆಬ್ರವರಿ 2003ರಲ್ಲಿ, [[ಪೊನಿ ಇಂಟರ್ನಾಷನಲ್]] ಸಂಸ್ಥೆಯು [[ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಶೂಗಳು|ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಶೂಗಳ]] ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಗೆ ಇತರ ಪೋರ್ನ್ ತಾರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ [[ಫಾಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್|ಫಾಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್‌ನ]] ಬಿಲ್ ಒರೇಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಪಾದಕೀಯದಲ್ಲಿ "ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಅರೆ-ವೇಶ್ಯೆಯರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ", ಹದಿಹರೆಯದವರಿಗೆ ಪೋರ್ನ್ ತಾರೆಗಳು ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯರಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="OReilly">{{cite web|url= http://www.foxnews.com/story/0,2933,79542,00.html|title= Using Quasi-Prostitutes to Sell Sneakers|publisher= by [[Bill O'Reilly (commentator)|Bill O'Reilly]], February 25, 2003, ''[[The O'Reilly Factor]]'', [[Fox News]]|accessdate= February 6, 2007}}</ref> ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಒರೈಲಿ ಮತ್ತು ಫಾಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್‌ ಅನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸುವಂತೆ ''[[ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಮ್ಸನ್|ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಮ್ಸನ್]]'' ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿಟ್ಟರು.<ref name="HarvardCrimson">{{cite web|url= http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=346244|title= Boycotting the Boycotter|publisher= by Erol N. Gulay, March 11, 2003, ''[[The Harvard Crimson]]|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2009|archive-url= https://web.archive.org/web/20090428080247/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=346244|url-status= dead}}</ref> ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವತಃ ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೀಗೆ ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ಇಮೇಲ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ; <blockquote>ಪೋರ್ನ್ ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸೂಳೆಗಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬಿಲ್ ತಿಳಿದಿರುವರು ಎಂದು ನಾನು ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ. ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗಾದರೂ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆಂದು ಭಾವಿಸುವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಅಭಿನಯದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ನಾವು ಮುಗಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಕೆಲವು ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಅವರು ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಕಾರಣಗಳಿರಬಹುದು ಎಂದು ನಾನು ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.<ref name="Slate">{{cite web|url= http://www.slate.com/id/2108355/|title= "Bill O'Reilly's obsession with porn."|publisher= by Michael Hastings, ''[[Slate]]|date= October 19, 2004|accessdate= February 6, 2007}}</ref></blockquote> ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ನಂತರದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, [[NBC]], [[CNBC]], [[ಫಾಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್|ಫಾಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್‌]], ಮತ್ತು [[CNN]],<ref name="WallStreetJournal"/> ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು ಅವರ ಸಂದರ್ಶನ ನಡೆಸಿದವು ಮತ್ತು ''[[ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌|ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಯ್]] '', ''[[ರಾಯಟರ್ಸ್]]'', ಮತ್ತು ಇತರ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಪುಸ್ತಕದ ವಿಮರ್ಶೆ ಬರೆದವು.<ref name="NYTBookReview"/><ref name="Reuters"/> 2002ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಕಡಿಮೆ ಬಜೆಟ್‌ನ ''ಸಂಹೇನ್'' <ref name="BeyondHollywood">{{cite web|url= http://www.beyondhollywood.com/samhain-2002-movie-review/|title= Samhain (2002)|publisher= movie review by Joseph Savitski, BeyondHollywood.com|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಮಾರ್ಚ್ 23, 2014|archive-url= https://web.archive.org/web/20140323003948/http://www.beyondhollywood.com/samhain-2002-movie-review/|url-status= dead}}</ref> ಎಂಬ ಭಯಾನಕ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, [[ಜಿಂಜರ್ ಲಿನ್ ಅಲೆನ್|ಗಿಂಜರ್ ಲಿನ್ ಅಲೆನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರತಾರೆಯರ ಜೊತೆ ಜೇಮ್ಸನ್ ನಟಿಸಿದರೂ ಅದು 2005ರವರೆಗೆ ತೆರೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ, ಬಳಿಕ ಕತ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿ ''[[:ಇವಿಲ್ ಬ್ರೀಡ್: ದಿ ಲೆಜೆಂಡ್ ಆಫ್ ಸಂಹೇನ್|ಇವಿಲ್ ಬ್ರೀಡ್‌: ದಿ ಲೆಜೆಂಡ್ ಆಫ್ ಸಂಹೇನ್]]'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಚಿತ್ರದುದ್ದಕ್ಕೂ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ನಟಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಸಣ್ಣ ಭಯಾನಕ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ''[[ಸಿನ್-ಜಿನ್ ಸ್ಮಿತ್|ಸಿನ್-ಜಿನ್ ಸ್ಮಿಥ್]]'', ತೆರೆ ಕಾಣಲು 2006ರ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕಾಯಿತು,<ref name="Blogcritics">{{cite web|url= http://blogcritics.org/archives/2006/10/30/231904.php|title= "Movie Review: Sneak Peek at ''Sin-Jin Smyth''"|publisher= by Iloz Zoc, October 30, 2006 ''[[Blogcritics]]|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಮಾರ್ಚ್ 23, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070323134156/http://blogcritics.org/archives/2006/10/30/231904.php|url-status= dead}}</ref> ಮತ್ತು ಅವರು ನಟಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಭಯಾನಕ-ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರ ''[[ಝಾಂಬಿ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಪರ್ಸ್|ಝಾಂಬಿ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಪರ್ಸ್‌]]'' 2008ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. "ಯಾವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದರೂ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನೀವು ನಿಜವಾದ ಸೆಕ್ಸಿ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಿ, ಹಣದ ಹೊಳೆಯೇ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಮೆಟ್ರೊಮಿಕ್ಸ್ ಡಾಟ್ ಕಾಂಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಝಾಂಬೀ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಪರ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ [http://drewtewksbury.com/2008/05/04/36/ http://drewtewksbury.com/2008/05/04/36/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090901073100/http://drewtewksbury.com/2008/05/04/36/ |date=2009-09-01 }} ಮೆಟ್ರಾಮಿಕ್ಸ್ - ಡ್ರ್ಯೂ ತೆವ್ಕ್ಸ್‌ಬರಿಯವರಿಂದ ಸಂದರ್ಶನ</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 2006ರಲ್ಲಿ, [[ಕಾಮಿಡಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್|ಕಾಮಿಡಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌]] ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಆನಿಮೇಷನ್ [[ಚರ ದೂರವಾಣಿ]] ಸರಣಿ ''[[ಸಮುರಾಯ್ ಲವ್ ಗಾಡ್|ಸಮುರಾಯ್ ಲವ್ ಗಾಡ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರನ್ನು "P-ವಿಪ್" ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref name="ComedyCentral"/><ref name="AnimationMagazine">{{cite web|url= http://www.animationmagazine.net/article.php?article_id=5074|title= Comedy Central Making Love with Jenna Jameson|publisher= by Ryan Ball, February 22, 2006, ''[[Animation Magazine]]|accessdate= February 6, 2007}}</ref> ಈ ಯೋಜನೆಯ ಜೊತೆ ಗುರುತಿಕೊಂಡವರ ಪೈಕಿ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರದ್ದೇ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಹೆಸರು ಎಂದು ''[[ಮೀಡಿಯಾವೀಕ್]]'' ಬಣ್ಣಿಸಿತು.<ref name="Mediaweek">{{cite web|url= http://www.mediaweek.com/mw/news/interactive/article_display.jsp?vnu_content_id=1002073225|title= Comedy Creates Mobile Show|publisher= by Mike Shields, February 22, 2006, ''[[Mediaweek]]|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಡಿಸೆಂಬರ್ 22, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20071222055006/http://www.mediaweek.com/mw/news/interactive/article_display.jsp?vnu_content_id=1002073225|url-status= bot: unknown}}</ref> 2006ರಲ್ಲಿ, [[ಅಡಿಡಾಸ್‌]]ಗೆ ತೆಗೆದ ವಿಡಿಯೋ [[ಪೋಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್]] ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ಪ್ರಚೋದನಕಾರಿ [[ವಾಕ್ ಎ ಮೋಲ್|ವಾಕ್ ಎ ಮೋಲ್‌]] ಎಂಬ ಆಟವನ್ನು ಆಡಿ ಅಡಿಕಲರ್‌ಗೆ ಪ್ರಚಾರ ನೀಡಿ ಮಿಂಚಿದರು.<ref name="SportingGoodsNewsWire">{{cite web|url= http://www.sportinggoodsnewswire.com/Shocker_-_Adidas_Podcasts_Feature_Porn_Star_Jenna_Jameson-734.htm|title= Shocker - Adidas Podcasts Feature Porn Star Jenna Jameson|publisher= Sporting Goods News Wire|date= April 18, 2006|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಮಾರ್ಚ್ 12, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070312143941/http://www.sportinggoodsnewswire.com/Shocker_-_Adidas_Podcasts_Feature_Porn_Star_Jenna_Jameson-734.htm|url-status= dead}}</ref><ref name="Adicolor">{{cite web|url= http://www.r255g255b255.net/|title= white|publisher= [[Adidas]] Adicolor video advertisement by Jenna Jameson|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಫೆಬ್ರವರಿ 6, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070206085917/http://www.r255g255b255.net/|url-status= dead}}</ref> ಜುಲೈ 2006ರಲ್ಲಿ, [[ಮಾಡಮ್ ಟುಸ್ಸಾಡ್ಸ್|ಮೆಡಮ್ ಟುಸ್ಸೌಡ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಮೇಣದ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಗೌರವ ಪಡೆದ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೊದಲ ನಟಿ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಅವರು ಪಾತ್ರರಾದರು (ಈ ಪ್ರತಿಕೃತಿ [[ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್, ನೆವಡಾ|ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್‌]]ನ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿದೆ).<ref name="InsideEntertainment">"ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ ಮೇಕ್ಸ್ ವಾಕ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ" ಅಗಸ್ಟ್ 7, 2006, ''[[ಇನ್‌ಸೈಡ್ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್]]''. ಫೆಬ್ರವರಿ 6, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> == ಕ್ರಿಯಾವಾದ == [[ಚಿತ್ರ:Jenna Jameson PETA.jpg|thumb|upright|PETAಕ್ಕಾಗಿ ಜೇಮ್ಸನ್]] ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಹೆಸರು ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವರು ಕೋಳಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಬಗ್ಗೆ ರಹಸ್ಯವಾದ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ ಬಳಿಕ, [[KFC]]’ಯು ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ [[ಪೀಪಲ್ ಫಾರ್ ದಿ ಎಥಿಕಲ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಆನಿಮಲ್ಸ್|ಪೀಪಲ್ ಫಾರ್ ದಿ ಎಥಿಕಲ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಆನಿಮಲ್ಸ್‌]] ಸಂಘಟನೆಯು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಚಳುವಳಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ವಿಡಿಯೋ<ref>[http://www.kentuckyfriedcruelty.com/c-videos.asp#jennaj KFC]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ವಿರುದ್ಧ ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ ಟೀಕೆ, [[2007-11-19]]ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> ದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಸಮ್ಮತಿಸಿದರು. ಜೇಮ್ಸನ್ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ [[ಉದಾರವಾದ|ಉದಾರವಾದಿ]] ಮತ್ತು [[ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ, 2008|2008ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಮೆರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ]]ಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸೆನೆಟರ್ (ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ) [[ಹಿಲರಿ ಕ್ಲಿಂಟನ್]] ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.nationalledger.com/cgi-bin/artman/exec/view.cgi?archive=12&num=13450|title=Jenna Jameson: Hillary Clinton Election Will be Great for Porn|author=Wendy Cook|accessdate=2008-04-24|archive-date=2010-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20101127060241/http://www.nationalledger.com/cgi-bin/artman/exec/view.cgi?archive=12&num=13450|url-status=dead}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == * 1995ರ [[X-ರೇಟೆಡ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಆರ್ಗನೈಝೇಷನ್‌|ದಿ X-ರೇಟೆಡ್‌ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಆರ್ಗನೈಝೇಷನ್]] ನಿಂದ ವರ್ಷದ ಕಿರು ತಾರೆ [[XRCO ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] (1996ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು)<ref name="XRCOoldies">"[http://www.bwdl.net/XRCO-2/oldies.html ಬೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ 1995] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720064751/http://www.bwdl.net/XRCO-2/oldies.html |date=2011-07-20 }}", [[XRCO]]. [[2007-10-20]]ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> * 1996ರ [[ಹಾಟ್ D'ಒರ್‌]] ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಸ ಅಮೆರಿಕಾದ ಕಿರು ತಾರೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಮೆರಿಕನ್ ನಟಿ <ref name="Autobio399">{{cite book|last = Jameson|first = Jenna|title = How to Make Love Like a Porn Star: A Cautionary Tale|pages = 399}}</ref> * 1996ರ [[AVN ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಸ ಕಿರು ತಾರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]], ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ (ವಿಡಿಯೋ)[[AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]]– ''ವಿಕ್‌ಡ್ ವನ್‌'', ಮೈಥುನ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜೋಡಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ) – '' ಬ್ಲೂ ಮೂವಿ'' ([[T.T. ಬಾಯ್]] ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೆ)<ref name="AVNPastwinners"/> [[ಚಿತ್ರ:Jenna XRCO.jpg|thumb|upright|XRCO ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ XRCO ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವುದು, ಜೂನ್ 2, 2005]] * 1996ರ [[X-ರೇಟೆಡ್ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು|ಫ್ಯಾನ್ಸ್ ಆಫ್ X-ರೇಟೆಡ್ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್]] (FOXE) ವಿಡಿಯೋ ವಿಕ್ಸೆನ್<ref name="AskMen"/> * 1997 ಮೈಥುನ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜೋಡಿಗಾಗಿ AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ) – ''ಜೆನ್ನಾ ಲವ್ಸ್ ರೊಕ್ಕೊ'' ([[ರೊಕ್ಕೊ ಸಿಫ್ರೆದಿ]] ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೆ), ಮೈಥುನ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜೋಡಿ (ವಿಡಿಯೋ) – ''ಕಾನ್‌ಕ್ವೆಸ್ಟ್ '' ([[ವಿನ್ಸ್ ವೌಯರ್|ವಿನ್ಸ್ ವೌಯೆರ್]])ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೆ<ref name="AVNPastwinners"/> * 1997 ಹಾಟ್ D'ಒರ್‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಮೆರಿಕನ್ ನಟಿ * 1997 FOXE ಫಿಮೇಲ್ ಫ್ಯಾನ್ ಫೇವರಿಟ್<ref name="CanBest">{{cite web|url= http://canbest.com/awards2.html|title= Adult Video Awards|publisher= CanBest.com|accessdate= April 19, 2007|archive-date= ಅಕ್ಟೋಬರ್ 14, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20071014025947/http://canbest.com/awards2.html|url-status= dead}}</ref> * 1998 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಲ್ -ಗರ್ಲ್ ಮೈಥುನ ದೃಶ್ಯಕ್ಕಾಗಿ AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿ(ಚಲನಚಿತ್ರ) – ''ಸೇಟಿರ್'' ([[ಮಿಸ್ಸಿ(ಪೋರ್ನ್ ತಾರೆ)|ಮಿಸ್ಸಿ]] ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೆ)<ref name="AVNPastwinners"/> * 1998 ಹಾಟ್ D'ಒರ್‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಮೆರಿಕನ್ ನಟಿ – ''ಸೆಕ್ಸೀ ಡಿ ಫ್ಯೂ, ಕೊಯೆರ್ ದಿ ಗ್ಲೇಸ್ '' <ref name="HotDor1998">{{cite web|url= http://hotdor.org/hot-dor-1998-winners.htm|title= "Hot d'Or 1998 Winners"|publisher= Hot D'Or official site|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಫೆಬ್ರವರಿ 19, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070219111828/http://hotdor.org/hot-dor-1998-winners.htm|url-status= dead}}</ref> * 1998 FOXE ಫಿಮೇಲ್ ಫ್ಯಾನ್ ಫೇವರಿಟ್<ref name="CanBest"/> * 1999 ಹಾಟ್ D'ಒರ್‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಮೆರಿಕನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ – ''ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ಪಾಯಿಂಟ್'' <ref name="HotDor1999">{{cite web|url= http://hotdor.org/hot-dor-1999-winners.htm|title= "Hot d'Or 1999 Winners"|publisher= Hot D'Or official site|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಫೆಬ್ರವರಿ 19, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070219112140/http://hotdor.org/hot-dor-1999-winners.htm|url-status= dead}}</ref> * 2003 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಲ್ -ಗರ್ಲ್ ಮೈಥುನ ದೃಶ್ಯಕ್ಕಾಗಿ AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿ(ವಿಡಿಯೋ) – '' ಐ ಡ್ರೀಮ್ ಆಫ್ ಜೆನ್ನಾ'' ([[ಅಟಮನ್ (ಪೋರ್ನ್ ತಾರೆ)|ಅಟಮನ್]] ಮತ್ತು [[ನಿಕಿತಾ ಡೆನಿಸ್]] ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೆ)<ref name="AVNPastwinners"/> * 2003 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫೀಮೇಲ್ ವಾಯ್ಸ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮನ್ಸ್‌ ಗಾಗಿ [[G-ಪೋರಿಯಾ|G-ಫೊರಿಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] – ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೆಪ್ಟ್ ಅಟೊ: ವೈಸ್ ಸಿಟಿ'' * 2003 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹುಡುಗಿ/ಹುಡುಗಿ ದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ XRCO ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ಮೈ ಪ್ಲೇಥಿಂಗ್: ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ 2'' ([[ಕಾರ್ಮೆನ್ ಲುವಾನ್|ಕಾರ್ಮೆನ್ ಲುವಾನಾ]] ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೆ) (ಅಗಸ್ಟ್ 19,2004ರಂದು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು)<ref name="XRCO2003">"[http://www.bwdl.net/XRCO-2/2003win/index.html XRCO 2003 ವಿಜೇತರು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070528084451/http://www.bwdl.net/XRCO-2/2003win/index.html |date=2007-05-28 }}", ಡಾನ್ ಮಿಲ್ಲರ್, ''[[ವಯಸ್ಕರ ವಿಡಿಯೋ ನ್ಯೂಸ್|ವಯಸ್ಕರ ವಿಡಿಯೋ ನ್ಯೂಸ್‌]]'', [[XRCO]]ಆತಿಥ್ಯ. [[2007-10-20]]ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> * 2004 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟಿವ್ DVDಗಾಗಿ AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ಮೈ ಪ್ಲೇಥಿಂಗ್: ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ 2'' ([[ಹೊಸ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು (ಚಲನಚಿತ್ರ ಸ್ಟುಡಿಯೋ)#ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಿನ್|ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಿನ್]])<ref name="AVNPastwinners"/> * 2004 [[XRCO ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್|XRCO ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್‌]], ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ವಯಸ್ಕರ ಮಾಧ್ಯಮ ಫೇವರಿಟ್ XRCO ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ಹೌ ಟು ಮೇಕ್ ಲವ್ ಲೈಕ್ ಎ ಪೋರ್ನ್ ಸ್ಟಾರ್: ಎ ಕಾಷನರಿ ಟೇಲ್ '' ([[ಸೇಮೋರ್ ಬಟ್ಸ್|ಸೇಮೋರ್ ಬಟ್ಸ್‌]]ರ ''[[ಕುಟುಂಬದ ಉದ್ಯಮ (TV ಸರಣಿ)|ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್]]'' ಜೊತೆ ಟೈ) (ಜೂನ್ 2, 2005ರಂದು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು)<ref name="XRCO2004">"[http://www.bwdl.net/XRCO-2/2004win/index.htm XRCO 2004 ವಿಜೇತರು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720064850/http://www.bwdl.net/XRCO-2/2004win/index.htm |date=2011-07-20 }}", ಹೈದಿ ಪೈಕ್ -ಜಾನ್ಸನ್, ''[[ವಯಸ್ಕರ ವಿಡಿಯೋ ನ್ಯೂಸ್|ವಯಸ್ಕರ ವಿಡಿಯೋ ನ್ಯೂಸ್‌]]'', [[XRCO]]ಆತಿಥ್ಯ. [[2007-10-20]]ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> * 2005 AVN ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ) – ''ದಿ ಮೆಸ್ಯೂಸ್‌'', ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಲ್-ಗರ್ಲ್ ಮೈಥುನ ದೃಶ್ಯ(ಚಲನಚಿತ್ರ) – ''ದಿ ಮೆಸ್ಯೂಸ್'' ([[ಸವನ್ನಾ ಸ್ಯಾಮ್ಸನ್|ಸವನ್ನಾ ಸ್ಯಾಮ್ಸನ್‌]] ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೆ), ಮೈಥುನ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜೋಡಿ ದೃಶ್ಯ(ಚಲನಚಿತ್ರ) – ''ದಿ ಮೆಸ್ಯೂಸ್'' ([[ಜೇ ಗರ್ಡಿನಾ|ಜಸ್ಟಿನ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್]])<ref name="2005AVN">{{cite web|url=http://business.avn.com/magazines/avnmag/articles/19222.html|title=The 22nd Annual AVN Awards: A Jenna Jameson Kinda Night|accessdate=2007-08-04|author=Jared Rutter|date=2005-01-09|publisher=[[AVN (magazine)|AVN]]}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 2006 [[AVN ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್]], AVN ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ) – ''ದಿ ನ್ಯೂ ಡೆವಿಲ್ ಇನ್ ಮಿಸ್ ಜೋನ್ಸ್'', ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಲ್-ಗರ್ಲ್ ಮೈಥುನ ದೃಶ್ಯ(ಚಲನಚಿತ್ರ) – ''ದಿ ನ್ಯೂ ಡೆವಿಲ್ ಇನ್ ಮಿಸ್ ಜೋನ್ಸ್'' ([[ಸವನ್ನಾ ಸ್ಯಾಮ್ಸನ್]] ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೆ), ಕ್ರಾಸ್ ಓವರ್ ಸ್ಟಾರ್ ಆಫ್ ದಿ ಈಯರ್<ref name="avn2006awards">{{cite web|url= http://business.avn.com/magazines/avnmag/articles/24701.html|title= AVN Award Winners Announced|accessdate= 2007-07-22|date= 2006-01-09|publisher= [[AVN (magazine)|AVN]]}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 2006 ಹಾಟೆಸ್ಟ್ ಬಾಡಿ ಮತ್ತು ನೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಕರ ನಟಿಗಾಗಿ [[ವಯಸ್ಕರ ಮಾಧ್ಯಮದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|F.A.M.E. ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]]<ref>{{cite web|url=http://www.avn.com/|title=About the 2006 FAME Awards|accessdate=2007-06-24|author=Peter Warren|date=2006-06-24|publisher=[[AVN (magazine)|AVN]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120422060316/http://www.avn.com/|archivedate=2012-04-22|url-status=bot: unknown}}</ref> * 2006 ಟೆಂಪ್ಟೇಷನ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಟೆಂಪ್ಟೇಷನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ) – ''ದಿ ನ್ಯೂ ಡೆವಿಲ್ ಇನ್ ಮಿಸ್ ಜೋನ್ಸ್'', ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಲ್-ಗರ್ಲ್‌ ಮೈಥುನ ದೃಶ್ಯ(ಚಲನಚಿತ್ರ) – ''ದಿ ನ್ಯೂ ಡೆವಿಲ್ ಇನ್ ಮಿಸ್ ಜೋನ್ಸ್'' (ಸವನ್ನಾ ಸ್ಯಾಮ್ಸನ್ ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೆ), ವರ್ಷದ ಮೋಹಿನಿ * 2006 [[ಎಡಿಸನ್, ನ್ಯೂಜರ್ಸಿ|ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿಯ ಎಡಿಸನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕರ ಸ್ಟಾರ್ ಪಾಥ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="PNN">ಬೆನ್, ಡಿ. "ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ ಆನ್ ದಿ ವಯಸ್ಕರ ಸ್ಟಾರ್ ಪಾತ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್: 43 ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ಲೆಯಿಡ್ ಇನ್ ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿ". ಪೋರ್ನೋ ನ್ಯೂಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್, 2006. ಫೆಬ್ರವರಿ 16, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> * 2006 ''ವರ್ಷದ ಉದ್ಯಮಿ'' [[XBIZ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<ref>{{cite web|url=http://www.xbizawards.com/winners.php|title=XBIZ Awards - Recognizing Excellence in Adult Entertainment|publisher=[[XBIZ]]|accessdate=2009-01-03}}</ref> * 2007 ಕ್ರಾಸ್ ಓವರ್ ಸ್ಟಾರ್ ಆಫ್ ದಿ ಈಯರ್ AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref name="AVNPastwinners">[http://www.avnawards.com/index.php?content=pastwinners ಹಿಂದೆ AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದವರು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091001081218/http://www.avnawards.com/index.php?content=pastwinners |date=2009-10-01 }}, avnawards.com. [[2007-10-20]]ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> * 2007 ಸರ್ವಕಾಲೀಕ ನೆಚ್ಚಿನ ಸಾಧಕ F.A.M.E. ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>{{cite web|url=http://business.avn.com/articles/2609.html|title=2007 F.A.M.E. Award Winners Announced|accessdate=2007-06-24|author=Peter Warren|date=2007-06-23|publisher=[[AVN (magazine)|AVN]]|archive-date=2009-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20091213154833/http://business.avn.com/articles/2609.html|url-status=dead}}</ref> == ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == [[ಚಿತ್ರ:Jenna Jameson and Jay Grdina.jpg|upright|thumb|XBIZ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಪತಿ ಜೇ ಗರ್ಡಿನಾ ಜೊತೆ, ನವೆಂಬರ್ 2005]] ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ತಾವು [[ದ್ವಿಲಿಂಗೀಯತೆ|ದ್ವಿಲಿಂಗೀ]]ಯೆಂದು ಮತ್ತು ತೆರೆಯಾಚೆಗಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ 100 ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು 30 ಪುರುಷರ ಜೊತೆ ಮಲಗಿರುವುದಾಗಿ ಈ ಹಿಂದೆಯೇ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ,<ref name="Grigoriadis"/> "ಒಟ್ಟಾರೆ ತಾನು ವಿಭಿನ್ನ" ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,359596,00.html|title=Pop Tarts: Girls or Guys? Jenna Jameson Sets the Record Straight on Her Sexuality|last=McKay|first=Hollie|work=Pop Tarts|publisher=FoxNews|accessdate=2008-05-29}}</ref> ಪೋರ್ನ್ ನಟಿ [[ನಿಕ್ಕಿ ಟೈಲರ್]] ಜೊತೆ ತಮಗಿದ್ದ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಸಂಬಂಧವೇ ಈವರೆಗಿನ ತಮ್ಮ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಬಂಧ ಎಂದು ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪೋರ್ನ್ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಟೈಲರ್ ಜೊತೆ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿದ್ದ ಜೇಮ್ಸನ್, ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ವಿವಾಹಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಟೈಲರ್ ಜೊತೆ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref name="Papermag"/><ref name="AskMen"/> ತಮ್ಮ ಖ್ಯಾತ ಪ್ರಿಯಕರರಾದ [[ಮೇರಿಲಿನ್ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್|ಮ್ಯಾರಿಲಿನ್ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್]] ಮತ್ತು [[ಟೋಮಿ ಲೀ|ಟಾಮ್ಮಿ ಲೀ]] ಕುರಿಯೂ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="ETHS"/><ref name="Papermag"/><ref name="Bridge"/> ಡಿಸೆಂಬರ್ 20, 1996ರಲ್ಲಿ, ಪೋರ್ನ್ ನಟ ಹಾಗೂ ವಿಕ್‌ಡ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಬ್ರಾಡ್ ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ (ಪೋರ್ನಾಗ್ರಫಿ)|ಬ್ರಾಡ್ ಆರ್ಮ್ಸ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್]] (ನಿಜ ಹೆಸರು ರಾಡ್ನಿ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್‌) ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.<ref name="ETHS"/><ref name="AskMen"/> ಆದರೆ ಈ ವಿವಾಹ ಕೇವಲ 10 ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಮಾತ್ರ ಬಾಳಿತ್ತು. 1997ರಲ್ಲಿ ಈ ಜೋಡಿ ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡಿತಾದರೂ, ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟು ವಿಕ್‌ಡ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌ನ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಬ್ರಾಡ್ ಜೊತೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಮಾರ್ಚ್ 2001ರಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಅರಯಾ ಮೊಂಟೊಯಾ ಜೊತೆ ಜೇಮ್ಸನ್‌ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವುದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಜೇಮ್ಸನ್‌-ಬ್ರಾಡ್ ಜೋಡಿ ಕಾನೂನು ಬದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡಿತಲ್ಲದೆ, ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯಿತು.([[ಕೋಸ್ಟ ರೀಕಾ]] ಭೇಟಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಅರಯಾ ಮೊಂಟೊಯಾನನ್ನು ಜೇಮ್ಸನ್ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref name="ETHS"/> 1998ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳ ಸ್ಟುಡಿಯೋದ ಮಾಜಿ ಮಾಲೀಕ [[ಜೇ ಗರ್ಡಿನಾ]](ಹುಟ್ಟಾ ಹೆಸರು ಜಾನ್. ಜಿ.ಗರ್ಡಿನಾ)<ref name="Hoovers">{{cite web|url= http://www.hoovers.com/club-jenna/--ID__116485--/free-co-factsheet.xhtml|title= Club Jenna, Inc.|publisher= [[Hoover's]] coverage by Joe Bramhall|accessdate= February 5, 2007}}</ref> ರವರನ್ನು ಜೇಮ್ಸನ್ ಭೇಟಿಯಾದರು. ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಾಣೆ ಹೊಂದಿರುವ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಗರ್ಡಿನಾ, ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದ್ದರು.<ref name="Forbes"/><ref name="Autobio498">{{cite book|last = Jameson|first = Jenna|title = How to Make Love Like a Porn Star: A Cautionary Tale|pages = 498}}</ref> 1998ರಿಂದ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ, ಗರ್ಡಿನಾ ಅವರು ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರವರ ಏಕಮಾತ್ರ ಪುರುಷ ಸಹಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಜಸ್ಟಿನ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆರ್ಮ್ಸ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್/ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್‌ರಿಂದ<ref name="ETHS"/> ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುನ್ನವೇ- ಗರ್ಡಿನಾ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸನ್ ಜೋಡಿಯ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ನೆರವೇರಿತು- ಜೂನ್ 22, 2003ರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವೂ ಆಯಿತು.<ref name="NYTimes"/> ಈ ನಡುವೆ ತಾಯ್ತನ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು 2004ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ವಿಫಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.<ref name="Grigoriadis"/><ref name="Forbes"/><ref name="Cooper"/> 2002ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌ಡೇಲ್‌ನ ಅರಿಝೋನಾದಲ್ಲಿ $2 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಖರೀದಿಸಿದ {{convert|6700|sqft|m2|sing=on}}[[ಸ್ಪಾನಿಷ್ ವಸಾಹತಿನ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ|ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಶೈಲಿ]]ನ ಬಂಗಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಜೋಡಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="NYTimes"/> ನವಂಬರ್‌ 2004ರಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಚರ್ಮ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌|ಚರ್ಮದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್]] ಇರುವುದು ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. ಯಶಸ್ವಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮೂಲಕ ಕ್ಯಾನ್ಯರ್‌ಅನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಯಿತಾದರೂ, ರೋಗ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್‌ಗೆ [[ಗರ್ಭಪಾತ]]ವಾಯಿತು. [[ಪ್ರನಾಳೀಯ ಫಲೀಕರಣ]] ಮಾಡಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಅವರಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಗರ್ಭ ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರನಾಳೀಯ ಫಲೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಜೇಮ್ಸನ್‌, "ಇದು ನನಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ" ಎಂದಿದ್ದರು; ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರ ಅವರ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಿದ ಕಾರಣ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಬಂಜೆತನ ಸೇರಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದ ಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="UsWeekly">{{cite web|url=http://www.usmagazine.com/jenna_jameson_s_secret_battle_with_cancer|title="Jenna Jameson: My Secret Cancer Struggle"|author=Noelle Hancock|accessdate=2007-04-21|date=April 18, 2007|publisher=''[[Us Weekly]]''|archive-date=2007-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070421053511/http://www.usmagazine.com/jenna_jameson_s_secret_battle_with_cancer|url-status=dead}}</ref> ಜೇಮ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಗರ್ಡಿನಾ ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ''[[ಸ್ಟಾರ್‌ (ಮ್ಯಾಗಜೀನ್)|ಸ್ಟಾರ್]]'' ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಮತ್ತು [[TMZ.ಕಾಂ|TMZ.com]] 2006, ಅಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ದೃಢಪಡಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಾರ [[ಡೇವ್ ನವರ್ರೊ]] ಜೊತೆ ಜೇಮ್ಸನ್ ಡೇಟಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದೂ ತಿಳಿಸಿತು.<ref name="Star0608">{{cite web|url= http://www.starmagazine.com/celebrity_news_gossip/star/9395|title= Exclusive: Dave and Jenna Dating|publisher= by David Caplan, ''[[Star Magazine]]|date= August 8, 2006|accessdate= February 13, 2007|archive-date= ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20071023081016/http://www.starmagazine.com/celebrity_news_gossip/star/9395|url-status= dead}}</ref><ref name="TMZ">{{cite web|url= http://www.tmz.com/2006/08/08/confirmed-dave-and-jenna-are-a-couple/|title= Confirmed: Dave & Jenna Are a Couple!|publisher= by Jeff Davidson, [[TMZ.com]]|date= August 8, 2006|accessdate= February 5, 2007}}</ref> 2006ರಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸನ್ [[ಮಿಶ್ರಿತ ಸಮರ ಕಲೆಗಳು|ಮಿಶ್ರಿತ ಸಮರ ಕಲಾವಿದ]] ಮತ್ತು ಮಾಜಿ [[ಅಂತಿಮ ಮುಷ್ಟಿಯುದ್ಧ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ|UFC]] ಚಾಂಪಿಯನ್ [[ಟಿಟೊ ಆರ್ಜಿಜ್|ಟಿಟೊ ಅರ್ಟಿಜ್]]<ref name="TampaTribune">{{cite web|url= http://www.ringsport.page.tl/UFC-h-s-Ortiz-Still-Man-Of-People.htm|title= "UFC's Ortiz Still Man of People"|publisher= by Anwar S. Richardson, ''[[The Tampa Tribune]]'', reprinted on Ring Sport K1|accessdate= February 13, 2007}}</ref> ಅವರೊಂದಿಗೆ ಡೇಟಿಂಗ್ ಶುರು ಮಾಡಿದರು, ಟಿಟೊ-ಜೇಮ್ಸನ್ ಭೇಟಿ [[ಮೈಸ್ಪೇಸ್|ಮೈಸ್ಪೇಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು.<ref name="USPreg">{{cite web|url= http://www.usmagazine.com/news/jenna-jameson-confirms-she-is-pregnant|title= EXCLUSIVE: Jenna Jameson Confirms She's Pregnant|accessdate= 2008-08-26|date= 2008-08-25|publisher= [[US magazine]]|archive-date= 2008-08-26|archive-url= https://web.archive.org/web/20080826070049/http://www.usmagazine.com/news/jenna-jameson-confirms-she-is-pregnant|url-status= dead}}</ref> ಈ ನಡುವೆ, [[ಸಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ|ಸಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ]]ದ [[ಮೆರೈನ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಏರ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಮಿರಮಾರ್|ಮೆರೈನ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಏರ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಮಿರಮಾರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 12, 2006ರಂದು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮೆರೈನ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮೆರೈನ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್‌]]ನ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅರ್ಟಿಜ್ ಅವರು ವಿಶೇಷ ಗೌರವ ಪಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಿತ್ತು. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಆಹ್ವಾನದ ಮೇರೆಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರನ್ನು ಒಳಗೆ ಬಿಡಲು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಗೌರವವನ್ನು ಅರ್ಟಿಜ್ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು.<ref name="MarineCorpsTimes">"ಮಿರಾಮರ್ ಬಾಲ್ ಗೆಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ಸ್‌; ವಾಂಟ್ಸ್ ಟು ಬ್ರಿಂಗ್ ಪೋರ್ನ್-ಸ್ಟಾರ್ ಗರ್ಲ್ ಫ್ರೆಂಡ್", ಲೇಖಕ ಜಾನ್ ಹೊಯೆಲ್‌ವರ್ತ್, ''[[ಮೆರೈನ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'', ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27, 2006.</ref><ref name="NYPost">{{cite web|url= http://www.nypost.com/seven/11012006/gossip/pagesix/pagesix.htm|title= Porn Star Too Hot for Marines|publisher= Page Six", November 1, 2006, ''[[New York Post]]|accessdate= February 5, 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061109135636/http://www.nypost.com/seven/11012006/gossip/pagesix/pagesix.htm|archivedate=November 9, 2006}}</ref> ನವೆಂಬರ್ 30, 2006ರಂದು ''[[ದಿ ಹೊವಾರ್ಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಶೋ|ದಿ ಹೊವಾರ್ಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]]'' ಕ್ಕೆ ಸಂದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಅರ್ಟಿಜ್, ತಾವು ಜೇಮ್ಸನ್‌ರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿಯೂ, ಜೇಮ್ಸನ್ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಮತ್ತು ನಾವಿಬ್ಬರು [[ಏಕಪತೀತ್ವ ಯಾ ಏಕಪತ್ನೀತ್ವ|ಏಕ ಸಂಗಾತಿ]] ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref name="HowardStern">{{cite web|url= http://www.howardstern.com/rundown.hs?d=1164862800|title= Howard Stern show summary|date = November 30, 2006|publisher= [[Howard Stern]].com|accessdate= February 5, 2007}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 12, 2006ರಂದು ಗರ್ಡಿನಾರಿಂದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯಲು ಜೇಮ್ಸನ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref name="UPI">{{cite web|url= http://upi.com/NewsTrack/view.php?StoryID=20061212-010505-5135r|title= Jenna Jameson files for divorce|publisher= [[United Press International]]|date= December 12, 2006|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20071016234655/http://upi.com/NewsTrack/view.php?StoryID=20061212-010505-5135r|url-status= bot: unknown}}</ref> 2008ರ AVN ವಯಸ್ಕರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದ ಜೇಮ್ಸನ್, ಅರ್ಟಿಜ್‌ರನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತು ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದರು. ''[[ದಿ ಸಿಲೆಬ್ರಿಟಿ ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್|ದಿ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್‌]]'' ನ ಕಂತುಗಳ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದ ಅರ್ಟಿಜ್‌ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಅದರ ಎರಡು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮಾರ್ಚ್ 2007 [[AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ]] ಸಮಾರಂಭದ ವೇಳೆ, ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ತಾವು ಹಾಜರಾಗಬೇಕಾಗಿ ಬಂದದ್ದನ್ನು ಜೇಮ್ಸನ್ ಟೀಕಿಸಿದರು.<ref name="VegasPop">{{cite web|url= http://www.vegaspopular.com/2007/03/23/jenna-jameson-fires-back-and-blames-weight-loss-on-triple-ex-hub|title= "Jenna Jameson Fires Back and Blames Weight Loss on Triple Ex-Hubby, Not Anorexia"|accessdate= 2007-04-01|author= [[Robin Leach]]|date= 2007-03-23|publisher= ''[[Vegas Pop]]''|archive-date= 2007-05-06|archive-url= https://web.archive.org/web/20070506174844/http://www.vegaspopular.com/2007/03/23/jenna-jameson-fires-back-and-blames-weight-loss-on-triple-ex-hub/|url-status= dead}}</ref> ಎಪ್ರಿಲ್ 2009ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ತಾನು ಮತ್ತು ಅರ್ಟಿಜ್ ಅವಳಿ ಮಕ್ಕಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವುದಾಗಿ ಅಗಸ್ಟ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url= http://www.themoneytimes.com/articles/20080923/jenna_jameson_confirms_being_pregnant_with_twins-id-1036653.html|title= Jenna Jameson confirms being pregnant with Twins|accessdate= 2008-09-23|author= Samia Sehgal|date= 2008-09-23|publisher= themoneytimes.com|archive-date= 2008-09-25|archive-url= https://web.archive.org/web/20080925235412/http://www.themoneytimes.com/articles/20080923/jenna_jameson_confirms_being_pregnant_with_twins-id-1036653.html|url-status= dead}}</ref><ref>{{cite web|url= http://www.wscfm.com/cc-common/news/sections/entertainmentarticle.html?feed=104665&article=4288762|title= Jameson Confirms That She's Expecting Twins|accessdate= 2008-09-23|date= 2008-09-23|publisher= [[WSCC-FM]]}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮಾರ್ಚ್ 16, 2009ರಂದು ಜೆಸ್ಸಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಅರ್ಟಿಜ್ ಮತ್ತು ಜರ್ನಿ ಜೆಟ್ಟಿ ಅರ್ಟಿಜ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಅವಳಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ<ref name="twins">{{cite web|url=http://www.usmagazine.com/news/jenna-jameson-gives-birth-to-twins|title=Jenna Jameson Gives Birth to Twin Boys!|accessdate=March 16, 2009|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 30, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090430220612/http://www.usmagazine.com/news/jenna-jameson-gives-birth-to-twins|url-status=dead}}</ref> ಜೇಮ್ಸನ್ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದರು. ಜನಿಸುವಾಗ ಜೆಸ್ಸಿಯ ತೂಕ 4&nbsp;lbs ಇದ್ದರೆ, ಜರ್ನಿಯ ತೂಕ 4&nbsp;lbs 11 oz ಇತ್ತು.<ref>{{cite web|url= http://celebrity-babies.com/2009/03/18/jenna-jameson-welcomes-twin-boys/|title= Jenna Jameson Names Twins Jesse and Journey|publisher= Celebrity Baby Blog|date= March 18, 2009|access-date= ನವೆಂಬರ್ 2, 2009|archive-date= ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28, 2009|archive-url= https://web.archive.org/web/20090928032044/http://celebrity-babies.com/2009/03/18/jenna-jameson-welcomes-twin-boys/|url-status= dead}}</ref> == ಇದನ್ನು ನೋಡಿರಿ == * [[ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಪೋರ್ನ್ ತಾರೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|colwidth=30em}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons|Jenna Jameson}} * {{official|http://www.jennajameson.com/}} * {{myspace|jennajameson}} * ವಿಕ್‌ಡ್‌ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಬಳಿ [http://www.wickedpictures.com/bio/f-j/Jenna_Jameson.html ಬಯೋ] * ಕ್ಲಿಕ್ಸ್ ವೆಬ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಜೊತೆ [http://www.klixxx.com/archive/jennajameson.shtml ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090501204413/http://www.klixxx.com/archive/jennajameson.shtml |date=2009-05-01 }} ಸಂದರ್ಶನ * ''PR.com'' ಗೆ [http://www.pr.com/article/1066 ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ ಸಂದರ್ಶನ] {{Persondata |NAME=Jameson, Jenna |ALTERNATIVE NAMES=Massoli, Jenna Marie |SHORT DESCRIPTION=American pornographic actress and entrepreneur |DATE OF BIRTH=April 9, 1974 |PLACE OF BIRTH=[[Las Vegas, Nevada]], United States |DATE OF DEATH= |PLACE OF DEATH= }} {{DEFAULTSORT:Jameson, Jenna}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ಸ್‌]] [[ವರ್ಗ:೨೧ನೆ ಶತಮಾನದ ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಉದ್ಯಮದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಹಿಳಾ ವಯಸ್ಕರ ರೂಪದರ್ಶಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿದಾ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಪೋರ್ನ್ ನಿರ್ದೇಶಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ದ್ವಿಲಿಂಗೀ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ದ್ವಿಲಿಂಗೀ ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಟೆಲಿಯನ್‌-ಅಮೆರಿಕನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಟೆಲಿಯನ್‌-ಅಮೆರಿಕನ್ ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:LGBT ಉದ್ಯಮದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:LGBT ನಿರ್ದೇಶಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಜ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ LGBT ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಅರಿಝೋನಾದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಮೊಂಟಾನಾದ ಬಿಲ್ಲಿಂಗ್ಸ್‌ನ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್‌ನ ನೆವಡಾದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಟೆಲಿ ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಚರ್ಮದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನಿಂದ ಬದುಕುಳಿದವರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೭೪ ಜನನ]] i4bpnj1jj7xdqpr5mt1twceuwfn0e8k 0 21841 1375449 1373618 2026-06-20T03:07:54Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375449 wikitext text/x-wiki {{Infobox Football biography 2 | playername = ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ | image = [[ಚಿತ್ರ:David-Beckham3.jpg|275px]] | fullname = David Robert Joseph Beckham | dateofbirth = {{birth date and age|1975|5|2|df=y}} | cityofbirth = [[Leytonstone]], [[ಲಂಡನ್]] | countryofbirth = [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] | height = {{convert|6|ft|0|in|m|2|abbr=on}}<ref>{{Cite news |title=David Beckham |url=http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=547 |publisher=Soccerbase |accessdate=9 September 2008 |archive-date=9 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209020212/http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=547 |url-status=dead }}</ref> | position = [[Midfielder]] | currentclub = [[Los Angeles Galaxy]] | clubnumber = 23 | youthyears1 = |youthclubs1 = [[Brimsdown Rovers F.C.|Brimsdown Rovers]] | youthyears2 = 1987–1991 |youthclubs2 = [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]] | youthyears3 = 1991–1993 |youthclubs3 = [[Manchester United F.C.|Manchester United]] | years1 = 1993–2003 |clubs1 = [[Manchester United F.C.|Manchester United]] |caps1 = 265 |goals1 = 62 | years2 = 1995 |clubs2 = → [[Preston North End F.C.|Preston North End]] (loan) |caps2 = 5 |goals2 = 2 | years3 = 2003–2007 |clubs3 = [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] |caps3 = 116 |goals3 = 13 | years4 = 2007– |clubs4 = [[Los Angeles Galaxy]] |caps4 = 42 |goals4 = 7 | years5 = 2009 |clubs5 = → [[A.C. Milan|Milan]] (loan) |caps5 = 18 |goals5 = 2 | nationalyears1 = 1994–1996 |nationalteam1 = [[England national under-21 football team|England U-21]] |nationalcaps1 = 9 |nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 1996– |nationalteam2 = [[England national football team|England]] |nationalcaps2 = 115 |nationalgoals2 = 17 | pcupdate = 02 November 2009 | ntupdate = 24 October 2009 }} '''ಡೇವಿಡ್ ರಾಬರ್ಟ್‌ ಜೋಸೆಫ್‌ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್''', <small>[[OBE]]</small><ref name="OBE">{{Cite news | title=Beckham's pride at OBE | url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/2988104.stm | publisher=[[BBC Sport]] | date=2003-06-13 | accessdate=2008-09-09}}</ref> (೧೯೭೫ ಮೇ ೨ ಜನನ)<ref name="name">{{Cite news | title=David Beckham - Rise of a footballer | url=http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A1138600 | publisher=BBC | date=2003-08-19 | accessdate=2008-09-09}}</ref> ಒಬ್ಬ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌]] [[ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ]]. [[ಮಿಡ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಅಮೆರಿಕಾ]]ದ [[ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಸಾಕರ್‌‌]] ಕ್ಲಬ್‌ [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ]]<ref>{{Cite news | title=Beckham's first start for Galaxy full of firsts | url=http://www.latimes.com/sports/la-sp-galaxy16aug16,1,1716578.story?coll=la-headlines-sports | publisher=[[Los Angeles Times]] | date=16 August 2007 | first=Grahame | last=Jones | accessdate=2007-08-16}}</ref> ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡ]]ದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.[[FIFA ವಿಶ್ವದ ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರ]]<ref name="galaxybio">{{Cite news | title=Los Angeles Galaxy: Player bio | url=http://la.galaxy.mlsnet.com/players/bio.jsp?player=beckham_d&playerId=bec369464&statType=current&team=t106 | publisher=Los Angeles Galaxy | date=2008-09-09 | accessdate=2008-09-09 | archive-date=2008-10-28 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081028224000/http://la.galaxy.mlsnet.com/players/bio.jsp?team=t106&player=beckham_d&playerId=bec369464&statType=current | url-status=dead }}</ref> ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ರನ್ನರ್ ಅಪ್‌ ಮತ್ತು 2004ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇತನ ಪಡೆದ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರನೆಂಬ <ref>{{Cite news | title=Beckham is world's highest-paid player | url=http://in.rediff.com/sports/2004/may/04beck.htm | publisher=ReDiff | date=2004-05-04 | accessdate=2008-09-09}}</ref> ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿರುವ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, 100 [[ಚಾಂಪಿಯನ್ ಲೀಗ್]] ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಮೊದಲ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರನೂ ಹೌದು.<ref name="galaxybio" /> 2003 ಮತ್ತು 2004ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ [[ಗೂಗಲ್‌]] ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಇತರಾವುದೇ ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ "ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್" ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಹುಡುಕಲ್ಪಟ್ಟ ಆಟಗಾರ.<ref>{{Cite news | title=2004 Year-End Google Zeitgeist | url=http://www.google.com/press/zeitgeist2004.html | publisher=Google | date=2005-01-01 | accessdate=2008-09-09}}</ref> ಹೀಗೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಜಾಹೀರಾತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅಗ್ರ ಫ್ಯಾಷನ್ ಐಕಾನ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದರು.<ref>{{Cite web|url=http://money.cnn.com/2007/07/05/commentary/sportsbiz/?postversion=2007070605|title=Brand it like Beckham|work=CNN|accessdate=2007-08-21|date=2007-06-06|archive-date=2014-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006114654/http://money.cnn.com/2007/07/05/commentary/sportsbiz/?postversion=2007070605|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news | title=Becks and Bucks | url=http://www.forbes.com/forbeslife/sports/2007/07/07/beckham-soccer-marketing-face-markets-cx_pm_0707autofacescan01.html | publisher=Forbes | date=2007-09-05 | accessdate=2008-09-09 | archiveurl=https://archive.today/20120524213646/http://www.forbes.com/2007/07/07/beckham-soccer-marketing-face-markets-cx_pm_0707autofacescan01.html | archivedate=2012-05-24 | url-status=dead }}</ref> 2000<ref>{{Cite news | title=Beckham's England dream realised | url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/1016201.stm | publisher=BBC Sport | date=2000-11-10 | accessdate=2008-09-09}}</ref>, ನವೆಂಬರ್ 15ರಿಂದ [[2006 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌]] ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದವರೆಗೆ<ref>{{Cite news | title=Beckham quits as England captain | url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/teams/england/5138288.stm | publisher=BBC Sport | date=2006-07-02 | accessdate=2008-09-09}}</ref> ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದ [[ನಾಯಕ]]ರಾಗಿದ್ದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 58 ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದಿನಿಂದ ಶುರುವಾಗಿ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2008 ಮಾರ್ಚ್ 26ರಂದು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಮಹತ್ವದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡವನ್ನು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ಬೆಕ್ಹಾಂಗೆ ಇದು ನೂರನೇ [[ಪಂದ್ಯ]]ವಾದ ಕಾರಣ ಈ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಚಾರವೂ ದೊರೆತಿತ್ತು.<ref>{{Cite news | title=Beckham achieves century landmark | url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/7315475.stm | publisher=BBC Sport | date=26 March 2008 | accessdate=2008-07-24}}</ref> ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಆಡಿದ ದಾಖಲೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೆಸರಲ್ಲಿದ್ದು, 115 ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/7970172.stm |title=BBC SPORT &#124; Football &#124; Internationals &#124; Beckham reaches new caps landmark |publisher=BBC News |date=2009-03-28 |accessdate=2009-05-04}}</ref> ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಜೊತೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವುದರೊಂದಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು, 1992ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ 17ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯ ಆಡಿದ್ದು ಅವರ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ.<ref name="galaxybio" /> ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡ ಆರು ಬಾರಿ [[ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]], ಎರಡು ಬಾರಿ [[FA ಕಪ್]], ಮತ್ತು 1999ರಲ್ಲಿ [[UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="galaxybio" /> 2003ರಲ್ಲಿ [[ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌]] ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವನ್ನು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತೊರೆದರು. ನಂತರದ ನಾಲ್ಕು ಸೀಸನ್‌ <ref>{{Cite news | title=Beckham joins Real Madrid | url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/front_page/2998868.stm | publisher=BBC Sport | date=2003-09-18 | accessdate=2008-09-09}}</ref> ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು, ಅಲ್ಲದೆ ಅವರು ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷ [[ಲಾ ಲೀಗಾ]] ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಅನ್ನು ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news | title=Beckham bows out with Liga title | url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/6759697.stm | publisher=BBC Sport | date=2007-06-17 | accessdate=2008-09-09}}</ref> ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅವರು ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌‌ ತಂಡವನ್ನು ತೊರೆದು [[ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಸಾಕರ್‌‌]] ಕ್ಲಬ್ [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕರಾರಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು 2007 ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Bandini">{{Cite news |last=Bandini |first=Paolo |url=http://football.guardian.co.uk/continentalfootball/story/0,,1988215,00.html |title=Beckham confirms LA Galaxy move |work=The Guardian |date=2007-01-11 |accessdate=2007-05-10 }}</ref> ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ಜೊತೆಗಿನ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌‌ ಕರಾರು 2007 ಜುಲೈ 1ರಂದು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂತು, ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಯು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ MLS ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇತನವನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref>{{Cite news | title=Beckham rejected Milan and Inter to take Galaxy millions | url=http://www.independent.co.uk/sport/football/european/beckham-rejected-milan-and-inter-to-take-galaxy-millions-431736.html | publisher=The Independent | date=2007-01-12 | accessdate=2008-09-09 | archive-date=2014-03-08 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140308193915/http://www.independent.co.uk/sport/football/european/beckham-rejected-milan-and-inter-to-take-galaxy-millions-431736.html | url-status=dead }}</ref> 2007, 2008 ಮತ್ತು 2009ರಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆಡುವ ಕರಾರಿನ ಮೌಲ್ಯ ವರ್ಷಕ್ಕೆ $6.5m.<ref>{{Cite web |url=http://www.mlsplayers.org/files/8_31_07_salary_info_alpha.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-01 |archive-date=2013-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130724203535/http://www.mlsplayers.org/files/8_31_07_salary_info_alpha.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.mlsplayers.org/files/9_7_08_salary_info_alpha.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-01 |archive-date=2013-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130724203456/http://www.mlsplayers.org/files/9_7_08_salary_info_alpha.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.mlsplayers.org/files/ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್_15_2009_salary_information__alphabetical.pdf{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2007 ಜುಲೈ 21ರಂದು [[ದಿ ಹೋಮ್ ಡೆಪಾಟ್ ಸೆಂಟರ್‌‌]]<ref>{{Cite news | title=Beckham makes brief Galaxy debut | url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/6910451.stm | publisher=BBC Sport | date=2007-07-22 | accessdate=2008-09-09}}</ref>‌ನಲ್ಲಿ [[ಚೆಲ್ಸಿಯಾ]] ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯವನ್ನಾಡಿದರು, ಇದು ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ಅಧಿಕೃತ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಮೈದಾನಕ್ಕಿಳಿದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[2007 ಸೂಪರ್‌ಲೀಗಾ]] ಸೆಮಿ-ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೊಚ್ಚಲ ಗೋಲು ಹೊಡೆದರು.<ref>{{Cite news | title=Beckham scores in LA Galaxy win | url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/6948945.stm | publisher=BBC Sport | date=2007-08-16 | accessdate=2008-09-09}}</ref> ಅಗಸ್ಟ್ 18ರಂದು [[ಜಿಯಾಂಟ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದಲ್ಲಿ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ತುಂಬಿದ್ದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮೊದಲ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನಾಡಿದರು.<ref>{{Cite news | title=Beckham plays full Galaxy match | url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/6953543.stm | publisher=BBC Sport | date=2007-08-19 | accessdate=2008-09-09}}</ref> ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ [[ಸ್ಪೈಸ್ ಹುಡುಗಿ]] [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್]] (ನೀ ಆಡಮ್ಸ್)ರನ್ನು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ವಿವಾಹವಾದರು.<ref>{{Cite news | title=Sunday Times - Rich List: David and Victoria Beckham | url=http://www.timesonline.co.uk/richlist/person/0,,47566,00.html | publisher=The Times | date=2008-04-27 | accessdate=2008-09-09 | archive-date=2011-05-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110510204220/http://www.timesonline.co.uk/richlist/person/0,,47566,00.html | url-status=dead }}</ref> ಮೂವರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ದಂಪತಿಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಬೇವರ್ಲಿ ಹಿಲ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. == ಕ್ಲಬ್ ವೃತ್ತಿ == === ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿ === ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[ಲಿಟಾನ್‌ಸ್ಟೋನ್‌‌]]ನ [[ವಿಪ್ಸ್ ಕ್ರಾಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಈ ಸ್ಥಳ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ [[ಲಂಡನ್‌]]ನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite news | title=BECKHAM - Working-class boy to Man U | url=http://articles.latimes.com/2007/jul/09/sports/sp-beckham9 | publisher=Los Angeles Times | date=2007-07-09 | accessdate=2008-09-09}}</ref> ಅವರ ತಂದೆ ಡೇವಿಡ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಅಲನ್ "ಟೆಡ್" ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ (ಬಿ. [[ಎಡ್ಮಂಟನ್, ಲಂಡನ್]], ಜುಲೈ–ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1948), ಒಬ್ಬ [[ಅಡುಗೆ]] [[ವಿನ್ಯಾಸಕ]] ಮತ್ತು ತಾಯಿ (ಎಂ. [[ಲಂಡನ್ ಬರೌಫ್ ಆಫ್ ಹಾಕ್ನೇಯ್]], 1969)<ref>{{Cite news | title=Blame yourself Posh, Beckham's mum yells | url=http://www.dailymail.co.uk/femail/article-484343/Will-Ted-Beckhams-heart-attack-end-bitter-rift-Becks.html | publisher=Mail Online | date=2007-09-28 | accessdate=2008-09-09}}</ref> ಸಂದ್ರಾ ಜಾರ್ಜಿಯಾ ವೆಸ್ಟ್ (ಬಿ. 1949)ರದ್ದು <ref>{{Cite news | title=Will Ted Beckham's heart attack end his bitter rift with Becks? | url=http://www.mailonsunday.co.uk/tvshowbiz/article-321412/Blame-Posh-Beckhams-mum-yells.html | publisher=Mail on Sunday| date=2004-10-12 | accessdate=2008-09-09}}</ref> [[ಕೇಶ ಶೃಂಗಾರ]] ವೃತ್ತಿ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಚಿಂಗ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ನ]] ರಿಡ್ಜ್‌ವೇ ಪಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ಓದಿದ್ದು ಚೇಸ್ ಲೇನ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಚಿಂಗ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ. 2007ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, "''ನೀನು ದೊಡ್ಡವನಾದಾಗ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದೀ ಎಂದು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಕೇಳಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ'', ''ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರನಾಗುವುದಾಗಿ ನಾನು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. '' ''ಇಲ್ಲ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನೀನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದಿ.. ಉದ್ಯೋಗ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ? ಎಂದು ಅವರು ಮರು ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. '' ''ಆದರೆ ನಾನು ಯಾವತ್ತೂ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರನಾಗಲು ಮಾತ್ರ ಬಯಸಿದ್ದೆ."'' <ref>{{Cite web|url=http://www.wmagazine.com/celebrities/2007/08/beckhams_steven_klein?currentPage=2|title=American Idols|publisher=[[W magazine]]|date=2007-08-01|accessdate=2009-02-24|archive-date=2013-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20130526195650/http://www.wmagazine.com/celebrities/2007/08/beckhams_steven_klein?currentPage=2|url-status=dead}}</ref> ತಾಯಿಯ ತಂದೆ(ತಾತ) [[ಯಹೂದಿ]],<ref>{{Cite web|url=http://www.thejc.com/articles/2008418468/beckhams-%E2%80%98-send-son-la-jewish-nursery|title=Beckhams ‘to send son to LA Jewish nursery’|publisher=[[Jewish Chronicle]]|date=2008-04-18|accessdate=2009-01-07|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424042819/http://www.thejc.com/articles/2008418468/beckhams-%E2%80%98-send-son-la-jewish-nursery|url-status=dead}}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ ತಾವು ಕೂಡ "ಅರ್ಧ ಯಹೂದಿ"<ref>{{Cite web|url=http://football.guardian.co.uk/News_Story/0,,2126173,00.html|title=Beckham launches into the Galaxy|publisher=Guardian Unlimited|accessdate=2007-07-14}}</ref> ಯೆಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿರುವ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌, ತಮ್ಮ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಭಾವವಿದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆತ್ತವರು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರಿಯರಾದ ಜೋನ್ನೆ ಮತ್ತು ಲಿನ್ನೆ ಜೊತೆ ನಿಯತವಾಗಿ [[ಚರ್ಚ್‌]]ಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದುದಾಗಿ ''ಬೋತ್ ಫೀಟ್ ಆನ್ ದಿ ಗ್ರೌಂಡ್'' ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್]] ತಂಡದ ಕಟ್ಟಾ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೆತ್ತವರು, ಅತಿಥೇಯ ತಂಡದ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಲೆಂದೇ [[ಲಂಡನ್‌]]ನಿಂದ [[ಓಲ್ಡ್ ಟ್ರಾಫರ್ಡ್‌]]ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದ ಮೇಲೆ ಹೆತ್ತವರಿಗಿದ್ದ ಪ್ರೀತಿ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಡೇವಿಡ್‌ಗೂ ಬಂದಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆತನ ನೆಚ್ಚಿನ ಆಟವಾಯಿತು. ಬಳಿಕ [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ [[ಬಾಬಿ ಚಾರ್ಲ್ಟನ್‌]] ನಡೆಸುವ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಶಾಲೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಸೇರಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವೇಷಣೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು [[FC ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದರು. ರಿಡ್ಜ್ ವೇ ರೋವರ್ಸ್ ಎಂಬ ಸ್ಥಳೀಯ ಯವಕರ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆಡಿದರು. ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಅಂಡರ್‌ವುಡ್, ಸ್ಟೀವ್ ಕಿರ್ಬಿ ಮತ್ತು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಂದೆ ಈ ತಂಡದ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿದ್ದರು. 1986ರಲ್ಲಿ [[ವೆಸ್ಟ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಯುನೈಟೆಡ್‌]] ವಿರುದ್ದ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದರು. ಬಳಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಾದ [[ಲೀಟನ್ ಒರಿಯಂಟ್‌]], [[ನಾರ್ವಿಚ್ ಸಿಟಿ‌]]ಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸಿದರು, ಮತ್ತು ಘನತೆವೆತ್ತ [[ಟೊಟೆನ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಟ್ಸ್‌ಪರ್]] ಶಾಲೆಗೂ ತೆರಳಿದರು. ಟೊಟೆನ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಟ್ಸ್‌ಪುರ್ ಅವರಾಡಿದ ಮೊದಲ ಕ್ಲಬ್. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[ಬ್ರಿಮ್ಸ್‌ಡೌನ್ ರೋವರ್ಸ್]] ಯುವಕರ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು. 1990ರಲ್ಲಿ 15 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ಆಟಗಾರರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>[http://www.thefa.com/TheFACup/TheFAVase/NewsAndFeatures/Postings/2004/09/BecksBrimsdownBoost.htm ದಿ FA - ಬೆಕ್ಸ್' ಬ್ರಿಮ್ಸ್‌ಡೌನ್ ಬೂಸ್ಟ್, 2004 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 24 ಲೇಖನದಿಂದ ] 2007, ಜುಲೈ 7ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ನಂತರ ಬ್ರಡೆನ್ಟನ್ ಪ್ರಿಪರೇಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಕೈಗೊಂಡರು, ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ದಿನ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ದಾಖಲಾತಿ ಅರ್ಜಿಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ತರುವಾಯ 1991 ಜುಲೈ 8ರಂದು [[ಯೂತ್ ಟ್ರೇನಿಂಗ್‌ ಸ್ಕೀಮ್‌]] ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. === ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ F.C. === 1992ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ಗೆ [[FA ಯೂತ್ ಕಪ್‌]] ಗೆದ್ದುಕೊಟ್ಟ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಯುವ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರ ಪೈಕಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರು, [[ಕ್ರೈಸ್ಟಲ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್‌]] ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದ<ref>"ಸೆಕೆಂಡ್ ಲೆಗ್‌" ಸ್ಕೋರುಗಳು ಸಮನಾಗಿದ್ದಾಗ ವಿಜೇತರನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಆಡುವ ಎರಡು ಪಂದ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ದ್ವಿತೀಯ ಪಂದ್ಯ. ಎರಡು ಪಂದ್ಯಗಳಿಂದ ಬಂದ ಸ್ಕೋರುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಿ ವಿಜೇತ ತಂಡವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.</ref> ಆಟದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಗೋಲು ಹೊಡೆದು ತಂಡದ ವಿಜಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ [[ಬ್ರೈಟನ್ & ಹೊವ್ ಅಲ್ಬಿಯಾನ್]] ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ [[ಲೀಗ್ ಕಪ್‌]] ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ನ ಮೊದಲ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಬದಲಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಆಡಿದರು. ನಂತರದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವೃತ್ತಿಪರ ಕರಾರಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಮರುವರ್ಷವೂ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡ ಯೂತ್ ಕಪ್ ‌ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿತು, ಆದರೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದೂ [[ಲೀಡ್ಸ್ ಯುನೈಟೆಡ್]] ವಿರುದ್ಧ ಸೋತಿತು, ಆದರೆ 1994ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕ್ಲಬ್‌‌ನ ಮೀಸಲು ತಂಡ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಾಗ ಇನ್ನೊಂದು ಪದಕ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮುಡಿಗೇರಿತು. 1994 ಡಿಸೆಂಬರ್ 7ರಂದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆಡಿದರು, ಗುಂಪಿನ ಹಂತದ ಅಂತಿಮ ಹಣಾಹಣಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಲು ಹೊಡೆದು [[ಗಲಟಸರಾಯ್‌]]‌ ತಂಡವನ್ನು 4–0ರಿಂದ ಮಣಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ವಿಜಯ ಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ನಾಲ್ಕು ತಂಡಗಳ ಪೈಕಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತೃತೀಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತೃಪ್ತಿಪಡಬೇಕಾಯಿತು. ಗೋಲುಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನ [[FC ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ]] ಪಾಲಾಯಿತು.ಸಾಂಘಿಕ ಆಟದ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಅನುಭವ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ [[1994–95 ಸೀಸನ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಆಡಲೆಂದು ಎರವಲು ಮೇಲೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ [[ಪ್ರಿಸ್ಟನ್ ನಾರ್ಥ್ ಎಂಡ್‌]]ಗೆ ತೆರಳಿದರು. ತಾವಾಡಿದ ಐದು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗೋಲು ಬಾರಿಸಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು, ಅದರಲ್ಲೂ [[ಕಾರ್ನರ್ ಕಿಕ್‌]]ನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಹೊಡೆದ ಗೋಲು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/2988104.stm ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ನ ಪ್ರೈಡ್ ಅಟ್ OBE] BBC ಕ್ರೀಡೆ; 13 ಜೂನ್ 2003, 2008, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ನಂತರ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ಗೆ ವಾಪಸಾದರು. 1995 ಎಪ್ರಿಲ್ 2ರಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಕೊನೆಗೂ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಪರ [[ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಸುಯೋಗ ಕೂಡಿ ಬಂತು. ಇದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯವೂ ಹೌದು, ಆದರೆ [[ಲೀಡ್ಸ್ ಯುನೈಟೆಡ್‌]] ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಈ ಪಂದ್ಯ ಯಾವುದೇ ಗೋಲುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಡ್ರಾದೊಂದಿಗೆ ನೀರಸವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯ ಕಂಡಿತ್ತು. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ತಂಡದ ಯುವ ಆಟಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ [[ಸರ್ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಫರ್ಗುಸನ್‌]] ಭಾರಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದರು. 1990ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಫರ್ಗುಸನ್ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಿದ ಯುವ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಪೈಕಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರು("[[ಫರ್ಗೀಸ್ ಮರಿಹಕ್ಕಿಗಳೆಂದೇ ಖ್ಯಾತಿ]]"), ಈ ತಂಡದಲ್ಲಿ [[ನಿಖಿ ಬಟ್]], [[ಗ್ಯಾರಿ]] ಮತ್ತು [[ಫಿಲ್ ನೆವಿಲ್ಲೆ]]ಯಂತಹ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿದ್ದರು. 1994–95 ಸೀಸನ್‌ ಮುಗಿದ ನಂತರ [[ಪೌಲ್ ಇನ್ಸ್]], [[ಮಾರ್ಕ್ ಹಗ್ಸ್]], ಮತ್ತು [[ಆಂಡ್ರೆಯೇ ಕ್ಯಾಂಟೆಲ್ಸ್ಕಿಸ್‌]] ರಂತಹ ಅನುಭವಿ ಆಟಗಾರರು ಕ್ಲಬ್‌ಅನ್ನು ತೊರೆದಾಗ, ಇತರೆ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿಂದ ತಾರಾ ವರ್ಚಸ್ಸಿನ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಬದಲು ಯುವ ಆಟಗಾರರನ್ನೇ ಮೈದಾನಕ್ಕಿಳಿಸಲು ಫರ್ಗುಸನ್ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದರು.([[ಡರ್ರೇನ್ ಆಂಡರ್ಟನ್]], [[ಮಾರ್ಕ್ ಓವರ್‌ಮಾರ್ಸ್]], ಮತ್ತು [[ರಾಬರ್ಟ್ ಬ್ಯಾಗಿಯೋ]] ಮೊದಲಾದವರನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಖರೀದಿಸಲಿದೆ ಎಂಬ ಊಹಾಪೋಹಗಳು ಕೇಳಿ ಬಂದಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಆ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಗುತ್ತಿಗೆಗಳು ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ). ಫರ್ಗುಸನ್ ಅವರ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ವ್ಯಾಪಕ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಕ್ರೀಡಾ ಸೀಸನ್‌‌ನ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡ [[ಅಸ್ಟನ್ ವಿಲ್ಲಾ]]<ref>[[ಅಲೆನ್ ಹಾನ್ಸೆನ್‌]]'ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಏನೆಂದರೆ "ಯು ಕಾಂಟ್ ವಿನ್ ಎನಿಥಿಂಗ್ ವಿದ್ ಕಿಡ್ಸ್", ''ದಿ ಬಾಸ್‌‌'' 405ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 30 ಮೀಟರ್ ದೂರದಿಂದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಪರವಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಗೋಲು ಹೊಡೆದರು.</ref> ಎದುರು 3–1ರಿಂದ ಸೋತಾಗ ಟೀಕೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿದವು, ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಪರ ಬಂದಿದ್ದ ಏಕೈಕ ಗೋಲನ್ನು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೊಡೆದಿದ್ದರು; ಆದರೆ ಯುವ ಆಟಗಾರರು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಆಡಿದ ಫಲವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡ ನಂತರದ ಐದು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಬಲುಬೇಗನೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದ ಬಲ-ಬದಿಯ ಮಿಡ್‌ಫೀಲ್ಡರ್ ಆಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು (ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಆಂಡ್ರೆಯೇ ಕ್ಯಾಂಟೆಲ್ಸ್ಕಿಸ್ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ). ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಆ ಸೀಸನ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಎರಡು ಬಾರಿ]] [[FA ಕಪ್‌]] ಗೆಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದರು. [[ಚೆಲ್ಸಿಯಾ]] ವಿರುದ್ಧದ ಸೆಮಿ-ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ವಿಜಯೀ ಗೋಲನ್ನು ಬಾರಿಸಿದರೆ, FA ಕಪ್‌ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಎರಿಕ್ ಕ್ಯಾಂಟೊನಾ]] ಒಂದು [[ಮೂಲೆ]]ಯಿಂದ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯಲು ಕಾರಣೀಭೂತರಾದರು. ಹೊಸ ವರ್ಷದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಆದಾಗಲೇ [[ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ಯುನೈಟೆಡ್‌]] ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ತಂಡ ಕೇವಲ 10 ಅಂಕಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮಾಡಿದ ಸಾಧನೆಯನ್ನೇ ಮರುಕಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಸಂಭವ ಎಂದೇ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ತಂಡದ ಸಹ ಆಟಗಾರರು ಮಾರ್ಚ್ ಮಧ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ [[ಟೈನ್‌ಸೈಡರ್]] ತಂಡವನ್ನು ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗೊಳಿಸಿ ಕ್ರೀಡಾ ಸೀಸನ್‌ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೂ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡರು.ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಿಯತವಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರೂ (ಉನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ) [[ಯುರೋ 96]]ಗಿಂತ ಮೊದಲು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|title=Euro 96 stars going strong|url=http://www.thefa.com/England/SeniorTeam/NewsAndFeatures/Postings/2005/01/Euro96_Feature.htm|work=[[the Football Association|FA]]|date=2005-01-21|accessdate=2007-07-16}}</ref>[[1996–97]] ಸೀಸನ್‌ನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ೧೦ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಕೊಡಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಇದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಾರ್ಕ್ ಹಗ್ಸ್ ಧರಿಸಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ. 1996 ಅಗಸ್ಟ್ 17 ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮರೆಯಲಾರದ ದಿನ ([[ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಆರಂಭದ ದಿನವದು). [[ವಿಂಬ್ಲೆಡನ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಗೋಲು ದಾಖಲಿಸಿದಾಗ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಮನೆಮಾತಾದರು. ಆ ರೋಚಕ ಕ್ಷಣಗಳು ಹೀಗಿವೆ; ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡ 2–0ಯೊಂದಿಗೆ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ವಿಂಬ್ಲೆಡನ್ ತಂಡದ ಗೋಲುಕೀಪರ್ [[ನೇಲ್ ಸುಲ್ಲೀವನ್]] ಗೋಲು ಕಂಬದಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾಗಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತಾ ಮುನ್ನಡೆದು ಅರ್ಧದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಚೆಂಡನ್ನು ಬೂಟಿನಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಒದೆದರು, ಅದು ಗೋಲುಕೀಪರ್ ತಲೆ ಮೇಲಿಂದ ಹೋಗಿ ಗೋಲು ಕಂಬದ ಬಲೆಗೆ ಬಿದ್ದಿತು.<ref>[[ಸ್ಕೈ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್]]' ಕಾಮೆಂಟೇಟರ್‌[[ಮಾರ್ಟಿನ್ ಟೈಲರ್‌]]'ನ ಮಾತುಗಳು ''"ಯು ವಿಲ್ ಸೀ ದ್ಯಾಟ್ ಓವರ್ ಅಂಡ್ ಓವರ್ ಎಗೇನ್"'' ಈ ಮಾತುಗಳು ಸತ್ಯವೆಂದು ಸಾಬೀತಾದ ಕಾರಣ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಗೋಲನ್ನು 2003ರ ದಶಕದ ಗೋಲೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಮತಕ್ಕೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು. </ref> ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಈ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ಗೋಲು ಹೊಡೆದಾಗ ಅವರು [[ಚಾರ್ಲಿ ಮಿಲ್ಲರ್]](ಬೂಟುಗಳ ಮೇಲೆ "ಚಾರ್ಲಿ" ಕಸೂತಿ)ಗೆಂದೇ ಮಾಡಿಸಿದ್ದ ಬೂಟನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಆ ಬೂಟು ಪಂದ್ಯದ ಮೊದಲು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಕೈಸೇರಿತ್ತು.<ref>{{Cite news|url=http://specials.rediff.com/sports/2004/apr/27pic2.htm|title=Beckham's Golden Boots|publisher=rediff.com|date=2004-04-27}}</ref> 1996–97 ಸೀಸನ್‌ನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಸಹಜವಾಗಿ ಮೊದಲ ಆಯ್ಕೆ ಆಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ವರಿಷ್ಠರು [[PFA ವರ್ಷದ ಯುವ ಆಟಗಾರ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.napit.co.uk/viewus/infobank/football/awards/pfayoung.php|title=English PFA Young Player Of The Year Award|work=napit.co.uk|accessdate=2007-07-16}}</ref> 1997 ಮೇ 18ರಂದು ಎರಿಕ್ ಕ್ಯಾಂಟೊನಾ ಪುಟ್‌ಬಾಲ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದರು, ಅಲ್ಲದೆ ತಮಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದ 7 ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ಬಳಿಕ ಕ್ಯಾಂಟೊನಾ ಜಾಗವನ್ನು ಟೊಟೆನ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಟ್ಸ್‌ಪರ್‌ನಿಂದ ಆಗಮಿಸಿದ ಟೆಡ್ಡಿ ಶೆರಿಂಗ್ಹಾಮ್ ತುಂಬಿದರು. ಇದೇ ವೇಳೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಮ್ಮ 10 ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಶೆರಿಂಗ್ಹಾಮ್‌ಗೆ ಕೊಟ್ಟು, 7 ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಾಕೀಟನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಸ್ವತಃ ಕ್ಯಾಂಟೋನಾರೇ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗಿರುವಾಗ 7 ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ದೂರವಿಡುವುದೇ ಸೂಕ್ತ ಎಂಬುದು ಕೆಲವು ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಅಂಬೋಣವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿ ಈಗಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ(ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌]]ನ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಖ್ಯಾತ ಆಟಗಾರ [[ಮೈಕೆಲ್ ಒವೆನ್]] ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು).ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡ [[1997–98ರ ಅವಧಿ]]ಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿಯೇ ಆರಂಭಿಸಿದರೂ, ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡದ ಕಾರಣ [[ಅರ್ಸೆನಲ್‌]] ನಂತರದ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತೃಪ್ತಿಪಡಬೇಕಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.geocities.com/Colosseum/Track/5880/fix1998.html|title=Fixture List for 1997/98 Season|work=geocities.com|accessdate=2007-07-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/19990202120416/http://www.geocities.com/Colosseum/Track/5880/fix1998.html|archivedate=1999-02-02|url-status=dead}}</ref> ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[1998–99ರ ಅವಧಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌, FA ಕಪ್ ಮತ್ತು [[ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್]] ಗೆದ್ದು [[ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ]] ಸಾಧನೆಗೈದ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದರು. ಇದೊಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ವ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ನಿಂದ ಹೊರದಬ್ಬಲ್ಪಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಎದುರಾದ ಟೀಕೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಅನ್ನು ತೊರೆಯಬಹುದು ಎಂಬ ಊಹಾಪೋಹಗಳು ಕೇಳಿ ಬಂದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಎಲ್ಲ ವದಂತಿಗಳನ್ನು ಸುಳ್ಳಾಗಿಸಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಜೊತೆಗೆ ಉಳಿಯಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಸಕಾರಣವೂ ಇತ್ತು. ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕನಸನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ, ಆ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಟೊಟೆನ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಟ್ಸ್‌ಪರ್‌ ವಿರುದ್ಧ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಗೆಲುವು ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು (ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈರಿ [[ಆರ್ಸೆನಲ್]] ತಂಡವನ್ನು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಓಟದಿಂದ ಹೊರಗಿಡುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಟೊಟೆನ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಟ್ಸ್‌ಪರ್‌ ಸೋಲಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದವು), ಆದರೆ ಟೊಟೆನ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪಂದ್ಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿತು. ಆದರೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಗೋಲು ಹೊಡೆದು ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಸಮಬಲಕ್ಕೆ ತಂದರು, ಪಂದ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಎರಡೂ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದ ಕೈವಶವಾಯಿತು. [[ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ಯುನೈಟೆಡ್]] ವಿರುದ್ಧದ FA ಕಪ್ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕೇಂದ್ರ-ಮಿಡ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು. [[ಬೇರನ್ ಮುನಿಚ್‌]] ವಿರುದ್ಧದ [[1999 UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ ಪೈನಲ್]] ಪಂದ್ಯದಲ್ಲೂ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕೇಂದ್ರ-ಮಿಡ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು, ಏಕೆಂದರೆ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಕೇಂದ್ರ-ಮಿಡ್‌ಫೀಲ್ಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಪಂದ್ಯದಿಂದ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪಂದ್ಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ 1-0ಯೊಂದಿಗೆ ಸೋಲಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿತ್ತು, ಆದರೆ ನೀಡಲಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗೋಲು ಹೊಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.ಎರಡು ಗೋಲುಗಳೂ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರಿಂದ ಬಂದಿದ್ದವು. ಈ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಗೋಲುಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಉಳಿದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಅದ್ಭುತ ಆಟಗಳಿಂದಾಗಿ 1999 [[ವರ್ಷದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ]] ಮತ್ತು [[FIFA ವಿಶ್ವದ ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರ]] ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು, ಆದರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳೆರಡನ್ನೂ [[ರಿವಾಲ್ಡೊ]] ಜಯಿಸಿದರು. [[ಚಿತ್ರ:Memorial Stadium (Bristol).jpg|thumb|ಬ್ರಿಸ್ಟೋಲ್ ರೋವರ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್]] 1998–99ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಎದುರಾಳಿ ತಂಡದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರ ನಡುವೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. [[ನೆಕಕ್ಸಾ]] ವಿರುದ್ಧದ [[ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಕ್ಲಬ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌‌]] ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಫೌಲ್ ಎಸಗಿ ಮೈದಾನದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆ ಎದುರಿಸಿದರು. ಪತ್ನಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೇ ಹೀಗಾಗಿರಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವೇ ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಯ್ತು<ref>{{Cite news | title = Man Utd's flawed genius?|work = BBC News, 7 January 2000 | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/sport/football/593905.stm | dateformat =dmy | accessdate = 6 October 2005 }}</ref>. ಆದರೆ ತಂಡದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಕಾರಣ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ತಂಡದಲ್ಲೇ ಉಳಿದರು. 1999-2000ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಇಟೆಲಿ]]ಯ [[ಜುವೆಂಟಸ್‌]]ಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ವರ್ಗವಾಗುವ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಬಂದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇದು ನಡೆಯಲೇ ಇಲ್ಲ. 2000ದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಫರ್ಗುಸನ್ ಮತ್ತು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಹದಗೆಡತೊಡಗಿತು, ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಹೊರತಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರಿಗಿದ್ದ ಖ್ಯಾತಿ ಮತ್ತು ಬದ್ಧತೆಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿದ್ದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಯ್ತು. ಈ ಘಟನಾವಳಿಗಳು ನಡೆದದ್ದು 2000ರಲ್ಲಿ. [[ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋಎಂಟ್ರೈಟಿಸ್‌]]ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಮಗ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದು ತರಬೇತಿಯಿಂದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ವಿನಾಯಿತಿ ಕೇಳಿದ್ದರು. ಆ ಪ್ರಕಾರ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌‌ಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅದೇ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಲಂಡನ್ ಫ್ಯಾಶನ್ ವೀಕ್‌ನಲ್ಲಿ [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್]] ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಫೋಸು ನೀಡಿದ್ದು ಫರ್ಗುಸನ್‌ರನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿತು, ಆ ಒಂದು ದಿನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನನ್ನು ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ನೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಕಿಡಿಕಾರಿದರು. ಫರ್ಗುಸನ್ ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವಷ್ಟೂ ಹಣವನ್ನು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ದಂಡ (ಎರಡು ವಾರದ ವೇತನ – ಅಂದು £50,000)ವಿಧಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಎದುರಾಳಿ [[ಲೀಡ್ಸ್ ಯುನೈಟೆಡ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಕೈಬಿಟ್ಟರು. ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ''"ತಮ್ಮ ಸಹ ಆಟಗಾರರೊಂದಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ"'' <ref>''ದಿ ಬಾಸ್'' 469.</ref> ವೆಂದು ಫರ್ಗುಸನ್ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಹಾಯ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಅಚ್ಚರಿಯೆಂದರೆ, ತಮ್ಮ ಕ್ಲಬ್‌ಗಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಆಟ ಆಡಿದ್ದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಅನ್ನು ದಾಖಲೆ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದರು. <blockquote>"ವಿವಾಹವಾಗುವ ತನಕ ಆತ(ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್) ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತಲ್ಲೂ ಅಕಾಡೆಮಿ ತರಬೇತುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯುವ ಜತೆಗಾರನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ವಿವಾಹದ ಬಳಿಕ ಮನರಂಜನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು ನಮಗೆ ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು - ಆ ಕ್ಷಣದಿಂದ ಅವರ ಜೀವನ ಮೊದಲಿನಂತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆತ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಭಾಗವಷ್ಟೇ."' – ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರ ವಿವಾಹದ ಬಗ್ಗೆ 2007ರಲ್ಲಿ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಫರ್ಗುಸನ್ ಹೇಳಿದ್ದು.<ref>{{Cite news|url=http://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/ferguson-will-never-talk-to-the-bbc-again-401487.html|title=Ferguson will never talk to the BBC again|last=Harris|first=Nick|date=6 September 2007|work=[[The Independent]]|accessdate=30 April 2009}}</ref></blockquote>[[1999-2000]]ರಲ್ಲಿ [[ಆರ್ಸೆನಲ್]] ಮತ್ತು ಲೀಡ್ಸ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡಗಳು ತೀವ್ರ ಪೈಪೋಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾಗ್ಯೂ 18-ಅಂಕಗಳ ಅಂತರದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ನೆರವಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಸೀಸನ್‌ನ ಅಂತಿಮ 11 ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತ್ತು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫಾರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಈ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 5 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದ ಆರು ಗೋಲುಗಳಲ್ಲದೆ, ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಎಂಟು ಗೋಲುಗಳು ಅವರ ಬತ್ತಳಿಕೆ ಸೇರಿದ್ದವು. ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡ [[2000-01]]ರಲ್ಲಿ ಸತತ ಮೂರನೇ ಬಾರಿ ಲೀಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಲ್ಲುವಾಗಲೂ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆಟ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದರು - ಯಾವುದೇ ಕ್ಲಬ್ ಸಾಲುಸಾಲಾಗಿ ಮೂರು ಲೀಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿರುವುದು ಇದು ನಾಲ್ಕನೇ ಬಾರಿ. ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಒಟ್ಟು ಒಂಭತ್ತು ಗೋಲು ಹೊಡೆದಿದ್ದಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌‌ ಗೋಲುಗಳು ಸೇರಿವೆ.2002 ಎಪ್ರಿಲ್ 10ರಂದು [[ಡೆಪೊರ್ಟಿವೊ ಲಾ ಕೊರುನಾ]] ವಿರುದ್ಧದ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ತಮ್ಮ ಎಡ ಪಾದದ [[ಎರಡನೇ ಎಲುಬು]] ಮುರಿದುಕೊಂಡರು. ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಗಾಯಮಾಡಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಯ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದ ಆಟಗಾರ [[ಅಲ್ಡೊ ಡಸ್ಚರ್‌]]ನಿಂದಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇನ್ನೇನು..ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ]] ತಂಡ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುವುದರಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>{{Cite web | title = Did "hatchet man" target Beckham? |work = ESPN Socernet, 2 April 2002 | url = http://www.soccernet.com/championsleague/news/2002/0402/20020411featwright.html | dateformat = dmy | accessdate = 7 October 2005 }}</ref> ಗಾಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಸೀಸನ್‌ನ ಉಳಿದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಪರವಾಗಿ ಆಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೂಡ ಆರ್ಸೆನಲ್ ಪಾಲಾಯಿತು (ಅಲ್ಲದೆ [[ಬೇಯರ್ ಲೆವೆರ್ಕುಸೆನ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಸೆಮಿ-ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋತು [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಪ್]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಿಂದ ಹೊರ ಬಂದಿತು). ನಂತರ ಹಲವು ಸುತ್ತಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳು ನಡೆದು ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಲಬ್ ಜೊತೆ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕರಾರಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ಮತ್ತು ಭಾವಚಿತ್ರದ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಮುಂದಿಟ್ಟ ಕಾರಣ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳು ನಡೆದವು. ಹೊಸ ಕರಾರು ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯದಿಂದಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ಆಟಗಾರನೆಂಬ ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು.<ref>{{Cite news | title = Beckham signs new contract | work = BBC News, May 2002 | url = http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/team_pages/england/newsid_1976000/1976699.stm | dateformat = dmy | accessdate = 7 October 2005 }}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಪಾಲಿಗೆ 2001-02 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾಲ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ. 28 ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 11 ಗೋಲು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ 42 ಪಂದ್ಯಗಳು ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು 16 ಗೋಲುಗಳು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ. [[2002–03 ಅವಧಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಗಾಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿ ಆಟಗಾರ [[ಒಲ್ ಗುನ್ನಾರ್ ಸೊಲ್ಸ್‌ಕೆಜರ್]] ಬಲ ಬದಿಯ ಮಿಡ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತುಂಬಿದರು. 2003 ಫೆಬ್ರವರಿ 15ರ ವೇಳೆಗೆ ತಂಡದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹದಗೆಟ್ಟಿತು. [[FA ಕಪ್‌]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಸೆನಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಸೋತಾಗ, ಕೆರಳಿದ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಫರ್ಗುಸನ್ <ref>[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/m/man_utd/2778985.stm BBC 19 ಫೆಬ್ರವರಿ 2003 ಅಗಸ್ಟ್ 27ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20071224070722/http://www.channel4.com/sport/football_italia//dec21o.html Channel4.com 21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008]</ref><ref>[http://www.goal.com/en/news/9/england/2009/04/28/1234261/silvestre-reminisces-about-fergusons-infamous-boot-throwing-at-be Goal.com 28 ಎಪ್ರಿಲ್ 2009, 2009 ಅಗಸ್ಟ್ 27ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.metro.co.uk/sport/football/article.html?Revealed:_What_happened_when_Beckham_was_hit_by_a_boot_in_the_face&in_article_id=638192&in_page_id=43 |title=ಮೆಟ್ರೋ 28 ಎಪ್ರಿಲ್ 2009 ಅಗಸ್ಟ್ 27ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು |access-date=2013-08-16 |archive-date=2012-09-03 |archive-url=https://archive.today/20120903220624/http://www.metro.co.uk/sport/football/article.html?Revealed:_What_happened_when_Beckham_was_hit_by_a_boot_in_the_face&in_article_id=638192&in_page_id=43 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.sport.co.uk/news/Football/18653/Silvestre_relives_Ferguson_throwing_boot_at_Beckham.aspx |title=Sport.co.uk |access-date=2009-12-01 |archive-date=2012-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120606061656/http://www.sport.co.uk/news/Football/18653/Silvestre_relives_Ferguson_throwing_boot_at_Beckham.aspx |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/2008/07/29/why-ryan-giggs-is-more-scared-of-his-mum-than-fergie-91466-21423456/ walesonline.co.uk]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/woman/health/article964164.ece |title=The Sun 27 ಮಾರ್ಚ್ 2008 |access-date=2009-12-01 |archive-date=2008-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081204224505/http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/woman/health/article964164.ece |url-status=dead }}</ref>[[ಬೂಟ]]ನ್ನು ಎಸೆದರು ಅಥವಾ ಒದೆದರು, ಅದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಡಿದು ಗಾಯವಾಗಿ ಹೊಲಿಗೆ ಹಾಕಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಈ ಘಟನೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಸಾಕಷ್ಟು ವದಂತಿಗಳಿಗೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು, ಕ್ಲಬ್‌ಅನ್ನು ಮೊದಲು ತೊರೆಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿ (ಫರ್ಗುಸನ್ ಅಥವಾ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್?) ಯಾರು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ [[ಬುಕ್ಕೀ]]ಗಳು ಪಣ ಒಡ್ಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news | title = Will Becks give Man Utd the boot? | work = BBC News, 18 February 2003 | url = http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_utd/2775269.stm | dateformat = dmy | accessdate = 6 October 2005 }}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡ ಸೀಸನ್‌ಅನ್ನು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದರೂ, ಡಿಸೆಂಬರ್ ಬಳಿಕ ಆಟದಲ್ಲಿ ಅದರ ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆಯಾಯಿತು. ನಂತರ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡ ಲೀಗ್ಅನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಒಟ್ಟು 52 ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 11 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದರು. ಆಗಲೂ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವಿತ್ತು, ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ಗೆ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಜೂನ್ 13ರಂದು ಅವರಿಗೆ [[OBE]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news | title = Beckham's pride at OBE|work = BBC News, 13 June 2003 | url = http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/2988104.stm | dateformat = dmy | accessdate = 6 October 2005 }}</ref> ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಪರವಾಗಿ 265 ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಿದ್ದಾರಲ್ಲದೆ, 61 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 81 ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಆಡಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು 15 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 12 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಎರಡು FA ಕಪ್, [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಪ್‌]], ಇಂಟರ್ನಾಷನಲ್ ಕಪ್ ಮತ್ತು FA ಯೂತ್ ಕಪ್‌ಅನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಆಡಿದ ಆಟಗಾರರ ಜೊತೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು ([[ನಿಖಿ ಬಟ್]], [[ಗ್ಯಾರಿ ನೆವಿಲ್ಲೆ]] ಮತ್ತು [[ಪೌಲ್ ಸ್ಕೋಲ್ಸ್]] ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಜೊತೆ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದವರು). ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಆಡಿದ ದಾಖಲೆ [[ರ್ಯಾನ್ ಗಿಗ್ಸ್‌]] ಹೆಸರಲ್ಲಿದೆ. === ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ === [[ಚಿತ್ರ:Beckham zidane.jpg|thumb|upright|ಬೆಕ್ಹಾಂ (ಉನ್ನತ) ಮತ್ತು ಜೆನೆಡಿನ್ ಜಿದಾನೆ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್]] ಈ ನಡುವೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು [[FC ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ]]<ref>{{Cite web | title = Beckham to stay in Spain | work = Guardian Unlimited Football, 11 June 2003 | url = http://football.guardian.co.uk/News_Story/0,,974864,00.html | dateformat = dmy |accessdate = 24 May 2006 }}</ref> ತಂಡಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಉತ್ಸುಕವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌]] ಜೊತೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕರಾರಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಅವರು [[€]]35 ದಶಲಕ್ಷ £25m) ವರ್ಗಾವಣೆ ಶುಲ್ಕವನ್ನೂ ಪಡೆದರು.<ref>ಸಮನಾಗಿ, ಸಮಯಕ್ಕೆ, £25 ದಶಲಕ್ಷ ಅಥವಾ US$41 ದಶಲಕ್ಷ.</ref> 2003 ಜುಲೈ 1ರಂದು ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು, ಇದರೊಂದಿಗೆ [[ಲೌರೀ ಕನ್ನಿಂಗ್ಹಾಮ್‌]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಟೀವ್ ಮೆಕ್ಮನನ್]] ಬಳಿಕ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತ್ತಿರುವ ಮೂರನೇ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆಟಗಾರನೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಅವರದ್ದಾಯಿತು. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಏಳನೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಏಳನೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಕ್ಲಬ್‌ನ ನಾಯಕ [[ರೌಲ್]] ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಏಳರ ಬದಲಾಗಿ 23 ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸಲು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು, ಈ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ [[ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ [[ಮೈಕೆಲ್ ಜೋರ್ಡಾನ್]] ತಮಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯೆಂದೂ ಹೇಳಿದರು. ಮೈಕೆಲ್ ಜೋರ್ಡಾನ್ ಕೂಡ 23 ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ.<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/netnotes/article/0,,990894,00.html|title=The number 23|work=[[The Guardian]]|date=2003-06-03|accessdate=2007-06-09}}</ref> ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದೂ ಸೀಸನ್ ಕೊನೆಗೆ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಷ್ಟೇ ತೃಪ್ತಿಪಡಬೇಕಾಯಿತು, ಮತ್ತು UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್‌ನ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಹೊರ ನಡೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಾವೆದುರಿಸಿದ ಮೊದಲ 16 ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 5 ಬಾರಿ ಗೋಲು ಹೊಡೆದು(ಲಾ ಲೀಗಾ ವಿರುದ್ಧದ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಮೂರೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಗೋಲು ಹೊಡೆದದ್ದು ಸೇರಿಸಿ) ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಕಣ್ಮಣಿಯಾದರು, ಆದರೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಲೀಗ್ ಅಥವಾ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್‌ಅನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬೇಕೆಂಬ ಕ್ಲಬ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳೆಲ್ಲ ಹುಸಿಯಾದವು. 2004 ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪೂರ್ವಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದಾಗ, ಅಪರಿಚಿತನೊಬ್ಬ [[ಪೆಟ್ರೋಲ್]] ತುಂಬಿದ್ದ ಕ್ಯಾನ್ ‌ಅನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರ ಮನೆ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಏರಿದ್ದ. ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಮಾತ್ರ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಆತ ಮನೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ದಂದಿ ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web | title = Intruder alert for Victoria Beckham | work = Manchester Online, 20 July 2004 | url = http://www.manchesteronline.co.uk/news/s/124/124434_intruder_alert_for_victoria_beckham.html | dateformat = dmy | accessdate = 9 October 2005 }}</ref> ಇದರ ಹೊರತಾಗಿ 2004 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 9ರಂದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪರ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಪಂದ್ಯದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯಲೆಂದೇ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ [[ವೇಲ್ಸ್]] ಆಟಗಾರ [[ಬೆನ್ ಥ್ಯಾಚರ್‌]]ರನ್ನು ಫೌಲ್ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ಮುಂಜಾಗ್ರತೆಯ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಒಂದು ಪಂದ್ಯದಿಂದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅಮಾನತುಗೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈ ನಡುವೆ ಗಾಯಗೊಂಡ ಕಾರಣ ಮುಂದಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಪರ ಆಡುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಪಂದ್ಯದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವುದು ಖಚಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಒಂದು ಪಂದ್ಯದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಮಾನತುಗೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಥ್ಯಾಚರ್‌ನ್ನು ಫೌಲ್ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಈ ಕುರಿತು ವಿವರಣೆ ನೀಡುವಂತೆ [[ದಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌]] ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ಕೇಳಿತು. ತಮ್ಮಿಂದ ತಪ್ಪಾಗಿರುವುದನ್ನು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರಲ್ಲದೆ, ಕ್ಷಮೆ ಕೋರಿದರು.<ref>{{Cite news | title = FA wants explanation from Beckham|work = BBC News, 14 October 2004 | url = http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/3735276.stm | dateformat = dmy | accessdate = 6 October 2005 }}</ref> ಆದರೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತೆ ಮೈದಾನದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, [[ವೆಲೆನ್ಶಿಯಾ CF]] ವಿರುದ್ಧ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ಪರ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ [[ಹಳದಿ ಕಾರ್ಡ್‌]]ನ್ನು ಪಡೆದರು, ರೆಫರಿಯ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ವಂಗ್ಯವಾಗಿ ಅನುಮೋದಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಎರಡನೆ ಹಳದಿ ಕಾರ್ಡ್‌ ದೊರೆತಾಗ ತಾನಾಗಿಯೇ ಹೊರನಡೆಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಿತ್ತು. ಮೇಲ್ಮನವಿ ಮೇರೆಗೆ ಎರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಅಮಾನತನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಸೀಸನ್‌ನಲ್ಲಿ 2005 ಡಿಸೆಂಬರ್ 3ರಂದು [[ಗೆಟಾಫೆ CF]] ವಿರುದ್ಧದ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮೂರನೇ ಬಾರಿ ಮೈದಾನದಿದ ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, ಆದರೂ ಆ ಸೀಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಾ ಲೀಗಾದಲ್ಲಿ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯಲು ನೆರವಾದವರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. 2005–06 ಲಾ ಲೀಗಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ 12 ಅಂಕಗಳ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಅಂತರವಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು, ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಅಗ್ರ ಪಡೆಯಿತು. ಆದರೆ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಆರ್ಸೆನಲ್]] ವಿರುದ್ಧ ಸೋತ ನಂತರ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ಕೊನೆಯ 16ರ ಘಟ್ಟವನ್ನಷ್ಟೇ ತಲುಪಲು ಶಕ್ತವಾಯಿತು. [[ಚಿತ್ರ:Beckham warmingup.jpg|thumb|left|ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಜೊತೆ ಪೂರ್ವಾಭ್ಯಾಸ]] ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಪೂರ್ವ ಲಂಡನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಪುಸ್ತಕಗಳ ಆಸ್ಕರ್ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತಿವೆತ್ತ 2006 ಸಾಲಿನ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಬುಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ತೀರ್ಪುಗಾರನಾಗಿಯೂ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.<ref>ಮೌಲ್ ಕಿಂಬರ್ಲಿ. [http://www.thebookstandard.com/bookstandard/search/article_display.jsp?vnu_content_id=1001842661 ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್: ಸಾಕರ್ ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬುಕ್ ಜಡ್ಜ್] ''ದಿ ಬುಕ್ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್'' 11 ಜನವರಿ 2006</ref> 2007ರಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಲಾ ಲೀಗಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ವಿರುದ್ಧ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಮೇಲುಗೈ ಹೊಂದಿದ್ದುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ಸೇರಿದ ಬಳಿಕ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಇದು ಮೊದಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೂಡ ಹೌದು.ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಂಡದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ [[ಫ್ಯಾಬಿಯೊ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲೊ]] ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪರವಾಗಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಸೀಸನ್‌ನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಕೆಲವಾರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಆಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು, ಬಲ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಆಡುವ [[ಜೋಸ್ ಅಂಟೊನಿಯೋ]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆಡಿದ ಮೊದಲ ಒಂಭತ್ತು ಪಂದ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ, ಏಳರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಪರಾಭವಗೊಂಡಿತು ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌‌‌ ಕ್ರೀಡಾ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಪ್ರಿಡ್ರ್ಯಾಗ್ ಮಿಜಟೋವಿಕ್]] ಅವರು ಕರಾರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಜೊತೆ ಸುದೀರ್ಘ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ ಬಳಿಕ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ಈ ಸೀಸನ್ ನಂತರ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು 2007 ಜನವರಿ 10ರಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆ ನಂತರ ತಿಪ್ಪರಲಾಗ ಹೊಡೆದ ಮಿಜಟೋವಿಕ್, ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರ ಕರಾರನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದಷ್ಟೇ ಹೇಳಿದ್ದಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದರು.<ref>{{Cite news|url=http://www.iht.com/articles/2007/01/10/sports/web.0110beckham.php|title=Uncertainty over Beckham's future at Real Madrid|work=International Herald Tribune|date=2007-01-10|accessdate=2007-05-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080220071830/http://www.iht.com/articles/2007/01/10/sports/web.0110beckham.php|archivedate=2008-02-20}}</ref> ಈ ಮಧ್ಯೆ, [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ]] ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಆಡಲು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿರುವುದಾಗಿ 2007 ಜನವರಿ 11ರಂದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಒಪ್ಪಂದ 2007 ಜುಲೈ 1ರಿಂದ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬರಲಿದೆಯೆಂದೂ ತಿಳಿಸಿದರು. ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಪರ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕೊನೆಯ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದ್ದಾರೆ, ಹೀಗಿದ್ದೂ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಫ್ಯಾಬಿಯೊ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲೊ 2007 ಜನವರಿ 13ರಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/6259063.stm|title=Real coach calls time on Beckham|publisher=BBC Sport|date=2007-01-13|accessdate=2007-01-13}}</ref> ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲೊ ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು ಮತ್ತು 2007 ಫೆಬ್ರವರಿ 10ರಂದು [[ರಿಯಲ್ ಸೊಶೀಡ್ಯಾಡ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಸೇರಿಕೊಂಡರು - ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಗೋಲು ಹೊಡೆದಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೆ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ಜಯಭೇರಿ ಮೊಳಗಿಸಿತು.<ref>{{Cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/6346573.stm|title=Beckham scores on Madrid return|publisher=BBC Sport|date=2007-02-10|accessdate=2007-02-10}}</ref> 2007 ಮಾರ್ಚ್ 7ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್‌ನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಪರವಾಗಿ ಕೊನೆಯ ಬಾರಿ ಆಡಿದರು, ಆದರೆ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ತಂಡ ಸೋತು ಲೀಗ್‌ನಿಂದ ಹೊರಬಿತ್ತು (ಉಭಯ ತಂಡಗಳು ಸಮಬಲ ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ವೇಳೆ 'ಅವೇ ಗೋಲ್ಸ್ ರೂಲ್' ವಿಧಾನದಿಂದ ವಿಜಯೀ ತಂಡವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು). ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಒಟ್ಟು 103 ಬಾರಿ ಆಡಿದ್ದಾರೆ, ಸಮಕಾಲೀನ ಆಟಗಾರರ ಪೈಕಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನಾಡಿದ ಮೂರನೇ ಆಟಗಾರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಅವರದ್ದು.2007 ಜೂನ್ 17, ಲಾ ಲೀಗಾ ಸೀಸನ್‌ನ ಅಂತಿಮ ದಿನದಂದು ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಪರವಾಗಿ ಕೊನೆಯ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[RCD ಮಲ್ಲೊರ್ಕಾ]]ವನ್ನು 3-1ರಿಂದ ಮಣಿಸಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದಿಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರು. ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಬಳಲಿ ನಿತ್ರಾಣಗೊಂಡು ಮೈದಾನದಿಂದ ಹೊರನಡೆದಾಗ, ಬದಲಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಬಂದ [[ಜೋಸ್ ಅಂಟೊನಿಯೊ ರಿಯೆಸ್‌]] ಎರಡು ಗೋಲು ಹೊಡೆಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ತಂಡ ಸೀಸನ್‌ನ ಮೊದಲ ಲಾ ಲೀಗಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿತು. ಕ್ಲಬ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡ ಮೊದಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇದಾಗಿದೆ. ಉಭಯ ತಂಡಗಳು ಸಮಬಲ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ತಂಡ ಮುಖಾಮುಖಿ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಕಾರಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸಾಧನೆಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆರು ತಿಂಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಆಟವಾಡಿದ್ದೂ ಒಂದು ಕಾರಣ. ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಮ್ಮ ಆಟದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡುಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ LA ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಗೆ ಅವರು ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದಾಗಿ [[ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌]] ಸೀಸನ್‌ನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ಆದರೆ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು LA ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ನಿರಾಕರಿಸಿತು, ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ನಡೆಸಿದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವಿಫಲವಾದವು.<ref>{{Cite news | last = Millward | first = Robert | title = Agent: Beckham Sticking to Galaxy Deal | work = Sports | publisher = Washington Post | date = 2007-06-10 | url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/06/10/AR2007061000751.html | accessdate = 2008-08-14}}</ref> ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ತಂಡದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರಲು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರೇ ಮೂಲ ಕಾರಣ, ಅವರು ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ US$600 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಏರಿತ್ತು ಎಂದು ''[[ಫೋರ್ಬ್ಸ್]]'' ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ವರದಿ ಮಾಡಿತು. ಈ ವರದಿ ಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳಾಗಿತ್ತು. === ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ === [[ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಸಾಕರ್‌]]ನ [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ]]ಯನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ತಂಡವನ್ನು ತೊರೆಯುತ್ತಿರುವುದು 2007 ಜನವರಿ 11ರಂದು ಖಚಿತವಾಯಿತು. ಮಾರನೇ ದಿನ, [[2007 MLS ಸೂಪರ್‌ಡ್ರಾಫ್ಟ್]] ಸಂಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅಧಿಕೃತ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿ ಕರೆದರು.<ref>[http://la.galaxy.mlsnet.com/news/mls_news.jsp?ymd=20070110&content_id=81545&vkey=news_mls&fext=.jsp MLS ಸೂಪರ್‌ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಸುತ್ತಲಿನ ಘಟನೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080527211351/http://la.galaxy.mlsnet.com/news/mls_news.jsp?ymd=20070110&content_id=81545&vkey=news_mls&fext=.jsp |date=2008-05-27 }}. MLSnet.com. 9 ಜನವರಿ 2007.</ref> {{quote box|quote=''I'm coming there not to be a superstar. I'm coming there to be part of the team, to work hard and to hopefully win things. With me, it's about football. I'm coming there to make a difference. I'm coming there to play football... I'm not saying me coming over to the States is going to make soccer the biggest sport in America. That would be difficult to achieve. Baseball, basketball, American football, they've been around. But I wouldn't be doing this if I didn't think I could make a difference.''<ref>{{Cite news | url=http://sports.espn.go.com/espn/wire?section=soccer&id=2728604 | title=Beckham set to invade America | agency=Associated Press | date=2007-01-12}}</ref>|source=Beckham on going to America<br /><small>''From [[ESPN]]''</small>|width=20%|align=right}} [[ಚಿತ್ರ:Beckham first goal LA Galaxy.jpg|thumb|left|ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್(ಕೇಂದ್ರ) LA ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಗೋಲನ್ನು ಹೊಡೆದರು]]ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ಜೊತೆಗಿನ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಕರಾರು ಜುಲೈ 11ರಂದು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂತು, ಮತ್ತು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಜುಲೈ13ರಂದು [[ದಿ ಹೋಮ್ ಡೆಪಾಟ್ ಸೆಂಟರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ 23 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಧರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಈ ಔಪಚಾರಿಕ ಪರಿಚಯದ ಮುನ್ನವೇ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ಜಾಕೀಟುಗಳು 250,000 ದಾಖಲೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ ಎಂದೂ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://publications.socceramerica.com/index.cfm?fuseaction=Articles.san&s=22622&Nid=32279&p=406999|title=The Beckham has Landed|work=socceramerica.com|accessdate=2007-07-14|date=2007-07-13}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಜುಲೈ 21ರಂದು [[ವಿಶ್ವ ಸಾಕರ್ ಸರಣಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ಪರವಾಗಿ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯವನ್ನಾಡಿದರು, [[ಚೆಲ್ಸಿಯಾ]] ವಿರುದ್ಧ ಸೋತ ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ 78ನೇ ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ಮೈದಾನಕ್ಕಿಳಿದಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=http://espnmediazone.com/press_releases/2007_07_jul/20070705_DavidBeckham.htm|title=David Beckham’s First Match in Major League Soccer Live on ESPN Saturday, 21 July|work=[[ESPN]]|date=2007-07-05|accessdate=2007-07-14|archive-date=2008-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20081224213616/http://espnmediazone.com/press_releases/2007_07_jul/20070705_DavidBeckham.htm|url-status=dead}}</ref> ಎರಡು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಅಗಸ್ಟ್ 9ರಂದು [[DC ಯುನೈಟೆಡ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬದಲಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಲೀಗ್‌ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.usatoday.com/sports/soccer/mls/2007-08-09-beckham-debut_N.htm|title=Beckham makes MLS debut but Galaxy stumbles in D.C.|work=[[USA Today]]|accessdate=2007-08-15}}</ref> ಮರು ವಾರ ಅಂದರೆ ಅಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು [[ಸೂಪರ್‌‌ಲೀಗಾ]] ಸೆಮಿ-ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತದೇ DC ಯುನೈಟೆಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಆಡಿದರು. ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅನೇಕ ಪ್ರಥಮಗಳನ್ನು ಕಂಡರು; ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಇದು ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯ, ಮೊದಲ ಹಳದಿ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ನಾಯಕನಾಗಿಯೂ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯ.<ref>{{Cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=453684&root=mls&cc=5901|title=Beckham takes captain's armband to great effect|work=[[ESPN.com]]|date=2007-08-16|access-date=2009-12-01|archive-date=2011-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20110510203732/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=453684&root=mls&cc=5901|url-status=dead}}</ref> ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಫ್ರೀ ಕಿಕ್ ಮೂಲಕ ಮೊದಲ ಗೋಲು ಹೊಡೆದರು, ಅಲ್ಲದೆ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ [[ಲ್ಯಾಂಡನ್ ಡೊನೊವನ್‌]]ಗೆ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯಲು ಸಹಕರಿಸಿದರು. ಈ ಗೋಲುಗಳು ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಗೆ 2-0 ಜಯ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು, ಮತ್ತು ಅಗಸ್ಟ್ 29ರಂದು [[ಪಚುಕಾ]] ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಯಲಿದ್ದ [[ನಾರ್ಥ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೂಪರ್‌ಲೀಗಾ]] ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. [[ಚಿತ್ರ:Beckham LA Galaxy.jpg|thumb|right|ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್]] ಪಚುಕಾ ವಿರುದ್ಧದ ಸೂಪರ್‌ಲೀಗಾ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದ ವೇಳೆ, ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಮ್ಮ ಮೊಣ ಕಾಲಿಗೆ ಗಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರು [[ಮೂಳೆಕಟ್ಟನ್ನು]] ಉಳುಕಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು [[MRI]] ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದ ಕಾರಣ ಆರು ವಾರಗಳ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೂ ತಮ್ಮದೇ ನೆಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸೀಸನ್‌ನ ಕೊನೆಯ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಜರಾದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21ರಂದು ಸೀಸನ್‌ನ MLS ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಚಿಕಾಗೋ ಫೈರ್]] ವಿರುದ್ಧ 1–0ಯಿಂದ ಸೋತು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹೋರಾಟದಿಂದ ಹೊರಬರಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಬದಲಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಆಡಿದರು, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಾಡಿದ ಒಟ್ಟು ಪಂದ್ಯಗಳು; ಎಂಟು (5 ಲೀಗ್), ಒಂದು ಗೋಲು (0 ಲೀಗ್) ಮತ್ತು ಮೂರು ನೆರವುಗಳು (2 ಲೀಗ್).2008 ಜನವರಿ 4ರಿಂದ ಮೂರು ವಾರಗಳ ಕಾಲ, ಪೂರ್ವಾವಧಿ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಗೆ ಮರಳುವವರೆಗೆ [[ಆರ್ಸೆನಲ್]] ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸಿದರು.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/7171836.stm |title=BBC Sport: '&#39;Beckham begins Arsenal training'&#39; |publisher=BBC News |date=2008-01-04 |accessdate=2009-05-04}}</ref> ಎಪ್ರಿಲ್ 3ರಂದು [[ಸ್ಯಾನ್ ಜೋಸ್ ಅರ್ಥ್‌ಕ್ವೇಕ್ಸ್‌]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು 9ನೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಲೀಗ್ ಗೋಲು ಹೊಡೆದರು.<ref>{{Cite web| url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=237757&cc=5901| title=Beckham, Donovan propel L.A. past Quakes| publisher=ESPN.com| date=2008-04-04| accessdate=2008-04-04| archive-date=2008-04-08| archive-url=https://web.archive.org/web/20080408050045/http://soccernet.espn.go.com/report?id=237757&cc=5901| url-status=dead}}</ref> 2008 ಮೇ 24ರಂದು ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಯು [[ಕನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿ ವಿಝಾರ್ಡ್ಸ್‌]] ತಂಡವನ್ನು 3–1 ಗೋಲುಗಳಿಂದ ಮಣಿಸಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದಾಖಲೆ ಜಯ ಪಡೆಯಿತು. ಈ ಜಯದೊಂದಿಗೆ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ತಂಡ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿತು. ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ 70 ಯಾರ್ಡ್ ದೂರದಿಂದ ಎಂಪ್ಟಿ-ನೆಟ್ ಗೋಲು(ಗೋಲು ಕೀಪರ್ ಇಲ್ಲದ ಸಂದರ್ಭ) ಹೊಡೆದರು.ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅರ್ಧಹಾದಿಯಲ್ಲೇ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇದು ಎರಡನೇ ಬಾರಿ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು [[ಸೆಲ್ಹರಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ವಿಂಬ್ಲೆಡನ್‌]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಇದೇ ರೀತಿ ಗೋಲು ಹೊಡೆದಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=538785&root=mls&cc=5901 |title=ESPNsoccernet - MLS - Canales: Beckham shows scoring touch against Wizards |publisher=Soccernet.espn.go.com |author=Andrea Canales (Archive) |date= |accessdate=2008-11-13 |archive-date=2009-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090317004415/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=538785&root=mls&cc=5901 |url-status=dead }}</ref> ಆದರೂ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಸೀಸನ್‌ನ ಕೊನೆಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ ಆಟ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ವಿಫಲವಾದ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಆ ವರ್ಷ ನಿರಾಶಾದಾಯಕ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು.ಈ ಮಧ್ಯೆ ಮಿಲನ್‌ನಿಂದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ವಾಪಸಾದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಸೀಸನ್‌ನ ಅರ್ಧ ಭಾಗವೇ ಮುಗಿದು ಹೋಗಿದ್ದ ಕಾರಣ LAಯ ಅನೇಕ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು, ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸೂಚಕವಾಗಿ "ವಂಚಕನೇ ಮನೆಗೆ ತೆರಳು", "ಪಾರ್ಟ್ ಟೈಂ ಆಟಗಾರ" ಎಂಬಿತ್ಯಾದಿ ಘೋಷಣೆಗಳಿದ್ದ ಫಲಕಗಳನ್ನು LA ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news | title = Beckham booed by furious fans | publisher = BBC Sport | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/8159287.stm?ls | date=2009-07-20}}</ref> === ಮಿಲನ್‌ಗೆ ಎರವಲು === [[ಚಿತ್ರ:David Beckham at Al Saad (cropped).jpg|thumb|right|150px|AC ಮಿಲನ್ ಪರ ಬೆಕ್ಹಾಂ ಆಟ]] [[ಫ್ಯಾಬಿಯೊ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲೊ]] ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿದ್ದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, 2009ರ [[ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ]] ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ದೈಹಿಕ ಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಯುರೋಪಿಗೆ ವಾಪಸಾಗುವರೆಂಬ ಊಹಾಪೋಹಗಳು 2008ರಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಈ ನಡುವೆ, 2009 ಜನವರಿ 7ರಿಂದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[ಎರವಲು]] ಮೇಲೆ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು [[AC ಮಿಲನ್‌]] 2008 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30ರಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{Cite news |title=Beckham to join Milan in January |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/7697377.stm |publisher=BBC Sport |date=30 October 2008 |accessdate=30 October 2008 }}</ref> ಈ ಎಲ್ಲ ವದಂತಿಗಳ ನಡುವೆಯೂ, MLSಅನ್ನು ತೊರೆಯುವ ಯಾವುದೇ ಇರಾದೆಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದರು, ಅಲ್ಲದೆ ಮಾರ್ಚ್‌ ವೇಳೆ [[2009 ಸೀಸನ್‌]] ಶುರುವಾಗುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಮರಳುವುದಾಗಿ ಅವರು ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |title=Beckham Milan Update |url=http://web.mlsnet.com/media/player/mp_tpl.jsp?w=mms%3A//a1503.v115042.c11504.g.vm.akamaistream.net/7/1503/11504/v0001/mlbmls.download.akamai.com/11504/2008/shows/t106/102408_lag_beckham_int2.wmv&w_id=27284&catCode=shows&type=v_free&_mp=1 |publisher=Major League Soccer |date=25 October 2008 |accessdate=25 October 2008 |archive-date=28 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081028032340/http://web.mlsnet.com/media/player/mp_tpl.jsp?w=mms%3A%2F%2Fa1503.v115042.c11504.g.vm.akamaistream.net%2F7%2F1503%2F11504%2Fv0001%2Fmlbmls.download.akamai.com%2F11504%2F2008%2Fshows%2Ft106%2F102408_lag_beckham_int2.wmv&w_id=27284&catCode=shows&type=v_free&_mp=1 |url-status=dead }}</ref> ಈ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕುರಿತು ಮಿಲನ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ನೊಳಗೂ, ಹೊರಗೂ ಸಹಮತವಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಇನ್ನೇನೂ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಕ್ಲಬ್‌ನ ಕೆಲವು ಆಟಗಾರರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.<ref>{{Cite news |title=How Beckham Conquered Milan |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/7887918.stm |publisher=BBC Sport |date=14 February 2009 |accessdate=10 March 2009 }}</ref> ಮಿಲನ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯನ್ ವೇರಿ|[[ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯನ್ ವೇರಿ]]]] ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದ 32 ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು, ಈವರೆಗೆ ಅವರು ಧರಿಸಿದ್ದ 7 ಮತ್ತು 23 ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಗಳನ್ನು ಇತರ ಆಟಗಾರರು ಅದಾಗಲೇ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ನಡುವೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದರು, ಇನ್ನೂ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ 38ನೇ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೂ ಆಡಬಹುದೆಂದು ಕ್ಲಬ್‌ನ ವೈದ್ಯರು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news| url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=605972&cc=5901| title=Becks "can play until he is 38," says doc| publisher=ESPN| date=30 December 2008| accessdate=8 March 2009| archive-date=10 ಮೇ 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20110510203802/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=605972&cc=5901| url-status=dead}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:David Beckham of AC Milan, April 19, 2009.jpg|thumb|left|upright|ಫ್ಲಾಮಿನಿ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೊರೊಂದಿಗಿರುವ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್.]] 2009 ಜನವರಿ 11ರಂದು ಮಿಲನ್ ತಂಡದ ಪರವಾಗಿ [[ರೋಮಾ]] ವಿರುದ್ಧ ಚೊಚ್ಚಲ ಸೀರಿ A ಪಂದ್ಯವನ್ನಾಡಿದರು, 89 ನಿಮಿಷಗಳವರೆಗೂ ಆಟ ಮುಂದುವರಿದು 2-2 ಡ್ರಾದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web| url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=251467&cc=5901&league=ITA.1| title=AS Roma 2-2 AC Milan| publisher=ESPN| date=11 January 2009| accessdate=29 January 2009| archive-date=10 ಮೇ 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20110510203728/http://soccernet.espn.go.com/report?id=251467&cc=5901&league=ITA.1| url-status=dead}}</ref> ಜನವರಿ 25ರಂದು [[ಬೊಲೊಗ್ನಾ]] ವಿರುದ್ಧದ ಸೀರಿ A ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಗೋಲು ದಾಖಲಿಸಿ, ಮಿಲನ್‌ಗೆ 4–1ರಿಂದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಟ್ಟರು. ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಇದು ಮೂರನೇ ಪಂದ್ಯವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite news| url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=612673&&cc=5901| title=Beckham scores first goal for AC Milan| publisher=ESPN| date=25 January 2009| accessdate=8 March 2009| archive-date=10 ಮೇ 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20110510203701/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=612673&&cc=5901| url-status=dead}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ ವೇಳೆಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ L.A.ಗೆ ವಾಪಸಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತಾದರೂ, ಇಟೆಲಿಯ ಕ್ಲಬ್(ಮಿಲನ್) ಆಡಿದ ಆರಂಭದ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲೇ ಅವರು ಮಿಂಚಿದರು. ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಎರಡು ಗೋಲು ಹೊಡೆದರೆ, ಇನ್ನು ಹಲವು ಗೋಲುಗಳು ಅವರ ಮೂಲಕ ಬಂದಿದ್ದವು. ಈ ನಡುವೆ, ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಬಹು-ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಸಂಭಾವನೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಇಟೆಲಿಯ ಕ್ಲಬ್‌ ಮುಂದಿಟ್ಟಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಯಿತು. ಇದರ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮಿಲನ್‌ನಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ವದಂತಿಗಳೂ ಹರಡಿದವು. ಈ ಊಹಾಪೋಹಗಳು ಫೆಬ್ರವರಿ 4ರಂದು ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. [[2010 ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌]] ಉದ್ದಕ್ಕೂ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ಪರ ಆಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತಾವು ಶಾಶ್ವತ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದು ವದಂತಿಗಳಿಗೆ ಪುಷ್ಠಿ ನೀಡಿತು. ಆದರೆ ವೇತನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಯನ್ನು ಸರಿಗಟ್ಟಲು ಮಿಲನ್ ವಿಫಲವಾಯಿತು, ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ಅದಾಗಲೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ [[$]]10-15 ದಶಲಕ್ಷ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟಿತ್ತು.<ref>{{Cite news| url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=616973&cc=5901| title=Galaxy reject AC Milan's opening gambit for Becks| publisher=ESPN| date=7 February 2009| accessdate=8 March 2009| archive-date=10 ಮೇ 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20110510203704/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=616973&cc=5901| url-status=dead}}</ref> ಈ ಎಲ್ಲ ವದಂತಿಗಳ ನಡುವೆಯೂ, ವೇತನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದವು.<ref>{{Cite news| url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=619909&cc=5901| title=Beckham's future to be resolved on Friday?| publisher=ESPN| date=17 February 2009| accessdate=8 March 2009| archive-date=19 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090219201518/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=619909&cc=5901| url-status=dead}}</ref> ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌‌ ಜುಲೈ ಮಧ್ಯದವರೆಗೂ ಮಿಲನ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆಡಲಿದ್ದಾರೆಂದು ''[[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'' ಮಾರ್ಚ್ 2ರಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite news |last=Jones |first=Grahame L. |title=Beckham agrees to return to Galaxy in mid-July |url=http://www.latimes.com/sports/la-sp-beckham-milan-galaxy3-2009mar03,0,6510100.story |work=Los Angeles Times |date=2 March 2009 |accessdate=8 March 2009 |archive-date=3 ಮಾರ್ಚ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303222556/http://www.latimes.com/sports/la-sp-beckham-milan-galaxy3-2009mar03%2C0%2C6510100.story |url-status=dead }}</ref> ಈ ವರದಿಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಿದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮಾತುಕತೆಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು. ಇದೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ [[ಕಾಲಪಾಲುದಾರಿಕೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಆ ಪ್ರಕಾರ ಜುಲೈ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಶುರುವಾಗಿ 2009 MLS ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೂ L.A. ಜೊತೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆಡುವರು.<ref>{{Cite news| url=http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article5871341.ece| title=David Beckham ‘dream’ deal| publisher=The Times| date=9 March 2009| accessdate=9 March 2009| archive-date=10 ಮೇ 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20110510204231/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article5871341.ece| url-status=dead}}</ref> == ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ == [[ಚಿತ್ರ:David Beckham.jpg|right|thumb|ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಾಯಕನಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್]] 1996 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1ರಂದು [[ಮೊಲ್ಡೊವಾ]] ವಿರುದ್ಧದ [[ವಿಶ್ವ ಕಪ್]] ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯದ ವೇಳೆ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡ]]ದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.englandstats.com/matchreport.php?mid=727|title=Moldova 0 - England 3|work=englandstats.com|accessdate=2007-07-16|archive-date=2011-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20110615045520/http://www.englandstats.com/matchreport.php?mid=727|url-status=dead}}</ref>[[1998 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌]] ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ಎಲ್ಲ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆಡಿದ್ದರು, ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]]<ref>{{Cite web|url=http://www.englandfootballonline.com/CmpWC/CmpWC1998Squad.html|title=England in World Cup 1998 Squad Records|work=englandfootballonline.com|accessdate=2007-06-10}}</ref> ವಿರುದ್ಧದ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಪಂದ್ಯದತ್ತ<ref>{{Cite web | title = Beckham Blasts Hoddle | work = Dispatch Online, 29 June 1998 | url = http://www.dispatch.co.za/1998/06/29/sport/HODDLE.HTM | dateformat = dmy | accessdate = 5 October 2005 | archive-date = 14 ಮೇ 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090514100417/http://www.dispatch.co.za/1998/06/29/sport/HODDLE.HTM | url-status = dead }}</ref> ಗಮನವಿಡುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ತಂಡದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ [[ಗ್ಲೆನ್ ಹಾಡಲ್]]ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹರಿಹಾಯ್ದಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮೊದಲೆರಡೂ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಆಡಿರಲಿಲ್ಲ. [[ಕೊಲಂಬಿಯಾ]] ವಿರುದ್ಧದ ಮೂರನೇ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಅವರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಹು ದೂರದಿಂದ [[ಫ್ರೀ ಕಿಕ್]] ಗೋಲು ಹೊಡೆದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ತಂಡಕ್ಕೆ 2-0 ಅಂತರದಿಂದ ಜಯ ತಂದುಕೊಟ್ಟರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಹೊಡೆದ ಮೊದಲ ಗೋಲು ಇದು.ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನ (ಅಂತಿಮ 16), ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌-[[ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ]] ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[ಕೆಂಪು ಕಾರ್ಡ್‌]] ಪಡೆದರು.<ref>"[http://www.englandfc.com/reports/report_arg_v_eng_wc98.html ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ 2-2 ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100111164222/http://www.englandfc.com/reports/report_arg_v_eng_wc98.html |date=2010-01-11 }}", englandfc.com, 30 ಜೂನ್ 1998. 2006 ಜೂನ್ 25ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> [[ಡಿಯಾಗೊ ಸಿಮಿಯೋನ್]]‌ರಿಂದ ಫೌಲ್‌ಗೊಳಗಾದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ಸ್ವಲ್ಪಹೊತ್ತು ನೆಲದಲ್ಲೇ ಬಿದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಸಿಮಿಯೋನ್‌ನ ಮೀನಖಂಡಕ್ಕೆ ಒದೆದರು. ಒದೆಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಸಿಮಿಯೋನ್, ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ಮೈದಾನದಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅದು ಸಫಲವಾಗದಿದ್ದಾಗ ಇಡೀ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ಹೊರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವಂತೆ ರೆಫರಿಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web | title=Simeone admits trying to get Beckham sent off | work=Rediff Sports, 19 May 2002| url=http://www.rediff.com/sports/2002/may/19wc3.htm | dateformat=dmy |accessdate=26 October 2005}}</ref> ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪಂದ್ಯ ಡ್ರಾದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡ [[ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಶೂಟೌಟ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಹೊರಬಿದ್ದಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡ ಹೊರ ನಡೆಯುವಂತಾದ್ದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ದೂರಿದರು, ಟೀಕೆ ಮತ್ತು ಹೀಯಾಳಿಕೆಗಳಿಗೂ ಅವರು ಗುರಿಯಾದರು. ಲಂಡನ್‌ನ [[ಪಬ್]] ಒಂದರ ಹೊರಗಡೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌‌ರ [[ಪ್ರತಿಕೃತಿ]]ಯನ್ನು ನೇಣಿಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ''[[ಡೈಲಿ ಮಿರರ್]]'' ಪತ್ರಿಕೆ [[ಗುರಿ ಹಲಗೆ]]ಯ ಗುರಿಗಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌‌ರ ಭಾವಚಿತ್ರ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ನಂತರ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಜೀವ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಎದುರಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web | title = Beckham's Darkest Hour | work = Article on official UEFA website | url = http://en.uefa.com/news/newsId=27844,printer.htmx | dateformat = dmy | accessdate = 6 October 2005 | archive-date = 12 ಜನವರಿ 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060112062436/http://en.uefa.com/news/newsId%3D27844%2Cprinter.htmx | url-status = dead }}</ref>[[UEFA ಯುರೋ 2000]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ವಿರುದ್ಧ 3–2 ಗೋಲುಗಳಿಂದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪರಾಭವಗೊಂಡಾಗ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕುರಿತ ಟೀಕೆಗಳು ತಾರಕಕ್ಕೇರಿದವು. ಈ ಪಂದ್ಯದ ಎರಡು ಗೋಲುಗಳಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಕಾರಣೀಭೂತರಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಗುಂಪೊಂದು ಪಂದ್ಯದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅವರನ್ನು ಹಂಗಿಸಿತು.<ref>ಎ ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಟು ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್. {{Cite web | title = Leader -- Play games behind closed doors | work = New Statesman, 26 June 2000 | url = http://www.newstatesman.com/200006260003 | dateformat = dmy | accessdate = 4 October 2005 }}</ref> ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[ಮಧ್ಯದ ಬೆರಳನ್ನು ಎತ್ತುವ]] ಮೂಲಕ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು, ಈ ನಡವಳಿಕೆ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಈ ಮೊದಲು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ನಿಂದನೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲವು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ತೆಗಳುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಓದುಗರನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡವು.<ref>{{Cite news | title = Media sympathy for Beckham's gesture|work = BBC News, 14 June 2000 | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/euro2000/teams/england/790657.stm | dateformat = dmy | accessdate = 4 October 2005 }}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ [[ಕೆವಿನ್ ಕೀಗನ್]]‌ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆಯಿತ್ತ ಬಳಿಕ 2000 ನವೆಂಬರ್ 15ರಂದು ಹಂಗಾಮಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಪೀಟಲ್ ಟೇಲರ್ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ ನೂತನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ [[ಸ್ವೆನ್-ಗೊರಾನ್ ಎರಿಕ್ಸನ್]] ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲೂ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಾಯಕನಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದರು. [[2002 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್]] ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡ ಅರ್ಹವಾಗುವಲ್ಲಿ ಅವರು ನೆರವಾದರು, [[ಮುನಿಚ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಜರ್ಮನಿ]] ವಿರುದ್ಧ 5–1ರ ಭಾರಿ ಗೆಲುವು ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಪೂರಕವಾಯಿತು. 2001 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6ರಂದು ಗ್ರೀಸ್-ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಡುವಿನ ಮಹತ್ವದ ಪಂದ್ಯ 2-2 ಡ್ರಾದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಾಗ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಖಳನಾಯಕ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಕಳಚಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ನಾಯಕನಾದರು. ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ಗೆ ಅರ್ಹಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದ್ದರೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಈ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಜಯಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಡ್ರಾ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ 2–1 ಗೋಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಹಿಂದಿತ್ತು, ಕಾಲಾವಕಾಶವೂ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು. ಗ್ರೀಕ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಎಂಟು ಯಾರ್ಡ್ (7 ಮೀಟರ್) ಹೊರಗೆ [[ಟೆಡ್ಡಿ ಶೆರ್ರಿಗ್ಹಾಂ]] ಫೌಲ್ ಆದಾಗ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಫ್ರೀ-ಕಿಕ್ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮಿಂಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಗುಂಗುರಾಗಿ ಗೋಲು ದಾಖಲಿಸಿ ತಂಡವನ್ನು ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು. ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೊಡೆದ ಈ ಗೋಲು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಾಯಿತು. ಇದಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, 2001ರ [[BBC ವರ್ಷದ ಕ್ರೀಡಾ ವ್ಯಕ್ತಿ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾದರು. ಆದರೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, [[FIFA ವಿಶ್ವ ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರ]] ಹಣಾಹಣಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ರನ್ನರ್‌ಅಪ್ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತೃಪ್ತಿಪಡಬೇಕಾಯಿತು, ಪೋರ್ಚುಗಲ್‌ನ [[ಲೂಯಿಸ್ ಫಿಗೊ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. [[2002 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್]] ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಭಾಗಶಃ ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತು [[ಸ್ವೀಡನ್‌]] ವಿರುದ್ಧ ಆರಂಭಿಕ ಪಂದ್ಯವನ್ನಾಡಿದರು. [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಗೋಲು ಹೊಡೆದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ಗೆಲುವಿಗೆ ಕಾರಣರಾದರು, ಈ ಸೋಲಿನೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ನಾಕೌಟ್ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಲು ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಪೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಫೇವರಿಟ್ [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] ವಿರುದ್ಧ ಸೋತು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಿಂದ ಹೊರಬಿತ್ತು. ನಂತರದ ತಿಂಗಳು, [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[2002 ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್‌‌]] ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಕಿರ್ಸ್ಟಿ ಹೊವರ್ಡ್‌]] ಅವರು [[ಜುಬಿಲೀ ಬ್ಯಾಟನ್ ಟೂ ದಿ ಕ್ವೀನ್]] ಗೌರವ ಪಡೆಯುವಾಗ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಜೊತೆಯಾಗಿದ್ದರು. [[UEFA ಯುರೋ 2004]]ನ ಎಲ್ಲ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆಡಿದರು, ಆದರೆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ನಿರಾಶೆ ತಂದಿತ್ತು. [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಗೋಲು ದಾಖಲಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ 2-1ರಿಂದ ಸೋಲು ಅನುಭವಿಸಿತ್ತು, ಮತ್ತು [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಕ್ವಾರ್ಟರ್-ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು [[ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಶೂಟೌಟ್]] ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಶೂಟೌಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿತ್ತು.2005 ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[UNICEF]]ನ [[ಸೌಹಾರ್ದ ರಾಯಭಾರಿ]]ಯಾದರು, ಅಲ್ಲದೆ [[2012 ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ]]ಕ್ಕಾಗಿ ಲಂಡನ್‌ನ ಯಶಸ್ವಿ ಬಿಡ್‌ಗೆ ಪ್ರಚಾರ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite web | title = David Beckham, Goodwill Ambassador | work = UNICEF official website | url = http://www.unicef.org.uk/celebrity/celebrity_biography.asp?celeb_id=27&nodeid=celeb27&section=2 | dateformat = dmy | accessdate = 9 October 2005 | archive-date = 1 ನವೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101101114432/http://www.unicef.org.uk/celebrity/celebrity_biography.asp?celeb_id=27&nodeid=celeb27&section=2 | url-status = dead }}</ref> 2005 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ]] ವಿರುದ್ಧ ಪಂದ್ಯ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮೈದಾನದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, ಮೈದಾನದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮೊದಲ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌‌ಗಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಎರಡು ಬಾರಿ ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊದಲ ಆಟಗಾರ (ಏಕೈಕ ಆಟಗಾರ) ಎಂಬ ಅಪಖ್ಯಾತಿಗೆ ಅವರು ತುತ್ತಾದರು. ಮರು ತಿಂಗಳು ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ 50ನೇ ಬಾರಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದ ನೇತೃತ್ವವಹಿಸಿದರು.2006 ಜೂನ್ 10ರಂದು [[2006 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌]] ಉದ್ಘಾಟನಾ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಗ್ವೆ]] ವಿರುದ್ಧ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೊಡೆದ ಫ್ರೀ ಕಿಕ್ಅನ್ನು [[ಕಾರ್ಲೋಸ್ ಗಮರ್ರ್]] ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಗೋಲು ಕಂಬಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಿದರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಈ ಪಂದ್ಯವನ್ನು 1–0ಯಿಂದ ಜಯಿಸಿತು, ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಈ ಗೋಲನ್ನು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಹೊಡೆದ [[ಸ್ವಂತ-ಗೋಲು]] ಎನ್ನಬಹುದು. 2006 ಜೂನ್ 15ರಂದು [[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬ್ಯಾಗೊ]] ವಿರುದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಆಡಿದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, 83ನೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಚೆಂಡನ್ನು ಕ್ರಾಸ್ ಮಾಡಿದಾಗ [[ಪೀಟರ್ ಕ್ರೌಚ್]] ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಗೋಲು ಹೊಡೆದರು. ಈ ಗೋಲಿನೊಂದಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ 1–0 ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿತು. ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಸ್ಟೀವನ್ ಗೆರ್ರಾರ್ಡ್‌]] ಗೋಲು ಹೊಡೆಯಲು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ನೆರವಾದರು. ಕೊನೆಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು 2–0ಯಿಂದ ಜಯಿಸಿತು. ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಟಕ್ಕಾಗಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಪ್ರಾಯೋಜಕ [[ಬಡ್‌ವೈಯಸರ್]] ಅವರು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ [[ಪಂದ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. [[ಈಕ್ವೆಡರ್]] ವಿರುದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಆಡಿದ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ 59ನೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಫ್ರೀ ಕಿಕ್ ಮೂಲಕ ಗೋಲು ಹೊಡೆದರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಈ ಪಂದ್ಯವನ್ನು 1-0ಯಿಂದ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತಲ್ಲದೆ, ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌-ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಿತು. ಮೂರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ಗಳಲ್ಲೂ<ref>"[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/5103974.stm ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ 1-0 ಇಕ್ವಡೋರ್]", BBC ಸ್ಪೋರ್ಟ್, 2006 25 ಜೂನ್‌ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಫ್ರೀ ಕಿಕ್ ಗೋಲು ಹೊಡೆದ ಮೊದಲ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆಟಗಾರನೆಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಪಂದ್ಯ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೀಡಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವಿಜಯೀ ಗೋಲು ಹೊಡೆದ ನಂತರ [[ನೀರಿನ ಅಂಶ ಕಡಿಮೆ]]ಯಾಗಿ ಅಸ್ವಸ್ಥಗೊಂಡು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ವಾಂತಿ ಮಾಡಿದರು. ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ವಿರುದ್ಧದ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌-ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಆಟದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಗಾಯಗೊಂಡರು. ಬದಲಿ ಆಟಗಾರ ಬಂದರೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡ ಪೆನಾಲ್ಟಿ (3-1)ಯಲ್ಲಿ ಪರಾಭವಗೊಂಡಿತು, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಉಭಯ ತಂಡಗಳು ಗೋಲಿಲ್ಲದೆ 0–0 ಇದ್ದಾಗ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಮೊರೆ ಹೋಗಲಾಗಿತ್ತು. ತಮಗೆ ಆಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಿ ಆಟಗಾರ ಮೈದಾನಕ್ಕಿಳಿದಾಗ ತಲ್ಲಣಗೊಂಡಿದ್ದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ಭಾವೋದ್ವೇಗಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರಿಟ್ಟರು. ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಿಂದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಹೊರಬಂದ ಮರುದಿನವೇ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿ ಕರೆದು ಭಾವುಕರಾಗಿ ನಾಯಕ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು,<ref>"[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/teams/england/5138288.stm ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಾಯಕ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ರಾಜೀನಾಮೆ]", BBC ಸ್ಪೋರ್ಟ್, 2006 ಜುಲೈ 2ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref>; "''ನನ್ನ ದೇಶದ ನೇತೃತ್ವವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ದೊರೆತದ್ದು ಗೌರವ, ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ನನ್ನ ಪಾಲಿನ ಸುಯೋಗ. ನಾನಾಡಿದ 95<ref>ಇದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಎಸಗಿದ ತಪ್ಪು - ಇಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಅವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪರವಾಗಿ 94 ಬಾರಿ ಆಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು.</ref> ಪಂದ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ 58 ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಂಡವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದೇನೆ. [[ಸ್ಟೀವ್ ಮೆಕ್‌ಲಾರೆನ್]] ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪರ್ವಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದೇನೆ" '' ಎಂದರು. (ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ನಿಜವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿವರೆಗೂ 94 [[ಪಂದ್ಯ]]ಗಳನ್ನು ಆಡಿದ್ದರು. ನಂತರ [[ಚೆಲ್ಸಿಯಾ]] ತಂಡದ ನಾಯಕ [[ಜಾನ್ ಟೆರ್ರಿ]] ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದ ನೇತೃತ್ವವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/4782197.stm|title=Terry named new England skipper|accessdate=10 August 2006}}</ref> ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ನಂತರ ನಾಯಕ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದ ಬಳಿಕ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡದಿಂದಲೂ ಅವರನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. 2006 ಅಗಸ್ಟ್ 11ರಂದು ನೂತನ ತರಬೇತುದಾರ [[ಸ್ಟೀವ್ ಮೆಕ್‌ಲಾರೆನ್]] ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೆಸರು ಇರಲಿಲ್ಲ. ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ''ಹೊಸ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಮುನ್ನಡೆಯಲು'' ನಿರ್ಧರಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ''ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ'' ಎಂದು ಮೆಕ್‌ಲಾರೆನ್ ಸಮಜಾಯಿಷಿ ನೀಡಿದರು. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಮತ್ತೆ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದೂ ಮೆಕ್‌ಲಾರೆನ್ ತಿಳಿಸಿದರು. [[ಶಾನ್ ರೈಟ್-ಫಿಲಿಪ್ಸ್]], [[ಕೀರನ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್]], ಮತ್ತು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ [[ಆರನ್ ಲೆನನ್‌]] ಮೊದಲಾದವರನ್ನು ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ [[ಸ್ಟೀವನ್ ಗೆರ್ರಾರ್ಡ್‌]]‌ರನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೆಕ್‌ಲಾರೆನ್ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. [[File:Beckhamtakesfreekick.jpg|thumb|right|ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಜಾನ್ ಟೆರ್ರಿ ಸ್ಕೋರು ಮಾಡಿದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಫ್ರೀ ಕಿಕ್ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು]] ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ಮತ್ತೆ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಮೆಕ್‌ಲಾರೆನ್ 2007 ಮೇ 26ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದ ನಂತರ ತಂಡಕ್ಕೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ವಾಪಸಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಅದೇ ಮೊದಲು. ಹೊಸ [[ವೆಂಬ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದಲ್ಲಿ [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]]-ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಡುವಿನ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಆಡಿದರು. ಮೆಕ್‌ಲಾರೆನ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಆಗಷ್ಟೇ ಆಟ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಪಂದ್ಯದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ಪರ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು, ನಾಯಕ [[ಜಾನ್ ಟೆರ್ರಿ]] ಗೋಲು ಹೊಡೆದರು. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಜಯಗಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಕಂಡು ಬಂದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಪಂದ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸಬ [[ಡಿಯಗೊ]] ಗೋಲು ಹೊಡೆದು ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಸಮನಾಗಿಸಿದರು. ನಂತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಆಡಿದ [[ಈಸ್ಟೊನಿಯಾ]] ವಿರುದ್ಧದ ಯುರೋ 2008 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಮೈಕೆಲ್ ಒವೆನ್]] ಮತ್ತು [[ಪೀಟರ್ ಕ್ರೌಚ್]]‌ಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯುವ ಎರಡು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟರು, ಈ ಗೋಲುಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ 3-0ಯಿಂದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಆ ಎರಡು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದ ನಾಲ್ಕು ಗೋಲುಗಳ ಪೈಕಿ ಮೂರು ಗೋಲುಗಳು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ನೆರವಿನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದವು,<ref>{{Cite web|url=http://www.thefa.com/England/SeniorTeam/NewsAndFeatures/Postings/2007/06/EstoniaEngland_report.htm|title=Three's the magic number|work=TheFA.com|date=2007-06-06|accessdate=2007-06-09}}</ref> ಮತ್ತು [[ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಸಾಕರ್‌ಗೆ]] ತೆರಳಿದ ಬಳಿಕವೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಬಯಸುವುದಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. 2007 ಅಗಸ್ಟ್ 22ರಂದು [[ಜರ್ಮನಿ]] ವಿರುದ್ಧದ ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪರವಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆಡಿದರು, ಇದರೊಂದಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಹೊರತಾದ ಕ್ಲಬ್ ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪರವಾಗಿ ಆಡಿದ ಮೊದಲ ಆಟಗಾರನೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು.<ref>{{Cite web |last=Insider |first=The |url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=455849&root=euro2008&cc=4716 |title=Becks and England suffer Wembley woe |publisher=Soccernet.espn.go.com |date=2007-08-22 |accessdate=2009-05-04 |archive-date=2012-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023101648/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=455849&root=euro2008&cc=4716 |url-status=dead }}</ref> 2007 ನವೆಂಬರ್ 21ರಂದು ಕ್ರೊವೇಷಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ 99ನೇ ಪಂದ್ಯವನ್ನಾಡಿದರು, ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೀಟರ್ ಕ್ರೌಚ್‌ಗೆ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟು ಪಂದ್ಯ 2–2 ಡ್ರಾದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣರಾದರು. ಆದರೆ ನಂತರದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ 2–3 ಗೋಲುಗಳಿಂದ ಸೋತಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ [[ಯುರೋ 2008 ಫೈನಲ್ಸ್‌]]ಗೆ ಅರ್ಹಗೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಹೀಗಿದ್ದೂ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದುವ ಯಾವುದೇ ಯೋಚನೆ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿಲ್ಲವೆಂದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಿಳಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲದೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಬಯಸಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಹೇಳಿದರು.<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/internationals/7106741.stm ನಿವೃತ್ತಿ: ಬೆಕ್ಹಾ ನಿರಾಕರಣೆ], BBC ಸ್ಪೋರ್ಟ್ 2007-11-21. BFI. 2007-06-19 ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‍‌ನ ಹೊಸ ತರಬೇತುದಾರ ಮತ್ತು ‌[[ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌]]‌ನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಹಾಗೂ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರ ಹಳೇ ಸ್ನೇಹಿತ [[ಫ್ಯಾಬಿಯೊ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲೊ]] ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟಾಗ್ಯೂ, ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಆಡಿದ್ದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಅದು 100ನೇ ಪಂದ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಕಳೆದ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಾನು ಆಡಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಈಗ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Citation |last= |first= |title=Beckham acknowledges lack of fitness. |url=http://msn.foxsports.com/soccer/story/7845276/Beckham-acknowledges-lack-of-fitness |publisher=[[Fox Sports]] |date=2008-02-28 |accessdate=2008-03-01 |archive-date=2008-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080302003736/http://msn.foxsports.com/soccer/story/7845276/Beckham-acknowledges-lack-of-fitness |url-status=dead }}</ref> 2008 ಮಾರ್ಚ್ 20ರಂದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲೊ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ ಕರೆಸಿಕೊಂಡರು, ಮಾರ್ಚ್ 26ರಂದು [[ಪ್ಯಾರಿಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ವಿರುದ್ಧ ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯ ಆಡಿದರು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ 100 ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಏಕೈಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆಟಗಾರನೆಂಬ ದಾಖಲೆ ಬರೆದರು. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ [[2010 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್]]‌ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಗಳು ನಡೆಯಲಿರುವುದರಿಂದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ಭವಿಷ್ಯವಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲೊ 2008 ಮಾರ್ಚ್ 26ರಂದು ಸುಳಿವು ನೀಡಿದರು.<ref>{{Citation |last= |first= |title=Beckham to start in Paris for 100th cap |url=http://edition.cnn.com/2008/SPORT/football/03/26/football.beckham/index.html |publisher=CNN |date=2008-03-26 |accessdate=2008-03-26 |format={{Dead link|date=April 2009}} – <sup>[http://scholar.google.co.uk/scholar?hl=en&lr=&q=intitle%3ABeckham+to+start+in+Paris+for+100th+cap&as_publication=&as_ylo=&as_yhi=&btnG=Search Scholar search]</sup> |archive-date=2008-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080329225706/http://edition.cnn.com/2008/SPORT/football/03/26/football.beckham/index.html |url-status=dead }}</ref> [[ವೆಂಬ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದಲ್ಲಿ ಮೇ 28ರಂದು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌]] ತಂಡವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಎದುರಿಸಲಿದ್ದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲೊ 2008 ಮೇ 11ರಂದು ತಮ್ಮ 31 ಮಂದಿ ಆಟಗಾರರ ತಂಡಕ್ಕೆ ಫಾರ್ಮಿನಲ್ಲಿರುವ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಜೂನ್ 1ರಂದು [[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬ್ಯಾಗೊ]] ವಿರುದ್ಧ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಆಡಿದ್ದರು. ಪಂದ್ಯ ಆರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು [[ಬಾಬಿ ಚಾರ್ಲ್ಟನ್‌]] ಅವರು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ 100ನೇ ಪಂದ್ಯದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಚಿನ್ನದ ಟೋಪಿಯನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದರು, ಈ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ವರ್ಗ ಎದ್ದುನಿಂತು ಕರತಾಡನ ಮಾಡಿತು. ಪಂದ್ಯದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಆಡಿದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ನಾಯಕ ಜಾನ್ ಟೆರ್ರಿಗೆ ವಿಜಯೀ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಪಂದ್ಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಬದಲಿ ಆಟಗಾರ [[ಡೇವಿಡ್ ಬೆಂಟ್ಲೆ]]ಯನ್ನು ಮೈದಾನಕ್ಕಿಳಿಸಿದಾಗ, ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಸಮೂಹ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಗೇಲಿ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Citation |last= |first= |title=Hart & Jagielka in England Squad|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/7395247.stm |publisher=BBC |date=2008-05-11 |accessdate=2008-05-11}}</ref> ಅಚ್ಚರಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ, 2008 ಜೂನ್ 1ರಂದು ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬ್ಯಾಗೊ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವಂತೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲೊ ಕೇಳಿಕೊಂಡರು. 2006ರ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಬಳಿಕ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದ ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಆ ನಂತರ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪರ ನಾಟಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ನಡೆದವು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ(ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ), ಮತ್ತೆ ನಾಯಕನಾಗಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು.<ref>{{Citation |last= |first= |title=Capello names Beckham as captain for T&T friendly |url=http://msn.foxsports.com/soccer/story/8193404/Capello-names-Beckham-as-captain-for-T&T-friendly |publisher=[[Fox Sports]] |date=2008-05-31 |accessdate=2008-05-31 |format={{Dead link|date=April 2009}} – <sup>[http://scholar.google.co.uk/scholar?hl=en&lr=&q=intitle%3ACapello+names+Beckham+as+captain+for+T%26T+friendly&as_publication=&as_ylo=&as_yhi=&btnG=Search Scholar search]</sup> |archive-date=2008-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080712104347/http://msn.foxsports.com/soccer/story/8193404/Capello-names-Beckham-as-captain-for-T%26T-friendly |url-status=dead }}</ref> [[ಬೆಲಾರಸ್‌]] ವಿರುದ್ಧ [[ಮಿನ್‌ಸ್ಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2010 ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ 87ನೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ 107ನೇ ಪಂದ್ಯ ಆಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಣಕ್ಕಿಳಿದರು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು [[ಪಂದ್ಯ]]ಗಳನ್ನಾಡಿದ 3ನೇ ಆಟಗಾರ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಬಾಬಿ ಚಾರ್ಲ್ಟನ್ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟರು. ಈ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ 3-1ರಿಂದ ಜಯಿಸಿತು. 2009 ಫೆಬ್ರವರಿ 11ರಂದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ 108ನೇ ಪಂದ್ಯವನ್ನಾಡಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಔಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಆಟಗಾರ [[ಬಾಬಿ ಮೂರೆ]] ಅವರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸರಿಗಟ್ಟಿದರು, [[ಸ್ಪೇನ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಟಿವಾರ್ಟ್ ಡೌನಿಂಗ್‌‌]] ಬದಲಿಗೆ ಆಟವಾಡಿದಾಗ ಈ ಸಾಧನೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=260599&cc=5901 |title=Report: Spain vs England - International Friendly - ESPN Soccernet |publisher=Soccernet.espn.go.com |date=2009-02-11 |accessdate=2009-05-04 |archive-date=2009-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090215121358/http://soccernet.espn.go.com/report?id=260599&cc=5901 |url-status=dead }}</ref> 2009 ಮಾರ್ಚ್ 28ರಂದು, [[ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ]] ವಿರುದ್ಧದ ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಬದಲಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಕಣಕ್ಕಿಳಿಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ಬಾಬಿ ಮೂರೆಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದರು. ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲೂ ಅದ್ಭುತ ಆಟ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, [[ವಾನೆ ರೂನಿ]]ಗೆ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯಲು ನೆರವಾದರು.<ref>{{Cite news|last=Fletcher |first=Paul |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/7966672.stm |title=BBC SPORT &#124; Football &#124; Internationals &#124; International football as it happened |publisher=BBC News |date=2009-03-28 |accessdate=2009-05-04}}</ref> ==== ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಲುಗಳು ==== ''2009 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 28ರವರೆಗೆ'' {| class="wikitable" style="font-size:100%" |+ ! ಗೋಲು !! ದಿನಾಂಕ !! ಸ್ಥಳ!! ಎದುರಾಳಿ ತಂಡ !! ಸ್ಕೋರು!! ಫಲಿತಾಂಶ!! ಸ್ಪರ್ಧೆ!! ವರದಿಗಳು |- | 1. || 26 ಜೂನ್ 1998|| [[ಸ್ಟೇಡ್ ದಿ ಗೆರ್ಲೆಂಡ್]], [[ಲ್ಯಾನ್]] || {{fb|COL}} || 2–0 || 2–0 || [[1998 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್]] || [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1013/results/matches/match=8770/report.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100516115910/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1013/results/matches/match=8770/report.html |date=2010-05-16 }} |- | 2. || 24 ಮಾರ್ಚ್ 2001 || [[ಆನ್‌ಫೀಲ್ಡ್]], [[ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್]] || {{fb|FIN}} || 2–1 || 2–1 || [[FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್ 2002 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/preliminaries/preliminary=3835/matches/match=19736/report.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100215004635/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/preliminaries/preliminary=3835/matches/match=19736/report.html |date=2010-02-15 }} |- | 3. || 25 ಮೇ 2001 || [[ಪ್ರೈಡ್ ಪಾರ್ಕ್]], [[ಡರ್ಬಿ]] || {{fb|MEX}} || 3–0 || 4–0 || [[ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.thefa.com/England/MensSeniorTeam/Archive.aspx?x=779 ] |- | 4. || 6 ಜೂನ್ 2001 || [[ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]], [[ಅಥೆನ್ಸ್]] || {{fb|GRE}} || 2–0 || 2–0 || [[FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್ 2002 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/preliminaries/preliminary=3835/matches/match=19742/report.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100210225343/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/preliminaries/preliminary=3835/matches/match=19742/report.html |date=2010-02-10 }} |- | 5. || 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2001 || [[ಹಳೇ ಟ್ರಾಫರ್ಡ್]], [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್]] || {{fb|GRE}} || 2–2 || 2–2 || [[FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್ 2002 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/preliminaries/preliminary=3835/matches/match=19747/report.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090904203235/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/preliminaries/preliminary=3835/matches/match=19747/report.html |date=2009-09-04 }} |- | 6. || 10 ನವೆಂಬರ್ 2001 || [[ಓಲ್ಡ್ ಟ್ರಾಫರ್ಡ್‌]], [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್]] || {{fb|SWE}} || 1–0 || 1–1 || [[ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.thefa.com/England/MensSeniorTeam/Archive.aspx?x=785 ] |- | 7. || 7 ಜೂನ್ 2002 || [[ಸಪ್ಪೊರೊ ಡೊಮ್]], [[ಸಪ್ಪೊರೊ]]|| {{fb|ARG}} || 1–0 || 1–0 || [[2002 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್]] || [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/results/matches/match=43950023/report.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090629054151/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/results/matches/match=43950023/report.html |date=2009-06-29 }} |- | 8. || 12 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2002 || [[ಟೆಹಿಲ್ನ್ ಪೊಲ್]], [[ಬ್ರಾಟಿಸ್ಲಾವಾ]] || {{fb|SVK}} || 1–1 || 2–1 || [[UEFA ಯುರೋ 2004 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.thefa.com/England/MensSeniorTeam/Archive.aspx?x=797 ] |- | 9. || 16 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2002 || [[ಸೈಂಟ್ ಮೇರೀಸ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]], [[ಸೌತಂಪ್ಟನ್]] || {{fb|Macedonia}} || 1–1 || 2–2 || [[UEFA ಯುರೋ 2004 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.thefa.com/England/MensSeniorTeam/Archive.aspx?x=798 ] |- | 10. || 29 ಮಾರ್ಚ್ 2003 || [[ರೇನ್‌ಪಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೇಡಿಯನ್]], [[ವಡಝ್]] || {{fb|Liechtenstein}} || 2–0 || 2–0 || [[UEFA ಯುರೋ 2004 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.thefa.com/England/MensSeniorTeam/Archive.aspx?x=800 ] |- | 11. || 2 ಎಪ್ರಿಲ್ 2003 || [[ಬೆಳಕಿನ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]], [[ಸಂಡರ್ಲೆಂಡ್]] || {{fb|TUR}} || 2–0 || 2–0 || [[UEFA ಯುರೋ 2004 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.thefa.com/England/MensSeniorTeam/Archive.aspx?x=801 ] |- | 12. || 20 ಅಗಸ್ಟ್ 2003 || [[ಪೋರ್ಟ್ಮನ್ ರಸ್ತೆ]], [[ಇಪ್ಸ್‌ವಿಚ್]] || {{fb|Croatia}} || 1–0 || 3–1 || [[ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.thefa.com/England/MensSeniorTeam/Archive.aspx?x=805 ] |- | 13. || 6 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2003 || [[ಗ್ರಾಡ್ಸ್ಕಿ]], [[ಸ್ಕೊಪ್ಜ್]] || {{fb|Macedonia}} || 2–1 || 2–1 || [[UEFA ಯುರೋ 2004 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.thefa.com/England/MensSeniorTeam/Archive.aspx?x=806 ] |- | 14. || 18 ಅಗಸ್ಟ್ 2004 || [[ಸೈಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್]], [[ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್]] || {{fb|UKR}} || 1–0 || 3–0 || [[ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.thefa.com/England/MensSeniorTeam/Archive.aspx?x=818 ] |- | 15. || 9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2004 || [[ಓಲ್ಡ್ ಟ್ರಾಫರ್ಡ್‌]], [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್]]|| {{fb|WAL}} || 2– 0 || 2–0 || [[FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್ 2006 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/preliminaries/preliminary=8071/matches/match=36621/report.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091013142516/http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/preliminaries/preliminary=8071/matches/match=36621/report.html |date=2009-10-13 }} |- | 16. || 30 ಮಾರ್ಚ್ 2005 || [[ಸೈಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್]], [[ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್]]|| {{fb|Azerbaijan}} || 2– 0 || 2–0 || [[FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್ 2006 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/preliminaries/preliminary=8071/matches/match=36632/report.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091013142546/http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/preliminaries/preliminary=8071/matches/match=36632/report.html |date=2009-10-13 }} |- | 17. || 25 ಜೂನ್ 2006 || [[ಗೊಟ್ಲಿಯಬ್-ಡಯಮ್ಲರ್]], [[ಸ್ಟುಟ್‌ಗಾರ್ಟ್]] || {{fb|Ecuador}} || 1–0 || 1–0 || [[FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್ 2006]] || [http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410051/report.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100405094421/http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410051/report.html |date=2010-04-05 }} |} == ಶಿಸ್ತು == ''"ಆಟದಲ್ಲಿ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತರ ಆಟಗಾರರು ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ"'' ಎಂದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರ ಮಾಜಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ [[ಅಲೆಕ್ಸ್ ಫರ್ಗುಸನ್]] ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.manutdzone.com/legends/DavidBeckham.htm|title=Manchester United Legends - David Beckham|work=manutdzone.com|accessdate=2007-05-28|archive-date=2008-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20080818030242/http://www.manutdzone.com/legends/DavidBeckham.htm|url-status=dead}}</ref> 2007ರಲ್ಲಿ [[ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌]] ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಮಂಡಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹದಗೆಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ, ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ದಿನನಿತ್ಯವೂ ತಪ್ಪದೆ ತರಬೇತಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ರಾಮೊನ್ ಕಾಲ್ಡರನ್]] ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ [[ಫ್ಯಾಬಿಯೊ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲೊ]] ಅವರು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರ ವೃತ್ತಿಪರತೆ ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್ ಮೇಲಿದ್ದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/sports/2007-01/14/content_782993.htm|title=Beckham will not play for Real again - Capello|work=chinadaily.com|date=2007-01-14|accessdate=2007-05-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.iht.com/articles/ap/2007/01/13/sports/EU-SPT-SOC-Real-Madrid-Beckham.php|title=Coach says Beckham won't play again for Real Madrid|work=International Herald Time|date=2007-01-13|accessdate=2007-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070620123856/http://www.iht.com/articles/ap/2007/01/13/sports/EU-SPT-SOC-Real-Madrid-Beckham.php|archivedate=2007-06-20}}</ref> ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಕೆಂಪು ಕಾರ್ಡ್ ಪಡೆದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮೊದಲ ಆಟಗಾರ, ಅಲ್ಲದೆ ಆಟ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ಮೈದಾನದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮೊದಲ ನಾಯಕನೂ ಹೌದು.<ref>[http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article576493.ece ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ರೆಡ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಟ್ ಜಾಯ್ ಫಾರ್ ಸ್ವೆನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110510204225/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article576493.ece |date=2011-05-10 }}, ''ದಿ ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್'', 9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2005. 2007, ಏಪ್ರಿಲ್‌ 21ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> [[1998 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ]]ದ [[ಡಿಯಾಗೊ ಸಿಮಿಯೋನ್]] ಫೌಲ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಕೆರಳಿದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅವರನ್ನು ಒದೆದು ಬೀಳಿಸಿ ಕುಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಂಪು ಕಾರ್ಡ್‌ಅನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡ ಪೆನಾಲ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೆಸರೂ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿತ್ತು. ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ವೇಳೆ ದಾಖಲೆಯಾಗಿ 41 ಬಾರಿ ಹಳದಿ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಕೆಂಪು ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.beckham-magazine.com/stats.html |title=Beckham Magazine - Statistics |publisher=Beckham-magazine.com |date= |accessdate=2008-11-13 |archive-date=2008-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081014152722/http://www.beckham-magazine.com/stats.html |url-status=dead }}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == === ಕ್ಲಬ್ === ==== ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ F.C. ==== * [[ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]]: 1995–96, 1996–97, 1998–99, 1999–00, 2000–01, 2002–03 * 2007-08ರ FA ಕಪ್‌ * [[UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್‌]]: 1998–99 * ಇಂಟರ್‌ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್‌ ಕಪ್‌: 1 * [[ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಶೀಲ್ಡ್]]: 1993, 1994, 1996, 1997 * [[FA ಯೂತ್ ಕಪ್]]: 1992 ==== ರಿಯಲ್‌ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ C.F. ==== * [[ಲಾ ಲೀಗಾ]]: 2006–07 * [[ಸೂಪರ್‌ಕೋಪಾ]]: 2003 ==== ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ==== * [[ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್]]: 2009 === ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆ === * [[PFA ವರ್ಷದ ತರುಣ ಆಟಗಾರ]]: 1996/97 * [[ಸರ್ ಮ್ಯಾಟ್ ಬಸ್ಬಿ ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರ]]: 1996/97 * [[1998 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ತಂಡ * [[UEFA]] ಕ್ಲಬ್‌ನ ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರ: 1999 * [[BBC ವರ್ಷದ ಕ್ರೀಡಾ ವ್ಯಕ್ತಿ]]: 2001 * [[FIFA 100]]<ref>{{Cite web|url=http://www.rediff.com/sports/2004/mar/05fifa.htm |title=FIFA's top 100 list |publisher=Rediff.com |date= |accessdate=2008-11-13}}</ref> * [[ESPY ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] - ಬೆಸ್ಟ್ ಮೇಲ್ ಸಾಕರ್ ಪ್ಲೇಯರ್: 2004<ref name="autogenerated1">{{Cite web|url=http://espn.go.com/espy2008/postshow/index.html#/bestof/ |title=ESPYS 2008 |publisher=Espn.go.com |date= |accessdate=2008-11-13}}</ref> * [[ESPY]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಬೆಸ್ಟ್ ಮೇಲ್ MLS ಆಟಗಾರ: 2008<ref name="autogenerated1" /> * [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್]]: 2008 ==== ಗೌರವಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ==== *[[ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ II]] ಅವರ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿ: 2003 *ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಚಿಲ್ರನ್ಸ್ ಫಂಡ್([[UNICEF]]) [[ಸೌಹಾರ್ದ ರಾಯಭಾರಿ]] (2005–ಈಗಲೂ) *"ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ರಾಯಭಾರಿ" - [[100 ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಬ್ರಿಟನ್ಸ್]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು<ref>"[http://www.itv.com/page.asp?partid=7852 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120108123733/http://www.itv.com/page.asp?partid=7852 |date=2012-01-08 }}"</ref> *''ದಿ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ 100,'' ಸಂಖ್ಯೆ 15 - ''[[ಫೋರ್ಬ್ಸ್]],'' 2007<ref>{{Cite web|url=http://www.forbes.com/2007/06/14/best-paid-celebrities-07celebrities_cz_lg_0614celeb_land.html|title=The Celebrity 100|work=[[Forbes]]|accessdate=2007-07-17|date=2007-06-14}}</ref> *UKಯ 40 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ 40 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ನಂ.1 ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ<ref>{{Cite web |url=http://www.arenamagazine.co.uk/?p=942 |title=Britain’s original style magazine – for men |publisher=Arenamagazine.co.uk |date= |accessdate=2008-11-13 |archive-date=2008-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080521142907/http://www.arenamagazine.co.uk/?p=942 |url-status=dead }}</ref> - ''[[ಅರೆನಾ]]'', 2007 * [[ಸಮಯ 100]]: 2008<ref>[http://www.time.com/time/subscriber/2004/time100/heroes/100beckham.html ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್: ಸಾಕರ್‌ನ ಮೆಟ್ರೋ ಸೆಕ್ಶುವಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090428101017/http://www.time.com/time/subscriber/2004/time100/heroes/100beckham.html |date=2009-04-28 }}. ಟೈಮ್‌ (ನಿಯತಕಾಲಿಕ)</ref> == ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು == {| class="wikitable" border="1" style="text-align:center" |- ! rowspan="2"|ಕ್ಲಬ್ ! rowspan="2"|ಅವಧಿ ! colspan="2"|ಲೀಗ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳು ! colspan="2"|ಕಪ್‌ ! colspan="2"|ಲೀಗ್‌ ಕಪ್‌ ! colspan="2"|ಭೂಖಂಡದ ಹೊರಪದರ ! colspan="2"|ಇತರ<ref>[[FA ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಶೀಲ್ಡ್]], [[UEFA ಸೂಪರ್ ಕಪ್]], 1}ಇಂಟರ್‌ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಕಪ್, [[FIFA ಕ್ಲಬ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್]] ಮತ್ತು [[ಸೂಪರ್‌ಲೀಗಾ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ! colspan="2"|ಒಟ್ಟ |- !ಆಪ್ಸ್ !ಗೋಲುಗಳು !ಆಪ್ಸ್ !Goals !ಆಪ್ಸ್ !ಗೋಲುಗಳು !ಆಪ್ಸ್ !ಗೋಲುಗಳು !ಆಪ್ಸ್ !ಗೋಲುಗಳು !ಆಪ್ಸ್ !ಗೋಲುಗಳು |- | rowspan="2"|[[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್]] | [[1992–93]] | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 |- | [[1993–94]] | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |- | [[Preston North End]] (loan) | [[1994–95]] | 5 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | colspan="2"|– | 0 | 0 | 5 | 2 |- | rowspan="10"|[[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್]] | [[1994–95]] | 4 | 0 | 2 | 0 | 3 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 10 | 1 |- | [[1995–96]] | [33] | 7 | 3 | 1 | 2 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 40 | 8 |- | [[1996–97 FA ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ ಲೀಗ್‌]] | 36 | 8 | 2 | 1 | 0 | 0 | 10 | 2 | 1 | 1 | 49 | 12 |- | [[1997–98]] | 37 | 9 | 4 | 2 | 0 | 0 | 8 | 0 | 1 | 0 | 50 | 11 |- | [[1998–99]] | 34 | 6 | 7 | 1 | 1 | 0 | 12 | 2 | 1 | 0 | 55 | 9 |- | [[1999–2000]] | 31 | 6 | colspan="2"|– | 0 | 0 | 12 | 2 | 5 | 0 | 48 | 8 |- | [[2000–01]] | 31 | 9 | 2 | 0 | 0 | 0 | 12 | 0 | 1 | 0 | 46 | 9 |- | [[2001–02]] | 28 | 11 | 1 | 0 | 0 | 0 | 13 | 5 | 1 | 0 | 43 | 16 |- | [[2002–03]] | 31 | 6 | 3 | 1 | 5 | 1 | 13 | 3 | 0 | 0 | 52 | 11 |- !ಒಟ್ಟು !265 !62 !24 !6 !12 !1 !83 !15 !10 !1 !399 !87 |- | rowspan="5"|[[ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌]] | [[2003–04]] | 32 | 3 | 4 | 2 | colspan="2"|– | 7 | 1 | 0 | 0 | 43 | 6 |- | [[2004–05]] | 30 | 4 | 0 | 0 | colspan="2"|– | 8 | 0 | 0 | 0 | 38 | 4 |- | [[2005–06]] | 31 | 3 | 3 | 1 | colspan="2"|– | 7 | 1 | 0 | 0 | 41 | 5 |- | [[2006–07]] | 23 | 3 | 2 | 1 | colspan="2"|– | 6 | 0 | 0 | 0 | 31 | 4 |- !ಒಟ್ಟು !116 !13 !9 !4 ! colspan="2"|– !28 !2 !0 !0 !153 !19 |- | rowspan="2"|[[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ]] | [[2007]] | 5 | 0 | 0 | 0 | colspan="2"|– | colspan="2"|– | 2 | 1 | 7 | 1 |- | [[೨೦೦೮]] | 25 | 5 | 0 | 0 | colspan="2"|– | colspan="2"|– | 0 | 0 | 25 | 5 |- | rowspan="2"valign="center" | [[ಮಿಲನ್]] (ಎರವಲು) | [[2008-09]] | 18 | 2 | 0 | 0 | colspan="2"|– | 0 | 0 | 2 | 0 | 20 | 2 |- | rowspan="2"|[[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ]] | [[2009]] | 12 | 2 | 0 | 0 | colspan="2"|– | colspan="2"|– | 0 | 0 | 12 | 2 |- !ಒಟ್ಟು !42 !7 !0 !0 ! colspan="2"|– ! colspan="2"|– !2 !1 !44 !8 |- ! colspan="2"|ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಒಟ್ಟು ಸಾಧನೆ !446 !86 !33 !10 !12 !1 !111 !17 !14 !2 !616 !116 |} == ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅಕಾಡೆಮಿ == 2005ರಲ್ಲಿ, ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದರ ಎರಡು ಶಾಖೆಗಳು [[ಲಂಡನ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದ [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. [[ನತಾಲ್‌]]ನ ಕಾಬೊ ಸಾವೊ ರೊಖ್, [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೂ ಶಾಲೆಯ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಯೋಜನೆಗಳಿವೆ. == ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == [[File:David y Victoria Beckham.jpg|thumb|upright|2007ರಲ್ಲಿ ಸಿಲ್ವರ್‌ಸ್ಟೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಡೇವಿಡ್ ಮತ್ತು ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್.]] 1997ರಲ್ಲಿ [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಆಡಮ್ಸ್]] ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಬಂದಿದ್ದಾಗಿನಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. [[ಪಾಸ್ ಸಂಗೀತ]]ದ [[ಸ್ಪೈಸ್ ಗರ್ಲ್ಸ್]] ತಂಡದ ಪಾಶ್ ಸ್ಪೈಸ್ ಎಂದೇ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರು, ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ವಿಶ್ವ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳ ಪೈಕಿ ಇದೂ ಒಂದು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಂಡ ಕೂಡ ಯಶಸ್ಸಿನ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಸಂಬಂಧ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಈ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು "[[ಪಾಸ್ ಮತ್ತು ಬೆಕ್ಸ್]]" ಎಂದು ಕರೆದವು. 1998 ಜನವರಿ 24ರಂದು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌]]ನ [[ಚೆಶಂಟ್‌]] ರೆಸ್ಟರಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಎದುರು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ವಿವಾಹದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮುಂದಿಟ್ಟರು. [[ಐರ್ಲೆಂಡ್‌]]ನ [[ಲಟ್ರೆಲ್ಲ್‌ಸ್ಟೌನ್ ಕ್ಯಾಸಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ 1999 ಜುಲೈ 4ರಂದು ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾಳನ್ನು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ವಿವಾಹವಾದರು, ಅಂದಿನಿಂದ ಆಕೆಯ ಹೆಸರು ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿತು. ಈ ವಿವಾಹ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಪ್ರಚಾರ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರ ತಂಡದ ಸಹ ಆಟಗಾರ [[ಗ್ಯಾರಿ ನೆವಿಲ್ಲೆ]] ಬೆಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನ್ ಆದರೆ, ದಂಪತಿಗಳ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಪುತ್ರ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್ ಉಂಗುರ ಧಾರಕನಾಗಿದ್ದನು. ''[[OK!]]'' ಜೊತೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ವಿಶೇಷ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಈ ಸಮಾರಂಭದಿಂದ ದೂರವಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೂ ಚಿನ್ನದ ಸಿಂಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ದಂಪತಿಗಳ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದವು, ''[[ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌]]'' ಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿದ್ದವು.<ref>{{Cite news | title = Sun pips OK! to Posh wedding photos | work = BBC News, 6 July 1999 | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/special_report/1999/07/99/the_posh_wedding/387126.stm | dateformat = dmy | accessdate = 25 May 2006 }}</ref> ವಿವಾಹ ಪ್ರಯುಕ್ತದ ಸ್ವಾಗತಕೂಟದಲ್ಲಿ 437 ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು £500,000 ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news | title = Wedded spice|work = BBC News, 5 July 1999 | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/special_report/1999/07/99/the_posh_wedding/385866.stm | dateformat = dmy | accessdate = 2 December 2005 }}</ref> 1999ರಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಉತ್ತರ [[ಲಂಡನ್‍]]ನ [[ಹರ್ಟ್‌ಫೊರ್ಡ್‌ಶೈರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮನೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಚಾರ ದೊರೆತು, ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ [[ಬೆಕ್ಕಿಗ್ಹಾಂ ಅರಮನೆ]]ಯೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಮನೆಯ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ £7.5&nbsp;ದಶಲಕ್ಷ. ಡೇವಿಡ್ ಮತ್ತು ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾಗೆ ಮೂವರು ಪುತ್ರರಿದ್ದಾರೆ: ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್ ಜೋಸೆಫ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ([[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ, ಲಂಡನ್‌]]ನಲ್ಲಿ 1999 ಮಾರ್ಚ್ 4ರಂದು ಜನನ), ರೊಮಿಯೊ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ (ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ, ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ 2002 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1ರಂದು ಜನನ) ಮತ್ತು ಕ್ರೂಜ್ ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ([[ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ 2005 ಫೆಬ್ರವರ 20ರಂದು ಜನನ) ("ಕ್ರಾಸ್‌"ಗೆ [[ಸ್ಪಾನಿಷ್‌]]ನಲ್ಲಿ ''"ಕ್ರೂಜ್" '' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ). ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ರೊಮಿಯೊ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಗಾಡ್‌ಫಾದರ್ [[ಎಲ್ಟನ್ ಜಾನ್]] ಮತ್ತು ಗಾಡ್‌ಮದರ್ [[ಎಲಿಜಬೆತ್ ಹರ್ಲಿ]] ಆಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=http://marriage.about.com/od/sports/a/davidbeckham.htm |title=Victoria and David Beckham Marriage Profile |publisher=Marriage.about.com |date= |accessdate=2008-11-13 |archive-date=2012-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120205204021/http://marriage.about.com/od/sports/a/davidbeckham.htm |url-status=dead }}</ref> ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಾವು ಬಯಸಿದ್ದೇವೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಮಗಳನ್ನು ಪಡೆದರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ದಂಪತಿಗಳು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |url=http://www.people.com/people/article/0,,1029920,00.html |title=David, Victoria Beckham Have a Third Son - Birth, David Beckham, Victoria Beckham : People.com |publisher=People.com |author=Stephen M. Silverman |date=13 November 2008 |accessdate=2008-11-13 |archive-date=2016-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160806042245/http://www.people.com/people/article/0,,1029920,00.html |url-status=dead }}</ref> ಜುಲೈನಲ್ಲಿ [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ]]ಗೆ ವರ್ಗವಾಗಲಿದ್ದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕುಟುಂಬ 2007 ಎಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ [[ಬೇವರ್ಲಿ ಹಿಲ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ [[ಇಟೆಲಿಯನ್]] [[ವಿಲ್ಲಾ]]ವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು. ಈ ಮನೆ $22 ದಶಲಕ್ಷ ಮೌಲ್ಯದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಖ್ಯಾತನಾಮರಾದ [[ಟಾಮ್ ಕ್ರೂಸ್]], [[ಕೇಟೀ ಹೋಲ್‌ಮ್ಸ್]], ಟಿವಿ ನಿರೂಪಕ [[ಜೇ ಲೆನೊ]] ನಿವಾಸಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇದೆ. ನಗರಕ್ಕೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮನೆಗಳ ಪೈಕಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮನೆಯೂ ಒಂದು. === ಪ್ರಣಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳು === ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ತಮ್ಮ ಜೊತೆ ವಿವಾಹೇತರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌‌ರ ಮಾಜಿ ಸಹಾಯಕಿ [[ರೆಬೆಕ್ಕಾ ಲೂಸ್‌]] ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ 2004 ಎಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಟಾಬ್ಲಾಯಿಡ್ ''[[ನ್ಯೂಸ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌]]'' ವರದಿ ಮಾಡಿತ್ತು.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/3614993.stm |title=BBC.co.uk: '&#39;Beckham story is tabloids' dream'&#39; |publisher=BBC News |date=2004-04-09 |accessdate=2009-05-04}}</ref><ref>{{Cite news |last=News |first=Pa |url=http://www.timesonline.co.uk/article/0,,1-1066358,00.html |title='&#39;Beckham flies back to Madrid from holiday'&#39; |publisher=TimesOnline |date= |accessdate=2009-05-04 |archive-date=2023-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231108152955/https://www.thetimes.co.uk/ |url-status=dead }}</ref> ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ, ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಜೊತೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ತಾನು ಹಾಸಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಗಿ [[ಮಲೇಶಿಯಾ]] ಸಂಜಾತ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರೂಪದರ್ಶಿ ಸರಾಹ್ ಮಾರ್ಬೆಕ್ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಈ ಎಲ್ಲ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, "ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ" ಎಂದಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news | title = Beckham to stay in Spain | work = BBC News, 20 May 2004 | url = http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/3733607.stm | dateformat = dmy |accessdate = 7 October 2005 }}</ref> ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ದಾಂಪತ್ಯ ದ್ರೋಹ ಆರೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ಇದುವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳು ದೊರೆತಿಲ್ಲ.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-300554/Did-Becks-threesome.html "ಡಿಡ್ ಬೆಕ್ಸ್ ಹ್ಯಾವ್ ಎ ತ್ರೀಸಮ್‌?"] ''ಡೈಲಿ ಮೇಲ್'' 8 ಎಪ್ರಿಲ್ 2004 ಲೇಖನದಿಂದ. 2008-05-07ನಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ''[[W ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌]]'' ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ವರದಿಗಾರನೊಂದಿಗೆ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ; "ನಾನು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಲಾರೆ: ಅದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕಷ್ಟಕಾಲವಾಗಿತ್ತು. ''ನಮ್ಮ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ನುಂಗಲಾರದ ತುತ್ತಾಗಿತ್ತು. '' ''ಆದರೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿಗೆ ಅವರದ್ದೇ ಆದ ಮೌಲ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡೆ."'' <ref>{{Cite web | title = American Idols | work = W magazine, 1 August 2007 | url = http://www.wmagazine.com/celebrities/2007/08/beckhams_steven_klein?currentPage=1 | dateformat = dmy | accessdate = 20 February 2009 | archive-date = 17 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090217021215/http://www.wmagazine.com/celebrities/2007/08/beckhams_steven_klein?currentPage=1 | url-status = dead }}</ref> === ಕಾನೂನು ವಿವಾದಗಳು === ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕೂಡ ಕಾನೂನು ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಹೊರತಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, 2008 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಅಂಗರಕ್ಷಕನ ವಿರುದ್ಧ [[ಪಾಪರಾಜಿ]] ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಎಮಿಕ್‌ಲ್ಸ್ ಡಿ ಮತಾ ಕೇಸು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. [[ಬೇವರ್ಲಿ ಹಿಲ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ತೆಗೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಇಬ್ಬರೂ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಆರೋಪ. ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಟರಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ತಾನು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾಗಿ ದೂರಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಆರೋಪಗಳಲ್ಲಿ ನಿಖರತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.<ref>[http://www.tmz.com/2009/01/26/beckham-sued-accused-of-beating-photog/ ಛಾಯಾಗ್ರಹಕನ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ; ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ] TMZ.com, 26 ಜನವರಿ 2009</ref> == ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಚೆಗಿನ ಖ್ಯಾತಿ == [[File:David Beckham Nov 11 2007 Autographs.jpg|200px|right|thumb|LA ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ದಿ ಮಿನ್ನೆಸೋಟಾ ಥಂಡರ್ ಮಧ್ಯೆ ನಡೆದ ಮೊದಲ ವಾರ್ಷಿಕ COPA ಮಿನ್ನೆಸೋಟಾ ಸಹಾಯಾರ್ಥ ಆಟದ ನಂತರ ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅವರು ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಹಸ್ತಾಕ್ಷರ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು.]]ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರ ಖ್ಯಾತಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ [[ಅಂಕಣ]]ದಿಂದಾಚೆಗೂ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿತ್ತೆಂದರೆ [[ಕೋಕಾ-ಕೋಲಾ]] ಮತ್ತು [[ಐಬಿಎಂ]] ನಂತಹ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಕೂಡ ಇವರನ್ನು ತತ್‌ಕ್ಷಣವೇ ಗುರುತು ಹಿಡಿಯಲು ಶಕ್ಯವಾಗಿದ್ದವು.<ref name="thisismoney">[http://www.thisismoney.co.uk/news/special-report/article.html?in_article_id=409642&in_page_id=108 ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌ವೈಡ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್], ಜೂನ್ 2006 [[ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ನ್ಯೂ ಮೀಡಿಯಾ]] ವೆಬ್‌ಸೈಟ್</ref> ಇದಲ್ಲದೆ [[ಸ್ಪೈಸ್ ಗರ್ಲ್ಸ್]] ತಂಡದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜೊತೆಗಿನ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧ ಕೂಡ ಡೇವಿಡ್‌ರ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಿಂದಾಚೆಗೆ ಒಯ್ಯಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಯಿತು. ಫ್ಯಾಶನ್‌ಗೆ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ಈಗ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ವಸ್ತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸಕರು, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಫಿಟ್ನೆಸ್ ತಜ್ಞರು, ಫ್ಯಾಶನ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ಗಳು, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳ ತಯಾರಕರು, ಕೂದಲು ವಿನ್ಯಾಸಕರು, ವ್ಯಾಯಾಮ ಪ್ರಚಾರಕರು, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ವಿನೋದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಅತಿ ಬೇಡಿಕೆಯುಳ್ಳ ಲಾಭದಾಯಕ ದಂಪತಿಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಆಫ್ಟರ್ ಶೇವ್ ನಂತರ ಹಾಕುವ ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸುಗಂಧಗಳಿಗೆ ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಂಕ್ಟ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.beckham-fragrances.com/ |title=David Beckham Instinct |publisher=Beckham-fragrances.com |date= |accessdate=2009-05-04}}</ref> 2002ರಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೋಸೆಕ್ಶುವಲ್ ಪದವನ್ನು<ref>{{Cite web|url=http://dir.salon.com/story/ent/feature/2002/07/22/metrosexual/print.html |title=Salon.com Politics &#124; Meet the metrosexual |publisher=Dir.salon.com |date= |accessdate=2008-11-13}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.marksimpson.com/blog/2007/07/13/america-meet-david-beckham/ |title=America - meet David Beckham &#124; MARK SIMPSON.com |publisher=Marksimpson.com |date= |accessdate=2008-11-13 |archive-date=2017-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170219140656/http://www.marksimpson.com/blog/2007/07/13/america-meet-david-beckham/ |url-status=dead }}</ref> ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಟ "[[ಮೆಟ್ರೋಸೆಕ್ಶುವಲ್]]" ಎಂದು ಕರೆದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಅನೇಕ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಯಿತು. 2007ರಲ್ಲಿ USನಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡಲು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ $13.7 ದಶಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಫ್ಯಾಶನ್ ಜಗತ್ತಿನ ಅನೇಕ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ಗಳ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಡೇವಿಡ್ ರಾರಾಜಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಲೆಕ್ಕವೇ ಇಲ್ಲ. 2007ರಲ್ಲಿ U.S.ಕವರ್ಸ್ ತನ್ನ ಅಗಸ್ಟ್ 2007 ''[[W]]'' ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಕೂಡ ಇದರಲ್ಲಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.style.com/w/feat_story/071107 |title=ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್: ಅಮೆರಿಕನ್ ಐಡಲ್ಸ್: W ಪೀಚರ್ ಸ್ಟೋರಿ ಆನ್ Style.com |access-date=2009-12-01 |archive-date=2008-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080718213746/http://www.style.com/w/feat_story/071107 |url-status=dead }}</ref> [[ಗೂಗಲ್‌]] ಪ್ರಕಾರ, 2003 ಮತ್ತು 2004ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್‌ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಇತರಾವುದೇ ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ "ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್" ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಹುಡುಕಲ್ಪಟ್ಟ ಆಟಗಾರ.<ref>{{Cite web | title = 2003 Year-End Google Zeitgeist | work = Google.com | url = http://www.google.com/press/zeitgeist2003.html | dateformat = dmy | accessdate = 9 October 2005 }}, {{Cite web | title = 2004 Year-End Google Zeitgeist | work = Google.com | url = http://www.google.com/press/zeitgeist2004.html | dateformat = dmy | accessdate = 9 October 2005 }}</ref> 2007 ಜುಲೈ 12ರಂದು ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್‌ಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ದಂಪತಿಗಳು ಆಗಮಿಸಿದಾಗ, ಇನ್ನೂ ಔಪಚಾರಿಕ ಪರಿಚಯವಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]] ಪಾಪರಾಜಿ ಮತ್ತು ಸುದ್ದಿ ವರದಿಗಾರರಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿತ್ತು.<ref>[http://www.etonline.com/celebrities/spotlight/48967/ The ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್s ಟೇಕ್ ಹಾಲಿವುಡ್]{{Dead link|date=May 2009}}</ref> ಮರುದಿನ ರಾತ್ರಿ LAಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಲು [[NBC]] ಟಿವಿಯ [[ದಿ ಟೂನೈಟ್ ಶೋ]]ನಲ್ಲಿ [[ಜೇ ಲೆನೊ]] ಜೊತೆ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಮತ್ತು ಲೆನೊಗೆ ಅವರದ್ದೇ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ 23 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿರುವ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ಜಾಕೀಟನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಕೂಡ ತಮ್ಮ [[NBC]] TV ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಜುಲೈ 22ರಂದು [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್‌ನ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಕಂಟೆಂಪರರಿ ಆರ್ಟ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಗತಕೂಟ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. [[A-ಪಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿದ್ದ [[ಸ್ಟೀವನ್ ಸ್ಪೀಲ್‌ಬರ್ಗ್]], [[ಜಿಂ ಕ್ಯಾರಿ]], [[ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ಲೂನಿ]], [[ಟಾಮ್ ಕ್ರೂಸ್]], [[ಕೇಟಿ ಹೋಮ್ಸ್]], [[ವಿಲ್ ಸ್ಮಿತ್]], [[ಜೇಡಾ ಪಿಂಕೆಟ್ ಸ್ಮಿತ್]], ಮತ್ತು [[ಓಪ್ರಾ ವಿನ್ಫ್ರೆ]] ಮೊದಲಾದ ಖ್ಯಾತನಾಮರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web|last=Eller |first=Claudia |url=http://www.latimes.com/business/la-fi-beckham19jul19,1,1699340.story?track=rss |title=Hollywood breathlessly awaits Beckhams |publisher=Latimes.com |date=2007-07-19 |accessdate=2009-05-04}}</ref> ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅನೇಕ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅತ್ಯಂತ ಅತ್ಯಂತ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಕ್ರೀಡಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಜೊತೆಗಿನ 10 ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ಜಾಹೀರಾತು ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ 2008 ಡಿಸೆಂಬರ್ 31ರಂದು ಪೆಪ್ಸಿ ಕೊ. ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>[https://news.yahoo.com/s/nm/20081231/en_nm/us_pepsi_beckham_1 ಪೆಪ್ಸಿ ಮತ್ತು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಮ್ಮ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದರು.]{{Dead link|date=May 2009}}</ref> == ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಸೇವೆ == [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್]] ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಾಗಿನಿಂದಲೂ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[UNICEF]]ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲದೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡದ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದಾಗ 2005 ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನವಿಟ್ಟು UNICEFನ ಸೌಹಾರ್ದ ರಾಯಭಾರಿಯಾದರು. [[ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಒಂದಾಗಿ, AIDS ವಿರುದ್ಧ ಒಂದಾಗಿ]] ಎಂಬ ಹಾಲಿ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದು ಇತ್ತೀಚಿನ ನಿದರ್ಶನ. 2007 ಜನವರಿ 17ರಂದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[ಕೆನಡಾ]]ದ [[ಒಂಟಾರಿಯೋ]]ದ [[ಹಾಮಿಲ್ಟನ್‌]]ನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗಿ 19 ವರ್ಷದ ರೆಬೆಕ್ಕಾ ಜಾನ್‌ಸ್ಟೋರ್‌ಗೆ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅಚ್ಚರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಡವಿದರು. ಇದು ಅವರ ಮಾನವೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ. ದೂರವಾಣಿ ಮಾತುಕತೆ ಬಳಿಕ ತಮ್ಮ ಸಹಿಯಿರುವ [[ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌]] ಜಾಕೀಟನ್ನು ಆಕೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಆದರೆ ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ 2007 ಜನವರಿ 29ರಂದು ರೆಬೆಕ್ಕಾ ನಿಧನರಾದರು.<ref>{{Cite news |title=To Rebecca, with love |url=http://www.thestar.com/Sports/article/175193 |publisher=Toronto Star |date=2007-01-26 |accessdate=2007-02-02 }}</ref> 2006ರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ [[ಮಲೇರಿಯಾ ನೊ ಮೋರ್]]‌ಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ವಕ್ತಾರರಾಗಿದ್ದರು. [[ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದಲ್ಲಿ [[ಮಲೇರಿಯಾ]]ದಿಂದಾಗಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಕೊನೆ ಹಾಡುವುದೇ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಅಗ್ಗದ ಸೊಳ್ಳೆ ಪರದೆ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಬಗ್ಗೆ 2007ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಘೋಷಣೆ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. [[ಫಾಕ್ಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್]] ಅಡಿಯಲ್ಲಿ [[ಫಾಕ್ಸ್ ಸಾಕರ್ ಚಾನೆಲ್]] ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು U.S.ನಲ್ಲಿ ಈಗ ಪ್ರಸಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ TV ಸ್ಪಾಟ್‌‌ಅನ್ನು [[ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.<ref>{{Cite web|author=April 25, 2007 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Va-PGV9RM4c |title=David Beckham: Fight Malaria by Donating a $10 Bed Net |publisher=Youtube.com |date=2007-04-25 |accessdate=2009-05-04}}</ref> ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಸಾಕರ್‌]]ಗೆ ಸೇರಿದಾಗಿನಿಂದ "MLS W.O.R.K.S." ನಂತಹ ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಸೇವೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ U.S.ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. MLSನ ಮಾಜಿ ಮತ್ತು ಹಾಲಿ ಆಟಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯ [[ಹಾರ್ಲೆ‌ಮ್‌]]ನಲ್ಲಿ 2007 ಅಗಸ್ಟ್ 17ರಂದು ಯುವ ಕ್ಲಿನಿಕ್ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಮಾರನೇ ದಿನವೇ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ರೆಡ್ ಬುಲ್ಸ್]] ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಆಡುವುದರಲ್ಲಿದ್ದರು. ಎದುರಾಳಿ ತಂಡದ [[ಜಾಝಿ ಅಲ್ಟಿಡೋರ್‌]] ಮತ್ತು [[ಜುವಾನ್ ಪಾಬ್ಲೊ ಎಂಜೆಲ್]] ಅವರು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಜೊತೆಗಿದ್ದು, [[FC ಹಾರ್ಲೆ‌ಮ್ ಲಯನ್ಸ್‌‌]]ಗೇ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಯುವಕರಿಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡುವ ಕೌಶಲವನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.paddocktalk.com/news/html/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=63413&mode=thread&order=0&thold=0|title=Video: Juan Pablo Angel, David Beckham to Assist MLS W.O.R.K.S.|work=paddocktalk.com|accessdate=2007-08-21|date=2007-08-18|archive-date=2007-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928013401/http://www.paddocktalk.com/news/html/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=63413&mode=thread&order=0&thold=0|url-status=dead}}</ref> == ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟನೆ == === ಬೆಂಡ್ ಇಟ್ ಲೈಕ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ === 2002ರ ''[[ಬೆಂಡ್ ಇಟ್ ಲೈಕ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್]]'' ಚಲನಚಿತ್ರದ ಆರ್ಕೈವ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ನಟಿಸಿಲ್ಲ. ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅತಿಥಿ ನಟರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ್ದರೂ, ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಸ್ಥಳೀಯ ತದ್ರೂಪಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{imdb title | id=0286499 | title=Bend It Like Beckham}}</ref> === ದಿ ಗೋಲ್‌! ಕೃತಿತ್ರಯ === 2005ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ''[[ಗೋಲ್!: ದಿ ಡ್ರೀಮ್ ಬಿಗಿನ್ಸ್]]'' ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಜೆನೆಡಿನ್ ಜಿದಾನೆ]] ಮತ್ತು [[ರೌಲ್]] ಜೊತೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅತಿಥಿ ನಟನಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು. ''ಬೆಂಡ್ ಇಟ್ ಲೈಕ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದ ಆಂಡಿ ಹಾರ್ಮರ್ ಈ ಚಿತ್ರದ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲೂ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪಾತ್ರಾದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.beckhamlookalike.com/clients.htm |title=beckhamlookalike.com |publisher=Beckhamlookalike.com |date= |accessdate=2008-11-13 |archive-date=2007-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070501102202/http://www.beckhamlookalike.com/clients.htm |url-status=dead }}</ref> ಬೆಂಡ್ ಇಟ್ ಲೈಕ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ''[[Goal! 2: Living the Dream...]]'' <ref>{{imdb title | id=0473360 | title=Goal! 2: Living the Dream... }}</ref> ದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಸ್ವತಃ ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಧಾರಿ [[ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌‌]]ಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಥೆ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ಮತ್ತು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಸುತ್ತ ತಿರುಗುತ್ತದೆ, ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಾತ್ರಗಳ ಜೊತೆ ಮೈದಾನದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ತಂಡದ ಇತರ ಆಟಗಾರರ ಜೀವನದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ನಟಿಸಿರುವ''[[Goal! 3: Taking on the World]]'' ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು [[ನೇರವಾಗಿ DVD]] ರೂಪದಲ್ಲಿ 2009 ಜೂನ್ 15ರಂದು ಹೊರತರಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.imdb.com/name/nm0065743/ |title=David Beckham |publisher=Imdb.com |date= |accessdate=2008-11-13}}</ref> [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್]], [[ಕ್ಯಾಲಿಪೋರ್ನಿಯಾ]]ಕ್ಕೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೋದಾಗ್ಯೂ, ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ತಮಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲ, ಅದು ತಮಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.askmen.com/gossip/david-beckham/david-beckham-hollywood-snub.html|title=David Beckham's Hollywood snub|work=askmen.com|accessdate=2007-08-15|date=2007-03-02|archive-date=2007-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20071001005010/http://www.askmen.com/gossip/david-beckham/david-beckham-hollywood-snub.html|url-status=dead}}</ref> == ದಾಖಲೆಗಳು == ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದ ನಾಯಕ<ref>{{Cite web|url=http://www.thefa.com/WorldCup2006/NewsAndFeatures/Postings/2006/06/BeckhamStandsDown.htm|title=Beckham stands down|date=2 July 2006 accessdate=14 July 2007}}</ref> ನಾಗಿದ್ದಾಗ, [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌]] ತಂಡವನ್ನು 59 ಬಾರಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು, ಇದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು. [[2006 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌]]ನ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಈಕ್ವಡೋರ್]] ವಿರುದ್ಧ ಫ್ರೀ ಕಿಕ್ ಗೋಲು ಹೊಡೆದು ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಜಗತ್ತಿನ ಎರಡು ವಿಶೇಷ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು: ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮೂರು ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ಗಳಲ್ಲೂ ಗೋಲು ಹೊಡೆದ ಏಕೈಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆಟಗಾರ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಬದಿಗಿರಿಸಿದರೆ ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ 21ನೇ ಆಟಗಾರ; [[ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌‌]]ನ ಸಹ ಆಟಗಾರ [[ರೌಲ್‌]] ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆಯಷ್ಟೇ ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref>"[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/4991536.stm ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ 1-0 ಇಕ್ವಡೋರ್]", BBC ಸ್ಪೋರ್ಟ್, 25 ಜೂನ್ 2006, 25 ಜೂನ್ 2006ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ನೇರ ಫ್ರೀ ಕಿಕ್‌ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಬಾರಿ ಗೋಲು ಹೊಡೆದ 5ನೇ ಆಟಗಾರನೂ ಹೌದು; ಇತರ ನಾಲ್ವರೆಂದರೆ [[ಪೀಲೆ|[[ಪೀಲೆ]]]], [[ರೊಬರ್ಟೊ ರಿವೆಲಿನೊ]], [[ಟಿಯೋಫಿಲೊ ಕ್ಯುಬಿಲ್ಲಾಸ್]], ಮತ್ತು [[ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಗೆಂಘಿನಿ]] (ಈ ಮೊದಲು [[1998 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌]]ನ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಕೊಲಂಬಿಯಾ]] ವಿರುದ್ಧ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಈ ರೀತಿ ಗೋಲು ಹೊಡೆದಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲ ಮೂರು ಗೋಲುಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ ತಂಡಗಳ (ಕೊಲಂಬಿಯಾ, [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ]], ಮತ್ತು ಈಕ್ವೆಡೋರ್) ವಿರುದ್ಧ ಬಂದಿವೆ(ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಫ್ರೀ ಕಿಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ವಿರುದ್ಧ ಪೆನಾಲ್ಟಿ). == ಟಟೂಗಳು (ಹಚ್ಚೆ) == ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹಚ್ಚೆಗಳಿವೆ. ಈ ಪೈಕಿ ಅವರ ಪತ್ನಿ [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ]] ಹೆಸರನ್ನು [[ಹಿಂದಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿಡುವುದು "ಮೋಜಿನ"ನಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು ಎಂಬುದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಇನ್ನೊಂದು ಹಚ್ಚೆ [[ಹಿಬ್ರ್ಯೂ]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದೆ, לדודי ודודי לי הרעה בשושנים, ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದಾಗ ಹೀಗೆ ಓದಿಸುತ್ತದೆ: "ಐ ಆಮ್ ಮೈ ಬಿಲವೆಡ್ಸ್, ಆಂಡ್ ಮೈ ಬಿಲವೆಡ್ ಈಸ್ ಮೈನ್, ದ್ಯಾಟ್ ಶೆಫರ್ಡ್ಸ್ ಅಮಾಂಗ್ ದಿ ಲಿಲೀಸ್." ಇದನ್ನು [[ಹಿಬ್ರ್ಯೂ]] ಬೈಬಲ್‌ನ [[ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ಸಾಂಗ್ಸ್‌]]ನಿಂದ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆ ಬಗ್ಗೆ ಈ [[ಪ್ರಶಂಸಾಗೀತೆ]] [[ಯಹೂದಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದ ಹಚ್ಚೆಗಳು, ಅವುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿರುವ ಸ್ಥಳದಿಂದಾಗಿ "[[ಹೆಲ್ಸ್ ಏಂಜೆಲ್ ಬೈಕರ್]]" ಮತ್ತು "ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಪುಂಡ" ನಂತೆ ಕಂಡ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ನಗೆಪಾಟಲಿಗೀಡಾದರು. ಹಚ್ಚೆಗಳು ಕೆಲವರ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ನೋವುಂಟು ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಡುವಾಗ ಹಚ್ಚೆಗಳು ಕಾಣದಂತೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉದ್ದ ಕೈ ಅಂಗಿಯನ್ನೇ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news |title=David Beckham Biography |url=http://www.imdb.com/name/nm0065743/bio |publisher=IMDb |date= |accessdate=2008-08-20 }}</ref> ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹಚ್ಚೆಗಳ ಕಾಲಗಣನೆ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ: * ಎಪ್ರಿಲ್ 1999 - ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಪುತ್ರ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್ ಹೆಸರು * ಎಪ್ರಿಲ್ 1999 - ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ "ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಏಂಜೆಲ್" * 2000 - ಎಡತೋಳಿನಲ್ಲಿ "ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ" ಹೆಸರು (ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ) * ಎಪ್ರಿಲ್ 2002 - ಮುಂದೋಳಿನಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಂಖ್ಯೆ VII (7) on his right forearm * ಮೇ 2003 - ಬಲತೋಳಿನಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ನುಡಿಗಟ್ಟು''"ಪರ್ಫೆಕ್ಟೋ ಇನ್ ಸ್ಪಿರಿಚು"'', "ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ", ಎಂದು ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ. * ಮೇ 2003 - ಲ್ಯಾಟಿನ್ ನುಡಿಗಟ್ಟು ''"ಅಟ್ ಅಮೆಮ್ ಇಟ್ ಫೊವೆಮ್"'', "ಹಾಗಾಗಿ ನಾನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಸಲಹುತ್ತೇನೆ",ಎಂದು ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ. * 2003 - ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಪುತ್ರ ರೋಮಿಯೋ ಹೆಸರು * 2003 - ಬಲ ಭುಜದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆ * 2004 - ಕೊರಳಿನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಯ ಶಿಲುಬೆ * 2004 - ಬಲ ತೋಳಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಏಂಜೆಲ್ "ಇನ್ ಫೇಸ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವರ್ಸಿಟಿ" * ಮಾರ್ಚ್ 2005 - ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಪುತ್ರ ಕ್ರೂಜ್‌ ಹೆಸರು * ಜೂನ್ 2006 - ಬಲ ತೋಳು ಮತ್ತು ಭುಜಕ್ಕೆ ಎರಡನೇ ಏಂಜೆಲ್ ಮತ್ತು ಮೋಡಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. * ಜನವರಿ 2008 - ಎಡ ಮುಂದೋಳಿನಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾಳ ಚಿತ್ರ * ಫೆಬ್ರವರಿ 2008 - ಎಡ ಮುಂದೋಳಿನಲ್ಲಿ "ಫಾರ್‌ಎವರ್ ಬೈ ಯುವರ್ ಸೈಡ್" * 9 ಮಾರ್ಚ್ 2008 4ನೇ ಮಹಡಿ, ನಂ 8, [[ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ರಸ್ತೆ]], [[ತ್ಸಿಂ ಶಾ ತ್ಸುಯಿ]] ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್<ref>[http://www1.appledaily.atnext.com//template/apple/art_main.cfm?iss_id=20080310&sec_id=4104&subsec_id=12731&art_id=10845406 ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಟಟೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080312203246/http://www1.appledaily.atnext.com/template/apple/art_main.cfm?iss_id=20080310&sec_id=4104&subsec_id=12731&art_id=10845406 |date=2008-03-12 }} (ಅನುಮತಿ 19/03/2008)2008, ಮಾರ್ಚ್ 9ರಂದು ಬೆಕ್ಹಾಂ ಹಾಂಗ್‌ ಕಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಬೀ ಎಂಬ ಕಲಾವಿದರೊಬ್ಬರಿಂದ ಹಚ್ಚೆ(=ಟಟೂ)ಯನ್ನು ಪಡೆದರು. [[ಲಿಬ್ರಾನ್ ಜೇಮ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಕೋಬ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್]] ಕೂಡ ಅದೇ ಕಲಾವಿದನಿಂದ ಟಟೂವನ್ನು ಪಡೆದರು.</ref> - ದಿ ಚೈನೀಸ್ ಪ್ರೊವರ್ಬ್ "Shēng sǐ yǒu mìng fù guì zaì tiān" (生死有命 富貴在天) "ಮರಣ ಮತ್ತು ಜೀವನ ದೈವಕ್ಕೆ ಅಧೀನವಾಗಿದೆ. ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳನ್ನು ಸ್ವರ್ಗ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಮುಂಡದ ಕೆಳಗೆ ಎಡಬದಿಯ [[ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿ]]ನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ [[ತೊಡೆಸಂದಿನ]]ವರೆಗೆ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. * ಜುಲೈ 2009 - 10ನೇ ವಿವಾಹ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಎಡ ತೋಳಿನಲ್ಲಿ "ರಿಂಗ್ o' ರೋಸಸ್". ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಶರೀರದಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಹಚ್ಚೆಗಳು [[ಗೀಳು-ಬಲತ್ಕಾರ]]ದಿಂದಾಗಿ ಆಗಿವೆ, ಸೂಜಿಯ ನೋವಿನ ಚಟಕ್ಕೂ ಅವರು ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://ocdtodayuk.org/famous_people.html |title=OCD-TODAY - Famous People |publisher=Ocdtodayuk.org |date= |accessdate=2008-11-13 |archive-date=2010-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101121094918/http://ocdtodayuk.org/famous_people.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-381802/The-obsessive-disorder-haunts-life.html |title='The obsessive disorder that haunts my life' &#124; Mail Online |publisher=Dailymail.co.uk |date= |accessdate=2008-11-13}}</ref> == ಇದನ್ನು ನೋಡಿರಿ == * [[ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ಆಟಗಾರ]] * [[ಹಾಲಿ MLS ಆಟಗಾರರ ಪಟ್ಟಿ]] == ಆಕರಗಳು == === ಪುಸ್ತಕಗಳು === * {{Cite book | last = Beckham | first = David | title = David Beckham: My Side | publisher = HarperCollinsWillow | year = 2002 | id = (ISBN 0-00-715732-0) }} * {{Cite book | last = Beckham | first = David | coauthors = Freeman, Dean | title = Beckham: My World | publisher = Hodder & Stoughton Ltd | year = 2001 | id = (ISBN 0-340-79270-1) }} * {{Cite book | last = Beckham | first = David | coauthors = Watt, Tom | title = Beckham: Both Feet on the Ground | publisher = HarperCollins | year = 2003 | id = (ISBN 0-06-057093-8) }} * {{Cite book | last = Crick | first = Michael | title = The Boss -- The Many Sides of Alex Ferguson | publisher = Pocket Books | year = 2003 | id = (ISBN 0-7434-2991-5) }} * {{Cite book | last = Ferguson | first = Alex | coauthors = McIlvanney, Hugh | title = Managing My Life -- My Autobiography | publisher = Hodder & Stoughton | year = 1999 | id = (ISBN 0-340-72855-8) }} === ಅಂತರಜಾಲ === {{Reflist|3}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{wikiquote}} {{commons2}} * {{FIFA player|161454|David Beckham}} * [http://www.davidbeckham.com/ ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್] * [http://www.davidbeckhamacademy.com/ ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅಕಾಡೆಮಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100325194024/http://www.davidbeckhamacademy.com/ |date=2010-03-25 }} * [http://la.galaxy.mlsnet.com/players/bio.jsp?team=t106&player=beckham_d&playerId=bec369464&statType=current MLS ಆಟಗಾರನ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100119003132/http://la.galaxy.mlsnet.com/players/bio.jsp?team=t106&player=beckham_d&playerId=bec369464&statType=current |date=2010-01-19 }} * [http://www.acmilan.com/LM_Actor.aspx?idSquadra=3&idStagione=15&idPersona=8029&name=Beckham%20David AC ಮಿಲನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ] {{start box}} {{s-sports}} {{succession box|title=[[List of England national football team captains|England football captain]]|before=[[Tony Adams (footballer)|Tony Adams]]|after=[[John Terry]]|years=November 2000 – 2006}} {{succession box|title=[[Los Angeles Galaxy]] captain|before=[[Landon Donovan]]|after=[[Landon Donovan]]|years=2007 – 2008}} {{end box}} {{Navboxes colour |bg=gold |fg=navy |title= Awards |list1= {{FIFA 100}} {{BBC Sports Personality of the Year winners}} {{PFA Young Player of the Year}} {{UEFA Club Footballer of the Year}} {{start box}} {{s-ach}} {{succession box|title=[[UEFA Club Football Awards#Best Midfielder|UEFA Club Football Awards Best Midfielder]]|before=[[Zinedine Zidane]] |after=[[Gaizka Mendieta]]|years=1998–99}} {{end box}} }} {{Navboxes colour |title= England squads |bg= white |fg= navy |bordercolor= |list1= {{England Squad 1998 World Cup}} {{England Squad 2000 European Championship}} {{England Squad 2002 World Cup}} {{England Squad 2004 European Championship}} {{England Squad 2006 World Cup}} }} {{Los Angeles Galaxy squad}} {{Persondata |NAME=Beckham, David |ALTERNATIVE NAMES= |SHORT DESCRIPTION=Professional football player |DATE OF BIRTH={{Birth date and age|df=yes|1975|5|2}} |PLACE OF BIRTH=[[Leytonstone]], [[ಲಂಡನ್]] |DATE OF DEATH= |PLACE OF DEATH= }} {{DEFAULTSORT:Beckham, David}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:1998 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:2002 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:2006 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:೨೦ನೇ-ಶತಮಾನದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:೨೧ನೇ-ಶತಮಾನದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:A.C. ಮಿಲನ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:BBC ವರ್ಷದ ಕ್ರೀಡಾ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ವಲಸಿಗ ಕ್ರೀಡಾಳುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇಟೆಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ವಲಸಿಗರು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ವಲಸಿಗರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ 21 ವರ್ಷ ಕೆಳಗಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬ್ಲಾಗರ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಲಸಿಗರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಫುಟ್‌‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಟೆಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಲಸಿಗ ಫುಟ್‌‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವಲಸಿಗ ಫುಟ್‌‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ವಲಸಿಗ ಸಾಕರ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪುರುಷ ರೂಪದರ್ಶಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:FIFA 100]] [[ವರ್ಗ:FIFA ಸೆಂಚುರಿ ಕ್ಲಬ್]] [[ವರ್ಗ:ಫುಟ್‌‌ಬಾಲ್(ಸಾಕರ್) ಮಿಡ್‌ಫೀಲ್ಡರ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಲಾ ಲಿಗಾ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಸಾಕರ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ F.C. ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲಿಟಾನ್‌ಸ್ಟೋನ್‌ನ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಿಸ್ಟನ್ ನಾರ್ಥ್ ಎಂಡ್ F.C. ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ C.F. ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಸೀರಿ A ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:UEFA ಯುರೋ 2000 ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:UEFA ಯುರೋ 2004 ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:1975 ಜನನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬದುಕಿರುವ ಜನ]] [[ವರ್ಗ:ಫುಟ್‌ಬಾಲ್]] l8qdh1e3eh4j3w29hkq8lyajfaara0u 0 22511 1375469 1350485 2026-06-20T06:47:11Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375469 wikitext text/x-wiki {{Dablink|This article is about the novel. For other uses, see [[The Da Vinci Code (disambiguation)]].}} {{Infobox Book | name = The Da Vinci Code | image = | image_caption = First U.S. edition cover | author = [[Dan Brown]] | country = United States<br />United Kingdom | publisher = [[Doubleday (publisher)|Doubleday Group]] (United States)<br /> Transworld Publishers, UK [[Bantam Books]] (United Kingdom) | pages = 454 (U.S. hardback)<br />489(U.S. paperback)<br />359 (U.K. hardback)<br />583 (U.K. paperback) | isbn = 0-385-50420-9 (US) / 9780552159715 (UK) | dewey= 813/.54 21 | congress= PS3552.R685434 D3 2003 | oclc= 50920659 | preceded_by = [[Deception Point]] | followed_by = [[The Lost Symbol]] }} '''''ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌'' ''' 2003ರಲ್ಲಿ [[ಅಮೆರಿಕಾ]]ದ ಲೇಖಕ [[ಡಾನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌]] ಬರೆದ [[ನಿಗೂಢ]]-[[ಪತ್ತೇದಾರಿ]] [[ಕಾಲ್ಪನಿಕ]] [[ಕಾದಂಬರಿ]]. [[ಪ್ಯಾರಿಸ್‌]]ನ [[ಲೂವರ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಹತ್ಯೆ]]ಯೊಂದನ್ನು ಕುರಿತು [[ಸಂಕೇತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಸೋಫಿ ನೆವಿ]] ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವುದರಿಂದ ಕಥೆಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ [[ನಜರಥ್‌]]ನ [[ಏಸು‌]] [[ಕ್ರಿಸ್ತ]] [[ಮೇರಿ ಮಗ್ಡಾಲೇನ್‌]]ಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ,ಮಗುವಿನ ತಂದೆಯಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಬಗ್ಗೆ [[ಪ್ರಯರಿ ಆಫ್ ಸಿಯೊನ್]] ಮತ್ತು [[ಒಪಸ್‌ ಡಾಯಿ]] ನಡುವೆ ನಡೆದ ಕಾಳಗವನ್ನು ಅವರು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಲೂವರ್ ಡೆನನ್‌ ವಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಹತ್ಯೆಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೇಹವು ಬೆತ್ತಲೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು, [[ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ]]ಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾಕೃತಿ ''[[ವಿಟ್ರುವಿಯನ್ ಮ್ಯಾನ್]]'' ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ದೇಹದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯ ಸಂದೇಶವೊಂದನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ಅವನದೇ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ [[ಪಂಚಕೋನಿಯ ಆಕೃತಿ]] ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕಾದಂಬರಿಯು [[ಪವಿತ್ರ ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆ]]ಯ ಐತಿಹ್ಯ ಕುರಿತ ಊಹಾಪೋಹ ಮತ್ತು [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]]ದ [[ಇತಿಹಾಸ]]ದಲ್ಲಿ ಮಗ್ಡಾಲೇನ್‌ಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕುರಿತು ಜನರ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು [[ರೋಮನ್‌ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್‌ ಚರ್ಚ್‌]]ನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಎಂದು ಹಲವು [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಪಂಗಡ]]ಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಖಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ [[ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆ]]ಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಹ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ 80 ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿ [[ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟ]]ವಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ{{As of|2009|lc=on}}<ref>http://www.mercurynews.com/celebrities/ci_12530761?nclick_check=1</ref> ಮತ್ತು ಇದು 44 ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ. ಪತ್ತೇದಾರಿ, [[ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ]] ಮತ್ತು [[ಪಿತೂರಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕಾಲ್ಪನಿಕ]] ಶೈಲಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಇದು ಬ್ರೌನ್‌ರ ಎರಡನೇ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು [[ರಾಬರ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್]] ಪಾತ್ರವು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಬ್ರೌನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್ ಪಾತ್ರವಿದ್ದ ಅವರ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ [[2000]]ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ''[[ಎಂಜೆಲ್ಸ್‌ &amp; ಡಿಮೊನ್ಸ್‌]]'' ಆಗಿತ್ತು. 2004ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ [[ರ‌್ಯಾಂಡಮ್‌ ಹೌಸ್‌]] 160 ಸ್ಪಷ್ಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಶೇಷ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. [[2006]]ರಲ್ಲಿ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ [[ಚಲನಚಿತ್ರ ರೂಪಾಂತರ]]ವನ್ನು [[ಸೋನಿ]][[ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌]] ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. == ಕಥಾ ಸಾರಾಂಶ == {{Plot|date=November 2009}} ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು [[ಪ್ಯಾರಿಸ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ [[ಲೂವರ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ದ ಹೆಸರುವಾಸಿ [[ನಿರ್ವಾಹಕ]] ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಸೊಯೆಂಜರ್‌ ಕೊಲೆಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಧಾರ್ಮಿಕ [[ಸಂಕೇತಶಾಸ್ತ್ರ]] ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್‌]]ರ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಸೊಯೆಂಜರ್‌ನ ಮೃತದೇಹದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸುವ ಗೂಢಲಿಪಿಯೊಂದು ದೊರೆಯಿತು. ಸೊಯೆಂಜರ್‌ನ ಮೊಮ್ಮಗಳಾದ ಸೋಫಿ ನೆವಿ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್‌ ಈ ಗೂಢಲಿಪಿಯ ಒಗಟುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವರು. ಅವರು ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ ಸುಳಿವುಗಳ ಜಾಡನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದಾಗ ಅಚ್ಚರಿಗೊಂಡರು. ಈ ನಿಗೂಢತೆಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಭೇದಿಸಲು [[ಅಕ್ಷರಪಲ್ಲಟ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಒಗಟುಗಳಂತಹ ಬುದ್ಧಿ ಕಸರತ್ತುಗಳ ಸರಣಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಅಂತಿಮ ಪರಿಹಾರವು [[ಪವಿತ್ರ ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆ]]ಯ ಸಂಭಾವ್ಯ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು [[ಸೈಯನ್‌ನ ಪ್ರಿಯರಿ]] ಎನ್ನುವ ನಿಗೂಢ ಸಮಾಜ, ಹಾಗೆಯೇ [[ಧರ್ಮ ಸೈನಿಕ]]ರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವುದೆಂದು ಕಂಡುಬಂತು. ಈ ಕಥೆಯು [[ಒಪಸ್‌ ಡಾಯಿ]] ಎಂಬ ರೋಮನ್‌ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. === ವಿವರಗಳು === ಪವಿತ್ರ ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆ ಕಡೆಗೆ ಮುನ್ನಡೆಸುವ "ಕೀಸ್ಟೋನ್‌"ಯಿರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸೈಲಾಸ್‌‌ನಿಂದ (ದಿ ಟೀಚರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವವನು) ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಸೊಯಂಜರ್ ([[ಸೈಯನ್‌ನ ಪ್ರಿಯರಿ]]ಯ ನಾಯಕ, ಆದರೆ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಶಃ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ) ಹತ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಥೆಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಸೊಯೆಂಜರ್‌ನ ಮೃತ ದೇಹದ ಎಡಗಡೆ ಅವರು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂಕೇತಾಕ್ಷರದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಕೇಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಕೊಲೆಯಾದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಪೋಲಿಸರು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ‌ರಾಬರ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್ ಅವರನ್ನು ಕರೆಸಿದರು. ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್‌ನನ್ನು ಕೊಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು ಮುಖ್ಯ ಪತ್ತೇದಾರ ಬೆಜು ಫ್ಯಾಚೆ ಅನುಮಾನಿಸಿದ್ದನು. ಪೋಲಿಸ್‌ ಗೂಢಲಿಪಿಗಾರ್ತಿಯಂತೆ [[ಸೋಫಿ ನೆವಿ]] ಕೊಲೆಯಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇವಳು ಬಹಳ ಬೇಗ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್‌ನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುವಳು. ಕೊಲೆಯಾದ ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಸೊಯೆಂಜರ್‌ ನೆವಿಯ ತಾತನಾಗಿದ್ದು, ಒಮ್ಮೆ ನೆವಿ ರಜೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಸತಿ ಶಾಲೆಯಿಂದ ನೋರ್ಮಂಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಾತನ ಮನೆಗೆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ, ಅವನು ಧರ್ಮಬಾಹಿರ ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಯಲ್ಲಿ([[ಹೀರೋಸ್‌ ಗೇಮೊಸ್‌]]) ತೊಡಗಿರುವುದನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡುವವರೆಗೆ ಅವರಿಬ್ಬರು ಪರಸ್ಪರ ನಿಕಟ ಸಾಮೀಪ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು. (ಅವಳು ಕಥೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಹಲವು ಬಾರಿ ತಾನು ಗಮನಿಸಿದ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸುಳಿವು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ರಾಬರ್ಟ್‌ಗೆ ಅವಳು ಹೇಳುವವರೆಗೂ ಓದುಗರನ್ನೊಳಗೊಂಡು ಯಾರಿಗೂ ಅವಳು ಕಂಡಿದ್ದು ಏನೆಂದು ಬಹಿರಂಗವಾಗುವುದಿಲ್ಲ). ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್‌ ಮತ್ತು ನೆವಿ, ಸೊಯೆಂಜರ್‌‌ನ ದೇಹದ ಬಳಿ ಒಂದು ಅಚ್ಚರಿಯ ಗೂಢಲಿಪಿಯನ್ನು ಕಾಣುವರು. ಈ ಸುಳಿವುಗಳು ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಸುಳಿವುಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ತನ್ನ ತಾತನ ಸುಳಿವುಗಳ ಅರ್ಥ ಭೇದಿಸಿದ ನೆವಿ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತಾಳೆ. ಅದರ ಹಿಂದೆ ಕೀಲಿಕೈಯೊಂದನ್ನು ಅಡಗಿಸಿಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಕೀಲಿಕೈಯಲ್ಲಿ ಸೈಯನ್‌ನ ಪ್ರಿಯರಿನ ವಿಳಾಸ ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಪೋಲಿಸರ ಕಣ್ತಪ್ಪಿಸಿ, ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್‌ ಮತ್ತು ನೆವಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ನಾಪತ್ತೆಯಾದರು. ನಂತರ ಅವರಿಬ್ಬರು ಕೀಲಿಕೈಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಭೇದಿಸಿದರು. ಆ ಕೀಲಿಕೈ ಮೂಲಕ ಡೆಪೊಸಿಟರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್‌ ಜುರಿಚ್‌ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ ಶಾಖೆಯ ಸುರಕ್ಷಿತ ಠೇವಣಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೊಯೆಂಜರ್‌‌ನ ಖಾತೆ ಸಂಖ್ಯೆಯು 10-ಅಂಕಿಗಳ ನಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಎಂಟು [[ಫಿಬೋನಾಸಿ ಸಂಖ್ಯೆ]]ಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿತ್ತು: 1 1 2 3 5 8 13 21. ಅವರು ಸುರಕ್ಷಿತ ಠೇವಣಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೀಸ್ಟೋನ್‌ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದರು.ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇದು ದೊಡ್ಡ [[ಕ್ರಿಪ್ಟೆಕ್ಸ್‌]], ಬಹುಶಃ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ರವಾನಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಶೋಧಿಸಿದ ಸಿಲಿಂಡರಿನಾಕಾರದ ಸಾಧನ. ಅದನ್ನು ತೆರೆಯಲು, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ತಿರುಗಿಸಬಹುದಾದ ಭಾಗಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಿಪ್ಟೆಕ್ಸ್‌ ಬಲವಂತವಾಗಿ ತೆರೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ವಿನಿಗರ್‌ನ ಸೀಸೆಯು ಒಡೆದು, ಪ್ಯಾಪಿರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಸಂದೇಶವು ಕರಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿತ್ತು. ದೊಡ್ಡ ಕ್ರಿಪ್ಟೆಕ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಬೀಟೆಮರ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯು ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊನ ದಿನಚರಿಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ [[ಹಿಮ್ಮುಖದ ಲಿಪಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಕ್ರಿಪ್ಟೆಕ್ಸ್‌ನ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಸುಳಿವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಸೈಲಾಸ್‌‌ಗೆ ಬಂದೂಕಿನ ಬೆದರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೊಯೆಂಜರ್‌‌ ಬಹಿರಂಗಮಾಡಿದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೂರ್ವಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದ ಸುಳ್ಳಾಗಿತ್ತು. ಕೀಸ್ಟೋನ್‌ನನ್ನು [[ಸೇಂಟ್‌-ಸಲ್ಪೈಸ್‌ ಚರ್ಚ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ "[[ಗುಲಾಬಿ ರೇಖೆ]]"ಯಲ್ಲಿ (ಮೊದಲು [[ಪ್ರಧಾನ ರೇಖಾಂಶ]]ವು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್‌ ಮೇಲೆ ಹಾದುಹೋಗುವಂತೆ ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು)ನಿಖರವಾಗಿ ಉಪಸ್ಥಿತವಿರುವ ಅಬಲಿಸ್ಕ್‌(ನಿಲುಗಂಬ) ಕೆಳಗೆ ಹೂಳಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ಸೊಯೆಂಜರ್ ಬಹಿರಂಗ ಮಾಡಿದ್ದ. ಅಬಲಿಸ್ಕ್‌ನ ಕೆಳಗಿರುವ ಸಂದೇಶವು ಕೇವಲ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ (38:11a) ಸಾಲನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಸಾಲಿನ ಪ್ರಕಾರ: "ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನೀನು ಹೋಗಬೇಕು. ಮುಂದೆ ದಾರಿ ಇಲ್ಲ." (KJV) ಇದನ್ನು ಸೈಲಾಸ್‌ ಓದುತ್ತಿದಂತೆ, ತಾನು ಮೋಸಹೋಗಿದ್ದೇನೆಂದು ಅರಿವಾಯಿತು. ಪೋಲಿಸರು ಬೆನ್ನತ್ತಿರುವ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್‌ ಮತ್ತು ನೆವಿ ಕೀಸ್ಟೋನ್‌ ಅನ್ನು ಸರ್‌ ಲೀಘ್‌ ಟೀಬಿಂಗ್‌ (ಪವಿತ್ರ ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್‌ನ ಸ್ನೇಹಿತ) ಬಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು. ಟೀಬಿಂಗ್‌ನ ಖಾಸಗಿ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೂವರು ದೇಶದಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಪ್ಟೆಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರಿಪ್ಟೆಕ್ಸ್‌ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಎರಡನೇ ಚಿಕ್ಕ ಕ್ರಿಪ್ಟೆಕ್ಸ್‌ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಎರಡನೇ ಒಗಟನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಒಗಟಿನಲ್ಲಿ "ಪೋಪ್ ಇರಿಸಿದ ಧರ್ಮಸೈನಿಕನ ಸಮಾಧಿ"ಯ ಮೇಲಿನ ಮಂಡಲವನ್ನು ಹುಡುಕುವಂತೆ ಹೇಳಿತ್ತು. ಅದು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದ ಸೈನಿಕನನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಾಗಿರದೇ, [[ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಅಬೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಗಿರುವ ಮತ್ತು [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪೋಪ್]](A.ಪೋಪ್) [[ಪ್ರಶಂಸಾ ಬರಹ]]ವಿರುವ [[ಸರ್ ಐಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್]] ಸಮಾಧಿಯ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿತ್ತು. ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಸೊಯೆಂಜರ್‌ನ ಹತ್ಯೆಗೆ ಸೈಲಾಸ್‌ನನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದ ಟೀಚರ್ ಟೀಬಿಂಗ್‌ ಎನ್ನುವುದು ತಿಳಿದುಬಂತು. ಅವನು ಸಿಯನ್‌ನ ಪ್ರಿಯರಿಯ ನಾಯಕರ ಗುರುತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ನಂತರ ಅವರ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕದ್ದಾಲಿಕೆ ಮಾಡಿ ಸೈಲಾಸ್‌‌ನಿಂದ ಅವರ ಹತ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದ. ಈ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ರೆಮಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ ಹೊಂದಿದ್ದ. ನಂತರ ಟೀಬಿಂಗ್‌ ಬಿಷಪ್‌ ಅರಿಂಗರೋಸರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ಅವನ ಗುರುತನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟು, ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಯೋಜನೆಗೆ ಧನಸಹಾಯ ಪಡೆಯುವ ಕುಯುಕ್ತಿ ರೂಪಿಸಿದ. ಅವನು ಅರಿಂಗರೋಸಗೆ ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಒಪಸ್‌ ಡಾಯಿನ ಸಂಕಲ್ಪದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಾಗಿತ್ತು. ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಗೊತ್ತಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸಿಯಾನ್‍‌ನ ಪ್ರಿಯರಿ ಮುರಿದಿದೆಯೆಂದು ಟೀಬಿಂಗ್ ನಂಬಿದ್ದ. ಟೀಬಿಂಗ್‌ ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕದ್ದು, ತಾನೇ ಅದನ್ನು ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸಲು ಯೋಚಿಸಿದನು. ಅವನು ಸೈಲಾಸ್‌ಗೆ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್‌ ಮತ್ತು ಸೋಫಿ ನೆವಿ ತನ್ನ ಬಂಗಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಟೀಬಿಂಗ್‌ ಸ್ವಯಂ ಅವರಿಂದ ಕೀಸ್ಟೋನ್‌ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ತನ್ನ ಗುರುತನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಅವನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಸೈಲಾಸ್‌ಗೆ ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೀಸ್ಟೋನ್‌ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕರೆಕಳುಹಿಸಿದ. ಸಂಕೇತಾಕ್ಷರ ಬಿಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್‌ ಮತ್ತು ಸೋಫಿಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸೈಲಾಸ್‌ಗೆ ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡದಂತೆ ಅವನೇ ಸ್ವತಃ ಅಡ್ಡಗಟ್ಟಿದ. ತರುವಾಯ, ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಕದ್ದಿದ್ದ ಟ್ರಕ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಶೋಧಕ ಉಪಕರಣದ ಬೆನ್ನುಹತ್ತಿದ ಪೊಲೀಸರು ಮನೆಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನೆವಿ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್‌ಗೆ ಟೀಬಿಂಗ್‌ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ಟೆಂಪಲ್‌ ಚರ್ಚ್‌]] ಕಡೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ.ಅದೊಂದು ಕೊನೆ ತುದಿಯೆಂದು ಅವನಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಅರಿವಿದ್ದು, ರೆಮಿ ಜತೆ ಒತ್ತೆಯಾಳು ನಾಟಕವಾಡಿ, ಲ್ಯಾಂಗ್‌ಡನ್ ಮತ್ತು ನೆವಿಗೆ ತನ್ನ ನಿಜ ಸಂಚನ್ನು ಬಯಲುಮಾಡದೇ ಕೀಸ್ಟೋನ್ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವನ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಟೀಬಿಂಗ್‌ ತಾನು ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳಿಗಿದ್ದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ರೆಮಿಗೆ ಕಡಲೆಕಾಯಿಗಳು ಪ್ರಾಣಾಂತಿಕ ಅಲರ್ಜಿ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಅವನಿಗೆ [[ಕಡಲೆಕಾಯಿ]] ಹುಡಿ ಮಿಶ್ರಿತ [[ಕೊನ್ಯಾಕ್‌]](ಬ್ರಾಂದಿ)ಯನ್ನು ನೀಡಿದ. ಹಾಗಾಗಿ, ರೆಮಿ [[ಅತಿ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಆಘಾತದಿಂದ]] ಮರಣಹೊಂದಿದ. ಟೀಬಿಂಗ್‌ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಒಪಸ್‌ ಡಾಯಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸೈಲಾಸ್‌ ಅಡಗಿದ್ದಾನೆಂದು ಕೂಡ ಪೋಲಿಸರಿಗೆ ಅಜ್ಞಾತ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. [[ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌ ಅಬೆ]]ನಲ್ಲಿ ಟೀಬಿಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಲ್ಲಿ, ಅವನ ಮುಂದೆ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್‌ ಎರಡನೇ ಕ್ರಿಪ್ಟೆಕ್ಸ್‌‌ನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ತೆರೆದು,ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದಿರುತ್ತಾನೆ. ಪೋಲಿಸರು ಟೀಬಿಂಗ್‌ನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ, ಎಳೆದೊಯ್ಯುವಾಗ,ಟೀಬಿಂಗ್‌ ಎರಡನೇ ಕ್ರಿಪ್ಟೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆಯ ರಹಸ್ಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೇಳುವಂತೆ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡಾಗ, ಅದು ಫಲಪ್ರದವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬಿಷಪ್‌ ಅರಿಂಗರೋಸ ಬೆಜು ಫ್ಯಾಚೆ ಅವರನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಬೆಜು ಫ್ಯಾಚೆ ನೆವಿ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್‌ ಅಮಾಯಕರು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಮನಗಂಡನು. ನಂತರ ಫ್ಯಾಚೆ ನೆವಿ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್‌ರ ಬಂಧನ ವಾರೆಂಟನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಿದ. ಒಪಸ್‌ ಡಾಯಿನ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿಯ ಹೊರಗೆ ಪೊಲೀಸರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಓಡುವಾಗ ಸೈಲಾಸ್ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅರಿಂಗಕೋಸಾ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅರಿಂಗರೋಸಾ ತಾನು ಮಾಡಿದ ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪನ್ನು ಅರಿತು ಹತ್ಯೆಯಾದ ಸಿಯಾನ್ ಪ್ರಿಯರಿಯ ನಾಯಕರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಬ್ರೀಫ್‌ಕೇಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ [[ಬೇರರ್‌ ಬಾಂಡ್‌]]ಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಬೆಜು ಫ್ಯಾಚೆಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು. ಅದಾದ ಮೇಲೆ ಸೈಲಾಸ್‌ ತನಗಾದ ಮಾರಕ ಗಾಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ. ನಿಜವಾಗಲೂ ಎರಡನೇ ಕೀಸ್ಟೋನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅಂತಿಮ ಸಂದೇಶವು [[ರೋಸಲಿನ್‌ ಕ್ರೈಸ್ತಮಂದಿರ‌]]ವನ್ನು ಸೂಚಿಸದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ನೆಲದ ಮೇಲೆ [[ಸ್ಟಾರ್‌ ಆಫ್‌ ಡೇವಿಡ್‌]]ನ ಕೆಳಗೆ ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಹೂಳಲಾಗಿತ್ತು. (ಎರಡು ಪರಸ್ಪರ ಬಂಧಿತವಾದ ತ್ರಿಭುಜಗಳು "ಬ್ಲೇಡ್" ಮತ್ತು "ಮದ್ಯಪಾತ್ರೆ"ಗಳು. ಅಂದರೆ ಅವುಗಳು ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿವೆ). ರೋಸಲಿನ್‌ ಕ್ರೈಸ್ತಮಂದಿರದ ಶಿಕ್ಷಕ ಬಹು ಹಿಂದೆ ಕಳೆದುಹೊಗಿದ್ದ ಸೋಫಿಯ ಸೋದರನಾಗಿದ್ದ. ಸೋಫಿ ಮಗುವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವಳ ಸೋದರ ತಂದೆತಾಯಿಯರು ಮತ್ತು ಅಜ್ಜಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಾರು ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಸತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು. ರೋಸೆಲಿನ್ ಕ್ರೈಸ್ತಮಂದಿರದ ಪೋಷಕಿ ಮೇರಿ ಚಾವೆಲ್ ಬಹು ಹಿಂದೆ ಅಸುನೀಗಿದ್ದ ಸೋಫಿಯ ಅಜ್ಜಿಯಾಗಿದ್ದು, ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಸೊಯೆಂಜರ್‌ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಸೊಯೆಂಜರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಸೋಫಿ ಏಸು ಕ್ರಿಸ್ತ ಮತ್ತು ಮೇರಿ ಮಗ್ಡಾಲೇನ್‌ನ ವಂಶಸ್ಥಳಾಗಿದ್ದಳೆಂಬುದು ಬಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವಳ ಜೀವಕ್ಕೆ ಸಂಭವನೀಯ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಸೈಯನ್‌ನ ಪ್ರಿಯರಿ ಅವಳ ಗುರುತನ್ನು ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟಿತ್ತು. [[ಸೈಯನ್‌ನ ಪ್ರಿಯರಿ]]ಯ ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ನಾಯಕರನ್ನು ಹತ್ಯೆಮಾಡಲಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಈ ರಹಸ್ಯ ಬಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ, ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಡಲು ತುರ್ತು ಯೋಜನೆಯೊಂದಿತ್ತು.(ಎಂದಿಗೂ ಬಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ) ಕೊನೆಯ ಸಂದೇಶದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವು [[ಲೂವರ್]]ನ ''ತಲೆಕೆಳಗೆ ಮಾಡಿದ'' ಗಾಜಿನ ಪಿರಮಿಡ್‌ನ ಕೆಳಗೆ ನೇರವಾಗಿ(ಅಂದರೆ, [[ಮಹಿಳೆಯ ಸಂಕೇತ]] ಸೂಚಿಸುವ "ಮದ್ಯಪಾತ್ರೆ," ಬೆಜು ಫ್ಯಾಚೆನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್‌ ಮತ್ತು ಸೋಫಿ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾಕತಾಳೀಯವಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿದ್ದರು) ಚಿಕ್ಕ [[ಪಿರಮಿಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾದ [[ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆ]] ಆಗಿತ್ತು. (ಅಂದರೆ [[ಪುರುಷ ಸಂಕೇತ]]ವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ "ಬ್ಲೇಡ್" ). ಇದನ್ನು "ರೋಸಲಿನ್‌"ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ "ಬೀಟೆ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಯ" ಕೆಳಗಡೆ ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಪುಸ್ತಕದ ಕೊನೆಯ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್‌ ಈ ಒಗಟಿನ ಕೊನೆಯ ಚೂರಿನ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವನು, ಆದರೆ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳಿದಂತೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಚರ್ಚೆಗಾಗಿ [[ಲಾ ಪಿರಾಮಿಡ್‌ ಇನ್ವರ್ಸಿ]] ನೋಡಿ. == ಪಾತ್ರಗಳು == ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳು ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ [[ಪದ ಪ್ರಯೋಗ]], ಅಕ್ಷರಪಲ್ಲಟಗಳು ಅಥವಾ ಅಡಗಿದ ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ: {{col-begin}} {{col-2}} * [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್‌]] * [[ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಸೊಯೆಂಜರ್‌]] * [[ಸೋಫಿ ನೆವಿ]] * [[ಬೆಜು ಫ್ಯಾಚೆ]] * [[ಸೈಲಾಸ್‌]] * [[ಮ್ಯಾನುಯಲ್‌ ಅರಿಂಗರೋಸ]] {{col-2}} * [[ಅಂಡ್ರೆ ವರ್ನೆಟ್‌]] * [[ಲೀಘ್‌ ಟೀಬಿಂಗ್‌]] * [[ರೆಮಿ ಲೆಗಲುಡೆಕ್‌]] * [[ಜೆರೊಮ್‌ ಕೋಲೆಟ್‌]] * [[ಮೇರಿ ಚೌವಲ್‌ ಸೈಂಟ್‌-ಕ್ಲೈರ್‌]] * [[ಫಮೆಲಾ ಗೆಟ್ಟಮ್‌]] {{col-end}} == ಪವಿತ್ರ ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆ ರಹಸ್ಯ == [[ಚಿತ್ರ:Da Vinci The last supper detail Da Vinci code.jpg|thumb|350px|ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡಾ ವಿನ್ಸಿಯ ದಿ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಸಪ್ಪರ್‌ನ ವಿವರ]] ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ, ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡಾ ವಿನ್ಸಿನ [["ದಿ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಸಪ್ಪರ್‌"]] ಕಲಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ [[ಏಸು ಕ್ರಿಸ್ತ]]ನ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಿತ್ರ [[ದೇವದೂತ ಜಾನ್‌]] ಅಲ್ಲ, ಅದು ನಿಜವಾಗಲೂ [[ಮೇರಿ ಮಗ್ಡಾಲೇನ್‌]] ಎಂದು ಲೀಘ್‌ ಟೀಬಿಂಗ್‌ [[ಸೋಫಿ ನೆವಿ]]ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ, ಮಗ್ಡಾಲೇನ್‌ [[ಏಸು ಕ್ರಿಸ್ತ]]ನ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು [[ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸುವ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಗ್ಡಾಲೇನ್‌ ಅವನ ಮಗುವಿಗೆ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊನ ಕಲಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ [[ಮಧ್ಯಪಾತ್ರೆ]] ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಮೇರಿ ಮಗ್ಡಾಲೇನ್‌ಳೇ ನಿಜವಾದ [[ಪವಿತ್ರ ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆ]] ಮತ್ತು ಅವಳು ಏಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ರಕ್ತವನ್ನು ಮಗುವಿನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆನ್ನುವ ವಿಷಯ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತೆನ್ನುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆಂದು ಲೇಘ್ ಟೀಬಿಂಗ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಲೀಘ್‌ ಟೀಬಿಂಗ್‌ ತನ್ನ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ "V" ಅಕ್ಷರದ ಆಕಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಏಸು ಕ್ರಿಸ್ತ ಮತ್ತು ಮೇರಿಯ ದೇಹದ ಭಂಗಿಗಳಿಂದ "V" ಅಕ್ಷರವು ರಚನೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, "V" ಅಕ್ಷರವು [[ಪವಿತ್ರ ಸ್ತ್ರೀ]]ಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಕಲಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ದೇವದೂತ ಜಾನ್ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ,[[ಮೇರಿ ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೀನ್]] [[ಸಂಕೇತ]]ವಾಗಿರುವ [["ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತ ಪ್ರೀತಿಸುವ ದೇವದೂತ"]]ನೆಂದು ಜಾನ್‌ಗೆ ಕೂಡ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಂದು ತಿಳಿಸುವ ಮ‌ೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ವಸ್ತ್ರಗಳ [[ವರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸ]]ವು ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿರುವುದನ್ನು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ: ಏಸು ಕ್ರಿಸ್ತ ಕೆಂಪು ಕುಪ್ಪಸ ಮತ್ತು [[ಕಡು ನೀಲಿ]] ಮೇಲಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದನು; ಜಾನ್‌/ಮೇರಿ ಕಡುನೀಲಿ ಕುಪ್ಪಸ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಮೇಲಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ವಿವಾಹದ ಎರಡು ಬೆಸೆದ ಅರ್ಧಗಳನ್ನು ಬಹುಶಃ ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ರಕಾರ, [[ಪವಿತ್ರ ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆ]]ಯ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು [[ಸೈಯನ್‌ನ ಪ್ರಿಯರಿ]] ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಿದರು: * ಪವಿತ್ರ ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಮದ್ಯಪಾತ್ರೆಯಾಗಿರದೆ, [[ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಸಂತಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ]] [[ಮೇರಿ ಮಗ್ಡಾಲೇನ್‌]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. * ಪವಿತ್ರ ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆಗೆ [[ಹಳೆಯ ಫ್ರೆಂಚ್‌]]ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ''ಸ್ಯಾನ್‌ ಗ್ರಿಲ್‌'' ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಇದು ''ಸ್ಯಾಂಗ್‌‌ ರಿಯಲ್‌'' ನಲ್ಲಿನ ನಾಟಕವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹಳೆಯ ಫ್ರೆಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಜವಂಶದ ರಕ್ತ" ಎಂಬ ಅರ್ಥನೀಡುತ್ತದೆ. * ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆಯ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,ವಂಶಜನನ್ನು ಮತ್ತು [[ಮೇರಿ ಮಗ್ಡಾಲೇನ್‌]]ನ ವಾಸ್ತವಿಕ ಮ‌ೂಳೆಗಳನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. * [[ಮೇರಿ ಮಗ್ಡಾಲೇನ್‌]] ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆಯ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಹುಶಃ [[ರೋಸಲಿನ್‌ ಕ್ರೈಸ್ತಮಂದಿರದ]]ದ ಕೆಳಗೆ [[ಸೈಯನ್‌ನ ಪ್ರಿಯರಿ]] ರಹಸ್ಯ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟಿತ್ತು. * ಚರ್ಚ್‌ 2000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಕಾಲ ಮೇರಿ ಮಗ್ಡಾಲೇನ್‌ ಮತ್ತು ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ವಂಶಜನ ಕುರಿತಾದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅವರು [[ಪವಿತ್ರ ಸ್ತ್ರೀ]]ಯಲ್ಲಿರುವ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ಹೆದರುತ್ತಿದ್ದರು. ಏಕೆಂದರೆ ದೇವದೂತರಾಗಿ [[ಸೇಂಟ್‌ ಪೀಟರ್‌]] ಪದವಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. * [[ಮೇರಿ ಮಗ್ಡಾಲೇನ್‌]] [[ರಾಜ ವಂಶಸ್ಥಳಾಗಿದ್ದು]], ([[ಯಹೂದಿ ಬೆಂಜಮಿನ್‌ ಮನೆತನದ]] ಮೂಲಕ) [[ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌ ಡೇವಿಡ್‌]]ನ [[ಏಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ‌]]ನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು). ಅವರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಲು, ಮೇರಿಯು ಹಿಂದೆ [[ವೇಶ್ಯೆ]]ಯಾಗಿದ್ದಳು ಎಂದು [[ಚರ್ಚ್‌]] [[ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿ]]ಯನ್ನು ಹಬ್ಬಿಸಿತು. [[ಶಿಲುಬೆಗೆ ಏರಿಸುವ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮೇರಿ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವಳು [[ಗೌಲ್‌]]ಗೆ ಹೋದಳು. ಅಲ್ಲಿ [[ಮರ್ಸೀಲ್ಲೆ]]ಯ [[ಯಹೂದಿ]]ಗಳು ಅವಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ಒದಗಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ [[ಸಾರಾ]] ಹೆಸರಿನ ಮಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮವನ್ನು ನೀಡಿದಳು. ಏಸು ಕ್ರಿಸ್ತ ಮತ್ತು ಮೇರಿ ಮಗ್ಡಾಲೇನ್‌ಳ ವಂಶಸ್ಥರು ಮುಂದೆ [[ಫ್ರಾನ್ಸ್‌]]ನ [[ಮೆರೊವಿನ್‍‌ಜಿಯನ್‌]] ರಾಜಮನೆತನದವರಾದರು. * ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ವಂಶಸ್ಥರ ಅಸ್ತಿತ್ವ ರಹಸ್ಯವಾಗಿತ್ತು. 1099ರಲ್ಲಿ [[ಧಾರ್ಮಿಕ ಯೋಧರು]] [[ಜೆರುಸಲೆಮ್‌]] ಅನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಅಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರಹಸ್ಯವು ಅಡಗಿತ್ತು. ([[ಜೆರುಸಲೆಮ್‌ನ ರಾಜಧಾನಿ]] ನೋಡಿ). ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ [[ಸೈಯನ್‌ನ ಪ್ರಿಯರಿ]] ಮತ್ತು [[ಧರ್ಮಸೈನಿಕರಾದ]] ಟೆಂಪ್ಲಾರ್ ಅವರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ರಕಾರ,ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆಯ ರಹಸ್ಯವು [[ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ]]ಯ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ: * ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಸೈಯನ್‌ನ ಪ್ರಿಯರಿಯ ಸದಸ್ಯನಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವನಿಗೆ ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆಯ ರಹಸ್ಯ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಈ ರಹಸ್ಯವು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ''[[ದಿ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಸಪ್ಪರ್]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗಗೊಳ್ಳುವುದು‌. ಊಟದ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ನಿಜವಾದ ಮದ್ಯಪಾತ್ರೆಯಿಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಕ್ರೈಸ್ತ‌]]ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತವರು ಪುರುಷರಲ್ಲ, ಆದರೆ ಮಹಿಳೆ, ಅದು ಅವನ ಹೆಂಡತಿ [[ಮೇರಿ ಮಗ್ಡಾಲೇನ್‌]]. ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಕಲುಗಳು ನಂತರ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಮೂಡಿಬಂದಿದ್ದು, ಮ್ಯಾಗ್ಡೆಲೀನ್‌ಳ ಮಹಿಳಾ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಸಿದೆ. * [[ಮೋನಾ ಲಿಸಾ]]ಳ [[ಉಭಯಲಿಂಗತ್ವ]]ವು ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತ ಮತ್ತು ಮೇರಿ ಮಗ್ಡಾಲೇನ್‌ಳ ಪವಿತ್ರ ಮಿಲನದಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣಿನ ಪವಿತ್ರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗದ ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಶಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಇಂತಹ ಸಮಾನತೆಯು ಚರ್ಚ್‌ನ ಸ್ಥಿರ ಶಕ್ತಿಗೆ ತೀವ್ರ ಬೆದರಿಕೆ ಉಂಟುಮಾಡುವಂತಹದ್ದಾಗಿತ್ತು. "''ಮೋನಾ ಲೀಸಾ'' ಹೆಸರು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ "ಅಮೋನ್ ಲಿಸಾ"ಗೆ ಅಕ್ಷರಪಲ್ಲಟವಾಗಿದೆ. [[ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಧರ್ಮ]]ದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿದೇವತೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ([[ಅಮುನ್]] ಮತ್ತು [[ಇಸಿಸ್]] ಎಂದು ಹೆಸರು). ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತ ತಂದೆಯಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಲೇಖಕರು ಕೂಡ ಊಹಾಪೋಹ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತ ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸುವ ಮೊದಲು ಜನಿಸಿದ ಮಗಳು ತಮರ್, ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಥಾನದ ನಂತರ ಜನಿಸಿದ ಜೀಸಸ್ ([[ನ್ಯೂಟೆಸ್ಟಮೆಂಟ್‌]]ನ [[ಜೀಸಸ್ ಜಸ್ಟಸ್‌]]) ಮತ್ತು ಜೋಸೆಫ್ಸ್‌ ಹೆಸರಿನ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಸೇರಿ, ಒಟ್ಟು ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಸರುಗಳು ಕೂಟದ ಲೇಖಕರ ಸಮಾನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಬರೆಯಲಾದ ''[[ದಿ ಹೋಲಿ ಬ್ಲಡ್‌ ಆಂಡ್‌ ದಿ ಹೋಲಿ ಗ್ರೈಲ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ''ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌'' ನಿಗಢೂತೆಯ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಮನೆತನದ ಸಂತತಿ ಜೋಸೆಫ್ಸ್‌ ಕುಟುಂಬದ ಸುತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಜೋಸೆಫ್ಸ್‌ ಮೊದಲ "[[ಬೆಸ್ತರ ದೊರೆ]]"ಯಾದ ಅಮಿನಾದಾಬ್‌ ಡೆಲ್‌ ಗ್ರಾಲ್‌ ಅಜ್ಜನಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ 40ರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಜನ್ಮ ನೀಡುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ವಂಶಾನ್ವೇಷಣೆಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಕೆಲವೇ ಮನೆತನಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. == ಸ್ವಾಗತ == 2004ರಲ್ಲಿ ಬ್ರೌನ್‌ನ ಕಾದಂಬರಿಯು ಭಾರಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಪುಸ್ತಕವೆಂದರೆ [[ಜೆ. ಕೆ. ರೋಲಿಂಗ್‌]]ರ ''[[ಹ್ಯಾರ್ರಿ ಪಾಟರ್‌ ಆಂಡ್‌ ದಿ ಆರ್ಡರ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್‌]]''.<ref>{{cite web|url=http://www.usatoday.com/life/books/news/2003-12-11-da-vinci-code_x.htm|title='Code' deciphers interest in religious history}}</ref> ಬ್ರೌನ್‌ರ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ವಯಸ್ಕರ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ [[ಬುಕ್‌ ಸೆನ್ಸ್‌]]ನ [[2004ರ ವರ್ಷದ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಪುಸ್ತಕವು ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ''[[ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]]'', ''[[ಪೀಪಲ್‌]]'',{{Citation needed|date=May 2009}} ಮತ್ತು ''[[ದಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಪೋಸ್ಟ್‌]]'' ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಕಾರತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾಯಿತು.{{Citation needed|date=May 2009}} ಇದರ ಜತೆಗೆ, ''ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌'' ಯು [[ರೇಮಂಡ್‌ ಕೌರಿ]]ರ ''[[ದಿ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಟೆಂಪ್ಲರ್‌]]'' ಮತ್ತು [[ಸ್ಟೀವ್‌ ಬೆರ್ರಿ]]ರ ''ದಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್‌ ಲೆಗಸಿ'' ಸೇರಿದಂತೆ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಹಲವಾರು ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=May 2009}} 2008ರಲ್ಲಿ 15,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಓದುಗರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೆಂದೂ ಬರೆದಿರದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ 101 ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕವು ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.thewest.com.au/default.aspx?MenuID=182&ContentID=59459 |title=Aussie readers vote Pride and Prejudice best book |publisher=thewest.com.au |access-date=2010-02-09 |archive-date=2008-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080529172315/http://www.thewest.com.au/default.aspx?MenuID=182&ContentID=59459 |url-status=dead }}</ref> ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಮುಕ್ತ ಹೃದಯದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ತನ್ನ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸದ ವರ್ಣನೆಯ ರೀತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಇದು ಹಲವಾರು ಋಣಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಇದರಲ್ಲಿನ ಬರಹ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ''[[ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್‌]]'',<ref name="NewYorker">{{Cite web |url=http://www.newyorker.com/printables/critics/060529crci_cinema |title=ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್‌ ರಿವ್ಯೂ |access-date=2012-12-16 |archive-date=2012-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121020075122/http://www.newyorker.com/printables/critics/060529crci_cinema |url-status=dead }}</ref> ''[[ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]]'',<ref name="davincicon">{{cite web|last=Miller |first=Laura |url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9B07E0DD103AF931A15751C0A9629C8B63 |title=THE LAST WORD; The Da Vinci Con - New York Times |publisher=Query.nytimes.com |date=2004-02-22 |accessdate=2009-02-03}}</ref> ಮತ್ತು [[Salon.com]],<ref>ಮಿಲ್ಲರ್‌, ಲಾರಾ (2004ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 29).[http://dir.salon.com/story/books/feature/2004/12/29/da_vinci_code/index.html "] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080617022149/http://dir.salon.com/story/books/feature/2004/12/29/da_vinci_code/index.html |date=2008-06-17 }}[http://dir.salon.com/story/books/feature/2004/12/29/da_vinci_code/index.html ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕ್ರೋಕ್‌"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080617022149/http://dir.salon.com/story/books/feature/2004/12/29/da_vinci_code/index.html |date=2008-06-17 }}. Salon.com ಮೇ 30, 2007ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಟು ಟೀಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. == ಟೀಕೆಗಳು == === ಚಾರಿತ್ರಿಕ ತಪ್ಪುಗಳು === {{Main|Inaccuracies in The Da Vinci Code}} ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ, ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತದ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಶಗಳು [[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್‌ ಚರ್ಚ್‌]]ನ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ [[ಯುರೋಪಿನ ಕಲೆ]], ಇತಿಹಾಸ, ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪು ವಿವರಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್‌ ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಂದ ಬಹುತೇಕ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಾಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಬ್ರೌನ್‌ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮೊದಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತೆಂದು ಹಲವು ಸಂಶೋಧಕರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 2004ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 22ರಲ್ಲಿ ದಿ ''[[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]]'' ನ ಲಾರಾ ಮಿಲ್ಲರ್‌ ಬರೆದ "ದಿ ಲಾಸ್ಟ್‌ ವರ್ಡ್‌: ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕಾನ್‌" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯುಳ್ಳ ಲೇಖನವು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.<ref name="davincicon"/> ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು "ಕುಖ್ಯಾತ ಹುಸಿ ವಿಷಯವಸ್ತು", "ಅಸಂಬದ್ಧತೆ" ಮತ್ತು "ನಕಲಿ" ಆಧಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಮಿಲ್ಲರ್‌ ಹಲವು ಬಾರಿ ''ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌'' ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 1953ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಇಂತಹ ವಂಚನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಜೈಲುಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿರುವ [[ಪಿರ್ರೆ ಪ್ಲಾಂಟರ್ಡ್‌]]ನ (ಪ್ಲಾಂಟರ್ಡ್‌ ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸುವವರೆಗೆ ಸೈಯನ್‌ನ ಪ್ರಿಯರಿ ಪಾತ್ರ ಇರಲಿಲ್ಲ)ಕಟ್ಟುಕತೆಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಪರೀತ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಸೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರೌನ್‌ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿರುಚಿ ಕಟ್ಟು ಕಥೆ ಬರೆದರೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಾರ್ಸಿಯಾ ಫೋರ್ಡ್‌ರವರು ಕಾದಂಬರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: {{quote|Regardless of whether you agree with Brown's conclusions, it's clear that his history is largely fanciful, which means he and his publisher have violated a long-held if unspoken agreement with the reader: Fiction that purports to present historical facts should be researched as carefully as a nonfiction book would be.<ref name="faithfulreader1">{{cite web |url=http://www.faithfulreader.com/features/0405-da_vinci_debunkers.asp |title=DA VINCI DEBUNKERS: Spawns of Dan Brown's Bestseller by Marcia Ford |publisher=FaithfulReader.com |date= |accessdate=2009-02-03 |archive-date=2004-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040527122442/http://faithfulreader.com/features/0405-da_vinci_debunkers.asp |url-status=dead }}</ref>}} [[ರಿಚರ್ಡ್‌ ಅಬನೆಸ್‌]] ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: {{quote|The most flagrant aspect&nbsp;… is not that Dan Brown disagrees with Christianity but that he utterly warps it in order to disagree with it … to the point of completely rewriting a vast number of historical events. And making the matter worse has been Brown's willingness to pass off his distortions as ‘facts' with which innumerable scholars and historians agree.<ref name="faithfulreader1"/>}} ಡಾನ್ ಬ್ರೌನ್ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ "ಸೈಯನ್‌ನ ಪ್ರಿಯರಿವು 1099ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಯುರೋಪಿನ [[ರಹಸ್ಯ ಸಮಾಜ]]ವಾಗಿದ್ದು, ಇದೊಂದು ನೈಜ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದೆ". ಸೈಯನ್‌ನ ಪ್ರಿಯರಿವು 1956ರಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ [[ಪೀರೆ ಪ್ಲಾಂಟರ್ಡ್‌]] ರಚಿಸಿದ ಹುಸಿ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. "ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಕಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ವಿವರಣೆಗಳು, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳು, ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳು ನಿಖರವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ; ಆದರೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾದ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.historyversusthedavincicode.com/ |title=History vs The Da Vinci Code |publisher=Historyversusthedavincicode.com |date= |accessdate=2009-02-03 |archive-date=2020-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201206005131/http://www.historyversusthedavincicode.com/ |url-status=dead }}</ref> ಇದರ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದು, ನಿಖರತೆಯ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ರುಜುವಾತು ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟವೇಕೆಂದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಣೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ''ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌'' ನಲ್ಲಿ [[ಕೃತಿಚೌರ್ಯ]] ಆರೋಪಿಸಿ ಎರಡು ದಾವೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. 2006ರ ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ ''[[ದಿ ಹೋಲಿ ಬ್ಲಡ್‌ ಮತ್ತು ದಿ ಹೋಲಿ ಗ್ರೈಲ್‌]]'' ನ(ನಜರತ್‌ನ ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗುವಿನ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಮೇರಿ ಮಗ್ಡಾಲೇನ್‌ಳ ಪಾತ್ರದ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಲ್ಲದ ವಿವರಣೆ) ಲೇಖಕರು ಬ್ರೌನ್‌ರ ಮೇಲೆ [[ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆ]]ಯ ಮೊದಲ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು. ದಾವೆ ಡಾನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌ರ ಪರವಾಗಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ''[[ದಿ ವ್ಯಾಟಿಕನ್‌ ಬಾಯ್ಸ್‌]]'' ಪುಸ್ತಕದ ಲೇಖಕರಾದ ಜ್ಯಾಕ್‌ ಡನ್‌ ದಾಖಲಿಸಿದ ಎರಡನೇ ಮೊಕದ್ದಮೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ತೀರ್ಪು ಇನ್ನೂ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಬ್ರೌನ್‌ ತನ್ನ ಎರಡು ಕಾದಂಬರಿಗಳಾದ 1983ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ''ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಲೆಗಸಿ'' ಮತ್ತು 2000ರಲ್ಲಿ ಮೂಲತಃ ಪ್ರಕಟವಾದ ''ಡಾಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಗಾಡ್‌'' ನಿಂದ ಕೃತಿಚೌರ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಲೆವಿಸ್‌ ಪೆರ್ಡ್ಯು ಮೊಕದ್ದಮೆ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಕೋರಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ US ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಧೀಶ ಜಾರ್ಜ್‌ ಡೆನಿಯಲ್ಸ್‌ 2005ರಲ್ಲಿ ಪೆರ್ಡ್ಯು ವಿರುದ್ಧ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಿದರು. ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ, "ವಿವೇಚನಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ವೀಕ್ಷಕರು ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌ ನಿಜವಾಗಿ "ಡಾಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಗಾಡ್‌"ಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು "ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಾನವಾಗಿರುವ ಅಂಶಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಥವಾ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗದ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿವೆ."<ref>BBC ನ್ಯೂಸ್‌, 2005ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 6. [http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4126710.stm ಆಥರ್‌ ಬ್ರೌನ್‌ 'ಡಿಡ್‌ ನಾಟ್‌ ಪ್ಲೆಜರೈಸ್‌']</ref> ಈ ತೀರ್ಪಿನ ವಿರುದ್ಧ ಪೆರ್ಡ್ಯು ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೂ ಸಹ, 2ನೇ US ಸರ್ಕ್ಯುಟ್‌ ಕೋರ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ಅಪೀಲ್ಸ್‌ ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು,ಪೆರ್ಡು ವಾದಗಳು ಯಾವುದೇ "ಅರ್ಹತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿಲ್ಲ"ವೆಂದು ಹೇಳಿತು.<ref>BBC ನ್ಯೂಸ್‌, 2006ರ ಎಪ್ರಿಲ್‌ 21. [http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4929550.stm ಡಿಲೇಸ್‌ ಟು ಲೇಟೆಸ್ಟ್‌ ಡಾನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌ ನೋವೆಲ್‌]</ref> ಹೆಚ್ಚು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವ ಕೆಲವು ವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಡಾನ್ ಬ್ರೌನ್ ತಮ್ಮ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡದೇ ಕೈಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. "ದಿ "FACT‌" ಪುಟದಲ್ಲಿ [[ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಾತ್ರ]]ಗಳಿಂದ ಚರ್ಚಿಸಲಾದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ಆ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಓದುಗರಿಗೆ ಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು".<ref>{{cite web |author=Ken and Carolyn Kelleher |url=http://www.danbrown.com/novels/davinci_code/faqs.html |title=The Da Vinci Code » FAQs » Official Website of Dan Brown |publisher=Danbrown.com |date=2006-04-24 |accessdate=2009-02-03 |archive-date=2006-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061203053731/http://www.danbrown.com/novels/davinci_code/faqs.html |url-status=dead }}</ref> ಆದರೂ, "ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಾತ್ರಗಳು ಈ ನೈಜ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಚಿಸಿವೆ", "ಈ ಪಾತ್ರಗಳು ಚರ್ಚಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಅರ್ಹತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ನನ್ನ ನಂಬಿಕೆ." ಮತ್ತು "ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲಾಗದಷ್ಟು ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ". ಆದ್ದರಿಂದ ಪುಸ್ತಕದ ನೈಜ ವಿಷಯವೇನು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಗೊಂದಲ ಮುಂದುವರಿದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತಹದ್ದಾಗಿದೆ. ಬ್ರೌನ್‌ ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ನಿಖರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನೀಡಿದ ಮುಂಚಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ದನಿಯಿತ್ತು. 2003ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮಾರಾಟ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ,ಅವರನ್ನು "ನಿಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇತಿಹಾಸದ ಯಾವ ಭಾಗಗಳು ನಿಜವಾಗಲೂ ಹಿಂದೆ ನಡೆದಿವೆ?" ಎಂದು ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾಯಿತು. ಅದಕ್ಕೆ ಅವರು, "ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲವು ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳಾಗಿವೆ" ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದರು. 2003ರಲ್ಲಿ CNNನ [[ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಸವಿಡ್ಜ್‌]]ರೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌ರನ್ನು, ನಿಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನಲೆ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸತ್ಯ? ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಅವರು, "99%ರಷ್ಟು ನಿಜವಾದುದು... ಹಿನ್ನಲೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ನಿಜವಾದುದು" ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದರು. [[ABC ನ್ಯೂಸ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ [[ಎಲಿಜಬೆತ್‌ ವರ್ಗಾಸ್‌]] ಬ್ರೌನ್‌ರನ್ನು ಒಂದುವೇಳೆ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು [[ಕಾಲ್ಪನಿಕವಲ್ಲದ]] ಕೃತಿಯಂತೆ ಬರೆದಿದ್ದರೆ ಅದು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, "ಹಾಗೆಂದು ತಮಗೆ ಅನಿಸುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಅವರು ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.historyversusthedavincicode.com/fiction.htm |title=History vs The Da Vinci Code |publisher=Historyversusthedavincicode.com |date= |accessdate=2009-02-03 |archive-date=2009-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090130062157/http://historyversusthedavincicode.com/fiction.htm |url-status=dead }}</ref> ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬ್ರೌನ್‌ ಸಂದರ್ಶನಗಳಿಂದ ದೂರ ಸರಿದಿದ್ದು, ಹಾಗಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೆಲವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಾದಗಳ ನಿಖರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗರೂಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಾದಂಬರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಸೂಕ್ತ ಸಂದೇಹಾಸ್ಪದ ಟೀಕೆಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಅಂಶಗಳು ನಿಖರವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಬ್ರೌನ್‌ ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಸಮರ್ಥನೆಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲಿಲ್ಲ. 2005ರಲ್ಲಿ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ TV]] [[ಚ್ಯಾನಲ್‌ 4]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ "[[ದಿ ರಿಯಲ್‌ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌]]" ಎಂಬ ಡಾನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌, ಬೈಜೆಂಟ್‌, ಲೈಹ್‌ ಮತ್ತು ಲಿಂಕನ್‌ರ ನಡುವಿನ ಮುಖ್ಯ ವಾದವಿವಾದಗಳ ವಿವರವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದನ್ನು UK [[TV ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿ]] [[ಟೋನಿ ರಾಬಿನ್ಸನ್‌]] ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ''ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌'' ನಲ್ಲಿ "ಪೂರ್ಣ ಸತ್ಯ" ಎಂದು ಬ್ರೌನ್‌ರಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಹಲವು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುದೀರ್ಘ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. [[ಜೆರಾರ್ಡ್‌ ಡೆ ಸೆಡೆ]]ನ ಪುತ್ರ ಅರ್ನೊಡ್‌ ಡೆ ಸೆಡೆ, ತನ್ನ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಂಟರ್ಡ್‌ [[ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತ ವಂಶಜ]]ಸಿದ್ಧಾಂತದ ತಳಹದಿಯಾದ [[ಪ್ರಿಯಾರ್ ಡೆ ಸಿಯೊನ್‌]]ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.-ಉಲ್ಲೇಖಕ್ಕೆ "ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿ, ಇಟ್‌ ವಾಸ್‌ ಪಿಫಲ್‌" ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ನೊಡ್‌ ಡೆ ಸೆಡೆ. [[ಮೇರಿ ಮಗ್ಡಾಲೇನ್‌]]ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದ್ದರೆಂಬ ವಾದ ಮುಂತಾದ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು [[ರೋಸಲಿನ್‌ ಕ್ರೈಸ್ತಮಂದಿರ]] ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಅನುಮಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತದ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರಣ === ''ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌'' ನ ಪ್ರಕಾರ, [[ರೋಮನ್‌ ಚರ್ಕವರ್ತಿ]] [[ಕಾಂಸ್ಟಾಂಟೈನ್‌ I]] [[ನಾಸ್ಟಿಕ್‌ವಾದ]]ವನ್ನು ಅಡಗಿಸಿದನು. ಏಕೆಂದರೆ ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು ಶುದ್ಧ ಮಾನವನಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕಾದಂಬರಿಯ ತರ್ಕಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ.<ref>ಟಿಮ್‌ ಒ'ನೀಲ್‌. "ಅರ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯಾನಿಟಿ ಆಂಡ್ ಪಾಲಿಟಿಕಲ್ ಪವರ್‌". ''ಹಿಸ್ಟರಿ ವರ್ಸಸ್‌ ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌''. 2006. 16 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2009 < http://www.historyversusthedavincicode.com/chapterfiftyfive.htm#christpower {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090515112028/http://www.historyversusthedavincicode.com/chapterfiftyfive.htm#christpower |date=2009-05-15 }}></ref> ಕಾಂಸ್ಟಾಂಟೈನ್‌ [[ರೋಮ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತಮತವನ್ನು ಏಕರೂಪದ ಧರ್ಮವಾಗಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಪಾಗನ್‌ ನಾಯಕರಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ [[ದೇವಮಾನವ]]ನ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ, ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮವು [[ಪಾಗನ್‌]]ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತದೆಂದು ಅವನು ಭಾವಿಸಿದ. [[ನಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಪಂಥದ ತತ್ವಗಳ]] ಪ್ರಕಾರ, ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತ ದೇವಮಾನವನಲ್ಲ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವಾದಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಹಾಗಾಗಿ, ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಬದಲಿಸಲು, ಕಾಂಸ್ಟಾಂಟೈನ್‌ ನಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಪಂಥದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಥೀವ್ಸ್‌, ಮಾರ್ಕ್‌, ಲ್ಯುಕ್‌, ಮತ್ತು ಜಾನ್‌ರ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದನು. ಇದರಲ್ಲಿ ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು ದೇವರು ಅಥವಾ ಅರ್ಧ ದೇವರಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ನಾಸ್ಟಿಕ್‌ವಾದದಲ್ಲಿ ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು ಮಾನವನಂತೆ ವರ್ಣಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref>ಟಿಮ್‌ ಒ'ನೀಲ್‌. "ನಾಗ್‌ ಹಮ್ಮಡಿ ಆಂಡ್‌ ದಿ ಡೆಡ್‌ ಸಿ ಸ್ಕ್ರೋಲ್ಸ್‌". ''ಹಿಸ್ಟರಿ ವರ್ಸಸ್‌ ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌''. 2006. 16 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2009 < http://www.historyversusthedavincicode.com/chapterfiftyfive.htm#nagdss {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090515112028/http://www.historyversusthedavincicode.com/chapterfiftyfive.htm#nagdss |date=2009-05-15 }}></ref> ನಾಸ್ಟಿಕ್ ಪಂಡಗದ ಕೆಲವು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತ ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾನವನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ, [[ಮೇರಿಯ ತತ್ವ]].{{Citation needed|February 2009|date=February 2009}} ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಬಗ್ಗೆ ನಾಸ್ಟಿಕ್ ಪಂಥದ ಚಿತ್ರಣ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಹಲವು ನಾಸ್ಟಿಕ್ ಪಂಥದ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತನನ್ನು ಶುದ್ಧ ದೇವರೆಂದು ಮತ್ತು ಅವನ [[ಶರೀರವು]] ಕೇವಲ ಭ್ರಮೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ ([[ಡೊಸೀಟಿಸಮ್‌]] ನೋಡಿ).<ref>{{CathEncy|wstitle=Docetae}} ಲೇಖಕ ಜಾನ್‌ ಪೀಟರ್ ಅರೆಂಡ್ಜನ್‌ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: "ಕ್ರಿಸ್ಟ್‌ನ ಮಾನವ ಸ್ವರೂಪದ ಅವಾಸ್ತವಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹಳೆಯ ನಾಸ್ಟಿಕ್ ‌ಪಂಥದ ಉಪಪಂಗಡಗಳು ಹೊಂದಿದ್ದವು[...] ಡಸೀಟಿಸಮ್‌ ಅಲ್ಲಿಯ ತನಕ ನಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಪಂಥದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ನಂತರ ಅದು ಮ್ಯಾನಿಕೀಯಿಸಂಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆಂದು ತಿಳಿಯಿತು."</ref> ಕೆಲವು ನಾಸ್ಟಿಕ್‌ನ ಒಳಪಂಗಡಗಳು ಕ್ರೈಸ್ತನನ್ನು ದೇವರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೌತಿಕವಸ್ತುವಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಭೌತಿಕ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿ ನೆಲೆಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ನಂಬಿದ್ದರು.<ref>ಟಿಮ್‌ ಒ'ನೀಲ್‌. "ನಾಗ್‌ ಹಮ್ಮಡಿ ಆಂಡ್‌ ದಿ ಡೆಡ್‌ ಸಿ ಸ್ಕ್ರೋಲ್ಸ್‌". ''ಹಿಸ್ಟರಿ ವರ್ಸಸ್‌ ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌''. 2006. 16 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2009 < http://www.historyversusthedavincicode.com/chapterfiftyfive.htm#nagdss {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090515112028/http://www.historyversusthedavincicode.com/chapterfiftyfive.htm#nagdss |date=2009-05-15 }}></ref> ಕ್ರೈಸ್ತನ ಪೂರ್ಣ ಮಾನವ ಮತ್ತು ದೈವತ್ವದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ [[ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ನಿಕಾಯಿ]]ಯ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕೂಡ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್ ಸಮೀಪದ ಮತದಿಂದ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಲೇಖಕರು ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.envoymagazine.com/PlanetEnvoy/Review-DaVinci-part2-Full.htm#Full |title=http://www.envoymagazine.com/PlanetEnvoy/Review-DaVinci-part2-Full.htm#Full |access-date=2010-02-09 |archive-date=2005-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050207171354/http://www.envoymagazine.com/PlanetEnvoy/Review-DaVinci-part2-Full.htm#Full |url-status=dead }}</ref><ref>ಹಗಸ್‌, ಫಿಲಿಪ್‌. ''ದಿ ಚರ್ಚ್‌ ಇನ್ ಕ್ರೈಸಿಸ್‌: ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ದಿ ಜನರಲ್‌ ಕೌನ್ಸಿಲ್ಸ್, 325–1870''. 1964</ref> === ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆ === ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಅರ್ಹತೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೂಢಮಾದರಿಯ ವರ್ಣನೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿಯು ಹಲವು ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. [[ಸಲ್ಮಾನ್‌ ರಷ್ಡಿ]] ತಮ್ಮ ಉಪನ್ಯಾಸದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, "'ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌' ಕಾದಂಬರಿಯಿಂದ ನಾನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ. 'ಈ ಕಾದಂಬರಿ ತೀರಾ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿದ್ದು ಕೆಟ್ಟ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದೆ" ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www2.ljworld.com/news/2005/oct/07/famed_author_takes_kansas/?city_local ]</ref> [[ಸ್ಟೀಫನ್‌ ಫ್ರೈ]]ರು ಬ್ರೌನ್‌ನ ಬರಹಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತ "ಸಂಪೂರ್ಣ ಅತಿಸಾರ" ಮತ್ತು "ತೀರಾ ಕೆಟ್ಟ ಸಗಣಿ " <ref>[[QI]]ಯ [http://www.qitranscripts.com/transcripts/3x12 ಎಪಿಸೋಡ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ನಲ್ಲಿ ಮೂಲತಃ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2006ರ ಜೂನ್‌ 14ರಲ್ಲಿ ನೇರ ಹರಟೆಯಲ್ಲಿ, "[[ಪವಿತ್ರ ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆ]] ಮತ್ತು [[ಮ್ಯಾಸನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್‌]] ಒಕ್ಕೂಟಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವೆಲ್ಲ ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ನಾನು ಅಸಹ್ಯಪಡುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದರೆ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ರೋಮಾಂಚನ ವಿಷಯಗಳು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ ಎಂದರ್ಥವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದಿನ ಕೆಟ್ಟ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಯೋಚಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯು ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಲಾಢ್ಯರು ಎಂದು ಯೋಚಿಸುವುದರಿಂದ, ಮಾನವಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸೋಮಾರಿತನ ನಡವಳಿಕೆ" ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.douglasadams.se/forum/viewtopic.php?p=175185#175185 |title=ಇಂಟರ್‌ವ್ಯೂ ವಿತ್ ಡೋಗ್ಲಸ್‌ ಆಡಮ್ಸ್‌ ಕೋಂಟಿನಮ್‌ |access-date=2010-02-09 |archive-date=2011-05-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110519064736/http://www.douglasadams.se/forum/viewtopic.php?p=175185#175185 |url-status=dead }}</ref> 2005ರಲ್ಲಿ [[ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಮೈನ್‌]]ನ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕ [[ಸ್ಟೀಫನ್‌ ಕಿಂಗ್‌]], "ಅಂತಹ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳು ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ [[ಕ್ರ್ಯಾಫ್ಟ್‌ ಮಕರೊನಿ ಆಂಡ್‌ ಚೀಸ್‌]]ಗೆ ಸಮನಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಮೂಲಕ ಡಾನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌ರ ಬರಹ ಮತ್ತು "ಜೋಕ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ದಿ ಜಾನ್‌" ಅನ್ನು ಒಂದೇ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರಿಸಿದರು.<ref>[https://web.archive.org/web/20071013011628/http://www.stephenking.com/com_address/ Stephen King address, University of Maine]</ref> "ಡಾನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌ರ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಪುಸ್ತಕವು ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದರ ಪ್ರವೇಶಿಕೆಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ ಚಲನಚಿತ್ರದ ವಿಮರ್ಶಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ''[[ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://movies2.nytimes.com/2006/05/18/movies/18code.html ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ರಿವ್ಯೂ]</ref> ''[[ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್‌]]'' ವಿಮರ್ಶಕ [[ಅಂಥೋನಿ ಲೇನ್‌]] ಇದನ್ನು "ಅಪ್ಪಟ ನಿರುಪಯುಕ್ತ" ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು "ಉತ್ತಮ ಬರಹ ಶೈಲಿಯ ನಾಶವೆಂದು" ಹೀಯಾಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="NewYorker"/> ಬ್ರೌನ್‌ ಒಬ್ಬ "ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಳಪೆ ಮಟ್ಟದ ಶೈಲಿಗಾರ" ಮತ್ತು ಬ್ರೌನ್‌ನ "ಬರಹವು ಕೇವಲ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿದೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ತತ್ತರಗೊಳಿಸುವ, ಅಡ್ಡಾದಿಡ್ಡಿಯಾದ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಚನೆ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿದೆ" ಎಂದು [[ಲಾಂಗ್ವೇಜ್ ಲಾಗ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಭಾಷಾತಜ್ಞ [[ಜಿಯೊಪ್ರೈ ಪುಲ್ಲಮ್‌]] ಮತ್ತಿತರರು ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಅನೇಕ ಪ್ರವೇಶಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[[ಲಾಂಗ್ವೇಜ್ ಲಾಗ್‌]], [http://itre.cis.upenn.edu/~myl/languagelog/archives/000844.html ದಿ ಡಾನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌ ಕೋಡ್‌] (ಆ ಪುಟದ ಕೆಳಗಿರುವ ಇತರ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಅನುಸರಿಸಿ)</ref> [[ರೋಜರ್‌ ಎಬರ್ಟ್‌]] "ಸ್ವಲ್ಪ ಚೆಂದದ ಶೈಲಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬರಹವಾಗಿದೆ." ಆದರೂ "ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ." ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ<ref>{{Cite web |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20060518%2FREVIEWS%2F60419009%2F1023 |title=ರೋಜರ್‌ ಎಬರ್ಟ್‌ ರಿವ್ಯೂ |access-date=2021-08-28 |archive-date=2012-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121010000937/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20060518%2FREVIEWS%2F60419009%2F1023 |url-status=dead }}</ref> == ವಿಡಂಬನ ಬರಹಗಳು == ;2005. ''[[ದಿ ವಾ ಡಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌]]'' ನೊಂದಿಗೆ [[ಆಡಮ್‌ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು ''[[ದಿ ಆಸ್ಟಿ ಸ್ಪುಮಂಟೆ ಕೋಡ್‌]]'' ನೊಂದಿಗೆ ಟೋಬಿ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ಸ್‌ರು ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಡಂಬನ ಬರಹಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. 2005ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕಿರುತೆರೆ ಸರಣಿಗಳ [[ಟೆಲಿಮೂವಿ]] ''[[ಕ್ಯಾಥ್‌ ಆಂಡ್‌ ಕಿಮ್‌]]'' ಚಿತ್ರದ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ''[[ಡಾ ಕ್ಯಾಥ್‌ ಆಂಡ್‌ ಕಿಮ್‌ ಕೋಡ್‌]]'' ಎಂಬ ವಿಡಂಬನೆ ಮ‌ೂಲಕ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತು. ;2006 [[ದಿ BBC]]ಯ ''[[ಡೆಡ್‌ ರಿಂಜರ್ಸ್‌]]'' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌ ಅನ್ನು ಡಾ [[ರೋಫ್‌ ಹ್ಯಾರಿಸ್‌]] ಕೋಡ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಮೂಲಕ ವಿಡಂಬನೆ ಮಾಡಿತು. ಜನಪ್ರಿಯ [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ]] [[ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರ]] [[ಜ್ಯಾಪಿರೊ]] ಮಾಜಿ [[ಉಪಾದ್ಯಕ್ಷ]] [[ಜಾಕೊಬ್‌ ಜುಮಾ]]ರನ್ನು ಅಣಕಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ''ಡಾ ಜುಮಾ ಕೋಡ್‌'' ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ;2007 ''[[ಸೌತ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌]]'' ಪ್ರಸಂಗ "[[ಫಂಟ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್ ಈಸ್ಟರ್‌ ಸ್ಪೆಶಲ್‌]]" ಮತ್ತು [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ರ‌್ಯಾಂಕಿನ್‌]]ನ ಕಾದಂಬರಿ ''ದಿ ಡಾ-ಡಾ-ಡೆ-ಡಾ-ಡಾ ಕೋಡ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ವಿಡಂಬನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಲಸಿ ಮತ್ತು ಸೈಲಾಸ್‌ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ''[[ಎಪಿಕ್‌ ಮೂವೀ]]'' ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಡಂಬನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌ನ ಪ್ರಾರಂಭದ ಕಥೆಗೆ ಸಮಾನವಾದ ದೃಶ್ಯದಿಂದ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದು. ಇದರಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲವೊಂದರಲ್ಲಿ ಸೋಫಿ ನೆವಿಯ ಅಣಕವಾದ ತಬ್ಬಲಿ ಲೂಸಿಯನ್ನು ಸೈಲಾಸ್ ಬೆನ್ನಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಚಲನಚಿತ್ರದುದ್ದಕ್ಕೂ,ಸೈಲಾಸ್‌ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್‌]] ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವನು. ಆದರೂ, ಅವನ ಮಾತಿನ ಭಾಷಾಂತರಗಳು ವಿಡಂಬನೆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ. (ಉದಾ. ಸೈಲಾಸ್‌, "[[ಎಟ್‌ ಟು, ಬ್ರುಟ್‌?]]" [[ಆಸ್ಲೊ]]ಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಅದನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ"ನಾನು ರಿಕ್‌ ಜೇಮ್ಸ್‌, ಹೆಣ್ಣುನಾಯಿ!" ಎಂದು ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ''ಜೈಫರ್‌ ಜಾನ ಮಟೆಜ್ಕಿ'' ನ (''[[ಜಾನ್‌ ಮಟೆಜ್ಕೊ]] ಗೂಢಲಿಪಿ'' ) ಪಾತ್ರವು [[ಡೇರಿಯೊಸ್‌ ರೆಕೊಸ್‌]]ರ ಪೋಲಿಷ್ ವಿಡಂಬನೆಯಾಗಿದೆ. 2008ರಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ವೆಲ್‌ ''ಕೋ(ಸ್‌)ಮಿಕ್ಸ್‌ನಾ ಪುಟ್ರಿನಾ: ಸ್ಜಿಫರ್‌ ಜಾನ ಮಟೆಜ್ಕಿ II'' (''ಕೊ[ಸ್‌]ಮಿಕ್‌ ಡೋರ್‌-ಫ್ರೇಮ್‌: ಜಾನ್‌ ಮಟೆಜ್ಕೊರ ಗೂಢಲಿಪಿ II'' ) ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇನ್‌ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್‌ ಜೋಸೆಫ್‌ ಸ್ವೇಂಟಿಯು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅವನು ಮನುಕುಲಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ರಹಸ್ಯವಾದ (''ನಜ್ವೀಕ್ಸಾ ತಜೆಮ್ನಿಕಾ ಲುಡ್ಜ್‌ಕೊಸ್ಕಿ'' ) [[ಪಿಯಾಸ್ಟ್‌ ರಾಜಸಂತತಿ]]ಯ ಹುಟ್ಟನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವನು. ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಡ್ಯಾಡ್‌ ಪ್ರಸಂಗ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ ಮಿಸ್ಟರಿ ಮಂಥ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ವಿಡಂಬನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮೇರಿ ಟೋಡ್‌ ಲಿಂಕನ್‌ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದು ಜಾರ್ಜ್‌ ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್‌ ಕರ್ವರ್ ‌ಅಲ್ಲ, ಪೀನಟ್ ಬಟರ್ ಎನ್ನುವ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಸತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಟಾನ್‌ ಶೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ;2008 2008ರಲ್ಲಿ [[ದ್ಯಾಟ್‌ ಮಿಚೆಲ್‌ ಆಂಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಲುಕ್‌]]ನ ಎರಡನೇ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮರುಕಳಿಸುವ ರೇಖಾಚಿತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ [[ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಚಿತ್ರದ]] ತುಣುಕಾದ "ದಿ ನಂಬರ್‌ವಾಂಗ್‌ ಕೋಡ್‌"ನಂತೆ ವಿಡಂಬನ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. 2008ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಹ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಬ್ಲಾಗ್‌ ಬರಹಗಾರ [[ಟ್ವೆಂಟಿ ಮೇಜರ್‌]]<ref>{{Cite web |url=http://en.wikipedia.org/wiki/Twenty_Major |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-02-09 |archive-date=2007-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071010033126/http://en.wikipedia.org/wiki/Twenty_major |url-status=dead }}</ref> ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕ ದಿ ಆರ್ಡರ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌<ref>{{cite web |url=http://twentymajor.net/twenty-major-the-books/ |title=Still smoking in Dublin bars » books |publisher=Twenty Major |date=2008-03-14 |accessdate=2009-02-03 |archive-date=2009-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090125223650/http://twentymajor.net/twenty-major-the-books/ |url-status=dead }}</ref> ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಣಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಗಳು == ಕಾದಂಬರಿಯು ಬದಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಶೋಧನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ನ್ಯಾಯಲಯದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿರುವಂತೆ,ಕಾದಂಬರಿಯ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲ ಪುಸ್ತಕ [[ಲಿನ್‌ ಪಿಕ್ನೆಟ್‌]] ಮತ್ತು ಕ್ಲೈವ್‌ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ರವರ ''[[ದಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್‌ ರೆವೆಲೇಷನ್‌]]'' ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗರೇಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್‌ಬರ್ಡ್‌ರವರು ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕಗಳು. ಹಿಂದಿನ ಕಾದಂಬರಿ, ಅಂದರೆ 1980ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ದಿ ಡ್ರೀಮರ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ವೈನ್‍‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತ ವಂಶದವರ ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು [[ಲಿಜ್‌ ಗ್ರಿನ್‌]]ರವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ (ರಿಚರ್ಡ್‌ ಲೇಘ್ ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಮತ್ತು ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೈಕಲ್‌ ಬೈಜೆಂಟ್‌ರ ಸ್ನೇಹಿತೆ). ''[[ದಿ ಹೋಲಿ ಬ್ಲಡ್‌ ಆಂಡ್‌ ದಿ ಹೋಲಿ ಗ್ರೈಲ್‌]]'' (60ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಇತರರ ಜತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ)ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಲ್ಲ ಎಂದು ಡಾನ್ ಬ್ರೌನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಪೂರ್ತಿಯ ಮೂಲಗಳೆಂದು ಮೇಲಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಅಭಿನಂದನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ,ಡಾನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌ರ ''ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌'' ಬಲಾಢ್ಯ ಮುಖ್ಯಾಂಶವನ್ನು ತನ್ನ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ:[[ಮೆರೊವಿನ್‍‌ಜಿಯನ್‌]] [[ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ರಾಜರು]] [[ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತ]] ಮತ್ತು [[ಮೇರಿ ಮಗ್ಡಾಲೇನ್‌]] ವಂಶಜನ ಸಂತತಿಯವರು ಎನ್ನುವುದು. [[ರಿಚರ್ಡ್‌ ಲೇಹ್‌]] ಮತ್ತು ಮೈಕಲ್‌ ಬೈಜೆಂಟ್‌ರವರನ್ನು (''ದಿ ಹೋಲಿ ಬ್ಲಡ್‌ ಆಂಡ್‌ ದಿ ಹೋಲಿ ಗ್ರೈಲ್‌'' ಪುಸ್ತಕದ ಇಬ್ಬರು ಲೇಖಕರು) ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಬ್ರೌನ್‌ ತನ್ನ ಕಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆ ಪರಿಣಿತನ ಹೆಸರನ್ನು "ಲೀಘ್‌ ಟೀಬಿಂಗ್‌" ("ಬೈಜೆಂಟ್‌ ಲೈಹ್‌" ಪದದ ಅಕ್ಷರಪಲ್ಲಟವಾಗಿದೆ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದನ್ನು ಬ್ರೌನ್‌ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಲೀಘ್‌ ಟೀಬಿಂಗ್‌ನ ಪಾತ್ರದಂತೆ ಲಿಂಕನ್‌ ಸಹ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಾಲು ಕುಂಟುವ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಲಿಂಕನ್‌ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸಲಹೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಬ್ರೌನ್‌, ತನಗೆ ಲಿಂಕನ್‌ರ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಕಾಕತಾಳೀಯವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಿದರು. 2006ರ ಜುಲೈ 12ರಲ್ಲಿ [[ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದ ನಂತರ, ಮೈಕಲ್‌ ಬೈಜೆಂಟ್‌ ಮತ್ತು ರಿಚರ್ಡ್‌ ಲೇಹ್‌‌ [[ಕೋರ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ಅಪೀಲ್‌]]ಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ವಿಫಲರಾದರು.<ref>[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/07/12/AR2006071200729.html "ಆಥರ್ಸ್‌ ವೂ ಲಾಸ್ಟ್‌ 'ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌' ಕಾಪಿಂಗ್‌ ಕೇಸ್‌ ಟು ಮೌಂಟ್‌ ಲೀಗಲ್ ಅಪೀಲ್‌"]{{Dead link|date=November 2008}}, [[ಅಸೋಸಿಯೆಟೆಡ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌]], 2006ರ ಜುಲೈ 12</ref><ref>{{cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/12202180/ |title=Judge rejects claims in ‘Da Vinci’ suit - BOOKS- msnbc.com |publisher=Msnbc.msn.com |date=2006-04-07 |accessdate=2009-02-03 |archive-date=2006-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060706103748/http://www.msnbc.msn.com/id/12202180 |url-status=dead }}</ref> ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರ, ಪ್ರಚಾರದಿಂದಾಗಿ ''[[ದಿ ಹೋಲಿ ಬ್ಲಡ್‌ ಆಂಡ್‌ ದಿ ಹೋಲಿ ಗ್ರೈಲ್‌]]'' ನ <ref>[http://www.timesonline.co.uk/article/0,,923-2077840,00 ]{{Dead link|date=November 2008}}</ref> UK ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಚೇತರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂತು. 1996ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ವೀಡಿಯೊ ಆಟ [[Broken Sword: The Shadow of the Templars|ಬ್ರೋಕನ್‌ ಸ್ವೋರ್ಡ್‌: ದಿ ಶ್ಯಾಡೊ ಆಫ್‌ ದಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಕೆಲವು ಸಮಾನ ಅಂಶಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದವು. == ಬಿಡುಗಡೆಯ ವಿವರಗಳು == ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು 40 ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದೃಢಹೊದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿತು.<ref>[http://www.danbrown.com/secrets/foreign.html ವಲ್ಡ್ ಎಡಿಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060127001617/http://www.danbrown.com/secrets/foreign.html |date=2006-01-27 }}, ಡಾನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌ರ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌</ref> [[ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ಟುಗಳು]], CD, ಮತ್ತು [[ಇ-ಪುಸ್ತಕ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಬದಲಿ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. 2006ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಈ ಕಥೆಯನ್ನಾಧರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ [[ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕಾಗದದ ಹೊದಿಕೆ]] ಆವೃತ್ತಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಪ್ರಮುಖ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯ (ದೃಢಹೊದಿಕೆ) ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: * (US) ''ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌'', ಎಪ್ರಿಲ್‌ 2003 (ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ), ಡಬಲ್‌ಡೇ, ISBN 0-385-50420-9. * ''ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌, ಸ್ಪೆಷಲ್‌ ಇಲ್ಯುಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್‌ ಎಡಿಷನ್'', ನವೆಂಬರ್‌ 2, 2004, ಡಬಲ್‌ಡೇ, ISBN 0-385-51375-5 (2006ರ ಜನವರಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಇದರ 576,000ರಷ್ಟು ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು). * (UK) ''ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌'', ಎಪ್ರಿಲ್‌ 2004, ಕೋರ್ಗಿ ಅಡಲ್ಟ್‌. ISBN 0-552-14951-9. * (UK) ''ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌: ದಿ ಇಲ್ಯುಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್‌ ಎಡಿಷನ್‌'', 2004ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2, ಬಂಟಾಮ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌. ISBN 0-593-05425-3. * (US/ಕೆನಡಾ) ''ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌'' (ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕಾಗದದ ಹೊದಿಕೆಯ ಆವೃತ್ತಿ), ಮಾರ್ಚ್‌ 2006, ಆಂಕರ್ ಬುಕ್ಸ್‌. * 2006ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 28ರಲ್ಲಿ ಆಂಕರ್ ಬುಕ್ಸ್‌ ಕಾಗದ ಹೊದಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕದ 5 ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಡ್‌ವೇ ಬುಕ್ಸ್‌ ಕಾಗದ ಹೊದಿಕೆಯ ''ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌ ಸ್ಪೇಷಲ್‌ ಇಲ್ಯುಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್‌ ಎಡಿಷನ್‌'' ನ 200,000 ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. * ಅದೇ ವರ್ಷ ಮೇ 19ರಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ದಿನದಂದು,ಡಬಲ್‌ಡೇ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಡ್‌ವೇ ಬುಕ್ಸ್‌ [[ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ]] [[ಅಕಿವಾ ಗೋಲ್ಡ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್‌]]ರವರಿಂದ ರಾನ್‌ ಹಾವರ್ಡ್‌ ಮತ್ತು ಡಾನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌ರ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ ''ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌ ಇಲ್ಯುಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್‌ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಪ್ಲೇ: ಬಿಹೈಂಡ್‌ ದಿ ಸೀನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಮೇಜರ್‌ ಮೋಷನ್‌ ಪಿಕ್ಚರ್‌'' ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಇದು ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸ್ಥಿರಚಿತ್ರಗಳು, ದೃಶ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. 25,000 ಪ್ರತಿಗಳಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿರಟ್ಟಿನ ಹೊದಿಕೆ ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು 200,000 ಪ್ರತಿಗಳಷ್ಟು ಕಾಗದದ ಹೊದಿಕೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>[https://web.archive.org/web/20070228185547/http://www.cbc.ca/story/arts/national/2006/01/09/best-sellers-potter.html Harry Potter still magic for book sales], [[CBC]] Arts, 9 January 2006.</ref> == ಒಗಟುಗಳು == === ಪುಸ್ತಕದ ಹೊರಹೊದಿಕೆ === ಕಾದಂಬರಿಯ [[ಜಾಹೀರಾತು ಆಂದೋಲನದ]] ಭಾಗವಾಗಿ, ಅಮೆರಿಕಾದ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪುಸ್ತಕದ ಹೊರಹೊದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ [[ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿದ್ದು, ಲೇಖಕರ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಮ‌ೂಲಕ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಓದುಗನಿಗೆ ಬಹುಮಾನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಈ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಹೆಸರನ್ನು ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 2004ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ''[[ಗುಡ್‌‌ ಮಾರ್ನಿಂಗ್‌ ಅಮೆರಿಕಾ]]'' ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ [[ನೇರ ಪ್ರಸಾರ]]ದಲ್ಲಿ ವಿಜೇತರ ಹೆಸರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಯಿತು. ಬಹುಮಾನವು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ಗೆ ಪ್ರವಾಸವಾಗಿತ್ತು. ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡ ಐದು ರಹಸ್ಯ ಒಗಟುಗಳು: * ಪುಸ್ತಕದ ಹೊರಹೊದಿಕೆಯ ಹಿಂದೆ ಕಡುಕೆಂಪಿನ ಮೇಲೆ [[ತಿಳಿಗೆಂಪು]]ನಲ್ಲಿ ಹಿಮ್ಮೊಗವಾಗಿ ಬರೆದಿರುವ [[ಅಕ್ಷಾಂಶ]] ಮತ್ತು [[ರೇಖಾಂಶ]] ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸಿದೆ. ಅಕ್ಷಾಂಶಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕೋನವನ್ನು (ಡಿಗ್ರಿ) ಸೇರಿಸಿದರೆ, ಅದು ''[[ಕ್ರಿಪ್ಟೊಸ್‌]]'' ಎನ್ನುವ ರಹಸ್ಯಮಯ ಶಿಲ್ಪರಚನೆಯಿರುವ ಸ್ಥಳವಾದ [[ಉತ್ತರ ವಿರ್ಜಿನಿಯ]]ದ [[ಕೇಂದ್ರ ಗುಪ್ತಚರ ಎಜೆನ್ಸಿ]]ಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿಯ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಯ 2ನೇ ಭಾಗದ ಅಸಂಕೇತಿಕರಿಸಿದ ಪಠ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಈ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ (4ನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಈವರೆಗೆ ಪರಿಹರಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ). ಯಾಕೆ ಈ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳು ಒಂದು ಡಿಗ್ರಿ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ ಎಂದು ಬ್ರೌನ್‌ರನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅವರು, "ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು. * ಪುಸ್ತಕದ ಹೊರಹೊದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದಪ್ಪಾಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪುಸ್ತಕದ ತೆಳು ಹೊದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯ ಸಂದೇಶ ಅಡಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸಂದೇಶ: ವಿಧವೆ ಮಗನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲವೆ ([[ಪ್ರೀಮ್ಯಾಸನ್ರಿ]]ಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ). * "WWಗೆ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದಿದೆ" ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಪುಸ್ತಕದ ಹಿಂದಿನ ಹೊದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಸಾಲನ್ನು [[ಪುಸ್ತಕದ ಹೊದಿಕೆ]]ಯ ಹರಿದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಹ ''ಕ್ರಿಪ್ಟೊಸ್‌'' ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಯ ಎರಡನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web| url=http://elonka.com/kryptos/faq.html| title=Frequently-Asked Questions About Kryptos| accessdate=2006-05-19| date=March 28, 2006}}</ref> * [[ಡಬಲ್‌ಡೇ]] ಲಾಂಛನ ಮತ್ತು ಬಾರ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವೃತ್ತವು ರಹಸ್ಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಬಹಿರಂಗ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು [[ಸೀಸರ್‌ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ]]ಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಬೋಧನಾ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಾಗಿವೆ. * ಪುಸ್ತಕದ ಹೊದಿಕೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಹಿಮ್ಮೊಗದ ಬರಹವು ಮೊದಲ ಕ್ರಿಪ್ಟೆಕ್ಸ್‌ನ ಒಗಟಾಗಿದೆ. ಪುಸ್ತಕದ ಹೊರಹೊದಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಗಟುಗಳು ತನ್ನ ಮುಂದಿನ ಕಾದಂಬರಿ ''[[ದಿ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಸಿಂಬಲ್‌]]'' ನ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ಎಂದು ಬ್ರೌನ್‌ ತನ್ನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಖುದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ವಿಷಯ ವಸ್ತುವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ''[[ಡಿಸೆಪ್ಶನ್‌ ಪಾಯಿಂಟ್‌]]'' ರಹಸ್ಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಾಗ, "''ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌ ವಿಲ್‌ ಸರ್ಫೆಸ್‌'' " ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದು. ''ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌'' ನ [[ಸರಳೀಕೃತ ಚೀನಾ]] ಆವೃತ್ತಿಯ ಹೊದಿಕೆಯು ರಹಸ್ಯ ಪಠ್ಯವನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದ್ದು; ಆದರೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಹೀಗಿವೆ: "13-3-2-1-1-8-5 ಒ, ಡ್ರ್ಯಾಕೊನಿಯನ್ ಡೆವಿಲ್‌! ಓ, ಲೇಮ್‌ ಸೈಂಟ್‌! P.S. ಫೈಂಡ್‌ ರಾಬರ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್‌." ಇದು ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯ ವಸ್ತುವಾಗಿದ್ದು, ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಮೃತದೇಹದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ [[ಅಗೋಚರ ಶಾಯಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಹಲವು ವಿಧವಾಗಿ ಗೂಢಲಿಪಿಕರಿಸಿದ ಸುಳಿವಾಗಿದೆ. === ಪುಟಗಳು === ''ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌'' ನ ಮಾಸ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ US ಕಾಗದಹೊದಿಕೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಒಗಟುಗಳನ್ನು ಪುಟದ ಶಿರೋಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. * ಪುಟ 60: "ಡಾನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌"ನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ "ಅಂಕ್ ಫೆಂಡಿಲೆ" ("ಚೂರಿ ಹಿಡಿಕೆ"ಯ ಅಕ್ಷರಪಲ್ಲಟ) * ಪುಟ 95: "ಡಾ ವಿನ್ಸಿ"ನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ "ಡೆ ಲಾಂಕ್ಸ್‌" ("ಮೇಣದಬತ್ತಿಗಳು" ಅಕ್ಷರಪಲ್ಲಟ) * ಪುಟ 138: "ಡಾನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌"ನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ "ದಾಸ್‌ ಬ್ರಿಲ್ಲಿ" ("ಬಿಲಿಯಾರ್ಡ್ಸ್‌"ನ ಅಕ್ಷರಪಲ್ಲಟ) * ಪುಟ 141: "ಡಾ ವಿನ್ಸಿ"ನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ "ಲಾ ಸುಫ್ರೆಟ್‌" ("ಸತ್ಯ/ಸುಳ್ಳು"ನ ಅಕ್ಷರಪಲ್ಲಟ) * ಪುಟ 155: ಪುಟದ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ "[[ಸೊಸ್‌]]" * ಪುಟ 192: "ಡಾನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌"ನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ "ರಿಯೊನ್‌ ಟಿಗಲ್ಡೊ" ("[[ಚಿನ್ನದ ಅನುಪಾತ]]"ದ ಅಕ್ಷರಪಲ್ಲಟ) * ಪುಟ 217: "ಡಾ ವಿನ್ಸಿ"ಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ "ಡೆ ಯ್ಸೊಸಿ" ("ಒಡಿಸ್ಸಿ"ಯ ಅಕ್ಷರಪಲ್ಲಟ) * ಪುಟ 262: "ಡಾನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌"ನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ "ಮೆರ್‌ ರೆವ್‌" ("[[ವೆರ್‌ಮೀರ್‌]]"ನ ಅಕ್ಷರಪಲ್ಲಟ) * ಪುಟ 322: ಪುಟಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮೂರು [[ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಚುಕ್ಕೆ]]ಗಳಿಂದ ಬದಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪುಟ 138ರ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ, ''"ಇದನ್ನು ಹರಿದು ತೆರೆದಾಗ, ಅವಳಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ ಪೋನ್‌ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಲಭಿಸಿದವು"'' ಎಂಬ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿರುವ "ಸಂಖ್ಯೆಗಳು" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ದಪ್ಪಾಕ್ಷರದ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪುಸ್ತಕದ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಕಡೆ ಸಾಂಕೇತಿಕ [[ಸೆರಿಫ್‌]]ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. == ಚಲನಚಿತ್ರ == {{Main|The Da Vinci Code (film)}} [[ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು [[ಚಲನಚಿತ್ರ]]ಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅದರ [[ಚಿತ್ರಕಥೆ]]ಯನ್ನು [[ಅಕಿವಾ ಗೋಲ್ಡ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್‌]] ಬರೆದರು ಮತ್ತು [[ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ವಿಜೇತರಾದ [[ರಾನ್‌ ಹಾವರ್ಡ್‌]] ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಚಲನಚಿತ್ರವು 2006ರ ಮೇ 19ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್‌]] ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಟಾಮ್‌ ಹಂಕ್ಸ್‌]], [[ಸೋಫಿ ನೆವಿ]] ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಆಡ್ರೆ ಟಾಟೊ]] ಮತ್ತು ಲೇಘ್ ಟೀಬಿಂಗ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸರ್ [[ಐಯಾನ್ ಮೆಕೆಲನ್]] ನಟಿಸಿದರು. ಚಿತ್ರವು ಪ್ರಥಮ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು $77,073,388 ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿತ್ತು ಮತ್ತು 2006ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು $217,536,138 ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ 2006ರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಚಿತ್ರವು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಒಟ್ಟು $758,239,852 ಆದಾಯ ಗಳಿಸಿತು. 2006 ನವೆಂಬರ್‌ 14ರಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರವು [[DVD]] ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. == ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * [[ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಬೈಬಲ್ ಕನ್ಸ್‌ಪೈರಸಿ ಥಿಯರಿ]] * [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಫೆಮಿನಿಸಂ]] * [[ಕಾಂಸ್ಟಾಂಟಿನಿಯನ್‌ ಶಿಫ್ಟ್]] * [[ಡೆಸ್ಪೊಸಿನಿ]] * [[ರೈಥ್ಸ್‌ ಆಂಡ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್‌]] * [[ಸ್ಮಿಥ್ ಕೋಡ್‌]] * [[ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಗೇಮ್‌‌]] * [[ದಿ ಜೀಸಸ್ ಸ್ಕ್ರೋಲ್‌]] == ಆಕರಗಳು == {{reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{wikiquote}} * [http://www.danbrown.com/ ಡಾನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌ ಆಫೀಷಿಯಲ್‌ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌] * [http://www.danbrownofficial.co.uk/ ಡಾನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌ ಆಫೀಷಿಯಲ್‌ UK ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌] {{Robert Langdon's Novels}} {{The Da Vinci Code}} {{Dan Brown Books etc}} {{DEFAULTSORT:Da Vinci Code, The}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:2007ರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಡಾನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌ರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಒಪಸ್‌ ಡಾಯಿ]] [[ವರ್ಗ:ಸೈಯನ್‌ನ ಪ್ರಿಯರಿ ವಂಚನೆ]] [[ವರ್ಗ:ದಿ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಭಾಷೆಯ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರೋಮಾಂಚಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದವರು ಬರೆದ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತಲಿಪಿಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಅಪರಾಧ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪವಿತ್ರ ಪಾನೀಯ ಪಾತ್ರೆ]] [[ವರ್ಗ:ರಹಸ್ಯ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್‌ ವಿರೋಧಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸತ್ಯಕಥೆಯಂತೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಿದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಚು ಚರ್ಮ]] [[ವರ್ಗ:ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] fcfjd9f6ig24l0i0wpyqau13dpclkbv 0 22538 1375490 1351871 2026-06-20T11:00:22Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375490 wikitext text/x-wiki {{Infobox Actor | image = Nicole_kidman3cropped.jpg | imagesize = 200px | caption = At the 2001 [[Cannes Film Festival]]. | birthdate = {{birth date and age|df=yes|1967|6|20}} | birthplace = {{city-state|Honolulu|Hawaii}}, U.S. | birthname = Nicole Mary Kidman | occupation = Actress, singer, model | yearsactive = 1983&ndash;present | spouse = [[Tom Cruise]] (1990&ndash;2001)<br />[[Keith Urban]] (2006&ndash;2025) }} '''''' ನಿಕೊಲ್ ಕಿಡ್‌ಮನ್, [[ಎ ಸಿ]] (ಹುಟ್ಟು ಜೂನ್ ೨೦, ೧೯೬೭) ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಜಾತೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಟಿ, ಫ್ಯಾಷನ್ ರೂಪದರ್ಶಿ, ಹಾಡುಗಾರ್ತಿ ಹಾಗೂ [[ಮಾನವತಾವಾದಿ.]] ೧೯೯೪ರಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ [[ಯುನಿಸೆಫ್‌]]ನ ಸದ್ಭಾವ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ರಿಗೆ [[ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಉನ್ನತ ನಾಗರೀಕ ಸನ್ಮಾನವಾಗಿದೆ<ref name="Stafford, Annabel 2007">ಸ್ಟ್ಯಾಫೊರ್ಡ್, ಅನಾಬೆಲ್: [http://www.theage.com.au/news/national/kidman-honoured/2007/04/13/1175971353201.html ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ದ ಕೆನೆಡಿಸ್ ಹಾನರ್ಡ್ ಫಾರ್ ದೇರ್ ಸರ್ವೀಸ್], ''ದ ಏಜ್'', 14 ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೭.</ref>. ಇವರು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆದ ನಟಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ<ref>{{cite web | author=msnbc | title=Nicole Kidman highest paid female actor in film industry. | publisher=msnbc | date=30 November 2006 | url=http://www.msnbc.msn.com/id/15958023/ | access-date=11 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010 | archive-date=1 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100401084600/http://www.msnbc.msn.com/id/15958023 | url-status=dead }}</ref>. *೧೯೮೯ರ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ''[[ಡೆಡ್‌‍ ಕಾಮ್]]'' ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ರಿಗೆ ಹೆಸರು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಚಿತ್ರಗಳು ''[[ಡೇಸ್ ಆಫ್ ಥಂಡರ್]]'' (೧೯೯೦), ''[[ಟು ಡೈ ಫಾರ್]]'' (೧೯೯೫), ಮತ್ತು ''[[ಮೌಲಿನ್ ರೋಗ್]]'' (೨೦೦೧)ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಅವರ ''[[ದಿ ಹವರ್ಸ್‌‍]]'' (೨೦೦೨)ನಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರ ತಂಡ ಗುರುತಿಸಿತು ಜೊತೆಗೆ [[ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ ನೀಡುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]], [[ಬಿಎಎಫ್‌ಟಿಎ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]], ಮತ್ತು [[ಗೊಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅರಸಿ ಬಂದವು. [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಿಡ್‌ಮನ್ ವಾಕ್‌ ಆಫ್‌ ಫೇಮ್ ಇನ್ ಹಾಲಿವುಡ್‌]]ನ [[ಸ್ಟಾರ್‌‌]] ಪಡೆದು ಉತ್ತಮ ತಾರೆಯೆಂಬ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಳು. *[[ಟಾಮ್ ಕ್ರೂಸ್‌]]ರ ಜೊತೆಗಿನ ಅವರ ಮದುವೆಯಿಂದಲೂ ಕೂಡ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶಿಯ ಸಂಗೀತಗಾರ [[ಕೇತ್ ಅರ್ಬನ್‌]] ಜೊತೆ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. *ಅವರ ಹೆತ್ತವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಹವಾಯಿ ಪ್ರದೇಶದವರಾದ್ದರಿಂದ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ರಿಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಈ [[ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೌರತ್ವ]] ಲಭಿಸಿದೆ<ref>{{cite news |title=Nicole Kidman: 'Back to my core', 'Birthday Girl' is 'about the "unlikeness" of two people' |url=http://archives.cnn.com/2002/SHOWBIZ/Movies/01/18/sun.kidman.intv/ |work=CNN |date=18 January 2002 |accessdate=27 May 2008 |archive-date=27 ಏಪ್ರಿಲ್ 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060427102858/http://archives.cnn.com/2002/SHOWBIZ/Movies/01/18/sun.kidman.intv/ |url-status=dead }}</ref>. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಹವಾಯಿಯ [[ಹೊನಲುಲು]]ವಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref name="ref1">{{cite news|last=Keneally|first=Tom|authorlink=Thomas Keneally|title=Film; Nicole Kidman, From Down Under to 'Far and Away'|pages=|work=The New York Times|date=24 May 1992|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E0CE5D9163BF937A15756C0A964958260|accessdate=9 December 2007}}</ref> ಅವರ ತಂದೆ ಡಾ.ಆಂಟನಿ ಡೇವಿಡ್ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ರು ಒಬ್ಬ [[ಜೈವಿಕ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]], [[ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಹಾಗೂ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದು, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಿಡ್ನಿಯ [[ಲೇನ್ ಕೋವ್]] ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕಚೇರಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="book1">{{cite book | last =Thomson| first =David| authorlink =David Thomson (film critic)| coauthors =| title =Nicole Kidman| publisher =Knopf|year=2006| location =| pages=| month =September| url =http://www.amazon.com/dp/1400042739/| isbn =1-4000-4273-9}}</ref> ಅವರ ತಾಯಿ ಜನೆಲಾ ಆ‍ಯ್‌‍ನ್ (''ನೀ'' ಗ್ಲೆನ್ನಿ) [[ಸೂಶ್ರೂಷಾ]] ಬೋಧಕಿಯಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಗಂಡನ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗೂ [[ವುಮೆನ್ಸ್ ಎಲೆಕ್ಟೊರಲ್ ಲಾಬಿ]]ಯ ಸದಸ್ಯಳಾಗಿದ್ದರು. ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಅವರ ತಂದೆ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಸಂದರ್ಶನಾ ಗೌರವ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ. ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿತು, ಈಗ ಅವರ ತಂದೆ ತಾಯಿ [[ಸಿಡ್ನಿಯ ನಾರ್ತ್ ಶೋರ್]]‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ರ ಸಹೋದರಿ [[ಆ‍ಯ್‌೦ಟೋನಿಯಾ ಕಿಡ್‌ಮನ್]] ಒಬ್ಬ ಪತ್ರಕರ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಟಿಯಾದ [[ನವೊಮಿ ವ್ಯಾಟ್ಸ್‌‍]]ರನ್ನು ಹರೆಯದಿಂದಲೂ ಇವರಿಗೆ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದು ಈಗಲು ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. *ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಲೇನ್ ಕೋವ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು [[ನಾರ್ತ್ ಸಿಡ್ನಿಯ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ಅವರು ಮೆಲ್ಬೊರ್ನ್‌ನ [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಾಂಗ ಮಾಡಿದರು. ಸಿಡ್ನಿಯ ಫಿಲಿಪ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಥಿಯೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ನವೊಮಿ ವ್ಯಾಟ್ಸ್ ಜೊತೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಇದು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಥಿಯೇಟರ್ ಫಾರ್ ಯಂಗ್‌ ಪೀಪಲ್‌‍]] ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆದಿತ್ತು. ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== === ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ (1983–89)=== *[[ಪಾಟ್ ವಿಲ್ಸನ್]] 1983ರಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ಸಂಗೀತ ಚಿತ್ರದ "ಬಾಪ್ ಗರ್ಲ್" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ 15ವರ್ಷದ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ ಮೊದಲು ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಗೆ [[ಟಿವಿ ಸರಣಿ‌]] ''[[ಫೈವ್ ಮೈಲ್ ಕ್ರೀಕ್]]'', ಮತ್ತು ''[[ಬಿಎಮ್‌ಎಕ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಡಿಟ್ಸ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ಬುಷ್ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್]]'' ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡಾ ನಟಿಸಿದರು. 1980ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವರು ''[[ಎ ಕಂಟ್ರಿ ಪ್ರ್ಯಾಕ್ಟಿಸ್‌]]'' ಹೆಸರಿನ [[ಧಾರಾವಾಹಿ]]ಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಚಿಕ್ಕ ಸರಣಿ ''ವಿಯೆಟ್ನಾಂ'', ''[[ಎಮರಾಲ್ಡ್ ಸಿಟಿ]]'' (1988), ಮತ್ತು ''[[ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್ ಹಿಲ್ಟನ್]]'' (1989) ಹಲವಾರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. === ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಾದಿ (1989–95)=== *1989ರ ''[[ಡೆಡ್ ಕಾಮ್]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಡಗಿನ ಅಧಿಕಾರಿ ಜಾನ್ ಇ‌ನ್‌ಗ್ರಾಮ್ ([[ಸ್ಯಾಮ್ ನೇಲ್‌‍]])ನ ಹೆಂಡತಿ ರೇ ಇನ್‌ಗ್ರಾಮ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಫೆಸಿಫಿಕ್ ದೋಣಿ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥ ಹ್ಯೂಜ್ ವಾರಿನರ್ ([[ಬಿಲ್ಲಿ ಜೆನ್]])ನಿಂದ ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಿತ್ರ ಉತ್ತಮವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು; ''[[ಬೇರೆ ಬೇರೆ]]'' ರೀತಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಇದು ಪಡೆಯಿತು: ಚಿತ್ರದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ರ ಅಭಿನಯ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ, ರೆ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಜೀವ ತುಂಬಿ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ<ref>[http://www.variety.com/review/VE1117790280.html?categoryid=31&amp;cs=1&amp;p=0 ಡೆಡ್ ಕಾಮ್]. Variety.com. 1 ಜನವರಿ 2007. 10 ಮಾರ್ಚ್‌ 2007 ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref>" ಎಂಬ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, ವಿಮರ್ಶಕರಾದ [[ರೋಗರ್ ಎಬರ್ಟ್]] ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದಂತೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾ "ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಮತ್ತು ಜೆನ್ ಇಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ದ್ವೇಷ ಬರುವಂತೆ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 1990ರಲ್ಲಿ [[ಟಾಮ್ ಕ್ರೂಸ್]] ಎದುರು ''[[ಡೇಸ್ ಆಫ್ ಥಂಡರ್]]'' (1992) ಮತ್ತು [[ರೋನ್ ಹೊವರ್ಡ್ಸ್‌]]ರವರ ''[[ಪಾರ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ಅವೇ]]'' ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ''[[ಬ್ಯಾಟ್‌ಮನ್ ಪಾರೆವರ್]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಇವರು [[ಪಾತ್ರ]] ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. === ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು (1995-2009)=== :1995ರಲ್ಲಿ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ರ ಎರಡನೆಯ ''[[ಟೂ ಡೈ ಫಾರ್]]'' ಎಂಬ ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು.<ref>[[ಎಬರ್ಟ್, ರೋಜರ್]] (ಅಕ್ಟೋಬರ್. 6, 1995). [http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/19951006/REVIEWS/510060304/1023 ಟು ಡೈ ಫಾರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120622052102/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F19951006%2FREVIEWS%2F510060304%2F1023|date=22 ಜೂನ್ 2012}}. ಪಡೆದಿದ್ದು 28 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2008.</ref> ಅದರಲ್ಲಿನ ಕೊಲೆಗಾರ ವರದಿಗಾರ್ತಿ ಸುಜೆನ್‌ ಸ್ಟೊನ್ ಮರೆಟ್ಟೊ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ [[ದಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಐದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. 1998ರಲ್ಲಿ ಸಂಡ್ರಾ ಬುಲಾಕ್ ಜೊತೆಗೆ ''[[ಪ್ರಾಕ್ಟೀಕಲ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ನ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡ ''[[ದಿ ಬ್ಲೂ ರೂಂ]]'' ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 1999ರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಕುಬ್ರಿಕ್‌]]ರವರ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರ ''[[ಐಸ್ ವೈಡ್ ಶಟ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ದಂಪತಿಗಳಾದ ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೂಸ್ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಿಕ್ಕಿತು ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿನ ಮುಚ್ಚು ಮರೆಯಿಲ್ಲದ ಸೆಕ್ಸ್ ದೃಶ್ಯಗಳಿಂದ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಾದಕ್ಕೊಳಗಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.brightlightsfilm.com/35/eyeswideshut1.html |last=Castle |first=Robert |title=Eyes Wide Shut|publisher=brightlightsfilm.com |date=2002-01 |accessdate=24 May 2009}}</ref> :2001ರ ಸಂಗೀತಮಯ ಚಿತ್ರ ''[[ಮೌಲಿನ್ ರೋಗ್]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ನಟನೆಗಾಗಿ 2002ರಲ್ಲಿ [[ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮಾಂಕಿತವಾದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇವಾನ್ [[ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರೆಗೊರ್]] ಎದುರು [[ವೇಶ್ಯೆ]]ಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಿಡ್‍ಮನ್ [[ಸಂಗೀತಮಯ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡನೇಯ ಬಾರಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಯಾಗಿ]] [[ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್]]ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. ಇದೇ ವರ್ಷ ಹಾರರ್ ಚಿತ್ರ ''[[ದಿ ಅದರ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಪಾತ್ರ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಇದೆ ವೇಳೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ''ಮೌಲಿನ್ ರೋಗ್'' ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವಾಗ ಅವರ ಪಕ್ಕೆಲುಬಿಗೆ ಪೆಟ್ಟಾಗಿತ್ತು; ಇದರಿಂದಾಗಿ [[ಜೂಡಿ ಪೊಸ್ಟರ್‌]]ರ ''[[ಪ್ಯಾನಿಕ್ ರೂಂ]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ರು ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರಧಾರಿಯ ಹೆಂಡತಿಯ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ದೂರವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. :ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಿಡ್‌ಮನ್ [[ವರ್ಜಿನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್]] ನಟನೆಗಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರಂಶಸೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. :''[[ದಿ ಅವರ್ಸ್]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಅಂಗ ನ್ಯೂನ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು ಅದರಿಂದಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. :ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಜೊತೆಗೆ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, BAFTA ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ವಿಮರ್ಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಪ್ರಥಮ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಟಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದು ಮಾತನಾಡಿದ ಕಿಡ್‌ಮನ್ ನೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಕಲೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು " ಜಗತ್ತು ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ದತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಸಂಭ್ರಮ ಬೇಕಿತ್ತಾ? ಹೌದು ಏಕೆಂದರೆ ಕಲೆ ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದನ್ನು ನೀವು ಬಯಸುತ್ತೀರಿ ಮತ್ತು ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇರಲೇಬೇಕಾದದ್ದು."<ref>[http://abcnews.go.com/Entertainment/story?id=101118&amp;page=1 ಮೆಮೊರೇಬಲ್ ಮೂಮೆಂಟ್ಸ್ ಫ್ರಂ ಆಸ್ಕರ್ ನೈಟ್]. ABC ನ್ಯೂಸ್. 23 ಮಾರ್ಚ್ 2003. 10 ಮಾರ್ಚ್‌ 2007ರಂದು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.</ref> ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. :ಅದೇ ವರ್ಷ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ ಮೂರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರ ಡ್ಯಾನಿಷ್‌ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಲಾರ್ಸ್ ವೊನ್‌ ಟ್ರೈರ್‌]]ನ [[ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಚಲನಚಿತ್ರ]] ''[[ಡಾಗ್‌ವಿಲ್ಲೆ]]''. ಇದನ್ನು ಕಾಲಿ [[ಸೌಂಡ್‌ಸ್ಟೇಜ್‌ನ]] ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಎರಡನೇ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಆ‍ಯ್‌೦ಥೊನಿ ಹಾಪ್‌ಕಿನ್ಸ್‌]]ನ ಜೊತೆ ಸಹನಟಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಳು. ಇದು [[ಫಿಲಿಫ್‌ ರೊಥ್‌]]ನ ಕಾದಂಬರಿ ''[["ದಿ ಹ್ಯೂಮನ್‌ ಸ್ಟೇನ್‌‍"]]'' ನ ಆಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಮೂರನೇಯದು ''[["ಕೋಲ್ಡ್ ಮೌಂಟೇನ್‌"]]'' ಇದು [[ಅಂತರ್‌ಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯಾದ ಇಬ್ಬರು [[ದಕ್ಷಿಣದ]] ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಕತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಇವರಿಗೆ ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. :ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ಳ 2004ನೇ ಇಸವಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ''[["ಬರ್ತ್"]]'' [[ವೆನಿಸ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ]]ದಲ್ಲಿ [[ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಲಯನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೊಂದು ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಕೂಡ ಇವರು ನಾಮಾಂಕಿತವಾಗಿದ್ದರು. :''[[ದಿ ಇಂಟರ‍್ಪ್ರಿಟರ್‌]]'' ಮತ್ತು ''[[ಬಿವಿಚ್ಡ್‌]]'' ಇವು ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ಳ 2005ರ ಎರಡು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ''ದಿ ಇಂಟರ್‌ಪ್ರಿಟರ್‌'' ಸಿನೆಮಾವನ್ನು [[ಸಿಡ್ನಿ ಫೊಲಾಕ್‌]] ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ಮಿಶ್ರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. [[ವಿಲ್‌ ಫೆರಲ್‌]] ಜೊತೆ ಸಹನಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದ ''"ಬಿವಿಚ್ಡ್‌"'' ಚಲನಚಿತ್ರವು ಅದೇ ಹೆಸರಿನ [[1960ರ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆಧಾರಿತ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು]]. ಇದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಂದ ತೀರಾ ಅವಹೇಳನಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಬಾಕ್ಸ್‌ ಆಫೀಸ್‌ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೂಡಾ ಸರಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಹೆಸರನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.<ref name="BoxOffMojo:Bewitched">{{citeweb|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=bewitched.htm|accessdate=27 September 2008|title="Box Office Mojo: Bewitched / Summary"}}</ref><ref name="BoxOffMojo:Interpreter">{{citeweb|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=interpreter.htm|accessdate=27 September 2008|title="BoxOffice Mojo: The Interpreter / Summary}}</ref> :ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ಳ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದಾಗಿ ಇವರನ್ನು [[ಚಾನೆಲ್‌ 5]] ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯ ತನ್ನ ಪ್ರಚಾರ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಇವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. ''ಮೌಲಿನ್‌ ರೋ'' ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಇವರು ಕಿರುತೆರೆ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣ ಮಾದ್ಯಮದ ಜಾಹಿರಾತಿನಲ್ಲಿ [[ರೊಡ್ರಿಗೋ ಸಾಂತೊರೊ]] ಜೊತೆಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಬಾಜ್‌ ಲಹ್ರ್‌ಮನ್‌]] ಅವರು ಈ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು 2004, 2005, 2006 ಮತ್ತು 2008ರ ರಜಾದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. :ಚಾನೆಲ್‌ 5ಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಮೂರು ನಿಮಿಷಗಳ ಜಾಹಿರಾತಿಗಾಗಿ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ರ ಹೆಸರು ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಪಡೆದ ನಟಿ ಎಂದು ದಾಖಲಾಯಿತು. ಮೂರು ನಿಮಿಷಗಳ ಈ ಜಾಹಿರಾತಿಗಾಗಿ ಇವರು ಸುಮಾರು 12ಮಿಲಿಯನ್‌ [[US$]] ಹಣವನ್ನು ಮೂರು ನಿಮಿಷಗಳ ಅವಧಿಯ ಸಿನೆಮಾಕ್ಕಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು.<ref>{{cite web | author=AAP | title=Kidman Earns Her Way into Record Spot | publisher=Nine MSN | date=29 September 2006 | url=http://news.ninemsn.com.au/article.aspx?id=64430 | archiveurl=https://archive.today/20120711164915/http://news.ninemsn.com.au/article.aspx?id=64430 | archivedate=11 ಜುಲೈ 2012 | access-date=11 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010 | url-status=live }}</ref> ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 2005ರ [[ಫೋರ್ಬ್ಸ್‌]]‍ನ 100 ಖ್ಯಾತರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು 45ನೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿ ಖ್ಯಾತನಾಮರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇವರು 2004-2005ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು US$14.5 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಆದಾಯ ಗಳಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. :''[[ಪೀಪ್ಲ‌]]'' ಮ್ಯಾಗ್‌ಜಿನ್‌ನ 2005ರ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಹಣಪಡೆವ ನಟಿಯರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌, [[ಜೂಲಿಯಾ ರಾಬರ್ಟ್‌ಳ]] ನಂತರದ US$16 ಮಿಲಿಯನ್‌‍ನಿಂದ US$17 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಮೊತ್ತದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಕ್ರಮಾಂಕವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref>{{cite web | author=Associated Press | title=Julia Roberts again tops list of highest-paid actresses | work=The San Diego Union-Tribune | date=30 November 2005 |url=http://www.signonsandiego.com/news/features/20051130-0838-bigmoneyactresses.html}}</ref> ಅವರು ಈವರೆಗೆ ರಾಬರ್ಟ್‌ರನ್ನು ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಹಣಪಡೆವ ನಟಿಯ ಪಟ್ಟದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಕಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. :ಕಿಡಮನ್‌ರು [[ಡಿಯಾನೆ ಅರ್ಬಸ್‌]]ರ ಜೈವಿಕ ಚಿತ್ರ ''[[ಫರ್‌]]'' ದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ಹ್ಯಾಪಿ ಫೀಟ್‌]]'' ಗಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯಾತ್ಮಕ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸಿನೆಮಾವು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದಿಂದ ಸುಮಾರು US$384 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಡಾಲರ್‌ ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸಿತ್ತು. 2007ರಲ್ಲಿ ಅವರು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ''[[ಇನ್ವಾನ್‌ಷನ್‌]]'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು [[ಆಲಿವರ್‌ ಹಿರ್ಶ್ಚ್‌ಬೈಗಲ್‌]]ರಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿಯ ಪಾತ್ರದ ಅವರ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ $26 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಹಣ ಪಡೆದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಸೋತರೂ ಕೂಡ ಚಿತ್ರದ ಸೋಲು ಗೆಲುವು ನನ್ನಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ನೋಹಾ ಬೌಂಬ್ಯಾಕ್‌ರ ಹಾಸ್ಯ ಸಿನೆಮಾ ''[[ಮಾರ್ಗೊಟ್‌ ಅಟ್‌ ದಿ ವೆಡ್ಡಿಂಗ್‌]]'' ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಜೆನಿಫರ್ ಜಾಸನ್‌ ಲೈ]] ಮತ್ತು [[ಜಾಕ್‌ ಬ್ಲಾಕ್‌]]ರಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ''ಹಿಸ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮೆಟಿರಿಯಲ್ಸ್'' ತ್ರಿಕೋಣ ಸಿನೆಮಾದ ಮೊದಲ ಭಾಗದ [[ಸಿನೆಮಾ ಅಳವಡಿಕೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಖಳನಾಯಕಿ [[ಮಾರಿಸಾ ಕೌಟ್ಲರ್]] ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಅದೇನೆ ಇದ್ದರೂ ''ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಬಾಕ್ಸ್‌ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂದುಕೊಂಡ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಕಂಪಾಸ್‌ ಗಳಿಸಲು '''ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಸರಣಿ ಚಿತ್ರಗಳ''' ನಿರ್ಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.'' <ref>ಸ್ಯಾಂಡರ್, ಪೀಟರ್. [http://online.wsj.com/article/SB119799429400237009.html "ನ್ಯೂ ಲೈನ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಸೆಟ್ಲ್ ’ರಿಂಗ್ಸ್’ ಸೂಟ್, ಲುಕ್ ಟು ’ಹೊಬಿಟ್’",], '''ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್'', 19 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007.'' '''</ref> :ಜೂನ್‌ 25, 2007ರಲ್ಲಿ [[ನಿಂಟೆಂಡೊ]] ಕಂಪೆನಿಯು ತನ್ನ [[ನಿಂಟೆಂಡೊ ಡಿಎಸ್‌]] ಗೇಮ್‌ ಮತ್ತು [[ಮೋರ್ ಬ್ರೇನ್‌ ಟ್ರೈನಿಂಗ್‌]] ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಜಾಹಿರಾತು ಕ್ಯಾಂಪೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ರನ್ನು ಹೊಸ ಮುಖವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref name="kidman_nds">{{cite web|url=http://www.nintendo-europe.com/NOE/en/GB/news/article.do?elementId=TUvI-eYaCeoos5G2JNi0WnfdtBYCYqcD|title=Nicole Kidman Exercises Her Brain|accessdate=17 October 2007|date=25 June 2007}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> :2008ರಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಬಾಜ್‌ ಲಹ್ರ್‌ಮನ್‌]]ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಸಮಯದ ಸಿನೆಮಾ ''[[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]'' ದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಈ ಸಿನೆಮಾದ ಕಥೆಯು ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಉತ್ತರದ ಭಾಗದ]]ಲ್ಲಿ [[ಡಾರ್ವಿನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಜಪಾನಿಯರ ದಾಳಿ ನಡೆದ ಘಟನೆ]]ಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಿಡಮನ್‌ ಶತ್ರು ರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಭಾವನೆ ಇರುವ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಮಹಿಳೆಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಹ್ಯೂಗ್‌ ಜಾಕ್‌ಮನ್‌]]ರ ವಿರುದ್ಧ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಬಾಕ್ಸ್‌ ಆಫೀಸ್‌ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="BoxOffMojo:Australia">{{citeweb|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=australia.htm|accessdate=30 July 2009|title="Box Office Mojo: Australia/ Summary"}}</ref> :ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ರು ''[[ದಿ ರೀಡರ್]]'' ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಸಿನೆಮಾದಿಂದ ಅವರು ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.nypost.com/seven/01072008/gossip/pagesix/pregnant_nicole_quits_film_294091.htm |title='ಪ್ರೆಗ್‌ನೆಂಟ್' ನಿಕೋಲ್ ಕ್ವಿಟ್ಸ್‌ ಫಿಲ್ಮ್ - ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಪೋಸ್ಟ್ |access-date=2012-09-04 |archive-date=2009-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090801074730/http://www.nypost.com/seven/01072008/gossip/pagesix/pregnant_nicole_quits_film_294091.htm |url-status=dead }}</ref> ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ರು ಈ ಸಿನೆಮಾದಿಂದ ಹೊರಹೋದ ಸುದ್ದಿ ಬಂದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ [[ಕೇಟ್‌ ವಿನ್ಸ್ಲೆಟ್‌]] ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ವರದಿಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.cinematical.com/2008/01/08/kate-winslet-replaces-nicole-kidman-in-the-reader/ |title=ಕೇಟ್ ವಿನ್ಸೆಟ್ ರಿಪ್ಲೇಸಸ್‌ ನಿಕೋಲ್‌ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ ಇನ್‌ ’ದಿ ರೀಡರ್‌’ - ಸಿನೆಮ್ಯಾಟಿಕಲ್‌ |access-date=2013-01-02 |archive-date=2009-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090322173449/http://www.cinematical.com/2008/01/08/kate-winslet-replaces-nicole-kidman-in-the-reader |url-status=dead }}</ref> ವಿನ್‍ಸ್ಲೆಟ್‌ ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು; ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ ಮತ್ತು ಇತರ ಐದು ಜನ ಈ ಮೊದಲೇ ಆಸ್ಕರ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡವರು ವಿನ್‌ಸ್ಲೆಟ್‌ಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದರು.<ref>[http://www.oscar.com]</ref> :ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ 2009ರ [[ರಾಬ್‌ ಮಾರ್ಷಲ್‌]]ರ ಸಂಗೀತಮಯ ಚಿತ್ರ ''[[ನೈನ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. [[ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಪುರಸ್ಕೃತ ನಾಟಕ ''[[ರಾಬಿಟ್‌ ಹೋಲ್‌]]'' ನ [[ಚಲನಚಿತ್ರ ರೂಪಾಂತರ]]ದಲ್ಲಿ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ [[ಏರೊನ್‌ ಎಕಾರ್ಟ್‌]]ರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ [[ವುಡಿ ಅಲೆನ್‌]]ನ ಮುಂಬರುವ ಚಿತ್ರ ''[[’ಯು ವಿಲ್‌ ಮೀಟ್‌ ಟಾಲ್‌ ಡಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟ್ರೇಂಜರ್ ’]]'' ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು.<ref>[http://www.variety.com/article/VR1118003504.html?categoryid=3620&amp;cs=1&amp;nid=2562 "ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಬೊಲ್ಟ್ಸ್ ಫ್ರಾಮ್‌ ವೂಡಿ ಆ‍ಯ್‌ಲೆನ್ ಫಿಲ್ಮ್."] ''ವೆರೈಟಿ''. 12 ಮೇ 2009</ref> ===ಮುಂಬರುವ ಯೋಜನೆಗಳು=== ಕಿಡ್‌ಮನ್‌‌‍ರವರು ''[[ದಿ ಡ್ಯಾನೀಷ್ ಗರ್ಲ್]]'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ಹೆಸರಿನ [[ಕಾದಂಬರಿ]] ಡ್ಯಾನೀಷ್ ಗರ್ಲ್‌‍ನ ರೂಪಾಂತರವಾಗಿದ್ದು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಲಿಂಗ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಗಾದಂತ ಮಹಿಳೆ (ಅಂದರೆ ಪುರುಷನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ನಂತರ ಲಿಂಗ ಬದಲಾವಣೆಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುವುದು) [[ಐನರ್ ವೆಗೆನೆರ್‌]]ರವರ‌‌ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕಿಡ್‌ಮನ್‌‌‍ರವರು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇವರಿಗೆ ವಿರುದ್ದವಾದ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ನಟಿ [[ಗ್ವೆಯೆನೆಥ್ ಪಾಲ್ಟ್ರೋ]] ಅವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಟಿವಿ ಗೈಡ್‌ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.<ref>[http://movies.tvguide.com/Movie-News/Nicole-Kidman-Play-58341.aspx ನಿಕೋಲ್ ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಟು ಸ್ಟಾರ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಸೆಕ್ಸುವಲ್, ಮ್ಯಾರಿಂಗ್ ಚಾರ್ಲಿಜ್‌ ಥೆರಾನ್ ಇನ್ ನ್ಯೂ ಫಿಲ್ಮ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091225125600/http://movies.tvguide.com/Movie-News/Nicole-Kidman-Play-58341.aspx |date=2009-12-25 }}" ''[[ಟಿವಿ ಗೈಡ್]]''. 10 ನವೆಂಬರ್ 2008. 12 ನವೆಂಬರ್‌ 2008ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref><ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/celebritynews/6531234/Nicole-Kidman-and-Gwyneth-Paltrow-to-play-husband-and-wife.html "ನಿಕೋಲ್ ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಗ್ವೇನೆಥ್ ಪಾಲ್ಟ್ರೊ ಟು ಪ್ಲೇ ಹಸ್ಬಂಡ್‌ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ವೈಫ್."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100213125215/http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/celebritynews/6531234/Nicole-Kidman-and-Gwyneth-Paltrow-to-play-husband-and-wife.html |date=13 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010 }} ''ದಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್‌''. 9 ನವೆಂಬರ್ 2009</ref> [[ಕ್ರಿಸಿಸ್ ಕ್ಲೀವ್ಸ್]]ರವರ ಕಾದಂಬರಿ ''ಲಿಟ್ಲ್ ಬೀ'' ಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಚಿತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ [[ಬಿಬಿಸಿ(ಫಿಲ್ಮ್ಸ್)]] ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನೂ ಸಹ ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.variety.com/article/VR1118005836.html?categoryId=13&amp;cs=1 BBC, ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಬುಜ್ ಅರೌಂಡ್ 'ಬೀ' ಬುಕ್] ''ವೆರೈಟಿ''. 10 ಜುಲೈ 2009</ref> ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2010ರ ಕೊನೆಗೆ ಅಥವಾ 2011ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-1198680/Nicole-Kidman-uses-star-power-Brit-thriller-Little-Bee-ground.html ನಿಕೋಲ್ ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಯೂಸಸ್‌ ಸ್ಟಾರ್ ಪವರ್ ಟು ಗೆಟ್ ಬ್ರಿಟ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಲಿಟಲ್‌ ಬೀ ಆಫ್ ದ ಗ್ರೌಂಡ್] ಡೈಲಿ ಮೇಲ್. 10 ಜಲೈ 2009</ref> [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ತನ್ನ ದೇಶದಲ್ಲಿ [[2018ರ ವಿಶ್ವಕಪ್‌]] ಆಯೋಜನೆಯ ಧನ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಕರಿಸಿರುವಂತಹ ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ವಿಡಿಯೋಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇವರು ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಐದು ನಿಮಿಷಗಳ ಈ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ]] ನಡೆಯಲಿರುವ [[2010ರ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಸಾರಮಾಡಲಾಗುವುದು.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1232577/Nicole-Kidman-Australias-trump-card-takes-David-Beckham-battle-World-Cup-bids.html "ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಅನ್‌ವೇಲ್‌ ನಿಕೋಲ್ ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ಟ್ರಂಪ್‌ ಕಾರ್ಡ್ ಟು ಟೇಕ್ ಆನ್ ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಇನ್ ದಿ ಬ್ಯಾಟಲ್‌ ಟು ಹೋಸ್ಟ್ 2018 ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್."] ಡೈಲಿ ಮೇಲ್. 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009</ref> ===ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ=== ''[[ಮೌಲಿನ್ ರೊಗ್‌‍!]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಯ(ಗೀತ ಗಾಯನ) ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಶಾಭಾಸ್‌‍ಗಿರಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮುನ್ನ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌‌‍ ಹಾಡುಗಾರ್ತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಿಡ್‌ಮನ್‌‌‍ ಮತ್ತು ಇವಾನ್ [[ಮೇಕ್‌ಗ್ರೇಗರ್‌‌]]ರವರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಅಲ್ಬಮ್‌‍ "ಕಮ್ ವಾಟ್ ಮೇ" [[ಯುಕೆ ಸಿಂಗಲ್ ಚಾರ್ಟ್‌‌‌]]ನಲ್ಲಿ #27 ಅಗ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ನಂತರ ಇವರು [[ರೊಬ್ಬಿ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌‍]] ಜೊತೆಗೂಡಿ "[[ಸಂಥಿಂಗ್ ಸ್ಟುಪ್ಪಿಡ್]]" ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಮ್‌‍ ಅವರ ಆಲ್ಬಮ್‌‌ ''[[ಸ್ವಿಂಗ್ ವೆನ್‌ ಯು ಆರ್ ವಿನ್ನಿಂಗ್‌‍]]'' ಎನ್ನುವ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು. ಇದು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌‍ ಏರಿಯಾನೆಟ್ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌‍ನಲ್ಲಿ]] #8 ಅಗ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಮೂರು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಯುಕೆ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿತ್ತು ಹಾಗೂ 2001ರ ಯುಕೆ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಅಲ್ಲಿ #೧ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದಿತ್ತು. 2006ರಲ್ಲಿ ''[[ಹ್ಯಾಪಿ ಪೀಟ್]]'' ಅನಿಮೇಟೆಡ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ನಾರ್ಮಾ ಜೀನ್ಸ್‌ರವರ "ಹಾರ್ಟ್ ಸಾಂಗ್" ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು. ಇದು [[ಪ್ರಿನ್ಸ್‌‍]]ರವರು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿರುವ [["ಕಿಸ್ಸ್"]]ನ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಕಿಡ್‌‍ಮನ್‌ರವರು [[ರಾಬ್ ಮಾರ್ಷಲ್‌ನ]] ''[[ನೈನ್]]'' ಸಂಗೀತ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಡೇ-ಲೋಯಿಸ್]], [[ಪೆನೆಲೋಪೆ ಕ್ರೂಜ್]], [[ಜುಡಿ ಡೇಂಕ್]], [[ಸೋಪಿಯಾ ಲೊರೆನ್]] ಮತ್ತು [[ಮರಿಯಾನ್ ಕೊಟಿಲ್ಲಾರ್ಡ್‌‌]]ರವರ ಜೊತೆಗೆ ಹಾಡಿದ್ದರು. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ವಿವಾಹ ವಾಗಿದ್ದಾರೆ. 1990ರಲ್ಲಿ [[ಟಾಮ್ ಕ್ರೂಸ್‌]]ರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದ, ''[[ಡೇಸ್ ಆಫ್ ತಂಡರ್]]'' ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ [[ಟಾಮ್ ಕ್ರೂಸ್‌]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಣಯ ಸಲ್ಲಾಪಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಇದಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ 1990ರ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‌ ದಿನ ಟಾಮ್ ಕ್ರೂಸ್‌‍ ಮತ್ತು ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಇಬ್ಬರು [[ಟೆಲ್ಯೂರೈಡ್]] ಕೊಲೊರಾಡೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರು. ನಂತರ ಈ ಜೋಡಿಯು ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದತ್ತು ಪಡೆದರು ಮಗಳು ಇಸಾಬೆಲ್ ಜಾನ್ (ಜನನ 1992) ಮತ್ತು ಮಗ ಕೊನೊರ್ ಆಂಥೋನಿ(ಜನನ 1995). ಇವರಿಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಹತ್ತನೇ ವಿವಾಹ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ನಂತರ ಬೇರೆಯಾದರು. ಆಗ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ ಗರ್ಭಸ್ರಾವಕ್ಕೀಡಾದರು.<ref>{{cite web | author=E! Online | title=Nicole Kidman Suffers Miscarriage | publisher=eonline.com | date=30 March 2001 | url=http://www.eonline.com/News/Items/0,1,8039,00.html | archiveurl=https://web.archive.org/web/20010413105112/http://www.eonline.com/News/Items/0,1,8039,00.html | archivedate=13 ಏಪ್ರಿಲ್ 2001 | access-date=11 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010 | url-status=live }}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 2001ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೂಸ್‌ ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2001ರಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನ ದೊರೆಯಿತು. ಆದರೆ ಕ್ರೂಸ್‌ ಮತ್ತು ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ ನಡುವೆ ರಾಜಿಮಾಡಲಾಗಂತಹ ವೈಮನಸ್ಸು ಉಂಟಾಗಿತ್ತು.<ref name="kidman still loves Cruise">[http://abcnews.go.com/Entertainment/wireStory?id=1937004&amp;page=1 "ನಿಕೋಲ್ ಕಿಡ್‌ಮನ್: ಸ್ಟಿಲ್ ಲವ್ಸ್ ಟಾಮ್ ಕ್ರೂಸ್‌"]. ABC ನ್ಯೂಸ್. 8 ಮೇ 2006. 10 ಮಾರ್ಚ್‌ 2007ರಂದು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.</ref> ಇಷ್ಟಾದರು ಇವರ ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಚೇದನಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳೇನೆಂಬುದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಕಿಡ್‌ಮನ್‌‌‍ರವರು ''[[ಮೇರಿ ಕ್ಲೇರ್‌]]'' ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ "ತಾವು ಮದುವೆಯಾದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಅಪಸ್ಥಾನಿಯ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದರೆಂದು]] ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web | author=MSNBC | title=Kidman says she’ll never have plastic surgery | publisher=msnbc.msn.com.com | year=12 November 2007 | url=http://www.msnbc.msn.com/id/21761191/ | access-date=11 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010 | archive-date=1 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090201090352/http://www.msnbc.msn.com/id/21761191/ | url-status=dead }}</ref> ನಂತರ ಜೂನ್ 2006ರಲ್ಲಿ, "ನಾನು ಈಗಲೂ ಕ್ರೂಸ್‌‍ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ''[[ಲೇಡಿಸ್ ಹೋಮ್ ಜರ್ನಲ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. "ಆತ ದೊಡ್ಡವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದವನು. ಅವರು ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಎಷ್ಟೆ ದೊಡ್ಡವರಾಗಿರಬಹುದು ಆದರೆ ನನಗೆ ಮಾತ್ರ ಟಾಮ್ ಅಷ್ಟೆ. ಆದರೆ ಅವನು ನನಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಿಯವಾದವನಾಗಿದ್ದ. ಮತ್ತು ನಾನು ಅವನನ್ನು ತುಂಬ ಇಷ್ಟ ಪಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಈಗಲೂ ನಾನು ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತ ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನದ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ತಲ್ಲಣವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.<ref name="kidman still loves cruise">[http://abcnews.go.com/Entertainment/wireStory?id=1937004&page=1 "ನಿಕೋಲ್ ಕಿಡ್‌ಮನ್: ಸ್ಟಿಲ್ ಲವ್ಸ್ ಟಾಮ್ ಕ್ರೂಸ್‌"]. [[ABC ನ್ಯೂಸ್]]. 8 ಮೇ 2006. 10 ಮಾರ್ಚ್‌ 2007ರಂದು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.</ref> [[File:Nicole Kidman.jpg|thumb|right|upright|ಆಗಸ್ಟ್ 2006ರಲ್ಲಿ ನಿಕೋಲ್ ಕಿಡ್‌‌ಮನ್]] 2003ರ ''[[ಕೋಲ್ಡ್ ಮೌಂಟೆನ್]]'' ಚಲನಚಿತ್ರವು ಕಿಡ್‌‍ಮನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹನಟ [[ಜುಡ್‌ ಲಾ]] ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧ ಇರುವುದಾಗಿ ವದಂತಿಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು. [[ಜುಡ್ ಲಾ]] ಇವರ ಮದುವೆ ಮುರಿದು ಬೀಳಲು ಕಾರಣ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಇಬ್ಬರು ಈ ಅರೋಪಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದರು ಮತ್ತು ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಟ್ಯಾಬ್ಲಾಯಿಡ್‌ನಿಂದ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.cnn.com/2003/SHOWBIZ/Movies/07/31/uk.kidman.mail/index.html|title=Kidman wins affair libel case|accessdate=17 October 2007|date=31 July 2003}}</ref> ನಂತರ ಇವರು ಅ ಹಣವನ್ನು ಈ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದ [[ರೊಮಾನಿಯನ್]] ಅನಾಥಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ದೇಣಿಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು.<ref name="kidman_bio">{{cite web|url=http://www.thebiographychannel.co.uk/biography_story/805:637/2/Nicole_Kidman.htm|title=Nicole Kidman Biography|accessdate=17 October 2007|archive-date=15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012|archive-url=https://archive.is/20120915/http://www.thebiographychannel.co.uk/biography_story/805:637/2/Nicole_Kidman.htm|url-status=dead}}</ref> 2004ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಬ್ಬರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಣಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದನ್ನು [[ರೊಬ್ಬಿ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್]] ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಇವರು ಅಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ನಂತರದ ಕೆಲ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಮತ್ತು [[ಅಡ್ರಿಯನ್ ಬ್ರೊಡಿಯವರ]] ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತು ವದಂತಿಗಳು ಹಬ್ಬಿದ್ದವು.<ref name="adrien_brody">{{cite web|url=http://www.buzzle.com/editorials/6-5-2003-41298.asp|title=Nicole Kidman Linked Again?|accessdate=17 October 2007|date=5 June 2003}}</ref> ಇವರು 2003ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಗಾರ [[ಲೆನ್ನಿ ಕ್ರೆವಿಟ್ಜ್‌]]ರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು 2004ರವರೆಗೂ ಆತನ ಜೊತೆಗಿದ್ದರು.<ref name="kravitz_moves_on">{{cite web|url=http://www.buzzle.com/editorials/1-7-2004-49192.asp|title=Kravitz Moves On|accessdate=17 October 2007|date=7 January 2004|archive-date=18 ಆಗಸ್ಟ್ 2011|archive-url=https://www.webcitation.org/612a0RKvn?url=http://www.buzzle.com/editorials/1-7-2004-49192.asp|url-status=dead}}</ref> ನಂತರ ಜನವರಿ 2005ರಲ್ಲಿ ಜಿ’ಡೇ ಲಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಿಡ್‌ಮನ್ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಪತಿ ಮತ್ತು ದೇಶಿಯ ಸಂಗೀತಗಾರ [[ಕೇತ್ ಅರ್ಬನ್‌]]ರವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಸಿಡ್ನಿಯ [[ಮನ್ಲೆ]]ಯಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರೌಂಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೆಂಟ್ ಪಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಎಸ್ಟೇಟ್‌‌‌ನ, ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಸೆರೆಟ್ಟಿ ಮೆಮೊರಿಯಲ್ ಚಾಪೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೂನ್ ೨೫, 2006ರಂದು ಇವರಿಬ್ಬರು ವಿವಾಹವಾದರು. ಇವರು ಸಿಡ್ನಿ, ಸಟ್ಟಾನ್‌ ಫಾರೆಸ್ಟ್‌, ಲಾಸ್‌‍ಏಜಂಲೀಸ್ ಮತ್ತು [[ನ್ಯಾಶ್‌ವಿಲ್ಲೆ]], ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ಚ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಲಾಸ್‌ಏಂಜಲೀಸ್<ref>{{cite news| last=Ryon | first=Ruth |authorlink=Ruth Ryon| url=http://www.latimes.com/classified/realestate/hotprop/la-re-hotprop6apr06,0,5978028.story | title=Nicole Kidman, Keith Urban buy Brentwood home | work=[[NashvillePost.com]] Retrieved on 7 April 2008 | date=6 April 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080410051053/http://www.latimes.com/classified/realestate/hotprop/la-re-hotprop6apr06,0,5978028.story|archivedate=10 April 2008}}</ref> ಮತ್ತು ನ್ಯಾಶ್‌ವಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ<ref>{{cite news| last=Wood | first=E. Thomas | authorlink=E. Thomas Wood | url=http://www.nashvillepost.com/news/2008/4/4/headline_homes_nashvilles_top_10_sales_march_2008 | title=Headline homes: Nashville's top 10 sales, March 2008 | work=NashvillePost.com Retrieved on 4 April 2008 | date=4 April 2008}}</ref> ಭವ್ಯ ಬಂಗಲೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು. ಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರ ಊಹಾಪೋಹಗಳ ನಂತರ ಜನವರಿ 2008ರಲ್ಲಿ ಕಿಡ್‌‍ಮನ್ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಗರ್ಭಿಣಿ ಎಂದು ಖಚಿತವಾಯಿತು. ನಂತರ 7ಜುಲೈ2008ರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯಾಶ್‌ವಿಲ್ಲೆ, ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀ]]ಯಲ್ಲಿ ಈ ದಂಪತಿಗಳು ಮೊದಲ ಮಗು ಸನ್‌‍ಡೇ ರೋಸ್ ಕಿಡ್‌‍ಮನ್ ಅರ್ಬನ್‌‍ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗುವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,20203442,00.html |title=Nicole Kidman and Keith Urban Welcomed a Baby Girl|work=[[People (magazine)|''People'']]|date=7 July 2008 |accessdate=7 July 2008 }}</ref> ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ನ ತಂದೆ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಮಗುವಿನ ಮಧ್ಯದ ಹೆಸರು ’ರೋಸ್‌’ ಎಂಬುದು ಅರ್ಬನ್‌ನ ಅಜ್ಜಿಯ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.<ref>ಟಾಬರ್, ಮೈಖೆಲ್‌. [http://www.people.com/people/article/0,,20211126,00.html ದ ಸಿಕ್ರೆಟ್ ಬಿಹೈಂಡ್ ಬೇಬಿ ಸಂಡೇ ರೋಸಸ್‌ ನೇಮ್ ರಿವೀಲ್ಡ್!], ''[[ಪೀಪಲ್]]'', 8 ಜುಲೈ 2008. 29 ಜುಲೈ 2008ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> 2005ರಲ್ಲಿ [[ಏಲೇನ್ ಡೀ ಜನ್‌ರಸ್‌‍]] ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ಹವ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಸ್ಕೈ ಡೈವಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಇರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>ಹ್ಯೂಗ್‌, ನಿಕೋಲ್‌ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ರ ಸ್ಕೈ ಡೈವಿಂಗ್‌ ಬಗೆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ವಿಚಾರವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು; [http://www.heartlondon.co.uk/Article.asp?id=1084419 ಡಿಸೆಂಬರ್ 15ರ ಸೋಮವಾರ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹ್ಯೂಗ್‌ ಜ್ಯಾಕಸನ್‌ ಆನ್‌ ಹಾರ್ಟ್‌ ಬ್ರೇಕ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಅನ್ನು ಕೇಳಿ]</ref><ref>''ಬರ್ಥ್'' ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಏಳನೇ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತವಾದಾಗ ಎಲೆನ್ ಡಿಜನರೇಸ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಆಕೆಯ ಸಂದರ್ಶನ.</ref> ಈ ನಡುವೆ ಜನವರಿ 2005ರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಸಿಡ್ನಿ ಪಾಪರಾತ್ಸಿ‌ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಸಮರ ಮಾಡಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref name="kidman_restraining_order">{{cite web|url=http://www.smh.com.au/news/People/Court-backs-Kidman/2005/01/27/1106415706117.html|title=Kidman wins restraining order|accessdate=17 October 2007|date=27 January 2005}}</ref> ನಂತರ 2009ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೋಸ್ಟ್‌ ಸ್ಟಾಂಪ್‌‍ಗಳ ಸರಣಿ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು ಇದರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಹಲವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟರು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಕಿಡ್‌ಮನ್‌, [[ಜಾಫ್ರಿ ರಷ್]], [[ರಸಲ್ ಕ್ರೊವ್]] ಮತ್ತು [[ಕೇಟ್‌ ಬ್ಲಾನ್‌‍ಕೆಟ್]] ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಒಮ್ಮೆ ಅವರ ಮೂಲರೂಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ [[ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>[http://www.people.com/people/article/0,,20256753,00.html ಕೇಟ್ ಬ್ಲ್ಯಾಂಕೆಟ್‌, ನಿಕೋಲ್ ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಹ್ಯಾಪಿ ಟು ಬಿ ಲಿಕ್ಡ್--ಆನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ಸ್] People.com, 4 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2009</ref> === ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ=== ಕಿಡ್‌ಮನ್‌‍ರವರು [[ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್]] ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="kidman_wedding">{{cite web|url=http://www.catholic.org/international/international_story.php?id=20148|title=Kidman wedding in Australia seen as spiritual homecoming|accessdate=17 October 2007|date=9 June 2006|author=Dan McAloon|archive-date=27 ಜೂನ್ 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060627000523/http://www.catholic.org/international/international_story.php?id=20148|url-status=dead}}</ref> ಇವರು [[ಉತ್ತರ ಸಿಡ್ನಿಯಲ್ಲಿರುವ]] ಮೇರಿ ಮ್ಯಾಕಿಲೋಪ್ ಚಾಪೆಲ್‌ಗೆ ಬೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಇವರು ಕ್ರೂಸ್‌ರೊಂದಿಗಿದ್ದಾಗಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ [[ಸೈಂಟಾಲಜಿ]] ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>[http://www.primechoice.com/philosophy/shelp/cruise.htm "ಟಾಮ್ &amp; ನಿಕೋಲ್ ಸ್ಪ್ಲಿಟ್ ಎ ಕ್ವಷ್ಚನ್ ಆಫ್ ಫೇಥ್‌"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716080949/http://www.primechoice.com/philosophy/shelp/cruise.htm |date=16 ಜುಲೈ 2011 }}, ''ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ ಪೋಸ್ಟ್‌'', 12 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2001.</ref> ಇವರ ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನದವರೆಗೂ, ಈಕೆ ಸೈಂಟಾಲಜಿಯ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುವುದು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>http://www.theage.com.au/lifestyle/people/scientology-a-sore-point-with-nicole-kidman-20091214-kqnu.html</ref> ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ರವರ ಹೆಸರು ''[[ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'' ಪತ್ರಿಕೆಯ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿತ್ತು (17ಆಗಸ್ಟ್2006). ಇದರಲ್ಲಿ [[2006ರ ಇಸ್ರೇಲ್ -ಲೆಬನಾನ್ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ]] [[ಹಮಾಸ್]] ಮತ್ತು [[ಹಿಜ್‌ಬುಲ್‌]] ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು [[ಇಸ್ರೇಲ್‌ಗೆ]] ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>"[http://www.hollywoodgrind.com/nicole-kidman-and-84-others-stand-united-against-terrorism/ ನಿಕೋಲ್ ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ 84 ಅದರ್ಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಅಗೆನೆಸ್ಟ್ಟ್ ಟೆರೊರಿಸಂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907174835/http://www.hollywoodgrind.com/nicole-kidman-and-84-others-stand-united-against-terrorism/|date=7 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2014}}" ''[[ಹಾಲಿವುಡ್ ಗ್ರಿಂಡ್]]''. 18 ಆಗಸ್ಟ್ 2006.</ref> ಕಿಡ್‌ಮನ್ [[2004ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ]], ಯುಎಸ್‌ನ ಡೆಮೊಕ್ರಟಿಕ್‌ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಹಾಗೂ ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ [[ಜಾನ್ ಕೇರಿಯವರ]] ಪರವಹಿಸಿದ್ದರು.<ref>[http://www.newsmeat.com/celebrity_political_donations/Nicole_Kidman.php ನಿಕೋಲ್ ಕಿಡ್‌ಮನ್ಸ್‌ ಫೆಡರಲ್ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್‌ ಕಾಂಟ್ರಿಬ್ಯುಷನ್ ರಿಪೋರ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060712184303/https://www.newsmeat.com/celebrity_political_donations/Nicole_Kidman.php |date=12 ಜುಲೈ 2006 }} ''NewsMeat.com''. 16 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2006. 22 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2006ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ===ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಸೇವೆ=== ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ ಅವರು 1994ರಿಂದ [[ಯುನಿಸೆಫ್‌]]ನ ಹಿತಚಿಂತನಾ ರಾಯಭಾರಿ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಅನಾನುಕೂಲವಂತ ಮಕ್ಕಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಾಗಿ ಎಚ್ಚರವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. 2004ರಲ್ಲಿ, ಅವರು [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ]]ಗಳಿಂದ [["ವಿಶ್ವದ ನಾಗರೀಕ"]] ಎಂಬ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. 2006ರ ''[[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ದಿನಾಚರಣೆ]]'' ಯಂದು, ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಅವರು [[ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರೀಕ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಅವರು [[ಯುನಿಫೆಮ್‌]]ಗೂ ಸಹ [[ಹಿತಚಿಂತನಾ ರಾಯಭಾರಿ]]ಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.<ref>"[http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4649476.stm ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಬಿಕಮ್ಸ್ ಅಂಬಾಸಡರ್ ಫಾರ್ UN]" ''BBC ನ್ಯೂಸ್''. 26 ಜನವರಿ 2006. 22 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2006ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಅವರು ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ’ಲಿಟ್ಲ್ ಟೀ ಕಂಪೈನ್’ಗೆ ಸೇರಿದರು, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಟೀ-ಶರ್ಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ನಡುವಂಗಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು [[ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌]] ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಿದರು.<ref>"[http://www.newkerala.com/news3.php?action=fullnews&amp;id=16912 ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಜಾಯಿನ್ಸ್ ದ ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕೇರ್ ಕ್ರುಸೇಡ್‌]" ''NewKerala.com'' 2 ಜುಲೈ 2006. 2006ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22 ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> 1984ರಲ್ಲಿ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ ಅವರ ತಾಯಿಗೆ ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಇತ್ತು.<ref>"[http://www.usatoday.com/news/health/spotlighthealth/2004-03-03-nicole_x.htm ನಿಕೋಲ್ ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಫ್ಯಾಷನ್ಸ್ ಫೈಟ್ ಅಗೆನೆಸ್ಟ್ಟ್ ವುಮನ್ಸ್‌ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ಸ್‌]" ''[[USA ಟುಡೇ]]''. 3, ಮಾರ್ಚ್ 2004. 2006ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22 ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಜನವರಿ 8, 2010ರಲ್ಲಿ, ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಅವರು [[ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಪೆಲೊಸಿ]], [[ಜಾನ್ ಚೆನ್]] ಮತ್ತು [[ಜೊ ಟೊರ್ರೆ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ [[ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸಾಚಾರ ನಿವಾರಣೆ ನಿಧಿ]]ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ, [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋದ ಪ್ರೆಸಿಡಿಯೊ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಹೊಸ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ವಿರುದ್ಧದ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಹೋರಾಟ ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url = http://www.earthtimes.org/articles/show/family-violence-prevention-fund-will,1112890.shtml |title = Family Violence Prevention Fund Will Break Ground on a New International Conference Center and Exhibit Hall in San Francisco's Presidio on Friday, January 8 |publisher = [[Earthtimes]] |date = 08 Jan 2010 |accessdate = 2010-01-12 |archive-date = 5 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012 |archive-url = https://archive.ph/20120905220244/http://www.earthtimes.org/articles/show/family-violence-prevention-fund-will,1112890.shtml |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.endabuse.org/content/features/detail/1431/|title=Pelosi, Kidman, Torre Help FVPF Break Ground on New International Center|publisher=[[Family Violence Prevention Fund]]|accessdate=2010-01-15|archive-date=22 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101022115407/http://endabuse.org/content/features/detail/1431/|url-status=dead}}</ref> ==ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ== ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯವು US$2 ಬಿಲಿಯನ್‍ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ 17ಚಿತ್ರಗಳು $100ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಸಿವೆ.<ref>http://www.boxofficemojo.com/people/chart/?view=Actor&amp;id=nicolekidman.htm</ref> {|class="wikitable" style="font-size: 90%;" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- align="center" ! style="background:#B0C4DE;" | Year ! style="background:#B0C4DE;" | Film ! style="background:#B0C4DE;" | Role ! style="background:#B0C4DE;" | Notes |- | ರೋಸ್‌ಪ್ಯಾನ್‌="5"| 1983 | ''[[BMX ಬ್ಯಾಂಡಿಟ್ಸ್]]'' | ಜುಡಿ | |- |''[[ಬುಷ್ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್]]'' |ಹೆಲೆನ್ | |- |''[[ಫೈವ್ ಮೈಲ್ ಕ್ರೀಕ್]]'' |ಆ‍ಯ್‌ನಿ | (TV ಸರಣಿ) |- |''ಸ್ಕೀನ್ ಡೀಪ್'' | ಶೀನಾ ಹೆಂಡರ್ಸನ್ | ಟಿವಿ ಚಲನಚಿತ್ರ |- |''ಚೇಸ್ ಥ್ರೂ ದ ನೈಟ್'' ಪೆಟ್ರಾ | ಟಿವಿ ಚಲನಚಿತ್ರ |- | ರೋಸ್‌ಪ್ಯಾನ್‌="3"| 1984 | ''ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಸನ್'' | ಬ್ರಿಡ್ಜೆಟ್ ಎಲಿಯಟ್ | ಟಿವಿ ಚಲನಚಿತ್ರ |- |''ವಿಲ್ಸ್ & ಬುರ್ಕ್'' | ಜುಲಿಯಾ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂಸ್ | |- |''[[ಎ ಕಂಟ್ರಿ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್]]'' | ಸೈಮನ್ ಜೆನ್‌ಕಿನ್ಸ್ | ಟಿವಿ ಸರಣಿ, 2 ಕಂತುಗಳು (4x43-44) |- |ರೋಸ್‌ಪ್ಯಾನ್‌="2"| 1985 | ''ಆರ್ಚರ್’ಸ್ ಅಡ್ವೆಂಚರ್'' | ಕ್ಯಾಥರಿನ್ | ಟಿವಿ ಚಲನಚಿತ್ರ |- ವಿಜೇತರು | ಕರೊಲ್ ಟ್ರಿಗ್ | ಟಿವಿ ಸರಣಿ - ಕಂತು 1 |- | 1986 | ''ವಿನ್‌ಡ್ರೈಡರ್'' ಜೇಡ್‌ | |- | ರೋಸ್‌ಪ್ಯಾನ್‌="5"| 1987 | ''ವಾಚ್ ದ ಶಾಡೊಸ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್'' | ಎಮಿ ಗೇಬ್ರಿಯೆಲ್ | |- | ''ದ ಬಿಟ್ ಪಾರ್ಟ್'' | ಮೇರಿ ಮ್ಯಾಕ್‌ಆ‍ಯ್‌ಲಿಸ್ಟರ್ | |- | ''ರೂಮ್ ಟು ಮೂವ್'' | ಕರೊಲ್ ಟ್ರಿಗ್ | ಟಿವಿ ಚಿಕ್ಕಸರಣಿ |- | ''ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಇನ್ ರೋಮ್'' | ಜಿಲ್ | ಟಿವಿ ಚಲನಚಿತ್ರ |- ವಿಯೆಟ್ನಾಂ | ಮೆಗನ್ ಗೊಡಾರ್ಡ್ | [[ಚಿಕ್ಕ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ನಟಿಯರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br>[[ಚಿಕ್ಕಸರಣಿ/ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ನಟಿಗಾಗಿ ಲೊಜೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] |- | 1988 | ''[[ಎಮೆರಾಲ್ಡ್ ಸಿಟಿ]]'' | ಹೆಲೆನ್ | ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ — [[ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] |- | ರೋಸ್‌ಪ್ಯಾನ್‌="2"| 1989 | ''[[ಡೆಡ್ ಕಾಮ್]]'' | ರಾ ಇಂಗ್ರಾಮ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ — [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗೆ ಸ್ಯಾಟರ್ನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]] |- | ''[[ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್ ಹಿಲ್ಟನ್]]'' | ಕಟ್ರಿನಾ ಸ್ಟ್ಯಾಂಟನ್ | [[ಚಿಕ್ಕಸರಣಿ/ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ನಟಿಗಾಗಿ ಲೊಜೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br>[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗೆ ಸಿಲ್ವರ್ ಲೊಜೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ — [[ಟೆಲಿಫೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅಭಿಯಕ್ಕಾಗಿ ನಟಿಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] |- | 1990 ಡೇಸ್‌ ಆಫ್‌ ಥಂಡರ್‌ | ಡಾ.ಕ್ಲಾರಿ ಲೆವಿಕ್ಕಿ | |- |ರೋಸ್‌ಪ್ಯಾನ್‌="2"| 1991 | ''[[ಫ್ಲಿರ್ಟಿಂಗ್]]'' | ನಿಕೊಲ | |- | ''[[ಬಿಲ್ಲಿ ಬಥ್‌ಗೇಟ್]]'' | ಡ್ರ್ಯೂ ಪ್ರೆಸ್ಟನ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ — ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌‌ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ - ಚಲನಚಿತ್ರ |- | 1992 ಫಾರ್‌ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ಅವೇ | ಶಾನಾನ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೀ | |- |ರೋಸ್‌ಪ್ಯಾನ್‌="2"| 1993 | ''[[ಮ್ಯಾಲೀಸ್]]'' | ಟ್ರೇಸಿ ಕೆನ್ಸಿಂಗರ್ | |- | ''[[ಮೈ ಲೈಫ್]]'' | ಗೈಲ್ ಜೋನ್ಸ್ | |- |ರೋಸ್‌ಪ್ಯಾನ್‌="2"|1995 | ''[[ಟು ಡೈ ಫಾರ್]]'' | ಸುಜನೆ ಸ್ಟೋನ್ ಮರೆಟ್ಟೊ ಉತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿಗಾಗಿ ಬೊಸ್ಟನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<br>[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಬ್ರಾಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್‌ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಅಸೋಷಿಯೇಷನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]<br>[[ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ – ಉತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಎಂಪೈರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br>[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌ ಅವಾರ್ಡ್‌ – ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ]]<br>[[ವರ್ಷದ ನಟಿಗಾಗಿ ಲಂಡನ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಸರ್ಕಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br>[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಸೀಟಲ್ ಇಂಟರ‍್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br>ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ BAFTA ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌‌ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತವಾಗಿದೆ.<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ —ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಸ್ಯಾಟರ್ನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ |- | ಬ್ಯಾಟ್‌ಮನ್‌ ಫಾರೆವರ್‌ | [[ಡಾ. ಚೇಸ್ ಮೆರಿಡಿಯನ್]] | |- |ರೋಸ್‌ಪ್ಯಾನ್‌="3"|1996 | ''[[ದ ಪೊರ್ಟೈಟ್ ಆಫ್ ಎ ಲೇಡಿ]]'' | ಇಸಾಬೆಲ್ ಆರ್ಚರ್ | |- | ''[[ಶೈನ್]]'' | ವುಮನ್ ಇನ್ ಬಾರ್ | ಅನ್‌ಕ್ರೆಡಿಟೆಡ್ ಕ್ಯಾಮಿಯೊ |- | ''[[ದ ಲೀಡಿಂಗ್ ಮ್ಯಾನ್]]'' |ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಸ್ ಆಯೋಜಕರು | |- | 1997 | ''[[ದ ಪೀಸ್ ಮೇಕರ್]]'' | ಡಾ. ಜುಲಿಯಾ ಕೆಲ್ಲಿ | [[ನೆಚ್ಚಿನ ನಟಿಗೆ ನೀಡುವ ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದೆ. |- | 1998 | ''[[ಪ್ರಾಕ್ಟಿಕಲ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್]]'' | ಗಿಲ್ಲಿಯಾನ್ ಓವೆನ್ಸ್ | |- | 1999 ''[[ಐಸ್ ವೈಡ್‌ ಶಟ್‌]]'' | ಲೈಸ್ ಹಾರ್ಫೊರ್ಡ್ | [[ನೆಚ್ಚಿನ ನಟಿಗೆ ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br>ಫಿಲ್ಮ್‌ಕ್ರಿಟಿಕ್ "ಬಾಸ್ಟೊನ್ ಬಿಯಾನ್ಕೊ" ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1999<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ —[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗೆ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]‌- ಸಂಗೀತ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ |- | ರೋಸ್‌ಪ್ಯಾನ್‌="3"| 2001 ಮೌಲಿನ್‌ ರೌಜ್‌! | ಸ್ಯಾಟಿನ್ [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]] – ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ<br>[[ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ – ಉತ್ತಮ ನಟಗಾಗಿ ಎಂಪೈರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br>[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಲಂಡನ್‌ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಸರ್ಕಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]<br>[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದೆ<br>[[ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ -ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳೆ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ MTV ಮೂವೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br>[[ಉತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ಸನ್ನೀವೇಶಕ್ಕೆ MTV ಮೂವೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ— [[ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br>[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಬ್ರಾಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್‌ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಅಸೋಷಿಯೇಷನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತವಾಗಿದೆ<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ — [[ಸಂಗೀತ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಸ್ಯಾಟೆಲೈಟ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]] <br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ — [[ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಗಿಲ್ಡ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]] |- | ''[[ದ ಅದರ್ಸ್]]'' | ಗ್ರೇಸ್ ಸ್ಟೇವಾರ್ಟ್ |[[ಸಾಟರ್ನ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br>[[ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ BAFTA ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]‌ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತವಾಗಿದೆ.<br> [[ಚಲನಚಿತ್ರ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತವಾಗಿದೆ<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ — [[ಉತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಗೊಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<bt>]]<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ — [[ಸಂಗೀತ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಸ್ಯಾಟೆಲೈಟ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]] |- | ''[[ಬರ್ತ್‌ಡೇ ಗರ್ಲ್]]'' | ಸೊಫಿಯಾ/ನಾಡಿಯಾ | |- | 2002 | ''[[ದ ಹವರ್ಸ್]]'' [[ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್]] |[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]] <br>[[ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ BAFTA ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]<br>[[ಚಲನಚಿತ್ರ ನಾಟಕದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]<br>[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಕ್ಯಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br>[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಲಾಸ್‌ ವೆಗಾಸ್‌ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಸೊಸೈಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]<br>[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಸಿಲ್ವರ್ ಬಿಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br>[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್‌ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತವಾಗಿದೆ<br>[[ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಗಿಲ್ಡ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]‌ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತವಾಗಿದೆ<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ —[[ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಗಿಲ್ಡ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]] |- | ರೋಸ್‌ಪ್ಯಾನ್‌="3"| 2003 | ''[[ಡಾಗ್‌ವಿಲ್]]'' | ಗ್ರೇಸ್ ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಮುಲಿಗ್ಯಾನ್ |[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದೇಶಿ ನಟಿಗಾಗಿ ರಷಿಯನ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಎರಿಯಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ — [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಬೊಡ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ — [[ಕ್ಯಾನೆಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] |- | ''[[ದ ಹ್ಯೂಮನ್ ಸ್ಟೈನ್]]'' | ಫಾನಿಯಾ ಫಾರ್ಲೇ | |- | ''[[ಕೋಲ್ಡ್ ಮೌಂಟೈನ್]]'' | ಆ‍ಯ್‌ಡ ಮೊನ್ರೊ [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಬ್ರಾಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್‌ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಅಸೋಷಿಯೇಷನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತವಾಗಿದೆ<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ –[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಎಂಪೈರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] <br>[[ಚಲನಚಿತ್ರ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತವಾಗಿದೆ<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ— [[ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br>[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಲಂಡನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಸರ್ಕಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]ಗೆ ನಾಮ ನಿರ್ದೇಶಿತವಾಗಿದೆ |- | ರೋಸ್‌ಪ್ಯಾನ್‌="2"| 2004 | ''[[ದ ಸ್ಟೆಪ್‌ಫೊರ್ಡ್ ವೈವ್ಸ್]]'' | ಜೊಅನ್ನಾ ಎಬರ್ಹಾರ್ಟ್ | |- ''[[ಜನನ]]'' |ಅನ್ನಾ [[ಚಲನಚಿತ್ರ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತವಾಗಿದೆ<br>[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಲಂಡನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಸರ್ಕಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]ಗೆ ನಾಮ ನಿರ್ದೇಶಿತವಾಗಿದೆ<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ — [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಸ್ಯಾಟರ್ನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]] |- |ರೋಸ್‌ಪ್ಯಾನ್‌="2"| 2005 | ''[[ದ ಇಂಟರ್‌ಪ್ರೆಟರ್]]'' | ಸಿಲಿವಿಯಾ ಬ್ರೂಮ್ | |- | ''[[ಬೆವಿಚ್ಡ್]]'' | ಇಸಬೆಲ್ ಬಿಗೆಲೊ/ಸಮಂಥ | |- | ರೋಸ್‌ಪ್ಯಾನ್‌="2"| 2006 | ''[[ಫರ್]]'' | [[ಡೈಯಾನೆ ಆರ್ಬಸ್]] | |- | ''[[ಹ್ಯಾಪಿ ಪೀಟ್]]'' | ನಾರ್ಮ ಜೀನ್ | ವಾಯ್ಸ್ |- | ರೋಸ್‌ಪ್ಯಾನ್‌="3"| 2007 | ''[[ದ ಇನ್‌ವೇಷನ್]]'' | ಡಾ. ಕಾರೊಲ್ ಬೆನೆಲ್ | |- | ''[[ಮಾರ್ಗಟ್ ಅಟ್ ದ ವೆಡಿಂಗ್]]'' | ಮಾರ್ಗಟ್ | ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ — [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಮಗ್ರ ಪಾತ್ರವರ್ಗಕ್ಕಾಗಿ ಗೊಥಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ —[[ಸಂಗೀತ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಸ್ಯಾಟೆಲೈಟ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]] |- | ''[[ದ ಗೋಲ್ಡನ್ ಕ್ಯಾಂಪಾಸ್]]'' | [[ಮ್ಯಾರಿಸಾ ಕೌಲ್ಟರ್]] | ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ — [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] |- | 2008 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ | ಲೇಡಿ ಸರಾಹ್ ಆಶ್ಲೇ | ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದು — [[ಆಯ್ಕೆಯ ಚಿತ್ರನಟಿಗೆ ಟೀನ್‌ ಚಾಯ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ನಾಟಕ]] |- | 2009 | ನೈನ್ | ಕ್ಲೌಡಿಯಾ | [[ಚಲನಚಿತ್ರದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾತ್ರವರ್ಗಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಯಾಟೆಲೈಟ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ – [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಅಸೋಷಿಯೇಷನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]‌ <br>ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ — [[ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಗಿಲ್ಡ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]] |- |ರೋಸ್‌ಪ್ಯಾನ್‌="2"| 2010 | ''[[ರಬ್ಬಿತ್ ಹೋಲ್]]'' | ಬೆಕ್ಕಾ ಕಾರ್ಬೆಟ್ | ನಿರ್ಮಾಣದ-ನಂತರದ್ದು |- | ''[[ದ ಡ್ಯಾನೀಷ್ ಗರ್ಲ್]]'' | [[ಐನರ್ ವೆಗೆನರ್‌/ಲಿಲಿ ಎಲ್ಬೆ]] ನಿರ್ಮಾಣ |- | 2011 | ''ಲಿಟ್ಲ್ ಬೀ'' | ಸರಾಹ್ ಒ'ರೌರ್ಕೆ ನಿರ್ಮಾಣದ-ಮುಂಚಿನ ಹಂತ |} ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== {{main|List of awards and nominations received by Nicole Kidman}} 2003ರಲ್ಲಿ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ ಅವರು ಹಾಲಿವುಡ್ [[ವಾಕ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರವೊಂದನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ 2003ರ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ ಅವರು ಈ ಕೆಳಕಂಡ ವಿಮರ್ಶಕ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು: [[ಹಾಲಿವುಡ್ ಫಾರಿನ್ ಪ್ರೆಸ್]], ([[ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ಸ್]]), ದ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್]], [[ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಸ್]], [[ಎಂಪೈರ‍್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್]], ಗೋಲ್ಡನ್ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್, ಹಾಲಿವುಡ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, [[ಲಂಡನ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಸರ್ಕಲ್]], [[ರಷಿಯನ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಸೌತ್‍ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್]]. 2003ರಲ್ಲಿ ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಿನಿಮ್ಯಾಥೀಕ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]] ಅನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರು 1992ರಲ್ಲಿ ಶೋವೆಸ್ಟ್ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಥಿಯೇಟರ್ಸ್ ಓನರ್ಸ್‌]] ವತಿಯಿಂದ ಫೀಮೇಲ್‌ ಸ್ಟಾರ್ ಆಫ್ ಟುಮಾರೊ ಎಂಬ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಮತ್ತು 2002ರಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಟಿಂಗ್ವಿಶ್ಡ್ ಡಿಕೇಡ್ ಆಫ್ ಆಚೀವ್‌ಮೆಂಟ್ ಇನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು ===ಸರ್ಕಾರದ ಗೌರವಗಳು=== 2006ರಲ್ಲಿ ಕಿಡ್‌ಮನ್ ಅವರಿಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರೀಕ ಗೌರವವಾದ [[ಕಂಪಾನಿಯನ್‌ ಆಪ್‌ ದಿ ಆರ್ಡರ್‌ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವನ್ನು]](AC), ಅವರ "ಅಭಿನಯ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕೆ, ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ವಂತಿಗೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಆರೋಗ್ಯ ಜಾಗರೂಕತೆ ಮೂಡಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ವಕಾಲತ್ತು ವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ, ಒಬ್ಬ ಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ನಟನೆ ಮಾಡುವ ಯುವಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕರಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾನವತಾವಾದಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ" ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|title=Nicole Kidman|url=http://www.itsanhonour.gov.au/honours/honour_roll/search.cfm?aus_award_id=1131287&search_type=quick&showInd=true|publisher=Australian Honors Database|accessdate=12 April 2007}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಲವಾರು ಸಿನಿಮಾ ಭಾದ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಬನ್‍ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಮದುವೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ, ಅವರನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 13, 2007 ರಂದು ಗೌರವಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|first=Holly|last=Byrnes|title=Nicole's new bridal path|url=http://www.news.com.au/dailytelegraph/story/0,22049,21540362-5001021,00.html|work=[[The Daily Telegraph (Australia)|The Daily Telegraph]]|date=12 April 2007|accessdate=12 April 2007|archiveurl=https://archive.today/20120911002347/http://www.dailytelegraph.com.au/news/sydney-news/nicoles-new-bridal-path/story-e6freuzi-1111113324442|archivedate=11 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012|url-status=live}}</ref> ಅವರು ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದ ಗೌವರ್ನಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಗೌವರ್ನರ್-ಜನರಲ್]] ಆಗಿದ್ದ ಮೇಜರ್ ಜನರಲ್ [[ಮೈಕೆಲ್ ಜೆಫ್ರಿ]] ಅವರಿಂದ ಆ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.gg.gov.au/governorgeneral/gallery.php?action=view&id=124|title=Governor-General of the Commonwealth of Australia|accessdate=17 October 2007|date=13 April 2007|archive-date=27 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927221035/http://www.gg.gov.au/governorgeneral/gallery.php?action=view&id=124|url-status=dead}}</ref> ==ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ ಪಟ್ಟಿ== * "[[ಕಮ್ ವಾಟ್ ಮೇ]]" ಸಿಂಗಲ್ ([[ಇವಾನ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರೆಗರ್ ಜೊತೆ ಯುಗಳ ಗೀತೆ]] – ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2001) AUS #10, UK #27 * "[[ಸ್ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಡೈಮಂಡ್ಸ್]]" ( [[ಕ್ಯಾರೊಲೈನ್‌ ಒ'ಕನ್ನರ್‌]]‌ನೊಂದಿಗೆ) -ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2001 (ಮೌಲಿನ್ ರೂಜ್‌ ! ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್) * "[[ಹಿಂದಿ ಸ್ಯಾಡ್ ಡೈಮಂಡ್ಸ್]]" - ಅಕ್ಟೋಬರ್2001 (ಮೌಲಿನ್ ರೂಜ್‌ ! ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್) * "[[ಸಮ್‌ಥಿಂಗ್' ಸ್ಟುಪಿಡ್]]" ([[ರಾಬಿ ವಿಲಿಯಂಸ್‌]]ಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಯುಗಳಗೀತೆ – ಡಿಸೆಂಬರ್ 2001) AUS#8, UK#1l * "[[ಕಿಸ್]]" / "[[ಹಾರ್ಟ್‌ಬ್ರೇಕ್ ಹೋಟೆಲ್]]" – ನಿಕೋಲ್ ಕಿಡ್‌ಮನ್ / [[ಹ್ಯೂಗ್‌ ಜ್ಯಾಕ್‌ಮನ್]] - ನವೆಂಬರ್ 2006 (ಹ್ಯಾಪೀ ಫೀಟ್‌ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌) ==ಆಕರಗಳು== {{reflist|2}} ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ== *{{cite book | last = Thomson | first = David | authorlink = David Thomson (film critic) | title = Nicole Kidman | publisher = Knopf |year=2006 | isbn = 1-4000-4273-9}} ==ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{commons|Nicole Kidman}} {{wikiquote}} *{{imdb|0000173}} *{{ibdb|48034}} *{{ymovies name|1800018939}} *{{people.com}} *[http://www.nkidman.com ನಿಕೋಲ್‌ರ ಮ್ಯಾಜಿಕ್{nkidman.com}] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171018010516/http://www.nkidman.com/ |date=18 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 }} *[http://www.looktothestars.org/celebrity/185-nicole-kidman ನಿಕೋಲ್ ಕಿಡ್‌ಮನ್‌ರ ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಸೇವೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070117053335/http://www.looktothestars.org/celebrity/185-nicole-kidman |date=17 ಜನವರಿ 2007 }} {{Template group |title = Awards for Nichole Kidman |list = {{AcademyAwardBestActress 2001-2020}} {{GoldenGlobeBestActressMotionPictureMusicalComedy 1981-2000}} {{GoldenGlobeBestActressMotionPictureMusicalComedy 2001-2020}} {{GoldenGlobeBestActressMotionPictureDrama 2001-2020}} }} {{Persondata |NAME=Kidman, Nicole Mary |ALTERNATIVE NAMES= |SHORT DESCRIPTION=Australian actress |DATE OF BIRTH=20 June 1967 |PLACE OF BIRTH={{city-state|Honolulu|Hawaii}}, U.S. |DATE OF DEATH= |PLACE OF DEATH= }} {{DEFAULTSORT:Kidman, Nicole}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹವಾಯಿಯ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಬಾಲನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಗಾಯಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕಿರುತೆರೆ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:BAFTA ವಿಜೇತರು (ಜನರು)]] [[ವರ್ಗ:ಬೆಸ್ಟ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್ರೇಸ್‌ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:ಬೆಸ್ಟ್ ಡ್ರಾಮಾ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್ರೇಸ್‌ ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌ (ಚಲನಚಿತ್ರ) ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:ಬೆಸ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್‌ ಅಥವಾ ಕಾಮೆಡಿ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್ರೆಸ್‌ ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌ (ಚಲನಚಿತ್ರ) ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:ಆರ್ಡರ್‌ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಸಹವರ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹವಾಯಿ, ಹೊನಲುಲು ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಸಿಡ್ನಿಯ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:1967ರ ಜನನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಈಗಿರುವ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಾಜಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಧರ್ಮದ ಪ್ರವರ್ತಕರು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಸ್ಟ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಕಪಲ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ರಾಸ್ಪ್‌ಬೆರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]] eo2ozw3l6zulqashv5khc992pe0oazh 0 22735 1375432 1348609 2026-06-20T00:29:01Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375432 wikitext text/x-wiki {{About|the American actor|the seismologist|Thomas C. Hanks}} {{Infobox Actor | image = TomHanksApr09.jpg | caption = Hanks in April 2009 | birthname = Thomas Jeffrey Hanks | birthdate = {{birth date and age|1956|7|9}} | birthplace = [[Concord, California]], U.S. | yearsactive = 1979–present | occupation = Actor, producer, director, voice over artist, writer, speaker, comedian | spouse = [[Samantha Lewes]] (1978–1987)<br />[[Rita Wilson]] (1988–present) }} '''ಥಾಮಸ್ ಜೆಫ್ರಿ "ಟಾಮ್" ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್''' (ಜನನ ಜುಲೈ 9, 1956 ) ಒಬ್ಬ ಅಮೆರಿಕದ [[ನಟ]], [[ನಿರ್ಮಾಪಕ]], [[ಲೇಖಕ]], ಮತ್ತು [[ನಿರ್ದೇಶಕ]]. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಮೊದಲಿಗೆ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ-ನೋಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಹಾಸ್ಯಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿ, ನಂತರ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದು, ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಪಾತ್ರಗಳಾದ ''[[ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಆಂಡ್ರೂ ಬೆಕೆಟ್, ''[[ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಗಂಪ್]]'' ನ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಗಂಪ್, ''[[ಅಪೋಲೋ 13]]'' ರ ಕಮ್ಯಾಂಡರ್ [[ಜೇಮ್ಸ್ ಎ.ಲೊವೆಲ್]], ''[[ಸೇವಿಂಗ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ರಿಯಾನ್]]'' ನ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜಾನ್ ಹೆಚ್.ಮಿಲ್ಲರ್, [[ಡಿಸ್ನೀ]] ಯಲ್ಲಿನ [[ಷೆರೀಫ್ ವುಡಿ]]ಯ ಪಾತ್ರ, ''[[ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ]]'' ಯಲ್ಲಿನ ಪಿಕ್ಸರ್ ಮತ್ತು ''[[ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ ಎವೇ]]'' ಯಲ್ಲಿನ ಚಕ್ ನೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಅಭಿನಯದ ಮೂಲಕ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಸತತವಾಗಿ [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಎಂದು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಪಡೆದರು; 1993ರಲ್ಲಿ ''[[ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ]]'' ಚಿತ್ರದ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು 1994ರಲ್ಲಿ ''[[ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಗಂಪ್]]'' ನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಸಂದ ಮೊತ್ತವು [[$]]3.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಗೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://boxofficemojo.com/people/?view=Actor&amp;sort=sumgross&amp;p=.htm ಫೀಪಲ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190823151645/https://www.boxofficemojo.com/people/?view=Actor&sort=sumgross&p=.htm |date=2019-08-23 }} [[ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಆಫ್ ಮೋಜೋ]] ಇಂದ</ref> ಇವರು ನಟ [[ಕಾಲಿನ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್]] ನ ತಂದೆ. == ಆರಂಭದ ಜೀವನ == ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದ [[ಕಾನ್ಕಾರ್ಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ತಾಳಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಅಮೋಸ್ ಮೆಫ್ಫೋರ್ಡ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ([[ಕ್ಯಾಲಿಪೋರ್ನಿಯಾದ ಗ್ಲೆನ್ ಕೌಂಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 9, 1924ರಂದು ಜನನ - [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಅಲಾಮೆಡಾ]]ದಲ್ಲಿ ಜನವರಿ 31, 1992ರಂದು ಅವಸಾನ)ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ [[ಅಬ್ರಹಾಂ ಲಿಂಕನ್]] ರಿಗೆ ಲಿಂಕನ್ ರ ತಾಯಿ ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನ ಕಡೆಯಿಂದ ದೂರದ ಸಂಬಂಧಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.<ref>ಫೆನ್ ಸ್ಟರ್, ಬಾಬ್ ''ದೆ ಡಿಡ್ ವಾಟ್!? '' ''ದ ಫನ್ನಿ, ವಿಯರ್ಡ್, ವಂಡರ್ ಫುಲ್ ಎಂಡ್ ಸ್ಟುಪಿಡ್ ಥಿಂಗ್ಡ್ ಫೇಮಸ್ ಪೀಪಲ್ ಹ್ಯಾವ್ ಡನ್'', ಆಂಡ್ರೂಸ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್, 2002. ಪುಟ 55</ref> ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ರ ತಾಯಿ, [[ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್- ಅಮೆರಿಕನ್]] ಆದ ಜಾನೆಟ್ ಮರಿಲಿನ್ ಫ್ರೇಗರ್(ಜನವರಿ 18, 1932ರಂದು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಅಲಾಮೆಡಾ ಕೌಂಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಜನನ)ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದರು; ಇಬ್ಬರೂ 1960ರಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಹೊಂದಿದರು. ಆ ಕುಟುಂಬದ ಮೂರು ಹಿರಿಯ ಮಕ್ಕಳಾದ ಸಾಂಡ್ರಾ, (ಈಗ ಸಾಂಡ್ರಾ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಬೆನಾಯ್ಟನ್, [[ಬರಹಗಾರ್ತಿ]]), ಲ್ಯಾರಿ (ಈಗ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಎಂ. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್, [[ಪಿ ಹೆಚ್ ಡಿ]], [[ಉರ್ಬಾನಾ-ಷಾಂಪೇನ್ ನ ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ [[ಕೀಟಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ [[ಪ್ರೊಫೆಸರ್]]<ref>[http://www.life.uiuc.edu/hanks/hanks.html ಲಾರೆನ್ಸ್ ಎಂ. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್, ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ ಫ್ರೊಫೆಸರ್] - [[ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ ಎಟ್ ಉರ್ಬಾನಾ-ಷಾಂಪೇಯ್ನ್]]</ref>) ಮತ್ತು ಟಾಮ್ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯೊಡನೆ ನಡೆದರೆ, ಕಿರಿಯ ಮಗ [[ಜಿಮ್]], ಈಗ ನಟ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಪಕ, ತನ್ನ ತಾಯಿಯೊಡನೆ [[ರೆಡ್ ಬ್ಲಫ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡನು. ನಂತರ ಇವರ ಮಾತಾಪಿತೃಗಳು ಮರುಮದುವೆಯಾದರು. ಸಾಂಡ್ರಾ, ಲ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಟಾಮ್ ರ ಮೊದಲ ಮಲತಾಯಿ ತನ್ನ ಮದುವೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಐದು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದಳು. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಒಮ್ಮೆ ''[[ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್]]'' ಗೆ "ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ಇಷ್ಟ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಸುಮಾರು 50 ಜನ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾನು ಹೊರಗಿನವನು ಎಂಬ ಭಾವ ಮೂಡದಿದ್ದರೂ, ಒಂದು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಅವರಿಂದ ಹೊರಗಂತೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದೆ" ಎಂದರು. ಆ ಮದುವೆಯ ಘಟಸ್ಫೋಟವು ಕೇವಲ ಎರಡೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತು. ಅಮೋಸ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಒಂಟಿ ಪೋಷಕನಾಗಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲ ದುಡಿಮೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು, ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಪಾಲನೆ ತಾವೇ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಅಪೇಕ್ಷೆ ಹೊಂದಿದುದು, ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಾವಲಂಬನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ, ಅವರ ಮುಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆ ಅನುಕೂಲವೇ ಆಯಿತು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಏಕರೀತ್ಯಾ ಬೇಡದವನಾಗಿದ್ದು, ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಪತ್ರಿಕೆಗೆ: "ನಾನು ಒಬ್ಬ ಗೀಕ್ ಆಗಿದ್ದೆ, ಒಬ್ಬ ಮಖೇಡಿ. ನಾನು ಬಹಳ ಎಂದರೆ ಬಹಳ ನಾಚಿಕೆಯ ಸ್ವಭಾವದವನಾಗಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಚಿತ್ರದ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದಾಗ ಅವಕ್ಕೆ ಹಾಸ್ಯಮಯ ತಲೆಬರಹಗಳನ್ನು ಕೂಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದುದೂ ನಾನೇ. ಆದರೆ ನಾನು ಎಂದೂ ತೊಂದರೆಗೆ ಸಿಲುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಹುಡುಗನಾಗಿದ್ದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. 1965ರಲ್ಲಿ ಅಮೋಸ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ ವಾಂಗ್ ಎಂಬ [[ಚೀನಾ]] ಮೂಲದ [[ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ]] ನಿವಾಸಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದನು. ಫ್ರಾನ್ಡೆಸ್ ಗೆ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದು, ಅವರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಟಾಮ್ ನ [[ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್]] ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಟಾಮ್ ನೊಡನಿದ್ದರು. ಟಾಮ್ ಶಾಲೆಯ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿದ್ದು, [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಓಕ್ ಲ್ಯಾಂಡ್]] ನ [[ಸ್ಕೈಲೈನ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್]] ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ''[[ಸೌತ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್]]'' ಎಂಬ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಹೇವಾರ್ಡ್]] ನ [[ಷಾಬಾಟ್ ಕಾಲೇಜಿ]]ನಲ್ಲಿ ನಾಟಕಕಲೆಯ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿ, ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟೋಗೆ]] ವರ್ಗವಾದರು. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ದ ''[[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'' ಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಅಭಿನಯ ತರಬೇತಿ ತರಗತಿಗಳು ಬಹಳ ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಾ ಪ್ರದರ್ಶನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟ ಪಡುವವರಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸ್ಥಳಗಳೆನಿಸಿದವು. ನಾನು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೆನು. ಆಗ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಯಾರನ್ನೂ ಕರೆಡೊಯ್ಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನೊಬ್ಬನೇ ಥಿಯೇಟರ್ ಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆ, ಟಿಕೆಟ್ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ, ಸೀಟ್ ನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಓದುತ್ತಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನನಾಗಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಈ ರೀತಿ ನಾನು ಬಹಳವಾಗಿ ಕಳೆದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಬೆರ್ಟಾಲ್ಟ್ ಬ್ರೆಕ್ಟ್]], [[ಟೆನೆಸ್ಸೀ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್]], [[ಹೆನ್ರಿಕ್ ಇಬ್ಸೆನ್]] ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಹಲವಾರು ನಟರನ್ನು ಕಂಡೆ, ಮತ್ತು, ಈಗ ನೋಡಿದರೆ, ನನಗೆ ನಟನೆಯೇ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ನನ್ನ ಬದುಕು ಇನ್ನಾವ ವಿಧದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನೂ ನಾನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ." ರಂಗವ್ಯಾಸಂಗ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಟಾಮ್ [[ಓಹಿಯೋ]]ದ [[ಕ್ಲೀವ್ ಲ್ಯಾಂಡ್]] ನ [[ಗ್ರೇಟ್ ಲೇಕ್ಸ್ ನಾಟಕೋತ್ಸವ]]ದ ರೂವಾರಿಯಾದ [[ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಡೌಲಿಂಗ್]] ರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಡಾಲಿಂಗ್ ನ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಟಾಮ್ ಆ ಉತ್ಸವದ ಪರಿಚಾರಕನಾಗಿ ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಸೀರಿದ ನಂತರ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಲೈಟಿಂಗ್ ನಿಂದ ಹಿಡಿದು, ವೇದಿಕೆಯ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ವೇದಿಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಲಿತರು. ಈ ವಿಧದ ಕಲಿಕೆಗೆ ಕಾಲೇಜ್ ನಿಂದ ಹೊರಬರುವುದು ಅವಶ್ಯವಾಯಿತು, ಆದರೆ ರಂಗದ ವಿಷಯಗಳು ಕರಗತವಾದುದರಿಂದ ಅಭಿನಯದ ಭವಿಷ್ಯವು ಉಜ್ವಲವಾಗಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಯಿತು. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಗೆ ಷೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ನ ''[[ದ ಟೂ ಜೆಂಟಲ್ ಮೆನ್ ಫ್ರಂ ವೆರೋನಾ]]'' ನಾಟಕದ [[ಪ್ರೋಟಿಯಸ್]] (ಟಾಮ್ ಖಳನಾಯಕನ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು)ನ ಪಾತ್ರಾಭಿನಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಎಂದು ಕ್ಲೀವ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಮರ್ಶಕರ ವೃಂದವು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿತು. == ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮೊದಮೊದಲು == 1979ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ]] ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದು ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರವಾದ ಸ್ಲ್ಯಾಷರ್ ನ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ಹಿ ನೋಸ್ ಯೂ ಆರ್ ಅಲೋನ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರಲ್ಲದೆ ಕಿರುತೆರೆಗಾಗಿ ತೆಗೆದ ಚಿತ್ರವಾದ ''[[ಮೇಝಸ್ ಎಂಡ್ ಮಾನ್ ಸ್ಟರ್ಸ್]]'' ನಲ್ಲೂ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. 1979ರ ಅದಿಯಲ್ಲಿ [[ನಿಕ್ಕೋಲೋ ಮ್ಯಾಷಿಯಾವೆಲ್ಲಿ]]ಯ ''[[ದ ಮಾಂಡ್ರೇಕ್]]'' ಅನ್ನು ಡೇನಿಯಲ್ ಸದರನ್ ನ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ [[ರಿವರ್ ಸೈಡ್ ಷೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ಕಂಪನಿ]]ಯ ನಿರ್ಮಾಪಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಮಾಕೋ ದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಇದು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಏಕೈಕ ರಂಗಾಭಿನಯವಾಗಿದೆ; ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ [[ಆಫ್ ಆಫ್ ಬ್ರಾಡ್ ವೇ]] ಯ [[ಷೋಕೇಸ್]] ನಂತಾದ ಈ ನಾಟಕವು ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ರಿಗೆ ಜೋ ಓಹ್ಲಾ ಎಂಬ ಜೆ. ಮೈಕೆಲ್ ಬ್ಲೂಮ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ [[ABC]] ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನವರ ''[[ಬೂಸಮ್ ಬಡ್ಡೀಸ್]]'' ನ ಮುನ್ನೋಟಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಕಿಪ್ ವಿಲ್ಸನ್ ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಪಡೆದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ [[ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್]] ಗೆ ಸಾಗಿದ ಹ್ಯಾಂಕ್ಡ್ [[ಪೀಟರ್ ಸ್ಕೊಲಾರಿ]] ರೊಡನೆ ಜಾಹಿರಾತು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ಇಬ್ಬರು ಯುವಕರು ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಸಂಪೂರ್ಣ-ಸ್ತ್ರೀಯರೇ ಇರುವ ಹೊಟೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಹುಡುಗಿಯರಂತೆ ಉಡುಗೆ ಧರಿಸಿ ಇರಬೇಕಾದಂತಹ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಸ್ಕೋಲಾರಿಯೊಡನೆ 1970ರಲ್ಲಿ ''[[ಮೇಕ್ ಮಿ ಲಾಫ್]]'' ಎಂಬ ಒಂದು ಕ್ರೀಡಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ''ಬೂಸಮ್ ಬಡ್ಡೀಸ್'' ಎರಡು ಋತುಗಳು ಓಡಿ, ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸೋತರೂ, ಟೆಲಿವಿಷನ್ ವಿಮರ್ಶಕರು ಅ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. "ನಾನು ಅವರನ್ನು ಸೆಟ್ ನ ಮೇಲೆ ನೋಡಿದ ಮೊದಲ ದಿನವೇ " ''[[ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್]] '' ಗೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾ ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಪಕ ಇಯಾನ್ ಪ್ರೇಯ್ಸರ್ ನುಡಿದರು"ನನಗೆನಿಸಿತು'ಛೆ! ಈತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.' ನನಗೆ ಆತ ೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರತಾರೆಯಾಗುವರೆಂದು ತಿಳಿದಿತ್ತು." ಆದರೆ, ಅದು ಪ್ರೇಯ್ಸರ್ ಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಆ ಬಗ್ಗೆ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ರನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ರ ಆಪ್ತಮಿತ್ರ ಟಾಮ್ ಲಿಝ್ಝಿಯೋ ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್'' ನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ "ಟೆಲಿಚಷನ್ ಷೋ ಶೂನ್ಯದಿಂದ ಬಂದಂತಿತ್ತು", "ನಂತರ ಅದೇ ಶೂನ್ಯದಲ್ಲೇ ಲೀನವಾಗುವಂತೆ ರದ್ದಾಯಿತು. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಪರದೆ ಎಳೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಲೈಟ್ ಗಳನ್ನು ಥಿಯೇಟರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ತಗುಲಿಹಾಕುವುದೇ ಿನ್ನು ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಮಾರ್ಗ ಎಂದುಕೊಂಡರು." ''ಬೂಸಮ್ ಬಡ್ಡೀಸ್'' ಮತ್ತು 1992ರಲ್ಲಿ ''[[ಹ್ಯಾಪಿ ಡೇಸ್]]'' ನ ಒಂದು ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ನಟನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು([[Fonz]]ನ ಅಸಂತುಷ್ಟ ಮಾಜಿ ಸ್ನೇಹಿತನ ಪಾತ್ರವನ್ನು "ಎ ಕೇಸ್ ಆಫ್ ರಿವೆಂಜ್"ನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು)ನಿರ್ದೇಶಕ [[ರಾನ್ ಹೊವಾರ್ಡ್]] ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು. ಹೊವಾರ್ಡ್ ''[[ಸ್ಪ್ಲಾಷ್]]'' ಎಂಬ (1984)ಒಬ್ಬ [[ಜಲಕನ್ಯೆ]]ಯು ಮನುಜನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಕಲ್ಪನಾಭರಿತ ರೋಚಕ ಹಾಸ್ಯಚಿತ್ರ ತೆಗೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೊದಲಿಗೆ ಹೊವಾರ್ಡ್ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರದವನೊಡನೆ ಇದ್ದು ಹಾಸ್ಯಚಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುವ ಅವನ ತಮ್ಮನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನನ್ನು ಆರಿಸಿದ್ದು, ಆ ಪಾತ್ರ ನಂತರ [[ಜಾನ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ]]ಯ ಪಾಲಾಯಿತು. ಬದಲಿಗೆ ಹ್ಯಾಂಕ್ಡ್ ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರೇರಣೆ ''ಸ್ಪ್ಲಾಷ್'' ನಿಂದ ದೊರಕಿತು ಮತ್ತು ಆ ಚಿತ್ರವು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡು US$69 ಮಿಲಿಯನ್ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲದೆ 1984ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಅಭಿನಯದ ''[[ಬ್ಯಾಚೆಲರ್ ಪಾರ್ಟಿ]]'' ಎಂಬ ಲೈಂಗಿಕ ಹಾಸ್ಯವೂ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಯಶ ಪಡೆಯಿತು. 1983 -84ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ''[[ಫ್ಯಾಮಿಲೀ ಟೈಸ್]]'' ಟೆಲಿಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಎಲೈಸ್ ಕೀಟನ್ ನ ಕುಡುಕ ಸಹೋದರ ನೆಡ್ ಡೊನೆಲ್ಲಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಅತಿಥಿನಟನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Citation |title=Television listings |url=https://books.google.com/books?id=Uek4AAAAIAAJ&q=Tom+Hanks+Family+Ties&dq=Tom+Hanks+Family+Ties&pgis=1 |publisher=''[[TV Guide (magazine)|TV Guide]]'' |date=2003-11-27 |accessdate=2009-01-20}}</ref><ref>{{cite book |last=Riggs |first=Thomas |title=Contemporary Theatre, Film, and Television |publisher=[[Gale Research]] |date=2002 |pages=117 |isbn=0787651168}}</ref> == ಯಶ ಮತ್ತು ಅಪಯಶಗಳ ಕಾಲ == [[ಚಿತ್ರ:TomHanks1989.png|thumb|right|61ನೆಯ ಆಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ನಂತರ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಬಾಲ್ ಪಾರ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್, ಮಾರ್ಚ್ 29, 1989]] 1986ರ ''[[ನಥಿಂಗ್ ಇನ್ ಕಾಮನ್]]'' ನಲ್ಲಿ - ಒಬ್ಬ ಯುವಕ ತನ್ನ ತಂದೆತಾಯಿಯರಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ತನ್ನ ತಂದೆ (ತಂದೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು [[ಜಾಕೀ ಗ್ಲೀಸನ್]] ಅಭಿನಯಿಸಿದರು))ಯೊಡನೆ ಮತ್ತೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಲೇಬೇಕಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು - ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಅಭಿನಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ತಾವು ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಗಂಭೀರ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೂ ಹೊಂದುವರೆಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು. "ಅದು ನಾನು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಲು ಹೊಂದಿದ್ದ ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಿತು." ಎಂದು ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಗೆ ಹೇಳಿದರು ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್. "ಭಾಗಶಃ ಅದು ವಿಷಯದ ರೀತಿ, ನಾವು ಏನನ್ನು ಹೇಳಬಯಸುತ್ತಿದ್ದವೋ ಅದು. ಆದರೆ ಅದಲ್ಲದೆ, ವಿಷಯವು ಜನಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಥೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಬಗ್ಗೆಯದಾಗಿತ್ತು. ಇದು ''[[ದ ಮನಿ ಪಿಟ್]] '' (1986) ಎಂಬ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮನೆಯ ಬಗ್ಗೆಗಿನ ಕಥೆಗಿಂತಲೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು." ಮೂರು ವಿಫಲ ಚಿತ್ರಗಳ ನಂತರ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ''[[ಬಿಗ್]]'' (1988)ಎಂಬ ಕಲ್ಪನಾಭರಿತ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಎಂದರೆ [[ಹಾಲಿವುಡ್]] ನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ ಎನ್ನುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆದರು.(ಈ ಚಿತ್ರ ಅವರಿಗೆ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು). ಈ ಚಿತ್ರದ ನಂತರ ಅದೇ ವರ್ಷ ''[[ಪಂಚ್ ಲೈನ್]]'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ [[ಸ್ಯಾಲೀ ಫೀಲ್ಡ್]] ರೊಡನೆ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ [[ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್-ಅಪ್ ಕಮೆಡಿಯನ್]] ಗಳ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ವಹಿಸಿದ ಸ್ಟೀವನ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಎಂಬ ಅನುತ್ತೀರ್ಣಗೊಂಡ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್-ಅಪ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕಾಲಿಡಲು ಪಡುವ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಪಾತ್ರವು ಕೊಂಚ ಕ್ಲಿಷ್ಟವೂ, ಸಂಕೀರ್ಣವೂ ಆಗಿದ್ದು, ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಮುಂದೆ ಹಲವಾರು ಭಾವಪೂರ್ಣ ಅಭಿನಯಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಕುರುಹು ಇಲ್ಲಿ ಗೋಚರವಾಗಿತ್ತು. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನಂತರ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿಫಲತೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು: ''[[ದ ಬರ್ಬ್ಸ್]]'' (1989), ''[[ಜೋ ವರ್ಸಸ್ ದ ವಾಲ್ಕೆನೋ]]'' (1990), ಮತ್ತು ''[[ದ ಬಾನ್ ಫೈರ್ ಆಫ್ ದ ವ್ಯಾನಿಟೀಸ್]]'' (1990)ನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಆಸೆಬುರುಕ [[ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]] ರೀತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹಿಟ್ ಎಂಡ್ ರನ್ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡ ಪಾತ್ರ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಯಶ ತಂದ ಒಂದೇ ಚಿತ್ರ 1989ರ ''[[ಟರ್ನರ್ ಎಂಡ್ ಹೂಚ್]]''. 1993ರ ''[[ಡಿಸ್ನೀ ಅಡ್ವೆಂಚರ್ಸ್]]'' ನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ "ಒಮ್ಮೆ ನಾನು ''ಟರ್ನರ್ ಎಂಡ್ ಹೂಚ್'' ಅನ್ನು SAC ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡೆ ಮತ್ತು ಅದರ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಕೊಂಡೆ. ನಾನು ಮಗುವಿನಂತೆ ಅತ್ತೆ." ಎಂದರು. ಕೆಲವು ಬಮ್ ಟಿಕರ್ಸ್ (ದಡ್ಡ ತೀರ್ಮಾನಗಳು) ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆನೆನ್ನುವ ಅವರು ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ "...ಅನುಮಾನದ ಯೋಚನಾಲಹರಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿರುವ ಜಾಣ್ಮೆ" ಎಂದರು. == ಭಾವಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರಾಭಿನಯದತ್ತ ಭಡ್ತಿ == [[ಚಿತ್ರ:Tom Hanks and wife Rita Wilson 836.jpg|thumb|left|1989ರ ಆಸ್ಕರ್ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ರೀಟಾ ವಿಲ್ಸನ್]] ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತೆ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೆ ಏರಲು ಪೂರಕವಾಗಿದ್ದು ''[[ಎ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ದೇರ್ ಓನ್]] '' (1992)ಎಂಬ ಚಿತ್ರದ ಅಸಫಲನಾದ [[ಬೇಸ್ ಬಾಲ್]] ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿನ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಅಭಿನಯ. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಮುಂಚಿನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯವು ಶ್ರೇಷ್ಠಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದೂ, ಈಗ ಉತ್ತಮಗೊಂಡಿದೆಯೆಂದೂ ಖುದ್ದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ''[[ವ್ಯಾನಿಟಿ ಫೇಯ್ರ್]]'' ಗೆ ನೀಡಿದ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್, "ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ.....ಏಕೆಂದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಆತ್ಮ-ಶೋಧನೆಯು ನಡೆದಿದೆ... ನನ್ನ ಕೆಲಸವು ಕಡಿಮೆ'ನಾಟಕೀಯ ಮತ್ತು ಅತಿರೇಕ'ತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ."ಎಂದರು. ಈ "ಆಧುನಿಕ ಕಾಲ"ವು ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ರಿಗೆ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ 1993ಯನ್ನು ನೀಡಿತು, ಮೊದಲು ''[[ಸ್ಲೀಪ್ ಲೆಸ್ ಇನ್ ಸಿಯಟ್ಟಲ್]]'' ನಿಂದ, ನಂತರ ''[[ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ]]'' ದಿಂದ. ಮುಂಚಿನ ಚಿತ್ರವು ಅಮೋಘ ಯಶ ಗಳಿಸಿದ್ದು, ಒಬ್ಬ ವಿದುರನು ನಿಜವಾದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು([[ಮೆಗ್ ರಿಯಾನ್]]ಳ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ) ಗಾಳಿಯ ತರಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣುವ ಚಿತ್ರವದಾಗಿತ್ತು. ''[[ಟೈಮ್]]'' ನ ರಿಚರ್ಡ್ ಷಿಕ್ಲ್ ಈ ಅಭಿನಯವನ್ನು "ಆಕರ್ಷಕ" ಎಂದು ಕರೆದನು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಎಲ್ಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರೂ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ರ ಈ ಪಾತ್ರಾಭಿನಯವು ಸಮಕಾಲೀನ ಪ್ರಣಯ-ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ತಾರೆಯರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಸಲ್ಲುವರೆಂದೂ ನುಡಿದು, ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಭರವಸೆಯ ತಾರೆಯಾದರು. ''ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಒಬ್ಬ [[AIDS]] ಪೀಡಿತ [[ಸಲಿಂಗಿ]] ವಕೀಲನೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತೋರಿದ ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ದಾವೆ ಹೂಡುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದರು. ಆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರೋಗಿಷ್ಠನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಮೂವತ್ತೈದು ಪೌಂಡ್ ತೂಕ ಇಳಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಕೂದಲನ್ನು ತೆಳುವಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ''[[ಪೀಪಲ್]]'' ಗಾಗಿ ಬರೆದ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಲಿಯಾ ರೋಝೆನ್ "ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ '''''ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾದ ಗೆಲುವಿನ ಹಿರಿಮೆ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಗೇ ಸಲ್ಲಬೇಕು, ಅವರು ಪಾತ್ರವೇ ಆಗಿ ಅಭಿನಯಿಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಅಭಿನಯಿಸಿದರು, ಸಂತನಂತಲ್ಲ.''' '' '''''ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅದ್ಭುತಗೈದಿದ್ದಾರೆ, ಬಹಳ ಅನುಭವಿಸಿ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಪಾತ್ರದ ಹೊಳಹುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ನೀಡಿರುವ ಈ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಆಸ್ಕರ್ ಸಿಗಬೇಕು" ಎಂದು ಬರೆದರು. ''' '' '''ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ'''' ''' ದ ''''' ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ 1993ರ [[ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು''' ''.'''''ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆಯು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ತಾನು ಬಹಳ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾದ ತನ್ನ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಡ್ರಾಮಾ ಶಿಕ್ಷಕ ರಾಲೀ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಾಜಿ ಸಹಪಾಠಿ ಗಿಲ್ಕರ್ಸನ್ ಸಲಿಂಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರೆಂದು ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸಿದರು.<ref>[http://film.guardian.co.uk/oscars2000/story/0,,147619,00.html ವಿನ್ನರ್ ಸ್ಪೀಚಸ್]</ref> '' ''' '''''ಹೀಗೆ ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸಿದ ಸುದ್ದಿಯು 1997ರ ಚಿತ್ರ'' [[ಇನ್ &amp; ಔಟ್]] ಗೆ ಪ್ರೇರಕವಾಯಿತು. ''ಆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಕೆವಿನ್ ಕ್ಲೈನ್]] ಒಬ್ಬ ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕನು ತನ್ನ ಮಾಜಿ ಶಿಷ್ಯನಿಂದಲೇ ಇದೇ ವಿಧದಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡಂತಹವನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು''.''' ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ''ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ'' ದ ನಂತರ 1994ರ ಬೇಸಿಗೆಯ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಿತ್ರ ''[[ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಗಂಪ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದನು: "''ಗಂಪ್'' ನ ಕಥೆ ಓದಿದಾಗ, ನನಗೆ ಕಂಡದ್ದು ಒಂದು ವೈಭವೋಪೇತ, ಭರವಸೆಭರಿತ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಹೋಗಿ (ತಮ್ಮದೇ ಎಂಬಂತೆ) ಅನುಭವಿಸುವಂತಹ ಚಿತ್ರ...ಆ ಜನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಂತಹವರ ಜೀವನಸ್ಥತಿಗೆ ಕೊಂಚ ಭರವಸೆ.... ನಾನು ಚಿಕ್ಕವನಾಗಿದ್ದಾಗ ನನಗೆ ಅಂತಹ ಭರವಸೆಗಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ನೂರಾರು ಮಿಲಯನ್ ಬಾರಿ ದೊರಕಿತ್ತು. ಈಗಲೂ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ." ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಎರಡನೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ [[ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ''ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಗಂಪ್'' ನ ಪಾತ್ರದ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಪಡೆದು, ಸತತವಾಗಿ ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಎರಡನೆಯ ನಟನೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾದನು. (ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಟ್ರೇಸಿ ಮೊದಲಿಗರು, 1937-38ರ ವಿಜೇತರು. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೇಸಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಾಗ ಅವರಿಬ್ಬರ ವಯಸ್ಸೂ ಒಂದೇ ಆಗಿತ್ತು: ಮೊದಲನೆಯದನ್ನು ಪಡೆದಾಗ 37, ೆರಡನೆಯದನ್ನು ಪಡೆದಾಗ 38.) ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನ ಮುಂದಿನ ಯೋಜನೆಯಾದ 1995ರ ಚಿತ್ರ ''[[ಅಪೋಲೋ 13]] '' ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ [[ರಾನ್ ಹೊವಾರ್ಡ್]] ನೊಡನೆ ಜೊತೆ ಮಾಡಿತು. ೀ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಖಗೋಳಜ್ಞ ಮತ್ತು ಕಮಾಂಡರ್ [[ಜೇಮ್ಸ್ ಲೊವೆಲ್]] ನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ವಿಮರ್ಶಕರು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದರು ಮತ್ತು ಇಡೀ ಪಾತ್ರವರ್ಗವನ್ನೂ ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. ಆ ಪಾತ್ರವರ್ಗದಲ್ಲಿ [[ಕೆವಿನ್ ಬೇಕನ್]], [[ಬಿಲ್ ಪ್ಯಾಕ್ಸ್ ಟನ್]], [[ಗ್ಯಾರಿ ಸಿನಿಸೆ]], [[ಎಡ್ ಹ್ಯಾರಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಥ್ಲೀನ್ ಕ್ವಿನ್ ಲಾನ್]] ನಂತಹ ಅಪ್ರತಿಮ ನಟರಿದ್ದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಒಂಬತ್ತು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡು, ಎರಡನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ''[[ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ]]'' ಎಂಬ ಅನಿಮೇಷನ್ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಷೆರೀಫ್ ವುಡಿ]] ಎಂಬ ಬೊಂಬೆಯ ದನಿಯಾಗಿ ಕಂಠದಾನ ಮುಖೇನ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. == ನಿರ್ದೇಶಕ, ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ನಟನಾಗಿ == 1996ರ ''[[ದಟ್ ಥಿಂಗ್ ಯೂ ಡೂ!]]'' ಚಿತ್ರದಿಂದ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು 1960ರ ಪಾಪ್ ತಂಡದ ಕಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ]]ನ ಪಾತ್ರವನ್ನೂ ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರಾದ [[ಪ್ಲೇಟೋನ್]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾರಿ ಗೊಯೆಟ್ಝ್ ಮನ್ ಇಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಒಂದು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ನಿರ್ಮಾಪಕನಾಗಿ, ಸಹ-ಲೇಖಕನಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಹ-ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ [[HBO]]ದ ಡಾಕ್ಯು-ಡ್ರಾಮಾ ಆದ ''[[ಫ್ರಮ್ ದ ಅರ್ಥ್ ಟು ದ ಮೂನ್]]'' ತೆರೆಕಾಣಲು ಕಾರಣರಾದರು. ಈ ಹನ್ನೆರಡು-ಕಂತುಗಳ ಸರಣಿಯು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪ್ರವಾಸದ ಯೋಜನೆ ರೂಪುಗೊಂಡಾಗಿನಿಂದಲೂ, [[ನೀಲ್ ಆರ್ಮ್ ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಜಿಮ್ ಲೊವೆಲ್]] ರ ಪರಿಚಿತವಾದ ಯಾನದವರೆಗೂ ಹಾಗೂ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಕಾಲಿಟ್ಟುದರ ಬಗ್ಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ [[ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ವಿಜೇತ ಯೋಜನೆಯು US$68 ಮಿಲಿಯನ್ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗಿದ್ದು, ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಜಗದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿದ ಯೋಜನೆಯಾಯಿತು. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನ ಮುಂದಿನ ಯೋಜನೆಯೂ ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ್ದೇನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ''[[ಸೇವಿಂಗ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ರಿಯಾನ್]]'' ಗಾಗಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ [[ಸ್ಟೀವನ್ ಸ್ಪೀಲ್ ಬರ್ಗ್]] ರೊಡಗೂಡಿ [[D-Day]], [[ಓಮಾಹಾ ಬೀಚ್]] ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದಿಂದ ಜರ್ಝರಿತವಾದ [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ನಿಂದ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲು ಅನುಮತಿ ಇರುವ ಒಬ್ಬ ಸೈನಿಕನನ್ನು ಕರೆತರಲು ಯತ್ನಿಸುವ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಒಂದು ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಚಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಚಿತ್ರರಂಗದವರ, ವಿಮರ್ಶಕರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮತ್ತು ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು;ಯುದ್ಧದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೊಂದಿ ತೆಗೆದ ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದೆಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಈ ಚಿತ್ರವು ಭಾಜನವಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಸ್ಪೀಲ್ ಬರ್ಗ್ ರಿಗೆ ಅವರ ಎರಡನೆಯ [[ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಹಾಗೂ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿತು. ನಂತರ, 1998ರಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ''ಸ್ಲೀಪ್ ಲೆಸ್ ಇನ್ ಸಿಯಟ್ಟೆಲ್'' ನ ಸಹ-ಕಲಾವಿದೆಯಾದ [[ಮೆಗ್ ರಯಾನ್]]ಳೊಡಗೂಡಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಣಯ-ಹಾಸ್ಯಚಿತ್ರವಾದ ಹಾಗೂ 1940ರ ದಶಕದ ದ [[ಜೇಮ್ಸ್ ಸ್ಟುವರ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಸುಲೀವಾನ್]] ಅಭಿನಯದ ''[[ದ ಷಾಪ್ ಅರೌಂಡ್ ದ ಕಾರ್ನರ್]]'' ನ ರೀಮೇಕ್ ಆದ ''[[ಯೂ ಹ್ಯಾವ್ ಗಾಟ್ ಮೇಯ್ಲ್]]'' ಚಿತ್ರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು. 1999ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ [[ಸ್ಟೀಫನ್ ಕಿಂಗ್]] ವಿರಚಿತ ''[[ದ ಗ್ರೀನ್ ಮೈಲ್]]'' ನ ಅವತರಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಅವರು ವುಡಿಯ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ''[[ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ]]'' ಗೆ ಮರಳಿ ಬಂದರು. ಮರುವರ್ಷ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ [[ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ, ಮತ್ತು ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನೂ [[ರಾಬರ್ಟ್ ಝೆಮೆಕಿಸ್]] ನ ''[[ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ ಎವೇ]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ನೌಕಾಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ [[FedEx]]ನ ವ್ಯವಸ್ಥಾ ವಿಚಕ್ಷಣಕಾರನ ಪಾತ್ರದ ಅಫೋಘ ಅಭಿನಯದ ಮೂಲಕ ಪಡೆದರು. 2001ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ HBO ದ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಸಣ್ಣ-ಸರಣಿ ''[[ಬ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಬ್ರದರ್ಸ್]]'' ನಿರ್ಮಿಸಲು ನಿರ್ಮಾಪಕನಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11ರ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸ್ಪೆಷಲ್''[[America: A Tribute to Heroes]]'' ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್, ''ರೆಸ್ ಕ್ಯೂಡ್ ಫ್ರಮ್ ದ ಕ್ಲಾಸೆಟ್'' ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ ''[[ಅಮೆರಿಕನ್ ಬ್ಯೂಟಿ]] '' ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಸ್ಯಾಮ್ ಮೆಂಡೆಸ್]] ರೊಡಗೂಡಿ [[ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಅಲನ್ ಕಾಲಿನ್ಸ್]]ಹಾಗೂ [[ರಿಚರ್ಡ್ ಪಿಯರ್ಸ್ ರೇನರ್]] ರ ಸುಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಾದಂಬರಿ ''[[ರೋಡ್ ಟು ಪೆರ್ಡಿಷನ್]]'' ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಪ್ರತಿ-ನಾಯಕ]]ನ ಪಾತ್ರವಾದ ತನ್ನ ಮಗನೊಡನೆ ಪರಾರಿಯಾಗುವ ಯತ್ನದಲ್ಲಿರುವ [[ಹಿಟ್ ಮ್ಯಾನ್]] ನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸ್ಪೀಲ್ ಬರ್ಗ್ ರೊಡನೆ ಮತ್ತೆ ಸೇರಿ, [[ಫ್ರಾಂಕ್ ಅಬಾಗ್ನೇಲ್, ಜೂನಿಯರ್]] ನ ಸತ್ಯಕಥೆಯಾಧಾರಿತ ಜನಪ್ರಿಯ ಅಪರಾಧ-ಹಾಸ್ಯ ಮಿಶ್ರಿತ ''[[ಕ್ಯಾಚ್ ಮಿ ಇಫ್ ಯೂ ಕ್ಯಾನ್]]'' ನಲ್ಲಿ [[ಲಿಯೊನಾರ್ಡೋ ಡಿಕ್ಯಾಪ್ರಿಯೋ]]ರ ಎದುರು ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ, ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ [[ರೀಟಾ ವಿಲ್ಸನ್]] ಸೇರಿ, ''[[ಮೈ ಬಿಗ್ ಫ್ಯಾಟ್ ಗ್ರೀಕ್ ವೆಡ್ಡಿಂಗ್]]'' ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಆಗಸ್ಟ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್, ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಪಕಿ ರೀಟಾ ವಿಲ್ಸನ್ ಮತ್ತು [[ಗ್ಯಾರಿ ಗೊಯೆಟ್ಝ್ ಮನ್]] ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಹಾಗೂ ತಾರೆ [[ನಿಯಾ ವಾರ್ಡಲಾಸ್]] ಸೇರಿ ಗೋಲ್ಡ್ ಸರ್ಕಲ್ ಫಿಲಮ್ಸ್ ಎಂಬ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ತಮಗೆ ಸಂದಾಯವಾಗಬೇಕಿದ್ದ ಚಿತ್ರದ ಬಾಬ್ತಿನ ಲಾಭವನ್ನು ಬೇಡಿ ದಾವೆ ಹೂಡಿದರು.<ref>"[http://www.newsdaily.com/index.php?feed=Entertainment&amp;article=UPI-1-20070808-11481500-bc-us-hanks.xml ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಫೈಲ್ಸ್ ಬಿಗ್ ಫ್ಯಾಟ್ 'ಗ್ರೀಕ್' ಲಾಸೂಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080208234100/http://www.newsdaily.com/index.php?feed=Entertainment&article=UPI-1-20070808-11481500-bc-us-hanks.xml |date=2008-02-08 }}" - [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್]] - (c/o NewsDaily.com)- ಆಗಸ್ಟ್ 8, 2007.</ref><ref>"[http://www.irishexaminer.com/breaking/entertainment/mhcwcweyqlgb/ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಸ್ಯೂಸ್ ಓವರ್ ಅನ್ ಪೇಯ್ಡ್ 'ಮೈ ಬಿಗ್ ಫ್ಯಾಟ್ ಗ್ರೀಕ್ ವೆಡ್ಡಿಂಗ್' ಪ್ರಾಫಿಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081013082539/http://www.irishexaminer.com/breaking/entertainment/mhcwcweyqlgb/ |date=2008-10-13 }}", ''[[ಐರಿಷ್ ಎಕ್ಸಾಮಿನರ್]]'', ಆಗಸ್ಟ್ 8, 2007.</ref> ಜೂನ್ 12, 2002ರಂದು, ತನ್ನ 45ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸ್ ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನ ಲೈಫ್ ಅಚೀವ್ ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಪಡೆದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯನೆಂಬ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ 2003ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಿಂದ ಮರೆಯಾಗಿದ್ದರು; 2004ರಲ್ಲಿ [[ಕೊಯೆನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್]] ರವರ ''[[ದ ಲೇಡಿಕಿಲ್ಲರ್ಸ್]]'', ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಟೀವನ್ ಸ್ಪೀಲ್ ಬರ್ಗ್ ನಿರ್ದೇಶಿತ ''[[ದ ಟರ್ಮಿನಲ್]]'' ಮತ್ತು [[ರಾಬರ್ಟ್ ಝೆಮೆಕ್ಕಿಸ್]] ರವರ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಚಿತ್ರ ''[[ದ ಪೋಲಾರ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್]]'' ಎಂಬ ಮೂರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ''[[USA ವೀಕೆಂಡ್]]'' ಗಾಗಿ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ರೀತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು: "''ಎ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ದೇರ್ ಓನ್'' ಇಂದಲೂ ನನಗೆ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಚಿತ್ರವಾದರಾಯಿತು ಎಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ನನ್ನನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವಂತಿರಬೇಕು.... ಅದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಬಲವಾದ ವಾಂಛೆ ಅಥವಾ ಭಾವನೆಯು ಉಂಟಾಗಬೇಕು. ಹಾಗೆ (ಸರಿಯಾದ ಆಯ್ಕೆ) ಮಾಡಲು ನಾನು ಯಾವುದೇ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಲು ತಯಾರಿದ್ದೇನೆಂದು ನನಗೆ ತೋರುತ್ತದೆ". ಆಗಸ್ಟ್ 2005ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನನ್ನು [[ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್]] ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಚುನಾಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="BBC-2005-08-25">"[http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/film/4184066.stm ಆಕ್ಟರ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ವೋಟೆಡ್ ಇನ್ ಬೈ ಅಕಾಡೆಮಿ]", [[BBC]], 25 ಆಗಸ್ಟ್ 2005.</ref> ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನಂತರ ಬಹಳ ಆಕಾಂಕ್ಷೆ ಹೊಂದಿದ್ದ [[ಡ್ಯಾನ್ ಬ್ರೌನ್]] ರ ಬಲು ಬೇಡಿಕಿಯ ಕಾದಂಬರಿಯಾಧಾರಿತ ''[[ದ ಡಾವಿನ್ಷಿ ಕೋಡ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಮೇ ೧೯, 2006ರಂದು US ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ [[US$]]750 ಮಿಲಿಯನ್ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಜಗದಾದ್ಯಂತ ಗಳಿಸಿತು. [[ಕೆನ್ ಬರ್ನ್ಸ್]] ರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ''[[ದ ವಾರ್]]'' ಗೆ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಕಂಠದಾನ ಮಾಡಿ, [[ವರ್ಲ್ಡ್ ವಾರ್ II]]ರ- ಕಾಲದ ಆಲ್ ಮೆಕಿಂಟಾಷ್(/0)ರ ಅಂಕಣಗಳಿಂದ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಓದಿದರು. 2006ರಲ್ಲಿ ''[[ಫೋರ್ಬ್ಸ್]]'' ಪತ್ರಿಕೆಯವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ 'ಬಹಳ ಭರವಸೆಯ ಖ್ಯಾತನಾಮರು' ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿ ನೇಮಿತರಾದರು.<ref name="BBC-2006-09-27">"[http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/5384320.stm ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಟಾಪ್ಸ್ 'ಮೋಸ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟೆಡ್' ಇಂಡೆಕ್ಸ್]", BBC, 27 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006.</ref> ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ತದನಂತರ ತನ್ನ ಹೆಸರಿನದೇ ಆದ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ''[[ದ ಸಿಂಪ್ಸನ್ಸ್ ಮೂವೀ]]'' ಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು; ಅದರಲ್ಲಿ ೊಂದು ಜಾಹಿರಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಅಮೆರಿಕದ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ತನ್ನಿಂದ ಅದನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ಬಂದಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವಾಗಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತಾನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ತನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ಬಿಡುವುದು ತನಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ, 2006ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ''[[ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ ಫಾರ್ ಟೆನ್]]'' ಎಂಬ ''ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ '' ಚಾಲೆಂಜ್ ಗೆಲ್ಲಲು ಯತ್ನಿಸುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಹಾಸ್ಯಮಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref name="BBC-2006-11-09">"[http://www.bbc.co.uk/dna/filmnetwork/A17127155 ಎ ರಿಯಲ್ ಮೂವೀ ಚಾಲೆಂಜ್]". BBC. ನವೆಂಬರ್ 9, 2006.</ref> 2007ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಡ್ [[ಮೈಕ್ ನಿಕೋಲಸ್]] ರ ಚಿತ್ರ ''[[ಚಾರ್ಲೀ ವಿಲ್ಸನ್ಸ್ ವಾರ್]]'' (ಸ್ಕ್ರೀನ್ ರೈಟರ್ [[ಆರನ್ ಸಾರ್ಕಿನ್]] ವಿರಚಿತ)ನಲ್ಲಿ [[ಟೆಕ್ಸಾಸ್]] ನ [[ಡೆಮೋಕ್ರಾಟಿಕ್]] ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗ [[ಚಾರ್ಲೀ ವಿಲ್ಸನ್]] ನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಡಿಸೆಂಬರ್ 21, 2007ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಗೆ [[ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್]] ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವು ಲಭಿಸಿತು. [[ಚಿತ್ರ:Tom Hanks 2008a.jpg|thumb|right|2008ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್]] "ಕಲೆ ಜೀವನದ ಅಣಕ" ಎಂಬಂತೆ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್, ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ,2008ರಲ್ಲಿ ''[[ದ ಗ್ರೇಟ್ ಬಕ್ ಹೊವಾರ್ಡ್]]'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಭೆಯು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಾಂತ್ರಿಕ [[ಜಾನ್ ಮ್ಯಾಲ್ಕೋವಿಚ್]] ನ ಜೀವನಪಥವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಹೊರಟ ಒಬ್ಬ ಯುವಕ(ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನ ನಿಜಪುತ್ರ [[ಕಾಲಿನ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್]])ನ ತಂದೆಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಮಗ ಆರಿಸಿದ ಜೀವನಮಾರ್ಗವು ಇನಿತೂ ಖುಷಿ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನ ಮುಂದಿನ ಯೋಜನೆಯು [[ಡ್ಯಾನ್ ಬ್ರೌನ್]] ''[[ದ ಡಾವಿನ್ಷಿ ಕೋಡ್]]'' ನ ಮುಂದಿನ ಭಾಗವಾಗಿ ಬರೆದ ''[[ಏಂಜಲ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಡೆಮನ್ಸ್]]'' ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ, ಪುಸ್ತಕದ ಹೆಸರಿನದೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಮೇ ೧೫, 2009ರಂದು ಅದು ತೆರೆ ಕಂಡಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೧, 2007ರಂದು ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ತನ್ನ ರಾಬರ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್ ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿಯೂ, ಅದಕ್ಕೆ ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ನಟನಿಗೂ ನೀಡದಂತಹ $30–35 ಮಿಲಯನ್ ಸಂಬಳವೂ, ಚಿತ್ರದಿಂದ ಬಂದ ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ 10–15% ಲಾಭಾಂಶವೂ ನೀಡಲಾಗುವುದೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref>ಟೈಲರ್, ಜೋಶುವಾ. [http://www.cinemablend.com/new/Exclusive-Tom-Hanks-Confirmed-For-Da-Vinci-Code-Sequel-4885.html "ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಕನ್ ಫರ್ಮ್ಡ್ ಫಾರ್ ಡಾ ವಿನ್ಷಿ ಕೋಡ್ ಸೀಕ್ವೆಲ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090414075653/http://www.cinemablend.com/new/Exclusive-Tom-Hanks-Confirmed-For-Da-Vinci-Code-Sequel-4885.html |date=2009-04-14 }}. ಸಿನೆಮಾ ಬ್ಲೆಂಡ್, 10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2007.</ref><ref>ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್, ಮೈಕೆಲ್. [http://www.variety.com/VR1117974685.html "ಹೊವಾರ್ಡ್ ಮೂವ್ಸ್ ಫಾಸ್ಟ್ ವಿತ್ 'ಕೋಡ್' ಸೀಕ್ವೆಲ್"], ''[[ವರೈಟಿ]], 24 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007.''</ref> ಮರುದಿನ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ [[NBC]]ಯ [[ಸ್ಯಾಟರ್ಡೇ ನೈಟ್ ಲೈವ್]] ನಲ್ಲಿ 10ನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ''[[ಸೆಲಿಬ್ರಿಟಿ ಜಿಯೋಪಾರ್ಡಿ]] ''ಸ್ಕೆಚ್'' ಗಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಅಣಕವಾಡಿಕೊಂಡರು.'' [[ಸ್ಸ್ಸ್ಪೈಕ್ ಜೋನ್ಝ್]] ರವರ, [[ಮಾರಿಸ್ ಸೆಂಡಾಕ್]] ಬರೆದ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರಿಸಿದ ''[[ವೇರ್ ದ ವೈಲ್ಡ್ ಥಿಂಗ್ಸ್ ಆರ್]]'' ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನಿರ್ಮಾಪಕರು.<ref>[http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=wherethewildthingsare.htm "ವೇರ್ ದ ವೈಲ್ಡ್ ಥಿಂಗ್ಸ್ ಆರ್"]. ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಮೊಜೊ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22,2009ರಂದು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> === ಜಗದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಗಳು ಗಳಿಸಿದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮೊತ್ತಗಳು === ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಈಗ ಜಗತ್ತಿನ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ #1 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ತಾರೆಯಾಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು $3.521 ಬಿಲಿಯನ್ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ $100.6 ಮಿಲಿಯನ್ ಗಳಿಕೆಯಾದಂತಾಯಿತು.<ref>[http://www.boxofficemojo.com/people/?view=Actor&amp;sort=sumgross&amp;p=.htm "ಪೀಪಲ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್"] ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಮೊಜೊ.</ref> ಜಾಗತಿಕ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ರ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳು $100 ಮಿಲಿಯನ್ ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ.<ref name="box">[http://www.boxofficemojo.com/people/chart/?id=tomhanks.htm "ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್."] ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಮೊಜೊ.</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ [[ಸಾಮಂತಾ ಲೆವೆಸ್]] ಳೊಡನೆ 1978ರಿಂದ 1987ರವರೆಗೂ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಎರಡು ಮಕ್ಕಳು - ಮಗ [[ಕಾಲಿನ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್]](ಅವನೂ ನಟನೇ) ಮತ್ತು ಮಗಳು ಎಲಿಜಬೆತ್ ಆನ್.<ref>[http://www.usmagazine.com/fe_dev.php/celebrities/tom-hanks "ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್"] ''[[US ಪತ್ರಿಕೆ]]''</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20070509102040/http://www.eonline.com/celebrities/profile/index.jsp?uuid=4ddc31be-a18f-4c2e-b0bf-54a91910c86d "ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್"] [[E!]][[ಎಂಟರ್ ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್]]</ref> 1988ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನಟಿ [[ರೀಟಾ ವಿಲ್ಸನ್]] ಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಇಬ್ಬರ ಮೊದಲ ಭೇಟಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ರ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ ''[[ಬೂಸಮ್ ಬಡ್ಡೀಸ್]]'' ನ ಸೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಆಯಿತಾದರೂ ಪ್ರಣಯ ಕುತೂಹಲ ಉಂಟಾದುದು ಇಬ್ಬರೂ ''[[ವಾಲಂಟಿಯರ್ಸ್]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ. ಅವರಿಗೆ ಎರಡು ಮಕ್ಕಳು: ಚೆಸ್ಟರ್ ಅಥವಾ "ಚೇತ್"(''[[ಇಂಡಿಯಾನಾ ಜೋನ್ಸ್ ಎಂಡ್ ದ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ಆಫ್ ದ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಬಾಲ್ಸ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜ್ ನಲ್ಲಿ ಅಟ್ಟಸಿಕೊಂಡುಬರುವುದು (ಕಾಲೇಜ್ ಚೇಸ್) ಮುಗಿದ ನಂತರ ಡಾ.ಜೋನ್ಸ್ ನನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವಂತಹ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ಹುಡುಗ ನಟಿಸಿದ್ದಾನೆ) ಮತ್ತು ಟ್ರೂಮನ್. == ರಾಜಕೀಯ == [[ಪರಿಸರವಾದ]]ದ ಕಾಳಜಿ ಇರುವ ಮತ್ತು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ [[ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹನ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು [[ಟೊಯೋಟಾ RAV4 EV]] ಮತ್ತು ಮೊದಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ [[AC ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ eBox]] ನ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=aNZT61Dgbvs ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಆನ್ ಲೆಟರ್ ಮ್ಯಾನ್]</ref> [[Aptera 2 Series]] ಗಾಗಿ ಅವರು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವವರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.paloaltoonline.com/news/show_story.php?id=12043 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-03-03 |archive-date=2009-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090428080058/http://www.paloaltoonline.com/news/show_story.php?id=12043 |url-status=dead }}</ref> ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಹಲವಾರು [[ಡೆಮೋಕ್ರೆಟಿಕ್]] ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗೆ ಹಣ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು [[ಸಲಿಂಗವಿವಾಹ]]ವನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪರಿಸರಸಂಬಂಧಿತ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಬದಲಿ ಇಂಧನಗಳಿಗೂ ಅವರ ಬೆಂಬಲವಿದೆ.(ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಒಂದು [[EV1]]ಯನ್ನು ಭೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ನಂತರ ಅದು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು "''[[ಹೂ ಕಿಲ್ಡ್ ದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಕಾರ್?]]'' " ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.allabouthybridcars.com/hollywood-hybrids.htm "ಹಾಲಿವುಡ್ ಲವ್ಸ್ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಕಾರ್ಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221203033940/http://www.allabouthybridcars.com/hollywood-hybrids.htm |date=2022-12-03 }} ''[[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್]]'' (c/o AllAboutHyBridCars.com)</ref> ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ 2008ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ [[MySpace]] ಖಾತೆಗೆ ಒಂದು ವಿಡಿಯೋ ಅಪ್ ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ ಅದರಲ್ಲಿ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ]]ರ ಬಗ್ಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಯಾರೆಂದು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>[http://vids.myspace.com/index.cfm?fuseaction=vids.individual&amp;videoid=33546997 ಬೀವೇರ್: ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಎಂಡೋರ್ಸ್ ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091004182056/http://vids.myspace.com/index.cfm?fuseaction=vids.individual&videoid=33546997 |date=2009-10-04 }} ವೀಡಿಯೋಸ್ ಮೈ ಸ್ಪೇಸ್ ನಿಂದ</ref> ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ವಿವಾಹ ಎಂದರೆ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣಿನ ಮಿಲನ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಸೂಚಿಸಿದ [[ಪ್ರೊಪೊಸಿಷನ್ 8]]ರ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ನಿರ್ದಾರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿರೋಧವನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ, ಕಟುವಾಗಿ, ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಇದ್ದವರು [[USD]] $44 ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಬೆಂಬಲಿಗರು $38 ಮಿಲಿಯನ್{{Citation needed |date=March 2009}} ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರಾದರೂ ಪ್ರೊಪೊಸಿಷನ್ 8 52% ಮತ ಪಡೆದುದರಿಂದ ಮಂಜೂರಾಯಿತು.<ref>[http://www.latimes.com/news/local/politics/cal/la-2008election-california-results,0,1293859.htmlstory?view=8&amp;tab=0&amp;fnum=0 ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಪ್ರೊಪೊಸಿಷನ್ಸ್: ಪ್ರೊಪೊಸಿಷನ್ 8,ಕೌಂಟಿ-ಬೈ-ಕೌಂಟಿ ಮ್ಯಾಪ್, ಮಾರ್ಜಿನ್ ಆಫ್ ವಿಕ್ಟರಿ], ''[[ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಟೈಮ್ಸ್]] ''</ref> ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಪ್ರೊಪೊಸಿಷನ್ 8ರ ಬೆಂಬಲಿಗರನ್ನು ಅನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಂದು ಬೈದುದಲ್ಲದೆ [[LDS]] (ಮೊರ್ಮನ್) ಚರ್ಚ್ ಸದಸ್ಯರ - ಆ ಬಿಲ್ ಮಂಜೂರಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದವರು - ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ವಿವಾಹದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗಿರುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಪೊರಿಷನ್ 8ಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ ಅವರ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದರು.<ref>[http://www.lonsberry.com/writings.cfm?story=2585&amp;go=4 "ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಗೆಟ್ ಪೇಬ್ಯಾಕ್ ಫಾರ್ ಪ್ರಾಪ್ 8" ] Lonsberry.com ನಿಂದ</ref><ref>[http://www.foxnews.com/story/0,2933,480167,00.html ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ಸಲಹೆ 8ನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಮಾರ್ಮನ್ ಬೆಂಬಲಿಗರು 'ಅನ್-ಅಮೆರಿಕನ್]', [[ಫಾಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್]]</ref> ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ, ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಾಕ್ಷಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಮೆರಿಕನ್ ತತ್ವವಿಲ್ಲವೆಂದೂ, ಪ್ರೊಪೊಸಿಷನ್ 8ರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಅದನ್ನೇ ಮಾಡಿದ್ದೆಂದೂ ಹೇಳಿದರು.<ref>{0/{1}}ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಸಲಹೆ 8ನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಮಾರ್ಮನ್ ಬೆಂಬಲಿಗರು 'ಅನ್-ಅಮೆರಿಕನ್' ಎಂದುದಕ್ಕೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ, ಫಾಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್</ref> == ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Tom Hanks, February 2004.jpg|thumb|right|ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್, 2004]] [[ನಾಸಾ]]ದ ಮಾನವ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯದ ಬೆಂಬಲಿಗರಾದ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ತಾನು ಮೊದಲಿಗೆ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆಂದೂ, ಆದರೆ ಲೆಕ್ಕ ಸರಿಬರಲಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಸೊಸೈಟಿ]]ಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದು, ಡಾ. [[ವೆರ್ನ್ ಹೆರ್ ವಾನ್ ಬ್ರಾನ್]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ [[ಲಾಭರಹಿತ]], ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ, [[ಸ್ಪೇಸ್ ಅಡ್ವೊಕೆಸಿ]] ಸಂಸ್ಥೆಯ [[ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಗವರ್ನರ್ಸ್]]ನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವ [[ಅಪೋಲೋ ಯೋಜನೆ]]ಯ ಬಗ್ಗೆ ''[[ಫ್ರಂ ದ ಅರ್ಥ್ ಟು ದ ಮೂನ್]]'' ಎಂಬ ಮಿನಿಧಾರವಾಹಿಯನ್ನು [[HBO]]ಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಸಹ-ಲೇಖಕನಾಗಿ, ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಪಕ''[[Magnificent Desolation: Walking on the Moon 3D]]'' ನಾಗಿ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಇಳಿಯುವುದರ ಬಗ್ಗೆ [[IMAX]] ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೊರತಂದರು. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನ [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಆಫ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ]]ಯಲ್ಲಿರುವ ಹೇಡನ್ [[ಪ್ಲಾನೆಟೇರಿಯಮ್]] ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರೋಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಅರ್ಥ್ ಎಂಡ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ನೀಡಿದ ಹೊಸ ಪ್ಲಾನಟೇರಿಯಮ್ (ಸೌರಮಂಡಲಾಧ್ಯಯನಗೃಹ)ಷೋ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಣಾ ಕಾರ್ಯ([[ವಾಯ್ಸ್ ಓವರ್]])ವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. 2006ರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪೇಸ್ ಫೌಂಡೇಷನ್]] ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ರಿಗೆ ದ ಡೌಗ್ಲಾಸ್ ಎಸ್.ಮಾರೋ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಔಟ್ ರೀಚ್ ಅವಾರ್ಡ್ ನೀಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.nationalspacesymposium.org/symposium-awards |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-03-03 |archive-date=2009-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090203060101/http://www.nationalspacesymposium.org/symposium-awards |url-status=dead }}</ref> ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಻ರಿವು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೂನ್ 2006ರಲ್ಲಿ, ''[[ಸೇವಿಂಗ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ರಿಯಾನ್]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ [[ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್]] ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದುದನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ, ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ರನ್ನು, [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆರ್ಮಿ ರೇಂಜರ್ಸ್]] ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ನಲ್ಲಿ ಗೌರವಯುತ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿತು; ಪ್ರಶಸ್ತಿಪ್ರದಾನ [[ಸಮಾರಂಭ]]ಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಾಗದ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ನಟ ಎಂಬ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾದರು.<ref>[http://www.news24.com/News24/Entertainment/Abroad/0,,2-1225-1243_1960416,00.html "ಆರ್ಮಿ ಆನರ್ಸ್ ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090526042947/http://www.news24.com/News24/Entertainment/Abroad/0,,2-1225-1243_1960416,00.html |date=2009-05-26 }}, [[ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್]], (c/o [[ನ್ಯೂಸ್24]], 30 ಜೂನ್ 2006.</ref> ''ಸೇವಿಂಗ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ರಿಯಾನ್'' ನ ಪಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಗೆ ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸ್ಮರಣೆಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ [[ಬಾತ್ಮೀದಾರ]]ನಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದುದಕ್ಕಾಗಿ ಸನ್ಮಾನ, D-Day ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಚಳುವಳಿಯ [[ಗೌರವಾಧ್ಯಕ್ಷ]]ನಾಗಿದ್ದುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಿನ್ನವತ್ತಳೆ, ಮತ್ತು ''[[ಬ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಬ್ರದರ್ಸ್]]'' ಎಂಬ [[ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ವಿಜೇತ ಮಿನಿಧಾರಾವಾಹಿಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದುದಕ್ಕಾಗಿ ಗೌರವ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ''[[ಲೇಟ್ ನೈಟ್ ವಿತ್ ಕೋನಾನ್ ಒಬ್ರೈನ್]]'' ಎಂಬ ನಿಯೋಜಿತ ಹಾಸ್ಯತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಲವಾರು ತಾರೆಯರ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಒಮ್ಮೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಗ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಕೋನಾನ್ ರನ್ನು, ಕಾನ್ಫೆಟ್ಟೀ, ಬಲೂನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿ ಹಾಗೂ ಕೈಯಲ್ಲಿ "ಯು ವುಡ್ ಬಿ ಸ್ಟುಪಿಡ್ ಟು ವೋಟ್ ಫಾರ್ ಅಸ್" ಎಂಬ ಫಲಕ ಹಿಡಿದು, "ಬ್ಯಾಡ್ ಹೇರ್ ಕಟ್ ಪಕ್ದ"ದ ಟಿಕೆಟ್ ನ ಮೇಲೆ,ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಕೇಳಿದನು. ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ, ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಪ್ರಚಾರಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸಲಾಗದೆಂದು ಮನಗಂಡು, ಆ ಋತುವನ್ನೇ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೊಡುಗೆ (ಹೂಚ್ ನ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ) ಮತ್ತು ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಹೂತುಹೋಗುವಷ್ಟು ಮಂಜನ್ನು ತರಿಸಿ ಮಂಜಿನಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿ, ಹುದುಗಿಸಿದನು. ಮತ್ತೊಂದು ಬಾರಿ ಕೋನಾನ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಗೆ ತಾನೇ ಮಾಡಿಸಿದ್ದ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಒಂದನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು; ಆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನ ಎರಡೂ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಬಿಂಬಿತವಾಗಿದ್ದವು; ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು [[ನಾರ್ಮಂಡಿ]]ಯ ಸಮುದ್ರತೀರದಲ್ಲಿ ಆರೋಹಣ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರ! ಮಾರ್ಚ್ 10, 2008ರಂದು ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ [[ರಾಕ್ ಎಂಡ್ ರೋಲ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್]] ನಲ್ಲಿ 1960ರ ದಶಕದ ಜನಪ್ರಿಯ ತಂಡವಾದ [[ದ ಡೇವ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಫೈವ್]] ತಂಡವನ್ನು ಆ ಖ್ಯಾತ ಹಾಲ್ ಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಖುದ್ದಾಗಿ ಹಾಜರಿದ್ದರು. ಅವರು ಆ ತಂಡವು ಜನತೆಗೆ ನೀಡಿದ ಆನಂದವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದುದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅವರ ಪ್ರಕಾಶನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಮಾರದೇ ಇದ್ದುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.captainerniesshowboat.com/marshalj |title=ಮಾರ್ಷಲ್ J WMT KPIX KGO ಕಿಡ್ಸ್ ಷೋ ಅತಿಥೇಯ ಜೇ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ |access-date=2010-03-03 |archive-date=2008-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080314182209/http://www.captainerniesshowboat.com/marshalj |url-status=dead }}</ref> ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿಯ ವಿಶೇಷ ಸರಣಿಯ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ ''[[ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ 3]]'' ಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ [[ಷೆರೀಫ್ ವುಡಿ]]ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಚಿತ್ರವು 2010ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ. [[ಟಿಮ್ ಅಲೆನ್]] ಮತ್ತು [[ಜಾನ್ ರಾಟ್ಝೆನ್ ಬೆರ್ಗರ್]] ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಕ್ಸನ್ನು ಒಂದು ಮೂವೀ ಥಿಯೇಟರಿಗೆ ಆ ಚಿತ್ರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ರೀಲ್ ಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ, ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿಬಂದ ನಂತರ, ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ತನ್ನ ವುಡಿಯ ದನಿಯನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.<ref>[http://www.firstshowing.net/2009/04/23/tom-hanks-on-toy-story-3-and-what-they-showed-him-first/ ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಆನ್ ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ 3] [[Firstshowing.net]] ನಿಂದ</ref> ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಫುಟ್ ಬಾಲ್ ಕ್ಲಬ್]] [[ಆಸ್ಟನ್ ವಿಲ್ಲಾ]] ದ ಅಭಿಮಾನಿಯೆಂಬುದು ತಿಳಿದ ಸಂಗತಿಯೇ. ಅವರ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಅಂಗಿಯನ್ನು TV ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಆ ಅಂಗಿಯ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ 'ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ 1' ಎಂಬುದು ಮುದ್ರಿತವಾಗಿದೆ.{{Citation needed |date=May 2009}} ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಆ ಕ್ಲಬ್ ನೊಡನೆ ತನ್ನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಮೇ 2009ರಲ್ಲಿ [[ಜೊನಾಥನ್ ರಾಸ್]] ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಆ ಕ್ಲಬ್ ನ ಹೆಸರು ತನಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಿಯವಾದುದರಿಂದ ಮಾಧ್ಯಮವು ತನ್ನನ್ನು ಆಸ್ಟನ್ ಕ್ಲಬ್ ಅಭಿಮಾನಿ ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ == {| class= "wikitable" style="font-size:90%;" border="2" cell padding="4" background: #f9f9f9; |- align="center" ! style="background:#B0C4DE;" |ವರ್ಷ ! style="background:#B0C4DE;" |ಚಿತ್ರ ! style="background:#B0C4DE;" |ಪಾತ್ರ ! style="background:#B0C4DE;" |ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | 1980 | ''[[ಹಿ ನೋಸ್ ಯು ಆರ್ ಅಲೋನ್]]'' | ಎಲಿಯಾಟ್ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ |- | 1982 | ''[[ಮೇಝಸ್ ಎಂಡ್ ಮಾನ್ ಸ್ಟರ್ಸ್]]'' | ರಾಬೀ ವೀಲಿಂಗ್ ಕಿರುತೆರೆಗೆಂದು-ನಿರ್ಮಿತ |- | rowspan="2"| 1984 |'' [[ಸ್ಪ್ಲಾಷ್]] '' | ಅಲೆನ್ ಬಾಯೆರ್ | |- | ''[[ಬ್ಯಾಚೆಲರ್ ಪಾರ್ಟಿ]]'' | ರಿಕ್ ಗ್ಯಾಸ್ಕೋ | |- | rowspan="2"| 1985 | ''[[ದ ಮ್ಯಾನ್ ವಿತ್ ಒನ್ ರೆಡ್ ಷೂ]]'' | ರಿಚರ್ಡ್ ಹ್ಯಾರ್ಲಾನ್ ಡ್ರೂ | |- | ''[[ವಾಲಂಟಿಯರ್ಸ್]] '' | ಲಾರೆನ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್ಲೀ ಬೌರ್ನ್ III | |- | rowspan="3"| 1986 | ''[[ದ ಮನೀ ಪಿಟ್]]'' | ವಾಲ್ಟರ್ ಫೀಲ್ಡಿಂಗ್, ಜೂನಿಯರ್. | |- | ''[[ನಥಿಂಗ್ ಇನ್ ಕಾಮನ್]]'' | ಡೇವಿಡ್ ಬ್ಯಾಸ್ನರ್ | |- | ''[[ಎವೆರಿ ಟೈಮ್ ವಿ ಸೇ ಗುಡ್ ಬೈ]]'' | ಡೇವಿಡ್ ಬ್ರ್ಯಾಡ್ಲಿ | |- | 1987 | ''[[ಡ್ರ್ಯಾಗ್ ನೆಟ್]]'' | ಪೆಪ್ ಸ್ಟ್ರೀಬೆಕ್ | |- | rowspan="2"| 1988 | ''[[ಬಿಗ್]]'' | ಅಡಲ್ಟ್ ಜೋಷ್ ಬ್ಯಾಸ್ಕಿನ್ | [[ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಾಸ್ಯಮಯ ನಟ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾಮೆಡಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br />[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ನೀಡುವ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಚಲನಚಿತ್ರ ಗಾಯನಪ್ರಧಾನ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಧಾನ]]<br />[[ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸಂಘದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] <small>''[[ಪಂಚ್ ಲೈನ್]]'' ಗೂ ಸಹ</small><br />[[ಸ್ಯಾಟರ್ನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ (ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ)]]<br />| [[ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ – ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ (ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ)]] |- | ''[[ಪಂಚ್ ಲೈನ್]]'' | ಸ್ಟೀವನ್ ಗೋಲ್ಡ್ |[[ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸಂಘದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] <small>''[[ಬಿಗ್]]'' ಗೂ ಸಹ</small> |- | rowspan="2"| 1989 | ''[[ಟರ್ನರ್ ಎಂಡ್ ಹೂಚ್]]'' | ಡಿಟೆಕ್ಟಿವ್ ಸ್ಕಾಟ್ ಟರ್ನರ್ | |- | ''[[ದ 'ಬರ್ಬ್ಸ್]]'' | ರೇ ಪೀಟರ್ಸನ್ | |- | rowspan="2"| 1990 | ''[[ಜೋ ವರ್ಸಸ್ ದ ವಾಲ್ಕೆನೋ]]'' | ಜೋ ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್ | |- | ''[[ದ ಬಾನ್ ಫೈರ್ ಆಫ್ ದ ವ್ಯಾನಿಟೀಸ್]]'' | ಶೆರ್ಮನ್ ಮೆಕಾಯ್ | |- | rowspan="2"| 1992 | ''[[ಎ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ದೇರ್ ಓನ್]]'' | ಜಿಮ್ಮಿ ಡುಗನ್ | [[ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಾಸ್ಯಮಯ ನಟ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾಮೆಡಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] |- | ''[[ರೇಡಿಯೋ ಫ್ಲೈಯರ್]]'' | ಓಲ್ಡರ್ ಮೈಕ್ | |- | rowspan="2"| 1993 | ''[[ಸ್ಲೀಪ್ಲೆಸ್ ಇನ್ ದ ಸಿಯೆಟ್ಟಲ್]]'' | ಸ್ಯಾಮ್ ಬಾಲ್ಡ್ ವಿನ್ | ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ - [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ನೀಡುವ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಚಲನಚಿತ್ರ ಗಾಯನಪ್ರಧಾನ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಧಾನ]] |- | ''[[ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ]]'' | ಆಂಡ್ರೂ ಬೆಕೆಟ್ | [[ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ (ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ)]]<br />[[ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ (ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಾಟಕ)]]<br />[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಸಿಲ್ವರ್ ಬೇರ್]] |- | 1994 | ''[[ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಗಂಪ್]]'' | [[ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಗಂಪ್]] |ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ (ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ)<br />[[ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಾಸ್ಯಮಯ ನಟ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾಮೆಡಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br />[[ಶಿಕಾಗೊ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಅಸೋಷಿಯೇಷನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ (ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ)]]<br />[[ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟನಿಗೆ ಕ್ಲೋಟ್ರುಡಿಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br />[[ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ (ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಾಟಕ)]]<br />[[ಕಾನ್ಸಾಸ್ ನಗರ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ವೃಂದದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ]]<br />[[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ರಿವ್ಯೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ]]<br />[[ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಗಿಲ್ಡ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ (ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆ - ಪುರುಷ)]]<br />[[ಆಗ್ನೇಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ]]<br />ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ – BAFTA ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ (ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ)<br />ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ – ಸ್ಯಾಟರ್ನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ (ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ) |- | rowspan="2"| 1995 | ''[[ಅಪೊಲೋ 13]]'' | [[ಜಿಮ್ ಲೊವೆಲ್]] |[[ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಗಿಲ್ಡ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ (ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆ)]] |- | ''[[ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ]]'' | [[ವುಡಿ]] | (ಕಂಠದಾನ) |- 1996 | ''[[ದಟ್ ಥಿಂಗ್ ಯೂ ಡೂ!]]'' | ಮಿಸ್ಟರ್ ವೈಟ್ | (ಲೇಖಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ) |- | rowspan="2"| 1998 | ''[[ಸೇವಿಂಗ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ರಿಯಾನ್]]'' | ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜಾನ್ ಹೆಚ್. ಮಿಲ್ಲರ್ |[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ಎಂಪೈರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br />[[ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪಾತ್ರವರ್ಗಕ್ಕಾಗಿ ಆನ್ ಲೈನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸೊಸೈಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.]]<br />| ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ – [[ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ (ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ)]]<br />ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ – [[BAFTA ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ (ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ)]]<br />ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ – [[ಶಿಕಾಗೊ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಅಸೋಷಿಯೇಷನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ (ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ)]]<br />| ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ – [[ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌ (ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ) – ಮೋಷನ್‌ ಪಿಕ್ಚರ್‌ ಡ್ರಾಮಾ]]<br />ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ - [[ಲಂಡನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ವೃಂದದಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.]]<br />ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ - [[ಆನ್ ಲೈನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸೊಸೈಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ]]<br />ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ – [[ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಗಿಲ್ಡ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ (ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆ)]]<br />ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ — ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಗಿಲ್ಡ್‌ ಅವಾರ್ಡ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆ |- | ''[[ಯು ಹ್ಯಾವ್ ಗೋಟ್ ಮೇಯ್ಲ್]]'' | ಜೋ ಫಾಕ್ಸ್ | ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ: [[ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಾಸ್ಯಮಯ ನಟ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾಮೆಡಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] |- | rowspan="2"| 1999 | ''[[ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ 2]]'' | ವುಡಿ | (ಕಂಠದಾನ ಮಾತ್ರ) |- | ''[[ದ ಗ್ರೀನ್ ಮೈಲ್]]'' | ಪಾಲ್ ಎಡ್ಜ್ ಕೂಂಬ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ — [[ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಗಿಲ್ಡ್‌ ಅವಾರ್ಡ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆ]] |- | 2000 | ''[[ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ ಎವೇ]]'' | ಚಕ್ ನೋಲ್ಯಾಂಡ್ | (ನಿರ್ಮಾಪಕ)<br />[[ಶಿಕಾಗೊ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಅಸೋಷಿಯೇಷನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ (ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ)]]<br />[[ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ (ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ – ಚಲನಚಿತ್ರ ನಾಟಕ)]]<br />[[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕ ವೃಂದದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ]]<br />[[ಆನ್ ಲೈನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸೊಸೈಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ]]<br />| ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ – [[ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ (ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ)]]<br />ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ – [[BAFTA ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ (ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ)]]<br />ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ - [[ಲಾಸ್ ವೆಗಾಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸೊಸೈಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ]]<br />ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ - [[ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸೊಸೈಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ]]<br />ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ – [[ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಗಿಲ್ಡ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ (ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆ)]] |- | rowspan="2"| 2002 | ''[[ರೋಡ್ ಟು ಪೆರ್ಡಿಷನ್]]'' | ಮೈಕೆಲ್ ಸುಲೀವಾನ್ ಸೀನಿಯರ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ - [[ಎಂಪೈರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ]]<br />ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ - [[ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸೊಸೈಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ]]<br />ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ - [[ಸ್ಯಾಟಿಲೈಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ - ಚಲನಚಿತ್ರ ನಾಟಕ]] |- | ''[[ಕ್ಯಾಚ್ ಮಿ ಇಫ್ ಯೂ ಕ್ಯಾನ್]]'' | FBI ಏಜೆಂಟ್ ಕಾರ್ಲ್ ಹಾನ್ರಟ್ಟಿ | |- | rowspan="4"| 2004 |'' [[ದ ಟರ್ಮಿನಲ್]]'' | ವಿಕ್ಟರ್ ನವೋರ್ಸ್ಕಿ | |- | ''[[ದ ಲೇಡೀ ಕಿಲ್ಲರ್ಸ್]]'' | ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಜಿ.ಹೆಚ್. ಡಾರ್ | |- | ''[[ಎಲ್ವಿಸ್ ಹ್ಯಾಸ್ ಲೆಫ್ಟ್ ದ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್]]'' | ಮೇಯ್ಲ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಎಲ್ವಿಸ್ |(ಕಿರುಪಾತ್ರ) |- | ''[[ದ ಪೋಲಾರ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್]]'' | [[ಸಾಂತಾ ಕ್ಲಾಸ್]], ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಂಡಕ್ಟರ್,<br />ಹೋಬೋ, ಹೀರೋ ಬಾಯ್, ಫಾದರ್ | ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ನಿರ್ಮಾಪಕ<br />(ಧ್ವನಿ/ಚಲನ ಗ್ರಹಣ) |- | rowspan="2"| 2006 | ''[[ದ ಡಾ ವಿನ್ಸಿ ಕೋಡ್‌]]'' | [[ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್]] | |- | ''[[ಕಾರ್ಸ್]]'' | [[ಷೆರೀಫ್ ವುಡಿ]] ಕಾರ್ (ಸ್ಟೇಷನ್ ವ್ಯಾಗನ್) | (ಕಿರುಪಾತ್ರ - ಧ್ವನಿ ಮಾತ್ರ) |- | rowspan="2"| 2007 | ''[[ದ ಸಿಂಪ್ಸನ್ಸ್ ಮೂವೀ]]'' | ತನ್ನದೇ ನಿಜಜೀವನದ ಪಾತ್ರ | ಕಂಠದಾನ |- | ''[[ಚಾರ್ಲೀ ವಿಲ್ಸನ್ಸ್ ವಾರ್]]'' | [[ಚಾರ್ಲೀ ವಿಲ್ಸನ್]] | ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ - [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗೆ ನೀಡುವ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಚಲನಚಿತ್ರ ಗಾಯನಪ್ರಧಾನ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಧಾನ]] |- | 2008 | ''[[ದ ಗ್ರೇಟ್ ಬಕ್ ಹೊವಾರ್ಡ್]]'' | ಮಿಸ್ಟರ್ ಗೇಬಲ್ | |- | rowspan="3"| 2009 | ''[[ಏಂಜಲ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಡೆಮನ್ಸ್]]'' | ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡನ್ | |- | ''[[The National Parks: America's Best Idea]]'' | ವೇರಿಯಸ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಫಿಗರ್ಸ್ | ಕಂಠದಾನ |- | ''[[ವೇರ್ ದ ವೈಲ್ಡ್ ಥಿಂಗ್ಸ್ ಆರ್]]'' | | (ನಿರ್ಮಾಪಕ) |- | 2010 | ''[[ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ 3]]'' | ಷೆರೀಫ್ ವುಡಿ | ಚಿತ್ರೀಕರಣ |} == ದೂರದರ್ಶನ == {| class= "wikitable" style="font-size:90%;" border="2" cell padding="4" background: #f9f9f9; |- align="center" ! style="background:#B0C4DE;" |ವರ್ಷ ! style="background:#B0C4DE;" | ಶಿರೋನಾಮೆ ! style="background:#B0C4DE;" |ಪಾತ್ರ ! style="background:#B0C4DE;" |ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | 1980 -1982 | ''[[ಬೂಸಮ್ ಬಡ್ಡೀಸ್]]'' | ಕಿಪ್ ವಿಲ್ಸನ್ | |- | rowspan="3"| 1982 | ''[[ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ]]'' | ಗೋರ್ಡಾನ್ | |- | ''[[ಮೇಝಸ್ ಎಂಡ್ ಮಾನ್ ಸ್ಟರ್ಸ್]]'' | ರಾಬೀ ವೀಲಿಂಗ್ | |- | ''[[ಹ್ಯಾಪಿ ಡೇಸ್]]'' | ಡಾ. ಡ್ವೇಯ್ನ್ ಟ್ವಿಚೆಲ್ | ಸಂಚಿಕೆ "ಎ ಕೇಸ್ ಆಫ್ ರಿವೆಂಜ್" |- | 1983 | ''[[ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಟೈಸ್]]'' | ನೆಡ್ | ಇಲೈಸ್ ಕೀಟನ್ಸ್ ಬ್ರದರ್ |- | 1994 | ''[[ವಾಲ್ಟ್ ಆಫ್ ಹಾರರ್]]'' | ನಿರ್ದೇಶಕ | |- | 1998 | ''[[ಫ್ರಮ್ ದ ಅರ್ಥ್ ಟು ದ ಮೂನ್]]'' | ವಿವರಣಕಾರ (ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕ/ನಿರ್ದೇಶಕ/ಲೇಖಕ) | ಚಿಕ್ಕ ಸರಣಿ |- 2001 | ''[[ಬ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಬ್ರದರ್ಸ್]]'' | ನಿರ್ಮಾಪಕ, ನಿರ್ದೇಶಕ, ಲೇಖಕ | ಚಿಕ್ಕ ಸರಣಿ |- | 2002 | ''[[The Rutles 2: Can't Buy Me Lunch]]'' | ಇಂಟರ್ ವ್ಯೂಯೀ | |- | 2006- | ''[[ಬಿಗ್ ಲವ್]]'' | ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ನಿರ್ಮಾಪಕ | ಟೆಲಿವಿಸನ್ ಸರಣಿ |- | 2008 | ''[[ಜಾನ್ ಆಡಮ್ಸ್]]'' | ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ನಿರ್ಮಾಪಕ | ಚಿಕ್ಕ ಸರಣಿ |- | 2010 | ''[[ದ ಪೆಸಿಫಿಕ್]]'' | ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ನಿರ್ಮಾಪಕ | ಚಿಕ್ಕ ಸರಣಿ |} == ಅನ್ಯ ಮಾನ್ಯತೆಗಳು == {| class= "wikitable" style="font-size:90%;" border="2" cell padding="4" background: #f9f9f9; |- align="center" ! style="background:#B0C4DE;" |ವರ್ಷ ! style="background:#B0C4DE;" |ಸಂಸ್ಥೆ ! style="background:#B0C4DE;" |ಪ್ರಶಸ್ತಿ ! style="background:#B0C4DE;" |ಫಲಿತಾಂಶ |- | [[1988]] | [[ಹಾಲಿವುಡ್ ವಿಮೆನ್'ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್]] | [[ಗೋಲ್ಡನ್ ಆಪಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] | {{award-won}} |- | 1995 | [[ಹೇಸ್ಟೀ ಪುಡ್ಡಿಂಗ್ ಥಿಯೆಟ್ರಿಕಲ್ಸ್]] | ಮ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ದ ಇಯರ್ (ವರ್ಷದ ಪುರುಷ) | {{award-won}} |- | rowspan="2"| 2002 | [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸ್ ಟಿಟ್ಯೂಟ್]] | [[AFI ಲೈಫ್ ಟೈಮ್ ಅಚೀವ್ ಮೆಂಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] | {{award-won}}<ref>[http://www.afi.com/tvevents/laa/laa02.aspx ದ ಅಚೀವ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100518171611/http://www.afi.com/tvevents/laa/laa02.aspx |date=2010-05-18 }} [[AFI]] ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ನಿಂದ</ref> |- | [[ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ]] | ವರ್ಷದ ನಟ | {{award-won}} |- | rowspan="2"| [[2004]] | [[BAFTA/LA ಬ್ರಿಟಾನಿಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] | ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ ನೀಡುವ ಬ್ರಿಟಾನಿಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ | {{award-won}} |- | [[ಬಾಂಬೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] | ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ - ಬಾಂಬಿ | {{award-won}} |- | [[2009]] | [[ಫಿಲ್ಮ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಲಿಂಕನ್ ಸೆಂಟರ್]] | ಗಾಲಾ ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟ್ | {{award-won}} |} == ಮೂಲಪುರುಷ == ಆಸ್ಟೆರಾಯ್ಡ್ [[12818 ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್]] ನನ್ನು ಅವನ ಹೆಸರಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ಹೀಗೆ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>[http://cfa-www.harvard.edu/iau/lists/MPNames.html ಮೈನರ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ನೇಮ್ಸ್: ಆಲ್ಫಬೆಟಿಕಲ್ ಲಿಸ್ಟ್] [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್-ಸ್ಮಿತ್ ಸನಿಯನ್ ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ]]</ref> == ಆಕರಗಳು == {{reflist|2}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == * ಗಾರ್ಡ್ನರ್, ಡೇವಿಡ್, ''ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್: ದ ಅನಾಥರೈಝ್ಡ್ ಬಯಾಗ್ರಫಿ'', ಲಂಡನ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ 1999 * ಗಾರ್ಡ್ನರ್, ಡೇವಿಡ್,'' ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್: ಎನಿಗ್ಮಾ'' 2007 * ಫೀಫರ್, ಲೀ, ''ದ ಫಿಲಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್'', ಸೀಕಾಕಸ್, ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿ, 1996 * ಸಾಲಾಮನ್, ಜೂಲೀ, ''ದ ಡೆವಿಲ್'ಸ್ ಕ್ಯಾಂಡೀ:ದ ಬಾನ್ ಫೈರ್ ಆಫ್ ದ ವ್ಯಾನಿಟೀಸ್ ಗೋಸ್ ಟು ಹಾಲಿವುಡ್'', ಬೋಸ್ಟನ್, 1991 * ಟ್ರಾಕಿನ್, ರಾಯ್, ''ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್: ಜರ್ನೀ ಟು ಸ್ಟಾರ್ ಡಂ'', 1987 ; ರಿವೈಸ್ಡ್ ಎಡಿಷನ್ 1995 * ವಾಲ್ನೆರ್, ರೋಸ್ ಮೇರಿ, ''ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್: ಅಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್-ವಿನಿಂಗ್ ಆಕ್ಟರ್'', ಎಡಿನಾ, ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾ, 1994 == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{commonscat|Tom Hanks}} {{portalpar|Film}} * {{imdb|0000158}} * {{tv.com person|905}} * {{ymovies name|1800010392}} * [http://support.nature.org/site/PageServer?pagename=tomhanks_ed6 ಅರ್ಥ್ ಡೇ 2006ರಂದು ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನ ಆಲೋಚನೆಗಳು] * [http://www.moviehole.net/news/4425.html ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಸಂದರ್ಶನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080330013523/http://www.moviehole.net/news/4425.html |date=2008-03-30 }} * ''[[ಫಿಲ್ಮ್ ಕಾಮೆಂಟ್]]'' ನ 1989ರ ಸಂಚಿಕೆಯಿಂದ [http://www.filmlinc.com/fcm/ma09/tomhanks.htm ಇಂಟರ್ ವ್ಯೂಯೀ] * [http://www.top10films.co.uk/archives/101 1980ರ ದಶಕದ ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು] {{Template group |title = Awards for Tom Hanks |list = {{AcademyAwardBestActor 1981-2000}} {{GoldenGlobeBestActorMotionPictureMusicalComedy 1981-2000}} {{GoldenGlobeBestActorMotionPictureDrama 1981-2000}} {{EmmyAward MiniseriesDirector 2001-2025}} {{ScreenActorsGuildAward MaleLeadMotionPicture 1994-2000}} }} {{Persondata |NAME= Hanks, Tom |ALTERNATIVE NAMES= Hanks, Thomas Jeffrey |SHORT DESCRIPTION= actor |DATE OF BIRTH= July 9, 1956 |PLACE OF BIRTH= [[Concord, California|Concord]], [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ]], United States |DATE OF DEATH= |PLACE OF DEATH= }} {{DEFAULTSORT:Hanks, Tom}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಸ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಪೂರ್ವದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ‌ ಕಿರುತೆರೆಯ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಕಂಠದಾನ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಂಗನಟ ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌ (ಚಲನಚಿತ್ರ) ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತಕಾರ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯ ನಟ ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌ (ಚಲನಚಿತ್ರ) ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:ಒಂದು ಪಾತ್ರವರ್ಗದ ಅಮೋಘ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಆಕ್ಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಪೊರ್ನಿಯಾದ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ದಾರ್ಮಿಕಕಾರ್ಯದ ಆಲಮ್ನಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕಾಂಕಾರ್ಡ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಡೆಮೋಕ್ರಾಟ್ ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಕಾಂಟ್ರಾ ಕೋಸ್ಟಾ ಗ್ರಾಮದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಓಕ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಪೇಸ್ ಅಡ್ವೊಕೆಸಿ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೮೬ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಈಗಿರುವ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] 6egp9ug5clm73clrcc0az1rgaowtfok 0 22736 1375425 1347961 2026-06-19T22:01:40Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375425 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:La Boqueria.JPG|thumb|350px|alt= Fruit and vegetables on display at a market.|ಹಣ್ಣುಗಳು ಹಾಗೂ ತರಕಾರಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಉತ್ತಮ ಮೂಲಗಳು.]] '''ಜೀವಸತ್ವ'''ವೆಂದರೆ ('''ವಿಟಮಿನ್''') ಯಾವುದೇ [[ಜೀವಿ]]ಗೆ ಕೂಡಾ [[ಪೋಷಕಾಂಶ]]ದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವ [[ಸಾವಯವ ಸಂಯೋಗ]].<ref name="Lieberman">ಲಿಯೆಬರ್‌ಮನ್‌, S, ಬ್ರೂನಿಂಗ್‌, N (1990). ದ ರಿಯಲ್‌ ವಿಟಮಿನ್‌ &amp; ಮಿನರಲ್‌ ಬುಕ್‌. NY: ಅವರೆ ಸಮೂಹ, 3.</ref> ಆಂಗ್ಲ ಪದ 'ವಿಟಮಿನ್‌' (vitamin) ಎಂಬುದು ಮೊದಲಿಗೆ 1800ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 'vital‌' ಹಾಗೂ 'mineral‌' ಎಂಬೆರಡು ಪದಗಳ [[ಮಿಶ್ರಪದ]]ವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಪದದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವು ಆ ಸಮಯದಿಂದೀಚೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಬದಲಾಗಿದೆ<ref name="Schuman">ಷೂಮನ್‌, N, (1998). ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ಕಂಟೆಪ್ಲೇಟಿವ್‌ ಮೆಡಿಸಿನ್‌. DC: ಮೊಸೆಬಿ, 1.</ref>. ಯಾವುದೇ ಜೀವಿಯು ಸಂಯೋಗವೊಂದನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಸಂಯೋಜಿಸಲು]] ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಆಹಾರದ ಮೂಲಕವೇ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಜೀವಸತ್ವ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಪದವು ಸಂದರ್ಭಗಳು ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜೀವಿಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಆಸ್ಕಾರ್ಬಿಕ್‌ ಆಮ್ಲ]]ವು ಕೆಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ [[ಜೀವಸತ್ವ C]]ಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ [[K]], ಬಯೊಟಿನ್‌ ಮತ್ತು [[D ಜೀವಸತ್ವಗಳು]] ಮಾನವರ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.thefreedictionary.com/vitamin ಜೀವಸತ್ವ - ಉಚಿತ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಪದಕೋಶದಿಂದ, ಜೀವಸತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆ ಅರ್ಥಕೋಶ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಕೋಶ]</ref> ''ಜೀವಸತ್ವ'' ಪದವನ್ನು [[ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಖನಿಜಾಂಶಗಳು]], [[ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಶದ ಆಮ್ಲ]]ಗಳು, ಅಥವಾ [[ಅಗತ್ಯವಾದ ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲ]]ಗಳಂತಹಾ ಇತರೆ [[ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಪೋಷಕಾಂಶ]]ಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಾದರೂ ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಇತರೆ ಅನೇಕ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಹಾಗೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{cite book. | last = Maton | first = Anthea | authorlink = | coauthors = Jean Hopkins, Charles William McLaughlin, Susan Johnson, Maryanna Quon Warner, David LaHart, Jill D. Wright | title = Human Biology and Health | publisher = Prentice Hall | year = 1993 | location = Englewood Cliffs, New Jersey, USA | pages = | url = | doi = | id = | isbn = 0-13-981176-1 | oclc = 32308337}}</ref> ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಜೈವಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಸಾಯನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಅವುಗಳ ರಚನೆಯ ಮೇಲಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಯಾವುದೇ "ಜೀವಸತ್ವ"ವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜೀವಸತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಜೈವಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಅನೇಕ ''[[ವಿಟಾಮೆರ್‌]]'' ಸಂಯೋಗಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದು. ಅಂತಹಾ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಅಕಾರಾದಿಯಾಗಿ ಜೀವಸತ್ವದ "ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿವರಕ" ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ರೆಟಿನಲ್‌]], [[ರೆಟಿನಾಲ್‌‌]], ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಪರಿಚಿತ [[ಕಾರೊಟೆನಾಯ್ಡ್‌‌]]ಗಳಂತಹಾ ಸಂಯೋಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ "[[ಜೀವಸತ್ವ A]]".<ref> {{cite web |url=http://www.answers.com/topic/vitamer?cat=health#top |title=vitamer: Definition and Much More from Answers.com |publisher=www.answers.com |accessdate=2008-06-16 |last= |first= }} </ref> ವಿಟಮೆರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಿರುವ ಜೀವಸತ್ವದ ರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು ಅಲ್ಲದೇ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪರಸ್ಪರ ಪರಿವರ್ತನೆ ಕೂಡಾ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೀವಸತ್ವಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕೆಲವು ಹಾರ್ಮೋನ್‌ಗಳಂತೆ ಖನಿಜ ಚಯಾಪಚಯದ ನಿಯಂತ್ರಕದಂತೆ (e.g. ಜೀವಸತ್ವ D), ಅಥವಾ ಕೋಶ ಹಾಗೂ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭೇದಕರಣದ ನಿಯಂತ್ರಕದಂತೆ (e.g. [[ಜೀವಸತ್ವ A]]ದ ಕೆಲವು ರೂಪಗಳು) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು. ಇತರೆ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು [[ಆಕ್ಸಿಡೀಕಾರಕವಿರೋಧಿ]]ಯಾಗಿ (e.g. [[ಜೀವಸತ್ವ E]] ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ಜೀವಸತ್ವ C]]) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Bender">{{Cite book | last1 = Bender | first1 = David A. | title = Nutritional biochemistry of the vitamins | date = 2003 | publisher = Cambridge University Press | location = Cambridge, U.K. | isbn = 978-0-521-80388-5 | pages = }}</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜೀವಸತ್ವಗಳು (e.g. [[B ಸಂಕೀರ್ಣ]] ಜೀವಸತ್ವಗಳು ) ಕಿಣ್ವ [[ಸಹವರ್ತಿ]] [[ಜೈವಿಕ-ಅಣು]]ಗಳ ([[ಸಹಕಿಣ್ವಗಳು]]) ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, [[ಚಯಾಪಚಯ]]ದಲ್ಲಿ [[ವೇಗವರ್ಧಕ]]ಗಳಾಗಿ ಹಾಗೂ [[ತಲಾಧಾರ]]ಗಳಾಗಿ ವರ್ತಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವೇಗವರ್ಧಕದ ಭಾಗವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವಾಗ, ಜೀವಸತ್ವಗಳು [[ಕಿಣ್ವಗಳು]] [[ಪೂರಕ ವರ್ಗ]]ಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬಹುದಾಗಿದೆ: ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಕೊಬ್ಬಿನಾಂಶದ ಆಮ್ಲ]]ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಕಿಣ್ವಗಳು [[ಬರೋಟಿನ್‌‌]] ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಜೀವಸತ್ವಗಳು ಕಿಣ್ವ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳಾದ [[ಸಹಕಿಣ್ವಗಳಿಗೆ]] ಕೇವಲ ಅಲ್ಪಬಿಗಿತದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಅಣುಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಅಣುಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಫಾಲಿಕ್‌ ಆಮ್ಲ]]ವು ಇಂಗಾಲ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳನ್ನು – [[ಮೀಥೈಲ್‌‌]], [[ಫಾರ್ಮೈಲ್‌]] ಮತ್ತು [[ಮಿಥೈಲೀನ್‌‌]]ಗಳನ್ನು - ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕಿಣ್ವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿರುವುದು ಜೀವಸತ್ವಗಳ' ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಇತರೆ ಜೀವಸತ್ವ ಕಾರ್ಯಗಳೂ ಸಹಾ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite journal |author=Bolander FF |title=Vitamins: not just for enzymes |journal=Curr Opin Investig Drugs |volume=7 |issue=10 |pages=912–5 |year=2006 |pmid=17086936}}</ref> 1900ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ, ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರವೇ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಆಹಾರ ಶೈಲಿಯ ಬದಲಾವಣೆಯು(ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬೆಳೆಗಳ ಋತುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಗಬಹುದಾದಂತಹವು) ಸೇವಿಸಿದ ಜೀವಸತ್ವಗಳ ವೈವಿಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು [[ರಾಸಾಯನಿಕ]] ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಅಲ್ಪದರದ ಗುಳಿಗೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದಶಕಗಳಿಂದ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು,<ref name="Kirk-Othmer">ಕಿರ್ಕ್‌-ಓಥ್ಮರ್‌ (1984). ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್‌ ಕೆಮಿಕಲ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಮೂರನೇ ಆವೃತ್ತಿ. NY: ಜಾನ್‌ ವಿಲೇ ಅಂಡ್‌‌ ಸನ್ಸ್‌‌, Vol. 24:104.</ref> ಆಹಾರದಲ್ಲಿನ ಸೇವನೆಯ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ನೀಗಿಸುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. == ಇತಿಹಾಸ == {| class="wikitable" style="float:right;font-size:90%;margin-left:15px" |+ ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಆಹಾರ ಮೂಲಗಳು |- class="hintergrundfarbe6" ! ಆವಿಷ್ಕಾರವಾದ ವರ್ಷ ! ಜೀವಸತ್ವಗಳು ! ಆಹಾರ ಮೂಲ |- | 1909 | ಜೀವಸತ್ವ A ([[ರೆಟಿನಾಲ್‌]]) | [[ಕಾಡ್‌ ಮೀನಿನ ಯಕೃತ್ತಿನ ತೈಲ]] |- | 1912 | ಜೀವಸತ್ವ B<sub>1</sub> ([[ಥಿಯಾಮೈನ್‌‌]]) | [[ಅಕ್ಕಿ ತವುಡು]] |- | 1912 | ಜೀವಸತ್ವ C ([[ಆಸ್ಕಾರ್ಬಿಕ್‌ ಆಮ್ಲ]] ) | [[ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು]]ಗಳು |- | 1918 | ಜೀವಸತ್ವ D ([[ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಫೆರಾಲ್‌]]) | [[ಕಾಡ್‌ ಮೀನಿನ ಯಕೃತ್ತಿನ ತೈಲ]] |- | 1920 | ಜೀವಸತ್ವ B<sub>2</sub> ([[ರಿಬೋಫ್ಲಾವಿನ್‌‌]]) | ಮೊಟ್ಟೆಗಳು |- | 1922 | ಜೀವಸತ್ವ E ([[ಟೊಕೊಫೆರಾಲ್‌]]) | [[ಗೋಧಿ ಮೊಳಕೆಯ ತೈಲ]],<br />[[ಅಂಗರಾಗ]] ಮತ್ತು [[ಯಕೃತ್ತು]] |- | 1926 | [[ಜೀವಸತ್ವ B12|ಜೀವಸತ್ವ B<sub>12</sub>]] (ಸೈಯಾನೊಕೊಬಾಲಮಿನ್‌) | [[ಯಕೃತ್ತು]] |- | 1929 | [[ಜೀವಸತ್ವ K]] (ಫೈಲ್ಲೋಕ್ವಿನೊನ್‌) | [[ಕುದುರೆ ಮೇವಿನ ಸೊಪ್ಪು]] |- | 1931 | ಜೀವಸತ್ವ B<sub>5</sub> ([[ಪಾಂಟೊಥೆನಿಕ್‌‌ ಆಮ್ಲ]] ) | [[ಯಕೃತ್ತು]] |- | 1931 | ಜೀವಸತ್ವ B<sub>7</sub> ([[ಬಯೊಟಿನ್‌‌]]) | [[ಯಕೃತ್ತು]] |- | 1934 | ಜೀವಸತ್ವ B<sub>6</sub> ([[ಪೈರಿಡಾಕ್ಸಿನ್‌‌]]) | [[ಅಕ್ಕಿ ತವುಡು]] |- | 1936 | ಜೀವಸತ್ವ B<sub>3</sub> ([[ನಿಯಾಸಿನ್‌‌]]) | [[ಯಕೃತ್ತು]] |- | 1941 | ಜೀವಸತ್ವ B<sub>9</sub> ([[ಫಾಲಿಕ್‌‌ ಆಮ್ಲ]] ) | [[ಯಕೃತ್ತು]] |} ಕಳೆದ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥ ಒಂದರ ಪೋಶಕ ಗುಣವನ್ನು ಅಳೆಯಲು, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಶರ್ಕರ, ಪ್ರೋಟೀನು, ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬು ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥವೊಂದರಲ್ಲಿರುವ ಈ ಘಟಕಗಳ ಪ್ರಮಾಣದೊಂದಿಗೆ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಖನಿಜ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಆಗುವ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥದ ಒಟ್ಟು ತೂಕದ ಅತಿ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥವೊಂದರ ಘಟಕಗಳು ಇವಿಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ., ಅದರಲ್ಲಿ ಈ ಘಟಕಗಳಿಗಿಂತ ರಾಸಾಯಿನಿಕವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾದ ಕೆಲವು ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳೂ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಅನ್ನುವುದನ್ನು ಈ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳೇ ವಿಟಮಿನ್ನುಗಳು. ಕೆಲವೊಂದು ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದಾಗುವ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಬಹುಕಾಲ ಮುನ್ನವೇ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಾಚೀನ [[ಈಜಿಪ್ಟ್‌‌]]ನವರು ಈಗ [[ಜೀವಸತ್ವ A]]ನ ಕೊರತೆಯಿಂದುಂಟಾಗುವ ರೋಗವೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗಿರುವ [[ಇರುಳುಗಣ್ಣು]] ರೋಗವನ್ನು [[ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ]]ವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಗುಣಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದರು.<ref name="Challem"/> [[ನವೋದಯ]] ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಸಾಗರ ಜಲಪರ್ಯಟನದ ಉನ್ನತಿಯು ತಾಜಾ ಹಣ್ಣುಗಳ ಹಾಗೂ ತರಕಾರಿಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಅಲಭ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಜೀವಸತ್ವ ಕೊರತೆಯಿಂದುಂಟಾಗುವ ರೋಗಗಳ ಹಾವಳಿ ಹಡಗಿನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವೆನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite journal | last1 = Jacob | first1 = RA. | title = Three eras of vitamin C discovery. | journal = Subcell Biochem | volume = 25 | issue = | pages = 1–16 | month = | year = 1996 | doi = | pmid = 8821966 }}</ref> 1749ರಲ್ಲಿ, [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌]] [[ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾತಜ್ಞ]] [[ಜೇಮ್ಸ್‌‌ ಲಿಂಡ್‌‌]] [[ನಿಂಬೆಕುಲದ]] ಆಹಾರಗಳು ವಿಶೇಷತಃ [[ಕೊಲ್ಲಾಜೆನ್‌]] ಸರಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳದೇ ಗಾಯಗಳ ಮಾಯುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುವ, [[ಒಸಡಿನಿಂದ]] ರಕ್ತ ಸೋರುವಿಕೆಗೆ, ವಿಪರೀತ ನೋವು ಹಾಗೂ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲ [[ರಕ್ತಪಿತ್ತವ್ಯಾಧಿ]]ಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ಸಹಾಯಕ ಎಂದು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದರು.<ref name="Challem">ಜ್ಯಾಕ್‌ ಚಲ್ಲೆಮ್‌ (1997). [http://www.thenutritionreporter.com/history_of_vitamins.html "ದ ಪಾಸ್ಟ್‌, ಪ್ರೆಸೆಂಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಫ್ಯೂಚರ್‌ ಆಫ್‌ ವಿಟಮಿನ್ಸ್‌ "] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100608223713/http://www.thenutritionreporter.com/history_of_vitamins.html |date=2010-06-08 }}</ref> 1753ರಲ್ಲಿ, ಲಿಂಡ್‌ [[ರಕ್ತಪಿತ್ತವ್ಯಾಧಿ]]ಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು [[ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು]]ಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ [[ಸುಣ್ಣ]]ವನ್ನು ಬಳಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ್ದ ತಮ್ಮ ''ಟ್ರೀಟಿಸ್‌ ಆನ್‌ ದ ಸ್ಕರ್ವಿ'' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು, ಈ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ [[ರಾಯಲ್‌ ನೌಕಾಪಡೆ]]ಯು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಾವಿಕರನ್ನು [[ಲೈಮೆ]] ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಲಿಂಡ್‌ರ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದ ರಾಯಲ್‌ ನೌಕಾಪಡೆಯ [[ಉತ್ತರ ಧೃವದ]] ಪರ್ಯಟನೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ, ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಉತ್ತಮ [[ನೈರ್ಮಲ್ಯ]]ದ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ನಿಯಮಿತ ಕಸರತ್ತು, ಹಾಗೂ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು [[ನೈತಿಕತೆ]]ಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡರೆ ರಕ್ತಪಿತ್ತವ್ಯಾಧಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದಲ್ಲದೇ ಕೇವಲ ತಾಜಾ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ವ್ಯಾಪಕ ಭಾವನೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="Challem"/> ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಧೃವದ ಪರ್ಯಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತಪಿತ್ತವ್ಯಾಧಿ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ [[ಕೊರತೆಯಿಂದುಂಟಾಗುವ ರೋಗ]]ಗಳ ಉಪಟಳ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಫಾಲ್ಕನ್‌ ಸ್ಕಾಟ್‌‌]] [[ಅಂಟಾರ್ಟಿಕ್‌]]ಗೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಪರ್ಯಟನೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ರಕ್ತಪಿತ್ತವ್ಯಾಧಿಯು "ದೋಷಪೂರಿತ" [[ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದ ಆಹಾರ]] ಸೇವನೆಯಿಂದಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು.<ref name="Challem"/> 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಗೆ ಹಾಗೂ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೊರತೆಯ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅನೇಕ ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ಮೊದಲಿಗೆ [[ಮೀನಿನ ತೈಲ]]ದಲ್ಲಿನ ಮೇದಸ್ಸನ್ನು [[ಇಲಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ [[ಬಾಲಗ್ರಹ]]ಬಾಧೆಯನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಹಾಗೂ ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ-ಕರಗಬಲ್ಲ ಪೋಷಕಾಂಶವನ್ನು "ಆಂಟಿರ್ಯಾಚಿಟಿಕ್‌‌ A" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಬಾಲಗ್ರಹ ಬಾಧೆಯನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ "ಜೀವಸತ್ವ" ಜೈವಿಕ ಕಾರ್ಯಶೈಲಿಯನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ "ಜೀವಸತ್ವ A" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತಾದರೂ, ಈ ಸಂಯೋಗದ ಜೈವಿಕ ಕಾರ್ಯಶೈಲಿಯನ್ನು ಗೊಂದಲವಾಗುವ ರೀತಿ ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಜೀವಸತ್ವ D]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>ಬೆಲ್ಲಿಸ್‌‌, ಮೇರಿ. [http://inventors.about.com/library/inventors/bl_vitamins.htm ವಿಟಮಿನ್ಸ್‌‌ - ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್‌ ಮೆಥಡ್ಸ್‌ ದ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ದ ವಿಟಮಿನ್ಸ್‌‌]{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ಪುನರ್ಪಡೆದದ್ದು 5 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2009</ref> 1881ರಲ್ಲಿ, [[ರಷ್ಯಾದ]] ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾತಜ್ಞ ನಿಕೋಲಾಯ್‌ ಲ್ಯೂನಿನ್‌ ರಕ್ತಪಿತ್ತವ್ಯಾಧಿಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಈಗಿನ ಎಸ್ಟೋನಿಯಾದ [[ಟರ್ಟು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.<ref name="nobel">{{Cite web |url=http://nobelprize.org/medicine/laureates/1929/hopkins-lecture.html |title=1929 ನೊಬೆಲ್‌ ಉಪನ್ಯಾಸ |access-date=2010-03-03 |archive-date=2008-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081011164413/http://nobelprize.org/medicine/laureates/1929/hopkins-lecture.html |url-status=dead }}</ref> [[ಪ್ರೊಟೀನ್‌‌]]ಗಳು, [[ಕೊಬ್ಬಿನಂಶ]]ಗಳು, [[ಅಂಗಾರ]]ಗಳು, ಹಾಗೂ [[ಲವಣ]]ಗಳೆಂಬ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದಿದ್ದ [[ಹಾಲಿನ]] ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಂಶಗಳ ಕೃತಕ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು [[ಇಲಿಗಳಿಗೆ]] ಆಹಾರವಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಇಲಿಗಳು ಸತ್ತರೆ, ಹಾಲನ್ನೇ ನೇರವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಇಲಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆದವು. "ಹೀಗಾಗಿ ಹಾಲಿನಂಥಾ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಹಾರವು ಈಗಾಗಲೇ ಗೊತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕಗಳಲ್ಲದೇ, ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕೆಲ ಅಜ್ಞಾತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಲೇಬೇಕು." ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಅವರು ಬಂದರು.<ref name="nobel"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಪಡೆದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲು ವಿಫಲರಾದ ಕಾರಣ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಇತರೆ ಸಂಶೋಧಕರು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಒಂದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಅವರು ಸಿಹಿಬೀಟ್‌ ಗಡ್ಡೆಯ ಸಕ್ಕರೆ ([[ಸುಕ್ರೋಸ್‌‌]]) ಬಳಸಿದರೆ, [[ಜೀವಸತ್ವ B]]ಯನ್ನು ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಹೊಂದಿರುವ ಇತರರು ಹಾಲು ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ([[ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್‌‌]]) ಬಳಸಿದ್ದರು. [[ಚಿತ್ರ:ARS copper rich foods.jpg|thumb|left|350px|alt= Image illustrating rich and good nutritional sources of copper including: oysters, beef or lamb liver, Brazil nuts, blackstrap molasses, cocoa, and black pepper, lobster, nuts and sunflower seeds, green olives, and wheat bran.|ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ಜನರು ರೋಗಿಗೆ ಯಕೃತ್ತನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ನೀಡುವುದರಿಂದ (ಹಿಂದೆ, ಬಲ) ಇರುಳುಗಣ್ಣನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರು.]] ನಯಗೊಳಿಸಿದ [[ಬಿಳಿ ಅಕ್ಕಿ]]ಯು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರವಾಗಿರುವ [[ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿ, ಜೀವಸತ್ವ B1ರ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬರುವ [[ಬೆರಿಬೆರಿ]] ರೋಗವು ಪದೇಪದೇ ದಾಳಿಯಿಡುತ್ತಿತ್ತು. 1884ರಲ್ಲಿ, [[ಟಕಾಕಿ ಕನೆಹಿರೋ]], ಎಂಬ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ [[ರಾಜವಂಶೀಯ ಜಪಾನೀ ನೌಕಾಪಡೆ]]ಯ ವೈದ್ಯರು, ಬೆರಿಬೆರಿ ರೋಗವು ಕೇವಲ ಅಕ್ಕಿಯ ಆಹಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸುವ ಕೆಳಕ್ರಮಾಂಕದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪದೇಪದೇ ಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಶೈಲಿಯ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನೌಕಾಪಡೆಗಳ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು. ಜಪಾನೀ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಎರಡು [[ಯುದ್ಧನೌಕೆ]]ಗಳ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಮೇಲೆ ಆತ ; ಮಾಂಸ, ಮೀನು, ಜವೆಗೋದಿ, ಅಕ್ಕಿ, ಹಾಗೂ ಹುರುಳಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಆಹಾರವನ್ನು ಒಂದರ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ನೀಡಿದರೆ ಮತ್ತೊಂದರ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಕೇವಲ ಬಿಳಿ ಅಕ್ಕಿಯ ಆಹಾರ ಮಾತ್ರ ನೀಡಿ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸಿದರು. ಕೇವಲ ಬಿಳಿ ಅಕ್ಕಿಯ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದ ಗುಂಪಿನ 161 ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಬೆರಿಬೆರಿ ಪೀಡಿತರಾಗಿ 25 ಮಂದಿ ಸಾವು ಕಂಡರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 14 ಮಂದಿ ಬೆರಿಬೆರಿ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಟಕಾಕಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನೀ ನೌಕಾಪಡೆಯವರು ಬೆರಿಬೆರಿಯ ಮೂಲಕಾರಣ ಆಹಾರಪದ್ಧತಿಯೇ ಎಂದರಿತರೂ, ತಪ್ಪಾಗಿ ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಅದನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೂ ಬಂದರು.<ref name="Rosenfeld">{{Cite journal | last1 = Rosenfeld | first1 = L. | title = Vitamine--vitamin. The early years of discovery. | journal = Clin Chem | volume = 43 | issue = 4 | pages = 680–5 | month = Apr | year = 1997 | doi = | pmid = 9105273 }}</ref> 1897ರಲ್ಲಿ ಕೋಳಿಗಳಿಗೆ ನಯಗೊಳಿಸಿದ ವಿಧದ ಬದಲಿಗೆ ನಯಗೊಳಿಸದ [[ಅಕ್ಕಿ]]ಯನ್ನು ಕೊಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಕೋಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಿಬೆರಿ ರೋಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನ್‌ ಐಜ್ಕ್‌ಮನ್‌]] ಎಂಬಾತ, ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗುವ ರೋಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಅದರ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ, [[ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್‌ ಹಾಪ್‌ಕಿನ್ಸ್‌]] ಮಾನವ ದೇಹದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳು, ಅಂಗಾರಗಳು, ಕೊಬ್ಬಿನಂಶಗಳು, ಇತರ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲ ಆಹಾರಗಳು "ಸಹಕಾರಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು" ಸಹಾ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.<ref name="Challem"/> ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್‌ ಹಾಗೂ ಐಜ್ಕ್‌ಮನ್‌ರಿಗೆ 1929ರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ [[ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯದ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref name="Carpenter">{{Cite web | last = Carpenter | first = Kenneth | title = The Nobel Prize and the Discovery of Vitamins | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/articles/carpenter/index.html | publisher = | date = 22 June 2004 | accessdate = 5 October 2009 }}</ref> 1910ರಲ್ಲಿ, ಜಪಾನೀ ವಿಜ್ಞಾನಿ [[ಉಮೆಟಾರೊ ಸುಜುಕಿ]]ಯವರು ಅಕ್ಕಿ ತವುಡಿನಿಂದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಬಲ್ಲ ಸೂಕ್ಷ್ಮಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ [[ಅಬೆರಿಕ್‌ ಆಮ್ಲ]] ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು. ಜಪಾನೀ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref>[http://www.journalarchive.jst.go.jp/english/jnlabstract_en.php?cdjournal=nikkashi1880&amp;cdvol=32&amp;noissue=1&amp;startpage=4 ಟೋಕ್ಯೋ ಕಗಕು ಕೈಷಿ: (1911)]</ref> ಜರ್ಮನ್‌ ಭಾಷೆಗೆ ಈ ಲೇಖನ ತರ್ಜುಮೆಗೊಂಡಾಗ, ಭಾಷಾಂತರದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಹೊಸದಾಗಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಪೋಷಕಾಂಶ ಎಂದು ಮೂಲ ಜಪಾನೀ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಅಂಶ ದಾಖಲಾಗದ ಕಾರಣ, ಅವರ ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. 1912ರಲ್ಲಿ ಪೋಲಿಷ್‌ ಜೈವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಿ [[ಕಾಜಿಮಿಯೆರ್ಜ್‌ ಫಂಕ್‌]] ಎಂಬುವವರು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಅದೇ ಸಂಯೋಗವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ, ಅದನ್ನು "ಜೀವಸತ್ವ e" ("ಪ್ರಮುಖ ಅಮೈನ್‌" ಎಂಬುದರ [[ಬೆರಕೆ ಪದ]]) ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದೆಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದರು.<ref>ಫಂಕ್‌, C. ಹಾಗೂ H. E. ಡುಬಿನ್‌. ದ ವಿಟಮಿನ್ಸ್‌. ಬಾಲ್ಟಿಮೋರ್‌: ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ವಿಲ್ಕಿನ್ಸ್‌ ಕಂಪೆನಿ, 1922.</ref> ಈ ಹೆಸರು ಅಲ್ಪಸಮಯದಲ್ಲೇ ಹಾಪ್‌ಕಿನ್ಸ್‌ರ' "ಸಹಕಾರಿ ಅಂಶಗಳು" ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯಪದವಾಗುವ ಹಾಗಿತ್ತು, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಸತ್ವಗಳು [[ಅಮೈನ್‌‌]]ಗಳೇ ಆಗಿರಬೇಕಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ಪದವು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿತ್ತು. [[C ಜೀವಸತ್ವ]]ವು ಯಾವುದೇ ಅಮೈನ್‌ ಅಂಶ ಹೊಂದಿಲ್ಲವೆಂದು ಗೊತ್ತಾದ ನಂತರ 1920ರಲ್ಲಿ, [[ಜ್ಯಾಕ್‌ ಸೆಸಿಲ್‌ ಡ್ರಮ್ಮಂಡ್‌]] ಎಂಬುವವರು "ಅಮೈನ್‌"ನ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ನಗಣ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಕೊನೆಯ "e" ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು.<ref name="Rosenfeld"/> 1931ರಲ್ಲಿ, [[ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಸ್ಝೆಂಟ್‌‌-ಗ್ಯೋರ್ಗೈ]] ಹಾಗೂ ಸಹಸಂಶೋಧಕ ಜೋಸೆಫ್‌‌ ಸ್ವಿರ್ಬೆಲಿಯವರು [[ರಕ್ತಪಿತ್ತರೋಗ]]-ವಿರೋಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ "ಹೆಕ್ಸುರೋನಿಕ್‌‌ ಆಮ್ಲ"ವು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ [[ಜೀವಸತ್ವ C]] ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದರು. 1937ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಝೆಂಟ್‌‌-ಗ್ಯೋರ್ಗೈರ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ [[ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯದ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ನೀಡಲಾಯಿತು. 1943ರಲ್ಲಿ [[ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಅಡೆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಡಾಯ್ಸಿ]] ಹಾಗೂ [[ಹೆನ್ರಿಕ್‌ ಡಾಮ್‌]] ಎಂಬೀರ್ವರಿಗೆ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯದ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು [[ಜೀವಸತ್ವ K]]ಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. 1967ರಲ್ಲಿ, [[ಜಾರ್ಜ್‌ ವಾಲ್ಡ್‌]] ಶಾರೀರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ A ಜೀವಸತ್ವವು ನೇರವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ([[ರಾಗ್ನರ್‌‌ ಗ್ರಾನಿಟ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಹಾಲ್ಡನ್‌‌ ಕೆಫ್ಫರ್‌ ಹಾರ್ಟ್‌ಲೈನ್‌]]ರೊಂದಿಗೆ) ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು.<ref name="Carpenter"/> == ಮಾನವರಲ್ಲಿ == ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು [[ನೀರಿನಲ್ಲಿ]]-ಕರಗಬಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಬಲ್ಲವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾನವರಲ್ಲಿ 13 ಜೀವಸತ್ವಗಳಿವೆ : 4 ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ-ಕರಗಬಲ್ಲಂತವು (A, D, E ಮತ್ತು K) ಹಾಗೂ 9 ನೀರಿನಲ್ಲಿ-ಕರಗಬಲ್ಲಂತವು (8 B ಜೀವಸತ್ವಗಳು ಹಾಗೂ C ಜೀವಸತ್ವ). ನೀರಿನಲ್ಲಿ-ಕರಗಬಲ್ಲ ಜೀವಸತ್ವಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕರಗಬಲ್ಲವು ಹಾಗೂ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ದೇಹದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ವಿಸರ್ಜಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಇದು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆಂದರೆ ಮೂತ್ರವನ್ನು ಜೀವಸತ್ವ ಸೇವನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚಕವನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="pmid18635909">{{cite journal |author=Fukuwatari T, Shibata K |title=Urinary water-soluble vitamins and their metabolite contents as nutritional markers for evaluating vitamin intakes in young Japanese women |journal=J. Nutr. Sci. Vitaminol. |volume=54 |issue=3 |pages=223–9 |year=2008 |month=June |pmid=18635909 |doi= 10.3177/jnsv.54.223|url=http://joi.jlc.jst.go.jp/JST.JSTAGE/jnsv/54.223?from=PubMed |format={{dead link|date=April 2009}} – <sup>[http://scholar.google.co.uk/scholar?hl=en&lr=&q=intitle%3AUrinary+water-soluble+vitamins+and+their+metabolite+contents+as+nutritional+markers+for+evaluating+vitamin+intakes+in+young+Japanese+women&as_publication=J.+Nutr.+Sci.+Vitaminol.&as_ylo=2008&as_yhi=2008&btnG=Search Scholar search]</sup>}}</ref> ಅವುಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಶೇಖರವಾಗದ ಕಾರಣ, ನಿರಂತರ ದೈನಿಕ ಸೇವನೆಯು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.<ref name="urlWater-Soluble Vitamins">{{cite web |url=http://www.ext.colostate.edu/PUBS/FOODNUT/09312.html |title=Water-Soluble Vitamins |work= |accessdate=2008-12-07 |archive-date=2015-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925060831/http://www.ext.colostate.edu/pubs/foodnut/09312.html |url-status=dead }}</ref> ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ-ಕರಗಬಲ್ಲ ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ರೋಗಾಣು/ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಅನುಕರಿಸಬಲ್ಲವು.<ref name="pmid16462170">{{cite journal |author=Said HM, Mohammed ZM |title=Intestinal absorption of water-soluble vitamins: an update |journal=Curr. Opin. Gastroenterol. |volume=22 |issue=2 |pages=140–6 |year=2006 |month=March |pmid=16462170 |doi=10.1097/01.mog.0000203870.22706.52 |url=http://meta.wkhealth.com/pt/pt-core/template-journal/lwwgateway/media/landingpage.htm?an=00001574-200603000-00011}}</ref> [[ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ]]-ಕರಗಬಲ್ಲ ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು [[ಮೇದಸ್ಸಿನ]] (ಕೊಬ್ಬು) ಸಹಾಯದಿಂದ [[ಕರುಳಿನ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ]] ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಕಾರಣ ನೀರಿನಲ್ಲಿ-ಕರಗಬಲ್ಲ ಜೀವಸತ್ವಗಳಿಗಿಂತ [[ಹೈಪರ್‌‌ವಿಟಮಿನೋಸಿಸ್‌]] ಬಾಧೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲವು. ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ-ಕರಗಬಲ್ಲ ಜೀವಸತ್ವಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವು [[ಕೋಶೀಯ ತಂತೂತಕವೃದ್ಧಿ]]ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲದಾದುದರಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ.<ref name="pmid18812835">{{cite journal |author=Maqbool A, Stallings VA |title=Update on fat-soluble vitamins in cystic fibrosis |journal=Curr Opin Pulm Med |volume=14 |issue=6 |pages=574–81 |year=2008 |month=November |pmid=18812835 |doi=10.1097/MCP.0b013e3283136787 |url=http://meta.wkhealth.com/pt/pt-core/template-journal/lwwgateway/media/landingpage.htm?an=00063198-200811000-00012}}</ref> === ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಪಟ್ಟಿ === ಪ್ರತಿ ಜೀವಸತ್ವವು ಅನೇಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref name="Kutsky">ಕಟ್ಸ್‌ಕಿ, R.J. (1973). ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ವಿಟಮಿನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಹಾರ್ಮೋನ್ಸ್‌. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌:ವಾನ್‌ ನಾಸ್ಟ್ರಾಂಡ್‌ ರೇನ್‌ಹೋಲ್ಡ್‌‌.</ref> {| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto 1em auto" ! ಜೀವಸತ್ವ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಹೆಸರು ! width="125"|[[ವಿಟಾಮೆರ್‌]] ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಹೆಸರು(ಗಳು) (ಪಟ್ಟಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿಲ್ಲ) ! width="75"|[[ಕರಗಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ]] ! class="unsortable" width="150"|[[ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿರುವ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಮಾಣ]]<br />(ಪುರುಷ, ವಯಸ್ಸು 19–70)<ref name="RDA">[http://www.iom.edu/Object.File/Master/7/296/0.pdf ಡಯೆಟರಿ ರೆಫರೆನ್ಸ್‌ ಇನ್‌ಟೇಕ್ಸ್‌‌: ವಿಟಮಿನ್‌ಗಳು ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926235423/http://www.iom.edu/Object.File/Master/7/296/0.pdf |date=2007-09-26 }} ದ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಅಕಾಡೆಮೀಸ್‌, 2001.</ref> ! class="unsortable" width="200"| ಕೊರತೆಯಿಂದುಂಟಾಗುವ ರೋಗ ! class="unsortable" width="100"|ಗರಿಷ್ಟ ಸೇವನೆಯ ಪ್ರಮಾಣ<br /> (UL/ಪ್ರತಿದಿನ)<ref name="RDA"/> ! class="unsortable" width="250"| ಮಿತಿಮೀರಿದ ಸೇವನೆಯಿಂದುಂಟಾಗುವ ರೋಗ |- ! [[ಜೀವಸತ್ವ A]] | [[ರೆಟಿನಾಲ್‌]], [[ರೆಟಿನಲ್‌]], ಅನೇಕ [[ರೆಟಿನಾಯ್ಡ್‌ಗಳು]], ಹಾಗೂ<br />ನಾಲ್ಕು [[ಕಾರೊಟೆನಾಯ್ಡ್‌]]ಗಳು) | ಕೊಬ್ಬು | '''900&nbsp;µg''' | [[ಇರುಳುಗಣ್ಣು]] ಹಾಗೂ<br /> [[ಕೆರಟೊಮಲಷಿಯಾ]]<ref name="GOVa">{{Cite web |url=http://dietary-supplements.info.nih.gov/factsheets/vitamina.asp |title=ವಿಟಮಿನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಮಿನರಲ್‌ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್‌ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್‌ ಷೀಟ್ಸ್‌ ವಿಟಮಿನ್‌ A |access-date=2010-03-03 |archive-date=2009-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090923181436/http://dietary-supplements.info.nih.gov/factsheets/vitamina.asp |url-status=dead }}</ref> | 3,000&nbsp;µg | [[ಹೈಪರ್‌ವಿಟಮಿನೊಸಿಸ್‌‌‌ A]] |- ! [[ಜೀವಸತ್ವ B1|ಜೀವಸತ್ವ B<sub>1</sub>]] | [[ಥಿಯಾಮೈನ್‌]] | ನೀರು | '''1.2&nbsp;mg''' | [[ಬೆರಿಬೆರಿ]], [[ವೆರ್ನಿಕೆ-ಕೊರ್ಸಾಕಾಫ್‌‌ ರೋಗಲಕ್ಷಣ]] | N/D<ref>N/D= "ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ತಿಳಿಯಲಾಗಿಲ್ಲ. ಅತಿಸೇವನೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬೇಕೆಂದರೆ "(ನೋಡಿ [http://www.iom.edu/Object.File/Master/7/296/0.pdf ಡಯೆಟರಿ ರೆಫರೆನ್ಸ್‌ ಇನ್‌ಟೇಕ್ಸ್‌: ವಿಟಮಿನ್ಸ್‌ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926235423/http://www.iom.edu/Object.File/Master/7/296/0.pdf |date=2007-09-26 }}).</ref> | ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಜಡತ್ವ ಅಥವಾ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಸಡಿಲಿಕೆ.<ref>{{Cite web | last = | first = | title = Thiamin, vitamin B1: MedlinePlus Supplements| url = http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/natural/patient-thiamin.html | publisher = | date = | accessdate = 5 October 2009 }}</ref> |- ! [[ಜೀವಸತ್ವ B2|ಜೀವಸತ್ವ B<sub>2</sub>]] | [[ರಿಬೊಫ್ಲಾವಿನ್‌]] | ನೀರು | '''1.3&nbsp;mg''' | [[ಅರಿಬೊಫ್ಲಾವಿನೊಸಿಸ್‌‌]] | N/D | |- ! [[ಜೀವಸತ್ವ B3|ಜೀವಸತ್ವ B<sub>3</sub>]] | [[ನಿಯಾಸಿನ್‌]], [[ನಿಯಾಸಿನಮೈಡ್‌‌]] | ನೀರು | '''16.0&nbsp;mg''' | [[ಪೆಲಾಗ್ರಾ]] | 35.0&nbsp;mg | [[ಯಕೃತ್ತಿಗೆ]] ಹಾನಿ (ಪ್ರಮಾಣ > 2g/ಪ್ರತಿದಿನ)<ref>J.G. ಹಾರ್ಡ್‌ಮನ್‌ et al., eds., ''ಗುಡ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಗಿಲ್ಮನ್ಸ್‌ ಫಾರ್ಮಾಕಾಲಾಜಿಕಲ್‌ ಬೇಸಿಸ್‌ ಆಫ್‌ ಥೆರಾಪ್ಯೂಟಿಕ್ಸ್‌, 10ನೇ ed.'', p.992.</ref> ಹಾಗೂ [[ಇತರೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು]] |- ! [[ಜೀವಸತ್ವ B5|ಜೀವಸತ್ವ B<sub>5</sub>]] | [[ಪ್ಯಾಂಟೊಥೆನಿಕ್‌ ಆಮ್ಲ]] | ನೀರು | 5.0&nbsp;mg<ref>ಸಾಧಾರಣ ವಿಧವು ಅಗತ್ಯ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ (A/I). "Theಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು AI ಪೂರೈಸಬಲ್ಲದು, ಆದರೆ ಮಾಹಿತಿಯ ಕೊರತೆ ಈ ಸೇವನೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಹೇಳಲಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದೆ" (ನೋಡಿ [http://www.iom.edu/Object.File/Master/7/296/0.pdf ಡಯೆಟರಿ ರೆಫರೆನ್ಸ್‌ ಇನ್‌ಟೇಕ್ಸ್‌: ವಿಟಮಿನ್ಸ್‌ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926235423/http://www.iom.edu/Object.File/Master/7/296/0.pdf |date=2007-09-26 }}).</ref> | [[ಪರೆಸ್ತೇಷಿಯಾ]] | N/D | ಅತಿಸಾರ; ಬಹುಶಃ ಪಿತ್ತೋದ್ರೇಕ ಹಾಗೂ ಎದೆಯುರಿ.<ref>{{Cite web | last = | first = | title = Pantothenic acid, dexpanthenol: MedlinePlus Supplements | url = http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/natural/patient-vitaminb5.html | publisher = | date = | accessdate = 5 October 2009 }}</ref> |- ! [[ಜೀವಸತ್ವ B6|ಜೀವಸತ್ವ B<sub>6</sub>]] | [[ಪೈರಿಡಾಕ್ಸಿನ್‌‌]], [[ಪೈರಿಡಾಕ್ಸಮೈನ್‌‌]], [[ಪೈರಿಡಾಕ್ಸಲ್‌‌]], [[ಪೀಡಿಯಾಟ್ರಿಕ್‌]] | ನೀರು | '''1.3–1.7&nbsp;mg''' | [[ಅನೀಮಿಯಾ]]<ref name="GOVb6">{{Cite web |url=http://dietary-supplements.info.nih.gov/factsheets/vitaminb6.asp |title=ವಿಟಮಿನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಮಿನರಲ್‌ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್‌ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್‌ ಷೀಟ್ಸ್‌‌ ಜೀವಸತ್ವ B<sub>6</sub> |access-date=2010-03-03 |archive-date=2009-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090923181520/http://dietary-supplements.info.nih.gov/factsheets/vitaminb6.asp |url-status=dead }}</ref> [[ಪೆರಿಫೆರಲ್‌ ನ್ಯೂರೋಪತಿ]]. | 100&nbsp;mg | [[ಪ್ರೊಪ್ರಿಯೋಸೆಪ್ಷನ್‌‌]]ಯಿಂದಾಗುವ ಬಲಹೀನತೆ, ನರ ಹಾನಿ (ಪ್ರಮಾಣ > 100&nbsp;mg/ಪ್ರತಿದಿನ) |- ! [[ಜೀವಸತ್ವ B7|ಜೀವಸತ್ವ B<sub>7</sub>]] | [[ಬಯೊಟಿನ್‌‌]] | ನೀರು | 30.0&nbsp;µg | [[ಡರ್ಮಾಟೈಟಿಸ್‌‌]], [[ಎಂಟೆರಿಟಿಸ್‌]] | N/D | |- ! [[ಜೀವಸತ್ವ B9|ಜೀವಸತ್ವ B<sub>9</sub>]] | [[ಫಾಲಿಕ್‌‌ ಆಮ್ಲ]], [[ಫಾಲಿನಿಕ್‌‌ ಆಮ್ಲ]] | ನೀರು | '''400&nbsp;µg''' | align="left"| ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳಿಂದಾಗಿ [[ನರಗಳ ಕೊಳವೆ]] ದೋಷದಂತಹಾ [[ಜನನ ದೋಷಗಳು]] ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ | 1,000&nbsp;µg | B<sub>12</sub> ಜೀವಸತ್ವ ಕೊರತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚಬಹುದು ; [[ಇತರೆ ಪ್ರಭಾವಗಳು]]. |- ! [[ಜೀವಸತ್ವ B12|ಜೀವಸತ್ವ B<sub>12</sub>]] | [[ಸೈನೊಕೊಬಾಲಮಿನ್‌]], [[ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಕೊಬಾಲಮಿನ್‌]], [[ಮೀಥೈಲ್‌ಕೊಬಾಲಮಿನ್‌‌]] | ನೀರು | '''2.4&nbsp;µg''' | [[ಮೆಗಾಲೊಬ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌‌ ಅನೀಮಿಯಾ]]<ref name="GOVb12">{{Cite web |url=http://dietary-supplements.info.nih.gov/factsheets/vitaminb12.asp |title=ವಿಟಮಿನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಮಿನರಲ್‌ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್‌ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್‌ ಷೀಟ್ಸ್‌‌ ಜೀವಸತ್ವ B<sub>12</sub> |access-date=2010-03-03 |archive-date=2009-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090923181407/http://dietary-supplements.info.nih.gov/factsheets/vitaminb12.asp |url-status=dead }}</ref> | N/D | ಯಾವುದೇ ಅಹಿತಕರ ಗುಣವಿಲ್ಲ<ref name="GOVb12"/> |- ! [[C ಜೀವಸತ್ವ]] | [[ಆಸ್ಕಾರ್ಬಿಕ್‌ ಆಮ್ಲ]] | ನೀರು | '''90.0&nbsp;mg''' | [[ರಕ್ತಪಿತ್ತರೋಗ]] | 2,000&nbsp;mg | [[ಜೀವಸತ್ವ ’ಸಿ’ ಬೃಹತ್ ಔಷಧ ತಯಾರಿಕೆ]] |- ![[ಜೀವಸತ್ವ D]] | [[ಎರ್ಗೋಕ್ಯಾಲ್ಷಿಫೆರಲ್‌]], [[ಕೊಲೆಕ್ಯಾಲ್ಷಿಫೆರಲ್‌]] | ಕೊಬ್ಬು | 5.0&nbsp;µg–10&nbsp;µg<ref>ನೀಡಿದ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿಗೆ ಈಡು ಮಾಡದೇ ಇರುವ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ (ನೋಡಿ [http://www.iom.edu/Object.File/Master/7/296/0.pdf ಡಯೆಟರಿ ರೆಫರೆನ್ಸ್‌ ಇನ್‌ಟೇಕ್ಸ್‌: ವಿಟಮಿನ್ಸ್‌ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926235423/http://www.iom.edu/Object.File/Master/7/296/0.pdf |date=2007-09-26 }}).</ref> | [[ಬಾಲಗ್ರಹ]] ಹಾಗೂ [[ಅಸ್ತಿಮಾರ್ದವ]] | 50&nbsp;µg | [[ಹೈಪರ್‌ವಿಟಮಿನೊಸಿಸ್‌‌‌ D]] |- ! [[ಜೀವಸತ್ವ E]] | [[ಟೊಕೊಫೆರಾಲ್‌‌]]ಗಳು, [[ಟೊಕೊಟ್ರೈಯೆನಾಲ್‌]]ಗಳು | ಕೊಬ್ಬು | '''15.0&nbsp;mg''' | align="left"| ಕೊರತೆಯು ಬಲು ಅಪರೂಪ; ಆಗತಾನೆ ಜನಿಸಿದ ಕೂಸುಗಳಲ್ಲಿನ ನಮ್ರ [[ಹೆಮೊಲಿಟಿಕ್‌ ಅನೀಮಿಯಾ]].<ref name="Merck">[http://www.merck.com/mmhe/sec12/ch154/ch154a.html ದ ಮರ್ಕ್‌ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್‌: ನ್ಯೂಟ್ರಿಷನಲ್‌ ಡಿಸ್‌ಆರ್ಡರ್ಸ್: ವಿಟಮಿನ್‌ ಇಂಟ್ರೊಡಕ್ಷನ್‌] ದಯವಿಟ್ಟು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಪುಟದ ಮೇಲಿರುವ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ.</ref> | 1,000&nbsp;mg | ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಲಾದ ಹೆಚ್ಚಿದ ರಕ್ತಸಂಚಯದಿಂದಾದ ಹೃದಯ ವೈಫಲ್ಯ.<ref>http://findarticles.com/p/articles/mi_m0ISW/is_262/ai_n13675725 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100417181359/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0ISW/is_262/ai_n13675725/ |date=2010-04-17 }},</ref> |- ! [[K ಜೀವಸತ್ವ]] | [[ಫೈಲ್ಲೋಕ್ವಿನ್ನೋನ್‌‌]], [[ಮೆನಾಕ್ವಿನ್ನೋನ್‌‌]]ಗಳು | ಕೊಬ್ಬು | 120&nbsp;µg | [[ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ದೇಹಪ್ರಕೃತಿ]] | N/D | [[ಘನೀಕರಣರೋಧಕ]] ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |author=Rohde LE, de Assis MC, Rabelo ER |title=Dietary vitamin K intake and anticoagulation in elderly patients |journal=Curr Opin Clin Nutr Metab Care |volume=10 |issue=1 |pages=1–5 |year=2007 |month=January |pmid=17143047 |doi=10.1097/MCO.0b013e328011c46c}}</ref> |} == ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್‌ಗಳ ಪಾತ್ರ == ಬಹುಕೋಶೀಯ ಜೀವಿಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ವಿಕಸನಕ್ಕೆ ಜೀವಸತ್ವಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದವು. ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯಾದ ಕ್ಷಣದಿಂದ ತಾನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಯಲಾರಂಭಿಸುವ [[ಭ್ರೂಣ]]ವು ತನ್ನ ಪೋಷಕರಿಂದ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಪಡೆದ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಳಿನಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜೀವಸತ್ವಗಳು ಹಾಗೂ ಖನಿಜಾಂಶಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಇತರೆ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ [[ಚರ್ಮ]], [[ಅಸ್ಥಿ]], ಹಾಗೂ [[ಸ್ನಾಯು]]ಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಗಂಭೀರ ಕೊರತೆಯಾದರೆ, ಮಗುವು ಕೊರತೆಯ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗಬಹುದು. ಅಲ್ಪಮಟ್ಟದ ಕೊರತೆಗಳೂ ಸಹಾ ಶಾಶ್ವತ ಹಾನಿ ಉಂಟು ಮಾಡಬಹುದು.<ref>Dr. ಲಿಯೊನಿಡ್‌ A. ಗಾವ್ರಿಲೊವ್‌, [http://www.longevitymeme.org/articles/viewarticle.cfm?page=1&amp;article_id=12 ಪೀಸಸ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಪಜಲ್‌: ಏಜಿಂಗ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಟುಡೇ ಅಂಡ್‌ ಟುಮಾರೋ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090726121845/http://www.longevitymeme.org/articles/viewarticle.cfm?page=1&article_id=12 |date=2009-07-26 }}</ref> ಬಹಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ, ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಆಹಾರದಿಂದಲೇ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದಾದರೂ, ಕೆಲವನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕರುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು— "[[ಕರುಳಿನ ಪುಷ್ಟ/ಗಟ್‌ ಫ್ಲೋರಾ]]" ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ— K ಜೀವಸತ್ವ ಹಾಗೂ ಬಯೋಟಿನ್‌ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದರೆ [[ಚರ್ಮ]]ದಲ್ಲಿ [[ಸೂರ್ಯಬೆಳಕಿನ]] ನೈಸರ್ಗಿಕ [[ನೇರಳಾತೀತ]] ತರಂಗದೂರದ ಸಹಾಯದಿಂದ D ಜೀವಸತ್ವದ ಒಂದು ವಿಧವನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ತಾನು ಸೇವಿಸುವ ಪೂರ್ವಗಾಮಿ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಕೆಲ ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮಾನವದೇಹಕ್ಕಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ [[ಬೀಟ ಕೆರೊಟೀನ್‌]]ನಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ [[A ಜೀವಸತ್ವ]] ಹಾಗೂ [[ಟ್ರಿಪ್ಟೋಫಾನ್‌]] ಎಂಬ [[ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲ]]ದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ನಿಯಾಸಿನ್‌.<ref name="RDA"/> ಒಮ್ಮೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ವಿಕಸನವು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ, ಬಹುಕೋಶೀಯ ಜೀವಿಯ ಕೋಶಗಳ, ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಹಾಗೂ ಅಂಗಗಳ ಆರೋಗ್ಯಕರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಜೀವಸತ್ವಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ; ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಅವು ಬಹುಕೋಶೀಯ ಜೀವಿಗೆ ತಾನು ಸೇವಿಸುವ ಆಹಾರದಿಂದ ಪಡೆದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಕ್ಷ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳು, ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌ಗಳ ಹಾಗೂ ಕೊಬ್ಬಿನಂಶಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ನೀಡುತ್ತವೆ.<ref name="Bender"/> === ಕೊರತೆಗಳು === ಮಾನವ ದೇಹವು ಬಹಳಷ್ಟು ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸುವುದಿಲ್ಲವಾದುದರಿಂದ, ಮಾನವರು ಅವುಗಳ ಕೊರತೆ ಬಾಧಿಸದಿರುವಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಲೇಬೇಕು. ಮಾನವ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಶೇಖರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವ್ಯಾಪಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ; A, D, ಹಾಗೂ B<sub>12</sub> ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಮಾನವ ದೇಹವು ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಯಕೃತ್ತಿ]]ನಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ,<ref name="Merck"/> ಹಾಗೂ ಓರ್ವ ವಯಸ್ಕ ಮಾನವನ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ B<sub>12</sub> ಹಾಗೂ A ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಕೊರತೆ ಅನೇಕ ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೂ ಇದ್ದರೂ ಗೊತ್ತಾಗದಿರುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವುಗಳ ಶೇಖರಣೆ ಇರುತ್ತದೆ. B<sub>3</sub> ಜೀವಸತ್ವವು ಮಾನವ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಣೆಗೊಂಡಿರದ ಕಾರಣ ಅದರ ಕೊರತೆ ಕೆಲವೇ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref name="GOVa"/><ref name="Merck"/> ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಥವಾ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೀವಿಯು ತನ್ನ ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯದಿದ್ದರೆ '''ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೊರತೆ''' ಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. “ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಅಂಶ”ಗಳಾದ, ಧೂಮಪಾನ, ವಿಪರೀತ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್‌ ಸೇವನೆಯಿಂದುಂಟಾದ ಜೀವಸತ್ವದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಹೀರುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ತಡೆಯುವ ಅಂತರ್ಗತ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಅಥವಾ ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಬಳಕೆ ಅಥವಾ ಹೀರುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ತಡೆಯುವ ಔಷಧಿಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ '''ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಕೊರತೆ''' ಯು ಕಾಡಬಹುದು.<ref name="Merck"/> ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವ ಜನರು ತೀವ್ರವಾದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಜೀವಸತ್ವ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬಾಧಿತರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ. ಬದಲಿಗೆ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ಆಹಾರಗಳು ಸಂಭಾವ್ಯ ಮಾರಣಾಂತಿಕ [[ರೋಗ]]ಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಜೀವಸತ್ವ ಕೊರತೆಗಳಿಗೆ ಇಂಬು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಮಾನವರಲ್ಲಿನ ಜೀವಸತ್ವ ಕೊರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತವಾದವೆಂದರೆ ಥಿಯಾಮೈನ್‌ ([[ಬೆರಿಬೆರಿ]]), ನಿಯಾಸಿನ್‌ ([[ಪೆಲ್ಲಾಗ್ರಾ]]), C ಜೀವಸತ್ವ ([[ರಕ್ತಪಿತ್ತವ್ಯಾಧಿ]]) ಹಾಗೂ D ಜೀವಸತ್ವ ([[ಬಾಲಗ್ರಹ]]). ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ, ಅಂತಹ ಕೊರತೆಗಳು ಅಪರೂಪ; ಇದಕ್ಕೆ (1) ಸಕಾಲಿಕ ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆ; ಮತ್ತು (2) ಸಾರವರ್ಧನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಸತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ ಬಳಕೆಯು ಕಾರಣ.<ref name="RDA"/><ref name="Merck"/> ಈ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವಸತ್ವ ಕೊರತೆಯ ವ್ಯಾಧಿಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ಜೀವಸತ್ವ ಕೊರತೆಯಿಂದುಂಟಾಗುವ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪುರಾವೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ.<ref>ಲಖನ್‌ SE; ವಿಯೆರಾ KF. [http://www.nutritionj.com/content/7/1/2 ನ್ಯೂಟ್ರಿಷನಲ್‌ ಥೆರಪೀಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಮೆಂಟಲ್‌ ಡಿಸ್‌ಆರ್ಡರ್ಸ್‌]. ''ನ್ಯೂಟ್ರಿಷನ್‌ ಜರ್ನಲ್‌'' 2008;7(2).</ref><ref>{{Cite journal | last1 = Boy | first1 = E. | last2 = Mannar | first2 = V. | last3 = Pandav | first3 = C. | last4 = de Benoist | first4 = B. | last5 = Viteri | first5 = F. | last6 = Fontaine | first6 = O. | last7 = Hotz | first7 = C. | title = Achievements, challenges, and promising new approaches in vitamin and mineral deficiency control. | journal = Nutr Rev | volume = 67 Suppl 1 | issue = | pages = S24–30 | month = May | year = 2009 | doi = 10.1111/j.1753-4887.2009.00155.x | pmid = 19453674 }} </ref> === ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳು ಹಾಗೂ ಅತಿಬಳಕೆ === ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ [[ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳು]] ಉಂಟಾಗುವುದು ಎಂಬುದು ವಿಷದಪಟ್ಟಿದೆ. ಆಹಾರದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಜೀವಸತ್ವದ ಅತಿಬಳಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ದೂರದ ಮಾತು, ಆದರೆ ಜೀವಸತ್ವ ಪೂರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅತಿಬಳಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೆಲ ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಅತಿಬಳಕೆಯಿಂದ [[ಪಿತ್ತೋದ್ರೇಕ]], [[ಅತಿಸಾರ]], ಹಾಗೂ [[ವಾಂತಿಯಂತಹಾ]] ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.<ref name="GOVa"/><ref>ಇನ್‌‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಮೆಡಿಸಿನ್‌. ಫುಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ನ್ಯೂಟ್ರಿಷನ್‌ ಬೋರ್ಡ್‌. ಡಯೆಟರಿ ರೆಫರೆನ್ಸ್‌ ಇನ್‌ಟೇಕ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ವಿಟಮಿನ್‌ A, ವಿಟಮಿನ್‌ K, ಆರ್ಸೆನಿಕ್‌, ಬೋರಾನ್‌, ಕ್ರೋಮಿಯಂ, ಕಾಪರ್‌, ಅಯೋಡಿನ್‌, ಐರನ್‌, ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್‌, ಮಾಲಿಬ್ಡಿನಮ್‌, ನಿಕಲ್‌, ಸಿಲಿಕಾನ್‌, ವೆನೆಡಿಯಂ, ಅಂಡ್‌ ಝಿಂಕ್‌. ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರೆಸ್‌, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌, DC, 2001.</ref> ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಸೇವನೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿ. ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತಾಳಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಪರಿಮಾಣ ವ್ಯಾಪಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿರುತ್ತದಲ್ಲದೇ ವಯಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Healthier">[http://www.healthier-kids.com ಹೆಲ್ತೀಯರ್‌ ಕಿಡ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161028233829/http://www.healthier-kids.com/ |date=2016-10-28 }} '''ವಿಭಾಗ:''' ವಾಟ್‌ ಟು ಟೇಕ್‌ ಅಂಡ್‌ ಹೌ ಟು ಟೇಕ್‌ ಇಟ್‌.</ref> 2004ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಅತಿಬಳಕೆಗೆ 62,562 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈಡಾಗಿದ್ದರು (ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ 80%ರಷ್ಟು 6 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು), ಇದು 53 "ಪ್ರಮುಖ" ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹಾಗೂ 3 ಸಾವಿಗೆ<ref>ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ ಆಫ್‌‌ ಪಾಯ್ಸನ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌ ಸೆಂಟರ್ಸ್ ಟಾಕ್ಸಿಕ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋಷರ್‌ ಸರ್ವೇಲನ್ಸ್‌ ಸಿಸ್ಟಂನ [http://www.poison.org/prevent/documents/TESS%20Annual%20Report%202004.pdf 2004ರ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110105180120/http://poison.org/prevent/documents/TESS%20Annual%20Report%202004.pdf |date=2011-01-05 }}.</ref> ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು; ಆದರೆ ಇದು ಅನುದ್ದೇಶಿತ ವಿಷಪ್ರಾಶನದಿಂದ ಅದೇ ವರ್ಷ (2004) U.S.ನಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ 19,250 ಮಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ್ದು.<ref>[http://www.cdc.gov/nchs/fastats/acc-inj.htm ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಹೆಲ್ತ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌]</ref> == ಪೂರಕಗಳು == ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆಹಾರದಿಂದ ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದಾಗ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಜೀವಸತ್ವಪೂರಕ ಆಹಾರ]]ದ ಮೂಲಕ, ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಪ್ರತಿದಿನವು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕೆಲ ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಪೂರಕಗಳ ಅನುಕೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುರಾವೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರೆ, ಇತರೆಯವುಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಿವೆ.<ref name="Sup">[http://dietary-supplements.info.nih.gov/Health_Information/ODS_Frequently_Asked_Questions.aspx ಯೂಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸೇಫ್ಟಿ ಆಫ್‌ ಡಯೆಟರಿ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190327061553/https://dietary-supplements.info.nih.gov/Health_Information/ODS_Frequently_Asked_Questions.aspx |date=2019-03-27 }} NIH ಆಫೀಸ್‌ ಆಫ್‌ ಡಯೆಟರಿ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್ಸ್‌‌.</ref> ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷತಃ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಮುನ್ನ ಇತರೆ ಜೀವಸತ್ವಪೂರಕ ಆಹಾರ ಅಥವಾ ಔಷಧ ಸೇವಿಸಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಜೀವಸತ್ವ ಪೂರಕಗಳು ಬೇಡದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.<ref name="Sup"/> ಜೀವಸತ್ವಪೂರಕ ಆಹಾರಗಳು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ವಿವಿಧ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಪ್ರಮಾಣದ ಅನೇಕ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.<ref name="Higdon">ಜೇನ್‌ ಹಿಗ್‌ಡನ್‌ [http://lpi.oregonstate.edu/infocenter/vitamins/vitaminE/ ಜೀವಸತ್ವ ವಿಟಮಿನ್‌ E ರೆಕಮೆಂಡೇಷನ್ಸ್‌ ಅಟ್‌ ಲೈನಸ್‌ ಪಾಲಿಂಗ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ಸ್‌ ಮೈಕ್ರೋನನ್ಯೂಟ್ರಿಯೆಂಟ್‌ ಇನ್‌ಫರ್ಮೇಷನ್‌ ಸೆಂಟರ್‌]</ref> 2006ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾದ [[ಅಪರ-ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ]]ಯು A ಹಾಗೂ E ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಪೂರಕಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರೋಗ್ಯದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸುಸ್ಪಷ್ಟ ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನೇನೂ ಮಾಡದಿರುವುದಲ್ಲದೇ, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು, ಆದರೆ ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಎರಡು ಬೃಹತ್‌ ಅಧ್ಯಯನಗಳು [[ಬೀಟ-ಕೆರೊಟೀನ್‌]] ಪೂರಕಗಳು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂಬುದು ಆಗಲೇ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ [[ಧೂಮಪಾನಿಗಳನ್ನು]] ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{cite journal |author=Bjelakovic G, et al. |title=Mortality in randomized trials of antioxidant supplements for primary and secondary prevention: systematic review and meta-analysis |journal=JAMA |volume=297 |issue=8 |pages=842–57 |year=2007 |pmid=17327526 | doi = 10.1001/jama.297.8.842}}. [[ಫಿಲಿಪ್‌ ಟೇಲರ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಸ್ಯಾನ್‌ಫರ್ಡ್‌ ಡಾಸೆ]]ಯವರಿಂದ [[JAMA]]ರಿಗೆ ಬಂದ [http://jama.ama-assn.org/cgi/content/extract/298/4/401-a ಪತ್ರ] ಹಾಗೂ ಮೂಲ ದಾಖಲೆಯ ಲೇಖಕರಿಂದ [http://jama.ama-assn.org/cgi/content/extract/298/4/402 ಮಾರುತ್ತರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090315091637/http://jama.ama-assn.org/cgi/content/extract/298/4/401-a |date=2009-03-15 }} ವನ್ನೂ ನೋಡಿ.</ref> ಮೇ 2009ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಆಕ್ಸಿಡೀಕಾರಕವಲ್ಲದ C ಹಾಗೂ E ಜೀವಸತ್ವಗಳು ಕಸರತ್ತಿನ ಕೆಲ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆ.<ref>https://www.nytimes.com/2009/05/12/health/research/12exer.html?em=&amp;pagewanted=print</ref> === ಜೀವಸತ್ವ ಪೂರಕಗಳ ಸರಕಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಣ === ಬಹಳಷ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು [[ಜೀವಸತ್ವಪೂರಕ ಆಹಾರ]]ಗಳನ್ನು ''ಆಹಾರವಸ್ತುಗಳ'' ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ವಿಶೇಷ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವಲ್ಲದೇ ಔಷಧಿಯಾಗಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಬದಲಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ತಯಾರಕರು ಜೀವಸತ್ವಪೂರಕ ಆಹಾರಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವೆಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊರಬೇಕಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೂಲಂಕುಷವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತವೆಂದು ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯೆಂದು ದೃಢೀಕರಿಸಲೇಬೇಕಾಗಿರುವ ಔಷಧಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹಾಗಲ್ಲದೇ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ತಲುಪುವ ಮುನ್ನ ಜೀವಸತ್ವಪೂರಕ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವೆಂದು ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯೆಂದು "ದೃಢೀಕರಿಸುವ" ನಿಯಮಗಳು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಔಷಧಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಂತಲ್ಲದೇ ಜೀವಸತ್ವಪೂರಕ ಆಹಾರಗಳ ತಯಾರಕರು ಹಾಗೂ ವಿತರಕರು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಬಳಸಿ ಆದ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಗಳು ಹಾಗು ಅನಾರೋಗ್ಯಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮಗಳೇನೂ ಇಲ್ಲ.<ref name="Sup"/><ref name="FDA">{{Cite web |url=http://www.fda.gov/Food/DietarySupplements/ConsumerInformation/ucm110417.htm |title=ಓವರ್‌ವ್ಯೂ ಆಫ್‌ ಡಯೆಟರಿ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್ಸ್‌‌ |access-date=2010-03-03 |archive-date=2011-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604015423/http://www.fda.gov/Food/DietarySupplements/ConsumerInformation/ucm110417.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="GOV">[http://www.fda.gov/Food/DietarySupplements/default.htm ಇಲ್‌ನೆಸಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಇಂಜ್ಯುರೀಸ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್‌ ವಿತ್‌ ದ ಯೂಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸೆಲೆಕ್ಟೆಡ್‌‌ ಡಯೆಟರಿ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್ಸ್‌‌ ] U. S. [[FDA]] ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಫುಡ್‌ ಸೇಫ್ಟಿ ಅಂಡ್‌ ಅಪ್ಲೈಡ್‌ ನ್ಯೂಟ್ರಿಷನ್‌</ref> == ಪ್ರಸಕ್ತ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವದ ಹೆಸರುಗಳು == {| class="wikitable" style="float:right;font-size:90%;margin-left:20px" |+ ಮರು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಹೆಸರುಗಳ ಪಟ್ಟಿ |- class="hintergrundfarbe6" ! ಹಿಂದಿನ ಹೆಸರು ! ರಾಸಾಯನಿಕ ಹೆಸರು ! ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣ<ref name="Bennett"/> |- | [[ಜೀವಸತ್ವ B4|ಜೀವಸತ್ವ B<sub>4</sub>]] | [[ಅಡೆನೈನ್‌]] | DNA ಚಯಾಪಚಯಜ |- | [[ಜೀವಸತ್ವ B8|ಜೀವಸತ್ವ B<sub>8</sub>]] | [[ಅಡೆನಿಲಿಕ್‌ ಆಮ್ಲ]] | DNA ಚಯಾಪಚಯಜ |- | ಜೀವಸತ್ವ F | ಅಗತ್ಯವಾದ ಮೇದಸ್ಸಿನ ಆಮ್ಲಗಳು | ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿವೆ (<br /> ಜೀವಸತ್ವದ ವಿವರಣೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿಲ್ಲ). |- | ಜೀವಸತ್ವ G | [[ರಿಬೋಫ್ಲಾವಿನ್‌]] | [[ಜೀವಸತ್ವ B2|ಜೀವಸತ್ವ B<sub>2</sub>]] ಎಂದು ಮರುವರ್ಗೀಕರಣಗೊಂಡಿದೆ |- | ಜೀವಸತ್ವ H | [[ಬಯೋಟಿನ್‌‌]] | [[ಜೀವಸತ್ವ B7|ಜೀವಸತ್ವ B<sub>7</sub>]] ಎಂದು ಮರುವರ್ಗೀಕರಣಗೊಂಡಿದೆ |- | ಜೀವಸತ್ವ J | [[ಕ್ಯಾಟೆಕಾಲ್l]], [[ಫ್ಲಾವಿನ್‌‌]] | ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ಚಯಾಪಚಯಜ |- | ಜೀವಸತ್ವ L<sub>1</sub><ref name="VitaminL">ಮೈಕೆಲ್‌‌ W. ಡೇವಿಡ್‌ಸನ್‌ (2004) [http://micro.magnet.fsu.edu/vitamins/pages/anthranilic.html ಅಂಥ್ರಾನಿಲಿಕ್‌ ಆಸಿಡ್‌ (ವಿಟಮಿನ್‌‌ L)] [[ಫ್ಲಾರಿಡಾ ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]. ಮರುಪಡೆದ ದಿನಾಂಕ 2009-02-20.</ref> | [[ಆಂಥ್ರಾನಿಲಿಕ್‌ ಆಮ್ಲ]] | ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ಚಯಾಪಚಯಜ |- | ಜೀವಸತ್ವ L<sub>2</sub><ref name="VitaminL"/> | [[ಅಡೆನೈಲ್‌ಥಿಯೋಮೀಥೈಲ್‌ಪೆಂಟೋಸ್‌]] | RNA ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ಚಯಾಪಚಯಜ |- | ಜೀವಸತ್ವ M | [[ಫಾಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ]] | [[ಜೀವಸತ್ವ B9|ಜೀವಸತ್ವ B<sub>9</sub>]] ಎಂದು ಮರುವರ್ಗೀಕರಣಗೊಂಡಿದೆ |- | ಜೀವಸತ್ವ O | [[ಕಾರ್ನಿಟಿನ್‌]] | ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ಚಯಾಪಚಯಜ |- | ಜೀವಸತ್ವ P | [[ಫ್ಲಾವೊನೈಡ್‌ಗಳು]] | ಜೀವಸತ್ವವಲ್ಲವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ |- | ಜೀವಸತ್ವ PP | [[ನಿಯಾಸಿನ್]] | [[ಜೀವಸತ್ವ B3|ಜೀವಸತ್ವ B<sub>3</sub>]] ಎಂದು ಮರುವರ್ಗೀಕರಣಗೊಂಡಿದೆ |- | ಜೀವಸತ್ವ U | [[S-ಮೀಥೈಲ್‌ಮೆಥಿಯೋನೈನ್‌]] | ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ಚಯಾಪಚಯಜ |} ಅನೇಕ ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಗುಂಪು ನೇರವಾಗಿ Eಯಿಂದ Kಗೆ ಜಿಗಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ F-J ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜೀವಸತ್ವಗಳು ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಮರುವರ್ಗೀಕರಣಗೊಂಡಿವೆ ಇಲ್ಲವೇ ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆಯೆಂದೋ ಇಲ್ಲವೇ, ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ B ಜೀವಸತ್ವದೊಂದಿಗಿನ ಅವುಗಳ ಸಂಬಂಧದಿಂದಾಗಿ ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿರುವುದು. K ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ವಿವರಿಸಿದ ಜರ್ಮನ್‌-ಭಾಷಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು(ಹಾಗೆ ಕರೆದುದಲ್ಲದೇ ) ಗಾಯವಾದ ನಂತರವಾಗುವ ಗರಣೆಗಟ್ಟುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಸತ್ವ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವುದರಿಂದಾಗಿ ''ಜರ್ಮನ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಗ್ಯುಲೇಷನ್‌ ಪದದ K ಅಕ್ಷರದಿಂದ'' ಹಾಗೆ ಹೆಸರಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬಹಳಷ್ಟು (ಆದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲ) Fನಿಂದ Jವರೆಗಿನ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ನಾಮಕರಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತಾದುದರಿಂದ, K ಅಕ್ಷರದ ಬಳಕೆ ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿಯೇ ಇದೆ.<ref name="Bennett">[http://www.lifeinyouryears.net/everyvitamin.pdf ಎವ್ವೆರಿ ವಿಟಮಿನ್‌ ಪೇಜ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191024024839/http://www.lifeinyouryears.net/everyvitamin.pdf |date=2019-10-24 }} ಆಲ್‌ ವಿಟಮಿನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸ್ಯೂಡೋ-ವಿಟಮಿನ್ಸ್‌. ಡೇವಿಡ್‌ ಬೆನ್ನೆಟ್‌‌ರಿಂದ ಸಂಪಾದಿತ.</ref><ref name="quiz">{{Cite web |url=http://www.pubquizhelp.34sp.com/sci/vitamin.html |title=ವಿಟಮಿನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಮಿನರಲ್ಸ್‌‌ - ನೇಮ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್‌‌ |access-date=2010-03-03 |archive-date=2007-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070704032900/http://www.pubquizhelp.34sp.com/sci/vitamin.html |url-status=dead }}</ref> ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕೋಷ್ಟಕವು ಜೀವಸತ್ವಗಳೆಂದು ಮೊದಲಿಗೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು, ಹಾಗೂ B-ಸಂಕೀರ್ಣದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಪೂರ್ವನಾಮವನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ. == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == <div> * [[ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ-ವಿರೋಧಿ]] * [[ಜೀವಸತ್ವಪೂರಕ ಆಹಾರ]] * [[ಪಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವು]] * [[ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಚಳುವಳಿ]] * [[ಪೌಷ್ಟಿಕವಲ್ಲದ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರೋಗಗಳು]] * [[ಬೃಹತ್ ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆ]] * [[ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ]] ** [[ಜೀವಸತ್ವ ಕೊರತೆ]] ** ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿನ ಖನಿಜ ವಸ್ತುಗಳು ** ಅಗತ್ಯವಾದ ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳು ** ಅಗತ್ಯವಾದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ** [[ನುಟ್ರೋಪಿಕ್ಸ್]] ** ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳು: * [[ಆರ್ತೋಮಾಲಿಕ್ಯುಲರ್ ಔಷಧಿ]] * [[ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರ]] * [[ಜೀವಸತ್ವ ವಿಷಪ್ರಾಷನ (ಅತಿಸೇವನೆ)]] * [[ಪೂರ್ಣ ಪೂರಕ ಆಹಾರಗಳು]] </div> {{clear}} == ಆಕರಗಳು == {{Reflist|2}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{portal|Food}} * [http://www.nal.usda.gov/fnic/dga/rda.pdf PDF ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ USDA RDA ಚಾರ್ಟ್‌‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061105020755/http://www.nal.usda.gov/fnic/dga/rda.pdf |date=2006-11-05 }} * [http://www.hc-sc.gc.ca/fn-an/nutrition/reference/table/ref_vitam_tbl_e.html ಹೆಲ್ತ್‌‌ ಕೆನಡಾ ಡಯೆಟರಿ ರೆಫರೆನ್ಸ್‌ ಇನ್‌ಟೇಕ್ಸ್‌ ರೆಫರೆನ್ಸ್‌ ಚಾರ್ಟ್‌ ಫಾರ್‌ ವಿಟಮಿನ್ಸ್‌‌ ] * [http://dietary-supplements.info.nih.gov/Health_Information/Vitamin_and_Mineral_Supplement_Fact_Sheets.aspx NIH ಆಫೀಸ್‌ ಆಫ್‌ ಡಯೆಟರಿ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್ಸ್‌‌: ವಾಸ್ತವಾಂಶ ದಾಖಲೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080916005417/http://dietary-supplements.info.nih.gov/Health_Information/Vitamin_and_Mineral_Supplement_Fact_Sheets.aspx |date=2008-09-16 }} * [http://dietary-supplements.info.nih.gov/factsheets/dietarysupplements.asp NIH ಆಫೀಸ್‌ ಆಫ್‌ ಡಯೆಟರಿ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್ಸ್‌‌. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080916005118/http://dietary-supplements.info.nih.gov/factsheets/dietarysupplements.asp |date=2008-09-16 }}[http://dietary-supplements.info.nih.gov/factsheets/dietarysupplements.asp ಜೀವಸತ್ವಪೂರಕ ಆಹಾರಗಳು: ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಮಾಹಿತಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080916005118/http://dietary-supplements.info.nih.gov/factsheets/dietarysupplements.asp |date=2008-09-16 }} {{Vitamin}} {{Food chemistry}} {{Nutritional pathology}} {{Dietary supplement}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅಗತ್ಯವಾದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ]] [[ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಸತ್ವಗಳು]] s1iyk2lug49tpni6fzeffokvuy2whvx 0 22784 1375452 1349436 2026-06-20T03:40:20Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375452 wikitext text/x-wiki [[ತಂಬಾಕು]] ಉರಿಸಿ ಅದರ ಹೊಗೆಯ ರುಚಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಉಸಿರಿನ ಮೂಲಕ ಒಳತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ''' ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆ''' ಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅಭ್ಯಾಸವು ಕ್ರಿ.ಪೂ 5000–3000ದಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತು BC.<ref name="Gateley2004" /> ಹಲವಾರು ನಾಗರೀಕತೆಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ಧೂಪ]]ವುರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಮುಂದೆ ಉಪಭೋಗದ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗತೊಡಗಿತು.<ref name="Robicsek1979" /> [[ಪ್ರಾಚೀನ ವಿಶ್ವ]]ದಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕನ್ನು 1500ರ ಅಂತ್ಯಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ತಲುಪತೊಡಗಿತು. ಈ ವಸ್ತುವು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾದರೂ ಕೂಡ ಅದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಯಿತು.<ref name="L&M" /> ಜರ್ಮನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು [[1920]]ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದರಿಂದ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ಧೂಮಪಾನ-ವಿರೋಧೀ ಚಳುವಳಿ]] ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಈ ಚಳುವಳಿಯು [[ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ತಲುಪದೇ ಹೋದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡು ಬಹುಬೇಗನೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="NWC228" /> 1950ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಣತರು ಧೂಮಪಾನ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧವಿದೆಯೆಂದು ಸೂಚಿಸತೊಡಗಿದರು.<ref name="RichardHillyBMJ1954" /> 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸುಳಿವಿನಿಂದ ಈ ರೂಢಿಯ ವಿರುದ್ಧ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತಾಯಿತು. 1965ರ ನಂತರ ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಯು [[ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿವೆ ಇಲ್ಲವೇ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿವೆ.<ref name="RockEtAlCDC2006" /> ಆದರೆ [[ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಪ್ರಪಂಚ]]ದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಲೆ ಇದೆ.<ref name="WHO2002FactSheet" /> ಧೂಮಪಾನವು ತಂಬಾಕನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಧೂಮಪಾನದ ಮೂಲಕ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುವ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಚಲಿತ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಿ<ref name="WHOJeffreyWigand" /> ನಂತರ ಅದನ್ನು [[ಪೈರೋಲೈಜ್]] (ಅಗ್ನಿಯ ಸಂಪರ್ಕ ನೀಡುವುದು) ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಇದರಿಂದ ಹೊರಡುವ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಉಚ್ಛ್ವಾಸದ ಮೂಲಕ ಒಳತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ಇದರ ಸಕ್ರಿಯ ವಸ್ತುಸಾರಗಳು [[ಆಲ್ವಿಯೋಲೈ]] ಮೂಲಕ ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿ ಹೀರಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.<ref name="GilmanXun2004p318" /> ಈ ಸಕ್ರಿಯ ವಸ್ತುಸಾರಗಳು ನರಗಳ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡಿ ಹೃದಯ ಬಡಿತದ ವೇಗ, ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ, ಸಕ್ರಿಯತೆ,<ref name="PMID2498936" /> ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.<ref name="WesnessWarburton1997" /> [[ಡೋಪಾಮೈನ್]] ಮತ್ತು ಇದಾದ ನಂತರ [[ಎಂಡಾರ್ಫಿನ್]]ಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸುಮ್ಮಾನವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಪದಾರ್ಥಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="GilmanXun2004pp320-321" /> 2000ದ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು 1.22 ಬಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಧೂಮಪಾನದ ರೂಢಿಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಹೆಂಗಸರಿಗಿಂತ ಗಂಡಸರು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಜಾಸ್ತಿ,<ref name="HNPGuindonBoisclair13-16" /> ಆದರೂ ವಯಸ್ಸು ಕಡಿಮೆಯಾದಂತೆಯೇ ಈ ಅಂತರವು ಸಹ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="WomenTobaccoChallenges5-6" /><ref name="2001SurgeonGeneralWomen47" /> ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಶ್ರೀಮಂತವರ್ಗಕ್ಕಿಂತ ಬಡವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು, ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳ ಜನರು ಹೆಚ್ಚು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="WHO2002FactSheet" /> ಹೆಚ್ಚಿನ ಧೂಮಪಾನಿಗಳು [[ಹದಿಹರೆಯ]] ಅಥವಾ [[ತರುಣಾವಸ್ಥೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮೊದಮೊದಲ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನದಿಂದ ಆಹ್ಲಾದದ ಭಾವನೆಗಳು ಉಂಟಾಗಿ [[ಧನಾತ್ಮಕ ಮರುಪಯೋಗ]]ಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುತ್ತ ಹೋದಹಾಗೇ [[ಉಪಸಂಹರಣ]]ದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು [[ಋಣಾತ್ಮಕ ಮರುಪಯೋಗ]]ಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರೇರಕಗಳಾಗುತ್ತವೆ == ಇತಿಹಾಸ == {{Main|History of tobacco|History of smoking}} === ಮೊದಲ ಬಳಕೆ === [[ಚಿತ್ರ:Aztec feast 1.jpg|thumb|ಅಜ್‌ಟೆಕ್ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಔತಣಕೂಟವೊಂದರಲ್ಲಿ ಭೋಜನಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಧೂಮಪಾನದ ನಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರುವುದು, ಫ್ಲೋರೆಂಟೈನ್ ಕೋಡೆಕ್ಸ್, 16ನೇ ಶತಮಾನ.]] ಧೂಮಪಾನದ ಇತಿಹಾಸವು ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 5000–3000ದಷ್ಟು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕನ್ನು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನದಂತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗಿನ ದಿನಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಅನಂತರ ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಬೆಂಕಿ ತಗುಲಿದ್ದರಿಂದಲೋ ಅಥವಾ ಇದರ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿಯೋ ಇದನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸೇವಿಸುವುದು ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref name="Gateley2004">{{Citation|last=Gately|first=Iain|title=Tobacco: A Cultural History of How an Exotic Plant Seduced Civilization|url=https://books.google.com/books?id=x41jVocj05EC&printsec=frontcover|accessdate=2009-03-22|origyear=2003|year=2004|publisher=Diane|isbn=0-80213-960-4|pages=3–7}}</ref> ಈ ರೂಢಿಯು ಶಾಮನಿಸ್ಟಿಕ್ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="Wilbert1993">{{Citation|last=Wilbert|first=Johannes|title=Tobacco and Shamanism in South America|url=https://books.google.com/books?id=qPCuo4LkrIwC&printsec=frontcover|accessdate=2009-03-22|date=1993-07-28|publisher=Yale University Press| isbn =0300057903}}</ref>{{pn}} ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ನರು, ಭಾರತೀಯರು ಮತ್ತು ಚೀನೀಯರೇ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ನಾಗರೀಕತೆಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಅಂಗವಾಗಿ ಧೂಪ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಈ ಆಚರಣೆಯು ಇಸ್ರೇಲೀಯರು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ರೂಢಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನದ ಪದ್ಧತಿಯು ಬಹುಶಃ [[ಶಾಮನ್]]ಗಳ ಧೂಪಹಾಕುವ ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿರಬಹುದಾದರೂ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಉಪಭೋಗದ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಧನದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref name="Robicsek1979">{{Citation|last=Robicsek|first= Francis|title=The Smoking Gods: Tobacco in Maya Art, History, and Religion|accessdate=2009-03-22|year=1979|month=January|publisher=University of Oklahoma Press|isbn=0806115114|page=30}}</ref> ತಂಬಾಕು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಭ್ರಾಮಕ ಮಾದಕವಸ್ತುಗಳ ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಸಮಾಧಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗಿ ಆತ್ಮಗಳ ಪ್ರಪಂಚದೊಡನೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಜನರು ತಂಬಾಕನ್ನು ಯಾವಾಗಲು ದೊಡ್ಡ ಗಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ವ್ಯಾಪಾರವಿನಿಮಯಕ್ಕಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದುದಲ್ಲದೆ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರವೊಂದನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ<ref>{{Citation|first1=John Gottlieb Ernestus|last1= Heckewelder | first2=William Cornelius|last2=Reichel|title=History, manners, and customs of the Indian nations who once inhabited Pennsylvania and the neighbouring states|url=https://books.google.com/books?id=qPCuo4LkrIwC&printsec=frontcover|format=PDF| accessdate=2009-03-22|origyear=1876 |year=1971| month=June|publisher=The Historical society of Pennsylvania|isbn=978-0405028533|page= 149}}</ref> ಆಗಾಗ [[ಕೊಳವೆ]]ಗಳ ಮೂಲಕ ಅದರ ಧೂಮಪಾನವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಮತ್ತು ಧೂಮಪಾನವು ಬಾಲ್ಯವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಜೀವನದ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{Citation|last1=Diéreville|first2=John Clarence|last2=Webster|first3=Alice de Kessler Lusk|last3=Webster| title = Relation of the voyage to Port Royal in Acadia or New France|accessdate=2009-03-22|year=1933|publisher=The Champlain Society|quote=They smoke with excessive eagerness […] men, women, girls and boys, all find their keenest pleasure in this way}}</ref>{{pn}} ತಂಬಾಕು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನ ಕೊಡುಗೆಯೆಂದೂ, ಸೇದಿ ಹೊರಬಿಡಲಾದ ತಂಬಾಕಿನ ಹೊಗೆಯು ಮನಸ್ಸಿನ ಯೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದೂ ನಂಬಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{Citation|last=Gottsegen|first= Jack Jacob|title=Tobacco: A Study of Its Consumption in the United States|url=https://books.google.com/books?id=1uNCAAAAIAAJ&q=Tobacco:+A+Study+of+Its+Consumption+in+the+United+States&dq=Tobacco:+A+Study+of+Its+Consumption+in+the+United+States&pgis=1|accessdate=2009-03-22 | year = 1940|publisher=Pitman Publishing Company|page=107}}</ref> ಧೂಮಪಾನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ತಂಬಾಕಿನಿಂದ ಹಲವಾರು ಔಷಧೀಯ ಉಪಯೋಗಗಳೂ ಇದ್ದವು. ನೋವು ನಿವಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಿವಿನೋವು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುನೋವುಗಳ ಉಪಶಮನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಗಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ಸವರುವ ಮುಲಾಮುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮರುಭೂಮಿಯ ಇಂಡಿಯನರಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕನ್ನು ಶೀತವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರುಭೂಮಿಯ ಸೇಜ್ ಸಸ್ಯವಾದ ''Salvia Dorrii'' ಯ ಎಲೆಗಳ ಜತೆಗೆ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇಲ್ಲವೇ ಇಂಡಿಯನ್ ಬಾಲ್ಸಾಮ್‌ನ ಬೇರು ಅಥವಾ ಕಾಫ್ ರೂಟ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ''Leptotaenia multifida'' ಜತೆಗೆ ತಂಬಾಕನ್ನು ಬೆರೆಸಿದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಮಾ ಮತ್ತು ಟ್ಯೂಬರ್‌ಕ್ಯುಲೋಸಿಸ್ ಕಾಯಿಲೆಯುಳ್ಳವರಿಗೆ ಬಹಳ ಒಳ್ಳೆಯದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{Citation|last=Balls|first=Edward K.|title=Early Uses of California Plants|url=https://books.google.com/books?id=F2RzddT6xAsC&printsec=frontcover&dq=Early+Uses+of+California+Plants|accessdate=2009-03-22|date=1962-10-01|publisher=University of California Press|isbn=978-0520000728|pages=81–85}}</ref> === ಜನಪ್ರಿಯತೆ === {{For|more about the commercial development of tobacco|History of commercial tobacco in the United States}} [[ಚಿತ್ರ:Persian girl smoking.jpg|thumb|left|ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕಾಸಿಮ್ ವಿರಚಿತ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಒಬ್ಬ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಹುಡುಗಿಯ ಚಿತ್ರ.ಇಸ್‌ಫಹಾನ್, 1600ರ ಸುತ್ತಮುತ್ತ]] 1612ರಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸ್‌ಟೌನ್ ವಸಾಹತನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ತಂಬಾಕನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ [[ಜಾನ್ ರೋಲ್ಫ್]] ಎಂಬ ಸೆಟ್ಲರ್‌ನಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಬಹಳ ಬೇಗ ಹರಡಿ ಇದನ್ನು "ಕಂದು ಚಿನ್ನ"ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಚಿನ್ನದ ಯಾತ್ರೆಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಸವಳಿದುಹೋಗಿದ್ದ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಜಾಯ್ನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಕಂಪೆನಿಯು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{Citation|last=Jordan, Jr.|first=Ervin L.|title=Jamestown, Virginia, 1607-1907: An Overview|url=http://curry.edschool.virginia.edu/socialstudies/projects/jvc/overview.html|accessdate=2009-02-22|publisher=University of Virginia|archive-date=2002-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20021017223417/http://curry.edschool.virginia.edu/socialstudies/projects/jvc/overview.html|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರಾಚೀನ ವಿಶ್ವದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ತಂಬಾಕನ್ನು ಮತ್ತೆಮತ್ತೆ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ಸಾರವು ಬರಿದಾಗುವಂತಾಯಿತು. ಇದು ಭೂಖಂಡದ ಅಪರಿಚಿತ ಪೂರ್ವಭಾಗದೆಡೆ ನೆಲೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ತಂಬಾಕಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಣೆಯುಂಟಾಯಿತು.<ref>{{Citation|last=Kulikoff|first=Allan|title=Tobacco and Slaves: The Development of Southern Cultures in the Chesapeake|url=https://books.google.com/books?id=NCvU9_bj-1QC&printsec=frontcover&dq=Tobacco+%26+Slaves:+The+Development+of+Southern+Cultures+in+the+Chesapeake|accessdate=2009-03-22|date=1986-08-01|publisher=The University of North Carolina Press|isbn=978-0807842249}}</ref> [[ಬೇಕನ್ಸ್ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯವರೆಗೂ [[ಕರಾರಿನ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯು]] ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಗಮನವು ಗುಲಾಮಗಿರಿಯೆಡೆಗೆ ಹೊರಳಿತು.<ref>{{Citation|last=Cooper|first=William James|title=Liberty and Slavery: Southern Politics to 1860|url=https://books.google.com/books?id=AFS3Uu_EMQEC&printsec=frontcover#PPA9,M1|accessdate=2009-03-22|year=2000|month=October|publisher=Univ of South Carolina Press|isbn=978-1570033872|page=9}}</ref> [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯ ನಂತರ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯು ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಆದರೆ 1794ರಲ್ಲಿ ಕಾಟನ್ ಜಿನ್‍ನ ಸಂಶೋಧನೆಯಾದ ನಂತರ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯು ಮತ್ತೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref>{{Citation|last=Trager|first=James|title=The People's Chronology: A Year-by-year Record of Human Events from Prehistory to the Present|accessdate=2009-03-22|year=1994|month=August|publisher=Holt|isbn=978-0805031348}}</ref>{{pn}} ಫ್ರೆಂಚ್ ನಾಗರಿಕ [[ಜಾನ್ ನಿಕೋಟ್]] (ಈತನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ನಿಕೋಟಿನ್ ಎಂಬ ಪದ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು) 1560ರಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಇದರ ನಂತರ ತಂಬಾಕು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ಅನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಆಂಗ್ಲ ನಾಗರಿಕನೊಬ್ಬನು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವ ಬಗೆಗಿನ ಮೊದಲ ವರದಿಯು 1556ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ನ ನಾವಿಕನೊಬ್ಬನ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ಆತ "ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳಿಂದ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಹೊರಗೆ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದನು."<ref name="L&M" /> ಟೀ, ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಅಫೀಮುಗಳಂತೆಯೇ ತಂಬಾಕು ಕೂಡ ಮೊದಲು ಔಷಧೀಯವಾಗಿದ್ದು ನಂತರ ಅಮಲು ಬರಿಸುವ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡಲಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Harvnb|Gilman|Xun|2004|p=38}}</ref> ತಂಬಾಕನ್ನು 1600ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ವರ್ತಕರು ಇಂದಿನ [[ಗ್ಯಾಂಬಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಸೆನೆಗಲ್]]ಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಇದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ [[ಮೊರೋಕ್ಕೋ]]ದಿಂದ [[ಟಿಂಬಕ್ಟು]]ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಂದ ಕ್ಯಾರವಾನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು (ಮತ್ತು ಸಸ್ಯವನ್ನು) ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾಗೆ ತಂದರು ಮತ್ತು 1650ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇದು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ತಂಬಾಕು ಪ್ರಾಚೀನ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯವಾದ ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕರಿಂದ ಆಗಾಗ ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಯಿತು. 1623-40ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಓಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಸುಲ್ತಾನನಾಗಿದ್ದ [[ಮುರಾದ್ IV]] ಧೂಮಪಾನವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ನೈತಿಕಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗನಾದನು. ಚೀನೀ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಚಾಂಗ್‌ಜೆನ್]] ತನ್ನ ಸಾವು ಮತ್ತು ಮಿಂಗ್ [[ಮಿಂಗ್ ವಂಶ]]ದ ಪರಾಭವಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಮೊದಲು ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುವ ಶಾಸನವೊಂದನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದನು. ನಂತರ, ಮೂಲತಃ ಅಲೆಮಾರಿ ಕುದುರೆಸವಾರ ಯೋಧರ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರಾಗಿದ್ದ [[ಕಿಂಗ್ ವಂಶ]]ದ [[ಮಂಚು]]ಗಳು ಧೂಮಪಾನವು "ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೇಯವಾದ್ದು" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿ [[ಈಡೋ ಅವಧಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಕೆಲವು ತಂಬಾಕು ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್ನುಗಳು ಆಹಾರಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಬದಲು ಉತ್ತಮ ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳು ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಮಾದಕವಸ್ತುವಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಮಿಲಿಟರಿ ಆರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯುಂಟುಮಾಡುವುದೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ [[ಶೋಗನೇಟ್]] ಜನಗಳ ಕೆಂಗಣ್ಣಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದವು.<ref name="Screech-Smoke">{{Harvnb|Gilman|Xun|2004|pp=92-99}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Bonsack machine.png|thumb|ಬಾನ್‌ಸ್ಯಾಕ್‌ನ ಸಿಗರೆಟ್ ಸುತ್ತುವ ಯಂತ್ರ, ಯು.ಎಸ್ ಪೇಟೆಂಟ್ 238,640ರಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವಂತೆ.]] ತಂಬಾಕು ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಅನೈತಿಕ ಅಥವಾ ದೈವದ್ರೋಹವೆಂದು ಬಗೆದವರಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದಾರೆ. 1634ರಲ್ಲಿ [[ಮಾಸ್ಕೋನ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಯಾರ್ಕ್]] ತಂಬಾಕಿನ ಮಾರಾಟವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಈ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ಗಂಡಸರು ಮತ್ತು ಹೆಂಗಸರ ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಅವರ ಬೆನ್ನಿನ ಚರ್ಮ ಕಿತ್ತುಬರುವ ತನಕ ಚಾಟಿಯೇಟಿನ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನೂ ವಿಧಿಸಿದರು. ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಮುಂದಾಳುವಾಗಿದ್ದ [[ಅರ್ಬನ್ VII]] 1642ರ ಪೇಪಲ್ ಬುಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದರು. ಹಲವಾರು ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು, ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ನಿಷೇಧಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. [[ಜೇಮ್ಸ್ I ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ಒಬ್ಬ ಕಟ್ಟಾ ಧೂಮಪಾನ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ''[[ಎ ಕೌಂಟರ್‌ಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಟು ಟೊಬ್ಯಾಕೋ]]'' ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಕರ್ತೃವೂ ಆಗಿದ್ದನು; ಆತನು ಈ ಹೊಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು 1604ರಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕಿನ ಮೇಲೆ ಶೇಕಡಾ 4000ದಷ್ಟು ಕರವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ದಮನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನಾದರೂ 1600ರ ಆದಿಯ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಗಲೇ ಸುಮಾರು 7,000 ತಂಬಾಕು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿದ್ದುದರಿಂದಾಗಿ ಅದು ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಅನಂತರ, ಚಾಕಚಕ್ಯತೆಯುಳ್ಳ ರಾಜರು ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧದ ನಿಷ್ಫಲತೆಯನ್ನು ಮನಗಂಡು ತಂಬಾಕಿನ ವ್ಯಾಪಾರವ್ಯವಹಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಲಾಭದಾಯಕ ಸರ್ಕಾರೀ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Harvnb|Gilman|Xun|2004|pp=15-16}}</ref><ref>{{Citation|coauthor=King James I of England|title=A Counterblaste to Tobacco|url=http://www.laits.utexas.edu/poltheory/james/blaste/|accessdate=2009-03-22|date=2002-04-16|origyear=1604|publisher=University of Texas at Austin}}</ref> 1600ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ನಾಗರೀಕತೆಗಳಲ್ಲೂ ತಂಬಾಕಿನ ಧೂಮಪಾನದ ಪರಿಚಯವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಂತೂ ಆಳುವ ರಾಜರು ತೀವ್ರ ಶಿಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಕರಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಧೂಮಪಾನವು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಲೇ ಸೇರಿಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಾಗಿತ್ತು. ತಂಬಾಕು ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರದ ಹಾದಿಗಳು, ಬಂದರುಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾದ ನಂತರ ಹಿನ್ನಾಡುಗಳನ್ನೂ ತಲುಪಿತು. ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ''ಸ್ಮೋಕಿಂಗ್'' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು 1700ರ ಅಂತ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ತರಲಾಯಿತು; ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ''ಡ್ರಿಂಕಿಂಗ್ ಸ್ಮೋಕ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="L&M">{{Citation|first1=John|last1=Lloyd|first2=John|last2=Mitchinson|title=The Book of General Ignorance|accessdate=2009-03-22|date=2008-07-25|publisher=Harmony Books|isbn=0307394913}}</ref>{{pn}} ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು 1860ರ ದಶಕದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದವರೆಗೂ ಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿದ್ದಿತಾದರೂ ಆನಂತರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲವು ಗುಲಾಮಗಿರಿಯೆಡೆಯಿಂದ [[ಭಾಗೀದಾರಿಕೆ ಕೃಷಿ]]ಯೆಡೆಗೆ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಗೊಂಡಿತು. ಇದರ ಜತೆಗೇ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಿಗರೇಟ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಂಬಾಕು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಔದ್ಯಮೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವು. 1881ರಲ್ಲಿ [[ಜೇಮ್ಸ್ ಬೋನ್‌ಸ್ಯಾಕ್]] ಎಂಬ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಯು ಸಿಗರೆಟ್ ತಯಾರಿಕೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಯಂತ್ರವೊಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದನು.<ref name="Burns134-135">{{Citation|last=Burns|first=Eric|title=The Smoke of the Gods: A Social History of Tobacco|url=https://books.google.com/books?id=cZfqS7vi9vEC&printsec=frontcover&dq=The+Smoke+of+the+Gods:+A+Social+History+of+Tobacco|accessdate=2009-03-22|date=2006-09-28|publisher=Temple University Press|isbn=978-1592134809|pages=134–135}}</ref> === ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಪವಾದಗಳು === {{For|more about the social stigma|Anti-smoking movement}} [[ಚಿತ್ರ:German anti-smoking ad.jpeg|thumb|left| "ದ ಚೇನ್ ಸ್ಮೋಕರ್" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ನಾಜೀ ಧೂಮಪಾನ-ವಿರೋಧೀ ಜಾಹೀರಾತು; ಇದರ ಘೋಷಣೆಯು "ಆತ ಅದನ್ನು ನುಂಗುವುದಿಲ್ಲ (ಸಿಗರೆಟ್) ಅದು ಆತನನ್ನು ನುಂಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿತ್ತು.]] ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ವಿರೋಧೀ ಸಂಘಗಳು<ref name="NWC178">{{Harvnb|Proctor|2000|p=178}}</ref> ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮದ್ಯಪಾನ ವಿರೋಧೀ ಸಂಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತಂಬಾಕಿನ ಬಳಕೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು 1912 ಮತ್ತು 1932ರಲ್ಲಿ ''Der Tabakgegner'' (ತಂಬಾಕಿನ ವಿರೋಧಿ) ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. 1929ರಲ್ಲಿ ಡ್ರೆಸ್‌ಡೆನ್, ಜರ್ಮನಿಯ ಫ್ರಿಟ್ಜ್ ಲಿಕಿಂಟ್ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ತಂಬಾಕಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗೆಗಿನ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ, ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಬರಹವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು. ಮಹಾ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್]] ತನ್ನ ಮುಂಚಿನ ಧೂಮಪಾನದ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ವೆಚ್ಚವೆಂದು ಖಂಡಿಸಿದನು,<ref name="NWC219">{{Harvnb|Proctor|2000|p=219}}</ref> ಹಾಗು ಮುಂದೆ ಇದನ್ನು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡನು. ಈ ಚಳುವಳಿಗೆ ನಾಜೀ ಪ್ರಜನನ ನೀತಿಯಿಂದ ಇನ್ನೂ ಬಲಗೊಂಡಿತು; ಈ ನೀತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಜರ್ಮನ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹೆಂಡತಿಯರು ಹಾಗೂ ತಾಯಂದಿರಾಗಿರಲು ತಕ್ಕವರಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು.<ref name="NWC187">{{Harvnb|Proctor|2000|p=187}}</ref> [[ನಾಜೀ ಜರ್ಮನಿಯ ಧೂಮಪಾನ-ವಿರೊಧಿ ಚಳುವಳಿ]]ಯು ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧಪಕ್ಷವನ್ನು ತಲುಪಲಿಲ್ಲ, ಹೀಗಾಗಿ ಧೂಮಪಾನ-ವಿರೋಧೀ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಬಲುಬೇಗನೆ ತಗ್ಗಿಹೋಯಿತು. ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಿಗರೆಟ್ ತಯಾರಕರು ಬಲುಬೇಗನೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಕಪ್ಪು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ತಂಬಾಕಿನ ಅಕ್ರಮ ಕಳ್ಳಸಾಗಾಣಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದವು,<ref name="NWC245">{{Harvnb|Proctor|2000|p=245}}</ref> ಮತ್ತು ನಾಜೀ ಧೂಮಪಾನ ವಿರೋಧಿ ಚಳುವಳಿಯ ನೇತಾರರು ಮೌನ ತಾಳುವಂತಾಯಿತು.<ref name="ADLNMPHP">{{Citation|last=Proctor|first=Robert N.|title=Nazi Medicine and Public Health Policy|publisher=''Dimensions'', Anti-Defamation League|year=1996|url=http://www.adl.org/Braun/dim_14_1_nazi_med.asp|accessdate=2008-06-01|archive-date=2008-05-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20080531052102/http://www.adl.org/Braun/dim_14_1_nazi_med.asp|url-status=dead}}</ref> [[ಮಾರ್ಷಲ್ ಯೋಜನೆ]]ಯ ಪ್ರಕಾರ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಜರ್ಮನಿಗೆ ತಂಬಾಕನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ನೌಕಾಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ 1948ರಲ್ಲಿ 24,000 ಟನ್‌ಗಳಂತೆ ಹಾಗೂ 1949ರಲ್ಲಿ 69,000 ಟನ್‌ಗಳಂತೆ ಸಾಗಿಸಿತು.<ref name="NWC245" /> [[ಯುದ್ಧನಂತರದ ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ತಲಾ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಿಗರೆಟ್ ಬಳಕೆಯು 1950ರಲ್ಲಿ 460ರಿಂದ ಏರಿ 1963ರಲ್ಲಿ 1,523ರಷ್ಟಾಯಿತು.<ref name="NWC228">{{Harvnb|Proctor|2000|p=228}}</ref> 1900ರ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಧೂಮಪಾನ ವಿರೋಧಿ ಚಳುವಳಿಗಳು 1939–41ರ ನಾಜೀ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಮೀರಲಾರದೇ ಹೋದವು ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್ ತಂಬಾಕು ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು [[ರಾಬರ್ಟ್ ಎನ್. ಪ್ರಾಕ್ಟರ್]] "ಮೂಕವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು.<ref name="NWC228" /> [[ಚಿತ್ರ:Cancer smoking lung cancer correlation from NIH.svg|thumb|ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲು ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಬಲವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ನಡೆಸಲಾದ ದೀರ್ಘ ಅಧ್ಯಯನ.]] 1950ರಲ್ಲಿ [[ರಿಚರ್ಡ್ ಡಾಲ್]] [[British Medical Journal]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಧೂಮಪಾನ ಹಾಗೂ [[ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್]] ನಡುವಿನ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.<ref>{{Cite pmid|14772469}}</ref> ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, 1954ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ನಲವತ್ತು ಸಾವಿರ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ [[British Doctors Study]] ಎಂಬ ಅಧ್ಯಯನವು ಈ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸರ್ಕಾರವು ಧೂಮಪಾನ ಹಾಗೂ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಒಂದಕ್ಕೋಂದು ತಳುಕುಹಾಕಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂಬ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು.<ref name="RichardHillyBMJ1954">{{Cite doi|10.1136/bmj.328.7455.1529}}</ref> 1964ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ [[ಸರ್ಜನ್ ಜನರಲ್]]ರವರ ಧೂಮಪಾನ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ವರದಿಯು ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರುಜುವಾತುಗಳು ಹೆಚ್ಚುಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊರಕುತ್ತ ಹೋದಂತೆಯೇ ತಂಬಾಕು ಕಂಪೆನಿಗಳು ಈ ಹಿಂದೆ ಇದರ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲಿನ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ರುಜುವಾತುಗಳಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು [[ಸಹಾಯಕ ಅಜಾಗ್ರತೆ]]ಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದವು. 1998ರವರೆಗೂ ಆರೋಗ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ವಾದದ ಪರ ವಹಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು, ನಂತರ ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಮೂಲವಾಗಿ ಯು.ಎಸ್‌ನ ನಾಲ್ಕು ಅತಿದೊಡ್ಡ ತಂಬಾಕು ಕಂಪೆನಿಗಳು 46 ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾದ [[Tobacco Master Settlement Agreement]]ನ ಪ್ರಕಾರ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ತಂಬಾಕಿನ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಹಣಪಾವತಿ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು; ಹಾಗೂ ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪೌರ ಕೇಸಿನ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="WallStreetJournalTobaccoMastersSettlement">{{Cite news|publisher=[[Wall Street Journal]]|title=Forty-Six States Agree to Accept $206 Billion Tobacco Settlement|date=November 23, 1998|author=Milo Geyelin}}</ref> 1965ರಿಂದ 2006ರವರೆಗೆ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ನ ಧೂಮಪಾನದ ಮಟ್ಟವು 42%ರಿಂದ 20.8%ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ.<ref name="RockEtAlCDC2006">{{Cite web|url=http://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm5644a2.htm|title=Cigarette Smoking Among Adults --- United States, 2006|accessdate=2009-01-01|author=VJ Rock, MPH, A Malarcher, PhD, JW Kahende, PhD, K Asman, MSPH, C Husten, MD, R Caraballo, PhD|date=2007-11-09|publisher=United States Centers for Disease Control and Prevention|quote=In 2006, an estimated 20.8% (45.3 million) of U.S. adults[...]}}</ref> ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನಪಾಲು ಜನರು ಯಶಸ್ವೀ, ವೃತ್ತಿಪರ, ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟೂಂಬಗಳಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದರು. ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಇಳಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಕೂಡ, ಪ್ರತಿದಿನದ ತಲಾ ಸಿಗರೆಟ್ ಬಳಕೆಯು 1954ರಲ್ಲಿ 22 ಇದ್ದುದು 1978ರ ವೇಳೆಗೆ 30ಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ಈ ವಿರೋಧಾಭಾಸವು ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟವರು ಅದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದರೆಂದೂ, ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದವರು ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾರಂಭಿಸಿದರೆಂದೂ ಸೂಚಿಸಿತು.<ref>{{Citation|last=Hilton|first=Matthew|title=Smoking in British Popular Culture, 1800-2000: Perfect Pleasures|url=https://books.google.com/books?id=UjM8t6Ul73YC&printsec=frontcover&dq=Smoking+in+British+Popular+Culture#PPA229,M1|accessdate=2009-03-22|date=2000-05-04|publisher=Manchester University Press|isbn=978-0719052576|pages=229–241}}</ref> ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಹಲವಾರು ಔದ್ಯಮೀಕರಣಗೊಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನದ ಮಟ್ಟವು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿದೆ ಅಥವಾ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ [[ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಪ್ರಪಂಚ]]ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತಂಬಾಕಿನ ಬಳಕೆಯು 2002ರ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಶೇಕಡಾ 3.4ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಲೇ ಇದೆ.<ref name="WHO2002FactSheet">{{Cite web|url=http://www.wpro.who.int/media_centre/fact_sheets/fs_20020528.htm|title=WHO/WPRO-Smoking Statistics|accessdate=2009-01-01|date=2002-05-28|publisher=World Health Organization Regional Office for the Western Pacific|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050702080344/http://www.wpro.who.int/media_centre/fact_sheets/fs_20020528.htm|archivedate=2005-07-02|url-status=live}}</ref> ಆಫ್ರಿಕಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಆಧುನಿಕವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಬಲವಾದ ವಿರೋಧಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಣನೆಗೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{Harvnb|Gilman|Xun|2004|pp=46-57}}</ref> ಇಂದು ತಂಬಾಕಿನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ [[ರಷ್ಯಾ]] ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ [[ಇಂಡೋನೇಶಿಯಾ]], [[ಲಾವೋಸ್]], [[ಉಕ್ರೇನ್]], [[ಬೆಲಾರುಸ್]], [[ಗ್ರೀಸ್]], [[ಜೋರ್ಡಾನ್]], ಮತ್ತು [[ಚೀನಾ]] ಇವೆ.<ref name="MPOWER 2008 pp=267–288">{{harvnb|MPOWER|2008|pp=267–288}}</ref> == ಬಳಕೆ == === ವಿಧಾನಗಳು === {{Dablink|For more about the production of the argicultural product, see [[Types of tobacco]], [[Cultivation of tobacco]], [[Curing of tobacco]], and [[Tobacco products]]}} [[ತಂಬಾಕು]] ''[[ನಿಕೋಟಿಯಾನಾ]]'' ಕುಟುಂಬದ ಸಸ್ಯಗಳ ತಾಜಾ ಎಲೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ಈ ಕುಟುಂಬವು ಹಲವಾರು ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ''[[ನಿಕೋಟಿಯಾನಾ ಟಬಾಕಮ್]]'' ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುವುದು. ''[[ನಿಕೋಟಿಯಾನಾ ರಸ್ಟಿಕಾ]]'' ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿನ ನಿಕೋಟಿನ್ ಪ್ರಮಾಣವು ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕಟಾವು ಮಾಡಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮೆಲ್ಲನೆ [[ಉತ್ಕರ್ಷಣೆ]]ಯುಂಟಾಗಲು ಮತ್ತು ತಂಬಾಕಿನ ಎಲೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಕ್ಯಾರೊಟಿನಾಯ್ಡ್]]ಗಳು ನಶಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ತಂಬಾಕಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ಹುಲ್ಲು, ಟೀ, ಗುಲಾಬಿಯೆಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಹಣ್ಣಿನ ಪರಿಮಳಗಳ ರುಚಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ತಂಬಾಕನ್ನು ವ್ಯಸನದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, pHನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಅಥವಾ ಹೊಗೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಹೆಚ್ಚು ರುಚಿಕರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಜತೆ ಬೆರಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ [[599 ಪದಾರ್ಥ]]ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುವಂತೆ ನಿಯಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="WHOJeffreyWigand" /> ಇದರ ನಂತರದ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿ, ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಮಾಡಿ ಬಳಕೆದಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ರಫ್ತುಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಆದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಉಪ-ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಸಕ್ರಿಯ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ನೂತನ ವಿಧಾನಗಳ ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಬಳಕೆಯ ರೀತಿಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿವೆ: {{multiple image|align=right|direction=vertical|width=180|image1=Nicotiana Tobacco Plants 1909px.jpg|alt1=Field of tobacco organized in rows extending to the horizon.|caption1=Tobacco field in [[Intercourse, Pennsylvania]].|image2=Basma-tobacco-drying.jpg|alt2=Powderly stripps hung vertically, slightly sun bleached.|caption2=[[Basma]] leaves curing in the sun at [[Pomak]] village of [[Xanthi]], Thrace, Greece.|image3=DunhillLightFlake.jpg|alt3=Rectangular strips stacked in an open square box.|caption3=Processed tobacco pressed into long strips for shipping.}} ;[[ಬೀಡಿ]] : ಬೀಡಿಗಳು ತೆಳ್ಳಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಮಳಭರಿತವಾಗಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು ಇವನ್ನು ತೇಂದು ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುರುಳಿಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ತಂಬಾಕಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಒಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ದಾರವೊಂದರಿಂದ ಸುತ್ತಿ ಕಟ್ಟಲಾಗುವುದು.{{Citation needed|date=February 2009}} ಬೀಡಿಗಳ ಹೊಗೆಯು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಸಿಗರೇಟ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಬನ್ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡ್, ನಿಕೋಟೀನ್ ಮತ್ತು ಟಾರ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm4836a2.htm|title=Bidi Use Among Urban Youth – Massachusetts, March-April 1999|accessdate=2009-02-14|date=1999-09-17|publisher=Centers for Disease Control and Prevention}}</ref><ref>{{Cite pmid|9862656}}</ref> ಸಾಧಾರಣ ಸಿಗರೇಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಬೀಡಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯುಳ್ಳವಾದ್ದರಿಂದ, ಇವು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಭಾರತಗಳ ಬಡವರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ.{{Citation needed|date=February 2009}} ;[[ಸಿಗಾರ್]]ಗಳು : ಸಿಗಾರ್‌ಗಳು ಒಣಗಿದ ಮತ್ತು ಹುದುಗು ಬರಿಸಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಸುತ್ತಲಾದ ತಂಬಾಕಿನ ಗಂಟಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಹೊಗೆಯು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವವರ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅನುವಾಗುವಂತೆ ಇದನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಸಿರಿನ ಮೂಲಕ ಒಳಗೆಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಹೊಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಕ್ಷಾರದ ಗುಣವಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಬಹಳ ಬೇಗನೆ ಗಂಟಲ ನಾಳ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು ಕೆರಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಾಯಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು.{{Citation needed|date=February 2009}} ಸಿಗಾರ್ ಸೇವನೆಯ ವಾಡಿಕೆಯು ಸ್ಥಳ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ಸಮೀಕ್ಷಿಸಲಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ, ಹಾಗೂ ಈ ವಾಡಿಕೆಯ ಊಹೆಗಳು ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ವಿಧಾನಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಕೊಂಚ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಈಗ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಬಳಕೆಯು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತದೆ, ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿವೆ; ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಒಟ್ಟು ಸಿಗಾರ್ ಮಾರಾಟದ ಶೇಕಡಾ 75ರಷ್ಟನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.<ref name="Rarick">{{Cite paper|url=http://ssrn.com/abstract=1127582|author=Rarick CA|title=Note on the premium cigar industry|date=2008-04-02|publisher=SSRN|accessdate=2008-12-02}}</ref> 2005ರ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಶೇಕಡಾ 4.3ರಷ್ಟು ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ 0.3% ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ಸಿಗಾರ್ ಸೇವನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆಂದು ಎಣಿಕೆ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite journal|journal=MMWR Morb Mortal Wkly Rep|date=2006|volume=55|issue=42|pages=1145–8|title=Tobacco use among adults—United States, 2005|author=Mariolis P, Rock VJ, Asman K ''et al.''|url=http://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm5542a1.htm}}</ref> ;[[ಸಿಗರೇಟುಗಳು]] : ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗರೇಟ್‌ಗಳೆಂದರೆ "ಸಣ್ಣ ಸಿಗಾರ್"ಗಳೆಂದು ಅರ್ಥ, ಈ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಧೂಮಪಾನದ ಮೂಲಕ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾದ ತಂಬಾಕಿನ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪುನರ್ರಚಿಸಲಾದ ತಂಬಾಕು ಮತ್ತು ಇದರ ಜತೆಗೇ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಸುತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ ಇಲ್ಲವೇ ಕಾಗದ ಸುತ್ತಿದ ಕೊಳವೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ತುಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="WHOJeffreyWigand">{{Cite web|url=http://www.jeffreywigand.com/WHOFinal.pdf|title=ADDITIVES, CIGARETTE DESIGN and TOBACCO PRODUCT REGULATION|accessdate=2009-02-14|last=Wingand|first=Jeffrey S.|year=2006|month=July|format=PDF|publisher=Jeffrey Wigand|location=Mt. Pleasant, MI 48804}}</ref> ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಿ ಸೇದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಸೆಲ್ಯುಕೋಸ್ ಅಸಿಟೇಟ್ ಫಿಲ್ಟರ್ ಇದ್ದು ಇದರ ಮೂಲಕ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು. ಸಿಗರೆಟ್ ಸೇವನೆಯು ತಂಬಾಕನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=February 2009}} ;[[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಿಗರೇಟ್‌ಗಳು]] : ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಿಗರೇಟ್‌ಗಳು ತಂಬಾಕು ಧೂಮಪಾನಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿವೆಯಾದರೂ ಇಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಬ್ಯಾಟರಿ-ಚಾಲಿತ ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಆವೀಕೃತ ಪ್ರೊಪೈಲೀನ್ ಗ್ಲೈಕಾಲ್/ನಿಕೋಟಿನ್ ದ್ರಾವಣದ ಮೂಲಕ ನಿಕೋಟಿನ್ ಡೋಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಬಹುದು. ಇದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ್ದರಿಂದ, ಇದರ ಬಗೆಗಿನ ಹಲವಾರು ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ತನಿಖೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ;[[ಹುಕ್ಕಾ]] : ಹುಕ್ಕಾವು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹಲವು ಶಾಖೆಗಳನ್ನುಳ್ಳ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಾಜಿನದಾದ) ನೀರಿನ ಕೊಳವೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೂಲತಃ ಭಾರತದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಈಗ ಹುಕ್ಕಾ ಪ್ರಪಂಚದೆಲ್ಲೆಡೆಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಧ್ಯಪೂರ್ವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಹುಕ್ಕಾವು ನೀರಿನ ಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷವಾದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳ ಹಣ್ಣುಗಳು, ತಂಬಾಕು ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನಾಬಿಸ್ ಅನ್ನು ಧೂಮಪಾನದ ಮೂಲಕ ಸೇವಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು. ;[[ಕ್ರೆಟೆಕ್‌ಗಳು]] : ಕ್ರೆಟೆಕ್‌ಗಳು ತಂಬಾಕು, ಲವಂಗ ಮತ್ತು ಒಂದು ರೀತಿಯ ರುಚಿ-ಪರಿಮಳಗಳನ್ನುಳ್ಳ ’ಸಾಸ್’ನ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1880ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕುಡುಸ್, ಜಾವಾದಲ್ಲಿ ಲವಂಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ಔಷಧೀಯ ಅಂಶವಾದ ಯೂಜಿನಾಲ್ ಅನ್ನು ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ತಂಬಾಕಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳು ಕ್ರೆಟೆಕ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಹಾಗೂ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕ್ರೆಟೆಕ್‍ಗಳು 30ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯ ತಂಬಾಕನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವಂತಹ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ.. ಇದಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರುಚಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ತಂಬಾಕಿನ ಮಿಶ್ರಣದ 1/3 ಭಾಗದಷ್ಟು ಚೂರುಮಾಡಿ ಒಣಗಿಸಿದ ಲವಂಗದ ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳು ಕ್ರೆಟೆಕ್‌ಅನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿವೆ,{{Citation needed|date=February 2009}} ಮತ್ತು 2004ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ತಂಬಾಕು ಮತ್ತು ಮೆಂಥಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳು ಇನ್ನಾವುದೇ "ವಿಶೇಷ ಫ್ಲೇವರ್" ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು, ಹಾಗೂ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕ್ರೆಟೆಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರತುಪಡಿಸಿದಂತಾಯಿತು.<ref>{{Cite press release|url=http://thomas.loc.gov/cgi-bin/bdquery/z?d108:SN02461:@@@D&summ2=m&|accessdate=2007-08-01|publisher=Library of Congress|title=A bill to protect the public health by providing the Food and Drug Administration with certain authority to regulate tobacco products. (Summary)|date=2004-05-20|archive-date=2015-09-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20150904081039/http://thomas.loc.gov/cgi-bin/bdquery/z?d108:SN02461:@@@D&summ2=m&|url-status=dead}}</ref> ;[[ಪರೋಕ್ಷ ಧೂಮಪಾನ]] : ಸೇವಿಸಿ ಹೊರಬಿಟ್ಟ ತಂಬಾಕಿನ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಅನೈಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವುದನ್ನು ಪರೋಕ್ಷ ಧೂಮಪಾನ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ತುದಿಯಿಂದ ಹೊರಡುವ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದನ್ನು ಸೆಕೆಂಡ್-ಹ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಮೋಕಿಂಗ್(SHS) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ತುದಿಯನ್ನು ನಮ್ದಿಸಲಾದ ನಂತರ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದನ್ನು ಎನ್‌ವೈರ್ನಮೆಂಟಲ್ ಟೊಬ್ಯಾಕೋ ಸ್ಮೋಕ್ (ETS) ಅಥವಾ ಥರ್ಡ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಮೋಕ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದುಂಟಾಗುವ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ರೀತಿಯ ಸೇವನೆಯು ತಂಬಾಕು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ;[[ಕೊಳವೆಯ ಮೂಲಕ ಧೂಮಪಾನ]] : ಕೊಳವೆ ಧೂಮಪಾನವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೇವಿಸಲಾಗುವ ತಂಬಾಕನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಲು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಕ್ಷೆ (ದ ಬೌಲ್), ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಾಂಡ (ಶ್ಯಾಂಕ್) ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ಬಾಯಿಡಲು ಜಾಗ (ದ ಬಿಟ್) ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ತಂಬಾಕಿನ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿಟ್ತು ಹೊತ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊಳವೆ ಮೂಲಕ ಸೇವಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ತಂಬಾಕುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದರಿಂದ ಒದಗುವ ರುಚಿ-ಪರಿಮಳಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗುಣಗಳು ಇನ್ನಾವುದೇ ತಂಬಾಕು ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ;[[ರೋಲ್-ಯುವರ್-ಓನ್]] : ರೋಲ್-ಯುವರ್-ಓನ್ ಅಥವಾ ಕೈಯಿಂದ ಸುತ್ತಲಾಗುವ ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ’ರೋಲೀಸ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಇವನ್ನು ಬಿಡಿ ತಂಬಾಕು, ಸಿಗರೆಟ್ ಕಾಗದ ಮತ್ತು ಫಿಲ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ಕೊಂಡುಕೊಂಡು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚ ತಗಲುತ್ತದೆ. ;[[ವೇಪರೈಸರ್]] : ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸಕ್ರಿಯ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲು ಬಳಸುವ ಸಾಧನವನ್ನು ವೇಪರೈಸರ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯವನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಅದರ ಕೆರಳಿಸುವ, ವಿಷಮಯ, ಕಾರಿನೋಜೆನಿಕ್ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ವೇಪರೈಸರ್ ಒಂದು ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಅರೆ ನಿರ್ವಾತದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಸಸ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಸಕ್ರಿಯ ಪದಾರ್ಥವು ಬೆಂದು ಆವಿಯಾಗುವುದು. ಸಸ್ಯ ಪದಾರ್ಥಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಬೆಂಕಿಹಾಕಿ ಸುಡುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಔಷಧೀಯ ಧೂಮಪಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರೀ ವಿಧಾನವೆಂದು ಬಳಶಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನ === {{also|Chain smoking}} [[ಚಿತ್ರ:Blood nicotine graph.jpg|thumb|ಇತರ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ನಿಕೋಟಿನ್ ಅನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರೀ ವಿಧಾನವನ್ನಾಗಿ ತೋರಿಸುವ ಒಂದು ಗ್ರ್ಯಾಫ್.]] ತಂಬಾಕಿನಲ್ಲಿರುವ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಿಗರೆಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಕ್ರಿಯ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಆ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಿ ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಆವಿರೂಪದ ಅನಿಲವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿರುವ [[ಆಲ್ವಿಯೋಲೈ]] ಮೂಲಕ ಹೀರಲ್ಪಟ್ಟು ರಕ್ತಸಂಚಲನೆಗೆ ಅತಿಬೇಗನೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಶ್ವಾಸಕೋಶವು ಸುಮಾರು 300 ಮಿಲಿಯನ್ ಅಲ್ವಿಯೋಲೈಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು 70&nbsp;m<sup>2</sup>(ಒಂದು ಟೆನಿಸ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಷ್ಟು)ನಷ್ಟು ಮೇಲ್ಮೈ ಆವರಣದಷ್ಟಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಹೊಗೆಯನ್ನೂ ಸೇವನೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಕ್ಷಮವಾದ ವಿಧಾನವಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸುವ [[ಪೈರೋಲಿಸಿಸ್]] ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಕ್ರಿಯ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಕಳೆದುಹೋಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ.<ref name="GilmanXun2004p318">{{Harvnb|Gilman|Xun|2004|p=318}}</ref> ಪೈಪ್ ಮತ್ತು ಸಿಗಾರ್‌ನ ಹೊಗೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಅತಿಹೆಚ್ಚು [[ಕ್ಷಾರಗುಣ]]ದಿಂದ [[ಗಂಟಲ ನಾಳ]] ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವುದೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಒಳಗೆಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಿಗರೆಟ್ ಹೊಗೆ(pH 5.3)ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ತನ್ನ ಕ್ಷಾರಗುಣದಿಂದಾಗಿ(pH 8.5), ಯೂನಿಯನೈಸ್ಡ್ ನಿಕೋಟಿನ್ ಬಾಯಿಯ [[ಮ್ಯೂಕಸ್ ಮೆಂಬ್ರೇನ್]]ಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite pmc|1632361}}</ref> ಹೀಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಸಿಗಾರ್ ಮತ್ತು ಪೈಪ್‌ನ ಮೂಲಕ ಹೀರಲ್ಪಡುವ ನಿಕೋಟಿನ್‌ನ ಪ್ರಮಾಣವು ಸಿಗರೆಟ್ ಹೊಗೆಯಿಂದ ಹೀರಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite doi|10.1038/2261231a0}}</ref> ಹೀಗೆ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ವಸ್ತುಸಾರಗಳು ನರಗಳ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. [[ಕಾಲಿನೆರ್ಜಿಕ್ ರಿಸೆಪ್ಟರ್]]ಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿರುವ [[ನ್ಯೂರೋಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಟರ್]] [[ಅಸಿಟೈಲ್‌ಕಾಲೈನ್]]ನಿಂದ ಉದ್ರೇಕಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಸೆಟೈಲ್‌ಕಾಲೈನ್ ಮತ್ತು [[ನಿಕೋಟಿನ್]] ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನಿಕೋಟಿನ್ ಕೂಡ ಈ ರಿಸೆಪ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಉದ್ರೇಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="WonnacottPMID9023878">{{Cite doi|10.1016/S0166-2236(96)10073-4}}</ref> ಈ [[ನಿಕೋಟಿನಿಕ್ ಅಸಿಟೈಲ್‌ಕಾಲೈನ್ ರಿಸೆಪ್ಟರ್]]ಗಳ ಮೂಲವು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ನರ್ವಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಹಾಗೂ ಸ್ಕೆಲಿಟಲ್ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳ ನರ್-ಮಾಂಸಖಂಡಗಳ ಕೂಡಿಕೆಯಾಗುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇವುಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಹೃದಯದ ಬಡಿತ, ಸಾವಧಾನ,<ref name="PMID2498936">{{Cite doi|10.1007/BF00442260}}</ref> ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ವೇಗಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="WesnessWarburton1997">{{Cite doi|10.1007/s002130050553}}</ref> ನಿಕೋಟಿನ್ ಅಸಿಟೈಲ್‍ಕಾಲೈನ್ ಉದ್ದೀಪನವು ನೇರವಾಗಿ ವ್ಯಸನವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ನಿಕೋಟಿನ್ ರಿಸೆಪ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಡೋಪಾಮಿನ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಬಲ್ಲ ನ್ಯೂರಾನ್‌ಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಡೋಪಾಮಿನ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite doi|10.1038/382255a0}}</ref> ಡೋಪಾಮಿನ್‌ನ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಆಹ್ಲಾದವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, [[ಮರುಪಯೋಗ]]ವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಸಕ್ರಿಯ ಜ್ಞಾಪಕಶಕ್ತಿ]]ಯನ್ನೂ ಕೂಡ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="GilmanXun2004pp320-321">{{Harvnb|Gilman|Xun|2004|pp=320–321}}</ref><ref>{{Cite pmid|761168}}</ref> ನಿಕೋಟಿನ್ ಮತ್ತು ಕೊಕೇನ್ ಒಂಡೇ ರೀತಿಯ ವಿನ್ಯಾಸದ ನ್ಯೂರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಮಾದಕವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ [[ಸಬ್‌ಸ್ಟ್ರೇಟ್]]ಗಳಿವೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.<ref>{{cite pmid|8974398}}</ref> ತಂಬಾಕನ್ನು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಕೋಟಿನ್ ಅನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇದರ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಕೂಡ ದೈಹಿಕ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವಷ್ಟು ವಸ್ತುಸಾರವು ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಿಂದ ಜಾಸ್ತಿಮಟ್ಟದ ಮಾನಸಿಕ ಅವಲಂಬನೆ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೇ ತಂಬಾಕಿನ ಹೊಗೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಸಿಟಾಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನಿಂದಾಗಿ [[ಹಾರ್ಮೇನ್]](ಒಂದು [[MAO ಇನ್‌ಹಿಬಿಟರ್]])ನ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಕೋಟಿನ್ ಉತ್ತೇಜನಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ [[ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಅಕ್ಕಂಬೆನ್ಸ್]]ನಲ್ಲಿ ಡೋಪಾಮಿನ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದರ ಮೂಲಕ ಇದು ನಿಕೋಟಿನ್ ವ್ಯಸನವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite doi|10.1016/j.euroneuro.2007.02.013}}</ref> ಇಲಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಲಾದ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ನಿಕೋಟಿನ್ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಮರುಕಳಿಕೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಅಕ್ಕಂಬೆನ್ಸ್ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಿಕೋಟಿನ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇತರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕೂಡಾ ಕಡಿಮೆಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮರುಕಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಉತ್ತರ ದೊರಕುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite doi|10.1016/j.neuroimage.2004.01.026}}</ref> === ಜನಸಾಂದ್ರತೆ === {{Main|Prevalence of tobacco consumption}} {{Double image stack|right|Female Smoking by Country.png|Male Smoking by Country.png|200|Percentage of '''females''' smoking any tobacco product|Percentage of '''males''' smoking any tobacco product. Note that there is a difference between the scales used for females and the scales used for males.<ref name="MPOWER 2008 pp=267–288"/>}} 2000ನೇ ಇಸವಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸುಮಾರು 1.22 ಬಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಧೂಮಪಾನದ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡು ಸುಮಾರು 1.45 ಬಿಲಿಯನ್ ಜನರು 2010ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಾಗೂ 1.5ರಿಂದ 1.9 ಬಿಲಿಯನ್ ಜನರು 2025ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವರೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಶೇಕಡಾ 1ರಷ್ಟು ಘಟಿಸಿ ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ ಶೇಕಡಾ 2ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯುಂಟಾದಲ್ಲಿ, ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯು 2010 ಮತ್ತು 2025ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು 1.3 ಬಿಲಿಯನ್‌ನಷ್ಟಿರುವುದೆಂದು ಅಂದಾಜು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ.<ref name="HNPGuindonBoisclair13-16">{{Citation|first1=G. Emmanuel|last1=Guindon|first2=David|last2=Boisclair|title=Past, current and future trends in tobacco use|url=http://www1.worldbank.org/tobacco/pdf/Guindon-Past,%20current-%20whole.pdf|format=PDF|accessdate=2009-03-22|year=2003|publisher=The International Bank for Reconstruction and Development / The World Bank|location=Washington DC|pages=13–16}}</ref> ಧೂಮಪಾನವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಿಂತ ಐದುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ,<ref name="HNPGuindonBoisclair13-16" /> ಆದರೆ ವಯೋಮಾನ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಈ ಅಂತರವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref name="WomenTobaccoChallenges5-6">{{Cite web|url=http://www.who.int/tobacco/media/en/WomenMonograph.pdf|format=PDF|title=Women and the Tobacco Epidemic: Challenges for the 21st Century|accessdate=2009-01-02|author=The World Health Organization, and the Institute for Global Tobacco Control, Johns Hopkins School of Public Health|year=2001|publisher=World Health Organization|pages=5–6|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031128122821/http://www.who.int/tobacco/media/en/WomenMonograph.pdf|archivedate=2003-11-28|url-status=live}}</ref><ref name="2001SurgeonGeneralWomen47">{{Cite web|url=http://www.cdc.gov/tobacco/data_statistics/sgr/sgr_2001/sgr_women_chapters.htm|title=Surgeon General's Report—Women and Smoking|accessdate=2009-01-03|year=2001|publisher=Centers for Disease Control and Prevention|page=47}}</ref> ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನದ ಮಟ್ಟವು ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಆರಂಭವಾಗಿದೆ, ಅದರೆ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಲೆ ಇದೆ.<ref>{{Citation|first1=Richard|last1=Peto|first2=Alan D|last2=Lopez|first3=Jillian|last3=Boreham|first4=Michael|last4=Thun|title=Mortality from Smoking in Developed Countries 1950-2000: indirect estimates from national vital statistics|url=http://www.ctsu.ox.ac.uk/~tobacco/SMK_All_PAGES.pdf|format=PDF|accessdate=2009-03-22|year=2006|publisher=Oxford University Press|page=9|archive-date=2005-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20050224232603/http://www.ctsu.ox.ac.uk/~tobacco/SMK_All_PAGES.pdf|url-status=dead}}</ref> 2002ರ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶೇಕಡಾ ಇಪ್ಪತ್ತರಷ್ಟು ಹದಿವಯಸ್ಸಿನ ಎಳೆಯರು (13–15) ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ 80,000ದಿಂದ 100,000 ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಹೊಸತಾಗಿ ಧೂಮಪಾನ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ - ಇವರಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟಾಗಿದೆ. [[ತರುಣಾವಸ್ಥೆ]]ಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜನರು ಮುಂದಿನ 15ರಿಂದ 20 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಅದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="WHO2002FactSheet" /> The [[World Health Organization]] (WHO) ಪ್ರಕಾರ "ಹೆಚ್ಚಿನ ರೋಗಗಳಿಂದುಂಟಾಗುವ ತೊಂದರೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಕಾಲಿಕ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಬಡವರು ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕನ್ನು ಬಳಸದೇ ಇರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ". 1.22 ಬಿಲಿಯನ್ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವವರ ಪೈಕಿ, 1 ಬಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಅಥವಾ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುವವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಪಂಚ]]ದಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನದ ಮಟ್ಟವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಸಮತೋಲನಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite pmid|19910909}}</ref> ಆದರೆ, [[ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಪ್ರಪಂಚ]]ದಲ್ಲಿ, ತಂಬಾಕಿನ ಸೇವನೆಯು 2002ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಶೇಕಡಾ 3.4ರಂತೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref name="WHO2002FactSheet" /> 2004ರಲ್ಲಿ WHOವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಆಗುವ 58.8 ಮಿಲಿಯನ್ ಸಾವುಗಳಲ್ಲಿ,<ref name="WHO2004GBD8">{{harvnb|GBD|2008|p=8}}</ref> 5.4 ಮಿಲಿಯನ್ ತಂಬಾಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವಾಗಿವೆ,<ref>{{harvnb|GBD|2008|p=23}}</ref> ಮತ್ತು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು 2007ರ ಪ್ರಕಾರ 4.9 ಮಿಲಿಯನ್‌ನಷ್ಟಿದ್ದಿತು.<ref name="WHO2007FactSheet">{{Cite web|url=http://www.wpro.who.int/media_centre/fact_sheets/fs_20070529.htm|title=WHO/WPRO-Tobacco Fact sheet|accessdate=2009-01-01|date=2007-05-29|publisher=World Health Organization Regional Office for the Western Pacific|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070609200919/http://www.wpro.who.int/media_centre/fact_sheets/fs_20070529.htm|archivedate=2007-06-09|url-status=live}}</ref> 2002ರ ಪ್ರಕಾರ, ಶೇಕಡಾ 70ರಷ್ಟು ಸಾವುಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿವೆ.<ref name="WHO2007FactSheet" /> == ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ == === ಆರಂಭ === ಹೆಚ್ಚಿನ ಧೂಮಪಾನಿಗಳು ಹರೆಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ತರುಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಅಪಾಯಕರ ಹಾಗೂ ಬಂಡಾಯದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುವುದರಿಂದ ಇದು ಯುವಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಿಡಿಸುತ್ತದೆ. ಉಚ್ಛವರ್ಗದ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಜತೆಯವರು ಕೂಡ ಧೂಮಪಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಹದಿಹರೆಯದವರು ತಮ್ಮ ಹಿರಿಯರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜತೆಯವರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗುವುದರಿಂದ ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸದಂತೆ ತಡೆಯುವ ಹಿರಿಯರ, ಶಾಲೆಗಳ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="StantonSilva1992">{{Cite doi|10.1016/0193-3973(92)90010-F}}</ref><ref>{{Citation|last1=Harris|first1=Judith Rich|last2=Pinker|first2=Steven|title=The nurture assumption: why children turn out the way they do|url=https://books.google.com/books?id=9GQlA_l-TQ0C&printsec=frontcover&dq=The+nurture+assumption:+Why+children+turn+out+the+way+they+do|accessdate=2009-03-22|date=1998-09-04|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-0684844091}}</ref> ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡಿರುವ ತಂದೆತಾಯಂದಿರ ಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವ ತಂದೆತಾಯಂದಿರಿರುವ ಮಕ್ಕಳು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಜಾಸ್ತಿ. ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ತಂದೆತಾಯಂದಿರ ಧೂಮಪಾನದ ನಿಲುಗಡೆಯಿಂದ ಹರೆಯದಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವುದು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಪೋಷಕರು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇದು ಕಡಿಮೆಯಾಗದು.<ref>{{Cite doi|10.1093/jpepsy/27.6.485}}</ref> ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಹರೆಯದ ಧೂಮಪಾನಕ್ಕೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು ಮಾತ್ರ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡಬಹುದೆಂಬ ನಿಯಮ ವಿಧಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಇರಬಹುದಾದ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿತು. ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಬಂಧಗಳಿದ್ದಾಗ ಅದನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಮತ್ತು ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯೆಂದು ತೋರಿಸಿತು.<ref>{{Cite doi|10.1080/713688125}}</ref> ಹಲವಾರು ಧೂಮಪಾನ-ವಿರೋಧೀ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹದಿಹರೆಯದವರು ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಜತೆಯವರ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರು ಬಿಂಬಿಸುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಿತ್ರಣದಿಂದಾಗಿ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡಲು ನೇರವಾಗಿ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವುದು ಹದಿಹರೆಯದವರ ಧೂಮಪಾನದ ಮೇಲೆ ಗಣನೀಯ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದಿದ್ದುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ಆ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ [[ಹದಿಹರೆಯ]]ದವರಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡಲು [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕದಾದ]] ಮತ್ತು ನೇರವಾದ ಒತ್ತಡಗಳೆರಡೂ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿತು.<ref>{{Cite doi|10.1016/0306-4603(90)90067-8}}</ref> ಇದೇ ರೀತಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಾತ್ರವು ಈ ಹಿಂದೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆಯೆಂದೂ, ಜತೆಯವರ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನೂ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆಯೆಂದೂ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು.<ref>{{Cite journal|author=Michell L, West P|title=Peer pressure to smoke: the meaning depends on the method|volume=11|issue=1|pages=39–49|year=1996|url=http://www.oxfordjournals.org/our_journals/healed/online/Volume_11/Issue_01/110039.sgm.abs.html}}</ref> ಇನ್ನೊಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಎಲ್ಲಾ ವಯೋಮಾನ ಮತ್ತು ಲಿಂಗಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ [[ಸಮೀಪವರ್ತಿಗಳ ಒತ್ತಡ]]ವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಧೂಮಪಾನದ ನಡವಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತಾದರೂ 12–13 ವಯಸ್ಸಿನ ಬಾಲಕಿಯರಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನದ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಅಂಶಗಳು ಅದೇ ವಯಸ್ಸಿನ ಬಾಲಕರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದವು. 14–15 ವಯೋಮಾನದ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಮೀಪವರ್ತಿಗಳ ಒತ್ತಡದ ಮಾರ್ಪಾಟು ಹುಡುಗರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹುಡುಗಿಯರ ಧೂಮಪಾನದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿತು.<ref>{{Cite doi|10.1300/J079v26n01_03}}</ref> ಹದಿಹರೆಯದವರ ಧೂಮಪಾನಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವರ್ತಿಗಳ ಒತ್ತಡ ಕಾರಣವೋ ಅಥವಾ [[ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಯೋ]] ಎಂಬುದು ಚರ್ಚಾಸ್ಪದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಸಮೀಪವರ್ತಿಗಳ ಒತ್ತಡ ವಿರುದ್ಧದಿಕ್ಕಿಗೆ ತಿರುಗುವುದೂ ಕೂಡ ನಿಜ ಎಂದು ವಾದ ಮಾಡಬಹುದು; ಎಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮೀಪವರ್ತಿಗಳು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡದಿರುವವರಾಗಿದ್ದು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವವರನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸುವವರಾಗಿರಬಹುದು.{{Citation needed|date=May 2008}} [[ಹಾನ್ಸ್ ಐಸೆಂಕ್]] ಮತ್ತಿತರ ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೊಬ್ಬನಿಗಿರಬಹುದಾದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಧೂಮಪಾನಿಯ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ಬಹಿರ್ಮುಖೀ]] ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಧೂಮಪಾನದೊಂದಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ನಡವಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಧೂಮಪಾನಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ನೇಹಪರರೂ, ಕ್ಷಣಿಕ ಬುದ್ಧಿಯವರೂ, ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದಿರುವವರೂ, ಉದ್ದೀಪನವನ್ನು ಬಯಸುವವರೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Citation|first1=Hans J.|last1=Eysenck|first2=Stuart|last2=Brody|title=Smoking, health and personality|url=https://books.google.com/books?id=&printsec=frontcover&dq=Smoking,+health+and+personality|accessdate=2009-03-22|date=2000-11|publisher=Transaction|isbn=978-0765806390}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂಶಗಳು ಜನರನ್ನು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರೂ ಕೂಡ, ನಿಜವಾಗಿ ಈ ಅಭ್ಯಾಸವು [[ಆಪರೆಂಟ್ ಕಂಡಿಶನಿಂಗ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ನಿಯಮಬದ್ಧತೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಮೊದಮೊದಲ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನವು ಆಹ್ಲಾದಕರ ಭಾವನೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ([[ಡೋಪಾಮಿನ್]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ) ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ [[ಧನಾತ್ಮಕ ಮರುಪಯೋಗ]]ಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುತ್ತ ಹೋದಹಾಗೇ ಉಪಸಂಹರಣದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು [[ಋಣಾತ್ಮಕ ಮರುಪಯೋಗ]]ಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರೇರಕಗಳಾಗುತ್ತವೆ.{{Citation needed|date=May 2008}} === ದೀರ್ಘ ಪ್ರಯತ್ನ === ತಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಧೂಮಪಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ವಿಚಾರವಾದ]]ದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಅವರು ತಮಗೆ ಧೂಮಪಾನವು ಏಕೆ ಸಮ್ಮತವೆಂದು ತಿಳಿಸಲು ಅತಾರ್ಕಿಕವಾದ ಆದರೆ ಸಮಜಾಯಿಶಿ ನೀಡುವಂತಹ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಧೂಮಪಾನಿಯಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಎಲ್ಲರೂ ಸತ್ತೇ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಧೂಮಪಾನದಿಂದ ಏನೂ ಬದಲಾಗದು ಎಂದು ತಮ್ಮ ವ್ಯಸನವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅಥವಾ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಧೂಮಪಾನವು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಶಮನ ಮಾಡುವುದೆಂದೋ ಅಥವಾ ಅದರ ಬಳಕೆಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಉಪಯೋಗಗಳಿವೆಯೆಂದೋ ನಂಬಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯ ನಂಬಿಕೆಗಳು [[ದುಮ್ಮಾನ]]ವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಿ ಜನರು ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತವೆ.{{Citation needed|date=March 2009}} ಧೂಮಪಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ನೀಡುವ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ''ವ್ಯಸನದ ಧೂಮಪಾನ'', ''ಆಹ್ಲಾದಕ್ಕಾಗಿ ಧೂಮಪಾನ'', ''ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವುದು/ಆರಾಮ'', ''ಸಾಮಾಜಿಕ ಧೂಮಪಾನ'', ''ಉದ್ದೀಪನ'', ''ಅಭ್ಯಾಸ/ಚಾಳಿ'', ಮತ್ತು ''ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ'' ಎಂದು ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲೈಂಗಿಕವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಧೂಮಪಾನಕ್ಕೆ ''ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು/ಆರಾಮ ನೀಡುವುದು'', ''ಉದ್ದೀಪನ'' ಮತ್ತು ''ಸಾಮಾಜಿಕ ಧೂಮಪಾನ'' ದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite doi|10.1046/j.1360-0443.2003.00523.x}}</ref> ಕೆಲವು ಧೂಮಪಾನಿಗಳು ಧೂಮಪಾನದ [[ಖಿನ್ನತೆ]]ಯ ಪರಿಣಾಮವು ಅವರಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡುತ್ತದೆಂದೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾರೆ ಅದು ಅವರ ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆಯೆಂದೂ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, [[ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಲಂಡನ್]]ನ ಪ್ರಕಾರ, "ನಿಕೋಟಿನ್ ಉದ್ದೀಪನ ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆ - ಈ ಎರಡೂ ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮವು ಬಳಸುವವರ ಮನೋಸ್ಥಿತಿ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಜಾಸ್ತಿ. ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಖಿನ್ನತೆಯುಂಟಾದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಾಗ ಉದ್ದೀಪನವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ."<ref>{{Citation|title=Nicotine|url=http://www.ch.ic.ac.uk/rzepa/mim/drugs/html/nicotine_text.htm|accessdate=2009-03-22|publisher=Imperial College London}}</ref> ಆದರೆ ನಿಕೋಟಿನ್ ಬಳಸುವಾಗಿನ ಮತ್ತು ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಮಾದಕವಸ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.{{Citation needed|date=May 2008}} ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಯಿಂದ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಕರ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡುವುದು [[ಆಶಾವಾದದ ಪಕ್ಷಪಾತ]]ಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪಕ್ಕಾ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣ ಮುಂದಾಗಬಹುದಾದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಎಂದರೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆಂದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಹಾಗೂ ಇದರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಲುವ ಅಥವಾ [[ಸ್ವ-ವಿನಾಶ]]ದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆಂದು ತಿಳಿಯದಿರುವುದು.{{Citation needed|date=May 2008}} === ನಮೂನೆಗಳು === ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸಿಗರೇಟ್ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಧೂಮಪಾನಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಾಲ-ಸಂಬಂಧಿತ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಗರೇಟ್ ಮಾರಾಟವು ಬಲವಾಗಿ ಋತುಮಾನದ ನಮೂನೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಹೇಗೆಂದರೆ ಸಿಗರೇಟ್‌ಗಳ ಮಾರಾಟವು ಬೇಸಿಗೆಯ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೂ, ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಯೂ ಇರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>{{Cite doi|10.1136/tc.12.1.105}}</ref> ಇದರೊಂದಿಗೇ, ಧೂಮಪಾನವು ಕೂಡ ಸುಮಾರು 24ಗಂಟೆಗಳ ಸರ್ಕೇಡಿಯನ್ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟವು ಬೆಳಜಾವದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರವಾದಾಗ ಮತ್ತು ರಾತ್ರೆ ಮಲಗುವುದಕ್ಕೆ ಕೊಂಚ ಸಮಯ ಮೊದಲು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite doi|10.1037/1064-1297.15.1.67}}</ref> == ಪ್ರಭಾವ == === ಆರ್ಥಿಕ === {{See also|Tobacco industry}} [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾಜವು ರೋಗಗ್ರಸ್ತರಾಗುವ ಧೂಮಪಾನಿಗಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವಿನ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿದ ತೆರಿಗೆಗಳ ಮೂಲಕ ಭರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಷಯವಾಗಿ ಎರಡು ರೀತಿಯ ವಾದಗಳಿವೆ, "ಧೂಮಪಾನ-ಪರ" ವಾದವು ಧೂಮಪಾನದ ಅತಿವ್ಯಸನಿಗಳು ಮುಪ್ಪಡರಿದವರಿಗೆ ತಗುಲಬಹುದಾದ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚದ, ತೀವ್ರಮಟ್ಟದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ತಗುಲುವವರೆಗೂ ಬದುಕಿರುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಸಮಾಜದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಷೇಮದ ಹೊರೆಯು ತಗ್ಗುತ್ತದೆ. "ಧೂಮಪಾನ-ವಿರೋಧೀ" ವಾದವು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಷೇಮದ ಹೊರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಧೂಮಪಾನದ ಅತಿವ್ಯಸನಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನತೆಗಿಂತ ಸಣ್ಣವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ತೀವ್ರಮಟ್ಟದ ರೋಗಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಕಡೆಗಳ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. [[Centers for Disease Control and Prevention]] 2002ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು [[ಪ್ಯಾಕ್]] ಸಿಗರೆಟ್‌ನಿಂದ ದೇಶಕ್ಕೆ $7ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೆಚ್ಚವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ನಷ್ಟವುಂಟಾಗುವುದು.<ref name="query.nytimes.com">[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?sec=health&amp;res=9D02E1DA173CF931A25757C0A9649C8B63 ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ ಯು.ಎಸ್.ನಲ್ಲಿ ಬಿಕರಿಯಾಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ಯಾಕ್ ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳು ಅದಕ್ಕೆ $7 ವೆಚ್ಚವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.]</ref> ಇನ್ನೊಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ವೆಚ್ಚವೂ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದರೆ ಪ್ರತಿ ಪ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ಸುಮಾರು $41ರಷ್ಟು ಇದೆಯಾದರೂ ಇದು ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಕುಟೂಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವೆಚ್ಚವಾಗಿದೆ.<ref name="Familycost">[http://www.usatoday.com/news/health/2004-11-26-smoking-costs_x.htm ಅಧ್ಯಯನ: ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ಯಾಕ್‌ನಿಂದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ, ಸಮಾಜಕ್ಕೆ $41 ವೆಚ್ಚವಾಗುವುದು]</ref> ಈ ಅಧ್ಯಯನದ ಕರ್ತೃವೊಬ್ಬರು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅತಿಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚವಾಗುವುದರ ಕಾರಣವನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ "ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರಲು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಪೆನ್ಷನ್‌ಗಳು, ಸೋಶಿಯಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಮತ್ತು ಮೆಡಿಕೇರ್ - ಇವು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವುದೇನೆಂದರೆ ಧೂಮಪಾನವು ನಿಜವಾಗಿ ಹಣ ಉಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು. ಧೂಮಪಾನಿಗಳು ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮರಣ ಹೊಂದುವುದರಿಂದ ತಾವು ಈ ಇಲಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡಿದ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವದು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ."<ref name="Familycost" /> ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿ, ಕೆಲವು ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಫಿಲಿಪ್ ಮೊರಿಸ್]] [[ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನ<ref name="Czechonomics">{{Cite web|title=Public Finance Balance of Smoking in the Czech Republic|url=http://www.mindfully.org/Industry/Philip-Morris-Czech-Study.htm|access-date=2010-03-10|archive-date=2006-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20060719015727/http://www.mindfully.org/Industry/Philip-Morris-Czech-Study.htm|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಟೋ ಇನ್ಸ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್]] ನಡೆಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಅಧ್ಯಯನ,<ref>{{Cite web|title=Snuff the Facts|url=http://www.cato.org/dailys/1-16-98.html}}</ref> ಈ ವಾದದ ವಿರುದ್ಧಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಯಾವುದೇ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಸಮೀಪವರ್ತಿಗಳು ಪರಾಮರ್ಶೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಟೋ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ತಂಬಾಕು ಕಂಪೆನಿಗಳಿಂದ ಧನಸಹಾಯವನ್ನೂ ಕೂಡ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು.{{Citation needed|date=July 2007}} ಈ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕ್ಷಮಾಪಣೆಯನ್ನು ಕೇಳಿರುವ ಫಿಲಿಪ್ ಮೊರಿಸ್, "ಈ ಅಧ್ಯಯನದ ಧನಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಇತರ ವಿಷಯಗಳ ಜತೆಗೇ ಧೂಮಪಾನಿಗಳ ಅಕಾಲಿಕ ಸಾವಿನಿಂದ ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಲಾಭವುಂಟಾಗಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾನವ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಡೆಗಣಿಸುವುದರ ಜತೆಗೇ ಕೆಟ್ಟ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಮ್ಮ ಒಂದು ತಂಬಾಕು ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿದ್ದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಚಾತುರ್ಯವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಅದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪು. ಫಿಲಿಪ್ ಮೊರಿಸ್‌ನ ನಾವೆಲ್ಲರೂ, ಎಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸುತ್ತೇವೆ. ಧೂಮಪಾನ ಉಂಟುಮಾಡುವ ನಿಜವಾದ, ತೀವ್ರವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಖಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ಯಾರಿಗೂ ಲಾಭವುಂಟಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ." ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು.<ref name="Czechonomics" /> 1970 ಮತ್ತು 1995ರ ನಡುವೆ ಬಡ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ತಲಾ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಿಗರೆಟ್ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 67ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯುಂಟಾಯಿತು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಶೇಕಡಾ 10ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. ಶೇಕಡಾ ಎಂಭತ್ತರಷ್ಟು ಧೂಮಪಾನಿಗಳು ಇಂದು ಕಡಿಮೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. 2030ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ [[World Health Organization]] (WHO)ರ ಊಹೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ 10 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಧೂಮಪಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮರಣಹೊಂದುವರೆಂದೂ, ಇದರಿಂದ ಧೂಮಪಾನವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸಾವಿಗೆ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಾರಣವಾಗುವುದೆಂದೂ, ಇದರಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಏರಿಕೆಯಿರುವುದೆಂದೂ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಧೂಮಪಾನದಿಂದುಂಟಾದ ಸಾವುಗಳ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ 21ನೇ ಶತಮಾನದ ಧೂಮಪಾನದ ಸಾವುಗಳ ಮಟ್ಟವು ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದೆಂದು WHO ಭವಿಷ್ಯ ಸಾರಿದೆ. ("Washingtonian" ಮ್ಯಾಗಜೀನ್, ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007). === ಆರೋಗ್ಯ === {{Main|Health effects of tobacco}} [[ಚಿತ್ರ:Adverse effects of tobacco smoking.svg|thumb|alt=head and torso of a male with internal organs shown and labels referring to the effexts of tobacco smoking|ತಂಬಾಕು ಧೂಮಪಾನದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು.ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೋಲ್ಡ್ ಫೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>[197]</ref>]] ತಂಬಾಕಿನ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಿಗೆ ಘಾಸಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಧೂಮಪಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯಗಳೆಂದರೆ [[ಹೃದಯಾಘಾತಗಳು]], [[ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು]], [[ಕ್ರಾನಿಕ್ ಅಬ್ಸ್‌ಟ್ರಕ್ಟಿವ್ ಪಲ್ಮನರಿ ಡಿಸೀಸ್]] (COPD-ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ತೊಂದರೆ), [[ಎಂಫಿಸಿಮಾ]], ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾನ್ಸರ್]] (ವಿಶೇಶವಾಗಿ [[ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್]], [[ಲ್ಯಾರಿಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬಾಯಿಯ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್]], ಹಾಗೂ [[ಪ್ಯಾನ್‌ಕ್ರಿಯಾಟಿಕ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್]]). [[World Health Organization]]ನ ಪ್ರಕಾರ ತಂಬಾಕು 2004ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5.4 ಮಿಲಿಯನ್ ಸಾವುಗಳಿಗೆ<ref name="WHO">[http://www.who.int/entity/healthinfo/global_burden_disease/GBD_report_2004update_full.pdf WHO global burden of disease report 2008]</ref> ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 100 ಮಿಲಿಯನ್ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="WHO2">[http://www.who.int/entity/tobacco/mpower/mpower_report_prevalence_data_2008.pdf WHO Report on the Global Tobacco Epidemic, 2008]</ref> ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ [[Centers for Disease Control and Prevention]] ತಂಬಾಕಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು "ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದಾದ, ಮನುಷ್ಯ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿರುವ ಏಕೈಕ ಅಪಾಯ ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅಕಾಲಿಕ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲೊಂದು" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದೆ.<ref name="fn1">"[http://www.cdc.gov/tobacco/quit_smoking/you_can_quit/nicotine.htm Nicotine: A Powerful Addiction]." ರೋಗ ತಡೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು</ref> ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನದ ಮಟ್ಟವು ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸಿದ ಇಲ್ಲವೇ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ತೇಟ್ಸ್‌ನ ವಯಸ್ಕರ ಧೂಮಪಾನದ ಮಟ್ಟವು 1965ರಿಂದ 2006ರವರೆಗೆ ಶೇಕಡಾ 42ರಿಂದ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿ ಶೇಕಡಾ 20.8ರಷ್ಟು ಎಂದರೆ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm5644a2.htm#fig Cigarette Smoking Among Adults - United States, 2006]</ref> ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಬಳಕೆಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಶೇಕಡಾ 3.4ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.wpro.who.int/media_centre/fact_sheets/fs_20020528.htm |title=WHO/WPRO-Smoking Statistics |access-date=2005-07-02 |archive-date=2005-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050702080344/http://www.wpro.who.int/media_centre/fact_sheets/fs_20020528.htm |url-status=live }}</ref> === ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರಣ === {{See also|Tobacco advertising|Religious views on smoking}} ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಜನಪ್ರಿಯ ಧೂಮಪಾನಿಗಳು ಸಿಗರೆಟ್ ಮತ್ತು ಪೈಪ್‌ಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಭಾಗಗಳಂತೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಜಾನ್ ಪಾಲ್ ಸಾರ್ತ್ರೆ]]ಯ [[ಗಾಲೋಯ್ಸ್]]-ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳು, [[ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್‌ಸ್ಟೀನ್]], [[ಜೋಸೆಫ್ ಸ್ಟಾಲಿನ್]], [[ಡಗ್ಲಸ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಆರ್ಥರ್]], [[ಬರ್ಟ್ರಂಡ್ ರಸೆಲ್]], ಮತ್ತು ಬಿಂಗ್ ಕ್ರಾಸ್‌ಬೀ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪೈಪ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ವಾರ್ತಾವಾಚಕ [[ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಆರ್. ಮರ್ರೋ]]ನ ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳು. ವಿಶೇಶವಾಗಿ ಲೇಖಕರು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರು; ನೋಡಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಾರ್ನೆಲ್‌ನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ [[ರಿಚರ್ಡ್ ಕ್ಲೈನ್]]ನ ಪುಸ್ತಕ ''ಸಿಗರೆಟ್ಸ್ ಆರ್ ಸಬ್‌ಲೈಮ್'' ಅನ್ನು 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನದ ಪಾತ್ರದ ಬಗೆಗಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಾಗಿ ನೋಡಿ. ಜನಪ್ರಿಯ ಲೇಖಕ [[ಕರ್ಟ್ ವಾನ್‌ಗುಟ್]] ತನ್ನ ಸಿಗರೆಟ್ ವ್ಯಸನದ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ [[ಹ್ಯಾರಲ್ಡ್ ವಿಲ್ಸನ್]] ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಪೈಪ್ ಸೇದುತ್ತಿದ್ದಿದ್ದಕ್ಕೆ ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರೆ [[ವಿನ್‌ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್]] ತಮ್ಮ ಸಿಗಾರ್ ಸೇವನೆಗಾಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರು. [[ಸರ್ ಆರ್ಥರ್ ಕಾನನ್ ಡಾಯ್ಲ್]]ರ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಾತ್ರವಾಗಿದ್ದ ಪತ್ತೇದಾರ [[ಶೆರ್ಲಾಕ್ ಹೋಮ್ಸ್]] ಪೈಪ್, ಸಿಗಾರ್ ಮತ್ತು ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇದುತ್ತಿದ್ದಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಕೊಕೇನ್ ಅನ್ನು ಕೂಡ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು, ಕಾರಣ, "ಲಂಡನ್‍ನ ಬೇಸರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಏನೂ ನಡೆಯದಿದ್ದಾಗ, ತನ್ನ ಅತಿಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮೆದುಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ". [[DC]] [[Vertigo]]ದ [[ಅಲನ್ ಮೂರ್]] ರೂಪಿಸಿದ ಕಾಮಿಕ್ ಬುಕ್ ಪಾತ್ರವಾದ [[ಜಾನ್ ಕಾನ್‌ಸ್ಟಂಟೈನ್]]ನ ಧೂಮಪಾನದ ವ್ಯಸನವು ಎಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವೆಂದರೆ ಈ ಸರಣಿಯ [[ಪ್ರೀಚರ್]] ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, [[ಗಾರ್ಥ್ ಎನ್ನಿಸ್]] ನಿರೂಪಿಸುವ ಮೊದಲ ಕಥಾನಕವು ಜಾನ್ ಕಾನ್‍ಸ್ಟಂಟೈನ್‌ಗೆ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ತಗುಲುವುದರ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ. [[ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಸ್ತಿಪಟು]] [[ಜೇಮ್ಸ್ ಫುಲ್ಲಿಂಗ್‌ಟನ್]], ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ನ [[ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವಾಗ]] "ಗಡಸಾಗಿ" ಕಂಡುಬರುವ ಸಲುವಾಗಿ ಧೂಮಪಾನದ ಅತಿವ್ಯಸನಿಯಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕಿನ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು [[ಪವಿತ್ರ ಪೈಪ್]]ನ ಜತೆಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಹಲವಾರು [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಮೂಲನಿವಾಸಿ]] ದೇಶಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ. ''ಸೆಮಾ'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ [[ಅನಿಶಿನಾಬೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗುವ ತಂಬಾಕನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಈ ತಂಬಾಕಿನ ಹೊಗೆಯು ತನ್ನೊಡನೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದರಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಸಸ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿಲ್ಲವಾದರೂ ಅದನ್ನು ಅನೈತಿಕ ಅಭ್ಯಾಸವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಧೂಮಪಾನವು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಕೆಲವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬೋಧಕರು ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರು ಇದನ್ನು ಒಂದು ಅನಿತಿಕ ಚಟವೆಮ್ದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. [[ಲೇಟರ್ ಡೇ ಸೆಯಿಂಟ್ ಮೂವ್‌ಮೆಂಟ್]]ನ ನೇತಾರರಾದ [[ಜೋಸೆಫ್ ಸ್ಮಿಥ್, ಜ್ಯೂನಿಯರ್]] ಫೆಬ್ರುವರಿ 27, 1833ರಂದು ತನಗೆ ದೊರಕಿದ [[ಜ್ಞಾನೋದಯ]]ದಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವಂತೆ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ "ಜ್ಞಾನದ ಮಾತುಗಳು" ಮುಂದೆ ಪವಿತ್ರ ಆದೇಶದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕೃತವಾದವು ಮತ್ತು ನಿಷ್ಟ ಲೇಟರ್ ಡೇ ಸೇಯಿಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ತಂಬಾಕು ವರ್ಜ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web | author = Church of Jesus Christ of Latter-day Saints|year = 2009| title = Obey the Word of Wisdom | url = http://www.mormon.org/mormonorg/eng/basic-beliefs/the-commandments/obey-the-word-of-wisdom | work = Basic Beliefs - The Commandments | accessdate = 2009-10-15 }}</ref> ಯೆಹೋವನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಧೂಮಪಾನದ ವಿರುದ್ಧದ ತಮ್ಮ ನಿಲುವಿಗೆ ಬೈಬಲ್‌ನ ಆದೇಶವಾದ "clean ourselves of every defilement of flesh" (2 Corinthians 7:1) ಎಂಬುದನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಯಹೂದಿ ರಬ್ಬೈ [[ಯಿಸ್ರೇಲ್ ಮೀರ್ ಕಾಗನ್]] (1838–1933) ಧೂಮಪಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಪ್ರಥಮ ಯಹೂದಿ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. [[ಸಿಖ್]] ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕಿನ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಕಡುವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=September 2009}} [[ಬಹಾಯಿ ನಿಷ್ಟೆ]]ಯಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿಲ್ಲವಾದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನವನ್ನು ಕೂಡ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ.<ref name="oneworld">{{Cite encyclopedia|last=Smith|first=Peter|encyclopedia=A concise encyclopedia of the Bahá'í Faith|title=smoking|year=2000|publisher=Oneworld Publications|location=Oxford|id=ISBN 1-85168-184-1|pages=323}}</ref> == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಯಮಗಳು == {{See also|Tobacco politics}} ಫೆಬ್ರುವರಿ 27, 2005ರಂದು [[WHO Framework Convention on Tobacco Control]] ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. FCTCಯು ಪ್ರಪಂಚದ ಮೊದಲನೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಸಹಿ ಮಾಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುರಿಗಳನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ತಂಬಾಕು ನಿರ್ಬಂಧ ನೀತಿಯ ಕನಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು, ಹಾಗೂ ಸಿಗರೆಟ್ ಕಳ್ಳಸಾಗಾಣಿಕೆಯಂತಹ ಸೀಮಾರೇಖೆಯ ಆಚೀಚಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೊಳಪಟ್ಟ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದೇ ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ನೀಡುವುದು ಕೂಡ ಇದರಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ WHO ಘೋಷಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು 4 ಬಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸುಮಾರು 168 ಸಹಿ ಮಾಡಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.who.int/tobacco/framework/countrylist/en/ |title=Updated status of the WHO Framework Convention on Tobacco Control |access-date=2012-08-05 |archive-date=2004-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041117032449/http://www.who.int/tobacco/framework/countrylist/en/ |url-status=dead }}</ref> ಈ ನಿಟ್ಟಿನ ಇತರ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಾಗಿ ಸಹಿಹಾಕಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೊರತರಬೇಕಿರುವ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದ ಜಾಗಗಳ ಆವೃತ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ಒಳಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಿಗರಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕಿದೆ. === ತೆರಿಗೆಗಳು === {{See also|Cigarette taxes in the United States}} ಹಲವಾರು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸಿಗರೇಟ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ [[ಅಬಕಾರಿ ತೆರಿಗೆ]]ಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿವೆ. ಸಿಗರೇಟ್ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುವ ಹಣವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಂಬಾಕು ಬಳಕೆ ತಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು [[ಹೊರಗಿನ ಖರ್ಚು]]ಗಳನ್ನು ಆಂತರಿಕವಾಗಿಸುವ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=August 2008}} 2002ರಲ್ಲಿ [[Centers for Disease Control and Prevention]] ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು [[ಪ್ಯಾಕ್]] ಸಿಗರೇಟ್‌ನಿಂದ ದೇಶಕ್ಕೆ $7 ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೆಚ್ಚವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಧೂಮಪಾನಿಯಿಂದಲೂ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ $2000ರಷ್ಟು ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ನಷ್ಟವುಂಟಾಗುವುದು<ref name="query.nytimes.com" /> ಎಂದು ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸಿತು. ಆರೋಗ್ಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಗುಂಪೊಂದು ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಿಗರೇಟ್ ಪ್ಯಾಕಿಗೆ ಧೂಮಪಾನಿಗಳ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ತೆರಬೇಕಾದ ಒಟ್ಟು ಬೆಲೆ $41 ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.usatoday.com/news/health/November 26, 2004-smoking-costs_x.htm Study: Cigarettes cost families, society $41 per pack]</ref> ಮಹತ್ವದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ ಸಿಗರೇಟ್ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯುಂಟಾದಲ್ಲಿ ಸಿಗರೇಟ್ ಬಳಕೆಯ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆಯುಂಟಾಗುವುದೆಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಿಗರೆಟ್ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ ಹತ್ತರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯುಂಟಾದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸಿಗರೆಟ್ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಶೇಕಡಾ ಇಳಿಕೆಯುಂಟಾಗುವುದೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯುವಕರು, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯವುಳ್ಳ ಧೂಮಪಾನಿಗಳು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಇಲ್ಲವೇ ತ್ಯಜಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಜಾಸ್ತಿ.<ref>[http://www.cdc.gov/tobacco/sgr/sgr_2000/factsheets/factsheets_taxation.htm Reducing Tobacco Use: A Report of The Surgeon General]</ref><ref>[http://tc.bmjjournals.com/cgi/content/abstract/14/2/86 Higher cigarette prices influence cigarette purchase patterns]</ref> ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ [[ಇನ್‌ಎಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸರಕು]] ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಎಂದರೆ, ಅದರ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಏರಿಕೆಯುಂಟಾದಾಗಲೂ ಅದರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಳಿಕೆಯುಂಟಾಗುವುದು. ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳು ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ರೀತಿಯ ತಂಬಾಕು ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿವೆ. 1997ರ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಪ್ರತಿ ಸಿಗರೇಟ್ ಪ್ಯಾಕಿನ ಮೇಲೆ $4.02ರಷ್ಟು ಕರವನ್ನು ವಿಧಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೊತ್ತದ ಸಿಗರೇಟ್ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಿತು. ತೈವಾನ್ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ಯಾಕ್‌ನ ಮೇಲೆ ಕೇವಲ $0.62 ರಷ್ಟು ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿತ್ತು. ಈಗ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸಿಗರೇಟ್‌ನ ಸರಾಸರಿ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಅಬಕಾರಿ ತೆರಿಗೆಗಳು ಹಲವಾರು ಔದ್ಯಮಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.drugs.indiana.edu/publs/archive/html/cigtax_burden.html |title=Cigarette Tax Burden - U.S. & International - IPRC |access-date=2010-03-10 |archive-date=2007-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070317144148/http://www.drugs.indiana.edu/publs/archive/html/cigtax_burden.html |url-status=dead }}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಸಿಗರೇಟ್ ತೆರಿಗೆಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಬೇರೆಬೇರೆ ಇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸೌಥ್ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಸಿಗರೆಟ್ ಪ್ಯಾಕಿನ ಮೇಲೆ ತಲಾ ತೆರಿಗೆಯು ಕೇವಲ 7 ಸೆಂಟ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ರೋಡ್ ಐಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಗರೇಟ್ ಪ್ಯಾಕಿನ ಮೇಲೆ ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮೊತ್ತವಾದ $3.46ರಷ್ಟು ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲಬಾಮಾ, ಇಲಿನಾಯ್ಸ್, ಮಿಸ್ಸೌರಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ, ಟೆನಿಸ್ಸೀ ಮತ್ತು ವರ್ಜೀನಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಕೌಂಟಿಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳು ಸಿಗರೇಟ್ ಬೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೀಮಿತ ಕರಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.taxadmin.org/FTA/rate/cigarett.html |title=State Tax Rates on Cigarettes |access-date=2010-03-10 |archive-date=2009-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091109195142/http://www.taxadmin.org/FTA/rate/cigarett.html |url-status=dead }}</ref> ಹೆಚ್ಚು ತೆರಿಗೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ನ್ಯೂಜರ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಸಿಗರೇಟ್‌‌ನ ಸರಾಸರಿ ಬೆಲೆ $6.45ರಷ್ಟಿದೆ,<ref>{{Cite web |url=http://www.pressofatlanticcity.com/news/story/6514032p-6365303c.html |title=N.J. cigarette tax increase falls short for Cancer Society |access-date=2010-03-10 |archive-date=2008-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080102040816/http://www.pressofatlanticcity.com/news/story/6514032p-6365303c.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://tobaccofreekids.org/research/factsheets/pdf/0207.pdf |title=Campaign for Tobacco-Free Kids factsheet showing breakdown of costs by state |access-date=2010-03-10 |archive-date=2011-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110812225317/http://www.tobaccofreekids.org/research/factsheets/pdf/0207.pdf |url-status=dead }}</ref> ಹಾಗೂ ಇದು ಒಂದು ಪ್ಯಾಕ್ ಸಿಗರ ಟ್‌ನ ಹೊರಗಿನ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವಾಗಿದೆ.ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಸಿಗರೆಟ್ ತೆರಿಗೆಗಳಿಂದಾಗಿ ದುಬಾರಿ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ CAD$10ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯುಂಟಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=July 2009}} [[ಯುನೈಟೇಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್]]ನಲ್ಲಿ ೨೦ ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳ ಒಂದು ಪ್ಯಾಕ್‌ನ ಬೆಲೆ cigarettes typically costs between £4.25ರಿಂದ £5.50ರ ಒಳಗಿದ್ದು ಯಾವ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.the-tma.org.uk/files/January%202007.pdf |title=Price of cigarettes across the EU |access-date=2010-03-10 |archive-date=2007-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071201194048/http://www.the-tma.org.uk/files/January%202007.pdf |url-status=dead }}</ref> ಯುಕೆನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ತೆರಿಗೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ [[ಕಪ್ಪು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]] ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಎಣಿಕೆಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ ಶೇಕಡಾ 27ರಷ್ಟು ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಶೇಕಡಾ 68ರಷ್ಟು ಕೈಯಿಂದ ಸುತ್ತಲಾದ ತಂಬಾಕಿನ ಬಳಕೆಯು ಯುಕೆಯ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ನೀಡದೆ ಇರುವಂತಹದ್ದು (NUKDP-non-UK duty paid).<ref>{{Cite web |url=http://www.the-tma.org.uk/tobacco-smuggling.aspx |title=Smuggling & Crossborder Shopping |access-date=2010-03-10 |archive-date=2008-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080908075123/http://www.the-tma.org.uk/tobacco-smuggling.aspx |url-status=dead }}</ref> === ನಿರ್ಬಂಧನೆಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Smoking area.JPG|thumb|ಜಪಾನಿನ ಟ್ರೇನ್ ಸ್ಟೇಶನ್ನೊಂದರ ಆವೃತಗೊಂಡ ಧೂಮಪಾನ ವಲಯ.ಹವೆಯ ವಾತಾಯನವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.]] {{Main|Tobacco advertising|Tobacco packaging warning messages|Smoking ban|Smoking ban in private vehicles}} 1967ರ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ [[Federal Communications Commission]] ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಸೂಚನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರದ ಮೂಲಕ ಧೂಮಪಾನ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ಹಣಪಾವತಿಸಿ ಐದು-ಹತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಲಾಗುವ ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಏಪ್ರಿಲ್ 1970ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜನವರಿ 2, 1971ರಿಂದ [[ದೂರದರ್ಶನ]] ಮತ್ತು [[ರೇಡಿಯೋ]]ದಲ್ಲಿ ಸಿಗರೆಟ್ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಕಾನೂನಾದ [[Public Health Cigarette Smoking Act]] ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.druglibrary.org/Schaffer/LIBRARY/studies/nc/nc2b.htm |title=History of Tobacco Regulation |access-date=2010-03-10 |archive-date=2010-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100616014106/http://druglibrary.org/schaffer/LIBRARY/studies/nc/nc2b.htm |url-status=dead }}</ref> The Tobacco Advertising Prohibition Act 1992 ಸುಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುವುದನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸಿಗರೆಟ್ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು.1991ರಿಂದೀಚೆಗೆ Television Without Frontiers Directive (1989)<ref>[http://ics.leeds.ac.uk/papers/vp01.cfm?outfit=ks&amp;folder=4&amp;paper=11 Television Without Frontiers Directive 1989]</ref> ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ದೂರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ತಂಬಾಕು ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಜನಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಜುಲೈ 2005ರಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ Tobacco Advertising Directive ಮೂಲಕ ವಿಸ್ತೃತಗೊಂಡಿತು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇತರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಾದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತು. ಈ ನಿರ್ದೇಶವು ಸಿನೆಮಾಗಳ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನಾಗಲೀ, ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡುಗಳನ್ನಾಗಲೀ, ವ್ಯಾಪಾರದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನಾಗಲೀ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ, ಒಂದೇ ಸದಸ್ಯ ರಾಜ್ಯದವರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡ<ref>{{Cite web |url=http://www.deljpn.ec.europa.eu/home/news_en_newsobj1270.php |title= European Union - Tobacco advertising ban takes effect 31 July  |access-date=2010-03-10 |archive-date=2011-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110124001102/http://www.deljpn.ec.europa.eu/home/news_en_newsobj1270.php |url-status=dead }}</ref> ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುವುದನ್ನಾಗಲೀ ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು [[ಯುರೊಪಿಯನ್ ಕಮಿಶನ್]]ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸದಸ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳು ಈ ನಿರ್ದೇಶದ ಜತೆಗೇ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿವೆ. 2008ರಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಮಿಶನ್ ವರದಿಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ ನಿರ್ದೇಶವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರ ಮಾಡಿ ಎಲ್ಲಾ EU ಸದಸ್ಯರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>[http://ec.europa.eu/health/ph_determinants/life_style/Tobacco/Documents/com_20080520_en.pdf Report on the implementation of the EU Tobacco Advertising Directive]</ref> ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಂಬಾಕು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪ್ಯಾಕೀಜಿಂಗ್‌ನ ಮೇಲೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಹೇರಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ, ಟರ್ಕಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ<ref name="auswarn">[http://www.health.gov.au/internet/main/publishing.nsf/Content/health-pubhlth-strateg-drugs-tobacco-warnings.htm ತಂಬಾಕು - ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080422050428/http://www.health.gov.au/internet/main/publishing.nsf/Content/health-pubhlth-strateg-drugs-tobacco-warnings.htm |date=2008-04-22 }} ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ವಯೋಮಾನ ವಿಭಾಗ ಅಗಸ್ಟ್ 13, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> ಮತ್ತು ಸೌಥ್ ಆಫ್ರಿಕಾಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗರೆಟ್ ಪ್ಯಾಕ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಧೂಮಪಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರೋಗ್ಯದ ಹಾನಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಿರಬೇಕು.<ref>{{Cite web |url=http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/TOPICS/EXTHEALTHNUTRITIONANDPOPULATION/EXTPHAAG/0,,contentMDK:20799704~menuPK:1314842~pagePK:64229817~piPK:64229743~theSitePK:672263,00.html |title=Public Health at a Glance - Tobacco Pack Information |access-date=2010-03-10 |archive-date=2010-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100504082749/http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/TOPICS/EXTHEALTHNUTRITIONANDPOPULATION/EXTPHAAG/0,,contentMDK:20799704~menuPK:1314842~pagePK:64229817~piPK:64229743~theSitePK:672263,00.html |url-status=dead }}</ref> ಕೆನಡಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಸಿಗರೆಟ್ ಪ್ಯಾಕ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಧೂಮಪಾನದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಧೂಮಪಾನದಿಂದುಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಮುದ್ರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆನಡಾದ ಸಿಗರೆಟ್ ಪ್ಯಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಡುಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರಿತಿಯ ಹದಿನಾರು ಕಾರ್ಡುಗಳಿದ್ದು, ಒಂದು ಪ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾರ್ಡ್ ಮಾತ್ರವಿರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವ ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೇ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗುವ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರರೂಪದ [[NHS]] ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲೊಂದು ಜಾಹೀರಾತು ಸಿಗರೆಟ್ ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬು ತುಂಬಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಈ ಸಿಗರೆಟ್ ಧೂಮಪಾನಿಯೊಬ್ಬನ ರಕ್ತನಾಳವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ [[ಧೂಮಪಾನದ ವಯೋಮಿತಿ]] ಇದೆ, ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳು, ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್, ಕೆನಡಾ, ಸೌಥ್ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಇಸ್ರೇಲ್, ಭಾರತ, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಚಿಲಿ, ಕೊಸ್ಟಾ ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕರಲ್ಲದವರಿಗೆ ತಂಬಾಕು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್, ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ, ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಸೌಥ್ ಆಫ್ರಿಕಾಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನಾರು ವಯಸ್ಸಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರಿಗೆ ತಂಬಾಕು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1, 2007ರಂದು [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2007ರಂದು [[ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್]]ನಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ವಯೋಮಿತಿಯನ್ನು 16ರಿಂದ 18ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.tobacco18.co.uk/index.html |title=Tobacco 18 |access-date=2010-03-10 |archive-date=2010-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101123174957/http://www.tobacco18.co.uk/index.html |url-status=dead }}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಒಟ್ಟು 50ರ ಪೈಕಿ 46 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನದ ವಯೋಮಿತಿಯು 18 ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಬಾಮಾ, ಅಲಾಸ್ಕಾ, ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿ ಹಾಗೂ ಯೂಟಾಗಳಲ್ಲಿ ಇದು 19 ವರ್ಷಗಳೆಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ (ಅಪ್‌ಸ್ಟೇಟ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಓನೊನ್‌ಡಾಗಾ ಕೌಂಟಿ ಹಾಗೂ ಲಾಂಗ್ ಐಲಂಡ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಸಫೋಕ್ ಮತ್ತು ನಸ್ಸಾಉ ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ).{{Citation needed|date=July 2007}} ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ತಂಬಾಕು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು (ಎಂದರೆ ಅವರಿಗಾಗಿ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು) ಮತ್ತು ಧೂಮಪಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರ ವಿರುದ್ಧವೂ ಕೂಡ ಕಾನೂನುಪ್ರಕಾರ ಕ್ರಮಜರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=July 2007}} ಈ ಕಾನೂನುಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬರುವುದರ ಹಿಂದೆ ಜನರು ತಂಬಾಕು ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದ ನಂತರವೇ ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶ ಅಡಗಿದೆ. ಈ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅಪ್ರಾಪ್ತವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ದಂಡದ ಮೊತ್ತವು ಅಪ್ರಾಪ್ತವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಸಿಗರೆಟ್ ಮಾರಿದರೆ ದೊರಕುವ ಲಾಭಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=July 2007}} ಆದರೆ [[ಚೀನಾ]], ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಂಬಾಕು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಗಳಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ತಂದೆತಾಯಂದಿರೇ ಆಗಾಗ ತಂಬಾಕು ತರಲು ಅಂಗಡಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ವಾಡಿಕೆಯಿದೆ. [[ಐರ್ಲೆಂಡ್]], [[ಲಾತ್ವಿಯಾ]], [[ಈಸ್ಟೋನಿಯಾ]], [[ದ ನೆದರ್ಲಂಡ್ಸ್]], [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]], [[ಫಿನ್ಲಂಡ್]], [[ನಾರ್ವೇ]], [[ಕೆನಡಾ]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]], [[ಸ್ವೀಡನ್]], [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]], [[ಸಿಂಗಪೂರ್]], [[ಇಟಲಿ]], [[ಇಂಡೋನೇಶಿಯಾ]], [[ಭಾರತ]], [[ಲಿಥುವೇನಿಯಾ]], [[ಚಿಲಿ]], [[ಸ್ಪೇನ್]], [[ಐಸ್ಲಂಡ್]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್]], [[ಸ್ಲೊವೇನಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಮಾಲ್ಟಾ]]ದಂತಹ ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನವನ್ನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಾರ್ ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್ ಮಾಲೀಕರು ವಿಶೇಷ ಧೂಮಪಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು (ಅಥವಾ ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲು) ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್ ಮಾತ್ತು ಬಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿವೆ. [[ಕೆನಡಾ]]ದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಹಾಗೂ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 31, 2008ರಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಹತ್ತು ಮೀಟರುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧವು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗ [[ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]]ೆಲ್ಲಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳು, ಬಾರ್‌ಗಳು, ಪಬ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಈಟರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು) ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಗಸ್ತುವಿಧಿಸಲಾಗಿರುವ ಸಮುದ್ರತೀರಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಹೊರಾಂಗಣ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಸ್ಥಳಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ವಿನಾಯಿತಿಗಳಿವೆ. [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ, ಪರೋಕ್ಷ ಧೂಮಪಾನವು ಧೂಮಪಾನಿಗಳಲ್ಲದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ತೊಂದರೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದಾದ ಸ್ಥಳಗಳಾದ ಟ್ರೇನ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು, ಬಸ್ ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಮ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದು, ಜುಲೈ 1, 2007ರಿಮ್ದ ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಒಳಾಂಗಣ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. [[ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]]ಗಳಲ್ಲಿ, ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಳಾಂಗಣ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದರೆ ಬಾರ್, ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಪಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್]]ನಲ್ಲಿ ಜನವರಿ 1, 2007ರಿಂದ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳ, ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್, ಕ್ಯಾರಿಯೋಕೆ ರೂಮ್‌ಗಳು, ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನವನಗಳೇ ಮೊದಲದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು. ಹದಿನೆಂಟು ವರ್ಷದ ಕೆಳಗಿನವರಿಗೆ ಮದ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸದ ಬಾರ್‌ಗಳಿಗೆ 2009ರವರೆಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. [[ರೊಮೇನಿಯಾ]]ದಲ್ಲು ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಟ್ರೇನುಗಳು, ಮೆಟ್ರೋಸ್ಟೇಶನ್‌ಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇಲಾಖೆಗಳು (ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾದ ಜಾಗಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊರಗೆ) ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಉತ್ಪನ್ನ ಸುರಕ್ಷತೆ === ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲಿನ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮವೆಂದರೆ, ಬೆಂಕಿಯ ಅಪಘಾತಗಳು ಮತ್ತು ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮದ್ಯಸೇವನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಸಿಗರೆಟ್ ಒಂದು ನಿಮಿಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯದವರೆಗೂ ಸೇದದೆ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದಲ್ಲಿ ತಂತಾನೇ ಆರಿಹೋಗುವಂತಹ, ಆ ಮೂಲಕ ಅಗ್ನಿಸಂಬಂಧಿತ ಅವಘಡಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಂತಹ ಹಲವಾರು ಸಿಗರೆಟ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೊರತರಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ತಂಬಾಕು ಕಂಪನಿಗಳೇ ತಯಾರಿಸಿವೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ತಂಬಾಕು ಕಂಪೆನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಇದಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ಆರ್‌ಜೆ ರೆನಾಲ್ಡ್ಸ್ ಈ ರೀತಿಯ ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳ ಮೂಲಮಾದರಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ 1983ರಲ್ಲಿ ಮುಂದಾಳತ್ವ ವಹಿಸಿದರು<ref>{{Cite web |url=http://www.nfpa.org/newsReleaseDetails.asp?categoryid=488&itemId=36577&cookie%5Ftest=1 |title=NFPA:: Press Room:: News releases |access-date=2021-08-10 |archive-date=2013-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130301031633/http://www.nfpa.org/newsReleaseDetails.asp?categoryid=488&itemId=36577&cookie%5Ftest=1 |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು 2010ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಯು.ಎಸ್ ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಮುಕ್ತವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.nfpa.org/assets/files//FSC/ReynoldsLetter.pdf |title=Reynolds Letter |access-date=2010-03-10 |archive-date=2007-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071120013338/http://www.nfpa.org/assets/files//FSC/ReynoldsLetter.pdf |url-status=dead }}</ref> [[ಫಿಲಿಪ್ ಮೊರಿಸ್]] ಇದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.<ref name="letter_fire_safe_cigarettes">{{Cite web |url=http://firesafecigarettes.org/itemDetail.asp?categoryID=91&itemID=1370&URL=Letter%20to%20tobacco%20companies |title=Fire Safe Cigarettes:: Letter to tobacco companies |access-date=2024-03-18 |archive-date=2011-08-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110816102947/http://firesafecigarettes.org/itemDetail.asp?categoryID=91&itemID=1370&URL=Letter%20to%20tobacco%20companies |url-status=dead }}</ref> ಲೋರಿಲ್ಲಾರ್ಡ್, ದೇಶದ ಮೂರನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ತಂಬಾಕು ಕಂಪೆನಿಯು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ದ್ವಂದ್ವ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="letter_fire_safe_cigarettes" /> == ಗೇಟ್ವೇ ಡ್ರಗ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ == {{Main|Tobacco and other drugs|Gateway drug theory}} ತಂಬಾಕು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಸೇವನೆಯ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಈ ಸಂಬಂಧದ ಸ್ವರೂಪವು ಇನ್ನೂ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುಳಿದಿದೆ. ಇದರ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳೆಂದರೆ [[ಫೀನೋಟೈಪಿಕ್ ಕಾಸೇಶನ್]] (ಗೇಟ್‌ವೇ) ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ಕೋರಿಲೇಟೆದ್ ಲಯೆಬಿಲಿಟೀಸ್ ಮಾದರಿ. ಕಾಸೇಶನ್ ಮಾದರಿಯು ಧೂಮಪಾನವು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾದಕವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದೆಂದು ವಾದಿಸುತ್ತದೆ,<ref>{{Cite doi|10.1016/S0376-8716(99)00034-4}}</ref> ಮತ್ತು ಕೋರಿಲೇಟೆಡ್ ಲಯೆಬಿಲಿಟೀಸ್ ಮಾದರಿಯು ಧೂಮಪಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾದಕವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆಯು ಅನುವಂಶಿಕ ಅಥವಾ ಪರಿಸರದ ಅಂಶಗಳಿಂದ ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಡುವುದೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite pmid|2136102}}</ref> == ನಿಲುಗಡೆ == {{Main|Smoking cessation}} ಧೂಮಪಾನದ ನಿಲುಗಡೆಯನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ "ಬಿಡುವುದು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ತಂಬಾಕು ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಲು ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ವಿಧಾನಗಳಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಕೋಲ್ಡ್ ಟರ್ಕಿ]], [[ನಿಕೋಟಿನ್ ರೀಪ್ಲೇಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಥೆರಪಿ]], [[ಆಂಟಿಡಿಪ್ರೆಸೆಂಟ್‌]]ಗಳು, [[ಹಿಪ್ನಾಸಿಸ್]], ಸ್ವಸಹಾಯ, ಮತ್ತು ಸಪೋರ್ಟ್ ಗ್ರೂಪ್‌ಗಳು. == ಆಕರಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == {{Refbegin}} * {{Citation|last=Gilman|first=Sander L.|last2=Xun|first2=Zhou|date=2004-08-15|title=Smoke: A Global History of Smoking|url=https://books.google.com/books?id=mM5bYb_uVcwC&printsec=frontcover&dq=smoke|publisher=Reaktion Books|accessdate=2009-03-22|isbn=978-1861892003}} * {{Citation|last=Proctor|first=Robert N.|title=The Nazi War on Cancer|url=https://books.google.com/books?id=02NGyKTwko0C&printsec=frontcover&dq=The+Nazi+War+on+Cancer|accessdate=2009-03-22|date=2000-11-15|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0691070513}} * {{Citation|last=World Health Organization|url=http://www.who.int/entity/healthinfo/global_burden_disease/GBD_report_2004update_full.pdf|format=PDF|title=The Global Burden of Disease 2004 Update|accessdate=2008-01-01|year=2008|isbn=978-92-4-156371-0|ref=CITEREFGBD2008}} * {{Citation|last=World Health Organization|url=http://www.who.int/entity/tobacco/mpower/mpower_report_full_2008.pdf|format=PDF|title=WHO Report on the Global Tobacco Epidemic, 2008: the MPOWER package|accessdate=2008-01-01|year=2008|isbn=978-92-4-159628-2|ref=CITEREFMPOWER2008}} {{Refend}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Sisterlinks|wikt=Smoking|b=Smoking/Contents|q=Tobacco|s=Tobacco|commons=Category:Smoking|n=Smoking|v=Category:Smoking}} {{Refbegin}} * [http://www.tobacco.org/History/history.html Tobacco History Links] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20100506155126/http://www.tobacco.org/History/history.html |date=2010-05-06 }} — repository from Tobacco.org * [http://www.surgeongeneral.gov/tobacco/ '''Surgeon General''' : Tobacco Cessation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100328130928/http://www.surgeongeneral.gov/tobacco/ |date=2010-03-28 }} * [http://www.cdc.gov/tobacco/ '''CDC''' : Smoking & Tobacco Use] * [http://www.who.int/tobacco/en/ '''WHO''' : Tobacco Free Initiative] * [http://www.wikihow.com/Smoke-a-Cigarette wikiHow - How to Smoke a Cigarette] {{Refend}} {{DEFAULTSORT:Tobacco Smoking}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಧೂಮಪಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು]] [[ವರ್ಗ:ಅಭ್ಯಾಸಗಳು]] [[ವರ್ಗ:IARC ಗ್ರೂಪ್ 1 ಕಾರ್ಸಿನೋಜನ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ]] p9zdnhn8dfb7np5nid8sznnugosje4s 0 23012 1375421 1347554 2026-06-19T20:32:33Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375421 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist |Name = John Mayer |Img = JohnMayerCrossroads2007.jpg |Img_capt = John Mayer performing at the ''[[Crossroads Guitar Festival]]'' on July 28, 2007 |Background = solo_singer |Birth_name = John Clayton Mayer |Born = {{birth date and age|mf=yes|1977|10|16}}<br />[[Bridgeport, Connecticut|Bridgeport]], Connecticut, U.S. | Origin = [[Atlanta, Georgia]], U.S. |Died = |Instrument = Guitar, vocals, keyboards, mandolin |Voice_type = [[Low Tenor]]<ref>{{Cite web |url=http://www.rollingstone.com/reviews/album/300650/review/5945150/heavierthings |title=Rolling Stone |access-date=2010-04-06 |archive-date=2010-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100129051229/http://www.rollingstone.com/reviews/album/300650/review/5945150/heavierthings |url-status=dead }}</ref> |Genre = [[Pop music|Pop]], rock, [[blues]], [[Soul music|soul]]<ref>{{cite web|url=http://www.allmusic.com/artist/john-mayer-p405816|title=((( John Mayer > Biography )))|last=Leahey|first=Andrew|work=[[Allmusic]]|publisher=[[Rovi Corporation]]|accessdate=October 30, 2009}}</ref> |Occupation = Singer-songwriter, musician, columnist |Years_active = 1998–present |Label = [[Aware Records|Aware]], [[Columbia Records|Columbia]] | Notable_instruments = [[Fender Stratocaster]] |Associated_acts = [[John Mayer Trio]]<br />LoFi Masters |URL = [http://www.johnmayer.com/ www.johnmayer.com] }} '''ಜಾನ್ ಕ್ಲೆಯ್ಟನ್ ಮೇಯರ್''' ({{pron-en|ˈmeɪ.ər}}{{respell|MAY|ər}};<ref>ನೋಡಿ [http://inogolo.com/pronunciation/d1484/John_Mayer ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಅವರ ಇನೋಗೋಲೋ: ಉಚ್ಚಾರಣೆ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304201048/http://inogolo.com/pronunciation/d1484/John_%E0%A4%AE%E0%A4%88er |date=2016-03-04 }}</ref> ಜನನ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16, 1977) ಒಬ್ಬ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಂಗೀತಗಾರ. ಈತ [[ಬ್ರಿಜ್ ಪೋರ್ಟ್, ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್]] ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು,[[ಬಾಸ್ಟನ್]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ಬರ್ಕ್ಲಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್]] ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ. ನಂತರ 1997ರಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ [[ಅಟ್ಲಾಂಟ]] ಗೆ ಸ್ಥಳ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಕೆಳಕಂಡ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಆತನ ಮೊದಲ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್ ಗಳಾದ''[[ರೂಂ ಫಾರ್ ಸ್ಕ್ವೆರ್ಸ್]]'' ಹಾಗು ''[[ಹೆವಿಯರ್ ಥಿಂಗ್ಸ್]]'' ಎರಡೂ ವ್ಯಾಪಾರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಧಿಕ ಲಾಭ ಗಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ [[ಮಲ್ಟಿ-ಪ್ಲಾಟಿನಂ]](ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಲ್ಬಮ್ ಪ್ರತಿಗಳ ಮಾರಾಟ) ದರ್ಜೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಕಳೆದ 2003ರಲ್ಲಿ, ಆತನು [[ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಾಯಕ]] ಎಂದು [[ಯುವರ್ ಬಾಡಿ ಇಸ್ ಏ ವಂಡರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಎಂಬ ಹಾಡಿಗಾಗಿ [[ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಮೇಯರ್ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ರಾಕ್ ಹಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿದ. ಆದರೆ ಕ್ರಮೇಣ 2005ರಲ್ಲಿ [[ಬ್ಲೂಸ್]] ಶೈಲಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಬ್ಲೂಸ್ ಕಲಾವಿದರಾದ [[B. B. ಕಿಂಗ್]], [[ಬಡ್ಡಿ ಗಯ್]], ಹಾಗು [[ಎರಿಕ್ ಕ್ಲಾಪ್ಟನ್]] ರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ಜೊತೆಗೆ [[ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಟ್ರಿಓ]] ವನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ. ಬ್ಲೂಸ್ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಆತನ ಆಲ್ಬಮ್ ''[[ಕಂಟಿನ್ಯಂ]] '' ಆಲ್ಬಮ್ ನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಕಳೆದ 2007ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[49ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಯರ್ ''ಕಂಟಿನ್ಯಂ'' ಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಎಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ [["ವೇಟಿಂಗ್ ಆನ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟು ಚೇಂಜ್"]] ಹಾಡಿಗಾಗಿ ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಾಯಕ ಎಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡ. ಆತ ತನ್ನ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್, ''[[ಬ್ಯಾಟಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್]]'' ಅನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 2009ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ. ಮೇಯರ್ ನ ವೃತ್ತಿಯು ನಿಂತಾಡುವ ಹಾಸ್ಯ, ವಿನ್ಯಾಸ ಹಾಗು ಬರವಣಿಗೆಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ; ಆತನು ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲೂ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುದೆಂದರೆ ''[[ಎಸ್ಕ್ವೈರ್]]'' ನಿಯತಕಾಲಿಕ. ಆತನು ತನ್ನ "ಬ್ಯಾಕ್ ಟು ಯು" ನಿಧಿಯಿಂದ ಜನೋಪಾಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರಚಾರಗೊಂಡ ಹಲವಾರು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಹಾಗು ಮಾಧ್ಯಮದ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧ ಆತನನ್ನು ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಇದು 2006ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಮೇಯರ್ [[ಬ್ರಿಜ್ ಪೋರ್ಟ್, ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್]] ನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16, 1977ರಂದು ಜನಿಸಿದ. ಇವನ ತಾಯಿ ಮಾರ್ಗರೆಟ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಹಾಗು ತಂದೆ ರಿಚರ್ಡ್, ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿದ್ದರು.<ref>ನೋ ಬೈಲೈನ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7, 2002), "ಇಟ್'ಸ್ ಹಿಪ್ ಟು ಬಿ ಸ್ಕ್ವೆರ್". ''ಪೀಪಲ್‌'' '''58''' (15):107</ref> ಇವನು ಮೂರು ಮಂದಿ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇಯವನಾಗಿ [[ಫೈರ್ ಫೀಲ್ಡ್, ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್]] ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ.<ref name="ELLE">ರುತ್ ಶೌತ್ (''[[ELLE]]'' )(2006). [http://jmeyecandy.org/thumbnails.php?album=480 "] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071009050224/http://jmeyecandy.org/thumbnails.php?album=480 |date=2007-10-09 }}[http://jmeyecandy.org/thumbnails.php?album=480 ಬ್ಲೂಸ್ ಬ್ರದರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071009050224/http://jmeyecandy.org/thumbnails.php?album=480 |date=2007-10-09 }} J-mayer.org. ಆಗಸ್ಟ್ 3, 2006ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> ಮೇಯರ್ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಕಡೆಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಒಬ್ಬ ಯಹೂದಿ ಹಾಗು ಆತನು ಹೇಳುವಂತೆ ಅವನು "ಯಹೂದ್ಯ ಮತಕ್ಕೆ ಸಾಹಚರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ".<ref name="Playboy">(ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2010), [http://www.playboy.com/articles/john-mayer-playboy-interview/index.html?page=1 ಜಾನ್ ಮೇಯರ್: ಪ್ಲೇಬಾಯ್ ಇಂಟರ್ವ್ಯೂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100212144359/http://www.playboy.com/articles/john-mayer-playboy-interview/index.html?page=1 |date=2010-02-12 }} ''ಪ್ಲೇಬಾಯ್'' 2010ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 10ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಫೇರ್ ಫೀಲ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆ, ಮೇಯರ್ ಭವಿಷ್ಯದ ಟೆನ್ನಿಸ್ ತಾರೆ [[ಜೇಮ್ಸ್ ಬ್ಲೇಕ್]] ನ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದ.<ref>ಪ್ರಾಟ್ಟ್, ಡೆವಿನ್ (2006). [http://www.fhmus.com/articles-2064.asp "ಟೆನ್ನಿಸ್'ಸ್ ನೈಸ್ ಗಯ್ ಬ್ರೆಕ್ಸ್ ಡೌನ್ ದಿ ಸೀಸನ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061017100508/http://www.fhmus.com/articles-2064.asp |date=2006-10-17 }} FHMUs.com. 2007ರ ಮೇ 30ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆತನು [[ನಾರ್ವಾಕ್]]ನಲ್ಲಿರುವ [[ಬ್ರಿಎನ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಮಹೋನ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್]] ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ ಮುಂಚಿನ [[ಫೇರ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಗ್ರೇಡ್ ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ. (ಇದು ನಂತರ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಜಪಾನೀಸ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಅಬ್ರಾಡ್ ಎಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆಯಿತು. ಜಪಾನೀಸ್ ಭಾಷೆ ಕಲಿಯಲು ಇಚ್ಚೆಯುಳ್ಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಇದೊಂದು [[ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್.]] (ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇಚ್ಚೆಪಟ್ಟ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ).<ref name="keyofmayer">[[ಎಲಿಸ್ಕು, ಜೆನ್ನಿ]] (ನವೆಂಬರ್ 27, 2003), [http://www.rollingstone.com/artists/johnmayer/articles/story/5938714/songs_in_the_key_of_mayer "ಸಾಂಗ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಕೀ ಆಫ್ ಮೇಯರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091116131050/http://www.rollingstone.com/artists/johnmayer/articles/story/5938714/songs_in_the_key_of_mayer |date=2009-11-16 }} ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್‌'' (936): 52-56</ref>) ''[[ಲೇಟ್ ನೈಟ್ ವಿಥ್ ಕಾನನ್ ಓ'ಬ್ರಿಎನ್]]'' ನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮೇಯರ್ ತಾನು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುವಾಗ ಕ್ಲ್ಯಾರಿನೆಟ್ ನುಡಿಸುತ್ತಿದುದ್ದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಮಟ್ಟದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ''[[ಬ್ಯಾಕ್ ಟು ದಿ ಫ್ಯೂಚರ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಟಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಫ್ಲೈ ಎಂಬ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ [[ಮೈಕಲ್ J. ಫಾಕ್ಸ್]]ರ ಗಿಟಾರ್ ವಾದನವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ ನಂತರ, ಮೇಯರ್ ವಾದ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆಕರ್ಷಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆತನಿಗೆ 13 ವರ್ಷ ತುಂಬಿದಾಗ, ಅವನ ತಂದೆ ಅವನಿಗೋಸ್ಕರ ಒಂದು ಗಿಟಾರ್ ಅನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>ಸೌಂಡ್ ಸ್ಟೇಜ್ ಸ್ಟಾಫ್ ರೈಟರ್(2005). [http://www.pbs.org/wttw/soundstage/jmayer/bio.htm "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ವಿಥ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಗೆಸ್ಟ್ ಬಡ್ಡಿ ಗಯ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150512163150/http://www.pbs.org/wttw/soundstage/jmayer/bio.htm |date=2015-05-12 }}"ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ 2007ರ ಮೇ 31ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref name="AskMen">(2005). [http://www.askmen.com/men/entertainment_100/140c_john_mayer.html "ಮೆನ್ ಆಫ್ ದಿ ವೀಕ್: ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ - ಜಾನ್ ಮೇಯರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080118221108/http://www.askmen.com/men/entertainment_100/140c_john_mayer.html |date=2008-01-18 }} ''AskMen.com''. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 12, 2006ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಇದಾದ ನಂತರ, ಅವರ ನೆರೆಮನೆಯವರು ಆತನಿಗೆ [[ಸ್ಟೆವಿ ರೇಯ್ ವುಗ್ಹನ್]] ರ ಧ್ವನಿ ಸುರುಳಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು [[ಬ್ಲೂಸ್]] ಶೈಲಿಯೆಡೆಗೆ ಮೇಯರ್ ನ ಅತೀವ ಪ್ರೀತಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="CU">(2006) [http://images.tvnz.co.nz/tvnz_video/windows/tv_one/meyer_061106_56k.asx "ಮನ್ ನವ 6: ಟೆಲಿಕಾಮ್; ಸ್ಪಾಮ್ ಅಟ್ಯಾಕ್; ಜಾನ್ ಮೇಯರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326072115/http://images.tvnz.co.nz/tvnz_video/windows/tv_one/meyer_061106_56k.asx |date=2009-03-26 }} TVNZ ಆನ್ಲೈನ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 2006ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref>{{cref|a}} ಮೇಯರ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಗಿಟಾರ್-ಅಂಗಡಿಯ ಮಾಲಿಕನಿಂದ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜೊತೆಗೆ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಸಲೀಸಾಗಿ ನುಡಿಸುವ ಪರಿಣತಿ ಗಳಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref name="Mather">ಮಥೆರ್, ಜಾನ್; ಹೆಡೆಗಾರ್ಡ್, ಎರಿಕ್ (ಮಾರ್ಚ್ 2008), "ದಿ ವಂಡರ್ ಆಫ್ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್". ''ಬೆಸ್ಟ್ ಲೈಫ್''. ಸಂಪುಟ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ (3):140</ref><ref name="Hedegaard">ಹೆಡೆಗಾರ್ಡ್, ಎರಿಕ್ (ಫೆಬ್ರವರಿ 4, 2010, "ದಿ ಡರ್ಟಿ ಮೈಂಡ್ ಅಂಡ್ ಲೋನ್ಲಿ ಹಾರ್ಟ್ ಆಫ್ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್". ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್'' 1097):36-45,68</ref> ಆತನ ಗಮನ ಇದೊಂದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತವಾದದ್ದು ಆತನ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಚಿಂತೆಗೀಡುಮಾಡಿತು. ಎರಡು ಬಾರಿ ಮನೋವೈದ್ಯರ ಬಳಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲಾಯಿತಾದರೂ ಮೇಯರ್ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದಾನೆಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Mather"/><ref name="Hedegaard"/> ಎರಡು ವರ್ಷದ ಕಲಿಕೆಯ ನಂತರ, ಆತನು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಬ್ಲೂ ಬಾರ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಇತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿದ.<ref name="keyofmayer"/><ref name="AskMen"/> ವೈಯುಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ವಿಲ್ಲನೋವ ಜಂಕ್ಷನ್ (ಇದನ್ನು ಜಿಮಿ ಹೆಂಡ್ರಿಕ್ಸ್ ನ ಹಾಡಿಗೆ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ) ಎಂಬ ವಾದ್ಯ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಟಿಮ್ ಪ್ರೋಕಾಚ್ಸಿನಿ, ಜೊಎ ಬೆಲೆಜ್ನಯ್ ಹಾಗು ರಿಚ್ ವುಲ್ಫ್ ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ.<ref name="Hedegaard"/><ref name="TW">ವಾಲ್ಲೇಸ್, ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ (2005). [http://www.tweedmag.com/News/Joe_Beleznay_wants_to_be_the_ball.html "ಜೊಎ ಬೆಲೆಜ್ನಯ್ ವಾಂಟ್ಸ್ ಟು ಬಿ ದಿ ಬಾಲ್"] TweedMag.com. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30, 2006ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮೇಯರ್ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡ. ಆದರೆ ಹೆತ್ತವರ ಅಸಮ್ಮತಿ ಆತನಿಗೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಯಿತು.<ref name="Hedegaard"/> ಮೇಯರ್ ಹದಿನೇಳು ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ, ಆತನು [[ಕಾರ್ಡಿಯಾಕ್ ಅರ್ರತ್ಮಿಯಾ]](ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೃದಯದ ನಾಳಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೆದುಳಿಗೆ ಹಾಗು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಕ್ತ ಸರಬರಾಜಾಗುವುದಿಲ್ಲ)ಗೆ ತುತ್ತಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ. ಈ ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನೆನೆಯುತ್ತಾ, ಮೇಯರ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, "ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ನನ್ನೊಳಗೆ ಒಬ್ಬ ಹಾಡುಬರಹಗಾರ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ". ಆತ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಿಂದ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ರಾತ್ರಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಹಾಡನ್ನು ಬರೆದ.<ref name="RS06">ಹಯಾತ್ತ್, ಬ್ರಿಯಾನ್ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21, 2006), [http://www.rollingstone.com/news/story/11515443/john_mayer_speaks_listen_to_his_hilarious_takes_on_paris_hilton_brad__angelina_living_in_ny "ಮೈ ಬಿಗ್ ಮೌತ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್ಸ್ ಅಗೈನ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080312093132/http://www.rollingstone.com/news/story/11515443/john_mayer_speaks_listen_to_his_hilarious_takes_on_paris_hilton_brad__angelina_living_in_ny |date=2008-03-12 }}. ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್'' (1009): 66-70</ref> ಇದಾದ ಕೆಲ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಆತನು ಪ್ಯಾನಿಕ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ ನಿಂದ ಬಳಲಿದ. ಜೊತೆಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಬೇಕೆಂಬ ಭಯ ಆತನನ್ನು ಕಾಡಿತ್ತು.<ref name="Hedegaard"/> ಆತನು [[Xanax]] ಎಂಬ ಆತಂಕ-ನಿರೋಧಕ ಮಾತ್ರೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಭಾಹಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref name="RS06"/><ref name="MandS">[http://a1135.g.akamai.net/f/1135/18227/1h/cchannel.download.akamai.com/18227/podcast/RICHMOND-VA/WRVQ-FM/johnmayer2.mp3 "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120127141057/http://a1135.g.akamai.net/f/1135/18227/1h/cchannel.download.akamai.com/18227/podcast/RICHMOND-VA/WRVQ-FM/johnmayer2.mp3 |date=2012-01-27 }}. ''ಮೆಲಿಸ್ಸ ಅಂಡ್ ಸಿದ್''. ಮಾರ್ಚ್‌ 31, 2008</ref> ಮೇಯರ್ ಪ್ರಕಾರ ಜಗಳದ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆತನ ಹೆತ್ತವರ ಸಂಬಂಧ ಅವನಿಗೆ "ತಾನೇ ನಂಬುವ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಮರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು."<ref name="Hedegaard"/> ಪದವಿಯ ನಂತರ, ಹದಿನೈದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಒಂದು ಗ್ಯಾಸ್ ಸ್ಟೇಶನ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ 1996ರ ಸ್ಟೆವಿ ರೇಯ್ ವುಗ್ಹನ್ ರ ಸಿಗ್ನೇಚರ್ ಸ್ಟ್ರಾಟೋಕ್ಯಾಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಹಣ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಿದ.<ref>ನೋ ಬೈಲೈನ್ (2007). [http://www.people.com/people/john_mayer "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್:ಫೈವ್ ಫನ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್"] People.com ನವೆಂಬರ್ 28, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ == === ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿ === ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ [[ಬಾಸ್ಟನ್]], [[ಮಾಸ್ಸಚುಸೆಟ್ಸ್]] ನ [[ಬರ್ಕ್ಲೀ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್]] ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾತಿ ಪಡೆದ. ಆಗ ಆತನಿಗೆ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷ.<ref name="ELLE"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆತನ ಕಾಲೇಜಿನ ಗೆಳೆಯ ಹಾಗು [[ಅಟ್ಲಾಂಟ]], [[ಜಾರ್ಜಿಯಾ]]ದ ನಿವಾಸಿ [[ಕ್ಲೆಯ್ ಕುಕ್]] ನ ಒತ್ತಾಯದ ಮೇರೆಗೆ, ಆತನು ಎರಡು ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ನಂತರ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕುಕ್ ಜೊತೆ ಅಟ್ಲಾಂಟಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ.<ref name="Berklee">ಸ್ಮಾಲ್, ಮಾರ್ಕ್(2005). [http://www.berklee.edu/bt/172/coverstory.html "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್'98: ರನ್ನಿಂಗ್ ವಿಥ್ ದಿ ಬಿಗ್ ಡಾಗ್ಸ್"] Berklee.edu. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 23, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಅಟ್ಲಾಂಟದಲ್ಲಿ ಲೋಫಿ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಹೆಸರಿನ ಇಬ್ಬರ ವಾದ್ಯ ತಂಡವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಫಿ ಹೋಟೆಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಕ್ಲಬ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಎಡ್ಡಿ'ಸ್ ಅಟ್ಟಿಕ್]] ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="AskMen" /> ಕುಕ್ ನ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತದೆಡೆಗೆ ತಮ್ಮ ಒಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೇಯರ್ ನ ಇಚ್ಚೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="MOA">ಗುಥ್ರಿಎ, ಬ್ಲಾಕೆ(2003). [http://atlanta.creativeloafing.com/gyrobase/Content?oid=oid%3A14103 "ಮೇಯರ್ ಆಫ್ ಅಟ್ಲಾಂಟ: ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಪ್ಲೇಸ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಅರೇನಾ, ಅಂಡ್ ಆಲ್ ಐ ಗಾಟ್ ವಾಸ್ ದಿಸ್ ಲೌಸಿ ಕವರ್ ಸ್ಟೋರಿ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080110213456/http://atlanta.creativeloafing.com/gyrobase/Content?oid=oid%3A14103 |date=2008-01-10 }} CreativeLoafing.com. ಫೆಬ್ರವರಿ 17, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವರಿಬ್ಬರು ಬೇರೆಯಾದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಮೇಯರ್ ತನ್ನ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ.<ref name="Berklee" /> ಸ್ಥಳೀಯ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಹಾಗು ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಗ್ಲೆನ್ನ್ ಮಟುಲ್ಲೋ ಅವರ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ, ಮೇಯರ್ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ [[EP]] ''[[ಇನ್ಸೈಡ್ ವಾಂಟ್ಸ್ ಔಟ್]]'' ಅನ್ನು ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿದ. ಕುಕ್ EP ಯಲ್ಲಿನ ಹಲವು ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಹ-ಬರಹಗಾರನಾದ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಏಕಗೀತೆ "[[ನೋ ಸಚ್ ಥಿಂಗ್]]" ಕೂಡ ಒಂದು.<ref name="MOA"/> EPಯು ಎಂಟು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೇಯರ್ ಮುಖ್ಯಗಾಯಕನಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಗಿಟಾರ್ ನುಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮೇಯರ್ "ಕಂಫರ್ಟಬಲ್" ಹಾಡಿಗೆ ತನ್ನ ಧ್ವನಿ ಮಾತ್ರ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಮೊದಲ ಹಾಡು, "ಬ್ಯಾಕ್ ಟು ಯು" ಗೆ ತಂಡದ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ EPಯ ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಡೇವಿಡ್ "DeLa" ಲಾಬ್ರುಯೆರೆ]] ಬ್ಯಾಸ್ಸ್ ಗಿಟಾರ್ ಅನ್ನು ನುಡಿಸಿದ.<ref name="MO">ಆಲ್ಟರ್, ಗಾಬಿ (2007). [http://mixonline.com/live/tourprofiles/audio_john_mayer_2/ "ಟೂರ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್: ಜಾನ್ ಮೇಯರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140904114813/http://mixonline.com/live/tourprofiles/audio_john_mayer_2/ |date=2014-09-04 }} MixOline.com. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 23, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮೇಯರ್ ಹಾಗು ಲಾಬ್ರುಯೆರೆ ನಂತರ ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಹಾಗು ಹತ್ತಿರದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. === ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಗಳು === {{listen|filename=John Mayer - City Love.ogg|title="City Love" excerpt|description=From the album ''Room for Squares''.}} ಮೇಯರ್ ನ ಖ್ಯಾತಿಯು ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಮಾರ್ಚ್ 2000ದಲ್ಲಿ [[ಸೌತ್ ಬೈ ಸೌತ್ವೆಸ್ಟ್]] ನ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ಇದು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡುವ "ಬಿಡುಗಡೆ" ಸಂಸ್ಥೆ ಅವೇರ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ನ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.<ref name="Mather" /><ref>{{cite video|url=http://www.blender.com/JohnMayerSXSW2001/video/7344.aspx?src=BB3839:MD|title=South by Southwest Music Festival|publisher=[[Blender (magazine)|Blender]]|date=March 2000|accessdate=October 11, 2007|format=[[Adobe Engagement Platform]]}}</ref><ref>ಪ್ರೊಎಫ್ರಾಕ್, ಸ್ಟಾಸಿಯ (2005). [http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;sql=11:kifqxqrkldfe~T1 "ಬಯೋಗ್ರಫಿ"] AllMusicGuide.com. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 23, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆತ ಅವೇರ್ ಉತ್ಸವ ಗೋಷ್ಠಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡ. ಅಲ್ಲದೇ ಆತನ ಹಾಡುಗಳು ಅವೇರ್ ನ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡ ಮೇಲೆ, 2001ರ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅವೇರ್ ಮೇಯರ್ ನ ''[[ರೂಂ ಫಾರ್ ಸ್ಕ್ವೆರ್]]'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಏಕೈಕ ಇಂಟರ್ ನೆಟ್-ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವೇರ್ [[ಕೊಲಂಬಿಯಾ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]] ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೊಲಂಬಿಯಾಕ್ಕೆ ಅವೇರ್ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಮೊದಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಅದೇ ವರ್ಷದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ, ಕೊಲಂಬಿಯಾ ''ರೂಂ ಫಾರ್ ಸ್ಕ್ವೆರ್ಸ್'' ಅನ್ನು ಮರು ಮಿಶ್ರಿತ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮರು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿತು.<ref>ನೋ ಬೈಲೈನ್. [http://www.awarerecords.com/company.php "ಏ ಬ್ರೀಫ್ ಹಿಸ್ಟರಿ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170709214329/http://www.awarerecords.com/company.php |date=2017-07-09 }} AwareRecords.com. ಜೂನ್ 12, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಪ್ರಮುಖ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣದ "ಪ್ರಥಮಪ್ರದರ್ಶನ" ದ ಭಾಗವಾಗಿ ಆಲ್ಬಮ್ ನ ಚಿತ್ರಗೆಲಸವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ "3x5" ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಮರು-ಬಿಡುಗಡೆಯು ಆತನ ಇಂಡಿ ''ಆಲ್ಬಮ್ ಇನ್ಸೈಡ್ ವಾಂಟ್ಸ್ ಔಟ್'' ನ ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ಹಾಡುಗಳ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ರೂಪಾಂತರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಪುನರ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>ಬ್ಯಾಕ್, ಅಲನ್ (2001). [http://www.nique.net/issues/2001-06-15/entertainment/2 "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಕಾರ್ವ್ಸ್ ಔಟ್ ಹಿಸ್ ಓನ್ ನೀಷ್ ವಿಥ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡೆಬ್ಯೂ ಆಲ್ಬಮ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929132049/http://www.nique.net/issues/2001-06-15/entertainment/2 |date=2007-09-29 }} Nique.net. ಜೂನ್ 22, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಕಳೆದ 2002ರ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ, ''ರೂಂ ಫಾರ್ ಸ್ಕ್ವೆರ್ಸ್'' ಹಲವು ರೇಡಿಯೋ ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ "ನೋ ಸಚ್ ಥಿಂಗ್", "[[ಯುವರ್ ಬಾಡಿ ಇಸ್ ಏ ವಂಡರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್]]," ಹಾಗು ಅಂತಿಮವಾಗಿ "[[ವೈ ಜಾರ್ಜಿಯಾ]]" ಹಾಡುಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ. ಕಳೆದ 2003ರಲ್ಲಿ, ಮೇಯರ್ [[ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಾಯಕ]] ಎಂದು ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು "ಯುವರ್ ಬಾಡಿ ಇಸ್ ಏ ವಂಡರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್" ಹಾಡಿಗಾಗಿ ಪಡೆದ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ಇದು ತುಂಬಾ, ತುಂಬಾ ಬೇಗ ಬಂದಿದೆ, ಹಾಗು ನಾನು ಇದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ."<ref>ಬ್ರೀಮ್, ಜೋನ್ (2007). [http://www.star-ecentral.com/news/story.asp?file=/2007/2/9/music/20070209092322&amp;sec=music "ವಿನ್ ಆರ್ ಲೂಸ್, ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಸೇಯ್ಸ್ ಹಿಸ್ ವರ್ಕ್ ಕೀಪ್ಸ್ ಹಿಮ್ ಹ್ಯಾಪಿ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181215173153/http://www.star-ecentral.com/news/story.asp?file=/2007/2/9/music/20070209092322&sec=music |date=2018-12-15 }} Star-Ecentral.com. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 23, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆತನು ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತನ್ನದು ಹದಿನಾರೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದ. ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಹಲವರು ಆತನಿಗೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹದಿನಾರು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತೆಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="RSG07">ಸೇರ್ಪಿಕ್, ಇವನ್ (ಫೆಬ್ರವರಿ 2007), "ಗ್ರಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಿವ್ಯೂ: ಜಾನ್ ಮೇಯರ್", ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಸಂಪುಟ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ: 32</ref> ಕಳೆದ 2003ರಲ್ಲಿ, ಮೇಯರ್ [[ಬಿರ್ಮಿಂಗ್ಹಾಮ್, ಅಲಬಾಮ]] ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಗೀತ ಗೋಷ್ಠಿಯ ನೇರಪ್ರಸಾರದ CD ಹಾಗು DVDಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ. ಇದರ ಹೆಸರು ''[[ಎನಿ ಗಿವೆನ್ ಥರ್ಸ್ ಡೇ]]''. ಸಂಗೀತ ಗೋಷ್ಠಿಯು ಮುಂಚೆ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣವಾಗದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ "ಮ್ಯಾನ್ ಆನ್ ದಿ ಸೈಡ್" (ಕುಕ್ ಜೊತೆ ಬರೆದ ಹಾಡು) ಹಾಗು "[[ಸಂಥಿಂಗ್'ಸ್ ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್]]", ಇದು ನಂತರ ''[[ಹೆವಿಯರ್ ಥಿಂಗ್ಸ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬಂದಿತ್ತು. ಸಂಗೀತ ಗೋಷ್ಠಿಯು "ಕವರ್ಡ್ ಇನ್ ರೈನ್" ಹಾಡನ್ನೂ ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. DVDಯನ್ನು ಜೊತೆಗೂಡಿದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಹಾಡು "ಸಿಟಿ ಲವ್" ಹಾಡಿನ "ಎರಡನೇ ಭಾಗ". ಇದು "ಕವರ್ಡ್ ಇನ್ ರೇನ್" ಹಾಡಿನ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವ್ಯಾಪಾರಿ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ, ಆಲ್ಬಮ್ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ''ಬಿಲ್ ಬೋರ್ಡ್'' 200ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹದಿನೇಳನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. CD/DVD ಯು ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ಆದರೂ ಸುಸಂಗತವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಶಂಸೆ ಗಳಿಸಿತು. ವಿಮರ್ಶಕರು ಆತನ ಪಾಪ್-ಐಡಲ್ ರೂಪ, ಹಾಗು (ಆ ಸಮಯದ)ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದ ಅವನ ಗಿಟಾರ್ ಕುಶಲತೆಯ ನಡುವೆ ದ್ವಂದ್ವಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದರು. ಎರಿಕ್ ಕ್ರವ್ ಫೋರ್ಡ್ ([[ಆಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್]] ನ) ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತೆ "ಇವನು ಸ್ಟೆವಿ ರೇಯ್ ವುಗ್ಹನ್ ರ 'ಲೆನ್ನಿ' ಯನ್ನು ನುಡಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಗಿಟಾರ್ ಹಿರೋನ ನಿದರ್ಶನವೇ, ಅಥವಾ 'ಯುವರ್ ಬಾಡಿ ಇಸ್ ಏ ವಂಡರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್" ನುಡಿಸಿದ ನಂತರ ಹರೆಯದ ಹುಡುಗಿಯರು ಕೇಕೆ ಹಾಕುತ್ತಾ ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಿಕೊಳ್ಳುವ ಹದಿಹರೆಯದವರ ಆರಾಧ್ಯ-ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ?"<ref name="ರೀವ್ಯೂ">ಕ್ರಾಫಾರ್ಡ್, ಎರಿಕ್ (2003). [http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;sql=10:0pfexqtaldse "ರೀವ್ಯೂ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101003032225/http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg |date=2010-10-03 }} AllMusic.com. ಜೂನ್ 8, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref name="ರೀವ್ಯೂ"/><ref>ಮೆಡ್ಸ್ಕರ್, ಡೇವಿಡ್ (2003). [http://www.popmatters.com/music/reviews/m/mayerjohn-any.shtml "ಲವ್ ಮೀ, ಲವ್ ಮೀ, ಸೇ ದ್ಯಾಟ್ ಯು ಲವ್ ಮೀ..."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061112212945/http://www.popmatters.com/music/reviews/m/mayerjohn-any.shtml |date=2006-11-12 }} ಪಾಪ್ ಮ್ಯಾಟರ್ಸ್. ಜೂನ್ 8, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> ಮೇಯರ್ ನ ಎರಡನೇ ಆಲ್ಬಮ್, ''[[ಹೆವಿಯರ್ ಥಿಂಗ್ಸ್]]'', 2003ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೇ ಪಡೆಯಿತು. ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್, ಆಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್'' ಹಾಗು ''[[ಬ್ಲೆನ್ಡರ್]]'' ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಆದರೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡದೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿತು. ''PopMatters'' ಹೇಳುವಂತೆ "ಇದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಊಹಿಸುವ ಹಾಗೆ ಹಲವು ನ್ಯೂನತೆಗಳಿಲ್ಲ".<ref>ಮ್ಯಾಕ್ ನಿಲ್, ಜಾಸನ್ (2003). [http://www.metacritic.com/music/artists/mayerjohn/heavierthings "ಹೆವಿಯರ್ ಥಿಂಗ್ಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070514200644/http://www.metacritic.com/music/artists/mayerjohn/heavierthings |date=2007-05-14 }} MetaCritic.com. ಜೂನ್ 4, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ವ್ಯಾಪಾರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆಲ್ಬಮ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ ''ರೂಂ ಫಾರ್ ಸ್ಕ್ವೆರ್ಸ್'' ನಷ್ಟು ಮಾರಾಟವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಇದು US ಬಿಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಮೇಯರ್ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಏಕಗೀತೆ "[[ಡಾಟರ್ಸ್]]" ಗಾಗಿ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ 2005ರಲ್ಲಿ [[ವರ್ಷದ ಹಾಡು]] ಎಂದು ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ. ಆತ ತನಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಡಿದ್ದ [[ಅಲಿಸಿಯಾ ಕೀಸ್]] ಹಾಗು [[ಕಾನ್ಯೇ ವೆಸ್ಟ್]] ರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ. ಅವನು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 2004ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದ ತನ್ನ ಅಜ್ಜಿ, ಅನ್ನಿಎ ಹೊಫ್ಫ್ ಮ್ಯಾನ್ ಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ. ಆತನು [[ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಾಯಕ]] ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸಿದ [[ಎಲ್ವಿಸ್ ಕಾಸ್ಟೆಲ್ಲೋ]], [[ಪ್ರಿನ್ಸ್]], ಹಾಗು [[ಸೇಅಲ್]] ರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ. ಫೆಬ್ರವರಿ 9, 2009ರಲ್ಲಿ, [[ದಿ ಎಲ್ಲೆನ್ ಡಿಜೆನೆರೆಸ್ ಶೋ]] ನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಮೇಯರ್ ತಾನು ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕುವ ಬದಲಾಗಿ ಅಲಿಸಿಯಾ ಕೀಸ್ ಳ [[ಇಫ್ ಐ ಅಇನ್'ಟ್ ಗಾಟ್ ಯು]] ಹಾಡಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬರಬೇಕಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ನನ್ನ ಹಾಡಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಆತನು ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಪಾರಿತೋಷಕದ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದು ಕೀಸ್ ಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ, ಜೊತೆಗೆ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ತನಗಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.<ref>ದಿ ಎಲ್ಲೆನ್ ಡಿಜೆನೆರೆಸ್ ಶೋ. ಫೆಬ್ರವರಿ 9, 2009</ref> 37ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ [[ಸಾಂಗ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್]] ನ 2006ರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೇಯರ್ ಗೆ ಹಾಲ್ ಡೇವಿಡ್ ಸ್ಟಾರ್ ಲೈಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.<ref>(2006). [http://www.songwritershalloffame.org/award_recipient_detail.asp?ceremonyId=27&amp;awardRecipientId=150 ಜಾನ್ ಮೇಯರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061001163422/http://www.songwritershalloffame.org/award_recipient_detail.asp?ceremonyId=27&awardRecipientId=150 |date=2006-10-01 }} SongWritersHallofFame.org. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29, 2006ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮೇಯರ್ 2004ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ U.S ಪ್ರವಾಸದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಏಳು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನೇರ ಸಂಗೀತ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ. ಈ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣವನ್ನು ''[[ಆಸ್/ಇಸ್]]'' ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ [[iTunes]] ಸಂಗೀತ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿತು. ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಅಲ್ಪ ದೋಷಗಳನ್ನು ಅಲಕ್ಷಿಸಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಬಳಿಕ, ''ಆಸ್/ಇಸ್'' ಸಂಗೀತ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ CD ಗಾಗಿ ಆಯ್ದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ "ಉತ್ತಮವಾದುದನ್ನು" ಸಂಕಲಿಸಲಾಯಿತು. ಆಲ್ಬಮ್ ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳದ ಕವರ್ ನಲ್ಲಿ (ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿದ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳ ಮರು ಮುದ್ರಣ) [[ಮರ್ವಿನ್ ಗಯೇ]] ಅವರ ಹಾಡು "[[ಇನ್ನೆರ್ ಸಿಟಿ ಬ್ಲೂಸ್ (ಮೇಕ್ ಮೀ ವಾನ್ನ ಹೊಲ್ಲರ್)]]" ಹಾಡು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಜಾಜ್ಜ್ ಹಾಗು ಬ್ಲೂಸ್ ಟರ್ನ್ಟೇಬಲಿಸ್ಟ್, [[DJ ಲಾಜಿಕ್]] ನ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಮೇಯರ್ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ. ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಆಸ್/ಇಸ್ '' ನ ಎಲ್ಲ ಆಲ್ಬಮ್ ಕವರ್ ಗಳು ಮೊಲದ ವೇಷ ಧರಿಸಿದ ಮಾನವಾಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>[http://www.johnmayer.com/bio ಬಯೋ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070720121613/http://www.johnmayer.com/bio |date=2007-07-20 }} JohnMayer.com. ಜೂನ್ 25, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> [[ಚಿತ್ರ:John Mayer Macworld.jpg|thumb|215px|left|ಜನವರಿ 2005ರಲ್ಲಿ, ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ: ಡೇವಿಡ್ ರಯಾನ್ ಹ್ಯಾರ್ರಿಸ್, ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಹಾಗು ಸ್ಟೀವ್ ಜಾಬ್ಸ್ ಮ್ಯಾಕ್ ವರ್ಲ್ಡ್ 11, SF ಮಾಸ್ಕೋನ್ ಸೆಂಟರ್ ನಲ್ಲಿ.]] ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಮೇಯರ್ ನ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಬರತೊಡಗಿತು. ಜನವರಿ 2004ರಲ್ಲಿ, [[ಆಪಲ್]] ನ ವಾರ್ಷಿಕ [[ಮ್ಯಾಕ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಾನ್ಫಾರೆನ್ಸ್ &amp; ಎಕ್ಸ್ಪೋ]] ನ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀವ್ ಜಾಬ್ಸ್ ಮೇಯರ್ ಗೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುವಂತೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಜಾಬ್ಸ್ [[GarageBand]] ಎಂಬ ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್ ಆಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ನನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದರು.<ref>ಡಇಟ್ ರಿಚ್, ಆಂಡಿ (2004). [https://arstechnica.com/reviews/apps/garageband.ars "ಮೇಕಿಂಗ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಫಾರ್ ದಿ ನಾನ್-ಮ್ಯುಸಿಕಲಿ ಇನ್ಕ್ಲೈಂಡ್"] ArsTechnica.com. ಜೂನ್ 12, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಿಗ್ ನಿಂದಾಗಿ ಮೇಯರ್ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನೆಲೆಯೂರಿಬಿಟ್ಟ. ಆತನು ಮ್ಯಾಕ್ ವರ್ಲ್ಡ್2007ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜಾಬ್ಸ್ ಜೊತೆ ಮತ್ತೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ. ಇದು [[iPhone]] ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಣೆ ನೀಡುವ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿತ್ತು.<ref>ಕ್ರಾಜಿಟ್, ಟಾಮ್ (2007). [https://web.archive.org/web/20070320160150/http://news.com.com/Live%20Macworld%20coverage/2061-10793_3-6148381.html "ಲೈವ್ ಮ್ಯಾಕ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕವರೇಜ್"] News.com. ಜೂನ್ 12, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮೇಯರ್ ಬೀಟಲ್ ಗಿಟಾರ್ ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವೋಲ್ಕ್ಸ್ವಗೆನ್ ಜಾಹಿರಾತಿಗಾಗಿ ಹಾಗು [[ಬ್ಲಾಕ್ ಬೆರಿ ಕರ್ವ್]] ಗಾಗಿ ಪ್ರಚಾರನೀಡಲು ಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref name="VWR">[http://www.vdubsrock.com/?ic_id=edh_vdubsrockpromotion VDubsRock ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080119011031/http://www.vdubsrock.com/?ic_id=edh_vdubsrockpromotion |date=2008-01-19 }} 2006). VDubsRock.com. ಜನವರಿ 23, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> === ಸಂಗೀತದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ === ಮೇಯರ್ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಶೈಲಿಯವರಲ್ಲದೆ ಇತರ ಕಲಾವಿದರ ಜೊತೆಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಆತನು ಕಾಮನ್'ಸ್ ಹಾಡು "ಗೋ!" ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕಾನ್ಯೇ ವೆಸ್ಟ್ ರ "ಬಿಟ್ಟರ್ ಸ್ವೀಟ್ ಪೋಯಟ್ರಿ" ಯಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.{{cref|b}} ಈ ಎಲ್ಲ ಸಹಯೋಗಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಮೇಯರ್ ರಾಪ್ ಪ್ರಮುಖರಾದ [[ಜೆಯ್-J]] ಹಾಗು [[ನೆಲ್ಲಿ]] ಯಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನೂ ಗಳಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>ರೋಡ್ರಿಗ್ಯುಎಜ್, ಜಾಸನ್ (2007). [http://www.mtv.com/news/articles/1557129/20070413/id_0.jhtml "ಶಾಟಿ'ಸ್ ಸ್ಟೋರಿ: ಲ್ಲೋಯ್ಡ್ ಸೇಯ್ಸ್ ಹೀ ಸ್ಟೋಲ್ ಫ್ರಮ್ ಅಶರ್, ಲವ್ಸ್ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070429045605/http://www.mtv.com/news/articles/1557129/20070413/id_0.jhtml |date=2007-04-29 }} MTV.com. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 16, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಆತನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, "ಈಗ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಹೀಗಾಗಿ, ನನ್ನ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ನಲ್ಲಿ ರಾಕ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು."<ref name="trio">ಮೊಸ್ಸ್, ಕೋರೆಯ್ (2005) [http://www.mtv.com/news/articles/1495325/01052005/mayer_john.jhtml "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಪ್ಲಾನ್ಸ್ ಟು 'ಕ್ಲೋಸ್ ಅಪ್ ಶಾಪ್ ಆನ್ ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ಸೆನ್ಸಿಟಿವ್'"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050222090731/http://www.mtv.com/news/articles/1495325/01052005/mayer_john.jhtml |date=2005-02-22 }} ''MTV.com''. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 12, 2006ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> {{listen|filename=Common - Go.ogg|title="Go!" excerpt|description=From the album ''Be''. In 2004, after the three saw the movie ''[[Ray (film)|Ray]]'' together, [[Kanye West]] and Mayer joined [[Common (rapper)|Common]] back in the studio. Mayer came up with the song's concept—fantasies—and his vocals were sampled for the track.<ref>MTV staff writer (2005)[http://www.mtv.com/bands/c/common/common_q_and_a_050620/ "Common Food for Thought"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110629165430/http://www.mtv.com/bands/c/common/common_q_and_a_050620/ |date=2011-06-29 }} MTV.com. Retrieved June 27, 2007.</ref>}} ಸರಿಸುಮಾರು ಇದೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೇಯರ್ ತನ್ನ ಸಂಗೀತಾಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಜೊತೆಗೆ "ತನ್ನ ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆಂದು" ಘೋಷಿಸಿದ.<ref name="trio"/> ಕಳೆದ 2005ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಆತ ವಿವಿಧ ಬ್ಲೂಸ್ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ಇವರಲ್ಲಿ [[ಬಡ್ಡಿ ಗಯ್]], [[B.B. ಕಿಂಗ್]], [[ಎರಿಕ್ ಕ್ಲಾಪ್ಟನ್]], ಹಾಗು ಜಾಜ್ಜ್ ಸಂಗೀತಗಾರ [[ಜಾನ್ ಸ್ಕೋಫೀಲ್ಡ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಆತ ಜಾಜ್ಜ್ ಪಿಯನೋ ವಾದನದ ದಂತಕಥೆ [[ಹರ್ಬಿ ಹಾನ್ಕಾಕ್ಕ್]] ಜೊತೆ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡ. ಪ್ರವಾಸವನ್ನು [[ಮ್ಯಾನ್ಚೆಸ್ಟರ್]], [[ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀ]] ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಬೋನ್ನರೂ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವ]] ಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಹಯೋಗವು ಹಲವಾರು ಕಲಾವಿದರ ಜೊತೆ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕ್ಲಾಪ್ಟನ್ (''[[ಬ್ಯಾಕ್ ಹೋಂ]]'', [[ಕ್ರಾಸ್ ರೋಡ್ಸ್ ಗಿಟಾರ್ ಉತ್ಸವ]]), ಗಯ್ (''[[ಬ್ರಿಂಗ್ 'ಎಂ ಇನ್]]'' ), ಸ್ಕೋಫೀಲ್ಡ್ (''[[ದಟ್'ಸ್ ವಾಟ್ ಐ ಸೆ]]'' ), ಹಾಗು ಕಿಂಗ್ (''[[80]]'' ). ಮೇಯರ್ ಒಬ್ಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗಾಯಕ-ಹಾಡುಬರಹಗಾರ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಒಬ್ಬ ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕನೆಂಬ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ. ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿತರಾಗಿರುವ ಕಲಾವಿದರ ಜೊತೆಗೆ, [[ಜಿಮಿ ಹೆಂಡ್ರಿಕ್ಸ್]], [[ಸ್ಟೆವಿ ರೇಯ್ ವುಗ್ಹನ್]], [[ರೋಬರ್ಟ್ ಕ್ರಾಯ್]], ಹಾಗು [[ಫ್ರೆಡ್ಡಿ ಕಿಂ]]ಗ್ ರಿಂದಲೂ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.<ref name="RSGG">[[ಫ್ರೀಕೆ, ಡೇವಿಡ್]](ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 2007). [http://www.rollingstone.com/news/coverstory/the_new_guitar_gods_john_mayer_john_frusciante_derek_trucks "ದಿ ನ್ಯೂ ಗಿಟಾರ್ ಗಾಡ್ಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070210094749/http://www.rollingstone.com/news/coverstory/the_new_guitar_gods_john_mayer_john_frusciante_derek_trucks |date=2007-02-10 }} ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್''. (1020): 39-47</ref> === ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ (ತ್ರಯರು)ಟ್ರೀಓ === {{listen|filename=Who Did You Think I Was.ogg|title="Who Did You Think I Was?"|description=From the album ''Try!'' The first single, "[[Who Did You Think I Was]]?," lyrically underscores Mayer's decision to move away from acoustic pop music and towards blues, with lines such as, "Got a brand new blues that I can't explain."<ref>Bird, Rick (2007). [http://news.cincypost.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20070621/LIFE01/706210351/1006/LIFE "Mayer slings his guitar on 'Continuum' tour"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928004128/http://news.cincypost.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20070621%2FLIFE01%2F706210351%2F1006%2FLIFE |date=2007-09-28 }} ''The Cincinnati Post''. Retrieved on June 25, 2007.</ref> This sample features an extended electric guitar solo.}} ಕಳೆದ 2005ರ ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ, ಮೇಯರ್ [[ಪಿನೋ ಪಲ್ಲಾಡಿನೊ]] ಹಾಗು ಡ್ರಮ್ಮರ್ [[ಸ್ಟೀವ್ ಜೋರ್ಡನ್]] ಜೊತೆಗೂಡಿ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಟ್ರೀಓ ವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇವರಿಬ್ಬರನ್ನು ಆತ ಮುಂಚೆ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸಿದ್ದ. ಈ ಮೂವರು(ಟ್ರೀಓ) ರಾಕ್ ಸಂಗೀತ ಹಾಗು ಬ್ಲೂಸ್ ಸಂಗೀತದ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2005ರಲ್ಲಿ, ಈ ಮೂವರು [[ದಿ ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್ಸ್]] ನ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ,<ref>ಮೊಸ್ಸ್ ಕೋರೆಯ್ (2005). [http://www.mtv.com/news/articles/1509723/20050916/mayer_john.jhtml "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಟ್ರೀಓ ಗೀಕ್ ಔಟ್ ವಿಥ್ ಲೈವ್ ಆಲ್ಬಮ್, ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್ಸ್ ಜೋಕ್ಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071001032146/http://www.mtv.com/news/articles/1509723/20050916/mayer_john.jhtml |date=2007-10-01 }} MTV.com. ಜೂನ್ 8, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> ನವೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ''[[ಟ್ರೈ]]'' ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಲೈವ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿದರು. ತಂಡವು 2006ರ ಮಧ್ಯದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕೆಲಕಾಲ ವಿರಾಮ ಪಡೆಯಿತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006ರಲ್ಲಿ, ಮೇಯರ್ ಟ್ರೀಓ ಮುಂಬರುವ ತಮ್ಮ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್ ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟ ಪಡಿಸಿದರು.<ref name="contsup">ಮೇಯರ್, ಜಾನ್(2006). [http://www.johnmayer.com/blog/john/200609#142 "ದಿ ಕನ್ಟೀನಂ ಸೂಪರ್ ಬ್ಲಾಗ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061031190859/http://www.johnmayer.com/blog/john/200609#142 |date=2006-10-31 }} JohnMayer.com ಬ್ಲಾಗ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ 12, 2006ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> === ''ಕಂಟಿನ್ಯಂ'' ಶಕೆ === ಮೇಯರ್ ನ ''[[ಕಂಟಿನ್ಯಂ]]'' ಹೆಸರಿನ ಮೂರನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12, 2006ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಮೇಯರ್ ಹಾಗು ಸ್ಟೀವ್ ಜೋರ್ಡನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಮೇಯರ್ ನ ಈ ಆಲ್ಬಮ್ ಆತನ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತದ ಜೊತೆಗೆ ಭಾವ, ಇಂಪು, ಜಾಜ್ ಸಂಗೀತದ ಅನುಭವ ಹಾಗು ಬ್ಲೂಸ್ ಶೈಲಿಯ ಸಂವೇದನಾ ಶಕ್ತಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿತ್ತೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ, ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಆತನ ಮೂರು ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ''ಟ್ರೈ'' -ದಿ ಫಂಕಿ "ವಲ್ಚರ್ಸ್" ಹಾಡು ಬ್ಲೂಸ್ ನ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡು "ಗ್ರ್ಯಾವಿಟಿ" ಯನ್ನು ''ಕಂಟಿನ್ಯಂ'' ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೇಯರ್ "ಗ್ರ್ಯಾವಿಟಿ" ಯನ್ನು ತಾನು ಹಿಂದೆಂದು ಬರೆಯದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಹಾಡೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.<ref>ಯುಟ್ಯೂಬ್ ವಿಡಿಯೋ. ''[https://www.youtube.com/watch?v=mIBu49FpBoI "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಗ್ರಾವಿಟಿ ಹಿಸ್ಟರಿ"](2006)''. [ಆನ್ಲೈನ್ ವಿಡಿಯೋ].</ref><ref>ಆನ್ಲೈನ್ ಫೋರಮ್ ಎಂಟ್ರಿ. ''[http://johnmayer.yuku.com/topic/542/t/Eddie-s-Attic-Night-1-12-20-05.html?page=16 "ಎಡ್ಡಿಯ್'ಸ್ ಅಟ್ಟಿಕ್, ನೈಟ್ 1, 12.20.05"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304091439/http://johnmayer.yuku.com/topic/542/t/Eddie-s-Attic-Night-1-12-20-05.html?page=16 |date=2016-03-04 }}''</ref> ''ಕಂಟಿನ್ಯಂ'' ನ ಮೊದಲ ಏಕಗೀತೆ "[[ವೇಟಿಂಗ್ ಆನ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟು ಚೇಂಜ್]]," ''[[ದಿ ರಾನ್ ಅಂಡ್ ಫೇಜ್ ಶೋ]]'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. ಈ ಹಾಡು ಜುಲೈ 11, 2006ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ [[iTunes ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಮಳಿಗೆ]]ಗೆ ಬಂದ ವಾರದಲ್ಲಿ ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಮಾಡಲಾದ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡೆನಿಸಿತು. ಜೊತೆಗೆ [[ಬಿಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100|''ಬಿಲ್ ಬೋರ್ಡ್'' ಹಾಟ್ 100]]ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ #25 ಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಥಮಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ 23, 2006ರಲ್ಲಿ, ಮೇಯರ್ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್ ನ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರ [[ಸ್ಟಾರ್ 98.7]] ನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಲ್ಬಮ್ ನ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಹಾಡಿಗೂ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದ.<ref>ಮೇಯರ್, ಜಾನ್ (2006). [http://johnmayer.com/blog/john/200608#83 "ಕಂಟೀನಂ ಫಸ್ಟ್ ಲಿಸನ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170305001627/http://johnmayer.com/blog/john/200608#83 |date=2017-03-05 }} JohnMayer.com. ಜೂನ್ 8, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಇದರ ನಂತರದ ರೂಪವು ಮರು ದಿನ [[ಕ್ಲಿಯರ್ ಚಾನೆಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್]] ನ ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಚಾರ ಪಡೆಯಿತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21, 2006ರಲ್ಲಿ, ಮೇಯರ್ ''[[CSI: Crime Scene Investigation|CSI]]'' ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ "ವೇಟಿಂಗ್ ಆನ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟು ಚೇಂಜ್" ಹಾಗು "ಸ್ಲೋ ಡಾನ್ಸಿಂಗ್ ಇನ್ ಏ ಬರ್ನಿಂಗ್ ರೂಂ" ನನ್ನು ನುಡಿಸಿದ. "ಗ್ರ್ಯಾವಿಟಿ" ಹಾಡು ಕಿರುತೆರೆ ಸರಣಿ ''[[ಹೌಸ್]]'' ನ "ಕೇನ್ &amp; ಏಬಲ್" ಸಂಚಿಕೆ ಹಾಗು ''[[Numb3rs]]'' ನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ. ಆತನು ''ಲೈವ್ ಫ್ರಂ ಅಬ್ಬೆಯ್ ರೋಡ್ '' ಎಂಬ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಒಂದು ಅವಧಿಗೆ [[ಅಬ್ಬೆಯ್ ರೋಡ್ ಸ್ಟುಡಿಯೊಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22, 2006ರಂದು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿದ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 7, 2006ರಂದು, ಮೇಯರ್ 2007ರ ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಾಮಕರಣಗೊಂಡ. ಇದರಲ್ಲಿ "ವರ್ಷದ ಆಲ್ಬಮ್" ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ನಾಮಕರಣವೂ ಒಂದು. ದಿ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಟ್ರೀಓ ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಆಲ್ಬಮ್ ''ಟ್ರೈ'' ಗೆ ನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿತು. ಆತನು ಎರಡು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಭಾಜನನಾದ: "ವೇಟಿಂಗ್ ಆನ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟು ಚೇಂಜ್" ಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾಪ್ ಗಾಯಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗು ''ಕಂಟಿನ್ಯಂ'' ಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾಪ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆಯಿತು. ಮೇಯರ್ "ವೇಟಿಂಗ್ ಆನ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟು ಚೇಂಜ್" ಎಂಬ ತನ್ನ ಏಕಗೀತೆಯ ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ರೂಪವನ್ನು ತನ್ನ ಸಹ ಸಂಗೀತಗಾರ [[ಬೆನ್ ಹಾರ್ಪರ್]] ನ ಗಾಯನದ ಜೊತೆ ಮರು ಮಿಶ್ರಿತ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡಿದ. ''ಕಂಟಿನ್ಯಂ'' ಆಲ್ಬಮ್ ನ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ತಯಾರಿ ನಡೆಸುವಾಗ, ಮೇಯರ್ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್ ನ [[ವಿಲ್ಲೇಜ್ ರೆಕಾರ್ಡರ್]] ಅನ್ನು ಗೊತ್ತು ಮಾಡಿದ. ಇದು ಹೆಸರಾಂತ ಸಂಗೀತಗಾರ [[ರೊಬ್ಬಿ ಮ್ಯಾಕ್ಇಂತೊಶ್]] ಜೊತೆ ತನ್ನ ಹಾಡಿನ ಐದು ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಗಳು ''[[ದಿ ವಿಲ್ಲೇಜ್ ಸೆಷನ್ಸ್]] '' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆಯಿತು. ಇದು ಒಂದು EP ಡಿಸೆಂಬರ್ 12, 2006ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಯಥಾಪ್ರಕಾರ, ಮೇಯರ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣದ ಮೇಲಿನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ.<ref>ನೋ ಬೈಲೈನ್ (2006). [http://www.johnmayer.com/news/archive/200612 "'ದಿ ವಿಲ್ಲೇಜ್ ಸೆಷನ್ಸ್' ರಿಲೀಸ್ಡ್ ಟುಡೆ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141110104217/http://www.johnmayer.com/news/archive/200612 |date=2014-11-10 }} JohnMayer.com. ಜೂನ್ 8, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> ಮೇಯರ್ ಫೆಬ್ರವರಿ 2007ರಲ್ಲಿ ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್ '' (#1020) ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣದ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ [[ಜಾನ್ ಫ್ರುಸ್ಸಿಂಟೆ]] ಹಾಗು [[ಡೆರೆಕ್ ಟ್ರಕ್ಸ್]] ಜೊತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ಆತನನ್ನು "ನ್ಯೂ ಗಿಟಾರ್ ಗಾಡ್ಸ್" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಕವರ್ ಆತನನ್ನು "ಸ್ಲೋಹ್ಯಾಂಡ್, Jr.," ಎಂದು [[ಎರಿಕ್ ಕ್ಲಾಪ್ಟನ್]] ಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರಿನಿದ ಕರೆಯಲಾಯಿತು.<ref name="RSGG"/> ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಆತನನ್ನು ''ಟೈಮ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ಸಂಪಾದಕರು [[2007ರ 100 ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೆಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಜೊತೆಗೆ ಕಲಾವಿದರು ಹಾಗು ಮನೋರಂಜಕರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಆತನನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು.<ref name="time100">[[ಟೈರಂಗ್ಇಎಲ್, ಜೋಶ್]] (ಮೇ 14, 2007) [http://www.time.com/time/specials/2007/time100/article/0,28804,1595326_1595332_1616690,00.html "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070505052717/http://www.time.com/time/specials/2007/time100/article/0,28804,1595326_1595332_1616690,00.html |date=2007-05-05 }}''TIME'' '''169''' (20): 140</ref> ನವೆಂಬರ್ 20, 2007ರಂದು, ''ಕಂಟಿನ್ಯಂ'' ನ ಮರು-ಮುದ್ರಣವು ಆನ್ಲೈನ್ ಹಾಗು ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಈ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಆತನ 2007ರ ಪ್ರವಾಸದ ಆರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು: ಐದು ಹಾಡುಗಳು ''ಕಂಟಿನ್ಯಂ '' ಆಲ್ಬಮ್ ನಿಂದ ಹಾಗು ರೇಯ್ ಚಾರ್ಲೆಸ್ ರ ಹಾಡು "[[ಐ ಡೋನ್'ಟ್ ನೀಡ್ ನೋ ಡಾಕ್ಟರ್]]" ನ ಒಂದು ಕವರ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>JohnMayer.org ಸ್ಟಾಫ್ (ನವೆಂಬರ್ 14, 2007). [http://www.johnmayer.com/news/archive/200711#2 "ಕಂಟೀನಮ್ (ವಿಶೇಷ ಆವೃತ್ತಿ) ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳಲಿದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ 6 ಹಾಡುಗಳು ಹಾಗು ಹೊಸ ಏಕ ಗೀತೆಯ ಮುದ್ರಿಕೆಯಿದೆ. ಆಲ್ಬಮ್ ನ ಹೆಸರು ''ಸೇ '' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150120234840/http://www.johnmayer.com/news/archive/200711#2 |date=2015-01-20 }} JohnMayer.com ನವೆಂಬರ್ 19, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆತನ ಹೊಸ ಏಕಗೀತೆ, "[[ಸೇಯ್]]," ಕೂಡ iTunes ಮೂಲಕ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 2007ರಲ್ಲಿ, "ಬಿಲೀಫ್" ಹಾಡಿಗೆ [[50ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ ಗಾಯಕನೆಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆತನು ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಅಲಿಸಿಯಾ ಕೀಸ್]] ಳ "[[ನೋ ಒನ್]]" ಹಾಡಿಗೆ ಗಿಟಾರ್ ನುಡಿಸಿದ. ಫೆಬ್ರವರಿ 2008ರಲ್ಲಿ, ಮೇಯರ್ ಮೂರು-ದಿನಗಳ ಕ್ಯಾರಿಬಿಅನ್ ವಿಹಾರ ನೌಕಾಯಾನವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟ. ಇದು ವಿವಿಧ ಸಂಗೀತಗಾರರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇವರಲ್ಲಿ [[ಡೇವಿಡ್ ರಯಾನ್ ಹ್ಯಾರ್ರಿಸ್]], [[ಬ್ರೆಟ್ಟ್ ಡೆನ್ನೆನ್]] ಹಾಗು [[ಕೋಲ್ಬಿ ಕೈಲ್ಲಟ್]] ಮುಂತಾದವರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಈ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು "ದಿ ಮೇಯರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಕ್ಯಾರಿಅರ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ ''[[ಕಾರ್ನಿವಲ್ ವಿಕ್ಟರಿ]]'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ವಿದೇಶದಲ್ಲೂ ವಿಹಾರನೌಕಾಯಾನ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://mayercraftcarrier.com/artists.html|publisher=Mayercraft.com|accessdate=September 26, 2007|title=Mayercraft Carrier Cruise :: February 1–4, 2008 :: A John Mayer/Sixthman Experience}}</ref> ಅದರ ಮುಂದಿನ ವಿಹಾರ ನೌಕಾಯನವನ್ನು "ಮೇಯರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಕ್ಯಾರಿಅರ್ 2" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಇದು [[ಲಾಂಗ್ ಬೀಚ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]] ದಿಂದ [[ಕಾರ್ನಿವಲ್ ಸ್ಪ್ಲೆಂಡರ್]] ಗಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ 27-31, 2009ರಲ್ಲಿ ಪಯಣ ಬೆಳಸಿತು. ಜುಲೈ 1, 2008ರಲ್ಲಿ, ಮೇಯರ್ ''[[ವೇರ್ ದಿ ಲೈಟ್ ಇಸ್]]'' ಎಂಬ ತನ್ನ ಸಂಗೀತಗೋಷ್ಠಿಯ ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಕಿಯ ಥಿಯೇಟರ್ [[L.A. ಲೈವ್]] ನಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 8, 2007ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿದ. ಚಿತ್ರವನ್ನು ಡಾನ್ನಿ ಕ್ಲಿಂಚ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಇದು ಒಂದು ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ಸ್ವರ ಸಂಯೊಜನೆ ಹಾಗು ದಿ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಟ್ರೀಓ ದ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಜಾನ್ ತಂಡದ ''ಕಂಟಿನ್ಯಂ'' ಆಲ್ಬಮ್ ನ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಸೇರಿದೆ. DVD ಹಾಗು ಉಚಿತ ಬ್ಲೂರೇಯ್ ಸಾಧನದಲ್ಲಿ ಮೇಯರ್ ನ ವೇದಿಕೆಯ ಹಿಂಭಾಗದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಜೊತೆಗೆ [[ಮುಲ್ ಹೊಲ್ಲಂಡ್ ಡ್ರೈವ್]] ನ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆತನು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯಗಳೂ ಸಹ ಇವೆ.<ref>[http://www.johnmayer.com/news#2 "ವೇರ್ ದಿ ಲೈಟ್ ಇಸ್" ಲೈವ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಇಂದು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071115041623/http://www.johnmayer.com/news#2 |date=2007-11-15 }} ''JohnMayer.com''. ಜುಲೈ 1, 2008 ಜುಲೈ 2, 2008ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಂಗೀತಗಾರ [[ಗೈ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್]] ತನ್ನ 2009ರ ಆಲ್ಬಮ್ ''[[ಲೈಕ್ ಇಟ್ ಲೈಕ್ ದಟ್]]'' ನ ಮೂರು ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಜೊತೆಗೂಡಬೇಕೆಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref>ಕ್ಯಾಶ್ಮೇರೆ, ಪಾಲ್ (ಆಗಸ್ಟ್ 3, 2009), [http://www.undercover.com.au/News-Story.aspx?id=8910 "ಗಯ್ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಟು ಬಿ ರಿಲೀಸ್ಡ್ ಇನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್"] ''ಅಂಡರ್ಕವರ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ನ್ಯೂಸ್''. ಆಗಸ್ಟ್ 4, 2009ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. </ref> ಮೇಯರ್ [[ಕ್ರಾಸ್ ಬೈ ಲೋಗ್ಗಿನ್ಸ್]] ನ ಪ್ರಥಮ LP ''ಟೈಮ್ ಟು ಮೂವ್'' ನ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಗೆ ಗಿಟಾರ್ ನುಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಜುಲೈ 10, 2009ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref>ನ್ಯೂಮ್ಯಾನ್-ಬ್ರೇಮಾಂಗ್, ಕ್ಯಾಥ್ಲೀನ್ (ಮೇ 12, 2009), [http://www.mtv.com/news/articles/1611223/20090512/mraz_jason.jhtml ಕ್ರಾಸ್ ಬೈ ಲೋಗ್ಗಿನ್ಸ್ ನಾಬ್ಸ್ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್, ಕಾರಾ ಡಿಯೋಗುಅರ್ಡಿ ಫಾರ್ ಡೆಬ್ಯೂ ಆಲ್ಬಮ್' ರಾಕ್ ದಿ ಕ್ರೆಡಲ್' ವಿನ್ನರ್ ಪ್ಲಾನ್ಸ್ ಟು ಡ್ರಾಪ್ ಟೈಮ್ ಟು ಮೂವ್ ಇನ್ ಜುಲೈ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090515132254/http://www.mtv.com/news/articles/1611223/20090512/mraz_jason.jhtml |date=2009-05-15 }}. MTV.com. (ಜೂನ್ 24, 2009ರಂದು ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ) ಹಾಗು {{cite web|url=http://www.amazon.com/Time-To-Move/dp/B002F7ZZSI|title=Time to Move|publisher=Amazon|accessdate=September 8, 2009}}</ref> ಜುಲೈ 2009ರಲ್ಲಿ, ಮೇಯರ್ [[ಮೈಕ್ಹಲ್ ಜಾಕ್ಸನ್]] ನ [[ಹ್ಯೂಮನ್ ನೇಚರ್]] ಹಾಡಿಗೆ ಜಾಕ್ಸನ್'ಸ್ [[ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಸರ್ವಿಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಗಿಟಾರ್ ನುಡಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>ಪವರ್ಸ್, ಆನ್ನ್; ಮಾರ್ಟೆನ್ಸ್, ಟಾಡ್ (ಜುಲೈ 7, 2009) [http://latimesblogs.latimes.com/music_blog/2009/07/michael-jackson-memorial-john-mayer-performs-human-nature.html ಮೈಕಲ್ ಜಾಕ್ಸನ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್: ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮ್ಸ್ 'ಹ್ಯೂಮನ್ ನೇಚರ್'".] LA ಟೈಮ್ಸ್ (ಜುಲೈ 8, 2009 ರಂದು ಸಂಕಲಿಸಲಾಗಿದೆ)</ref> === ''ಬ್ಯಾಟಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್'' === ನವೆಂಬರ್ 17, 2009ರಲ್ಲಿ, ಮೇಯರ್ ನ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್ ''[[ಬ್ಯಾಟಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್]]'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಜೊತೆಗೆ U.S. [[ಬಿಲ್ ಬೋರ್ಡ್ 200]]ರ ಆಲ್ಬಮ್ ಚಾರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿತು.<ref>SISARIO, BEN (ನವೆಂಬರ್ 26, 2009),"ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಇಸ್ ನಂ.೧ ಇನ್ ಪ್ರಿ-ಹಾಲಿಡೇ ವೀಕ್". ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌.'' :2</ref> ಆಲ್ಬಮ್ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 45 ನಿಮಿಷಗಳ 11 ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆಲ್ಬಮ್ ನ ಮೊದಲ ಏಕಗೀತೆ "ಹೂ ಸೇಸ್", ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 24, 2009 ರಂದು ಆಲ್ಬಮ್ ನ ಬಿಡುಗಡೆಗೂ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ನಂತರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 19ರಂದು "ಹಾರ್ಟ್ ಬ್ರೇಕ್ ವಾರ್ ಫೇರ್" ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಏಕಗೀತೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಆಲ್ಬಮ್ ನ ಯಶಸ್ವೀ ವ್ಯಾಪಾರದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದಕ್ಕೆ ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದರು. ಕೆಲವು ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಇದನ್ನು ಆತನ "ಅತ್ಯಂತ ಸಾಹಸಭರಿತ" ಸಾಧನೆ ಎಂದು ಕರೆದರೆ,<ref name="Hedegaard" /><ref>ಗ್ರಾಫ್ಫ್, ಗ್ಯಾರಿ (ನವೆಂಬರ್ 14, 2009), "ಬ್ಯಾಟಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್". ''ಬಿಲ್ ಬೋರ್ಡ್'' '''121''' (45):32</ref> ಕೆಲವರು ಆಲ್ಬಮ್ "ಸುರಕ್ಷಿತ" ವೆಂದು ಕರೆದರು. ಜೊತೆಗೆ ಗಾಯಕ-ಹಾಡುಬರಹಗಾರ ಮೇಯರ್ ಹಾಗು ಜನಪ್ರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ ಮೇಯರ್ ನಡುವೆ ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಅಜಗಜಾಂತರ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರಿಬ್ಬರು ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು ಅನಿಸುವುದಿಲ್ಲ."<ref name="Hedegaard" /><ref>ಜೆರಿ ಶ್ರಿವರ್; ಎಲಿಸ ಗಾರ್ಡ್ನರ್; ಎಡ್ನ ಗುಂಡರ್ಸೆನ್ (ನಮ್ವೆಮ್ಬರ್ 17, 2009), "ಆಲ್ಬಮ್ಸ್". ''USA ಟುಡೆ''</ref><ref>ಗ್ರೀನ್ ಬ್ಲಾಟ್ಟ್, ಲೆಃ (ನವೆಂಬರ್ 20, 2009), "ಬ್ಯಾಟಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್".'''' ''ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌ ವೀಕ್ಲಿ''. (1076):84</ref><ref>ಕೀಫೆ, ಜೊನಾಥನ್ (ನವೆಂಬರ್ 22, 2009), [http://www.slantmagazine.com/music/review/john-mayer-battle-studies/1918 "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ - ಬ್ಯಾಟಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್"] ''ಸ್ಲ್ಯಾಂಟ್‌'' ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌. ಫೆಬ್ರವರಿ 8, 2010ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> == ಇತರ ಯೋಜನೆಗಳು == === ಜನೋಪಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಗಳು === ಮೇಯರ್ 2002ರಲ್ಲಿ, "ಬ್ಯಾಕ್ ಟು ಯು" ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹದ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಇದು ಲಾಭಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಳಜಿ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಕಲೆ ಹಾಗು ಪ್ರತಿಭೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮುಂತಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ನ ಆಯ್ದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹರಾಜು ಮಾಡಿ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗಿಟಾರ್ ಪಿಕ್, ಟಿ-ಶರ್ಟ್ ಹಾಗು ಸಹಿಮಾಡಿದ CDಗಳಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮೇಯರ್ ನ ಹರಾಜು ಜಾಲದಲ್ಲಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಹರಾಜು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ಟಿಕೆಟ್ ಗಳು ಹದಿನೇಳಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಅದರ ಮುಖಬೆಲೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣಕ್ಕೆ ಬಿಕರಿಯಾಯಿತು.<ref>ನೋ ಬೈಲೈನ್ (2006). [http://www.johnmayerauction.com/ ದಿ ಅಫೀಷಿಯಲ್ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಆಕ್ಷನ್ ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150131215549/http://www.johnmayerauction.com/ |date=2015-01-31 }} JohnMayerAuction.com. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 23, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref>[http://www.businesshere.com/jmayer_success.htm "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070204233903/http://www.businesshere.com/jmayer_success.htm |date=2007-02-04 }} BusinessHere.com. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 23, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 2007ರ ಬ್ಲಾಗ್ ನಲ್ಲಿ, ಮೇಯರ್ [[ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ]]ವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಒಂದು ಹೊಸ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ. ಜೊತೆಗೆ "ಅನದರ್ ಕೈಂಡ್ ಆಫ್ ಗ್ರೀನ್" ನ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿದ್ದಾನೆ. (ಮೂಲವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಲೈಟ್ ಗ್ರೀನ್" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಕಾಪಿರೈಟ್ ನ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು).<ref name="akog1">ಮೇಯರ್, ಜಾನ್ (2007). [http://www.johnmayer.com/blog#337 (NOT) ವೇಟಿಂಗ್ ಆನ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟು ಚೇಂಜ್ - ಎಂಟ್ರಿ ನಂ. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110711102201/http://www.johnmayer.com/blog#337 |date=2011-07-11 }}[http://www.johnmayer.com/blog#337 2"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110711102201/http://www.johnmayer.com/blog#337 |date=2011-07-11 }} JohnMayer.com. ಮೇ 11, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ([http://tryjm.blogspot.com/2007/05/blog-not-waiting-on-world-to-change.html ಆರ್ಕೈವ್ಡ್ ಲಿಂಕ್])</ref> ಇದನ್ನು "ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ವಸ್ತುಗಳು ಹಾಗು ಅದರ ಸುಲಭ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ಗಮನಾರ್ಹ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ". ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ಬ್ಲಾಗ್ ನ ಮೂಲಕ ಇತರರಿಗೂ ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ.<ref name="AKOG">ಮೇಯರ್, ಜಾನ್ (2007). [http://www.johnmayer.com/blog#329 "(ನಾಟ್) ವೇಟಿಂಗ್ ಆನ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟು ಚೇಂಜ್ - ಎಂಟ್ರಿ ನಂ. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110711102201/http://www.johnmayer.com/blog#329 |date=2011-07-11 }}[http://www.johnmayer.com/blog#329 1"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110711102201/http://www.johnmayer.com/blog#329 |date=2011-07-11 }} JohnMayer.ಕಂ. ಮೇ 1, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ([http://tryjm.blogspot.com/2007/04/blog-not-waiting-on-world-to-change.html ಆರ್ಕೈವ್ಡ್ ಲಿಂಕ್])</ref> ಆತನು ತನ್ನ ಪ್ರವಾಸಿ ಬಸ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಬೈಯೋ-ಡೀಸೆಲ್ ಇಂಧನದಿಂದ ಚಲಿಸುವ ಹಾಗೆ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿದ್ದ.<ref name="AKOG" /> ಮೇಯರ್ [[ಸ್ಟ್ ರುದರ್ಫೋರ್ಡ್, ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿ]] ಯಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದ [[ಲೈವ್ ಅರ್ಥ್]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ. ಇದು ಜುಲೈ 7, 2007ರಂದು ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಒಂದು ಸಂಗೀತ ಆಂದೋಲನ.<ref>ಕಿಲ್ಗೊರೆ, ಕಿಮ್(2007). [http://www.livedaily.com/news/More_cities_added_to_John_Mayers_itinerary-11983.html?t=1 "ಮೋರ್ ಸಿಟೀಸ್ ಆಡ್ಡೆಡ್ ಟು ಜಾನ್ ಮೇಯರ್'ಸ್ ಇಟಿನೆರರಿ"]. ಮೇ 1, 2007ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಕಳೆದ 2007ರ ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕೃತಿ ಸಮರ್ಥನಾ ತಂಡ ರಿವರ್ಬ್ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರವಾಸದ ದಿನಗಳಂದು ಆತನ ತಂಡವು ಶಕ್ತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು.<ref>ನೋ ಬೈಲೈನ್ (2007). [http://www.reverbrock.org/JohnMayer/index.html "ರಿವರ್ಬ್ ಆನ್ ಟೂರ್ ದಿಸ್ ಸಮ್ಮರ್ ವಿಥ್ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್!"]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Reverb Rock.org. ಮೇ 21, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮೇಯರ್ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಧರ್ಮಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸಹಾಯಾರ್ಥ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನೂ ಹಾಗು ಟೆಲಿತಾನ್ಸ್(ಕಿರುತೆರೆಯ ಮೂಲಕ ಚಂದಾ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಕಾರ್ಯ)ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. [[ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಟೆಕ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ]]ಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ, ಮೇಯರ್ ([[ಡೇವ್ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂಸ್ ಬ್ಯಾಂಡ್]], [[ಫಿಲ್ ವಾಸ್ಸರ್]] ಹಾಗು [[NaS]] ಜೊತೆಗೂಡಿ) ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6, 2007ರಲ್ಲಿ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಟೆಕ್ ನ [[ಲಾನೇ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ.<ref name="vt.edu">ವರ್ಜೀನಿಯ ಟೆಕ್ (ಆಗಸ್ಟ್ 1, 2006). [http://www.vt.edu/concert/ ''ಏ ಕಾನ್ಸರ್ಟ್ ಫಾರ್ ವರ್ಜೀನಿಯ ಟೆಕ್'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070823205848/http://www.vt.edu/concert/ |date=2007-08-23 }}.</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 8, 2007ರಲ್ಲಿ, ಮೇಯರ್ ಮೊದಲ ವಾರ್ಷಿಕ ಚ್ಯಾರಿಟಿ ರಿವ್ಯೂವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟ. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಸಹಾಯಾರ್ಥ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳಿಂದ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಟಾಯ್ಸ್ ಫಾರ್ ಟಾಟ್ಸ್, ಇನ್ನರ್ ಸಿಟಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಹಾಗು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್ ಮಿಶನ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ.<ref>ಮೇಯರ್, ಜಾನ್. [http://www.johnmayer.com/news#2 ನ್ಯೂ ಶೋ: 1ಸ್ಟ್ ಆನ್ಯುಅಲ್ ಹಾಲಿಡೇ ಚಾರಿಟಿ ರೆವೆನ್ಯೂ ಆನ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 8 ಅಟ್ ನೋಕಿಯ ಥಿಯೇಟರ್ LA ಲೈವ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071115041623/http://www.johnmayer.com/news#2 |date=2007-11-15 }}. JohnMayer.com ನಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 14, 2007ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 27, 2009ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮೊದಲ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಯ CD ಹಾಗು DVDಗಳೆರಡೂ "ವೇರ್ ದಿ ಲೈಟ್ ಇಸ್" ಹೆಸರಿನಿಂದ ಜುಲೈ 2008ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. DVDಯಿಂದ ಬಂದಂತಹ ಹಣ ಧರ್ಮಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಇನ್ನು ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.<ref>ಮೇಯರ್, ಜಾನ್. [http://www.johnmayer.com/blog#1952 DVD ಶೂಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110711102201/http://www.johnmayer.com/blog#1952 |date=2011-07-11 }}. JohnMayer.comನಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 26, 2007ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 27, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ([http://tryjm.blogspot.com/2007/11/blog-dvd-shoot.html ಆರ್ಕೈವ್ಡ್ ಲಿಂಕ್])</ref> ಮೇಯರ್ ''[[ಸಾಂಗ್ಸ್ ಫಾರ್ ಟಿಬೆಟ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಇದು [[ಟಿಬೆಟ್]] ಹಾಗು [[ದಲೈ ಲಾಮ]] [[ತೆನ್ಜಿನ್ ಗ್ಯಾಟ್ಸೊ]] ಅವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸುವ ಒಂದು ಮೊದಲ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಯತ್ನ.<ref>ಫಿನ್ನ್, ನತಾಲಿ (ಜುಲೈ 22, 2008), [http://uk.eonline.com/uberblog/b147502_sting_matthews_mayer_gamer_tibet_beijing.html "ಸ್ಟಿಂಗ್, ಮ್ಯಾಥ್ಯೂಸ್, ಮೇಯರ್ ಗೇಮರ್ ಫಾರ್ ಟಿಬೆಟ್ ತಂ ಬೀಜಿಂಗ್"] ಇ-ಆನ್ಲೈನ್ (ಜುಲೈ 25, 2008ರಂದು ಸಂಕಲಿಸಲಾಗಿದೆ)</ref> === ವಿನ್ಯಾಸ === {{quote box|quote=I'm actually into sneakers on a design level. I've got a big design thing going on in my life right now... I love designing stuff. I mean, my biggest dream, forget Grammys, I want to be able to design an [[Air Max]].|source=John Mayer (AP, 2006)<ref name=AP>AP correspondent (2006). [http://www.msnbc.msn.com/id/14819836/ "John Mayer sings the blues to make better pop"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100121183155/http://www.msnbc.msn.com/id/14819836 |date=2010-01-21 }} MSNBC.com. Retrieved on January 29, 2007.</ref>|width=310px}} ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್'' ನ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮೇಯರ್, ಮಾಜಿ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ [[ಡಾನ್ ಇಎಂನೆರ್]], ''ಕಂಟಿನ್ಯಂ '' ನನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದಾಗ,ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಆತ ಸಂಗೀತವನ್ನೇ ತೊರೆದು ಮುಂದೆ,ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯ ವಿನ್ಯಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.<ref name="RS06"/> ವಿನ್ಯಾಸದ ಬಗೆಗಿರುವ ಮೇಯರ್ ನ ಆಸಕ್ತಿಯು, ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ 2003ರಲ್ಲಿ, [[ಮಾರ್ಟಿನ್ ಗಿಟಾರ್ಸ್]] ಮೇಯರ್ ಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ತನ್ನ ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ಗಿಟಾರ್ ಮಾಡೆಲ್ OM-28 ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಅನ್ನು ನೀಡಿದ.<ref name="OM-28">(2003). [http://namm.harmony-central.com/SNAMM03/Content/Martin/PR/OM-28-John-Mayer.html "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ರಿಸೀವ್ಸ್ ಸಿಗ್ನೇಚರ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ OM ಗಿಟಾರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090301125046/http://namm.harmony-central.com/SNAMM03/Content/Martin/PR/OM-28-John-Mayer.html |date=2009-03-01 }}. ಜನವರಿ 29, 2009ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಈ ಗಿಟಾರ್ ಅಟ್ಲಾಂಟದ ಪ್ರದೇಶದ ಗುರುತು 404ರವರೆಗೆ ನುಡಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು.<ref name="martin">ಸೌನ್ಡಿಂಗ್ ಬೋರ್ಡ್ ನ್ಯೂಸ್ ಲೆಟರ್ ಕಾನ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟರ್ (2003). [http://www.martinguitar.com/artists/display_artist.php?d=245 "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಸಿಗ್ನೇಚರ್ OM"] MartinGuitar.com. ಜನವರಿ 29, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಈ ಮಾದರಿಯು ಮತ್ತೆರೆಡು [[ಫೆನ್ಡರ್]] ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಯುಳ್ಳ ಸ್ತ್ರ್ಯಾಟೋಕ್ಯಾಸ್ಟರ್ ವಿದ್ಯುದ್ಚಾಲಿತ ಗಿಟಾರ್ ಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು. ಇದು 2005ರಿಂದ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮೂರನೇ ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಟೋಕ್ಯಾಸ್ಟರ್ ಗೆ, ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಪಟ್ಟೆಯ ತರಹ ಲೋಹದ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಸಹ 100 ಗಿಟಾರ್ ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದೊಂದಿಗೆ ಸೀಮಿತ-ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿತು. ಜನವರಿ 2006ರಲ್ಲಿ, [[ಮಾರ್ಟಿನ್ ಗಿಟಾರ್ಸ್]] ಮಾರ್ಟಿನ್ OMJM ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ಗಿಟಾರ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿತು. ಇದು ಮಾರ್ಟಿನ್ OM-28 ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಗಿಟಾರ್ ನ ಹಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕೈಗೆಟುಕುವ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯಿತು.<ref>[http://www.fretbase.com/fretbase/2008/08/john-mayers-sig.html ಫ್ರೆಟ್ ಬೇಸ್, ಜಾನ್ ಮೇಯರ್'ಸ್ ಸಿಗ್ನೇಚರ್ ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ಗಿಟಾರ್ - ದಿ ಮಾರ್ಟಿನ್ OMJM (2008) ]</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 2006ರಲ್ಲಿ, ಫೆನ್ಡರ್ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಟೋಕ್ಯಾಸ್ಟರ್ಸ್ II ಆವೃತ್ತಿಯ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮುಂದಾಯಿತು. ಹೊಸ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ ಜೊತೆ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಪಿಕ್ ಗಾರ್ಡ್(ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಥವಾ ರೇಕಾಗಿ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಒಂದು ವಸ್ತು. ಇದನ್ನು ಗಿಟಾರ್ ನ ತಂತಿಗಳ ಕೆಳಗೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ) ಹಾಗು ಕೆನೆಬಣ್ಣದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಗಳು ಶೋರ್ ಲೈನ್ ಚಿನ್ನದ ಮಾದರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾದವು.<ref>ಮೇಯರ್, ಜಾನ್ (2006). [http://johnmayer.com/blog/john/200608#78 "ದಿ ನ್ಯೂ ಜಮ್ ಸಿಗ್ನೇಚರ್ ಸ್ಟ್ರಾಟ್ ಕಲರ್ವೇ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170305001627/http://johnmayer.com/blog/john/200608#78 |date=2017-03-05 }} JohnMayer.com. ಜನವರಿ 30, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಜನವರಿ 2007ರಲ್ಲಿ, ಎರಡು ರಾಕ್ ತಂಡಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ-ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡ ಧ್ವನಿವರ್ಧಕಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮೇಯರ್ ನ ಜೊತೆಗೂಡಿದವು. ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕೇವಲ 25(ಮೇಯರ್ ಖುದ್ದಾಗಿ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ) ಮಾತ್ರ ದೊರೆಯುವಂತಾಯಿತು.<ref>ಮೇಯರ್, ಜಾನ್ (2007). [http://www.johnmayer.com/blog/john/200701#253 "ಟೂ-ರಾಕ್ ಸಿಗ್ನೇಚರ್ ಆಮ್ಪ್ ಡೆಮೋ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091201022035/http://www.johnmayer.com/blog/john/200701#253 |date=2009-12-01 }} JohnMayer.com. ಮೇ 10, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref>ನೋ ಬೈಲೈನ್ (2007). [http://two-rock.com/products/mayer "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಸಿಗ್ನೇಚರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070502014433/http://two-rock.com/products/mayer |date=2007-05-02 }} Two-Rock.com. ಮೇ 10, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಜೂನ್ 2007ರಲ್ಲಿ "ಆಲ್ಬಮ್ ಆರ್ಟ್" ಗಿಟಾರ್ ''ಕಂಟಿನ್ಯಂ '' ಜೊತೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಉಪಕರಣದ ಹೊರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಮಾದರಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮರುಕಳಿಸಿತು<ref>ಮೇಯರ್, ಜಾನ್ (2007). [http://blog.honeyee.com/john/archives/2007/06/win_this_guitar.html "ವಿನ್ ದಿಸ್ ಗಿಟಾರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080525013436/http://blog.honeyee.com/john/archives/2007/06/win_this_guitar.html |date=2008-05-25 }} Honeyee.com. ಜೂನ್ 11, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಜೊತೆಗೆ 500 ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ವಿಶೇಷ ಫೆನ್ಡರ್ ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಟೋಕ್ಯಾಸ್ಟರ್ ಸೈಪ್ರೆಸ್-ಮಿಕ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯಿತು. ಸೀಮಿತವಾದ ಸೈಪ್ರೆಸ-ಮೈಕಾ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ INCSvsJM ಗಿಗ್ ಬ್ಯಾಗ್ ಗಳನ್ನು ಮೇಯರ್ ಇನ್ ಕೇಸ್ ವಿನ್ಯಾಸದ ಜೊತೆ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ. ಮೇಯರ್ ಗಿಟಾರ್ ಗಳ ಒಬ್ಬ ದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಾಹಕನೆಂಬುದು ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯಲ್ಲ. 2006ರಲ್ಲಿ ಆತನ ಬಳಿ 200 ಗಿಟಾರ್ ಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಿರಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="RS06"/> ಗಿಟಾರ್ ಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಮೇಯರ್ ಟೀ-ಶರ್ಟ್, ಗಿಟಾರ್ ಚೀಲ ಹಾಗು, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಿಡಿಸುವ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಹವ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದ. ಆಗಸ್ಟ್ 2006ರಲ್ಲಿ, ಮೇಯರ್ ತಾನೇ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ-ಮಟ್ಟದ ಮೇಯರ್-ಶೈಲಿಯ ವಸ್ತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸದ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಈ ಉತ್ಪನ್ನವು ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಆತನ ಅಂತರಜಾಲ ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ ದೊರಕುತ್ತದೆ. === ಬರವಣಿಗೆ === ಜೂನ್ 1, 2004ರಿಂದ, ''[[ಎಸ್ಕ್ವೈರ್]]'' ನ ಒಂದು ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಮೇಯರ್, "ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಲೆಸನ್ಸ್ ವಿಥ್ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್" ಎಂಬ ಅಂಕಣ ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಪ್ರತಿ ಲೇಖನವೂ ಒಂದು ಪಾಠದ ಜೊತೆಗೆ ಆತನ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಹಾಗು ಜನಪ್ರಿಯ ಆಸಕ್ತಿಗಳ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾಸ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು). ಆಗಸ್ಟ್ 2005ರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಆತನು ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ತಾನೇ ಬರೆದ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಓದುಗರಿಂದ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಮುಕ್ತ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಿದ.<ref name="contest">ಮೇಯರ್, ಜಾನ್ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2005), [http://www.esquire.com/features/music/ESQ0106MUSIC_38 "ದಿ ಗಿವ್ ಅವೇ: ಜಾನ್ ಮೇಯರ್'ಸ್ ಸಾಂಗ್ ರೈಟಿಂಗ್ ಕಾಂಟೆಸ್ಟ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131105182915/http://www.esquire.com/features/music/ESQ0106MUSIC_38 |date=2013-11-05 }} ''ಎಸ್ಕ್ವೈರ್''. '''144''' (3):80</ref> L.A.ನ ಟಿಮ್ ಫಾಗನ್ ರನ್ನು ಅದರ ಮುಂದಿನ ಜನವರಿ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜೇತನೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="winner">ಮೇಯರ್, ಜಾನ್ (ಜನವರಿ 2006), [http://www.esquire.com/features/music/ESQ0106MUSIC_38 ಟಿಮ್ ಫಾಗನ್ ಇಸ್ ಏ ವಿನ್ನರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131105182915/http://www.esquire.com/features/music/ESQ0106MUSIC_38 |date=2013-11-05 }}. ''ಎಸ್ಕ್ವೈರ್''. '''145''' (1):38</ref> ಮೇಯರ್ ಆನ್ಲೈನ್ ನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಜೊತೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಬ್ಲಾಗ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ. a MySpace page, ಆತನ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲದಲ್ಲಿನ ಬ್ಲಾಗ್, ಮತ್ತೊಂದು Honeyee.com, ಜೊತೆಗೆ StunningNikon.com ನಲ್ಲಿ ಒಂದು [[ಫೋಟೋಬ್ಲಾಗ್]] ಸಹ ಇದೆ. ಮೈಕ್ರೋ-ಬ್ಲಾಗಿಂಗ್ ಸೈಟ್ [[ಟ್ವಿಟರ್]] ನ ಅತ್ಯಂತ-ಜಾಸ್ತಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವನು ಒಬ್ಬ,<ref name="Daly">ದಾಲಿ, ಸ್ಟೀವನ್ (ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009), [http://www.details.com/celebrities-entertainment/cover-stars/200912/singer-musician-cover-star-half-of-my-heart-john-mayer?currentPage=6 "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಥಿಂಕ್ಸ್ ವಿಥ್ ಹಿಸ್ ಪಿಕ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091128055033/http://www.details.com/celebrities-entertainment/cover-stars/200912/singer-musician-cover-star-half-of-my-heart-john-mayer?currentPage=6 |date=2009-11-28 }}. ''ಡೀಟೇಲ್ಸ್'' ಮ್ಯಾಗಜಿನ್. ಫೆಬ್ರವರಿ 8, 2010ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಜನವರಿ 2010ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇದು 3 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರನ್ನು ತಲುಪಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಆತನ ಪೋಸ್ಟ್ ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವೃತ್ತಿಗೆ-ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನೇ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳು ಹಾಸ್ಯ, ದೃಶ್ಯಗಳು, ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು, ಆತನ ದೋಷಗಳು ಹಾಗು ಅವನ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇವುಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಷಯದಿಂದಾಚೆಗೂ ಹರಡಿರುತ್ತವೆ. ಆತನು ಪ್ರಚಾರಕನ ಮೂಲಕ ಬರೆಸದೇ ತನ್ನ ಬ್ಲಾಗ್ ಗಳನ್ನೂ ತಾನೇ ಬರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.<ref name="MandS"/><ref name="time100"/> ಜನವರಿ 23, 2008ರಲ್ಲಿ, ಆತನು ಒಂದು ಬರಹವನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅದರಲ್ಲಿ, "ಡನ್ &amp; ಡಸ್ಟೆಡ್ &amp; ಸೆಲ್ಫ್ ಕಾನ್ಷಸ್ &amp; ಬ್ಯಾಕ್ ಟು ವರ್ಕ್" ಎಂದು ಬರೆದಿರುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ಅಧಿಕೃತ ಬ್ಲಾಗ್ ನಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಉಲ್ಲೇಖ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ "ದೇರ್ ಇಸ್ ಡೇಂಜರ್ ಇನ್ ಥೆರಾಟಿಕಲ್ ಸ್ಪೆಕ್ಯೂಲೇಶನ್ ಆಫ್ ಬ್ಯಾಟಲ್, ಇನ್ ಪ್ರಿಜೂಡಿಸ್, ಇನ್. ಫಾಲ್ಸ್ ರೀಸನಿಂಗ್, ಇನ್ ಪ್ರೈಡ್, ಇನ್ [[wiktionary:braggadocio|ಬ್ರಗ್ಗಡೋಕಿಯೊ]]. ದೇರ್ ಇಸ್ ಒನ್ ಸೇಫ್ ರೀಸೋರ್ಸ್, ದಿ ರಿಟರ್ನ್ ಟು ನೇಚರ್..";{{cref|c}} ಮುಂಚಿನ ಎಲ್ಲ ಬ್ಲಾಗ್ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref>ಮೇಯರ್, ಜಾನ್ (ಜನವರಿ 23, 2008), [http://www.johnmayer.com/blog/john/200801 ಅನ್ಟೈಟಲ್ಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080102234004/http://www.johnmayer.com/blog/john/200801 |date=2008-01-02 }} JohnMayer.com. ಜನವರಿ 31, 2008ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಕಳೆದ 2000ರದ-ಮಧ್ಯದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ನಿಂತಾಡುವ ಹಾಸ್ಯ ಮೇಯರ್ ನ ಒಂದು ವಿರಳ ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref name="Daly"/> ಆತನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ [[ಕಾಮಿಡಿ ಸೆಲ್ಲರ್]] ಹಾಗು ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಆತನ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ<ref name="RS06"/>. ಆತನ ಪ್ರಕಾರ ಮಾಧ್ಯಮದ ಅತಿಯಾದ ಗಮನದಿಂದಾಗಿ ಅವನು ಹೇಳಬೇಕಾಗಿರುವುದನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ತನಗೆ ಹಾಸ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.<ref>"ಜೂನ್ 8, 2008".'''' ''Z100 ರೇಡಿಯೋ ಕಾನ್ಸರ್ಟ್''. ಜುಲೈ 8, 2008. ಋತು ಹಾಗು ಸಂಖ್ಯೆ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ</ref> === ಕಿರುತೆರೆ === ಕಳೆದ 2004ರಲ್ಲಿ, ಮೇಯರ್ ಕಿರುತೆರೆಗಾಗಿ ಅರ್ಧ-ಗಂಟೆಯ ಹಾಸ್ಯ ವಿಶೇಷ [[VH1]] ನಲ್ಲಿ ''ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಹ್ಯಾಸ್ ಏ TV ಶೋ'' ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕರಡಿಯ ವೇಷಧರಿಸಿ ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ನಡುವೆ ತನ್ನ ಸಂಗೀತಗೋಷ್ಠಿಗೆ ಬಂದ ಸಂಗೀತಾಸಕ್ತರನ್ನು ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದ ಹೊರಗೆ ಅವರಿಗೆ ತನ್ನ ವೇಷ ಗೊತ್ತಾಗದ ಹಾಗೆ ಕೀಟಲೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. [[CBS]] ಎಂಬ ಅಮೇರಿಕನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಜನವರಿ 14, 2009ರಂದು ಮೇಯರ್ ಜೊತೆ ಒಂದು ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಇದು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಸರಣಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸಾರಗೊಳ್ಳಬಹುದು.<ref>[http://www.broadcastingcable.com/article/CA6629529.html "CBS ಪೈಲೆಟಿಂಗ್ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ವೆರೈಟಿ ಶೋ"]. ಬ್ರಾಡ್ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಂಗ್ &amp; ಕೇಬಲ್. (ಜನವರಿ 14, 2009ರಂದು ಸಂಕಲಿಸಲಾಗಿದೆ)</ref><ref>(ಜನವರಿ 14, 2009), [http://latimesblogs.latimes.com/showtracker/2009/01/tca-press-tou-7.html "TCA ಪ್ರೆಸ್ ಟೂರ್: CBS ಲವ್ಸ್ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್"] ''ದಿ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್ ಟೈಮ್ಸ್''. (ಜನವರಿ 20, 2009ರಂದು ಸಂಕಲಿಸಲಾಗಿದೆ)</ref> ಜನವರಿ 22, 2010ರಂದು ಆನ್ಲೈನ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಜೊತೆಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ''ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಹ್ಯಾಸ್ ಏ TV ಶೋ'' ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಆತನು ಈ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು "ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಇದಕ್ಕೆ ನಾನು ಸಹ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಒಂದು ಉನ್ನತ ಕಲಾವಿದರ ಗುಂಪು,ಇದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣುವ ಹಾಗು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಾಡುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದು."<ref name="ownwordsthree">(ಜನವರಿ 22, 2010), [http://www.rollingstone.com/news/story/31864529/john_mayer_in_his_own_words/3 ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಇನ್ ಹಿಸ್ ಓನ್ ವರ್ಡ್ಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100406020845/http://www.rollingstone.com/news/story/31864529/john_mayer_in_his_own_words/3 |date=2010-04-06 }}. RollingStone.com</ref> ಮೇಯರ್ ಹಲವಾರು ಚರ್ಚಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಇತರ ಕಿರುತೆರೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದುದೆಂದರೆ ''[[ಚಾಪ್ಪೆಲ್ಲೇ'ಸ್ ಶೋ]]'' ಎಂಬ ಹಾಸ್ಯ ವಿಡಂಬನೆ ಹಾಗು ''[[ಲೇಟ್ ನೈಟ್ ವಿಥ್ ಕಾನನ್ ಓ'ಬ್ರಿಎನ್]]'' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಂತಿಮ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ. == ಪ್ರವಾಸ == {{externalvideo | align = right | width = 320px | video1 = [https://www.youtube.com/watch?v=7wJ-VPqFzy0 Official video Mayer performing an acoustic set from his DVD ''[[Where the Light Is]]''] | }} ಮೇಯರ್ ಸಂಗೀತ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಹಲವು ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಮರೂನ್ 5]],<ref name="RS">ಡಾನ್ಸ್ ಬೈ, ಆಂಡ್ರ್ಯೂ(2004). [http://www.rollingstone.com/artists/johnmayer/articles/story/5937015/mayer_maroon_5_hit_the_road "ಮೇಯರ್, ಮರೂನ್ 5 ಹಿಟ್ ದಿ ರೋಡ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070212132837/http://www.rollingstone.com/artists/johnmayer/articles/story/5937015/mayer_maroon_5_hit_the_road |date=2007-02-12 }} ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್''. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 12, 2006ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> [[ಗುಸ್ಟೆರ್]], [[ಹೊವಿಎ ಡೇ]], [[ಮ್ಯಾಟ್ ಕೆಆರ್ನೇಯ್]], [[ಕೌನ್ಟಿಂಗ್ ಕ್ರೌಸ್]],<ref name="RoSt">ಡಾನ್ಸ್ ಬೈ, ಆಂಡ್ರ್ಯೂ(2003). [http://www.rollingstone.com/artists/johnmayer/articles/story/5936057/mayer_crows_to_tour "ಮೇಯರ್, ಕ್ರೌಸ್ ಟು ಟೂರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070212132747/http://www.rollingstone.com/artists/johnmayer/articles/story/5936057/mayer_crows_to_tour |date=2007-02-12 }}''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್''. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 12, 2006ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> [[ಬೆನ್ ಫೋಲ್ಡ್ಸ್]], [[ದಿ ವಾಲ್ ಫ್ಲವರ್ಸ್]], [[ಟಿಟುರ್]],<ref name="esqtl">ಮೇಯರ್, ಜಾನ್(2004). [http://findarticles.com/p/articles/mi_kmesq/is_200409/ai_n6908249 "ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಲೆಸನ್ಸ್ ವಿಥ್ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100916015230/http://findarticles.com/p/articles/mi_kmesq/is_200409/ai_n6908249/ |date=2010-09-16 }} FindArticles.com. ಜನವರಿ 28, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> [[ಬ್ರೆಟ್ಟ್ ಡೇನ್ನೆನ್]], [[ಶೆರ್ಯ್ಲ್ ಕ್ರೌ]], [[ಕೋಲ್ಬಿ ಕೈಲ್ಲಟ್]], [[ಒನ್ ರೆಪಬ್ಲಿಕ್]] ಹಾಗು [[ಪ್ಯಾರಮೊರ್]] ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕ್ರೌ ಹಾಗು ಮೇಯರ್, ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ'''' ಕಾರ್ಸ್ ''ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ'' ಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರು. ಇವರಿಬ್ಬರು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡರು. ಇದು 2006ರ ಆಗಸ್ಟ್ ನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೂ ನಡೆಯಿತು.<ref>AP (2006). [http://www.billboard.com/bbcom/news/article_display.jsp?vnu_content_id=1002688980 "ಕ್ರೌ, ಮೇಯರ್ ಟೀಮಿಂಗ್ ಫಾರ್ ಟೂರ್"] Billboard.com. ಮೇ 31, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಕಳೆದ 2007ರಲ್ಲಿ, ಮೇಯರ್ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ತನಗೆ ದೊರೆತ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ಯುರೋಪ್ ನಲ್ಲೂ ಕೂಡ ದೊರೆಯಬಹುದೆಂಬ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡ.<ref name="BT">ಸಿನ್ಕ್ಲೈರ್, ಡೇವಿಡ್ (2007). [http://www.belfasttelegraph.co.uk/entertainment/music-gigs/features/article2167383.ece "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್: ಮೈ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಕ್ರಾಸ್ಸಿಂಗ್"] ''ಬೆಲ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಟೆಲಿಗ್ರಾಪ್ಹ್'' ಆನ್ಲೈನ್. ಜನವರಿ 28, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. </ref> ಮೊದಲ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ''ಕಂಟಿನ್ಯಂ '' ಪ್ರವಾಸವು [[ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವೆರ್ ಗಾರ್ಡನ್]] ನ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಫೆಬ್ರವರಿ 28, 2007ರಂದು ಕೊನೆಗಂಡಿತು. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ''[[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಪೋಸ್ಟ್]] '' "ವೃತ್ತಿಜೀವನದ-ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿರೂಪಣೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿತು.<ref name="NYP">ಅಕ್ವಿಲಾನ್ಟ್, ಡಾನ್ (2007). [https://web.archive.org/web/20090111043018/http://www.nypost.com/seven/03022007/entertainment/music/mayer_a_player_on_big_stage_music_dan_aquilante.htm "ಮೇಯರ್: ಏ ಪ್ಲೇಯರ್ ಆನ್ ಬಿಗ್ ಸ್ಟೇಜ್"] Nypost.com. ಮಾರ್ಚ್ 2, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮೇಯರ್ ತನ್ನ ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ [[ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಿಸಲು]] ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಆ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆತನು ತನ್ನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಅನುಭವಿಸುವ ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಜೊತೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref name="Local83">[http://www.local-83.com/web/guest/v2policies ಜೆನರಲ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070611101212/http://www.local-83.com/web/guest/v2policies |date=2007-06-11 }} ಲೋಕಲ್ 83: ಲಿಸನರ್'ಸ್ ಯುನಿಯನ್. ಜೂನ್ 25, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> === ತಂಡದ ಪ್ರವಾಸಿ ಸದಸ್ಯರು === {{col-begin}} {{col-2}} ;ಸದ್ಯದ ಸದಸ್ಯರು * [[ಡೇವಿಡ್ ರಯಾನ್ ಹ್ಯಾರಿಸ್]] - ಗಿಟಾರ್, ಸಹ ಗಾಯನ (2003–2005, 2006–2008, 2009–ಇಂದಿನವರೆಗೂ) * [[ರಾಬ್ಬಿ ಮ್ಯಾಕ್ಇಂತೊಶ್]] - ಗಿಟಾರ್, [[ಸ್ಲೈಡ್ ಗಿಟಾರ್]],ಸಹ ಗಾಯನ (2006–2008, 2009–ಇಂದಿನವರೆಗೂ) * ಸೀನ್ ಹರ್ಲೆಯ್ - ಬ್ಯಾಸ್ಸ್, ಸಹ ಗಾಯಕ (2009–ಇಂದಿನವರೆಗೂ) * [[ಸ್ಟೀವ್ ಜೋರ್ಡನ್]] - ಡ್ರಮ್ಸ್, ಪರ್ಕಶನ್, ಸಹ ಗಾಯನ (2003,2005–2006, 2009–ಇಂದಿನವರೆಗೂ) * ಚಾರ್ಲಿ ವಿಲ್ಸನ್ - ಕೀಬೋರ್ಡ್ಸ್ (2009–ಇಂದಿನವರೆಗೂ) * [[ಬಾಬ್ ರೆನಾಲ್ಡ್ಸ್]] - [[ಸ್ಯಾಕ್ಸಫೋನ್]]ಸ್, [[ಕೊಳಲು]] (2006–2008, 2009–ಇಂದಿನವರೆಗೂ) * ಬ್ರಾಡ್ ಮೇಸನ್ - ಟ್ರಂಪೆಟ್,[[ಫ್ಲುಗೆಲ್ ಹಾರ್ನ್]] (2006–2008, 2009–ಇಂದಿನವರೆಗೂ) * ಜ್ಯೂಲಿ ಡೆಲ್ಗಡೋ - ಸಹ ಗಾಯಕಿ (2009–ಇಂದಿನವರೆಗೂ) * ಮೆಲನಿ ಟೇಯ್ಲರ್ - ಸಹ ಗಾಯಕಿ (2009–ಇಂದಿನವರೆಗೂ) {{col-2}} ;ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯರು * [[ಡೇವಿಡ್ ಲಾಬ್ರೂಯೆರೆ]] - ಬ್ಯಾಸ್ಸ್ (1999–2008) * ಸ್ಟೀಫನ್ ಚೋಪೆಕ್ - ಡ್ರಮ್ಸ್, ಪರ್ಕಶನ್ (2001–2002) * ಮೈಕಲ್ ಚಾವೆಸ್ - ಗಿಟಾರ್, ಕೀಬೋರ್ಡ್ಸ್, ಸಹ ಗಾಯನ (2001–2005) * ಕೆವಿನ್ ಲವ್ ಜಾಯ್ - ಕೀಬೋರ್ಡ್ಸ್ (2003–2004) * ಎರಿಕ್ ಜೇಕಬ್ಸೆನ್ - ಟ್ರಂಪೆಟ್, ಫ್ಲುಗೆಲ್ ಹಾರ್ನ್ (2003–2004) * ಕ್ರಿಸ್ ಕಾರ್ಲಿಕ್ - ಸ್ಯಾಕ್ಸಫೋನ್, ಕೊಳಲು (2003–2005) * J.J. ಜಾನ್ಸನ್ - ಡ್ರಮ್ಸ್ (2003–2005, 2006–2008) * ಓನ್ರೀ ಗಿಲ್ - ಕೀಬೋರ್ಡ್ಸ್ (2004–2005) * ಚಕ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಕಿನ್ನೋನ್ - ಟ್ರಂಪೆಟ್, ಫ್ಲುಗೆಲ್ ಹಾರ್ನ್ (2004–2005) * ರಿಕಿ ಪೀಟರ್ಸನ್ - ಕೀಬೋರ್ಡ್ಸ್, [[ಆರ್ಗನ್]], ಸಹ ಗಾಯನ (2006–2007) * ಟಿಮ್ ಬ್ರಾಡ್ಶಾ - ಕೀಬೋರ್ಡ್ಸ್, ಆರ್ಗನ್, [[ಲ್ಯಾಪ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಗಿಟಾರ್]], ಸಹ ಗಾಯನ (2007–2008) {{col-end}} == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಮೇಯರ್ [[ಕ್ರಾವ್ ಮಗಾ]]ದ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref name="Playboy"/><ref>"ಸ್ಯಾಟರ್ಡೇ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 5th", ([http://giantredcarpet.com/johncmayer/statuses/6366004493 RedCarpet.com]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.) ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2010ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref>"ಸ್ಯಾಟರ್ ಡೇ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 5th", ([http://giantredcarpet.com/johncmayer/statuses/6366116955 RedCarpet.com]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.) ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2010ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆತನು ವಾರ್ಷಿಕ ಇಂಟರ್ ಫೇತ್ ಬೇಕಿಂಗ್ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆಸಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆತನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯ, ರಜಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಿದ ಬೇಕ್ಡ್ ತಿಂಡಿಗಳ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮೇಯರ್ ಬಳಿ ಹಲವು ಟಾಟೂಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ: "ಹೋಂ" ಹಾಗು "ಲೈಫ್" ಅನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆತನ ಎಡ ಹಾಗು ಬಲ ತೋಳುಗಳ ಮೇಲೆ ಮಚ್ಚೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. "77"(ಅವನು ಜನಿಸಿದ ವರ್ಷ) ಆತನ ಎದೆಯ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಜೊತೆಗೆ [[ಕೊಇ]]-ಮಾದರಿಯ ಮೀನಿನ ಟಾಟೂವನ್ನು ಆತನ ಬಲ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಆತನ ಎಡ ತೋಳು ಸ್ಲೀವ್ ಟಾಟೂ ನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಆತನನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 2008ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಆವರಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ "SRV" (ಆತನ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಸ್ಟೆವಿ ರೇಯ್ ವುಗ್ಹನ್ ಗೋಸ್ಕರ) ಎಂದು ಅವನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಟಾಟೂ ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ರಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಅಲಂಕೃತವಾದ ಆಯಾತ, ತೋಳಿನ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಒಂದು ಡ್ರಾಗನ್-ಮಾದರಿಯ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಹಾಗು ಇತರ ಹಲವಾರು ಹೂವಿನ ಚಿತ್ತಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಕಳೆದ 2003ರಲ್ಲಿ, ಆತನು ತನ್ನ ಬಲ ಮುಂದೊಳಿನ ಮೇಲೆ ಮೂರು ಚೌಕಾಕಾರದ ಟಾಟೂಗಳನ್ನೂ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳದ ಅದನ್ನು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಆತ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref name="blender">ಕಾಲಿಸ್, ಕ್ಲಾರ್ಕ್ (2003). [http://www.blender.com/guide/articles.aspx?id=722 "ಡಿಯರ್ ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾರ್: ಜಾನ್ ಮೇಯರ್" ] Blender.com. ನವೆಂಬರ್ 2, 2006ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು 2010ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪೂರ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.{{Update after|2011|0|0}}<ref>ನೋ ಬೈಲೈನ್ (2007). [http://www.hollyscoop.com/jessica-simpson/jessica-and-john-get-carried-away_10436.aspx "ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಅಂಡ್ ಜಾನ್ ಗೆಟ್ ಕ್ಯಾರಿಡ್ ಅವೇ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090214001616/http://www.hollyscoop.com/jessica-simpson/jessica-and-john-get-carried-away_10436.aspx |date=2009-02-14 }} HollyScoop.com. ಜೂನ್ 22, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆತನು ಕೈಗಡಿಯಾರಗಳ ಒಬ್ಬ ಅತ್ಯಾಸಕ್ತಿಯ ಸಂಗ್ರಾಹಕ, ಜೊತೆಗೆ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ ಗೋಡೆಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.<ref>ಲೈಬರ್ಮ್ಯಾನ್, bar (2007). [http://media.www.thehurricaneonline.com/media/storage/er479/news/2007/01/23/Edge/The-Mayer.Of.GrammyVille-2668001.shtml?sourcedomain=www.thehurricaneonline.com&amp;MIIHost=media.collegepublisher.com "ದಿ ಮೇಯರ್ ಆಫ್ ಗ್ರಾಮ್ಮಿ-ವಿಲ್ಲೆ"]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ದಿ ಹರ್ರಿಕೇನ್ ಆನ್ಲೈನ್. ಜನವರಿ 25, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref>ಮೇಯರ್, ಜಾನ್ (2006). [http://blog.honeyee.com/john/archives/2006/11/chronometer_lov.html "ಕ್ರೋನೋಮೀಟರ್ ಲವ್/ದಿ ಹಾಟೆಸ್ಟ್ ವಾಚ್ ಆಫ್ 07"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080218160539/http://blog.honeyee.com/john/archives/2006/11/chronometer_lov.html |date=2008-02-18 }} Honeyee.com. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 25, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮೇಯರ್ ಬಳಿ ಚಪ್ಪಲಿಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಗ್ರಹವೇ ಇದೆ. ಇದು ({{as of|2006|alt=in 2006}})200 ಜೊತೆಗೂ ಅಧಿಕವಿರಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="RS06" /><ref>ಮೇಯರ್, ಜಾನ್ (2006). [http://www.johnmayer.com/blog/john/200608#118 "ಪರ್ಕ್ಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090204010715/http://www.johnmayer.com/blog/john/200608#118 |date=2009-02-04 }} JohnMayer.com/blog. ಜನವರಿ 4, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮೇಯರ್ ನ ಹೆತ್ತವರು ಮೇ 27, 2009ರಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು; ವಿಚ್ಛೇದನ ಅವಿರೋಧವಾಗಿತ್ತು.<ref>''ಮೇಯರ್, ಮಾರ್ಗರೆಟ್ v. ಮೇಯರ್, ರಿಚರ್ಡ್'', [http://civilinquiry.jud.ct.gov/CaseDetail/PublicCaseDetail.aspx?DocketNo=FBTFA094027662S FBT-FA09-4027662-S ](2009)</ref> ವಿಚ್ಛೇದನದ ನಂತರ, ಮೇಯರ್ ತನ್ನ (82-ವರ್ಷದ) ತಂದೆಯನ್ನು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್ ನ ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದ.<ref name="Hedegaard"/> ಮೇಯರ್ ಸಮಯವನ್ನು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್ ಉಪನಗರದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ (ತನ್ನ ರೂಂ ಸಂಗಾತಿ ಹಾಗು ಸೌಂಡ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ [[ಚಾಡ್ ಫ್ರನ್ಸ್ಕೋವಿಯಕ್]] ಜೊತೆಗೆ) ಹಾಗು [[SoHo]] ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ.<ref name="Hedegaard"/><ref name="RS06"/> === ಡೇಟಿಂಗ್ (ಸಂತೋಷದ ವಿಹಾರ) ಹಾಗು ಮಾಧ್ಯಮದ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧ === ಮೇಯರ್ [[ಜೆನ್ನಿಫೆರ್ ಲವ್ ಹೆವಿಟ್ಟ್]] ಳ ಜೊತೆ 2002ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಕಾಲದವರೆಗೆ ಸುಖ-ಸಂತೋಷದ ವಿಹಾರ ಮಾಡಿದ. ಮೇ 2006ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಾಲಿವುಡ್ ಲಾಫ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯ ಹಾಸ್ಯ ನಿಯತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧ ಎಂದಿಗೂ ಪೂರ್ಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆತನು ತನ್ನ ಅನಿಯಮಿತವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಿಂದ ಆಕೆಯಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.<ref name="Hedegaard"/><ref name="contactmusic">(2006). [http://www.contactmusic.com/new/xmlfeed.nsf/mndwebpages/mayer%20apologises%20to%20hewitt_15_06_2006 "ಮೇಯರ್ ಅಪೋಲೋಜೈಸಸ್ ಟು ಹೆವಿಟ್ಟ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090113000009/http://www.contactmusic.com/new/xmlfeed.nsf/mndwebpages/mayer%20apologises%20to%20hewitt_15_06_2006 |date=2009-01-13 }} ContactMusic.com. ಜನವರಿ 5, 2006ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಗಾಳಿಸುದ್ದಿಗೆ ವಿರುದ್ದವಾಗಿ, ಮೇಯರ್ 2003ರಲ್ಲಿ [[ಹಯಿಡಿ ಕ್ಲುಮ್]] ಜೊತೆ ಸಂತೋಷ ವಿಹಾರ ನಡೆಸಲಿಲ್ಲ.<ref name="blender"/> ಮೇಯರ್, ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಗೆ [[ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಸಿಂಪ್ಸನ್]] ಜೊತೆ ಸಂತೋಷ ವಿಹಾರ ನಡೆಸಿದ. ಇದು 2006ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಆಗಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ''ಪೀಪಲ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೇಖನದೊಂದಿಗೆ ಗಾಳಿಸುದ್ದಿಯು ಹಬ್ಬಿತು. ಮೇಯರ್ ಹಾಗು ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ರಜಾ ಸಮಯವನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಳೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸುದ್ದಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡಿದರು. ಇಬ್ಬರು [[ಕ್ರಿಸ್ಟಿನ ಅಗುಲೆರಾ]] ಳ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಮುನ್ನಾದಿನದ ಸಂತೋಷಕೂಟದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದರು.<ref name="Mayer & Simpson">ನೋ ಬೈಲೈನ್ (2007). [http://www.showbuzz.cbsnews.com/stories/2007/01/02/people/main2321237.shtml ''"ಸಿಂಪ್ಸನ್, ಮೇಯರ್ ರಿಂಗ್ ಇನ್ ನ್ಯೂ ಇಯರ್ ಟುಗೆದರ್"'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080526182758/http://www.showbuzz.cbsnews.com/stories/2007/01/02/people/main2321237.shtml |date=2008-05-26 }} CBSNews.com. ಜೂನ್ 13, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> [[ರಯಾನ್ ಸೀಕ್ರೆಸ್ಟ್]] ಮೇಯರ್ ನನ್ನು [[2007ರ ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಗಳ [[ರೆಡ್ ಕಾರ್ಪೆಟ್]](ಪ್ರಸಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ಮರ್ಯಾದೆ) ನಲ್ಲಿ ಆತನ ಹಾಗು ಸಿಂಪ್ಸನ್ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ಮೇಯರ್ ಜಪಾನೀಸ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿರುದ್ಧವಾದ ಅನುವಾದದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಆತನು, "ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಒಬ್ಬ ಸುಂದರ ಹೆಣ್ಣು, ಹಾಗು ನನಗೆ ಆಕೆ ಜೊತೆಯಿರುವುದು ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡಿದೆ." ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ <ref>ಮಾಲ್ಕಿನ್, ಮಾರ್ಕ್ (2007). [https://web.archive.org/web/20070930203024/http://www.eonline.com/gossip/planetgossip/blog/index.jsp?uuid=6058c56b-fa20-409c-84df-83a17ff750bf "ಮೇಯರ್ &amp; ಸಿಂಪ್ಸನ್'ಸ್ ಪೋಸ್ಟ್-ಗ್ರಾಮ್ಮಿ PDA"] E! ಆನ್ಲೈನ್. ಫೆಬ್ರವರಿ 12, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref>{{cref|d}} ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಆತನ 2007ರ ಕಂಟಿನ್ಯಂ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗೂಡುತ್ತಾಳೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಅದೇ ವರ್ಷದ ಮಾರ್ಚ್ ನಲ್ಲಿ ರೋಮ್ ಗೆ ವಿಹಾರಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ.<ref>ವಾರೆಚ್, ಜಾನ್ (2007). [http://www.people.com/people/article/0,,20009385,00.html "ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಸಿಂಪ್ಸನ್ &amp; ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಹಿಟ್ ಮಿಯಾಮಿ"] People.com. ಜನವರಿ 23, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref>ಸ್ಪ್ಲಾಶ್ ನ್ಯೂಸ್ ಕಾರಸ್ಪಾಂಡ್ಡೆಂಟ್ (2007). [http://news.sawf.org/Gossip/32697.aspx "ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಸಿಂಪ್ಸನ್ ವಿಲ್ ಟೂರ್ ವಿಥ್ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಫಾರ್ ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಟೂ ಅಂಡ್ ಏ ಹಾಫ್ ವೀಕ್ಸ್"] SAWF.org. ಜನವರಿ 26, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref>ನಾರ್ಮನ್, ಪೆಟೆ, et al. (2007)[http://www.teenpeople.com/teenpeople/article/0,22196,1599203,00.shtml "ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಅಂಡ್ ಜಾನ್'ಸ್ ರೋಮನ್ ರೋಮಾನ್ಸ್"]{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} TeenPeople.com. ಮಾರ್ಚ್ 15, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆದರೆ, ಮೇ 2007ರಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಯು ಬೇರ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref name="split">ನೋ ಬೈಲೈನ್ (2007). [http://www.msnbc.msn.com/id/18742382/ "ಇಸ್ ಇಟ್ ಓವರ್ ಫಾರ್ ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಸಿಂಪ್ಸನ್, ಜಾನ್ ಮೇಯರ್?" ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080417233609/http://www.msnbc.msn.com/id/18742382/ |date=2008-04-17 }} MSNBC.com. ಮೇ 21, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆತನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ [[ನಟಿ ಮಿಂಕ ಕೆಲ್ಲಿ]] ಯ ಜೊತೆ ಸಂತೋಷ ವಿಹಾರ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ,<ref>ನೋ ಬೈಲೈನ್. (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2007) [http://www.people.com/people/gallery/0,,20068710_9,00.html "ಹ್ಯಾಂಡ್ ಇನ್ ಹ್ಯಾಂಡ್"] People.com. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆದರೆ ವರ್ಷಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>ಗಾರ್ಸಿಯ, ಜೆನ್ನಿಫರ್ (ಜನವರಿ 9, 2008),[http://www.people.com/people/article/0,,20166521,00.html "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಅಂಡ್ ಮಿಂಕ ಕೆಲ್ಲಿ ಕ್ವೈಟ್ಲಿ ಸ್ಪ್ಲಿಟ್"] People.com. ಜನವರಿ 10, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮೇಯರ್ ನಟಿ [[ಜೆನ್ನಿಫೆರ್ ಅನಿಸ್ಟನ್]] ಜೊತೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 2008ರಂದು ಸಂತೋಷ ವಿಹಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ,<ref>ಮಾರ್ಕ್ಸ್, ಲಿಂಡಾ (ಏಪ್ರಿಲ್‌ 26, 2008), [http://www.people.com/people/article/0,,20195689,00.html "ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಅನಿಸ್ಟನ್ ಆನ್ ದಿ ಟೌನ್ ವಿಥ್ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್"] People.com. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 28, 2008ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆದರೆ ಮೇಯರ್ ಅದರ ಮುಂದಿನ ಆಗಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಆ ಸಂಬಂಧ ಕಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.<ref>ನೋ ಬೈಲೈನ್ (ಆಗಸ್ಟ್ 17, 2008), [http://latimesblogs.latimes.com/thedishrag/2008/08/john-mayer-didn.html "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಡಿಡ್'ನಟ್ ವಾನ್ನ 'ವೇಸ್ಟ್' ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಅನಿಸ್ಟನ್'ಸ್ ಟೈಮ್"] ''LA ಟೈಮ್ಸ್''. (ಆಗಸ್ಟ್ 18, 2008ರಂದು ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ.)</ref> ಇವರಿಬ್ಬರು ಮುರಿದುಬಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಮರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಮಾರ್ಚ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>ವ್ಯಾನ್ ಮೀಟರ್, ಜೋನಾಥನ್ (ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008), "". ''[[ವೋಗ್]]''.</ref><ref>ಸೆಡೆನ್ಹಇಮ್, ಪರ್ನಿಲ್ಲ (ಮಾರ್ಚ್ 12, 2009), [http://www.people.com/people/article/0,,20265151,00.html "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಅಂಡ್ ಜೆನ್ನಿಫಾರ್ ಅನಿಸ್ಟನ್ ಕಾಲ್ಲ್ಸ್ ಇಟ್ ಕ್ವಿಟ್ಸ್ - ಅಗೈನ್"] People.com. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 8, 2009ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನಟಿಯರ ಜೊತೆಗಿನ ಆತನ ಸಂಬಂಧದಿಂದಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಒಬ್ಬ "ವುಮನೈಸರ್"(ಹೆಂಗಸರ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತುವವ) ಎಂಬ ಅಪಖ್ಯಾತಿ ದೊರೆತಿದೆ.<ref name="Daly" /><ref>ಜೆಸ್ಸೇಕ ಕಡ್ಯ್ಲಕ್ (ಜೂನ್ 19, 2008), "ಮೇಯರ್ ಸ್ಟ್ರಮ್ಸ್ ಸ್ಟಾರ್ ಹಾರ್ಟ್ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ಸ್". ''USA ಟುಡೆ''</ref><ref name="Caramanica">ಕಾರಮನಿಕಾ, ಜೋನ್ (ನವೆಂಬರ್ 21, 2009), "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಜಸ್ಟ್ ಹ್ಯಾಸ್ ಟು ಪ್ಲೀಸ್ ದಿ ಗರ್ಲ್ಸ್". ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್'' ‌:1</ref> {{quote box|width=300px|align=right|quote=I am not in ''Us Weekly''. I'd have to be going out with someone who is in there to be in there myself.|source=Mayer, in 2005, on how he avoided tabloid attention.<ref name=Berklee/>}} ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಮೇಯರ್ ನ ಸಂಬಂಧವು ಕೆಲವು ವೈಯುಕ್ತಿಕ ವರ್ತನೆಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಜೊತೆ ತಾಳೆಯಾಯಿತು. ಇದು ಆತನ ಟ್ಯಾಬ್ಲಾಯ್ಡ್(ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ) ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="Playboy"/><ref name="Mather"/><ref name="ownwordsone">(ಜನವರಿ 22, 2010), [http://www.rollingstone.com/news/story/31864529/john_mayer_in_his_own_words "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಇನ್ ಹಿಸ್ ಓನ್ ವರ್ಡ್ಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100330121540/http://www.rollingstone.com/news/story/31864529/john_mayer_in_his_own_words |date=2010-03-30 }}. ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2010ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಇದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಮೇಯರ್ ಮಾದಕದ್ರವ್ಯ, ಮದ್ಯ, [[ಕ್ಲಬ್ಬಿಂಗ್]](ಅತಿಯಾಗಿ ಕ್ಲಬ್ ಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದು),"[[ರೆಡ್-ಕಾರ್ಪೆಟ್]]"(ಪ್ರಸಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ಮರ್ಯಾದೆ)ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದು, ಪ್ರಸಿದ್ದ ನಟಿಯರ ಜೊತೆ ಸಂತೋಷ ವಿಹಾರ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗು ಇನ್ನಿತರ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುವ ತೀರ್ಮಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದ. ಏಕೆಂದರೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆತನನ್ನು ಸಂಗೀತದಿಂದ ದೂರ ಇಡುತ್ತವೆಂಬ ಭಾವನೆ ಹೊಂದಿದ್ದ.<ref name="guthrie">ಗುಥ್ರಿಎ, ಬ್ಲೇಕ್ (ಮೇ ೧೬, 2001), [http://atlanta.creativeloafing.com/gyrobase/Content?oid=oid%3A4733 "ಸ್ಕ್ವೆರ್ ಪೆಗ್ಡ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070204095109/http://atlanta.creativeloafing.com/gyrobase/Content?oid=oid%3A4733 |date=2007-02-04 }}. ''ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಲೋಫಿಂಗ್'' (ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2010ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ)</ref> ಆದರೂ, ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ಮೇಯರ್ ಒಂದು ಅತೀವ "ಉದ್ವಿಗ್ನದ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು" ತನ್ನ ಇಪ್ಪತ್ತನೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಆತನಿಗೆ ಏಕಾಂಗಿತನ ಕಡಿಮೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು.<ref name="Mather"/><ref name="Hedegaard"/> ಆತನು ನಂತರ ತನಗೆ ಅರಿವಾಗಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ."ನಾನು ಜೆಸ್ಸಿಕಾಳನ್ನು ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಧಿಸಬೇಕಾದರೆ, ನಾನು ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ," ಜೊತೆಗೆ ಗಿಟಾರ್ ನುಡಿಸದೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ಭಯ ಬೇಡ.<ref name="Mather"/> ಆತನು ಆಕೆ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು "ಸೆಕ್ಶುಅಲ್ ನೇಪಾಮ್"(ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಮಾದಕ ವಸ್ತು) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹಾಡು ಆಕೆಗೆ "ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು [ಆತನ] ಬದಲಾಯಿಸುವ" ಶಕ್ತಿಯಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.<ref name="Playboy"/> ಆತನು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್ ಹಾಗು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ ಕ್ಲಬ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. (ಇಲ್ಲಿ ಪಪರಜ್ಜಿ ಗಳಿಗಾಗಿ ಹಾಸ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ). 2006ರಲ್ಲಿ ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಜೊತೆಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮ್ಯಾರಿಹ್ವಾನ(ಭಂಗಿ) ಸೇದುತ್ತಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿದ.<ref name="RS06"/> ಮೇಯರ್ ಫೆಬ್ರವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ 81ನೇ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿಸ್ಟನ್ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟ.<ref>{{Cite web |url=http://www.usmagazine.com/news/jennifer-aniston-and-john-mayer-going-to-the-oscars |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-04-06 |archive-date=2009-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418041100/http://www.usmagazine.com/news/jennifer-aniston-and-john-mayer-going-to-the-oscars |url-status=dead }}</ref> ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ಆತನನ್ನು ಅತಿಲಂಬಿತ ಹಾಗು ಆತ್ಮಪ್ರಜ್ಞ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಸಂದರ್ಶಕನಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪಥದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು.<ref name="Hedegaard"/><ref name="RS06"/><ref name="Caramanica"/> ಮೇಯರ್ ನ ಟ್ಯಾಬ್ಲಾಯ್ಡ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂವಾದವು (ಇದರಲ್ಲಿ [[TMZ]] ಒಂದು ತುಣುಕನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗು [[ಪೆರೆಜ್ ಹಿಲ್ಟನ್]]<ref name="Playboy"/><ref name="Daly"/><ref>TMZ ಸ್ಟ್ಯಾಫ್ (ಜುಲೈ 26, 2008), [http://www.tmz.com/2008/07/26/john-mayer-to-tmz-game-on/ "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಟು TMZ: ಗೇಮ್ ಆನ್!]. TMZ.com. ಮರುಸಂಪಾದನೆಯಾದದ್ದು ಫೆಬ್ರವರಿ 3. 2010</ref><ref>ಕ್ರೆಪ್ಸ್, ಡೇನಿಯಲ್ (ಜೂನ್ 23, 2009), [http://www.rollingstone.com/rockdaily/index.php/2009/06/23/john-mayer-perez-hilton-twitter-war-over-black-eyed-peas-incident/ "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್, ಪೆರೆಜ್ ಹಿಲ್ಟನ್ ಟ್ವಿಟರ್ ವರ್ ಓವರ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಐಡ್ ಪೀಸ್ ಇನ್ಸಿಡೆಂಟ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090626055237/http://www.rollingstone.com/rockdaily/index.php/2009/06/23/john-mayer-perez-hilton-twitter-war-over-black-eyed-peas-incident/ |date=2009-06-26 }}. RollingStone.com. ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2010ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಜೊತೆ [[ಟ್ವಿಟರ್]] ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ) ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಆತನ ವ್ಯಾಯಾಮಶಾಲೆಯ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಸಿದ್ದತೆಯಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕಾ ಗೋಷ್ಠಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಅನಿಸ್ಟನ್ ನಿಂದ ಏಕೆ ಬೇರೆಯಾದನು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಅಗಲಿಕೆಯು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಜೊತೆಗೆ ಆತನನ್ನು ಒಂದು "ದೌಚೆಬ್ಯಾಗ್";<ref name="Playboy"/><ref name="Daly"/> ಮೇಯರ್ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು, "ನನ್ನ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಕಹಿ ಕ್ಷಣ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ <ref name="Hedegaard"/><ref>ಹಮ್ಮ್, ಲಿಜ; ಇಂಗ್ರಸ್ಸಿಯ, ಲಿಸಾ, (ಡಿಸೆಂಬರ್ 15, 2008). "HOLLYWOOD'S BEST &amp; WORST BOYFRIENDS". ''ಪೀಪಲ್‌'' '''70''' (24):66-71</ref>. ಜೊತೆಗೆ ಆಕೆನ್ನು ನೋಯಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಜವಾಬ್ದಾರ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.<ref name="Playboy"/> ಆತನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಶನ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ದೃಢವಾದ ಹೇಳಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ,<ref name="ownwordsthree"/> ''[[ಪ್ಲೇಬಾಯ್]]'' ನಿಯತಕಾಲಿಕ ನಡೆಸಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ (ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2010ರಂದು ತಮ್ಮ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದಂತೆ) ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಆತನ ಮೇಲಿರುವ ಆಪಾದನೆಗೆ ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡಿತು. ಟ್ವಿಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಅವನೊಬ್ಬ [[ಮಿಸಾಜಿನಿಸ್ಟ್]] (ಸ್ತ್ರೀದ್ವೇಷಿ), ಕಿಸ್-ಅಂಡ್-ಟೆಲ್ ಮಾಜಿ-ಬಾಯ್ ಫ್ರೆಂಡ್, ಹಾಗು ಒಬ್ಬ [[ಜನಾಂಗೀಯವಾದಿ]]ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಳನ್ನು "ಸೆಕ್ಸುವಲ್ ನೇಪಾಮ್" ಎಂದು ಕರೆದದ್ದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ಆತನ[[ಲೈಂಗಿಕ ವಾದ]]ವನ್ನು [[ಶ್ವೇತ ಪಾರಮ್ಯ ವಾದ]]ದ [[ಡೇವಿಡ್ ಡ್ಯೂಕ್]] ಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Playboy"/><ref>ಹೆರ್ರೇರ, ಮೋನಿಕಾ (ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2010), [http://www.billboard.com/news/john-mayer-shares-sex-stories-race-jokes-1004066337.story#/news/john-mayer-shares-sex-stories-race-jokes-1004066337.story "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್'ಸ್ ಸೆಕ್ಶುಅಲಿ, ರೇಶಿಯಲಿ ಚಾರ್ಜಡ್ ಪ್ಲೇಬಾಯ್ ಇಂಟರ್ವ್ಯೂ ಸ್ಪಾರ್ಕ್ಸ್ ಔಟ್ರೇಜ್"] Billboard.com. ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2010ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆತನು ಟ್ವಿಟರ್ ಮೂಲಕ "[[ನಿಗರ್]]"(ನೀಗ್ರೋ) ಎಂಬ ಪದ ಬಳಕೆಗೆ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸುತ್ತಾನೆ, "ನಾನು ('N')ಎಂಬ ಪದ ಬಳಸಿದಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದೊಂದು ನಾನು ಮಾಡಿದ ನಾಚಿಕೆಪಡುವ ಸಂಗತಿ ಏಕೆಂದರೆ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುವ ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿ ಪದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ದವಾಗಿ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುವ ಪದವನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ",<ref>http://www.lastchanceatmusic.com/johnmayer.htm{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> "ಇದು ಬೌದ್ದಿಕವಾಗಿ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿದಾಗ ನನ್ನ ಗರ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ... ಆ ಪದ ಎಷ್ಟು ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ."<ref>ಮೇಯರ್, ಜಾನ್ (ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2010), [http://twitter.com/johncmayer/status/8920431874 ಟ್ವಿಟರ್ ಎಂಟ್ರಿ]. Twitter.com. ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2010ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆತನು ತನ್ನ [[ನ್ಯಾಶ್ ವಿಲ್ಲೆ]]ಸಂಗೀತ ಗೋಷ್ಠಿಯ ರಾತ್ರಿ ತನ್ನ ಸಂಗೀತ ತಂಡ ಹಾಗು ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಕಂಬನಿಗರೆಯುತ್ತಾ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref>(ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2010), [https://www.youtube.com/watch?v=x765IhCvnqg "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಕ್ರೈಸ್/ ಅಪೊಲೊಜೈಜೆಸ್ ಇನ್ ನ್ಯಾಶ್ ವಿಲ್ಲೆ, TN 2/10/೨೦೧೦ ಸೋಮ್ಮೆಟ್ ಸೆಂಟರ್"]. YouTube.com. ಫೆಬ್ರವರಿ 11, 2010ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> == ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕಾ ಪಟ್ಟಿ == * ''[[ರೂಂ ಫಾರ್ ಸ್ಕ್ವೆರ್ಸ್]]'' (2001) * ''[[ಹೆವಿಯರ್ ಥಿಂಗ್ಸ್]]'' (2003) * ''[[ಕಂಟಿನ್ಯಂ]] '' (2006) * ''[[ಬ್ಯಾಟಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್]]'' (2009) == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == {| class="wikitable" width="95%" ! align="center"| ವರ್ಷ ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ! ವಿಭಾಗ |- | align="center"|'''2009''' | 51ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಲಾಂಗ್ ಫಾರ್ಮ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ವಿಡಿಯೋ ಫಾರ್ ''[[Where the Light Is: John Mayer Live in Los Angeles]]'' - ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ * ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾಡು ಬರಹ, ಕಿರುತೆರೆ ಅಥವಾ ಇತರ ದೃಶ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ "ಸೇಯ್"ಗಾಗಿ (''ದಿ ಬಕೆಟ್ ಲಿಸ್ಟ್'' ನಿಂದ) - ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ * ''ವೇರ್ ದಿ ಲೈಟ್ ಇಸ್ - ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್'' ನಿಂದ ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ "ಗ್ರಾವಿಟಿ" ಹಾಡಿಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೋಲೋ ರಾಕ್ ವೋಕಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನ - '''ವಿಜೇತ''' * ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಪಾಪ್ ನ ಸಂಯೋಜನೆ "ಲೆಸನ್ ಲರ್ನ್ಡ್"(ಫೀಟ್. ಜಾನ್ ಮೇಯರ್) ''[[ಆಸ್ ಐ ಯಾಮ್]]'' ನಿಂದ - ನಾಮಾಂಕಿತ * "ಸೇ" ಹಾಡಿಗಾಗಿ ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಾಯಕ (''ದಿ ಬಕೆಟ್ ಲಿಸ್ಟ್ '' ನಿಂದ) - '''ವಿಜೇತ''' |- | align="center"|'''2008''' | 50ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | * "ಬಿಲೀಫ್" ಗಾಗಿ ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಾಯಕ - ನಾಮಾಂಕಿತ |- | align="center" rowspan="3"|'''2007''' | 35ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | * ಸಮವಯಸ್ಕ ಸಂಗೀತ - ನಾಮಾಂಕಿತ |- | 23ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ TEC ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | * ಟೂರ್ ಸೌಂಡ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್( ಕಂಟಿನ್ಯಂ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕಾಗಿ) * ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣದ ನಿರ್ಮಾಣ/ಏಕಗೀತೆ ಅಥವಾ ಹಾಡುಗಳು (ವೇಟಿಂಗ್ ಆನ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟು ಚೇಂಜ್" ನ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ * ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣದ ನಿರ್ಮಾಣ/ಆಲ್ಬಮ್ (''ಕಂಟಿನ್ಯಂ'' ನ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ) |- | 49ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | * ''ಕಂಟಿನ್ಯಂ'' ವರ್ಷದ ಆಲ್ಬಮ್ - ನಾಮಾಂಕಿತ * ''ಕಂಟಿನ್ಯಂ'' ಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ ಆಲ್ಬಮ್ - '''ವಿಜೇತ''' * "ವೇಟಿಂಗ್ ಆನ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟು ಚೇಂಜ್" ಗಾಗಿ ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಾಯಕ - '''ವಿಜೇತ''' * "ರೂಟ್ 66" ಗಾಗಿ ರಾಕ್ ವೋಕಲ್ ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನ - ನಾಮಾಂಕಿತ |- | align="center" rowspan="4"|'''2005''' | 33ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | * ಸಮವಯಸ್ಕ: ನೆಚ್ಚಿನ ಕಲಾವಿದ |- | ವಿಶ್ವ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | * ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ರಾಕ್ ಆಕ್ಟ್ |- | ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ಚಾಯ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | * ಅತ್ಯಂತ ನೆಚ್ಚಿನ ಕಲಾವಿದ |- | 47ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | * ವರ್ಷದ ಹಾಡು - "ಡಾಟರ್ಸ್" ಹಾಡಿನ ಬರಹಗಾರ * ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಾಯಕ - "ಡಾಟರ್ಸ್" ಹಾಡಿನ ಕಲಾವಿದ |- | align="center"|'''2004''' | BDS ಸರ್ಟಿಫೈಡ್ ಸ್ಪಿನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು <br /><small>ಮಾರ್ಚ್ 2004ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವರು </small> | * ರೀಚ್ಡ್ 100,000 ಸ್ಪಿನ್ಸ್ ಫಾರ್ "ವೈ ಜೋರ್ಜಿಯ" |- | align="center" rowspan="8"|'''2003''' | 20ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ASCAP ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | * ASCAP ಪಾಪ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - "ನೋ ಸಚ್ ಥಿಂಗ್" (ಕ್ಲೆಯ್ ಕುಕ್ ರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ)<ref>[http://www.ascap.com/eventsawards/awards/popawards/pop2003/pop2003_list.html ಟ್ವೇನ್ಟೀಯಥ್ ಅನ್ನ್ಯುಅಲ್ ಪೋಪ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100616232143/http://www.ascap.com/eventsawards/awards/popawards/pop2003/pop2003_list.html |date=2010-06-16 }} ASCAP.com ನವೆಂಬರ್ 28, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ</ref><br /><sup>ASCAP ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಾಡು ಬರಹಗಾರರು ಹಾಗು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿದವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. </sup> |- | 31ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಲಾವಿದ - ಪಾಪ್ ಅಥವಾ ರಾಕ್ 'n ರೋಲ್ ಸಂಗೀತ |- | 15ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಾಸ್ಟನ್ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ | * ವರ್ಷದ ಆಕ್ಟ್<ref>ಮಾಕೊನೆ, ಸ್ಟೀವನ್ (2003). [http://media.www.dailyfreepress.com/media/storage/paper87/news/2003/09/05/News/Local.Musicians.Honored.At.Bmas-458699.shtml?sourcedomain=www.dailyfreepress.com&amp;MIIHost=media.collegepublisher.com "ಲೋಕಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಶಿಯನ್ಸ್ ಹಾನರ್ಡ್ ಅಟ್ BMAs" ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080118205038/http://media.www.dailyfreepress.com/media/storage/paper87/news/2003/09/05/News/Local.Musicians.Honored.At.Bmas-458699.shtml?sourcedomain=www.dailyfreepress.com&MIIHost=media.collegepublisher.com |date=2008-01-18 }} ಡೈಲಿ ಫ್ರೀ ಪ್ರೆಸ್. ಫೆಬ್ರವರಿ 12, 2007ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> * ವರ್ಷದ ಹಾಡುಗಾರ * "ಯುವರ್ ಬಾಡಿ ಇಸ್ ಏ ವಂಡರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್" ವರ್ಷದ ಹಾಡು |- | 45ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | * "ಯುವರ್ ಬಾಡಿ ಇಸ್ ಏ ವಂಡರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್" ಹಾಡಿಗಾಗಿ ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಾಯಕ |- | MTV ವಿಡಿಯೋ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಡಿಯೋ - ಪುರುಷ |- | ರೇಡಿಯೋ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | * ವರ್ಷದ ಆಧುನಿಕ ಸಮವಯಸ್ಕ ರೇಡಿಯೋ ಕಲಾವಿದ * "ಯುವರ್ ಬಾಡಿ ಇಸ್ ಏ ವಂಡರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್" ಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹುಕ್-ಅಪ್ ಹಾಡು |- | ಟೀನ್ ಪೀಪಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | * ಚಾಯ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ - ಕಲಾವಿದ * ಚಾಯ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ - ''ಯನಿ ಗಿವೆನ್ ಥರ್ಸ್ಡೇ'' ಆಲ್ಬಮ್ ಗಾಗಿ |- | ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಸ ಕಲಾವಿದ |- | align="center" rowspan="4"|'''(2002)''' | MTV ವಿಡಿಯೋ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | * "ನೋ ಸಚ್ ಥಿಂಗ್" ವಿಡಿಯೋದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಸ ಕಲಾವಿದ - ನಾಮಾಂಕಿತ. |- | ಒರ್ವಿಲ್ಲೇ H. ಗಿಬ್ಸನ್ ಗಿಟಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | * ಲೆಸ್ ಪಾಲ್ ಹರೈಜನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಅತ್ಯಂತ ಭರವಸೆಯ ಗಿಟಾರಿಸ್ಟ್) |- | VH1 ಬಿಗ್ ಇನ್ 2002 ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | * "ನೋ ಸಚ್ ಥಿಂಗ್" ಗಾಗಿ ಕಾನ್'ಟ್ ಗೆಟ್ ಯು ಔಟ್ ಆಫ್ ಮೈ ಹೆಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- | ಪೋಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ಕಾನ್ಸರ್ಟ್ ಇಂಡಸ್ಸ್ಟ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | * ಪ್ರವಾಸ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಸ ಕಲಾವಿದ |} == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == <div class="references-small"> {{cnote|a|Generally, it was believed that Mayer's father, a [[Bridgeport High School]] principal, had given him a tape player (confiscated from a student) that happened to contain [[Stevie Ray Vaughan]] album. However, in a 2006 interview on the New Zealand show ''[[Close Up]]'' (and other interviews), Mayer said that this wasn't true.<ref name=CU/>}} {{cnote|b|"Bittersweet Poetry" was released in the summer of 2007 (three years after its creation) as an iTunes pre-order bonus track to the album ''[[Graduation (album)|Graduation]]''.}} {{cnote|c|The quote is taken from the posthumously-published book ''[[Battle Studies]]'' by Colonel [[Ardant Du Picq]] (d. 1870)<ref>Du Picq, Ardant; Translated by Greely, John N.; Cotton Robert C. (2006) ''Battle Studies'' Location unknown:BiblioBazaar, LLC, 35. ISBN 1-4264-2311-X</ref>}} {{cnote|d|His actual words were: "Jessica はとても素敵な女性で、一緒に居られて最高です。" In Romanized script, he said "Jessica wa totemo suteki na josei de, issho ni irarete saikō desu."}} </div> == ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|2}} == ಆಕರಗಳು == * ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್, G. (2006) ''ಇಸ್ ಟೈನಿ ಡಾನ್ಸರ್ ರಿಯಲಿ ಎಲ್ಟನ್'ಸ್ ಲಿಟಲ್ ಜಾನ್?'', ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: [[ಕ್ರೌನ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಗ್ರೂಪ್]]. ISBN 0-307-34603-X == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|John Mayer}} ;ಅಧಿಕೃತ * {{Official|http://www.johnmayer.com/}} * {{Myspace|johnmayer}} * [http://www.local-83.com ಅಧಿಕೃತ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಅಭಿಮಾನಿ ಸಂಘ - Local-83.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100327052435/http://www.local-83.com/ |date=2010-03-27 }} * [http://twitter.com/johncmayer ಜಾನ್ ಮೇಯರ್] [[ಟ್ವಿಟರ್]] ನಲ್ಲಿ * [http://www.johnmayerauction.com/ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಹರಾಜು ಜಾಲ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150131215549/http://www.johnmayerauction.com/ |date=2015-01-31 }} * [http://www.johnmayertrio.com ಅಧಿಕೃತ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಟ್ರಿಓ ಜಾಲ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070129044329/http://www.johnmayertrio.com/ |date=2007-01-29 }} * [http://blog.honeyee.com/john/ ಮೇಯರ್ ನ ಬ್ಲಾಗ್ Honeyee.com ನಲ್ಲಿ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070708071733/http://blog.honeyee.com/john/ |date=2007-07-08 }} * [http://stunningnikon.com/nikonlive/mayerblog/index.html ಮೇಯರ್ ನ ಫೋಟೋಬ್ಲಾಗ್ StunningNikon.comನಲ್ಲಿ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080612102810/http://www.stunningnikon.com/nikonlive/mayerblog/index.html |date=2008-06-12 }} * [http://www.johnmayer.blackberry.com/ ಬ್ಲಾಕ್ ಬೆರಿ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ: ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಅವರ 2008ರ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090221181052/http://www.johnmayer.blackberry.com/ |date=2009-02-21 }} ;ಮೇಯರ್ ಅವರ ಬರಹ * ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್'' ಗಾಗಿ ಮೆಯೇರ್ [http://www.rollingstone.com/artists/jimihendrix/articles/story/5939209/6_jimi_hendrix ಜಿಮಿ ಹೆಂಡ್ರಿಕ್ಸ್ ನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ವಿಭಾಗ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070403074334/http://www.rollingstone.com/artists/jimihendrix/articles/story/5939209/6_jimi_hendrix |date=2007-04-03 }} ದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ * '' ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್'' ನಲ್ಲಿ ಮೇಯರ್ [http://brettdennenmusic.com/press.html ಬ್ರೆಟ್ಟ್ ಡೆನ್ನೆನ್ ಮೇಲೆ ಒಂದು ವಿಭಾಗ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091115082419/http://www.brettdennenmusic.com/press.html |date=2009-11-15 }} ದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ * [http://www.esquire.com/search/fast_search?current_page=1&amp;search_query=author%3A%22John%20Mayer%22 "ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಲೆಸನ್ಸ್ ವಿಥ್ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್"]{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Esquire.comನ ''ಎಸ್ಕ್ವೈರ್ '' ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಮೇಯರ್ ಅವರ ಸಂಗ್ರಹ. ;ಸಾಮಾನ್ಯ * {{imdb name|id=1243604|name=John Mayer}} * [http://www3.sympatico.ca/g403z/ ಕಾಮ್ಪ್ರಹೆನ್ಸಿವ್ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಗಿಟಾರ್ ಟ್ಯಾಬ್ಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070601183031/http://www3.sympatico.ca/g403z/ |date=2007-06-01 }} * [http://atlanta.creativeloafing.com/gyrobase/Content?oid=oid%3A4733 "ಸ್ಕ್ವೆರ್ ಪೆಗ್ಡ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070204095109/http://atlanta.creativeloafing.com/gyrobase/Content?oid=oid%3A4733 |date=2007-02-04 }}, 2001ರಲ್ಲಿ ''[[ಕ್ರೆಯೇಟಿವ್ ಲೋಫಿಂಗ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಮೊದಲ ಬರಹ * ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್'' Q&amp;A ಪಾಡ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್: ಜಾನ್ ಮೇಯರ್, ಡಿಸೆಂಬರ್ 2005ರಿಂದ: ([http://podcast.rbn.com/rstone/rstone/download/qa/rsqamayer.mp3 ಶ್ರವಣ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}) ([http://www.rollingstone.com/news/story/8961593/rolling_stone_qa_podcast_john_mayer/ ಪ್ರತಿಲೇಖನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090625185441/http://www.rollingstone.com/news/story/8961593/rolling_stone_qa_podcast_john_mayer |date=2009-06-25 }}) * [http://www.icebergradio.com/johnmayer ಐಸ್ಬರ್ಗ್ ರೇಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಅವರೊಟ್ಟಿಗೆ ಸಂದರ್ಶನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070529102755/http://www.icebergradio.com/johnmayer |date=2007-05-29 }} ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006ರಿಂದ: ಶ್ರವಣ: [http://playlist.icebergradio.com/player.php?archive=2192&amp;group=&amp;theme=icebergradio&amp;bitrate=32 (32K)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070325110600/http://playlist.icebergradio.com/player.php?archive=2192&group=&theme=icebergradio&bitrate=32 |date=2007-03-25 }} [http://playlist.icebergradio.com/player.php?archive=2192&amp;group=&amp;theme=icebergradio&amp;bitrate=64 (64K)]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://sessions.aol.ca/?id=589&amp;xtraid=AOLMUS00050000000031 ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಅವರ ವಿಶೇಷ ಪ್ರದರ್ಶನ ಹಾಗು ತೆರೆಮರೆಯ ಹಿಂದಿನ ದೃಶ್ಯಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181215174801/http://sessions.aol.ca/?id=589&xtraid=AOLMUS00050000000031 |date=2018-12-15 }} AOL ಸೆಷನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ * "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್'ಸ್ ಸಾಫ್ಟ್-ಸೆಲ್ 'ವರ್ಲ್ಡ್'", NPR ''ಬೆಳಗಿನ ಆವೃತ್ತಿ'' ಮಾರ್ಚ್ 2007ರಿಂದ ಸಂದರ್ಶನ. ([http://www.npr.org/templates/dmg/dmg.php?prgCode=ME&amp;showDate=08-Mar-2007&amp;segNum=3&amp;NPRMediaPref=WM&amp;getAd=1 ಶ್ರವಣ]) ([http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=7765148 ಓದು]) * [http://press.nikonusa.com/2007/09/nikon_podcast_3_exclusive_inte.php ನಿಕೊನ್ ಪಾಡ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ #3:] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100206122610/http://press.nikonusa.com/2007/09/nikon_podcast_3_exclusive_inte.php |date=2010-02-06 }} "ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ರೊಂದಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಶನ" (ಪೋಸ್ಟೆಡ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9, 2007) ([http://press.nikonusa.com/podcasts/Nikon_John_Mayer_Podcast_3.mp3 ಶ್ರವಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207031224/http://press.nikonusa.com/podcasts/Nikon_John_Mayer_Podcast_3.mp3 |date=2010-12-07 }}) {{Persondata |NAME=Mayer, John Clayton |ALTERNATIVE NAMES=Mayer, Johnny |SHORT DESCRIPTION=Guitarist and singer/songwriter |DATE OF BIRTH=October 16, 1977 |PLACE OF BIRTH=Bridgeport, Connecticut |FLOURISHED=2002 |PLACE OF ACTIVITY=United States |DATE OF DEATH= |PLACE OF DEATH= }} {{DEFAULTSORT:Mayer, John Clayton}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೭೭ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಗಾಯಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಪಾಪ್ ಗಾಯಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ರಾಕ್‌ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]] 4v4n8v0bwmzlll13t3v055bzieddidt 0 23335 1375451 1349314 2026-06-20T03:15:57Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375451 wikitext text/x-wiki {{For|the album|Dire Straits (album)}} {{Infobox musical artist <!-- See Wikipedia:WikiProject Musicians --> | Name = Dire Straits | Img = Dire straits 22101985 23 800.jpg | Img_capt = Playing in Norway in October 1985 <br> From L-R, [[Guy Fletcher]] (behind), [[John Illsley]], [[Mark Knopfler]] & [[Jack Sonni]] | Img_size = 250 | Landscape = yes | Background = group_or_band | Origin = [[Newcastle upon Tyne|Newcastle]], England | Genre = Rock | Years_active = 1977–1995 | Label = [[Phonogram Records|Phonogram]], [[Vertigo Records|Vertigo]], [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]] (U.S.) | Associated_acts = [[The Notting Hillbillies]], [[Michael Brecker]], [[Sting (musician)|Sting]] | URL = | Current_members = | Past_members = [[Mark Knopfler]] <br>[[John Illsley]] <br>[[Alan Clark (keyboardist)|Alan Clark]] <br>[[Guy Fletcher]] <br>[[David Knopfler]] <br>[[Hal Lindes]] <br>[[Terry Williams (drummer)|Terry Williams]] <br>[[Jack Sonni]] <br>[[Pick Withers]] }} '''ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್''' ಒಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಕ್ ತಂಡವಾಗಿದ್ದು, [[ಮಾರ್ಕ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್]](ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಗಾಯಕ), ಅವರ ತಮ್ಮ [[ಡೇವಿಡ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್]] (ರಿದಂ ಗಿಟಾರ್ ಮತ್ತು ಗಾಯನ) [[ಜಾನ್ ಇಲ್ ಸ್ಲೇ]](ಬ್ಯಾಸ್ ಗಿಟಾರ್ ಮತ್ತು ಗಾಯನ) ಮತ್ತು [[ಪಿಕ್ ವಿದರ್ಸ್]](ಡ್ರಂ ಮತ್ತು ತಬಲದಂತಹ ವಾದನಗಳು)ರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ, [[ಎಡ್ ಬಿಕ್ನೆಲ್]] ರಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ 1977ರಿಂದ 1995ರವರೆಗೂ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ ತಂಡ. ಈ ತಂಡವು [[ಪಂಕ್ ರಾಕ್]] ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದಂತಹ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದರೂ, ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಯನ್ನನುಸರಿಸಿತು, 1970ರ ಘನೋತ್ಪಾದಿತ [[ಸ್ಟೇಡಿಯಂ ರಾಕ್]] ಸದ್ದಿನಿಂದ ರೋಸಿದ್ದ ಶ್ರೋತೃಗಳಿಗೆ ಈ ತಂಡದ ಕೊಂಚ ತಗ್ಗಿಸಿದ ಸದ್ದಿನ ಸಂಗೀತವು ಆಪ್ಯಾಯಮಾನವಾಯಿತು.{{fact|date=November 2009}} ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಮಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಡೇವಿಡ್, ತಾವು ಹಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಜನರು ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸದ್ದನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಪಬ್ ಮಾಲೀಕರನ್ನು ವಿನಂತಿಸಿಕೊಂಡರು; ಇದು ಅವರ ಸರಳತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣವನ್ನು ರಾಕ್ ಎಂಡ್ ರೋಲ್ ಗೂ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಅನತಿ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಬೃಹತ್ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು, ಅವರ ಮೊದಲ ಆಲ್ಬಂ ಜಗದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ-[[ಪ್ಲಾಟಿನಂ]] ಆಗಿ ವಿಜೃಂಭಿಸಿತು. ತಂಡವು ಇದ್ದಷ್ಟು ದಿನವೂ ಮಾರ್ಕ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ಅದರ ಗೀತರಚನಕಾರರು ಮತ್ತು ತಂಡದ ಹಿಂದಿನ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಈ ತಂಡದ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೆಂದರೆ "[[ಸುಲ್ತಾನ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ವಿಂಗ್]]", "[[ಲೇಡಿ ರೈಟರ್]]", "[[ರೋಮಿಯೋ ಎಂಡ್ ಜೂಲಿಯೆಟ್]]", "[[ಟನಲ್ ಆಫ್ ಲವ್]]", "[[ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ರೋಡ್]]", [[ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಂವೆಸ್ಟಿಗೇಷನ್ಸ್]]", "[[ಮನಿ ಫಾರ್ ನಥಿಂಗ್]]", "[[ವಾಕ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್]]", "[[ಸೋ ಫಾರ್ ಎವೇ]]", "[[ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್]]", "[[ಆನ್ ಎವೆರಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]]", "[[ಯುವರ್ ಲೇಟೆಸ್ಟ್ ಟ್ರಿಕ್]]" ಮತ್ತು "[[ಕಾಲಿಂಗ್ ಎಲ್ವಿಸ್]]". ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ಇಂದಿನವರೆಗೂ 120 ಮಿಲಿಯನ್ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಲ್ಬಂಗಳನ್ನು ಮಾರಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.johnillsley.com/ ಜಾನ್ ಇಲ್ ಸ್ಲೇ, ಬ್ಯಾಸ್ ವಾದಕ ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್, ಬಯಾಗ್ರಫಿ, ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಸೋಲ್ಡ್ 120 ಮಿಲಿಯನ್ ಆಲ್ಬಂಸ್]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.guyfletcher.co.uk/guyedit/projects.html |title=ಗೈ ಫ್ಲೆಚರ್ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ |access-date=14 ಮೇ 2010 |archive-date=19 ಮೇ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090519175432/http://www.guyfletcher.co.uk/guyedit/projects.html |url-status=dead }}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ===ಆರಂಭದ ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಎರಡು ಆಲ್ಬಂಗಳು (1977-1979)=== [[ಮಾರ್ಕ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್]], ಅವರ ತಮ್ಮ [[ಡೇವಿಡ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್]], [[ಜಾನ್ ಇಲ್ ಸ್ಲೇ]] ಮತ್ತು [[ಪಿಕ್ ವಿದರ್ಸ್]] 1977ರಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ (ಡ್ರಮ್ಮರ್ ಪಿಕ್ ವಿದರ್ಸ್ ರ ಫ್ಲಾಟ್ನಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗಿದ್ದ ಸಂಗೀತಗಾರರೊಬ್ಬರು ಈ ತಂಡಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರು)ಐದು ಹಾಡುಗಳ ಒಂದು [[ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕ(ಡೆಮೋ)]] ಟೇಪ್ ಅನ್ನು 1977ರಲ್ಲಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದರು ಹಾಗೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜಗದಾದ್ಯಂತ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದ ಸಿಂಗಲ್ "[[ಸುಲ್ತಾನ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ವಿಂಗ್]]" ಸಹ ಸೇರಿತ್ತು. ಈಗ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಐದು ಹಾಡುಗಳ ಡೆಮೋ (ಪ್ರದರ್ಶನ) ಟೇಪ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ಹಾಡುಗಳು "ವೈಲ್ಡ್ ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್", "ಸುಲ್ತಾನ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ವಿಂಗ್", "ಡೌನ್ ಟು ದ ವಾಟರ್ ಲೈನ್", "ಸೇಕ್ರೆಡ್ ಲವಿಂಗ್", (ಡೇವಿಡ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ಬರೆದ ಗೀತೆ) ಮತ್ತು "ವಾಟರ್ ಆಫ್ ಲವ್". ಆ ಟೇಪನ್ನು ಅವರು [[BBC ರೇಡಿಯೋ ಲಂಡನ್]] ನಲ್ಲಿ "ಹಾಂಕಿ ಟಾಂಕಿನ್" ಎಂಬ ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸುತ್ತದ್ದ [[DJ]] [[ಚಾರ್ಲೀ ಜಿಲೆಟ್]] ಗೆ ನೀಡಿದರು. ಈ ತಂಡಕ್ಕೆ ಬೇಕಿದ್ದುದು ಸಲಹೆ ಮಾತ್ರ, ಆದರೆ ಜಿಲೆಟ್ ಆ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರೆಂದರೆ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ "ಸುಲ್ತಾನ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ವಿಂಗ್" ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿಯೇಬಿಟ್ಟರು. ಎರಡು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ [[ಫೋನೋಗ್ರಾಂ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]] ನೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.<ref name="musicianguide">{{cite web|url=http://www.musicianguide.com/biographies/1608000435/Dire-Straits.html|title=Dire Straits Biography|date=2009 |work=Musician Guide|publisher=Net Industries|accessdate=6 January 2009}}</ref> ಈ ತಂಡದ ಯಶವು ಅದರ ಮೂಲ ಡ್ರಮ್ಮರ್ ಆದ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಸ್ಕಾಟ್ ಗೆ ಬಹಳ ವಿಳಂಬಿತವಾಗಿ ದೊರಕಿತು; 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಇನ್ನು ಈ ತಂಡ ಎಂದಿಗೂ ಉದ್ಧಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಹೊಂದಿ, ಆವರು ತಂಡವನ್ನು ತೊರೆದುಹೋದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1977ರಲ್ಲಿ ಅವರು "ಸೌತ್ ಬೌಂಡ್ ಎಗೇಯ್ನ್", "ಇನ್ ದ ಗ್ಯಾಲರಿ", ಮತ್ತು "ಸಿಕ್ಸ್ ಬ್ಲೇಡ್ ನೈಫ್"ಗಳ ಡೆಮೋ(ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ/ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕ) ಟೇಪ್ ಗಳನ್ನು ಬಿಬಿಸಿ ರೇಡಿಯೋ ಲಂಡನ್ ಗಾಗಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ "ಸೆಟಿಂಗ್ ಮಿ ಅಪ್", "ಈಸ್ಟ್ ಬೌಂಡ್ ಟ್ರೈನ್" ಮತ್ತು "ರಿಯಲ್ ಗರ್ಲ್" ಗಳ ಡೆಮೋ ಟೇಪನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದರು. ಈ ತಂಡದ ಮೊದಲ ಆಲ್ಭಂ, ''ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್'', ಫಪಶ್ಚಮ ಲಂಡನ್ ನ ಬೇಸಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ನಲ್ಲಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ 1978ರಂದು,£12,500 ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತವಾಯಿತು(ರೆಕಾರ್ಡ್ ಆಯಿತು).<ref name="sing365">[http://www.sing365.com/music/lyric.nsf/Dire-Straits-Biography/D51A556F14DC66B548256873002ECB7F ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110520090041/http://www.sing365.com/music/lyric.nsf/Dire-Straits-Biography/D51A556F14DC66B548256873002ECB7F |date=20 ಮೇ 2011 }} ಬಯಾಗ್ರಫಿ [[sing365.com]] ನಲ್ಲಿ</ref> [[ಮಫ್ ವಿಂಡ್ ವುಡ್]] ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದ ಈ ಆಲ್ಬಂ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ನ [[ಫೋನೋಗ್ರಾಂ]] ನ ವಿಭಾಗವಾದ [[ವರ್ಟಿಗೋ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]] ರವರಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಮೊದಮೊದಲು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಚಾರ ದೊರಕದೆ, ಜನರಿಂದ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿತವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಆಲ್ಬಂ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ [[ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]] ನವರ [[A&amp;R]] ಪ್ರತಿನಿಧಯಾದ ಕರಿನ್ ಬರ್ಗ್ ರವರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಆಕೆಯು ಈ ವಿಧದ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆಂದೇ ಜನರು ಕಾತುರರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು, ಆದರೆ, ಮೊದಲಿಗೆ, ಇಡೀ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಆಕೆಯೊಡನೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಸಹಮತ ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="sing365"/> ಆಲ್ಬಂನ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳು ಮಾರ್ಕ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ರ ನ್ಯೂ ಕ್ಯಾಸಲ್, ಲೀಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ ನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. "ಡೌನ್ ಟು ದ ವಾಟರ್ ಲೈನ್" ನ್ಯೂ ಕ್ಯಾಸಲ್ ನ ಜೀವನದ ಚಿತ್ರಣಗಳು ಮರುಕಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು; "ಇನ್ ದ ಗ್ಯಾಲರಿ" ಲೀಡ್ಸ್ ನ ಒಬ್ಬ ಶಿಲ್ಪಿ/ಕಲಾವಿದರಾದ ಹ್ಯಾರಿ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ([[ಸ್ಟೀವ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್]] ರ ತಂದೆ)ರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿಯಾಗಿತ್ತು; "ವೈಲ್ಡ್ ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್" ಮತ್ತು "ಲಯನ್ಸ್" ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಿಂದ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ವಸ್ತುವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ವರ್ಷ, "ಸುಲ್ತಾನ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ವಿಂಗ್" ಮರುಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಕಡೆಗೂ ಯುಕೆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲಕ್ಕೇರತೊಡಗಿದ ನಂತರ, ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್, [[ಟಾಕಿಂಗ್ ಹೆಡ್ಸ್]] ರವರ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಗಾಯನತಂಡವಾಗಿ, ಪ್ರವಾಸ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿನ [[ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]] ನೊಡನೆ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದು ಒದಗಿಬಂದಿತು ಹಾಗೂ 1978ರ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ತನ್ನದೇ ಹೆಸರಿನ ಚೊಚ್ಚಲ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಮನವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಆಲ್ಬಂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಎಲ್ಲಾ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಮೊದಲ ಹತ್ತರ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.<ref name="musicianguide"/> ಮರುವರ್ಷ ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡರು. 38 ದಿನಗಳ ಆ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ 51 ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ತುಂಬಿದ ಗೃಹಗಳಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾದವು. "ಸುಲ್ತಾನ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ವಿಂಗ್" ಪಟ್ಟಿಯ ಪಡಿಗಳನ್ನೇರುತ್ತಾ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ನಲ್ಲಿ ಎಂಡನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿತು ಈ ಹಾಡು ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ನವರ ಬೃಹತ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ತಂಡದ ನೇರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಯಿತು. ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ನಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡದ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದ [[ಬಾಬ್ ಡೈಲಾನ್]] ಅದರಿಂದ ಬಹಳವೇ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಮಾರ್ಕ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಡ್ರಮ್ಮರ್ ಪಿಕ್ ವಿದರ್ಸ್ ರನ್ನು ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಆಲ್ಬಂ ''[[ಸ್ಲೋ ಟ್ರೈನ್ ಕಮಿಂಗ್]]'' ನಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಲು/ಹಾಡಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ತಂಡದ ಎರಡನೆಯ ಆಲ್ಬಂ ಆದ ''[[ಕಮ್ಯುನಿಕ್]]'' ನ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಅವಧಿಗಳು [[ನಸಾವ್]] ನ [[ಕಾಂಪಾಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ]]ದಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1978ರಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದವು. 1979ರ ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಕಮ್ಯುನಿಕ್'', [[ಜೆರ್ರಿ ವೆಕ್ಸ್ ಲರ್]] ಮತ್ತು [[ಬ್ಯಾರಿ ಬೆಕೆಟ್]] ರಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಜರ್ಮನ್ ಆಲ್ಬಂ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ''ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್'' ಮೂರನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿತ್ತು. "[[ಲೇಡಿ ರೈಟರ್]]" ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಎರಡನೆಯ ಆಲ್ಬಂ ಮೊದಲನೆಯ ಆಲ್ಬಂನ ಏಕವರ್ಣೀಯ ಚಿತ್ರದ ಸುಂದರ ಜಾಡನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ, ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೆರಗನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾ ಸಾಗಿ, ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ರ ಹಿಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ಗೀತರಚನಾಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಮೊದಲನೆಯ ಹಾಡಾದ "[[ಒನ್ಸ್ ಅಪಾನ್ ಎ ಟೈಮ್ ಇನ್ ದ ವೆಸ್ಟ್]]"ನಲ್ಲೇ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನೀಡಿತು.<ref name="RSalbumguide">{{cite web|url=http://www.rollingstone.com/artists/direstraits/biography|title=Dire Straits|last=Considine|first=J.D.|date=2004|work=The New Rolling Stone Album Guide|publisher=Rolling Stone Magazine|accessdate=13 February 2009|archive-date=26 ಜುಲೈ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080726072417/http://www.rollingstone.com/artists/direstraits/biography|url-status=dead}}</ref> ಆದರೆ, ನಂತರದ ವರ್ಷ, ಈ ಕ್ರಮವು ಬದಲಾಯಿತು, ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರೂ ಸಹ. ===ಹೆಚ್ಚಿದ ಸಂಗೀತ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ (1980-1984)=== ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ತಮ್ಮ ಮೂರನೆಯ ಆಲ್ಬಂಆದ ''[[ಮೇಕಿಂಗ್ ಮೂವೀಸ್]]'' ಗಾಗಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು 1980ರ ಜುಲೈನಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ ವರೆಗೂ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡತೊಡಗಿ ಆ ವರ್ಷದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಯಸಿದರು. ಈ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ ಡೇವಿಡ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರೆಸಲಿಚ್ಛಿಸಿ ತಂಡವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋದರು. [[ಸಿಡ್ ಮೆಕ್ ಗಿನ್ನಿಸ್]] ರಿದಂ ಗಿಟಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೀಬೋರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ [[ಬ್ರೂಸ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಸ್ಟೀನ್]] ರ [[E ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಬ್ಯಾಂಡ್]] ನ [[ರಾಯ್ ಬಿಟ್ಟನ್]] ರೊಂದಿಗೆ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಅವಧಿಗಳು ಮುಂದುವರಿದವು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ಮನ್ನು [[ಜಿಮ್ಮಿ ಇಯೋವೈನ್]] ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಹೊರತಂದರು ನತ್ತು ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ಸಹ ನಿರ್ಮಾಪಕರೆಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಅವಧಿಗಳು ಮುಗಿದನಂತರ, ಕೀಬೋರ್ಡ್ ವಾದಕ [[ಅಲನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್]] ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ [[ಹಾಲ್ ಲಿಂಡೆಸ್]] ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ಯೂರೋಪ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರವಾಸಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.<ref name="sing365" /> ''ಮೇಕಿಂಗ್ ಮೂವೀಸ್'' ದೀರ್ಘವಾದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು, ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಏರ್ಪಾಡುಗಳೊಡನೆ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಈ ಶೈಲಿಯು ಮುಂದೆ ಈ ತಂಡದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ತಂಡ ಇರುವವರೆಗೂ ಮುಮದುವರೆಯಿತು. ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಗೂ ಯಶಸ್ವಿ ಚಾರ್ಟ್ ಸಿಂಗಲ್ "[[ರೋಮಿಯೋ ಎಂಡ್ ಜೂಲಿಯೆಟ್]]" ಆಗಿದ್ದು, ಈ ಆಲ್ಬಂನ ದೀರ್ಘವಾದ ಮೊದಲ ಹಾಡು "[[ಟನಲ್ ಆಫ್ ಲವ್]]", [[ರಿಚರ್ಡ್ ರಾಡ್ಜರ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಕರ್ ಹ್ಯಾಮರ್ ಸ್ಟೀನ್]] ರವರ ಪರಿಚಯಗೀತೆ "ದ ಕ್ಯಾರೌಸಲ್ ವಾಲ್ ಟ್ಝ್"ನೊಂದಿಗೆ ''[[ಎನ್ ಆಫೀಸರ್ ಎಂಡ್ ಎ ಜೆಂಟ್ಲ್ ಮನ್]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಈ ಹಾಡು ತಂಡದ ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಮೆಚ್ಚಿನ ಗೀತೆಯಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಕವೇರಿಗಳಲ್ಲೂ ಬೇಡಿಕೆಯುಳ್ಳ ಗೀತೆಯಾಯಿತು. ಮೇಕಿಂಗ್ ಮೂವೀಸ್ ಯುಕೆ ಆಲ್ಬಂ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ನ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಂ ''[[ಲವ್ ಅವರ್ ಗೋಲ್ಡ್]]'' ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1982ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ಅದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತುಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಂನಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಇದರ ಹೆಸರು ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ಲಂಡನ್ ನ ಹಳೆಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ನ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ನೋಡಿದ ಒಂದು ಗೋಡೆಗೀಚುಬರಹದಿಂದ (ಗ್ರ್ಯಾಫಿಟಿ)ಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದುದಾಗಿತ್ತು. ದೀರ್ಘವಾದ ಹಾಡುಗಳು ಹಾಗೂ ನೀಳವಾದ, ವಾಯುಸಂಬಂದಿತ ವಾದನಗಳ ಸಂಚಾರ(ಎರಡು ಕಂಠಸ್ಥಗಾಯನಗಳ ಮಧ್ಯದ ವಾದ್ಯಸಂಗೀತ ಸಮಯ)ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಈ ಆಲ್ಬಂ ಮಾರ್ಕ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ರೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಹೊರತಂದ ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ನ ಮೊದಲ ಆಲ್ಬಂ ಆಗಿದೆ. ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಚಾರ್ಟ್ ಯಶಸ್ವಿ ಹಾಡು, "[[ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಂವೆಸ್ಟಿಗೇಷನ್]]", ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ 5 ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನೀಡಿತು; ಅಲ್ಲಿ ಆ ಹಾಡು, ಏಳು ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು ದೀರ್ಘವಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿತು ಮತ್ತು ಈ ತಂಡದ ಮತ್ತೊಂದು ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯ ಲೈವ್ (ನೇರ) ಹಾಡಾಯಿತು. ಜಗದ ಇತರ ಎಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷತಃ ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ, "[[ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಡಿಸೀಸ್]]" ಈ ಆಲ್ಬಂನ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿದ್ದು, ಕೆನಡಾದ ಟಾಪ್ ೧೦ ಯಶಸ್ತಿ ಗೀತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಸೇರಿತು. ''ಲವ್ ಓವರ್ ಗೋಲ್ಡ್'' ನಲ್ಲಿರುವ, [[ಆಲ್ಬಂನ ಹೆಸರಿನ ಹಾಡು]] ಇರುವಷ್ಟೇ ದೀರ್ಘವಾದ - 14 ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು ದೀರ್ಘವಾದ - "[[ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ರೋಡ್]]" ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಈ ಹಾಡಿನ ಸಾಲುಗಳು ಅಮೆರಿಕದ ಡೆಟ್ರಾಯ್ಟ್ ನಗರದ ಉತ್ತುಂಗ ಮತ್ತು ವಿನಾಶದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ''ಲವ್ ಓವರ್ ಗೋಲ್ಡ್'' ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಆರು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಿತೆಂಬ ವರದಿಯಿದೆ. ''ಲವ್ ಓವರ್ ಗೋಲ್ಡ್'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡ್ರಮ್ಮರ್ ಪಿಕ್ ವಿದರ್ಸ್ ತಂಡವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು. ಅವರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಈ ಹಿಂದೆ [[ರಾಕ್ ಪೈಲ್]] ನಲ್ಲಿದ್ದ [[ಟೆರಿ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್]] ಬಂದರು. 1983ರಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ಕು ಹಾಡುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ''[[ಎಕ್ಸ್ ಟೆಂಡೆಡಾನ್ಸ್EPಲೇ]]'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ [[EP]] ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು; ಆಗ ''ಲವ್ ಓವರ್ ಗೋಲ್ಡ್'' ಇನ್ನೂ ಆಲ್ಬಂ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿ ಸಿಂಗಲ್ "ಟ್ವಿಸ್ಟಿಂಗ್ ಬೈ ದ ಪೂಲ್" ಇದ್ದು, ಅದು ಯುಕೆ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ 20ರ ಕ್ರಮಾಂಕವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ವಿಶ್ವಪರ್ಯಟನೆಗೂ ತೊಡಗಿದರು. ತದನಂತರ 1984ರಲ್ಲಿ ''[[Alchemy: Dire Straits Live|ಆಲ್ಕೆಮಿ]]'' ಎಂಬ, ಈ ತಂಡ ನೀಡಿದ ಎರಡು ಕಚೇರಿಗಳ ನೇರಪ್ರದರ್ಶನಗಳ, ಲಂಡನ್ ನ [[ಹ್ಯಾಮರ್ ಸ್ಮಿತ್ ಓಡಿಯನ್]] ನಲ್ಲಿ ಜೂನ್, 1983ರಲ್ಲಿ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಡಬಲ್ ಆಲ್ಬಂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅದು ಸ್ಟುಡಿಯೋ [[ಓವರ್ ಡಬ್]] ಗಳಿಲ್ಲದೆಯೇ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಆ ಕಚೇರಿಯು VHS ನಲ್ಲೂ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1983 ಮತ್ತು 1984ರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ತಂಡದ ಹೊರಗಿನ ಕೆಲವು ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ''[[ಲೋಕಲ್ ಹೀರೋ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಕಾಲ್]]'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಅವರು ಗೀತ ಸಂಗೀತಗಳನ್ನು ಬರೆದುಕೊಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಸಹ ಆಲ್ಬಂ ಆಗಿ ಹೊರಬಂದವು. ===''ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್'' ಯುಗ (1985-1986)=== ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ತಮ್ಮ ಐದನೆಯ ಆಲ್ಬಂ ಆದ, ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದ ನಾಪ್ ಫ್ಕರ್ ಮತ್ತು [[ನೀಲ್ ಡಾರ್ಫ್ಸ್ ಮನ್]] ನಿರ್ಮಿತ, ''[[ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್]]'' ಗೆ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಗಳನ್ನು (ಹಾಡುಗಳನ್ನು/ಕಂಠಸ್ಥ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ತೆರವು ಬಿಟ್ಟು ವಾದ್ಯಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು)1984ರಲ್ಲಿ, [[ಮಾಂಟ್ ಸೆರಾಟ್]] ನ [[ಏರ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್]] ನಲ್ಲಿ, ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಯೂ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಮೂಂದುವರೆದು, ಎರಡನೆಯ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ವಾದಕರಾದ, [[ರಾಕ್ಸಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್]] ತಂಡದಲ್ಲಿ ಅವಧಿ ಲೆಕ್ಕದ ಸಂಗೀತಗಾರನಾದ ಹಾಗೂ ''ಕಾಲ್'' ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದ [[ಗೈ ಫ್ಲೆಚರ್]] ಈ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರು.<ref name="sing365" /> ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ [[ಹಾಲ್ ಲಿಂಡೆಸ್]] ಈ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಾ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಂಡ ತೊರೆದು ಹೋದರು. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ [[ಜ್ಯಾಕ್ ಸನ್ನಿ]] ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದರೂ ನೂತನವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಆಲ್ಬಂನಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ವಾಗಿ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕದ ಜಾಝ್ ಫ್ಯೂಷನ್ ಡ್ರಮ್ಮರ್ [[ಒಮರ್ ಹಕೀಮ್]] ಟೆರಿ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ರೊಡನೆ ಡ್ರಂಸ್ ಬಾರಿಸಲು ಜೊತೆಗೂಡಿದರು. ಇಬ್ಬರ ಹೆಸರೂ ಆಲ್ಬಂನ ಮೇಲಿದೆ.<ref>[http://www.soundonsound.com/sos/may06/articles/classictracks_0506.htm. SOS]</ref> ''ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್'' ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನ 1985ರ ಬಲು ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಆಲ್ಬಂ ಆಯಿತು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಯಶ ಗಳಿಸಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಂ ಎಂಬ ಕೋಳಿಯು ಹಲವಾರು ಚಾರ್ಟ್ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಎಂಬ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿರಿಸಿತು:"[[ಮನಿ ಫಾರ್ ನಥಿಂಗ್]]" ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು, "[[ಸೋ ಫಾರ್ ಎವೇ]]"(#19 ಯು.ಎಸ್.), "[[ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್]]", "[[ವಾಕ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್]]" (#7 ಯು.ಎಸ್.), ಮತ್ತು "[[ಯುವರ್ ಲೇಟೆಸ್ಟ್ ಟ್ರಿಕ್]]". "ಮನಿ ಫಾರ್ ನಥಿಂಗ್" MTVಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವಿಡಿಯೋ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಗಾಯಕ, [[ದ ಪೊಲೀಸ್]] ಖ್ಯಾತಿಯ [[ಸ್ಟಿಂಗ್]] ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಒಬ್ಬ ಗಾಯಕನೊಂದಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಒಂದು ತಂಡದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಕ್ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ [[ಗ್ರಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] 1985 ಅನ್ನೂ ಸಹ ಈ ಹಾಡು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>[http://www.grammy.com/GRAMMY_Awards/Winners/Results.aspx?title=&amp;winner=Dire%20Straits&amp;year=0&amp;genreID=0&amp;hp=1 ಗ್ರಾಮಿ ವಿಜೇತರ ಶೋಧ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930180313/http://www.grammy.com/GRAMMY_Awards/Winners/Results.aspx?title=&winner=Dire+Straits&year=0&genreID=0&hp=1 |date=30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007 }} ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮೇ 11, 2007.</ref> ಈ ಆಲ್ಬಂನ [[ನಾಮಸೂಚಿ ಗೀತೆ]]ಯು ಜಗದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ CD ಸಿಂಗಲ್ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಲೈವ್ ಇನ್ '85 ಪ್ರವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಲಾಂಛನದೊಡಗೂಡಿ,ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರವಸ್ತುವಾಗಿ ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಸಂಸ್ಮರಿಸಲು ಲೈವ್ ಇನ್ '86 ಪ್ರಚುರಗೊಂಡಿತು. ನಾಲ್ಕೇ ಹಾಡುಗಳಿದ್ದ ಇದರ ಓಟ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯೇ ಇತ್ತು. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, "ವಾಕ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್" ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬಹಳ ಯಶವನ್ನು ಕಂಡ ಸಿಂಗಲ್ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. "ಮನಿ ಫಾರ್ ನಥಿಂಗ್", "ವಾಕ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್" ಮತ್ತು "ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್" ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ವೇದಿಕೆ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಹಾಡುಗಳಾದವು ''ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್'' ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಯಶಗಳಿಸಿದುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾದ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ ಈ ಆಲ್ಬಂ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮಾರಿದ ಮೊದಲ ಸಂಕ್ಷೇಪ ತಟ್ಟೆ (ಕದ) ಯಾಗಿದ್ದು, CD ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರತಂದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಆರೋಪಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮೊದಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ [[DDD]]<ref>[http://news.ecoustics.com/bbs/messages/10381/379607.html ಡಿಜಿಟಲಿ ರೆಕಾರ್ಡೆಡ್, ಡಿಜಿಟಲಿ ರಿಮಿಕ್ಸ್ ಡ್ ಎಂಡ್ ಡಿಜಿಟಲಿ ಮಾಸ್ಟರ್ಡ್ (psg)]</ref> CDಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾದ ಈ ಆಲ್ಬಂ ನವೀನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಚ್ಛಿಸುವ ಜನರಿಗೆ "ಕೊಳ್ಳಲೇ ಬೇಕು" ಎನ್ನುವ ಮಟ್ಟದ ಆಲ್ಬಂ ಆಯಿತು. ''ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್'' CDಯು LP ತತ್ಸಮದಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಅಡಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಮೊದಲ CDಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು; LPಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಂಶಕ್ಕಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, CDಯಲ್ಲಿ "ಮನಿ ಫಾರ್ ನಥಿಂಗ್"ನ ಸಂಪೂರ್ಣ, ಕತ್ತರಿ ಹಾಕಿರದ, ಅವೃತ್ತಿಯನ್ನೇ ಹೊಂದಿತ್ತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, "ವಾಕ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್" ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, LPಯ ಮೊದಲ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಹಾಡುಗಳ ವಿಸ್ತರಿತ ರೂಪವು CDಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ಸಂಕ್ಷೇಪ ತಟ್ಟೆಯು ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ರ ತಂಡದ ಹಿಂದಿನ ಆಲ್ಬಂಗಳಲ್ಲಿನ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ನಿರ್ಮಾಪಕತ್ವದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು ಮತ್ತು ತತ್ಕಾರಣವಾಗಿ ಕೆಲವು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತೆ ಈ ತಂಡದ ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲಾ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೇರಕವಾಯಿತು. 1985-86ರ, ಆಲ್ಬಂ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಕೈಗೊಂಡ, ವಿಶ್ವ ಪ್ರವಾಸವು ಅಮೋಘವಾದ ಯಶ ಕಂಡಿತು. ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಾ(ಈಗ [[ಕ್ರೋಯಾಷಿಯಾ]])ದ [[ಸ್ಪ್ಲಿಟ್]] ನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ 25, 1985ರಂದು ಪ್ರವಾಸವು ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. 13 ದಿನಗಳ ನಿಲಯ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು [[ವೆಂಬ್ಲೀ ಅರೀನಾ]]ದಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ(ಮತ್ತು ಜುಲಯ 10ರ ಕಚೇರಿಯನ್ನು 2005ರಲ್ಲಿ ''ವೆಂಬ್ಲೀ ಡಸ್ ದ ವಾಕ್'' DVDಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಯಿತು), ತಂಡವು, ಜುಲೈ 13, 1985ರ ಅಪರಾಹ್ನ, ಅದೇ ರಸ್ತೆಯ ಕೆಳದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದ್ದ [[ವೆಂಬ್ಲೀ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ]]ಗೆ ನಡೆದು, [[ಲೈವ್ ಏಯ್ಡ್]] ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸಿದರು. ಅವರ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಗಾಯಕ [[ಸ್ಟಿಂಗ್]] ರಿಂದ "ಮನಿ ಫಾರ್ ನಥಿಂಗ್" ಗಾಯನವೂ ಸೇರಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಿಡ್ನಿಯಲ್ಲಿನ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ ಮೆಂಟ್ ಸೆಂಟರ್ ನಲ್ಲಿ, ಇಂದಿಗೂ ದಾಖಲೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿರುವ, 21 ಸತತ ರಾತ್ರಿಗಳು ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ತಮ್ಮ ಈ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. 1986ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ಸಿಡ್ನಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ವಿಸ್ತರಿತ ತಂಗುವಿಕೆಯ ಕಡೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು "ಸೋ ಫಾರ್ ಎವೇ'ಯ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಕ್ಯಾಲಿಪ್ಸೋ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ ರೀತಿಗೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಈ ತಂಡವು ಆಶುಪ್ರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ "[[ವಾಲ್ಟ್ ಝಿಂಗ್ ಮಾಟಿಲ್ಡಾ]]" ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಜನಪದಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಿತು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ 247 ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು 100 ವಿವಿಧ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ, 1985ರಲ್ಲಿ, ವಾಕ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಕಾಲ್ನಡೆಯ ಪ್ರವಾಸವು ಜಾನ್ ಅಬ್ಬೇ ಮುಖಂಡತ್ವದಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ನಿಂದ ಕಾರ್ಟೂಮ್ ವರೆಗೆ, ಬರಪರಿಹಾರನಿಧಿಗಾಗಿ, ಕೈಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ ನ ಚಿನ್ನದ ತಟ್ಟೆಯನ್ನು ಈ ತಂಡದವರು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದುದರ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ,'' ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್'' ಅಂತೆಯೇ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ [[ಬಿಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಗಝೈನ್|''ಬಿಲ್ ಬೋರ್ಡ್'' ಮ್ಯಾಗಝೈನ್]] ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಾಪ್ ಆಲ್ಬಂ ಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ೯ ಸತತ ವಾರಗಳಿದ್ದು, ಅನೇಕ-ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಭಾಜನವಾಗಿ 1986ರ ಸಾಲಿನ 5ನೆಯ ಯಶಸ್ವಿ ಆಲ್ಬಂ ಎಂದು ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಯಿತು. ===ಕಂದರ(1987-1990)=== 1987ರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರು. ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ [[ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾರ 70ನೆಯ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆ]]ಗಾಗಿ 1988ರಲ್ಲಿ ವೆಂಬ್ಲೀ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಗುಂಪಾಗಿ ಕೂಡಿತು ಮತ್ತು ಅಂದಿನ ಪ್ರದರ್ಶನವು ತರೆಬರಹಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಅವರೊಡನೆ ಈ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ [[ಎರಿಕ್ ಕ್ಲಾಪ್ ಟನ್]]<ref name="knopfler">[http://www.mark-knopfler-news.co.uk/biogs/mark.html ಮಾರ್ಕ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ - ಆಥರೈಝ್ಡ್ ಬಯಾಗ್ರಫಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100423111103/http://www.mark-knopfler-news.co.uk/biogs/mark.html |date=23 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 }} http://www.mark-knopfler-news.co.ukಯಲ್ಲಿ{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಜೊತೆಗೂಡಿ "[[ವಂಡರ್ ಫುಲ್ ಟುನೈಟ್]]" ಎಂಬ ತಮ್ಮ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಯನ್ನು ಪ್ರಸರ್ಶಿಸಿದರು,ಮತ್ತು "ರೋಮಿಯೋ ಎಂಡ್ ಜೂಲಿಯೆಟ್" ಹಾಗೂ "ಸುಲ್ತಾನ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ವಿಂಗ್" ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ರಿದಂ ಗಿಟಾರ್ ನುಡಿಸಿದರು. ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ತಂಡವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1988ರಲ್ಲಿ ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್, ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿಯೇ ಆದರೂ, ಛಿನ್ನವಾಯಿತು. ''ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್'' ಆಲ್ಬಂನ ಮತ್ತು ತದನಂತರದ ಪ್ರವಾಸದ ಅಮೋಘ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಒತ್ತಡ ಬಿದ್ದಿತು ಮತ್ತು ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ತಂಡದ ಅಧಿಕೃತ ವಿಚ್ಛಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾ, ತಮಗೆ "ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ" ಎಂದರು.<ref name="musicianguide" /> ಬಹಳ ಅಮೋಘವಾದ ಯಶವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಆಲ್ಬಂ, ''[[ಮನಿ ಫಾರ್ ನಥಿಂಗ್]]'', ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1988ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನ #1 ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿತು. 1988ರಲ್ಲಿಯೇ, ನಾಟಿಂಗ್ ಹಿಲ್ ವೈನ್ ಬಾರ್<ref name="knopfler" /> ನಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಢಡುತ್ತಿರುವಾಗ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ [[ದ ನಾಟಿಂಗ್ ಹಿಲ್ಬಿಲೀಸ್]] ಎಂಬ ಜನಪದ-ಲಕ್ಷ್ಯವುಳ್ಳ ತಂಡವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಗೈ ಫ್ಲೆಚರ್, [[ಬ್ರೆಂಡನ್ ಕ್ರಾಕರ್]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಟೀವ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್]] ಈ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ನಾಟಿಂಗ್ ಹಿಲ್ಬಿಲೀಸ್ ತಂಡದ ಒಂದು ಆಲ್ಬಂ, ''[[ಮಿಸಿಂಗ್...]]'' ''[[ಪ್ರೆಸ್ಯೂಮ್ಡ್ ಹ್ಯಾವಿಂಗ್ ಎ ಗುಡ್ ಟೈಮ್]]'' ತನ್ನ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದ ಸಿಂಗಲ್ "ಯುವರ್ ಓನ್ ಸ್ವೀಟ್ ವೇ" ನೊಂದಿಗೆ 1990ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ನಾಟಿಂಗ್ ಹಿಲ್ಬಿಲೀಸ್ ವರ್ಷದ ಮಿಕ್ಕ ಕಾಲವೆಲ್ಲಾ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡರು ಹಾಗೂ [[ಸ್ಯಾಟರ್ಡೇ ನೈಟ್ ಲೈವ್]] ನಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಜನಪದ ಸಂಗೀತದ ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ [[ಚೆಟ್ ಆಟ್ಕಿನ್ಸ್]] ರೊಡನೆ ''[[ನೆಕ್ ಎಂಡ್ ನೆಕ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ 1990ರ [[ನೆಬ್ ವರ್ತ್ ಉತ್ಸವ]]ದಲ್ಲಿ "ಸಾಲಿಡ್ ರಾಕ್", "ಮನಿ ಫಾರ್ ನಥಿಂಗ್", ಮತ್ತು ಇನ್ನೆಲ್ಲೂ ಕೇಳಿರದ "ಥಿಂಕ್ ಐ ಲವ್ ಯೂ ಟೂ ಮಚ್" ಎಂಬ ಮೂರು ಹಾಡುಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವಿತ್ತರು, ನಂತರ ಮರುವರ್ಷ ಮತ್ತೆ ಒಂದಾದರು. ===ಮರುಸೇರ್ಪಡೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಆಲ್ಬಂಗಳು (1991-1995)=== 1991ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್, ಜಾನ್ ಇಲ್ ಸ್ಲೇ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಎಡ್ ಬಿಕ್ನೆಲ್ ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಈಗ ಆ ತಂಡ ನಾಲ್ವರು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತು: ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್, ಇಲ್ ಸ್ಲೇ ಮತ್ತು ಕೀಬೋರ್ಡ್ ವಾದಕ ಅಲನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಗೈ ಫ್ಲೆಚರ್. ಇತರ ಅವಧಿ ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಹೊಸ ಆಲ್ಬಂಗಾಗಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದ ಈ ತಂಡದೊಡನೆ [[ಸ್ಟೀಲ್ ಗಿಟಾರ್]] ವಾದಕ [[ಪಾಲ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್]], ತಬಲ ವಾದಕ [[ಡ್ಯಾನಿ ಕಮಿಂಗ್ಸ್]], ಸ್ಯಾಕ್ಸೋಫೋನ್ ವಾದಕ [[ಕ್ರಿಸ್ ವೈಟ್]] ಮತ್ತು ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ [[ಫಿಲ್ ಪಾಮರ್]] ಇದ್ದರು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಮೆರಿಕನ್ ಅವಧಿ ಡ್ರಮ್ಮರ್ [[ಜೆಫ್ ಪೋರ್ಕಾರೋ]] ಈ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ರಂ ಬಾರಿಸಿದರು, ಆದರೆ ತಂಡದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯರಾಗಲು, ತಮ್ಮ [[ಟೋಟೋ]]ದಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯನಿಮಿತ್ತ, ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರಮದ ಫಲವಾಗಿ ತಂಡದ ಕೊನೆಯ ಮೂಲ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಂ, ''[[ಆನ್ ಎವೆರಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]]''. ''ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, 1991ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ''ಆನ್ ಎವೆರಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್'' ನ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಬಹಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಎದುರುನೋಡಲಾಗಿತ್ತಾದ್ದರೂ, ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಯಶ ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆದ "[[ಕಾಲಿಂಗ್ ಎಲ್ವಿಸ್]]" ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿದ್ದು(ಈ ಹಾಡಿನ ವಿಡಿಯೋ 1960ರ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಥಂಡರ್ ಬರ್ಡ್ಸ್ ಆಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು)ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೊದಲ 30ರ ಕ್ರಮಾಂಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಂನಿಂದ ಮೂರು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಗಳನ್ನು ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಆಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದಾದ "[[ದ ಬಗ್]]" ನಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಯಕರಾದ, ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಲು ನೀಡಿದ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ, [[ವಿನ್ಸ್ ಗಿಲ್]] ಹಾಡಿದ್ದರು. ಈ ಹೊಸ ಆಲ್ಬಮ್ಮನ್ನು ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕರು 'ಕಳಪೆ' ಹಿಂಬಾಲಕತ್ವವೆಂದರು(ಮೊದಲ ಹಾಡುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಬಹಳ ಸಪ್ಪೆ ಎಂದರು) ಮತ್ತು ''ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್'' ಮಾರಾಟದ ಮಟ್ಟದ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೂ ಇದು ಸುಳಿಯಲಿಲ್ಲ;ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿ # 1 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿತು. 1992ರ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಜರುಗಿದ ತ್ರಾಸಕರವಾದ ವಿಶ್ವ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ತಂಡವು ಕೈಗೊಂಡಾಗ ಆ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಅವಧಿ ಡ್ರಮ್ಮರ್ [[ಕ್ರಿಸ್ ವಿಟ್ಟೆನ್]] ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿದರು ಈ ತಂಡದ ಕೊನೆಯ ಪ್ರವಾಸವು, ಸಂಗೀತದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಹಿಂದಿನ, ೧೯೮೫-86ರ, ಪ್ರವಾಸದಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ರಿಗೂ ಇಂತಹ ಬೃಹತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸಾಕೆನ್ನಿಸಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ ತಂಡವು ಭೂಗತವಾಯಿತು. ತಂಡದ ಪ್ರವಾಸದ ಕೊನೆಯ ತಾಣ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಕಚೇರಿಯು ಸ್ಪೇಯ್ನ್ ನ [[ಝಾರಾಗೋಝಾ]]ದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೯, 1992ರಂದು ನಡೆಯಿತು. ಮೇ 1993ರಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ರವಾಸದ ಅಂಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ''[[ಆನ್ ದ ನೈಟ್]]'' ಆಲ್ಬಂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಆದರೆ ಬಹಳ ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಗಳಿಸಿತು. ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ 1995ರಲ್ಲಿ, ತಂಡ ಭಿನ್ನವಾಗುವ ಮುನ್ನ, ಒಂದು ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಆಲ್ಬಮ್ಮನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ''[[ಲೈವ್ ಎಟ್ ದ ಬಿಬಿಸಿ]]'' ಆಲ್ಬಂ ವರ್ಟಿಗೋ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ರೊಡನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಒಪ್ಪಂದ ಪೂರೈಸಲು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ತಂಡದ ಮೂರನೆಯ ಹಾಗೂ ಕೊನೆಯ ಾಲ್ಬಂ 1978ರಿಂದ 81ರವರೆಗಿನ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ತಂಡದ ಮೂಲ ಸದಸ್ಯರೇ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ===ವಿಚ್ಛಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಮರುಸೇರ್ಪಡೆ (1995ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ)=== ಮಾರ್ಕ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಅನ್ನು 1995ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗಾಣಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಅವರು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರವಾಸಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಇಚ್ಛೆ ತೋರಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತಂಡವು ಕೊನೆಗೆ ಒಡೆಯುವಂತಾಯಿತು. 1996ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸೋಲೋ (ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ) ಕಲಾವಿದನಾಗಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="musicianguide" /> ''ಬ್ರದರ್ಸ ಇನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್'' ಆಗಸ್ಟ್ 1996ರಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಬಾರಿ ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ನ ಇಡೀ ಹಾಡುಗಳನ್ನು [[ಬಾಬ್ ಲುಡ್ವಿಗ್]] ಮರುಮಾಸ್ಟರ್ ಮಾಡಿ, CDಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಪಂಚದ ಹಲವಾರು ಎಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮರು-ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಮರುಮಾಸ್ಟರ್(ಮಾಸ್ಟರ್ ಎಂದರೆ ಮೂಲ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಹೊಂದಿರುವ CD)ಗಳು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2000ದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಕಂಡವು. ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್, ಜಾನ್ ಇಲ್ ಸ್ಲೇ, ಮತ್ತು ಗೈ ಫ್ಲೆಚರ್ ಕಡೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಜೂನ್ ೧೯, 1999ರಂದು ಡ್ರಮ್ಸ್ ವಾದಕ ಎಡ್ ಬಿಕ್ನೆಲ್ ರೊಡಗೂಡಿ, [[ಚಕ್ ಬೆರ್ರಿ]]ಯ ''ನಾಡೈನ್'' ಎಂಬ ಪ್ರದರ್ಶನವೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಐದು ಹಾಡುಗಳನ್ನು, ಇಲ್ ಸ್ಲೇಯವರ ವಿವಾಹದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.mark-knopfler-news.co.uk/oldnews.htm |title=ಜಾನ್ ರ ಮದುವೆ |access-date=10 ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |archive-date=25 ಜನವರಿ 2000 |archive-url=https://web.archive.org/web/20000125054225/http://www.mark-knopfler-news.co.uk/oldnews.htm |url-status=dead }}</ref> 2002ರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ಜಾನ್ ಇಲ್ ಸ್ಲೇ, ಗೈ ಫ್ಲೆಚರ್, ಡ್ಯಾನಿ ಕಮಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ ವೈಟ್ ರೊಡಗೂಡಿ ನಾಲ್ಕು ಸಹಾಯಾರ್ಥ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಬ್ರೆಂಡನ್ ಕಾರ್ಕರ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ರನ್ನು ಮೊದಲರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು ನಾಟಿಂಗ್ ಬಿಲ್ಬಿಲೀಸ್ ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ರಚಿಸಿದ್ದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೇ ಆಯ್ದುಕೊಂಡರು. ಇಲ್ ಸ್ಲೇ ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಅವಧಿಗಾಗಿ ಬಂದರು, ಮತ್ತು ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಕುರುಬರ ಪೊದೆ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ, [[ಜಿಮ್ಮಿ ನೇಯ್ಲ್]] ಬಂದು ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ರ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿಗಾಯನಕ್ಕೆ ರಚಿಸಿದ "[[ವೈ ಆಯ್ ಮ್ಯಾನ್]]" ಗಾಗಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು. ''[[The Best of Dire Straits & Mark Knopfler: Private Investigations]]'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಇತ್ತೀಚಿನ ರಚನೆಯು ನವೆಂಬರ್ 2005ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಂಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಬಹಳ ಅಂಶಗಳನ್ನೇ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ರ ಸೋಲೋ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಗಳ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಸಿದ್ದ ಈ ಆಲ್ಬಂ ಎರಡು ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು; ಒಂದು ಸಿಂಗಲ್ CD ಬೂದುರಂಗಿನ ಕವಚದ್ದು ಹಾಗೂ ಇನ್ನೊಂದು ಡಬಲ್ CD ನೀಲಿ ಕವಚದ್ದು. ಈ ಆಲ್ಬಂನಲ್ಲಿನ ಏಕೈಕ ಹಿಂದೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡದ ಟ್ರ್ಯಾಕ್, ''ಆಲ್ ದ ರೋಡ್ ರನಿಂಗ್''. ಒಂದು [[ಯುಗಳಗೀತೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, [[ಎಮ್ಮಿ ಲೌ ಹ್ಯಾರಿಸ್]] ಇದಕ್ಕೆ ದನಿಗೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಆಲ್ಬಂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕೃತವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಒಂದು ಭೂಗತ ಯಶಸ್ವಿ ಆಲ್ಬಂ ಆಯಿತು. 2005ರಲ್ಲಿ ''ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್'' ನ 20ನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಆವೃತ್ತಿಯ ನಿಯಮಿತ ಆವೃತ್ತಿಯು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಈ ಆಲ್ಬಂ ಸಹ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡುದಲ್ಲದೆ,ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸರೌಂಡ್ ಸೌಂಡ್ ಗಾಗಿ ಗ್ರಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ವಾದಕ ಗೈ ಫ್ಲೆಚರ್ ಮಾರ್ಕ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ರ ಎಲ್ಲಾ ಸೋಲೋ ವಸ್ತುಗಳಿಗೂ ಜೊತೆಜೊತೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, 1995ರಲ್ಲಿ ತಂಡ ಮುರಿದಂದಿನಿಂದ ಮಾರ್ಕ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ಮತ್ತೆ ತಂಡ ಕಟ್ಟುವ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಲ್ಲ. ಡ್ಯಾನಿ ಕಮಿಂಗ್ಸ್ ಸಹ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://guyfletcher.co.uk/guyedit/2007rd/2007rd2.html 2007 ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಡೈರಿ - ವಾರ 1 - ಜನವರಿ 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090116140432/http://guyfletcher.co.uk/guyedit/2007rd/2007rd2.html |date=16 ಜನವರಿ 2009 }} Retrieved on 2 April 2007.</ref> 2007ರಲ್ಲಿ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ತಾವು ತಂಡವು ಯಶದ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಜಗವಿತ್ತ ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲವೆನ್ನುತ್ತಾ "ಅದು ಬಹಳವೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತು" ಎಂದರು.<ref name="oct2008">[http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7656541.stm ಟಾಕಿಂಗ್ ಶಾಪ್: ಜಾನ್ ಇಲ್ ಸ್ಲೇ]. ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್, 8 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಇಲ್ ಸ್ಲೇ ಬಿಬಿಸಿಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತಾವು ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಮತ್ತೆ ಮರುಸೇರ್ಪಡೆಯ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಬಯಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಆದರೆ, ಅವರೇ, ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ಗೆ, ಸೋಲೋ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಸತತವಾದ ಯಶ ಸಿಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ತಂಡವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಟ್ಟುವ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲವೆಂದೂ ನುಡಿದರು.<ref name="oct2008" /> ಇಲ್ ಸ್ಲೇ ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಟ್ಟಲು ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ರನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಅವರು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7656310.stm|title = Knopfler declines Straits reunion|accessdate = 3 February 2009|author = Ian Youngs|date = 7 October 2008|work = BBC News|publisher = BBC}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009ರಲ್ಲಿ, ತಂಡವನ್ನು ಸಂಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, [[PRS ಫಾರ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್]] ರವರು [[ಹೆರಿಟೇಜ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದರು. [[ಲಂಡನ್]] ನ [[ಡೆಪ್ಟ್ ಫೋರ್ಡ್]] ನಲ್ಲಿ, ತಂಡವು ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಒಂದು ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಮೇಲೆ, ಚರ್ಚ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಫಲಕವನ್ನು ಇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.markknopfler.com/blogs/news/archive/2010/01/29/23835.aspx Markknopfler.com]</ref> ===ಜನಪ್ರಿಯತೆ=== ನವೆಂಬರ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಹೊಸ PRS ಫಾರ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಮೂಲ ತಂಡದ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ ಮಾರ್ಕ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್, ರಿದಂ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ ಮತ್ತು ಗಾಯಕ ಡೇವಿಡ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್, ಬ್ಯಾಸ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ ಮತ್ತು ಗಾಯಕ ಜಾನ್ ಇಲ್ ಸ್ಲೇ ಮತ್ತು ಡ್ರಮ್ಮರ್ ಹಾಗೂ ತಬಲ ವಾದಕ ಪಿಕ್ ವಿದರ್ಸ್ ಒಮ್ಮೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಫ್ಲಾಟ್ ಮತ್ತು 1977ರಲ್ಲಿ ಇವರು ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಫಾರ್ರರ್ ಹೌಸ್, ಚರ್ಚ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ಡೆಪ್ಟ್ ಫೋರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಫಲಕವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು PRS ಫಾರ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಈ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಖ್ಯಾತ ತಂಡಗಳು ಹಾಗೂ ಕಲಾವಿದರ ಅಸಾಮಾನ್ಯ 'ಪ್ರದರ್ಶನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ'ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/london/8394556.stm ನ್ಯೂಸ್].[http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/london/8394556.stm BBC.co.uk]</ref> ==ವಾದ್ಯಮೇಳದ ಸದಸ್ಯರು== {{Main|Dire Straits band members}} ==ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ ಪಟ್ಟಿ== {{Main|Dire Straits discography}} ===ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳು=== * ''ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್'' (1978) * ''[[ಕಮ್ಯೂನಿಕ್]]'' (1979) * ''[[ಮಾರ್ಕಿಂಗ್ ಮೂವ್ಸ್]]'' (1980) * ''[[ಲವ್ ಓವರ್ ಗೋಲ್ಡ್]]'' (1982) * ''[[ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್]]'' (1985) * ''[[ಆನ್ ಎವೆರಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]]'' (1991) ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== * [[ಬ್ರಿಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್]] 1983 - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ತಂಡ * [[ಗ್ರಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] 1986 - ಇಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಒಂದು ತಂಡದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಕ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ('[[ಮನಿ ಫಾರ್ ನಥಿಂಗ್]]' ಹಾಡಿಗಾಗಿ) * [[ಗ್ರಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] 1986 ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿಯೋಜಿತ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ-ಹೊರತಾದ್ದು]] * [[ಜೂನೋ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] 1986 - ವರ್ಷದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಲ್ಬಂಗಾಗಿ * [[ಬ್ರಿಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1986]]- ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬ್ರಿಟನ್ ತಂಡ * [[MTV ವಿಡಿಯೋ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1986]] - ವರ್ಷದ ವಿಡಿಯೋ ('[[ಮನಿ ಫಾರ್ ನಥಿಂಗ್]]'ಗಾಗಿ) * MTV [[ವಿಡಿಯೋ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1986]] - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಂಡ ವಿಡಿಯೋ ('[[ಮನಿ ಫಾರ್ ನಥಿಂಗ್]]'ಗಾಗಿ) * [[ಗ್ರಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] 1987 - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ, ಚಿಕ್ಕ ಮಾದರಿ "ಸೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್" * [[ಬ್ರಿಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] 1987 - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಲ್ಬಂ ("[[ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್]]"ಗಾಗಿ) * [[ಗ್ರಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] 2006 - ಅವರ ಸರೌಂಡ್ ಸೌಂಡ್ ಉಟ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸರೌಂಡ್ ಸೌಂಡ್ ಆಲ್ಬಂ (ಬ್ರದರ್ಸ ಇನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ ನ 20ನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಆವೃತ್ತಿಗಾಗಿ - ಸರೌಂಡ್ ಮಿಶ್ರಣ ಇಂಜಿನಿಯರ್ - ಚಕ್ ಅಯ್ನ್ ಲೇ, ಸರೌಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರಿಂಗ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ - ಬಾಬ್ ಲುಡ್ವಿಗ್, ಸರೌಂಡ್ ನಿರ್ಮಾಪಕರು - ಚಕ್ ಅಯ್ನ್ ಲೇ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್) * [[PRS ಫಾರ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್]]- [[ಹೆರಿಟೇಜ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] 2009. ===ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು=== * [[ಗ್ರಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] 1980 - [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನವ ಕಲಾವಿದ]] * [[ಗ್ರಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] 1980 - ಇಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಒಂದು ತಂಡದಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಕ್ ಗಾಯನ ಪ್ರದರ್ಶನ (''[[ಸುಲ್ತಾನ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ವಿಂಗ್]]'' ಗಾಗಿ) * [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] 1986 - ನೆಚ್ಚಿನ ಪಾಪ್/ರಾಕ್ ಸಿಂಗಲ್ ("[[ಮನಿ ಫಾರ್ ನಥಿಂಗ್]]"ಗಾಗಿ) * [[ಗ್ರಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] 1986 - ವರ್ಷದ ಆಲ್ಬಂ ("[[ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್]]"ಗಾಗಿ) * [[ಗ್ರಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] 1986 - ವರ್ಷದ ರೆಕಾರ್ಡ್ ("[[ಮನಿ ಫಾರ್ ನಥಿಂಗ್]]"ಗಾಗಿ) * [[MTV ವಿಡಿಯೋ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] 1986 - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವೇದಿಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನದ ವಿಡಿಯೋ ("[[ಮನಿ ಫಾರ್ ನಥಿಂಗ್]]"ಗಾಗಿ) * [[MTV ವಿಡಿಯೋ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] 1986 - ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಷಯ ವಿಡಿಯೋ ("[[ಮನಿ ಫಾರ್ ನಥಿಂಗ್]]"ಗಾಗಿ) * [[MTV ವಿಡಿಯೋ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] 1986 - ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಿರ್ದೇಶನ ("[[ಮನಿ ಫಾರ್ ನಥಿಂಗ್]]"ಗಾಗಿ) * [[MTV ವಿಡಿಯೋ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] 1986 - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಪೆಷನ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ("[[ಮನಿ ಫಾರ್ ನಥಿಂಗ್]]"ಗಾಗಿ) * [[MTV ವಿಡಿಯೋ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] 1986 - ವೀಕ್ಷಕರ ಆಯ್ಕೆ ("[[ಮನಿ ಫಾರ್ ನಥಿಂಗ್]]"ಗಾಗಿ) * [[MTV ವಿಡಿಯೋ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] 1986 - ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶನ ("[[ಮನಿ ಫಾರ್ ನಥಿಂಗ್]]"ಗಾಗಿ) * [[MTV ವಿಡಿಯೋ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] 1986 - ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಪಾದನೆ ("[[ಮನಿ ಫಾರ್ ನಥಿಂಗ್]]"ಗಾಗಿ) * [[MTV ವಿಡಿಯೋ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] 1986 - ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲ ವಿಡಿಯೋ ("[[ಮನಿ ಫಾರ್ ನಥಿಂಗ್]]"ಗಾಗಿ) * [[MTV ವಿಡಿಯೋ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] 1986 - ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ಪ್ರದರ್ಶನ ("[[ಮನಿ ಫಾರ್ ನಥಿಂಗ್]]"ಗಾಗಿ) * [[ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] 1982 - ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಗೀತ ವಿಡಿಯೋ, ಚಿಕ್ಕ ರೀತಿ ("[[ಕಾಲಿಂಗ್ ಎಲ್ವಿಸ್]]"ಗಾಗಿ) ==ಆಕರಗಳು== <references></references> ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commons category|Dire Straits}} ===ಅಧಿಕೃತ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರ ಜಾಲತಾಣಗಳು=== * [http://www.markknopfler.com ಮಾರ್ಕ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ರ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [http://johnillsley.com/ ಜಾನ್ ಇಲ್ ಸ್ಲೇಯವರ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [http://www.knopfler.com ಡೇವಿಡ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ ರ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [http://www.hallindes.com/ ಹಾಲ್ ಲಿಂಡೆಸ್ ರ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [http://www.johnabbey.co.uk ಜಾನ್ ಅಬ್ಬೆ ವಾಕ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140516195719/http://johnabbey.co.uk/ |date=16 ಮೇ 2014 }} * [http://www.guyfletcher.co.uk/ ಗೈ ಫ್ಲೆಚರ್ ರ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] ===ಇತರ ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು=== * [http://www.mark-knopfler-news.co.uk/biogs/mark.html ಮಾರ್ಕ್ ನಾಪ್ ಫ್ಲರ್ಸ್ ಆಥರೂಝ್ಡ್ ಬಯಾಗ್ರಫಿ, ರೀಟ್ರೇಸಿಂಗ್ ಮಚ್ ಆಫ್ ದ ಬ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಲೈಫ್]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100423111103/http://www.mark-knopfler-news.co.uk/biogs/mark.html |date=23 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 }} * [http://beehive.thisisleicestershire.co.uk/default.asp?WCI=SiteHome&amp;ID=8354&amp;PageID=95197 ಜಾನ್ ಇಲ್ ಸ್ಲೇರೊಡನೆ ಸಂದರ್ಶನ] * [http://www.odabasi.net/ds.htm ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಸಂದರ್ಶನಗಳು, ಗೀತೆಗಳು, ಫೋಟೋಗಳು ಮತ್ತು ಗಿಟಾರ್ ಟ್ಯಾಬ್ ಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080905110939/http://www.odabasi.net/ds.htm |date=5 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008 }} * {{Last.fm|Dire Straits|Dire Straits}} * [http://ds.bewithmusic.com/photos/ ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ನ ಫೋಟೋ, ವಿಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110809135350/http://ds.bewithmusic.com/photos/ |date=9 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 }} {{Dire Straits}} {{use dmy dates}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:1970ರ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1980ರ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1990ರ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ರಾಕ್‌ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು]] [[ವರ್ಗ:BRIT ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:1995ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇಸವಿ 1968ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಸಂಗೀತ ಸಮೂಹಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂ ಕ್ಯಾಸಲ್ ಅಪಾನ್ ಟೈನ್ ನಿಂದ ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:ಡೈರ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ರಾಕ್ ಶೈಲಿಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು]] 4hsfc8w47oy999iufavd99nbocwqc47 0 23340 1375474 1372947 2026-06-20T07:38:52Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375474 wikitext text/x-wiki {{Very long|date=September 2009}} [[ಚಿತ್ರ:Dispersive Prism Illustration by Spigget.jpg|thumb|right|ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನವು ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರಸರಣದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ]] '''ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ''' ಎನ್ನುವುದು [[ಬೆಳಕು|ಬೆಳಕಿನ]] ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು, [[ವಸ್ತು]]ವಿನ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬಳಸುವ ಅಥವಾ ಶೋಧಿಸುವ [[ಉಪಕರಣಗಳ]] ರಚನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯಿಸುವ [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಒಂದು ಶಾಖೆ.<ref name="McGrawHill">{{cite book|title=McGraw-Hill Encyclopedia of Science and Technology|edition=5th|publisher=McGraw-Hill|year=1993}}</ref> ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ|ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರವಾದ]], [[ಅತಿನೇರಳೆ ಕಿರಣ|ಅತಿನೇರಳೆ]], ಮತ್ತು [[ಅತಿಗೆಂಪು]] ಬೆಳಕಿನ ಬಗೆಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕು [[ವಿದ್ಯುದಯಸ್ಕಾಂತ ತರಂಗ]] ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, [[ವಿದ್ಯುದಯಸ್ಕಾಂತ ವಿಕಿರಣ]]ದ ಇತರ ರೂಪಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಕ್ಷ-ಕಿರಣ]]ಗಳು, [[ಸೂಕ್ಷ್ಮತರಂಗ]]ಗಳು, ಮತ್ತು [[ರೇಡಿಯೋ ತರಂಗ]]ಗಳು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ.<ref name="McGrawHill"/> ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ಅನೇಕ ಸ್ವರೂಪಗಳು ಬೆಳಕಿನ [[ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿದ್ಯುದಯಸ್ಕಾಂತ]] ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದಲೇ ಆಗಿವೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಏನಾದರೂ, ಬೆಳಕಿನ ವಿದ್ಯುದಯಸ್ಕಾಂತ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಕಷ್ಟಕರ. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರಳೀಕರಿಸಿದ ಮಾದರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ, [[ರೇಖಾಗಣಿತದ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ]]ವು ಬೆಳಕನ್ನು ಸರಳರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋದಾಗ ಅಥವಾ ಅವುಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಫಲನಗೊಂಡಾಗ ಬಾಗುವ ಒಂದು ಕಿರಣಗಳ ಸಮೂಹ ಎಂದು. [[ಭೌತಿಕ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ]]ವು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾದ ಬೆಳಕಿನ ಮಾದರಿ. ಇದು ರೇಖಾಗಣಿತದ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರದ [[ತರಂಗ]] ಪರಿಣಾಮಗಳಾದ [[ಪಥಪಲ್ಲಟ]] ಮತ್ತು [[ಅಡ್ಡಬರುವಿಕೆ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಕಿರಣ-ಆಧಾರಿತ ಬೆಳಕಿನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ತದನಂತರ ತರಂಗ-ಆಧಾರಿತ ಬೆಳಕಿನ ಮಾದರಿ. 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಾದ ವಿದ್ಯುದಯಸ್ಕಾಂತ ತತ್ತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಬೆಳಕಿನ ತರಂಗಗಳು ನಿಜದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುದಯಸ್ಕಾಂತ ವಿಕಿರಣವೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.[[ತರಂಗದಂತಹ ಮತ್ತು ಅಣುವಿನಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು]] ಬೆಳಕು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ಸ್ವರೂಪಗಳು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ. ಈ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು [[ಪರಿಮಾಣ ಯಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ]] ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕಿನ ಅಣುವಿನಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವಾಗ, ಬೆಳಕನ್ನು "[[ಫೋಟಾನ್|ಫೋಟಾನ್‌]]ಗಳು" ಎನ್ನುವ ಅಣುಗಳ ಸಮೂಹ ಎಂದು ಪರಿಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಪರಿಮಾಣ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ]]ವು ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಮಾಣ ಯಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಉಪಯೋಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದುದಾಗಿದೆ.ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ವಿಜ್ಞಾನವು [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ]], ವಿವಿಧ [[ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌|ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, [[ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ]], ಮತ್ತು [[ವೈದ್ಯಕೀಯ]] (ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ನೇತ್ರವಿಜ್ಞಾನ]] ಮತ್ತು [[ಆಪ್ಟೋಮೆಟ್ರಿ]]) ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಸಂಬಂಧಿತ ಶಿಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತವೆನಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಕನ್ನಡಿ]]ಗಳು, ಮಸೂರಗಳು, [[ದೂರದರ್ಶಕ|ದೂರದರ್ಶಕಗಳು]], [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕ|ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ]]ಗಳು, ಲೇಸರ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು [[ಫೈಬರ್‌ ಆಪ್ಟಿಕ್ಸ್‌]] ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದಿನಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. == ಇತಿಹಾಸ == [[ಚಿತ್ರ:Ibn Sahl manuscript.jpg|thumbnail|ಇಬ್ಬನ್ ಶೆಲ್ಸ್‌ನ ಪೇಜ್‌ನ ಪುನರುತ್ಪಾದನೆಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯು ಅವನ ವಕ್ರೀಕರಣ ನಿಯಮದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ,ಈಗ ಇದು ಸ್ನೆಲ್ಸ್ ನಿಯಮವೆಂದೆ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.]] {{Main|History of optics}} {{See also|Timeline of electromagnetism and classical optics}} [[ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟ]]ರು ಮತ್ತು [[ಮೆಸಪಟೋಮಿಯನ್ನರು]] ಮಸೂರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮಸೂರಗಳನ್ನು ಹೊಳಪು ಮಾಡಿದ ಹರಳಿನಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಅನೇಕವೇಳೆ [[ಕ್ವಾರ್ಟ್ಸ್‌]]ನಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು [[ಅಸಿರಿಯಾ]]ದ ಮಸೂರಗಳಾದ ಲಾಯರ್ಡ್‌/[[ನಿಂಬೂರ್ಡ್‌ ಮಸೂರ]]ಗಳ ಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಪೂ.700 ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/380186.stm|title=World's oldest telescope?|publisher=BBC News | date=1999-07-01 | accessdate=2010-01-03}}</ref> [[ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನ್ನರು]] ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕರು ಗಾಜಿನ ಗೋಲಗಳಿಗೆ ನೀರನ್ನು ತುಂಬಿಸಿ ಮಸೂರಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ನಂತರ ಪ್ರಾಚೀನ [[ಗ್ರೀಕ್‌]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ]] ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಯ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು, ಮತ್ತು [[ಗ್ರೀಕ್‌-ರೋಮನ್‌ ಪ್ರಪಂಚ]]ದಲ್ಲಿ [[ರೇಖಾಗಣಿತದ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನವು]] ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ''ಆಪ್ಟಿಕ್ಸ್‌'' ಎಂಬ ಪದ [[ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್‌]] ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ''{{polytonic|ὀπτική}}'', ಅದರ ಅರ್ಥ ''ಕಾಣುವುದು'' ಅಥವಾ ''ನೋಟ''.<ref>{{cite book|title=The Concise Oxford Dictionary of English Etymology|year=1996|author=T. F. Hoad}}</ref> [[ಪ್ಲೇಟೊ]] ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತನ್ನ [[ಸೂಸುವಿಕೆ ತತ್ವವನ್ನು]] ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ, ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೊರಹಾಕುವ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ದೃಷ್ಟಿ ಗ್ರಹಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಅದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ತನ್ನ ''[[ಟೈಮಿಯಾಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗಳ [[ಸಮಾನ]] ಪರಾವರ್ತನದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ.<ref>{{cite book|title=A manual of greek mathematics|author=T. L. Heath|publisher=Courier Dover Publications|isbn=0486432319|pages=181–182|year=2003}}</ref> ಕೆಲವು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, [[ಯೂಕ್ಲಿಡ್‌]] ಎನ್ನುವವನು ''[[ಆಪ್ಟಿಕ್ಸ್‌]]'' ಎನ್ನುವ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬರೆದ, ಇದರಲ್ಲಿ ಆತನು [[ದೃಷ್ಟಿ]]ಯ ನಿಖರವಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ವಕ್ರೀಭವನದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಗುಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref>{{cite book|author=Euclid|title=The Arabic version of Euclid's optics = Kitāb Uqlīdis fī ikhtilāf al-manāẓir|editor=Elaheh Kheirandish|publisher=New York: Springer|year=1999|isbn=0387985239}}</ref> [[ಟಾಲಮಿ]] ತನ್ನ ''[[ಆಪ್ಟಿಕ್ಸ್‌]]'' ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ, ಯೂಕ್ಲಿಡ್‌ನ ರೇಖಾಗಣಿತದ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಮುಂದಕ್ಕೆ, ವಕ್ರೀಭವನ ಮತ್ತು ಅಧಿಪಾತಕೋನದ ನಡುವಿನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಫಲನಾದರೂ ಸಹ [[ವಕ್ರೀಭವನದ ಕೋನ]]ವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಒಂದು ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref name="Ptolemy">{{cite book|title=Ptolemy's theory of visual perception: an English translation of the Optics with introduction and commentary|author=Ptolemy|editor=A. Mark Smith|publisher=DIANE Publishing|year=1996|isbn=0871698625}}</ref>[[ಇಸ್ಲಾಂ ಪ್ರಪಂಚ]]ದಲ್ಲಿ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ಬರವಣಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲಿಗರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು [[ಆಲ್‌-ಕಿಂಡಿ]] (ಸಿ. 801–73). ''ಡೇ ರೇಡಿಸ್‌ ಸ್ಟೆಲ್ಲಾರಮ್‌'' ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆಲ್‌-ಕಿಂಡಿ ಪ್ಲೇಟೋನ ಹೊರಸೂಸುವ ತತ್ತ್ವ<ref>ಡಿ. ಸಿ. ಲಿಂಡ್‌ಬರ್ಗ್, ''ಥೀಯರೀಸ್ ಆಫ್ ವರ್ಷನ್ ಫ್ರಾಮ್ ಆಲ್-ಕಿಂದಿ ಟು ಕೆಪ್ಲರ್'' ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತ, (ಚಿಕಾಗೋ: ಚಿಕಾಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ. Pr., 1976), ಪು. 19.</ref> ವನ್ನು ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳಿಸಿದ, ಇದು ಆನಂತರ [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಗ್ರೊಸೆಟೆಸ್ಟ್‌]] ಮತ್ತು ರಾಗರ್‌ ಬೆಕೋನ್‌ನಂತ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.<ref>{{Cite journal|author=D. C. Lindberg|journal=Isis|volume=62|date=1971|page=469|doi=10.1086/350790|title=Alkindi's Critique of Euclid's Theory of Vision}}</ref> 984ರಲ್ಲಿ, [[ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]]ನಾದ [[ಇಬ್ನ್‌ ಸಾಹ್ಲ್‌]] ಎಂಬುವವನು "ಆನ್‌ ಬರ್ನಿಂಗ್‌ ಮಿರರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಲೆನ್ಸಸ್‌ (ಉರಿಯುವ ಕನ್ನಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಸೂರಗಳ ಮೇಲೆ)" ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬರೆದ, ಇದರಲ್ಲಿ ವಕ್ರೀಭವನದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಗಣಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ನೆಲ್‌ನ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ.<ref>{{cite journal|author=R. Rashed|title=A Pioneer in Anaclastics: Ibn Sahl on Burning Mirrors and Lenses|journal=Isis|volume=81|year=1990|page=464}}</ref> ಈತನು, ಅಕ್ಷರೇಖೆಯ ಒಂದೇ ಬಿಂದುವಿನ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಮಸೂರ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ವಕ್ರೀಭವನ ತತ್ವವನ್ನು ಬಳಸಿದ. 11ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, [[ಅಲ್ಹಾಜೇನ್‌]] (ಇಬ್ನ್‌ ಅಲ್‌-ಹೇದಮ್‌) ತನ್ನ ''[[ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ಆಪ್ಟಿಕ್ಸ್‌ (ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ಪುಸ್ತಕ)]]'' ಅನ್ನು ಬರೆದ, ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಆಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದ್ದ ’ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ಇಸ್ಲಾಮೀಯ ತಿಳುವಳಿಕೆ’ಯನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿತು ಮತ್ತು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಕ್ರಾಂತಿ]] ಉಂಟುಮಾಡಿತು.<ref>{{cite book|author=A. I. Sabra and J. P. Hogendijk|year=2003|title=The Enterprise of Science in Islam: New Perspectives|pages=85–118|publisher=MIT Press|isbn=0262194821|oclc=237875424 50252039}}</ref><ref>{{cite book|author=G. Hatfield|contribution=Was the Scientific Revolution Really a Revolution in Science?|editor =F. J. Ragep, P. Sally, S. J. Livesey|year=1996|title=Tradition, Transmission, Transformation: Proceedings of Two Conferences on Pre-modern Science held at the University of Oklahoma|page=500|publisher=Brill Publishers|isbn=9004091262|oclc=19740432 234073624 234096934}}</ref><ref>{{cite journal|journal=The Medieval History Journal|volume=9|page=89|year=2006|doi=10.1177/097194580500900105|title=The Gaze in Ibn al-Haytham|author=G. Simon}}</ref> ಇದು [[ಬಿಂದುರಂಧ್ರಗಳು]] ಮತ್ತು [[ನಿಮ್ನ ಮಸೂರ]]ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಸ್ವರೂಪಗಳ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ,<ref>{{Harv|Wade|Finger|2001}}</ref><ref>{{Harv|Elliott|1966|Chapter 1}}</ref> ದೃಷ್ಟಿಯ ಬಗೆಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು, ಪ್ರಾಚೀನ [[ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನ]]ವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಿವಿಧ [[ಪ್ರಯೋಗ]]ಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿತು,<ref>{{cite journal|author=D. C. Lindberg|title=The Theory of Pinhole Images from Antiquity to the Thirteenth Century|journal=Archive for History of the Exact Sciences|volume=5|year=1968|page=154}}</ref> ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ [[ದೂರದರ್ಶಕ]]ದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.<ref>{{cite journal|author=O. S. Marshall|year=1950|title=Alhazen and the Telescope|journal=Astronomical Society of the Pacific Leaflets|volume=6|page=4}}</ref> 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಇಬ್ನ್‌ ಅಲ್‌-ಹೇದಮ್‌ನಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಗೊಂಡ [[ರಾಗರ್‌ ಬೇಕೊನ್‌]] ಎಂಬುವನು, ಗಾಜಿನ ಗೋಲಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು [[ಭೂತಗನ್ನಡಿ]]ಗಳಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಬೆಳಕು ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವುಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಫಲಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ. 1284ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ [[ಸಾಲ್ವಿನೊ ಡಿ'ಆರ್ಮೇಟ್‌]] ಎಂಬುವನು ಮೊದಲ ಧರಿಸಬಹುದಾದ ಕನ್ನಡಕಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ.<ref>{{cite web|author=M. Bellis|title=The History of Eye Glasses or Spectacles|work=About.com:Inventors|url=http://inventors.about.com/od/gstartinventions/a/glass_3.htm|accessdate=2007-09-01}}{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 1570 ಮತ್ತು 1580ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮೂಲರೂಪದ ದೂರದರ್ಶಕಗಳನ್ನು [[ಲಿಯೋನಾರ್ಡ್‌ ಡಿಗ್ಗೆಸ್‌]],<ref>{{cite web|url=http://cnx.org/content/m11932/latest/|title=Galileo's Telescope|author=A. van Helden}}</ref> [[ಟಾಕಿ ಅಲ್‌-ದಿನ್‌]]<ref>{{Cite book|author=H. G. Topdemir|title=Takîyüddîn'in Optik Kitabi|publisher=Ministry of Culture Press|location=Ankara|year=1999}}</ref> ಮತ್ತು [[ಗಿಯಾಂಬಟ್ಟಿಸ್ಟ ಡೆಲ್ಲಾ ಪೋರ್ಟ]] ಎಂಬುವವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.<ref>{{cite book|title=Giambattista della Porta (Natural Magick)|year=2005|page=339|publisher=NuVision Publications, LLC}}</ref> ಪ್ರಾಚೀನ ದೂರದರ್ಶಕಗಳೆಂದರೆ [[ವಕ್ರೀಭವನದ ದೂರದರ್ಶಕ]]ಗಳು, ಇದು ದೊಡ್ಡದು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಲು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಸೂರಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗುವ ವಿಧಾನ. 1608ರಲ್ಲಿ [[ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಇದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು: [[ಮಿಡಲ್‌ಬರ್ಗ್‌, ಹೋಲ್ಯಾಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕಗಳ ತಯಾರಕರಾಗಿದ್ದ [[ಹ್ಯಾನ್ಸ್‌ ಲಿಪ್ಪರ್‌ಶೇ]] ಮತ್ತು [[ಜಾಚೇರಿಯಸ್‌ ಜಾನ್‌ಸೆನ್‌]], ಮತ್ತು [[ಆಲ್ಕ್‌ಮಾರ್‌]]ನ [[ಜಾಕೋಬ್‌ ಮೆಟಿಯಸ್‌]]. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ, [[ಗೆಲಿಲಿಯೋ]] ಈ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ. 1668ರಲ್ಲಿ, [[ಐಸಾಕ್‌ ನ್ಯೂಟನ್‌]] ಮೊದಲ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ [[ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ದೂರದರ್ಶಕ]]ವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ, ಅದಕ್ಕೆ ಆತನ ಹೆಸರೇ ಇದೆ [[ನ್ಯೂಟನ್ನನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಕ]].<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=2LZZginzib4C&pg=PA125 |title=Stargazer: the life and times of the telescope |first=Fred |last=Watson |publisher=Allen & Unwin |year=2007 |pages=125–30 |isbn=9781741753837}}</ref> 1595ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕವನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಮಿಡಲ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ.<ref>[http://nobelprize.org/educational_games/physics/microscopes/timeline/index.html ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳು: ಟೈಮ್ ಲೈನ್ ], ನೋಬೆಲ್ ಫೌಂಡೇಶನ್, ಏಪ್ರಿಲ್ 3, 2009ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> ಮೂರು ಜನ ಕನ್ನಡಕಗಳ ತಯಾರಕರಿಗೆ ಅದರ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗಿದೆ: ಲಿಪರ್‌ಶೇ (ಮೊದಲ ನಿಜವಾದ ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವ); ಜ್ಯಾನ್‌ಸೆನ್‌; ಮತ್ತು ಆತನ ತಂದೆ, ಹ್ಯಾನ್ಸ್‌. ಇಂಗ್ಲೀಷಿನ "ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪ್‌" ಪದದ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು [[ಜಿಯೊವನ್ನಿ ಫೇಬರ್‌]] ಮಾಡಿದ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ, ಗೆಲಿಲಿಯೋನ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಕ್ಕೆ 1625ರಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಕೊಟ್ಟವನು ಈತನೇ.<ref>{{cite book|author=S. J. Gould&year=2000|title=The Lying Stones of Marrakech, ch.2 "The Sharp-Eyed Lynx, Outfoxed by Nature"|location=London|publisher=Jonathon Cape|isbn=0224050443}}</ref> 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ [[ರೆನೆ ಡೆಸ್ಕಾರ್ಟ್ಸ್‌]] ಬರೆದ [[ಟ್ರೀಟೈಸೆಸ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ತತ್ವವು ಬೆಳೆಯಿತು. ಇದು ಬೆಳಕನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುಗಳಿಂದಲೇ ಬೆಳಕು [[ಹೊರಸೂಸು]]ತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಮತ್ತು ವಕ್ರೀಭವನವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವೈವಿಧ್ಯ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿತು.<ref name="Sabra">{{cite book|title=Theories of light, from Descartes to Newton|author=A. I. Sabra|publisher=CUP Archive|year=1981|isbn=0521284368}}</ref> ಇದು, ಬೆಳಕು ಕಣ್ಣಿನಿಂದಲೇ ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಗ್ರೀಕ್‌ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕಿಂತ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. 1660ರ ದಶಕದ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1670ರ ದಶಕದ ಮೊದಲಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಟನ್ನನು ಡೆಸ್‌ಕಾರ್ಟೆಸ್‌ನ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಒಂದು [[ಬೆಳಕಿನ ಕಾರ್ಪುಸಲ್‌ ತತ್ವ]]ವನ್ನಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದ, ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿ ಬಿಳಿಯ ಬೆಳಕು, ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಣ್ಣವಾಗಿರದೆ, [[ಲೋಲಕ]]ದ ಸಹಾಯದಿಂದ [[ವರ್ಣಪಂಕ್ತಿ]]ಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದ. 1664ರಲ್ಲಿ [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಹೂಕ್‌]] ನೀಡಿದ್ದ ಸಲಹೆಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿ, 1690ರಲ್ಲಿ, [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‌ ಹೇಗೆನ್ಸ್‌]] ಬೆಳಕಿಗೆ [[ತರಂಗ ತತ್ತ್ವ]]ವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ. ಹೂಕ್‌ ತಾನೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ನ್ಯೂಟನ್ನನ ಬೆಳಕಿನ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ ಮತ್ತು ಇವರಿಬ್ಬರ ತಿಕ್ಕಾಟವು ಹೂಕ್‌ನ ಸಾವಿನವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. 1704ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಟನ್‌ ''[[ಆಪ್ಟಿಕ್ಸ್‌]]'' ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮತ್ತು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆತನು ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಬೆಳಕಿನ ಸ್ವಭಾವದ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಜೇತನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Sabra"/>[[ಥಾಮಸ್‌ ಯಂಗ್‌]] ಮತ್ತು [[ಅಗಸ್ಟಿನ್‌-ಜೀನ್‌ ಫ್ರೆಸ್‌ನೆಲ್‌ರವರು]]ಬೆಳಕಿನ ತರಂಗ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದ, ಬೆಳಕಿನ [[ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ]]ದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವರೆಗೂ ಅಂದರೆ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದವರೆಗೂ ನ್ಯೂಟನ್ನನ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಯಂಗ್‌ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ದ್ವಿಸೀಳು ಪ್ರಯೋಗವು]] ಬೆಳಕು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಣಗಳು ಪಾಲಿಸದ ತತ್ವವಾದ [[ಅತಿ ತತ್ವವನ್ನು]] ಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. ಈ ಕೆಲಸವು ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣ ವಕ್ರ ವಿಯೋಜನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ಶಾಖೆಯನ್ನೇ ತೆರೆಯಿತು.<ref>{{cite book|author=W. F. Magie|title=A Source Book in Physics|publisher=Harvard University Press|year=1935|page=309}}</ref> 1860ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ಜೇಮ್ಸ್‌ ಕ್ಲೆರ್ಕ್‌ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್‌]] ತರಂಗ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು [[ವಿದ್ಯುದಯಸ್ಕಾಂತ ತತ್ವ]]ದ ಜೊತೆಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿದನು.<ref>{{cite journal|author=J. C. Maxwell|title=[[A Dynamical Theory of the Electromagnetic Field]]|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London|volume=155|page=459|year=1865}}</ref> ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ತತ್ವದ ಮುಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ 1899ರಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು, [[ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್‌]]ಅನು ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ವಸ್ತುವಿನ ನಡುವಿನ ಶಕ್ತಿ ವಿನಿಮಯ, ತಾನು ''ಕ್ವಾಂಟ'' ಎಂದು ಕರೆದ, ಕೇವಲ ಅಖಂಡ, ಮೊತ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದ. [[ಕಪ್ಪುದೇಹ ವಿಕಿರಣಶೀಲತೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಸರಿಯಾದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಕಾಣಿಸಲಾಯಿತು.|ಕಪ್ಪುದೇಹ ವಿಕಿರಣಶೀಲತೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಸರಿಯಾದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಕಾಣಿಸಲಾಯಿತು.<ref>ಕ್ವಾಂಟಮ್‌ ಕುರಿತ ಪ್ಲಾಂಕ್ಸ್‌ನ ಭೌದ್ಧಿಕ ಪ್ರಚೋದನೆಯ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯೆಡೆಗಿನ ದೃಢವಾದ ಹೆಜ್ಜೆಗಾಗಿ, ಮತ್ತು ಅವನು ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಅರಿಯಲು ನೋಡಿ ಎಚ್. ಕ್ರಗ್, [http://physicsworld.com/cws/article/print/373 ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಪ್ಲಾಂಕ್ಸ್: ದ ರೆಲುಕ್ಟೆಂಟ್ ರೆವಲ್ಯೂಶನರಿ ], ''ಫಿಜಿಕ್ಸ್ ವಲ್ಡ್''. ಡಿಸೆಂಬರ್ 1985</ref>]][[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ#cite note-27|<span class="mw-reflink-text">[27]</span>]][[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ#cite note-27|<span class="mw-reflink-text">[27]</span>]][[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ#cite note-27|<span class="mw-reflink-text">[27]</span>]][[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ#cite note-27|<span class="mw-reflink-text">[27]</span>]][[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ#cite note-27|<span class="mw-reflink-text">[27]</span>]]0[[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ#cite note-27|<span class="mw-reflink-text">[27]</span>]][[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ#cite note-27|<span class="mw-reflink-text">[27]</span>]][[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ#cite note-27|<span class="mw-reflink-text">[27]</span>]][[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ#cite note-27|<span class="mw-reflink-text">[27]</span>]][[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ#cite note-27|<span class="mw-reflink-text">[27]</span>]][[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ#cite note-27|<span class="mw-reflink-text">[27]</span>]] 1905ರಲ್ಲಿ, [[ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಐನ್ಸ್‌ಟೈನ್‌]] [[ತೇಜೋವಿದ್ಯುತ್‌ ಪರಿಣಾಮ]]ದ ಬಗೆಗೆ ಒಂದು ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ, ಇದು ಬೆಳಕಿನದೇ ಪರಿಮಾಣೀಕರಣವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.<ref>{{cite book |last1=Einstein |first1=A. |editor1-first=D. |editor1-last=Ter Haar |title=The Old Quantum Theory |url=http://wien.cs.jhu.edu/AnnusMirabilis/AeReserveArticles/eins_lq.pdf |year=1967 |publisher=Pergamon |pages=91–107 |chapter=On a heuristic viewpoint concerning the production and transformation of light }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಐನ್‌ಸ್ಟೀನ್‌ನ 1905ರ ಪೋಟೋಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಪ್ರಭಾವದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷಾಂತರದ ಅಧ್ಯಾಯ</ref><ref name="AnnPhysik322132">{{Cite journal |first=A. |last=Einstein |year=1905 |title=Über einen die Erzeugung und Verwandlung des Lichtes betreffenden heuristischen Gesichtspunkt |language=German |trans_title=On a heuristic viewpoint concerning the production and transformation of light |journal=Annalen der Physik |volume=322 |issue=6 |pages=132–148 |doi=10.1002/andp.19053220607}}</ref> 1913ರಲ್ಲಿ, [[ನೀಲ್ಸ್‌ ಬೋಹರ]]ನು ಕಣಗಳು ಕೇವಲ ಅಖಂಡ ಮೊತ್ತದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರಸೂಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದ, ಹಾಗಾಗಿ ಅವನು [[ಹೊರಸೂಸುವ]] ಮತ್ತು [[ಹೀರುವಿಕೆ ವರ್ಣಪಂಕ್ತಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಅಖಂಡ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದಂತಾಯ್ತು.<ref>1913. "[http://dbhs.wvusd.k12.ca.us/webdocs/Chem-History/Bohr/Bohr-1913a.html ಆನ್ ದ ಕಾನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ ಆಫ್ ಆಟಮ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಮೊಲಾಕ್ಯುಲೆಸ್,] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070704225134/http://dbhs.wvusd.k12.ca.us/webdocs/Chem-History/Bohr/Bohr-1913a.html |date=2007-07-04 }}" ''ಫಿಲೋಸಾಫಿಕಲ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್'' 26 (ಸರಣಿ 6): 1–25. [[ಬೋರ್‌ನ ಪರಮಾಣು ಮಾದರಿ]] ಮತ್ತು [[ಮಾಲಿಕ್ಯೂಲಾರ್ ಬಾಂಡಿಂಗ್]] ಕುರಿತು ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾದ ಪ್ರಬಂಧ.</ref> ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ನಂತರ ಬಂದ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂವಹನಗಳು ಪರಿಮಾಣ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ [[ಪರಿಮಾಣ ಯಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ [[ಬೆಳವಣಿಗೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಪರಿಣಾಮ ವಿದ್ಯುದ್ಬಲ ವಿಜ್ಞಾನ]] ತತ್ವವು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು, ಇದು ಎಲ್ಲ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುದಯಸ್ಕಾಂತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿಜ ಮತ್ತು [[ತಾತ್ವಿಕ]] [[ಫೋಟೋನ್‌]]ಗಳ ವಿನಿಮಯದಿಂದ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬಂತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|author=R. Feynman|year=1985|url=http://www.amazon.com/gp/reader/0691024170|title=QED: The Strange Theory of Light and Matter|chapter=Chapter 1|page=6|publisher=Princeton University Press}}</ref> 1953ರಲ್ಲಿ [[ಮೇಸರ್‌]]ನ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು 1960ರಲ್ಲಿ ಲೇಸರ್‌ನ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಿಮಾಣ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನವು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite book|author=N. Taylor|title=LASER: The inventor, the Nobel laureate, and the thirty-year patent war|year=2000|publisher=Simon & Schuster|location=New York|isbn=0684835150}}</ref> 1950 ಮತ್ತು 1960ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ [[ಪರಿಮಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರ ತತ್ವ]]ದಲ್ಲಿ [[ಪೌಲ್‌ ಡೈರಾಕ್‌]]ನ ಕೆಲಸಗಳ ನಂತರ [[ಜಾರ್ಜ್‌ ಸುದರ್ಶನ್‌]], [[ರಾಯ್‌ ಜೆ. ಗ್ಲಾಬರ್‌]], ಮತ್ತು [[ಲಿಯೋನಾರ್ಡ್‌ ಮ್ಯಾಂಡೆಲ್‌]] ಎಂಬುವರು ತೇಜೋ ಪರಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ [[ಅಂಕಿಅಂಶ]]ಗಳ ಬಗೆಗೆ ವಿವರವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪರಿಮಾಣ ತತ್ವವನ್ನು ವಿದ್ಯುದಯಸ್ಕಾಂತ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡನು. == ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ == [[ಚಿತ್ರ:Wave.png|thumb|right|300px|ಬೆಳಕು ಹೇಗೆ ಹೊರಸೂಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಇದು ಚಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಅಲೆಯಾಗಿ, ವಿಸ್ತಾರ, ತರಂಗಾಂತರ, ಕಂಪನಾಂಕ ಮತ್ತು ವೇಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತದೆ]] ಪೂರ್ವ-ಪರಿಮಾಣ-ಯಾಂತ್ರಿಕ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಬೆಳಕು [[ತೂಗಾಡುವ]] [[ವಿದ್ಯುತ್‌]] ಮತ್ತು [[ಅಯಸ್ಕಾಂತ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವಿದ್ಯುದಯಸ್ಕಾಂತ ತರಂಗ. ತರಂಗವು [[ಕಾಲ]]ದ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು [[ಸಮಯದಲ್ಲಿ]] ತೂಗಾಡುವುದರಿಂದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite paper |last=Maxwell |first=James Clerk |authorlink=James Clerk Maxwell |title=A dynamical theory of the electromagnetic field | url=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/19/A_Dynamical_Theory_of_the_Electromagnetic_Field.pdf |format=pdf |journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London |volume=155 |pages=499 |year=1865}} ಈ ಲೇಖನ ಡಿಸೆಂಬರ್ 8, 1864ರಂದು ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್‌ರಿಂದ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಗೆ ಮಂಡನೆಯಾಯಿತು ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ [[ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಿದ್ಧಾಂತ]].</ref> ಬೆಳಕಿನ ತರಂಗದ [[ಪುನರಾವರ್ತನ]]ವನ್ನು ತೂಗಾಟದ [[ಕಾಲಾವಧಿ]]ಯ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತರಂಗವು ವಿವಿಧ ಸಾಮಗ್ರಿ ("[[ಮಾಧ್ಯಮ]]")ಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವುದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುನರಾವರ್ತನವು ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ತರಂಗದ ವೇಗವು ಸಾಮಗ್ರಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವೇಗ, ಪುನರಾವರ್ತನ, ಮತ್ತು ತರಂಗಾಯಾನುಗಳು ಈ ಸೂತ್ರದಂತೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ :<math>v=\lambda\,f,</math> ಇಲ್ಲಿ <math>v</math> ವೇಗವಾದರೆ, <math>\lambda</math> ಎನ್ನುವುದು ತರಂಗಾಯಾನು ಮತ್ತು <math>f</math> ಎನ್ನುವುದು ಪುನರಾವರ್ತನ. ಪುನರಾವರ್ತನವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ತರಂಗದ ವೇಗದಲ್ಲಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಯು ತರಂಗಾಯಾನುವಿನಲ್ಲಿಯೂ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|title=In Quest of the Universe|author=T. Koupelis and K. F. Kuhn|publisher=Jones & Bartlett Publishers|year=2007|isbn=0763743879|url = https://books.google.com/books?id=WwKjznJ9Kq0C&pg=PA102}}</ref> ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗವು [[ವಕ್ರೀಭವನದ ಸೂತ್ರ]]ದಿಂದ ಆಗಿರುತ್ತದೆ, <math>n</math>, ಇದು [[ನಿರ್ವಾತದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗ]] <math>c</math> ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ವೇಗದ ಅನುಪಾತ ಆಗಿರುತ್ತದೆ: :<math>n=c/v.</math> ನಿರ್ವಾತದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು [[ಅಚಲ]]ವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಕರಾರುವಕ್ಕಾಗಿ [[ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ]] 299,792,458 [[ಮೀಟರುಗಳು]].<ref>{{cite journal|title=Nonlinear optical analogies in quantum electrodynamics|url=http://arxiv.org/abs/hep-th/0610088v1|author=D. H. Delphenich|year=2006|journal=ArXiv preprint}}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ, <math>\lambda</math> ತರಂಗಾಯಾನು ಹೊಂದಿದ ನಿರ್ವಾತದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣವು ವಕ್ರೀಭವನದ ಸೂತ್ರ ''n'' ಇರುವ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ <math>\lambda / n</math> ತರಂಗಾಯಾನುವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಬೆಳಕಿನ ತರಂಗದ ವಿಸ್ತಾರವು ಬೆಳಕಿನ [[ತೀವ್ರತೆ]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದುದಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ತರಂಗದ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಮತ್ತು ಅಯಸ್ಕಾಂತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶೇಖರವಾಗಿರುವ [[ಶಕ್ತಿ]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಖೆಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ: ರೇಖಾಗಣಿತದ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ. === ರೇಖಾಗಣಿತದ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ === {{Summarize|from|Geometrical optics|date=September 2009}} {{Main|Geometrical optics}} [[ಚಿತ್ರ:Plane wave wavefronts 3D.svg|thumb|right|300px|ಬೆಳಕಿನ ಅಲೆಗಳು ಆಕಾಶದ ಮೂಲಕ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ, ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಓಲಾಡುತ್ತದೆ.ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶಾಲ ತುದಿಯನ್ನು ಸಮತಲದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ ಇದು ವೇವ್‌ಫ್ರಂಟನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.ಕಿರಣವು ಈ ಸಮಾನಾಂತರ ಸಮತಲಗಳಿಗೆ ಲಂಬಕೋನದಲ್ಲಿರುವ ಬಾಣವಾಗಿದೆ.]]ರೇಖಾಗಣಿತದ'' ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ'', ಅಥವಾ ''ಕಿರಣ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ'' ವು ಬೆಳಕಿನ [[ಪಸರಿಸುವಿಕೆ]]ಯನ್ನು "ಕಿರಣಗಳ" ಪದಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ರೇಖಾಗಣಿತದ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ "ಕಿರಣ"ವು [[ಅಬ್ಸ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಷನ್‌]], ಅಥವಾ "[[ಸಲಕರಣೆ]]", ಇದನ್ನು ಬೆಳಕಿನ ಪಥವನ್ನು ಊಹಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು. ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣವು ಬೆಳಕಿನ ತರಂಗಮುನ್ನೆಲೆಗೆ [[ನೇರಸಮಕೋನ]]ವಾದ (ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ [[ತರಂಗ ವಾಹಕ]]ಕ್ಕೆ [[wikt:collinear|ಅನುರೇಖೀಯ]]ವಾದ) ಕಿರಣ. ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳು ಎರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ನಡುವಿನ [[wiktionary:interface|ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಬಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ವಕ್ರೀಭವನದ ಸೂತ್ರ]] ಬದಲಾಗುವ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವಕ್ರವಾಗಬಹುದು. ರೇಖಾಗಣಿತದ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನವು ಈ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಪಸರಿಸಲು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ನಿಜವಾದ ತರಂಗಮುನ್ನೆಲೆ ಹೇಗೆ ಪಸರಿಸುತ್ತದೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ಗಣನೀಯ ಸಾಧಾರಣೀಕರಣ, ಇದು ಕಿರಣ ವಕ್ರ ವಿಯೋಜನ ಮತ್ತು [[ಧೃವೀಕರಣ]] ಮುಂತಾದ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಒಳ್ಳೆಯ ಸರಾಸರಿಯೇ, ಆದರೆ, ಬೆಳಕು ಸಂವಹನ ಮಾಡುವ ರಚನೆಗಳ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ತರಂಗಾಯಾನು ತುಂಬ ಸಣ್ಣದಿರುವಾಗ ಮಾತ್ರ. ರೇಖಾಗಣಿತದ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು [[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಲಕ್ಷಣ]]ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ರೇಖಾಗಣಿತ ವಿಷಯಗಳಾದ ಇಮೇಜಿಂಗ್‌ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದು.ಇದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು [[ಫರ್ಮೆಟ್‌ನ ತತ್ವ]]ದಿಂದ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಇದು ''ಎರಡು ಬಿಂದುಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವ ಪಥದಲ್ಲಿ ಕಿರಣವು ಸಾಗುತ್ತದೋ ಅದೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗಬಹುದಾದ ಪಥ'' <ref>ಆರ್ಥರ್ ಚ್ಯುಸ್ಟರ್, ''ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಇಂಟ್ರ‍ಡಾಕ್ಷನ್ ಟು ದ ಥೀಯರಿ ಆಫ್ ಆಫ್ಟಿಕ್ಸ್ '', ಲಂಡನ್: ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಆರ್ನಾಲ್ಡ್, 1904 [https://books.google.com/books?vid=OCLC03146755&amp;id=X0AcBd-bcCwC&amp;pg=PA41&amp;lpg=PA41&amp;dq=fermat%27s-principle ಆನ್‌ಲೈನ್].</ref> ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ==== ಸರಾಸರಿಗಳು ==== [[ಪ್ಯಾರಾಕ್ಸಿಯಲ್‌ ಸರಾಸರಿ]] ಅಥವಾ "ಸಣ್ಣ ಕೋನ ಸರಾಸರಿ" ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ರೇಖಾಗಣಿತದ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆನಂತರ ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ಚರ್ಯೆ ಏಕಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸರಳ ಮಾತೃಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಗಾಸಿಯಾನ್‌ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ]] ತಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ''ಪ್ಯಾರಾಕ್ಸಿಯಲ್‌ [[ಕಿರಣ ಶೋಧನೆ]]ಗೆ'' ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳಿಂದ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲ ಗುಣಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸರಾಸರಿ [[ಇಮೇಜ್‌]] ಮತ್ತು ವಸ್ತು-ಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು [[ಪ್ರವರ್ಧನ]]ಗಳು.<ref>{{cite book|author=J. E. Greivenkamp|year=2004|title=Field Guide to Geometrical Optics. SPIE Field Guides vol. '''FG01'''|publisher=SPIE|isbn=0819452947|pages=19–20}}</ref> ==== ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳು ==== {{Main|Reflection (physics)}} [[ಚಿತ್ರ:Reflection angles.svg|frame|ಕನ್ನಡಿಯಂತಹ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ರೇಖಾಚಿತ್ರ.]] ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಧಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು: [[ಕನ್ನಡಿಯಂತಹ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ]] ಮತ್ತು [[ವಿಕೀರ್ಣ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ]]. ಕನ್ನಡಿಯಂತಹ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವು ಕನ್ನಡಿ ಮುಂತಾದ ಹೊಳೆಯುವ ಮೇಲ್ಮೈಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ, ಇವು ಬೆಳಕನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ, ಊಹಿಸಬಹುದಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ([[ನಿಜವಾದ]]) ಅಥವಾ ಸಮಾನಾಂತರ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದ ([[ತಾತ್ವಿಕ]]) ದೇಶದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದು. ವಿಕೀರ್ಣ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವು ಕಾಗದ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲು ಮೊದಲಾದ ಬಿಂಬಾರೋಪಣ ಮುಸುಕು ಮೇಲ್ಮೈಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳನ್ನು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ, ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತ ಬೆಳಕಿನ ನಿಖರ ಹಂಚಿಕೆಯು ಮೇಲ್ಮೈನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹೀಯ ರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ವಿಕೀರ್ಣ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಕಗಳನ್ನು [[ಲ್ಯಾಂಬರ್ಟ್ಸ್‌ ಕೋಸೈನ್‌ ಸೂತ್ರ]] ದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಆ ಸೂತ್ರದಿಂದ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಬಹುದು. ಯಾವ ಕೋನದಿಂದ ನೋಡಿದರೂ ಸಮನಾದ [[ಹೊಳಪಿರುವ]] ಮೇಲ್ಮೈಗಳನ್ನು ಈ ಸೂತ್ರವು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.ಕನ್ನಡಿಯಂತಹ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದಲ್ಲಿ, [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೇಲ್ಮೈ]]ನೊಂದಿಗೆ ಪತನ ಕಿರಣವು ಯಾವ ಕೋನವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತ ಕಿರಣದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಎಂಬುದು ಕಿರಣವು ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಹೊಡೆಯುವ ಬಿಂದುವಿಗೆ ಲಂಬವಾಗಿರುವ ರೇಖೆ. ಪತನ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತ ಕಿರಣಗಳು ಒಂದೇ ಸಮತಲದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತ ಕಿರಣದ ನಡುವಿನ ಕೋನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಪತನ ಕಿರಣದ ನಡುವಿನ ಕೋನ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Geoptics">{{cite book|title=University Physics 8e|author=H. D. Young|publisher=Addison-Wesley|year=1992|isbn=0201529815}}ಅಧ್ಯಾಯ 35</ref> ಇದಕ್ಕೆ [[ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ಸೂತ್ರ]] ಎಂದು ಹೆಸರು.ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ಸೂತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ [[ಸಮತಟ್ಟಾದ ಕನ್ನಡಿ]]ಗಳಿಗೆ, ವಸ್ತುಗಳ ಬಿಂಬಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಯ ಮುಂದೆ ಎಷ್ಟು ಅಂತರವಿರುತ್ತದೆಯೋ ಕನ್ನಡಿಯ ಹಿಂದೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಅಂತರ ಇರುತ್ತದೆ. ವಸ್ತುವಿನ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದ ಗಾತ್ರ ಒಂದೇ ಅಗಿರುತ್ತದೆ. (ಒಂದು ಚಪ್ಪಟೆ ಕನ್ನಡಿಯ ವರ್ಧನೆಯು ಏಕತೆಯಾಗಿದೆ.) ಈ ಸೂತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ [[ಕನ್ನಡಿಯ ಬಿಂಬ]]ಗಳು [[ಸಮಾನ ಪರಾವರ್ತನಗೊಂಡಿವೆ]], ಇದನ್ನೇ ನಾವು ಬಲ-ಎಡ ತಿರುಗು ಮುರುಗು ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಎರಡು(ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಮಸಂಖ್ಯೆಯ) ಕನ್ನಡಿಗಳಲ್ಲಾದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದಿಂದಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಸಮಾನ ಪರಾವರ್ತನಗಳಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. [[ಮೂಲೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಕ]]ಗಳು<ref name="Geoptics"/> ಬೆಳಕನ್ನು [[ಹಿಂಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ]], ಪತನ ರೇಖೆಗಳು ಬಂದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವಾಪಾಸು ಹೋಗುವ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ.[[ಕಿರಣ-ಶೋಧನೆ]]ಯ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮೈನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ [[ವಕ್ರ ಮೇಲ್ಮೈ ಇರುವ ಕನ್ನಡಿ]]ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು. [[ಲಾಕ್ಷಣಿಕ ಮೇಲ್ಮೈಯುಳ್ಳ ಕನ್ನಡಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ, ಕನ್ನಡಿಯ ಮೇಲೆ ಪತನವಾಗುವ ಕಿರಣಗಳು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ [[ಕೇಂದ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಏಕಮುಖವಾಗುವ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ವಕ್ರ ಮೇಲ್ಮೈಗಳು ಕೂಡ ಬೆಳಕನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಕೇಂದ್ರವು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಚದುರುವಿಕೆ ಆಕಾರದಿಂದಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ವರ್ತುಲ ಕನ್ನಡಿಗಳು [[ವರ್ತುಲ ವಿಲಕ್ಷಣ]]ವನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ. ವಕ್ರ ಕನ್ನಡಿಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದ ಇಲ್ಲವೆ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾದ ಪ್ರವರ್ಧನದಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬಲ್ಲುದು, ಮತ್ತು ಬಿಂಬವು ತಿರುಗುಮುರುಗು ಆಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತ ಆ ಪ್ರವರ್ಧನವು ಋಣಾತ್ಮಕವೂ ಆಗಿರಬಹುದು. ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದಿಂದಾದ ನೇರ ಬಿಂಬವು ಯಾವಾಗಲೂ ತಾತ್ವಿಕವೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ತಿರುಗುಮುರುಗಾದ ಬಿಂಬವು ನಿಜವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಒಂದು ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್‌ಮಾಡಬಹುದು.<ref name="Geoptics"/> ==== ವಕ್ರೀಭವನಗಳು ==== {{Main|Refraction}} [[ಚಿತ್ರ:Snells law.svg|thumb|300px|ಸ್ನೆಲ್‌ನ ಕೇಸ್ ಎನ್1 < ಎನ್2 ಗಾಳಿ/ನೀರುಗಳ ಅಂತರ್ಸಂಪರ್ಕದಂತಹ ನಿಯಮದ ವಿವರಣೆ]] ವಕ್ರೀಭವನದ ಸೂತ್ರವು ಬದಲಾಗುವ ಸ್ಥಳದ ಮೂಲಕ ಬೆಳಕು ಹಾದುಹೋಗುವಾಗ ’ವಕ್ರೀಭವನ’ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು ಮಸೂರಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಬೆಳಕನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವಕ್ರೀಭವನದ ಸೂತ್ರವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಸಮಾನ ಮಾಧ್ಯಮ <math>n_1</math> ಮತ್ತು ವಕ್ರೀಭವನದ ಸೂತ್ರವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಮತ್ತೊಂದು ಮಾಧ್ಯಮ <math>n_2</math>ನ ನಡುವೆ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ ಇದ್ದಾಗ ಸರಳ ವಕ್ರೀಭವನ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.<math>n_2</math>. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣದ ಅಪಸರಣವನ್ನು [[ಸ್ನೆಲ್‌ನ ತತ್ವ]]ವು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ: :<math>n_1\sin\theta_1 = n_2\sin\theta_2\ </math> ಇಲ್ಲಿ <math>\theta_1</math> ಮತ್ತು <math>\theta_2</math>ಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ (ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ಗೆ) ಮತ್ತು ಪತನ ಮತ್ತು ವಕ್ರೀಭವನಗೊಂಡ ತರಂಗಗಳ ಕೋನಗಳು. ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ವಕ್ರೀಭವನದ ಸೂತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಘಟನೆಯು ಬೆಳಕಿನ ಬದಲಾವಣೆಗೊಳ್ಳುವ ವೇಗದೊಂದಿಗೆಯೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದುದಾಗಿದೆ, ಇದರ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ : :<math>v_1\sin\theta_2\ = v_2\sin\theta_1</math> ಇಲ್ಲಿ, ಅದರದರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ <math>v_1</math> ಮತ್ತು <math>v_2</math>ಗಳು ತರಂಗ ವೇಗಗಳು.<ref name="Geoptics"/> ಸ್ನೆಲ್‌ನ ತತ್ವದ ವಿವಿಧ ತತ್ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದರೆ, ಉಚ್ಚ ವಕ್ರೀಭವನ ಸೂತ್ರ ಹೊಂದಿದ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಅಲ್ಪ ವಕ್ರೀಭವನದ ಸೂತ್ರ ಹೊಂದಿದ ವಸ್ತುವಿನ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳಿಗೆ, ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಪ್ರಭಾವ ಶೂನ್ಯ ಪ್ರಸಾರವೂ ಆಗಬಹುದು. ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು [[ಪೂರ್ಣ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ [[ಫೈಬರ್‌ ಆಪ್ಟಿಕ್ಸ್‌]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕಿನ ಸಂಕೇತಗಳು ಫೈಬರ್‌ ಆಪ್ಟಿಕ್‌ ತಂತಿಯ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಪೂರ್ಣ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ತಂತಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಬೆಳಕು ನಷ್ಟವಾಗದಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಮತ್ತು ವಕ್ರೀಭವನದ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ [[ಧೃವೀಕೃತ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣ]]ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ: ವಕ್ರೀಭವನಗೊಂಡ ಕಿರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತ ಕಿರಣಗಳು [[ಲಂಬಕೋನ]]ವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತ ಕಿರಣವು "ಸಮ ಧೃವೀಕರಣ"ದ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಘಟನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಅಧಿಪಾತಕೋನವನ್ನು ಬ್ರ್ಯೂಸ್ಟರ್‌ನ ಕೋನ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ.<ref name="Geoptics"/> ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳು "ಏಕ ಮಾಧ್ಯಮ"ದ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವುಗಳ ಅಪಸರಣವನ್ನು ಊಹಿಸಲು ಸ್ನೆಲ್‌ನ ತತ್ವವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು, ವಕ್ರೀಭವನದ ಸೂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ರೇಖಾಗಣಿತವು ತಿಳಿದಿರುವವರೆಗೂ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಲೋಲಕದ ಮೂಲಕ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೊರಸೂಸಿದರೆ, ಲೋಲಕದ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಅದು ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ತಿರುಗಿದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣವು ಅಪಸರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಬಹುತೇಕ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ವಿವಿಧ ಆವರ್ತನಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ವಕ್ರೀಭವನದ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ವಕ್ರೀಭವನವನ್ನು ಕಾಮನಬಿಲ್ಲಿನಂತೆ ಕಾಣುವ ವಿಕೀರ್ಣ ವರ್ಣಪಂಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು. ಲೋಲಕದ ಮೂಲಕ ಬೆಳಕು ಹಾದು ಹೋಗುವಾಗ ನಡೆಯುವ ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದವನು ಐಸಾಕ್‌ ನ್ಯೂಟನ್‌ ಎಂದೇ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Geoptics"/> ಕೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುವ ವಕ್ರೀಭವನ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ನೇರವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಬದಲು ವಕ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಸಿಲಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ [[ಮರೀಚಿಕೆ]]ಗಳಿಗೆ ಈ ಪರಿಣಾಮವೇ ಕಾರಣ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವಕ್ರೀಭವನದ ಸೂತ್ರವು ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳು ವಕ್ರವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಯಂತಹ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳು ಇರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ (ನೀರಿನ ಕೊಳದ ಮೇಲ್ಮೈನ ಮೇಲಿರುವಂತೆ). ಬದಲಾಗುವ ವಕ್ರೀಭವನದ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಏರು-ಸೂತ್ರದ ವಸ್ತು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇವು [[ಜೆರಾಕ್ಸ್‌ ಯಂತ್ರಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ಗಳು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುವ ಅನೇಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು [[ಏರು-ಸೂತ್ರದ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ]] ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಇ. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಮಾರ್ಚಂದ್, ಗ್ರೇಡಿಯೆಂಟ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಆಪ್ಟಿಕ್ಸ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್‌ವೈ, ಆಕಾಡೆಮಿಕ್ ಪ್ರೆಸ್, 1978.</ref> [[ಚಿತ್ರ:lens3b.svg|360px|thumb|ಪೀನ ಮಸೂರಕ್ಕೆ ಕಿರಣ ಗುರುತಿಸುವ ರೇಖಾಚಿತ್ರ]] ಏಕಮುಖವಾದ ಅಥವಾ ವಿಕೀರ್ಣ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಮಸೂರ ಎಂದು ಹೆಸರು. ತೆಳು ಮಸೂರಗಳು ಎರಡೂ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತೇಜೋಕೇಂದ್ರಬಿಂದುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ, ಇದನ್ನು [[ಮಸೂರಮಾಡುವ ಸಮೀಕರಣ]]ದ ಮೂಲಕ ಉದಾಹರಿಸಬಹುದು.<ref name="hecht">{{cite book|author=E. Hecht|year=1987|title=Optics|edition=2nd|publisher=Addison Wesley|isbn=020111609X}} ಅಧ್ಯಾಯಗಳು 5 &amp; 6.</ref> ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ, ಎರಡು ರೀತಿಯ ಮಸೂರಗಳು ಇವೆ: [[ಪೀನ ಮಸೂರ]]ಗಳು, ಇದು ಸಮಾನಾಂತರ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಏಕಮುಖವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು [[ನಿಮ್ನ ಮಸೂರ]]ಗಳು, ಇವು ಸಮಾನಾಂತರ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ವಿಕೀರ್ಣ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ವಕ್ರ ಕನ್ನಡಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲುವ ಕಿರಣ-ಶೋಧನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಈ ಮಸೂರಗಳು ಹೇಗೆ ಬಿಂಬಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶದವಾಗಿ ಊಹಿಸಬಹುದು. ವಕ್ರ ಕನ್ನಡಿಗಳ ಹಾಗೆಯೇ, ತೆಳು ಮಸೂರಗಳು ಒಂದು ಸರಳ ಸಮೀಕರಣವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ, ಈ ಸಮೀಕರಣವು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೇಂದ್ರ ಉದ್ದ (<math>f</math>) ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಅಂತರ (<math>S_1</math>) ಇದ್ದಾಗ ಬಿಂಬದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ: :<math>\frac{1}{S_1} + \frac{1}{S_2} = \frac{1}{f} </math> ಇಲ್ಲಿ <math>S_2</math> ಎಂಬುದು ಬಿಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂತರ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಅದು ಮಸೂರದ ಪಕ್ಕಕ್ಕೇ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಋಣಾತ್ಮಕ ಎಂದೂ ಮತ್ತು ಮಸೂರದ ವಿರುದ್ಧಕ್ಕೆ ಇದ್ದರೆ ಗುಣಾತ್ಮಕ ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="hecht"/> ನಿಮ್ನ ಮಸೂರಗಳಿಗೆ ತೇಜೋಕೇಂದ್ರದ ಉದ್ದ f ಅನ್ನು ಋಣಾತ್ಮಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಪೀನ ಮಸೂರವು ಒಳಬರುವ ಸಮಾನಾಂತರ ಕಿರಣಗಳನ್ನು, ಮಸೂರದ ಹಿಂದಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಸೂರದ ಒಂದು ತೇಜಕೇಂದ್ರ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗು-ಮುರುಗು ನಿಜ ಬಿಂಬವನ್ನಾಗಿ ಕೇಂದ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿಮಿತ ಅಂತರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಬರುವ ಕಿರಣಗಳನ್ನು, ತೇಜಕೇಂದ್ರದ ಅಂತರಕ್ಕಿಂತ ದೂರವಾಗಿ ಮಸೂರದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ವಸ್ತುವು ಮಸೂರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದಷ್ಟೂ, ಬಿಂಬವು ಮಸೂರದಿಂದ ದೂರ ಇರುತ್ತದೆ. ಪೀನ ಮಸೂರಗಳಲ್ಲಿ, ಒಳಬರುವ ಸಮಾನಾಂತರ ಕಿರಣಗಳು, ತಾವು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಮಸೂರದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋದ ನಂತರ ವಿಕೀರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಅವು ಮಸೂರದ ಒಂದು ತೇಜಕೇಂದ್ರ ಅಳತೆಯ ಒಂದು ನೇರ ತಾತ್ವಿಕ ಬಿಂಬದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪರಿಮಿತ ಅಂತರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಬರುವ ಕಿರಣಗಳು ತೇಜಕೇಂದ್ರದ ಅಳತೆಗಿಂತ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಮತ್ತು ವಸ್ತುವು ಮಸೂರದ ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದೆಯೋ ಅದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ತಾತ್ವಿಕ ಬಿಂಬಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದುದಾಗಿದೆ. ವಸ್ತುವು ಮಸೂರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದಷ್ಟೂ ತಾತ್ವಿಕ ಬಿಂಬವು ಮಸೂರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿರುತ್ತದೆ.ಹಾಗೆಯೇ, ಮಸೂರದಿಂದುಟಾಗುವ ಪ್ರವರ್ಧನವನ್ನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ - :<math> M = - \frac{S_2}{S_1} = \frac{f}{f - S_1} </math> ಇಲ್ಲಿ, ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ, ಋಣಾತ್ಮಕ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ನೇರ ವಸ್ತುಗಳು ಗುಣಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತಿರುಗುಮುರುಗು ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಋಣಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ. ಕನ್ನಡಿಗಳ ಹಾಗೆಯೇ, ಏಕ ಮಸೂರಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ನೇರ ಬಿಂಬಗಳು ತಾತ್ವಿಕವಾದವು ಆದರೆ ತಿರುಗು-ಮುರುಗು ಬಿಂಬಗಳು ನಿಜವಾದವು.<ref name="Geoptics"/> ಬಿಂಬಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತೇಜಕೇಂದ್ರಬಿಂದುಗಳನ್ನು ಕೆಡಿಸುವ [[ವಿಲಕ್ಷಣ]]ಗಳಿಂದ ಮಸೂರಗಳು ತೊಂದರೆಗೀಡಾಗುತ್ತವೆ. ರೇಖಾಗಣಿತದ ಅಪರಿಪೂರ್ಣತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತರಂಗಾಯಾನುಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಗುವ ವಕ್ರೀಭವನದ ಸೂತ್ರ, ಎರಡೂ ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಆಗುತ್ತವೆ ([[ವರ್ಣಾತ್ಮಕ ವಿಲಕ್ಷಣ]]).<ref name="Geoptics"/> === ಭೌತ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ === {{Main|Physical optics}} ''ಭೌತ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ'' ಅಥವಾ [[ತರಂಗ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನವು]], ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ತರಂಗದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ ಬಿಂದುವೂ ಒಂದು ಹೊಸ ಕ್ಷೋಭೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಎಂದು ಹೇಳುವ [[ಹೈಜೆನ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತ]]ದ ಆಧಾರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಸುಪರ್‌ಪೊಸಿಶನ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಇದು, ಬೆಳಕಿನ ತರಂಗಾಂತರವನ್ನೇ ಹೋಲುವ ದೂರದಲ್ಲಿಟ್ಟ ಬಹು ವಿಧವಾದ ಆಕರಗಳು ಅಥವಾ ಅಡ್ಡಿಗಳು ಇದ್ದಾಗ ಹೇಗೆ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="phyoptics">{{cite book|author=R. S. Longhurst|title=Geometrical and Physical Optics, 2nd Edition|year=1968|publisher=Longmans|location=London}}</ref> ಭೌತ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮಾದರಿಗಳು, ಅಲೆಯ ತರಂಗಾಂತರ, ಗಾತ್ರ ಹಾಗೂ [[ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಜಲು]]ಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಂದು ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಒಂದೇರೀತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಜಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಿಂದುಪಥದ ಚಲನೆಗೆ ಹೊಣೆಯಾಗಬಲ್ಲವು.<ref name="phyoptics"/> ಜೊತೆಗೆ, ಜ್ಯಾಮಿತಿ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬಂದ ಎಲ್ಲಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು, [[ಶಬ್ದಸಂಬಂಧಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] ಮತ್ತು [[ಸಂಕೇತ ಸಂಸ್ಕರಣೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವಂಥದ್ದೇ ಲೆಕ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಮತ್ತು ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದ ತಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ [[ಫ್ಯೂರಿಯರ್ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ]] ತಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಮರಳಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಗಣಕಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಮಾದರಿ]]ಯನ್ನು ಬಳಸಿ, ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬೆಳಕಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ತೋರ್‌ಪಡಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಹಲಾವಾರು ವ್ಯತಿಕರಣ, ಇಂಟರ್‌ಫರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಧ್ರುವೀಕರಣ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಇಂಥ ವಿಡಂಬನೆಗಳು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾಗಿ ಈಗಲೂ ಅಂದಾಜಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಬೆಳಕಿನ ಚಲನೆಯ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಅಲೆಗಳ ಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧಾಂತವಲ್ಲ. ಇಂಥ ಪೂರ್ಣ ಮಾದರಿ ಗಣಾನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆಯುಳ್ಳದ್ದು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಖಚಿತತೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಣ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|author=J. Goodman|year=2005|title=Introduction to Fourier Optics|edition=3rd ed,|publisher=Roberts & Co Publishers|isbn=0974707724|url= https://books.google.com/books?id=ow5xs_Rtt9AC&printsec=frontcover}}</ref> [[ಗಾಶಿಯನ್ ವಿಕಿರಣ ರಶ್ಮಿಯ ಪ್ರಸರಣವು]] ಲೇಸರ್ ಕಿರಣಗಳಂಥ ಸುಸಂಬದ್ಧ ಪ್ರಸರಣದ ಒಂದು ಸರಳ ಪಾರ್ಶ್ವಾಕ್ಷದ ಭೌತ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ಮಾದರಿ. ಈ ತಂತ್ರವು, ಒಂದು ಲೇಸರ್ ಕಿರಣವು ದೂರದೊಂದಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ದರ ಮತ್ತು ಕಿರಣವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರ - ಇವುಗಳ ನಿಖರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು, ವ್ಯತಿಕರಣಕ್ಕೆ ಭಾಗಶಃ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಗಾಶಿಯನ್ ವಿಕಿರಣ ರಶ್ಮಿಯ ಪ್ರಸರಣವು ಜ್ಯಾಮಿತಿ ಮತ್ತು ಭೌತ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಒಂದಾಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|author=A. E. Siegman|year=1986|title=Lasers|publisher=University Science Books|isbn=0935702113}} ಅಧ್ಯಾಯ 16.</ref> ==== ಒಂದರಮೇಲೊಂದು ಇರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಡ್ಡಬರುವಿಕೆ ==== {{Main|Superposition principle|Interference (wave propagation)}} [[ರೇಖಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ]] ಪರಿಣಾಮಗಳ ಗೈರುಹಾಜರಿಯಲ್ಲಿ, [[ಸೂಪರ್‌ಪೊಸಿಶನ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ]]ವು, ಕ್ಷೋಭೆಯನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಅಲೆಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ಮುಂದಾಗಿ ಹೇಳಲು ಬಳಸಲ್ಪಡಬಹುದು.<ref name="interference" /> ಫಲಿತ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಈ ಅಲೆಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಇಂಟರ್‌ಫರೆನ್ಸ್" ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ವಿವಿಧ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲುದು. ಒಂದೇ ತರಂಗಾಂತರ ಮತ್ತು ಆವರ್ತನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎರಡು ಅಲೆಗಳು ''ಒಂದೇ ''ತೆರನಾದ'' ಬೆಳವಣಿಗೆಯ '' ಮಜಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಆ ಅಲೆಗಳ ತುದಿ ಮತ್ತು ಕುಳಿಗಳು ಸಾಲಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದು [[ರಚನಾತ್ಮಕ ಇಂಟರ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌]]ನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿಗೆ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಅಲೆಯ ಹೊಳೆಯುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ಅಲೆಯ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಒಂದೇ ತರಂಗಾಂತರ ಮತ್ತು ಆವರ್ತನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಎರಡು ಅಲೆಗಳು ಒಂದೇ ತೆರನಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಜಲನ್ನು ಹೊಂದಿರದಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಅಲೆಗಳ ತುದಿಗಳು ಕುಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಮ ಪರಿಣಾಮವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು [[ವಿನಾಶಕಾರಕ ಇಂಟರ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌]]ನ್ನು ಉಂಟುಮಾದುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೆಳಾಕಿಗೆ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಅಲೆಯ ಮಬ್ಬಾಗುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ಅಲೆಯ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಳಿಮುಖವಾಗುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿಣಾಮದ ಸಚಿತ್ರ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಗಮನಿಸಿ.<ref name="interference">{{cite book|title=University Physics 8e|author=H. D. Young|publisher=Addison-Wesley|year=1992|isbn=0201529815}}ಅಧ್ಯಾಯ 37</ref> {| |- | '''ಸಂಯೋಜಿತ''' <br />''' ಅಲೆ''' | colspan="2" rowspan="3"|[[ಚಿತ್ರ:Interference of two waves.png|600px|thumb|left|ಎರಡು ಅಲೆಗಳು]] |- | '''ಅಲೆ 1''' |- | '''ಅಲೆ 2''' |- | <br /> | '''ಒಂದೇ ತೆರನಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಜಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಅಲೆಗಳು''' | '''ಎರಡು ಅಲೆಗಳು 180° ಯಷ್ಟು ''' <br />'''ಫೇಸ್‌ನ ಹೊರಗೆ''' |} [[ಚಿತ್ರ:Dieselrainbow.jpg|thumb|right|300px|ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಇಂಧನ ಚೆಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ತೆಳು-ಫಲಕ ಅಡ್ಡಬರುವಿಕೆಯಿಂದ ವರ್ಣರಂಜಿತ ವಿನ್ಯಾಸ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ]] ಹೈಜೆನ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತವು, ಅಲೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ ಬಿಂದುವೂ ಒಂದು ಹೊಸ ಕ್ಷೋಭೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಒಡಗೂಡಿರುವುದು ಎಂದು ಹೇಳುವುದರಿಂದ, ಹೊಳೆಯುವ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪುಛಾಯೆಯ ಅಂಚುಗಳನ್ನು ನಿಯತ ಅಥವಾ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತ ಒಂದು ಅಲೆಗೆ ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ವಿನಾಶಕಾರಿಯಾಗಿ ಅದರಷ್ಟಕ್ಕೇ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="interference" /> [[ಇಂಟರ್‌ಫರ್‌ಮೆಟ್ರಿಯು]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂತರ ಅಥವಾ [[ಕೋನೀಯ ತಳಿ]]ದಗಳನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಮೂಲಕ ಈ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವ ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ.<ref name="interferometry">{{cite book|author=P. Hariharan|title=Optical Interferometry|edition=2nd|publisher=Academic Press|place=San Diego, USA|year=2003|url=http://www.astro.lsa.umich.edu/~monnier/Publications/ROP2003_final.pdf}}</ref> [[ಮೈಕೆಲ್‌ಸನ್ ಇಂಟರ್‌ಫೆರೋಮೀಟರ್]] ಬೆಳಕಿನ ವೇಗವನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಅಳೆಯಲು ಇಂಟರ್‌ಫರೆನ್ಸ್ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉಪಕರಣವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite book|author=E. R. Hoover|title=Cradle of Greatness: National and World Achievements of Ohio's Western Reserve|place=Cleveland|publisher=Shaker Savings Association|year=1977}}</ref> [[ತೆಳು ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಕಾಗದ ಮತ್ತು ಲೇಪನ]]ಗಳ ಆಗಮನವು ಇಂಟರ್‌ಫರೆನ್ಸ್ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ನೇರ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿತ್ತು. [[ವಿರುದ್ಧಪ್ರತಿಫಲನ ಲೇಪನ]]ಗಳು ಅವು ಲೇಪಿಸಲ್ಪಡುವ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಪ್ರತಿಫಲನವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ವಿನಾಶಕಾರಕ ಇಂಟರ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಅನಗತ್ಯ ಪ್ರತಿಫಲನಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಲು ಬಳಸಬಹುದು. ಸರಳ ಸನ್ನಿವೇಶವೆಂದರೆ ಬಿದ್ದ ಬೆಳಕಿನ ತರಂಗಾಂತರದ ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ದಪ್ಪವಾಗಿರುವ ಒಂಟಿ ಪದರ. ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ರತಿಫಲಿತ ಅಲೆ ಮತ್ತು ಚಾಯಾಚಿತ್ರ ಕಾಗದ/ಮೂಲದ್ರವ್ಯಗಳ ಅಂತರ್ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಪ್ರತಿಫಲಿತ ಅಲೆಗಳು ನಿಖರವಾಗಿ ೧೮೦° ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಜಲಿನಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಇದು ವಿನಾಶಕಾರಿ ಇಂಟರ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌ನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗೋಚರಿತ ವರ್ಣಪಂಕ್ತಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ೫೫೦ ನ್ಯಾನೋಮೀಟರ್‌ನ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ, ಇರುವ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತರಂಗಾಂತರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅಲೆಗಳು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಜಲಿನಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಬಹು ವಿಧದ ಪದರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಂಕೀರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಅಗಲವಾದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರತಿಫಲನವನ್ನು, ಅಥವಾ ಒಂಟಿ ತರಂಗಾಂತರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರತಿಫಲನವನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲವು. ರಚನಾತ್ಮಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ತೆಳು ಪರದೆಯು ತರ೦ಗಾಂತರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರಬಲ ಪ್ರತಿಫಲನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ, ಅದು ಲೇಪನದ ನಕ್ಷೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲ೦ಬಿತವಾಗಿ ಕಿರಿದಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ವಿಶಾಲವಾಗಿರಬಹುದು. ಈ ಫಲಕಗಳನ್ನು [[ದ್ವಿವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಕ]]ಗಳು, [[ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಶೋಧಕ]]ಗಳು, [[ಶಾಖ ಪ್ರತಿಫಲಕ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಬಣ್ಣ ದೂರದರ್ಶಕ]] ಕ್ಯಾಮರಾಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ವವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಶೋಧಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವರು. ಈ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಪರಿಣಾಮವು ತೈಲದ ನಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವರ್ಣರ೦ಜಿತ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲಿನ ನಮೂನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="interference"/> ==== ಪಥಪಲ್ಲಟ ಮತ್ತು ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ಲೇಷಣ ==== {{Main|Diffraction|Optical resolution}} [[ಚಿತ್ರ:Double slit diffraction.svg|300px|right|thumb|ಎರಡು ಸೀಳುಗಳ ಮೇಲೆ ಡಿ ಅಂತರದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಡಿಫ್ರ್ಯಾಕ್ಷನ್ ಕಪ್ಪು ಗೆರೆಗಳು ಕಪ್ಪು ಗೆರೆಗಳಿಗೆ ಸೇರುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಗೆರೆಗಳು ಬಿಳಿಯ ಗೆರೆಗಳಿಗೆ ಸೇರುವಲ್ಲಿ, ಗೆರೆಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಬೆಳ್ಳನೆಯ ಅಂಚುಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತವೆ.ಈ ಅಂಚುಗಳು \ಥೀಟಾ ಕೋನದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಎನ್ ಕ್ರಮಾಂಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.]] ಪಥಪಲ್ಲಟ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳಕಿನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪರಿಣಾಮವು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ೧೬೬೫ ರಲ್ಲಿ ''ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಮಾರಿಯಾ ಗ್ರಿಮಾಲ್ಡಿ'' ಯಿಂದ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅವರು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಶಬ್ದ ''ಡಿಫ್ರಿಂಜರ್'' ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು, ’ಚೂರುಗಳಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸು’.<ref>{{cite book|title=A Treatise on Optics|author=D. Brewster|year=1831|publisher=Longman, Rees, Orme, Brown & Green and John Taylor|place=London|page = 95|url = https://books.google.com/books?vid=OCLC03255091&id=opYAAAAAMAAJ&pg=RA1-PA95}}</ref><ref>{{cite book|title=Memoires pour l'histoire des sciences et des beaux arts|author=J. L. Aubert|publisher=Impr. de S. A. S.; Chez E. Ganeau|place=Paris|year=1760|page=149|url=https://books.google.com/books?vid=OCLC58901501&id=3OgDAAAAMAAJ&pg=PP151}}</ref> ಆ ಶತಮಾನದ ನಂತರ, ರಾಬರ್ಟ ಹೂಕ್ ಮತ್ತು ಐಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್ ಇವರುಗಳೂ ಕೂಡ ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದರು, ಅದು ಈಗ ಪಥಪಲ್ಲಟದಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂಟನ್ ನ ಮುದ್ರಿಕೆ]]<ref>{{cite book|author=R. Hooke|title=Micrographia: or, Some physiological descriptions of minute bodies made by magnifying glasses|place=London|publisher=J. Martyn and J. Allestry|year=1665}}</ref> ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅದೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಜೇಮ್ಸ್ ಗ್ರೆಗೊರಿ]] ಪಕ್ಷಿಯ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಪಥಪಲ್ಲಟದ ನಮೂನೆಯ ಅವಲೋಕನಗಳನ್ನು (ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು)ನಮೂದಿಸಿದನು.<ref>{{cite journal|author=H. W. Turnbull|title=Early Scottish Relations with the Royal Society: I. James Gregory, F.R.S. (1638-1675)|journal = Notes and Records of the Royal Society of London|year=1940–1941|volume=3|page=22|url = http://www.jstor.org/stable/531136}}</ref> ಹೈಜಿನ್ ನ ತತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾದ ಪಥಪಲ್ಲಟದ ಪ್ರಥಮ ಭೌತಿಕ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಮಾದರಿಯು ೧೮೦೩ ರಲ್ಲಿ [[ಥಾಮಸ್ ಯಂಗ್]] ನಿಂದ, ಎರಡು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ತೆರವಾದ ವಿದಳನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ನಮೂನೆಯ ಅವನ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಎರಡು ವಿದಳನಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಂಗಗಳಂತಲ್ಲದೆ ಎರಡು ಅನನ್ಯ ಮೂಲಗಳಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಅವನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಯಂಗ್ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟನು.<ref>{{cite book|author=T. Rothman|title=Everything's Relative and Other Fables in Science and Technology|publisher=Wiley|place=New Jersey|year=2003|isbn=0471202576}}</ref> 1815 ಮತ್ತು 1818, ರಲ್ಲಿ, ಆಗಸ್ಟೀನ್-ಜೀನ್ ಫ್ರೆಸ್ನೆಲ್ ಹೇಗೆ ತರಂಗ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು ಪಥಪಲ್ಲಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿದನು.<ref name="hecht"/> ಪಥಪಲ್ಲಟದ ಸರಳ ಭೌತಿಕ ನಮೂನೆಗಳು ಬೆಳಕಿನ ಕೋನಗಳುಳ್ಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತರಂಗಾಂತರದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದಟ್ಟ ಅಂಚುಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತವೆ (<math>\lambda</math>). ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಸಮೀಕರಣವು ಈ ಬಗೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ :<math>m \lambda = d \sin \theta</math> ಅಲ್ಲಿ ಎರಡು ತರ೦ಗಾಭಿಮುಖ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕೀಕರಣವು <math>d</math>0/ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ( ಯಂಗ್ ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು [[ಎರಡು ವಿದಳನ]]ವಾಗಿತ್ತು), <math>\theta</math>ಇದು ಕೇಂದ್ರದ ಅಂಚಿನ ನಡುವಣ ಕೋನಗಳುಳ್ಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕೀಕರಣ ಮತ್ತು <math>m</math> ನೇ ನಮೂನೆಯ ಅಂಚು, ಎಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದ ಗರಿಷ್ಠತೆತೆಯು <math>m = 0</math> ಆಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="diffraction">{{cite book|title=University Physics 8e|author=H. D. Young|publisher=Addison-Wesley|year=1992|isbn=0201529815}}ಅಧ್ಯಾಯr 38</ref> ವಿವಿಧ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಸಮೀಕರಣವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಏಕೈಕ ತೆರಪಿನಲ್ಲಿ ಪಥಪಲ್ಲಟ, ಅಥವಾ ಸಮನಾದ ತೆರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಹು ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿದಳನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ [[ಪಥಪಲ್ಲಟ ಜಾಲರಿ]]ಯ ಮೂಲಕ ಪಥಪಲ್ಲಟ.<ref name="diffraction"/> ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾದ ಪಥಪಲ್ಲಟದ ನಮೂನೆಗಳು [[ಫ್ರೆಸ್ನೆಲ್]] ಅಥವಾ [[ಫ್ರಾನ್ ಹೋಫರ್]] ನ ಪಥಪಲ್ಲಟದ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಜೊತೆ ಕೆಲಸಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="phyoptics"/> [[ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಪಥಪಲ್ಲಟವು]] [[ಹರಳಿ]]ನಲ್ಲಿರುವ ಕಣಗಳು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೂರದಲ್ಲಿ ಒಂದು [[ಆಂಗ್ ಸ್ಟೋರ್ಮ್]] ನ ಮೇಲೆ ಸಾಲಾಗಿರುವ ನಿಯತ ತೆರವಿನ ದೂರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪಥಪಲ್ಲಟದ ನಮೂನೆಯನ್ನು ನೋಡಲು, ಹರಳಿನ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಸದೃಶ ತರಂಗಾಂತರದ ತೆರಪಿನ ಜೊತೆ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಗಳನ್ನು ಹಾಯಿಸಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹರಳುಗಳು ಎರಡು-ಆಯಾಮದ ಜಾಲರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೂರು-ಆಯಾಮದ ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಪಥಪಲ್ಲಟದ ನಮೂನೆಯು ಎರಡು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, [[ಬ್ರಾಗ್ ನ ಪ್ರತಿಫಲನಕ್ಕೆ]] ಅನುಗುಣವಾಗಿ, [[ಅನನ್ಯ ನಮೂನೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕಾಂತಿಯುತ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು <math>d</math> ಅಣುಗಳ ನಡುವೆ ದ್ವಿಗುಣ ತೆರಪುಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.<ref name="diffraction"/> ಪಥಪಲ್ಲಟದ ಪರಿಣಾಮಗಳು [[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದಿಂದ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ]] ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲಗಳ ಬಳಿಗೆ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಶೋಧಕದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸರ್ವೆಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, [[ದ್ಯುತಿರಂಧ್ರ]]ದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಬೆಳಕು ಪಥಪಲ್ಲಟದ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಡುವ ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳು ([[ಪಥಪಲ್ಲಟ-ಸೀಮಿತ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ]]ದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿದಂತೆ)ದಟ್ಟ ಶೂನ್ಯದಿಂದ ಬೆರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾಂತಿಯುತ ಮುದ್ರಿಕೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಕೇಂದ್ರೀಯ ತಾಣದಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ: ಈ ನಮೂನೆಯು [[ಏಯರಿ ನಮೂನೆ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಕಾಂತಿಯುತ ಪಟಲವು [[ಏಯರಿ ಡಿಸ್ಕ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref name="hecht"/> ಆ ಮುದ್ರಿಕೆಯ ಗಾತ್ರವು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನೀಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ :<math> \sin \theta = 1.22 \frac{\lambda}{D}</math> ಅಲ್ಲಿ ''θ '' ಕೋನಗಳುಳ್ಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣ, ''λ '' ಇದು ಬೆಳಕಿನ [[ತರ೦ಗಾಂತರ]], ಮತ್ತು ''ಡಿ'' ಇದು ಮಸೂರ ದ್ಯುತಿರಂಧ್ರದ [[ವ್ಯಾಸ]]ವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಬಿಂದುಗಳ ನಡುವಣ ಕೋನಗಳುಳ್ಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕೀಕರಣವು ಏಯರಿ ಡಿಸ್ಕ್ ತ್ರಿಜ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಮ್ಮಿಯಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಆ ಎರಡು ಬಿಂದುಗಳು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಕೋನಗಳುಳ್ಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕೀಕರಣವು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೆ, ಎರಡು ಬಿಂದುಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚಿತ್ರಗಳು ರಚನೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. [[ರೇಲಿಯು]] ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ "[[ರೇಲಿಯನ್ ಮಾನದಂಡ]]"ದಲ್ಲಿ ನಿರಂಕುಶವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾನೆ ಹೇಗೆಂದರೆ ಯಾವ ಎರಡು ಬಿಂದುಗಳ ಕೋನಗಳುಳ್ಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕೀಕರಣವು ಏಯರಿ ಡಿಸ್ಕ್‌ನ ತ್ರಿಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮವಾಗಿರುತ್ತದೆಯೋ (ಮೊದಲು ಶೂನ್ಯವಾಗಿ ಅಳತೆಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಅದು ಬೆಳಕು ಕಾಣದಿರುವ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನವಾಗುತ್ತದೆ)ಅದನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಮಸೂರ ಅಥವಾ ಅದರ ದ್ಯುತಿರಂಧ್ರದ ವ್ಯಾಸವು ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದಷ್ಟೂ ಚಿತ್ರದ ದೃಶ್ಯಸಾಂದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="diffraction" /> ಇಂಟರ್‌ಫೆರೋಮೆಟ್ರಿ, ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಬೇಸ್‌ಲೈನ್ ದ್ಯುತಿರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೋನೀಯ ದೃಶ್ಯಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="interferometry" /> ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು [[ಹೊಳೆಯುವಂತೆ]] ಮಾಡುವ ವಾತಾವರಣದ [[ಹರಡಿರುವಿಕೆ]] ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವಾತಾವರಣವು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾಣುವ ವರ್ಣಪಟಲದ ದೃಶ್ಯಚಿತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ ದೃಶ್ಯಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವುದರಿಂದ ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಈ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೋಟ]]ದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಇಂತಹ ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಮತ್ತು ಪಥಪಲ್ಲಟ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬಳಸುವ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು [[ಸಂಯೋಜಿತ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ]] ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>'' ರಾಬರ್ಟ್ ನಿಗೆಲ್ ಟಬ್ಸ್‌ರಿಂದ'' [http://www.mrao.cam.ac.uk/telescopes/coast/theses/rnt/ ಲಕ್ಕಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪೊಜರ್ಸ್: ಡಿಫ್ರಾಕ್ಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಆಸ್ಟ್ರೊನಾಮಿಕಲ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಥ್ರೂ ದ ಅಟ್ಮೊಸ್‌ಪಿಯರ್]</ref> ==== ಪ್ರಸರಣ ಮತ್ತು ಚೆದುರಿಕೆ ==== {{Main|Dispersion (optics)|Scattering}} [[ಚಿತ್ರ:Light dispersion conceptual waves.gif|thumb|right|ತ್ರಿಭುಜದ ಮೂಲಕ ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರಸರಣದ ಊಹಾತ್ಮಕ ಆ‍ಯ್‌ನೀಮೇಶನ್.ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಂಪನಾಂಕದ (ನೀಲಿ) ಬೆಳಕು ಹೆಚ್ಚು ಓರೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ,ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಕಂಪನಾಂಕದ (ಕೆಂಪು)ಬೆಳಕು ಕಡಿಮೆ ಓರೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ]] ವಕ್ರೀಕಾರಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಭೌತಿಕ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ಎಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ತರ೦ಗಾಂತರವು (ಅಥವಾ ತರ೦ಗ ದೂರವು) ಚದುರಿಕೆಯ ಒಂದು ವಿಧವಾಗಿ, ಉಳಿದ ಅಂತರಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಥೊಮ್ಸನ್ ಚದುರಿಕೆಯು]] ಒಂದು ಸರಳ ವಿಧವಾದ ಚದುರಿಕೆಯಾಗಿದೆ, ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ತರ೦ಗಗಳು ಏಕೈಕ ಕಣಗಳಿಂದ ಪಥತಪ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಇದು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಿ ತರ೦ಗದ೦ಥ ಅಲೆಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಪ್ರಕಾಶವು ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿರುತ್ತದೆಯೋ, ಆ ಥೊಮ್ಸನ್ ಚದುರಿಕೆಯ ಎಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆವರ್ತನದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ ಬೆಳಕು ಚದುರುತ್ತದೆ, [[ಕೊಮ್ಪ್ಟನ್ ಚದುರಿಕೆಗೆ]] ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಯಾವುದು ಆವರ್ತನದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆಯೊ ಮತ್ತು ಕರಾರುವಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು [[ಗೊತ್ತಾದ ಪರಿಮಾಣದ ಯಾಂತ್ರಿಕ]] ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆಯೊ ಅದು ಬೆಳಕಿನ ಸಹಜಗುಣವನ್ನು ಕಣಗಳಾಗಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಖ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಬೆಳಕಿನ ತರ೦ಗಾಂತರಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುವ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಣಗಳಿಂದ ನಡೆಯುವ ಬೆಳಕಿನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಚದುರಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು [[ರೇಲಿ ಚದುರಿಕೆ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವ ತರ೦ಗಾಂತರವಿರುವ ಕಣಗಳ ಚದುರಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು [[ಮಿ ಚದುರಿಕೆ]] ಎನ್ನುವರು ಜೊತೆಗೆ [[ತಿಂದಾಲ್ ಪರಿಣಾಮವು]] ಸಾಮುದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಟಮ್ ಅಥವಾ ಮೊಲಿಕ್ಯುಲ್ಸ್ ಗಳ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಳಕಿನ ಚದುರಿಕೆಯು [[ರಾಮನ್ ಚದುರಿಕೆಗೆ]] ಒಳಗಾಗಬಹುದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಆಟಮ್ ಮತ್ತು ಮೊಲಿಕ್ಯುಲ್ಸ್ ಗಳ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಂದ ಆವರ್ತನವು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ದಟ್ಟ(ಸಾಂದ್ರ)ಮೂಲವಸ್ತುವಿನ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಚಲನೆಯ ಜೊತೆಗಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬೆಳಕಿನ ಆವರ್ತನವು ಬದಲಾದರೆ ಅದನ್ನು [[ಬ್ರಿಲ್ಲುಯಿನ್ ಚದುರಿಕೆ]] ಎನ್ನುವರು.<ref>{{cite book|author=C. F. Bohren and D. R. Huffman|title=Absorption and Scattering of Light by Small Particles|publisher=Wiley|year=1983|isbn=0471293407}}</ref> ಮೂಲವಸ್ತುವಿನ ಸ್ವತ್ತು (''ಮೂಲವಸ್ತುವಿನ ಪ್ರಸರಣ'' ) ಅಥವಾ [[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ತರ೦ಗಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ]] (''ತರ೦ಗಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಪ್ರಸರಣ'' ) ಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಯಾವಾಗ ಭಿನ್ನರೀತಿಯ ಬೆಳಕಿನ ಆವರ್ತನಗಳು ಭಿನ್ನವಾದ [[ಮಜಲಿನ ವೇಗವನ್ನು]] ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆಯೊ ಆವಾಗ ಪ್ರಸರಣವು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯ ಪ್ರಸರಣದ ಬಗೆಯೆಂದರೆ ತರ೦ಗಾಂತರವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸೂಚಿಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು, ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪಾರದರ್ಶಕ ಮೂಲವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು "ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಸರಣ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ [[ದ್ವಿವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ ಮೂಲವಸ್ತು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲಿ ಮೂಲವಸ್ತುವು ಬೆಳಕನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೋ ಆ ತರ೦ಗಾಂತರದ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="J286">{{cite book|author=J. D. Jackson|title=Classical Electrodynamics|edition=2nd|publisher=Wiley|year=1975|isbn=047143132X|page=286}}</ref> ಎಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಂತರವು ತರ೦ಗಾಂತರದ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಗ್ನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆಯೊ, ಅಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಯ ವಕ್ರೀಕರಣವು ತರ೦ಗಾಂತರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು "ಅಸ೦ಬದ್ಧ ಪ್ರಸರಣ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref name="Geoptics" /><ref name="J286" /> ವರ್ಣಪಲ್ಲಟ ಕೊಳವೆಯ ಮುಖಾಂತರ ವರ್ಣವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಸರಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ವರ್ಣಪಲ್ಲಟ ಕೊಳವೆಯ ಮೆಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಸ್ನೆಲ್ ನ ಕಟ್ಟಳೆಯು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ ೮ ನೆ ಕೋನದ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಸಹಜಸ್ಥಿತಿಯವರೆಗೆ ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರಾಸಂಗಿಕ ಘಟನೆಯು ಬಾಗಿದ ಕೋನದ೦ತೆ (ಸಿನ್(೮)/''ಎನ್'' ) ವಕ್ರೀಕಾರಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ವಕ್ರೀಕಾರಕ ಸೂಚಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನೀಲಿ ಬೆಳಕು, ಕೆಂಪು ಬೆಳಕಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಲವಾಗಿ ಬಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಕಾಮನಬಿಲ್ಲಿನ]] ನಮೂನೆ ಸಂಭವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="Geoptics"/> [[ಚಿತ್ರ:Wave group.gif|frame|ಪ್ರಸರಣ: ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಿಸುವ ಎರಡು ಸಿನುಸಾಯಿಡ್‌ಗಳು ಚಲಿಸುವ ಅಡ್ಡಬರುವಿಕೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ.ಕೆಂಪು ಬಿಂದುವು ಫೇಸ್ ವೇಗದಿಂದ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ,ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಬಿಂದು ಗುಂಪು ವೇಗದಿಂದ ಹರಡುತ್ತದೆ.ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಫೇಸ್ ವೇಗವು ಗುಂಪು ವೇಗದ ಎರಡರಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.ಆಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುವಾಗ ಕೆಂಪು ಬಿಂದುವು ಎರಡು ಹಸಿರು ಬಿಂದುಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆಹಾಕುತ್ತದೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಲೆಯು(ಫೇಸ್ ವೇಗದಿಂದ ಚಲಿಸುವ) ಅಲೆಯ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ಟಿನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ(ಗುಂಪು ವೇಗದಿಂದ ಚಲಿಸುವ).]] ಮೂಲವಸ್ತು ಪ್ರಸರಣವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಅಸ೦ಬದ್ಧ ಸಂಖ್ಯೆ]] ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅದು ಮೂರು ನಿಶ್ಚಿತ ವಕ್ರೀಕಾರಕಗಳ ಸೂಚಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರಸರಣದ ಒಂದು ಸುಲಭ ಮಾಪನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ತರ೦ಗಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಪ್ರಸರಣವು [[ಪ್ರಜನನ ಸ್ಥಿರಾಂಕದ]] ಮೇಲೆ ಅವಲ೦ಬಿತವಾಗಿದೆ.<ref name="hecht"/> ಎರಡೂ ಬಗೆಯ ಪ್ರಸರಣಗಳು ತರ೦ಗದ ಗುಂಪು ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ತರ೦ಗ ಪೊಟ್ಟಣಗಳ ಮುಖ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳು ಅದೇ ರೀತಿಯ ಆವರ್ತನದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ ಹಾಗೆ ವಿದ್ಯುದ್ಕಾಂತೀಯ ತರ೦ಗಗಳ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವೂ ಕೂಡ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. "ಗುಂಪು ವೇಗ ಪ್ರಸರಣ"ವು ವಿಕಿರಣದ ಹೊದಿಕೆ ಸಂಕೇತವು ಹರಡಿ-ಹೊರಬೀಳುವುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಗುಂಪು ಪ್ರಸರಣ ವಿಳಂಬ ಮಾನದ೦ಡದ ಜೊತೆ ಅಳತೆ ಮಾಡಬಹುದು: :<math>D = \frac{1}{v_g^2} \frac{dv_g}{d\lambda}</math> ಅಲ್ಲಿ <math>v_g</math> ಯು ಗುಂಪು ವೇಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="optnet">{{cite book|author=R. Ramaswami and K. N. Sivarajan|title=Optical Networks: A Practical Perspective|publisher=Academic Press|location=London|year=1998}}</ref> ಒಂದು ಏಕರೀತಿಯ ಮಧ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ, ಗುಂಪು ವೇಗವು :<math>v_g = c \left( n - \lambda \frac{dn}{d\lambda} \right)^{-1}</math> ಅಲ್ಲಿ ''ಎನ್'' ಎಂಬುದು ವಕ್ರೀಕರಣದ ಸೂಚಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ''ಸಿ '' ಎಂಬುದು ನಿರ್ವಾತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>ಬ್ರಿಲೊಂಟಿನ್, ಲಿಯೋನ್. ''ವೇವ್ ಪ್ರೊಪೊಗೆಷನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಗ್ರುಪ್ ವೆಲೊಸಿಟಿ ''. ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಪ್ರೆಸ್ Inc., ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ (1960)</ref> ಇದು ಪ್ರಸರಣ ವಿಳಂಬ ಮಾನದ೦ಡಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸುಲಭ ಬಗೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: :<math>D = - \frac{\lambda}{c} \, \frac{d^2 n}{d \lambda^2}.</math> ''ಡಿ'' ಯು ಶೂನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದರೆ, ಮಧ್ಯಂತರವು ''ಧನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಸರಣ'' ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ''ಡಿ'' ಯು ಶೂನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೆ, ಮಧ್ಯಂತರವು ''ಋಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಸರಣ'' ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚದುರಿಸುವ ಮಧ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಿಸಿದರೆ, ಅದರ ಫಲಿತಾಂಶವು ತಗ್ಗಿದ ಆವರ್ತನ ಘಟಕಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಚ್ಚ ಆವರ್ತನ ಘಟಕದ ನಿಧಾನ ಇಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗಾಗಿ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣವು, ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ಆವರ್ತನವು ಕಾಲದ ಜೊತೆಗೆ ''ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿ [[ಉಲಿ]]'' ಯುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ''ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಉಲಿ'' ಯುತ್ತದೆ ಇದು ವರ್ಣಪಲ್ಲಟ ಕೊಳವೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುವ ವರ್ಣಪ೦ಕ್ತಿಯು ಅತ್ಯಲ್ಪ ವಕ್ರೀಕಾರಕ ಕೆಂಪು ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಅತಿಹೆಚ್ಚು ವಕ್ರೀಕಾರಕ ನೀಲಿ/ನೇರಳೆ ಬೆಳಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿಲೋಮವಾಗಿ, ಒಂದು ಕಿರಣವು ಅಸ೦ಬದ್ಧವಾಗಿ (ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ) ಚದುರಿಸುವ ಮಧ್ಯಂತರದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋದರೆ, ಉಚ್ಚ ಆವರ್ತನ ಘಟಕವು ತಗ್ಗಿದ ಆವರ್ತನಕ್ಕಿಂತ ಜೋರಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣವು ''ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉಲಿ'' ಯುತ್ತವೆ, ಅಥವಾ ''ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ-ಉಲಿ'' ಯುತ್ತವೆ, ಆವರ್ತನವು ಕಾಲದ ಜೊತೆಗೆ ಇಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|author=M. Born and E. Wolf|title=Principle of Optics|publisher=Cambridge University Press|year=1999|location=Cambridge|pages=14–24|isbn=0521642221}}</ref> ಗುಂಪು ವೇಗ ಪ್ರಸರಣದ ಫಲಿತಾಂಶವು, ಋಣತ್ಮಕವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿರಲಿ, ಕಟ್ಟಕಡೆಯದಾಗಿ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳ ಮಾರ್ಪಡುವ ಹರಡುವಿಕೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಸರಣದ ಆಡಳಿತವನ್ನು [[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಫೈಬರ್]] ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿಸುತ್ತದೆ, ತರುವಾಯ ಪ್ರಸರಣವು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗುಂಪು ಕಾಲದ ಜೊತೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಇದು ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಆಗದ೦ತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="optnet"/> ==== ಧ್ರುವೀಕರಣ ==== {{Main|Polarization (waves)}} ಧ್ರುವೀಕರಣವು ತರಂಗದ ಸರ್ವೆಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸ್ವತ್ತಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಆಂದೋಲನದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು (ನೆಲೆಯನ್ನು) ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುದ್ಕಾಂತೀಯ ತರಂಗಗಳಂತಹ [[ವ್ಯತ್ಯಸ್ತ ತರ೦ಗ|ವ್ಯತ್ಯಸ್ತ ತರಂಗ]]ಗಳಲ್ಲಿ, ಸಮತಲದಲ್ಲಿನ ಆಂದೋಲನದ ನೆಲೆಯು ತರಂಗದ ಸಂಚಾರ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಲಂಬವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಆಂದೋಲನಗಳು ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ([[ರೇಖಾತ್ಮಕ ಧ್ರುವೀಕರಣ]])ನೆಲೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಅಥವಾ ಆಂದೋಲನದ ಮಾರ್ಗವು ತರಂಗವು ಚಲಿಸಿದಂತೆ([[ವೃತ್ತಾಕಾರ]]ವಾಗಿ ಅಥವಾ [[ದೀರ್ಘವೃತ್ತಾಕಾರದ ಧ್ರುವೀಕರಣ]]) ಬದಲಾಗಬಹುದು (ತಿರುಗಬಹುದು). ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ಧ್ರುವೀಕರಣಗೊಂಡ ತರಂಗಗಳು ಚಲನೆಯ ಮಾರ್ಗದ ಬಲಮುಖವಾಗಿ ಅಥವಾ ಎಡಮಖವಾಗಿ ತಿರುಗಬಹುದು, ಮತ್ತು ತರಂಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅವುಗಳ ಎರಡು ಪರಿಭ್ರಮಣವನ್ನು ತರಂಗದ [[ಅಸಮಮಿತತೆ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref name="light">{{cite book|title=University Physics 8e|author=H. D. Young|publisher=Addison-Wesley|year=1992|isbn=0201529815}}ಅಧ್ಯಾಯ 34</ref> ಧ್ರುವೀಕರಣವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ವಿದ್ಯುದ್ಕಾಂತೀಯ ತರಂಗವು ಪ್ರಸಾರಿಸಿದಂತೆ ಸದಿಶ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ [[ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ]] ನೆಲೆಯ ಜಾಡನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಸಮತಲ ತರಂಗದ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ನೆಲೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ಎಕ್ಸ್ '' ಮತ್ತು ''ವೈ'' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಡುವ ಎರಡು [[ಘಟಕಗಳಾಗಿ]] ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ (ಜೊತೆಗೆ '''ಝಡ್''' ಇದು ಚಲನೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ). ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ನೆಲೆಯಿಂದ ಎಕ್ಸ್-ವಾಯ್ ಸಮತಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆಕಾರವು [[ಲಿಸ್ಸಜೌಸ್ ಆಕೃತಿ]]ಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅದು ''ಧ್ರುವೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿ'' ಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="hecht"/> ಈ ಕೆಳಗಿನ ಆಕೃತಿಗಳು ಕಾಲದ ಜೊತೆಗೆ (ಲಂಬ ರೇಖೆ), ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ, ಇದರ ''ಎಕ್ಸ್'' ಮತ್ತು ''ವಾಯ್'' ಘಟಕಗಳ ಜೊತೆ(ಕೆಂಪು/ಬಲಗಡೆ ಮತ್ತು ಹಸಿರು/ಎಡಗಡೆ), ಮತ್ತು ಸಮತಲದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ(ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣ)ಘಟಕಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ನೆಲೆ(ನೀಲಿ)ಯ ವಿಕಸನದ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ: ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿನ ಬಿಂದುವನ್ನು ಪ್ರಜನನದ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುವಾಗ ಅದೇ ರೀತಿಯ ವಿಕಸನವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ----<div style="float:left;width:170px"> [[ಚಿತ್ರ:Linear polarization schematic.png|center|ರೇಖೀಯ ದ್ರುವೀಕರಣದ ರೇಖಾಚಿತ್ರ.]] <center>''ರೇಖಾತ್ಮಕ'' </center> </div> <div style="float:left;width:170px"> [[ಚಿತ್ರ:Circular polarization schematic.png|center|ವೃತ್ತಾಕಾರದ ದ್ರುವೀಕರಣದ ರೇಖಾಚಿತ್ರ.]] <center>''ವೃತ್ತಾಕಾರದ'' </center> </div> <div style="float:left;width:170px"> [[ಚಿತ್ರ:Elliptical polarization schematic.png|center|ಅಂಡಾಕಾರದ ಧ್ರುವೀಕರಣದ ರೇಖಾಚಿತ್ರ]] <center>''ದೀರ್ಘವೃತ್ತಾಕಾರದ ಧ್ರುವೀಕರಣ '' </center> </div> {{clear}} ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಎಡಗಡೆಯಿರುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಬೆಳಕಿನ ತರಂಗದ ಎಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಾಯ್ ಘಟಕಗಳು ಮಜಲುಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ನಿದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ಶಕ್ತಿಯ ಅನುಪಾತವು ಅಚಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪಥದ ಮಾರ್ಗವು ( ಈ ಎರಡು ಘಟಕಗಳ ಪಥದ ಮೊತ್ತ) ಅಚಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ಪಥದ ತುದಿಯು ಸಮತಲದಲ್ಲಿ ಏಕೈಕ ರೇಖೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ, ಈ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ದೃಷ್ಟಾಂತವು [[ರೇಖಾತ್ಮಕ ಧ್ರುವೀಕರಣ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪುತ್ತದೆ. ಈ ರೇಖೆಯ ಮಾರ್ಗವು ಎರಡು ಘಟಕಗಳ ಸಂಬಂಧ ಸೂಚಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ (ವಿಸ್ತೀರ್ಣ) ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="light" /> ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಅಸಂಬಂದಿತ ಘಟಕಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ (ವಿಸ್ತೀರ್ಣ)ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮಜಲಿನಿಂದ 90° ಹೊರಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಾಂತದಲ್ಲಿ, ಯಾವಾಗ ಒಂದು ಘಟಕವು ಅದರ ಗರಿಷ್ಠ ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆಯೊ ಆಗ ಇನ್ನೊಂದು ಘಟಕವು ಶೂನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹಂತದ ಸಂಭವನೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳಿವೆ ಅವು ಈ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ: ''ಎಕ್ಸ್'' ಘಟಕವು 90° ಯಲ್ಲಿ ''ವಾಯ್'' ಘಟಕಕ್ಕಿಂತ ಮುಂದಿರಬಹುದು ಅಥವಾ 90°ಯಲ್ಲಿ ''ವಾಯ್'' ಘಟಕಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿರಬಹುದು. ಈ ವಿಶಿಷ್ಟಾದ ದೃಷ್ಟಾಂತದಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ಪಥವು ಸಮತಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ತುಲವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಧ್ರುವೀಕಣವು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಧ್ರುವೀಕರಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ವರ್ತುಲದಲ್ಲಿನ ಪರಿಭ್ರಮಣದ ಮಾರ್ಗವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಮಜಲುಗಳ ಸಂಬಂಧದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ''ಬಲಭಾಗದ ವರ್ತುಲ ಧ್ರುವೀಕರಣ'' ಮತ್ತು ''ಎಡಭಾಗದ ವರ್ತುಲ ಧ್ರುವೀಕರಣ'' ಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="hecht"/> ಉಳಿದ ಇತರ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಿ ಎರಡು ಘಟಕಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲವೋ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಮಜಲುಗಳ ಭಿನ್ನತೆಯು ಶೂನ್ಯವೂ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ 90°ಯ ಗುಣಕಗಳೂ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಈ ರೀತಿಯ ಧ್ರುವೀಕರಣವು [[ದೀರ್ಘವೃತ್ತಾಕಾರದ ಧ್ರುವೀಕರಣ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪಥವು ಸಮತಲದಲ್ಲಿ [[ದೀರ್ಘವೃತ್ತ]]ವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ( ''ಧ್ರುವೀಕರಣ ದೀರ್ಘವೃತ್ತ'' ). ಮೇಲೆ ಬಲಗಡೆಯಿರುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಧ್ರುವೀಕರಣದ ವಿವರವಾದ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರವು [[ಜೋನ್ಸ್ ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು [[ಗೀಟಿನ ಮಾನದ೦ಡ|ಗೀಟಿನ ಮಾನದಂಡ]]ದ ಮುಖಾಂತರ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref name="hecht"/>---- ಭಿನ್ನ ಧ್ರುವೀಕರಣ ಬಗೆಗಳಿಗೆ ಭಿನ್ನ ಸೂಚಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ''[[ಜೋಡಿವಕ್ರೀಕರಣ]]'' ಗಳು ಎನ್ನುವರು.<ref name="light"/> ಈ ಪರಿಣಾಮದ ಸುಪರಿಚಿತ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣವು ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ [[ತರ೦ಗ ಫಲಕ|ತರಂಗ ಫಲಕ]]/ ವಿಳಂಬಕ (ರೇಖಾತ್ಮಕ ಬಗೆಗಳು) ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು [[ಫ್ಯಾರಡೆ ಭ್ರಮಣ]]/[[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಭ್ರಮಣ]] (ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಭ್ರಮಣ)ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="hecht"/> ಜೋಡಿವಕ್ರೀಕರಣ ಮಾದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದ ಉದ್ದವು ಸಾಕಷ್ಟಿದ್ದರೆ, [[ವಕ್ರೀಕರಣ]]ದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಭಿನ್ನ ಪ್ರಜನನ ದಿಕ್ಕಿನ ಜೊತೆ ಸಮತಲ ತರಂಗಗಳು ಮೂಲವಸ್ತುವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇದು ಬರಿಗಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ [[ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ಖನಿಜದ]] ಹರಳುಗಳ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ, ಇದು ನೋಡುಗರಿಗೆ ಎರಡು ಪ್ರತಿಭಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ಏನನ್ನೇ ನೋಡಿದರೂ ಅಸಂಬದ್ಧವಾಗಿ ವಕ್ರೀಕರಣಗೊಂಡ ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಈ ಪರಿಣಾಮವು ಇ[[ರಾಮಸ್ ಬಾರ್ತೊಲಿನಸ್]] ಗೆ ೧೬೬೯ ರಲ್ಲಿ ವಕ್ರೀಕರಣದ ಮೊದಲ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಹಾಯವಾಯಿತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಮಜಲು ಸ್ಥಿತಿ, ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಧ್ರುವೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಯು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆವರ್ತನ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅದು, [[ದ್ವಿವರ್ಣತ್ವದ]] ಸಂಯೋಗದೊಂದಿಗೆ, ಅನೇಕವೇಳೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬೆಳಕನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾಮನಬಿಲ್ಲಿನ ತರದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. [[ಖನಿಜ ಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ, [[ಬಹುವರ್ಣತ್ವ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಆ ರೀತಿಯ ಸ್ವತ್ತುಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ ಯಂತ್ರಗಳ]]ನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಜೋಡಿವಕ್ರೀಕಾರಕಗಳಲ್ಲದ ಹಲವು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಗಳು [[ಯಾಂತ್ರಿಕ ಒತ್ತಡ]]ದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗಾಗುತ್ತವೆ, ಇದು [[ಪ್ರಕಾಶಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ]]ದ ತಳಹದಿಯ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ಘಟನೆ.<ref name="light"/> [[ಚಿತ್ರ:Malus law.svg|right|thumb|350px|ರೇಖೀಯ ಧ್ರುವೀಕರಣಗೊಂಡ ಬೆಳಕಿನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಧ್ರುವೀಕರಣ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, θ1 - θ0 = θi.]] ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಕ್ರೀಕರಣ ಬಗೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಮಾದ್ಯಮವು ''[[ದ್ವಿವರ್ಣಿ]]'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.ಎಲ್ಲಾ ನಿಕಟ ವಿಕಿರಣಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಬಳಸುವ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ''ಧ್ರುವೀಕರಣ ಶೋಧಕ'' ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ "[[ಧ್ರುವೀಕಾರಕ]]ಗಳು" ಎನ್ನುವರು. ಮೆಲುಸ್ ನ ಸಂಹಿತೆ, ನಂತರ [[ಎಟಿಯನ್-ಲೂಯಿಸ್ ಮೆಲುಸ್]] ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಹಿತೆಯು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ ಯಾವಾಗ ಒಂದು ನಿಖರವಾದ ಧ್ರುವೀಕರಣವು ರೇಖಾತ್ಮಕ ಧ್ರುವೀಕೃತ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುವ ಬೆಳಕಿನ ತೀವ್ರತೆ, ''ಆಯ್'', ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ನೀಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ :<math> I = I_0 \cos^2 \theta_i \quad,</math> ಇದರಲ್ಲಿ :''ಆಯ್'' <sub>ಒ</sub> ಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತೀವ್ರತೆಗಳು, ::ಮತ್ತು ''೮ '' <sub>ಆಯ್</sub> ಗಳು ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಧ್ರುವೀಕರಣ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಧ್ರುವೀಕರಣದ ಅಕ್ಷದ ನಡುವಿನ ಕೋನಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref name="light"/> ಅಧ್ರುವೀಕೃತ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣವು ಎಲ್ಲಾ ಸಂಭವನೀಯ ಕೋನಗಳ ಏಕಪ್ರಕಾರದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಬಹುದು. ಆದುದರಿಂದ 1/2 ಸರಾಸರಿ ಮೌಲ್ಯ<math>\cos^2 \theta</math>, ಪ್ರಸಾರಣಾ ಸಹಪ್ರಮಾಣವು ಹೀಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ :<math> \frac {I}{I_0} = \frac {1}{2}\quad.</math> ರೂಢಿಯಲ್ಲಿ, ಧ್ರುವೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬೆಳಕು ಕಾಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ರುವೀಕೃತ ಬೆಳಕಿನ ವಾಸ್ತವಿಕ ಪ್ರಸರಣವು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪದರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಮಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಧ್ರುವೀಕಾರಕ-ವಿಧದ ಧ್ರುವೀಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರಾಗಿ 38% ಇರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಕೆಲವು ಜೋಡಿವಕ್ರೀಕರಣ ವರ್ಣಪಲ್ಲಟ ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾ(>49.9%) ಗಿರುತ್ತವೆ.<ref name="hecht"/> ವ್ಯಾಪಿತ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿವಕ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ದ್ವಿವರ್ಣತ್ವಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ವಿಭಿನ್ನ ವಕ್ರೀಕಾರಕ ಸೂಚಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎರಡು ಮೂಲವಸ್ತುಗಳ (ಪ್ರತಿಫಲಿತ) ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳ ನಡುವೆ ಧ್ರುವೀಕರಣದ ಪರಿಣಾಮಗಳೂ ಕೂಡ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಈ ಪರಿಣಾಮಗಳು [[ಫ್ರೆಸ್ನೆಲ್ ಸಮೀಕರಣ]]ದಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಕಾರ್ಯದ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯ ಕೋನ ಮತ್ತು ವಕ್ರೀಕರಣದ ಕೋನದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಅನುಪಾತದ ಜೊತೆಗೆ, ತರಂಗದ ಒಂದು ಭಾಗವು ಪ್ರಸಾರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಭಾಗವು ವಕ್ರೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಭೌತಿಕ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನವು [[ಬ್ರೆವ್ಸ್ಟರ್ ನ ಕೋನ]]ದಿಂದ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref name="hecht"/> [[ಚಿತ್ರ:CircularPolarizer.jpg|right|thumb|400px|ಒಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದ ಮೇಲೆ ಧ್ರುವೀಕರಣ ಶೋಧಕದ ಪ್ರಭಾವ ಎಡ ಬದಿಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಧ್ರುವೀಕರಣವಿಲ್ಲದೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆಬಲಗಡೆಯ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಆಕಾಶದಿಂದ ಚೆದುರಿದ ನೀಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಕೆಲವು ಧ್ರುವೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಶೋಧಕವನ್ನು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.]]ಹೆಚ್ಚಿನ [[ವಿದ್ಯುದ್ಕಾಂತೀಯ ವಿಕಿರಣ]]ಗಳ ಮೂಲಗಳು ಬೆಳಕನ್ನು ಹೊರಸೂಸುವ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಟಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮೊಲಿಕ್ಯುಲ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ವಿಸರ್ಜಕಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿತಗೊಂಡ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಗುರಿಯು [[ಸಹಸ೦ಬ೦ಧಿತ|ಸಹಸಂಬಂಧಿತ]]ವಾಗಿರಬೇಕೆಂದೇನಿಲ್ಲ, ಆ ನಿದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ''ಅಧ್ರುವೀಕೃತ'' ವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಕಗಳ ನಡುವೆ ಭಾಗಶಃ (ಅಪೂರ್ಣ)ಸಹಸಂಬಂಧವಿದ್ದರೆ, ಬೆಳಕು ''ಭಾಗಶಃ ಧ್ರುವೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ''. ಧ್ರುವೀಕರಣವು ವರ್ಣಪಂಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಸುಸಂಬದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೆ, ಭಾಗಶಃ ಧ್ರುವೀಕೃತ ಬೆಳಕನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟಸ್ಥಾನದ ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ರುವೀಕೃತ ಅಂಶ, ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಧ್ರುವೀಕೃತ ಭಾಗ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಬಹುದು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಗ ಬೆಳಕನ್ನು [[ಧ್ರುವೀಕರಣದ ಮಟ್ಟದ]] ನಿಭಂದನೆಗಳ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘವೃತ್ತದ ಮಾನದಂಡದ ಮೂಲಕ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="hecht"/> ಮಿರುಗುವ ಪಾರದರ್ಶಕ ಮೂಲವಸ್ತುವಿನ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬೆಳಕು, ಬೆಳಕು ಸಮತಲಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ (ಲಂಬವಾಗಿರುವ)ಸಮಯವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಭಾಗಶಃ ಅಥವಾ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಧ್ರುವೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿಣಾಮವು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ಎಟಿಯನ್ ಲೂಯಿಸ್ ಮೆಲುಸ್]] ಗೆ ಧ್ರುವೀಕೃತ ಬೆಳಕಿನ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಥಮ ನಮೂನೆಯ ವಿಕಾಸವನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು [[ವಾತಾವರಣ]]ದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಚದುರಿದಾಗ ಧ್ರುವೀಕರಣವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಚದುರಿದ ಬೆಳಕು ನಿರ್ಮಲ [[ಆಕಾಶ]]ದಲ್ಲಿ ಕಾಂತಿ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುತ್ತದೆ. ಧ್ರುವೀಕಾರಕ ಶೋಧಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವನ್ನು ಗಾಢವಾಗಿ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಚದುರಿದ ಬೆಳಕಿನ ಈ ಭಾಗಶಃ ಧ್ರುವೀಕರಣದ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಹುದು. [[ವೃತ್ತಾಕಾರದ ದ್ವಿವರ್ಣತ್ವ]] ಮತ್ತು [[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಭ್ರಮಣ]]ದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಧ್ರುವೀಕರಣವು [[ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ ( [[ದೃಷ್ಟಿಸಹಾಯಕ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ]] [[ಅಸಮಮಿತ]] [[ಮೊಲಿಕ್ಯುಲ್ಸ]]ಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ''ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಜೋಡಿವಕ್ರೀಕರಣ'' ).<ref name="hecht"/> ==ಆಧುನಿಕ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ == {{Main|Optical physics|Optical engineering}} ಬೆಳಕಿನ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುವ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ''ಆಧುನಿಕ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ'' ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡಿದ್ದು ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಖೆಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಅಥವಾ ಬೆಳಕಿನ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾದರೂ ಇನ್ನುಳಿದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನೂ ಅದು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆಧುನಿಕ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಅಂಗವಾದ [[ಕ್ವಾಂಟಮ್‌ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ]] ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಳಕಿನ ವಿಕಿರಣ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ಕ್ವಾಂಟಮ್‌ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇವಲ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಒಳಪಟ್ಟಿಲ್ಲ; ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿಯೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರುವ ಇದರ ಸಹಾಯದಿಂದಲೇ ಲೇಸರ್ ರೀತಿಯ ಹಲವಾರು ಆಧುನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. [[ಫೋಟೋಮಲ್ಟಿಪ್ಲೈಯರ್‌]]ಗಳು ಹಾಗೂ [[ಚಾನೆಲ್ಟ್ರೋನ್‌]]ಗಳ ರೀತಿಯ ಬೆಳಕಿನ ಡಿಟೆಕ್ಟರ್‌ಗಳು ಕೂಡ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಫೋಟಾನ್‌ಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯದ್ಭುತವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತವೆ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, [[ಸಿಸಿಡಿ]]ರೀತಿಯ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಇಮೇಜ್‌ ಸೆನ್ಸರ್‌ಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಫೋಟಾನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದಿಸಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ [[ಧ್ವನಿ ಹೊರಡಿಸುತ್ತವೆ]] ಹಾಗೆಯೇ,[[ಬೆಳಕಿನ ವಿಕಿರಣಗಳನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸುವ ಡಿಯೋಡ್‌]]ಗಳು ಹಾಗೂ [[ಫೋಟೋವೋಲ್ಟಾಯಿಕ್‌ ಸೆಲ್‌]]ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕ್ವಾಂಟಮ್‌ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದಿಂದ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಂಭವ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಕರಣಗಳ ಅಧ್ಯಯನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಂಟಮ್‌ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ಕ್ವಾಂಟಮ್‌ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ]]ವನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ.<ref>ಡಿ. ಎಫ್. ವಾಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಿ. ಜೆ. ಮಿಲ್ಬರ್ನ್''ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಆಪ್ಟಿಕ್ಸ್'' (ಸ್ಪ್ರಿಂಗರ್ 1994)</ref> [[ಸ್ಪಟಿಕ]] ಹಾಗೂ [[ಮೆಟಾಮೆಟೀರಿಯಲ್‌]]ಗಳಿಗೆ ಬೆಳಕು ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನೂ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಶೇಷ ಶಾಖೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇನ್ನಿತರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು [[ಓರೆಣಿಕೆಯ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ]], [[ಚಿತ್ರ ರಹಿತ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ]],[[ರೇಖಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ]],[[ಅಂಕಿ-ಅಂಶ ಸಂಬಂಧಿ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ]] ಹಾಗೂ [[ರೆಡಿಯೋಮೆಟ್ರಿ]]ಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಅಲೆಗಳ ಕಾರ್ಯ ವಿಧಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಎಂಜಿನೀಯರ್‌]]ಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ [[ಸಂಘಟಿತ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ]], [[ಯಾಂತ್ರಿಕ ದೃಷ್ಟಿ]] ಹಾಗೂ [[ಫೋಟೋನಿಕ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌]] ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿವಹಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದ್ದು ಇವುಗಳನ್ನು ’ಭವಿಷ್ಯದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌’ಗಳ ಹೊಳವುಗಳೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>ಅಲಾಸ್ಟೇರ್ ಡಿ.ಮ್ಯಾಕ್‌ಅವುಲೆ ಯವರಿಂದ ''ಆಪ್ಟಿಕ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್: ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರಿನ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ '', ''ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್: ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರಿನ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ'' ಪುಸ್ತಕ(1999)</ref> ಇಂದು, ಅನ್ವಯಿಕ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹೊರತುಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬೆಳಕಿನ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು [[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನೀಯ ಬೌತಶಾಸ್ತ್ರ]] ಅಥವಾ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು [[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನೀಯ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್‌]] ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಪ್ರಜ್ವಲನ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್]]‌, [[ಫೋಟೋನಿಕ್ಸ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಆಪ್ಟೊಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌]]ಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಸಹ-ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನೀಯ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್‌, [[ಲೆನ್ಸ್‌ ವಿನ್ಯಾಸ]],[[ದೃಷ್ಟಿ ಅನುಕೂಲಿ ಮಸೂರಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಪರೀಕ್ಷೆ]], [[ಚಿತ್ರಗಳ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ]]ಗಳಂಥ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಆಯಾಮಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದ ಹಲವೆಡೆ ಹಲವು ರೀತಿಯ ವಿಚಾರಗಳು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಹತ್ತು ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಂಗತಿಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ತಳಿಕೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಗೋಜಲಾಗುವ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web|title=SPIE society|url=http://spie.org/}}</ref> [[ಲೇಸರ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]]ದ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಳೆದ ಹಲವು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ರೇಖಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ವೃತ್ತಿಪರ ಸಂಶೋಧಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದೆ.<ref>{{cite book|title=The principles of nonlinear optics|author=Y. R. Shen|publisher=New York, Wiley-Interscience|year=1984}} </ref> === ಲೇಸರ್‌ಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Military laser experiment.jpg|thumb|300px|ಈ ರೀತಿಯದಾದ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯ ಲೇಸರ್‌ಗಳಿಂದ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಆಧುನಿಕ ಆಪ್ಟಿಕ್ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ]] {{Main|Laser}} ''[[ಉತ್ತೇಜನಕಾರಿ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ (ಸ್ಟಿಮ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಎಮಿಷನ್ )]]'' ಎಂಬ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಬೆಳಕನ್ನು (ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾಂತೀಯ ವಿಕಿರಣ) ಹೊರಸೂಸುವ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಲೇಸರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ''Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation'' ಎಂಬುದೇ ''ಲೇಸರ್ ನ (LASER) '' [[ವಿಸ್ತ್ರತ]] ರೂಪ.<ref name="laser">{{cite web|accessdate=2008-05-15|url=http://dictionary.reference.com/browse/laser|title=laser|publisher=[[Reference.com]]}}</ref><ref name="laser"/> ಲೇಸರ್ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ]]ಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಿರಿದಾದ [[ಅಲ್ಪ ಅಪಸರಣ ಕಿರಣ]]ಗಳಾಗಿ ಹೊರಸೂಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವುಗಳನ್ನು [[ಮಸೂರ]]ದಂತಹ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಧನಗಳ ಮೂಲಕ ಏಕಕಿರಣವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು. [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತರಂಗ]]ಗಳು ಸಹ ಲೇಸರ್ ಕಿರಣಗಳ ಸಮಾನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆಡವಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ''ಮೇಸರ್ '' ಸಾಧನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಢಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಸೂಕ್ಶ್ಮ ತರಂಗಗಳು ಮತ್ತು [[ರೇಡಿಯೊ]] ತರಂಗಗಳನ್ನು ಹೊರಸೂಸುವ ಸಾಧನವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ಮೇಸರ್ಸ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://nobelprize.org/physics/laureates/1964/townes-lecture.pdf|title=Charles H. Townes - Nobel Lecture}}</ref> ಕಾರ್ಯನಿರತ ಲೇಸರ್ ಸಾಧನವನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1960 ಮೇ 16 ರಂದು [[ಥಿಯೋಡರ್ ಮೇಮನ್]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ಹೂಗ್ಸ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-05-15|url=http://www.press.uchicago.edu/Misc/Chicago/284158_townes.html|title=The first laser|publisher=University of Chicago|author=C. H. Townes}}</ref> ಲೇಸರ್ ಸಾಧನ ಕಂದುಹಿಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸಂಶೋಧಕರು ಅದನ್ನು "ಸಮಸ್ಯೆಗೊಂದು ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಕರೆದರು.<ref>{{cite book|title=A Century of Nature: Twenty-One Discoveries that Changed Science and the World|author=C. H. Townes|chapter=The first laser|editor= Laura Garwin and Tim Lincoln|publisher=University of Chicago Press|year=2003|pages=107–12|isbn=0226284131}}</ref> ಆನಂತರದಲ್ಲಿ, ಲೇಸರ್ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಉದ್ದಿಮೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿತು. ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗತೊಡಗಿತು. ದೈನಂದಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕು ಅನಿಸುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಲೇಸರನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1974 ರಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ [[ಬಾರ್ ಕೋಡ್]] ಸ್ಕ್ಯಾನರ್ ಆಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|title=Handheld barcode scanner technologies|url=http://www.denso-wave.com/en/adcd/fundamental/barcode/scanner.html }}</ref> 1978 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ಲೇಸರ್ ಡಿಸ್ಕ್]] ಪ್ಲೇಯರ್ ಮೊದಲ ಗ್ರಾಹಕ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.ಆದರೆ, ನಂತರ ಬಂದ ಲೇಸರ್ ಅಳವಡಿಕೆಯ [[ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಡಿಸ್ಕ್]] ಪ್ಲೇಯರ್ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡಿತಲ್ಲದೆ, 1982 ರಲ್ಲಿ ಮನೆಮನೆಯ ನೆಚ್ಚಿನ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತು.<ref name="BBC6950933">{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/6950933.stm|title=How the CD was developed |publisher=BBC News|date=2007-08-17|accessdate=2007-08-17}}</ref> [[ದ್ಯುತಿ ಸಂಗ್ರಹ]]ದ ಈ ಸಾಧನಗಳು [[ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಲೇಸರ್]] ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಕೇವಲ ಒಂದು ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಗಲ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಲೇಸರ್ ಗಳು ಡಿಸ್ಕ್ ಮೇಲ್ಮೈನಿಂದ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಶೋಧಿಸುತ್ತವೆ. ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬೆಳಕಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಿಸಲು, [[ಫೈಬರ್ - ಆಪ್ಟಿಕ್ ಸಂವಹನ]]ವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಲೇಸರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. [[ಲೇಸರ್ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಲೇಸರ್ ಪಾಯಿಂಟರ್ಸ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ಲೇಸರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ರಂಗದಲ್ಲೂ ಲೇಸರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವಿಫುಲ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. [[ರಕ್ತರಹಿತ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ]], [[ಕಣ್ಣಿನ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ]], ಮೃತದೇಹಗಳ [[ಅಂಗಾಂಗ ಪರೀಕ್ಷೆ]], ಸೇನಾಪಡೆಯಲ್ಲಿ [[ಕ್ಷಿಪಣಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]], [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ - ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಕೌಂಟರ್ ಮೆಷರ್ಸ್]] (EOCM) ಮತ್ತು [[LIDAR]] ನಲ್ಲಿ ಲೇಸರ್ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಲೇಸರ್ ಅನ್ನು [[ಹಾಲೋಗ್ರಾಮ್]], [[ಬಬಲ್ ಗ್ರಾಮ್ಸ್]], [[ಲೇಸರ್ ಲೈಟ್ ಪ್ರದರ್ಶನ]] ಮತ್ತು [[ಕೂದಲು ತೆಗೆದು ಹಾಕಲು]] ಲೇಸರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite book|author=J. Wilson and J.F.B. Hawkes|year=1987|title=Lasers: Principles and Applications, Prentice Hall International Series in Optoelectronics|publisher=Prentice Hall|isbn=0135236975}}</ref> == ಉಪಯೋಗಗಳು == ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನವು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಾವು [[ದೃಶ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಠೆ]]ಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. [[ಐದು ಇಂದ್ರಿಯ ಜ್ಞಾನ]]ಗಳಲ್ಲಿ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನವು ಪ್ರಮುಖ ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿದರ್ಶನ. ಹಲವಾರು ಜನರು [[ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕನ್ನಡಕ]] ಮತ್ತು [[ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್ ಲೆನ್ಸ್]] ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. [[ಕ್ಯಾಮೆರಾ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಗ್ರಾಹಕ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನವು ಅಪಾರ ಕೊದುಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು [[ಮರೀಚಿಕೆಗಳು]] ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು. [[ದೃಷ್ಟಿ ಅಥವಾ ಬೆಳಕಿನ ಸಂವಹನ ತತ್ವಗಳು]] [[ಅಂತರಜಾಲ]] ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ [[ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯ ಆಧಾರಸ್ಥಂಭಗಳಾಗಿವೆ. === ಮಾನವನ ಕಣ್ಣು === [[ಚಿತ್ರ:Eye-diagram no circles border.svg|300px|thumb|right|ಮಾನವನ ಕಣ್ಣಿನ ಮಾದರಿ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳು 3. ಸಿಲಿಯರಿ ಮಸಲ್, 6. ಕಣ್ಣಿನ ಪಾಪೆ, 8. ಕಾರ್ನಿಯಾ, 10. ಲೆನ್ಸ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್, 22. ಆಪ್ಟಿಕ್ ನರ, 26. ಫೋವಿಯಾ, 30. ರೆಟಿನಾ]] {{Main|Human eye|Photometry (optics)}}ಮಾನವನ ಕಣ್ಣಿನ [[ದೃಶ್ಯಗ್ರಾಹಿ ಜೀವಕೋಶ]]ಗಳು ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ದೃಶ್ಯಗ್ರಾಹಿ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷಿಪಟಲ ಅಥವಾ [[ರೆಟಿನಾ]] ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಕ್ಷಿಪಟಲವು ಕಣ್ಣಿನ ಹಿಂಬದಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕಿನೆಡೆಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಕಣ್ಣಿನ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಹಲವು ಪಾರದರ್ಶಕ ಪದರಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಬೆಳಕು, ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಕಣ್ಣಿನ ಗುಡ್ಡೆಯ ಮುಂಭಾಗ ಕಾಣುವ [[ಪಾರದರ್ಶಕ ಪಟಲ]] ಅಥವಾ ಕಾರ್ನಿಯಾವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣಿನ ಬಹುಪಾಲು ದೃಶ್ಯಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾರ್ನಿಯಾ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆನಂತರ, ಬೆಳಕು ಕಾರ್ನಿಯಾ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕಣ್ಣಿನ ದ್ರವರೂಪದ ಪದರ [[ಆಂಟಿರಿಯರ್ ಚೇಂಬರ್]] ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ನಂತರ [[ಪ್ಯೂಪಿಲ್‌]] ಪದರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ, ಬೆಳಕು ಕಣ್ಣಿನ [[ಮಸೂರ]]ವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಮಸೂರವು ಬೆಳಕನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಸಲು ಅಥವಾ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಆನಂತರ, ಬೆಳಕು ಕಣ್ಣಿನ ಪ್ರಮುಖ [[ದ್ರವ ರೂಪದ ಗಾಜಿನ ಪದರ]] ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಕೊನೆಗೆ ಅಕ್ಷಿಪಟಲ ತಲುಪುತ್ತದೆ. [[ದೃಷ್ಟಿನರ]]ವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಕಣ್ಣಿನ ಹಿಂಬದಿಯನ್ನು ಅಕ್ಷಿಪಟಲದ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಸುತ್ತುವರಿದಿರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ [[ಕುರುಡುತನ]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೃಶ್ಯಗ್ರಾಹಿ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧ. ಅವುಗಳಿಗೆ ರಾಡ್ ಜೀವಕೋಶ ಮತ್ತು ಕೋನ್ ಜೀವಕೋಶ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೋಶಗಳು ವಿವಿಧ ಪ್ರಖರತೆಯ ಬೆಳಕಿಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref name="eyeoptics">{{cite book|author=D. Atchison and G. Smith|title=Optics of the Human Eye|date=2000|isbn=0750637757|publisher=Elsevier}}</ref> ವಿಸ್ತ್ರತ ತರಂಗಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆಳಕಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿಗಳಾಗಿರುವ ರಾಡ್ ಜೀವಕೋಶಗಳೇ, [[ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ದೃಶ್ಯ]] ಅಥವಾ ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣೀಭೂತವಾಗುತ್ತವೆ. ರಾಡ್ ಕೋಶಗಳು ಅಕ್ಷಿಪಟಲ ಭಾಗದ [[ಫೋವಿಯಾ ಅಥವಾ ಕುಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅವು ಬೆಳಕಿನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಜಾಗಗಳಿಗೆ ಕೋನ್ ಕೋಶಗಳಂತೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಕ್ಷಿಪಟಲದಲ್ಲಿ ಕೋವ್ ಕೋಶಗಳಿಗಿಂತ ಇಪ್ಪತ್ತು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಡ್ ಕೋಶಗಳಿಬೆ. ಕಣ್ಣಿನ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಾಡ್ ಕೋಶಗಳು ಇರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ರಾಡ್ ಕೋಶಗಳೇ [[ಬಾಹ್ಯ ದೃಷ್ಟಿ]]ಗೆ ಕಾರಣ.<ref name="Kandel">{{cite book|author=E. R. Kandel, J. H. Schwartz, T. M. Jessell|title=Principles of Neural Science|edition= 4th|year=2000|publisher=McGraw-Hill|place=New York|isbn=0838577016| pages=507–513}}</ref> ಆದರೆ, ಕೋನ್ ಕೋಶಗಳು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವು ಒಟ್ಟಾರೆ ಬೆಳಕಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಗೆ ಅಲ್ಪ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ತೋರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವು ಮೂರು ಬಗೆಯ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ತರಂಗಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿ ಗುಣ ತೋರುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಕೋನ್ ಕೋಶಗಳನ್ನು [[ಪ್ರಕಾಶಮಾನ]]ವಾದ ಹಾಗೂ [[ವರ್ಣಮಯ]] ದೃಷ್ಟಿ ಅಥವಾ ದೃಶ್ಯಗಳ ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಫೋವಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುವ ಕೋನ್ ಕೋಶಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ದೃಷ್ಟಿ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ ಅವು ರಾಡ್ ಕೋಶಗಳಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ರೆಸಲೂಷನ್ ಅಥವಾ ಅಭಿನಿವೇಶ ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದರ್ಥ. ಕೋನ್ ಕೋಶಗಳು ಮಂಕು ಬೆಳಕಿಗೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ರಾಡ್ ಕೋಶಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಬಹುಪಾಲು [[ರಾತ್ರಿ ದೃಷ್ಟಿ]] ರಾಡ್ ಕೋಶಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೋನ್ ಕೋಶಗಳು ಫೋವಿಯಾದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ಪ್ರಮುಖ ಕಣ್ಣಿನ ನೋಟ ಅಥವಾ ವೀಕ್ಷಣೆಯು ಕೋನ್ ಕೋಶಗಳಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪುಸ್ತಕಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ಹೊಲಿಗೆ, ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಕಸೂತಿಯಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳು ಕೋನ್ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.<ref name="Kandel"/> ಕಣ್ಣಿನ ಮಸೂರದ ಸುತ್ತ ಇರುವ [[ಸಿಲಿಅರಿ ಸ್ನಾಯುಗಳು]] ದೃಷ್ಟಿ ಹಾಯಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು [[ಅನುಕೂಲವರ್ತನೆ]] ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಕಾಣುವ ಹತ್ತಿರದ ಮತ್ತು ದೂರದ ಅಂತರಗಳನ್ನು [[ಸಮೀಪ ದೃಷ್ಟಿ ಅಥವಾ ಬಿಂದು]] ಮತ್ತು [[ದೂರ ದೃಷ್ಟಿ ಅಥವಾ ಬಿಂದು]]ಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಹ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಿಂದುಗಳಿಂದ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೃಷ್ಟಿ ನೆಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯ. ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಷ್ಟಿ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ, ದೂರ ಬಿಂದುವು ಅನಂತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣಿನ ಮಸೂರ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಾಗಲು ಅಥವಾ ಹೊರಳಾಡಲು ಸಿಲಿಅರಿ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಸಮೀಪ ದೃಷ್ಟಿಯ ನೆಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇದು ಕಣ್ಣಿನ ಮಸೂರದ ಆಯಸ್ಸನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. [[ದೃಷ್ಟಿಮಾಪನಕಾರರು]], [[ನೇತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] ಮತ್ತು [[ನೇತ್ರತಜ್ಞರು]] ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುವ ಅಂತರಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಾದ (ಸುಮಾರು 25 ಸೆಂಮೀ ಅಂತರ) ದೂರವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮೀಪ ದೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="eyeoptics"/> ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ತತ್ವಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದೃಷ್ಟಿ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಬಹುದು. ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ, ಮನುಷ್ಯನ ಕಣ್ಣಿನ ಮಸೂರವು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಸಮೀಪ ದೃಷ್ಟಿಯು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣಿನ ಈ ಸ್ಠಿತಿಗೆ [[ದೂರದೃಷ್ಟಿ ದೋಷ ಅಥವಾ ಪ್ರೆಬ್ಯೊಪಿಯಾ]] ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಂತೆಯೇ, [[ಸಮೀಪ ದೃಷ್ಟಿ ದೋಷ ಅಥವಾ ಹ್ಯೆಪೆರೋಪಿಯಾ]] ದೋಷದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಮೀಪದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದೃಷ್ಟೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅವರ ಕಣ್ಣಿನ ಮಸೂರದ ನಾಭಿದೂರವು (ಫೋಕಲ್ ಲೆಂಥ್) ಸಾಕಷ್ಟು ತಗ್ಗುವುದಿಲ್ಲ. ದೂರದ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ದೃಷ್ಟಿ ನೆಡಲು ನೆರವಾಗುವಂತೆ ಕಣ್ಣಿನ ಮಸೂರದ ನಾಭಿದೂರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು [[ಸಮೀಪದೃಷ್ಟಿ ದೋಷ ಅಥವಾ ಮಯೋಪಿಯಾ]]ದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾರೆ. ಅಂಥವರು ಅನಂತ ದೂರದವರೆಗಿನ ದೂರ ಬಿಂದು ಅಥವಾ ದೃಷ್ಟಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ವರ್ತುಲಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದ ಅಕ್ಷಿಪಟಲವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬಾಗಿದಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸ್ಠಿತಿಗೆ [[ಅಸಮ ದೃಷ್ಟಿದೋಷ ಅಥವಾ ಅಸ್ಟಿಗ್ಮ್ಯಾಟಿಸಂ]] ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅಸಮ ದೃಷ್ಟಿದೋಷವು ಅಕ್ಷಿಪಟಲದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ಲಂಬಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚಾಚಿರುವ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತ ಸಮತಲಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚಾಚಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದೃಷ್ಟೀಕರಿಸುಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಬಿಂಬಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮೂಡುತ್ತವೆ.<ref name="eyeoptics"/>[[ಸರಿಪಡಿಸಿದ ಮಸೂರ]] ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಈ ಎಲ್ಲಾ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದು. ದೂರದೃಷ್ಟಿ ದೋಷ ಅಥವಾ ಪ್ರೆಬ್ಯೊಪಿಯಾ ಇರುವವರು [[ಪರಿಚ್ಢಿನ್ನ ಮಸೂರ (ಕನ್ವರ್ಜೆಂಟ್ ಲೆನ್ಸ್)]]ಬಳಸುವುದರಿಂದ, ಅದು ಕಣ್ಣಿನ ಸಮೀಪ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಾಗುವಿಕೆ ಅಥವಾ ವಕ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮೀಪದೃಷ್ಟಿ ದೋಷ ಅಥವಾ ಮಯೋಪಿಯಾ ಇರುವವರು [[ಅಪಸರಣ ಮಸೂರ (ಡೈವರ್ಜಿಂಗ್ ಲೆನ್ಸ್)]] ಬಳಸುವುದರಿಂದ, ದೂರದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಅನಂತ ದೂರದವರೆಗೆ ಹಾಯಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ವಕ್ರತೆ (ಕರ್ವೇಚರ್ ) ಅಥವಾ ಬಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಅದು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅಸಮ ದೃಷ್ಟಿದೋಷವನ್ನು [[ವರ್ತುಲ ಸ್ತಂಭಾಕೃತಿ ಮೇಲ್ಮೈ]] ಹೊಂದಿರುವ ಮಸೂರ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಮಸೂರಗಳಲ್ಲಿನ ವಕ್ರತೆಗಳು ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಥಿತಿ ಹೊಂದಿರದ ಅಕ್ಷಿಪಟಲವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="lensdesign">{{cite web|url=http://www.opticampus.com/cecourse.php?url=lens_design/&OPTICAMP=f1e4252df70c63961503c46d0c8d8b60|title=Ophthalmic Lens Design|author=D. Meister|work=OptiCampus.com|accessdate=November 12, 2008|archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 27, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081227021113/http://www.opticampus.com/cecourse.php?url=lens_design%2F&OPTICAMP=f1e4252df70c63961503c46d0c8d8b60|url-status=dead}}</ref> ಸರಿಪಡಿಸಿದ ಮಸೂರಗಳ ದೃಶ್ಯಗ್ರಾಹಿ ಅಥವಾ ಬೆಳಕಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು [[ಡಯಾಪ್ಟರ್]] ನಿಂದ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡಯಾಪ್ಟರ್ ನ ಅಳತೆಯು [[ಮೀಟರ್]] ನಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲಾದ ನಾಭಿದೂರಕ್ಕೆ (ಫೋಕಲ್ ಲೆಂಥ್) [[ಪರಸ್ಪರ]] ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಧನಾತ್ಮಕ ನಾಭಿದೂರವು ಪರಿಚ್ಢಿನ್ನ ಮಸೂರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಋಣಾತ್ಮಕ ನಾಭಿದೂರವು ಅಪಸರಣ ಮಸೂರಕ್ಕೆ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಸಮ ದೃಷ್ಟಿದೋಷವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಮಸೂರಗಳಿಗೆ ಮೂರು ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವರ್ತುಲಾಕಾರದ ದೃಷ್ಟಿ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಮಸೂರಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆ, ವರ್ತುಲ ಸ್ತಂಭಾಕೃತಿಯ ದೃಷ್ಟಿ ಶಕ್ತಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಖ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಅಸಮ ದೃಷ್ಟಿದೋಷ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಕೋನಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="lensdesign"/> ==== ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ==== {{Main|Optical illusions|Perspective (graphical)}} {{for|the visual effects used in film, video, and computer graphics|visual effects}} [[ಚಿತ್ರ:Ponzo illusion.gif|right|thumb|ಪೋಂಝೋ ಭ್ರಮೆಯು, ಸಮಾನಾಂತರ ಗೆರೆಗಳು ಅನಂತವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ಜೊತೆ ಸೇರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ.]] ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿನ ನೈಜತೆ ಅಥವಾ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ [[ಗ್ರಹಿಸುವ ದೃಶ್ಯ]]ಗಳಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ಭ್ರಾಂತಿ ಅಥವಾ ದೃಶ್ಯ ಭ್ರಾಂತಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣು ಕಲೆಹಾಕುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮೆದುಳು ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವಸ್ತುವಿನ ದೃಶ್ಯವು ಬದಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ [[ಗ್ರಹಿಕೆ]]ಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಂದ ಬದಲಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮೇಲಿನ ಭೌತಿಕ ಪರಿಣಾಮ ಸೇರಿದಂತೆ ಬೆಳಕಿನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿವಿಧ ಸಂಗತಿಗಳಿಂದ ದೃಷ್ಟಿ ಭ್ರಾಂತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನ ವಿಪರೀತ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಶಾರೀರಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದಲೂ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನತೆ, ವಕ್ರತೆ, ಬಣ್ಣ, ಚಲನೆ) ದೃಷ್ಟಿ ಭ್ರಾಂತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಗ್ರಹಣ ಭ್ರಾಂತಿ (ಕಾಗ್ನಿಟಿವ್ ಇಲ್ಲೂಷನ್)ಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಮೆದುಳು ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನ ಸ್ಥಿತಿಯ ನಿಷ್ಪಲ ಅನುಭವಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.livescience.com/strangenews/080602-foresee-future.html|title=Key to All Optical Illusions Discovered|author=J. Bryner|publisher=LiveScience.com|date=6-2-2008}}</ref> ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ತತ್ವಗಳ ದುರುಪಯೋಗ ಹಾಗೂ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಕೊರತೆಯಿಂದಲೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗ್ರಹಣ ಭ್ರಾಂತಿಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪರಿಚ್ಢಿನ್ನ ಮತ್ತು ಅಪಸರಣ ಮಸೂರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ದೂರವನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು [[ಅಮೆಸ್ ರೂಮ್]], [[ಹೆರಿಂಗ್]], [[ಮುಲ್ಲೆರ್-ಲೈರ್]], [[ಒರ್ಬಿಸನ್]], [[ಪಾಂಜೊ]], [[ಸಾಂಡರ್]] ಮತ್ತು [[ವುಂಟ್ ನ ಭ್ರಾಂತಿ]] ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನೇ ಎಲ್ಲರೂ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ರೀತಿ, ಸಮಾನಂತರ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳು (ಅಥವಾ ಸಮಾನಂತರ ರೇಖೆಗಳ ಗುಂಪು) ಅನಂತ ದೂರದ [[ಅದೃಷ್ಯ ಬಿಂದು]]ವಿನಲ್ಲಿ ಒಂದುಗೂಡಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಈ ಕಿರಣಗಳು ಎರಡು ಪರಿಮಾಣಗಳಿಂದ [[ಕಲಾತ್ಮಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು]] ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೇಲೂ ಎಲ್ಲರೂ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>[https://web.archive.org/web/20060212072618/http://mathdl.maa.org/convergence/1/ ಕನ್ವರ್ಜೆನ್ಸ್‌ದಲ್ಲಿ]</ref> ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಹೆಸರಾಂತ [["ಚಂದ್ರ ಭ್ರಾಂತಿ"]]ಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗಿದೆ. ಚಂದ್ರ ಅದೇ ಕೋನಾಕೃತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, [[ಶಿಖರ ಅಥವಾ ತುತ್ತತುದಿ]]ಗಿಂತ [[ಕ್ಷಿತಿಜ]]ದ ಸಮೀಪ ವಿಸ್ತ್ರತವಾಗಿ ಅಥವಾ ಬಹುದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.<ref>[http://facstaff.uww.edu/mccreadd/ "ದ ಮೂನ್ ಇಲ್ಲ್ಯೂಶನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೇನ್ಡ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151204212728/http://facstaff.uww.edu/mccreadd/ |date=2015-12-04 }}, ಡಾನ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕ್ರೇಡಿ ವಿಸ್ಕೊನ್ಸಿನ್ ವೈಟ್‌ವಾಟರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ</ref> [[ಟೊಲೆಮಿ]] ಎಬಾತ ಈ ಭ್ರಾಂತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡಿದ. ಇದು ವಾಯುಮಂಡಲದ ವಕ್ರೀಭವನ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧ ಮತ್ತು ''[[ದೃಷ್ಟಿಶಾಸ್ತ್ರ]]'' ದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ.<ref name="Ptolemy"/> ಇನ್ನೊಂದು ವಿಧಧ ದೃಷ್ಟಿ ಭ್ರಾಂತಿಯು ಇಲ್ಲದಿರುವ ಹಲವು ವಿಫಲ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಮಸೂತ್ರ ಅಥವಾ ಅಸಮಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೆಫೆ ವಾಲ್, ಇರೆನ್ ಸ್ಟೀನ್, ಫ್ರೆಸರ್ ಸ್ಪೈರಲ್, ಹಾಗೆನ್ ಡಾರ್ಫ್ ಮತ್ತು ಝೋಲ್ ನರ್ ದೃಷ್ಟಿ ಭ್ರಾಂತಿಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೆಫೆ ವಾಲ್, ಎಹ್ರೆಸ್ಟೀನ್, ಫ್ರೇಸರ್ ಸ್ಪೈರಲ್, ಪೋಗೆಂಡಾರ್ಫ್ ಮತ್ತು ಝೋಲ್ನರ್ ಇಲ್ಲೂಶನ್ಸ್. ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ಆದರೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಲ್ಲದ ದೃಷ್ಟಿ ಭ್ರಾಂತಿಗಳು, ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಚನೆಗಳಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ನಮೂನೆಗಳಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜಾಲರಿ ಸ್ವರೂಪದ [[ಪಾರದರ್ಶಕ]] ಪೊರೆಯು ಆಕರವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ [[ಮೊಯಿರ್ ನಮೂನೆ]] ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದರಂತಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಾರದರ್ಶಕ ನಮೂನೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಮಾನಂತರ ಅಪಾರದರ್ಶಕ ರೇಖೆ ಅಥವಾ ವಕ್ರತೆಗಳು [[ರೇಖೆ ಮೊಯಿರ್]] ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡುತ್ತವೆ.<ref>{{cite book|title=Energy Minimization Methods in Computer Vision and Pattern Recognition|author=A. K. Jain, M. Figueiredo, J. Zerubia|publisher=Springer |year=2001|url = https://books.google.com/books?visbn=3540425233&id=yb8otde21fcC&pg=RA1-PA198}}</ref> ==== ದೃಷ್ಟಿ ಉಪಕರಣಗಳು ==== [[File:Table of Opticks, Cyclopaedia, Volume 2.jpg|thumb|right|300px|1728ರಿಂದ ವಿವಿಧ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಧನ ವಿವರಣೆಯ ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ]] {{Main|Optical instruments}} ಏಕಮಸೂರದಿಂದ ಹಲವಾರು ಉಪಯೋಗಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮಸೂರ]]ಗಳು, ಪರಿಶೋಧಿಸಿದ ಮಸೂರಗಳು ಮತ್ತು [[ಭೂತ ಮಸೂರ]]ಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ಏಕದರ್ಪಣ ಅಥವಾ ಕನ್ನಡಿಯನ್ನು ಅಲಂಕಾರಿಕ [[ಪ್ರತಿಫಲಕ]] ಮತ್ತು [[ಅಪರೂಪದ ದೃಷ್ಟಿ ದರ್ಪಣ]]ವಾಗಿ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹಲವು ದರ್ಪಣ, ಪ್ರಿಸಂ ಮತ್ತು ಮಸೂರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಂಯುಕ್ತ ದೃಷ್ಟಿ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಎರಡು ಸಮತಲದ ಮಸೂರ ಅಳವಡಿಸಿ, ತಯಾರಿಸಲಾದ ಪರಿದರ್ಶಕ ಅಥವಾ ಪೆರಿಸ್ಕೋಪ್ ಉಪಕರಣವನ್ನು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಜ್ಞಾನದ ಅತಿಮುಖ್ಯ ಸಂಕೀರ್ಣ ದೃಷ್ಟಿ ಉಪಕರಣಗಳಾದ [[ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ]] (ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪ್) ಹಾಗೂ [[ದೂರದರ್ಶಕ]] (ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್) ವನ್ನು ಡಚ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು.<ref name="instrument">{{cite book|title=University Physics 8e|author=H. D. Young|publisher=Addison-Wesley|year=1992|isbn=0201529815}}ಅಧ್ಯಾಯ 36</ref>[[ಬಾಹ್ಯ ವಸ್ತುವಿನ ಮಸೂರ]] ಮತ್ತು [[ನೇತ್ರಕ]]ವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಳವಡಿಸಿ, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕವನ್ನು ಮೊದಲು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಬಾಹ್ಯ ವಸ್ತುವಿನ ಮಸೂರವು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಭೂತಗಾಜು. ಇದನ್ನು ಅತಿಸಣ್ಣ ನಾಭಿದೂರದೊಂದಿಗೆ ವಿನ್ಯಾಸಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ನೇತ್ರಕವು ಸಹಜವಾಗಿ ದೀರ್ಘ ನಾಭಿದೂರ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸಮೀಪ ವಸ್ತುಗಳ ಭೂತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಭೂತಚಿತ್ರಗಳು ಮಂಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೂಲವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲ್ಮೈನ ಬಹುಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳು ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ [[ಬೆಳಕಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ]]ಯಿಂದಾಗಿ ಭೂತಚಿತ್ರಗಳು ಮಂಕಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ''ಸಂಯುಕ್ತ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಆಧುನಿಕ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕವು ಹಲವು ಮಸೂರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ(ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಮಸೂರ). ಈ ಮಸೂರಗಳು ಚಿತ್ರಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸ್ಥಿರತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ದೃಗ್ಗೋಚರದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="instrument"/> ತುಸು ಭಿನ್ನವಾದ [[ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ]]ವು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಪಕ್ಕ ಒಂದರಂತೆ ನೋಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇದು [[ಸ್ಟೀರಿಯೋಸ್ಕೋಪಿಕ್]] [[ಬೈನಾಕ್ಯುಲರ್]] ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮೂರು ಪರಿಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾದುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.microscopyu.com/articles/stereomicroscopy/stereointro.html|title=Introduction to Stereomicroscopy|author=P. E. Nothnagle, W. Chambers, M. W. Davidson|publisher=Nikon MicroscopyU}}</ref> ವಕ್ರೀಭವನ ದೂರದರ್ಶಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ದೂರದರ್ಶಕ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಒಂದು ಬಾಹ್ಯ ಮಸೂರ ಮತ್ತು ನೇತ್ರಕ ಅಳವಡಿಸಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಎಂಬಂತೆ, ದೂರದರ್ಶಕದ ಬಾಹ್ಯ ಮಸೂರವನ್ನು ದೀರ್ಘ ನಾಭಿದೂರ (ಫೋಕಲ್ ಲೆಂಥ್ )ದೊಂದಿಗೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೆಳಕಿನ ಉನ್ಮಾದ ಅಥವಾ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ದೂರದರ್ಶಕದ ಬಾಹ್ಯ ಮಸೂರವು ತನ್ನ ನಾಭಿ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ದೂರದ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ನಾಭಿದೂರ ಹೊಂದಿರುವ ನೇತ್ರಕದ ನಾಭಿ ಬಿಂದು ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಮಸೂರದ ನಾಭಿ ಬಿಂದುವನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಧನೆಯೇ ದೂರದರ್ಶಕ ಯಂತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಬಾಹ್ಯ ಮಸೂರದ ಮೂಲಕ ಬೆಳಕಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡುವುದೇ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ. ಹಾಗಾಗಿ, ಬಾಹ್ಯ ಮಸೂರಗಳು ಸೂಚಿಸುವ ಡಯಾಮೀಟರ್ ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ನೇತ್ರಕದ ಗುಂಡಿ ಒತ್ತಿದ ತಕ್ಷಣ ಬದಲಾಗುವ ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಧನೆಯನ್ನು ಅದು ಅವಲಂಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬಾಹ್ಯ ಮಸೂರದ ನಾಭಿದೂರವನ್ನು ನೇತ್ರಕದ ನಾಭಿದೂರದಿಂದ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದಾಗ ಬರುವ ಉಪಲಬ್ದವು ದೂರದರ್ಶಕದ ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಧನೆಗೆ ಸಮನಾದ ಕಾರಣ, ಪುಟ್ಟ ನಾಭಿ ದೂರದ ನೇತ್ರಕವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳಕನ್ನು ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="instrument"/> ದೊಡ್ದ ಕನ್ನಡಿಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಮಸೂರಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯು ಕಷ್ಟಕರ. ಬಹುಪಾಲು ಆಧುನಿಕ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು ''[[ಪ್ರತಿಫಲಕ ದೂರದರ್ಶಕ]]'' ಗಳಾಗಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಈ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು ಬಾಹ್ಯ ಮಸೂರಗಳಿಗಿಂತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ದರ್ಪಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಪರಿಗಣನೆಗಳು ಪ್ರತಿಫಲನ ದೂರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ವಕ್ರೀಭವನ ದೂರದರ್ಶಕಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕನ್ನಡಿ ವಿಶಾಲವಿದ್ದಷ್ಟೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಧನೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕನ್ನಡಿಯ ನಾಭಿದೂರವನ್ನು ನೇತ್ರಕದ ನಾಭಿದೂರದಿಂದ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದಾಗ ಬರುವ ಉಪಲಬ್ದಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವೃತ್ತಿಪರ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೇತ್ರಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ನಾಭಿ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರಣ ಉಪಕರಣವೊಂದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="instrument"/> === ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ === {{Main|Science of photography}} [[ಚಿತ್ರ:Jonquil flowers at f32.jpg|thumb|right|300px|ದ್ಯುತಿರಂಧ್ರದಿಂದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ [214]32]] [[ಚಿತ್ರ:Jonquil flowers at f5.jpg|thumb|right|300px|ದ್ಯುತಿರಂಧ್ರದಿಂದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ [215]5]] [[ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ]] ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನವು [[ಮಸೂರ]] ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾಂತೀಯ ವಿಕಿರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಸೂರ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮವು [[ಫಲಕ]], [[ಪೊರೆ]] ಅಥವಾ [[ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರಣ ಸಾಧನ]]ವಾಗಿರಬಹುದು. ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು, ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮತ್ತು ಕ್ದ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿದ ಚಿತ್ರದ [[ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬದ್ಧತೆ]] ಪರಿಗಣಿಸಲು ಯಾವಾಗಲೂ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಮ್ಮೀಕರಣವನ್ನು ಅರಿಯುವುದು ಸೂಕ್ತ. :ತೆರೆತ (ಎಕ್ಸ್ ಪೋಷರ್) ∝ ದ್ಯುತಿರಂಧ್ರ (ಅಪರ್ಚರ್ ಏರಿಯಾ) ∝ ತೆರೆತ ಸಮಯ (ಎಕ್ಸ್ ಪೋಷರ್ ಟೈಂ) ∝ ದೃಶ್ಯ ಪ್ರಕಾಶಮಾನತೆ (ಸೀನ್ ಲೂಮಿನನ್ಚ್).<ref> {{cite book |title=Investigations on the Theory of the Photographic Process |author=Samuel Edward Sheppard and Charles Edward Kenneth Mees |publisher=Longmans, Green and Co |year=1907 |page = 214 |url = https://books.google.com/books?id=luNIAAAAIAAJ&pg=PA214&dq=Abney+Schwarzschild+reciprocity+failure&lr=&as_brr=3&as_pt=ALLTYPES&ei=5YCnSayOKYWekwSEr7GiBA }}</ref> ಇದನ್ನೇ ಬೇರೆ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, (ಉತ್ತಮ ತೇಜಕೇಂದ್ರಧಾರಣ ನೀಡುವ) ರಂಧ್ರವು ಸಣ್ಣದಾದಷ್ಟೂ, ಕಡಿಮೆ ಬೆಳಕು ಒಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಸಮಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಗೊಳಿಸಬೇಕು (ಇದರಿಂದ ಚಲನೆ ಉಂಟಾದರೆ ಮಂಜುಮಂಜಾಗಿ ಕಾಣುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ). ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬದ್ಧತೆಯ ನಿಯಮದ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ [[ಸನ್ನಿ 16 ನಿಯಮ]], ಇದು, ಬೆಳಗಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ [[ಎಕ್ಸ್‌ಪೋಷರ್‌ (ಬೆಳಕೊಡ್ಡು ಸಮಯ)]]ಅನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲು ಬೇಕಾದ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್‌ಗಳ ಒಂದು ಕರಡು ಅಂದಾಜನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|title=Mastering Black-and-White Photography|author=B. J. Suess|publisher=Allworth Communications|year=2003|isbn=1581153066|url=https://books.google.com/books?id=7LaRPNINH_YC&pg=PT112}}</ref> ಒಂದು ಕ್ಯಾಮರಾದ ರಂಧ್ರವನ್ನು [[f-ಸಂಖ್ಯೆ]] ಅಥವಾ f-ಸ್ಟಾಪ್‌, ಎಂದು ಕರೆಯುವ {{f/}}#, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ <math>N</math> ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವ ಘಟಕರಹಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ - :<math>f/\# = N = \frac fD \ </math> ಇಲ್ಲಿ <math>f</math> ಎನ್ನುವುದು [[ತೇಜಕೇಂದ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ]], ಮತ್ತು <math>D</math> ಎನ್ನುವುದು ಪ್ರವೇಶ ಬಿಂದು (ಎಂಟ್ರೆನ್ಸ್‌ ಪ್ಯೂಪಿಲ್‌)ವಿನ ವ್ಯಾಸ. ರೂಢಿಯಿಂದ, "{{f/}}#" ಅನ್ನು ಏಕಚಿಹ್ನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು, [[ಸಂಖ್ಯಾ ಚಿಹ್ನೆ]]ಯ ಜಾಗದಲ್ಲಿ {{f/}}#ನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. f-ಸ್ಟಾಪ್‌ಅನ್ನು ದೊಡ್ಡದು ಮಾಡುವ ಎರಡು ವಿಧಾನಗಳೆಂದರೆ, ಒಂದು ಪ್ರವೇಶ ಬಿಂದುವಿನ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಚಿಕ್ಕದು ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ತೇಜಕೇಂದ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ([[ಜೂಮ್‌ ಮಸೂರ]]ಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಮಸೂರಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು). ದೊಡ್ಡ f-ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ದೊಡ್ಡ [[ದೃಶ್ಯಗಹನತೆ]]ಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅಂತರ ಎಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೂ ಎಲ್ಲಾ ಬಿಂಬಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಕೇಂದ್ರಮಾಡಬಲ್ಲ [[ಬಿಂದುರಂಧ್ರ ಕ್ಯಾಮರಾ]]ಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮಸೂರಗಳು ಮುಟ್ಟುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ತುಂಬಾ ದೀರ್ಘವಾದ ಬೆಳಕೊಡ್ಡು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|title=Basic Photography|author=M. J. Langford|isbn=0240515927|year=2000|publisher=Focal Press}}</ref> ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮಸೂರಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಮಾರಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಮಸೂರಗಳು ಎಷ್ಟು ದೃಶ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಕರ್ಣೀಯ ಉದ್ದದಿಂದ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟಪಡಿಸಿರುವ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಫಿಲ್ಮ್‌ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಹಕದ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮಸೂರಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು * [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಸೂರಗಳು]]: ವ್ಯಾಸದ ನೋಟದ ಕೋನವು ಸುಮಾರು 50°, ತೇಜಕೇಂದ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಸರಾಸರಿ ವ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದಾಗ ಈ ಕೋನವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|title=View Camera Technique|author=Leslie D. Stroebel|publisher=Focal Press|year=1999|isbn=0240803450|url=https://books.google.com/books?id=71zxDuunAvMC&pg=PA136}}</ref> * [[ದೊಡ್ಡ ಮಸೂರಗಳು]]: ನೋಟದ ಕೋನವು 25°ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ತೇಜಕೇಂದ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದು. ಈ ಮಸೂರಗಳನ್ನು [[ಕ್ಲೋಸ್‌-ಅಪ್‌]]ಗಳಿಗೆ ಅಂದರೆ ವಸ್ತುವಿನಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡದಾದ ಬಿಂಬಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಅಧೀನದ ಪ್ಲೇನ್‌ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಪ್ಲೇನ್‌ಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://photo.net/learn/macro/|publisher=Photo.net|title=Guide to macro photography|access-date=2010-05-14|archive-date=2011-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20110418035738/http://photo.net/learn/macro/|url-status=dead}}</ref> * [[ವಿಶಾಲ-ಕೋನದ ಮಸೂರಗಳು]]: ನೋಟದ ಕೋನವು 60°ಗೂ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ ಮತ್ತು ತೇಜಕೇಂದ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|title=Using the View Camera|author=S. Simmons|publisher=Amphoto Books|year=1992|isbn=0817463534|page=35}}</ref> * [[ಟೆಲಿಫೋಟೋ ಮಸೂರಗಳು]] ಅಥವಾ ಲಂಬ-ತೇಜಕೇಂದ್ರ ಮಸೂರಗಳು: ನೋಟದ ಕೋನವು ಕಿರಿದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತೇಜಕೇಂದ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ. ಲಂಬ-ತೇಜಕೇಂದ್ರ ಮಸೂರಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ನಿಜವಾದ ಟೆಲಿಫೋಟೋ ಮಸೂರಗಳ ನಡುವೆ ಕೆಲವು ಸಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ತನ್ನ ತೇಜಕೇಂದ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಿಂತ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಟೆಲಿಫೋಟೋ ಮಸೂರಗಳು ''ಟೆಲಿಫೋಟೋ ಗುಂಪು'' ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?visbn=0312313675&id=zqkdNwRxSooC&pg=PA109 |title=The New York Times Guide to Essential Knowledge|author=New York Times Staff|isbn=9780312313678|year=2004|publisher=Macmillan}}</ref> ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮವು ಬೆಳಕಿಗೆ ಎಷ್ಟು [[ಶೀಘ್ರಗ್ರಾಹಿ]] ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಬೇಕಾದ ಬೆಳಕೊಡ್ಡುವ ಸಮಯದ ಸರಿಯಾದ ಮೌಲ್ಯವು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ([[ಫಿಲ್ಮ್‌ ವೇಗ]]ದಲ್ಲಿ ಅಳತೆಮಾಡಿದಂತೆ, ಅಥವಾ, ಡಿಜಿಟಲ್‍ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ [[ಕ್ವಾಂಟಮ್‌ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ]]ಯ ಮೂಲಕ).<ref>{{cite book|title=Principles of Radiographic Imaging: An Art and a Science|author=R. R. Carlton, A. McKenna Adler|publisher=Thomson Delmar Learning|year=2000|isbn=0766813002|url = https://books.google.com/books?id=oA-eBHsapX8C&pg=PA318}}</ref> ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಶೀಘ್ರಗ್ರಾಹಿಯಾಗಿದ್ದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಬಹಳ ಪ್ರಜ್ವಲ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೂ ಕೂಡ ಬೆಳಕೊಡ್ಡುವ ಸಮಯವು ದೀರ್ಘವಾಗಿರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮುಂದುವರೆದ ಹಾಗೇ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಶೀಘ್ರಗ್ರಾಹಿತ್ವವೂ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book|author=W. Crawford|title=The Keepers of Light: A History and Working Guide to Early Photographic Processes|year=1979|publisher=Morgan & Morgan|location=Dobbs Ferry, New York|isbn=0871001586|page=20}}</ref> ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ರೇಖಾಗಣಿತದ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ಇತರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಕ್ಯಾಮೆರಾ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ರೇಲ್ಹೈ ಮಾನದಂಡವು ಹೇಳುವಂತೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಯಾಮೆರಾದ ಗರಿಷ್ಠ ರೆಸಲ್ಯೂಷನ್‌ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಿಂದು ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ [[ಅಪಸರಣದ ಮಿತಿ]]ಯಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|author=J. M. Cowley|year=1975|title=Diffraction physics|location=Amsterdam|publisher=North-Holland|isbn=0444107916}}</ref> === ವಾತಾವರಣೀಯ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ === [[ಚಿತ್ರ:Firesunset2edit.jpg|thumb|right|300px|ವರ್ಣರಂಜಿತ ಆಕಾಶವು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಕಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಬೆಳಕಿನ ಚದುರುವಿಕೆಯನ್ನು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007ರ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಕಾಳ್ಗಿಚ್ಚಿನ ವೇಳೆಯ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಈ ಛಾಯಾಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು.]] ವಾತಾವರಣದ ಅನನ್ಯ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಗುಣಗಳು ಹಲವು ಬಗೆಯ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕಾಶದ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವು [[ರೇಲ್ಹೈ ವಿಕಿರಣದ]] ನೇರ ಫಲಿತಾಂಶ, ಅದು ಅಧಿಕ ಪುನಾರಾವರ್ತನವಿರುವ (ನೀಲಿ) ಬೆಳಕನ್ನು ವೀಕ್ಷಕನ ನೋಟದ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ವಾಪಾಸು ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ನೀಲಿ ಬೆಳಕು ಕೆಂಪು ಬೆಳಕಿಗಿಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ವಿಕಿರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಸೂರ್ಯವು ದಪ್ಪ ವಾತಾವರಣದ ಮೂಲಕ ನೋಡಿದಾಗ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಪಡೆದಿರುತ್ತದೆ, [[ಸೂರ್ಯೋದಯ]] ಅಥವಾ [[ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ]]ದಲ್ಲಾಗುವಂತೆ. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಕಣಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕೋನಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ವಿಕಿರಣಗೊಳಿಸಬಹುದು, ಇದರಿಂದ ಅರುಣೋದಯ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಸಂಜೆಯ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಹೊಳೆಯುವ ಆಕಾಶವು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮಂಜಿನ ಹರಳುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಣಗಳು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ವಿಕಿರಣಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ [[ಪ್ರಭಾವಳಿ]], [[ಸಂಜೆಯ ಬೆಳಕು]], [[ಕಿರೀಟ]]ಗಳು, [[ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು]], ಮತ್ತು [[ಮಿಥ್ಯಾ ಸೂರ್ಯ]]ಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಕಣಗಳ ವಿವಿಧ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಜ್ಯಾಮಿತಿಗಳು.<ref>{{cite book|author=C. D. Ahrens|year=1994|title=Meteorology Today: an introduction to weather, climate, and the environment|edition = 5th|pages=88–89|publisher=West Publishing Company}}</ref> ಮರಿಚೀಕೆಗಳು [[ವಾತಾವರಣದ ಮೂಲಕ ಬೆಳಕಿನ ವಕ್ರೀಭವನ]]ದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಘಟನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಘಟನೆಯು [[ನೊವಯ ಜೆಮ್ಲ್ಯ ಪರಿಣಾಮ]]ವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಊಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ ಕೊಂಕಾದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದಾನೇನೋ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. [[ತಾಪಮಾನ ತಿರುಗು-ಮುರುಗಿ]]ನಿಂದ [[ಫ್ಯಾಟಾ ಮೋರ್ಗಾನಾ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು ಆಕರ್ಷಕ ವಕ್ರೀಭವನ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗ ಕ್ಷಿತಿಜದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ಕ್ಷಿತಿಜದ ಆಚೆಗೂ ಇರುವ ವಸ್ತುಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದ್ವೀಪಗಳು, ಕಮ್ಮರಿಗಳು, ಹಡಗುಗಳು ಅಥವಾ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಗಳು, ಉದ್ದವಾದಂತೆ ಮತ್ತು ಎತ್ತಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ, "ಕಿನ್ನರ ಕತೆಯ ಕೋಟೆಗಳ" ತರಹ.<ref>{{cite web|url=http://mintaka.sdsu.edu/GF/mirages/mirintro.html|title=An Introduction to Mirages|author=A. Young}}</ref> ಕಾಮನಬಿಲ್ಲುಗಳು ಹಲವು ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಜತೆಗೂಡಿ ಆಗುವ ಘಟನೆ: ಪೂರ್ಣ ಆಂತರಿಕ ವಕ್ರೀಭವನ ಮತ್ತು ಮಳೆಹನಿಗಳಾಗಿ ಬೆಳಕಿನ ಚದುರಿಕೆ. ಒಂದು ಮಳೆಹನಿಗಳ ವ್ಯೂಹದ ಹಿಂದೆ ಆಗುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಪ್ರತಿಬಿಂಬವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ 40°ಯಿಂದ 42°ಕೋನ ಇರುವ, ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಇರುವ ಒಂದು ಸುಸಂಗತ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. 50.5°ನಿಂದ 54°ನ ಕೋನವಿರುವ ಎರಡು ಆಂತರಿಕ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳಾದರೆ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣ ಇರುವ ಇಮ್ಮಡಿ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲುಗಳು ಮೂಡುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯದಿಂದ 180° ದೂರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ನೋಡಬೇಕು, ಕ್ಷಿತಿಜಕ್ಕೆ ಸೂರ್ಯನು ಹತ್ತಿರವಾದಷ್ಟೂ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲುಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="light"/> == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == {{portal|Physics}} * [[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ವಸ್ತುಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು]] == ಆಕರಗಳು == {{reflist|colwidth=30em}} ;ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ * {{cite book|author=M. Born and E.Wolf|title=Principles of Optics (7th ed.)|publisher=Pergamon Press|year=1999}} * {{cite book|author=E. Hecht|title=Optics (4th ed.)|publisher=Pearson Education|year=2001|isbn=0805385665}} * {{cite book|author=R. A. Serway and J. W. Jewett|title=Physics for Scientists and Engineers (6th ed.)|publisher=Brooks/Cole|year=2004|isbn=0534408427}} * {{cite book|author=P. Tipler|title=Physics for Scientists and Engineers: Electricity, Magnetism, Light, and Elementary Modern Physics (5th ed.)|publisher=W. H. Freeman|year=2004|isbn=0716708108}} * {{cite book|author=S. G. Lipson|title=Optical Physics (3rd ed.)|publisher=Cambridge University Press|year=1995|isbn=0521436311}} * {{cite book|author=Fowles, Grant R.|title=Introduction to Modern Optics|publisher=Dover Publications|year=1989|isbn=0-486-65957-7}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Optics}} ;ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ಯೂಟೋರಿಯಲ್ಸ್ * [http://www.lightandmatter.com/area1book5.html ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050622052219/http://www.lightandmatter.com/area1book5.html |date=2005-06-22 }} – ಮುಕ್ತ-ಆಕರ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ * [http://www.optics2001.com ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ 2001] – ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ * [http://www.cvimellesgriot.com/products/Documents/TechnicalGuide/fundamental-Optics.pdf ಮೂಲಭೂತ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130922231052/https://www.cvimellesgriot.com/Products/Documents/TechnicalGuide/fundamental-Optics.pdf |date=2013-09-22 }} - ಸಿವಿಐ ಮೆಲೆಸ್ ತಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ;ವಿಕಿಬುಕ್ಸ್ ಮಾಡ್ಯುಲ್ಸ್ {{Col-begin}} {{Col-break|width=50%}} * [[wikibooks:Physics Study Guide/Optics|ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಶೋಧನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ /ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ]] {{Col-break|width=50%}} * [[wikibooks:Optics|ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ]] {{Col-end}} ;ಸಮಾಜಗಳು {{Col-begin}} {{Col-break|width=50%}} * [[ಎಸ್‌ಪಿಐಇ]] – [http://www.spie.org ಕೊಂಡಿ] * [[ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕ]] – [http://www.osa.org ಕೊಂಡಿ] * [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ]] – [http://www.myeos.org ಕೊಂಡಿ] {{Col-break|width=50%}} * [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಫೋಟೋನಿಕ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಕಂಸೊರ್ಟಿಯಮ್]] – [http://www.epic-assoc.com ಕೊಂಡಿ] * [[ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] – [http://www.osiindia.org ಕೊಂಡಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080224123918/http://www.osiindia.org/ |date=2008-02-24 }} * [[ಡಾಚ್ ಫೋಟೋನಿಕ್ಸ್ ಸೊಸೈಟಿ]] – [http://www.photonicscluster-nl.org ಕೊಂಡಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181213172905/http://www.photonicscluster-nl.org/ |date=2018-12-13 }} {{Col-end}} {{physics-footer}} {{Glass science}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅನ್ವಯಿಕ ಮತ್ತು ಅಂತಶ್ಯಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ವಿಕಿರಣ]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ರೀಕ್ ನ ಸ್ವೀಕೃತ-ಪದ]] [[ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ]] n6n9nuun31bqihjh66402c9akn81z4i 0 23430 1375488 1373634 2026-06-20T10:57:20Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375488 wikitext text/x-wiki {{Infobox Actor | image = Nicolas Cage - 66ème Festival de Venise (Mostra).jpg | caption = Nicolas Cage at the [[66th Venice International Film Festival]] | birthdate = {{birth date and age|mf=yes|1964|1|7}} | birthplace = [[Long Beach, California]], U.S. | birthname = Nicolas Kim Coppola<ref name="unlikely"/> | occupation = Actor<br />Producer | yearsactive = 1980–present | spouse = [[Patricia Arquette]]<br />(1995–2001)<br />[[Lisa Marie Presley]]<br />(2002–2004)<br />Alice Kim<br />(2004–present) }} '''ನಿಕೋಲಸ್‌ ಕೇಜ್‌ ''' (ಜನ್ಮನಾಮ: '''ನಿಕೋಲಸ್‌ ಕಿಮ್‌ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ''' ; ಹುಟ್ಟಿದ್ದು: 1964ರ ಜನವರಿ 7ರಂದು)<ref name="unlikely" /><ref>ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಕಾರ. [http://www.familytreelegends.com/records/calbirths?c=search&amp;first=Nicolas&amp;last=Coppola&amp;spelling=Exact&amp;4_year=1964&amp;4_month=1&amp;4_day=7&amp;5=Male&amp;7=&amp;SubmitSearch.x=49&amp;SubmitSearch.y=20&amp;SubmitSearch=Submit ''ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಬರ್ತ್‌ ಇಂಡೆಕ್ಸ್‌, 1905 -1995'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120118194943/http://www.familytreelegends.com/records/calbirths?c=search&first=Nicolas&last=Coppola&spelling=Exact&4_year=1964&4_month=1&4_day=7&5=Male&7=&SubmitSearch.x=49&SubmitSearch.y=20&SubmitSearch=Submit |date=2012-01-18 }}. ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಹೆಲ್ತ್‌ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಹೆಲ್ತ್‌ ಸರ್ವೀಸಸ್‌, ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟೊ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ.</ref><ref>{{cite web |title=Nicolas Cage - Biography |url=http://www.tiscali.co.uk/entertainment/film/biography/artist/nicolas-cage/biography/90 |publisher=Tiscali.co.uk |accessdate=2009-10-21 |archive-date=2010-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100104223921/http://www.tiscali.co.uk/entertainment/film/biography/artist/nicolas-cage/biography/90 |url-status=dead }}</ref> ಅಮೆರಿಕಾದ ಓರ್ವ ನಟನಾಗಿದ್ದಾನೆ. 1981ರಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಕೇಜ್‌, ನಟನೆಯನ್ನು ಒಂದು ವೃತ್ತಿಜೀವನವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ. "ಕೆಟ್ಟ ಹುಡುಗನ" ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಬಂದ ಕೇಜ್‌, ತನ್ನ ಪಾತ್ರನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾನೆ. ''[[ಲೀವಿಂಗ್‌ ಲಾಸ್‌ ವೆಗಾಸ್‌]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ 1995ರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಹಾಗೂ ''[[ಅಡಾಪ್ಟೇಷನ್‌]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ 2002ರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಟೊರೊಂಟೊ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. 60ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದು, ''[[ಫೇಸ್‌/ಆಫ್‌]]'' (1997), ''[[ಗಾನ್‌ ಇನ್‌ 60 ಸೆಕೆಂಡ್ಸ್‌]]'' (2000), ''[[ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಟ್ರೆಷರ್‌]]'' (2004), ''[[ಘೋಸ್ಟ್‌ ರೈಡರ್‌‌]]'' (2007), ''[[Bad Lieutenant: Port of Call New Orleans]]'' (2009), ಮತ್ತು ''[[ಕಿಕ್‌-ಆಸ್‌]]'' (2010) ಚಿತ್ರಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಕೇಜ್‌ ಒಟ್ಟು ಮೂರು ಬಾರಿ ಮದುವೆಯಾದ: [[ಪೆಟ್ರೀಷಿಯಾ ಆರ್ಕ್ವೆಟ್‌]], [[ಲೀಸಾ ಮೇರೀ ಪ್ರೆಸ್ಲೆ]], ಮತ್ತು ಅವನ ಸದ್ಯದ ಪತ್ನಿಯಾದ ಅಲೀಸ್‌ ಕಿಮ್‌ ಕೇಜ್‌ ಆತ ಮದುವೆಯಾದ ಹುಡುಗಿಯರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಲಾಂಗ್‌ ಬೀಚ್‌]] ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಜನಿಸಿದ. ಅವನ ತಂದೆಯಾದ [[ಆಗಸ್ಟ್‌ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ]] ಓರ್ವ [[ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ [[ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ]]ನಾಗಿದ್ದರೆ, ಕೇಜ್‌ನ ತಾಯಿಯಾದ ಜಾಯ್‌ ವೋಗೆಲ್‌ಸ್ಯಾಂಗ್ ಓರ್ವ ನರ್ತಕಿ ಹಾಗೂ [[ನೃತ್ಯಸಂಯೋಜಕಿ]]ಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಕೇಜ್‌ನ ಹೆತ್ತವರು 1976ರಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="unlikely">[http://www.usaweekend.com/97_issues/970601/970601cov_st_cage.html "ದಿ ಅನ್‌ಲೈಕ್ಲಿಯೆಸ್ಟ್‌ ಆಕ್ಷನ್‌ ಹೀರೋ".]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} USA ವೀಕೆಂಡ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕ. ಜೂನ್ 1, 1997</ref><ref name="yahoo">{{cite web |url=http://au.movies.yahoo.com/Nicolas+Cage/biography/181846/family/ |title=Nicolas Cage - Family and Companions - Yahoo!7 Movies |publisher=Au.movies.yahoo.com |date= |accessdate=2010-02-14 |archive-date=2008-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080205114213/http://au.movies.yahoo.com/Nicolas%2BCage/biography/181846/family/ |url-status=dead }}</ref> ಕೇಜ್‌ನ ತಾಯಿಯು [[ಜರ್ಮನ್‌]] ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನ ತಂದೆಯು [[ಇಟಲಿಯ]] ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನಾಗಿದ್ದ (ಅವನ ತಂದೆಯ ಕಡೆಯ ಸಂಬಂಧದ ಮುತ್ತಜ್ಜ-ಮುತ್ತಜ್ಜಿಯರು [[ಬೆಸಿಲಿಕೇಟಾ]]ದ [[ಬೆರ್ನಾಲ್ಡಾ]]ದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ ವಲಸೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು).<ref>{{cite book|last=Cowie|first=Peter|coauthor=|title=Coppola: a biography|publisher=Da Capo Press|year=1988|page=2}}ISBN 0-306-80598-7</ref> [[ಕಾರ್ಮೈನ್‌ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ]] ಹಾಗೂ [[ಇಟಾಲಿಯಾ ಪೆನ್ನಿನೋ]], ಅವನ ತಂದೆಯ ಕಡೆಯ ಸಂಬಂಧದ ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಕಾರ್ಮೈನ್‌ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ ಓರ್ವ ಸಂಯೋಜಕನಾಗಿದ್ದ, ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯಾ ಪೆನ್ನಿನೋ ಓರ್ವ ನಟಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮೂಲಕ, ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್‌ ಫೋರ್ಡ್‌ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ]] ಹಾಗೂ ನಟಿ [[ಟಾಲಿಯಾ ಷೈರ್‌]] ಇವರುಗಳಿಗೆ ಕೇಜ್‌ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ [[ರೋಮನ್‌ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ]] ಹಾಗೂ [[ಸೋಫಿಯಾ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ]], ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ದಿವಂಗತ [[ಗಿಯಾನ್‌-ಕಾರ್ಲೊ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ]], ಮತ್ತು ನಟರಾದ [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಕಾರ್ಮೈನ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಜಾಸನ್‌ ಷ್ವಾರ್ಟ್ಜ್‌ಮನ್‌‌]] ಮೊದಲಾದವರಿಗೆ ಕೇಜ್‌ ಸೋದರ ಬಂಧುವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಕೇಜ್‌ಗೆ ಇಬ್ಬರು ಸೋದರರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ [[ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್‌ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ]] ಎಂಬಾತ ಓರ್ವ ನಿರ್ದೇಶಕನಾದರೆ; [[ಮಾರ್ಕ್‌ "ದಿ ಕೋಪ್‌" ಕೊಪ್ಪೊಲಾ]] ಎಂಬಾತ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ರೇಡಿಯೋದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite web |url=http://cagefactor.com/aolchat.html |title=AOL Interview with Nicolas Cage |publisher=Cagefactor.com |date= |accessdate=2010-02-14 |archive-date=2008-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080312054905/http://cagefactor.com/aolchat.html |url-status=dead }}</ref> ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆಂದು [[ಬೆವರ್ಲಿ ಹಿಲ್ಸ್‌ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌‌‌]]ಗೆ (ಸಹವರ್ತಿ ಮನೋರಂಜನೆಗಾರರಾದ [[ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಬ್ರೂಕ್ಸ್‌]], [[ಏಂಜಲಿನಾ ಜೂಲೀ]], [[ಲೆನ್ನಿ ಕ್ರಾವಿಟ್ಜ್‌‌]], [[ಸ್ಲಾಶ್‌]], [[ರಾಬ್‌ ರೀನರ್‌‌]], [[ರಿಚರ್ಡ್‌ ಡ್ರೇಫಸ್‌]], [[ಬೋನ್ನೀ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಡೇವಿಡ್‌ ಷ್ವಿಮ್ಮರ್‌]] ಇವರೇ ಮೊದಲಾದವರು ಓದಿದ್ದು ಇದೇ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ) ಸೇರಿಕೊಂಡ ಕೇಜ್‌, ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ನಟನೆಯ ವೃತ್ತಿಯೆಡೆಗೆ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ. UCLA ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌, ಫಿಲ್ಮ್‌, ಅಂಡ್‌ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲೂ ಸಹ ಕೇಜ್‌ ವ್ಯಾಸಂಗಮಾಡಿದ. ಶಾಲೆಯ ವತಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ''[[ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಬಾಯ್‌]]'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಸಿನಿಮೀಯವಲ್ಲದ ಅವನ ಮೊದಲ ನಟನಾ ಅನುಭವವಾಗಿತ್ತು. == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ == [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್‌ ಫೋರ್ಡ್‌ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ]]ನ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿ ಸ್ವಜನಪಕ್ಷಪಾತದ ಕಾಣಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಅವನು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ನಿಕೋಲಸ್‌ ಕೇಜ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿಗೆ ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡ. [[ಮಾರ್ವೆಲ್‌ ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌]] ಸೂಪರ್‌ಹೀರೋ ಆಗಿರುವ [[ಲ್ಯೂಕ್‌ ಕೇಜ್‌]] ಹೆಸರು ಅವನ ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಭಾಗಶಃ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |last=Grant |first=Meg |url=http://www.rd.com/content/openContent.do?contentId=28200 |title=Nicolas Cage Interview: A Fork in the Road |publisher=Rd.com |date= |accessdate=2010-02-14 |archive-date=2021-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221054506/https://www.rd.com/?contentid=28200 |url-status=dead }}</ref> [[ಸೀನ್‌ ಪೆನ್‌]] ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ''[[ಫಾಸ್ಟ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಅಟ್‌ ರಿಡ್ಜ್‌ಮಾಂಟ್‌ ಹೈ]]'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಕಿರುಪಾತ್ರದಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧವಲ್ಲದ ವರ್ಗಗಳೆರಡಕ್ಕೂ ಸೇರುವ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. [[S.E. ಹಿಂಟನ್‌‌‌]]ನ [[ಕಾದಂಬರಿ]]ಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ''[[ದಿ ಔಟ್‌ಸೈಡರ್ಸ್‌‌‌‌‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಡಲ್ಲಾಸ್‌ ವಿನ್‌ಸ್ಟನ್‌ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವನು ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟರೂ, [[ಮ್ಯಾಟ್‌ ಡಿಲ್ಲಾನ್‌‌]]ಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಅವನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬೇಕಾಯಿತು. ಕೊಪ್ಪೊಲಾನ ''[[ರಂಬ್ಲ್‌ ಫಿಶ್‌]]'' ಹಾಗೂ ''ಪೆಗ್ಗಿ ಸ್ಯೂ ಗಾಟ್‌ ಮ್ಯಾರೀಡ್‌‌‌‌ ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಅವನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.'' ಕೇಜ್‌ ವಹಿಸಿದ ಇತರ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ವಿವರಗಳು ಹೀಗಿವೆ: ಅತ್ಯಂತ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದ 1987ರ ಪ್ರಣಯಪ್ರಧಾನ-ಹಾಸ್ಯಚಿತ್ರವಾದ ''[[ಮೂನ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್‌]]'', ಇದರಲ್ಲಿ [[ಚೆರ್‌‌]] ನಟನೆಯೂ ಇತ್ತು; ಕೋಯೆನ್‌ ಸೋದರರ ಪಂಥದ-ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಾಸ್ಯಚಿತ್ರವಾದ ''[[ರೈಸಿಂಗ್‌ ಅರಿಝೋನಾ]]'' ; 1990ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಡೇವಿಡ್‌ ಲಿಂಚ್‌ನ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧವಲ್ಲದ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ''[[ವೈಲ್ಡ್‌ ಅಟ್‌ ಹಾರ್ಟ್‌]]'' ; 1999ರಲ್ಲಿ ಬಂದ [[ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಸ್ಕೋರ್ಸೆಸೆ]]ಯ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ ವೈದ್ಯಸಹಾಯಕ ನಾಟಕೀಯ ಚಿತ್ರವಾದ ''[[ಬ್ರಿಂಗಿಂಗ್‌ ಔಟ್‌ ದಿ ಡೆಡ್‌‌‌]]'' ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ; ಮತ್ತು 2003ರಲ್ಲಿ ಬಂದ [[ರಿಡ್ಲೆ ಸ್ಕಾಟ್‌‌‌]]ನ ''[[ಮ್ಯಾಚ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ ಮೆನ್‌]]'' ಎಂಬ ಚಮತ್ಕಾರಿಕ ನಾಟಕೀಯ ಚಿತ್ರ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಓರ್ವ ಬಯಲುಭೀತ, ಕೊಳೆಭೀತ, ಗೀಳಿನ-ಆಂತರಿಕ ನಿರ್ಬಂಧದ, ಸ್ನಾಯು ಸಂಕೋಚನದ ಒಂದು ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯೊಂದಿಗಿನ ಕಾನ್‌ ಕಲಾವಿದನ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ. [[ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ಕೇಜ್‌ ಎರಡುಬಾರಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದ. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ''[[ಲೀವಿಂಗ್‌ ಲಾಸ್‌ ವೆಗಾಸ್‌]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಓರ್ವ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಮದ್ಯವ್ಯಸನಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಆತ ಸದರಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡ. ''[[ಅಡಾಪ್ಟೇಷನ್‌]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಜ-ಜೀವನದ ಚಿತ್ರಕಥಾಲೇಖಕ [[ಚಾರ್ಲೀ ಕೌಫ್‌ಮನ್‌]] ಮತ್ತು ಕೌಫ್‌ಮನ್‌ನ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಅವಳಿಯಾದ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌‌ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನು ನೀಡಿದ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಆತ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದ. ಈ ರೀತಿಯ ಯಶಸ್ಸುಗಳಿದ್ದಾಗಲೂ ಸಹ, ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯದಿರುವ ಅವನ ಬಹುಪಾಲು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಅವನ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಹೊಡೆದಾಟದ/ಸಾಹಸ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಳಪೆದ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿವೆ. ''[[8mm]]'' (1999) ಎಂಬ ಕಾತರದ ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ ಚಿತ್ರವು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಈಗ ಅದು ಒಂದು [[ಪಂಥದ ಚಲನಚಿತ್ರ]]ವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 2001ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ''[[ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ ಕೊರೆಲ್ಲಿ'ಸ್‌ ಮ್ಯಾಂಡೊಲಿನ್‌]]'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ ಮತ್ತು ಆ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಮ್ಯಾಂಡೊಲಿನ್‌ ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ಮೊದಲಿನಿಂದ ಕಲಿತ. 2005ರಲ್ಲಿ, ಅವನು ಪ್ರಚಾರ ಪಡೆದಿದ್ದ ''[[ಲಾರ್ಡ್‌ ಆಫ್‌ ವಾರ್‌‌]]'' ಹಾಗೂ ''[[ದಿ ವೆದರ್‌ ಮ್ಯಾನ್‌]]'' ಎಂಬ ಎರಡು ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧವಲ್ಲದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವಿಫಲಗೊಂಡವು. ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಬಿಡುಗಡೆಗಳು ಹಾಗೂ ಆ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಆತ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿಯೂ ಸಹ ಒಂದು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕವೃಂದವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರಗಳು ವಿಫಲಗೊಂಡವು. ''[[ದಿ ವಿಕರ್‌‌ ಮ್ಯಾನ್‌]]'' ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಕಳಪೆ ವಿಮರ್ಶೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅದು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಮಾರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಕುಸಿತವನ್ನು ಕಾಣಬೇಕಾಯಿತು. ಮಾರ್ವೆಲ್‌ ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದ, ಅತೀವವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ''[[ಘೋಸ್ಟ್‌ ರೈಡರ್‌‌]]'' (2007) ಚಲನಚಿತ್ರವು ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನೀಡಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ವಾರಾಂತ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 45 ದಶಲಕ್ಷ $ಗೂ (ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಸಿದ ಚಿತ್ರ) ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, 2007ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 25ರಂದು ಕೊನೆಗೊಂಡ ವಾರಾಂತ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಈ ಚಿತ್ರವು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 208 ದಶಲಕ್ಷ $ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. 2007ರಲ್ಲೂ ಸಹ ಅವನು ''[[ನೆಕ್ಸ್ಟ್‌]]'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ಇದು ''[[ದಿ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಮ್ಯಾನ್‌‌]]'' (2000) ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗಿನ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಸಕಾಲಿಕತೆಯೊಳಗಡೆಯ ಒಂದು ನಸುನೋಟದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಣಕಾಸಿನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ಕೇಜ್‌ನ ಬಹುಪಾಲು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಹೊಡೆದಾಟ/ಸಾಹಸ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಅವನ ಇದುವರೆಗಿನ ಎರಡನೇ-ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಹಣಗಳಿಕೆಯ ಚಿತ್ರವಾದ ''[[ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಟ್ರೆಷರ್‌‌‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಓರ್ವ [[ವಿಲಕ್ಷಣ]] ಚರಿತ್ರೆಕಾರನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ. [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಥಾಪಕರಿಂದ]] ಅಡಗಿಸಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ನಿಧಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಾಹಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಪಾತ್ರದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಅವನ ಇತರ ಯಶಸ್ವೀ ಸಾಹಸಮಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ: ''[[ದಿ ರಾಕ್‌]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನ FBI ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪರಿಣಿತನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೇಜ್‌ ವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ ಒಂದು ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ತಟಸ್ಥೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು [[ಆಲ್ಕಾಟ್ರಾಜ್‌ ದ್ವೀಪ]]ದೊಳಗೆ ನುಸುಳಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಪಾತ್ರ ಇದಾಗಿದೆ. [[ಜಾನ್‌ ವೂ]] ಎಂಬಾತನ ''[[ಫೇಸ್‌/ಆಫ್‌]]'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಓರ್ವ [[ನಾಯಕ]] ಮತ್ತು ಓರ್ವ [[ಖಳನಾಯಕ]]ನಾಗಿ ಎರಡೂ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. [[2001ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌ 11ರಂದು ನಡೆದ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ]] ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಆಲಿವರ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌‌]]ನ ''[[ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಟ್ರೇಡ್‌ ಸೆಂಟರ್‌]]'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಕೇಜ್‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ''[[ಗ್ರಿಂಡ್‌ಹೌಸ್‌]]'' ಎಂಬ B-ದರ್ಜೆಯ ಎರಡು-ಚಿತ್ರಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ, [[ರಾಬ್‌ ಝಾಂಬೀ]]ಯ ''ವರ್‌ವೋಲ್ಫ್‌ ವುಮೆನ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ S.S.'' ಎಂಬ ತೇಪೆಹಾಕಿದ ತುಣುಕು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೊಂದು ಪುಟ್ಟದಾದ ಆದರೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಪಾತ್ರವಿತ್ತು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆತ [[ಡಾ. ಫು ಮಾಂಚು]] ಎಂಬ ಅಪರಾಧ ಸಂಬಂದದ ಪ್ರಚಂಡ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಚೀನಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ''ಸನ್ನಿ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಕೇಜ್‌ ಪಾದಾರ್ಪಣ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಒಂದು ಕಡಿಮೆ-ಬಂಡವಾಳದ ನಾಟಕೀಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, [[ಜೇಮ್ಸ್‌ ಫ್ರಾಂಕೋ]] ಇದರಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಪುರುಷ ವೇಶ್ಯೆಯ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರೆ, ಅವನ ತಾಯಿಯು ([[ಬ್ರೆಂಡಾ ಬ್ಲೆಥಿನ್‌]]) ಅವನ ತಲೆಹಿಡುಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.<ref name="saturn">[http://www.saturnfilms.com/ ಸ್ಯಾಟರ್ನ್‌ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್‌‌], ಕೇಜ್‌ನ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪನಿ</ref> ಈ ರೌದ್ರ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಸೀಮಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಕೇಜ್‌ನ ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣದ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ''[[ಷಾಡೋ ಆಫ್‌ ದಿ ವ್ಯಾಂಪೈರ್‌‌]]'' ಚಲನಚಿತ್ರವು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇದು ಸ್ಯಾಟರ್ನ್‌ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್‌‌ನಿಂದ ಬಂದ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಇತರ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ನಟನಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಕೇಜ್‌ ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ 2006ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಹಮಾಸ್‌ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದ. [[ಸೈ-ಫೈ ವಾಹಿನಿ]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ''[[ದಿ ಡ್ರೆಸ್ಡನ್‌ ಫೈಲ್ಸ್‌‌‌]]'' ನಲ್ಲಿ, [[ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ನಿರ್ಮಾಪಕ]]ನಾಗಿ ಕೇಜ್‌ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಕೇಜ್‌ ಹೇಳಿದ್ದು ಹೀಗಿತ್ತು: {{quote|I feel I've made a lot of movies already and I want to start exploring other opportunities that I can apply myself to, whether it's writing or other interests that I may develop.<ref>[https://news.yahoo.com/s/eonline/20061211/en_movies_eo/538e2299-5566-4447-a0a5-0bcc3bc26e0a 5 yahoo.com]{{dead link|date=February 2010}}</ref>}} 2007ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ [[ರಿಂಗ್‌ ಆಫ್‌ ಆನರ್‌‌]] ಎಂಬ ಕುಸ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪಂದ್ಯದ ನೇಪಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ''[[ದಿ ರೆಸ್ಲರ್‌‌]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಯತ್ನ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಮಿಕಿ ರೂರ್ಕಿ]] ಎಂಬಾತ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ತನ್ನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವೊಂದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ.<ref>{{Cite web |url=http://www.sescoops.com/wwe/Hollywood_Heavyweight_Backstage_More_On_Suspensions.shtml |title=SEScoops.com |access-date=2010-05-24 |archive-date=2008-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081220015929/http://www.sescoops.com/wwe/Hollywood_Heavyweight_Backstage_More_On_Suspensions.shtml |url-status=dead }}</ref> slashfilm.com ಜೊತೆಗಿನ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ''ರೆಸ್ಲರ್'' ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕನಾದ ಡರ್ರೆನ್‌ ಅರೊನೊಫ್ಸ್ಕಿಯು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಈ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಕೇಜ್‌ನನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದರ ಕುರಿತು ಹೀಗೆ ತಿಳಿಸಿದ: {{quote|Nic was a complete gentleman, and he understood that my heart was with Mickey and he stepped aside. I have so much respect for Nic Cage as an actor and I think it really could have worked with Nic but... you know, Nic was incredibly supportive of Mickey and he is old friends with Mickey and really wanted to help with this opportunity, so he pulled himself out of the race.<ref>Slashfilm.com. [http://www.slashfilm.com/2008/09/10/interview-darren-aronofsky-part-1/ Interview: Darren Aronofsky - Part 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100722043046/http://www.slashfilm.com/2008/09/10/interview-darren-aronofsky-part-1/ |date=2010-07-22 }} September 10th, 2008.</ref>}} [[ಚಿತ್ರ:Nicolas Cage cropped 2009.jpg|thumb|right|2009ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 66ನೇ ವೆನಿಸ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌]] 2008ರಲ್ಲಿ, ''[[ಬ್ಯಾಂಗ್‌ಕಾಕ್‌ ಡೇಂಜರಸ್‌]]'' ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೋ ಎಂಬ ಓರ್ವ ಬಾಡಿಗೆ ಕೊಲೆಗಾರನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬ್ಯಾಂಗ್‌ಕಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಘುಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಈ ಬಾಡಿಗೆ ಕೊಲೆಗಾರನ ಹೃದಯ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುವುದು ಸದರಿ ಪಾತ್ರದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು [[ಪ್ಯಾಂಗ್‌‌ ಸೋದರರು]] ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಇದು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೊಗಡನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. 2009ರಲ್ಲಿ, [[ಅಲೆಕ್ಸ್‌ ಪ್ರೊಯಾಸ್‌]] ಎಂಬಾತ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ-ಕಥೆಯಾಧಾರಿತ ''[[ನೋಯಿಂಗ್‌‌]]'' ಎಂಬ ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಆತ ಓರ್ವ MIT ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ತನ್ನ ಮಗನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಗೆದು ತೆಗೆಯಲಾದ ಕಾಲಕೋಶವೊಂದರ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆತ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಕಾಲಕೋಶದೊಳಗೆ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸುವ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ನಿಜವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದು ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ವಾರದ ಅಂತ್ಯದೊಳಗೆ ಇಡೀ ವಿಶ್ವವು ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಈ ವಿನಾಶದಲ್ಲಿ ಅವನು ಹಾಗೂ ಅವನ ಮಗ ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯನ್ನು ಆತ ನಂಬಬೇಕಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಋಣಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತಾದರೂ, ತನ್ನ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತು. 2009ರಲ್ಲಿಯೂ,...''[[Bad Lieutenant: Port of Call New Orleans]]'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದ [[ವೆರ್ನರ್‌ ಹೆರ್ಜೋಗ್‌]] ಎಂಬ ಜರ್ಮನ್‌ ನಿರ್ದೇಶಕ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದ. ಜೂಜಾಟ, ಮಾದಕವಸ್ತು ಮತ್ತು ಮದ್ಯಪಾನದ ವ್ಯಸನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಓರ್ವ ಭ್ರಷ್ಟ ಆರಕ್ಷಕ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು [[ರಾಟನ್‌ ಟೊಮೆಟೋಸ್‌]] ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 85%ನಷ್ಟು ಧನಾತ್ಮಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಶ್ರೇಯಾಂಕವು ದೊರೆಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://au.rottentomatoes.com/m/bad_lieutenant_port_of_call_new_orleans/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-05-24 |archive-date=2010-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100221224515/http://au.rottentomatoes.com/m/bad_lieutenant_port_of_call_new_orleans/ |url-status=dead }}</ref> [[ಚಿಕಾಗೊ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್‌]] ಪತ್ರಿಕೆಯ [[ಮೈಕೇಲ್‌ ಫಿಲಿಪ್ಸ್‌]] ಕೇಜ್‌ನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕುರಿತು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಸುರಿಮಳೆಯನ್ನೇ ಸುರಿಸಿದ. ಈ ಕುರಿತು ಅವನು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ, "ಹೆರ್ಜೋಗ್‌ ತನ್ನ ಆದರ್ಶ ಅರ್ಥನಿರೂಪಣೆಕಾರನನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಕಲಾವಿದನ ಯಥಾರ್ಥತೆಯು ಪಾತ್ರನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಾಧನೋಪಾಯದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ: ಮಹಿಳೆಯರೇ ಮತ್ತು ಮಹನೀಯರೇ, ನಿಕೋಲಸ್‌ ಕೇಜ್‌ ತನ್ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ."<ref>{{Cite web |url=http://featuresblogs.chicagotribune.com/talking_pictures/2009/11/bad-lieutenant-port-of-call-new-orleans-3-12-stars.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-05-24 |archive-date=2010-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100503115826/http://featuresblogs.chicagotribune.com/talking_pictures/2009/11/bad-lieutenant-port-of-call-new-orleans-3-12-stars.html |url-status=dead }}</ref> ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಕೇಜ್‌ನನ್ನು [[ಇವಾ ಮೆಂಡೆಸ್‌‌‌]]ಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿತು. ಈಕೆಯು ''[[ಘೋಸ್ಟ್‌ ರೈಡರ್‌‌]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನ ಪ್ರಿಯತಮೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ''ಸೀಸನ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ವಿಚ್‌'' ಎಂಬ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವಿಷಯಪ್ರಧಾನ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ನಟಿಸಲಿದ್ದಾನೆ. ಕ್ರೈಸ್ತ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ಮಠವೊಂದಕ್ಕೆ ಕರಾಳ ಪ್ಲೇಗನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದಳು ಎಂಬ ಆಪಾದನೆಗೊಳಗಾದ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳನ್ನು ಸಾಗಣೆ ಮಾಡುವ 14ನೇ-ಶತಮಾನದ ಸೇನಾನುಚರನ ಪಾತ್ರವು ಕೇಜ್‌ ಪಾಲಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ''ದಿ ಸೋರ್ಸೆರರ್‌'ಸ್‌ ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್‌'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೋರ್ಸೆರರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite web |url=http://moviesblog.mtv.com/2009/03/04/live-action-the-sorcerers-apprentice-completes-its-cast |title=MTV |publisher=Moviesblog.mtv.com |date= |accessdate=2010-02-14 |archive-date=2009-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310044347/http://moviesblog.mtv.com/2009/03/04/live-action-the-sorcerers-apprentice-completes-its-cast |url-status=dead }}</ref> ''ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಟ್ರೆಷರ್‌ 3'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದು, ಇದು 2011ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಸಂಭವವಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಗೂಢಲಿಪಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿದ್ದು ನಿಧಿ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಾರನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾದ ಬೆಂಜಮಿನ್‌ ಗೇಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಓರ್ವನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.cinemablend.com/new/National-Treasure-3-In-2011-8303.html |title=cinemablend |publisher=cinemablend |date=2008-03-27 |accessdate=2010-02-14 |archive-date=2010-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100310014524/http://www.cinemablend.com/new/National-Treasure-3-In-2011-8303.html |url-status=dead }}</ref> == ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮತ್ತು ಟೀಕೆ == ಕೇಜ್‌ನ ನಟನಾಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಭಾವೀ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕನಾದ [[ರೋಜರ್‌ ಎಬರ್ಟ್‌]] ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ''[[ಅಡಾಪ್ಟೇಷನ್‌.]]'' ಚಲನಚಿತ್ರದ ಕುರಿತಾದ ತನ್ನ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಆತ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ:...{{quote|There are often lists of the great living male movie stars: De Niro, Nicholson and Pacino, usually. How often do you see the name of Nicolas Cage? He should always be up there. He's daring and fearless in his choice of roles, and unafraid to crawl out on a limb, saw it off and remain suspended in air. No one else can project inner trembling so effectively.... He always seems so earnest. However improbable his character, he never winks at the audience. He is committed to the character with every atom and plays him as if he were him.<ref>Ebert, Roger. [http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20080918/REVIEWS08/809180300/1004 Adaptation.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100627220915/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20080918/REVIEWS08/809180300/1004 |date=2010-06-27 }} September 18th, 2008.</ref>}}. ''[[ನೋಯಿಂಗ್‌‌]]'' ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ದೊರೆತ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕೇಜ್‌ನನ್ನು ಟೀಕಿಸುವೆಡೆಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಅವು ಗಮನ ಹರಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ [[ರೋಜರ್‌ ಎಬರ್ಟ್]] ಲೇಖನವೊಂದನ್ನು ಬರೆದು ಕೇಜ್‌ನನ್ನು ಓರ್ವ ನಟನನ್ನಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇತರ ವಿಮರ್ಶಕರಿಗೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಡಿಯುವಷ್ಟು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಸದರಿ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 4/4 ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನೂ ಸಹ ರೋಜರ್‌ ಎಬರ್ಟ್‌ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡ.<ref>ಎಬರ್ಟ್‌, ರೋಜರ್‌‌. [http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20090322/COMMENTARY/903229997 ಲವ್‌ ಅಂಡ್‌ ಹೇಟ್‌ ಅಂಡ್‌ "ನೋಯಿಂಗ್‌‌" -- ಆರ್‌, ಡೂ ವಿಂಗ್ಸ್‌ ಹ್ಯಾವ್‌ ಏಂಜಲ್ಸ್‌?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130212170051/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20090322%2FCOMMENTARY%2F903229997 |date=2013-02-12 }} ಮಾರ್ಚ್ 22, 2009.</ref> 2009ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ''ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌‌ಮೆಂಟ್‌ ವೀಕ್ಲಿ'' ಪತ್ರಿಕೆಯ ವಿಮರ್ಶಕನಾದ [[ಒವೆನ್‌ ಗ್ಲೀಬರ್‌ಮನ್‌]] ಎಂಬಾತ ಕೇಜ್‌ ಕುರಿತಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ, ಕೇಜ್‌ ಹೆಚ್ಚಿನ-ಹಣವನ್ನು ನೀಡುವ ಪ್ರಚಂಡ ಯಶಸ್ಸಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತಾ ನಾಟಕೀಯ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಮರಳುವುದು ಒಳಿತು ಎಂದು ಕರೆನೀಡಿದ.<ref>‌ಗ್ಲೀಬರ್‌ಮನ್, ಒವೆನ್‌. [http://popwatch.ew.com/popwatch/2009/03/nicolas-cage-ar.html ನಿಕೋಲಸ್‌ ಕೇಜ್‌: ಕಲಾವಿದ ಆರ್‌ ಹ್ಯಾಕ್‌? ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090405083427/http://popwatch.ew.com/popwatch/2009/03/nicolas-cage-ar.html |date=2009-04-05 }}[http://popwatch.ew.com/popwatch/2009/03/nicolas-cage-ar.html ದಿ ಚಾಯ್ಸ್‌ ಈಸ್‌ ಹಿಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090405083427/http://popwatch.ew.com/popwatch/2009/03/nicolas-cage-ar.html |date=2009-04-05 }} ಮಾರ್ಚ್‌ 21, 2009.</ref> 2001ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಫುಲ್ಲರ್‌ಟನ್‌‌ನ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ]]ಯು ಕೇಜ್‌ಗೆ ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್‌ ಪದವಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು‌‌. ಪದವಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಾತನಾಡಿದ.<ref>{{cite web |url=http://www.calstate.edu/Newsline/Archive/00-01/010416-Ful.shtml |title=CSU Newsline |publisher=Calstate.edu |date=2001-04-16 |accessdate=2010-02-14 |archive-date=2010-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100528215547/http://www.calstate.edu/newsline/Archive/00-01/010416-Ful.shtml |url-status=dead }}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == === ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ === ತನ್ನ 20ನೇ ವಯಸ್ಸಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ನಟಿ/ಗಾಯಕಿ [[ಎಲಿಜಬೆತ್‌ ಡೇಲಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಆತ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಡೇಟಿಂಗ್‌ ನಡೆಸಿದ, ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ [[ಉಮಾ ಥರ್ಮಾನ್‌]] ಎಂಬ ನಟಿಯೊಂದಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆತ ತನ್ನನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. 1988ರಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಸ್ಟಿನಾ ಫುಲ್ಟನ್ ಎಂಬಾಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೇಜ್‌ ಡೇಟಿಂಗ್‌ ಶುರುಮಾಡಿದ. ಈಕೆ ವೆಸ್ಟನ್‌ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ ಕೇಜ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮಗನಿಗೆ (ಜನನ: 1990ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ 26ರಂದು) ತಾಯಿಯಾದಳು. ''[[ಲಾರ್ಡ್‌ ಆಫ್‌ ವಾರ್‌‌]]'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಕೇಜ್‌ನ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಲಾದಿಮೀರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟನ್‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ವ್ಲಾದಿಮೀರ್ [[ಉಕ್ರೇನಿಯಾದ]] ಓರ್ವ ತರುಣ ಯಂತ್ರಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ [[ಮಿಲ್‌ ಮಿ-24]] [[ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌‌]] ಒಂದನ್ನು ನಿರಸ್ತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಈತ ನೋಕ್ಟಮ್‌ನ [[ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ ಮೆಟಲ್‌]] ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಐಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.mahalo.com/weston-cage |title=Weston Cage |publisher=Mahalo.com |date= |accessdate=2010-02-14}}</ref> 2009ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕೇಜ್‌ನಿಂದ 13 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಹಾಗೂ ತಾನು ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಮನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡು ಫುಲ್ಟನ್‌ ದಾವೆ ಹೂಡಿದಳು. ಕೇಜ್‌ನ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವವಾದ ಸನ್ನಿವೇಶದಿಂದಾಗಿ ಅವಳು ಮನೆಯನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು ಎಂಬ ಒಂದು ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅವಳು ಈ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಹೂಡಿದಳು.<ref>ದಿ ಡೆಟ್ರಾಯ್ಟ್‌ ಫ್ರೀ ಪ್ರೆಸ್‌, ಗುರುವಾರ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ 10, 2009, ಪುಟ 12D</ref> ಕೇಜ್‌ ಒಟ್ಟು ಮೂರು ಬಾರಿ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ನಟಿ [[ಪೆಟ್ರೀಷಿಯಾ ಆರ್ಕ್ವೆಟ್‌]] ಅವನ ಮೊದಲ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿದ್ದಳು (1995ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 8ರಂದು ಈ ಮದುವೆ ನಡೆಯಿತು, 2001ರ ಮೇ 18ರಂದು ಅವರ ವಿಚ್ಛೇದನವು ಆಖೈರಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು). [[ಎಲ್ವಿಸ್‌ ಪ್ರೆಸ್ಲಿ]]ಯ ಮಗಳು ಹಾಗೂ [[ಗಾಯಕಿ/ಗೀತರಚನೆಕಾರ್ತಿ]]ಯಾದ [[ಲೀಸಾ ಮೇರೀ ಪ್ರೆಸ್ಲೆ]] ಕೇಜ್‌ನ ಎರಡನೇ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಕೇಜ್‌, ಎಲ್ವಿಸ್‌ ಪ್ರೆಸ್ಲಿಯ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ''[[ವೈಲ್ಡ್‌ ಅಟ್‌ ಹಾರ್ಟ್‌]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅವನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಎಲ್ವಿಸ್‌ ಪ್ರೆಸ್ಲಿಯೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ. 2002ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 10ರಂದು ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಮದುವೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಮದುವೆಯಾದ 108 ದಿನಗಳ ನಂತರ 2002ರ ನವೆಂಬರ್‌‌ 25ರಂದು ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿಸಲ್ಲಿಸಿದರು; ಅವರ ವಿಚ್ಛೇದನವು 2004ರ ಮೇ 16ರಂದು ಆಖೈರುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮದುವೆಗಿಂತ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಡೆವಳಿಯೇ ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯದಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|last=Silverman |first=Stephen M. |url=http://www.people.com/people/article/0,,642162,00.html |title=Cage-Presley Union Now a Memory |publisher=People.com |date=2004-05-26 |accessdate=2010-02-14}}</ref> ಅವನ ಮೂರನೆಯ ಹಾಗೂ ಸದ್ಯದ ಹೆಂಡತಿಯಾದ ಅಲೀಸ್‌ ಕಿಮ್‌, ಹಿಂದೆ ಓರ್ವ ಪರಿಚಾರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದಳು. [[ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌‌]]ನ ಕಬುಕಿ ಎಂಬ ಉಪಹಾರ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳು, [[ಲೆ ಪ್ರೈವೆ]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌-ಮೂಲದ [[ಕೊರಿಯಾ]]ದ ರಾತ್ರಿಕ್ಲಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದಳು. [[ಸೂಪರ್‌‌ಮ್ಯಾನ್‌‌]]ನ ಜನ್ಮನಾಮವಾದ ಕಾಲ್‌-ಎಲ್‌ (ಜನನ: 2005ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 3ರಂದು) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವನ ಮಗನಿಗೆ ಅವಳು ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. [[ಟಿಮ್‌ ಬರ್ಟನ್‌‌]]ನಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಿದ್ದ ಚಲನಚಿತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್‌‌ಮ್ಯಾನ್‌ನ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಜ್‌ ಒಮ್ಮೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ. 2007ರಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ''[[ನೆಕ್ಸ್ಟ್‌]]'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಲೀಸ್‌ ಒಂದು ಕಿರುಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಉತ್ತರದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ವ್ಯವಸಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 2004ರ ಜುಲೈ 30ರಂದು ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಮದುವೆಯಾದರು. === ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು === [[ಮಾಲಿಬು]] ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಒಂದು ಮನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಆತ ಮತ್ತು ಅಲೀಸ್‌ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಆತ 2005ರಲ್ಲಿ 10 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಮಾರಿದ. 2004ರಲ್ಲಿ [[ಬಹಮಾಸ್‌]]ನ [[ಪ್ಯಾರಡೈಸ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯೊಂದನ್ನು ಅವನು ಖರೀದಿಸಿದ. 2006ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, [[ಎಕ್ಸುಮಾ]] [[ದ್ವೀಪಸಮೂಹ]]ದಲ್ಲಿರುವ....{{convert|40|acre|m2|sing=on}} ದ್ವೀಪವೊಂದನ್ನು ಅವನು ಖರೀದಿಸಿದ. ಇದು [[ನಸ್ಸಾವು]]ವಿಗೆ...{{convert|85|mi|km}}ನಷ್ಟು ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ [[ಫೇತ್‌ ಹಿಲ್‌]] ಮತ್ತು [[ಟಿಮ್‌ ಮೆಕ್‌ಗ್ರಾ]] ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಇದೇ ಬಗೆಯ ದ್ವೀಪವೊಂದರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಇತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://people.aol.com/people/article/0,26334,1195930,00.html |title=AOL |publisher=People.aol.com |date= |accessdate=2010-02-14 |archive-date=2006-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061212170117/http://people.aol.com/people/article/0,26334,1195930,00.html |url-status=dead }}</ref> ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ [[ಒಬೆರ್‌ಫಾಲ್ಜ್‌]] ವಲಯದಲ್ಲಿರುವ [[ಸ್ಕ್ಲೋಸ್‌ ನೀಡ್‌ಸ್ಟೀನ್‌‌]]ನ ಓಬೀರಾಯನ ಕಾಲದ ಕೋಟೆಮನೆಯ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಅವನು ಹೊಂದಿದ್ದ. 2006ರಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದ್ದ ಈ ಕೋಟೆಮನೆಯನ್ನು ಆತ 2009ರಲ್ಲಿ 2.5 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಮಾರಿದ.<ref>[http://perezhilton.com/2009-04-01-tough-times-nick-cage-sells-castle ನಿಕ್‌ ಕೇಜ್‌ ಸೆಲ್ಸ್‌ ಕ್ಯಾಸಲ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100307005841/http://perezhilton.com/2009-04-01-tough-times-nick-cage-sells-castle |date=2010-03-07 }} ಪೆರೆಝ್‌ ಹಿಲ್ಟನ್‌, ಏಪ್ರಿಲ್‌ 1, 209</ref> ಅವನ ಅಜ್ಜಿಯು [[ಜರ್ಮನ್‌]] ಮೂಲದವಳಾಗಿದ್ದು, [[ಕೊಚೆಮ್‌ ಆನ್‌ ಡೆರ್‌ ಮೊಸೆಲ್‌‌‌‌]] ಎಂಬಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.<ref>{{cite web |url=http://www.zeitung.org/zeitung/910086-100,1,0.html |title=Oberpfalznetz - Medienhaus DER NEUE TAG |publisher=Zeitung.org |date= |accessdate=2010-02-14 |archive-date=2008-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080215003135/http://www.zeitung.org/zeitung/910086-100,1,0.html |url-status=dead }}</ref> 2007ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ನಲ್ಲಿ, [[ರೋಡ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌‌‌]]ನ [[ಮಿಡ್ಲ್‌ಟೌನ್‌‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಒಂದು ಮನೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ. ಈ ಮನೆಯು{{convert|24000|sqft|m2|sing=on}} 26 ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇಟ್ಟಿಗೆ-ಹಾಗೂ-ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಜಹಗೀರುದಾರನ ಮನೆಯಾಗಿದೆ. 12 ಶಯ್ಯಾಗೃಹಗಳು, 10 ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಚ್ಚಲಮನೆಗಳು, ಹಾಗೂ ಸಾಗರದೃಷ್ಟಿ ತಾಣಗಳನ್ನು ಈ ಮನೆಯು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ನೋರ್ಮನ್‌ ಪಕ್ಷಿಧಾಮದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಸದರಿ ಎಸ್ಟೇಟನ್ನು "ಗ್ರೇ ಕ್ರೇಗ್‌" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬೆಲ್ಲೆವ್ಯೂ ಅವೆನ್ಯೂನಲ್ಲಿರುವ ಮಿರಾಮರ್‌‌ ಮ್ಯಾನ್‌ಷನ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 2007ರ 17.15 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಮೀರಿಸಲ್ಪಡುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಇದರ ಮಾರಾಟವು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಬೆಲೆಯ ವಾಸಯೋಗ್ಯ ಖರೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 2007ರಲ್ಲಿಯೂ, ಇಂಗ್ಲಂಡ್‌ನ [[ಸಾಮರ್‌ಸೆಟ್‌‌]]ನಲ್ಲಿರುವ [[ಮಿಡ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ ಕೋಟೆಮನೆ]]ಯನ್ನು ನಟ ಕೇಜ್‌ ಖರೀದಿಸಿದ.<ref>{{cite web |url=http://www.dailymail.co.uk/pages/live/articles/showbiz/showbiznews.html?in_article_id=471606&in_page_id=1773 |title=Hollywood actor is king of the castle in Bath|accessdate=2008-01-15 |work=Daily Mail }}</ref><ref>{{cite web |url=http://news.independent.co.uk/uk/this_britain/article2816674.ece |title=Nicolas Cage joins Britain's castle-owning classes |accessdate=2008-01-15 |work=The Independent |archive-date=2007-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071223193202/http://news.independent.co.uk/uk/this_britain/article2816674.ece |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article2159358.ece |title=Another day, another castle: Cage adds to his empire |accessdate=2008-01-15 |work=Times Online |archive-date=2009-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090507160203/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article2159358.ece |url-status=dead }}</ref> ತನ್ನ ಜರ್ಮನ್‌ ಕೋಟೆಮನೆಯನ್ನು ಮಾರಿದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ನಂತರ, [[ರೋಡ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌]], [[ಲೂಸಿಯಾನಾ]], [[ನೆವಡಾ]], ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಮನೆಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ [[ಬಹಮಾಸ್‌‌]]ನಲ್ಲಿರುವ 7 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟು ಮೌಲ್ಯದ ದ್ವೀಪವನ್ನೂ ಕೇಜ್‌ ಮಾರಾಟಕ್ಕಿಟ್ಟ.<ref>[http://www.luxist.com/2009/04/03/nicolas-cage-sells-one-many-more-to-go-estate-of-the-day/ "ನಿಕೋಲಸ್‌ ಕೇಜ್‌ ಸೆಲ್ಸ್‌ ಒನ್‌, ಮೆನಿ ಮೋರ್‌ ಟು ಗೋ."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618095916/http://www.luxist.com/2009/04/03/nicolas-cage-sells-one-many-more-to-go-estate-of-the-day/ |date=2010-06-18 }} Luxist.com. ಎಪ್ರಿಲ್ 3, 2009</ref> 2009ರ ಜುಲೈ 14ರಂದು, ಲೂಸಿಯಾನಾದಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಹೊಂದಿರುವ ಆಸ್ತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಒಂದು [[ಒಕ್ಕೂಟದ ತೆರಿಗೆಯ ಭೋಗ್ಯದ ಹಕ್ಕಿನ]] ಸಂಬಂಧವಾಗಿ [[ಇಂಟರ್‌ನಲ್‌ ರೆವಿನ್ಯೂ ಸರ್ವೀಸ್‌]] ಇಲಾಖೆಯು [[ನ್ಯೂ ಓರ್ಲೀನ್ಸ್‌]] ಎಂಬಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಲ್ಪಡದ [[ಒಕ್ಕೂಟದ ತೆರಿಗೆಗಳಿಗೆ]] ಕುರಿತಾದ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು. 2007ರ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 6.2 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಕ್ಕೂಟದ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸುವಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ವಿಫಲನಾಗಿದ್ದ ಎಂಬುದು IRSನ ಆಪಾದನೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news |title=Nicolas Cage hit with $6.2 million tax bill|url=http://www.chron.com/disp/story.mpl/ent/celebrities/6558776.html |work=Houston Chronicle |date=2009-08-03 }}</ref> ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, 2002ರಿಂದ 2004ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 350,000 $ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಪಾವತಿಸಲ್ಪಡದ ತೆರಿಗೆಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ಭೋಗ್ಯದ ಹಕ್ಕಿನ ಕುರಿತು ಇಂಟರ್‌ನಲ್‌ ರೆವಿನ್ಯೂ ಸರ್ವೀಸ್‌ ಇಲಾಖೆಯು ಮಾಹಿತಿನೀಡಿದೆ.<ref>{{cite web |first=Brenda |last=Rodriguez |url=http://www.people.com/people/article/0,,20316292,00.html |title=Nicolas Cage Blames Advisor for Financial Ruin |work=[[People (magazine)|People]] |date=2009-11-01 |accessdate=2009-11-04 |archive-date=2009-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091104010931/http://www.people.com/people/article/0,,20316292,00.html |url-status=dead }}</ref> ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕನಾದ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್‌ J. ಲೆವಿನ್ ಎಂಬಾತನ ವಿರುದ್ಧ ಉದಾಸೀನತೆ ಮತ್ತು ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ಆರೋಪಿಸಿ, 2009ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 16ರಂದು 20 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತದ ದಾವೆಯನ್ನು ಕೇಜ್‌ ಹೂಡಿದ.<ref name="ruin">{{cite news |title=Nicolas Cage sues ex-manager for "financial ruin" |url=http://www.reuters.com/article/entertainmentNews/idUSTRE59F4RM20091017 |publisher=Reuters |date=2009-10-16 |accessdate=2009-11-04}}</ref> ಈ ಮೊಕದ್ದಮೆಯು ತಿಳಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, "ತೆರಿಗೆಗಳ ಪಾವತಿಯು ಬಾಕಿಯಿದ್ದಾಗ ಅವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವಲ್ಲಿ ಲೆವಿನ್‌ ವಿಫಲಗೊಂಡಿದ್ದ ಮತ್ತು ಕೇಜ್‌ನನ್ನು ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರದ ಹಾಗೂ ಅಪಾಯಕರವಾದ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಹೂಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿದ್ದ; 'ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸದರಿ ನಟನು ದುರಂತದ ನಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗುವಂತಾಯಿತು'."<ref name="ruin" /> ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಒಂದು ದೂರನ್ನು ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್‌ ಲೆವಿನ್‌ ಸಲ್ಲಿಸಿದ. ಕೇಜ್‌ ತನ್ನ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಮೀರಿದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿರುವುದರ ಕುರಿತು ಅವನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೇ ಕಡಿಮೆ ಹಣವನ್ನು ಖರ್ಚುಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವನನ್ನು ತಾನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಲೆವಿನ್‌ ಈ ಮೊಕದ್ದಮೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ. ಲೆವಿನ್‌ನಿಂದ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹೇಳಿಕೆಯ ವಿವರ ಹೀಗಿತ್ತು: "ಲೆವಿನ್‌ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಪಾಟಿ-ಪ್ರತಿವಾದಿಯಾದ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ ತನ್ನ ಬಹುತೇಕ ಮುಕ್ತ ಸಮಯವನ್ನು ಉನ್ನತ ಟಿಕೆಟ್‌ ಖರೀದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಖರ್ಚುಮಾಡಿದ, ಮತ್ತು 15 ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ", ಲೆವಿನ್‌ನ ದೂರು ಮತ್ತಷ್ಟು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾ, "ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಗಲ್ಫ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ ಜೆಟ್‌ನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ವಿಹಾರದೋಣಿಗಳ ಒಂದು ನೌಕಾಸಮೂಹವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಹೊಂದುವುದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ರೋಲ್ಸ್‌ ರಾಯ್ಸ್‌ಗಳ ಒಂದು ತುಕಡಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಹೊಂದುವುದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಮತ್ತು ಆಭರಣ ಮತ್ತು ಕಲಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರಗಟ್ಟಲೆ ಡಾಲರ್‌ ಹಣವನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸಿ ಖರೀದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಲೆವಿನ್‌ ಕೊಪ್ಪೊಲಾಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾಗಿ" ತಿಳಿಸಿತು.<ref>http://money.cnn.com/2009/11/17/pf/Nicolas‌_Cage‌_lawsuit_manager.cnnw/index.htm{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ತಾನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಲೆವಿನ್‌ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ, "2007ರಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ನ ಕೊಳ್ಳುವ-ಅಮಲು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 33 ದಶಲಕ್ಷ $ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮನೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಈಡುಮಾಡಿತ್ತು; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, 22 ವಾಹನಗಳ (9 ರೋಲ್ಸ್‌ ರಾಯ್ಸ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ) ಖರೀದಿ; ದುಬಾರಿ ಬೆಲೆಯ ಆಭರಣದ 12 ಖರೀದಿಗಳು; ಮತ್ತು ಕಲಾಕೃತಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶೀಯ ವಸ್ತುಗಳ 47 ಖರೀದಿಗಳೂ ಸಹ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು" ಎಂದು ಹೇಳಿದ.<ref>http://money.cnn.com/2009/11/17/pf/Nicolas‌_Cage_lawsuit_manager.cnnw/index.htm{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ಟರ್ಬೋಸಾರಸ್‌]] ಒಂದರ ಡೈನೋಸಾರ್‌‌ ತಲೆಬುರುಡೆಯೊಂದು ಸದರಿ ವಿದೇಶೀಯ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು [[ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡಿಕ್ಯಾಪ್ರಿಯೋ]]ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಒಂದು ಸವಾಲಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ನಂತರ, ಹರಾಜೊಂದರಲ್ಲಿ ಈ ತಲೆಬುರುಡೆಗಾಗಿ ನಿಕೋಲಸ್‌ ಕೇಜ್‌ 276,000 $ನಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ್ದ.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-471635/Actors-head-head-auction-house--dinosaur-skull.html ಆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ಹೆಡ್‌-ಟು-ಹೆಡ್‌ ಅಟ್‌ ಆಕ್ಷನ್‌ ಹೌಸ್‌ - ಓವರ್‌ ಎ ಡೈನೋಸಾರ್‌‌ ಸ್ಕಲ್‌]</ref> ಕೇಜ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, "ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ [[ಗೀಳುಹಿಡಿದ ಮನೆ]]ಯನ್ನು" ಅವನು ಹೊಂದಿದ್ದ. ಈ ಮನೆಯು [[ಲೂಸಿಯಾನಾದ ನ್ಯೂ ಓರ್ಲೀನ್ಸ್‌‌‌‌]]ನ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಬೀಡಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>ನಿಕೋಲಸ್‌ ಕೇಜ್‌ ಸಂದರ್ಶನ - "ದಿ ಲೇಟ್‌ ಷೋ ವಿತ್‌ ಡೇವಿಡ್‌ ಲೆಟರ್‌ಮನ್‌," ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2, 2008</ref> ಈ ಮನೆಯ ಹಿಂದಿನ ಮಾಲೀಕನಾಗಿದ್ದ [[ಡೆಲ್ಫೈನ್‌ ಲಾಲೌರೀ]] ಎಂಬಾತನ ಗುರುತಿಗೆ ಈ ಮನೆಯು "ದಿ ಲಾಲೌರೀ ಹೌಸ್‌" ಎಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು. 2009ರ ನವೆಂಬರ್‌‌ 12ರಂದು ಈ ಮನೆಯ ಭೋಗ್ಯಾಧಾರದ ಸ್ವತ್ತುಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವನ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ನ್ಯೂ ಓರ್ಲೀನ್ಸ್‌ನ ಮತ್ತೊಂದು ಆಸ್ತಿಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 5.5 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಹರಾಜುಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref name="foreclose">{{cite web |title=Nicolas Cage: Movie star, foreclosure victim |first=Hibah |last=Yousuf |url=http://money.cnn.com/2009/11/13/real_estate/Nicolas_Cage/index.htm?cnn=yes |publisher=CNN |date=2009-11-13 |accessdate=2009-11-14 |archive-date=2009-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091117053150/http://money.cnn.com/2009/11/13/real_estate/Nicolas_Cage/index.htm?cnn=yes |url-status=dead }}</ref> ಅವನ [[ಬೆಲ್‌ ಏರ್‌‌]] ಮನೆಯು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 18 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಆರು ಸಾಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು 2010ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 7ರಂದು ಒಂದು ಸ್ವಭಾರೆ ಹಕ್ಕು ರದ್ದಿಕೆ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ, ಕೇಜ್‌ನ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಮೂಲಬೆಲೆಗಿಂತ ಸರಿಸುಮಾರು 25 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟು ಕಮ್ಮಿಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು.<ref>{{cite news | url=http://www.latimes.com/business/la-fi-cage-foreclosure8-2010apr08,0,2028352.story | title=Foreclosure auction of Nicolas Cage's mansion is a flop | date=April 8, 2010 | first=Lauren | last=Beale | publisher=[[Los Angeles Times]] | accessdate=2010-04-09}}</ref> ನೆವಡಾದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಮನೆಯೂ ಸಹ ಸ್ವಭಾರೆ ಹಕ್ಕು ರದ್ದಿಕೆಯ ಹರಾಜನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref name="foreclose" /> [[ಫೋರ್ಬ್ಸ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕ]]ದ ಪ್ರಕಾರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ಹಾಲಿವುಡ್‌ ನಟರ ಪೈಕಿ ನಿಕೋಲಸ್‌ ಕೇಜ್‌ ಒಬ್ಬನಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. 2009ರಲ್ಲಿ ಅವನ ಗಳಿಕೆಯು 40 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://www.latimes.com/business/la-fi-cage-foreclosure8-2010apr08,0,2028352.story?track=rss |title=Foreclosure auction of Nicolas Cage's mansion is a flop |publisher=Los Angeles Times |date=April 8, 2010 |author=Lauren Beale |accessdate=2010-04-11 }}</ref> === ಇತರೆ ಆಸಕ್ತಿಗಳು === ''[[ಸ್ಪೈಡರ್‌-ಮ್ಯಾನ್‌]]'' ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ [[ನೋರ್ಮನ್‌ ಒಸ್ಬಾರ್ನ್‌/ಗ್ರೀನ್‌ ಗಾಬ್ಲಿನ್‌]] ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಿಕೋಲಸ್‌, ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಸ್ಯಾಮ್‌ ರೈಮಿ]]ಯ ಮೊದಲ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದ. ತನ್ನ ಮಗ ವೆಸ್ಟನ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು ''[[ವೂಡೂ ಚೈಲ್ಡ್‌]]'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ [[ಕಾಮಿಕ್‌ ಪುಸ್ತಕ]]ವನ್ನು ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದು, ಅದು [[ವರ್ಜಿನ್‌ ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌‌]]ನಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. [[ರೆಮೋನ್ಸ್‌]] ಗಿಟಾರ್‌ ವಾದಕ [[ಜಾನಿ ರೆಮೋನ್‌]] ಎಂಬಾತನೊಂದಿಗೆ ಕೇಜ್‌ ನಿಕಟ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾರುಗಳ ಕುರಿತಾದ ಅವನ ಆಸಕ್ತಿಯು ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ; 1997ರಲ್ಲಿ ದೂರವಾಣಿ ಸವಾಲಿನ ಮೂಲಕ [[ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿ]] ಕಾರುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹರಾಜು ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಅವನು ಮುರಿದ. ಒಂದು ಅಪರೂಪದ [[ಮಿಯುರಾ SVJ]] ಕಾರಿನ ಮೇಲೆ 490,000 US$ನಷ್ಟು ಸವಾಲು ಬೆಲೆಯನ್ನು ಇರಿಸಿದಾಗ ಈ ದಾಖಲೆಯು ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು.<ref name="P400MiuraSVJ">{{cite web |url=http://www.qv500.com/lamborghinimiurap5.php |title=Lamborghini Miura Part 6: P400 Miura SV/J |publisher=Qv500.com |date= |accessdate=2010-02-14 |archive-date=2010-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100830150517/http://www.qv500.com/lamborghinimiurap5.php |url-status=dead }}</ref> ಅವನು ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದ ಹಾಗೂ ಭೂಗತ ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌ ಕಲಾವಿದನಾದ [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌]] ಎಂಬಾತನ ಓರ್ವ ಅಭಿಮಾನಿ ಹಾಗೂ ಸಂಗ್ರಾಹಕ ಕೂಡಾ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ''[[ಜಕ್ಸ್ಟಪೋಜ್‌]]'' ನಿಯತಕಾಲಿಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ''ಡೆತ್‌ ಆನ್‌ ದಿ ಬೋರ್ಡ್ಸ್‌'' ಎಂಬ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite web|url=http://issuu.com/juxtapoz/docs/juxtapoz_14/63?mode=embed&documentId=090203175523-88783136dbb244ee857065c8ab66d7c8&layout=grey |title=ISSUU |language={{* icon}} |publisher=ISSUU |date= |accessdate=2010-02-14}}</ref> == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ == {|class="wikitable" style="font-size: 90%;" border="2" cellpadding="4" background: #f9f9f9; |- align="center" ! style="background:#B0C4DE;" | ವರ್ಷ ! style="background:#B0C4DE;" | ಚಿತ್ರ ! style="background:#B0C4DE;" | ಪಾತ್ರ ! style="background:#B0C4DE;" |ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |1980 | ''[[ಬ್ರೂಬೇಕರ್‌‌]]'' |ಸಹ ಕಲಾವಿದ |ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ |- |1981 | ''[[ಬೆಸ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌‌]]'' | ನಿಕೋಲಸ್‌ | |- |1982 | ''[[ಫಾಸ್ಟ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಅಟ್‌ ರಿಡ್ಜ್‌ಮಾಂಟ್‌ ಹೈ]]'' | ಬ್ರಾಡ್‌'ಸ್‌ ಬಡ್‌ | |- |rowspan="3"| 1983 | ''[[ದಿ ಔಟ್‌ಸೈಡರ್ಸ್‌]]'' | ಪಟಾಲಂ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿನ ಕಿರುಪಾತ್ರ | |- | ''[[ವ್ಯಾಲಿ ಗರ್ಲ್‌]]'' | ರ್ಯಾಂಡಿ | |- | ''[[ರಂಬ್ಲ್‌ ಫಿಶ್‌]]'' | ಸ್ಮೋಕಿ | |- |rowspan="3"| 1984 | ''[[ರೇಸಿಂಗ್‌ ವಿತ್‌ ದಿ ಮೂನ್‌]]'' | ನಿಕಿ ಮತ್ತು ಬಡ್‌ | |- | ''[[ದಿ ಕಾಟನ್‌ ಕ್ಲಬ್‌]]'' | ವಿನ್ಸೆಂಟ್‌ ಡ್ವೈಯರ್‌ | |- | ''[[ಬರ್ಡಿ]]'' | ಸಾರ್ಜೆಂಟ್‌ ಅಲ್‌ ಕೊಲಂಬ್ಯಾಟೊ | |- |rowspan="2"| 1986 | ''[[ದಿ ಬಾಯ್‌ ಇನ್‌ ಬ್ಲ್ಯೂ]]'' | [[ನೆಡ್‌ ಹನ್ಲಾನ್‌]] | |- | ''[[ಪೆಗ್ಗಿ ಸ್ಯೂ ಗಾಟ್‌ ಮ್ಯಾರೀಡ್‌]]'' | ಚಾರ್ಲೀ ಬೊಡೆಲ್‌ | |- |rowspan="2"| 1987 | ''[[ರೈಸಿಂಗ್‌ ಅರಿಝೋನಾ]]'' | H. I. ಮೆಕ್‌ಡನ್ನೌವ್‌ | |- | ''[[ಮೂನ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್‌]]'' | ರೊನ್ನಿ ಕ್ಯಾಮ್ಮಾರೆರಿ |[[ಸಂಗೀತ ಪ್ರಧಾನ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಧಾನ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ |- | 1988 | ''[[ನೆವರ್‌ ಆನ್‌ ಟ್ಯೂಸ್‌ಡೇ]]'' | ಕೆಂಪು ಕ್ರೀಡಾಕಾರಿನಲ್ಲಿರುವ ಮನುಷ್ಯ | |- | 1989 | ''[[ವ್ಯಾಂಪೈರ್‌'ಸ್‌ ಕಿಸ್‌]]'' | ಪೀಟರ್‌ ಲಿಯೋ | [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ ಡಿ ಸಿನಿ ಡಿ ಸಿಟ್ಜಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] <small>''[[ದಿ ಕುಕ್‌, ದಿ ತೀಫ್‌, ಹಿಸ್‌ ವೈಫ್‌ &amp; ಹರ್‌ ಲವರ್‌‌]]'' (1989) ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ [[ಸರ್‌ ಮೈಕೇಲ್‌ ಗ್ಯಾಂಬಾನ್‌]] ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು</small><br />ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ - [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಮುಖ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] |- |rowspan="4"| 1990 | ''[[ಟೆಂಪೊ ಡಿ ಉಸ್ಸಿಡೆರೆ]]'' | ಎನ್ರಿಕೊ ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟ್ರಿ | |- | ''[[ಫೈರ್‌ ಬರ್ಡ್ಸ್‌‌]]'' | ಜೇಕ್‌ ಪ್ರೆಸ್ಟನ್‌ | ''ವಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಅಪಾಚೆ'' ಎಂದೂ ಇದು ಚಿರಪರಿಚಿತ |- | ''[[ವೈಲ್ಡ್‌ ಅಟ್‌ ಹಾರ್ಟ್‌]]'' | ನಾವಿಕ | |- | ''[[ಝಾಂಡಲೀ]]'' | ಜಾನಿ | |- | 1992 | ''[[ಹನಿಮೂನ್‌ ಇನ್‌ ವೆಗಾಸ್‌]]'' | ಜ್ಯಾಕ್‌ ಗಾಯಕ |[[ಸಂಗೀತ ಪ್ರಧಾನ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಧಾನ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ]] ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ |- |rowspan="2"| 1993 | ''[[ಅಮೋಸ್‌ &amp; ಆಂಡ್ರ್ಯೂ]]'' | ಅಮೋಸ್‌ ಒಡೆಲ್‌ | |- | ''[[ಡೆಡ್‌ಫಾಲ್‌]]'' | ಎಡ್ಡೀ | |- |rowspan="5"| 1994 | ''[[ಎ ಸೆಂಚುರಿ ಆಫ್‌ ಸಿನಿಮಾ]]'' | ತನ್ನದೇ ನಿಜಜೀವನದ ಪಾತ್ರ | |- | ''[[ರೆಡ್‌ ರಾಕ್‌ ವೆಸ್ಟ್‌]]'' | ಮೈಕೇಲ್‌ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ | |- | ''[[ಗಾರ್ಡಿಂಗ್‌ ಟೆಸ್‌]]'' | ಡೌಗ್‌ ಚೆನ್ಸಿಕ್‌‌ | |- | ''[[ಇಟ್‌ ಕುಡ್‌ ಹ್ಯಾಪನ್‌ ಟು ಯೂ]]'' | ಚಾರ್ಲೀ ಲ್ಯಾಂಗ್‌ | |- | ''[[ಟ್ರಾಪ್ಡ್‌‌ ಇನ್‌ ಪ್ಯಾರಡೈಸ್‌]]'' | ಬಿಲ್‌ ಫಿರ್ಪೋ | |- |rowspan="2"| 1995 | ''[[ಕಿಸ್‌ ಆಫ್‌ ಡೆತ್‌]]'' | ಪುಟ್ಟ ಜೂನಿಯರ್‌ ಬ್ರೌನ್‌ | |- | ''[[ಲೀವಿಂಗ್‌ ಲಾಸ್‌ ವೆಗಾಸ್‌]]'' | ಬೆನ್‌ ಸ್ಯಾಂಡರ್‌ಸನ್‌‌ | [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]‌<br />[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಬೊಸ್ಟನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br />[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಚಿಕಾಗೊ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಅಸೋಷಿಯೇಷನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]<br />[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಡಲ್ಲಾಸ್‌-ಫೋರ್ಟ್‌ ವರ್ತ್‌ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br />[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ - ಚಲನಚಿತ್ರ ನಾಟಕ ವಿಭಾಗ]]<br />[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br />[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಶೀಲನಾ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br />[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್‌ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br />[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕ ವಲಯದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br />[[ಸ್ಯಾನ್‌ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್‌ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ ಸಿಲ್ವರ್‌ ಸೀಶೆಲ್]]<br />[[ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿನ ಓರ್ವ ನಟನಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಮಹೋನ್ನತ ಪಾತ್ರನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿರುವ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಗಿಲ್ಡ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]<br />[[ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ BAFTA ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ<br />[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಕ್ಲೊಟ್ರೂಡಿಯಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ<br />[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಮುಖ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ<br />[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಲಂಡನ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ವಲಯದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ |- | 1996 | ''[[ದಿ ರಾಕ್‌]]'' | ಡಾ.ಸ್ಟಾನ್ಲೆ ಗುಡ್‌ಸ್ಪೀಡ್‌ | |- | rowspan="2"| 1997 | ''[[ಕಾನ್‌ ಏರ್‌]]'' | ಕೆಮೆರಾನ್‌ ಪೋ | |- | ''[[ಫೇಸ್‌/ಆಫ್‌]]'' | [[ಕ್ಯಾಸ್ಟರ್‌ ಟ್ರಾಯ್‌]]/[[ಸೀನ್‌ ಆರ್ಚರ್‌‌‌]] [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಸ್ಯಾಟರ್ನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]‌ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ |- |rowspan="2"| 1998 | ''[[ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಏಂಜೆಲ್ಸ್‌]]'' | ಸೇಥ್‌ | |- | ''[[ಸ್ನೇಕ್‌ ಐಸ್‌]]'' | ರಿಕ್‌ ಸ್ಯಾಂಟೊರೊ | |- | rowspan="2"| 1999 | ''[[8mm]]'' | ಟಾಮ್‌ ವೆಲ್ಲೆಸ್‌ | |- | ''[[ಬ್ರಿಂಗಿಂಗ್‌ ಔಟ್‌ ದಿ ಡೆಡ್‌]]'' | ಫ್ರಾಂಕ್‌ ಪಿಯರ್ಸ್‌ | |- |rowspan="3"| 2000 | ''[[ಗಾನ್ ಇನ್ ಸಿಕ್ಸ್‌ಟಿ ಸೆಕೆಂಡ್ಸ್]]'' | ರ್ಯಾಂಡಾಲ್‌ "ಮೆಂಫಿಸ್‌" ರೈನಿಸ್‌ | |- | ''[[ದಿ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಮ್ಯಾನ್‌‌]]'' | ಜ್ಯಾಕ್‌ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್‌ | |- |[[ವೆಲ್‌ಕಮ್ ಟು ಹಾಲಿವುಡ್]] | ತನ್ನದೇ ನಿಜಜೀವನದ ಪಾತ್ರ | |- | rowspan="3"| 2001 | ''ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಸೋಲ್ಜರ್ಸ್‌'' | ತನ್ನದೇ ನಿಜಜೀವನದ ಪಾತ್ರ | |- | ''[[ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ ಕೊರೆಲ್ಲಿ'ಸ್‌ ಮ್ಯಾಂಡೊಲಿನ್‌]]'' | ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ ಆಂಟೋನಿಯೋ ಕೊರೆಲ್ಲಿ | |- | ''[[Christmas Carol: The Movie]]'' | [[ಜಾಕೋಬ್‌ ಮಾರ್ಲೆ]] | ಧ್ವನಿ |- |rowspan="3"| 2002 | ''[[ವಿಂಡ್‌ಟಾಕರ್ಸ್‌]]'' | ಸಾರ್ಜೆಂಟ್‌ ಜೋ ಎಂಡರ್ಸ್‌ | |- |''[[ರೂಪಾಂತರ]]'' | [[ಚಾರ್ಲೀ]] ಮತ್ತು ಡೊನಾಲ್ಡ್‌‌ ಕೌಫ್‌ಮನ್‌ |[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಟೊರೊಂಟೋ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]] <br />| [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ<br />[[ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ BAFTA ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ<br />[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಚಿಕಾಗೋ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ<br />[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಕ್ಲೊಟ್ರೂಡಿಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ<br />[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಡಲ್ಲಾಸ್‌-ಫೋರ್ಟ್‌ ವರ್ತ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ<br />[[ಸಂಗೀತ ಪ್ರಧಾನ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಧಾನ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ<br />[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಚಿತ್ರವಿಮರ್ಶಕರ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ<br />[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ<br />[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾತ್ರವರ್ಗಕ್ಕಾಗಿರುವ ಫೀನಿಕ್ಸ್‌ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಸೊಸೈಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]‌ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ<br />[[ಸಂಗೀತಮಯ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ<br />[[ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಓರ್ವ ನಟನ ಮಹೋನ್ನತ ಪಾತ್ರನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿರುವ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಗಿಲ್ಡ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]‌ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ<br />[[ಚಲನಚಿತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರವರ್ಗದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಮಹೋನ್ನತ ಪಾತ್ರನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿರುವ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಗಿಲ್ಡ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ<br />[[ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ನಟನೊಬ್ಬನಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾತ್ರನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿರುವ ವಿಷುಯಲ್‌ ಸೊಸೈಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ |- | [[ಸನ್ನಿ]] | ಆಸಿಡ್‌ ಯೆಲ್ಲೋ | ನಿರ್ದೇಶಕ<br />[[ಡೆಯುವಿಲ್ಲೆ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದ ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ ಡ್ಯು ಜ್ಯೂರಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ |- | 2003 | ''[[ಮ್ಯಾಚ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ ಮೆನ್‌]]'' | ರಾಯ್‌ ವಾಲ್ಲರ್‌ | |- | 2004 | ''[[ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಟ್ರೆಷರ್‌]]'' | [[ಬೆಂಜಮಿನ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌]] | |- |rowspan="2"| 2005 | ''[[ಲಾರ್ಡ್‌ ಆಫ್‌ ವಾರ್‌‌]]'' | ಯೂರಿ ಓರ್ಲೋವ್‌ | |- | ''[[ದಿ ವೆದರ್‌ ಮ್ಯಾನ್‌]]'' | ಡೇವಿಡ್‌ ಸ್ಪ್ರಿಟ್ಜ್‌ | |- |rowspan="4"| 2006 | ''[[ದಿ ಆಂಟ್‌ ಬುಲ್ಲಿ]]'' | ಝೋಕ್‌ | ಧ್ವನಿ |- | ''[[ದಿ ವಿಕರ್‌‌ ಮ್ಯಾನ್‌]] '' | ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಮ್ಯಾಲಸ್‌ | |- | ''ಟೂ ಟಫ್‌ ಟು ಡೈ'' | ತನ್ನದೇ ನಿಜಜೀವನದ ಪಾತ್ರ | |- | ''[[ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಟ್ರೇಡ್‌ ಸೆಂಟರ್‌]]'' | [[ಜಾನ್‌ ಮೆಕ್‌ಲೌಘ್ಲಿನ್‌]] | |- |rowspan="4"|2007 | ''[[ಘೋಸ್ಟ್‌ ರೈಡರ್‌‌]]'' | [[ಘೋಸ್ಟ್‌ ರೈಡರ್‌‌/ಜಾನಿ ಬ್ಲೇಝ್‌]] | |- |''[[ಗ್ರಿಂಡ್‌ಹೌಸ್‌]]'' | [[ಡಾ. ಫು ಮಾಂಚು]] | ''[[ವರ್‌ವೋಲ್ಫ್‌ ವುಮೆನ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ S.S.]]'' ಭಾಗ |- |''[[ನೆಕ್ಸ್ಟ್‌]]'' | ಕ್ರಿಸ್‌ ಜಾನ್ಸನ್‌ | |- |''[[National Treasure: Book of Secrets]] '' | [[ಬೆಂಜಮಿನ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌]] | |- |2008 | ''[[ಬ್ಯಾಂಗ್‌ಕಾಕ್‌ ಡೇಂಜರಸ್‌]]'' | ಜೋ | |- | rowspan="4"| 2009 | ''[[ನೋಯಿಂಗ್‌‌]]'' | ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಜೋನಾಥನ್‌ "ಜಾನ್‌" ಕೋಸ್ಟ್‌ಲರ್‌ | |- | ''[[G-ಫೋರ್ಸ್‌]]'' | ಸ್ಪೆಕಲ್ಸ್‌ ದಿ ಮೋಲ್‌ | ಧ್ವನಿ<br /> |- | ''[[ಆಸ್ಟ್ರೋ ಬಾಯ್‌]]'' | [[ಡಾ. ಟೆನ್ಮಾ]] | ಧ್ವನಿ |- | ''[[Bad Lieutenant: Port of Call New Orleans]]'' |ಟೆರೆನ್ಸ್‌ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಘ್‌, ಕೆಟ್ಟ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್‌ |[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಟೊರೊಂಟೋ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] |- |rowspan="4"| 2010 | ''[[ಸೀಸನ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ವಿಚ್‌]]'' | ಲ್ಯಾವೆ |ನಿರ್ಮಾಣ-ನಂತರದ ಹಂತ |- | ''[[ಕಿಕ್‌-ಆಸ್‌]]'' | ಡೆಮನ್‌ ಮೆಕ್ರೀಡಿ/ಬಿಗ್‌ ಡ್ಯಾಡಿ | |- | ''[[ದಿ ಸೋರ್ಸೆರರ್‌'ಸ್‌ ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್‌]]'' | ಬಾಲ್ತಜಾರ್‌ ಬ್ಲೇಕ್‌ |ನಿರ್ಮಾಣ-ನಂತರದ ಹಂತ |- | ''[[ದಿ ಹಂಗ್ರಿ ರ್ಯಾಬಿಟ್‌ ಜಂಪ್ಸ್‌]]'' | |ನಿರ್ಮಾಣ-ನಂತರದ ಹಂತ |- |rowspan="2"| 2011 |''[[ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಟ್ರೆಷರ್‌ 3]]'' |[[ಬೆಂಜಮಿನ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌]] |- |''[[ಡ್ರೈವ್‌ ಆಂಗ್ರಿ]]'' | |- | 2012 |''[[ದಿ ಕ್ರೂಡ್ಸ್‌]]'' | ಕ್ರಗ್‌‌<ref>{{cite web|url=http://www.variety.com/article/VR1118015738.html?categoryid=13&cs=1|title=Cage, Reynolds to star in CG caveman comedy|date=February 24, 2010|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|publisher=[[Reed Business Information]]|accessdate=February 26, 2010}}</ref> | ಧ್ವನಿ |} == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * [[ಕೊಪ್ಪೊಲಾ ವಂಶವೃಕ್ಷ]] == ಆಕರಗಳು == {{Reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons|Nicolas Cage}} * {{imdb|0000115|Nicolas Cage}} * [http://filmforce.ign.com/articles/724/724189p1.html ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಟ್ರೇಡ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ ಇಂಟರ್‌ವ್ಯೂ ವಿತ್‌‌ ನಿಕೋಲಸ್‌ ಕೇಜ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080906002238/http://filmforce.ign.com/articles/724/724189p1.html |date=2008-09-06 }} ಫ್ರಂ IGN ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೋರ್ಸ್‌ * [http://www.stv.tv/content/out/film/displayHotnow.html?id=opencms:/out/hotnow/films/newArticle2099409 ನಿಕೋಲಸ್‌ ಕೇಜ್‌ ಘೋಸ್ಟ್‌ ರೈಡರ್‌‌ ವಿಡಿಯೋ ಇಂಟರ್‌ವ್ಯೂ ವಿತ್‌ stv.tv/movies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081010010354/http://www.stv.tv/content/out/film/displayHotnow.html?id=opencms%3A%2Fout%2Fhotnow%2Ffilms%2FnewArticle2099409 |date=2008-10-10 }} {{Persondata |NAME=Cage, Nicolas |ALTERNATIVE NAMES=Coppola, Nicolas Kim (birth name) |SHORT DESCRIPTION=American [[actor]] and [[film producer]] |DATE OF BIRTH=January 7, 1964 |PLACE OF BIRTH=[[Long Beach, California]] |DATE OF DEATH= |PLACE OF DEATH= }} {{DEFAULTSORT:Cage, Nicolas}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕೊಪ್ಪೊಲಾ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೬೪ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನ್‌ ಮೂಲದ ಅಮೆರಿಕಾದ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಟಲಿಯ ಮೂಲದ ಅಮೆರಿಕಾದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಪೊರ್ನಿಯಾದಿಂದ ಬಂದ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಸಮಕಾಲೀನ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಲಾಂಗ್‌ ಬೀಚ್‌ನಿಂದ ಬಂದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರು]] j2xstb7znb03mi7dplzpnwu5dhhqtxe 0 23571 1375468 1350483 2026-06-20T06:46:27Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375468 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = The Da Vinci Code | image = The da vinci code.jpg | caption = Teaser poster | director = [[Ron Howard]] | producer = [[Brian Grazer]]<br />[[Ron Howard]]<br />John Calley | writer = [[Akiva Goldsman]]<br />[[Dan Brown]] {{small|(Novel)}} | starring = [[Tom Hanks]]<br />[[Audrey Tautou]]<br />[[Ian McKellen]]<br />[[Alfred Molina]]<br />[[Jürgen Prochnow]]<br />[[Paul Bettany]]<br />[[Jean Reno]] | music = [[Hans Zimmer]] | cinematography = [[Salvatore Totino]] | editing = [[Daniel P. Hanley]]<br />[[Mike Hill (film editor)|Mike Hill]] | studio = [[Imagine Entertainment]] | distributor = [[Columbia Pictures]] | released = {{start date|2006|5|19}} | runtime = 149 minutes | country = United States | language = English<br>French<br>Spanish<br>Latin | budget = $125 million | gross = $758,239,851<ref name="bom"/> | followed_by = ''[[Angels & Demons (film)|Angels & Demons]]'' }} ದಿ ಡ '''''ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್'' ''' 2006ರಲ್ಲಿನ [[ರಹಸ್ಯ ]],[[ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ]]ಯಾದ [[ಅಮೆರಿಕಾ]]ದ [[ಚಲನಚಿತ್ರ]].ಇದನ್ನು[[ರೊನ್ ಹೌವರ್ಡ್]] [[ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ]]ದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಚಿತ್ರ ಕಥೆಯನ್ನು [[ಅಕಿವಾ ಗೊಲ್ಡ್ಸಮನ್]] ಬರೆದಿದ್ದು,[[ಡಾನ್ ಬ್ರೌನ್]] ಅವರ ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತ ಕಾದಂಬರಿ,2003ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರಾಟ ಕಂಡ ''[[ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್]]'' ನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇದು ಹೌವರ್ಡ್ ಅವರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ [[ಜೊನ್ ಕ್ಯಾಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಬ್ರೇನ್ ಗ್ರೇಜರ್]] ಕೈಗೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ[[.ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್]] ಅವರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಮೇ 19,2006ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ''ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್ '' ನಲ್ಲಿ [[ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್]] ಅವರು [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ]] [[ಸಂಜ್ಞಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ರಾಗಿ [[ರೊಬರ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ ಡೊನ್ ]],[[ಔಡ್ರಿ ಟೌಟೊ]] ಅವರು [[ಸುಂದರ ಲಿಪಿಗಾರನಾಗಿ]] [[ಸೊಫಿ ನ್ಬೆವ್ಯು]] ದ [[ಫ್ರಾನ್ಸನ ]],[[ಪೊಲಿಸ್ ಕೇಂದ್ರದ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಾಗಿ]] of [[ಸರ್ ಇವಾನ್ ಮೆಕೆಲ್ಲಿನ್]] as [[ಬ್ರಿಟಿಶ್]] [[ಕ್ರಿಸ್ತನ ರಕ್ತದ ಬಟ್ಟಲು]] ಇತಿಹಾಸಕಾರ [[ಸರ್ ಲೇಘ್ ಟೀಬಿಂಗ್ ]], [[ಅಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಮೊಲಿನಾ]] ಒಬ್ಬ [[ಬಿಶಪ್]] ನಾಗಿ [[ಮ್ಯಾನುವಲ್ ಅರಿಂಗ್ ರೊಸಾ ]], [[ಜೀನ್ ರೆನೊ]] ಒಬ್ಬ ಹಡಗಿನ ಕಪ್ತಾನನಾಗಿ [[ಬೆಜು ಫೆಚೆ]] ಯು ಒಬ್ಬ [[ಡೈರೆಕ್ಷನ್ ಸೆಂಟ್ರೇಲ್ ಡೆ ಲಾ ಪೊಲಿಸ್ ಜುಡಿಸಿಯರಿ ]], ಮತ್ತು [[ಪೌಲ್ ಬೆಟ್ಟನಿ]] ಯು ಒಬ್ಬ [[ಒಪಸ್ ಡ್ಯಿ]] [[ಸನ್ಯಾಸಿ]] [[ಸಿಲಾಸ್ ]].ಹೀಗೆ ಪಾತ್ರ ವರ್ಗ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ''ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಡ ಕೋಡ್'' [[2006ರ ಕ್ಯಾನ್ನಿಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್]] ನಲ್ಲಿ ಮೇ 17ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ <ref name="festival-cannes.com" /> ಕಂಡಿತು. ''ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್'' ಮೇ 18,2006ರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತಲ್ಲದೇ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ [[ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಪಿಕ್ಚರ್]] ನವರ ಮೂಲಕ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. [[ವಿವಾದಾತ್ಮಕ]] ಮತ್ತು ನಿಖರವಲ್ಲದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ವಿರೋಧಿ]] ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎನ್ನುವ ಪಕಾರು ಎದ್ದಿತು.ಈ ಸಿನೆಮಾ ವಿವಾದಂತೆ [[ಡಾನ್ ಬ್ರೌನ್]] ಕಾದಂಬರಿ ಕೂಡಾ [[ರೊಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್]] ನವರು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿತು.<ref name="BoycottBBC" /> ಕೆಲವು ಚರ್ಚ್ ಸದಸ್ಯರು [[ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು]] ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಬೇಕೆಂದು ಮನವಿ <ref name="BoycottBBC" /> ಮಾಡಿದರು. ಅದರ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು [[ಪ್ರತಿಭಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು]],ಮೊದಲ ಟೀಕಾಕಾರರು ಇದನ್ನು ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೇ ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ವಾದ-ವಿವಾದಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಋಣಾತ್ಮಕವನ್ನಲ್ಲದೇ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫಿಸ್ ನಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿತು.''ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್'' ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಅಂದರೆ [[$]]230 ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭದ ವಾರದಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದಿದೆ.ಇಡೀ ಚಲನಚಿತ್ರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತೆರೆ ಕಂಡ ಮೂರನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಸದ್ಯ ಇದು ಏಳನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆರಂಭಿಕ ಗಳಿಕೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅತಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆದಾಯ ಗಳಿಕೆಯ ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ 2006ರಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರವೆನಿಸಿದೆ.ನವೆಂಬರ್ 2,2006ರಲ್ಲಿ[[$]]$758,239,851 ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ನಿರ್ದೇಶಕ ]][[ರೊನ್ ಹೌವರ್ಡ್]] ಮತ್ತು ನಟ [[ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್]] ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ,1984ರಲ್ಲಿ ''[[ಸ್ಪ್ಲಾಶ್ ]]'' ಮತ್ತು 1995ರಲ್ಲಿ ''[[ಅಪೊಲೊ 13]]''. ''ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್'' ನ ಆರಂಭಿಕ [[ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಸಂಗ]]ದಲ್ಲಿ ಅದರ ಯಶಸ್ವಿಗಾಗಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ,ಎಂಜೆಲ್ಸ್ &amp;ಡೆಮೊನ್ಸ್ ಗಾಗಿ ಮುಂದಾಲೋಚನೆಗಳು ತೀವ್ರ ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿದ್ದವು.ಇನ್ನು[[ಡಾನ್ ಬ್ರೌನ್]] ನ ಮೂರನೆಯ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಇನ್ನೊಂದು ಚಲನಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಅವರು ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಆತನ [[ರಾಬರ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ ಡೊನ್]],[[ಟ್ರೈಲೊಜಿ ]](ಮೂರು ಚಕ್ರ ಸರಣಿ),ಮತ್ತು[[ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಸಿಂಬಾಲ್]]. ''ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್'' ಚಿತ್ರವು ಅವರಿಬ್ಬರ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದ್ದು ಆದರೆ ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗದಂತಹದ್ದು ಎಂದು <ref name="BoxOfficeMojo" /> ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತದ ಧ್ವನಿ ಪಥವನ್ನು [[ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಜಿಮ್ಮರ್]] ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು [[ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸ್ಕೊರ್]] ಗಾಗಿ [[2007ರ ಗೊಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಅವಾರ್ಡ್]] ಗಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ==ಕಥಾವಸ್ತು== {{Plot|date=November 2009}} [[ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಸೌನಿಯರ್]] ಎಂಬ ಮನುಷ್ಯ ಒಂದು ರಹಸ್ಯ ಪಾತ್ರದ ಬೆನ್ನಟ್ಟುತ್ತಾನೆ,ಇದು [[ಸಿಲಿಯಾಸ್]] ಪಾತ್ರ ಇದರ ಉಗಮ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್]] ನಲ್ಲಿನ [[ಲೌವ್ರೆ]]ಯಲ್ಲಿನ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿಲಿಯಾಸ್ ಪ್ರೈಯೊರಿಯ(ಮಠ ಮಾನ್ಯದ) ಜಾಗವನ್ನು ಅಂದರೆ ''ಕ್ಲೆಫ್ ಡೆ ವೊಟೆ'' "ಪ್ರಮುಖ ಗುರುತು-ಕಲ್ಲು"ನ್ನು ಬೇಡಿಕೆಯೊಡ್ಡುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸೌನೆಯರೆ ಹೆದರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಪ್ರಮುಖ ಕಲ್ಲನ್ನು [[ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಸಲ್ಪೈಸ್]],ಅಂದರೆ "ಕಮಲದಡಿಯಲ್ಲಿ"ಇಡಲಾಗಿದ್ದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಸಿಲಾಸ್ ಆತನನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಆತನ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಗುಂಡಿಟ್ಟು ಸಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ಸಂಜ್ಞಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ]][[ರೊಬರ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ ಡೊನ್]] ಮತ್ತು [[ಟೊಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್]] ಅವರು[[AUP]]ನ ಅಥಿತಿ ಸಂಜ್ಞಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು [[ಪವಿತ್ರ ಸ್ತ್ರೀ]] ಕುರಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿಗೆ ಬಂದಿರುತ್ತಾರೆ.ಅವರನ್ನು ಈ ಹತ್ಯೆ ಅಪರಾಧ ನಡೆದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಫೆಂಚ್ ಪೊಲಿಸರು ಲೌವ್ರೆಗೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಸೌನೆಯರ್ ತನ್ನ ದೇಹ,ತಿಳಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಗೋಜುಗೋಜಲಾದ ಆಕಾರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವುದನ್ನು ಆತ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತಾನೆ. [[ಕಪ್ತಾನ ]][[ಬೆಜು ಫೆಚೆ ]][[ಜೀನ್ ರೆನೊ]] ಆತನನ್ನು ಈ ಗಾಢವಾದ ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಅರ್ಥ ಹೇಳುವಂತೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಸಿಲಾಸ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಒಬ್ಬ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಈ ಮನುಷ್ಯ ''"ದಿ ಟೀಚರ್ "'',ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಲ್ಲನ್ನು ಕಾಯುವ ನಾಲ್ವಾನ್ನೂ ಆತ ಕೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಆತ ಗುಟ್ಟು ಹೊರಗೆಡುವುತ್ತಾನೆ,ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದರು ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆತ ಲೋಹದ [[ರೋಮದ ದಿರಸ]]ನ್ನು ತನ್ನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಿರುತ್ತಾನೆ.ನಂತರ ತನ್ನ ಕೊಲೆಯ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಕ್ಕಾಗಿ ತಾನೇ [[ಚಾವಟಿ ಏಟಿ]]ನಿಂದ ಬೀಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಬಿಶಪ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುವಲ್ ಅರಿಂಗಾರೊಸಾ ಅವರಿಂದ ಅಭಿನಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಸಿಲಾಸ್ ಸೇಂಟ್ -ಸಲ್ಪೈಸ್ ಗೆ ಪಯಣಿಸುತ್ತಾನೆ.ನಂತರ ಆತ ಹಿರಿಯ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸನ್ಯಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ;ಏಕಾಂಗಿ,ಆತ ಚರ್ಚ್ ನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಗೆದು JOB 38:11 ಎಂಬ ಕಲ್ಲನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತಾನೆ. "ಆತ ಹಿರಿಯ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ,ಈ ಉವಾಚ ಆಗ ಬರುತ್ತದೆ:"ಹೀದರ್ ಟು ಶಾಲ್ಟ್ ದೌ ಕಮ್ ಬಟ್ ನೊ ಫರ್ದರ್ "(ಇಲ್ಲಿವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ದೇವರ ಪರವಾನಿಗೆ ಇದೆ ಮುಂದೆ ಇಲ್ಲ) ತಾನು ಮೋಸಹೋದನೆಂಬುದನ್ನು ಅರಿತ ಸಿಲಾಸ್ ಕೋಪದಿಂದ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. [[ಸೊಫಿ ನೆವೆಯು]] [[ಔಡ್ರೆಯ್ ಟೌಟೊ]],ಒಬ್ಬ [[ಗೂಢಲಿಪಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಫ್ರೆಂಚ್ ಪೊಲಿಸ್ ರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಲೌವ್ರೆಗೆ, ಆಗ ಸಣ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಲ್ಯಾಂಗ್ ಡೊನ್ ಬಿಟ್ಟುಹೋದದ್ದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಆ ದಾರಿಯು ಪುರುಷರಿರುವ ಕೊಠಡಿಗೆ ಆತನನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸೊಫಿ ಆತನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಸಲಾಗಿದೆ,ಯಾರೊ ಅಪರಿಚಿತರು ತನ್ನ ಜಾಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಲಿಪ್ ವೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಆತನನ್ನು ಕೊಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಂಶಯಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.("ಪಿ.ಎಸ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ ಡೊನ್ ಅಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಾನೆ") ಸೊಫಿ ನಂಬಿಗೆಯಂತೆ ಸೌನೆಯೆರೆಯು ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗಳು ಸಣ್ಣ ರಹಸ್ಯವೊಂದನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ದಳಾಗಿದ್ದಳು.ಹೀಗೆ ಲ್ಯಾಂಗ್ ಡೊನ್ ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಂದು ಇದರ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಭೇದಿಸಲು ಆತನ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಯತ್ನಿಸಲಾಗುತಿತ್ತು. ಭೇಧಿಸುವ ಸಲಕರಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಈ ಜೋಡಿಯು,ಲೌವ್ರೆಯನ್ನು ಭೇಧಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.ಸೌನೆರೆ ಹಿಂದೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ ರೇಖಾಚಿತ್ರದ ಅನಾಗ್ರಮ್ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವುಗಳು [[ಲಿಯಿನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ]]ಯ ಕಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿದ್ದವು,ನಂತರ ಈ ಜೋಡಿಗೆ [[ಮಡೊನ್ನಾ ಆಫ್ ರಾಕ್ಸ್]] ಹಿಂದುಗಡೆ [[ಫ್ಲೆಯರ್ -ಡೆ-ಲಿಸ್]] ಯೊಂದಿಗೆ ಕೀಲಿಕೈ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಪೊಲಿಸ್ ರಿಂದ ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಎಂಬೆಸ್ಸಿಯಿಂದ ಈ ಜೋಡಿ [[ಬೊಯಿಸ್ ಡೆ ಬೌಲೊಗ್ನೆ]] ಗೆ ಪರಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ,ಅಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಂಗ್ ಡೊನ್ ಆ ಕೀಲಿಕೈಯನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕೆತ್ತನೆ ಬರಹ-ವಿಳಾಸವನ್ನು ಆತ ಗಮನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ವಿಳಾಸವು ಅವರನ್ನು ಡಿಪಾಸಿಟರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ [[ಜುರಿಚ್]] ಅಲ್ಲಿ ಆ ಕೀಲಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷೆಯ ಠೇವಣಿ ಬಾಕ್ಸ್ ಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಸೌನೆರೆಯೆ ಠೇವಣಿ ಬಾಕ್ಸ್ (ಪೆಟ್ಟಿಗೆ)ದೊರೆಯುತ್ತದೆ,ಅದನ್ನು ಹತ್ತು ಅಂಕಿಗಳ ಫಿಬೊನಾಕಿ ನಂಬರ್ (1123581321)ನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಳಸಿ ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು[[ರೊಸ್ ವುಡ್]] ನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ,ಇದರಲ್ಲಿ [[ಕ್ರಿಪ್ಟೆಕ್ಸ್ ]]:ಒಂದು ಸಿಲಿಂಡರ್ ಆಕೃತಿಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳ ಡಯಲ್ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ 5-ಅಕ್ಷರಗಳ ಕೋಡ್ ವರ್ಡ್ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿನ [[ತೆಳು ಕಾಗದ]] ದಲ್ಲಿನ ಸಂದೇಶದ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಬಲಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಅದರಲ್ಲಿನ ಕ್ರಿಪ್ಟೆಕ್ಸ್ ಒಡೆಯಬಹುದಲ್ಲದೇ ಅಲ್ಲಿರುವ ದ್ರಾಕ್ಷಾರಸದ ಸಣ್ಣ ಬಾಟಲಿಯು ಒಡೆದು ಅದು ಚರ್ಮದ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಚೆಲ್ಲಿದರೆ ಅದರಲ್ಲಿನ ಸಂದೇಶವು ಹಾಳಾಗಬಹುದೆಂಬ ಹೆದರಿಕೆ ಇತ್ತು. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ,ಅಲ್ಲಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು ಪೊಲಿಸ್ ರನ್ನು ಕರೆದಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಜಾಗಾ ಖಾಲಿ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ [[ಅಂಡ್ರೆ ವೆರ್ನೆಟ್]] ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಾಂತೆ ಸಶಸ್ತ್ರ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಪೊಲಿಸ್ ನ ನಿಯಮಿತ ತಪಾಸಣೆಯಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ವಾಹನದ ಹಿಂದುಗಡೆ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡೊನ್ ಮತ್ತು ನೆವೆಯು ಅವರದು ಕ್ರಿಪ್ಟೆಕ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಸುದೀರ್ಘ ಚರ್ಚೆ ಸಾಗಿತ್ತು,ನೆವೆಯು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಅವಳ ತಾತಾ ಕ್ರಿಪ್ಟೆಕ್ಸ್ ಗಳನೊಳಗೊಂಡ ಆಟಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಆದಿದ್ದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಲ್ಯಾಂಗ್ಡೊನ್ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ರಿಪ್ಟೆಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಯುತ ಮಾಹಿತಿ ಇರಬಹುದು ಅಥವಾ ತಾವು ಹುಡಕಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸುಳಿವು ದೊರೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದನು. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಕಸ್ಮಾತಾಗಿ ನಿಂತ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ವರ್ನೆಟ್ ಗನ್ನೊಂದನ್ನು ಹಿಡಿದು ಆ ಕ್ರಿಪ್ಟೆಕ್ಸ್ ನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಹೆದರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಲ್ಯಾಂಗ್ಡೊನ್ ವೆರ್ನೆಟ್ ನನ್ನು ತನ್ನ ತಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಗನ್ನನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸುತ್ತಾನೆ,ಆಗ ಆತ ಮತ್ತು ಸೊಫಿಯೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಪ್ಟೆಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪರಾರಿಯಾದರು. ಲ್ಯಾಂಗ್ಡೊನ್ ಸಲಹೆ ಪ್ರಕಾರ ಆತ ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರಾದ [[ಲೇಘ್ ಟೀಬಿಂಗ್]] [[ಇವಾನ್ ಮೆಕ್ ಮ್ಯಾಕೆಲೆನ್]] ಅವರನ್ನು ಕ್ರಿಪ್ಟೆಕ್ಸ್ ತೆರೆಯಲು ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಬಹುದೆಂದರು. ಲೇಘ್ ಟೇಬಿಂಗ್ [[ಪವಿತ್ರ ಬಟ್ಟಲ]]ನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದ,ಇದು ನೈಜ ಬಟ್ಟಲಲ್ಲ ಆದರೆ [[ಮೇರಿ ಮ್ಯಾಗ್ಡೇಲೆನೆ]] ಬದಲಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದದ್ದು ಎಂದು ಆತ ನಂಬಿದ್ದ.ಜಿಸಸ್ ನ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ತಮ್ಮ ನೇತಾರ ಸತ್ತ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಸಿದ್ದರಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಆತ ಮನಗಂಡಿದ್ದ. ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಮೇರಿಯು ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಳು;ಟೀಬಿಂಗ್ ಸೊಫೆಗೆ ಹೇಳುವಂತೆ ಜಿಸಸ್ ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ರಹಸ್ಯ ಸಮಾಜವೊಂದು ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಸೌನೆಯೆರೆ ಕೂಡಾ ಈ ಸಮಾಜದ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.ಇದೂ ಅಲ್ಲದೇ ಟೀಬಿಂಗ್,ಸೊಫೆಯಿ ಇದನ್ನು ಸೇರುವಂತೆ ಮಾಡಲು ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ಆತ ಸಂಶಯಪಟ್ಟಿದ್ದ. ಇದೇ ವೇಳೆಗೆ ಸಿಲಾಸ್ ಟೀಬಿಒಂಗ್ ನ ಬಂಗಲೆಯನ್ನು ಒಡೆದು ಒಳಹೊಕ್ಕು ಕ್ರಿಪ್ಟೆಕ್ಸ್ ನ್ನು ಕದಿಯಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಟೀಬಿಂಗ್ ತನ್ನ ಕೋಲಿನಿಂದ ಆತನನ್ನು ಅಟ್ಟಾಡಿಸಿ ಸಿಲಾಸ್ ನನ್ನು ಹೊರದಬ್ಬುತ್ತಾನೆ,ಮತ್ತೆ ಅವರು ಅಡುಗೆಯವ,ರೆಮಿ ಜೀನ್ ಮತ್ತು ಸಿಲಾಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಪರಾರಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆ ಗುಂಪು ಟೀಬಿಂಗ್ ನ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಪರಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ,ಮುಂದಿನ ಸುಳಿವು ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಅದು ಗಮನಿಸಿರುತ್ತದೆ. ರೆಮಿ ಜೀನ್ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ದಿ ಟೀಚರ್ ನ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ,ಹೀಗಿರುವಾಗ ಆತನನ್ನು ರಹಸ್ಯ ಮನುಷ್ಯನೊಬ್ಬ ಆತನನ್ನು ಕೊಂದು ಸಿಲಾಸ್ ನನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಿಲಾಸ್ ನ ಮೇಲೆ ಪೊಲಿಸ್ ರು ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ,ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಬಿಶಪ್ ಮ್ಯಾನುವಲರಿಂಗೊರೊಸಾ ಅವರ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ದುಖದಲ್ಲಿ ಸಿಲಾಸ್ ಪೊಲಿಸರ ನೆರವಿನ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಾನೆ,ಅರಿಂಗಾರೊಸಾನನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಒಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ,ಮಿತ್ರದ್ರೋಹದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಫೆಚೆನಿಂದ ಆತ ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಭೇಧಿಸಲು ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕಲು ಹೋದಂತೆ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡೊನ್ ಟೀಬಿಂಗ್ ನಿಂದ ಮಿತ್ರದ್ರೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನಲ್ಲದೇ ಆತನೇ ದಿ ಟೀಚರ್ ಎಂಬುದು ಬಹಿರಂಗಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಟೀಬಿಂಗ್,ಮೇರಿ ಮ್ಯಾಗ್ಡೇಲ್ ಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಬಂದಿದ್ದ,ಅದರಿಂದ ಪವಿತ್ರ ಸ್ತ್ರೀ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆಯೇ ಎಂದು ಪುರಾವೆ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವುದಾಗ ಆತ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.ಲ್ಯಾಂಗ್ಡೊಡ್ ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಭೇಧಿಸದಿದ್ದರೆ ತಾನು ಸೊಫೆಯನ್ನು ಗುಂಡು ಹಾಕಿ ಕೊಲ್ಲುವುದಾಗಿ ಹೆದರಿಸಿದ. ಕೂಡಲೇ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡೊನ್ ಕ್ರಿಪ್ಟೆಕ್ಸ್ ನ್ನು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಎಸೆಯುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರಿದ. ಟೀಬಿಂಗ್ ಅದನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಆದರೆ ಅದು ನೆಲಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು. ಅದರಲ್ಲಿನ ದ್ರಾಕ್ಷಾರಕ್ಷದ ಚಿಕ್ಕ ಬಾಟಲಿ ಒಡೆಯಿತು.ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಕಾಗದ ಪತ್ರದ ಮೇಲೆ ಹರಡಿ,ಅದನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡಿತು. ಟೀಬಿಂಗ್ ನ ಬಂಧನದ ನಂತರ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡೊನ್ ಅದನ್ನು ಎಸೆಯುವಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಅದರೊಳಗಿನ ಕೋಡ್ ('Apple') ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ಈ ಸುಳಿವನ್ನು ಪಡೆದ ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟ ಮ್ಯಾಗ್ಡ್ ಲೆನ್ ಳ ಅವಶೇಷಗಳಿರುವ [[ಸ್ಕಾಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್]] ನ [[ರೊಸ್ಲಿನ್ ಚಾಪೆಲ್]] ಗೆ ಪಯಣ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಅವಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ರಹಸ್ಯ ಸಂಘಟನೆಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಸೊಫೆಯೆನೇ ಮ್ಯಾಗ್ಡೆಲೆನೆಯ ನಿಜವಾದ ಉತ್ತಾರಾಧಿಕಾರಿ,ಆದ್ದರಿಂದ ಈತನೇ ಸದ್ಯದ [[ಜಿಸಸ್ ಕ್ರಿಸ್ತ]]ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ. ಅವಳನ್ನು ಅವರು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಡುವುದಾಗಿ ಪಣ ತೊಟ್ಟರು. ಲ್ಯಾಂಗ್ಡೊನ್ ಮತ್ತು ಸೊಫೆಯೆ ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬೇರೆಯಾದರು. ಲ್ಯಾಂಗ್ಡೊನ್ ಆಕಸ್ಮಿತವಾಗಿ ಮುಖ ಕ್ಷೌರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಗಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ರಕ್ತ [[ರೊಸ್ ಲೈನ್]] ನ ಗೋಚರತೆ ಆಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆತ ರೊಸ್ ಲೈನ್ ನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಪವಿತ್ರ ಸ್ತ್ರೀಯ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಗುರ್ತಿಸಿದ.ಅದನ್ನು ಲೌವ್ರೆನಲ್ಲಿ ಪಿರಾಮಿಡ್ ನ ಕೆಳಗೆ ಹೂಳಲಾಯಿತು. ಲ್ಯಾಂಗ್ಡೊನ ಮೇರಿ ಮ್ಯಾಗ್ಡೆಲೆನೆ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಮೊಳಕಾಲೂರಿ ಈ ಮೊದಲು [[ಟೆಂಪ್ಲರ್ ನೈಟ್ಸ್]] ಮಾಡಿದಂತೆ ಮಾಡಿದ. ==ಪಾತ್ರವರ್ಗ== * [[ಟೊಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್]] ಪ್ರೊಫೆಸ್ಸರ್ ಆಗಿ [[ರಾಬರ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡೊನ್]] * [[ಔಡ್ರೆ ಟೌಟೊ]] [[ಸೊಫೆಯೆ ನೆವುವೆ]] ಆಗಿ * [[ಸರ್ ಇವಾನ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಕೆಲ್ಲನ್]] [[ಸರ್ ಲೀಘ್ ಟೀಬಿಂಗ್]] ಆಗಿ * [[ಪೌಲ್ ಬೆಟ್ಟನಿ]] [[ಸಿಲಾಸ್]] ಆಗಿ * [[ಜೀನ್ ರೆನೊ]] [[ಬೆಜು ಫೆಚೆ]] ಆಗಿ * [[ಅಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಮೊಲಿನಾ]] [[ಬಿಶಪ್ ಅರಿಂಗೊರೊಸಾ]] ಆಗಿ * [[ಚಾರ್ಲಂಟೆ ಗ್ರಹಾಮ್]] [[ಮೇರಿ ಮ್ಯಾಗ್ಡೆಲೆನೆ]] ಆಗಿ * [[ಜರ್ಗೆನ್ ಪ್ರೊಕ್ನೊ]] [[ಆಂಡ್ರೆ ವೆರ್ನೆಟ್]] ಆಗಿ * [[ಎಟೆನ್ನಾ ಚಿಕೊಟ್]] [[ಲೆ. ಜೆರೊಮ್ ಕೊಲೆಟ್]] ಆಗಿ * [[ಜೀನ್-ಯ್ವೆಸ್ ಬೆರ್ಟೆಲೂಟ್]] [[ರೆಮಿ ಜೀನ್]] ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ([[ರೆಮಿ ಲೆಗಾಲ್ಡುಕೆ]] ಆಗಿ ) * [[ಜೀನ್ -ಪಿಯರೆ ಮ್ಯಾರಿಲ್ಲೆ]] [[ಜಕ್ವೆಸ್ ಸೌನೆರ್ಯೆ]] ಆಗಿ * [[ಹುಗ್ ಮಿಚೆಲ್]] ಯುವ ಸಿಲಾಸ್ ಆಗಿ * [[ಸೆತ್ ಗೇಬಲ್]] ಮೃಕೆಲ್ ದಿ ಕ್ಲೆರಿಕ್ ಆಗಿ * [[ಮೇರಿ-ಫ್ರಾಂಕೈಸ್ ಅಡೊಲೆಂಟ್]] ಸಿಸ್ಟರ್ ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿನ್ ಆಗಿ ===ಕೇಮೊಸ್=== * ಲೇಖಕ ಡಾನ್ ಬ್ರೌನ್ ಮತ್ತು ಆತನ ಪತ್ನಿ ಅವರು ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುತ್ತಿರುವುದು.(ಎದುರಲ್ಲಿರುವವರು) * [[ದಿ ಟೆಂಪ್ಲರ್ ರೆವೆಲೇಶನ್]],[[ಲಿನ್ನ್ ಪಿಕ್ನೆಟ್]] ಮತ್ತು ಕ್ಲೈವ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಬರಹಗಾರರು ಬಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದ್ದು. == ಧ್ವನಿಪಥ == {{See|The Da Vinci Code (soundtrack)}} == ಚಿತ್ರೀಕರಣ == ಡಾನ್ ಬ್ರೌನ್ ಅವರಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು $6,000,000.ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಖರೀದಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಆರಂಭವು 2005ರಲ್ಲಿ ಆಯಿತು.ಆದರೆ ಕೆಲವು ಅಡಚಣೆಗೆ ಅದರ ಚಿತ್ರೀಕಣವು ಜೂನ್ 30,2005ರ ವರೆಗೆ ವಿಳಂಬವಾಯಿತು. === ಸ್ಥಳ === ಈ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಲೌವ್ರೆಯಿಂದ ಪರವಾನಿಗೆ ದೊರೆಯಿತು.(ಆದರೂ ಚಿತ್ರತಂಡವು [[ಮೊನಾಲಿಸಾ]]ದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಶೂಟಿಂಗ್ ಬೆಳಕನ್ನು ಚೆಲ್ಲಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಿಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಅದರ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು,ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊನಾಲಿಸಾಳ ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ತಂಡದವರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಇಡುವ ಕೋಣೆಯಾಗಿತ್ತು)ಅದೇ ತೆರನಾಗಿ [[ವೆಸ್ಟ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಅಬ್ಬೆ]]ಯನ್ನು ಬಳಸದಂತೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಯಿತು.ಇದೇ ತೆರನಾಗಿ [[ಸೇಂಟ್ ಸಲ್ಪೈಸ್]] ಬಳಕೆಗೂ ನಿರ್ಭಂಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವೆಸ್ಟ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಅಬ್ಬೆ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು [[ಲಿಂಕೊಲ್ನ್]] ಮತ್ತು [[ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್]] ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.ಇವೆರಡೂ [[ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ಗೆ ಸೇರಿದ್ದವು. <ref name="SulpicePermit" /> ಸೇಂಟ್ -ಸಲ್ಪೈಸ್ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯದಿದ್ದಾಗ ಎಲ್ಲಾ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನುನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪನಿ ರೇನ್ ಮೇಕರ್ U.K.ಕಂಪನಿ ಮೂಲಕ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು.ಆದರೆ ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿನ ಸಹಕಾರದ ಕೊರತೆಯ ಕಾರಣ ಇದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವಾಯಿತು.ಇದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಯಾಸ <ref name="SulpiceSecret" /> ಪಡಬೇಕಾಯಿತು. ಲಿಂಕೊಲ್ನ್ ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಸುಮಾರು£100,000 ಹಣ ನೀಡಲಾಯಿತು,ಅಂದರೆ ಆಗಷ್ಟ್ 15 ಮತ್ತು 19ರ 2005ರ ಮಧ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಾಯಿತು.ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರೆಲ್ ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರೆಲ್ ನ ಗಂಟೆ [["ಗ್ರೇಟ್ ಟಾಮ್ "]]ಸಮಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.[[ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ II]]ದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮೌನವಾಗಿತ್ತು ನಂತರ ತನ್ನ ಸದ್ದು ಮಾಡಿದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಎನಿಸಿತ್ತು. ಈ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ನಡೆದರೂ ಕೂಡಾ 61ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ರೊಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಸನ್ಯಾಸಿನಿ ಸಿಸ್ಟರ್ ಮೇರಿ ಮೈಕೆಲ್ ತನ್ನ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಮಾಜದ ನೂರಾರು ಜನರೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಇದರ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದರು.ಆಕೆ ಚರ್ಚ್ ನ್ನ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು12ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ತನ್ನ ಮೊಳಕಾಲ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದಳು.ಇದು ಧರ್ಮ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿದ್ದುಇದನ್ನು [[ಸಂಪ್ರದಾಯದ ವಿರೋಧಿ]]ಯೆಂದು ತಾವು ಪರಿಗಣಿಸುವುದರಾಗಿ ಅವರು <ref name="NunProtest" /> ಹೇಳಿದರು ಆದರೆ ವಿಂಚಿಸ್ಟರ್ ತನಗೆ ಬಂದ ಶುಲ್ಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ,ಉಪನ್ಯಾಸ ಸರಣಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿ ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಬಂದ ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಈ ರೀತಿ ಉತ್ತರ <ref name="WinchesterFee" /> ನೀಡಿತು [[ಪೋಪ್]] ಅವರ ಬೇಸಿಗೆ ನಿವಾಸ,[[ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲ್ ಗ್ಯಾಂಡೊಲ್ಫೊ]] ಗಳನ್ನು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡನ ಲೆಸೆಸ್ಟರ್ ಸೈರ್]] ನ [[ಬೆಲ್ವೊಯರ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್]] ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಸುಸೆಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ [[ಶೊರೆಹಾಮ್ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ]]ವನ್ನು ಸಹ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು.ರಾತ್ರಿ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ [[ಸುಂದರ-ಕಲಾ]] ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ 'ಲೆ ಬೊರ್ಗೆಟ್ 'ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅದನ್ನು <ref name="Airport" /> ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. UK.ನ ಹಲವೆಡೆ ಚಿತ್ರೀಕರಣ <ref name="LocationsUK" /> ನಡೆಯಿತು. ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ತಾಣಗಳೆಂದರೆ [[ಫೇರ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಹಾಲ್ಸ್]] ([[ಕ್ರೊಯೊಡೊನ್ ]];ದಿ [[ಟೆಂಪಲ್ ಚರ್ಚ್]] ([[ಲಂಡನ್ ]]);[[ಬರ್ಘಲಿ ಹೌಸ್]] ([[ಲಿಂಕ್ಲೊನ್ ಶೈರ್ ]]); [[ರೊಸ್ಲಿನ್ ಚಾಪಲ್]] ([[ಸ್ಕಾಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ]]); ಅಲ್ಲದೇ also locations in [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಜರ್ಮನಿ]] ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ತಾಣಗಳಿವೆ. === ಒಳಾಂಗಣ ಚಿತ್ರೀಕರಣ === ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಹಲವಾರು ಒಳದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು [[ಪೈನ್ ವುಡ್ ಸ್ಟುಡಿಯೊ]]ದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ,ಚಿತ್ರದ ಆರಂಭದೆಅ ದೃಶ್ಯವನ್ನು [[ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಆರ್ ಬ್ರೊಕೊಲಿ]]ಯ 007 ರಂಗಮಂಚದ ಮೇಲೆ ಪೈನ್ ವುಡ್ ಶೆಪರ್ಟೊನ್ ನಲ್ಲಿ ತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ.ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನೈಜ ಕಲಾವೈಭವಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುಮುಲ್ಯ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ <ref name="PinewoodOne" /><ref name="LouvreRecreated" /> ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡೊನ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ.ಇದನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಪೊಲಿಸರು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಎಲ್ಲಿ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಶವ ದೊರಕಿದೆಯೊ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಕರದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡೇವಿಡ್ ವೈಟ್ ಅಲ್ಟರ್ಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ FX,ವಿಶೇಷ ಮೇಕ್ ಅಪ್ ವಿನ್ಯಾಸವು ಲಂಡನ್ ಮೂಲದ ಅಲಂಕಾರದ ವೈಭವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.[[ಹೆಪ್ಪರ್ ಟೊನ್ ಸ್ಟುಡಿಯೊ]]ನಲ್ಲಿ ಇದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಲಾಶೃಂಗಾರ ರೂಪಗೊಂಡಿತ್ತು. (ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರತಿಫಲನಗಳು ದೇಹದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವಯವಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ''[[NCIS]]'' )ನಂತಹ ಟೆಲಿವಿಜನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು <ref name="NCIS" /> ಆಶ್ರಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪೈನ್ ವುಡ್ ನ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ [[ನೀರ ಕೆಳಗಿನ ರಂಗಸಜ್ಜಿಕೆ]]ಯನ್ನು ನೀರೊಳಗಿನ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ <ref name="PinewoodTwo" /> ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ರಂಗಸಜ್ಜಿಕೆಯು 2005ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಈ ನೀರನ್ನು ಶುದ್ದೀಕರಿಸಲು ವಿಕಿರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಸ್ವಚ್ಚಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು.ಇದನ್ನು30&nbsp;°C (87&nbsp;°F)ಈ ಉಷ್ಣತೆಗೆ ಸರಿಹೊಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇದನ್ನು ತಂಡದವರಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಟ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಕ್ಲೊರಿನ್ ನನ್ನು ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಣಗಳು ಬಿಟ್ಟು ಆಗಾಗ ನೀರು <ref name="Underwater" /> ಬಿಡಲಾಗುತಿತ್ತು. ಅದೇ ತೆರನಾದ [[ಪೌಲ್ ಬೆಟ್ಟನಿ]]ಯ ನಗ್ನ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.ಇಲ್ಲಿ ಆತ ಕಪ್ಪು ಲೊಯಿನ್ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ತೊಟ್ಟಿದ್ದ. [[ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನಲ್]] ನ "ಒಪಸ್ ಡೆಯಿ ಅನ್ ವೇಲ್ಡ್ "ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದರ ಕ್ಲಿಪಿಂಗ್ಸ್ ಗಳನ್ನು 2006ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. == ಬಿಡುಗಡೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು == ==== ದಿ ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ==== ಏಪ್ರಿಲ್ 28ರ 2006ರಲ್ಲಿ [[ಕಾಂಗ್ರೆಗೇಶನ್ ಫಾರ್ ದಿ ಡಾಕ್ಟ್ರಿನ್ ಆಫ ದಿ ಫೇಥ್ ]]ಅಂದರೆ ಪೋಪ್ ನ್ಯಾಯಸ್ಥಾನ ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಟಿಕನ್[[wiktionary:calumny|ಸುಳ್ಳುಗಳ ಸರಮಾಲೆ]] ಎಂದು ಹೇಳಿತು.ಮೊದಲು ಹೊಲಿ ಆಫೀಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತಿತ್ತು.ಆರ್ಚ್ ಬಿಶಪ್ ಎಂಜಿಲೊ ಅಮಾಟೊ; ಈ ''ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್'' ;ಸಿನೆಮಾವನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸುವಂತೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು.ಇದು [[ದ್ವೇಷಪೂರಿತ ]],ಅಪರಾಧಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ,ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ತತ್ವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಅವರು <ref name="BoycottCWN" /> ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಧಾನ ಧರ್ಮಗುರು [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಅರಿಂಜೆ]] ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ "''ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್:ಚಿತ್ರವು ಒಂದು ಮೋಸಗಾರಿಕೆ ವಂಚನೆಯ "ಚಿತ್ರ'' ವಾಗಿದ್ದು ಈ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ವಿರುದ್ದ ಅವರು ಕಿಡಿಕಾರಿದರು.ಇದರ ವಿರುದ್ದ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿದರು. "ಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು ಅವಹೇಳನಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾಣುವವರು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಈ ಧರ್ಮವನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲದೇ ಯಾರು ಎಲ್ಲರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾನೊ ಅವನಿಗೆ ಅಪಮಾನ ಮಾಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಧರ್ಮಗಳಿವೆ ಇಂತಹ ಧರ್ಮಸಂಸ್ಥಾಪಕನಿಗೆ ಆಗುವ ಅವಮಾನಗಳನ್ನು ಅವು ಕೇವಲ ಮಾತನಾಡಿ ಮುಗಿಸುವದಿಲ್ಲ. ಅವರು ನಿಮಗೆ ಅಗತ್ಯ ನೋವನ್ನು ತ್ಲುಪಿಸಿ ಅದನ್ನು ಶುದ್ದಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ."ಎಂದು ಅರಿಂಜೆ ಹೇಳಿದರು. ಆತ ಈ ಮೊದಲು ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ನಲ್ಲಿ [[ಕಾಂಗ್ರೆಗೇಶನ್ ಫಾರ್ ಡಿವೈನ್ ವರ್ಶಿಪ್ ಅಂಡ್ ಡಿಸಿಪ್ಲಿನ್ ಆಫ್ ದಿ ಸಾಕ್ರೆಮೆಂಟ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಮೂಲೋಪಾಸಕರಾಗಿದರು. ==== ಒಪಸ್ ಡಿಯೆ ==== ಅದು ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಅದು ಹೇಳಿತು,ಅದೇ [[ಒಪಸ್ ಡೆಯಿ]] (ಇದೊಂದು ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಸಂಘಟನೆ ಕಾದಂಬರಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿತಗೊಂಡಿದೆ)ನಂತರ [[ಸೊನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್]] ಒಂದು ಪತ್ರ ಪಡೆದು ಕೂಡಲೇ ಇದರಲ್ಲಿನ ಆಕ್ಷೇಪಣಾಹ್ರ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವಂತೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 2006ರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಯಾವುದೇನ್ ರೀತಿಯ ಅಂಶಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ನೋವು ತರಬಾರದೆಂದು ಮನವಿ ಮಾಡಿ ಈ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು ಬ್ರೌನ್ ನ ಪುಸ್ತಕ ಕೂಡಾ ಚರ್ಚ್ ಬಗ್ಗೆ "ಅವಮಾನಕರ" ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.ಆಗ ಒಪಸ್ ಡೆಯಿ ಕೂಡಾ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಏಪ್ರಿಲ್ 16,2006ರಲ್ಲಿನ [[ಈಸ್ಟರ್]] ದಿನ ಜಪಾನಿನ ಮಾಹಿತಿ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಒಪಸ್ ಡೆಯಿ ಒಂದು ಪತ್ರವನ್ನು ಪರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ.ಸೊನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಅವರು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ವಿಷಯಗಳ ಸಂಗ್ರಹವು ಇದರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು [[ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ]]ಯ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಿ "ಜಿಸಸ್ ಕ್ರಿಸ್ತ್ ನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಸಂಜ್ಞಾರೂಪಕವಾದ ಗೌರವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಹೇಳಲಾಯಿತು.ಇದರಿಂದ ಆತನ ನಂಬುವವರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿಯಾವುದೇ ಚ್ಯುತಿ ಉಂಟಾಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. "ಈ ಸಂಘಟನೆಯು ಈ ಚಿತ್ರವು ಕೇವಲ ಕಾಲ್ಪನಿಕ" ಎಂಬುದನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವಂತೆ ಸ್ಟುಡಿಯೊವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ನಿಜ ಸಂಗತಿಗೆ ಹತ್ತಿರವೆನಿಸಿದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಕಾಕತಾಳೀಯ ಎಂದೂ ಅದು ಹೇಳಿತು. ಡಿಯೆ ಪ್ರೆಸ್ಸ್ ಆಫಿಸ್ ರೊಮ್ ನ ಮಾನ್ಯುವಲ್ ಸಂಚೆಜ್ ಹರ್ಟ್ಯಾಡೊ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ,ಸೊನಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ನ "ನೀತಿ ಸಂಹಿತೆ"ಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಕಂಪನಿಯು ಈ ತೆರನಾದ ಹಕ್ಕುತ್ಯಾಗದ ವಿಷಯವನ್ನು ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಘೋಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದು ಎಂದು <ref name="Hurtado" /> ಹೇಳಿತು. ==== ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಬಿಷಪ್ ಗಳು ==== U.S.ನ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಬಿಶಪ್ ಗಳು [http://www.jesusdecoded.com/ ವೆಬ್ ಸೈಟೊಂದ] ನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ದೃಶ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ನಿರಾಕರಣಾ ಆಂದೋಲನಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಯಿತು. ಬಿಶಪ್ ಗಳಿಗೆ ''ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್'' ನಲ್ಲಿನಿರುವ ಗಂಭೀರ ತಪ್ಪು ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬಾ ಕಳವಳ ಇತ್ತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ನೈತಿಕವಾಗಿಯೂ ಸಹ ಕಳಪೆ ಮಟ್ಟ ತೋರಿದ್ದನ್ನು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕಾನ್ ಫೆರೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಬಿಶಪ್ಸ್ ಆಫಿಸ್ ಫಾರ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಅಂಡ್ ಬ್ರಾಡ್ ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್]] ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿತ್ತು.ಜಿಸಸ್ ಮತ್ತು ಮೇರಿ ಮ್ಯಾಗ್ಡ್ ಲೆನೆ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಒಪಸ್ ಡಿಯೆ ಗಳು "ಅತ್ಯಂತ ಹೇಯಕರ ಮತ್ತುತಪ್ಪು"ಎಂದು ಅದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು. ==== ಪೆರು ==== ದಿ ಪೆರುವಿಯನ್ ಎಪಿಸ್ಕೊಪಲ್ ಕಾನ್ ಫೆರನ್ಸ್ (CEP)ಈ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಯು "ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಮೇಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ <ref name="Peruvian" /> ದಾಳಿಯಾಗಿದೆ." ಇದಲ್ಲದೇ [[ಲಿಮಾ]]ದ [[ಆರ್ಚ್ ಬಿಶಪ್]] ಮತ್ತು ವಿವಾದಿತ ಗುರು ಹಾಗು ಒಪಸ್ ಡಿಯೆನ ಸದಸ್ಯ [[ಜೌನ್ ಲುಯಿಸ್ ಸಿಪ್ರಿಯನಿ]] ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಜನರು "ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಯಾರೂ ನೋಡಬಾರದೆಂದು ಅವರು ಆಗ್ರಹಪಡಿಸಿದರು". ಇದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಲೋಕದ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ;ಒಂದು ವೇಳೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ನಾವು ಶ್ವೇತಕವಚದ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಎಂದು <ref name="Cipriani" /> ಹೇಳುತ್ತೇವೆ." === ಕೇನ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ === AP,ನ ಪ್ರಕಾರ ಚಿತ್ರದ ಪೂರಕ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೇನಸ್ ನಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶಕರು ಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ "ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸುದೀರ್ಘ ನಗೆ ಹಿಂತೆಗೆತ ಹಾಗು ನಿರಾಕರಣೆಯ ಸಿಳ್ಳೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ". ಈ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ "ಕೆಲವು ಸಿಳ್ಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಿರಿಚಿದ ದನಿ ಕಾಣಿಸಿದವು,ಒಂದೆರಡು ವಿರಳ ಶಹಬ್ಬಾಸ್ ಗಿರಿಯ ಚಪ್ಪಾಳೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಏನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೇನ್ನಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕಳಪೆ ಚಿತ್ರಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಚಪ್ಪಾಳೆಯನ್ನು <ref name="CannesMSNBC" /> ಪಡೆದುದುಂಟು". === NOAH === ದಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಆರ್ಗೈನೈಜೇಶನ್ ಫಾರ್ [[ಅಲ್ಬೆನಿಸಮ್]] ಮತ್ತು [[ಹೈಪೊಪ್ಜೆಮೆಂಟೇಶನ್ ]](ಶ್ವೇತವರ್ಣದ ಅಸಹಜ ಬಣ್ಣದ)(NOAH)ವು ಸಿಲಾಸ್ ನ ಪಾತ್ರವು ಅಲ್ಬೆನಿಸಮ್ ನ ಜನರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರನ್ನು <ref name="Albino" /> ತರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಈತನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಸಿದ್ದರಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಕೂಡಾ ನೋಡಿ [[ಇವಿಲ್ ಅಲ್ಬಿನೊ ]]. === ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಆಫ್‌ ಚೀನಾ === ಆದರೆ ''ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್'' ಚೀನಾದ ಸೆನ್ಸಾರ್ ನವರಿಂದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯಿತು.ಆದರೆ ಚೀನಾದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಅಚಾನಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು."ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸುಮಾರಿಗೆ $13ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಗಳಷ್ಟು ಹಣ ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿತು". ಯಾವುದೇ ವಿವರಣೆ ನೀಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಜೂನ್ 9, 2006ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. === ಫರೊಸ್ ದ್ವೀಪಗಳು === [[ಫರೊಸ್ ದ್ವೀಪಗಳ]]ಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಿನೆಮಾ ಇದಾಗಿತ್ತು.ಹಾವ್ನರ್ ಬಯೊ ಈ ಸಿನೆಮಾವನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.ಸಣ್ಣ ಸಿನೆಮಾಗಳನ್ನು ನಿರ್ಭಂಧಿಸಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಲು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿರೋಧಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಲು ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲವನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಹಾವ್ನರ್ ಬಿಯೊ ಖಾಸಗಿ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಆದರೆ ಖಾಸಗಿ ನಿರ್ಧಾರವು ಖಾಸಗಿಯವರನ್ನು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆರ್ಲಫ್ ಸೊರೆನ್ಸೆನ್ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಹಾವ್ನರ್ ಬಿಯೊ ಅವರ ಖಾಸಗಿ ಬಹಿಷ್ಕಾರದ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಇದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವ ನೀಡಲಾಯಿತು. [[ಫೇರೊ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿನ ನಾರ್ಡಿಕ್ ಹೌಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 5,2006 ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ ಅರಂಭ {{Citation needed|date=November 2008}}ಕಂಡಿತು. === ಫಿಲಿಪೀನ್ಸ್‌ === {{Main|The Da Vinci Code in the Philippines}} ಫಿಲಿಪೈನ್ ಅಲೈನ್ಸ್ ಅಗೇನ್ಸಸ್ಟ್ ಪೊರ್ನೊಗ್ರಾಫಿ(PAAP)[[ಫಿಲಿಪೈನ್ ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ|[[ಫಿಲಿಪೈನ್]] ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ]] [[ಗ್ಲೊರಿಮಾಕಾಪಾಗಲ್]] ಅವರಿಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ''ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್'' ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ತಡೆಯುವಂತೆ ಕೋರಲಾಯಿತು. ಅವರು ಈ ಚಿತ್ರವು "ಅತ್ಯಂತ [[ಅಶ್ಲೀಲ]] ಮತ್ತು ಧರ್ಮವಿರೋಧಿ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ದಾಖಲಾಗಿದೆ."ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ ದಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಬಿಶಪ್ಸ್ ಕಾನ್ ಫ್ರನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಿಲಿಪೈನ್ (CBCP)[[ಪೋಪ್ ಬೆಂಡಿಕ್ XVI]],ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು.ಇನ್ನುಳಿದ ಧರ್ಮದ ಸಮುದಾಯದ ಗುಂಪುಗಳೂ ಇದನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಬೇಕೆಂದು <ref name="PAAP" /> ಹೇಳಿದರು. <ref name="MTRCB" /> ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಸಲಹೆಗಾರ ಸೆಸಿಲ್ಲೆ ಗುಡೊಟೆ ಅಲ್ವೆರಜ್ [[ಮಲಕ್ಯಾನಂಗ್]] ಈ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಮೂಗು ತೂರಿಸಿಲ್ಲ.ಇದರ ಮೂವಿ ಅಂಡ್ ಟೆಲೆವಿಸನ್ ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಶನ್ ಬೋರ್ಡ್ (MTRCB)ದರದಲ್ಲಿ ಅದು ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವ <ref name="MTRCB" /> ತೋರಿತು. ನಂತರ (MTRCB)''ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್'' ಗೆ R-18 ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡವಾಗಿಸಿದೆ.(ಸುಮಾರು 18 ವಯೋಮಾನದ ಮೇಲಿನವರಿಗೆ ಪರವಾನಿಗೆ <ref name="RatingInq" /> ನೀಡುವುದು) === ಥೈಲೆಂಡ್ === ಈ ದೇಶದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ದರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಇದ್ದರೂ ಕ್ರಿಶ್ಚನ್ ಗುಂಪುಗಳು ಈ ಚಿತ್ರದ ಬಹಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕರೆ ನೀಡಿದವು. ಆದರೆ ಮೇ 16,2006ರಲ್ಲಿ ದಿ ಥೈಯಿ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಶಿಪ್ ಕಮೀಟಿಯು ಆದೇಶವೊಂದನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿ ಈ ಚಿತ್ರದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದ 10 ನಿಮಿಷದ ರೀಲ್ ನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತು. ಅದಲ್ಲದೇ ಕೆಲವು ಥೈಯಿ ಭಾಷೆಯ ಉಪ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.ಬೈಬಲ್ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆ ಎಬ್ಬಿಸುವ ವಿಷಯವಸ್ತುವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಯಿತು.ಚಿತ್ರದ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಭಾಗದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಹು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮಕ್ಕೂ ನೋವಾಗದಂತೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ಮರುದಿನವೇ ಸೊನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಇಂತಹ ಕತ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗ ಚಿತ್ರಕೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದರೆ ಅದನ್ನು ವಾಪಸು ಪಡೆಯುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿತು. ಆದರೆ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಶಿಪ್ ನ ಸಮಿತಿಯ 6-5ರ ಮತವು ಈ ಸಿನೆಮಾವನ್ನು ಕತ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡದೇ ತೋರಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿತಲ್ಲದೇ ಇದರಲ್ಲಿನ ಈ ಭಾಗಗಳು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆ ಇವೆ ಎಂದು <ref name="ThailandOne" /><ref name="ThailandTwo" /> ಹೇಳಿತು. ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದ ಇಂತಹ ನಿರ್ಧಾರವು ಕೆಲವಡೆ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅಡತಡೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತು.[[ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್]] ನಿಂದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ರೀಲುಗಳು ತರಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅದು ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು. === ಸಿಂಗಾಪುರ === ದಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಚರ್ಚಸ್ ಆಫ್ ಸಿಂಗಾಪುರ್ (NCCS)ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಹಾಗು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವರಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿ "ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಬಲ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಇದನ್ನು ಈ ಸಿನಾಮವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವಂತೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿತು. ಆದರೆ ಮಿಡಿಯಾ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಆಥಾರಿಟಿಯು ಚಿತ್ರದ ಸೆನ್ಸಾರ್ ವಿಲ್ಲದೇ NC-16ದರದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತಲ್ಲದೇ 16ವರ್ಷದ ಕೆಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ನೋಡದಂತೆ ನಿರ್ಭಂಧ <ref name="Singapore" /> ವಿಧಿಸಿತು. === ಸಮೋವಾ === ಸಮೊವಾದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ವೀಕ್ಷಿಸಿದ ಕ್ರಿಸ್ತಿಯನ್ ನಾಯಕರು ಕೂಡಲೇ ಇದರ ದೂರೊಂದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಇದರ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ <ref name="Samoa" /> ತಡೆಯೊಡ್ಡಿದರು. === ಭಾರತ === ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕ್ರಿಸ್ತ್ ಧರ್ಮೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕೂಗು ಹಾಕಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಸಿದ ಸಚಿವರ ಹಾಗು ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಕ್ರಿಸ್ತ್ ಧರ್ಮದ ನಾಯಕರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅಸಮಾಧಾನದ ಹೊಗೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಸಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ''A'' (ವಯಸ್ಕರಿಗಾಗಿ ಎಂಬುದಾಗಿ)ಪರವಾನಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.''ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಫಾರ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಶನ್'' ಮೂಲಕ ಇದಕ್ಕೆ 15 ಸೆಕೆಂಡ್ ಗಳ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಅಂಟಿಸಿ ಇದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.. ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಒಂದು ವಾರ ವಿಳಂಬವಾಯಿತು,ಆಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಭರಾಟೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ನಕಲಿ ಸಿಡಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು. ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು [[ಪಂಜಾಬ್ ]],[[ಗೋವಾ]],[[ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ]],[[ಮೇಘಾಲಯ]],[[ತಮಿಳುನಾಡು]] ಮತ್ತು [[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]]ಗಳಲ್ಲಿ <ref name="IndiaSIFY" /><ref name="IndiaHindu" /> ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಆಂಧ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಕಿದ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಹೈಕೊರ್ಟ್ ತಳ್ಳಿ <ref name="AndhraPradesh" /> ಹಾಕಿತು. ಭಾರತೀಯ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಬೋರ್ಡ್ ಜೂನ್ 2ರ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡಾ ಚಿತ್ರದ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರುವ ಕುರಿತ ಮನವಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.ಜೀಸಸ್ ಮದುವೆಯಾದ ಕಥೆಯು ಕೇವಲ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಮತ್ತು ಅದು ಅಪರಾಧವಲ್ಲ ಎಂದು ಅದು ವಿವರಣೆ <ref name="IndiaSupremeCourt" /> ನೀಡಿತು. === ಸೊಲೊಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳು === [[ಸೊಲೊಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳ]] ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ [[ಮಾನಾಸೆಹ್ ಸೊಗವೇರ್]] ; ಈ ಚಿತ್ರವು ಕ್ರಿಸ್ತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಅದರಲ್ಲೂ ಸೊಲೊಮಾನರಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅದರ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು. :''"ನಾವು ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಾಚರಣೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ,ಜೀಸಸ್ ಕ್ರಿಸ್ತನ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಚಿತ್ರ ಕೆಲವು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸುತ್ತದೆ.ಜೀಸಸ್ ಓರ್ವ ಉತ್ತಮ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲದೇ ಆತನೆಯೇ ದೇವರು,ಸೊಲೊಮಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ರನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣುವುದನ್ನು ನೋಡಲು <ref name="SolomonIslands" /> ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ''." ===ಶ್ರೀಲಂಕಾ=== ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಕೂಡಾ ಈ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು <ref name="SriLanka" /> ರದ್ದುಪಡಿಸಿತು. == ಪಾತ್ರ/ಚಿತ್ರತಂಡ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ == ''[[:Evening Standard]]'' ಟೊಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ ಇದರಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದ್ದೇನೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಸಮಾಜದ ಕೆಲವರ್ಗ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೋರಿಸದಿರುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತದೆ. "<ref name="TeodorczukGoodridgeStandard" /> ಈ ಕಥೆಯು ಎಲ್ಲಾ ತೆರನಾದ [[wiktionary:hooey|ಅಪಾರ್ಥ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಒಬ್ಬ ಭಂಗಿ ಕೆಲಸದವನ ತರಹದ ಸಂವೇದನಾ <ref name="TeodorczukGoodridgeStandard" /> ರಹಿತವಾಗಿದೆ." ಆತ ಹೇಳಿರುವಂತೆ "ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಅದರ ಮುನ್ನುಡಿ ನೋಡಿನಿರ್ಧರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ,ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚ್ಕದ ಚಿತ್ರಗ್ಳನ್ನೂ ಕೂಡಾ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ <ref name="TeodorczukGoodridgeStandard" /> ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ." ಕೇನ್ನ್ಸ್ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಆತ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ತಾನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಈ ಚಿತ್ರ ವೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ತಮ್ಮ ನಂಬಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಿನೆಮಾದ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತತೆ ಕಂಡು ಬರಲಿಲ್ಲ."ನನ್ನ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯದನ್ನು ಯಾರೂ ಬೇರೆ ಮಾಡಲಾಗದು,ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ನಮ್ಮ ಪಾಪಗಳು ಕರಗಿ ಹೋದವು,ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು <ref name="HigginsCannesGuardian" /> ನಮ್ಮ್ಕೊಂದಿಗಿದೆ." ಕೇನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ [[ಸರ್ ಇವಾನ್ ಮೆಕೆಲ್ಲೆನ್]] ಹೇಳಿದಂತೆ "ನಾನು ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಾನಿದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಂಬಿದೆ. ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಡಾನ್ ಬ್ರೌನ್ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸ ಹುಟ್ಟುವ ಹಾಗೆ ತಿರುಚಿದ್ದಾನೆ. ಯಾವಾಗ ನಾನು ಇದನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿನೋಡಿದೆನೋ 'ಆಗ ಅನಿಸಿದ್ದು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ [[ಅಸತ್ಯ]]ಗಳ ಮೂಟೆಯೇ <ref name="HigginsCannesGuardian" /> ತುಂಬಿದೆ." ಮೇ17,2006ರಲ್ಲಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ''[[ದಿ ಟುಡೆ ಶೊ]]'' ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್'''' ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಮ್ಯಾಟ್ ಲಾವುರ್]] ಮಾತನಾಡಿ ಈ ಚಿತ್ರದ ವಿರೋಧ ಮಾಡುವ ಗುಂಪಿಗೆ ಒಂದು ಸವಾಲೊಡ್ಡಿದರು.ಆದರೆ ಇದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಚಿತ್ರ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಲ ಗುಂಪುಗಳು ಆಪಾದಿಸುತಿರುವುದು ಯಾವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. (ಕೆಲವು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ [[ವ್ಯಾಟಿಕನ್]] ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸದಸ್ಯರು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವಂತೆ ಕರೆ <ref name="Pullella" /> ನೀಡಿದರು).<ref name="McKellenMTV" /> ಮೆಕೆಲ್ಲೆನ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದಂತೆ "ನಾನು ಆವಾಗಾವಾಗ ಯೋಚಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ [[ಬೈಬಲ್]] ಮೊದಲೊಗೆ 'ಇದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕಿತ್ತಾಇನೋ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ನಡೆದಂತೆ? ಇದು ನಂಬಿಗೆಯ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. "ನನಗೆ ಈ ಚಿತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ-ಅಂದರೆ ಸತ್ಯವಲ್ಲ ಎಂಬುದಲ್ಲ,ಅಥವಾ ಇದು ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆಯೆಂದಲ್ಲ ಆದರೆ ಇದೊಂದು ಅತ್ಯಂತ ಉಲ್ಲಾಸದಾಯಕ ಉತ್ತಮ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. "ಆತ ಮುಂದುವರೆದು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಸಾಕಷ್ಟು ಜಾಣರಿದ್ದಾರೆ ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರಿದ್ದಾರೆ,ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಯಾಅ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪನೆ ಎನ್ನಬೇಕು ಯಾವುದನ್ನು ಸತ್ಯಸಂಗತಿ ಎನ್ನಬೇಕೆಂಬುದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರಿವು ಅವರಿಗಿದೆ" == ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಚಾರ == [[File:The da vinci code final.jpg|thumb|ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪರ್ಯಾಯ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]] ಚಿತ್ರದ ವಿವರಗಳನ್ನುಳ್ಳ [[ಹೆಣೆದ ಟ್ರೇಲರ್]] ಬೇಸಿಗೆಯ 20056ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.ಚಿತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮುಂಚೆ ಇದನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಚಿತ್ರದ ಏಕೈಕ ದೃಶ್ಯವೊಂದರ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಮುಂಚೆಯೇ ಈ ಜಾಹಿರಾತನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದರ ಕೆಲವು ರಂಧ್ರದ ತರಹ ಇರುವ ಕೆಲವು ರಹಸ್ಯ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನಂತರ ಇದು ಡ ವಿಂಚಿಯ ಮೊನಾಲಿಸಾಳ್ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಂತು. (ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಈ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ,ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡ್ ಗಳ ವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ). ಡಾನ್ ಬ್ರೌನ್ ವಿರುದ್ಧ [[ರಿಚರ್ಡ್ ಲೇಘ್]] ಮತ್ತು[[ಮೈಕೆಲ್ ಬೆಜೆಂಟ್]] ಅವರು ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದರು''[[,ಹೋಲಿ ಬ್ಲಡ್ ಹೋಲಿ ಗ್ರೇಲ್ ]]'' ನ ಗ್ರಂಥಕಾರರು ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರೊತ್ಸಾಹ ಕೊಟ್ಟಂತಾಯಿತು. ಒಂದು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಎನ್ನುವ ಹಾಗೆ ''[[ದಿ ಅಮೇಜಿಂಗ್ ರೇಸ್ 9]]'' ಕೂಡಾ ಕಾಣಿಸಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಂಡ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ಸ್ಥಳ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಹಾಲಿವುಡ್ ಗೆ ಪ್ರವಾಸದ ಅವಕಾಶ ಪಡೆಯಿತು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ತಂಡವು ಪಿಟ್ ಸ್ಟಾಪ್ ಗೆ ಬಂದು ಚರ್ಮದ ಎರಡು ಕಾಗದಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಬೇಕು.ಅವರು ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್ ಡ ವಿಂಚಿಯ ವಿಟ್ರುವಿಯನ್ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾಂಕೇತಿಕ ಸಂದೇಶ ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಬರುವವರಿಗೆ ಬಹುಮಾನ. === ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು === ಈ ಅತಿ ಪ್ರಚಾರದ ಭರಾಟೆಯಲ್ಲಿ ಸೊನಿ ಮತ್ತು [[ಇಮ್ಯಾಜಿನ್ ಎಂಟರ್ ಟೇನ್ ಮೆಂಟ್]] ಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆಗೆಯುವಂತೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದವು,ಇದು ಒಂದು ರೀತಿಯ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸಂಶೋಧನೆ]]ಗೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿತು.ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಚಾರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿವಾದ ಬೆಳೆದರೂ ಅದು ಮುಂದೆ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಸ ಇತ್ತು. ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮಾಡಿದ ಉಪಾಯವೆಂದರೆ ಚಿತ್ರದ ರಹಸ್ಯ ಕಾಪಾಡಲು ಇದರ ಬೇಧ ಒಡೆಯದಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂದು ಚಿತ್ರದ ಒಳಗುಟ್ಟನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮವಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಯೋಚಿಸಿದರು.ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಓದುಗರು ಕ್ರಮಬದ್ದವಾಗಿ ಅದರ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು {{Citation needed|date=February 2007}}ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೂ ಥೆಯಟರ್ ಮಾಲಿಕರು ಸಹ 2 1/2 ಗಂಟೆಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರೋತ್ಸವದ ಐದು ದಿನಗಳ ಮುಂಚೆ ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು.ಅದರ ಪ್ರದರ್ಶನಾ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸಹ ಅದು ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಅವರು <ref name="ScreeningsNYT" /> ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. === ಪ್ರೊತ್ಸಾಹಕರ ಪದಬಂಧಗಳು === {{Main|The Da Vinci Code WebQuests}} ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನು ದಿಗಿಲುಗೊಳಿಸುವ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ದಿ ಚಾತುರ್ಯದ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಟ್ರೇಲರ್ ಮತ್ತು ಜಾಹಿರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ಮಧ್ಯ ಏಪ್ರಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್'' ಬಗ್ಗೆ ''[[ಎಂಟರ್ ಟೇನ್ ಮೆಂಟ್ ಟುನೈಟ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ದಿ ಇನ್ ಸೈಡರ್]]'' '' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಸಂದರ್ಶನಗಳು ಅದರ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಾಗು ಚಿತ್ರಕಥೆ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದವು.ಹಲವಾರು ಪತ್ರಗಳು ಸಂದರ್ಶನಾ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದವು. ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಸೊನಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಗ್ರೇಸ್ ಹಿಲ್ಸ್ ಮಿಡಿಯಾ ಜೊತೆ ಸೇರಿ [http://www.thedavincichallenge.com/ ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಡೈಲಾಗ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100330043223/http://www.thedavincichallenge.com/ |date=2010-03-30 }}(ಅಂದರೆ ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಚಾಲೇಂಜ್ (ಸವಾಲು))ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕಿರುವ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ವಿರೋಧವನ್ನು ಹೊಡೆದು ಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಈ ಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹಕರ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. == ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ == ಈ ಚಿತ್ರದಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡೊನ್ ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಮೃದುಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು === ಚಿತ್ರದ ಆರಂಭಿಕ ವಾರದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಹಲವೆಡೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಕಂಡು ಬಂದವು;ಇದು ಧರ್ಮ ವಿರೋಧಿ ಚಿತ್ರ ಎಂಬ ವಿರೋಧಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದ್ದವು.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಜಿಸಸ್ ಕ್ರಿಸ್ತ್ ಎರಡೂ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ನಾಚಿಕೆ ತರಿಸುವ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಜನರು ದೂರಿದರು. ಚಿತ್ರ ಆರಂಭದ ದಿನದಲ್ಲೇ [[ಅಥೆನ್ಸ್,ಗ್ರೀಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 200 ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು. ಮನಿಲಾದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಥೆಯೆಟರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು.MTRCB ಇದನ್ನು R18 ಚಿತ್ರವೆಂದು ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ <ref name="GreekOrthodoxMAC" /> ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಪಿಟ್ಸ್ ಬರ್ಗ ನಲ್ಲಿ ಸಹ ಇದರ ಪ್ರದರ್ಶನದ ತೀವ್ರವಾದ ವಿರೋಧ <ref name="Pittsburgh" /> ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಹ ವಿರೋಧ ಕಂಡುಬಂತು.ಕೇನ್ಸ್ ಪ್ರಿಮಿಯರ್ ಎದುರು ಕೂಡಾ ಒಬ್ಬ ಭಿಕ್ಷು ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತ್ರ ಸನ್ಯಾಸಿಯೊಬ್ಬಳು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಮೌನ ಮೆರವಣೆಗೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆ <ref name="HigginsCannesGuardian" /> ನಡೆಸಿದರು. ಭಾರತದ ಚೆನ್ನೈ ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನ ತಡೆ ಹಿಡಿದು ಕ್ರಿಸ್ತ್ಚಿಯನ್ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು <ref name="Chennai" /> ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ===ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ=== ''ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದಲೂ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು. ಚಿತ್ರವು "ರಾಟನ್ "25%"ನಷ್ಟು ಧನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬಂದರೂ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ [[ರಾಟನ್ ಟೊಮೊಟೊಸ್]] "ಸುಮಾರು 218 ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ 4.8/10 ತೇಟಿಂಗ್ ನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref name="CriticsRT" /> ರಾಟನ್ ಟೊಮೊಟೊಸ್ ವಿಮರ್ಶೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ "ಬ್ರೌನ್ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿಗಿಂತ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ''ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್'' ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲವೆಂದೇ <ref name="CriticsRT" /> ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕೇನ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಚೊಚ್ಚಿಲ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲೇ ಚಿತ್ರ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹ <ref name="CriticsMSNBC" /> ಪಡೆಯಿತು. ವಿಮರ್ಶಕ [[ಮೈಕೆಲ್ ಮೆಡ್ ವೆಡ್]] ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಇದಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಟಾರಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.(ನಾಲ್ಕರಲ್ಲಿ ಒಂದು) "ಇಲ್ಲಿನ ಸುಮಾರು ನಟರ ಅಭಿನಯ ವ್ಯರ್ಥ್ಯವಾಗಿದೆ."ಇಲ್ಲಿನ ದೃಶ್ಯಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಹಠಾತ್ ತಿರುವುಗಳು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕಥಾನಕಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿರದೇ ಸಣ್ಣತನ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿವೆ.ಅತ್ಯಂತ ಎಳಸಲು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು <ref name="Medved" /> ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ." ದಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕರ್ ನ ''[[ಆಂಥೊನಿ ಲೇನ್]]'' ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ "ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಗೋಚರವೆಂದರೆ ಧರ್ಮದ ಮಟ್ಟದ ಇಳಿಕೆಯಾಗಲೀ ಇಲ್ಲವೇ ಯಾವುದೇ ನಂಬಿಗಸ್ಥನೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಧರ್ಮದ ಗಡಿ-ಅಂಚನ್ನು ದಾಟಲಾಗದು <ref name="Lane" /> ಎಂದಿದ್ದಾರೆ." [[ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್ ಮಾಲ್ಟಿನ್]] ತನ್ನ '' ಮೂವಿ ಗೈಡ್'' ನಲ್ಲಿ "ಈ ಚಿತ್ರವು ನಂಬಿಕಸ್ಥರನ್ನು ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸುವಂತೆ <ref name="Maltin" /> ಮಾಡಿದೆ." ನಿರ್ದೇಶಕ ರೊನ್ ಹೊವರ್ಡ್ ಅವರಿಗೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಋಣಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು "ತೀರ ಖಿನ್ನತೆ,ಬೇಸರ"<ref name="Howard" /> ತಂದಿವೆ. ಹಲವಾರು ಟೀಕಾಕಾರರು ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. [[ರಾಬರ್ಟ್ ಎಬರ್ಟ್]] ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಸ್ಟಾರ್ ಗಳಿ ಮೂರನ್ನು ನೀಡಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ನೀಡಿ "ಚಿತ್ರವು ತಲ್ಲೀನತೆ,ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು <ref name="Ebert" /> ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ" ''[[ದಿ ಚಾರ್ಲೊಟ್ಟೆ ಆಬ್ಸರ್ವರ್]]'' ನ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಟೊಪ್ ಮ್ಯಾನ್ ಈ ಚಿತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ನಾಲ್ಕರ ಸ್ಟಾರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರುವರೆ ನೀಡಿ "ಇನ್ನುಳಿದ ಹಾಲ್ಯುಡ್ ನ ಬ್ಲಾಕ್ ಬಸ್ಟರ್ ತರಹ ಇದೂ ಕೂಡಾ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಜಾಣತನದ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ."<ref name="Toppman" /> ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಹಲವಾರು ವಿಮರ್ಶಕರು ಋಣಾತ್ಮಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ನೀಡಿ ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ವಿಮರ್ಶಕರಿಗೆ ಸಬಲ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ ಇವಾನ್ ಮೆಕ್ ಲೆನ್ ಪೌಲ್ ಬೆಟ್ಟನಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು <ref name="MoviesOnline" /> ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು [[ರಜ್ಜಿ]] ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದ್ದು '''ಕಳಪೆ ನಿರೆದೇಶಕ''' ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು.(ರೊನ್ ಹೊವರ್ಡ್ ) "ವರ್ಸ್ಟ್ ಮೂವೀಸ್ ಆಫ್ 2006" ಎಂಬ ''[[ಎಬರ್ಟ್ &amp;ರೊಪೆರ್]]'' (ಜನವರಿ13.2007)ಅತಿಥಿ ವಿಮರ್ಶಕ [[ಮೈಕೆಲ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್]] (ರೊಗರ್ಟ್ ಎಬರ್ಟ್ ಅವರ ಜಾಗದಲ್ಲಿರುವುದು)ಇದನ್ನು#2ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅಂಕ ನೀಡಿದರು. ಚಿತ್ರದ ನಕಲಿ ಅಥವಾ ಮೋಸದ ಅಂಶ ''[[ದಿ ನಾರ್ಮನ್ ರಾಕ್ ವೆಲ್ ಕೋಡ್]]'' ಅಂದೇ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. === ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫಿಸ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ === ==== ಆರಂಭಿಕ ವಾರಾಂತ್ಯ ==== ಇಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿನ ಪೂರ್ವ-ಪೀಠಿಕೆಯ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಕು ಹೆಸರು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.ಆದರೂ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫಿಸ್ ನಲ್ಲಿ$29ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಗಳಿಸಿತು.ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಸರಾಸರಿ $<ref name="EstimatedCNN" /> 7764ನಷ್ಟಿತ್ತು. ಆರಂಭಿಕದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು $77ದಶಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಾಂತ $224ದಶಲಕ್ಷ ಸಂಗ್ರಹವಾಯಿತು. ಟೊಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ರೊನ್ ಹೊವರ್ಡ್ ಅವರಿಗೆ ''ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್'' ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ <ref name="HotTicket" /> ಸಂಗ್ರಹಗಾರನಾಗಿತ್ತು. ಆ ವರ್ಷದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ(ನಂತರ ''[[Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest]]'' ಮತ್ತು ''[[X-Men: The Last Stand]]'', ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ 3ನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಚಿತ್ರವೆನಿಸಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಎರಡನೆಯ ದೊಡ್ಡಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.2005ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ದಾಖಲೆ ''[[Star Wars Episode III: Revenge of the Sith]]'' <ref name="OpeningYahoo" /> ಮಾಡಿದೆ. ಇದು UK,ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 'ಕ್ರಿಟಿಕ್ -ಪ್ರೂಫ್ ಫಿಲ್ಮ್ 'ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ,ಎಂದು <ref name="CriticProof" /> ಹೇಳಿದರು. ==== ಶ್ರೇಣಿಕರಣ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಸ್ಥಿತಿ ==== * USA ನಲ್ಲಿ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಂಬರ್ಫ್ 1 ಚಿತ್ರವೆಂದು ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ $111 ದಶಲಕ್ಷ ಗಳಿಕೆ <ref name="bomwe" /> ಕಂಡಿತು. ಸುಮಾರು 2006ರಲ್ಲಿ USAದಲ್ಲಿ ಐದನೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗಳಿಕೆಯಾದರೆ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ $758 ಆರಂಭಿಕದ ಗಳಿಕೆ <ref name="bom" /> ಕಂಡಿತು. * USA.ನಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 20,2006 ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ $200ದಶಲಕ್ಷ ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ 2ನೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.$200 ದಶಲಕ್ಷ ಗಳಿಕೆ <ref name="PassBOM" /> ಮಾಡಿದೆ. === ಮುಂದಿನ ಘಟ್ಟ === {{Main|Angels & Demons (film)}} ಚಿತ್ರಕಥಾ ಲೇಖಕ [[ಅಕಿವಾ ಗೊಲ್ಡ್ ಮ್ಯಾನ್]] ''[[ಎಂಜಿಲ್ಸ್ &amp;ಡೆಮಾನ್ಸ್]]'' (ಡಾನ್ ಬ್ರೌನ್ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ''ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್'' ಗಿಂತ ಮೊದಲಿನದು) ರೊನ್ ಹೊವರ್ಡ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶನ <ref name="AngelsDemons" /> ಮಾಡಿದ್ದು. ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಈ ಚಿತ್ರವು ''ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್'' ಗಿಂತ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಈ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮರು ಜೀವ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಟೊಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡೊನ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮೇ 2009ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದ.(ಉತ್ತಮ ಪಾತ್ರ) == DVD == ಚಿತ್ರದ DVD ಯನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 14,2006ರಂದು ಮೂರು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ <ref name="widescreen" /> ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. # ಒಂದು ಥ್ರೀ-ಡಿಸ್ಕ್ ನ್ನು ವೈಡ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಮತ್ತು ಒಂದುಫುಲ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ನನ್ನು ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನಲ್ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. # ಎರಡು-ಡಿಸ್ಕ್ ಗಳನ್ನು ವೈಡ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಮತ್ತು ಫುಲ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. # ಒಂದು "ವಿಶೇಷ ಸಂಪುಟದ ಗಿಫ್ಟ್ ಸೆಟ್ "ಎರಡು ಡಿಸ್ಕ್ DVDಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು,ಕಾರ್ಯೋನ್ಮುಖ ಕ್ರಿಪ್ಟೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ಡೊನ್ ಜರ್ನಲ್ <ref name="widescreen" /><ref name="FullscreenAmazon" /><ref name="giftset" /> ಮೂರ್ತರೂಪ, ಎಲ್ಲಾ DVD ಗಳು ನಿರ್ದೇಶಕ ರೊನ್ ಹೊವರ್ಡ್ ಅವರ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತಿತರ ಅಧಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ,ನ್ಯುಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪೇನ್ ಮತ್ತು [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕಾ]] ([[DVD ಕೋಡ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೋಡ್]] 4 )ಇನ್ನೆರಡು ಡಿಸ್ಕ್ ಗಳು ಸಹ ಚಿತ್ರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು.ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ನಿಮಿಷದ ಬರಹದ ಅಧಿಕ ವಿಷಯ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ.ಇದು ಸುಮಾರು ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಕೊರಿಯಾ(ರೀಜನ್ 3)ಇನ್ನುಳಿದ ಕತ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗ ಕೂಡಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಕಂಡಿತು.DVD ಯ ಎರಡು ಡಿಸ್ಕ್ ಸೆಟ್ ಗಳ ಪೂರ್ಣಪಾಥವಿದೆ. ಎರಡು ಗಿಫ್ಟ್ಸ್ ಸೆಟ್ ಗಳು ಬಿಡುಗಡೆ ಕಂಡಿತು.ಇದರಲ್ಲಿನ ಜರ್ನಲ್ ಕೂಡಾ ವಿಷಯದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ರೀಜನ್ 2ಡಿಸ್ಕ್ ಕೂಡಾ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಗಿಫ್ಟ್ ಪಡೆಯಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 28,2009,ರಲ್ಲಿ 2ಡಿಸ್ಕ್ ಬ್ಲು ರೇ ಸಂಪುಟವನ್ನು ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ರೆಗ್ಯುಲರ್ DVD ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ.ಅಥವಾ ರೀಜನ್ 2 ಯುನೈಟೈಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ಕತ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗದ ಒಂದು ಸಂಪುಟ ಮಾತ್ರಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಕಂಡಿತು. == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == {{portalpar|Film}} * [[ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್ WebQuests]] * [[ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್ (ವಿಡಿಯೊ ಗೇಮ್ )]] * [[ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್ (ಧ್ವನಿಪಥ)]] * ''[[ದ ಡ ವಿಂಚಿ ಖಜಾನೆ ]]'' - ಇದೇ ತರಹದ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ [[ದಿ ಅಸಿಲ್ಯಮ್]]ಅವರಿಂದ == ಆಕರಗಳು == {{Reflist|refs= <ref name="bom">{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=main&id=davincicode.htm |title=The Da Vinci Code (2006) |accessdate=2006-12-16 |publisher= Box Office Mojo}}</ref> <ref name="festival-cannes.com">{{cite web |url=http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/4317622/year/2006.html |title=Festival de Cannes: The Da Vinci Code |accessdate=2009-12-17|work=festival-cannes.com}}</ref> <ref name="BoycottBBC">[http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/4750283.stm BBC News: Cardinal urges Da Vinci action]</ref> <ref name="Symbol">{{cite web|url=http://www.variety.com/article/VR1118002603.html?categoryid=13&cs=1|title=Columbia moves on 'Symbol'|date=2009-04-20|work=[[Variety (magazine)|Variety.com]]|accessdate=2009-09-01}}</ref> <ref name="BoxOfficeMojo">[http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=davincicode.htm Boxofficemojo.com: ''The Da Vinci Code'']</ref> <ref name="SulpicePermit">Michael Haag & Veronica Haag, with James McConnachie, ''The Rough Guide to The Da Vinci Code: An Unauthorised Guide to the Book and Movie'' (Rough Guides Ltd; 2006)</ref> <ref name="SulpiceSecret">http://www.aip.org/isns/reports/2006/009.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090213034255/http://www.aip.org/isns/reports/2006/009.html |date=2009-02-13 }} ''Saint-Sulpice Chapel - The Da Vinci Code's Best Kept Secret''</ref> <ref name="NunProtest">{{Cite web |url=http://technology.timesonline.co.uk/article/0,,20411-1736514,00.html |title=TimesOnline: Nun protests over cathedral filming of Da Vinci Code |access-date=2010-06-07 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://archive.today/20130114054841/http://technology.timesonline.co.uk/article/0,,20411-1736514,00.html |url-status=dead }}</ref> <ref name="WinchesterFee">[http://books.guardian.co.uk/danbrown/story/0,,1759707,00.html Guardian Unlimited: Location fee funds Da Vinci Code rebuttal]</ref> <ref name="Airport">[http://archive.theargus.co.uk/2006/1/9/206742.html "Secret Da Vinci Code airport set revealed"], ''[[The Argus]]'', 2006-01-09. Retrieved on 2009-05-19.</ref> <ref name="LocationsUK">{{Cite web |url=http://www.ukonscreen.com/gdhdjeb-The-Da-Vinci-Code-(2006).html |title=''The Da Vinci Code'' UK Filming locations |access-date=2010-06-07 |archive-date=2011-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111007185942/http://www.ukonscreen.com/gdhdjeb-The-Da-Vinci-Code-(2006).html |url-status=dead }}</ref> <ref name="PinewoodOne">{{Cite web |url=http://www.pinewoodshepperton.com/html/News/ustageopening.htm |title=Gordon Brown Opens Underwater Stage at Pinewood Studios, 19 May 2005 |access-date=7 ಜೂನ್ 2010 |archive-date=20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060920051610/http://www.pinewoodshepperton.com/html/News/ustageopening.htm |url-status=dead }}</ref> <ref name="LouvreRecreated">[http://www.whas11.com/sharedcontent/features/printwire/073006ccdrEntBond.3c44885.html WHAS11news: Fire chars British set of new Bond movie, Katie Fretland, 30 July 2006]</ref> <ref name="NCIS">{{Cite web |url=http://www.ascmag.com/magazine_dynamic/June2006/DaVinciCode/page2.php |title=American Cinematographer: Secret History |access-date=2010-06-07 |archive-date=2007-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070215200258/http://www.ascmag.com/magazine_dynamic/June2006/DaVinciCode/page2.php |url-status=dead }}</ref> <ref name="PinewoodTwo">"Gordon Brown Opens Underwater Stage at Pinewood Studios," 19-May-2005, webpage: [http://www.pinewoodshepperton.com/html/News/ustageopening.htm PinewoodShepperton-Stage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060920051610/http://www.pinewoodshepperton.com/html/News/ustageopening.htm |date=2006-09-20 }}</ref> <ref name="Underwater">{{Cite web |url=http://www.pinewoodgroup.com/gen/z_sys_infoFacility.aspx?intFacilityId=57&intFacilityTypeId=4&Folder=2 |title=Pinewood Studios - Underwater Stage Pinewood Studios - Water Filming<!-- Bot generated title --> |access-date=2010-06-07 |archive-date=2007-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070916001458/http://www.pinewoodgroup.com/gen/z_sys_infoFacility.aspx?intFacilityId=57&intFacilityTypeId=4&Folder=2 |url-status=dead }}</ref> <ref name="BoycottCWN">{{cite news| url=http://www.cwnews.com/news/viewstory.cfm?recnum=43875| publisher=Catholic World News| title=Reaffirm the Resurrection, Pope urges faithful| date=May 1, 2006}}</ref> <ref name="Hurtado">{{cite news|url= http://www.opusdei.us/art.php?p=16332| publisher= Opus Dei Press Office| title= The Other Code| last= Sánchez Hurtado| first=Manuel| location=ROM| date=May 17, 2006}}</ref> <ref name="Peruvian">[http://www.rpp.com.pe/portada/religion/37699_1.php RPP Noticias - “Código da Vinci” presenta grandes falsedades, afirman obispos del Perú<!-- Bot generated title -->]</ref> <ref name="Cipriani">{{Cite web |url=http://www.arzobispadodelima.org/dialogo/2006/d_130506.htm |title=Cardenal Cipriani pide a fieles abstenerse de ver “El Código Da Vinci”<!-- Bot generated title --> |access-date=2010-06-07 |archive-date=2006-06-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060621045421/http://www.arzobispadodelima.org/dialogo/2006/d_130506.htm |url-status=dead }}</ref> <ref name="CannesMSNBC">[http://www.msnbc.msn.com/id/12822855/ MSNBC ‘Da Vinci Code’ misses mark for Cannes critics<!-- Bot generated title -->]</ref> <ref name="Albino">http://www.realitytvworld.com/news/albino-group-protest-tom-hanks-the-da-vinci-code-film-1007723.php Albino group to protest Thom Hanks' "The Da Vinci Code."</ref> <ref name="ChinaCNN">[http://www.cnn.com/2006/SHOWBIZ/Movies/06/08/vincicode.china/index.html CNN.com - China dumps 'Da Vinci Code' - Jun 8, 2006<!-- Bot generated title -->]</ref> <ref name="PAAP">{{cite news |url= http://www.newsflash.org/2004/02/hl/hl104011.htm |publisher= newsflash.org |title= Anti-pornography group asked GMA to Ban 'The Da Vinci Code' |location= Philippines |date= April 19, 2006 |access-date= ಜೂನ್ 7, 2010 |archive-date= ಏಪ್ರಿಲ್ 21, 2006 |archive-url= https://web.archive.org/web/20060421153237/http://www.newsflash.org/2004/02/hl/hl104011.htm |url-status= dead }}</ref> <ref name="MTRCB">{{cite news |url= http://www.manilatimes.net/national/2006/may/10/yehey/top_stories/20060510top2.html |work= The Manila Times |title= Palace sidesteps ‘Da Vinci’ storm |location= Philippines |date= April 19, 2006 |access-date= ಜೂನ್ 7, 2010 |archive-date= ಮೇ 15, 2006 |archive-url= https://web.archive.org/web/20060515213659/http://www.manilatimes.net/national/2006/may/10/yehey/top_stories/20060510top2.html |url-status= dead }}</ref> <ref name="RatingInq">{{cite news |url= http://news.inq7.net/entertainment/index.php?index=1&story_id=76039 |publisher= inq7.net |title= ‘Da Vinci Code’ for adults only, says film review body |location= Philippines |date= May 17, 2006 |access-date= ಜೂನ್ 7, 2010 |archive-date= ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2012 |archive-url= https://web.archive.org/web/20121001024421/http://news.inq7.net/entertainment/index.php?index=1&story_id=76039 |url-status= dead }}</ref> <ref name="ThailandOne">{{Cite web |url=http://www.nationmultimedia.com/2006/05/17/headlines/headlines_30004223.php |title="The Da Vinci Code" can be shown uncut<!-- Bot generated title --> |access-date=2010-06-07 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303165353/http://www.nationmultimedia.com/2006/05/17/headlines/headlines_30004223.php |url-status=dead }}</ref> <ref name="ThailandTwo">{{Cite web |url=http://www.manager.co.th/IHT/ViewNews.aspx?NewsID=9490000064856 |title=IHT ThaiDay - Manager Online<!-- Bot generated title --> |access-date=2010-06-07 |archive-date=2011-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516205538/http://www.manager.co.th/IHT/ViewNews.aspx?NewsID=9490000064856 |url-status=dead }}</ref> <ref name="Singapore">{{Cite web |url=http://www.todayonline.com/articles/119077.asp |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-07 |archive-date=2006-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060522022345/http://www.todayonline.com/articles/119077.asp |url-status=dead }}</ref> <ref name="Samoa">http://www.nzherald.co.nz/search/story.cfm?storyid=00077629-C13F-1471-9B8883027AF1010E{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name="IndiaSIFY">[http://sify.com/movies/tamil/fullstory.php?id=14218772 Sony Pictures statement on `Da Vinci Code` - Sify.com<!-- Bot generated title -->]</ref> <ref name="IndiaHindu">{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2006/06/02/stories/2006060220780100.htm |title=The Hindu : Front Page : `The Da Vinci Code' banned in State<!-- Bot generated title --> |access-date=2010-06-07 |archive-date=2009-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090510095544/http://www.hindu.com/2006/06/02/stories/2006060220780100.htm |url-status=dead }}</ref> <ref name="AndhraPradesh">{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2006/06/22/stories/2006062211990100.htm |title=The Hindu : Front Page : High Court quashes A.P. ban on film '' ''<!-- Bot generated title --> |access-date=2010-06-07 |archive-date=2009-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090510082043/http://www.hindu.com/2006/06/22/stories/2006062211990100.htm |url-status=dead }}</ref> <ref name="IndiaSupremeCourt">[https://web.archive.org/web/20060619062345/https://news.yahoo.com/s/afp/20060612/ennew_afp/afpentertainmentfilmdavinciindiacourt_060612131941 "India's Supreme Court rejects pleas to ban "Da Vinci Code""]</ref> <ref name="SolomonIslands">[http://archives.pireport.org/archive/2006/may/05-24-11.htm "SOLOMON ISLANDS TO BAN ‘THE DA VINCI CODE’"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090510084256/http://archives.pireport.org/archive/2006/may/05-24-11.htm |date=2009-05-10 }}, [[Solomon Islands Broadcasting Corporation]], May 26, 2006</ref> <ref name="SriLanka">{{Cite web |url=http://www.ahrchk.net/statements/mainfile.php/2006statements/556/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-07 |archive-date=2008-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080505233327/http://www.ahrchk.net/statements/mainfile.php/2006statements/556/ |url-status=dead }}</ref> <ref name="TeodorczukGoodridgeStandard">{{cite web |url= http://www.thisislondon.co.uk/film/article-22582687-hanks-blasts-da-vinci-critics.do |title= Hanks blasts Da Vinci critics |author= Tom Teodorczuk and Mike Goodridge |date= 5 November 2006 |work= [[Evening Standard]] |accessdate= 7 March 2010 |archive-date= 5 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010 |archive-url= https://web.archive.org/web/20100205131434/http://www.thisislondon.co.uk/film/article-22582687-hanks-blasts-da-vinci-critics.do |url-status= dead }}</ref> <ref name="HigginsCannesGuardian">{{cite web |url= https://www.theguardian.com/world/2006/may/18/film.cannes2006 |title= Fans out in force for Da Vinci premiere - but even kinder reviews are scathing |author= Charlotte Higgins |date= 18 May 2006 |work= [[The Guardian]] |accessdate= 7 March 2010 }}</ref> <ref name="Pullella">[[Philip Pullella]], "[https://web.archive.org/web/20060505222858/http://news.yahoo.com/s/nm/20060428/en_nm/vatican_davinci_dc_3 Boycott Da Vinci Code film]", [[Reuters]] 28 April 2006. Accessed 20 May 2006.</ref> <ref name="McKellenMTV">Larry Carroll: ''Ian McKellen Sticks Up For Evil In 'Da Vinci Code,' 'X-Men' '' [http://www.mtv.com/movies/news/articles/1531661/story.jhtml?popThis=popFlipById(%271517452%27);] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090510015522/http://www.mtv.com/movies/news/articles/1531661/story.jhtml?popThis=popFlipById(%271517452%27); |date=2009-05-10 }}, MTV News May 15, 2006</ref> <ref name="ScreeningsNYT">[https://www.nytimes.com/2006/05/16/movies/16code.html 'Da Vinci Code': The Mystery of the Missing Screenings - New York Times<!-- Bot generated title -->]</ref> <ref name="GreekOrthodoxMAC">{{cite news| url= http://movies.monstersandcritics.com/news/article_1164463.php/Hundreds_of_Greek_Orthodox_march_to_protest_Da_Vinci_Code_movie| publisher= Deutsche Presse-Agentur| title= Hundreds of Greek Orthodox march to protest Da Vinci Code movie| location= Athens| date= May 16, 2006| access-date= ಜೂನ್ 7, 2010| archive-date= ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6, 2006| archive-url= https://web.archive.org/web/20060906164348/http://movies.monstersandcritics.com/news/article_1164463.php/Hundreds_of_Greek_Orthodox_march_to_protest_Da_Vinci_Code_movie| url-status= dead}}</ref> <ref name="Pittsburgh">{{cite news |url= http://kdka.com/local/local_story_139074243.html |work= KDKA News |title= Locals Protest 'Da Vinci Code' Movie |location= Pittsburgh |date= May 19, 2006 |access-date= ಜೂನ್ 7, 2010 |archive-date= ಡಿಸೆಂಬರ್ 1, 2007 |archive-url= https://web.archive.org/web/20071201144832/http://kdka.com/local/The.Da.Vinci.2.383001.html |url-status= dead }}</ref> <ref name="Chennai">{{Cite web |url=http://www.hindu.com/thehindu/holnus/009200606291967.htm |title=The Hindu News Update Service<!-- Bot generated title --> |access-date=2010-06-07 |archive-date=2007-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012183429/http://hindu.com/thehindu/holnus/009200606291967.htm |url-status=dead }}</ref> <ref name="CriticsRT">[http://www.rottentomatoes.com/m/da_vinci_code/ The Da Vinci Code - Movie Reviews, Trailers, Pictures - Rotten Tomatoes<!-- Bot generated title -->]</ref> <ref name="CriticsMSNBC">[http://www.msnbc.msn.com/id/12822855/ ‘Da Vinci Code’ misses mark for Cannes critics - Da Vinci Code - MSNBC.com<!-- Bot generated title -->]</ref> <ref name="Medved">{{Cite web |url=http://www.michaelmedved.com/pg/jsp/eot/home.jsp |title=Michael Medved: Movie Minute<!-- Bot generated title --> |access-date=2010-06-07 |archive-date=2006-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060609014540/http://www.michaelmedved.com/pg/jsp/eot/home.jsp |url-status=dead }}</ref> <ref name="Lane">[[Anthony Lane]], [https://web.archive.org/web/20130203021510/http://www.newyorker.com/critics/cinema/articles/060529crci_cinema HEAVEN CAN WAIT: The Da Vinci Code], ''[[The New Yorker]]'', 29 May 2006</ref> <ref name="Maltin">{{cite book |last = Maltin |first = Leonard |authorlink = Leonard Maltin |title = Leonard Maltin's 2008 Movie Guide |publisher = New American Library |date= |location= |url= |doi= |id= |isbn= |page= 319 }}</ref> <ref name="Howard">{{Cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/12861318/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-07 |archive-date=2006-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061109175452/http://www.msnbc.msn.com/id/12861318 |url-status=dead }}</ref> <ref name="Ebert">{{Cite web |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20060518%2FREVIEWS%2F60419009 |title=:: rogerebert.com :: Reviews :: The Da Vinci Code (xhtml)<!-- Bot generated title --> |access-date=2021-09-27 |archive-date=2013-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130301004742/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20060518%2FREVIEWS%2F60419009 |url-status=dead }}</ref> <ref name="Toppman">[http://ae.charlotte.com/entertainment/ui/charlotte/movie.html?id=204819&reviewId=20803&startDate=NEXT7 Movie: The Da Vinci Code<!-- Bot generated title -->]</ref> <ref name="MoviesOnline">{{Cite web |url=http://www.moviesonline.ca/movie_review_detail.php?id=2005 |title=The Da Vinci Code Movie Review - MoviesOnline.ca<!-- Bot generated title --> |access-date=2010-06-07 |archive-date=2007-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070624205622/http://www.moviesonline.ca/movie_review_detail.php?id=2005 |url-status=dead }}</ref> <ref name="EstimatedCNN">{{cite news| url=http://www.cnn.com/2006/SHOWBIZ/Movies/05/20/davinci.opening.ap/index.html| publisher=CNN| title='Da Vinci Code' opens with estimated $29 million| location=Los Angeles| date=May 20, 2006| access-date=ಜೂನ್ 7, 2010| archive-date=ಮೇ 28, 2006| archive-url=https://web.archive.org/web/20060528050906/http://www.cnn.com/2006/SHOWBIZ/Movies/05/20/davinci.opening.ap/index.html| url-status=dead}}</ref> <ref name="HotTicket">CNN [http://www.cnn.com/2006/SHOWBIZ/Movies/05/21/boxoffice.0521.ap/index.html "'Da Vinci Code' a hot ticket"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060602001051/http://www.cnn.com/2006/SHOWBIZ/Movies/05/21/boxoffice.0521.ap/index.html |date=2006-06-02 }}</ref> <ref name="OpeningYahoo">[https://news.yahoo.com/s/ap/20060521/ap_on_en_mo/box_office;_ylt=AlSAKnJl2Lfj2PWmUhwX.Qes0NUE;_ylu=X3oDMTA2Z2szazkxBHNlYwN0bQ--]{{Dead link|date=March 2008}}</ref> <ref name="CriticProof">[http://arts.guardian.co.uk/comment/story/0,,1781874,00.html Mark Lawson: Critics on The Da Vinci Code | |Guardian Unlimited Arts<!-- Bot generated title -->]</ref> <ref name="bomwe">{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=weekend&id=davincicode.htm |title=The Da Vinci Code (2006) |accessdate=2006-12-16 |publisher=Box Office Mojo}}</ref> <ref name="PassBOM">[http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=davincicode.htm The Da Vinci Code (2006)<!-- Bot generated title -->]</ref> <ref name="AngelsDemons">ComingSoon.net: [http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=19849 Akiva Goldsman Back for ''Angels & Demons''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121006174432/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=19849 |date=2012-10-06 }}</ref> <ref name="widescreen">[http://www.amazon.com/dp/B00005JOC9 amazon.com Widescreen Edition listing]</ref> <ref name="FullscreenAmazon">[http://www.amazon.com/dp/B000I2J2WC amazon.com Fullscreen Edition listing]</ref> <ref name="giftset">[http://www.amazon.com/dp/B000I2KJR4 amazon.com Special Edition Giftset listing]</ref> }} == ಮ‌ೂಲಗಳು == ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಉಲ್ಲೇಖದ ಮೂಲಗಳು,ಮೂಲಾಕ್ಷರಗಳ ಮೂಲದ ಪುನರ್ ಮನನ: * ಲ್ಯಾರಿ ಕ್ಯಾರೊಲ್ : "ಇವಾನ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಲ್ಲಿನ್ ಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಅಪ್ ಫಾರ್ ಎವಿಲ್ ಇನ್ ''ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್ '', ''X-Men'' " [6], ''MTV ನಿವ್ಸ್ '', ಮೇ 15, 2006. * ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ನಿವ್ಸ್, "ರಿಅಫರ್ಮ್ ದಿ ರಿಸ್ರೆಕ್ಷನ್, ಪೊಪ್ ಅರ್ಜಿಸ್ ಫೇಥ್ ಫುಲ್," ''ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ನಿವ್ಸ್'', May 1, 2006. * CNN, "'ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್' ಎ ಹಾಟ್ ಟಿಕೆಟ್," CNN, ಮೇ 21, 2006 (webpage expired). * CNN, "'ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್' opens with ಅಂದಾಜು $29 ದಶಲಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭ," CNN, ಮೇ 20, 2006 (webpage expired). * DPA, ಡೆಟ್ಸೆಕೆ ಪ್ರೆಸ್ಸೆ-ಎಂಜಂಟರ್, ಮೇ 16, 2006.DPA," ನೂರಾರು ಗ್ರೀಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳು ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ್ದು" * ಫ್ರೆಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್, ಕಾಟೆ, "ಫೈರ್ ಚಾರ್ಸ್ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸೆಟ್ ಆಫ್ ನಿವ್ ಬಾಂಡ್ ಮೂವಿ" 30 ಜುಲೈ 2006, webpage: [http://www.whas11.com/sharedcontent/features/printwire/073006ccdrEntBond.3c44885.html WHAS11-DVC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060808213505/http://www.whas11.com/sharedcontent/features/printwire/073006ccdrEntBond.3c44885.html |date=2006-08-08 }}: ಲೌವ್ರೆ ಇಂಟಿರಿಯರ್ ಸೆಟ್ ಫಿಲ್ಮಡ್ ಎಟ್ ಪೈನ್ವುಡ್. * ಸಾಂಚೆಜ್ ಹರ್ಟಾಡೊ, ಮ್ಯಾನ್ಯುವಲ್, ''ದಿ ಅದರ್ ಕೋಡ್ '', Opus Dei Press Office, May 17, 2006. * KDKA ನ್ಯುಸ್, "ಸ್ಥಳೀಯರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ'ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್ ' ಮೂವಿ," ''KDKA ನ್ಯುಸ್ '', ಮೇ 19, 2006. * [[ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್ ಡ ವಿಂಚಿ ]], ''[[ಮೊನಾ ಲಿಸಾ ]]'' (''ಲಾ ಗಿಯೊಕೊಂಡಾ '' ) ಪೇಂಟಿಂಗ್, 1503–1507, in [[ಲೌವ್ರೆ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಾಹಾಲಯಗಳು ]]. * ಪೈನ್ ವುಡ್ ಶೆಪ್ಪರ್ ಟೊನ್ ಸ್ಟುಡಿಯೊಸ್, "ಗೊರ್ಡಾನ್ ಬ್ರೌನ್ ಒಪನ್ಸ್ ಅಂಡರ್ ವಾಟರ್ ಸ್ಟೇಜ್ ಪೈನ್ ವುಡ್ ಸ್ಟುಡಿಯೊಸ್,"ನಲ್ಲಿ 19 May 2006, webpage: [http://www.pinewoodshepperton.com/html/News/ustageopening.htm ಪೈನ್ ವುಡ್ ಶೆಪ್-ಸ್ಟೇಜ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060920051610/http://www.pinewoodshepperton.com/html/News/ustageopening.htm |date=2006-09-20 }}. * ಫಿಲಿಪ್ ಪುಲ್ಲೆಲಾ, "ಬಾಯ್ ಕಾಟ್ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್ ಚಿತ್ರ," ರೈಟರ್ಸ್, 28 ಏಪ್ರಿಲ್ 2006, ವೆಬ್: [http://news.scotsman.com/latest.cfm?id=638772006 ScotsmanVatDVC], Accessed 22 August 2006. * US ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ, "ಇವಾನ್ ಮ್ಯಕ್ ಲ್ಲೆನ್ Unable to Suspend Disbelief While Reading the Bible," ''US ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ '', 17 ಮೇ 2006: (has Video clip). == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{official|http://www.sonypictures.com/homevideo/thedavincicode/}} * {{imdb title|0382625|The Da Vinci Code}} * {{Amg movie|309461|The Da Vinci Code}} * {{mojo title|davincicode|The Da Vinci Code}} * {{Rotten-tomatoes|da_vinci_code|The Da Vinci Code}} * [http://www.seekthecodes.com/ ಅಧಿಕೃತ "ರಹಸ್ಯ " ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120331014330/http://www.seekthecodes.com/ |date=2012-03-31 }} * [http://www.davinci-the-movie.com/ ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್ — ನಿಜ ಸಂಗತಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನಾ ಚಿತ್ರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100211134851/http://www.davinci-the-movie.com/ |date=2010-02-11 }} * [http://www.slantmagazine.com/film/film_review.asp?ID=2251 ಸ್ಲ್ಯಾಟ್ ಮ್ಯಾಗ್ಜಿನ್: ''ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್'' Review] {{Robert Langdon's Novels}} {{Ron Howard Films}} {{The Da Vinci Code}} {{Dan Brown Books etc}} {{DEFAULTSORT:Da Vinci Code, The (film)}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದಿ ಡ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್]] [[ವರ್ಗ:2008ರ ಸಿನಿಮಾಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಪರಾಧ ರೊಮಾಂಚಕ ಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್ ಗೂಢಚಾರಣದ ಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ಭಾಷಾ ಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರೊನ್ ಹೊವರ್ಡ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಹಸ್ಯ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಮೂಲದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪವಿತ್ರ ಸ್ತ್ರೀ]] [[ವರ್ಗ:ಧರ್ಮದ ಬಗೆಗಿನ ಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗಳುಆದದ್ದು]] [[ವರ್ಗ:ಖಜಾನೆ ಶೋಧದ ಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಚರ್ಮರೋಗ]] [[ವರ್ಗ:ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿಯಲ್ಲಿವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಾಹಾಲಯ]] [[ವರ್ಗ:ಮನರಂಜನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳ ಕಲ್ಪನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಫಿಲಂಸ್]] 1j75mv154lwz3caxx21x5ykhzy8kvm2 0 23768 1375441 1348970 2026-06-20T01:54:03Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375441 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Dublin |native_name = Baile Átha Cliath |native_name_lang = ga |image_flag = Flag of Dublin.svg |flag_size = 125px |image_shield = Dublin_city_coa.gif |shield_size = 125px |motto = {{lang|la|Obedientia Civium Urbis Felicitas}} <br /> [[Latin language|Latin]]: literally, "The citizens' obedience is the city's happiness" (rendered more loosely as "Happy the city where citizens obey" by the council itself<ref>{{Cite web |url=http://www.dublincity.ie/YourCouncil/LordMayorDublin/Pages/MansionHouse.aspx |title=Dublin City Council ''Dublin City Coat of Arms'' (retrieved 15 February 2009 |access-date=24 ಜೂನ್ 2010 |archive-date=11 ನವೆಂಬರ್ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131111094106/http://www.dublincity.ie/YOURCOUNCIL/LORDMAYORDUBLIN/Pages/MansionHouse.aspx |url-status=dead }}</ref>) |image_skyline = Dublin_lead_image.jpg |imagesize = 240px |image_caption = '''Top:''' [[Dublin Custom House]], '''Middle''': [[O'Connell Street]], '''Bottom left:''' [[Temple Bar, Dublin|Temple Bar]], '''Bottom right:''' [[Phoenix Park]]. |pushpin_map = Ireland |mapsize = 230px |pushpin_label = Dublin |map_caption = Location of Dublin in Ireland |coordinates_region = IE |subdivision_type = [[Country]] |subdivision_name = [[Republic of Ireland|Ireland]] |subdivision_type1 = [[Province]] |subdivision_name1 = [[Leinster]] |government_type = [[Cities in Ireland|City]] |leader_title = [[Lord Mayor of Dublin|Lord Mayor]] |leader_name = [[Emer Costello]] ([[Labour Party (Ireland)|Labour]]) |unit_pref = Metric |area_total_km2 = 114.99 |area_urban_km2 = 921 |population_total = 506,211 |population_density_km2 = 4398 |population_urban = 1,045,769 |population_metro = 1,661,185 | population_blank1_title= [[Demonym]] | population_blank1 = Dubliner, Dub, | population_blank2_title = Ethnicity<br /><small>(2006 Census)</small> | population_blank2 = {{Collapsible list | title = Ethnic groups | frame_style = border:none; padding: 0; <!--NOTICE: This will hide the borders and make rows closer (padding)--> | title_style = | list_style = text-align:left;display:none; | 1 = '''90.85% White''' | 2 = 81.25% White Irish | 3 = 9.23% White Other | 4 = 0.37% Irish Traveller | 5 = &nbsp; | 6 = '''3.34% Asian/Asian Irish''' | 7 = &nbsp; | 8 = '''1.12% Black/Black Irish''' | 9 = &nbsp; | 10 = '''1.47% Mixed Race/Other''' | 11 = &nbsp; | 12 = '''3.22% Not Stated'''}} |timezone = [[Western European Time|WET]] |utc_offset = 0 |timezone_DST = [[Irish Standard Time|IST]] |utc_offset_DST = +1 |latd = 53 |latm = 20 |lats = 52 |latNS = N |longd = 6 |longm = 15 | longs = 35 |longEW = W |coordinates_display = inline,title |postal_code_type = [[List of Dublin postal districts|Postal districts]] |postal_code = D1-18, 20, 22, 24, D6W |area_code = 01 |website = [http://www.dublincity.ie www.dublincity.ie] }} '''ಡಬ್ಲಿನ್''' ({{pronEng|ˈdʌblɨn}}, {{IPA-en|ˈdʊblɨn|}}ಅಥವಾ {{IPA-en|ˈdʊbəlɪn|}}) ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ನಗರ (ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಾಗಿದೆ<ref>{{cite web |url=http://geography.ie/geography/junior_senior/social/docs/dublin.pdf |title=The Growth and Development of Dublin |format=PDF |accessdate=2009-10-21 |archive-date=2007-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071118185236/http://www.geography.ie/geography/junior_senior/social/docs/dublin.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://everything2.com/title/primate+city |title=Primate City Definition and Examples |accessdate=2009-10-21}}</ref>) ಹಾಗು [[ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ನ ರಾಜಧಾನಿ. [[ಐರಿಶ್]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ '''''ವಾಲ್ಯಾಹಾ ಕ್ಲೀಯ''''' {{IPA-ga|bˠalʲə aːha klʲiəh|}} ಅಥವಾ '''''ಅಥ್ ಕ್ಲಯಾಥ್''''' {{IPA-ga|aːh cliə(ɸ)|}} ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಹೆಸರಿನ ಆಂಗ್ಲ ರೂಪಾಂತರವು ಐರಿಶ್ ಭಾಷೆಯ ''ದುಬ್ಹ್ ಲಿನ್ನ್'' ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು "ಕಪ್ಪು ಕೊಳ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ನಗರವು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ಪೂರ್ವ ಕಡಲ ತೀರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, [[ರಿವರ್ ಲಿಫಿ]] ಯ ಮುಖಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಗು [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಮೂಲವಾಗಿ ಒಂದು [[ವೈಕಿಂಗ್]] ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡರೂ, [[ಡಬ್ಲಿನ್ ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ [[ನಾರ್ಮನ್ ಆಕ್ರಮಣ]]ದ ನಂತರ ದ್ವೀಪದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಾಯಿತು. ಇಂದು, ನಗರವು [[ಗ್ಲೋಬಲ್ ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಸೆಂಟರ್ಸ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ 23ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ,<ref>{{cite web|url=http://www.lefigaro.fr/assets/pdf/bourse-patrimoine/financial.pdf |title=GFCI5_3covers.qxd |format=PDF |date= |accessdate=2009-07-08}}</ref><ref>[http://server-uk.imrworldwide.com/cgi-bin/b?cg=downloadsedo&amp;ci=cityoflondon&amp;tu=http://217.154.230.218/NR/rdonlyres/102CD2E5-FB72-4B9B-A30C-56FD592B5B61/0/BC_RS_GFCI4.pdf GFCI Index 2008]</ref> ಹಾಗು ಯಾವುದೇ ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿಗಳಿಗಿಂತ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ<ref name="yjwuoo">{{Cite web |url=http://www.talkingcities.co.uk/quick_guides/dublin_guide.htm |title=ಟಾಕಿಂಗ್ ಸಿಟೀಸ್ |access-date=2010-06-24 |archive-date=2009-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091006134051/http://www.talkingcities.co.uk/quick_guides/dublin_guide.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="axdqer">[http://www.irishexperience.net/ ದಿ ಐರಿಶ್ ಎಕ್ಸ್ಪೀರಿಯನ್ಸ್]</ref>. ಇದಲ್ಲದೆ ಒಂದು [[ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸಿಟಿ]] ಎಂದು [[GaWC]] ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ,<ref>{{cite web |url=http://www.lboro.ac.uk/gawc/world2008t.html |title=GaWC - The World According to GaWC 2008 |publisher=Lboro.ac.uk |date=2009-06-03 |accessdate=2009-07-08 |archive-date=2016-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160811203314/http://www.lboro.ac.uk/gawc/world2008t.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.foreignpolicy.com/story/cms.php?story_id=4509 |title=The 2008 Global Cities Index |publisher=Foreign Policy |date= |accessdate=2009-07-08 |archive-date=2012-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120201233354/http://www.foreignpolicy.com/articles/2008/10/15/the_2008_global_cities_index |url-status=dead }}</ref> ಆಲ್ಫಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ - ಇದು ಡಬ್ಲಿನ್ ನಗರವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಅಗ್ರ 25 ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂಬ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.lboro.ac.uk/gawc/world2008t.html |title=GaWC - The World According to GaWC 2008 |publisher=Globalization and World Cities Research Network: [[Loughborough University]] |accessdate=2009-11-06 |date=2009-06-03 |archive-date=2016-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160811203314/http://www.lboro.ac.uk/gawc/world2008t.html |url-status=dead }}</ref> ಡಬ್ಲಿನ್, [[ಐರ್ಲೆಂಡ್ ದ್ವೀಪ]]ಕ್ಕೆ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಕಲೆ, ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆ, ಆರ್ಥಿಕತೆ ಹಾಗು ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. == ಹೆಸರು == ಡಬ್ಲಿನ್ ಎಂಬ ಪದವು ಐರಿಶ್ ಭಾಷೆಯ ದುಬ್ಹ್ ಲಿನ್ನ್ ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಅರ್ಥ "ಬ್ಲಾಕ್ ಪೂಲ್"(ಕಪ್ಪು ಕೊಳ). ಆಧುನಿಕ ಐರಿಶ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ನಗರದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರೆಂದರೆ ''{{lang|ga|Baile Átha Cliath}}'' ("ಅಡೆತಡೆಯ ಹಾಯ್ಗಡದ ನಗರ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ).''{{lang|ga|Áth Cliath}}'' ಎಂಬುದು ಒಂದು [[ಸ್ಥಳ-ನಾಮ]]. ಇದು [[ಹ್ಯೂಸ್ಟನ್ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದ ಸಮೀಪ ಲಿಫೆ ನದಿಯ ಹಾಯ್ಗಡವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸ್ಥಳ-ನಾಮ.''{{lang|ga|Baile Átha Cliath}}'' ಮುಂಚೆ ಆಂಗಿಯೇರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದ ಒಂದು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮಂದಿರವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಸಕ್ತ [[ವೈಟ್ ಫ್ರಯಾರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಕಾರ್ಮೆಲೈಟ್ ಚರ್ಚ್]] ನ ವಶದಲ್ಲಿದೆ. ನಂತರದ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ನೆಲೆಯು [[ರಿವರ್ ಪೋಡಲ್]] ನ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ, ಇದು ಈಗಿನ ವುಡ್ ಕ್ವೇ ಪ್ರದೇಶದ [[ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್]] ನ ಪೂರ್ವ ಭಾಗಕ್ಕಿರುವ ಲಿಫೆ ನದಿಯ ಒಂದು ಉಪನದಿ. ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ನರು ಈ ದುಬ್ಹ್ ಲಿನ್ನ್ ಸರೋವರವನ್ನು ತಮ್ಮ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಲಂಗರು ಹಾಕಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಪೋಡಲ್ ಉಪನದಿಯ ಮೂಲಕ ಲಿಫೆ ನದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿತ್ತು. ದುಬ್ಹ್ ಲಿನ್ನ್ ಹಾಗು ಪೋಡಲ್ ನದಿಗಳನ್ನು 1700ರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಲಾಯಿತು ಜೊತೆಗೆ ನಗರದ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಈ ನದಿಗಳ ನೆನಪು ಅಳಿಸಿಹೋಯಿತು. ಇಂದಿನ ಕ್ಯಾಸಲ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದುಬ್ಹ್ ಲಿನ್ನ್ ನದಿಯು ನೆಲೆಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಕ್ಯಾಸಲ್]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ಚೆಸ್ಟರ್ ಬೆಟ್ಟಿ ಲೈಬ್ರರಿ]]ಯ ಎದುರಿನಲ್ಲಿತ್ತು. ''[[ದಿ ಕ್ಯಾಟಲ್ ರೈಡ್ ಆಫ್ ಕೂಲೆಯ್]]'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ''[[ಟೈನ್ ಬೊ ಕುಲಿಂಜೆ]]'' ''[[ಡಬ್ಲಿನ್ಡ್ ರಿಸ್ಸ ರಾಟರ್ ಅಥ್ ಕ್ಲಯಾಥ್]]'' ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರರ್ಥ ''ಡಬ್ಲಿನ್ ನನ್ನು ಅಥ್ ಕ್ಲಯಾಥ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಐರಿಶ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ''ದುಬ್ಹ್'' ನ್ನು ''ಡು'''ವ್''' '' ಅಥವಾ ''ಡು'''ಫ್''' '' ಎಂದು ಸರಿಯಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಹೆಸರಿನ ಮೂಲ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು [[ಓಲ್ಡ್ ನಾರ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ ''Dy'''f''' lin'' (ಡೈಫ್ಲಿನ್) [[ಓಲ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ನಲ್ಲಿ ''Di'''f''' elin'' (ಡೈಫ್‌ಲಿನ್) ಹಾಗು ಆಧುನಿಕ [[ಮಾಂಕ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ ''Di'''v''' lyn'' (ಡಿವಿಲಿನ್) ಎಂದೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಐರಿಶ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಗೇಲಿಕ್ ಲಿಪಿ]] ಯಲ್ಲಿ, ''bh'' ಅಕ್ಷರವನ್ನು ''b'' ಅಕ್ಷರದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಚುಕ್ಕೆ ಇಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು 'ಡು{{unicode|ḃ}} ಲಿನ್ನ್' ಅಥವಾ 'ಡು{{unicode|ḃ}} ಲಿನ್ನ್' ಎಂದು ನಿರೂಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಐರಿಶ್ ಭಾಷೆಯ ಅರಿವಿರದವರು ಚುಕ್ಕೆಯನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸಿ ಹೆಸರನ್ನು ''ಡಬ್ಲಿನ್'' ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿದರು. == ಇತಿಹಾಸ == {{Main|History of Dublin}} [[ಚಿತ್ರ:Dublin castle.JPG|thumb|left|ಡಬ್ಲಿನ್ ಕೋಟೆ]] [[ಚಿತ್ರ:Dublin01.jpg|thumb|left|ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲಿನ್]] ಗ್ರೀಕ್ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಹಾಗು ಭೂಪಟ ತಯಾರಕ [[ಟಾಲಮಿ]]ಯ ಬರವಣಿಗೆಗಳು ಬಹುಶಃ ಈಗಿನ ಡಬ್ಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಮಾನವ ವಸತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 140 A.D.ಯ ಸುಮಾರಿಗೆ ಒಂದು ವಸಾಹತನ್ನು ಅವರು ಸೂಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅದನ್ನು {{lang|la|''[[Eblana|Eblana Civitas]]''}}ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. 'ದುಬ್ಹ್ ಲಿನ್ನ್' ನಲ್ಲಿನ ವಸಾಹತನ್ನು ಬಹುಶಃ ಮೊದಲ ಶತಮಾನ BCಯಷ್ಟು ಹಿಂದಿನವರೆಗೂ ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ರೈಸ್ತಮಂದಿರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ 841ರ<ref>{{Cite web |url=http://www.nalanda.nitc.ac.in/resources/english/etext-project/history/ireland/book-2chapter2.html |title=ಏ ಪಾಪ್ಯುಲರ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ - ಥಾಮಸ್ ಡಿ'ಅರ್ಚಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಗೀ(1825-1868) |access-date=2010-06-24 |archive-date=2007-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929092231/http://www.nalanda.nitc.ac.in/resources/english/etext-project/history/ireland/book-2chapter2.html |url-status=dead }}</ref> ಸುಮಾರಿಗೆ [[ನಾರ್ಸ್]]ಅಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ನೂತನ ನಗರವು ಮುಂಚಿನ ಐರಿಶ್ ಹೆಸರಿನ [[ಆಂಗ್ಲ ರೂಪ]] ಹಾಗು ನಂತರದ ಐರಿಶ್ ಹೆಸರಿನ ಮೂಲ ರೂಪವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. [[ಕಾಷೆಲ್]] ನ ರಾಜ [[ಬ್ರಯಾನ್ ಬೋರು]] ಡಬ್ಲಿನ್ ನಗರವನ್ನು ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆದಾಗ, 841 ಹಾಗು 999ರ ನಡುವಿನ ಬಹುತೇಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಗರವು ನಾರ್ಸ್‌ರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು.<ref name="Davies">{{cite book | last = Davies | first = Norman | authorlink = Norman Davies | title = The Isles: a history | publisher = Macmillan | year = 1999 | location = London | pages = 1222 | isbn = 0-333-76370}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, 1014ರ [[ಬ್ಯಾಟಲ್ ಆಫ್ ಕ್ಲೋನ್ಟರ್ಫ್]] ನ ನಂತರವೂ ಡಬ್ಲಿನ್ ನಗರವನ್ನು ನಾರ್ಸ್ ದೊರೆಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.1169-1172ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ [[ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ವಶ]]ವಾಗುವವರೆಗೆ ನಾರ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವವು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ [[ಸೆಲ್ಟಿಕ್]] ಪ್ರಾಬಲ್ಯದಿಂದ ಕ್ಷೀಣಿಸಿತು.<ref name="Davies"/> ಡಬ್ಲಿನ ನ ಕಡೆ ಹೈ ಕಿಂಗ್ (ಅರ್ಡ್ ರಿ) ಸಹ [[ಮಧ್ಯ ಯುಗ]]ದ [[ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್]]ಯ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ನಗರಾಡಳಿತವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಇದು ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ 1840ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗುವ ತನಕ ನಗರದ ಸಂಘ-ಆಧಾರಿತ [[ಮಿತಜನತಂತ್ರ]]ವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿತು. ಇಸವಿ 1348ರಲ್ಲಿ, ನಗರವು [[ಬ್ಲಾಕ್ ಡೆತ್]] ಗೆ ತುತ್ತಾಯಿತು,<ref>"''[https://books.google.com/books?id=R688at3KskQC&amp;pg=PA49&amp;dq&amp;hl=en#v=onepage&amp;q=&amp;f=false ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]'' ". ಬ್ರಯಾನ್ ಇಗೊಯೇ (2009). ಪು.49.</ref> ಇದು 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್‌ನ್ನು ವಿನಾಶ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಮಾರಣಾಂತಿಕ [[ಪ್ಲೇಗ್]] ರೋಗ.<ref>"''[https://books.google.com/books?id=yw3HmjRvVQMC&pg=PA58&dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false ಬ್ಲಾಕ್ ಡೆತ್]'' ". ಜೋಸೆಫ್ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಬೈರ್ನೆ (2004). ಪು.58. ISBN 0-313-32492-1</ref> [[ಚಿತ್ರ:Custom House, Dublin.jpg|thumb|ರಿವರ್ ಲಿಫೆ ಯ ಉತ್ತರ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ದಿ ಕಸ್ಟಮ್ ಹೌಸ್]] ಕಳೆದ 17ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ನಗರವು [[ವೈಡ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ಸ್ ಕಮಿಷನ್]] ನ ಸಹಾಯದಿಂದ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಯಿತು. ಕಳೆದ 1600ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 10,000ದಷ್ಟಿದ್ದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 1700ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 50,000ದಷ್ಟು ಅಧಿಕವಾಯಿತು. 1649-51ರಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಪ್ಲೇಗ್ ರೋಗದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ಬೆಳೆಯಿತು.<ref>"''[https://books.google.com/books?id=gI8MYY6ASdcC&pg=PA34&dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false ಡಬ್ಲಿನ್: ಏ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ]'' ". ಸಿಯೋಭನ್ ಮಾರಿ ಕಿಲ್ಫೆದರ್(2005). [[ಆಕ್ಸ್ಫಾರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್]]. pp. 34-35. ISBN 0-19-518201-4</ref> [[ಜಾರ್ಜಿಯನ್ ಡಬ್ಲಿನ್]] ನಗರವು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಲಂಡನ್ ನಂತರ [[ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರವೆನಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ನಗರದಲ್ಲೇ ಐದನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿತ್ತು. ಡಬ್ಲಿನ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದವು. ಕಳೆದ 1759ರಲ್ಲಿ St. ಜೇಮ್ಸ್'ಸ್ ಗೇಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ [[ಗಿನಿಸ್]] ಬ್ರೂಅರಿ (ಮಧ್ಯ ತಯಾರಿಸುವ ಸ್ಥಳ)ಯು ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರಿತು. ಅದರ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಗೆ, ಗಿನಿಸ್ ಬ್ರೂಯರಿಯು ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರಿಗೆ ಕೆಲಸವನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು, ಆದರೆ ಗಿನಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ರನ್ನು ಕೆಳ ದರ್ಜೆಯ ನೌಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇವರು 1960ರ ದಶಕದ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಐರಿಶ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಐರಿಶ್ ತೆರಿಗೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಗಿನಿಸ್ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು 1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. UKಗೆ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲು ಲಂಡನ್‌ನ ಪಾರ್ಕ್ ರಾಯಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲಿನ್‌ಗೆ ಪೈಪೋಟಿಯಾಗಿ ಬ್ರೂಯರಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. 1742ರಲ್ಲಿ [[ಹಾಂಡೆಲ್]] ರ "[[ಮೆಸ್ಸಿಯ]]" ತಂಡವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಫಿಶ್ಆಮ್ಬಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನ ನ್ಯೂ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿತು. [[St. ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್'ಸ್]] ಹಾಗು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ಗಳ ಗಾಯಕವೃಂದದಿಂದ 26 ಬಾಲಕರು ಹಾಗು ಐದು ಪುರುಷರು ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಚಿತ್ರ:OConnellBridgeDublin.jpg|thumb|left|ಓ'ಕಾನ್ನೆಲ್ ಬ್ರಿಜ್ ಹಾಗು ಓ'ಕಾನ್ನೆಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ಎರಡೂ ಹೆಸರನ್ನು ಡೆನಿಯಲ್ ಓ'ಕಾನ್ನೆಲ್, ಹಾಗು ಲಿಬರ್ಟಿ ಹಾಲ್ ನ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥವಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ]] [[ಆಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಯೂನಿಯನ್, 1800]]ರ ನಂತರ, [[ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಥಾನ]] [[ವೆಸ್ಟ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್]] ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ನಂತರ, ಡಬ್ಲಿನ್ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಆದರೂ ಡಬ್ಲಿನ್ ಆಡಳಿತದ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಕ್ಕೆ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಡಬ್ಲಿನ್, ಹದಿನೆಂಟನೆ ಹಾಗು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನಗಳ [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿಲ್ಲ: ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಇಂಧನ ಕಲ್ಲಿದ್ದಿಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಗೆ ಡಬ್ಲಿನ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಚಾಲಕಶಕ್ತಿಯಾದ ಹಡಗು ತಯಾರಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name="Davies"/> ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ]], ಕಾರ್ಖಾನೆ-ಆಧಾರಿತ ಲೈನೆನ್ [[ಬಟ್ಟೆ ತಯಾರಿಕೆ]] ಹಾಗು ನೌಕಾನಿರ್ಮಾಣದ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಡಬ್ಲಿನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ [[ಬೆಲ್ಫಾಸ್ಟ್]] ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು.<ref name="Lyons">{{cite book | last = Lyons | first = F.S.L. | authorlink = F.S.L. Lyons | title = Ireland since the famine | publisher = Collins / Fontana | year = 1973 | location = Suffolk | isbn = 0-00-633200-5 | pages = 880}}</ref> ಕಳೆದ 1916ರ [[ಈಸ್ಟರ್ ರೈಸಿಂಗ್]](ಈಸ್ಟರ್ ದಂಗೆ) ನಗರದ ಹಲವಾರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನಗರದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. [[ಆಂಗ್ಲೋ-ಐರಿಶ್ ಯುದ್ಧ]] ಹಾಗು [[ಐರಿಶ್ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ]]ವು ನಗರದ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನಗರದ ಕೆಲವು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಅವಶೇಷಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು.{{POV-statement|date=December 2009}} ದಿ [[ಐರಿಶ್ ಫ್ರೀ ಸ್ಟೇಟ್]] ಸರಕಾರವು ನಗರದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗವನ್ನು ಮರುನಿರ್ಮಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಡೈಲ್ (ಐರಿಶ್ ಸಂಸತ್ತು) ನ್ನು [[ಲೆಯಿನ್‌ಸ್ಟರ್ ಹೌಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿತು. [[ಚಿತ್ರ:Carlisle Bridge, Sackville St.jpeg|thumb|ಏಕೀಕೃತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಟೆರೇಸ್‌ಗಳು ನದಿಯಿಂದ ಹಾದು GPO ಎಡೆಗೆ ಸಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಲಿಸಲ್ ಬ್ರಿಜ್ c. 1840, ವೈಡ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಕಮಿಷನ್‌ನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ.|link=Special:FilePath/Carlisle_Bridge,_Sackville_St.jpeg]] ಹೊಸ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಯು ಡಬ್ಲಿನ್‌ನ ದೆಸೆ ಬದಲಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಫಲ ಕಂಡಿತು.ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಐರಿಶ್ ನಗರಕ್ಕಿಂತ ಡಬ್ಲಿನ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಿತು. ಆದರೂ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಲಿಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. [[ದಿ ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ]] (ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ II)ಯ ಮೂಲಕ, 1960ರ ದಶಕದ ತನಕವೂ, ಡಬ್ಲಿನ್ ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೂ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತ್ತು: ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತ್ತು.ಹಿಂದಿನ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಯುರೋಪ್‌ನ ನಗರವೆಂಬ ಉಪನಾಮವನ್ನೂ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ[[ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರ]] ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನಗರವು ಸೂಕ್ತವೆನಿಸಿತ್ತು. ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದ ''[[ದಿ ಬ್ಲೂ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್]]'' ಹಾಗು ''[[ಮೈ ಲೆಫ್ಟ್ ಫೂಟ್]]'' ಮುಂತಾದ ಹಲವು ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ಈ ಅವಧಿಯ ನಗರದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸೆರೆ ಹಿಡಿದವು. ಇದು ನಂತರದ ಸಿನಿಮಾ ಕಲೆ ಹಾಗು [[ಚಿತ್ರ-ನಿರ್ಮಾಣ]]ದ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಬುನಾದಿಯಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ, [[ಆಧುನಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]]ವನ್ನು ನಗರದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.ಇದಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ನಗರದ ಭವ್ಯತೆಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದಂತೆ, ಡಬ್ಲಿನ್‌ನ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಜಾರ್ಜಿಯನ್]] ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹುರುಪಿನ ಅಭಿಯಾನ ಆರಂಭವಾಯಿತು.{{POV-statement|date=December 2009}} ಕಳೆದ 1997ರಿಂದೀಚೆಗೆ,ಅಗಾಧವಾದ ಖಾಸಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹಾಗು ವಸತಿ, ಸಾರಿಗೆ, ಹಾಗು ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಡಬ್ಲಿನ್‌ನ ಭೂದೃಶ್ಯವು ವಿಪುಲವಾದ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡಿದೆ. ([[ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಪ್ರಿಸರ್ವೆಶನ್ ಇನ್ ಡಬ್ಲಿನ್]] ನೋಡಿ). ಕೆಲವೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ [[ಡಬ್ಲಿನ್ ರಸ್ತೆ ಮೂಲೆ]]ಗಳನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಪಬ್ ಅಥವಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ರಸ್ತೆಯ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಮರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಕಳೆದ 12ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಆಂಗ್ಲೋ-ನಾರ್ಮನ್]] ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ, ನಗರವು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ದ್ವೀಪದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ವಿವಿಧ[[ಭೂರಾಜಕೀಯ]]ಅಸ್ತಿತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು: * [[ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ಆಧಿಪತ್ಯ]] (1171–1541) * [[ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] (1541–1800) * [[ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಹಾಗು ಐರ್ಲೆಂಡ್]]ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಒಂದು ದ್ವೀಪ(1801–1922) * [[ಐರಿಶ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್]] (1919–1922),<ref>ಈ ರಾಜ್ಯವು ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಘೋಷಿತವಾಗಿದೆ ಜೊತೆಗೆ [[ರಷ್ಯಾ]]ವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರ ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಅಂಗೀಕರಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ದ್ವೀಪದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಯೂನಿಯನಿಸ್ಟ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು.</ref> [[ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ವಿಭಜನೆ]]ನಂತರ 1922ರಿಂದ, ನಗರವು [[ಐರಿಶ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಯಿತು(1922–1949) ಹಾಗು ಪ್ರಸಕ್ತ [[ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದೆ. ಆ ಅವಧಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರುವ ಒಂದು ಸ್ಮಾರಕವೆಂದರೆ [[ಗಾರ್ಡನ್ ಆಫ್ ರಿಮೆಂಬರೆನ್ಸ್]]. ಕಳೆದ 2003ರಲ್ಲಿ [[BBC]] ಯುರೋಪಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, 112 ನಗರ ಹಾಗು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ 11,200 ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, [[ಯುರೋಪ್]] ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಡಬ್ಲಿನ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರವೆಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದರು.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/northern_ireland/3156680.stm BBC ರೆಕಾರ್ಡ್ ಆಫ್ ಸರ್ವೇ]</ref> ಡಬ್ಲಿನ್ ನಗರ ಅಥವಾ ಕೌಂಟಿಯ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "[[ಡಬ್]]" ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == === ಸಾಹಿತ್ಯ, ನಾಟಕ ಹಾಗು ಕಲೆ === ನಗರವು ಒಂದು ವಿಶ್ವ-ವಿಖ್ಯಾತವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದೆ, ಇವರಲ್ಲಿ [[ನೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ]]ರಾದ [[ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ಬಟ್ಲರ್ ಏಟ್ಸ್]], [[ಜಾರ್ಜ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಷಾ]] ಹಾಗು [[ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಬೆಕೆಟ್]] ಮುಂತಾದವರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಡಬ್ಲಿನ್ ನ ಇತರ ಪ್ರಭಾವಿ ಬರಹಗಾರರು ಹಾಗು ನಾಟಕಕಾರರಲ್ಲಿ [[ಆಸ್ಕರ್ ವೈಲ್ಡ್]], [[ಜೊನಾಥನ್ ಸ್ವಿಫ್ಟ್]], ಹಾಗು [[ಡ್ರ್ಯಾಕುಲ]]ದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ [[ಬ್ರಾಮ್ ಸ್ಟೋಕರ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ಜೇಮ್ಸ್ ಜಾಯ್ಸ್]] ರ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಕೃತಿಗಳ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಇದು ವಾದಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿ ''[[ಯುಲಿಸ್ಸಸ್]]'', ಡಬ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿ ರಚನೆಗೊಂಡಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ''[[ಡಬ್ಲಿನರ್ಸ್]]'' ಎಂಬುದು ಜಾಯ್ಸ್ ರ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹ. ಇದರಲ್ಲಿ 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣ ಗುಣಗಳ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನಗರದ ಇತರ ಹೆಸರಾಂತ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ [[J.M.ಸಿಂಜ್]], [[ಸಿಯಾನ್ ಓ'ಕಾಸೆಯ್]], [[ಬ್ರೆಂಡನ್ ಬೆಹನ್]], [[ಮೇವೆ ಬಿಂಚಿ]], ಹಾಗು [[ರಾಡಿ ಡಾಯ್ಲೆ]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಹಾಗು ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಡಬ್ಲಿನ್‍‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪ್ರಿಂಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ಹಾಗು [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]]ಸೇರಿವೆ. [[ಚಿತ್ರ:KellsFol032vChristEnthroned.jpg|thumb|upright|ಬುಕ್ ಆಫ್ ಕೆಲ್ಲ್ಸ್ ನಿಂದ ಸಚಿತ್ರ ಪುಟ]] ನಗರದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರಂಗಮಂದಿರಗಳು ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹಲವು ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತ ನಟರು ಡಬ್ಲಿನ್‌ ನ ರಂಗ ಮಂದಿರದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ [[ನೋಯೆಲ್ ಪರ್ಸೆಲ್]], [[ಸರ್ ಮೈಕಲ್ ಗಮ್ಬೋನ್]], [[ಬ್ರೆಂಡನ್ ಗ್ಲೀಸನ್]], [[ಸ್ಟೀಫನ್ ರಿಯ]], [[ಕಾಲಿನ್ ಫಾರ್ರೆಲ್]], [[ಕಾಲ್ಮ್ ಮೆಯನೆಯ್]] ಹಾಗು [[ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ಬೈರ್ನೆ]] ಪ್ರಮುಖರು. ಜನಪ್ರಿಯ ರಂಗಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ [[ಗೈಟಿ]], [[ಅಬ್ಬೆ]], [[ಒಲಂಪಿಯ]] ಹಾಗು [[ಗೇಟ್]]ಗಳು ಸೇರಿವೆ. [[ಗೈಟಿ]]ರಂಗಮಂದಿರವು ಸಂಗೀತ ಹಾಗು ಅಪೆರಾದಂತಹ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ, ಈ ರಂಗಮಂದಿರವು ಸಂಜೆಯ ರಂಗ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಂತರ ಒಂದು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಲೈವ್ ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯಗಾರಿಕೆ, ಹಾಗು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ. [[ಅಬ್ಬೆ]] ರಂಗಮಂದಿರವನ್ನು 1904ರಲ್ಲಿ ಕವಿ [[ಏಟ್ಸ್]] ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ತಂಡವು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಇದು ನಗರದ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಲೇಖಕರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಸಿಂಜ್]], ಸ್ವತಃ ಏಟ್ಸ್ ಹಾಗು [[ಜಾರ್ಜ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಷಾ]]. ಕಳೆದ 1928ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ [[ಗೇಟ್]] ಯೂರೋಪಿನ ಹಾಗು ಅಮೇರಿಕಾದ ಹೊಸ ಅಲೆಯ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನವನ್ನು ನೀಡಿತು. [[ಗ್ಲಾಸ್ನೇವಿನ್]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಸಿಟಿ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ]]ಯ [[ದಿ ಹೆಲಿಕ್ಸ್]] ನ ಮಹೋನಿ ಹಾಲ್ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ರಂಗಮಂದಿರವಾಗಿದೆ. ಡಬ್ಲಿನ್, [[ಐರಿಶ್ ಕಲೆ]] ಹಾಗು ಐರಿಶ್ ಕಲಾತ್ಮಕ ರಂಗ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಹ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಮಾಂಕ್ಸ್ A.D. 800ನಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಿದ ಒಂದು ವಿಶ್ವ-ವಿಖ್ಯಾತ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಹಾಗು [[ಇನ್ಸ್ಯುಲರ್ ಕಲೆ]]ಗೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾದ ದಿ [[ಬುಕ್ ಆಫ್ ಕೆಲ್ಸ್]] ನ್ನು, [[ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್]] ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. [[ಚೆಸ್ಟರ್ ಬೆಟ್ಟಿ ಲೈಬ್ರರಿ]], ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಮುದ್ರಣ, ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು, ಅಪರೂಪದ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗು [[ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕಲೆ]]ಗಳ ಒಂದು ಭಂಡಾರವಾಗಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಮೇರಿಕಾ ಗಣಿಯ ಕೋಟ್ಯಧೀಶ್ವರ (ಹಾಗು ಗೌರವ ಐರಿಶ್ ಪ್ರಜೆ) [[ಸರ್ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಚೆಸ್ಟರ್ ಬೆಟ್ಟಿ]] (1875–1968)ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಗ್ರಹಗಳು 2700 B.C.ಯ ದಿನಾಂಕದಿಂದೀಚಿನದು ಹಾಗೂ ಏಷಿಯ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ, ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ ಹಾಗು ಯುರೋಪ್‌ನಿಂದಲೂ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾಕಾರರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ [[St. ಸ್ಟೀಫನ್'ಸ್ ಗ್ರೀನ್]] ನ ಸುತ್ತ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ [[ಚಿತ್ರಶಾಲೆ]] ಗಳನ್ನು ನಗರದ ಸುತ್ತಲೂ ಕಾಣಬಹುದು, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಐರಿಶ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್]], ದಿ [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ]], ದಿ [[ಹಗ್ ಲೇನ್ ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ]], [[ದಿ ಸಿಟಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್]], [[ದಿ ಡೌಗ್ಲಾಸ್ ಹೈಡ್ ಗ್ಯಾಲರಿ]], [[ದಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್]] ಹಾಗು [[ದಿ ರಾಯಲ್ ಹೈಬೇರ್ನಿಯನ್ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ]]ಗಳು ಸೇರಿವೆ. [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ನ ಮೂರು ಶಾಖೆಗಳು ಡಬ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ.: [[ಕಿಲ್ಡೇರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]] ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಕ್ತನಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ, ಕಾಲಿನ್ಸ್ ಬ್ಯಾರಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕಲೆ ಹಾಗು ಇತಿಹಾಸ ವಿಭಾಗ ಹಾಗು [[ಮೆರ್ರಿಯನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]] ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಚರಿತ್ರೆ ವಿಭಾಗ.<ref>{{Cite web |url=http://www.museum.ie/en/homepage.aspx |title=ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ |access-date=2010-06-24 |archive-date=2019-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107003023/http://www.museum.ie/en/homepage.aspx%20 |url-status=dead }}</ref> === ಸಂಗೀತ, ಅಪೆರಾ ಹಾಗು ನಾಟಕ ಸಂಘಗಳು === ಡಬ್ಲಿನ್ ಹಲವು ಪ್ರಶಂಸನೀಯ ನಾಟಕ, ಸಂಗೀತ ಹಾಗು ಅಪೆರಾದಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ತವರೂರಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ: ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್, ಲಿರಿಕ್ ಅಪೆರಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್, ದಿ ಪಯೋನೀರ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್ & ಡ್ರಮಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ, ದಿ ಗ್ಲಾಸ್ನೇವಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಸೆಕೆಂಡ್ ಏಜ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಕಂಪನಿ, ಅಪೆರಾ ಥಿಯೇಟರ್ ಕಂಪನಿ, ಅಪೆರಾ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಬಹುಶಃ ಡಬ್ಲಿನ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ರಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯೆಂದರೆ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ರಾತ್ಮೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ರಾತ್ಗರ್ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಇದು ಕಳೆದ 1913ರಿಂದಲೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ ಹಾಗು ಕಿರು ಅಪೆರಾ(ಏಕಾಂತ ಗೀತನಾಟಕ)ಗಳ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ''[[ಒಕ್ಲಹೋಮ!]]'', ''[[ಕಾರೌಸೇಲ್]]'', ''[[ದಿ ಮಿಕ್ಯಡೋ]]'', ''[[ಗೈಸ್ ಅಂಡ್ ಡಾಲ್ಸ್]]'', ''[[ದಿ ಪೈರೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಪೆನ್ಜನ್ಸೆ]]'', ''[[ಮಿ ಅಂಡ್ ಮೈ ಗರ್ಲ್]]'', ''[[ಮೈ ಫೇರ್ ಲೇಡಿ]]'', ''[[ದಿ ಯಿಯೋಮನ್ ಆಫ್ ದಿ ಗಾರ್ಡ್]]'', ''[[ಗಿಗಿ]]'', ''[[ಫಿಡ್ಲರ್ ಆನ್ ದಿ ರೂಫ್]]'', ''[[ದಿ ಗೊಂಡೋಲಿಯೆರ್ಸ್]]'', ''[[ಎನಿಥಿಂಗ್ ಗೋಸ್]]'', ''[[ದಿ ಮೆರ್ರಿ ವಿಡೊ]]'', ''[[ಐಯೋಲಂತೆ]]'', ''[[ದಿ ಪ್ರೊಡ್ಯೂಸರ್ಸ್]]'' ಮತ್ತು ''[[HMS ಪಿನಾಫೋರ್]] '' ಗಳು ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತಕ, ಸಂಸ್ಥೆಯು [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾನ್ಸರ್ಟ್ ಹಾಲ್]] ನಲ್ಲಿ [[ರೋಡ್ಜರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಹ್ಯಾಮರ್ಸ್ಟೀನ್]] ರ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಅಭಿನಂದನಾ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ನವೆಂಬರ್ 2010ರಲ್ಲಿ, 1913ರ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ''[[ದಿ ಮಿಕ್ಯಾಡೋ]]'' ವನ್ನು NCHನಲ್ಲಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಅಪೆರಾದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಬರೋಕ್ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿ ಎಡೆಗಿನ ತನ್ನ ಒಲವಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯ ಸಂಗೀತವು ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ನಲ್ಲಿ ಶ್ಲಾಘನೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://tcdlocalportal.tcd.ie/pls/public/staff.detail?p_unit=music&p_name=johnstoa |title=Baroque Music in Dublin, Ireland}}</ref> === ರಾತ್ರಿಜೀವನ ಹಾಗು ಮನರಂಜನೆ === [[ಚಿತ್ರ:TempleBar.JPG|thumb|ಟೆಂಪಲ್ ಬಾರ್, ನಗರದ ರಾತ್ರಿ ಜೀವನ ಹಾಗು ಮನರಂಜನೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದು.]] ಡಬ್ಲಿನ್ ರಾತ್ರಿಜೀವನ ಹುರುಪಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು,ಯುರೋಪ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ತಾರುಣ್ಯದ ನಗರವೆಂದು ಜನಜನಿತವಾಗಿದೆ - 50%ನಷ್ಟು ಪ್ರಜೆಗಳು 25 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="yjwuoo"/><ref name="axdqer"/> ಇದಲ್ಲದೆ 2007ರಲ್ಲಿ, ಹಾಗು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ 2009ರಲ್ಲಿ, ಡಬ್ಲಿನ್ [[ಯುರೋಪ್]] ನ ಸ್ನೇಹಪರ ನಗರವೆಂಬ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ದೊರಕಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.breakingnews.ie/ireland/?jp=MHAUCWGBKFOJ |title=BreakingNews.ie - ''ಡಬ್ಲಿನ್ ವೋಟೆಡ್ ಫ್ರೆಂಡ್ಲಿಯೆಸ್ಟ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಿಟಿ'' (13 ಮಾರ್ಚ್ 2007) |access-date=2010-06-24 |archive-date=2008-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080127043146/http://www.breakingnews.ie/ireland/?jp=MHAUCWGBKFOJ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.irishtimes.com/newspaper/breaking/2009/0504/breaking14.htm |title=ಐರಿಶ್ ಟೈಮ್ಸ್ - ''ಡಬ್ಲಿನ್ ವೋಟೆಡ್ ಫ್ರೆಂಡ್ಲಿಯೆಸ್ಟ್ ಸಿಟಿ'' (4 ಮೇ 2009) |access-date=2012-06-04 |archive-date=2009-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091015113633/http://www.irishtimes.com/newspaper/breaking/2009/0504/breaking14.htm |url-status=dead }}</ref> ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ಇತರ ಭಾಗಗಳಂತೆ, ನಗರದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದುದ್ದಕ್ಕೂ ಪಬ್ ಗಳಿವೆ. [[St. ಸ್ಟೀಫನ್'ಸ್ ಗ್ರೀನ್]] ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತಲ್ಲೂ- ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾರ್ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ಕಾಂಡೆನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ವೆಕ್ಸ್ಫೋರ್ಡ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಹಾಗು ಲೀಸನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಡಬ್ಲಿನ್‌ನ ಕೆಲವು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ನೈಟ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಹಾಗು ಪಬ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾತ್ರಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿರುವ ಪ್ರದೇಶವೆಂದರೆ [[ಟೆಂಪಲ್ ಬಾರ್]] ಪ್ರದೇಶ, ಇದು [[ರಿವರ್ ಲಿಫೆ]]ಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ, ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಮನರಂಜನೆಯ ತಾಣ ಆಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಬ್ರಿಟನ್ ನ [[ಸ್ಟಾಗ್]] ಹಾಗು [[ಹೆನ್ ಪಾರ್ಟೀಸ್]] ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/3578303.stm ಆರ್ಟಿಕಲ್ ಆನ್ ಸ್ಟಾಗ್/ಹೆನ್ ಪಾರ್ಟೀಸ್ ಇನ್ ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್, ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ (ವ್ಹಿಚ್ ಮೆನ್ಶನ್ಸ್ ದೆಯರ್ ಪಾಪ್ಯುಲಾರಿಟಿ ಇನ್ ಡಬ್ಲಿನ್)], ಮೆನ್ಶನಿಂಗ್ ಡಬ್ಲಿನ್, ಫೆಬ್ರವರಿ 15 2009ರಲ್ಲಿ ಪುನರ್‌ಪಡೆದಿದೆ.</ref> ಇದು ಡಬ್ಲಿನ್‌ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. (ಈ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ [[ಚಾರ್ಲಿ ಹುಗ್ಹೆಯ್]] ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು), ಜೊತೆಗೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಲೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ, ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಹಾಗು ಕಲಾವಿದರ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹಾಗು [[ಬೀದಿ ಬದಿಯ ಪ್ರದರ್ಶಕರು]] ಹಾಗು ಆತ್ಮೀಯ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಗೀತ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಲೈವ್ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಜನಜನಿತವಾಗಿ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಡಬ್ಲಿನ್ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ನಗರವು ಹಲವಾರು ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನು ಹಾಗು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಸಂಗೀತ ತಂಡವನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದೆ. ಇವರಲ್ಲಿ [[U2]], [[ದಿ ಡಬ್ಲಿನರ್ಸ್]], [[ಹಾರ್ಸ್ಲಿಪ್ಸ್]], [[ದಿ ಬೂಮ್ಟೌನ್ ರಾಟ್ಸ್]], [[ಬಾಯ್ಜೊನ್]], [[ರೋನನ್ ಕೇಟಿಂಗ್]], [[ಥಿನ್ ಲಿಜ್ಜಿ]], [[ಪ್ಯಾಡಿ ಕಾಸೆಯ್]], [[ಸಿನೆಯಡ್ ಓ' ಕಾನ್ನೊರ್]], [[ದಿ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್]] ಅಂಡ್ [[ಮೈ ಬ್ಲಡಿ ವ್ಯಾಲೆಂಟೈನ್]] ತಂಡಗಳು ಸೇರಿವೆ. ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಿನೆಮಾ ಮಂದಿರಗಳೆಂದರೆ [[ಸವೊಯ್ ಸಿನೆಮಾ]] ಹಾಗು [[ಸಿನೆವರ್ಲ್ಡ್ ಸಿನೆಮಾ]], ಎರಡೂ ಲಿಫೆ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿವೆ. ಪರ್ಯಾಯ ಹಾಗು ವಿಶೇಷವಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಟೆಂಪಲ್ ಬಾರ್ ನಲ್ಲಿರುವ [[ಐರಿಶ್ ಫಿಲಂ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್]], ಡಿ'ಒಲಿಯೇರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಸಿನೆಮಾ ಹಾಗು ಸ್ಮಿತ್ ಫೀಲ್ಡ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಲೈಟ್ ಹೌಸ್ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಡಬ್ಲಿನ್ ನ ಉಪನಗರದುದ್ದಕ್ಕೂ ಆಧುನಿಕ ಮಲ್ಟಿಸ್ಕ್ರೀನ್ ಸಿನೆಮಾಗಳು ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಲಿಫೆ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಈಸ್ಟ್ ಲಿಂಕ್ ಟೋಲ್ ಬ್ರಿಜ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವ [[ದಿ O2, ಡಬ್ಲಿನ್]](ಮುಂಚೆ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಈಗಲೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಪಾಯಿಂಟ್ ಥಿಯೇಟರ್]] ಎಂದೇ ಪರಿಚಿತ) ಸಂಗೀತದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತ ಪ್ರದರ್ಶಕರ ತವರೆನಿಸಿದೆ. === ಕ್ರೀಡೆಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Croke park all ireland.jpg|thumb|ಕ್ರೋಕೆ ಪಾರ್ಕ್, ಯುರೋಪ್ ನ ಮೂರನೇ-ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಹಾಗು ಗೇಲಿಕ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ನ ತವರು.]] ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಡಬ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ, ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನುದ್ದಕ್ಕೂ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಕ್ರೀಡೆಗಳೇ ಡಬ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲೂ ಸಹ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ: [[ಸಾಕರ್]], [[ಗೇಲಿಕ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್]], [[ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್]] ಹಾಗು [[ಹರ್ಲಿಂಗ್]]. ವಿಶ್ವದ [[ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್]] ಆಡಳಿತ ಸಮಿತಿ [[ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ರಗ್ಬಿ ಬೋರ್ಡ್]] ಗೆ ಇದು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.irb.com/aboutirb/organisation/index.html |title=International Rugby Board Organisation: About Us |publisher=[[International Rugby Board]] |accessdate=2009-11-06 |archive-date=2011-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110922095704/http://www.irb.com/aboutirb/organisation/index.html |url-status=dead }}</ref> ಡಬ್ಲಿನ್ 2010ರಲ್ಲಿ [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್]] ಎಂದು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="uefacupfinalcomestonewdublinstadium1">{{Cite web |url=http://www.dublincity.ie/Press/PressReleases/PressReleasesJanuary2009/Pages/2011UEFACupFinalcomestonewDublinstadium.aspx |title=ಡಬ್ಲಿನ್ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ - ''2011 UEFA ಕಪ್ ಫೈನಲ್ ಕಮ್ಸ್ ಟು ನ್ಯೂ ಡಬ್ಲಿನ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ'' |access-date=2010-06-24 |archive-date=2009-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090923175147/http://www.dublincity.ie/Press/PressReleases/PressReleasesJanuary2009/Pages/2011UEFACupFinalcomestonewDublinstadium.aspx |url-status=dead }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Aviva Stadium 3.jpg|thumb|left|ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ರಗ್ಬಿ &amp; ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಅವಿವಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ತವರಾಗಿದೆ.|link=Special:FilePath/Aviva_Stadium_3.jpg]] ನಗರದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್ ನ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಿದೆ,<ref>[http://www.justreservations.com/croke-park-fixtures.asp ಕ್ರೋಕೆ ಪಾರ್ಕ್ ಫಿಕ್ಸ್ಚರ್ಸ್ - UEFA ಯುರೋಪಿಯನ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071002074101/http://www.justreservations.com/croke-park-fixtures.asp |date=2007-10-02 }} 2006</ref> [[ಕ್ರೋಕೆ ಪಾರ್ಕ್]], 82,500ರಷ್ಟು<ref>{{cite web|url=http://www.independent.ie/sport/gaelic-football/10-things-that-the-gaas-new-directorgeneral-paraic-duffy-should-do-1229596.html|title=10 things that the GAA's new director-general Paraic Duffy should do|accessdate=2007-11-28}}</ref> ಆಸನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇದು [[ಗೇಲಿಕ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್]] ನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಾ ಲಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ [[ಗೇಲಿಕ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಹಾಗು [[ಹರ್ಲಿಂಗ್]]ಆಟಗಳನ್ನು ಬೇಸಿಗೆಯ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ [[ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ರೂಲ್ಸ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು [[U2]] ನಂತಹ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತಹ ಸಂಗೀತ ಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ [[ರಾಬಿ ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ಸ್]] ನಂತಹ ಕಲಾಕಾರರು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಗೇಲಿಕ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ನ [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಬೋರ್ಡ್]] ತಮ್ಮ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು [[ಪಾರ್ನೆಲ್ ಪಾರ್ಕ್]] ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತವೆ. ಡಬ್ಲಿನ್ [[ಗೇಲಿಕ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ತಂಡದ ಉಪನಾಮ "[[ದಿ ಡಬ್ಸ್]]" ಎಂದಿದೆ. [[ಲಾನ್ಸ್ಡೌನ್ ರೋಡ್]] ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು (ಇದರ ಒಡೆತನವನ್ನು [[ಐರಿಶ್ ರಗ್ಬಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಯೂನಿಯನ್]] ಹೊಂದಿದೆ) [[ಐರಿಶ್ ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್ ಟೀಮ್]] ಹಾಗು ದಿ [[ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸಾಕರ್ ಟೀಮ್]] ಎರಡೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳ ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ನಿಲ್ಲಲು ಹಾಗು ಕೂರಲು ಎರಡೂ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ 49,000 ಆಸನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[IRFU]], [[FAI]] ಹಾಗು ಸರಕಾರದ ಜಂಟಿ ಯೋಜನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ, ಇದನ್ನು 50,000 ಜನರು [[ಸರ್ವ ಆಸನದ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] [[ಅವಿವಾ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ]]ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ 29 ಜನವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ, [[ಅವಿವಾ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ]] 2011ರ [[ಯುರೋಪ ಲೀಗ್]] ಫೈನಲ್(UEFA ಕಪ್)ಗೆ ಆತಿಥೇಯ ನೀಡುತ್ತದೆಂದು [[Uefa]] ದೃಢಪಡಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.lrsdc.ie/ |title=LRSDC.ie - ಹೋಂಪೇಜ್ ಆಫ್ ಲಾನ್ಸ್ಡೌನ್ ರೋಡ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಕಂಪನಿ (IRFU ಅಂಡ್ FAI JV) |access-date=2010-06-24 |archive-date=2016-05-18 |archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20160518050241/http://www.lrsdc.ie/ |url-status=dead }}</ref> ಪುನರಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್]] ಹಾಗು [[ಸಾಕರ್]] ಹೋಂ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ಸ್ ನ್ನು [[ಕ್ರೋಕೆ ಪಾರ್ಕ್]] ನಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಲೆಯಿನ್ಸ್ಟರ್ ರಗ್ಬಿ]]ಯನ್ನು [[RDS ಅರೇನಾ]]ನಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ [[ಡಾನಿಬ್ರೂಕ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ]] ಡಬ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಮಟ್ಟದ ರಗ್ಬಿ ಆಟಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಡಬ್ಲಿನ್ [[ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ನ ಆರು ಕ್ಲಬ್ ಗಳಿಗೆ ತವರಾಗಿದೆ, [[ಬೊಹೇಮಿಯನ್ಸ್]], [[ಶಾಮ್ರಾಕ್ ರೋವರ್ಸ್]], [[ಶೆಲ್ಬೌರ್ನೆ]], [[St ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್]], {{afc|University College Dublin}} ಹಾಗು [[ಸ್ಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಫಿಂಗಲ್]]. [[ಫಿಬ್ಸ್‌ಬರೊ]] ದ [[ದಾಲಿಮೌಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್]], ಐರಿಶ್ ಸಾಕರ್ ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತವರೆನಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸಕ್ತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ಲಬ್ [[ಬೊಹೇಮಿಯನ್ಸ್]] ಸ್ಥಳೀಯ ಆಟಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[ಶಾಮ್ರಾಕ್ ರೋವರ್ಸ್]] [[ಟಾಲಘಟ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ]] ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದರೆ, {{fc|St Patrick's Athletic}} ನಗರದ ಹೊಸ ಕ್ಲಬ್ ಹಾಗು ನಗರದ ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ [[ಇಂಚಿಕೋರ್]]ನ [[ರಿಚ್ಮಂಡ್ ಪಾರ್ಕ್]]ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತವೆ, {{fc|Sporting Fingal}}, [[ಸಂಟ್ರಿ]]ಯ [[ಮಾರ್ಟನ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ]] ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತವೆ. [[ಫಸ್ಟ್ ಡಿವಿಷನ್]] ನಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಇತರ ಸೀನಿಯರ್ ಕ್ಲಬ್ ಗಳೆಂದರೆ, {{fc|Shelbourne}}, ಇದು [[ಡ್ರಮ್ಕೊಂಡ್ರ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[ಟೋಲ್ಕ ಪಾರ್ಕ್]] ನಲ್ಲಿ ಹಾಗು {{afc|University College Dublin}}, [[ಬೆಲ್ಫೀಲ್ಡ್]] ನ [[UCD ಬೌಲ್]] ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಬ್ಲಾನ್ಚರ್ಡ್‌ಸ್ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕ್ವಾಟಿಕ್ ಸೆಂಟರ್]] ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಕಟ್ಟಡ. ಡಬ್ಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರೇಸ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಶೆಲ್ಬೌರ್ನೆ ಪಾರ್ಕ್]] ([[ಗ್ರೇಹೌಂಡ್ ರೇಸಿಂಗ್]] ಹಾಗು ಲೆಪರ್ಡ್ಸ್‌ಟೌನ್([[ಹಾರ್ಸ್ ರೇಸಿಂಗ್]])ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತ ಡಬ್ಲಿನ್ ಕುದುರೆ ಪ್ರದರ್ಶನವು [[ಬಾಲ್ಸ್ ಬ್ರಿಜ್‌]]ನ [[RDS]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು 1982ರಲ್ಲಿ [[ಶೋ ಜಂಪಿಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ಸ್]] ನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿತ್ತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಅಖಾಡವು [[ಸೌತ್ ಸರ್ಕ್ಯುಲರ್ ರೋಡ್]] ನ [[ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ]]ನಲ್ಲಿದೆ. [[ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್]], [[ಹ್ಯಾಂಡ್ ಬಾಲ್]], [[ಹಾಕಿ]] ಹಾಗು [[ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್]] ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳು ಸಹ ಇವೆ - ಇದರಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದವೆಂದರೆ [[ಸಂಟ್ರಿ]] ಯಲ್ಲಿರುವ [[ಮಾರ್ಟನ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ]], ಇದು 2003ರ [[ಸ್ಪೆಷಲ್ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿತ್ತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ [[ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್]] ಒಂದು ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿ ಡಬ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.{{Citation needed|date=May 2008}} ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ಕಾರ್ನೆಜಿ ಲೀಗ್ ನಲ್ಲಿ ನಾರ್ತ್ ಡಬ್ಲಿನ್ ಈಗಲ್ಸ್ ತಂಡವು ಆಡುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ 2008ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್]] ನಲ್ಲಿ ಐರಿಶ್ ವೂಲ್ಫ್ ಹೌಂಡ್‌ನ ಯಶಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಮ್ಯಾರಥಾನ್]] ನನ್ನು 1980ರಿಂದಲೂ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಹಾಗು [[ವುಮನ್ಸ್ ಮಿನಿ ಮ್ಯಾರಥಾನ್]] ನನ್ನು 1983ರಿಂದ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಈ ರೀತಿಯಾದ ಮಹಿಳಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.womensminimarathon.ie/race_information/facts_and_figures.5.LE.asp - ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಫಿಗರ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100227091845/http://www.womensminimarathon.ie/race_information/facts_and_figures.5.LE.asp |date=2010-02-27 }} 16ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ 2009</ref> {| class="wikitable" |- !ಕ್ಲಬ್ !ಕ್ರೀಡೆ !ಲೀಗ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳು !ಸ್ಥಳ !ಸ್ಥಾಪನೆ |- | [[ಬೊಹೇಮಿಯನ್ F.C.]] | [[ಕಾಲ್ಚೆಂಡಾಟ]] | [[ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ವಿಭಾಗ]] | [[ಡಾಲಿಮೌಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್]] | 1890 |- | [[ಡಬ್ಲಿನ್ GAA]] | [[ಗೇಲಿಕ್ ಆಟಗಳು]] | ವಿವಿಧ | [[ಪಾರ್ನೆಲ್ ಪಾರ್ಕ್]] | 1884 |- | [[ಲೆಯಿನ್ಸ್ಟೆರ್ ರಗ್ಬಿ]] | [[ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್]] | [[ಮ್ಯಾಗ್ನರ್ಸ್ ಲೀಗ್]] | [[RDS ಅರೇನಾ]] | 1875 |- | [[ಶಾಮ್ರಾಕ್ ರೋವರ್ಸ್ F.C.]] | [[ಕಾಲ್ಚೆಂಡಾಟ]] | [[ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ವಿಭಾಗ]] | [[ಟಾಲ್ಘಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] | 1901 |- | [[ಶೆಲ್ಬೌರ್ನ್ F.C.]] | [[ಕಾಲ್ಚೆಂಡಾಟ]] | [[ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಮೊದಲ ವಿಭಾಗ]] | [[ಟೋಲ್ಕ ಪಾರ್ಕ್]] | 1895 |- | [[ಸ್ಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಫಿಂಗಲ್ F.C.]] | [[ಕಾಲ್ಚೆಂಡಾಟ]] | [[ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ವಿಭಾಗ]] | [[ಮಾರ್ಟನ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] | 2007 |- | [[St ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್'ಸ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ F.C.]] | [[ಕಾಲ್ಚೆಂಡಾಟ]] | [[ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ವಿಭಾಗ]] | [[ರಿಚ್ಮಂಡ್ ಪಾರ್ಕ್]] | 1929 |- | [[UCD FC]] | [[ಕಾಲ್ಚೆಂಡಾಟ]] | [[ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ವಿಭಾಗ]] | [[UCD ಬೌಲ್]] | 1895 |} === ಶಾಪಿಂಗ್ === [[ಚಿತ್ರ:Clerys 12-10-2006.jpg|thumb|ಓ'ಕಾನ್ನೆಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಲೆರ್ಯ್ಸ್' ವಿವಿಧ ಸರಕಿನ ಮಳಿಗೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:Moore Street market, Dublin.jpg|thumb|ಮೂರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ.]] ಡಬ್ಲಿನ್ [[ಐರಿಶ್ ಜನರಿಗೆ]] ಹಾಗು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಶಾಪಿಂಗ್ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಡಬ್ಲಿನ್ ನಗರದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗವು ಹಲವಾರು ಶಾಪಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಗ್ರಾಫ್ಟನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]], [[ಹೆನ್ರಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]], [[ಸ್ಟೀಫನ್'ಸ್ ಗ್ರೀನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್]], [[ಜೆರ್ವಿಸ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್]], ಪವರ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್ ಹಾಗು ಹೊಸದಾಗಿ ನವೀಕರಣಗೊಂಡ [[ಇಲಾಕ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್]] ಸೇರಿವೆ. ಗ್ರಾಫ್ಟನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರಾಂತ ಅಂಗಡಿಗಳೆಂದರೆ [[ಬ್ರೌನ್ ಥಾಮಸ್]] ಹಾಗು ಅದರ ಸಹೋದರಿ ಶಾಖೆ [[BT2]]. ಬ್ರೌನ್ ಥಾಮಸ್ ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬೂಟೀಕ್(ಬಟ್ಟೆಗಳ ಅಂಗಡಿ) ಗಳಿವೆ [[ಹರ್ಮೆಸ್]], [[ಟಿಫ್ಫಾನೀಸ್]], [[ಚಾನೆಲ್]] ಹಾಗು [[ಲೂಯಿಸ್ ವುಯಿಟ್ಟನ್]]. ಡಬ್ಲಿನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ [[ಸರಕಿನ ಮಳಿಗೆ]]ಗಳಿವೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಓ'ಕಾನ್ನೆಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ [[ಕ್ಲೆರ್ಯ್ಸ್]], ಹೆನ್ರಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ [[ಅರ್ನಾಟ್ಸ್]], ಗ್ರಾಫ್ಟನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ [[ಬ್ರೌನ್ ಥಾಮಸ್]] ಹಾಗು ಹೆನ್ರಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ದೆಬೆನ್ಹಾಮ್'ಸ್ (ಹಿಂದಿನ [[ರೋಚೆಸ್ ಸ್ಟೋರ್ಸ್]]). ಗ್ರಾಫ್ಟನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸಂಚಾರಿ ಗಾಯಕರಿಗೆ ಹಾಗು ಬೀದಿ-ಬದಿಯ ಪ್ರದರ್ಶಕರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆಯೋ ಉತ್ತಮ ಶಾಪಿಂಗ್ ಗೂ ಅಷ್ಟೇ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. €750 ದಶಲಕ್ಷ ಹಣದಿಂದ ಡಬ್ಲಿನ್ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆ ದೊರೆತಿದೆ. ನಾರ್ದನ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದಾಗಿ 47 ಹೊಸ ಅಂಗಡಿಗಳು, 175 ವಸತಿಸಂಕೀರ್ಣಗಳು ಹಾಗು ನಾಲ್ಕು-ಸ್ಟಾರ್ ಹೋಟೆಲ್‌ನ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್]] ಅರ್ನಾಟ್ಸ್‌ಗೆ ಹೆನ್ರಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, [[ಓ'ಕಾನ್ನೆಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]], [[ಅಬ್ಬೆ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]] ಹಾಗು [[ಲಿಫೆ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]] ನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಯೋಜನೆಯ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. [[ಆನ್ ಬೋರ್ಡ್ ಪ್ಲೆನೆಲಾ]]ಗೆ(ಯೋಜನಾ ಮಂಡಳಿ) ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ,16 ಮಹಡಿಗಳ ಗೋಪುರವನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲಾಯಿತು. ಪುನರಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ 14 ಹೊಸ ಕೆಫೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ 149-ಕೊಠಡಿಗಳ ಒಂದು ಹೋಟೆಲ್ ಸೇರಿತ್ತು. [[ಓ'ಕಾನ್ನೆಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]]ನ ಎದುರಿರುವ ಪ್ರಿನ್ಸ್'ಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೌರ ರಸ್ತೆ ಹಾಗು ಪಾದಚಾರಿ ಹೆದ್ದಾರಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಲಿದೆ.<ref>{{cite news |first=Frank |last=McDonald |authorlink= |coauthors= |title=Arnotts granted planning permission for scaled-down city centre scheme |url=http://www.irishtimes.com/newspaper/ireland/2008/0729/1217279096592.html |work=[[The Irish Times]] |publisher= |date=29 July 2008 |accessdate=18 January 2009 |archiveurl=https://archive.today/20130111032808/http://www.irishtimes.com/newspaper/ireland/2008/0729/1217279096592.html |archivedate=11 ಜನವರಿ 2013 |url-status=live }}</ref> ನವೆಂಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ, 580 ಚಿಲ್ಲರೆ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಆಸ್ಪದ ಕಲ್ಪಿಸಿತು.<ref>{{cite news |first=Paul |last=Anderson |authorlink= |coauthors= |title=Around 600 jobs to go at Arnotts and Boyers |url=http://www.irishtimes.com/newspaper/breaking/2008/0215/breaking54.html?via=rel |work=[[The Irish Times]] |publisher= |date=15 February 2008 |accessdate=18 January 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120120050315/http://www.irishtimes.com/newspaper/breaking/2008/0215/breaking54.html?via=rel|archivedate=20 January 2012}}</ref><ref>{{cite news |first=Ciaran |last=Hancock |authorlink= |coauthors= |title=Low-key launch of new Arnotts store amid gloom |url= |work=The Irish Times |publisher= |date=28 November 2008 |accessdate=18 January 2009 }}</ref> ನಾರ್ದನ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ 2013ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತವಾಗಬಹುದೆಂಬ ಭರವಸೆಯಿದೆ.<ref>{{cite news |first=Jack |last=Fagan |authorlink= |coauthors= |title=Sombre mood at shopping centre conference |url=http://www.irishtimes.com/newspaper/commercialproperty/2008/1119/1227026403989.html |work=The Irish Times |publisher= |date=19 November 2008 |accessdate=18 January 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101230224819/http://www.irishtimes.com/newspaper/commercialproperty/2008/1119/1227026403989.html|archivedate=30 December 2010}}</ref> ಹೊಸ ಶಾಪಿಂಗ್‌ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಹಾಗು ಡಬ್ಲಿನ್ ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಷ್ಟದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ನಗರವು ಒಂದು ಪ್ರವರ್ಧಮಾನದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ನಗರದ ಪುರಾತನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ [[ಮೂರೇ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]] ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹಲವಾರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ನೆಲೆಗಳು ಹಾಗೆ ಉಳಿದಿವೆ.<ref>{{cite news |first=Kevin |last=Doyle |authorlink= |coauthors= |title=Let us open up for Sunday shoppers says Moore Street |url=http://www.herald.ie/national-news/city-news/let-us-open-up-for-sunday-shoppers-says-moore-street-1979287.html |work=The Herald |publisher= |date=17 December 2009 |accessdate=28 December 2009 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಹಾಗು ಇತರ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಒಂದು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ<ref>{{cite news |first=John |last=McKenna |authorlink= |coauthors= |title=Public appetite for real food |url=http://www.irishtimes.com/newspaper/health/2007/0703/1183326703779.html |work=The Irish Times |publisher= |date=7 July 2007 |accessdate=28 December 2009 |archiveurl=https://archive.today/20120907124832/http://www.irishtimes.com/newspaper/health/2007/0703/1183326703779.html |archivedate=7 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |first=Sinead |last=Van Kampen |authorlink= |coauthors= |title=Miss Thrifty: Death to the shopping centre! |url=http://www.independent.ie/lifestyle/independent-woman/fashion-beauty/miss-thrifty-death-to-the-shopping-centre-1892296.html |work=The Irish Independent |publisher= |date=21 September 2009 |accessdate=28 December 2009 }}</ref>. ಕಳೆದ 2007ರಲ್ಲಿ, ನಗರದ ಏಕೈಕ ಹೋಲ್‌ಫುಡ್ಸ್ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಫುಡ್ ಕೋ-ಆಪ್]], [[ದಿ ಲಿಬರ್ಟೀಸ್]] ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮಳಿಗೆಗೆ ಮರುಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿತು. ಇದು ಈಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಸಮುದಾಯದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮುಂತಾದವಕ್ಕೆ ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |first=Sinead |last=Mooney |authorlink= |coauthors= |title=Food Shorts |url=http://www.irishtimes.com/newspaper/magazine/2007/0707/1183410407879.html |work=The Irish Times |publisher= |date=7 July 2007 |accessdate=28 December 2009 |archiveurl=https://archive.today/20130103235602/http://www.irishtimes.com/newspaper/magazine/2007/0707/1183410407879.html |archivedate=3 ಜನವರಿ 2013 |url-status=live }}</ref><ref>[http://dublinfood.coop/ ಡಬ್ಲಿನ್ ಫುಡ್ ಕೋ -ಆಪ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್] ''ref. '' ''ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್ / ನ್ಯೂಸ್ ಅಂಡ್ ಇವೆಂಟ್ಸ್ / ರೀಸೆಂಟ್ ಇವೆಂಟ್ಸ್ / ಇವೆಂಟ್ಸ್ ಆರ್ಚಿವ್ ''</ref> ಕಳೆದ 1990ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದಲೂ, ಡಬ್ಲಿನ್ ಉಪನಗರ ಹಲವಾರು ಆಧುನಿಕ ಬಿಡಿಮಾರಾಟ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಡನ್ಡ್ರಮ್ ಟೌನ್ ಸೆಂಟರ್]], ಯುರೋಪ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ([[ಲುಆಸ್]] ಗ್ರೀನ್ ಲೈನ್ ನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ), [[ಬ್ಲಾಂಚರ್ಡ್ಸ್ ಟೌನ್ ಸೆಂಟರ್]], [[ಟಾಲಘಟ್]] ನಲ್ಲಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ [[ದಿ ಸ್ಕ್ವೆರ್]] ([[ಲುಆಸ್]] ರೆಡ್ ಲೈನ್ ನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ), [[ಕ್ಲೋನ್ಡಾಲ್ಕಿನ್]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ಲಿಫೆ ವ್ಯಾಲಿ ಶಾಪಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್]], [[ಕೂಲಾಕ್]] ನಲ್ಲಿರುವ ನಾರ್ತ್ ಸೈಡ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್, ಹಾಗು [[ಸ್ವೊರ್ಡ್ಸ್]]ನಲ್ಲಿರುವ ಪೆವಿಲಿಯನ್ಸ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್. === ಉತ್ತರಭಾಗ ಹಾಗು ದಕ್ಷಿಣಭಾಗ === [[ಚಿತ್ರ:Ulster Bank Dublin.jpg|thumb|ರಿವರ್ ಲಿಫೆಯು ನಗರವನ್ನು ಉತ್ತರಭಾಗವಾಗಿ ಹಾಗು ದಕ್ಷಿಣಭಾಗವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ.]] ಡಬ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಸಮಯದ ತನಕ ಒಂದು ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ವಿಭಾಗವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ [[ರಿವರ್ ಲಿಫೆ]] ವಿಭಜಕ ರೇಖೆಯಾಗಿತ್ತು. ''[[ಉತ್ತರಭಾಗ]]'' ವನ್ನು ಕೆಲವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ [[ಕಾರ್ಮಿಕ-ವರ್ಗ]]ವೆಂದು ಕರೆದರೆ (ಕೆಲವು ಉಪನಗರಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ''[[ದಕ್ಷಿಣಭಾಗ]]'' ವನ್ನು ಮಧ್ಯಮ ಹಾಗು [[ಮೇಲ್ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ]]ವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ(ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಕೆಲವು ಉಪನಗರಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ). == ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ == [[ಚಿತ್ರ:Trinity college front arch.jpg|thumb|ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್, ಡಬ್ಲಿನ್|link=Special:FilePath/Trinity_college_front_arch.jpg]] ಡಬ್ಲಿನ್, ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಗಳು ಹಾಗು ಇತರ ಹಲವು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ 20 ತೃತೀಯ-ಮಟ್ಟದ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಡಬ್ಲಿನ್ 2012ರಲ್ಲಿ [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್]] ಆಗಲಿದೆ.<ref name="uefacupfinalcomestonewdublinstadium1"/> ಕಳೆದ 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ [[ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಡಬ್ಲಿನ್]] ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದರ ಏಕೈಕ ಘಟಕವಾದ [[ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್]] ನ್ನು 1592ರಲ್ಲಿ [[ಎಲಿಜಬಥ್ I]]ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ [[ರಾಯಲ್ ಚಾರ್ಟರ್]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಜೊತೆಗೆ [[ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಇಮ್ಯಾನ್ಸಿಪೇಷನ್]](ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ವಿಮೋಚನೆ) ತನಕವೂ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿತ್ತು.; [[ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಹೈರಾರ್ಕಿ]]ಯು 1970ರ ತನಕವೂ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತ್ತು. ಇದು ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ [[ಕಾಲೇಜ್ ಗ್ರೀನ್]] ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ ಹಾಗು 15,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] (NUI) ಡಬ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿದೆ. ಇದು [[ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಡಬ್ಲಿನ್]] (UCD)ನ ಸಹಾಯಕ ''ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಂಗ'' ಕ್ಕೆ ಸಹ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. 22,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇದು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಾಗಿದೆ. [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಸಿಟಿ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ]](DCU) ಇತ್ತೀಚಿನ ಒಂದು ಹೊಸ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದ್ದು ಇದು ವಾಣಿಜ್ಯ,ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಹಾಗು ವಿಜ್ಞಾನದ ಕೋರ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಸುಮಾರು 10,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ದಿ [[ರಾಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಸರ್ಜನ್ಸ್ ಇನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] (RCSI), NUIಯಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಒಂದು [[ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜ್]]. ಇದು ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ [[St. ಸ್ಟೀಫನ್'ಸ್ ಗ್ರೀನ್]] ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ದಿ [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್, ಮೇನೂಥ್]], NUIನ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಘಟಕ. ಇದು [[Co. ಕಿಲ್ಡೇರ್]]ನೆರೆಯಲ್ಲಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನಗರದ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸುಮಾರು{{convert|25|km|mi|0|abbr=on}}ನಷ್ಟು ದೂರವಿದೆ. ಐರಿಶ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಡಳಿತ ಹಾಗು ನಿರ್ವಹಣಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಡಬ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೆಶನ್ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹಾಗು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಮೂಲಕ ನೀಡುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಕೆಲವೊಂದು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ವಿನ್'ಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಬೆಲ್ಫಾಸ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಪದವಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]](DIT) ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾಲೇಜ್ ಎನಿಸಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ಇದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಲ್ಲದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ತೃತೀಯ-ಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ; ಇದು ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಹಲವು ಕಲೆ ಹಾಗು ಮಾನವಿಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಗ್ರಾಂಜೆಗೋರ್ಮನ್]] ನಲ್ಲಿರುವ ಹೊಸ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಗೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಿದೆ. ಡಬ್ಲಿನ್ ನ ಉಪನಗರಗಳಾದ [[ಟಾಲಘಟ್]] ಹಾಗು [[ಬ್ಲಾನ್ಚರ್ಡ್ಸ್ ಟೌನ್]] ಎರಡು ಸಹ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: [[ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಟಾಲಘಟ್]], ಹಾಗು [[ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಬ್ಲಾನ್ಚರ್ಡ್ಸ್ ಟೌನ್]]. ಪೋರ್ಟೊಬೆಲ್ಲೋ ಕಾಲೇಜ್ [[ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವೇಲ್ಸ್]] ಮೂಲಕ ಪದವಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.portobello.ie/about_us/portobello_college.htm |title=Portobello College Dublin |publisher=Portobello.ie |date= |accessdate=2009-06-23 |archive-date=2009-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090630132649/http://www.portobello.ie/about_us/portobello_college.htm |url-status=dead }}</ref> ದಿ [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಡಿಸೈನ್]](NCAD) ಹಾಗು [[ಡುನ್ ಲೋಘೈರ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್, ಡಿಸೈನ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]](DLIADT) ಕಲೆ, ವಿನ್ಯಾಸ ಹಾಗು ಮಾಧ್ಯಮ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ತರಬೇತಿ ಹಾಗು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ. [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಬಿಸ್ನಿಸ್ ಸ್ಕೂಲ್]](DBS) ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ಅತ್ಯಂತದ ದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ತೃತೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು 9,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಕಾಲೇಜ್ ಆಂಗಿಯೇರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿದೆ. ದಿ [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] (NCI) ಸಹ ಡಬ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಹೊಂದಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಇತರ ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ಕಾಲೇಜುಗಳು ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಗ್ರಿಫ್ಫಿತ್ ಕಾಲೇಜ್ ಡಬ್ಲಿನ್]], [[ದಿ ಗೆಯಿಟಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆಕ್ಟಿಂಗ್]] ಹಾಗು [[ನ್ಯೂ ಮೀಡಿಯ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕಾಲೇಜ್]]. ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ [[ಇಕನಾಮಿಕ್ ಅಂಡ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್]], ಸರ್ ಜಾನ್ ರೋಜರ್ಸನ್'ಸ್ ಕ್ವೆ, ಡಬ್ಲಿನ್ 2ನಲ್ಲಿದೆ. [[ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಅಫ್ಫೇರ್ಸ್]] ಸಹ ಡಬ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಇದೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯೆ == [[ಚಿತ್ರ:Grand Canal Dublin 2006.jpg|thumb|ದಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕೆನಾಲ್]] ಡಬ್ಲಿನ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶವು [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್]] ನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದೆ, ಆದರೆ "ಡಬ್ಲಿನ್" ಎಂಬ ಪದವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಡುನ್ ಲೋಘೈರ್-ರಾತ್ಡೌನ್]], [[ಫಿಂಗಲ್]] ಹಾಗು [[ದಕ್ಷಿಣ ಡಬ್ಲಿನ್‌]]ನ ಮಗ್ಗುಲಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನೆರೆಯ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿತವಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ನಾಲ್ಕು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಕೌಂಟಿ ಡಬ್ಲಿನ್]] ನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶ]]ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. [[ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್]] ನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 2006ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ 505,739ರಷ್ಟಿತ್ತು, ಈ ನಡುವೆ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 1,045,769ರಷ್ಟಿತ್ತು (ನೆರೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಗರ ಹಾಗು ಉಪನಗರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ). ಅದೇ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, [[ಕೌಂಟಿ ಡಬ್ಲಿನ್]] ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 1,186,159ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ [[ಗ್ರೇಟರ್ ಡಬ್ಲಿನ್ ಏರಿಯ]] ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 1,661,185ರಷ್ಟಿತ್ತು. ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು 2021ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇದು 2.1 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು [[CSO]] ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದೆ.<ref>[http://www.rte.ie/news/2007/0402/dublin.html ಕಾಲ್ ಫಾರ್ ಇಂಪ್ರೂಡ್ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಫಾರ್ ಡಬ್ಲಿನ್ ] 2 ಏಪ್ರಿಲ್ 2007</ref> ಇಂದು, ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ 40% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ {{convert|100|km|mi|-0|abbr=on}} ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.{{Citation needed|date=June 2009}} === ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ === ಡಬ್ಲಿನ್ ವಲಸೆಗಾರಿಕೆಯ ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು 1990ರ ದಶಕದ ಪ್ರಾರಂಭದವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ವಲಸೆಗಾರಿಕೆಯ ಜಾಲವು ಹರಡಿದೆ ಹಾಗು ಇದೀಗ ಡಬ್ಲಿನ್ ವಲಸಿಗರ ಗಮನಾರ್ಹ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ಮೂಲತಃ ಯುವಕರು ಹಾಗು ಅವಿವಾಹಿತರು<ref>[https://archive.is/20120910025040/www.irishtimes.com/newspaper/breaking/2007/0712/breaking69.htm ಮೋಸ್ಟ್ ನ್ಯೂ ಇಮ್ಮಿಗ್ರೆಂಟ್ಸ್ ಯಂಗ್ ಅಂಡ್ ಸಿಂಗಲ್] 15 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009</ref>. ಇವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಂದಿ [[ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದಿಂದ ಬಂದವರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ]], [[ಪೋಲಂಡ್]] ಹಾಗು [[ಲಿಥುವಾನಿಯ]]ದಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರಜೆಗಳು.<ref>"[https://www.theguardian.com/media/2006/mar/12/pressandpublishing.business3 ಡಬ್ಲಿನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ಸ್ ಏ ನ್ಯೂ ಇರ ಇನ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಫಾರ್ ಇಮ್ಮಿಗ್ರಂಟ್ಸ್]". Guardian.co.uk. ಮಾರ್ಚ್ 12, 2006</ref> ಯುರೋಪ್ ನ ಹೊರಭಾಗದಿಂದಲೂ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಲಸಿಗರಿದ್ದಾರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಚೀನಾ]], [[ನೈಜೀರಿಯ]], [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]], ಹಾಗು [[ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]].{{Citation needed|date=July 2009}} ಮಧ್ಯ ಡಬ್ಲಿನ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಲಿಟಲ್ ಆಫ್ರಿಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>"[http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=5626100 ಐರಿಶ್ ಇಕಾನಮಿ ಅಟ್ರಾಕ್ಟ್ಸ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಇಮ್ಮಿಗ್ರಂಟ್ಸ್]". NPR: ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ರೇಡಿಯೋ. ಆಗಸ್ಟ್‌ 8, 2006.</ref> [[ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 10%ನಷ್ಟು ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಜೆಗಳಿದ್ದಾರೆ, ಇದಲ್ಲದೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗಿಂತ ಡಬ್ಲಿನ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಆಗಮನಗಳಿಗೆ ತವರಾಗಿದೆ - ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ಏಶಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 60%ನಷ್ಟು ಡಬ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 40%ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನರು [[ಗ್ರೇಟರ್ ಡಬ್ಲಿನ್ ಏರಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://www.rte.ie/news/2007/0726/census.html ಫಾರಿನ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ಸ್ ನೌ 10% ಆಫ್ ಐರಿಶ್ ಪಾಪ್ಯುಲೇಶನ್] 26 ಜುಲೈ 2007</ref> ಕಳೆದ 2006ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಸಂಜಾತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡಾವಾರು 14.5%ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದರೆ,ಡಬ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿ 17.3%ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿತು.<ref>"[http://opencities.britishcouncil.org/web/index.php?p_dublin_en ಡಬ್ಲಿನ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130330062241/http://opencities.britishcouncil.org/web/index.php?p_dublin_en |date=2013-03-30 }}". OPENCities, ಏ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್.</ref> == ಆರ್ಥಿಕಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Dublin City North 2009.jpg|thumb|ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಡಬ್ಲಿನ್‌ನ ನೋಟ]] {{Main|Economy of Dublin}} === ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಜೀವನ ಮಟ್ಟ === [[File:DublinSpireDusk.jpg|thumb|right|ಮುಸ್ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಓ'ಕಾನ್ನೆಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಿಂದ ದಿ ಸ್ಪೈರ್ ಆಫ್ ಡಬ್ಲಿನ್.ದಿ ಸ್ಪೈರ್(ಉದ್ದದ ಗೋಪುರ) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಒಂದು ಉಜ್ವಲ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ]] ಡಬ್ಲಿನ್, ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಅಸಾಧಾರಣ [[ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ]] ಹಾಗೂ ತರುವಾಯ ಕಳೆದ 10-15 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಕ್ತ [[ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕೋಚನ]]ದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು [[ಸೆಲ್ಟಿಕ್-ಟೈಗರ್]] ವರ್ಷಗಳು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ(ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡಂಕಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ). ಏಕಾಏಕಿಯಾಗಿ ನಗರದ [[ಜೀವನ ಮಟ್ಟ]]ವು ಏರಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಜೀವನ ವೆಚ್ಚವು ಸಹ ಗಗನಕ್ಕೇರಿತು. {{Citation needed|date=February 2009}}ಕಳೆದ 2009ರಲ್ಲಿ, ಡಬ್ಲಿನ್ ನನ್ನು ವಿಶ್ವದ ನಾಲ್ಕನೇ-ಶ್ರೀಮಂತ ನಗರವೆಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.citymayors.com/economics/usb-purchasing-power.html ಸಿಟಿ ಮೆಯರ್ಸ್ - ''ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್'ಸ್ ರಿಚೆಸ್ಟ್ ಸಿಟೀಸ್ ಬೈ ಪರ್ಚೆಸಿಂಗ್ ಪವರ್ ಇನ್ 2009 '' ]</ref> ಒಂದು ಮೂಲದ ಪ್ರಕಾರ, ಡಬ್ಲಿನ್ ವಿಶ್ವದ 25ನೇ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ನಗರ.<ref>[http://www.finfacts.ie/costofliving.htm ಗ್ಲೋಬಲ್/ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ಕಾಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಲಿವಿಂಗ್ ಸರ್ವೇ ರಾನ್ಕಿಂಗ್ಸ್ 2007/2008, ಸಿಟೀಸ್, ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್, ಯುರೋಪ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071119023927/http://www.finfacts.ie/costofliving.htm |date=2007-11-19 }} 2007</ref> ವಾಸಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ನಗರಗಳಲ್ಲೇ ಇದು ವಿಶ್ವದ ಹತ್ತನೇ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ನಗರವೆಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.citymayors.com/economics/expensive_cities2.html ಸಿಟಿ ಮೆಯರ್ಸ್ - ''ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್'ಸ್ ಮೋಸ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್ಪೆನ್ಸಿವ್ ಸಿಟೀಸ್ ಇನ್ 2008'' ]</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇತನವನ್ನು ನೀಡುವ ಎರಡನೇ ನಗರವಾಗಿದೆ, ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇದು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ]] ಹಾಗು [[ಲಂಡನ್]] ಗಿಂತ ಮುಂದಿದ್ದರೂ [[ಜ್ಯೂರಿಚ್]] ನಗರಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ 2009ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇದು ಹತ್ತನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯಿತು.<ref>[http://www.citymayors.com/economics/richest_cities.html ಲಂಡನ್ ಇಸ್ ದಿ ಮೋಸ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್ಪೆನ್ಸಿವ್ ಸಿಟಿ ಇನ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್, ವೈಲ್ ಸ್ವಿಸ್ಸ್ ಸಿಟೀಸ್ ಆರ್ ಹೋಂ ಟು ಹೈಯೆಸ್ಟ್ ಅರ್ನರ್ಸ್]</ref> ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ನಗರದ ಜೊತೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ಉದ್ಯಮವೆಂದರೆ ಬಹುಶಃ [[ಬ್ರೂಯಿಂಗ್]] (ಮದ್ಯ ತಯಾರಿಕೆ){{Citation needed|date=February 2009}}: [[ಗಿನಿಸ್]] (ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಿಯರ್ ಮದ್ಯ)ನ್ನು 1759ರಿಂದಲೂ [[St. ಜೇಮ್ಸ್ ಬ್ರೂಯರಿ]] ಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಟೈಗರ್ ವರ್ಷಗಳ ಉದಯದಿಂದ, ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಮಗ್ರ ಔಷಧ ವಸ್ತುಗಳ ಮಾರಾಟ, [[ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗು ಸಂಪರ್ಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]]ದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಡಬ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಹಾಗು [[ಗ್ರೇಟರ್ ಡಬ್ಲಿನ್ ಏರಿಯ]] ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್]], [[ಗೂಗಲ್]], [[ಅಮೆಜಾನ್]], [[ಇಬೇ]], [[ಪೇಪಾಲ್]], [[ಯಾಹೂ!]], [[ಫೇಸ್ ಬುಕ್]] ಹಾಗು [[Pಫೈಜರ್]](ಇತರ ಮುಂತಾದವು) ಇದೀಗ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹಾಗು/ಅಥವಾ ನಗರ ಹಾಗು ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ{{Citation needed|date=February 2009}}. [[ಇಂಟೆಲ್]] ಹಾಗು [[ಹೆವ್ಲೆಟ್-ಪಕಾರ್ಡ್‌]]ಗಳು [[ಕೌಂಟಿ ಕಿಲ್ಡೇರ್]] ನ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿರುವ [[ಲೆಯಿಕ್ಸ್ ಲಿಪ್]] ನಲ್ಲಿ,{{convert|15|km|mi|0|abbr=on}} ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.{{Citation needed|date=February 2009}} ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಹಣಕಾಸು ಹಾಗು ವಾಣಿಜ್ಯವು ಸಹ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ - [[IFSC]] ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕ €1 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=February 2009}} ಹಲವು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.(ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಸಿಟಿಬ್ಯಾಂಕ್]], [[ಕಾಮರ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]). [[ಐರಿಶ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್]] (ISEQ), [[ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ನ್ಯೂಟ್ರಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್]] (INEX) ಹಾಗು [[ಐರಿಶ್ ಎಂಟರ್‌ರ್ಪ್ರೈಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್]] (IEX)ಗಳೂ ಸಹ ಡಬ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲೇ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿವೆ. [[ಆರ್ಥಿಕ ಉತ್ಕರ್ಷ]]ದ ವರ್ಷಗಳು ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗದಾತ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2007ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, [[ಗೃಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಪೂರೈಕೆಯು ಬೇಡಿಕೆಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ಕಾರಣ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=January 2008}} ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುನರಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [http://www.ddda.ie/ ಡಬ್ಲಿನ್ ಡಾಕ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್], [http://www.spencerdock.ie/ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಡಾಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070517101551/http://www.spencerdock.ie/ |date=2007-05-17 }} ಹಾಗು ಇತರೆ. ಇವುಗಳು ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ್ದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿತು. ಡಬ್ಲಿನ್ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ "ಬಹುಮಹಡಿ" ಕಟ್ಟಡಗಳ ಮೇಲೆ ಮುಂಚೆ ಹೇರಲಾಗಿದ್ದ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಿದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡ, [[ಲಿಬರ್ಟಿ ಹಾಲ್]], ಕೇವಲ {{convert|59.4|m|ft|1|abbr=on}}ರಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿದೆ;ಈಗಾಗಲೇ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ [http://www.skyscrapernews.com/news.php?ref=323 ಹ್ಯೂಸ್ಟನ್ ಗೇಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070211231133/http://www.skyscrapernews.com/news.php?ref=323 |date=2007-02-11 }}, ಒಂದು {{convert|117|m|ft|0|abbr=on}}ಕಟ್ಟಡ ({{convert|134|m|2|abbr=on|lk=out}}ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ). {{convert|120|m|ft|0|abbr=on}} [http://www.skyscrapernews.com/buildings.php?id=1338 ಬ್ರಿಟನ್ ಕ್ವೇ ಟವರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070211231057/http://www.skyscrapernews.com/buildings.php?id=1338 |date=2007-02-11 }} ಹಾಗು {{convert|120|m|ft|0|abbr=on}} [[ಪಾಯಿಂಟ್ ವಿಲೇಜ್]] ನ ಬುರುಜಿನ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ದೊರೆತಿದೆ. ಎರಡನೆಯ ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದೆ. ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ [[U2 ಟವರ್]] [[ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ದ್ವೀಪದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡವೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=February 2009}} ಕಳೆದ 2005ರಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 800,000 ಜನರಿಗೆ ಗ್ರೇಟರ್ ಡಬ್ಲಿನ್ ಏರಿಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ದೊರೆಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ 600,000 ಜನರು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದರೆ,ಮಿಕ್ಕ 200,000 ಜನರು [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{PDFlink|[http://www.dubchamber.ie/Uploads/Policy.pdf Dublin employment]|256&nbsp;KB}}</ref> ಡಬ್ಲಿನ್ ನಗರವು, [[ಡಬ್ಲಿನ್-ಬೆಲ್ಫಾಸ್ಟ್ ಕಾರಿಡಾರ್]] ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಅಂಗವಾಗಿದ್ದು,ಅದು 3 ದಶಲಕ್ಷ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಮುಂಬರುವ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಮಂದಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವುದೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಡುವೆ [[ಐರಿಶ್ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 3-5%ರಷ್ಟು ಮಧ್ಯಮ-ಅವಧಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರಗಳನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದೆ.<ref>[http://www.rte.ie/news/2007/0418/economy.html ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರೆಡಿಕ್ಟ್ಸ್ ಲೆಸ್ ಗ್ರೋಥ್]</ref> === ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ === {{Main|Transport in Dublin}} [[ಚಿತ್ರ:Hueston Station.jpg|thumb|ಡಬ್ಲಿನ್ ಹ್ಯೂಸ್ಟನ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ]] [[ಚಿತ್ರ:Luas Citadis 301 3015 (Dublin tram), June 2007.jpg|thumb|right|ದಿ ಲುಆಸ್ ಟ್ರಾಮ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.]] ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಡಬ್ಲಿನ್ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವೂ ಸಹ ಆಗಿದೆ. [[M50 ಮೋಟಾರ್ ವೇ]](ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಅತೀ ದಟ್ಟಣೆಯ ರಸ್ತೆ), ಒಂದು ಅರೆ-[[ವರ್ತುಲ ರಸ್ತೆ]]ಯಾಗಿದೆ. ಇದು ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ, ಪಶ್ಚಿಮ ಹಾಗು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುವ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ 2008ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, [[ವೆಸ್ಟ್-ಲಿಂಕ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, [[ಲುಕಾನ್]] ಹಳ್ಳಿಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ರಿವರ್ ಲಿಫೆಗೆ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಸೇತುವೆಗಳಿಗೆ €2 ಸುಂಕವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ವೆಸ್ಟ್-ಲಿಂಕ್]] ಟಾಲ್ ಬ್ರಿಜ್‌ನ್ನು [[eFlow]]ತಡೆ-ರಹಿತ ಸುಂಕದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಬದಲಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಹಾಗು ಕಾರುಗಳ ಪೂರ್ವನೋಂದಣಿ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೂರು-ಹಂತಗಳ ಶುಲ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | title = E-Flow Website | publisher = eFlow | url = http://eflow.ie/| doi = | accessdate = 2009-02-15 }}</ref> ವರ್ತುಲ ರಸ್ತೆಯ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಡಬ್ಲಿನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಒಂದು ಉಪ-ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ವಾರ್ಧ ನಿರ್ಮಾಣವೇ [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಪೋರ್ಟ್ ಟನ್ನಲ್]], ಇದು 2006ರ ಕೊನೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾರಿ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಸಂಚಾರ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಡಬ್ಲಿನ್ ನಗರದ ಸುತ್ತಲೂ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಉಪ-ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈಬಿಟ್ಟಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾದ €1 ಶತಕೋಟಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಹಣದ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಆಂತರಿಕ ಹಾಗು ಬಾಹ್ಯ ವಲಯದ ಮಾರ್ಗವೂ ಸಹ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಆಂತರಿಕ ವಲಯದ ಮಾರ್ಗವು ಜಾರ್ಜಿಯನ್ ನಗರದ ಹೃದಯ ಭಾಗದ ಸುತ್ತ ಸರಿಸುಮಾರು ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಬಾಹ್ಯ ವಲಯವು, ಡಬ್ಲಿನ್‌ನ ಎರಡು ನಾಲೆಗಳಾದ ದಿ [[ಗ್ರಾಂಡ್ ಕನ್ಯಾಲ್‌]] ಹಾಗು [[ರಾಯಲ್ ಕನ್ಯಾಲ್]]ಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವರ್ತುಲದ ಮೇಲೆ ಹಾಗು ಉತ್ತರ ಹಾಗು ದಕ್ಷಿಣ ಸರ್ಕ್ಯುಲರ್ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಡಬ್ಲಿನ್ ಸುಮಾರು 200 ಬಸ್ ಮಾರ್ಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ನಗರ ಹಾಗು ಉಪನಗರಗಳ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಗ [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಬಸ್‌]]ನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ (ಬಸ್ ಅಥಾ ಕ್ಲಯಾಥ್), ಇದು 1987ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂಚಾರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿವೆ. ಡಬ್ಲಿನ್ ಬಸ್ 3408 ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗು 1067 ಬಸ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ 2004ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವಾರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಪ್ರಯಾಣ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಪ್ರಯಾಣ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣದ ದೂರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸ್ಟೇಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶುಲ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿವಿಧ ಮಟ್ಟಗಳಿವೆ, ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಮಾರ್ಗಗಳು ಒಂದು ಭಿನ್ನ ಶುಲ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸೊ). [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಸಬ್ ಅರ್ಬನ್ ರೈಲ್]] ಜಾಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು, ಐದು ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಗ್ರೇಟರ್ ಡಬ್ಲಿನ್ ಏರಿಯ]]ದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲವು ರೈಲುಗಳು [[ಡ್ರೋಗ್ಹೆಡ]] ಹಾಗು [[ಡುನ್ಡಾಲ್ಕ್]] ನಂತಹ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಬೇ]] ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಒಂದು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಏರಿಯ ರಾಪಿಡ್ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸಿಟ್]](DART) ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು-ಮಾರ್ಗಗಳ [[ಲೈಟ್ ರೈಲ್]]/[[ಟ್ರ್ಯಾಮ್]] ಸಂಪರ್ಕಜಾಲ [[ಲುಆಸ್]] ನ್ನು 2004ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ (ಸೀಮಿತ) ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರಬೇಕಾದ ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಂಡಿಯ ಕೊರತೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ. ಲುಅಸ್ ನ ಐದು ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದು 2014ರಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು 2012ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title = Dublin Metro North and Metro West, Republic of Ireland | publisher = Railway-technology.com | url = http://www.railway-technology.com/projects/dublin-metro/ | doi = | accessdate = 2008-02-22 }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:DublinBus45a.JPG|thumb|right|ವಿಶೇಷವಾದ ನೀಲಿ ಹಾಗು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಡಬ್ಲಿನ್‌ನ ಡಬಲ್ ಬಸ್.]] [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಮೆಟ್ರೋ]] (ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ/ನೆಲದಡಿಯ ಮಾರ್ಗ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 2005ರ ಐರಿಶ್ ಸರಕಾರದ [[ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ 21]] ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೃಢಪಟ್ಟಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮೆಟ್ರೋ ಎಲ್ಲ ವಾಹನ ಸಂಚಾರದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡಿದೆ, ಇದರರ್ಥ ಕಾರ್ಯಾರಂಭದ ನಂತರ [[ಲುಆಸ್]]ಟ್ರ್ಯಾಮ್ ಅಥವಾ [[DART]] ನಂತೆ ವಾಹನ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿ ಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮೆಟ್ರೋ ನಾರ್ತ್ ಪ್ರಸ್ತಕ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಕೊರತೆಯಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾಗು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಮಾಟೆರ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್]], [[ಡ್ರಮ್ಕೊಂಡ್ರ]] ([[ಕ್ರೋಕೆ ಪಾರ್ಕ್]], ಇಂಟರ್ ಸಿಟಿ ಹಾಗು ಸಬ್ ಅರ್ಬನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ), [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಸಿಟಿ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ]], [[ಬ್ಯಾಲಿಮುನ್]], [[ಸ್ವೊರ್ಡ್ಸ್]] ಹಾಗು [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಏರ್ಪೋರ್ಟ್]] ''ಮೆಟ್ರೋ ವೆಸ್ಟ್'' ದೊಡ್ಡ ಉಪನಗರಗಳಾದ [[ತಾಲಘಟ್]], [[ಕ್ಲೊಂಡಲ್ಕಿನ್]] ಹಾಗು [[ಬ್ಲಾನ್ಚರ್ಡ್ಸ ಟೌನ್]] ಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಡಬ್ಲಿನ್ [[ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಪೋರ್ಟ್]] ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ [[ಬಂದರು]] ಎನಿಸಿದೆ ಹಾಗು [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಏರ್ಪೋರ್ಟ್]] ದ್ವೀಪದ ಅತ್ಯಂತ ದಟ್ಟಣೆಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Dublin Bikes.jpg|thumb|ಡಬ್ಲಿನ್ ಬೈಕುಗಳು]] [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಬೈಕ್ಸ್]] [[ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಬೈಸಿಕಲ್ ಬಾಡಿಗೆ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆ]] ಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಡಬ್ಲಿನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ 2009ರಿಂದಲೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಫ್ರೆಂಚ್-ನಿರ್ಮಿತ <ref name="Dublin's long-awaited wheel deal on track for September roll-out">{{cite web|author=Rosita Boland|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/weekend/2009/0613/1224248748656.html?via=mr|title=Dublin's long-awaited wheel deal on track for September roll-out|date=13 June 2009|publisher=''[[The Irish Times]]''|accessdate=10 March 2010|archiveurl=https://archive.today/20130103142123/http://www.irishtimes.com/newspaper/weekend/2009/0613/1224248748656.html?via=mr|archivedate=3 ಜನವರಿ 2013|url-status=live}}</ref> 450 ಬೆಳ್ಳಿ ಬಣ್ಣದ [[ಯೂನಿಸೆಕ್ಸ್]] ಬೈಸಿಕಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="2,000 join Dublin bicycle scheme">{{cite web|url=http://www.rte.ie/news/2009/0913/bicycles.html|title=2,000 join Dublin bicycle scheme|date=13 September 2009|publisher=[[Raidió Teilifís Éireann|RTÉ]]|accessdate=10 March 2010}}</ref> ಡಬ್ಲಿನ್ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ 17ನೇ ನಗರ (ಇದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿದವರಲ್ಲಿ [[ಕೋಪನ್ಹಾಗೆನ್]], [[ಲಿಯೋನ್]], ಹಾಗು [[ಪ್ಯಾರಿಸ್]] ನಗರಗಳು ಸೇರಿವೆ), ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್]], ಡಬ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಂಡ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="2,000 join Dublin bicycle scheme"/><ref name="Gormley hails Dublin bike scheme">{{cite web|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/breaking/2009/0913/breaking7.html|title=Gormley hails Dublin bike scheme|date=13 September 2009|publisher=''[[The Irish Times]]''|accessdate=10 March 2010|archiveurl=https://archive.today/20130103090533/http://www.irishtimes.com/newspaper/breaking/2009/0913/breaking7.html|archivedate=3 ಜನವರಿ 2013|url-status=live}}</ref> ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು [[JCಡಿಕಾಕ್ಸ್]] ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿತು.<ref name="Free bikes scheme is hit by vandals -- after just one day">{{cite web|author=Andrew Phelan|url=http://www.herald.ie/national-news/city-news/free-bikes-scheme-is-hit-by-vandals--after-just-one-day-1885887.html|title=Free bikes scheme is hit by vandals -- after just one day|date=14 September 2009|publisher=''[[Evening Herald]]''|accessdate=10 March 2010|archive-date=3 ಮಾರ್ಚ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100303025219/http://www.herald.ie/national-news/city-news/free-bikes-scheme-is-hit-by-vandals--after-just-one-day-1885887.html|url-status=dead}}</ref> === ಸಂವಹನ ಹಾಗು ಮಾಧ್ಯಮ === ಡಬ್ಲಿನ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಹಾಗು [[ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ಸಂವಹನ]] ಎರಡಕ್ಕೂ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವು ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು, [[ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರ]]ಗಳು, [[ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರಗಳು]] ಹಾಗು [[ದೂರದರ್ಶನ ಕಂಪೆನಿಗಳು]] ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಡಬ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿವೆ. [[ರೈಡಿಯೋ ಟೆಯಿಲಿಫಿಸ್ ಐರೆಯನ್ನ್]] (RTÉ) ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾನುಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಗಳು ಹಾಗು ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳನ್ನು [[ಡಾನಿಬ್ರೂಕ್, ಡಬ್ಲಿನ್]] ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ. [[ಫೇರ್ ಸಿಟಿ]] ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರದ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಸೋಪ್ ಅಪೆರಾ. ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಡಬ್ಲಿನ್ ಉಪನಗರ ''ಕಾರೈಗ್ ಟೌನ್'' ನಲ್ಲಿ ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದೆ. [[TV3]], [[ಸಿಟಿ ಚಾನೆಲ್]] ಹಾಗು [[ಸೆಟಂಟ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್]] ಸಹ ಡಬ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿವೆ. ಡಬ್ಲಿನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಾನುಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಾದ [[ಟುಡೆ FM]] ಹಾಗು [[ನ್ಯೂಸ್ ಟಾಕ್]], ಹಾಗು ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ತವರಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಸರಕಾರೀ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಸ್ಥೆ, [[ಐರ್ಕಾಮ್]] ಮುಂತಾದ[[ಆನ್ ಪೋಸ್ಟ್]] ಹಾಗು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಚೇರಿಗಳು ಹಾಗು ಮೊಬೈಲ್/ಸೆಲ್ಯುಲರ್ ನಿರ್ವಾಹಕರಾದ [[ಮೀಟಿಯರ್]], [[ವೊಡಫೋನ್]] ಹಾಗು [[O2|O₂]] ಎಲ್ಲವೂ ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆವೂರಿವೆ. ಡಬ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳಾದ ''[[ದಿ ಐರಿಶ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'' ಹಾಗು ''[[ಐರಿಶ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್]]'', ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳಾದ ''[[ದಿ ಇವ್ನಿಂಗ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್]]'' ಮುಂತಾದವುಗಳ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಗಳಿವೆ. ಪ್ರೌಢ (15+)ಶ್ರೋತೃಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ [[RTÉ ರೇಡಿಯೋ 1]](30.3%), [[FM104]] (13.3%), [[ಡಬ್ಲಿನ್'ಸ್ 98]] (11.9%),[[RTÉ 2fm]] (10.4%), [[Q102]] (7%), [[ಸ್ಪಿನ್ 1038]](7%), [[ನ್ಯೂಸ್ ಟಾಕ್]](6.8%), [[ಟುಡೆ FM]](5.7%), [[RTÉ ಲಿರಿಕ್ fm]](2.7%), [[ಡಬ್ಲಿನ್'ಸ್ ಕಂಟ್ರಿ ಮಿಕ್ಸ್ 106.8]](2.6%) ಹಾಗು [[ಫ್ಯಾಂಟಮ್ FM]](1.8%). 35 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯೋಮಾನದವರಲ್ಲಿ, ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಈ ವಯಸ್ಸಿನ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ FM104 (24.9%), ಸ್ಪಿನ್ 1038 (17.3%) ಹಾಗು ಡಬ್ಲಿನ್'ಸ್ 98(15.6%)ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ.<ref>[http://www.mii.ie/attachments/wysiwyg/6051/RadioListenershipUpdate.pdf ಮಿಡಿಯವರ್ಕ್ಸ್ - ''ರೇಡಿಯೋ ಲಿಸ್ನರ್‌ಶಿಪ್ ಅಪ್ -ಡೇಟ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್'' ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಡಬ್ಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಐರಿಶ್ ಭಾಷೆಯ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು: RTÉ [[ರೈಡಿಯೋ ನ ಗೆಲ್ಟಚ್ಟ]] ಹಾಗು [[ರೈಡಿಯೋ ನ ಲೈಫ್ 106.4fm]], ಈ ಎರಡೂ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳು ಸಹ ಡಬ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲೆ ಇವೆ. == ಸರಕಾರ == === ನಗರ === [[ಚಿತ್ರ:Dublincityhall.JPG|thumb|ಡಬ್ಲಿನ್ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್, ಕಾರ್ಕ್ ಹಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವ ಡಬ್ಲಿನ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್‌ನ ಮುಂಚಿನ ಪೀಠ.|link=Special:FilePath/Dublincityhall.JPG]] ನಗರಾಡಳಿತದ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ''[[ಡಬ್ಲಿನ್ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್]]'' (ಹಿಂದಿನ ''[[ಡಬ್ಲಿನ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್]]'' )ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಆಡಳಿತದ ಚುಕ್ಕಾಣಿಯು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಚುನಾಯಿತರಾಗುವ [[ಲಾರ್ಡ್ ಮೇಯರ್ ಆಫ್ ಡಬ್ಲಿನ್]] ಕೈಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಇವರು [[ಮ್ಯಾನ್ಷನ್ ಹೌಸ್]] ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಡಬ್ಲಿನ್ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನೆಲೆ ಹೊಂದಿವೆ. ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನ ಸಭೆಗಳು [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್]] ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಹಿಂದೆ ''ರಾಯಲ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು 1850ರಲ್ಲಿ ನಗರಾಡಳಿತದ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇದರ ಹಲವು ಆಡಳಿತ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು [[ವುಡ್ ಕ್ವೇ]]ಯ ''ಸಿವಿಕ್ ಆಫೀಸಸ್'' ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿದೆ. ದಿ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ 52 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಏಕಸಭೆಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಾಗಿದೆ. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದ ಐದು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಆರಿಸಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪಕ್ಷವು (ಅಥವಾ ಬಹುಮತ ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಕೂಟವೂ ಆಗಿರಬಹುದು) ಯಾವ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಕೂರಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು, ಯಾವ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು ಹಾಗು ಯಾರನ್ನು ಲಾರ್ಡ್ ಮೇಯರ್‌ರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಲಾರ್ಡ್ ಮೇಯರ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ, ಕೌನ್ಸಿಲ್, ವಸತಿ, ಟ್ರ್ಯಾಫಿಕ್ ನಿರ್ವಹಣೆ, ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಒಳಚರಂಡಿ, ಯೋಜನೆ ಮುಂತಾದ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಒಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ಮುಂಗಡಪತ್ರವನ್ನು ಅನುಮೋದನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಡಬ್ಲಿನ್ ಸಿಟಿ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ 2009ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಪ್ರಸಕ್ತ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಕೂಟವೆಂದರೆ''ಡೆಮೋಕ್ರ್ಯಾಟಿಕ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್'', ಇದು [[ಲೇಬರ್]] ಹಾಗು [[ಫೈನ್ ಗೇಲ್]] ಪಕ್ಷಗಳ ಕೂಟ. [[ಫಿಯನ ಫಯಿಲ್]], [[ಸಿನ್ನ್ ಫೆಯಿನ್]], [[ಗ್ರೀನ್ಸ್]] ಹಾಗು ಪಕ್ಷಾತೀತ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಗಳು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ಎಮೆರ್ ಕಾಸ್ಟೆಲ್ಲೋ]] ಪ್ರಸಕ್ತ ಲಾರ್ಡ್ ಮೇಯರ್, ಇವರನ್ನು ಜೂನ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕಳೆದ 2008ರಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರವು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲಿನ್ ನ ಮೇಯರ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವವರಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ಕೋರಿಕೆ ಹಕ್ಕುಗಳು, [[ಜನರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಮುಂಗಡಪತ್ರದ ರಚನೆ]] ಹಾಗು ನಗರ ಸಭೆಗಳು ಸಹ ಸೇರಿದ್ದವು.<ref>[http://www.rte.ie/news/2008/0422/local.html?rss RTÉ ನ್ಯೂಸ್ - ''ಎಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಮೆಯರ್ಸ್ ಇನ್ ಪ್ಲಾನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಲೋಕಲ್ govt'' ]</ref> === ರಾಷ್ಟ್ರ === ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸತ್ತು, ''[[ಓಯಿರೀಚ್ಟಾಸ್]]'', ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಹಾಗು ಎರಡು ಸದನಗಳಾದ [[ಡೈಲ್ ಐರೆಯನ್ನ್]](ಚೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಡೆಪ್ಯೂಟೀಸ್) ಹಾಗು [[ಸೀನಾಡ್ ಐರೆಯನ್ನ್]](ಸೆನೆಟ್)ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಮೂರು ಡಬ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. [[ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು]] ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಾನ [[ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್]] ನ [[ಆರಾಸ್ ಅನ್ ಉಚ್ಟಾರೈನ್]] ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು [[ಐರಿಶ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್]] ರ ಹಿಂದಿನ ನಿವಾಸ. ಒಯಿರೀಚ್‌ಟಾಸ್‌ನ ಎರಡೂ ಸದನಗಳು [[ಲೆಯಿನ್ಸ್ಟರ್ ಹೌಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಸಭೆ ಸೇರುತ್ತವೆ, ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮುಂಚಿನ ಡ್ಯೂಕ್‌ನ ಅರಮನೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1922ರಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ [[ಐರಿಶ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯ]]ದ ತರುವಾಯ ಐರಿಶ್ ಸಂಸತ್ತುಗಳಿಗೆ ಈ ಕಟ್ಟಡವು ತವರಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:gbuildings.jpg|thumb|ಸರಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹಿಂದಿನ ರಾಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್.]] [[ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಟಾವೋಯಿಸೇಚ್]], ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಚೇಂಬರ್(ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಭೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ), ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಹಾಗು ಆಫೀಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಗಳಿಗೆ ''[[ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್]]'' ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದೆ. ಇದು ಎರಡು ಭಾಗಗಳ(1921ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ) ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ(1911ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ) ಹಾಗು ಥಾಮಸ್ ಮ್ಯಾನ್ಲಿ ಡೀನ್ ಹಾಗು ಸರ್ [[ಆಸ್ಟನ್ ವೆಬ್ಬ್]] ಇದನ್ನು ''[[ರಾಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್]]'' ಆಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ಕಳೆದ 1921ರಲ್ಲಿ [[ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್ ಆಫ್ ಸದರನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ನಲ್ಲಿ ಸಭೆ ಸೇರಿತ್ತು. ಲೆಯಿನ್ಸ್ಟರ್ ಹೌಸ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಇದನ್ನು, ಐರಿಶ್ ಫ್ರೀ ಸ್ಟೇಟ್ ಸರಕಾರವು ಕೆಲವು ಸಚಿವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಒಂದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನಿವಾಸವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಕಟ್ಟಡದ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು, ಈ ನಡುವೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಟ್ಟಡವು ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಾಗಿ([[UCD]]ಯ ಒಂದು ಭಾಗ) 1989ರವರೆಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಟಾವೋಯಿಸೇಚ್: ಗೈಡ್ ಟು ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್(2005)</ref> ಸಂಸತ್ತಿನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನಿವಾಸವಾಗಿದ್ದ ಈ ಕಟ್ಟಡ ಹಾಗು ಲೆಯಿನ್ಸ್ಟರ್ ಹೌಸ್ ಎರಡೂ, ಕಾಯಂ ನಿವಾಸಗಳಾಯಿತು. [[ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ನ ಹಿಂದಿನ [[ಐರಿಶ್ ಹೌಸಸ್ ಆಫ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್]] [[ಕಾಲೇಜ್ ಗ್ರೀನ್]] ನಲ್ಲಿ ಇವೆ. == ಹವಾಮಾನ == {{Unreferenced section|date=August 2009}} ಡಬ್ಲಿನ್, ಹಿತಕರವಾದ ಚಳಿಗಾಲ, ತಂಪಾದ ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ, ಹಾಗು ಮಿತವಾದ ಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ ತೀವ್ರತೆಯಿಲ್ಲದ ತಾಪಮಾನದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಒಂದು ಕಡಲ [[ಸಮಶೀತೊಷ್ಣದ ಹವಾಮಾನ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ನಂಬಿಕೆಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಡಬ್ಲಿನ್, ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗವು ರಾಜಧಾನಿಗಿಂತ ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಡಬ್ಲಿನ್, ಸರಾಸರಿ [[ಲಂಡನ್‌]]ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆ ದಿನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಡಬ್ಲಿನ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾಪನ ಮಾಡಿದಂತೆ, ಜನವರಿ ತಿಂಗಳ ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಟ ತಾಪಮಾನವು {{convert|7.6|°C|0|abbr=on}}ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ಜುಲೈ ತಿಂಗಳ ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಟ ತಾಪಮಾನವು {{convert|18.9|°C|0|abbr=on}}ರಷ್ಟಿದೆ.<ref name="met30year">{{cite web |url=http://www.met.ie/climate/dublinairport.asp |title=30 Year Averages |publisher=[[Met Éireann]] |accessdate=2009-09-30 |archive-date=2015-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150910051034/http://www.met.ie/climate/dublinairport.asp |url-status=dead }}</ref> ಮೇ ಹಾಗು ಜೂನ್ ತಿಂಗಳು ಸರಾಸರಿ ಬಿಸಿಲಿನ ತಿಂಗಳೆನಿಸಿವೆ. ಸರಾಸರಿ 76 ಮಿಮೀ. ಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳು ಮಳೆಯ ತಿಂಗಳೆನಿಸಿವೆ. 50 ಮಿಮೀ. ನೊಂದಿಗೆ ಫೆಬ್ರವರಿ ಶುಷ್ಕ ಹವಾಮಾನದ ತಿಂಗಳೆನಿಸಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣವು( ಹಾಗು ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳುವ ನೀರಿನ ಇತರ ರೂಪಗಳು) 732.7 ಮಿಮೀ ರಷ್ಟಿದೆ,<ref name="met30year"/>. ಈ ಪ್ರಮಾಣವು [[ಸಿಡ್ನಿ]], [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ]] ಹಾಗು [[ಡಲ್ಲಾಸ್]] ಗಿಂತಲೂ ಸಹ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ. ಡಬ್ಲಿನ್‌ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಅಕ್ಷಾಂಶದಿಂದಾಗಿ, ಇದು ದೀರ್ಘವಾದ ಬೇಸಿಗೆಯ ದಿನಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸೂರ್ಯೋದಯದಿಂದ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದವರೆಗೂ ಸುಮಾರು 17 ಗಂಟೆಗಳ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕನ್ನು ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಿನ ಸುದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ದಿನದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸೂರ್ಯನ ಉದಯದಿಂದ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದವರೆಗೂ ಏಳೂವರೆ ಗಂಟೆಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಗೆ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಅತೀ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ದಿನದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕು ಹಾಗು ಮುಸ್ಸಂಜೆಯನ್ನು ನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಇವುಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಧಿಕವಾಗಿರಬಹುದು. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ವರ್ಷದ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ದಿನದಂದು ಅಧಿಕೃತ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಅವಧಿಯಾದ 04:56ಗಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ 04:00 ಗಂಟೆಗೆ ಬೆಳಕು ಮೂಡಬಹುದು. ಮಬ್ಬುಕತ್ತಲು(ಮುಸ್ಸಂಜೆ) ಸಹ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಾಗಿರಬಹುದು, ವರ್ಷದ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ದಿನದಂದು 22:00 ಗಂಟೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂಚೆ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನಂತರ 23:00 ಗಂಟೆವರೆಗೆ ಮಬ್ಬುಕತ್ತಲು ಕವಿಯಬಹುದು. ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಿಕ್ಕ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ನಗರವು ಸಾಮಾನ್ಯ [[ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪ]] ಗಳಾದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು, ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು, ಭೂಕಂಪಗಳು ಹಾಗು ಸುನಾಮಿಗಳಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ. ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಬಿರುಗಾಳಿ ವ್ಯೂಹದ("ಪ್ರಚಂಡ ಬಿರುಗಾಳಿ") ಪ್ರಬಲ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಡಬ್ಲಿನ್‌‌ಗೆ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗಿಂತ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಹಾಗು ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಾದರೂ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಮಯದ ಒಂದು ಚಂಡಮಾರುತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, {{convert|151|km/h|mph|0|abbr=on}}ನ ಒಂದು ಹೊಯ್ಗಾಳಿಯು, 24 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1997ರಲ್ಲಿ [[ಕೇಸ್ಮೆಂಟ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಹದವಾದ ತಾಪಮಾನದಿಂದ, ತಾಪಮಾನದ ತೀವ್ರತೆಗೆ ನಗರವು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಅತಿ ತಂಪಿನ ತಿಂಗಳೆಂದರೆ ಡಿಸೆಂಬರ್, ಜನವರಿ ಹಾಗು ಫೆಬ್ರವರಿ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ತಾಪಮಾನವು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರುತ್ತಿದೆ., ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜುಲೈ 2006ರಲ್ಲಿ {{convert|31|°C|0|abbr=on}}ರಷ್ಟಿತ್ತು, ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಟ ಉಷ್ಣಾಂಶಕ್ಕಿಂತ {{convert|12|°C|0|abbr=on}}ರಷ್ಟು ಅಧಿಕವಾಗಿತ್ತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಬಿಸಿಲಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[2003ರ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಹೀಟ್ ವೇವ್]] ಹಾಗು [[2006ರ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಹೀಟ್ ವೇವ್]] ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಚಳಿಗಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತವೆಂದರೆ ಮಳೆ. ನಗರವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಿಂದ ಮೇ ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಿಮಪಾತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಹಿಮದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಅಪರೂಪವಾಗಿದೆ (ಸರಾಸರಿ, ಕೇವಲ 4.5 ದಿನಗಳು). ಹಿಮಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಆಲಿಕಲ್ಲಿನ ಮಳೆ]]ಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ(ಸರಾಸರಿ, ಸುಮಾರು 9.5 ದಿನಗಳು) ಹಾಗು ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲ ಹಾಗು ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ವಿರಳ ಮಾದರಿಯ ಹವಾಮಾನವೆಂದರೆ [[ಗುಡುಗು,ಸಿಡಿಲಿನ ಮಳೆ]], ಇದು ಬೇಸಿಗೆಯ ಕೊನೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ - ಆದಾಗ್ಯೂ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 4.1 ದಿನಗಳಷ್ಟು ಸರಾಸರಿ ಈ ರೀತಿಯ ಹವಾಮಾನವಿರುತ್ತದೆ. {{Infobox Weather |metric_first=Yes <!--Entering Yes will display metric first. Leave blank for imperial--> |single_line=Yes <!--Entering Yes will display metric and imperial units on same line.--> |location = Dublin Airport 1961-1990 |Jan_Hi_°C = 7.6 |Jan_REC_Hi_°C = 16.6 <!--REC temps are optional; use sparely--> |Feb_Hi_°C = 7.5 |Feb_REC_Hi_°C = 15.3 |Mar_Hi_°C = 9.5 |Mar_REC_Hi_°C = 21.3 |Apr_Hi_°C = 11.4 |Apr_REC_Hi_°C = 20.5 |May_Hi_°C = 14.2 |May_REC_Hi_°C = 23.4 |Jun_Hi_°C = 17.2 |Jun_REC_Hi_°C = 25.1 |Jul_Hi_°C = 18.9 |Jul_REC_Hi_°C = 27.6 |Aug_Hi_°C = 18.6 |Aug_REC_Hi_°C = 28.7 |Sep_Hi_°C = 16.6 |Sep_REC_Hi_°C = 23.9 |Oct_Hi_°C = 13.7 |Oct_REC_Hi_°C = 21.2 |Nov_Hi_°C = 9.8 |Nov_REC_Hi_°C = 18.0 |Dec_Hi_°C = 8.4 |Dec_REC_Hi_°C = 16.2 |Year_Hi_°C = 12.8 |Year_REC_Hi_°C = 28.7 |Jan_Lo_°C = 2.5 |Jan_REC_Lo_°C = -9.4 |Feb_Lo_°C = 2.5 |Feb_REC_Lo_°C = -6.2 |Mar_Lo_°C = 3.1 |Mar_REC_Lo_°C = -6.7 |Apr_Lo_°C = 4.4 |Apr_REC_Lo_°C = -3.7 |May_Lo_°C = 6.8 |May_REC_Lo_°C = -1.0 |Jun_Lo_°C = 9.6 |Jun_REC_Lo_°C = 1.5 |Jul_Lo_°C = 11.4 |Jul_REC_Lo_°C = 4.8 |Aug_Lo_°C = 11.1 |Aug_REC_Lo_°C = 4.1 |Sep_Lo_°C = 9.6 |Sep_REC_Lo_°C = 1.7 |Oct_Lo_°C = 7.6 |Oct_REC_Lo_°C = -0.6 |Nov_Lo_°C = 4.2 |Nov_REC_Lo_°C = -3.4 |Dec_Lo_°C = 3.4 |Dec_REC_Lo_°C = -10.1 |Year_Lo_°C = 6.4 |Year_REC_Lo_°C = -10.1 <!--Optional: Mean daily temperature --> |Jan_MEAN_°C = 5.0 |Feb_MEAN_°C = 5.0 |Mar_MEAN_°C = 6.3 |Apr_MEAN_°C = 7.9 |May_MEAN_°C = 10.5 |Jun_MEAN_°C = 13.4 |Jul_MEAN_°C = 15.1 |Aug_MEAN_°C = 14.9 |Sep_MEAN_°C = 13.1 |Oct_MEAN_°C = 10.6 |Nov_MEAN_°C = 7.0 |Dec_MEAN_°C = 5.9 |Year_MEAN_°C = 9.6 <!--**** use mm or cm but NOT both! ****--> <!-- Optional: This is total Precipitation. Rain & Snow fields can be used instead if Precip is NOT filled in --> |Jan_Precip_cm = |Jan_Precip_mm = 69.4 |Feb_Precip_cm = |Feb_Precip_mm = 50.4 |Mar_Precip_cm = |Mar_Precip_mm = 53.8 |Apr_Precip_cm = |Apr_Precip_mm = 50.7 |May_Precip_cm = |May_Precip_mm = 55.1 |Jun_Precip_cm = |Jun_Precip_mm = 56.0 |Jul_Precip_cm = |Jul_Precip_mm = 49.9 |Aug_Precip_cm = |Aug_Precip_mm = 70.5 |Sep_Precip_cm = |Sep_Precip_mm = 66.7 |Oct_Precip_cm = |Oct_Precip_mm = 69.7 |Nov_Precip_cm = |Nov_Precip_mm = 64.7 |Dec_Precip_cm = |Dec_Precip_mm = 75.6 |Year_Precip_cm = |Year_Precip_mm = 732.7 <!-- Optional: Rain and Snow can be used if Precip IS NOT filled in --> <!--**** use mm or cm but NOT both! ****--> |Jan_Rain_cm = |Jan_Snow_cm = |Feb_Rain_cm = |Feb_Snow_cm = |Mar_Rain_cm = |Mar_Snow_cm = |Apr_Rain_cm = |Apr_Snow_cm = |May_Rain_cm = |May_Snow_cm = |Jun_Rain_cm = |Jun_Snow_cm = |Jul_Rain_cm = |Jul_Snow_cm = |Aug_Rain_cm = |Aug_Snow_cm = |Sep_Rain_cm = |Sep_Snow_cm = |Oct_Rain_cm = |Oct_Snow_cm = |Nov_Rain_cm = |Nov_Snow_cm = |Dec_Rain_cm = |Dec_Snow_cm = |Year_Rain_cm = |Year_Snow_cm = |Jan_Rain_mm = | Jan_Snow_mm = |Feb_Rain_mm = |Feb_Snow_mm = |Mar_Rain_mm = |Mar_Snow_mm = |Apr_Rain_mm = |Apr_Snow_mm = |May_Rain_mm = |May_Snow_mm = |Jun_Rain_mm = |Jun_Snow_mm = |Jul_Rain_mm = |Jul_Snow_mm = |Aug_Rain_mm = |Aug_Snow_mm = |Sep_Rain_mm = |Sep_Snow_mm = |Oct_Rain_mm = |Oct_Snow_mm = |Nov_Rain_mm = |Nov_Snow_mm = |Dec_Rain_mm = |Dec_Snow_mm = |Year_Rain_mm = |Year_Snow_mm = <!-- Optional: Average monthly Sunshine hours --> |Jan_Sun= 56 |Feb_Sun= 71 |Mar_Sun= 112 |Apr_Sun= 156 |May_Sun= 183 |Jun_Sun= 180 |Jul_Sun= 167 |Aug_Sun= 158 |Sep_Sun= 129 |Oct_Sun= 96 |Nov_Sun= 72 |Dec_Sun= 53 |Year_Sun= 1433 <!-- Optional: Average daily % Humidity --> |Jan_Hum= 86 |Feb_Hum= 84 |Mar_Hum= 82 |Apr_Hum= 79 |May_Hum= 76 |Jun_Hum= 76 |Jul_Hum= 78 |Aug_Hum= 81 |Sep_Hum= 82 |Oct_Hum= 85 |Nov_Hum= 86 |Dec_Hum= 86 |Year_Hum= 82 <!-- Optional: Average number of rainy, snowy and precipitation days --> |Jan_Rain_days = |Jan_Snow_days = |Jan_Precip_days = 18 |Feb_Rain_days = |Feb_Snow_days = |Feb_Precip_days = 14 |Mar_Rain_days = |Mar_Snow_days = |Mar_Precip_days = 16 |Apr_Rain_days = |Apr_Snow_days = |Apr_Precip_days = 14 |May_Rain_days = |May_Snow_days = |May_Precip_days = 16 |Jun_Rain_days = |Jun_Snow_days = |Jun_Precip_days = 14 |Jul_Rain_days = |Jul_Snow_days = |Jul_Precip_days = 13 |Aug_Rain_days = |Aug_Snow_days = |Aug_Precip_days = 15 |Sep_Rain_days = |Sep_Snow_days = |Sep_Precip_days = 15 |Oct_Rain_days = |Oct_Snow_days = |Oct_Precip_days = 16 |Nov_Rain_days = |Nov_Snow_days = |Nov_Precip_days = 16 |Dec_Rain_days = |Dec_Snow_days = |Dec_Precip_days = 18 <!-- Optional: Average number of rainy, snowy and precipitation days for Year. If not present, will be filled by a sum of data above. --> |Year_Rain_days = |Year_Snow_days = |Year_Precip_days = 185 |source = [http://www.met.ie/climate/dublinairport.asp Met Éireann] }} == ಅಪರಾಧ == ಕಳೆದ 2004-2007ರ<ref>[http://www.garda.ie/Controller.aspx?Page=90 ಗಾರ್ಡ ಆನ್ಯುಅಲ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ಸ್] 2004-2007 15 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ</ref> [[ಆನ್ ಗರ್ಡ ಸಿಯೋಚನ]]ದ ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ತಲಾ 1,000ದಂತೆ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಶಿರೋನಾಮೆಯ ಅಪರಾಧದ ಪ್ರಮಾಣವು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕವೆಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. == ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು == {{See also|List of twin towns and sister cities in the Republic of Ireland}} === ಅವಳಿ ನಗರಗಳು — ಸಹೋದರಿ ನಗರಗಳು === ಡಬ್ಲಿನ್ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಸಹೋದರಿ ನಗರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:<ref name="Dublin">{{cite web|url=http://www.dublincity.ie/Press/FactsAboutDublin/Pages/FactsAboutDublin.aspx|title=Dublin City Council: Facts about Dublin City|publisher=[[ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯ|©]] 2006-2009 Dublin City Council|accessdate=2009-07-14|archive-date=2014-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140410225048/http://www.dublincity.ie/Press/FactsAboutDublin/Pages/FactsAboutDublin.aspx|url-status=dead}}</ref> * '''[[ಬಾರ್ಸಿಲೋನ]]''', [[ಸ್ಪೇನ್]] (1998)<ref>{{cite web |url=http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257345983_3,00.html |title=Ciutats agermanades &#124; Relacions bilaterals &#124; L'acció exterior &#124; Barcelona internacional &#124; El web de la ciutat de Barcelona |publisher=W3.bcn.es |date=2009-06-18 |accessdate=2009-06-23 |archive-date=2010-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100429103055/http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257345983_3,00.html |url-status=dead }}</ref><ref name="Barcelona">{{cite web|url=http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257215678_1,00.html|title=Barcelona internacional - Ciutats agermanades|publisher=© 2006-2009 [http://www.bcn.es/catala/copyright/welcome2.htm Ajuntament de Barcelona]|language=Spanish|accessdate=2009-07-13|archive-date=2012-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20121127043638/http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257215678_1,00.html|url-status=dead}}</ref> * '''[[ಲಿವರ್ಪೂಲ್]]''', [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ]] (1997)<ref>{{cite web |author=Neil Peterson |url=http://www.liverpool.gov.uk/Community_and_living/Twinning/index.asp |title=Liverpool City Council twinning |publisher=Liverpool.gov.uk |date=2008-11-17 |accessdate=2009-06-23 |archive-date=2010-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100706031557/http://www.liverpool.gov.uk/Community_and_living/Twinning/index.asp |url-status=dead }}</ref> * '''[[ಸ್ಯಾನ್ ಜೋಸ್]]''', [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] (1986) <ref>{{cite web |url=http://www.sjeconomy.com/sistercities/dublin.asp |title=City of San José - Economic Development - Dublin, Ireland Sister City |publisher=Sjeconomy.com |date=2009-06-19 |accessdate=2009-06-23 |archive-date=2009-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313065350/http://www.sjeconomy.com/sistercities/dublin.asp |url-status=dead }}</ref> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸಿಟಿ]] * [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] * [[ಡಬ್ಲಿನ್ ಜನರ ಪಟ್ಟಿ]] * [[GRP ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] == ಆಕರಗಳು == {{reflist|colwidth=30em}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == * ಜಾನ್ ಫ್ಲಿನ್ನ್ ಹಾಗು ಜೆರ್ರಿ ಕೆಲ್ಲೆಹೆರ್, ''ಡಬ್ಲಿನ್ ಜರ್ನೀಸ್ ಇನ್ ಅಮೆರಿಕ'' (ಹೈ ಟೇಬಲ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್, 2003) ISBN 0-9544694-1-0 * ಹನ್ನೆ ಹೆಮ್, ''ಡಬ್ಲಿನರ್ಸ್, ಆನ್ ಆಂತ್ರಪಾಲೊಲಜಿಸ್ಟ್'ಸ್ ಅಕೌಂಟ್'', ಓಸ್ಲೋ, 1994 * ಪ್ಯಾಟ್ ಲಿಡ್ಡಿ, ''ಡಬ್ಲಿನ್ ಏ ಸೆಲೆಬ್ರೇಶನ್- ಫ್ರಂ ದಿ ಫಸ್ಟ್ ಟು ದಿ ಟ್ವೆಂಟಿಫಸ್ಟ್ ಸೆಂಚುರಿ'' (ಡಬ್ಲಿನ್ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್, 2000) ISBN 0-946841-50-0 * ಮೌರಿಸ್ ಕ್ರೈಗ್, ''ದಿ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ಅರ್ಲಿಯೆಸ್ಟ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಟು 1880'' (ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ಫೋರ್ಡ್, ಪೇಪರ್ಬ್ಯಾಕ್ ಆವೃತ್ತಿ 1989) ISBN 0-7134-2587-3 * [[ಫ್ರಾಂಕ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್]], ''ಸೇವಿಂಗ್ ದಿ ಸಿಟಿ: ಹೌ ಟು ಹಾಲ್ಟ್ ದಿ ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಶನ್ ಆಫ್ ಡಬ್ಲಿನ್ '' (ಟೋಮಾರ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್, 1989) ISBN 1-871793-03-3 * ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಕ್ಪಾರ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ''ಪಬ್ಲಿಕ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಇನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ 1680–1760'' ([[ಯೇಲ್ ಯುನಿವೆರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್]], 2001) ISBN 0-300-09064-1 == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{sisterlinks|Dublin}} * {{wikivoyage|Dublin}} * [http://www.dublincity.ie ಡಬ್ಲಿನ್ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್] - ಡಬ್ಲಿನ್ ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ * [http://www.visitdublin.com ಡಬ್ಲಿನ್ ಟೂರಿಸ್ಟ್ ಬೋರ್ಡ್] - ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಜಾಲತಾಣ * [http://www.transportfordublin.ie/ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಫಾರ್ ಡಬ್ಲಿನ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100318054357/http://www.transportfordublin.ie/ |date=2010-03-18 }} - ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಜಾಲತಾಣ * [http://www.flickr.com/photos/41182695@N08/sets/72157622745270034/ ಡಬ್ಲಿನ್ ಫೋಟೋ ಗ್ಯಾಲರಿ ] ಡಬ್ಲಿನ್ ಹಾಗು ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಒಂದು ಮುಕ್ತ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಗ್ಯಾಲರಿ. * [http://www.dalkeyphotos.com ಫೋಟೋ ಗ್ಯಾಲರಿ] ದಕ್ಷಿಣ ಡಬ್ಲಿನ್ ನ ನಗರಗಳಾದ ಡನ್ ಲೋಘೈರೆ, ಡಾಲ್ಕೆಯ್ ಹಾಗು ಕಿಲ್ಲಿನೆಯ್ ನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು {{County Dublin}} {{IrishCities}} {{Capital cities of the European Union}} {{European Capital of Culture}} {{List of European capitals by region}} {{Host cities of the Eurovision Song Contest}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:988ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯೂರೋಪ್ ನ ರಾಜಧಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ನಗರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ಕರಾವಳಿ ನೆಲೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಡಬ್ಲಿನ್]] [[ವರ್ಗ:ಲೀನ್ಸ್ಟರ್]] [[ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ನಗರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ಕೌಂಟಿ ನಗರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವೈಕಿಂಗ್ ಯುಗದ ನೆಲೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಡಬ್ಲಿನ್ ಕೌಂಟಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುವಿನ ಬಂದರುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯೂರೋಪ್ ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] 4q9fhomxcagqgfvgtw7z8myv26aj556 0 23774 1375419 1347316 2026-06-19T19:46:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375419 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Aquaculturechile.jpg|right|thumb|300px|ದಕ್ಷಿಣ ಚಿಲಿಯಲ್ಲಿ ಜಲಕೃಷಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳು|alt=ಕಡಲತೀರದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕಟ್ಟಡಗಳೊಂದಿಗಿನ ಕಡಲತೀರರೇಖೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಡುಬೆಳೆದ ಪರ್ವತಪಾರ್ಶ್ವ]] '''ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ''' ಎಂಬುದು [[ಮೀನು|ಈಜುರೆಕ್ಕೆ ಮೀನು]], [[ಮೃದ್ವಂಗಿ]]ಗಳು, [[ಕಠಿಣ ಚರ್ಮಿಗಳು|ಕಠಿಣಚರ್ಮಿಗಳಂಥ]] [[ಸಿಹಿ ನೀರು|ಸಿಹಿನೀರಿನ]] ಹಾಗೂ ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು [[ಜಲವಾಸಿ ಸಸ್ಯಗಳು|ಜಲವಾಸಿ ಸಸ್ಯಗಳ]] ಸಾಕುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.providence.edu/polisci/students/aquaculture/EnvironmentalImpact.html |title=ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್‌ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌‌ |access-date=2010-06-24 |archive-date=2004-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040820172559/http://www.providence.edu/polisci/students/aquaculture/EnvironmentalImpact.html |url-status=dead }}</ref><ref>ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್'ಸ್‌ ಗ್ರೋತ್‌ ಕಂಟಿನ್ಯೂಯಿಂಗ್‌: ಇಂಪ್ರೂವ್ಡ್‌ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಟೆಕ್ನಿಕ್ಸ್‌ ಕೆನ್‌ ರೆಡ್ಯೂಸ್‌ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್‌ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್‌.(UPDATE).” ಸಂಪನ್ಮೂಲ: ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ & ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಫಾರ್‌ ಎ ಸಸ್ಟೇನಬಲ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ 16.5 (2009): 20-22. ಗೇಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಯಾಂಡೆಡ್‌ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್‌ ASAP. ವೆಬ್‌. 1 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ 2009. <http://find.galegroup.com/‌gtx/‌start.do?prodId=EAIM{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.>.</ref> '''ಜಲಕೃಷಿ''' ಎಂದೂ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಲವಾಸಿ ಜೀವಿಗಳ ಸಾಕುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಬೆಳೆಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸಾಕಿರದ ಮೀನನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ವಿಧಾನವಾದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="AmericanHeritageDef">[http://www.answers.com/topic/aquaculture ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಹೆರಿಟೇಜ್‌ ಡೆಫನಿಷನ್‌ ಫಾರ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌‌]</ref> ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯು ಮಾನವರು ನೇರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವ ಮೀನು ಮತ್ತು ಚಿಪ್ಪುಮೀನುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದರ್ಧವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ.<ref>[https://www.sciencedaily.com/releases/2009/09/090907162320.htm ಹಾಫ್‌ ಆಫ್‌ ಫಿಶ್‌ ಕನ್ಸ್ಯೂಮ್ಡ್‌ ಗ್ಲೋಬಲಿ ಈಸ್‌ ನೌ ರೈಸ್ಡ್‌ ಆನ್‌ ಫಾರ್ಮ್ಸ್‌, ಸ್ಟಡಿ ಫೈಂಡ್ಸ್‌] ''ಸೈನ್ಸ್‌‌ ಡೈಲಿ'', ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌ 8, 2009.</ref> ಜಲಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಹಿನೀರು ಮೀನುಗಳದ್ದೇ ಸಿಂಹಪಾಲು. ಆದರೂ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಜಾತಿಯ ಸಿಹಿನೀರು ಹಾಗೂ ಕಡಲ ಜಲಚರಗಳನ್ನು ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸೀಗಡಿ, ಕಡಲ ಇಚಿಪ್ಪುಮೀನುಗಳು, ಮುತ್ತಿನ ಚಿಪ್ಪುಗಳು, ಕಾಡ್ ಮೀನು, ಹೇಕ್, ಹೆಡಕ್ ಮೀನುಗಳು, ಟ್ಯೂನಾ ಗಳು, ಸಿಹಿನೀರು ಸೀಗಡಿ, ಏಡಿಗಳು, ಸಿಹಿನೀರು ಚಿಪ್ಪುಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹೀಗೆ ನೂರಾರು ಜಾತಿಯ ಜಲಚರಗಳ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇವುಗಳ ಮೀನುಮರಿಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಪಾಲನೆ ಕೇಂದ್ರಗಳ (ಹ್ಯಾಚರಿ) ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಜಲಕೃಷಿಯ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರಜೀವಿ ಸಾಕಣೆ ಎಂಬ ಪದವು ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಪರಿಪಾಠಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಚಿ ಕೃಷಿ (ಕಡಲುಚೇಣಿ/ಕಡಲಕಳೆ ಮತ್ತು ಇತರ [[ಪಾಚಿ|ಪಾಚಿಗಳ]] ಉತ್ಪಾದನೆ), ಮೀನು ಸಾಕಣೆ, ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಣೆ, ಸಿಂಪಿ ಸಾಕಣೆ, ಕೃಷಿಮಾಡಿದ [[ಮುತ್ತುಗಳು|ಮುತ್ತುಗಳನ್ನು]] ಬೆಳೆಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ಮಾರುವುದು ಮೊದಲಾದವು ಸೇರಿವೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ವಾಪೋನಿಕ್ಸ್‌ ಎಂಬುದೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇದು ಮೀನಿನ ಸಾಕಣೆ ಹಾಗೂ ಸಸ್ಯ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == [[ಚಿತ್ರ:Delta Pride Catfish farm harvest.jpg|thumb|left|ಮಿಸಿಸಿಪಿಯಲ್ಲಿನ ಡೆಲ್ಟಾ ಪ್ರೈಡ್ ಬೆಕ್ಕುಮೀನು ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಬೆಕ್ಕುಮೀನುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ|alt=ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕುವ, ಬಟ್ಟಲಿನಾಕಾರದ ಬಲೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ. ಸುಮಾರು [4]ನಷ್ಟು ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಮೀನನ್ನು ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕ್ರೇನಿನ ಕಂಬಗಳಿಂದ ತೂಗುಬಿಡಲಾಗಿದ್ದು, ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಬೃಹತ್ತಾದ ವರ್ತುಲದಾಕಾರದ ರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ 4 ಕೆಲಸಗಾರರಿದ್ದಾರೆ.]] [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾನಿಕ ಗುಂಡಿತ್‌ಜ್ಮಾರಾ ಜನರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6000 ರಷ್ಟು ಮುಂಚೆಯೇ ಹಾವುಮೀನುಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ ಬೆಳೆಸಿರಬಹುದೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಕಾಂಡಾಹ್‌ ಸರೋವರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿನ ಸುಮಾರು...{{convert|100|km2|sqmi}} ರಷ್ಟು ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ ಪ್ರವಾಹ ಬಯಲುಗಳನ್ನು [[ಕಾಲುವೆ|ಕಾಲುವೆಗಳು]] ಹಾಗೂ [[ಅಣೆಕಟ್ಟು]]ಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಯು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಹಾವುಮೀನುಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಅವರು ಹೆಣೆದ [[ಬಲೆ|ಬಲೆಗಳನ್ನು]] ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ, ಮತ್ತು ಹಾವುಮೀನುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹೊಗೆಹಿಡಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದುದು ಅವರಿಗೆ ವರ್ಷಾದ್ಯಂತ ಆಧಾರವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಸಹ ಪುರಾವೆಯು ಲಭ್ಯವಿದೆ.<ref> [http://www.abc.net.au/science/news/stories/s806276.htm ಅಬೋರಿಗಿನ್ಸ್‌ ಮೆ ಹ್ಯಾವ್‌ ಫಾರ್ಮ್‌ಡ್‌ ಈಲ್ಸ್‌, ಬಿಲ್ಟ್‌ ಹಟ್ಸ್‌] ABC ಸೈನ್ಸ್‌‌ ನ್ಯೂಸ್‌, 13 ಮಾರ್ಚ್‌ 2003.</ref><ref>[http://www.lakecondah.com/budjbim.html ಲೇಕ್‌ ಕೊಂಡಾಹ್‌ ಸಸ್ಟೇನಬಿಲಿಟಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100223212908/http://lakecondah.com/budjbim.html |date=2010-02-23 }} 2010ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 18ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಮೀನು ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಇತ್ತೆಂಬುದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ. ಮೀನು ಸಾಕಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ [[ಈಜಿಪ್ಟ್|ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ]] ಜನರು ಬಹುಶಃ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಮೊದಲಿಗರರಿಬೇಕೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ. ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 2500 ರಲ್ಲೇ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೀನು ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲಿನ [[ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ಪಿರಮಿಡ್‌ಗಳು|ಪಿರಮಿಡ್‌ಗಳ]] ಮೇಲಿನ ಕೆತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರಣಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 2000 ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಗೆಂಡೆ ಮೀನುಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಮೀನುಕೃಷಿಯು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. [[ಚಾಣಕ್ಯ|ಕೌಟಿಲ್ಯನ]] [[ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ (ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥ)|ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ]], ರಾಜ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ವಿಶ್ವಕೋಶದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಮೀನು ಕೃಷಿಯೆಂದರೆ ಕೆರೆ, ಕೊಳ, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ತೊಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬೇಕಾದಾಗ ಹಿಡಿಯುವುದೇ ಆಗಿತ್ತು. ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 2500 ಯಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯು [[ಚೀನಾ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{ cite web | url=http://www.fao.org/docrep/field/009/ag158e/AG158E02.htm | title= History of Aquaculture | publisher= Food and Agriculture Organization, United Nations | accessdate= August 23, 2009 }}</ref> [[ನದಿ]]ಯ [[ಪ್ರವಾಹ]]ಗಳ ನಂತರ ಜಲಭಾಗವು ಇಳಿದುಹೋದಾಗ, ಕೆಲವೊಂದು ಮೀನುಗಳು, ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಪ್‌ ಮೀನುಗಳು [[ಸರೋವರ|ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ]] ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಬಹಳ ಹಿಂದಿನ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಗಾರರು ಚಿಕ್ಕ ಕೊಡತಿ ಹುಳುಗಳು ಮತ್ತು [[ರೇಷ್ಮೆಹುಳು]] ಹಿಕ್ಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಹಿಂಡನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ, ನಂತರ ಅವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಪುಣ್ಯವಶಾತ್ತಾಗಿ ಆದ ಕಾರ್ಪ್‌ ಮೀನಿನ ಒಂದು ಜೀನ್‌‌‌‌ನ ಹಠಾತ್‌ ಬದಲಾವಣೆಯು (ನವವಿಕೃತಿಯು) ಟ್ಯಾಂಗ್‌ ರಾಜವಂಶದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಗೋಲ್ಡ್ ಫಿಷ್ (ಹೊಮ್ಮೀನು)|ಹೊನ್ನಮೀನು]] ಹೊರಹೊಮ್ಮುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಬೀಜಕಗಳಿಗೆ ಭದ್ರವಾದ ಹಿಡಿತದ ಮೇಲ್ಮೈಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು [[ಬಿದಿರು|ಬಿದಿರಿನ]] ಬೊಂಬುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿ, ನಂತರ ಬಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಿಂಪಿ ಚಿಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿ [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‌‌]] ದೇಶದ ಕೃಷಿಕರು ಕಡಲಕಳೆಯನ್ನು ಕೃಷಿಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ರೋಮನ್ನರು ಮೀನುಗಳನ್ನು ಕೊಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಿದರು.<ref>{{ cite web | url=http://www.jstor.org/stable/529424 | title=The Harbor and Fishery Remains at Cosa, Italy, by Anna Marguerite McCann | publisher= Journal of Field Archaeology 6(4):291-311. | accessdate= 10 September 2009}}</ref> ಮಧ್ಯ [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪ್‌‌ನಲ್ಲಿ]], ಬಹಳ ಹಿಂದಿನ ಕ್ರೈಸ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ನಿವಾಸಗಳು ರೋಮನ್‌ ಶೈಲಿಯ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಪರಿಪಾಠಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.<ref> ಝಿಂಗ್ರಾನ್‌, V.G., ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್‌ ಟು ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌‌. 1987, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಘಟನೆ, ನೈಜೀರಿಯನ್‌ ಇನ್‌‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಫಾರ್‌ ಓಷನೋಗ್ರಫಿ ಅಂಡ್‌ ಮೆರೈನ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌.</ref> ಸಮುದ್ರತೀರಗಳು ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡ ನದಿಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮೀನುಗಳು ದುರ್ಲಭ/ದುಬಾರಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಯುರೋಪ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯು ಹರಡಿತು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಸಹ ಮೀನುಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗತೊಡಗಿದವು. ಇದು ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿತು. [[ಹವಾಯಿ|ಹವಾಯಿಯ]] ಜನರು ಸಾಗರದ ಸಮೀಪದ ಮೀನಿನ ಕೊಳಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಅಲೆಕೊಕೊ ಎಂಬಲ್ಲಿರುವ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ 1,000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಒಂದು ಮೀನು ಕೊಳವು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಐತಿಹ್ಯವು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ಪುರಾಣದ ಮೆನೆಹ್ಯೂನ್‌ ಕುಬ್ಜ ಜನರಿಂದ ಇದು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1859ರಲ್ಲಿ, [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ]] ವೆಸ್ಟ್‌‌ ಬ್ಲೂಮ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌‌‌ನ ಸ್ಟೀಫನ್‌ ಐನ್ಸ್‌ವರ್ತ್‌ ಎಂಬಾತ ತೊರೆಯ [[ಟ್ರೌಟ್|ಟ್ರೌಟ್‌ ಮೀನುಗಳಿಗೆ]] ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಶುರುಮಾಡಿದ. 1864ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸೇಥ್‌ ಗ್ರೀನ್‌ ಎಂಬಾತ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನ ರೋಚೆಸ್ಟರ್‌‌‌‌ಗೆ ಸಮೀಪದ ಕ್ಯಾಲೆಡೋನಿಯಾ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ವರೂಪದ ಮೀನು ಮರಿಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ. 1866ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌‌ನ ಕಾನ್‌ಕಾರ್ಡ್‌‌‌ನ ಡಾ. ಡಬ್ಲ್ಯು. ಡಬ್ಲ್ಯು. ಫ್ಲೆಚರ್‌‌ ಎಂಬಾತನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, [[ಕೆನಡಾ]] ಹಾಗೂ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು]] ಈ ಎರಡೂ ಕಡೆಯಲ್ಲೂ ಕೃತಕ ಮೀನಿನ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮರಿಮಾಡುವ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು.<ref>ಮಿಲ್ನರ್‌‌, ಜೇಮ್ಸ್‌‌ W. (1874). "ದಿ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್‌ ಆಫ್‌ ಫಿಶ್‌-ಕಲ್ಚರ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌". 1872 ಮತ್ತು 1873ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಮೀನು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಆಯೋಗದ ಆಯುಕ್ತರ ವರದಿ. 535 – 544 <http://penbay.org/cof/cof_1872_1873.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230522052033/https://penbay.org/cof/cof_1872_1873.html |date=2023-05-22 }}></ref> 1889ರಲ್ಲಿ [[ಕೆನಡಾ]]ದ ನ್ಯೂಫೌಂಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಡಿಡೋ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಮೀನಿನ ಮೊಟ್ಟೆ ಮರಿಮಾಡುವ ಕೇಂದ್ರವು ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಾಗ, ಅದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂದುವರಿದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತ್ತು. [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದ ಜನರು ಕಾಡುಜಾತಿಯ ಕಡಲುಚೇಣಿಯನ್ನು ಸಾಕಿದರು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 1900ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ನಂತರ ಇದಕ್ಕೆ ಯುದ್ಧ ಸಮಯದ ಒಂದು ಸಂಪನ್ಮೂಲವೆಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು.<ref> ಪೀಟರ್‌ ನ್ಯೂಷಲ್‌, ಸೀವೀಡ್‌ ಫಾರ್‌ ವಾರ್‌: ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ'ಸ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವಾರ್‌ I ಕೆಲ್ಪ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ, ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಅಂಡ್‌ ಕಲ್ಚರ್‌ 30 (ಜುಲೈ 1989), 561-583.</ref> ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನದಿಗಳಿಂದ ಮೀನಿನ ಮರಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಂದು ಕೊಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕುವ ವಿಧಾನ ರೂಢಿಗೆ ಬಂತು. ಈ ವಿಧಾನ [[ಉತ್ತರ ಭಾರತ|ಉತ್ತರ ಭಾರತದ]] ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತದನಂತರ ಇತರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೂ ಈ ವಿಧಾನ ಹರಡಿತು. ಆನಂತರ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ]] ಬಂದ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ [[ಗೆಂಡೆ ಮೀನು|ಗೆಂಡೆಮೀನುಗಳ]] ಮರಿಮಾಡಿಸುವಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಂತರ ಗೆಂಡೆ ಮೀನುಗಳ ಕೃಷಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗತೊಡಗಿತು. ಗೆಂಡೆ ಮೀನುಗಳು ನಿಂತ ಕೋಳಗಳ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮರಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಇವುಗಳ ಕೃಷಿಗೆ ಬಹಳ ಕಾಲ ಮೀನುಮರಿಗಳ ಕೊರತೆಯಿತ್ತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1957 ರಲ್ಲಿ ಗೆಂಡೆ ಮೀನುಗಳ ಪ್ರಚೋದಿತ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ನಂತರವಂತೂ ಗೆಂಡೆ ಮೀನುಗಳ ಮರಿಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇವುಗಳ ಜಲಕೃಷಿ ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]], ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, [[ಪಂಜಾಬ್]] ರಾಜ್ಯಗಳು ಗೆಂಡೆ ಮೀನುಕೃಷಿಯ ಮಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿರುವ]] ಅಗಾಧ ಕೆರೆ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಗೆಂಡೆ ಮೀನುಮರಿಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Fresh tilapia.jpg|thumb|ಅದರ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲಾದ ಟಿಲಾಪಿಯಾ ಮೀನು|alt=ಒಂದು ಲಂಬವಾದ ದಾರ ಅಥವಾ ಕಡ್ಡಿಯ ಮೇಲೆ ತೂಗುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಐದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕುತ್ತಿರುವ ಮೀನಿನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ]] == 21ನೇ ಶತಮಾನಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಿತಿ == 2007ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಸಂಗೋಪನ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 430 ರಷ್ಟು (97%) ಜಾತಿಗಳನ್ನು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಳಗಿಸಿ ಒಗ್ಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಇದರ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 106 ಜಾತಿಗಳು 2007 ರ ವರೆಗಿನ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬಂದವು. ಕೃಷಿಯ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯದ ಅರಿವಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲಕರವಾಗಿರುವ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ತಿಳಿದಿರುವ ಸಮುದ್ರ [[ಸಸ್ಯ]] ಜಾತಿಗಳ ಪೈಕಿ 0.17% ನಷ್ಟು ಹಾಗೂ ತಿಳಿದಿರುವ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಗಳ ಪೈಕಿ 0.13% ನಷ್ಟಿರುವ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ಇಂದಿನವರೆಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ನೆಲದ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ 0.08% ನಷ್ಟು ಹಾಗೂ ತಿಳಿದಿರುವ ನೆಲದ ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಗಳ ಪೈಕಿ 0.0002% ನಷ್ಟು ಪಳಗಿಸಿ ಒಗ್ಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವೆನಿಸುವಂತೆ, ಒಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಯು ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕದಷ್ಟು ಸುದೀರ್ಘವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="DuarteMarbaHolmer"> http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/sci;316/5823/382</ref> ಜಲವಾಸಿ ಜಾತಿಗಳ ಒಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇದು ಮಾನವರಿಗೆ ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ನೆಲದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗಿಸುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವರ ಜೀವಕ್ಕೆ ವರವಾಗಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು. [[ಸಿಡುಬು]] ಮತ್ತು [[ಗಂಟಲಮಾರಿ]]ಯಂಥ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಮೂಲಕ, ಪಳಗಿಸಿ ಒಗ್ಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ<ref>{{ cite book |authorlink=Jared Diamond |title=[[Guns, Germs, and Steel]] |year=2005 |publisher=[[W.W. Norton & Company, Inc.]] |location=[[New York, New York]] |ISBN=978-0-393-06131-4 }}</ref> ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ [[ಮಾನವ|ಮಾನವರ]] ಕಾಯಿಲೆಗಳು, ಬಹುಪಾಲು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳಂತೆ [[ಪ್ರಾಣಿ|ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ]] ಮಾನವರಿಗೆ ಹಬ್ಬುತ್ತವೆ. ಹೋಲಿಸಬಹುದಾದ ವಿಷಮತೆಯಿರುವ ಯಾವುದೇ ಮಾನವ ರೋಗಕಾರಕಗಳು [[ಸಮುದ್ರ]] ಜಾತಿಗಳಿಂದ ಇನ್ನೂ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಲ್ಲ. ಕಾಡು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ಬೇಟೆಯ ಜಡತೆ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಮುದ್ರ ಜಾತಿಗಳ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಬಳಕೆ, ಜೊತೆಗೆ ಉನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟದ [[ಪ್ರೋಟೀನ್|ಪ್ರೋಟೀನಿಗೆ]] ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಇತರ ಸಮುದ್ರ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಪಳಗಿಸಿ ಒಗ್ಗಿಸಲು ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಗಾರರಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿವೆ.<ref> "'FAO: 'ಫಿಶ್‌ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್‌ ಈಸ್‌ ದಿ ವೇ ಫಾರ್ವರ್ಡ್‌.'(ಬಿಗ್‌ ಪಿಕ್ಚರ್‌‌)(ಫುಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್‌ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟರೇಷನ್‌'ಸ್‌ 'ಸ್ಟೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ಫಿಶರೀಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌' ರಿಪೋರ್ಟ್‌)." ದಿ ಇಕಾಲಜಿಸ್ಟ್‌ 39.4 (2009): 8-9. ಗೇಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಯಾಂಡೆಡ್‌ ಅಕಡೆಮಿಕ್‌ ASAP. ವೆಬ್‌. 1 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ 2009. <http://find.galegroup.com/gtx/start.do?prodId=EAIM.>.</ref><ref name="uscnews.usc.edu">"[http://uscnews.usc.edu/science_technology/all_about_fish_and_oyster_farming.html ದಿ ಕೇಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಫಿಶ್‌ ಅಂಡ್‌ ಆಯಿಸ್ಟರ್‌ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090512061109/http://uscnews.usc.edu/science_technology/all_about_fish_and_oyster_farming.html |date=2009-05-12 }}," ಕಾರ್ಲ್‌ ಮಾರ್ಜಿಯಾಲಿ, ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ಟ್ರೋಜನ್‌ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಮ್ಯಾಗಝೀನ್‌, ಮೇ 17, 2009.</ref> == ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಮಾಣ == 2004ರಲ್ಲಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಒಟ್ಟು ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯು...{{convert|140500000|t}} ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಇದರ ಪೈಕಿ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಕೊಡುಗೆಯು...{{convert|45500000|t}} ರಷ್ಟಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸುಮಾರು 32%ನಷ್ಟಿತ್ತು.<ref name="SOPHIA 2006">[[FAO]] (2006) [http://www.fao.org/docrep/009/A0699e/A0699e00.htm ದಿ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಫಿಶರೀಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ (SOPHIA)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080412024350/http://www.fao.org/docrep/009/A0699e/A0699e00.htm|date=2008-04-12}}</ref> ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಕಳೆದ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 8 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಸರಾಸರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅದು ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆಗೆ, ಕಾಡು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದಿರುವ ಮೀನುಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು ಕಳೆದ ದಶಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ. {| class="wikitable" |- ! colspan="7" style="text-align:left;width:480px"| '''ವಿಭಿನ್ನ ಜಾತಿಗಳು ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಶೇಕಡಾವಾರು ಬೆಳವಣಿಗೆ''' <ref name="SOPHIA 2006" /> |- ! ಕಾಲಾವಧಿ ! ಕಠಿಣಚರ್ಮಿಗಳು ! ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳು ! ಸಿಹಿನೀರಿನ<br />ಮೀನುಗಳು ! ಉಭಯನೀರಿನಲ್ಲೂ ವಾಸಿಸುವ<br />ಮೀನುಗಳು ! ಸಮುದ್ರದ<br />ಮೀನುಗಳು ! ಒಟ್ಟಾರೆ |- | 1970–2004 | 18.9 | 7.7 | 9.3 | 7.3 | 10.5 | 8.8 |- | 1970–1980 | 23.9 | 5.6 | 6.0 | 6.5 | 14.1 | 6.2 |- | 1980–1990 | 24.1 | 7.0 | 13.1 | 9.4 | 5.3 | 10.8 |- | 1990–2000 | 9.1 | 11.6 | 10.5 | 6.5 | 12.5 | 10.5 |- | 2000–2004 | 19.2 | 5.3 | 5.2 | 5.8 | 9.6 | 6.3 |} {| class="wikitable" |- ! colspan="2" style="text-align:left;width:280px"|'''2004ರಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಜಾತಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು''' |- ! ಜಾತಿಗಳ ಗುಂಪು ! ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ನುಗಳು<ref name="SOPHIA 2006" /> |- | ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮೀನುಗಳು | style="text-align:right"| 23.87 |- | [[ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳು]] | style="text-align:right"| 13.93 |- | [[ಜಲವಾಸಿ ಸಸ್ಯಗಳು]] | style="text-align:right"| 13.24 |- | ಉಭಯನೀರಿನಲ್ಲೂ ವಾಸಿಸುವ ಮೀನುಗಳು | style="text-align:right"| 3.68 |- | [[ಕಠಿಣ ಚರ್ಮಿಗಳು|ಕಠಿಣಚರ್ಮಿ]]ಗಳು | style="text-align:right"| 2.85 |- | ಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಳು | style="text-align:right"| 1.45 |- | ಇತರ ಜಲವಾಸಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು | style="text-align:right"| 0.38 |} [[ಚಿತ್ರ:Common carp.jpg|thumb|right|ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪ್‌ಗಳು ಪ್ರಬಲವಾದ ಮೀನುಗಳಾಗಿವೆ]] {| class="wikitable collapsible expanded" |- ! colspan="2" style="text-align:left;width:280px"| '''2004ರಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಜಾತಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು''' |- ! ಜಾತಿಗಳ ಗುಂಪು ! ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ನುಗಳು<ref name="SOPHIA 2006" /> |- | ಕಾರ್ಪ್‌ ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸೈಪ್ರಿನಿಡ್‌‌ಗಳು | style="text-align:right"| 18.30 |- | ಸಿಂಪಿಗಳು | style="text-align:right"| 4.60 |- | ಮಳಿ ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳು, ದಾರೆಮಳಿ ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳು, ಆರ್ಕ್‌ ಚಿಪ್ಪುಗಳು | style="text-align:right"| 4.12 |- | ವಿವಿಧ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮೀನುಗಳು | style="text-align:right"| 3.74 |- | ಇಂಚಾಕಗಳು, ಸೀಗಡಿಗಳು | style="text-align:right"| 2.48 |- | [[ಸಾಲ್ಮನ್‌|ಸಾಲ್ಮನ್‌‌]]ಗಳು, ಟ್ರೌಟ್‌ ಮೀನುಗಳು, ಸ್ಮೆಲ್ಟ್‌ ಮೀನುಗಳು | style="text-align:right"| 1.98 |- | [[ಶಂಬೂಕ]]ಗಳು (ಕಪ್ಪೆಚಿಪ್ಪಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳು) | style="text-align:right"| 1.86 |- | ಟಿಲಾಪಿಯಾಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಿಕ್ಲಿಡ್‌‌‌ಗಳು | style="text-align:right"| 1.82 |- | ‌ಸ್ಕ್ಯಾಲಪ್‌ಗಳು, ಪೆಕ್ಟಿನ್‌‌ಗಳು | style="text-align:right"| 1.17 |- | ವಿವಿಧ ಸಮುದ್ರ [[ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳು]] | style="text-align:right"| 1.07 |} ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಚೈನೀಸ್‌ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್‌ ಫಿಶರೀಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವರದಿ ಮಾಡಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, 1980 ಮತ್ತು 1997ರ ನಡುವೆ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು 16.7 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ದರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮೂಲಕ,...{{convert|1900000|t}} ರಿಂದ ಸುಮಾರು...{{convert|23000000|t}} ರವರೆಗೆ ನೆಗೆದವು. 2005ರಲ್ಲಿ, ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪೈಕಿ ಚೀನಾದ ಕೊಡುಗೆಯು 70%ನಷ್ಟಿತ್ತು.<ref> [https://www.wired.com/wired/archive/12.05/fish.html ವೈರ್ಡ್‌ 12.05: ದಿ ಬ್ಲ್ಯೂವಾಟರ್‌ ರೆವಲ್ಯೂಷನ್‌]</ref><ref> [http://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A31159-2005Jan23?language=printer washingtonpost.com: ಫಿಶ್‌ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್‌‌'ಸ್‌ ಬೌಂಟಿ ಈಸ್‌ ನಾಟ್‌ ವಿಥೌಟ್‌ ಬಾರ್ಬ್ಸ್‌]</ref> ಇದು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಯು.ಎಸ್.ನಲ್ಲಿನ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.providence.edu/polisci/students/aquaculture/EnvironmentalImpact.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-24 |archive-date=2004-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040820172559/http://www.providence.edu/polisci/students/aquaculture/EnvironmentalImpact.html |url-status=dead }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Fish farming in High Island, Hong Kong.jpg|thumb|right|ಹಾಂಗ್‌ಕಾಂಗ್‌‌ನ ಹೈ ಐಲೆಂಡ್‌ ಆಚೆಗಿನ ಸಮುದ್ರಜೀವಿ ಸಾಕಣೆ]] {| class="wikitable collapsible expanded" |- ! colspan="2" style="text-align:left;width:220px"| '''2004ರಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಉತ್ಪಾದಕ ದೆಶಗಳು''' |- ! ದೇಶ ! ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ನುಗಳು<ref name="SOPHIA 2006" /> |- | [[ಚೀನಾ]] | style="text-align:right"| 30.61 |- | [[ಭಾರತ]] | style="text-align:right"| 2.47 |- | [[ವಿಯೆಟ್ನಾಂ]] | style="text-align:right"| 1.20 |- | [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್|ಥೈಲೆಂಡ್‌]] | style="text-align:right"| 1.17 |- | [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ|ಇಂಡೋನೇಷಿಯ]] | style="text-align:right"| 1.05 |- | [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] | style="text-align:right"| 0.91 |- | [[ಜಪಾನ್‌]] | style="text-align:right"| 0.78 |- | [[ಚಿಲಿ]] | style="text-align:right"| 0.67 |- | [[ನಾರ್ವೆ]] | style="text-align:right"| 0.64 |- | [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು]] | style="text-align:right"| 0.61 |- | ಇತರ ದೇಶಗಳು | style="text-align:right"| 5.35 |- | ಒಟ್ಟು | style="text-align:right"| 45.47 |} ಯು.ಎಸ್.ನ ಎಲ್ಲಾ ಇಂಚಾಕ ಬಳಕೆಯ ಪೈಕಿ ಸರಿಸುಮಾರು 90%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಕೃಷಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref> [http://www.fao.org/docrep/007/y5600e/y5600e00.HTM ದಿ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಫಿಶರೀಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ (SOFIA) 2004]</ref> ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ [[ಸಾಲ್ಮನ್‌]] ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ [[ಚಿಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಿಲಿಯ ಅತಿವೇಗವಾಗಿ-ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರವಾದ ಪುಯೆರ್ಟೊ ಮಾಂಟ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ರಫ್ತು ವಸ್ತುವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವದಾದರೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ಎಫ್.ಎ.ಒ. ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಶೇಕಡ 42 ರಷ್ಟು ಗೆಂಡೆ ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತದರ ಸಂಬಂಧಿ ಸಿಪ್ರಿನಿಡೆ ಕುಟುಂಬದ ಮೀನುಗಳ ಜಲಕೃಷಿಯಿಂದ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಡಲ ಹಿಡುವಳಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಸ್ಥಿರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಹಾರ ಬೇಡಿಕೆ ನೀಗಿಸಲು ಇರುವ ವಿಫುಲ ಅವಕಾಶವೆಂದರೆ, ಮೀನುಕೃಷಿ. ಕಡಲ ಮೀನುಗಳ ಕೃಷಿಗಿಂತ ಒಳನಾಡು ಮೀನುಗಳ ಕೃಷಿ ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. 2003 ರಲ್ಲಿ ಹಿಡುವಳಿಯಿಂದ ಒಟ್ಟು 90.30 ದಶ ಲಕ್ಷ ಟನ್ ಉತ್ಪಾದನಯಾಗಿದ್ದರೆ ಮೀನುಕೃಷಿಯಿಂದ 34.20 ದಶ ಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯಗಿದೆ. ಗಮನಸಿಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ 2002 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸದರೆ ಹಿಡಿವಳಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಶೇ.3 ರಷ್ಟು ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದ್ದರೆ ಮೀನುಕೃಷಿಯಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಶೇ. 5 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಏಷ್ಯಾದ ದೇಶಗಳಿಂದ ಶೇ.90 ರಷ್ಟು ಮೀನುಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೀನುಕೃಷಿಯಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವಿಫುಲ ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ. == ಮಿತಿಮೀರಿ ವರದಿ ಮಾಡುವುದು == ವರದಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ದೇಶವು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗೈ ಹೊಂದಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಉಳಿದ ದೇಶಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಆಗುವ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ದುಪ್ಪಟ್ಟಿನಷ್ಟಿರುವ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಅದು ವರದಿಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಚೀನಾದ ಹುಟ್ಟುವಳಿಗಳ ನಿಖರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದಷ್ಟು ವಿವಾದಾಂಶಗಳೂ ಇವೆ. 2001ರಲ್ಲಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರೆಗ್‌ ವಾಟ್ಸನ್‌ ಮತ್ತು ಡೇನಿಯೆಲ್‌ ಪಾಲಿ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ''ನೇಚರ್‌‌'' ನಿಯತಕಾಲಿಕಕ್ಕೆ ಬರೆದ ಪತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾ, 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಸಾಕಿರದ ಮೀನುಗಳ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದ ಮೀನುಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಚೀನಾ ದೇಶವು ಮಿತಿಮೀರಿ ವರದಿಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>‌ವಾಟ್ಸನ್, ರೆಗ್‌ ಮತ್ತು ಪಾಲಿ, ಡೇನಿಯೆಲ್‌ (2001) [http://www.mindfully.org/Water/Fish-Catch-Distortions.htm ''ಸಿಸ್ಟಮ್ಯಾಟಿಕ್‌ ಡಿಸ್ಟಾರ್ಷನ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಫಿಶರೀಸ್‌ ಕ್ಯಾಚ್‌ ಟ್ರೆಂಡ್ಸ್‌'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100531152626/http://www.mindfully.org/Water/Fish-Catch-Distortions.htm |date=2010-05-31 }} ''ನೇಚರ್‌‌'' ಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರ, 414: 534.</ref><ref>ಪಿಯರ್‌‌ಸನ್‌, ಹೆಲೆನ್‌ (2001) [http://www.nature.com/nature/journal/v414/n6863/full/414477b.html ''ಚೈನಾ ಕಾಟ್‌ ಔಟ್‌ ಆಸ್‌ ಮಾಡೆಲ್‌ ಷೋಸ್‌ ನೆಟ್‌ ಫಾಲ್‌ ಇನ್‌ ಫಿಶ್‌'' ] ನೇಚರ್‌‌ 414, 477. doi 10.1038/35107216</ref> ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, 1988 ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮೀನುಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 300,000 ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಚೀನಾ ದೇಶವು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 350,000 ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ವಾಟ್ಸನ್‌ ಮತ್ತು ಪಾಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ ಅನುಸಾರ, ಇದು ಚೀನಾದ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶಃ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ದೇಶದ ಅಸ್ತಿತ್ವಗಳಿಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕೆಲಸ ವಹಿಸಲಾಗಿರುವುದು ಅಲ್ಲಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೆ, ಚೀನಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಬಡತಿಯು ಅವರದೇ ಸ್ವಂತದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಹೆಚ್ಚಳಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿತ್ತು.<ref>ಹೆಲಿಪ್ರಿನ್‌, ಜಾನ್‌ (2001) [http://www.seaaroundus.org/OtherWebsites/2001/CaliforniaFish_29Nov01.pdf ಚೈನೀಸ್‌ ಮಿಸ್‌ರಿಪೋರ್ಟಿಂಗ್‌ ಮಾಸ್ಕ್ಸ್‌ ಡ್ರಮಾಟಿಕ್‌ ಡಿಕ್ಲೈನ್‌ ಇನ್‌ ಓಷನ್‌ ಫಿಶ್‌ ಕ್ಯಾಚಸ್‌] ''ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌'', 29 ನವೆಂಬರ್‌ 2001.</ref><ref>ರೆವಿಲ್ಲೆ, ವಿಲಿಯಂ (2002) [https://web.archive.org/web/20120118165321/http://www.seaaroundus.org/newspapers/2002/IrishTimes_14Mar02.pdf ಸಮ್‌ಥಿಂಗ್‌ ಫಿಶಿ ಎಬೌಟ್‌ ದಿ ಫಿಗರ್ಸ್‌] ''ದಿ ಐರಿಶ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', 14 ಮಾರ್ಚ್‌ 2002</ref> ಈ ವಾದವನ್ನು ಚೀನಾವು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುತ್ತದೆ. ಕ್ಷಿನ್‌ಹುವಾ ನ್ಯೂಸ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿ ಎಂಬ ಅಧಿಕೃತ ಸಂಸ್ಥೆಯು, ಕೃಷಿ ಖಾತೆಯ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ವಿಭಾಗದ ಮಹಾ ನಿರ್ದೇಶಕನಾದ ಯಾಂಗ್‌ ಜಿಯಾನ್ ಎಂಬಾತನು ಚೀನಾದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು "ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಸರಿ"ಯಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.<ref>[http://www.seaaroundus.org/OtherWebsites/2001/WorldCatch_17Dec01.pdf ಚೈನಾ ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟ್ಸ್‌ ಕ್ಲೇಮ್‌ ಇಟ್‌ ಓವರ್‌ ರಿಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ ಫಿಶ್‌ ಕ್ಯಾಚ್‌] ''ಅಸೋಸಿಯೇಟ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌'', 17 ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ 2002.</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಚೀನಾದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶದ ಹುಟ್ಟುವಳಿಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದಷ್ಟು ವಿವಾದಾಂಶಗಳಿವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಎಪ್ಎಒ ಸಮ್ಮತಿಸಿದೆ, ಹಾಗೂ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ದತ್ತಾಂಶವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಚೀನಾದಿಂದ ಬಂದಿರುವ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳ ದತ್ತಾಂಶದಿಂದ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.<ref>[[FAO]] (2006) [ftp://ftp.fao.org/docrep/fao/009/a0699e/a0699e.pdf ದಿ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಫಿಶರೀಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌‌ (SOPHIA)] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20130518071948/ftp://ftp.fao.org/docrep/fao/009/a0699e/a0699e.pdf|date=2013-05-18}}, ಪುಟ 5.</ref> == ಗಮನದಲ್ಲಿಡಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು == ಜಲಕೃಷಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ಗಮನದಲ್ಲಿಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ, ಕೊಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳದ ಆಯ್ಕೆ, ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಹೇರಳ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ, ಬೇಡಿಕೆಯುಳ್ಳ ಸೂಕ್ತ ತಳಿಯ ಆಯ್ಕೆ, ಆ ತಳಿಯ ಬಿತ್ತನೆಮರಿಗಳ ಲಭ್ಯತೆ, ಪಾಲನಾ ವಿಧಾನ, ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಧಾನ, ಮತ್ತು ಹಿಡುವಳಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ವಿಧಾನಗಳು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಜಲಕೃಷಿಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ. == ವಿಧಾನಗಳು == === ಸಮುದ್ರಜೀವಿ ಸಾಕಣೆ === ಸಮುದ್ರಜೀವಿ ಸಾಕಣೆ ಎಂಬುದು ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿನ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೀರಪ್ರದೇಶದ ರಕ್ಷಿತ ಜಲಭಾಗದಲ್ಲಿನ, ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪದವಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸಮುದ್ರ ಮೀನಿನ ಸಾಕುವಿಕೆಯು ಸಮುದ್ರಜೀವಿ ಸಾಕಣೆಯ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಕಠಿಣಚರ್ಮಿಗಳು (ಇಂಚಾಕಗಳಂಥವು), ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳು (ಸಿಂಪಿಗಳ ರೀತಿಯವು) ಹಾಗೂ ಕಡಲಕಳೆಯ ಸಾಕುವಿಕೆಗೂ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. === ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಧಾನ === ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್‌ ಮಲ್ಟಿ-ಟ್ರೋಫಿಕ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌‌ (IMTA) ಎಂಬುದು ಒಂದು ಪರಿಪಾಠವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಉಪ-ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು (ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು) ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರದಾನವಾಗಿ (ಇನ್ಪುಟ್) (ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳು, [[ಆಹಾರ]]) ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರೀಯ ಸಮರ್ಥನೀಯತೆ (ಜೈವಿಕ ಉಪಶಮನ), ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ (ಉತ್ಪನ್ನ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು) ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹತೆಗೆ (ಉತ್ತಮವಾದ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪರಿಪಾಠಗಳು) ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮತೋಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಉಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಮೀನು]], ಇಂಚಾಕ) ಅಜೈವಿಕ ಸಾರದಂಥ ವಸ್ತು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಡಲಕಳೆ) ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಸಾರದಂಥ ವಸ್ತುವಿನೊಂದಿಗೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚಿಪ್ಪುಮೀನು) ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Chopin et al. 2001">‌ಚಾಪಿನ್ T, ಬುಚ್‌ಮನ್‌ AH, ಹಾಲಿಂಗ್‌‌ C, ಟ್ರೋಯೆಲ್‌ M, ಕೌಟ್ಸ್‌ಕಿ N, ನಿಯೋರಿ A, ಕ್ರೇಮರ್‌‌ GP, ಝೆರ್‌ಟುಷೆ-ಗೊನ್‌ಜಾಲೆಜ್‌ JA, ಯಾರಿಶ್‌‌ C and ನೀಫಸ್‌ C. 2001. ಇಂಟಿಗ್ರೇಟಿಂಗ್‌ ಸೀವೀಡ್ಸ್‌ ಇನ್‌ಟು ಮೆರೈನ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌: ಎ ಕೀ ಟುವರ್ಡ್‌ ಸಸ್ಟೇನಬಿಲಿಟಿ. ಜರ್ನಲ್‌ ಆಫ್‌ ಫೈಕಾಲಜಿ 37: 975-986.</ref> "ಬಹು-ಪೌಷ್ಟಿಕ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಅದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಭಿನ್ನ [[ಪೌಷ್ಟಿಕ]] ಅಥವಾ ಪೋಷಣೆಯ ಮಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಜಾತಿಗಳ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Chopin 2006">ಚಾಪಿನ್‌ T. 2006. ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್‌ ಮಲ್ಟಿ-ಟ್ರೋಫಿಕ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌. ವಾಟ್‌ ಇಟ್‌ ಈಸ್‌, ಅಂಡ್‌ ವೈ ಯು ಷುಡ್‌ ಕೇರ್‌... ಅಂಡ್‌ ಡೋಂಟ್‌ ಕನ್‌ಫ್ಯೂಸ್‌ ಇಟ್‌ ವಿತ್‌ ಪಾಲಿಕಲ್ಚರ್‌. ನಾರ್ದರ್ನ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌‌, ಸಂಪುಟ 12, ಸಂಖ್ಯೆ 4, ಜುಲೈ/ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 2006, ಪುಟ 4.</ref> ಇದು ತುಂಬಾ ಪ್ರಾಚೀನವಾಗಿರುವ ಜಲವಾಸಿ ಬಹುಕೃಷಿಯ ಪರಿಪಾಠದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುವ ಸಂಭಾವ್ಯ ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸರಳವಾಗಿ ಅದೇ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ವಿಭಿನ್ನ ಮೀನು ಜಾತಿಗಳ ಸಹ-ಕೃಷಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಈ ನಿದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಸಹಕ್ರಿಯಾ ಪ್ರಯೋಜನಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಈ ಜೀವಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಸಂಭವನೀಯವಾಗಿ [[ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯಲ್ಲಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ಸ್ಥಳಾಂತರಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಒಂದೇ ಕೊಳದಲ್ಲಿನ ವ್ಯಾಪಕ ಕೃಷಿಗಳಾಗಿ (ಕಡಿಮೆ ತೀವ್ರತೆ, ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ವಹಣೆ) ಹಲವಾರು ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಜಾತಿಗಳ ಮಹತ್ತರ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಹುಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದು. IMTAಯಲ್ಲಿ "ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ" ಎಂಬುದು, ನೀರಿನ ಮೂಲಕದ ಪೌಷ್ಟಿಕ ದ್ರವ್ಯ ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿಯ ವರ್ಗಾವಣೆಯಿಂದ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಒಂದಕ್ಕೊಂದರ ಸಾಮೀಪ್ಯದಲ್ಲಿರುವ, ವಿಭಿನ್ನ ಜಾತಿಗಳ ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾದ ಬೆಳೆಸುವಿಕೆಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯವಾಗಿ, IMTA ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದರಲ್ಲಿನ ಜೈವಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿರುವುದು ಅಗತ್ಯ. ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ವಿಭಿನ್ನ ಜಾತಿಗಳ ಸೂಕ್ತ ಆಯ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಹ-ಸಂಗೋಪನ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವೆನಿಸುವಂತೆ ಕೇವಲ ಜೈವಿಕ ಸೋಸುಕಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಅವು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೊಯ್ಲುಮಾಡಬಹುದಾದ ಬೆಳೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="Chopin 2006" /> ಸಹ-ಸಂಗೋಪನ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಧಾರಿತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಇರುವ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಒಂದು ಕಾರ್ಯಮಾಡುವ IMTA ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮಹತ್ತರವಾದ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲದು; ಒಂದು ವೇಳೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜಾತಿಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಅಲ್ಪ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಎಕಫಸಲಿನ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವಾಗಲೂ ಇದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="Neori et al. 2004">ನಿಯೋರಿ A, ಚಾಪಿನ್‌ T, ಟ್ರೋಯೆಲ್‌ M, ಬುಚ್‌ಮನ್‌ AH, ಕ್ರೇಮರ್‌‌ GP, ಹಾಲಿಂಗ್‌‌ C, ಶ್ಪೈಗೆಲ್‌ M ಮತ್ತು ಯಾರಿಶ್‌‌ C. 2004. ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌‌: ರ್ಯಾಷನೇಲ್‌, ಎವಲ್ಯೂಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಆರ್ಟ್‌ ಎಂಫಸೈಝಿಂಗ್‌ ಸೀವೀಡ್‌ ಬಯೋಫಿಲ್ಟರೇಷನ್‌ ಇನ್‌ ಮಾಡರ್ನ್‌ ಮೆರಿಕಲ್ಚರ್‌. ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌‌ 231: 361-391.</ref> "ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ" ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛವನ್ನು ನೀರಿನ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ಎಕಫಸಲಿನ ಕೃಷಿಗಳ ಸಂಯೋಜಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Neori et al. 2004" /> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಎಲ್ಲಾ ಆಶಯಗಳು ಹಾಗೂ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, "IMTA" ಹಾಗೂ "ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ" ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛಗಳು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ವರ್ಣನಾತ್ಮಕತೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗುತ್ತವೆ. ಆಕ್ವಾಪೋನಿಕ್ಸ್‌, ಫ್ರಾಕ್ಷನೇಟೆಡ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌‌ (ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ), IAAS-ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್‌ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್‌-ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ (ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೃಷಿ-ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು), IPUAS-ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್‌ ಪೆರಿ-ಅರ್ಬನ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ (ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರವನ್ನಾವರಿಸಿದ-ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು), ಮತ್ತು IFAS-ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್‌ ಫಿಶರೀಸ್‌-ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ (ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ-ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು) ಇವೆಲ್ಲವೂ IMTA ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಇತರ ರೂಪಾಂತರಗಳಾಗಿವೆ. == ಜಾತಿಯ ಗುಂಪುಗಳು == === ಈಜುರೆಕ್ಕೆ ಮೀನು === ಈಜುರೆಕ್ಕೆ ಮೀನಿನ ಸಾಕುವಿಕೆಯು ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ. ಕೆರೆಗಳು, ಕೊಳಗಳು, ಅಥವಾ ಸಾಗರದ ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮೀನುಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವಿಹಾರದ [[ಮೀನುಗಾರಿಕೆ]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿರಲು ಎಳೆಯ ಹರೆಯದ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಕಾಡುಮೇಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುವ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೀನು ಮೊಟ್ಟೆ ಮರಿಮಾಡುವ ಕೇಂದ್ರ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೀನು ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಮೀನು ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಸಾಲ್ಮನ್‌]], ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣಿನ ಟೂನಾ, ಕಾರ್ಪ್‌ ಮೀನು, ಟಿಲಾಪಿಯಾ, ಬೆಕ್ಕುಮೀನು ಹಾಗೂ [[ಕಾಡ್ ಮೀನು|ಕಾಡ್‌]] ಮೊದಲಾದವು ಸೇರಿವೆ.<ref>{{ cite web |first=Audrey |last=McAvoy |url=http://abcnews.go.com/Business/wireStory?id=8905220 |title=Hawaii regulators approve first US tuna farm |publisher=''[[The Associated Press]]'' |date=October 24, 2009 |accessdate=April 9, 2010 }}</ref> ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ, ಕಿರಿಯ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟೂನಾಗಳನ್ನು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಲೆಯನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿ ಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಕಡಲತೀರದೆಡೆಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅವನ್ನು ಕಡಲತೀರದಾಚೆಯ ದೊಡ್ಡಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref> ವೋಲ್ಪ್‌, J. (2005) "ಡಾಲರ್ಸ್‌ ವಿಥೌಟ್‌ ಸೆನ್ಸ್‌: ದಿ ಬೇಟ್‌ ಫಾರ್‌ ಬಿಗ್‌-ಮನಿ ಟ್ಯೂನಾ ರ್ಯಾಂಚಿಂಗ್‌ ಅರೌಂಡ್‌ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌". ''[[ಬಯೋಸೈನ್ಸ್‌‌]]'', '''55''' :301–302.</ref> 2009 ರಲ್ಲಿ, [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿನ ಸಂಶೋಧಕರು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೆಲಾವೃತ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ಯೂನಾಗಳನ್ನು (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಮೀನು) ಬೆಳೆಸಲು ಪುಸಲಾಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.<ref>[http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1945379_1944416_1944425,00.html ದಿ ಟಾಪ್‌ 10 ಎವೆರಿಥಿಂಗ್‌ ಆಫ್‌ 2009: ಟಾಪ್‌ 10 ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಡಿಸ್ಕವರೀಸ್‌: 5. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130826174259/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1945379_1944416_1944425,00.html |date=2013-08-26 }}[http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1945379_1944416_1944425,00.html ಬ್ರೀಡಿಂಗ್‌ ಟ್ಯೂನಾ ಆನ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130826174259/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1945379_1944416_1944425,00.html |date=2013-08-26 }}, ಟೈಮ್‌ ಮ್ಯಾಗಝೀನ್‌, ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ 8, 2009</ref> === ಚಿಪ್ಪುಮೀನು === [[ಚಿತ್ರ:Abalone-farm1web.jpg|thumb|right|ಕಡಲ್ಗಿವಿಯ ಸಾಕಣೆಕೇಂದ್ರ]] ಕಡಲ್ಗಿವಿಯ ಸಾಕುವಿಕೆಯು ಜಪಾನ್‌ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 1950ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯ ಹಾಗೂ 1960ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಯಿತು.<ref>{{cite web| url=http://www.fishtech.com/abaloneinfo.html| title=Abalone Farming Information| accessdate=2007-11-08| archive-date=2007-11-13| archive-url=https://web.archive.org/web/20071113063321/http://www.fishtech.com/abaloneinfo.html| url-status=dead}}</ref> 1990ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದೀಚೆಗೆ, ಈ ಉದ್ಯಮವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{ cite web| url=https://www.wired.com/news/technology/0,1282,49847,00.html| title=Abalone Farming on a Boat| accessdate=2007-01-27}}</ref> ಅತಿಯಾದ-ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವಿಕೆಗಳು ವನ್ಯ ಮೀನುಗಳ ಒಟ್ಟುಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ತಗ್ಗಿಸಿವೆಯೆಂದರೆ, ಬಹುತೇಕ ಕಡಲ್ಗಿವಿ ಮಾಂಸದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಸಾಕಣೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಅಥವಾ ಬೆಳೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಡಲ್ಗಿವಿಯು ಈಗ ಪೂರೈಸುತ್ತಿದೆ. === ಕಠಿಣಚರ್ಮಿಗಳು === ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿನ ಇಂಚಾಕ ಸಾಕಣೆಯು 1970 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. 2003 ರಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯು...{{convert|1600000|t}} ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವುದರ ಮೂಲಕ, ಸುಮಾರು 9,000 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಯು.ಎಸ್. ಡಾಲರುಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿತು. ಬೆಳೆಸಲಾದ ಇಂಚಾಕದ ಪೈಕಿ 75% ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು [[ಏಷ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ [[ಚೀನಾ]] ಹಾಗೂ [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್|ಥೈಲೆಂಡ್‌‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ 25% ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕ|ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಅಮೆರಿಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ [[ಬ್ರೆಜಿಲ್|ಬ್ರೆಜಿಲ್‌]] ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉತ್ಪಾದಕನಾಗಿದೆ. ಥೈಲೆಂಡ್‌ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಫ್ತುದಾರನಾಗಿದೆ. ಇಂಚಾಕ ಸಾಕಣೆಯು [[ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ, ಸಣ್ಣ-ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಏಕಮಾನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿನ ಹಿಂದೆಂದೂ ಇಲ್ಲದ ಅತೀವ ದಟ್ಟಣೆಗಳಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ, ಹಾಗೂ ಸಾಕಿದ ತಳಿಯನ್ನು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಸ್ತುತಃ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಕಲ್ಪಡುವ ಇಂಚಾಕಗಳು ಪೆನೇಯೀಡ್‌‌‌‌‌‌ಗಳಾಗಿವೆ (ಅಂದರೆ, ''ಪೆನೇಯೀಡೇ'' [[ವಂಶ]]ಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಇಂಚಾಕಗಳಾಗಿವೆ), ಮತ್ತು ಇಂಚಾಕದ ಕೇವಲ ಎರಡು ಜಾತಿಗಳು— ಅಂದರೆ ''ಪೆನೇಯಸ್‌ ವನ್ನಾಮೀ'' (ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಬಿಳಿ ಇಂಚಾಕ) ಹಾಗೂ ''ಪೆನೇಯಸ್‌ ಮೊನೊಡಾನ್‌'' (ದೈತ್ಯ ಹುಲಿ ಸೀಗಡಿ)- ಸಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ ಇಂಚಾಕಗಳ ಪೈಕಿ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ 80% ರಷ್ಟು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸ್ವರೂಪದ ಎಕಫಸಲಿನ ಕೃಷಿಗಳು [[ಕಾಯಿಲೆ]]ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಈಡಾಗುತ್ತವೆ; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ವಲಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಇಂಚಾಕಗಳ ಒಟ್ಟುಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹತ್ತರಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತರಷ್ಟರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಂಚಾಕಗಳು ಸಾಯುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇರುವ [[ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ|ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ]] ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಮರುಕಳಿಸಿದ ಕಾಯಿಲೆಯ ಏಕಾಏಕಿ ಆರಂಭಗಳು, ಮತ್ತು ಒತ್ತಡವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಎನ್‍ಜಿಒಗಳು ಹಾಗೂ ಬಳಕೆದಾರ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬರುವ ಟೀಕೆಯು 1990ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಲವಾಗಿರುವ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. 1999ರಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥನೀಯವಾದ ಸಾಕುವಿಕೆಯ ಪರಿಪಾಠಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಹಾಗೂ ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಕಡೆಗೆ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಉದ್ಯಮ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು, ಹಾಗೂ ಪರಿಸರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದವು. ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಣೆಯು ಸಮುದ್ರದ ಇಂಚಾಕ ಸಾಕಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯ ಜಾತಿಗಳ (ದೈತ್ಯ ನದಿ ಸೀಗಡಿಯಾಗಿರುವ ''ಮ್ಯಾಕ್ರೋಬ್ರಾಕಿಯಂ ರೋಸೆನ್‌ಬರ್ಗಿಲ್‌'' ) ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಜೀವನಚಕ್ರದಿಂದ ಅನನ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.<ref name="freshwater"> ನ್ಯೂ, M. B.: ''[http://library.enaca.org/Shrimp/Publications/FAO_Macrobrachium_manual_2003.pdf ಫಾರ್ಮಿಂಗ್‌ ಫ್ರೆಶ್‌ವಾಟರ್‌ ಪ್ರಾನ್ಸ್‌]'' ; FAO ಫಿಶರೀಸ್‌ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್‌ ಪೇಪರ್‌‌ 428, 2002. ISSN 0429-9345.</ref> ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸೀಗಡಿಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯು (ಏಡಿಮೀನು ಮತ್ತು [[ಏಡಿ]]ಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) 2003 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು...{{convert|280000|t}} ನಷ್ಟಿತ್ತು; ಇದರ ಪೈಕಿ ಚೀನಾ ದೇಶವು...{{convert|180000|t}} ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದರೆ, ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಥೈಲೆಂಡ್‌ ದೇಶಗಳು ತಲಾ...{{convert|35000|t}} ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದವು. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಚೀನಾ ದೇಶವು ಸುಮಾರು...{{convert|370000|t}} ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ನದಿ ಏಡಿಯನ್ನು (''ಎರಿಯೋಚೆಯಿರ್‌‌ ಸಿನೆನ್ಸಿಸ್‌'' ) ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು.<ref name="figis_fresh">ಸಿಹಿನೀರಿನ ಕಠಿಣಚರ್ಮಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ [http://www.fao.org/figis/servlet/static?dom=collection&xml=global-aquaculture-production.xml FAO ಫಿಶರೀಸ್‌ ಗ್ಲೋಬಲ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್‌ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌‌‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050927124902/http://www.fao.org/figis/servlet/static?dom=collection&xml=global-aquaculture-production.xml |date=2005-09-27 }} ನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ ದತ್ತಾಂಶ. ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ದತ್ತಾಂಶ ಜೋಡಿಗಳು 2003ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ಅವು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. 2005ರ ಜೂನ್‌ 28ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> === ಕಂಟಕಚರ್ಮಿಗಳು === ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾದ [[ಕಂಟಕ ಚರ್ಮಿಗಳು|ಕಂಟಕಚರ್ಮಿಗಳಲ್ಲಿ]] ಸಮುದ್ರ ಸೌತೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಲಚಿಳ್ಳೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ, ಸಮುದ್ರ ಸೌತೆಗಳನ್ನು ಕೃತಕ ಕೊಳಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೊಳಗಳು...{{convert|1000|acre}}ನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಿರುತ್ತವೆ.<ref name="NF">{{cite web |url=http://www.nationalfisherman.com/2008.asp?ItemID=1800&pcid=373&cid=375&archive=yes |author=Ess, Charlie |title=Wild product’s versatility could push price beyond $2 for Alaska dive fleet |publisher=National Fisherman |accessdate=2008-08-01 |archive-date=2009-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090122074025/http://www.nationalfisherman.com/2008.asp?ItemID=1800&pcid=373&cid=375&archive=yes |url-status=dead }}</ref> === ಪಾಚಿಗಳು === ತೇಲುಸಸ್ಯ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಸಸ್ಯಗಳು, ಅಥವಾ ಪ್ಲವಕದ ಪಾಚಿಗಳು ಎಂದೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಪಾಚಿಗಳು ಕೃಷಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ [[ಪಾಚಿ|ಪಾಚಿಗಳ]] ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕಡಲಕಳೆ ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಬೃಹತ್‌‌ಪಾಚಿಗಳು ಅನೇಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆಯಾದರೂ, ಅವುಗಳ ಗಾತ್ರ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅವನ್ನು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕೃಷಿಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿರುವ ಕಾಡುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. == ವಿವಾದಾಂಶಗಳು == ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯು ಪರಿಸರೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲದು.<ref> ಡೈಮಂಡ್‌, ಜೇರ್ಡ್‌. ಕೊಲ್ಯಾಪ್ಸ್‌: ಹೌ ಸೊಸೈಟೀಸ್‌ ಚೂಸ್‌ ಟು ಫೇಲ್‌ ಆರ್‌ ಸಕ್ಸೀಡ್‌. ವೈಕಿಂಗ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌, 2005. ಪುಟಗಳು 479-485</ref> ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಳವಳಗಳಲ್ಲಿ, ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳ ಪಾರ್ಶ್ವ-ಪರಿಣಾಮಗಳು, ಕೃಷಿಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ಸಾಕಿರದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವಿನ ಪೈಪೋಟಿ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಲು ಇತರ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಇವೇ ಮೊದಲಾದವು ಸೇರಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1990 ರ ದಶಕ ಮತ್ತು 2000 ರ ದಶಕದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ವರೂಪದ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಬಹಳಷ್ಟನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಿವೆ.<ref> ಕೋಸ್ಟಾ-ಪಿಯರ್ಸ್‌, B.A., ಲೇಖಕ/ಸಂಪಾದಕ. 2002. ಇಕಲಾಜಿಕಲ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ವೆಲ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌‌, ಆಕ್ಸ್‌‌ಫರ್ಡ್‌, UK.</ref> ಮೀನು ತ್ಯಾಜ್ಯವು ಸಾವಯವ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಜಲವಾಸಿ ಆಹಾರ ಜಾಲಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವ ಪೌಷ್ಟಿಕ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಅದು ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಮೀನಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಾಂದ್ರತೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಗಳನ್ನು ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯು ಅನೇಕವೇಳೆ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತ್ಯಾಜ್ಯವು ಸಾಗರದ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡು, ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜೀವರಾಶಿಗೆ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಇಲ್ಲವೇ ಅವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ತ್ಯಾಜ್ಯವು ನೀರಿನ ಸ್ತಂಭದಲ್ಲಿನ ಕರಗಿದ [[ಆಮ್ಲಜನಕ]] ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸಹ ತಗ್ಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಕಿರದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೇರುತ್ತದೆ. ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬೇಸಾಯಗಾರರು ಅನೇಕವೇಳೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. [[ಜಾನುವಾರು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವಂತೆಯೇ ಇದು [[ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ|ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ]] ನಿರೋಧಕತೆಯ ವಿಕಸನದ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಲ್ಲದಾಗಿರುತ್ತದೆ. === ಮೀನಿನ ಎಣ್ಣೆಗಳು === ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಕಾಳಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸಾಕಣೆ-ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಟಿಲಾಪಿಯಾದ ಪೋಷಣೆಯ ಮೌಲ್ಯವು ರಾಜಿಗೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಸಣ್ಣ ಸರಪಳಿಯ ಒಮೆಗಾ-6 [[ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲ]]ಗಳನ್ನು ಕಾಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದ್ರವ್ಯಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಈ ಆಮ್ಲಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. "ದೀರ್ಘ-ಸರಪಳಿಯ ಒಮೆಗಾ-6ರಿಂದ ದೀರ್ಘ-ಸರಪಳಿಯ ಒಮೆಗಾ-3ವರೆಗಿನ, ಕ್ರಮವಾಗಿ AAಯಿಂದ EPAವರೆಗಿನ ಅನುಪಾತಗಳು ಟಿಲಾಪಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 11:1ರಷ್ಟು ಸರಾಸರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿವೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಮತ್ತು ಟ್ರೌಟ್‌ ಮೀನುಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ 1:1 ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ (AAಗಿಂತ EPA ಪ್ರಮಾಣವು ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ) ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ." 2005ರಲ್ಲಿ...{{convert|1500000|t}} ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಟಿಲಾಪಿಯಾವನ್ನು ಅಮೇರಿಕ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ್ದು, 2010ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದು...{{convert|2500000|t}} ನಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮುನ್ನಂದಾಜು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮೀನುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪ್ರಚಾರವು, ಒಂದು ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯಗಳಿರುವ ಜನರಿಂದ ಟಿಲಾಪಿಯಾದ ಬಳಕೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಗಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಟಿಲಾಪಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಮೆಗಾ-3 ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಗೂ ಒಮೆಗಾ-6 ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಪಾತಗಳು, ಈ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಆರೋಗ್ಯದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತವೆ.<ref> ‌‌[[ವೇಕ್‌ ಫಾರೆಸ್ಟ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್‌ ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಸೆಂಟರ್]] (2008, ಜುಲೈ 10). [https://www.sciencedaily.com/releases/2008/07/080708092228.htm ''ಪಾಪ್ಯುಲರ್‌ ಫಿಶ್‌, ಟಿಲಾಪಿಯಾ, ಕಂಟೈನ್ಸ್‌ ಪೊಟೆನ್ಷಿಯಲಿ ಡೇಂಜರಸ್‌ ಫ್ಯಾಟಿ ಆಸಿಡ್‌ ಕಾಂಬಿನೇಷನ್‌'' ]. ಸೈನ್ಸ್‌ಡೈಲಿ [https://www.sciencedaily.com/releases/2008/07/080708092228.htm www.sciencedaily.com] ನಿಂದ 2008ರ ಜುಲೈ 11ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು</ref> ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಆಹಾರಗಳನ್ನು [[ಸೋಯಾ ಅವರೆ|ಸೋಯಾ]]ದಂಥ ಪ್ರೋಟೀನು ಮೂಲಗಳಿಂದ ರೂಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯಾದರೂ, ಸೋಯಾ-ಆಧಾರಿತ ಆಹಾರಕ್ರಮಗಳು ಒಮೆಗಾ-6 ಮತ್ತು ಒಮೆಗಾ-3 ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="Espe et al. 2006"> ಎಸ್ಪೆ, M., A. ಲೆಮ್ಮೆ, A. ಪೆಟೀ, ಮತ್ತು A. ಎಲ್‌-ಮೊವಾಫಿ. 2006. ಕೆನ್‌ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಸಾಲ್ಮನ್‌ (''ಸಾಲ್ಮೋ ಸಾಲಾರ್‌‌'' ) ಗ್ರೋ ಆನ್‌ ಡಯೆಟ್ಸ್‌ ಡಿವಾಯ್ಡ್‌ ಆಫ್‌ ಫೀಶ್‌ ಮೀಲ್‌? ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌‌ 255:255-262</ref> === ಸಾಕಿರದ ಮೀನಿನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭಾವಗಳು === ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವ ಸಾಕಿರದ ಮೇವು ಮೀನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, [[ಸಾಲ್ಮನ್‌]] ಸಾಕಣೆಯು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳಾಗಿರುವ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋಟೀನಿನ ಅಗತ್ಯ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೃಷಿಮಾಡಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಮೀನುಗಳು ತಾವು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮೀನನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಕೃಷಿ ಮಾಡಿ ಬೆಳೆಸಲಾದ ಪ್ರತಿ ಪೌಂಡಿನಷ್ಟು ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಮೀನಿಗೆ ಸುಮಾರು 6 ಪೌಂಡುಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾಕಿರದ ಮೀನಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುತ್ತದೆ.<ref>‌[http://assets.wwf.ch/downloads/2008_05_28_faktenblatt_fisch_d.pdf ಸ್ವಿಸ್‌ಸ್ವಿಸ್‌ WWF ಫ್ಯಾಕ್ಟ್‌ಷೀಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326131102/http://assets.wwf.ch/downloads/2008_05_28_faktenblatt_fisch_d.pdf |date=2009-03-26 }}, ಪುಟ 7, ಹೆಡಿಂಗ್‌ "ಫಿಶೆ ಅಂಡ್‌ ಮೀರೆಸ್‌ಫ್ರಕ್ಟೆ ಔಸ್‌ ಝುಕ್ಟೆನ್‌"</ref> ವಿಶ್ವದ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಎಪ್ಪತ್ತೈದು ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗದಷ್ಟು ಈಗಾಗಲೇ ತಮ್ಮ ಗರಿಷ್ಠ ಸಮರ್ಥನೀಯ ಇಳುವರಿಯ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಮೀರಿವೆ."<ref name="Alliance">[[ಸೀಫುಡ್ ಚಾಯ್ಸಸ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್]] (2005) [http://www.seafoodchoices.com/resources/afishianado_pdfs/Salmon_Spring05.pdf ಇಟ್ಸ್ ಆಲ್ ಎಬೌಟ್ ಸಾಲ್ಮನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924095748/http://www.seafoodchoices.com/resources/afishianado_pdfs/Salmon_Spring05.pdf|date=2015-09-24}}</ref> ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಸಾಕಣೆಗೆ ಸಾಕಿರದ ಮೇವು ಮೀನನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುವುದು, ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅವನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಾಕಿರದ ಪರಭಕ್ಷಕ ಮೀನಿನ ಉಳಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಸಾಕಿರದ ಸಹವರ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ತಳಿಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿರುವ ತೀರಪ್ರದೇಶದ ದೊಡ್ಡಿಗಳಿಂದ ಮೀನುಗಳು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಾಕಿರದ ಆನುವಂಶಿಕ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಭಾವವು ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.davidsuzuki.org/Oceans/Aquaculture/Salmon/ |title=ಡೇವಿಡ್‌ ಸುಝುಕಿ ಫೌಂಡೇಷನ್‌: ಓಪನ್‌-ನೆಟ್‌-ಕೇಜ್‌ ಫಿಶ್‌ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್‌ |access-date=2010-06-24 |archive-date=2016-05-15 |archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20160515132005/http://www.davidsuzuki.org/Oceans/Aquaculture/Salmon/ |url-status=dead }}</ref> ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಮೀನು, ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸಿ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಬಲ್ಲದು.<ref> "'ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌‌'ಸ್‌ ಗ್ರೋತ್‌ ಕಂಟಿನ್ಯೂಯಿಂಗ್‌: ಇಂಪ್ರೂವ್ಡ್‌ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಟೆಕ್ನಿಕ್ಸ್‌ ಕೆನ್‌ ರೆಡ್ಯೂಸ್‌ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್‌ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಪ್ರಾಕ್ಟಿಸ್‌.(UPDATE)." ಮೂಲ: ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ & ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಫಾರ್‌ ಎ ಸಸ್ಟೇನಬಲ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ 16.5 (2009): 20-22. ಗೇಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಯಾಂಡೆಡ್‌ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್‌ ASAP. ವೆಬ್‌. 1 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ 2009. <http://find.galegroup.com/gtx/start.do?prodId=EAIM.>.</ref> === ತೀರಪ್ರದೇಶದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು === ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯು ತೀರಪ್ರದೇಶದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಪಾಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಣೆಯ ಭಾಗಶಃ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸುಮಾರು 20 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗದಷ್ಟು [[ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್|ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್‌]] ಮರದ ಕಾಡುಗಳು 1980 ರಿಂದಲೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿವೆ.<ref name="Time">[http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1841778_1841782_1841792,00.html ಹೀರೋಸ್‌ ಆಫ್‌ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್‌ 2008: ಜರ್ಗೆನ್ನೆ ಪ್ರೈಮಾವೆರಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130826043716/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1841778_1841782_1841792,00.html|date=2013-08-26}} ''[[ಟೈಮ್‌]]'' ವಿಶೇಷ ವರದಿ. 2009ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 24.</ref> ಉಪ್ಪಾದ ಇಂಚಾಕ ಕೊಳಗಳಾಗಿ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್‌ ಮರಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು, "ಕಡಿದು ಸುಡುವ" ಕೃಷಿಯ ಸಮುದ್ರ-ಸಮಾನ ವಿಧಾನವೆಂದು ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.<ref>ನಿಕರ್‌ಸನ್‌ DJ (1999) [http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B6VDY-3VX8YS7-9&_user=10&_rdoc=1&_fmt=&_orig=search&_sort=d&_docanchor=&view=c&_searchStrId=1154079191&_rerunOrigin=google&_acct=C000050221&_version=1&_urlVersion=0&_userid=10&md5=46ad987989dc499697567b93cadb5883 "ಟ್ರೇಡ್‌-ಆಫ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೂವ್‌ ಏರಿಯಾ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌"]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''ಇಕಾಲ್‌. '' ''ಇಕಾನ್‌.'' '''28''' (2):279-298.</ref> ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್‌ ಮರದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಇಂಚಾಕ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಒಟ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ಮೌಲ್ಯದ ವಿಸ್ತರಿತ ವೆಚ್ಚ–ಪ್ರಯೋಜನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಕಂಡುಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಬಾಹ್ಯ ವೆಚ್ಚಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದವು.<ref>ಗುಣವರ್ಧನ1 M ಮತ್ತು ರೋವನ್‌ JS (2005) [http://www.springerlink.com/content/g427666386762009/ ಇಕನಾಮಿಕ್‌ ವ್ಯಾಲ್ಯುಯೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಎ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೂವ್‌ ಇಕೋಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಥ್ರೆಟನ್ಡ್‌ ಬೈ ಶ್ರಿಂಪ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಇನ್‌ ಶ್ರೀಲಂಕಾ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''ಜರ್ನಲ್‌ ಆಫ್‌ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್‌ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌'', '''36''' (4)535-550.</ref> ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ....{{convert|269000|ha}} ನಷ್ಟು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್‌ ಮರಗಳು ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿವೆ. ಜೀವಾಣುವಿಷದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕ ದ್ರವ್ಯದ ನಷ್ಟದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ದಶಕದೊಳಗೆ ತ್ಯಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref> ಹಿನ್ರಿಕ್‌ಸೆನ್‌‌ D (1998) [http://books.google.co.nz/books?id=70NsJkGMPiwC&pg=PR5&dq=Hinrichsen+%22Coastal+Waters+of+the+World%22,+Island+Press,+1998.&num=100&ei=hmpCS-CUIIrSkwTjy5DMAQ&cd=1#v=onepage&q=&f=false ''ಕೋಸ್ಟಲ್‌ ವಾಟರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌: ಟ್ರೆಂಡ್ಸ್‌, ಥ್ರೆಟ್ಸ್‌, ಅಂಡ್‌ ಸ್ಟ್ರಾಟಜೀಸ್‌'' ] ಐಲೆಂಡ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌. ISBN 1-55963-383-2</ref><ref>‌[http://atlas.aaas.org/index.php?part=2&sec=natres&sub=meatfish ಮೀಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಫಿಶ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110624030256/http://atlas.aaas.org/index.php?part=2&sec=natres&sub=meatfish|date=2011-06-24}} [[AAAS]] ಅಟ್ಲಾಸ್‌ ಆಫ್‌ ಪಾಪ್ಯುಲೇಶನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್‌. 2010ರ ಜನವರಿ 4ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ವಿಶಿಷ್ಟವೆನಿಸುವಂತೆ, ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮಲಿನವಾಗಿಲ್ಲದ ತೀರಪ್ರದೇಶದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದು, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವು ಆ ತಾಣಗಳನ್ನು ಮಲಿನಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. 200,000 ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರವು, 60,000 ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ನಗರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಿಕ್ಕೆಯ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ. ಈ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸದೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜಲವಾಸಿ ಪರಿಸರದೊಳಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅನೇಕವೇಳೆ ಇದು ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳು ಮತ್ತು [[ಕೀಟನಾಶಕಗಳು|ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು]] ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ."<ref name="Alliance" /> ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಜಲತಳ ಜೀವಿಗಳ (ಸಮುದ್ರತಳ) ಮೇಲೆ ಭಾರದ ಲೋಹಗಳ, ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ [[ತಾಮ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಸತುವು]] ಲೋಹಗಳ ಶೇಖರಣೆಯು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="FAO coho"> [[FAO]]: ಕಲ್ಚರ್ಡ್‌ ಅಕ್ವಾಟಿಕ್‌ ಸ್ಪೀಷೀಸ್‌ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್‌ ಪ್ರೋಗ್ರ್ಯಾಮ್‌: [http://www.fao.org/fishery/culturedspecies/Oncorhynchus_kisutch/en ''ಒಂಕೊರೈಂಕಸ್‌ ಕಿಸುಟ್ಚ್‌'' (ವಾಲ್‌ಬೌಮ್‌, 1792)] ರೋಮ್‌. 2009ರ ಮೇ 8ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> === ತಳಿ ಮಾರ್ಪಾಡು === ವೇಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳನ್ನು ತಳೀಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವು ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿಲ್ಲ.<ref>ಮೆಕ್‌ಲಿಯೋಡ್‌ C, J ಗ್ರೈಸ್‌, H ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್‌‌ ಮತ್ತು T ಹರ್ಲೆತ್‌‌ (2006) [http://www.conversations.canterbury.ac.nz/documents/Salmon%20Report.pd ಸೂಪರ್‌ ಸೂಪರ್‌ ಸಾಲ್ಮನ್‌: ದಿ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲೈಸೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಫಿಶ್‌ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಡ್ರೈವ್‌ ಟುವರ್ಡ್ಸ್‌ GM ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್‌ ಇನ್‌ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್‌]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} CSaFe, ಡಿಸ್ಕಷನ್‌ ಪೇಪರ್‌‌ 5, [[ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಒಟ್ಯಾಗೊ]].</ref> ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಸಜ್ಜಿಕೆಯೊಂದರಲ್ಲಿನ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಕಿರದ ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರಕೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾರ್ಪಾಡುಗೊಂಡ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳು ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುವಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವಿಫಲಗೊಂಡವು.<ref>ಡೆಲ್ವಿನ್‌ RH, ಡಿ'ಆಂಡ್ರೇಡ್‌ M, ಉಹ್‌ M ಮತ್ತು ಬಿಯಾಗಿ CA (2004) [http://www.pnas.org/content/101/25/9303.full.pdf+html "ಪಾಪ್ಯುಲೇಷನ್‌ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಗ್ರೋತ್‌ ಹಾರ್ಮೋನ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಜೆನಿಕ್‌ ಕೊಹೊ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಡಿಪೆಂಡ್‌ ಆನ್‌ ಫುಡ್‌ ಅವೈಲಬಲಬಿಲಿಟಿ ಅಂಡ್‌ ಜೀನೋಟೈಪ್‌ ಬೈ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್‌ ಇಂಟರಾಕ್ಷನ್ಸ್‌"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924135834/http://www.pnas.org/content/101/25/9303.full.pdf+html |date=2015-09-24 }}, ''ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್‌ ಸೈನ್ಸಸ್‌'', '''101''' (25)9303-9308.</ref> == ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು == [[ನದೀಮುಖ|ನದೀಮುಖಗಳಂಥ]] ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು ವಿಷಮಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ವನ್ಯ ಮೀನುಗಳ ಹಿಡಿಯುವಿಕೆಗಳು ಕುಸಿತವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿವೆ.<ref>‌ಟಯೆಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ TH (2006) ''ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ನ್ಯಾಚುರಲ್‌ ರಿಸೋರ್ಸ್‌ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್‌: ಎ ಕಾಂಟೆಂಪರರಿ ಅಪ್ರೋಚ್‌''. ಪುಟ 28. ಪಿರಸ್‌ಸನ್‌/ಅಡಿಸನ್‌ ವೆಸ್ಲೆ. ISBN 978-0-321-30504-6</ref> ಸಾಲ್ಮನ್‌‌‌ನಂಥ ಮೀನು ತಿನ್ನುವ ಮೀನಿನ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಮೀನು ಹಿಟ್ಟು ಅಥವಾ ಮೀನು ಎಣ್ಣೆಯಂಥ, ಇತರ ಮೀನುಗಳಿಂದ ಬರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಅವು ತಿನ್ನಬೇಕಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಸಾಕಣೆಯು ಸಾಕಿರದ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕಿರುವ ಮೇವು ಮೀನುಗಳ ಮೇಲೂ ಅದು ಋಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="Salmon Run">ಕ್ನ್ಯಾಪ್‌ G, ರೊಹೀಮ್‌ CA ಮತ್ತು ಆಂಡರ್‌ಸನ್‌ JL (2007) [http://search.worldwildlife.org/cs.html?url=http%3A//www.worldwildlife.org/what/globalmarkets/wildlifetrade/WWFBinaryitem4985.pdf&qt=The+Great+Salmon+Run&col=&n=4 ''ದಿ ಗ್ರೇಟ್‌ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ರನ್‌: ಕಾಂಪಿಟಿಷನ್‌ ಬಿಟ್ವೀನ್‌ ವೈಲ್ಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಫಾರ್ಮ್‌ಡ್‌ ಸಾಲ್ಮನ್‌'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130805065108/http://search.worldwildlife.org/cs.html?url=http%3A%2F%2Fwww.worldwildlife.org%2Fwhat%2Fglobalmarkets%2Fwildlifetrade%2FWWFBinaryitem4985.pdf&qt=The+Great+Salmon+Run&col=&n=4|date=2013-08-05}} [[ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಲ್ಡ್‌ಲೈಫ್‌ ಫಂಡ್‌]]. ISBN 0-89164-175-0</ref><ref> ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್. [http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/12/13/AR2007121301190.html ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್‌ ಮೆ ಡೂಮ್‌ ವೈಲ್ಡ್‌ ಪಾಪ್ಯುಲೇಷನ್ಸ್‌, ಸ್ಟಡಿ ಸೇಸ್‌].</ref> [[ಆಹಾರ ಸರಪಳಿ]]ಯ ಮೇಲೆ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಮೀನುಗಳು ಆಹಾರ ಶಕ್ತಿಯ ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ. ಮೀನು ಹಾಗೂ ಇಂಚಾಕಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಕಡಲಕಳೆ ಮತ್ತು ಸಿಂಪಿಗಳು, ಮಳಿ ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳು, ಶಂಬೂಕಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ಯಾಲಪ್‍ಗಳಂಥ ಸೋಸುಕದಿಂದ-ಪೋಷಿಸಲ್ಪಡುವ ಎರಡು ಚಿಪ್ಪುಗಳ ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳಂಥ ಕೆಲವೊಂದು ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಕಾರ್ಯಗಳು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹಾನಿಕರವಲ್ಲದ್ದಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರೀಯವಾಗಿಯೂ ಪುನಶ್ಚೈತನ್ಯಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.<ref name="uscnews.usc.edu" /> ಸೋಸುಕ-ಪೋಷಕಗಳು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ನೀರಿನಿಂದ ಬರುವ ಪೌಷ್ಟಿಕ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಸೋಸುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{ cite journal |title=Some aspects of water filtering activity of filter-feeders |url=http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=17195907 |accessdate=September 26, 2009 |author=OSTROUMOV S. A. |journal=Hydrobiologia |year=2005 |volume=542 |page=400 }}</ref> ಅಕಾರ್ಬನಿಕ [[ಸಾರಜನಕ]] ಮತ್ತು [[ರಂಜಕ]]ದಂಥ ಪೌಷ್ಟಿಕ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಕಡಲಕಳೆಗಳು ನೀರಿನಿಂದ<ref name="Chopin et al. 2001">{{ citation journal |authors=Chopin T, Buschmann AH, Halling C, Troell M, Kautsky N, Neori A, Kraemer GP, Zertuche-Gonzalez JA, Yarish C and Neefus C. |year=2001 |title=Integrating seaweeds into marine aquaculture systems: a key toward sustainability. |journal=Journal of Phycology |volume=37 |pages=975–986 }}</ref> ನೇರವಾಗಿ ತೆಗೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸೋಸುಕದಿಂದ-ಪೋಷಿಸಲ್ಪಡುವ [[ಮೃದ್ವಂಗಿ]]ಗಳು ತೇಲುಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಅವಶೇಷದಂಥ ಪೃಥಕ್ಕಣ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಅವು ಪೌಷ್ಟಿಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಸಾರವನ್ನು ತೆಗೆಯಬಲ್ಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref name="Rice 2008">{{cite web |url=http://www.nrac.umd.edu/files/Factsheets/105-Environmental%20effects.pdf |title=Environmental impacts of shellfish aquaculture |year=2008 |accessdate=2009-10-08 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವೊಂದು ಲಾಭದಾಯಕ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಮರ್ಥನೀಯ ಪರಿಪಾಠಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=http://ictsd.net/i/environment/11849/ |title=Aquaculture: Issues and Opportunities for Sustainable Production and Trade |publisher=ITCSD |date=July 2006 |access-date=2010-06-24 |archive-date=2008-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081120073308/http://ictsd.net/i/environment/11849/ |url-status=dead }}</ref> ಮೀನಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸುವುದು, ಬಲೆಯ ದೊಡ್ಡಿಗಳ ಕಳೆತೆಗೆಯಲು ಪಾಡುಬಿಡುವುದು, ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೀಟ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳು ಜೈವಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಸಾಯನಿಕ [[ಮಾಲಿನ್ಯ]]ದ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾಯಿಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಪ್ರತಿಜೀವಕದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು [[ಲಸಿಕೆ]]ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://iis-db.stanford.edu/pubs/12217/marine_aquaculture_pew_2001.pdf |title="ಪ್ಯೂ ಓಷನ್ಸ್‌ ಕಮಿಷನ್‌ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ ಆನ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌‌" |access-date=2010-06-24 |archive-date=2005-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050106122419/http://iis-db.stanford.edu/pubs/12217/marine_aquaculture_pew_2001.pdf |url-status=dead }}</ref> ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಮರುಪ್ರಸರಣಗೊಳ್ಳುವ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಬಹುಕೃಷಿ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸೌಕರ್ಯಗಳು, ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ-ನೆಲೆ ಕಲ್ಪಿಸಲಾದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರಬಲವಾದ ಹರಿವುಗಳಿರುವ ಕಡಲತೀರದಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು) ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಸರೀಯ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿನ ವಿಧಾನಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಆಕರಗಳು == {{Refbegin|2}} * ಕೋರ್ಸೀಗಡಿ, K.E., ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌‌, D.A., 1983. ರಿಮೂವಲ್‌ ಆಫ್‌ ನೈಟ್ರೋಜನ್‌ ಬೈ ಆನ್‌ ಅಕ್ವಾಟಿಕ್‌ ಪ್ಲಾಂಟ್‌, ''ಇಲೋಡಿಯಾ ಡೆನ್ಸಾ'', ಇನ್‌ ರೀಸರ್ಕ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್‌ ''ಮ್ಯಾಕ್ರೋಬ್ರಾಕಿಯಂ'' ಕಲ್ಚರ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌. ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌‌ 32, 347-360. * ಡುವಾರ್ಟೆ, ಕಾರ್ಲೋಸ್‌ M; ಮಾರ್ಬಾ, ನೂರಿಯಾ ಮತ್ತು ಹೋಮರ್‌‌, ಮೇರಿಯಾನ್ನೆ (2007) ''ರ್ಯಾಪಿಡ್‌ ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಮೆರೈನ್‌ ಸ್ಪೀಷೀಸ್‌.'' ಸೈನ್ಸ್‌. ಸಂಪುಟ 316, ಸಂಖ್ಯೆ 5823, ಪುಟಗಳು 382–383. [http://podcasts.aaas.org/science_podcast/SciencePodcast_070420.mp3 ಪಾಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್‌‌] * [http://www.longline.co.uk/site/publications/farm.pdf J. G. ಫೆರೀರಾ, A.J.S. ಹಾಕಿನ್ಸ್‌‌, S.B. ಬ್ರಿಕರ್‌‌, 2007. ][http://www.longline.co.uk/site/publications/farm.pdf ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಪ್ರೊಡಕ್ಟಿವಿಟಿ, ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್‌ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪ್ರಾಫಿಟಬಿಲಿಟಿ ಆಫ್‌ ಷೆಲ್‌ಫಿಶ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ – ದಿ ಫಾರ್ಮ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌‌ ರಿಸೋರ್ಸ್‌ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌ (FARM) ಮಾಡೆಲ್‌. ][http://www.longline.co.uk/site/publications/farm.pdf ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌‌, 264, 160-174.] * GESAMP (2008) [http://www.fao.org/docrep/010/i0035e/i0035e00.htm ''ಅಸೆಸ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್‌ ರಿಸ್ಕ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ಕೋಸ್ಟಲ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌‌'' ] [[FAO]] ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸಂ. 76. ISBN 978-92-5-105947-0 * ಹೆಪ್‌ಬರ್ನ್‌, J. 2002. ''ಟೇಕಿಂಗ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಸೀರಿಯಸ್‌ಲಿ''. ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್‌ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್‌‌, ವಿಂಟರ್‌‌ 2002 © ಸಾಯಿಲ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌. * [https://web.archive.org/web/20070210095503/http://www.historycooperative.org/journals/eh/11.3/kinsey.html ಕಿನ್ಸೆ, ಡೇರಿನ್‌, 2006 "'ಸೀಡಿಂಗ್‌ ದಿ ವಾಟರ್‌ ಆಸ್‌ ಅರ್ತ್‌' : ಎಪಿಸೆಂಟರ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪೆರಿಫೆರೀಸ್‌ ಆಫ್‌ ಎ ಗ್ಲೋಬಲ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರಲ್‌ ರೆವಲ್ಯೂಷನ್‌.] * ನೇಲರ್‌‌, R.L., S.L. ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌‌, ಮತ್ತು D.R. ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌‌. 2001. ''ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌‌ – ಎ ಗೇಟ್‌ವೇ ಫಾರ್‌ ಎಕ್ಸಾಟಿಕ್‌ ಸ್ಪೀಷೀಸ್‌''. ‌‌[[ಸೈನ್ಸ್]], 294: 1655-6. * [https://web.archive.org/web/20070513162537/http://www.scotland.gov.uk/cru/kd01/green/reia-01.asp ಸಾಗರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನೇಪಿಯರ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಸಂಘ. 2002. ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಪರಿಸರೀಯ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಅವಲೋಕನ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯ] * ಹಿಗ್ಗಿನ್‌ಬೊಥಾಮ್‌ ಜೇಮ್ಸ್‌‌ ''ಪಿಸಿನೇ: ಆರ್ಟಿಫಿಷಿಯಲ್‌ ಫಿಶ್‌ಪಾಂಡ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ರೋಮನ್‌ ಇಟಲಿ'' ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ನಾರ್ತ್‌ ಕರೋಲಿನಾ ಪ್ರೆಸ್‌ (ಜೂನ್‌, 1997) * ವೈಬಾನ್‌, ಕರೋಲ್‌ ಅರಾಕಿ (1992) ''ಟೈಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕರೆಂಟ್‌: ಫಿಶ್‌ಪಾಂಡ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಹವಾಯಿ'ಐ'' [[ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಹವಾಯಿ]] ಪ್ರೆಸ್‌:: ISBN 0-8248-1396-0 * ಟಿಮನ್ಸ್‌, M.B., ಎಬೆಲಿಂಗ್‌, J.M., ವೀಟನ್‌, F.W., ಸಮ್ಮರ್‌ಫೆಲ್ಟ್‌, S.T., ವಿನ್ಸಿ, B.J., 2002. ರೀಸರ್ಕ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌: 2ನೇ ಆವೃತ್ತಿ. ಕಾಯುಗಾ ಆಕ್ವಾ ವೆಂಚರ್ಸ್‌. * ಪಿಯೆಡ್ರಾಹಿಟಾ, R.H., 2003. ರೆಡ್ಯೂಸಿಂಗ್‌ ದಿ ಪೊಟೆನ್ಷಿಯಲ್‌ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್‌ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಎಫ್ಲುಯೆಂಟ್ಸ್‌ ಥ್ರೂ ಇಂಟೆನ್ಸಿಫಿಕೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ರೀಸರ್ಕ್ಯುಲೇಷನ್‌. ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌‌ 226, 35-44. * ಕ್ಲಾಸ್‌, S., ಮೋಜೆಸ್‌, N., ಲಹಾವ್‌, O., 2006. ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಎ ಸಿಂಗಲ್‌-ಸ್ಲಜ್‌ ಡೀನೈಟ್ರಿಫಿಕೇಷನ್‌ ಮೆಥಡ್‌ ಫಾರ್‌ ನೈಟ್ರೇಟ್‌ ರಿಮೂವಲ್‌ ಫ್ರಂ RAS ಎಫ್ಲುಯೆಂಟ್ಸ್‌: ಲ್ಯಾಬ್‌-ಸ್ಕೇಲ್‌ ರಿಸಲ್ಟ್ಸ್‌ vs. ಮಾಡೆಲ್‌ ಪ್ರೆಡಿಕ್ಷನ್‌. ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ 259, 342-353. {{Refend}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == * ''ಆಕ್ವಾಲಿಂಗುವಾ'' ISBN 82-529-2389-5 * [http://www.idrc.ca/en/ev-9299-201-1-DO_TOPIC.html ''ರೈಸ್‌-ಫಿಶ್‌ ಕಲ್ಚರ್‌ ಇನ್‌ ಚೈನಾ'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080917052651/http://www.idrc.ca/en/ev-9299-201-1-DO_TOPIC.html |date=2008-09-17 }} (1995), ISBN 978-0-88936-776-0, {{oclc|35883297}} * ಬರ್ಟ್‌, B., ರಾಡ್ವೆಲ್‌, L., & ರಿಚರ್ಡ್ಸ್‌, J. (2009) [http://ejournal.nbii.org/archives/vol5iss2/0812-038.birt.html "ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಷನ್‌ ಇನ್‌ಟು ದಿ ಸಸ್ಟೇನಬಿಲಿಟಿ ಆಫ್‌ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಆಫ್‌ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಕಾಡ್‌ (''ಗ್ಯಾಡಸ್‌ ಮೊರ್ಹುವಾ'' )"] {{Webarchive|url=https://archive.is/20110809155516/http://ejournal.nbii.org/archives/vol5iss2/0812-038.birt.html |date=2011-08-09 }} ''ಸಸ್ಟೇನಬಿಲಿಟಿ: ಸೈನ್ಸ್‌‌, ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್‌ & ಪಾಲಿಸಿ'', '''5''' (2):4-14. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{External links|date=June 2009}} {{Wiktionary}} {{Commons category}} ;ಜಾಗತಿಕ * {{Dmoz|Business/Agriculture_and_Forestry/Aquaculture/|Aquaculture}} * {{Dmoz|Science/Agriculture/Aquaculture|Aquaculture science}} * [[FAO]] (2007) [http://www.fao.org/docrep/009/a0699e/A0699E09.htm#9.3 ''ಮೀಡಿಯಂ-ಟರ್ಮ್‌ ಚಾಲೆಂಜಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕನ್‌ಸ್ಟ್ರೇಂಟ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618175102/http://www.fao.org/docrep/009/A0699e/A0699E09.htm#9.3 |date=2010-06-18 }} ISBN 978-92-5-105568-7 * [[FAO]] (2000) [http://www.fao.org/DOCREP/003/AB412E/AB412E00.HTM '' ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಥರ್ಡ್‌ ಮಿಲೆನಿಯಂ'' ] * [http://www.fao.org/fi/default.asp FAO ಫಿಷರೀಸ್‌ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080706165121/http://www.fao.org/fi/default.asp |date=2008-07-06 }} ಅಂಡ್‌ ಇಟ್ಸ್‌ [http://www.fao.org/sof/sofia/index_en.htm SOFIA ರಿಪೋರ್ಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100610220337/http://www.fao.org/sof/sofia/index_en.htm |date=2010-06-10 }} ಆನ್‌ ಫಿಶರೀಸ್ ಅಂಡ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ * [https://www.was.org/Main/Default.asp ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಸೊಸೈಟಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100613043005/https://www.was.org/Main/Default.asp |date=2010-06-13 }}: ಇದು 94 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 3,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಲಾಭಗಳಿಕೆಯ ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿದ್ದು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಸಮುದಾಯದ ಒಳಗಿನ ಸಂವಹನೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. * [http://www.crc.uri.edu/index.php?themeid=1 ದಿ ಕೋಸ್ಟಲ್‌ ರಿಸೋರ್ಸಸ್‌ ಸೆಂಟರ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120209041358/http://www.crc.uri.edu/index.php?themeid=1 |date=2012-02-09 }} ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಣೆ, ಕಡಲಕಳೆಯ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಚಿಪ್ಪುಮೀನು ಸಾಕಣೆಯ ಕುರಿತಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳು, ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪರಿಪಾಠಗಳು ಹಾಗೂ ನಿದರ್ಶನ-ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ;ಪ್ರಾದೇಶಿಕ * [http://www.enaca.org/ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಆಫ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಸೆಂಟರ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್‌]: ಇಂಟರ್‌ಗೌರ್ನಮೆಂಟಲ್‌ ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್‌ ವಿತ್‌ ಮೆಂಬರ್ಸ್‌ ದಟ್‌ ಪ್ರೊಡ್ಯೂಸ್‌ > 85% ಆಫ್‌ ಗ್ಲೋಬಲ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್‌. ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಉಚಿತ ಸುದ್ದಿ ಹಾಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ-ಪಠ್ಯದ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು. * [http://www.aquaculture.noaa.gov/ NOAA ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120118205534/http://aquaculture.noaa.gov/ |date=2012-01-18 }}: ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಓಷಿಯಾನಿಕ್‌ ಅಂಡ್‌ ಅಟ್ಮಾಸ್ಫಿಯರಿಕ್‌ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್‌ – US ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿರುವ ಸಮುದ್ರದ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌. * ಅಲಾಸ್ಕಾದಲ್ಲಿನ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ * [http://www.ncdc.noaa.gov/oa/esb/?goal=ecosystems&file=users/business/aquaculture/ ಸೋಷಿಯಲ್‌ & ಇಕನಾಮಿಕ್‌ ಬೆನಿಫಿಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌‌]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಫ್ರಂ "NOAA ಸೋಷಿಯೋಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್‌" ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ಇನಿಷಿಯಿಟಿವ್ * [http://www.aquacultureassociation.ca/ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಕೆನಡಾ:] * [http://www.fisheries.org/ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಫಿಶರೀಸ್‌ ಸೊಸೈಟಿ] * [http://www.whoi.edu/page.do?pid=11921 ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್‌ ಫ್ರಂ ದಿ ಕೋಸ್ಟಲ್‌ ಓಷನ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100528164516/http://www.whoi.edu/page.do?pid=11921 |date=2010-05-28 }}, ವುಡ್ಸ್‌ ಹೋಲ್‌ ಓಷನೋಗ್ರಾಫಿಕ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್‌ * [http://www.aquaculture.org.uk/ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್‌ ಬ್ಯೂರೋ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090904225115/http://www.aquaculture.org.uk/ |date=2009-09-04 }}: ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಮೂಲದ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರ. * [http://fisheries.siu.edu/ ಫಿಶರೀಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಇಲಿನಾಯ್ಸ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಸೆಂಟರ್‌]: ಮಿಡ್‌ವೆಸ್ಟ್‌ US ರಿಸರ್ಚ್‌ ಸೆಂಟರ್‌‌. ;ವಿಷಯ ಉದ್ದೇಶಿತ * [http://www.northernaquafarms.com/aquaculture/page5.html ಆಕ್ವಾ ಫಾರ್ಮ್‌ ಡಿಸೈನ್ಸ್‌ - ಬೆನಿಫಿಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ವಾಟರ್‌ ರೀಸರ್ಕ್ಯುಲೇಷನ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100923132415/http://northernaquafarms.com/aquaculture/page5.html |date=2010-09-23 }}: ನೀರಿನ ಮರುಪ್ರಸರಣದ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ವಿವರಣೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ-ಸ್ನೇಹಿ ಭೂಮಿ ಆಧರಿತ ಆವರಣದೊಳಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳೊಳಗೆ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವಲ್ಲಿನ ಸಾಕಣೆಕೇಂದ್ರದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಈ ಬಗೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ವಿವರಣೆ. * [http://www.fishinghurts.com/FishFarms.asp FishingHurts.com/FishFarms: ಕ್ರಿಟಿಸಿಸಂ ಆಫ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌'ಸ್‌ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್‌ ಆನ್‌ ಅನಿಮಲ್‌ ವೆಲ್‌ಫೇರ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050112072947/http://www.fishinghurts.com/fishfarms.asp |date=2005-01-12 }} * [https://web.archive.org/web/20060621131952/http://www.watershed-watch.org/ww/Sealicefacts/sealicefacts_main.htm watershed Watch Society] Salmon farming and sea lice * [http://www.longline.co.uk/ ವೆಬ್‌ ಬೇಸ್ಡ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಸಿಮ್ಯಲೇಷನ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಷೆಲ್‌ಫಿಶ್‌ ಇನ್‌ ಎಶ್ಚುಯರೀಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕೋಸ್ಟಲ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌]: ಸಿಮ್ಯುಲೇಷನ್‌ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್‌ ಫಾರ್‌ ಮಸ್ಸೆಲ್ಸ್‌, ಆಯಿಸ್ಟರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕ್ಲಾಮ್ಸ್‌. ;ವೆಬ್‌ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು * [http://www.aquaculturehub.org AquacultureHub] ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಗಾರರಿಗೆ (ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಕೃಷಿಕರು, ಇತ್ಯಾದಿ) ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ. * [http://www.islandpress.org/aquake ಆಕ್ವಾ KE—ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ರಿಸಚ್‌ರ್‌ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090202102806/http://islandpress.org/aquake |date=2009-02-02 }} * [http://www.northernaquafarms.com/links.html ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ರಿಸೋರ್ಸಸ್‌ ಡೈರೆಕ್ಟರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100923120544/http://northernaquafarms.com/links.html |date=2010-09-23 }} ಉಲ್ಲೇಖನದ ಕೊಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಬಹುದಾದ ವರದಿಗಳು, ಲೇಖನಗಳ ಒಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಕೆ. * [http://www.certifiedorganic.bc.ca/rcbtoa/services/aquaculture.html ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌‌:] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111174005/http://www.certifiedorganic.bc.ca/rcbtoa/services/aquaculture.html |date=2011-01-11 }} ಸಾವಯವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಸಾಕಿಬೆಳೆಸುವುದರ ಮಹತ್ವಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತಾದ ಲೇಖನಗಳು ಮತ್ತು ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು. * [http://digital.library.unt.edu/govdocs/crs/search.tkl?q=aquaculture&search_crit=title&search=Search&date1=Anytime&date2=Anytime&type=form ರೀಡ್‌ ಕಾಂಗ್ರೆಷನಲ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಸರ್ವೀಸ್‌ (CRS) ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವರದಿಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071012164041/http://digital.library.unt.edu/govdocs/crs/search.tkl?q=aquaculture&search_crit=title&search=Search&date1=Anytime&date2=Anytime&type=form |date=2007-10-12 }} * [http://www.fishing4info.com/ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ, ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಜಲವಾಸಿ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ] * [http://www.imagomundi.org/area-wp/ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ರಿಸೋರ್ಸಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಎತ್ನೊ-ಆಂತ್ರೊಪಾಲಜಿಸ್ಟ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090110022547/http://www.imagomundi.org/area-wp/ |date=2009-01-10 }} ನ್ಯೂಸ್‌ ಮಿರರ್‌ ಸರ್ವೀಸ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಫೀಲ್ಡ್‌ ಆಫ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ವಿತ್‌ ಫೋಕಸ್‌ ಆನ್‌ ಇಟ್ಸ್‌ ಸೋಷಿಯಲ್‌ ಇಫೆಕ್ಟ್ಸ್‌ * [http://govdocs.aquake.org/ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ನಾಲೆಜ್‌ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್‌:] ಕೊಳದ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೀತಿಸಂಹಿತೆಗಳವರೆಗಿನ, ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಹೆಚ್ಚೂಕಮ್ಮಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಅಂಶವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ, ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳ ಒಂದು ಶೋಧಿಸಬಲ್ಲ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಗ್ರಂಥಾಲಯ. * [http://aquanic.org/ AquaNIC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100624235044/http://www.aquanic.org/ |date=2010-06-24 }} ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು, ಸುದ್ದಿ, ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು, ಉದ್ಯೋಗದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು, ಚಿತ್ರಗಳು, ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿಯ ಸರ್ವರ್‌‌. * [http://www.tecfish.com.ar/ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಅಂಡ್‌ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100413133342/http://www.tecfish.com.ar/ |date=2010-04-13 }} * [http://www.sciencemag.org/sciext/globalvoices/10essay.dtl AAAS ಸೈನ್ಸ್‌‌ ಮ್ಯಾಗಝೀನ್‌ ಫೀಚರ್‌ ಆನ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090530152600/http://www.sciencemag.org/sciext/globalvoices/10essay.dtl |date=2009-05-30 }} * [http://www.sfu.ca/cstudies/science/resources/salmon/aquaculture/aquaculture.htm ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್‌ ಆಫ್‌ ವೈಲ್ಡ್‌ ಸಾಲ್ಮನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151106221245/http://www.sfu.ca/cstudies/science/resources/salmon/aquaculture/aquaculture.htm |date=2015-11-06 }} * [http://www.socalfishfarm.com/fish/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=55 SoCal ಆಕ್ವಾಪೋನಿಕ್ಸ್‌ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಸೌಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಸಾವಯವದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲ್ಪಡುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಟಿಲಾಪಿಯಾ, ಇಂಚಾಕ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಇದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130113060035/http://socalfishfarm.com/fish/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=55 |date=2013-01-13 }} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಮೀನುಗಾರಿಕೆ}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕೃಷಿ]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 2g6owvdk5n0pbgjr4c54tevq5iu9fqm 0 24147 1375411 1374506 2026-06-19T13:11:14Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375411 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Territories of Dynasties in China.gif|thumb|300px|ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸದ ತುಂಬಾ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮನೆತನಗಳವರಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ರಾಜ್ಯಗಳು ಅಲ್ಲದೆ ಅಧುನಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು]] {{History of China|BC=1}} [[ನಿಯೋಲಿಥಿಕ್]] ಯುಗದಲ್ಲಿ, [[ಹಳದಿ ನದಿ]] (ಎಲ್ಲೊ ರಿವರ್) ಮತ್ತು [[ಯಾಂಗ್ತ್ಸೆ ನದಿ]]ಯ (ಯಾಂಗ್ತ್ಸೆ ರಿವರ್) ದಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ, [[ಚೀನಾ]] ನಾಗರೀಕತೆಯು ಉಗಮವಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಹಳದಿ ನದಿಯೇ ಚೀನಾ ನಾಗರೀಕತೆಯ ತೊಟ್ಟಿಲು ಎಂದು ಕೂಡಾ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. (ca. 1700 BC - 1046 BC) ಕಾಲದ [[ಶಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನ]]ಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ಲಿಖಿತ '''ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸ''' ಇದ್ದುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ದೈವದ ಮೂಳೆಗಳು ಅಥವಾ [[ಒರಾಕಲ್ ಬೋನ್ಸ್]] ಮೇಲಿನ ಪುರಾತನ [[ಚೀನಾ ಭಾಷೆ]]ಯಲ್ಲಿರುವ ಲಿಪಿಯು ಶಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನದ್ದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ. [[ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಬನ್ ದಿನಾಂಕ]] ನಮೂದಾಗಿರುವ ಈ ಮೂಳೆಗಳು ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 1500ಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ಇದ್ದುದಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ.<ref>ಹೆನ್ರಿ ಕ್ಲೀರ್ ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚ್ಯವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವಿಧಾನ 2005. ರೂತ್ಲೆದ್ಜ್ ಪು. 318 ISBN 0-415-21448-3.</ref> ಚೀನಾದ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]], [[ಸಾಹಿತ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ತತ್ವಜ್ಞಾನ]]ಗಳ ಮೂಲವು [[ಝೋ ಆಡಳಿತ]]ದ (1045 BC-256 BC) ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 8 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಒತ್ತಡಗಳೆರಡಕ್ಕೂ ಝೋ ರಾಜಮನೆತನವು ಬಾಗಬೇಕಾಗಿ ಬಂದುದು ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅರಸು ಮನೆತನಗಳನ್ನೇ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಝೋ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಈ ಅರಸು ಮನೆತನವು ಕ್ರಮೇಣ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. [[ವಸಂತ ಋತು ಮತ್ತು ಶಿಶಿರ ಋತುಗಳು ಪ್ರಾರಂಭಗೊಳ್ಳುವ ಸಮಯದ]]ಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಗುವ ಈ ಒಡಕು, '[[ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವ ರಾಜ್ಯಗಳ ಕಾಲ]]'ದಲ್ಲಿಯಾಗಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಂದು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221ರಲ್ಲಿ [[ಕಿನ್ ಶಿ ಹುಯಾಂಗ]]ನು ಹಲವಾರು ಯುದ್ಧದ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ, ಪುನಃ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಚೀನಾ ಅರಸು ನಾಡೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಎಲ್ಲ [[ಚೀನೀ ಇತಿಹಾಸದ ಅರಸು ಮನೆತನಗಳು]] [[ಅಧಿಕಾರಶಾಹೀ]] ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದುವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, [[ಚೀನಾದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]]ಗೆ ವಿಶಾಲ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಹತೋಟಿಗೆ ತರಲು ನೆರವಾಗಿವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಥವಾ ರೂಢಿಗತ ಚೀನೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜಕೀಯ ಒಗ್ಗೂಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಒಡೆಯುವಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅದಲು ಬದಲಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆಯೇ, ಚೀನಾ ಅಪರೂಪಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಎಂಬಂತೆ [[ಒಳ ಏಶಿಯಾ]]ದ ಜನರಿಂದ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಂದಿ, [[ಹ್ಯಾನ್ ಚೈನೀಸ್]] ಜನ ಸಮುದಾಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಪರದೇಶಗಳಿಗೆ [[ವಲಸೆ]] ಹೋಗುವ, ಅಲ್ಲಿ [[ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಒಂದರ ಜೊತೆಗೊಂದು ಬೇರೆಯಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿ]]ಯಿರುವ ಹಾಗೂ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುವ ಹಲವಾರು ಬದಲಾವಣೆಯ ಅಲೆಗಳು ಚೀನಾದ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಭಾಗವೇ ಆಗಿವೆಯಲ್ಲದೆ [[ಏಶಿಯಾ]]ದ ಹಲವಾರು ಭಾಗಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. == ಪೂರ್ವಇತಿಹಾಸ == === ಪಾಲಿಯೋಲಿಥಿಕ್ === {{See also|List of Paleolithic sites in China}} [[ಚೀನಾ]] ಈಗ ಹೇಗಿದೆಯೋ, ಅದು ಸುಮಾರು ಸಹಸ್ರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕೆಳಗೆ ''[[ಹೋಮೋ ಎರೆಕ್ಟಸ್]]'' ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಉಂಟಾದುದಾಗಿದೆ.<ref name="MagnetostratigraphicDating">{{cite journal|author=Rixiang Zhu, Zhisheng An, Richard Pott, Kenneth A. Hoffman|title=Magnetostratigraphic dating of early humans of in China|journal=Earth Science Reviews|volume=61|month=June|year=2003|pages=191–361|url=http://www.paleomag.net/members/rixiangzhu/Earth-Sci%20Review.pdf|format=PDF|issue=3-4|access-date=2010-08-02|archive-date=2011-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20110724001314/http://www.paleomag.net/members/rixiangzhu/Earth-Sci%20Review.pdf|url-status=dead}}</ref> ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ [[ಕ್ಸಿಯಾವೋಶಾನಗ್ಲಿಯಾಂಗ್]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಶಿಲಾಯುಧಗಳು 1.36 ಮಿಲಿಯ ವರ್ಷಗಳ ಕೆಳಗೆ ಪದರು ಪದರಾದ, [[ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಗುಣ]]ಗಳುಳ್ಳ ನೆಲದಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="Xiaochangliang">{{cite web|url=http://www.mnh.si.edu/anthro/humanorigins/whatshot/2001/wh2001-3.htm|title=Earliest Presence of Humans in Northeast Asia|publisher=[[Smithsonian Institution]]|accessdate=2007-08-04|archive-date=2007-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20070813201519/http://www.mnh.si.edu/anthro/humanorigins/whatshot/2001/wh2001-3.htm|url-status=dead}}</ref> [[ಶಾಂಕ್ಸಿ]] ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ [[ಕ್ಸಿಹೌದು]]ವಿನ ಪುರಾತತ್ವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದೆ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 1.27 ಮಿಲಿಯ ವರ್ಷಗಳ ಕೆಳಗೆ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮೊದಲು ''ಹೋಮೊ ಎರೆಕ್ಟಸ್'' ಜನರಿಂದ ಬೆಂಕಿಯ ಬಳಕೆ ಆಗಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ.<ref name="MagnetostratigraphicDating"/> ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಯುವಾನ್ಮೌ]] ಮತ್ತು [[ಲ್ಯಾಂತಿಯನ್]] ಉತ್ಖನನಗಳು, ಮೊದ ಮೊದಲು ಜನಜೀವನ ಇತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಚೀನಾದ ''ಹೋಮೋ ಎರೆಕ್ಟಸ್'' ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ, 1923-27ರಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲಾದ [[ಪರ್ ಕಿಂಗ್ ಮ್ಯಾನ್]] ಅತ್ಯಂತ ಹೆಸರುವಾಸೀ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. [[ಲಿಯುಜ್ಹೋ]] ಮತ್ತು [[ಗುಯಾಂಗ್ಸಿ]] ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಗೆದು ಶೋಧಿಸಲಾದ ಮೂರು ಮಡಿಕೆ ಚೂರುಗಳೂ ಕೂಡ ಜನಾಂಗ ಯ ಕುರುಹನ್ನು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 16,500 ಮತ್ತು 19,900 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತವೆ.<ref>[http://arheologija.ff.uni-lj.si/documenta/pdf29/29chi.pdf ದಿ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಆಫ್ ಅರ್ಲಿ ಪಾಟರಿ ಇನ್ ಚೈನಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614011439/http://arheologija.ff.uni-lj.si/documenta/pdf29/29chi.pdf |date=2007-06-14 }} - ಲೇ. ಝಾಂಗ್ ಚಿ, ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ವಿಭಾಗ, ಪೀಕಿಂಗ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಚೀನಾ</ref> === ನಿಯೋಲಿಥಿಕ್ === {{See also|List of Neolithic cultures of China}} ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ನಿಯೋಲಿಥಿಕ್ ಯುಗದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 12,000 ಮತ್ತು 10,0000 ವರ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದಿರಬಹುದಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="neolithic period in china">{{cite web|title=Neolithic Period in China|url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/cneo/hd_cneo.htm|work=Timeline of Art History|publisher=[[Metropolitan Museum of Art]]|month=October | year=2004|accessdate=2008-02-10}}</ref> ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದ ಜನ [[ರಾಗಿ]], ನವಣೆಯನ್ನು ಹೋಲುವಂತಹ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಬೆಳೆದಿರಬಹುದೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಕುರುಹಾಗಿ, [[ರೇಡಿಯೋ-ಕಾರ್ಬನ್ ದಿನಾಂಕ]]ದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆ ಜನಾಂಗ ಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಪೂ 7000 ವರ್ಷಗಳ ಕೆಳಗೆ ಎಂದು ಸಾಕ್ಷೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Rice and Early Agriculture in China|url=http://www.mc.maricopa.edu/dept/d10/asb/anthro2003/legacy/banpo/banpo.html|work=Legacy of Human Civilizations|publisher=Mesa Community College|accessdate=2008-02-10|archive-date=2009-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090827184517/http://www.mc.maricopa.edu/dept/d10/asb/anthro2003/legacy/banpo/banpo.html|url-status=dead}}</ref> [[ಹೆನಾನ್]] ನ [[ಕ್ಸಿನ್ಜ್ಹೆಂಗ್]] ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ [[ಪೀಲಿಗ್ಯಾಂಗ್]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು 1977ರಲ್ಲಿಯೆ ಶೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Peiligang Site|url=http://www.chinaculture.org/gb/en_artqa/2003-09/24/content_39079.htm|publisher=[[Ministry of Culture of the People's Republic of China]]|year=2003|accessdate=2008-02-10|archive-date=2007-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070807120030/http://www.chinaculture.org/gb/en_artqa/2003-09/24/content_39079.htm|url-status=dead}}</ref> ಕೃಷಿಯ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ದವಸ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಬೆಳೆಗಳ ಮರುಹಂಚುವಿಕೆ, ಅಲ್ಲದೆಯೇ, ಕೃಷಿ ಪರಿಣಿತರನ್ನು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಚೀನೀಯರು ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web|last=Pringle|first=Heather|title=The Slow Birth of Agriculture|url=http://cas.bellarmine.edu/tietjen/images/neolithic_agriculture.htm|work=[[Science (journal)|Science]]|date=1998|volume=282|page=1446|access-date=2010-08-02|archive-date=2011-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20110820023435/http://cas.bellarmine.edu/tietjen/images/neolithic_agriculture.htm|url-status=dead}}</ref> [[ನಿಯೋಲಿಥಿಕ್]] ಯುಗದ ನಂತರದ ಕಾಲಮಾನದಲ್ಲಿ, [[ಹಳದಿ ನದಿ]] ತೀರದ ಕಣಿವೆಯೇ ಹೊಸದೊಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಅಂಶ ಇಲ್ಲಿ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯೇ ಮೊದಲ ಚೀನೀ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಎಂದು ಕೂಡ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಚ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಉತ್ಖನನದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿ ಶೋಧನೆಗೊಂಡ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಹಳ್ಳಿಗಳೆಂದರೆ [[ಬಾನ್ಪೋ]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಸಿಯಾನ್]].<ref>{{cite web|last=Wertz|first=Richard R.|title=Neolithic and Bronze Age Cultures|url=http://www.ibiblio.org/chinesehistory/contents/02cul/c03s04.html|work=Exploring Chinese History|publisher=[[ibiblio]]|year=2007|accessdate=2008-02-10}}</ref> ಈ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ [[ಲೋಯೇಸ್ಸ್]] ಎನ್ನುವ ಹಳದಿ ದ್ರವವು ನದಿಯು ಹಳದಿಯಾಗಿ ಕಾಣಲು ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಆ ನದಿಗೆ ಆ ಹೆಸರು ಬಂದಿರುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite encyclopedia|title=Huang He|url=http://www.bartleby.com/65/hu/HuangHe.html|encyclopedia=[[The Columbia Encyclopedia]]|edition=6th|year=2007|access-date=2010-08-02|archive-date=2009-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090605050404/http://www.bartleby.com/65/hu/HuangHe.html|url-status=dead}}</ref> ಚೀನಾದ ಪೂರ್ವೆತಿಹಾಸದ ಬಗೆಗೆ ಮುಂಚಿನಿಂದ ಇರುವ ಲಿಖಿತ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟ ಹಾಗೂ ನಿಖರವಾಗಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅವುಗಳನ್ನು ಈಗಿನ ಅಂದರೆ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಘಟನಾವಳಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಕೊಡುವ ವಿವರಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಹಲವಾರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕೆಳಗೆ ನಡೆದಿರಬಹುದೆನ್ನಲಾದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದಲ್ಲಿ, ಇತಿಹಾಸ ಪೂರ್ವ ಚೀನೀಯರ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ಒಳನೋಟವು, ವಾಸ್ತವ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗೆರೆಯೊಂದನ್ನು ಎಳೆದಿದ್ದು, ಅದು ಎಲ್ಲ ಕೋನಗಳಿಂದಲೂ ಮಸುಕಾಗಿರುವುದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮೂಲ ಈ ಅಸ್ಪಸ್ಟತೆ ಎಂಬುದು ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 7000ದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಚೀನೀಯರು [[ರಾಗಿ]], ನವಣೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ, [[ಜಿಯಾಹು]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ್ದರು. [[ನಿಂಗ್ಸಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿನ [[ಡಮೈಡಿ]] ಎಂಬಲ್ಲಿ 3,172 [[ಗುಹಾಕೆತ್ತನೆಗಳು]] ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6000-5000ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ, 8,453 ಬಗೆಯ ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ದೇವತೆಗಳು ಅಲ್ಲದೆ, ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೂ ಹುಲ್ಲು ಮೇಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಮನುಷ್ಯರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರ ಸಂಕೇತಗಳು ತೀರಾ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಬಳಸಿದ್ದರೆನ್ನಲಾದ ಚೀನೀ ಅಕ್ಷರಗಳೆಂದೇ ರುಜುವಾತಾಗಿರುವ ಉಲ್ಲೇಖಗಳೂ ಇವೆ.<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/6669569.stm | work=BBC News | title=Chinese writing '8,000 years old' | date=2007-05-18 | accessdate=2010-05-04}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.xinhuanet.com/english/2007-05/18/content_6121225.htm|title=Carvings may rewrite history of Chinese characters|publisher=[[Xinhua]] online|date=2007-05-18|accessdate=2007-05-19}}</ref> ತದನಂತರ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 2500ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, [[ಲಾಂಗ್ಸ್ಹಾನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಯು, [[ಯಾಂಗ್ ಶಾವ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಯನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಬೆಳೆದದ್ದು ಇತಿಹಾಸ. == ಪುರಾತನ ಯುಗ == {{See also|Xia Shang Zhou Chronology Project}} === ಕ್ಸಿಯಾ ಮನೆತನ (ca.2100BC- ಕ್ರಿ.ಪೂ.1600BC) === {{Main|Xia Dynasty}} ಚೀನಾದ ಕ್ಸಿಯಾ ರಾಜ ಮನೆತನವು(ca.2100BC- ಕ್ರಿ.ಪೂ.1600BC) ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ರಾಜಮನೆತನವೆಂದೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪೈಕಿ ''[[ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಯನ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ಬ್ಯಾಂಬೂ ಯಾನಲ್ಸ್]]'' ಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದವು.<ref name="state1"/><ref>{{cite web|url=http://www-chaos.umd.edu/history/ancient1.html|title=The Ancient Dynasties|publisher=University of Maryland|accessdate=2008-01-12}}</ref> ಈ ರಾಜಮನೆತನದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಊಹಾಪೋಹಗಳು, ವಿರೋಧಗಳು ಇದ್ದರೂ, ಪ್ರಾಚ್ಯವಸ್ತು ಇಲಾಖೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ರಾಜಮನೆತನವು ಇದ್ದಿತೆಂದೇ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ''ಶಿಜಿ'' ಅಥವಾ ''ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಯನ್'' ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿರುವ, ಹಾಗೆಯೇ ''ಬಾಂಬೂ ಯಾನಲ್ಸ್'' ಕೃತಿಯ ಕರ್ತೃವೂ ಆಗಿರುವ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞ [[ಸಿಮಾ ಕಿಯಾನ್]] (145-90 BC) ಅವರ ಪ್ರಕಾರ [[ಕ್ಸಿಯಾ ರಾಜಮನೆತನ]]ವು ಸುಮಾರು 4200 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಬಹುತೇಕ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಕ್ಸಿಯಾ ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೂ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ [[ಹೆನನ್]] ಪ್ರಾಂತ್ಯದ [[ಎರ್ಲಿಟೋ]]ವಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಉತ್ಖನನಗಳಿಗೂ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 2000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಕಂಚಿನ ಲೋಹಪ್ರತಿಮೆ ದೊರಕಿರುವುದು ಸಹ ಇದಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡಿದೆ.<ref>[http://www.nga.gov/exhibitions/chbro_bron.shtm ಬ್ರಾನ್ಜ್ ಏಜ್ ಚೈನಾ] ಎಟ್ [http://www.nga.gov/ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ]</ref> ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಮಡಿಕೆ ಚೂರುಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಪ್ಪಿನಂತಹ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ಪರಂಪರಾಗತ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ ನಂತರ ಆ ಆಕೃತಿಗಳು ಅಧುನಿಕ ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೋಲುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.<ref>[https://web.archive.org/web/20050213035644/http://www.gog.com.cn/gz/art0402ca615230.htm ಏರ್ಲಿಟೋ ಮಡಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣಬರುವ ಲಿಪಿ ([[ಸರಳೀಕೃತ ಚೀನಾ ಭಾಷೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುವುದು)</ref> ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಖಚಿತ ಆಧಾರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಶಾಂಗ್ ನ [[ಒರಾಕಲ್ ಬೋನ್ಸ್]] ಅಥವಾ [[ಜೌ]] ಕಂಚಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಲಿಪಿಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದಾಗಲೇ ಕ್ಸಿಯಾ ರಾಜಮನೆತನವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಚೀನೀ ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಸಿಯಾ ರಾಜಮನೆತನವು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1600ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, [[ಮಿಂಗ್ತಿಯಾವೋ ಕದನ]]ದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಂಡುದಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. === ಶಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನ (ca.1700-1046 BC) === {{Main|Shang Dynasty}} [[ಚಿತ್ರ:China 1.jpg|left|thumb|ಶಾಂಗ್ ಮನೆತನದವರೆಗೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ, ಹಳದಿ ನದಿ ದಡದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಮುಂದುವರಿದ, ವಿಂಗಡಣೆಯಾದ ಸಮಾಜಗಳ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳು]] ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನೀ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪ್ರಾಯಶಃ ಶಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿಂದೀಚೆಗೆ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 13ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗಷ್ಟೇ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಅದು ಮೂಳೆಗಳ ಮೇಲೋ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚಿಪ್ಪುಗಳ ಮೇಲೋ, ''[[ಒರಾಕಲ್ ಬೋನ್ಸ್]]'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಶಾಸನದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ರಿ.ಪೂ.ca.1600-1046 ರಲ್ಲಿ ಶಾನ್ ರಾಜಮನೆತನವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟವನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯ ಗುಂಪು ಮುಂಚಿನ ಶಾಂಗ್ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ [[ಅರ್ಲಿಗಾಂಗ್]], [[ಜ್ಹೆಂಗ್ ಝೌ]] ಮತ್ತು ಶಾಂಗ್ ಚೆಂಗ್ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದದ್ದು. ಎರಡನೆಯ ಗುಂಪು, ನಂತರದ ಶಾಂಗ್ ಅಥವಾ ಯಿನ್ (殷) ಅವಧಿಯ ಮೂಲದ್ದು ಹಾಗೂ ಅದು ಒರಾಕಲ್ ಬೋನ್ ಬರವಣಿಗೆಗಳಿರುವ ದೊಡ್ಡ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆಧುನಿಕ [[ಹೆನನ್]] ನ '[[ಅನ್ಯಾಂಗ್]]' ಶಾಂಗ್ ನ 9 ರಾಜಧಾನಿಗಳ ಪೈಕಿ ಕಡೆಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. (ca.1300-1046 BC) [[ಶಾಂಗ್ ನ ಟಾಂಗ್]] ಎಂಬುವ ಅರಸನಿಂದ ಹಿಡಿದು [[ಶಾಂಗ್ ನ ಕಿಂಗ್ ಝೌ]] ಎಂಬುವ ಅರಸನತನಕ ಶಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನವು 31 ಅರಸರನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಚೀನೀಯರು ಹಲವಾರು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ, ವಾಯುದೇವತೆಗಳು, ಆಕಾಶದೇವತೆಗಳು, ಅಲ್ಲದೆಯೇ ಇತರೆ ದೇವಾನುದೇವತೆಗಳನ್ನು ಆಳಿದ ಪರಮಾತ್ಮ [[ಶಾಂಗ್ಡಿ]] ಎನ್ನುವ ದೇವರನ್ನೂ ಅವರು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಶಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಹಲವಾರು ಜನ ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಿಕರು ಅಂದರೆ ತಮ್ಮ ಅಜ್ಜ ಮುತ್ತಜ್ಜರು ಸತ್ತ ನಂತರ ದೇವತೆಗಳಾಗುತ್ತಾರೆಂದು ಅಗಾಧವಾಗಿ ನಂಬಿದ್ದರು. ಹಾಗೆ ಸತ್ತು ದೇವತೆಗಳಾದ ನಂತರ ತಮ್ಮನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ದೇವರೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಪೂಜಿಸಲಿ ಎಂದು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಕೂಡ ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಟುಂಬವೂ ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಪರಿಪಾಠ ಹೊಂದಿದ್ದಿತು. ಕ್ರಿ.ಪೂ.1500 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಚೀನೀಯರು ಲಿಖಿತ ಒರಾಕಲ್ ಬೋನ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಹೇಳತೊಡಗಿದ್ದರು. ಝೌ ರಾಜಮನೆತನವು ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬರುವ ವೇಳೆಗೆ (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1100ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ)ಚೀನೀಯರಾಗಲೇ ಸ್ವರ್ಗದ ಪ್ರತಿರೂಪವೆಂದೇ ಹೊಲಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ''ತಿಯಾನ್'' ಎಂಬ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಬಲವೊಂದರ ಆರಾಧನೆಗೆ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಶಾಂಗ್ಡಿ ಯಂತೆಯೇ ಚೀನೀಯರ ಕಲ್ಪನೆಯ ಸ್ವರ್ಗವು ಇತರೆ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯತೆ ಸಾಧಿಸಿತ್ತು. ಹಾಗೆ ಕಾಲ್ಪನಿಕ [[ಸ್ವರ್ಗದ ಆಣತಿ]]ಯಂತೆ ಚೀನಾವನ್ನು ಆಳುವವರು ಯಾರು ಎಂಬುದು ಕೂಡ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿ ಹೋಗಿತ್ತು. ಸ್ವರ್ಗದ ಆಣತಿಯಿದ್ದ ಅರಸುಗಳು ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಬೇಕಾದರೂ ಆಳಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಸಹಜ, ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯೋ, ಮಹಾರಾಣಿಯೋ ಸ್ವರ್ಗದ ಆಣತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯೊಬ್ಬನು ಜನಗಳ ಮೇಲಿನ ತನ್ನೆಲ್ಲ ಕಾಳಜಿ, ಕಳಕಳಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತಾನೆಂದು ಸಹ ನಂಬಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕುತ್ತರವಾಗಿ, ರಾಜಮನೆತನವು ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಸ್ವರ್ಗದ ಆಣತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಹೊಸದೊಂದು ರಾಜವಂಶವು ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಬರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಇದ್ದವು. ''ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ ಆಫ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟೋರಿಯನ್'' ಕೃತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಶಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನವು ಆರು ಸಲ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಕೊನೆಯದಾದ ಮತ್ತು ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಘಟನೆ ಎಂದರೆ, ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1350ರಲ್ಲಿ [[ಯಿನ್]] ನಗರಕ್ಕೆ ಶಾಂಗ್ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಈ ಮನೆತನ ಸುವರ್ಣ ಯುಗಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು. ತೀರ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಯಿನ್ ವಂಶವು ಶಾಂಗ್ ಮನೆತನದ ಅರ್ಧರೂಪವೇ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸಹ ಇತಿಹಾಸದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ ಯಿನ್ ರಾಜಮನೆತನವು ಹೆಚ್ಚೂ ಕಡಿಮೆ ಶಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಪ್ರತಿರೂಪವಿದ್ದಂತೆಯೇ ಎಂದು. ನಂತರ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದು ಹೋದ [[ಚೀನಾ|ಚೀನಾದ]] ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರುಗಳು ಒಂದು ರಾಜಮನೆತನವು ಮತ್ತೊಂದು ರಾಜಮನೆತನವನ್ನು ಉರುಳಿಸಿ ಆಳುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದೇ ತಿಳಿದಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಮುಂಚಿನ ಚೀನಾದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬೇರೆ ತೆರನಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ಚೀನಾದ ಕೆಲ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ, ಕ್ಸಿಯಾ ಮತ್ತು ಶಾಂಗ್ ಮನೆತನಗಳು ಪ್ರಾಯಶಃ ಎರಡು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಸಮಕಾಲೀನವಾಗಿದ್ದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಸನ್ನಿವೇಶವು ಶಾಂಗ್ ಮನೆತನದ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಝೌ ರಾಜಮನೆತನದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅನ್ಯಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉತ್ಖನನಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳು ಶಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನವು ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ಪುರಾವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಇಷ್ಟಾಗಿಯೂ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳು ಸಮಕಾಲೀನ ಅನ್ಯಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನದ ದಾಖಲೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತ್ಯರ್ಥಗಳನ್ನು ಶಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಇತ್ಯರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿನೋಡಲು ಹಿಂದುಮುಂದು ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಸಾಂಕ್ಸಿಂಗ್ಡುಯಿ]]ಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಪ್ರಾಚ್ಯವಸ್ತುಗಳು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದ ನಾಗರೀಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲೂ ಅನ್ಯಾಂಗ್ ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೋಲುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳು ತುಂಬಾ ಅನಿರ್ಣಯಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅನ್ಯಾಂಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಶಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನವು ಎಷ್ಟು ದೂರದತನಕ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸೋತಿವೆ. ಸಧ್ಯದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ, ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಊಹಾಪೋಹವೇನೆಂದರೆ, ಅಧಿಕೃತ ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಶಾಂಗ್ ಮನೆತನದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದ ಅನ್ಯಾಂಗ್ ಮನೆತನವು, ಈಗ ಪ್ರಾಪರ್ ಚೀನಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಿಲೀನವಾಗಿತ್ತು ಅಲ್ಲದೆಯೇ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತಿತ್ತು ಕೂಡ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. === ಝೌ ರಾಜಮನೆತನ (1066-ca.221 BC) === [[ಚಿತ್ರ:You with zigzag thunder pattern.jpg|thumb|ಬ್ರಾನ್ಜ್ ರಿಚುಅಲ್ ವೆಸೆಲ್ (ಯು) ಪಶ್ಚಿಮ ಝೌ ಮನೆತನ]] {{Main|Zhou Dynasty}} ಚೀನಾದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಝೌ ರಾಜಮನೆತನದವರದ್ದು ಬಹು ಸುದೀರ್ಘ ಆಳ್ವಿಕೆ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1066 ರಿಂದ to ಖಚಿತವಾಗಿ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221 ರವರೆಗೆ) ಎಂದೇ ಹೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಎರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ, [[ಝೌ ರಾಜಮನೆತನ]]ದವರು [[ಹಳದಿ ನದಿ]]ಯ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಂಗ್ ಮನೆತನವನ್ನು ಬದಿಗೆ ಸರಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಝೌ ಮನೆತನದವರು [[ಅರೆ-ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ]] ಪದ್ಧತಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿರುವುದು ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. [[ಶಾಂಗ್]] ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಝೌ ವಂಶದವರು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಝೌ ನಾಯಕನನ್ನೇ ಪಶ್ಚಿಮದ ರಕ್ಷಕ ಎಂದು ಶಾಂಗ್ ಅರಸರುಗಳು ನೇಮಿಸಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಂದೊಮ್ಮೆ, ಝೌ ಮನೆತನದ ಅರಸ '[[ಕಿಂಗ್ ವು]]' [[ಝೌ ನ ಮಂತ್ರಿ]]ಯಾಗಿದ್ದ ತನ್ನ ಸಹೋದರನನ್ನು 'ಝೌ'ನ ರಾಜ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, [[ಮುಯೆ]] ಎಂಬಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕದನದಲ್ಲಿ ಶಾಂಗ್ ಅರಸರನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವ ಝೌ ಅರಸನು [[ಸ್ವರ್ಗದ ಅಣತಿ]]ಯ ನೆಪವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು, ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಅಷ್ಟೇ ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯಶಸ್ವೀ ರಾಜಮನೆತನವೂ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಇದೇ ವಶೀಲಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಝೌ ಮನೆತನದವರು ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ, ಅಧುನಿಕ [[ಕ್ಸಿಯಾನ್]] ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದ, ಹಳದಿ ನದಿಯ ಉಪನದಿಯಾದ [[ವೈ ನದಿ]]ಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಂದಾಚೆಗೆ, ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ, [[ಯಂಗ್ತ್ಸೆ ನದಿ]]ಯ ತಟವನ್ನೂ ತಲುಪಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ, ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋದ ಜನಾಂಗಗಳ ಪೈಕಿ ಇದೇ ಮೊದಲನೆಯ ನಿದರ್ಶನ. === ವಸಂತ ಮತ್ತು ಶಿಶಿರ ಋತುಗಳ ಅವಧಿ (722-476 BC) === {{Main|Spring and Autumn Period}} [[ಚಿತ್ರ:Pu with openwork interlaced dragons design.jpg|thumb|ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೆಣೆದಂತಿರುವ ಡ್ರಾಗನ್ ಕಲಾಕೃತಿಯುಳ್ಳ ಚೀನಾದ ಪು ವೆಸೆಲ್, ವಸಂತ ಮತ್ತು ಶಿಶಿರ ಋತು]] ಕ್ರಿ.ಪೂ 8ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, [[ವಸಂತ ಮತ್ತು ಶಿಶಿರ ಋತು]]ವಿನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಈ ನೆನಪಿಗಾಗಿ, ಇದನ್ನ [[ವಸಂತ ಮತ್ತು ಶಿಶಿರ ಋತುಮಾನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆ]]ಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ, ಝೌ ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನೆಲ್ಲ ಪಟ್ಟು ಬಿಡದೆ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡು [[ಪ್ರಾಬಲ್ಯ]] ಸಾಧಿಸಲು ಮುಂದಾದದ್ದು. ಯಾವಾಗ ವಾಯುವ್ಯದೆಡೆಯಿಂದ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ [[ಕಿನ್]] ಮುಂತಾದ ರಾಜವಂಶಸ್ತರು ಝೌ ಮನೆತನದವರ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನೇ ಪೂರ್ವದ [[ಲ್ಯುಯಾಂಗ್]] ನ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸುವಂತೆ ಆಗ್ರಹಿಸತೊಡಗಿದರೋ, ಆಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹದಗೆಡತೊಡಗಿತು. ಈ ಸಂಗತಿಗಳು ಪೌರ್ವಾತ್ಯ ಝೌ ಮನೆತನದ ಉದಯಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿ ಆ ಮೂಲಕ ಝೌ ವಂಶದವರ ಎರಡನೆಯ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಘಟ್ಟವೊಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪ್ರತಿ ನೂರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದರಂತೆ ಎದ್ದು ನಿಂತ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಜಕೀಯದ, ಅಧಿಕಾರದ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದವರೆಂದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಲಶಾಲೀ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೇ. ಆ ಮೂಲಕ ಅವರು ಹೆಸರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಝೌ ವಂಶಸ್ತರಿಗೆ ಅನುಗುಣರಾಗಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕರುಗಳು ತಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾವೇ ಬಿರುದು ಬಾವಲಿಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟುಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು. ಚೀನಾ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ [[ನೂರು ಚಿಂತನ ಶಾಲೆಗಳು]] ಇದೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಮಕಾಲೀನವಾದ ಮತ್ತು ಇದೆ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ [[ಕನ್ಫ್ಯುಷಿಯಾನಿಸಂ]], [[ತಾವೊಯಿಸಂ]], [[ಲೀಗಲಿಸಂ]] ಮತ್ತು [[ಮೊಹಿಸಂ]] ಚಿಂತನ ಶಾಲೆಗಳು ಕೂಡ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವೆಂಬಂತೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ವಸಂತ ಮತ್ತು ಶಿಶಿರ ಋತುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಝೌ ರಾಜಮನೆತನದ ಕೇಂದ್ರ ಆಡಳಿತವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಉದಯವಾಗುವ ಮತ್ತು ಪತನವಾಗುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಚೀನಾ ನೂರಾರು ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವಂತೂ ಕೋಟೆಯಿರುವ ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಂತೆ ಇವೆಯಷ್ಟೇ. === ಯುದ್ಧಾಧೀನ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅವಧಿ (476-221 BC) === {{Main|Warring States Period}} ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಏಕೀಕರಣಗೊಂಡ ಮೇಲೆ, ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಕೊಂಡವು. ಆಮೇಲೂ ಕೂಡ ಈ ಏಳು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೇ ಒಡಕು ಮೂಡಿ, ಯುದ್ಧಗಳಾಗಿ, ಈ ಅವಧಿಯನ್ನೇ [[ಯದ್ಧಾಧೀನ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅವಧಿ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೫೬ ರ ತನಕ [[ಝೌ]] ಅರಸನೊಬ್ಬ ಇದ್ದರೂ, ಅವನು 'ಕೇವಲ ಹೆಸರಿಗೆ ಅರಸ' ಮಾತ್ರ ಎಂಬಂತಿದ್ದು, ಅವನಿಗಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರದ ಮಿತಿಯೂ ಕೂಡ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. ಯಾವಾಗ ಈ ಯುದ್ಧಾಧೀನ ರಾಜ್ಯಗಳ ನೆರೆಯ ಉಪಸಂಸ್ಥಾನಗಳಾದ [[ಸಿಚುಯನ್]] ಮತ್ತು [[ಲಿಯಾವೊನಿಂಗ್]] ಗಳು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟವೋ, ಆಗಿನಿಂದ ಅವುಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದ [[ಮಿಲಿಟರಿ]] ಮತ್ತು [[ಮಿಲಿಟರಿ ಅಧಿಕಾರಿ]]ಗಳ ರಾಜ್ಯಭಾರಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟವು.(郡縣/郡县) ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವಸಂತ ಮತ್ತು ಶಿಶಿರ ಋತುಗಳು ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುವ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಇದರ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕ [[ಶೆಂಗ್ ಮತ್ತು ಕ್ಸಿಯಾನ್]] ಪ್ರಾಂತ್ಯ(ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಾಂಟಿ 省縣/省县)ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯ ಕಡೆಯ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಕ್ರಿಯೆಯು ಕಿನ್ ಅರಸ [[ಯಿಂಗ್ ಜ್ಹೆಂಗ್]] ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಕ್ರಿ.ಪೂ.214ರಲ್ಲಿ ಇತರ ಆರು ಬಲಾಡ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಒಗ್ಗೂಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಅರಸು ಮನೆತನಗಳಾಗಿದ್ದ [[ಝೆಜಿಯಾಂಗ್]], [[ಫುಜಿಯನ್]], [[ಗ್ಯ್ವಂಗ್ಡಾಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಗುಯಂಗ್ಕಸಿ]]ಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಯಿಂಗ್ ಜ್ಹೆಂಗ್ ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಉಳ್ಳವನಾಗಿ ಕೊನೆಗೆ ಅಲ್ಲಿಯ [[ಪ್ರಥಮ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] ಎಂದು ಸ್ವಯಂಘೋಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. == ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಯುಗ == === ಕಿನ್ ರಾಜ ಮನೆತನ (221-206 BC) === [[File:QinshihuangBW.jpg|thumb|ಕಿನ್ ಶಿ ಹುಅಂಗ್ ]] {{Main|Qin Dynasty}} [[ಕಿನ್ ರಾಜಮನೆತನ]]ವು ಉದಯವಾಗಿ [[ಕಿಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನ]]ದ ಆಳ್ವಿಕೆಯವರೆಗೆ ಅದು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವತನಕದ ಈ ಅವಧಿಯನ್ನೇ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು 'ಪರಮಾಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಚೀನಾ' ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ಏಕೀಕೃತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅರಸುತನದೊಂದಿಗೆ [[ಕಿನ್]] ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ಕೇವಲ 12 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದರೂ, [[ಹ್ಯಾನ್ ಚೈನೀಸ್]] ತಾಯ್ನಾಡು ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಬಿಗಿಯಾದ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ಕಾನೂನುರೀತ್ಯಾ]] ನಡೆಯುವ ಸರಕಾರದೊಡನೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ಆಡಳಿತವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಕ್ಸಿಯಾನ್ ಯಾಂಗ್]] ಎಂಬಲ್ಲಿ (ಇಂದಿನ [[ಕ್ಸಿಯಾನ್]] ಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ)ಇರುವಂಥದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಾನು ದಿಟ್ಟವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಯಲು ನೆರವಾಗಿದ್ದ ಕಾನೂನಿನ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಿನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು, ಅರಸನೊಬ್ಬನು ಧೃಢವಾಗಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಕಾನೂನಿನ ಖಚಿತ ಅಧಿಕಾರದ ಅನುಭವ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂದು ನಂಬಿದ್ದವನು. ಸೇನಾ ವಿಸ್ತರಣಾ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗಿದ್ದ ಇದೇ ಸೇನಾ ತತ್ವವು ಕಿನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ರಾಜ್ಯವಾಳಲು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ಕ್ರೂರ, ಪಾಶವೀ ಮೌನ, '[[ಗ್ರಂಥ ಉರಿಸಿ, ಗ್ರಂಥಿಕರನ್ನು ಹೂಳಿ]]' ಮುಂತಾದ ವಿರೋಧದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಕಿನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಹಾನ್ ಸಿಂಥೆಸಿಸ್ ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಬಹುಶಃ ಈ ವಿಚಾರವೇ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಿದ್ದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಪುಟಿಗೆ ಕೊಡುವ ಮಾಡ್ಯೂಗೆಟ್ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲೂ ಅನುವಾಗುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Terracotta Army-China2.jpg|thumb|ದಿ ಟೆರ್ರಕೋಟಾ ಆರ್ಮಿ ಆಫ್ ಕಿನ್ ಶಿ ಹುಅಂಗ್]] [[ಚೀನಾದ ಮಹಾಗೋಡೆ]]ಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ [[ಕಿನ್ ರಾಜಮನೆತನ]]ದವರ ಪಾತ್ರ ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯವಾದ್ದು. ಅವರ ಅಧಿಕಾರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಮೊದಲಾದ ಇದನ್ನು ಮುಂದೆ [[ಮಿಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನ]]ದವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿ, ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಕಿನ್ ವಂಶದವರ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳೆಂದರೆ, ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆಡಳಿತದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸಂಕೇತ ಸಂಹಿತೆ, ಲಿಖಿತ ಲಿಪಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆಡಳಿತದ ಅಳತೆಗೋಲು ಮತ್ತು ವಸಂತ, ಶಿಶಿರ ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧಾಧೀನ ಅವಧಿಗಳು ಕೊಡಮಾಡಿದ ಹಲವಾರು ಅಡೆತಡೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಚೀನಾದ ರಾಷ್ಟೀಯ ವಿತ್ತ ಚಿಹ್ನೆಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾದುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ತೀರ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳಾದ ಬಂಡಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ಗಾಲಿಗಳ ಸುತ್ತಳತೆ ಎಷ್ಟಿರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಅದು ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಲಾಭ ಇತರರಿಗೆ ಹೊಟ್ಟೆಯುರಿ ತರಿಸುವಂತಿರಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು.<ref>{{cite web|url=http://www.uobuy.com/upload/2005/9/19/200591911278032621125.jpg|title=Book "QINSHIHUANG"|accessdate=2007-07-06|archive-date=2007-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20070703101114/http://www.uobuy.com/upload/2005/9/19/200591911278032621125.jpg|url-status=dead}}</ref> === ಹಾನ್ ರಾಜಮನೆತನ (202 BC–ಕ್ರಿ.ಶ. 220) === {{Main|Han Dynasty}} {{See|History of the Han Dynasty}} [[ಚಿತ್ರ:ChangXingongdeng.jpg|thumb|ಬಾಗಿರುವ ಸ್ತ್ರೀಯೊಬ್ಬಳ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ, 2ಡನೆ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ, ತೆರೆಯುವ ಮುಚ್ಚುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿರುವ ಹಾನ್ ಮನೆತನದ ಎಣ್ಣೆ ದೀಪ.]] [[ಹಾನ್ ರಾಜಮನೆತನ]]ದ ಉದಯವಾದದ್ದು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 206ರಲ್ಲಿ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 202 – ಕ್ರಿ.ಶ. 220). [[ಲಿಯೂ ಬ್ಯಾಂಗ್]] ಇದರ ಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಚಕ್ರವರ್ತಿ. [[ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯಸ್ ನ ತತ್ವ]]ಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿ, ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಮನೆತನವೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇದರದ್ದು. ಮುಂದೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹೀ ಚೀನಾದ ಕೊನೆಯಾಗುವವರೆಗೂ ಇದೇ ತತ್ವವು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾನ್ ರಾಜಮನೆತನದಡಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕಲೆ ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. [[ವು ಚಕ್ರವರ್ತಿ]]ಯು ಚೀನಾ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಏಕೀಕೃತಗೊಳಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಮುಂದಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ ಕೂಡ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ, [[ಹನ್ಸ್]] ರಾಜ್ಯದವರೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ, [[ಕ್ಸಿಯೊಂಗು]] ಮನೆತನವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡು ಮನವೊಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಆಧುನಿಕ [[ಒಳ ಮಂಗೋಲಿಯ]]ದವರೊಡನೆ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳಲು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಅವರಿಂದಲೇ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ [[ಗಾನ್ಸು]], [[ನಿಂಗ್ಕ್ಸಿಯ]] ಮತ್ತು [[ಕಿನ್ ಘೈ]]ಗಳನ್ನ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಘಟನೆಯು, ಚೀನಾ ತನ್ನ ನೆರೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ [[ಸಿಲ್ಕ್ ರೋಡ್]] ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಹಾಂ ರಾಜಮನೆತನದ ಜನರಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ [[ಬಾನ್ ಚಾವೋ]] ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಗಳನ್ನು [[ಪಾಮಿರ್ಸ್]] ನಿಂದ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಎಲ್ಲೆಯವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದನು.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/440601/Ban-Chao ಬ್ಯಾನ್ ಚವೋ] ಬ್ರಿಟಾನಿಕ ಆನ್ಲೈನ್ ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯ</ref> ಮೊದಲ ಕೆಲ [[ರೋಮನ್ ರಾಯಭಾರಿಗಳು ಚೀನಾಕ್ಕೆ]] ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ, ಕ್ರಿ.ಶ. 166ರಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಶ. 284ರಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಚೀನೀ ಮೂಲಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸಮಾಜದ ಉನ್ನತ ವರ್ಗವೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವರಿಂದ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ಭೂ ಅತಿಕ್ರಮಣತೆಯು ಕ್ರಮೇಣ ತೆರಿಗೆ ಮೂಲವನ್ನೇ ಒಣಗಿಸಿ ಹಾಕಿಬಿಟ್ಟಿತು. ಕ್ರಿ.ಶ. 9ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಟ ಅತಿಕ್ರಮಣಕಾರನಾಗಿದ್ದ [[ವ್ಯಾಂಗ್ ಮಾಂಗ್]] ನು ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಪಾಯುವಾಗಿದ್ದ [[ಕ್ಸಿನ್ (ಹೊಸ) ರಾಜಮನೆತನ]]ವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿ, ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಜಮೀನುದಾರರು, ಭೂಮಾಲೀಕರು ಇಂಥ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ. ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ರೈತರ ಪರವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದರು. ಇಂಥ ಅಸ್ಥಿರತೆಯು ಮುಂದೆ ಸಾಕಷ್ಟು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು, ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. [[ಕ್ಸಿಯಾನ್]] ನ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಲುವೊಯಾಂಗ್]] ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ [[ಗುವಾನ್ ಗ್ವು ಚಕ್ರವರ್ತಿ]]ಯು ಜಮೀನುದಾರರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಸಹಾಯದಿಂದ ಹಾನ್ ರಾಜಮನೆತನವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಹೊಸ ಯುಗವನ್ನೇ [[ಪೂರ್ವ ಹಾನ್ ರಾಜಮನೆತನ]]ವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟರ ಮಧ್ಯೆ ಮತ್ತೆ ಅವೇ ಹಳೆಯ ಭೂ ಕಬಳಿಕೆ, ಅತಿಕ್ರಮಣ, ಹಗೆತನ, [[ಆಸ್ಥಾನ ಸ್ತ್ರೀಸಂಗ]], [[ನಪುಂಸಕತ್ವ]] ಇತ್ಯಾದಿ ಅಸಂಬದ್ಧ, ಅನುಮಾನಿತ ವಿಷಯಗಳ ಮತ್ತು ವೈರತ್ವಗಳ ನಡುವೆ ಹಾನ್ ಮನೆತನ ಕಡೆಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಶಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 184ರಲ್ಲಿ [[ಮಹಾಸೇನಾನಿಗಳು]] ತೋರಿದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿಯೇ [[ಹಳದಿ ಪೇಟದ ಕ್ರಾಂತಿ]] ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ವಾತಾವರಣದ [[ತ್ರೈರಾಜ್ಯ]] ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಮೂರೂ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟವನ್ನೇ ತುಂಬಾ ರಸಿಕತೆಯಿಂದ, ಸ್ವಾರಸ್ಯದಿಂದ ''[[ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರೇಮ]]'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಟೀಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. === ವೇಯ್ ಮತ್ತು ಜಿನ್ ಅವಧಿ (ಕ್ರಿ.ಶ. 265–420) === {{Main|Cao Wei|Jin Dynasty (265-420)}} ಕ್ರಿ.ಶ. 208ರಲ್ಲಿ [[ಕಾವೋ ಕಾವೋ]] ಅರಸನು ಉತ್ತರದ ಭಾಗವನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವನ ಮಗನು [[ವೇಯ್]] ರಾಜಮನೆತನವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 220ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವೇಯ್ ಮನೆತನಕ್ಕೆ [['ಶು']] ಮತ್ತು [['ವು']] ಎಂಬ ವಿರೋಧೀ ಬಣಗಳು ಕಾಡತೊಡಗಿ, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸ್ವಯಂಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡು ಚೀನಾವನ್ನು [[ಮೂರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯ]]ಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ಕಿನ್ ಮತ್ತು ಹಾನ್ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕಾರ ದಾಹದ ಹೆಚ್ಚಳದ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂರೂ ರಾಜ್ಯಗಳು ಕ್ರಿ.ಶ. 280ರಲ್ಲಿ [[ಜಿನ್ ರಾಜಮನೆತನ]]ದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನವಾದಾಗ್ಯೂ, ವು ಹು ಮನೆತನದ ಉದಯವಾಗುವತನಕ ಇದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. === ವು ಹು ಅವಧಿ (ಕ್ರಿ.ಶ. 304–439) === {{Main|Sixteen Kingdoms|Wu Hu uprising}} ಜಿನ್ ಮನೆತನದವರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಿವಿಲ್ ವಾರ್ ನ ಲಾಭ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಸಮಕಾಲೀನ ಹಾನ್ ಮನೆತನದವರಲ್ಲದ ಚೀನೀಯ [[ವು ಹು]] ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪಿನವರು 4ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಬಹುತೇಕ ಚೀನಾವನ್ನು ತಮ್ಮ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹಾನ್ ಚೀನೀಯರು [[ಯಾಂಗ್ತ್ಸೀ ನದಿ]]ಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನೆಡೆಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಪ್ರಚೋದಿಸಿದರು. ಕ್ರಿ.ಶ. 303ರಲ್ಲಿ [[ಡೈ]] ಜನಾಂಗದವರು ದಂಗೆಯೆದ್ದು ನಂತರ [[ಚೆಂಗ್ಡು]] ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮುಖಾಂತರ, [[ಚೆಂಗ್ ಹಾನ್]] ರಾಜ್ಯಭಾರ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ಲಿಯೂ ಯುವಾನ್]] ನ ಕೈ ಕೆಳಗಿನ [[ಕ್ಸಿಯೊಂಗ್ನು]] ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಲಿನ್ ಫೇನ್ ಕಾಂಟಿ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವೇ [[ಹಾನ್ ಜ್ಹಾವೋ]] ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಲಿಯೂ ಯುವಾನ್ ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಬರುವ ಲಿಯೂ ಕಾಂಗ್ ಕಡೆಯ ಇಬ್ಬರು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಜಿನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದು, ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುತ್ತಾನೆ 4 ಮತ್ತು 5ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಥವಾ ಪಾರ್ಶ್ವ ಉತ್ತರ ಚೀನಾವನ್ನು ಆಳಲು ಬಂದ ಚೀನೀಯೇತರ ಮನೆತನಗಳಿಗೆ [[ಹದಿನಾರು ರಾಜ್ಯಗಳು]] ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದ್ದವು. [[ಟರ್ಕ್ಸ್]] ನ ಹಿರಿಯ ತಲೆಮಾರಿನವರಿಂದ ಹಿಡಿದು, [[ಮಂಗೋಲರು]], [[ಟಿಬೆಟಿಯನ್ನರು]] ಮೊದಲಾದ ಹಲವಾರು ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು. ಈ [[ನೋಮ್ಯಾಡಿಕ್]] ಜನಾಂಗದವರನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮೊದಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಸುಧಾರಿತ ಹಾಗೂ [[ನಾಗರೀಕರಣಗೊಂಡ]] ಜನರ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿತ್ತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಅದರಲ್ಲೂ [[ಕಿಯಾಂಗ್]] ಮತ್ತು ಕ್ಸಿಯೊಂಗ್ನು ಜನಾಂಗದವರಿಗೆ, ಹಾನ್ ನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಚೀನಾ ಮಹಾಗೋಡೆಯ ಒಳಗೇ, ಸರಹದ್ದುಗಳಿಂದೀಚೆಗೆ ಇರಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು. [[ಚಿತ್ರ:Chinese Boddhisattva statue.jpg|thumb|upright|ಬೋಧಿಸತ್ವನ ಲೈಮ್ ಸ್ಟೋನ್ ವಿಗ್ರಹ, ಉತ್ತರ ಕಿ ರಾಜಮನೆತನ. ಕ್ರಿ.ಶ. 570. ಈಗಿನ ಮಾಡರ್ನ್ ಹೆನ್ನಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದುದು]] === ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಚೀನಾದ ರಾಜಮನೆತನಗಳು (ಕ್ರಿ.ಶ. 420–589) === {{Main|Southern and Northern Dynasties}} 420ರಲ್ಲಿ [[ಪೂರ್ವದ ಜಿನ್ ರಾಜಮನೆತನ]] ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಶ್ಯೇಷವಾದ ನಂತರ, ಚೀನಾ [[ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ಮನೆತನಗಳ]] ಅವಧಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಹಾನ್ ಜನಾಂಗದವರು ಅದು ಹೇಗೋ ನಾಮಿಡಿಕ್ ಪಂಗಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ಕ್ಸಿಯಾನ್ಬೀ]] ಸೇನೆಯ ದಾಳಿಗಳಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸಫಲರಾಗಿದ್ದರು. ಹಾಗೆ ಅವರ ಜನಾಂಗವು ಉಳಿದು, ಮುಂದುವರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ, [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]]ವು ಇರಬೇಕೋ ಬೇಡವೋ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಅತ್ಯಂತ ಘನಘೋರ ಚರ್ಚೆಗಳೂ, ಸಂವಾದಗಳೂ ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಅರಸು ಮನೆತನಗಳ ಆಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳ ವರ್ತುಲಗಳಲ್ಲಿ ಜರುಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಕಡೆಗೆ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ಮನೆತನಗಳ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಗೆ ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು [[ತಾವೋ]] ಈ ಎರಡೂ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅನ್ಯೋನ್ಯವಾಗಿದ್ದರು. 589ರಲ್ಲಿ, [[ಸುಯಿ]] ಮನೆತನವು ದಕ್ಷಿಣದ ಕಟ್ಟ ಕಡೆಯ ವಂಶವಾಗಿದ್ದ [[ಚೆನ್]] ಮನೆತನವನ್ನು ಸೇನಾ ಬಲದಿಂದ ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ಮನೆತನಗಳ ಅವಧಿಯ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. === ಸುಯಿ ರಾಜಮನೆತನ (ಕ್ರಿ.ಶ. 589–618) === {{Main|Sui Dynasty}} 589ರಲ್ಲಿ, ಸತತ ನಾಲ್ಕು ಶತಮಾನಗಳ ಒಡಕು ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ನಂತರ, [[ಸುಯಿ ರಾಜಮನೆತನ]]ವು ತಾನು ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಚೀನಾವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮರುಜೋಡಣೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪಾತ್ರ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ಮಹತ್ವಕಾರಿಯಾದದ್ದು. ಸುಯಿ ಮನೆತನವು ಚೀನಾವನ್ನು ಪುನಃ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಹಲವಾರು ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ತೆರೆದು ಆ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯಾಗಿದ್ದ [[ಟಾಂಗ್]] ನ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿತು. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಕಿನ್ ಮನೆತನದವರ ಹಾಗೆಯೇ ಸುಯಿ ಮನೆತನ ಕೂಡ ತನ್ನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಾಗೇ ಅವನತಿಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿತು. ಕಿನ್ ಮನೆತನದವರಂತೆಯೇ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೀನಾ ಇತಿಹಾಸವು ಸುಯಿ ವಂಶವನ್ನು ಅಪನಂಬಿಕೆಯ ಅರಸು ಮನೆತನವೆಂದೇ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾರಣ, ಸುಯಿ ಆಡಳಿತವು ಕಂಡ ಅತ್ಯಂತ ಒತ್ತಡದ, ಒರಟುತನದ ಎರಡನೆಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ. ಆತನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜವಂಶದ ಧನಾತ್ಮಕ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಕಾಳಜಿ ಅತ್ಯಲ್ಪವಾದ್ದು. === ಟಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನ (ಕ್ರಿ.ಶ. 618–907) === [[ಚಿತ್ರ:Tang horse.jpg|thumb|ತ್ರಿವರ್ಣದ ಗಾಜಿನ ಪರ್ಸೆಲೆನ್ ಕುದುರೆ, ಚೀನಾದ ಟಾಂಗ್ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು ಕ್ರಿ.ಶ.700]] {{Main|Tang Dynasty}} ಜೂನ್ 18, 618ರಲ್ಲಿ [[ಗೌಜು]] ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನೇರುವುದರ ಮೂಲಕ [[ಟಾಂಗ್ ವಂಶ]]ವು ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಹೊಸದೊಂದು ಸಮೃದ್ಧಿಯ, ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳ ನವೀನ ಲೋಕವೊಂದು ಉದಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನೆಲೆಯೂರಿದ [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]]ವು ಕ್ರಮೇಣ ಪ್ರಧಾನ ಧರ್ಮವಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹೀ ಮನೆತನದವರೆಲ್ಲರಿಂದ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಂದಲೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆಧುನಿಕ [[ಕ್ಸಿಯಾನ್]] ಅಥವಾ [[ಚಾಂಗ್ಎನ್]], ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿಯು, ಪ್ರಸ್ತುತ, ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರವೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ, ಟಾಂಗ್ ಮಾತು ಹಾನ್ ಮನೆತನಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ವಂಶಗಳು ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾನ್ ನಂತೆಯೇ, ಟಾಂಗ್ ಸಹ ತನ್ನ ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದೆಡೆಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹೊರಳುವ ಹಾಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿತ್ತು. ದೂರ ದೂರದ ದೇಶಗಳ ತನಕ ಚೀನಾದ ವ್ಯಾಪಾರ, ವಹಿವಾಟುಗಳು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ವಿದೇಶೀ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರೂ ಕೂಡ ಚೀನಾದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಯೂರಿದ್ದರು. [[ಸಮಾನ-ಭೂಮಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] ಎನ್ನುವ ಹೊಸ ಪದ್ಧತಿಯೊಂದು ಚೀನಾದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಟಾಂಗ್ ಮನೆತನದ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದುದು ಒಂದು ವಿಶೇಷ. ಈ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮನಾಗಿ ಅವರವರ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ, ಯಾವ ಅಂತಸ್ತು, ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದೇ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಂಚಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 860ರಿಂದ ಈಚೆಗಷ್ಟೇ, ಟಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನವು ಆಂತರಿಕ ವಿರೋಧ, ಕಲಹಗಳಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು [[ನಾನ್ಜ್ಹಾವೋ ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದೆಡೆಗೆ ಕಳಿಸಿ, ಅವನತಿಯ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದದ್ದು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಹಾಸೇನಾನಿ [[ಹುಆಂಗ್ ಚಾವೋ]] ಸುಮಾರು 200,000 ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಕೊಂದು, [[ಗುಅಂಗ್ ಝೌ]] ಅನ್ನು 879ರಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆಯೇ, ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ವಿದೇಶೀ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನೆಲೆಗಟ್ಟನ್ನೂ ಸಹ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.<ref>[http://philtar.ucsm.ac.uk/encyclopedia/judaism/kaifung.html ಕೈಫಂಗ್ ಜ್ಯೂಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081028113532/http://philtar.ucsm.ac.uk/encyclopedia/judaism/kaifung.html |date=2008-10-28 }} ಕುಮ್ಬ್ರಿಯಾ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ</ref> 880ರ ಕೊನೆಕೊನೆಗೆ ಲುವೊಯಾಂಗ್ ನು ಆತನಿಗೆ ಶರಣಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. 881ರ ಜನವರಿ 5ರಂದು, ಹುಆಂಗ್ ಚಾವೋ [[ಚಾಂಗನ್]] ಅನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ. [[ಕ್ಸಿಜಾಂಗ್]] ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು [[ಚೆಂಗ್ಡು]]ವಿಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ, ಹುವಾಂಗ್ ನು ಹೊಸದೊಂದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರಾಜ್ಯಭಾರಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅದೂ ಕೂಡ ಕ್ರಮೇಣ ಟಾಂಗ್ ಸೇನಾಬಲದವರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ರಾಜಕೀಯ ನರಕವೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. === ಐದು ರಾಜಮನೆತನಗಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು (ಕ್ರಿ.ಶ. 907–960) === {{Main|Five Dynasties and Ten Kingdoms Period}} ಟಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಾಂಗ್ ಗಳ ನಡುವಿನ ರಾಜಕೀಯ ಬಿರುಕಿನ ಅವಧಿಯನ್ನೇ '[[ಪಂಚವಂಶಗಳು ಮತ್ತು ದಶದೇಶಗಳ ಅವಧಿ]]' ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅರ್ಧ ಶತಮಾನ ಮಾತ್ರವಷ್ಟೇ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅವಧಿಯು 907ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು 960ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಇಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಚೀನಾ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯಿಂದ ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ದೇಶವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಉತ್ತರ ಚೀನಾದ ಹೃದಯ ಭಾಗವಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹೀ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿದ್ದ, ಮುಖ್ಯವಾದ ಐದು ಆಡಳಿತಗಳು ಒಂದಾದ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಅತೀ ಶೀಘ್ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಬಂದು ನಶಿಸಿಹೋದವು. ಇದೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇನ್ನೂ ಹತ್ತು ಸದೃಢ ಆಡಳಿತಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಚೀನಾದ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ದಶರಾಜ್ಯಗಳ ಅವಧಿ ಎಂದೂ ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಸಾಂಗ್, ಲಿಯಾವ್, ಜಿನ್ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕ್ಸಿಯಾ ರಾಜಮನೆತನಗಳು (ಕ್ರಿ.ಶ. 960–1234) === [[ಚಿತ್ರ:Li Di, Homeward Oxherds in Wind and Rain.jpg|thumb|ಹೋಂವರ್ಡ್ ಅಕಸರ್ಡ್ಸ್ ಇನ್ ವಿಂಡ್ ಎಂಡ್ ರೇನ್, ಲಿ ದಿ ಯಾವ್ರಿಂದ, 12ನೆ ಶತಮಾನ]] {{Main|Song Dynasty|Liao Dynasty|Western Xia|Jin Dynasty, 1115-1234}} {{See|History of the Song Dynasty}} ಸುಮಾರು 960ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ [[ಸಾಂಗ್ ಮನೆತನ]]ದವರು ಬಹುತೇಕ ಚೀನಾದ ಮೇಲೆ ರಾಜಕೀಯ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. [[ಕೈಫೆಂಗ್]] (ಈಗಿನ [[ಬೀಜಿಂಗ್]]) ಎಂಬಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, [[ಖಿಟಾನ್]], [[ಲಿಯಾವೊ ರಾಜಮನೆತನ]]ದವರು [[ಮಂಚೂರಿಯ]] (ಈಗಿನ [[ಮಂಗೋಲಿಯ]])ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಚೀನಾ]]ದ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. 1115ರಲ್ಲಿ [[ಜುರ್ಚೆನ್]] ಹಾಗೂ ಜಿನ್ ರಾಜಮನೆತನಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಾಗಿ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದು 10ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಯವೋ ವಂಶವನ್ನೇ ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಈಗಿನ ವಾಯುವ್ಯ ಚೀನಾದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಾದ [[ಗಾನ್ಸು]], [[ಶಾಂಕ್ಸಿ]] ಮತ್ತು [[ನಿಂಗ್ಕ್ಸಿಯಾ]]ಗಳು ಒಗ್ಗೂಡಿ, ಆಗಿರುವ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಸಿಯಾ ವಂಶ]]ವನ್ನು [[ತಂಗುಟ್]] ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮನೆತನವು 1032ರಿಂದ 1227ವರೆಗೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಜಿನ್ ರಾಜಮನೆತನವು ಉತ್ತರ ಚೀನಾದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಗ್ ಮನೆತನದವರ ಕೈಫೆಂಗ್ ನ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿ, ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು [[ಹಾಂಗ್ ಝೌ]] ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. (杭州) ದಕ್ಷಿಣದ ಸಾಂಗ್ ಮನೆತನವು ಸಹ ಜಿನ್ ವಂಶದವರನ್ನು ತನ್ನ ಮಹಾಪ್ರಭುಗಳು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಚೀನಾ, ಸಾಂಗ್, ಜಿನ್ ಮತ್ತು [[ತಂಗುಟ್]] [[ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಸಿಯಾ]] ವಂಶಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರದ ಭಾಗದಿಂದ ತಾನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸೇನಾ ಒತ್ತಡಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಸಾಂಗ್ ಮನೆತನವು ಉತ್ತಮ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಣ್ಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು, [[ಗನ್ ಪೌಡರ್]] ನ ಬಳಕೆ, ಆಯುಧಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಕೂಡ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುವುದಲ್ಲದೆ, 1161ರಲ್ಲಿ ಯಂಗ್ತ್ಸೀ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗುವ, [[ತಂಗ್ದಾವೋ ಯುದ್ಧ]] ಮತ್ತು [[ಕೈಶಿ ಯುದ್ಧ]]ಗಳಲ್ಲಿ, ಜಿನ್ ಮನೆತನದವರ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನದವರ ಸೇನಾ ವಿಜಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರೆದಂತೆ, ಚೀನಾದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಶಾಶ್ವತ [[ನೌಕಾ]] ನೆಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಸೇವೆ ಆರಂಭಗೊಂಡದ್ದು 1132ರಲ್ಲಿ, [[ದಿಂಘಯಿ]]ಯ [[ಅಡ್ಮಿರಲ್]] ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ. ಇದು ನಡೆದದ್ದು [[ಸಾಂಗ್ ಮನೆತನದ ರೆನ್ಝಾಂಗ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]]ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನವನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರ ಜ್ಞಾನಗಳು ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವಧಿ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ [[ಆಡಳಿತ-ಬುದ್ಧಿಜೀವಿ]]ಗಳಾದ [[ಸು ಸಾಂಗ್]] (1020–1101) ಮತ್ತು [[ಶೇನ್ ಕುವೋ]] (1031–1095) ಅವರು ಇದ್ದದ್ದು. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಆಸ್ಥಾನಿಕ ಒಳ ಪಿತೂರಿಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ದ್ವೇಷಗಳು, ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಮತ್ತು ಮಡಿವಂತಿಕೆಯ ಪಂಡಿತರುಗಳ ನಡುವೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ವಾಂಗ್ ಅಂಶಿ]] ಮತ್ತು [[ಸಿಮಾ ಗುಆಂಗ್]] ರ ನಡುವೆ ಹೊಗೆಯಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಚೀನೀಯರು, [[ಝು-ಕ್ಸಿ]] ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ್ದ [[ನಿಯೋ-ಕನ್ಫ್ಯುಶಿಯನ್]] ತತ್ವವನ್ನು ಅನುಸರಿಸ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಸಾಂಗ್ ಮನೆತನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಗಳಾದುವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ''[[ಜಿಜ್ಹಿ ತಾಂಗ್ ಜಿಯಾನ್]]'' ಕೂಡ ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಉನ್ನತವಾಗಿದ್ದವು. ತುಂಬಾ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾದ ಆಚರಣೆಗಳಾದ ''[[ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕಿಂಗ್ ಮಿಂಗ್ ಉತ್ಸವ]]'' ಮತ್ತು ''[[ನೋಮ್ಯಾಡ್ ಕೊಳಲಿನ ನಾದದ 18 ಗೀತೆಗಳ ಗಾಯನ]]'', ಇವಿಷ್ಟೂ ಅಲ್ಲದೆ, ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ ಬುದ್ಧಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರಾದ [[ಲಿನ್ ಟಿಂಗುಇ]] ಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದುವು. === ಯುವಾನ್ ರಾಜಮನೆತನ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1271–1368) === {{Main|Yuan Dynasty}} [[ಚಿತ್ರ:Ch'ien Hsüan 002.jpg|thumb|ಯಂಗ್ ಗುಇ ಫೇಯಿ ಕುದುರೆ ಹತ್ತುತ್ತಿರುವುದು, ಕ್ಸಿಯನ್ ಕ್ಸುವನ್ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1235-1305)]] [[ಜುರ್ಚೆನ್]] ಜನಾಂಗದವರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದ [[ಜಿನ್ ಮನೆತನ]]ವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ [[ಮಂಗೋಲರು]] ದಕ್ಷಿಣದೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸಾಂಗ್ ಮನೆತನದವರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ದೀರ್ಘವೂ ಹೀನಾಯವೂ ಆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿಯೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಆಯುಧಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ಅವಧಿಯನ್ನು ನಂತರ ''[[ಪ್ಯಾಕ್ಸ್ ಮಂಗೋಲಿಕಾ]]'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಮಾರ್ಕೋ ಪೋಲೋ]] ಮೊದಲಾದ ಸಾಹಸಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರು ಯೂರೋಪಿನಿಂದ ಚೀನಾದವರೆಗೂ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಚೀನಾದ ಅಚ್ಚರಿಗಳನ್ನು ಯೂರೋಪಿಗೂ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಯುವಾನ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪಂಗಡಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ: ಮೊದಲನೆಯದು ಬೆಂಗಾಡಿನಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಬಯಸಿದ ಮಂಗೋಲರ ಒಂದು ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದ ಮಂಗೋಲರ ಇನ್ನೊಂದು ಗುಂಪು. ಚೀನಾದ ರೀತಿ-ನೀತಿ, ರಿವಾಜುಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಇರಾದೆಯಿದ್ದ, [[ಜೆಂಘಿಸ್ ಖಾನ]]ನ ಮೊಮ್ಮಗ [[ಕುಬ್ಲಾಯಿ ಖಾನ್]] ನು [[ಯುವಾನ್ ರಾಜಮನೆತನ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. [[ಬೀಜಿಂಗ್]] ನಗರವನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಇಡೀ ಚೀನಾವನ್ನು ಆಳಿದ ಮೊದಲ ಮನೆತನವೆಂದರೆ ಯುವಾನ್ ಮನೆತನ. [[ಯಾನ್ ಯುನ್ ನ ಹದಿನಾರು ಆಡಳಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ]] ಜೊತೆಗೆ ಬೀಜಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಲಿಯವೋದ ವಶಕ್ಕೆ ಕ್ರಿ.ಶ. 938ರಲ್ಲೇ ಒಪ್ಪಿಸಿಬಿಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಅದು ಇಡೀ ಚೀನಾವನ್ನ ಯಾವತ್ತೂ ಆಳದ [[ಜಿನ್]] ರಾಜವಂಶದವರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಖಚಿತ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, [[ಮಂಗೋಲರ ದಾಳಿ]]ಗೂ ಮೊದಲು ಚೀನಾದಲ್ಲಿದ್ದ ಜನವಸತಿಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ೧೨೦ ದಶಲಕ್ಷಗಳಷ್ಟು. ಆದರೆ, 1279ರ 1300 ಜನಗಣತಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಆ ಸಂಖ್ಯೆ ಮುಟ್ಟಿದ್ದು ಕೇವಲ 60 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರನ್ನ<ref>ಪಿಂಗ್ ಟಿ ಹೋ, ಸುಂಗ್-ಚಿನ್ ಚೀನಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಒಂದು ಅಂದಾಜು ವಿವರಣೆ - ''ಎಟುದೆಸ್ ಸಾಂಗ್'', ಸೀರೀಸ್ 1, ನಂ. 1, (1970) ಪು. 33-53</ref>. 14ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಭೀಕರ ಸೋಂಕು ರೂಗಗಳಾದ [[ಪ್ಲೇಗ್]], [[ಕಪ್ಪುಸಾವು (ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಡೆತ್)]]ಗಳಿಂದಾಗಿ ಚೀನಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸರಿಸುಮಾರು 30 ಪ್ರತಿಶತಃ ಜನರು ಬಲಿಯಾದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url = http://chip.med.nyu.edu/course/view.php?id=13&topic=1|title = Course: Plague|access-date = 2021-07-17|archive-date = 2007-11-18|archive-url = https://web.archive.org/web/20071118121009/http://chip.med.nyu.edu/course/view.php?id=13&topic=1|url-status = bot: unknown}}</ref><ref>{{cite web|url = http://www.experiencefestival.com/a/Black_Death_-_Consequences/id/617544|title = Black Death - Consequences}}</ref> === ಮಿಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1368–1644) === {{Main|Ming Dynasty}} {{See|History of the Ming Dynasty|Tibet during the Ming Dynasty}} [[ಚಿತ್ರ:Court Ladies of the Former Shu by Tang Yin.jpg|thumb|ಮಾಜೀ ಶು ವಂಶದ ಆಸ್ಥಾನ ಮಹಿಳೆಯರು - ಮಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದ ಟಾಂಗ್ ಯಿನ್ (1470-1523)]] [[ಚಿತ್ರ:明太祖.jpg|left|thumb|ಮಿಂಗ್ ವಂಶದ ರೂವಾರಿ ಹಾಂಗ್ ವು ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] ಒಂದು ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಕಾಲ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಯುವಾನ್ ಮನೆತನದ ಆಳ್ವಿಕೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಂಗೋಲರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಮೃದು ಧೋರಣೆಗಳೇ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ತೀರಾ 1340ರಿಂದೀಚೆಗೆ, ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಪರಿಸರ ವಿಕೋಪಗಳಿಂದಾಗಿ, ರೈತಾಪಿ ಜನರು ರೊಚ್ಚಿಗೆದ್ದು ದಂಗೆಯೇಳುವಂತಾಗಿತ್ತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ 1368ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ [[ಮಿಂಗ್ ವಂಶ]]ದವರಿಂದ ಯುವಾನ್ ಮನೆತನವು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಕೂಲಿಕಾರರ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ಮತ್ತು ವಿಭಾಗೀಕರಣದಿಂದ, ನಗರೀಕರಣವೂ ಹೆಚ್ಚತೊಡಗಿತು. [[ನಾನ್ಜಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಬೀಜಿಂಗ್]] ನಂತಹ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಖಾಸಗಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡತೊಡಗಿದವು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಕಾಗದ, ಸಿಲ್ಕ್, ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಸಲೆನ್ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುಗಳ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿದವು. ಇಷ್ಟಾದರೂ, ಬಹುತೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ನಗರ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ನಗರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲೂ, ಕೆಲ ನಿತ್ಯದ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿದ್ದ ಪಿನ್ನುಗಳು ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. [[ಅಪರಿಚಿತರ ಬಗೆಗಿನ ಭೀತಿ]] (ಕ್ಸಿನೋಫೋಬಿಯ) ಮತ್ತು ಪ್ರಖ್ಯಾತ, ನೂತನ [[ನಿಯೋ-ಕನ್ಫ್ಯುಶಿಯನಿಸ್ಮ್]] ನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಿಂಗ್ ಮನೆತನದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಚೀನಾ ದೇಶವು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿಯಂತೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹೊರಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗಿನ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಜಪಾನ್]] ದೇಶದೊಂದಿಗಿನ ಇತರ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದವು. [[ಜ್ಹೆಂಗ್ ಹೇ]] ನ ನೇತೃತ್ವದ ಮಹಾಯಾನದಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು [[ಹಿಂದೂಮಹಾಸಾಗರ]]ವನ್ನು ದಾಟಿಕೊಂಡು, [[ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾ]]ವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಯುವಾನ್ ಮನೆತನದ ರೂವಾರಿ [[ಝೂ ಯುವಾನ್ ಝಾಂಗ್]] ಅಥವಾ [[ಹಾಂಗ್-ವು]] ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದ, ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ, ಲಾಭಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಆಲೋಚನೆಗಳಿದ್ದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಾಯಶಃ ವೃತ್ತಿ ಮೂಲದಿಂದ ಆತನೊಬ್ಬ ಕೃಷಿಕನಾಗಿದ್ದುದೂ ಕೂಡಾ ಮಿಂಗ್ ಆಡಳಿತವು ವ್ಯವಸಾಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ಕೊಡಲು ಕಾರಣವಿರಬಹುದು ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ, ಸಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯನ್ ಮನೆತನಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಚಿತ್ರಣ ಕಂಡು ಬರದೇ, ಅವರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೇ ನಂಬಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯನ್ನರ ಕಾಲದ ನಿಯೋ-ಫ್ಯೂಡಲ್ ಜಮೀನುದಾರತ್ವದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮಿಂಗ್ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ವಾಪಾಸು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜಮೀನು, ತೋಟ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುರೀತ್ಯಾ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಸರಕಾರವೇ ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿ, ಗುತ್ತಿಗೆ ಕೊಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಖಾಸಗೀ ಜೀತ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಯೋಂಗ್-ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]]ಯ ನಿಧನದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ, ಕೃಷಿಮಾಲೀಕರುಗಳು ಚೀನಾದ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಈ ಕೆಲ ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳು, ಚೀನಾ ದೇಶವು ಹಿಂದಿನ ರಾಜರುಗಳ, ಮನೆತನಗಳ ಆಡಳಿತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದ, ಬಡತನ, ಕ್ಷಾಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನ ಮಾಡುತ್ತವೆ. [[ಚಿತ್ರ:Map of Ming Chinese empire 1415.jpg|left|thumb|ಮಿಂಗ್ ಚೀನಾ ಯಾನ್ಗಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ]] ಮಿಂಗ್ ಮನೆತನವು ಅತ್ಯಂತ ಸದೃಢ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಕೇಂದ್ರ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದು ಇಡೀ ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ, ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಝು ಯುವಾನ್ ಝಾಂಗ್ ನು ತುಂಬಾ ಅವಶ್ಯವೆನಿಸಿದ್ದ, [[ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಕ್ರೆಟರೀಸ್]] (内阁) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ, ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಆತನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿರಂಕುಶವಾದುದಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಸ್ಮಾರಕ ಸಂಬಂಧೀ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅಧಿಕಾರಶಾಹೀ ಕಾಗದಪತ್ರಗಳ, ಲಿಖಿತ ಅಹವಾಲುಗಳ, ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅನುಮೋದನಾ ಪತ್ರಗಳ, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹೀ ಹುಕುಮುಗಳ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ತೆರಿಗೆ ದಾಖಲೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ, ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಿಂಗ್ ಮನೆತನದವರ ಈ ಅಧಿಕಾರಶಾಹೀ ಬುದ್ಧಿಯೇ ಮುಂದೆ ಅವರನ್ನು ಸಮಾಜದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡದೆ, ಕ್ರಮೇಣ ಆ ಸಂತತಿಯೇ ನಶಿಸಿ ಹೋಯಿತು. ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಯಂಗ್-ಲೇ ಯು ತನ್ನ ಜೊತೆಗಾರ ಅರಸರಿಗೆ ಅವರವರ ರಾಯಭಾರಿಗಳನ್ನು ಕಪ್ಪಕಾಣಿಕೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಕಳಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಒಂದುಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಚೀನಾದ ಸರಹದ್ದುಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಶ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ನಾಲ್ಕು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ ಹಡಗುಸ್ಥಂಭಗಳಿರುವ, 1500ಟನ್ ಭಾರ ಹೊರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ನೌಕಾ ಪಡೆಯೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷ ಸೈನಿಕರ ಪದಾತಿದಳವೂ, (ಕೆಲ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು 1.9 ದಶಲಕ್ಷ{{Who|date=March 2009}}) ತಯಾರಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಚೀನಾ ಸೈನ್ಯವು [[ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ್ನು ಜಯಿಸಿ]], ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಚೀನಾ ನೌಕಾಬಲವು ಚೀನಾದ ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಹಿಂದೂ ಮಹಾ ಸಾಗರವನ್ನು ಕೂಡ ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕಡಲ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಚೀನಾ [[ಪೂರ್ವ ಟರ್ಕಿಸ್ತಾನ್]] ನ ಬೆಂಬಲವನ್ನೂ ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಏಶಿಯಾದ ಹಲವಾರು ಕಡಲಸಂಬಂಧೀ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಚೀನಾದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಪ್ಪಕಾಣಿಕೆಗಳು ಹರಿದು ಬರುತ್ತವೆ. ಸ್ವದೇಶೀ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಪೈಕಿ [[ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕೆನಾಲ್]] ಅನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಅಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರತೀ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 100,000ಟನ್ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಚೀನಾ ಸಮರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಚಲನೆಯ ತತ್ವವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹಲವಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ ಖ್ಯಾತಿಯ ಬೀಜಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಈಗಿರುವ [[ಫಾರ್ಬಿಡನ್ ಸಿಟಿ]]ಯ ಸಧ್ಯದ ವೈಭವ ಆಗ ನಿರ್ಮಿತವಾದದ್ದು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ, ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾದ ಬಹುತೇಕ ಸದೃಢತೆಯಾ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಳಕೆಯಾದದ್ದು. ಕೃಷಿಕರು ಹೊಸ ಹೊಸ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಪಾರ್ಸಲೆನ್ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ತಲೆಯೆತ್ತತೊಡಗುತ್ತವೆ. 1449ರಲ್ಲಿ [[ಎಸೆನ್ ತಾಯಿಸಿ]]ಯು [[ಒಯಿರಟ್]] ಮಂಗೋಲ್ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಉತ್ತರ ಚೀನಾದ ಮೇಲೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಮೂಲಕ, [[ಟುಮು]] ವಂಶದ [[ಜ್ಹೆಂಗ್ಟಾಂಗ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ. 1542ರಲ್ಲಿ ಮಂಗೋಲರ ನಾಯಕ [[ಅಲ್ತಾನ್ ಖಾನ್]] ಎಂಬುವನು ಉತ್ತರ ಚೀನಾದ ಗಡಿಭಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. 1550ರ ಹೊತ್ತಿಗಂತೂ ಬೀಜಿಂಗ್ ನ ಉಪಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಅವನು ತಲುಪಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಇದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಚೀನಾ ದೇಶಕ್ಕೆ [[ಜಪಾನೀ ಕಡಲುಗಳ್ಳರು]] ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದ ಕಡಲತೀರಕ್ಕೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯೂ ಇತ್ತು.<ref>"ಚೀನಾ > ಇತಿಹಾಸ > ದಿ ಮಿಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನ > ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ > ದಿ ಡಿನಸ್ತಿಕ್ ಸಕ್ಸೆಶನ್", ''ಬ್ರಿಟಾನಿಕ ಆನ್ಲೈನ್ ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯ'', 2007</ref> ಈ ಕಡಲುಗಳ್ಳರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೆನ್ಯುಗಲ್ [[ಕಿ ಜಿಗುಅಂಗ್]] ಪಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿನದು. [[ಜಿಯಾಜಿಂಗ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]]ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ, ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವಿಕೋಪಗಳಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಾನಕವಾದ ಭೂಕಂಪವೆಂದರೆ [[ಶಾಂಕ್ಸಿ ಭೂಕಂಪ]]. 1556ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಈ ಭೀಕರ ಭೂಕಂಪದ ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 830,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಜೀವ ತೆರಬೇಕಾಯಿತು. ವಿದೇಶೀ ದಾಳಿಕೋರರಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಸಲುವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಚೀನಾದ [[ಮಹಾಗೋಡೆ]]ಯ ಕಡೆಯ ಹಂತದ ಕಟ್ಟುವಿಕೆ ಆಗಿದ್ದು ಮಿಂಗ್ ರಾಜವಂಶದವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಮಿಂಗ್ ಮನೆತದವರಿಗೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಮೊದಲೇ ಚೀನಾ ಮಹಾಗೋಡೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದರೂ, ಬಹುತೇಕ ಮುಕ್ತಾಯದ ಮತ್ತು ರಿಪೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಜರುಗಿದ್ದು ಮಿಂಗ್ ಅರಸರ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ. ಇವತ್ತಿನ ಗೋಡೆಯ ಸ್ವರೂಪದ ಮುಖ್ಯ ನಿರ್ಮಾತೃಗಳೆಂದರೆ ಮಿಂಗ್ ಅರಸರುಗಳು. ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಮತ್ತು ಅಮೃತಶಿಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸವನ್ನು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಮರುವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿತ್ತು; ಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ===ಕಿಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1644–1911)=== [[ಚಿತ್ರ:The Reception.JPG|thumb|left|ಪೆಕಿನ್ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಗೌರವ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ರಾಯಭಾರಿ (ಮಕರ್ಟ್ನೆ)ಜೇಮ್ಸ್ ಗಿಲ್ಲರಿ ರಚಿಸಿ, ಕೆತ್ತಿಸಿರುವುದು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1792ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ.]] [[ಚಿತ್ರ:Qing china.jpg|thumb|300px|1892ರಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ ಚೀನಾದ ಉಪ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] {{Main|Qing Dynasty}} [[ಮಂಚೂಸ್]] ವಂಶದವರಿಂದ ಸೋಲುಂಡ ಬಳಿಕ ಕಡೆಯ [[ಹಾನ್ ಚೀನಾ]] [[ಮನೆತನ]]ವಾಗಿದ್ದ [[ಮಿಂಗ್]], [[ಕಿಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನ]]ದವರಿಗೆ (1644–1911) ಅಧಿಕಾರದ ಗದ್ದುಗೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲೇಬೇಕಾಯಿತು ಮಂಚೂಸರು ಮೊದಲು ''[[ಜುರ್ಚೆನ್]]'' ಜನಾಂಗದವರೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಯಾವಾಗ ಬೀಜಿಂಗ್ 1644ರಲ್ಲಿ [[ಲಿ ಜೈಚೆಂಗ್]] ಒಕ್ಕಲಿಗ ಹೋರಾಟಗಾರರಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತೋ, ಕಡೆಯ ಮಿಂಗ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ [[ಚೊಂಗ್ಜೆನ್]] ನು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ಮಂಚು ಮನೆತನದವರು ಮಿಂಗ್ ನ ಗೆಂಗುಯಲ್ [[ವು ಸಂಗುಯಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು [[ಬೀಜಿಂಗ್]] ನ ಮೇಲಿನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದೆ ಮುಂದೆ ಕಿಂಗ್ ಮನೆತನದವರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೀನಾ ಆಡಳಿತದ ಕನ್ಫ್ಯುಷಿಯನ್ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಮಂಚು ವಂಶದವರು ತಮ್ಮ [[ಪ್ರಾಪರ್ ಚೀನಾ]] ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಮಂಚು ಜನರು ಹಾನ್ ಚೀನೀ ಜನರನ್ನು ಕ್ಯು ಆರ್ಡರ್ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ವಿಶೇಷ [[ಕ್ಯು ಕೇಶವಿನ್ಯಾಸ]], ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ ಆಗ್ರಹಕ್ಕೊಳಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾನ್ ನವರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಯಾಗಿದ್ದ ''[[ಹಾನ್ಫು]]'' ವಿನ ಜಾಗಕ್ಕೀಗ ಮಂಚು-ವಿನ್ಯಾಸದ ''[[ಕಿಪಾವೋ]]'' [[ಬ್ಯಾನ್ನರಮೆನ್]] ಉಡುಗೆ ಮತ್ತು ''[[ಟ್ಯಾಂಗ್ ಝುವಾಂಗ್]]'' ಗಳು ಕಾಲಿಟ್ಟಿವೆ. [[ಕಾಂಗ್ಸ್ಕಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]]ಯು [[ಚೀನಾದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ]]ಗಳನ್ನು ಆಗಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕುನಾಗಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿಯೂ, ಸಮಕಾಲೀನವಾಗಿಯೂ, ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು [[ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಪದಕೋಶ]]ವೊಂದರ ರಚನೆಗೆ ಆದೇಶ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಕಿಂಗ್ ಮನೆತನವು [[ಎಂಟು ಬಾವುಟಗಳು]] ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಸೇನಾಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಲಾಂಛನವೊಂದರ ರಚನೆಗೂ ಮುಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾವುಟ ಮಾಡುವ ಕೂಲಿಕಾರರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ಕೈಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸದಂತೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಅವರು ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಅವರನ್ನು ತುಂಬಾ ಘನವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಿ, ಅಗತ್ಯ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು. ವಾರ್ಷಿಕ ಪಿಂಚಣಿ, ಜಮೀನು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆ ಮೊದಲಾದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. [[ಚಿತ್ರ:China imperialism cartoon.jpg|left|thumb|ಫ್ರೆಂಚ್ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರ 1890 ರಷ್ಟು ಹಳೆಯದು ಯುಕೆ, ಜರ್ಮನಿ, ರಷಿಯ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಗಳ ನಡುವೆ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಚೀನಾದ ಪೈ ನಕ್ಷೆಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ]] ಮುಂದಿನ ಅರ್ಧ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, [[ಮಿಂಗ್]] ಮನೆತನದವರ ಹಿಡಿತದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ [[ಯುನ್ನಾನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಈಗ ಕಿಂಗ್ ವಂಶಸ್ಥರೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವದ ವಲಯವನ್ನು [[ಕ್ಸಿನ್ ಜಿಯಾಂಗ್]], [[ಟಿಬೆಟ್]] ಮತ್ತು [[ಮಂಗೋಲಿಯ]] ಗಳ ಮೇಲೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕ್ರಮೇಣ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಿಂಗ್ ನ ಹಿಡಿತ ಸಡಿಲಗೊಂಡು ಅದು ದುರ್ಬಲವಾಗತೊಡಗಿತು. [[ಓಪಿಯಂ]]ನ್ನು ಮಾರುವುದರ ಮೂಲಕ ಚೀನಾದ ಜೊತೆಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧ ಕುದುರಿಸುವ ಹುನ್ನಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಿಟನ್ನಿಗೆ ಚೀನಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹೀ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ನಿಯಮಗಳು ಓಪಿಯಂ ಅನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಬೇಕೆನ್ನುವ ಅದರ ಆಸೆಗೆ ತಣ್ಣೀರೆರೆಚುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆ ಶುರುವಾದ ವಿರೋಧ ಕಡೆಗೆ 1840ರಲ್ಲಿ [[ಮೊದಲ ಓಪಿಯಂ ಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ 1842ರಲ್ಲಿ [[ನಾನ್ಕಿಂಗ್ ಒಪ್ಪಂದ]]ಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ [[ಹಾಂಗಕಾಂಗ್]] ನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್ನಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಟಯಿಪಿಂಗ್ ರೆಬೇಲ್ಲಿಯನ್]] (1851–1864) ಎನ್ನುವುದು ಚೀನಾದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಚಳುವಳಿ. ಚೀನಾದ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗವು ಟೈಪಿಂಗ್ ತಿಯಂಗೋ ಎನ್ನುವ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಕ್ರಿಷ್ಟಿಯನ್ ಸಮುದಾಯದಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದ, 'ಸ್ವರ್ಗದ ಅರಸು' ಎಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಹಾಂಗ್ ಕ್ಸಿಕ್ವ್ಯಾನ್ ನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚಳುವಳಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರವೇ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಟೈಪಿನ್ಗ್ಸ್ ಜನರು ಕಡೆಗೂ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು. 1864ರಲ್ಲಿ [[ಮೂರನೇ ನಾನ್ಕಿಂಗ್ ಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲಿ ಟೈಪಿಂಗ್ ಸೇನೆಯು ನಾಶವಾದದ್ದು. 15ವರ್ಷಗಳ ಬಂಡಾಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಾವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 20ದಶಲಕ್ಷಗಳು.<ref name="Userserols">ಯುಸೆರ್ಸರೋಲ್ಸ್ "[http://users.erols.com/mwhite28/wars19c.htm ಯುಸೆರ್ಸೆರೋಲ್ಸ್ ]." ''19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಯುದ್ಧಗಳ, ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗಳ, ಪಾಶವೀ ಕೃತ್ಯಗಳ ಗಣತಿ '' 2007-04-11 ರಂದು ಪಡೆದುಕೊಂಡಂತೆ</ref> ಇದರೊಟ್ಟಿಗೆ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆಯೇ, ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಕೂಡ ಈ ಬಂಡಾಯಗಳು ಮಾನವ ಜೀವಗಳನ್ನೂ ಬಲಿತೆಗೆದುಕೊಂಡವು. ಈ ಬಂಡಾಯದ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳೆಂದರೆ, [[ಪುಂತಿ-ಹಕ್ಕಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಯುದ್ಧ]]ಗಳು, [[ನಿಯೇನ್ ಚಳುವಳಿ]], [[ಮುಸ್ಲಿಂ ಚಳುವಳಿ]], [[ಪಾನ್ಥಾಯ್ ಚಳುವಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಬಾಕ್ಸರ್ ಚಳುವಳಿ]].<ref>ದಮ್ಸನ್ ಹಾರ್ಪರ್, ಸ್ಟೀವ್ ಫಾಲನ್, ಕಾತ್ಜಾ ಗಸ್ಕೆಲ್, ಜೂಲೀ ಗ್ರಂದ್ವಿಗ್, ಕೆರೋಲಿನ್ ಹೆಲ್ಲರ್, ಥಾಮಸ್ ಹುಹ್ತಿ, ಬ್ರಾಡ್ಲೆ ಮೇನ್ಯೂ, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಪಿಟ್ಸ್ ಲೋನ್ಲಿ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಚೀನಾ 9. 2005. ISBN 1-74059-687-0</ref> ಕಿಂಗ್ ಮನೆತನದವರು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಬಂಡಾಯದ ಅಥವಾ [[ತಾರತಮ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದ]]ಗಳ್ಯಾವುವೂ ಅವರು ಮನಃಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದವುಗಳಲ್ಲ. ಹಲವು ಕೋನಗಳಿಂದ ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, 19ನೆಯ ಶತಮಾನ ತಂದೊಡ್ಡಿದ ಯಾವುದೇ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಉಂಟಾದ ಅಸಮರ್ಥತೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಈ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಮೊರೆ ಹೋಗಿರಬಹುದು ಎನಿಸುತ್ತದೆ. 1860ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, [[ಕಿನ್]] ರಾಜಮನೆತನವು ಬೆಲೆಕಟ್ಟಲಾಗದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಜೀವಗಳನ್ನೇ ಒತ್ತೆಯಿಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಿಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನೇ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಡ್ಡಿತಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸೇನಾಪಡೆಗಳು ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ತೊಡಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮುಖಾಂತರ ಆಯಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ನಾಯಕರುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡವರು [[ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆ]]ಯು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. [[ಸ್ವಯಂಬಲಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಚಳುವಳಿ]]ಯ ಮೂಲಕ ಆಧುನಿಕತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಹೊರಟ ಕಿಂಗ್ ಮನೆತನದ ಅರಸು [[ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಗುವಾನ್ಗ್ಕ್ಸು]] ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಅದರೂ, ಕಡೆಗೆ, [[ಮಹಾರಾಣಿ ದೋವಾಗರ್ ಸಿಕ್ಸಿ]]ಯು ಚಳುವಳಿಕಾರ ಗುವಂಗ್ಗ್ಕ್ಸು ವನ್ನು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ವಸ್ಥನೆಂಬ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಮನೆಗೆ ಹಾಕಿಸುತ್ತಾಳೆ. {{Citation needed|date=January 2010}} ಮಹಾರಾಣಿ ದೋವಾಗರ್ ಕೆಲ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ದಿಢೀರ್ ಸೇನಾ ದಾಳಿಯೊಂದನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ, ತುಂಬಾ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಯುವ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೇರುಸಮೇತ ಕಿತ್ತು ಹಾಕುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ, ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಆಕೆಯ ಸಾವಿಗೆ ಒಂದು ದಿನ ಮೊದಲಷ್ಟೇ ಗುವಾನ್ಗ್ಕ್ಸು ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಾನೆ. (ಆತನ ಸಾವಿಗೆ ಸಿಕ್ಸಿಯು ವಿಷವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದ್ದೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.) ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಅವ್ಯವಹಾರ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಸಿನಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದ ಕುಟುಂಬ ಕಲಹಗಳು, ಚೀನಾದ ಸೇನಾಡಳಿತವನ್ನು ಯಾವುದಕ್ಕೋ ಪ್ರಯೋಜನವಿರದಂತೆ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಿಂಗ್ ಮನೆತನದ [[ನ್ಯೂ ಆರ್ಮೀಸ್]] ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ [[ಸಿನೋ ಫ್ರೆಂಚ್ ಯುದ್ಧ (1883-1885)]]ದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಸಿನೋ-ಜಪಾನೀಸ್ ಯುದ್ಧ (1894-1895)]]ದಲ್ಲಿ ಸೋಲು ಕಾಣುತ್ತದೆ. 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ದಿ [[ಬಾಕ್ಸರ್ ರೆಬೆಲ್ಲಿಯನ್]] ಉತ್ತರ ಚೀನಾವನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ನಡುಗಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹೀ ವಿರೋಧೀ ಚಳುವಳಿಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಚೀನಾ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ ಮರಳಲು ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಾಯಶಃ ಮಹಾರಾಣಿ ದೋವಾಗರಳು ಅಧಿಕಾರದ ಮೇಲೆ ಸದಾ ತನ್ನ ಹಿಡಿತವಿರಲಿ ಎಂದು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದಲೇ ಬೀಜಿಂಗ್ ನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಬಾಕ್ಸರ್ ವಂಶದವರನ್ನೂ ಸೋಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇದಕ್ಕುತ್ತರವಾಗಿ, [[ಎಂಟು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ]]ವು [[ಪರಿಹಾರ ಯಾತ್ರೆ]] ಕೈಗೊಂಡು ಚೀನಾವನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡುದಲ್ಲದೆ, ವಿದೇಶೀ ದೂತಾವಾಸಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿತು. ಬ್ರಿಟಿಶ್, ಜಪಾನೀಸ್, ರಷಿಯ, ಇಟಲಿ, ಜರ್ಮನ್, ಫ್ರೆಂಚ್, ಅಮೇರಿಕ, ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಬಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಒಕ್ಕೂಟವು, ಬಾಕ್ಸರ್ ಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಕಿಂಗ್ ಸರಕಾರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ರಿಯಾಯತಿ ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿತು. == ಆಧುನಿಕ ಯುಗ == === ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯ === {{Main|History of the Republic of China}} ಸುಧಾರಣೆಗೊಳ್ಳಲು ಸದಾ ನಿರಾಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದ ಕಿಂಗ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ನಿರ್ಜೀವ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ದುರ್ಬಲತೆ ನೋಡಿ ನೋಡಿ ಬೇಸತ್ತಿದ್ದ ಯುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಗಳು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು - ಮುಂತಾದವರು [[ಸೂನ್ ಯಾತ್-ಸೆನ್]] ರ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ, ಕಿಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನದ ದುರ್ಬಲ ಆಡಳಿತ ಕೊನೆಯಾಗಲೇಬೇಕೆಂದು ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯವೊಂದು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕೆಂದು ಪಣ ತೊಟ್ಟರು. [[ಚಿತ್ರ:Sunyatsen1.jpg|thumb|ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಸುನ್ ಯತ್-ಸೇನ್]] 1910ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ [[ಜೀತ ಪದ್ಧತಿ]]ಯನ್ನು ಕೈ ಬಿಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url = http://www.uclan.ac.uk/facs/class/cfe/ceth/abolition/history.htm|title = Commemoration of the Abolition of Slavery Project|access-date = 2021-07-17|archive-date = 2007-11-14|archive-url = https://web.archive.org/web/20071114095017/http://www.uclan.ac.uk/facs/class/cfe/ceth/abolition/history.htm|url-status = bot: unknown}}</ref> ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಸೇನಾಡಳಿತವಾಗಿದ್ದ [[ವುಚಾಂಗ್ ನ ಉದಯ]]ವು 1911ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10ರಂದು [[ವುಹನ್]] ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. [[ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯ]]ದ ಹಂಗಾಮಿ ಸರಕಾರವು 1912ರ ಮಾರ್ಚ್ 12ರಂದು, [[ಸುನ್ ಯಾತ್ ಸೇನ್]] ರ [[ಅಧ್ಯಕ್ಷ]]ತೆಯಲ್ಲಿ, [[ನಾನ್ಜಿಂಗ್]] ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಸುನ್ ಅವರು ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು, ಕಿಂಗ್ ಆಡಳಿತದ [[ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ]]ಯೂ, [[ನ್ಯೂ ಆರ್ಮಿ]]ಯ ನಾಯಕರೂ ಆಗಿದ್ದ [[ಯುವಾನ್ ಶಿಕಯ್]] ಅವರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೂ ಇತ್ತು. ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಡಳಿತವನ್ನು [[ಕಿಂಗ್ ಅರಸು ಮನೆತನ]]ದ ಕಡೆಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಮಾತಿನಂತೆ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು. (ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಸುನ್ ಅವರಿಗೆ ಅಸಮಾಧಾನಗಳೂ, ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವೂ ಇದ್ದವು) ವರ್ಷಗಳು ಉರುಳಿದಂತೆಲ್ಲ, ಯುವಾನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಹಂಗಾಮಿ ಶಾಸನಸಭೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ 1915ರಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯೆಂದು ಘೋಶಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಯುವಾನ್ ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹೀ ಗುರಿಗಳು ಆತನ ಕೈಕೆಳಗಿನ ಅಧಿಕಾರಿವರ್ಗದವರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿರೋಧಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಬಂಡಾಯದ ಫಲಗಳ ಕಲ್ಪನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಆತ ಕಡೆಗೂ 1916ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ ಆತ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ಸಾವಿನೊಂದಿಗೆ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಅಧಿಕಾರ ಶೂನ್ಯ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ಗಣರಾಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಬುಡಸಹಿತ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಸಂಗತಿಗಳು ಚೀನಾ, [[ಸೇನಾಧಿಪತ್ಯದ ಯುಗ]]ವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಕ್ಕೆ ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗವನ್ನು ಅದಲು ಬದಲಾಗುವ ಹಾಗೂ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮಿಶ್ರಪಕ್ಷಗಳ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಗಳೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. 1919ರಲ್ಲಿ, [[ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ]] ಮುಗಿಯಬೇಕೆಂಬ [[ವೆರ್ಸಲೆಸ್ ಒಪ್ಪಂದ]]ವು ಚೀನಾದ ಮೇಲೆ ಹೇರಿದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ [[ಮೇ ಫೋರ್ಥ್ ಮೂವ್ಮೆಂಟ್]] ಚಳುವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಶೀಘ್ರವೇ ಅದು ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ಆಂತರಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ವಿರೋಧೀ ಚಳುವಳಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಚೀನಾ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಮುಕ್ತ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ತತ್ವಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಅಪನಂಬಿಕೆಯ ವಾತಾವರಣ ವಿವೇಚನೆಯ ಮೂಲ ಬೇರನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲಪಂಥಗಳ ನಡುವೆ ಬಗೆಹರಿಯಲಾಗದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು ತಲೆದೋರುತ್ತವೆ. ಇದು ಮುಂಬರುವ ಶತಮಾನವಿಡೀ ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. 1920ರಲ್ಲಿ ಸುನ್ ಯಾತ್-ಸೇನ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ತಳಪಾಯವೊಂದನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಒಡೆದಂತಿದ್ದ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಪುನಃ ಜೋಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸೋವಿಯೆಟ್ ರಶಿಯಾದ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಆತ ಫ್ಲೆದ್ಗ್ಲಿಂಗ್ ನೊಡನೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಚೀನಾದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. 1925ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಿಂದ ಸುನ್ ತೀರಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ, ಆತನ ಕೃಪಾಪೋಷಿತರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ [[ಚಿಯಾಂಗ್ ಕೈ-ಶೇಕ್]] ''ಕುವೊಮಿನ್ತಾಂಗ್'' ([[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷ ಅಥವಾ KMT]])ನ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಚೀನಾವನ್ನು [[ನಾರ್ತ್ರನ್ ಎಕ್ಸ್ಪೆಡಿಶನ್]] ಎಂಬ ಸೇನಾ ಚಳುವಳಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ತರುತ್ತಾರೆ. ಸೇನಾಬಲದ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾದ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಚಿಯಾಂಗ್ ನು ಉತ್ತರದ ಸೇನಾ ನಾಯಕರುಗಳ ಹೆಸರಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಇರುವ ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹವಣಿಸುತ್ತಾನೆ. 1927ರಲ್ಲಿ, ಚಿಯಾಂಗ್ ನು ಯನ್ನು CPCಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ,ಅತ್ಯಂತ ನಿಷ್ಕಾರುಣವಾಗಿ CPC ಸೇನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬತ್ತಿ ಹೋಗಿ, ಅದರೆಲ್ಲ ನಾಯಕರನ್ನು ಅವರ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಸಮೇತ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. 1934ರಲ್ಲಿ, ತಂತಮ್ಮ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಮೂಲಗಳಿಂದಲೇ ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸಿದವರಂತೆ ನುಗ್ಗಿ ಬರುವ [[ಚೀನಾ-ಸೋವಿಯೆಟ್ ಗಣರಾಜ್ಯ]]ದಂತಹ CPC ಬಲಗಳು ಚೀನಾದ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಜನ ವಸಾಹತುವಿನ ಕಡೆಗೆ [[ಲಾಂಗ್ ಮಾರ್ಚ್]] ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ, [[ಯಾನನ್]] ನ [[ಶಾಂಕ್ಸಿ]] ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಮೂಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತವೆ. [[ಲಾಂಗ್ ಮಾರ್ಚ್]] ನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ಮಾವೋ ಜೆಡಾಂಗ್]] (ಮಾವೋ-ತ್ಸೆ-ತುಂಗ್)ಎಂಬ ಹೊಸ ನಾಯಕನ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರು ಮತ್ತೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಅಣಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಚೀನಾದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಜಪಾನ್ 14ವರ್ಷಗಳ ತನಕ ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ(1931–1945), KMT ಮತ್ತು CPCಗಳ ನಡುವಿನ ವೈಮನಸ್ಯ ವಿಷಮತೆಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. 1937ರಲ್ಲಿ, [[ಸಿನೋ-ಜಪಾನೀ ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ(1937-1945), ಚೀನಾದ ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಒಂದು ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಜಪಾನಿಗೆ ಎದಿರು ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಇದು ಮುಂದೆ [[ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ]]ದ ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ. 1945ರಲ್ಲಿ, ಜಪಾನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಶಾಂತಿಯ, ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಮಾತುಕತೆಗಳು ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ KMT ಮತ್ತು CPC ಗಳ ನಡುವೆ ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. 1949ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, CPC ಇಡೀ ಚೀನಾವನ್ನೇ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ''ಗಮನಿಸಿ [[ಚೀನೀಯ ಸಿವಿಲ್ ವಾರ್]]'' 1945ರಲ್ಲಿ WWII ಕೊನೆಗೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೋಲಿನ ಭಾಗವಾಗಿ, ಜಪಾನೀ ಸೇನಾಪಡೆಗಳು ತೈವಾನಿನಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಸೇನಾಪಡೆಗಳಿಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತವೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಚಿಯಂಗ್ ಕೈ-ಶೇಕ್ ನಿಗೆ ತೈವಾನಿನ ಮೇಲೆ ಸೂಕ್ತ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರೀ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.taiwandocuments.org/ghq.htm ಸರೆನ್ಡರ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಜನರಲ್ ಹೆಡ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಜಪಾನ್] 2ನೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1945. ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ಜಪಾನೀಸ್ ಭೂ, ನೌಕಾ, ವಾಯು ಮತ್ತು ಪೂರಕ ಬಲಗಳ ಹಿರಿಯ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಗಳು (ಮಂಚೂರಿಯವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ), ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ರೇಖೆಯಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ 16 ಡಿಗ್ರಿ ಇರುವ [[ಫಾರ್ಮೋಸ]], ಮತ್ತು [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಇಂಡೋ ಚೈನಾ]]ಗಳು ಜನರಲ್ ಇಸ್ಸಿಮೋ ಚಿಯಂಗ್ ಕೈ-ಶೇಕ್ ನಿಗೆ ಶರಣಾಗಬೇಕು.</ref> 1949ರಲ್ಲಿ, ಯಾವಾಗ ಚಿಯಂಗ್ ನು ಮೇನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ CPC ಬಲಗಳಿಂದ ಸೋಲುಂಡನೋ, ಅಲ್ಲಿಂದಾಚೆಗೆ ಅವನು ಅಳಿದುಳಿದ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರದೊಂದಿಗೆ, ಸಣ್ಣ ಸೇನಾ ತುಕಡಿಯೊಂದಿಗೆ [[ತೈವಾನ್]] ಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ KMT ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಜೊತೆಗಿರುತ್ತಾರೆ. === 1949ರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ === {{See also|People's Republic of China|Republic of China|Legal status of Taiwan|Political status of Taiwan}} 1949 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರಂದು cpc ಯ ಜಯದೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ [[ಚೀನಾ ಜನತಂತ್ರ ದೇಶ]]ವೆಂಬ ಘೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ತೈವಾನ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಚೀನಾ ಮೇನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, [[ಚೀನಾ ಗಣತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯ]]ದಿಂದಲೇ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಎರಡು ವಿರೋಧೀ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವೊಂದು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದವೂ ಜರುಗಿಲ್ಲ. 1949ರಿಂದ ಜನತಂತ್ರ ಹಾಗೂ ಗಣತಂತ್ರ ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂದರೆ, [[ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಪೀಪಲ್ಸ್ ರೆಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ]]. 1949 ರಿಂದ ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು [[ತೈವಾನ್ ನ ಮೇಲೆ ಚೀನಾದ ಗಣತಂತ್ರ]] (1949-ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ===ಸರ್ಕಾರಗಳು ೧೯೪೯ ರಿಂದ ೨೦೧೮ === *1949ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಮೊದಲ 30 ವರ್ಷ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಾವೊ ಚಿಂತನೆಗಳು ಚೀನಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಿದವು. *ನಂತರದ 30 ವರ್ಷ ಡೆಂಗ್ ಕ್ಸಿಯೋ ಪಿಂಗ್ ಅವರ ಸುಧಾರಣಾ ಚಿಂತನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಚೀನಾ ಮುನ್ನಡೆದು ಅಗಾಧವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. *ಆನಂತರ 14 ಮಾರ್ಚಿ 2013 ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಕ್ಸಿ ಜಿನ್‌ ಪಿಂಗ್ ತನ್ನ ಪೂರ್ವಿಕರಿಗಿಂತ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದಿಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಮುಂದಿಟ್ಟಿರುವ ಗುರಿ, 2049ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ಸೂಪರ್ ಪವರ್ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗುವುದು.ಇದಕ್ಕಾಗಿ 2018 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪದವಿಗೆ ಇರುವ ಎರಡು ಅವಧಿಯ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿತು. ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವ ಚೀನಾದ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದನೆಗೊಂಡರೆ 64 ವರ್ಷದ ಜಿನ್ ಪಿಂಗ್, ತಾವು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಚೀನಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.<ref>{{Cite web |url=http://www.prajavani.net/news/article/2018/03/09/558402.html |title=ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಾವೊ |access-date=2018-03-12 |archive-date=2018-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180312165110/http://www.prajavani.net/news/article/2018/03/09/558402.html |url-status=dead }}</ref> ==ಸಾವಿರ ದೋಣಿಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಪತ್ತು ಪತ್ತೆ== *ಬೀಜಿಂಗ್‌: ನದಿಯಲ್ಲಿ 300 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಚೀನಾದ ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಕಂಚಿನ ನಾಣ್ಯಗಳು, ಆಭರಣ ಹಾಗೂ ಕಡ್ಗ, ಭರ್ಜಿ, ಚಾಕು ಸೇರಿದಂತೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಯುಧಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಬೆಳ್ಳಿ, ಚಿನ್ನದ ಪಾತ್ರೆ ಹಾಗೂ ಆಭರಣಗಳಲ್ಲಿನ ಕುಸುರಿ ಕೆತ್ತನೆ ಇಂದಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಿಚುವಾನ್‌ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಗಾವೋ ಡಾಲನ್‌ ತಿಳಿಸಿದರು. ಸಿಚುವಾನ್‌ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮಿಂಜಿಯಾಂಗ್‌ ನದಿ ಹಾಗೂ ಜಿಂನ್‌ಜಿಯಾಂಗ್‌ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತು ದೊರೆತಿದೆ. ಉತ್ಖನನ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿಯುವುದಾಗಿ ತಜ್ಞರು ತಿಳಿಸಿದರು. *1,000 ದೋಣಿಗಳಲ್ಲಿ...:1646ರಲ್ಲಿ ನಾಯಕ ಝಾಂಗ್‌ ಕ್ಸಿಯಾನ್‌ಝಾಂಗ್‌ 1,000 ದೋಣಿಗಳ ಮೂಲಕ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಗೆ ಸಂಪತ್ತು ಸಾಗಿಸುವಾಗ ಮಿಂಗ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಯೋಧರಿಂದ ಸೋಲು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಹಣ ಹಾಗೂ ಬೆಲೆ ಬಾಳುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ದೋಣಿಗಳು ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದವು.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2017/03/20/478926.html 300 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸ;ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಸಾವಿರ ದೋಣಿಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಪತ್ತು ಪತ್ತೆ: ಚೀನಾ ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು;ಏಜೆನ್ಸಿಸ್‌;20 Mar, 2017]</ref> == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * [[ಚೀನಾದ ಸೈನ್ಯಗಳು (ಪ್ರಿ-1911)]] * [[ಚೀನಾದ ರಕ್ಷಾಕವಚ]] * [[ಚೀನಾದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು]] * [[ಚೀನಾದ ಚರಿತ್ರೆ]] * [[ಚೀನಾದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ]] * [[ಚೀನಾದ ಅರ್ಥಿಕ ಇತಿಹಾಸ]] * [[ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು]] * [[ಸಾರ್ವಭೌಮೀಯ ಚೀನಾದ ವಿದೇಶ ಸಂಬಂಧಗಳು]] * [[ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ವೃತ್ತಿಗಳು]] * [[ಹಾಂಕಾಂಗಿನ ಇತಿಹಾಸ]] * [[ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂನ ಇತಿಹಾಸ]] * [[ಮಾಕಾವ್ ನ ಇತಿಹಾಸ]] * [[ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಇತಿಹಾಸ]] * [[ಚೀನಾದ ಮಹಾರಾಜರುಗಳು]] * [[ಚೀನಾದ ನಿಯೋಲಿಥಿಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು]] * [[ಚೀನಾದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು]] * [[ಚೀನಾದಿಂದ ಪ್ರಶಂಸೆ ಗಳಿಸಿದವರು]] * [[ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹೀ ಚೀನಾದ ಕೂಡುನದಿಗಳು]] * [[ಚೀನಾದ ನೌಕಾ ಇತಿಹಾಸ]] * [[ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ]] * [[ಚೀನಾ ಇತಿಹಾಸದ ಕಾಲರೇಖೆ]] == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{Reflist|2}} == ಗ್ರಂಥವಿವರಣ ಸೂಚಿ == === ಭೂ ನಿರೀಕ್ಷಣೆಗಳು === * ಎಬಾರ್ಹಾರಡ್, ವೊಲ್ಫ್ರಂ ''ಅ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೈನಾ'', (2005) 380ಪುಟಗಳು, [https://books.google.com/books?id=5LgjunIn1CEC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=intitle:history+intitle:china&amp;num=30&amp;as_brr=1&amp;sig=k1CgHXYb6jQ6BgdwVpUWngov7So ಪೂರ್ತಿ ಪುಸ್ತಕ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯ] * ಎಬ್ರೆ, ಪಟ್ರೀಸಿಯ ಬಕ್ಲಿ, ಅಂಡ್ ಕ್ವಾಂಗ್-ಚಿಂಗ್ ಲಿಯೂ. ''ದ ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೆಟೆಡ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೀನಾ'' (1999) 352 ಪುಟಗಳು [http://www.amazon.com/Cambridge-Illustrated-History-China-Histories/dp/052166991X/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;s=books&amp;qid=1197346890&amp;sr=8-1 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] * ಫೇರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಜಾನ್ ಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗೋಲ್ಡ್ ಮ್ಯಾನ್, ಮೆರ್ಲೆ ''ಚೀನಾ: ಅ ನ್ಯೂ ಹಿಸ್ಟರಿ'' 2ನೆ ಆವೃತ್ತಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯು. ಪ್ರೆಸ್, (2006). 640 ಪುಟಗಳು [http://www.amazon.com/China-New-History-Second-Enlarged/dp/0674018281/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;s=books&amp;qid=1197346975&amp;sr=8-1 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] * ಗರ್ನೆಟ್ ಜಾಕ್ಸ್, ಜೆ.ಆರ್. ಫಾಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಹಾರ್ಟ್ಮನ್ ''ಅ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೈನಾಸ್ ಸಿವಿಲಿಸೇಶನ್'' (1996), ಏಕಸಂಪುಟ ಆವೃತ್ತಿಯೆಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಿರುವ ಅನ್ವೇಷಣ ಗ್ರಂಥ [http://www.amazon.com/History-Chinese-Civilization-Jacques-Gernet/dp/0521497817/ref=sr_1_11?ie=UTF8&amp;s=books&amp;qid=1197220627&amp;sr=1-11 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] * ಸು, ಇಮ್ಮ್ಯನುಅಲ್ ಚುಂಗ್-ಯು ''ದ ರೈಸ್ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಚೀನಾ'' 6ನೆ ಪ್ರಕಟಣೆ (ಆಕ್ಸ್ ಫಾರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್,1999), ವಿಸ್ತೃತ ಪ್ರಸಾರವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಗ್ರಂಥ 1644-1999, 1136ಪುಟಗಳು [http://www.amazon.com/Rise-Modern-China-Immanuel-Hsu/dp/0195125045/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;s=books&amp;qid=1197238178&amp;sr=8-1 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] * ಹುವಾಂಗ್, ರೆ ''ಚೀನಾ - ಅ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಹಿಸ್ಟರಿ'' (1997) 335 ಪು ಒಂದು ಪ್ರಬುದ್ಧ ವಿಸ್ತೃತ ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಓದುಗರಿಗಲ್ಲ. http://www.questia.com/library/book/china-a-macro-history-by-ray-huang.jsp ಆನ್ಲೈನ್ ಎಡಿಶನ್ ಫ್ರಂ ''ಕ್ವೆಸ್ಚಿಯ'' * ಕೀ ಜಾನ್ ''ಚೀನಾ: ಅ ಹಿಸ್ಟರಿ'' (2009), 642 ಪು * ಲಟೋರೆಟ್, ಕೆನ್ನೆತ್ ಸ್ಕಾಟ್ ''ದ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ'' (1917) 273ಪುಟಗಳು [https://books.google.com/books?id=fSIPAAAAYAAJ&amp;dq=inauthor:latourette&amp;num=30&amp;as_brr=1 ಪೂರ್ತಿ ಪುಸ್ತಕ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯ ] * ಮೈಕೆಲ್, ಫ್ರಾನ್ಜ್ ''ಚೀನಾ ಥ್ರೋ ದಿ ಎಜಸ್: ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಅ ಸಿವಿಲೈಸೇಷನ್ '' (1986). 278ಪು; [http://www.questia.com/library/book/china-through-the-ages-history-of-a-civilization-by-franz-michael.jsp ಆನ್ಲೈನ್ ಎಡಿಶನ್ ಫ್ರಂ [[ಕ್ವೆಸ್ಚಿಯ]] * ಮೋಟೆ, ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ W. ''ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಚೀನಾ'', 900–1800 ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ 1999, 1,136ಪುಟಗಳು, ದಿ ಅಥಾರಿಟೆಟಿವ್ ಟ್ರೀಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸಾಂಗ್, ಮಿಂಗ್, ಮತ್ತು ಕಿನ್ ಡಿನ್ಯಾಸ್ತೀಸ್; [http://www.amazon.com/Imperial-China-900-1800-F-Mote/dp/0674012127/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;s=books&amp;qid=1197237736&amp;sr=8-1 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] * ಪರ್ಕಿನ್ಸ್, ಡೋರೋತಿ ''ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೆಡಿಯ ಆಫ್ ಚೀನಾ: ಡಿ ಎಸ್ಸೆನ್ಶಿಯಲ್ ರೆಫೆರೆನ್ಸ್ ಟು ಚೀನಾ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ '' ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್ ಆನ್ ಫೈಲ್, 1999. 62ಪುಟಗಳು [http://www.amazon.com/Encyclopedia-China-Essential-Reference-History/dp/0816043744/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;s=books&amp;qid=1197346428&amp;sr=1-1 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] * ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ J.A.G. ''ಅ ಕನ್ಸೈಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೀನಾ'' ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯು. ಪ್ರೆಸ್, 1999. 341 ಪು. * ಶೋಪ್ಪಾ, ಆರ್. ಕೀತ್. ''ದಿ ಕೊಲಂಬಿಯ ಗೈಡ್ ಟು ಮಾಡರ್ನ್ ಚೀನಾ ಹಿಸ್ಟರಿ '' ಕೊಲಂಬಿಯ ಯು. ಪ್ರೆಸ್. 2000. 356ಪು. [http://www.questia.com/library/book/the-columbia-guide-to-modern-chinese-history-by-r-keith-schoppa.jsp ಆನ್ಲೈನ್ ಎಡಿಶನ್ ಫ್ರಂ [[ಕ್ವೆಸ್ಚಿಯ]] * ಸ್ಪೆನ್ಸ್, ಜೊನಾಥನ್ ಡಿ. ''ದಿ ಸರ್ಚ್ ಫಾರ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಚೀನಾ'' (1999), 876ಪು; 1644 ರಿಂದ 1990ರವರೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ, ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ರಚನೆಯಾದಂತಹ ಗ್ರಂಥ; [http://www.amazon.com/Search-Modern-China-Jonathan-Spence/dp/0393307808/ref=pd_sim_b_title_2 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] [http://www.questia.com/read/98946348 ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಎಡಿಶನ್ ಆನ್ಲೈನ್ ಎಟ್ [[Questia]] * ವೆನ್, ಹಾನ್ಸ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೆ ಎಡಿಶನ್ ''ವಾರ್ ಫೇರ್ ಇನ್ ಚಿನಾಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ '' ಇ.ಜೆ. ಬ್ರಿಲ್, 2000. 456ಪು [http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=109282565 ಆನ್ಲೈನ್ ಎಡಿಶನ್] * ವಾಂಗ್, ಕೆ-ವೆನ್, ಎಡಿಶನ್ ''ಮಾಡರ್ನ್ ಚೀನಾ: ಎನ್ ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟರಿ, ಕಲ್ಚರ್, ಎಂಡ್ ನ್ಯಾಶನಲಿಸ್ಮ್ '' ಗಾರ್ಲ್ಯಂಡ್, 1998. 442ಪುಟಗಳು * ರೈಟ್, ಡೇವಿಡ್ ಕರ್ಟಿಸ್. ''ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೀನಾ'' (2001) 257ಪು; [http://www.questia.com/library/book/the-history-of-china-by-david-curtis-wright-john-e-findling-frank-w-thackeray.jsp ಆನ್ಲೈನ್ ಎಡಿಶನ್] * [https://books.google.com/books?as_q=&amp;num=30&amp;as_brr=1&amp;btnG=Google+Search&amp;as_epq=&amp;as_oq=&amp;as_eq=&amp;as_libcat=0&amp;as_brr=1&amp;as_vt=history+china&amp;as_auth=&amp;as_pub=&amp;as_sub=&amp;as_drrb=c&amp;as_miny=&amp;as_maxy=&amp;as_isbn= ಫುಲ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಓಲ್ಡರ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ (ಪ್ರಿ 1923)] === ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ === * ಚಾಂಗ್, ಕ್ವಾಂಗ್-ಚಿ ''ದಿ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಆಫ್ ಎನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಚೀನಾ'', ಏಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 1986 * 9000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ. ಚೀನಾದ ಹೆನನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಜಿಯಾಹುವಿನಲ್ಲಿ ಬುರುಗು ಬರಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಪಾನೀಯದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸೇವನೆ ಡಾ. ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಈ ಮ್ಯಾಕ್ ಗವರ್ನ್, ಪೆನಿಸಿಲ್ವೇನಿಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ-ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಚೀನಾ, ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿ. * ಚೀನಾದ ಆದಿಮಾನವರನ್ನು ಕುರಿತಾದ ಅಧ್ಯಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ - ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೋಸ್ಟ್ರಟಿಗ್ರಾಪ್ಫಿಕ್ - ರಿಕ್ಸಿಯಾಂಗ್ ಝು, ಜ್ಹಿಷೆಂಗ್ ಯಾನ್, ರಿಚರ್ಡ್ ಪೊಟ್ಸ್, ಕೆನ್ನೆತ್ ಎ. ಹಾಫ್ಮನ್. [http://www.paleomag.net/members/rixiangzhu/Earth-Sci%20Review.pdf ] * ದ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಆಫ್ ಅರ್ಲಿ ಪಾಟರಿ ಇನ್ ಚೀನಾ - ಝಾಂಗ್ ಚಿ, ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ, ಪೀಕಿಂಗ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಚೀನಾ [http://arheologija.ff.uni-lj.si/documenta/pdf29/29chi.pdf ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614011439/http://arheologija.ff.uni-lj.si/documenta/pdf29/29chi.pdf |date=2007-06-14 }} === ಶಾಂಗ್ ರಾಜ ಮನೆತನ === * ಡ್ಯುರಂಟ್, ಸ್ಟೀಫನ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ''ದಿ ಕ್ಲೌಡಿ ಮಿರರ್: ಟೆನ್ಶನ್ ಎಂಡ್ ಕನ್ಫ್ಲಿಕ್ಟ್ ಇನ್ ದ ರೈತಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ಸಿಮಾ ಕಿಯಾನ್'' (1995) === ಹ್ಯಾನ್ ರಾಜಮನೆತನ === * [[ಡೆ ಕ್ರೆಸ್ಪಿಗ್ನಿ, ರಾಫೆ]] 1972. ದ ಚಿಯಾಂಗ್ ಬಾರ್ಬರಿಯನ್ಸ್ ಎಂಡ್ ದ ಎಂಪೈರ್ ಆಫ್ ಹಾನ್: ಅ ಸ್ಟಡಿ ಇನ್ ಫ್ರಂಟಿಯರ್ ಪಾಲಿಸಿ ''ಪೇಪರ್ಸ್ ಎನ್ ಫಾರ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ'' 16, ಆಸ್ಟ್ರೆಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕ್ಯಾನ್ಬೆರ್ರಾ * ಡೆ ಕ್ರೆಸ್ಪಿಗ್ನಿ, ರಾಫೆ 1984 ''ಉತ್ತರ ಫ್ರಂಟಿಯರ್ '' ''ದಿ ಪಾಲಿಸೀಸ್ ಎಂಡ್ ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಸ್ ಆಫ್ ದ ಲೇಟರ್ ಹಾನ್ ಎಂಪೈರ್'' ರಾಫೆ ಡೆ ಕ್ರೆಸ್ಪಿಗ್ನಿ 1984 ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಆಫ್ ಏಶಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕ್ಯಾನ್ಬೆರ್ರಾ * ಡೆ ಕ್ರೆಸ್ಪಿಗ್ನಿ, ರಾಫೆ 1989 ನಂತರದ ಹಾನ್ ರಾಜಮನೆತನದವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾ "''ದಕ್ಷಿಣದ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಗ್ರಂಥದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯ: ದ ಫೌಂಡೆಶನ್ ಎಂಡ್ ಅರ್ಲಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ತ್ರೀ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್" ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ವು'', ರಾಫೆ ಡೆ ಕ್ರೆಸ್ಪಿಗ್ನಿ, ಅಷಿಯನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಮೊನೋಗ್ರಾಫ್ಸ್ ಗ್ರಂಥದಿಂದ. ನ್ಯೂ ಸಿರೀಸ್ ನಂ.16 ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಆಫ್ ಅಷಿಯನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್, ದಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಕ್ಯಾನ್ಬೆರ್ರಾ 1989) [http://www.anu.edu.au/asianstudies/decrespigny/south_china.html ] * ಡೆ ಕ್ರೆಸ್ಪಿಗ್ನಿ, ರಾಫೆ 1996. ನಂತರದ ಹಾನ್ ಸೇನಾ ಆಡಳಿತ: ಎನ್ ಔಟ್ಲೈನ್ ಆಫ್ ದ ಸೇನಾ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೆಶನ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೇಟರ್ ಹಾನ್ ಎಂಪೈರ್ ರಾಫೆ ಡೆ ಕ್ರೆಸ್ಪಿಗ್ನಿ 189ರಿಂದ ೨೨೦ರವರೆಗಿನ ನಂತರದ ಹಾನ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಹುಯಾನ್ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳ ಆಡಳಿತದ ಪರಿಚಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಸಿಮಾ ಗುಯಾಂಗ್ ರಚಿಸಿರುವ ಜಿಜ್ಹಿ ತಾಂಗ್ಜಿಯಾನ್ ನ 59 ಮತ್ತು 69ನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಫೆ ಡೆ ಕ್ರೆಸ್ಪಿಗ್ನಿ ಅವರು ಅನುವಾದಿಸಿ, ವಿವರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಪ್ರಕಟಣೆ ಏಶಿಯನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಮೊನೋಗ್ರಫ್ಸ್, ಹೊಸ ಸರಣಿ ನಂ. 21, ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಆಫ್ ಎಷಿಯನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್. ದಿ ಆಸ್ಟ್ರೆಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಕ್ಯಾನ್ಬೆರ್ರಾ 1996 [http://www.anu.edu.au/asianstudies/decrespigny/mil_org.html ] * ದಬ್ಸ್, ಹೋಮರ್ ಎಚ್. 1938 -55 ''ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಫಾರ್ಮರ್ ಹಾನ್ ದಿನ್ಯಾಸ್ತಿ ಬೈ ಪಾನ್ ಕು''. (3 ಸಂಪುಟಗಳು) * ಹಿಲ್ ಜಾನ್ ಎ. ರ ''ಜೇಡ್ ದ್ವಾರದಿಂದ ರೋಮ್ ನವರೆಗೆ: ಅ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ದಿ ಸಿಲ್ಕ್ ರೂಟ್ಸ್ ಡುರಿಂಗ್ ದಿ ಲೇಟರ್ ಹಾನ್ ದಿನಾಸ್ಟೀ'' 2009) ISBN 978-1-4392-2134-1. * ಹಲ್ಸೇವೆ, A. F. P. ಮತ್ತು ಲೋಎವೆ M. A. N., ಆವೃತ್ತಿಗಳು ''ಚೀನಾ ಇನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಏಶಿಯ: ದಿ ಅರ್ಲಿ ಸ್ಟೇಜ್ 125 BCE – CE 23: ಎನ್ ಅನ್ನೋಟೆಟೆಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಲೆಶನ್ ಆಫ್ ಚಾಪ್ಟರ್ಸ್ 61 ಎಂಡ್ 96 ಆಫ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಫಾರ್ಮರ್ ಹಾನ್ ದಿನಾಸ್ಟಿ''. (1979) * ಟ್ವಿಟ್ಚೆಟ್, ಡೆನಿಸ್ ಎಂಡ್ ಲೋವೆ ಮೈಕೆಲ್ ಎಡಿಶನ್ಸ್ 1986. ''ದ ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೀನಾ '' ''ಸಂಪುಟ I, ದಿ ಚಿನ್ ಎಂಡ್ ಹಾನ್ ಎಂಪೈರ್ಸ್, 221 BCE – CE 220'' ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ === ಜಿನ್, 16 ರಾಜಮನೆತನಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾದ ರಾಜವಂಶಗಳು === * ಡೆ ಕ್ರೆಸ್ಪಿಗ್ನಿ, ರಾಫೆ 1991. ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಜಿನ್: ಅ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೀನಾ ಇನ್ ದಿ ಥರ್ಡ್ ಸೆಂಚುರಿ AD ''ಪೂರ್ವ ಏಶಿಯಾದ ಇತಿಹಾಸ'' ಸಂ. 1ಜೂನ್ 1991 ಪು. 1-36 ಸಂ. 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991, ಪು. 143–164. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಕ್ಯಾನ್ಬೆರ್ರಾ [http://www.anu.edu.au/asianstudies/decrespigny/3KWJin.html ] * ಮಿಲ್ಲರ್, ಅಂದ್ರ್ಯು ''ಅಕೌಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ನೇಶನ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ನಾರ್ತ್ ಚೌ ಡಿನ್ಯಾಸ್ತಿ'' (1959) === ಸುಯಿ ರಾಜಮನೆತನ === * ರೈಟ್, ಅರ್ಥರ್ ಎಫ್ 1978 ''ದಿ ಸುಯಿ ಡಿನ್ಯಾಸ್ತಿ : ದಿ ಯುನಿಫಿಕೆಶನ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ '' ''CE 581-617''. ಅಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಎ. ನಾಫ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ISBN 0-394-49187-4 ; 0-394-32332-7 (ಪ್ರ). === ಟ್ಯಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನ === * ಬೆನ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ 2002. ''ಚೈನಾಸ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಏಜ್: ಎವ್ರಿಡೇ ಲೈಫ್ ಇನ್ ದಿ ಡಿನ್ಯಾಸ್ತಿ'' ಆಕ್ಸ್ ಫೋರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ ISBN 0-19-517665-0. * ಶಫೆರ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ H 1963 ''ದಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಪೀಚಸ್ ಆಫ್ ಸಮರ್ಕಂಡ್ : ಅ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ತಾಂಗ್ ಎಕ್ಸೋಟಿಕ್ಸ್'' ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಪ್ರೆಸ್. ಬರ್ಕ್ಲಿ ಎಂಡ್ ಲಾಸ್ ಎಂಜಲಿಸ್ 1 ಪೇಪರ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಎಡಿಶನ್ 1985. ISBN 0-520-05462-8. * ಶಫೆರ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ H 1967. ''ದಿ ವರ್ಮೀಲಿಯನ್ ಬರ್ಡ್: ಟಾಂಗ್ ಇಮೇಜಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಸೌತ್ '' ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಪ್ರೆಸ್. ಬರ್ಕ್ಲಿ ಎಂಡ್ ಲಾಸ್ ಎಂಜಲಿಸ್ ರಿಪ್ರಿಂಟ್ 1985. ISBN 0-520-05462-8. * ಶಾಫಾರ್, ಲಿಂಡಾ ನೋರೆನ್ 1996. ''ಮರಿಟೈಮ್ ಸೌತ್ ಈಸ್ಟ್ ಏಶಿಯ ಟು 1500'' ಅರ್ಮೊಂಕ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಎಂ.ಈ. ಶಾರ್ಪ್, Inc. ISBN 1-56324-144-7. * ವ್ಯಾಂಗ್, ಜ್ಹೆನ್ಪಿಂಗ್ 1991. ತಾಂ'ಗ್ ಮರಿಟೈಮ್ ಟ್ರೇಡ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ತ್ರೆಶನ್ ವ್ಯಾಂಗ್, ಜ್ಹೆನ್ಪಿಂಗ್ ''ಏಶಿಯ ಮೇಜರ್'' ಥರ್ಡ್ ಸೀರೀಸ್ ವಲ್ಯುಂ IV, 1991, ಪು. 7–38. === ಸಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನ === * ಎಬ್ರೆ, ಪೆಟ್ರಿಸಿಯ ''ದಿ ಇನ್ನರ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್: ಮೆರೆಜ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಲೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದಿ ಸುಂಗ್ ಪೀರಿಯಡ್'' (1990) * ಹೈಮ್ಸ್, ರಾಬರ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಕಾನ್ರಾಡ್, ಶಿರೋಕೌರ್, ಎದಿಶನ್ಸ್ ''ಆರ್ಡರಿಂಗ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ : ಅಪ್ಪ್ರೋಚಸ್ ಟು ಸ್ಟೇಟ್ ಎಂಡ್ ಸೊಸೈಟಿ ಇನ್ ದಿ ಸುಂಗ್ ಪೀರಿಯಡ್ ಚೀನಾ'', ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಪ್ರೆಸ್, 1993 [http://content.cdlib.org/ark:/13030/ft1000031p/?&amp;query=&amp;brand=ucpress ಪೂರ್ತಿ ಪುಸ್ತಕ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯ] * ಶಿಬಾ, ಯೋಶಿನೋಬು 1970. ''ಕಾಮರ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಸೊಸೈಟಿ ಇನ್ ಸುಂಗ್ ಚೀನಾ '' ಜಪಾನೀ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ''ಸೊ-ಡೈ ಷೋ-ಗಯೋ--ಶಿ-ಕೆನ್ಕ್ಯು'' ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿತ ಟೋಕಿಯೋ, ಕಜ್ಮಾ ಶೋಬೋ, 1968. ಯೋಶಿನೋಬು ಶಿಬಾ ಮಾರ್ಕ್ ಎಲ್ವಿನ್ ರಿಂದ ಅನುವಾದ, ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಚೀನಾ ಸ್ಟಡೀಸ್, ಮಿಚಿಗನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ === ಮಿಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನ === * ಬ್ರೂಕ್ ಟಿಮೊತಿ ''ದಿ ಕನ್ಫುಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಪ್ಲೆಶರ್: ಕಾಮರ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಕಲ್ಚರ್ ಇನ್ ಮಿಂಗ್ ಚೀನಾ '' (1998). [http://www.amazon.com/Confusions-Pleasure-Commerce-Culture-China/dp/0520221540/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;s=books&amp;qid=1197246164&amp;sr=8-1 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] * ಬ್ರೂಕ್ ಟಿಮೊತಿ ''ದಿ ಟ್ರಬಲ್ದ್ ಎಂಪೈರ್ : ಚೀನಾ ಇನ್ ದಿ ಯುವಾನ್ ಎಂಡ್ ಮಿಂಗ್ ಡಿನಾಸ್ತಿ'' 2010) 329 ಪುಟಗಳು ಫೋಕಸ್ ಆನ್ ದಿ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಅ ಲಿಟ್ಲ್ ಐಸ್ ಏಜ್ ಆನ್ ದಿ ಎಂಪೈರ್, ಅಸ ದಿ ಎಂಪೈರ್, ಬಿಗಿನಿಂಗ್ ವಿತ್ ಅ ಶಾರ್ಪ್ ಡ್ರಾಪ್ ಇನ್ ಟೆಂಪರೇಚರಸ್ ಇನ್ ದಿ 13 ಸೆಂಚುರಿ ದ್ಯುರಿಂಗ್ ವಿಚ್ ಟೈಮ್ ಮಂಗೋಲ ಲೀಡರ್ ಕುಬ್ಲಾ ಖಾನ್ ಮೂವ್ದ್ ಸೌತ್ ಇನ್ ಟು ಚೀನಾ * ದರ್ದೆಸ್ಸ್, ಜಾನ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ''ಅ ಮಿಂಗ್ ಸೊಸೈಟಿ : ಟೈ-ಹೋ ಕಂಟಿ, ಕಿಯನ್ಗ್ಸಿ, ಫೋರ್ತೀನ್ತ ಟು ಸೇವೆನ್ತೀಂತ್ ಸೆನ್ಚುರೀಸ್'' (1983): ಯೂಸಸ್ ನ್ಯೂ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಹಿಸ್ಟರಿ [http://content.cdlib.org/ark:/13030/ft2s2004qh/?&amp;query=&amp;brand=ucpress ಪೂರ್ತಿ ಪುಸ್ತಕ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯ] * ಫಾರ್ಮರ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ''ಝು ಯುವಾನ್ ಝಾಂಗ್ ಎಂಡ್ ಎರ್ಲಿ ಮಿಂಗ್ ಲೆಗಿಸ್ಲೆಶನ್ : ದಿ ರಿ ಅರ್ಡರಿಂಗ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ ಸೊಸೈಟಿ ಫಲೊಇನ್ಗ ದಿ ಎರ ಆಫ್ ಮಂಗೋಲ್ ರೂಲ್ '' ಇ. ಜೆ. ಬ್ರಿಲ್, 1995 * ಗೂಡ್ರಿಚ್, ಎಲ್, ಕಾರ್ರಿಂಗ್ಟನ್ ಎಂಡ್ ಚವೊಯಿಂಗ್ ಫಂಗ್ ''ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ಮಿಂಗ್ ಬಯಾಗ್ರಫಿ '' (1976). * ಹುವಾಂಗ್ ರೆ ''1587, ಅ ಇಯರ್ ಆಫ್ ನೋ ಸಿಗ್ನಿಫಿಕನ್ಸ್: ದಿ ಮಿಂಗ್ ದಿನಸ್ಟಿ ಇನ್ ಡಿಕ್ಲೈನ್ '' (1981). [http://www.amazon.com/1587-Year-No-Significance-Dynasty/dp/0300028849/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;s=books&amp;qid=1197246303&amp;sr=8-1 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] * ಮನ್, ಸುಸಾನ್ ''ಪ್ರೆಸಿಯಸ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್: ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಚೀನಾಸ ಲಾಂಗ್ 18 ಸೆಂಚುರಿ '' (1997) * ಮೋಟೆ, ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್, ಡಬ್ಲ್ಯೂ, ಎಂಡ್ ಟ್ವಿಚೆಟ್, ಡೆನಿಸ್, ಎದಿಶನ್ಸ್ ''ದಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೀನಾ '' ''ಸಂ. 7: ದಿ ಮಿಂಗ್ ದಿನಾಸ್ಟಿ, 1368–1644, ಭಾಗ 1.'' (1988). 976 ಪು. * ಶೀನ್ವಿಂಡ್, ಸಾರಾ ''ಅ ಟೆಲ್ ಆಫ್ ಟು ಮೆಲೋನ್ಸ್: ಎಂಪೆರರ್ ಎಂಡ್ ಸಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಇನ್ ಮಿಂಗ್ ಚೀನಾ '' (2006). [http://www.amazon.com/Tale-Two-Melons-Emperor-Subject/dp/0872208249/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;s=books&amp;qid=1197246335&amp;sr=8-1 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] * ತ್ಸೈ, ಶಿಹ್-ಶಾನ್ ಹೆನ್ರಿ ''ಪರ್ಪೆಚುಅಲ್ ಹೆಪಿನೆಸ್ : ದಿ ಮಿಂಗ್ ಎಂಪೆರರ್ ಯಂಗ್ಲ್ '' (2001). [http://www.amazon.com/Perpetual-Happiness-Ming-Emperor-Yongle/dp/0295981245/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;s=books&amp;qid=1197246363&amp;sr=8-1 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] * ಮೋಟೆ, ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್, ಡಬ್ಲ್ಯೂ, ಎಂಡ್ ಟ್ವಿಚೆಟ್, ಡೆನಿಸ್, ಎದಿಶನ್ಸ್ ''ದಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೀನಾ '' ''ಸಂ. 7: ದಿ ಮಿಂಗ್ ದಿನಾಸ್ಟಿ, 1368–1644'', ಭಾಗ 1, 1008 ಪುಟಗಳು. [https://books.google.com/books?id=tyhT9SZRLS8C ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] * ಟ್ವಿಚೆಟ್, ಡೆನಿಸ್ ಎಂಡ್ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಮೋಟೆ ಎದಿಷನ್ಸ್ ''ದಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೀನಾ '' ''ವಾಲ್ಯೂಮ್ 8: ದಿ ಮಿಂಗ್ ದಿನ್ಯಾಸ್ತಿ, 1368–1644, ಪಾರ್ಟ್ 1.'' ** ಟ್ವಿಚೆಟ್, ಡೆನಿಸ್ ಎಂಡ್ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಮೋಟೆ ಎದಿಷನ್ಸ್ ''ದಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೀನಾ '' ''ವಾಲ್ಯೂಮ್ 8:ದಿ ಮಿಂಗ್ ದಿನ್ಯಾಸ್ತಿ, 1368–1644, ಪಾರ್ಟ್ 2 '' (1998). 1203ಪು === ಕಿಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನ === * ಫೇರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಜಾನ್ ಕೆ. ಎಂಡ್ ಲಿಯೂ, ಕ್ವಾಂಗ್-ಚಿಂಗ್, ಎದಿ. ''ದಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೀನಾ '' ''ವಾಲ್ಯೂಮ್ 2: ಲೇಟ ಚಿಂಗ್, 1800–1911, ಪಾರ್ಟ್ 2.'' ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯು. ಪ್ರೆಸ್. 1980. 754 ಪು * ಪೀಟರ್ಸನ್, ವಿಲ್ಫ್ರೆಡ್.ಜೆ. ''ದಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೀನಾ '' ''ವಾಲ್ಯೂಮ್ 9: ಪಾರ್ಟ್ ೨ ಲೇಟ ಚಿಂಗ್ ಡಿನಾಸ್ತಿ 1800'' ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯು. ಪ್ರೆಸ್. 2002. 753 ಪು * ರಾವ್ಸ್ಕಿ, ಎವೆಲಿನ್ ಎಸ. ''ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಎಂಪರರ್ಸ್: ಅ ಸೋಶಿಯಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕಿಂಗ್ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಇನ್ಸ್ತಿತ್ಯೂಷನ್ಸ್'' (2001) [http://content.cdlib.org/ark:/13030/ft8d5nb4v4/?&amp;query=&amp;brand=ucpress ಪೂರ್ತಿ ಪುಸ್ತಕ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯ] * ಸ್ತ್ರುವ್, ಲಿಂ ಎ. ಎದಿ ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಇನ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಟೈಮ್ '' (2004). 412 ಪು * ಸ್ತ್ರುವ್, ಲಿಂ ಎ. ಎದಿ ದಿ ''ವೈಸಸ್ ಫ್ರಂ ದಿ ಮಿಂಗ್-ಕಿಂಗ್ ಕ್ಯಟಕ್ಲಿಸ್ಮ್: ಚೀನಾ ಇನ್ ಟೈಗರ್ಸ್ ಜಾಸ್ '' [http://www.amazon.com/Voices-Ming-Qing-Cataclysm-China-Tigers%60/dp/0300075537/ref=sr_1_3?ie=UTF8&amp;s=books&amp;qid=1197220627&amp;sr=1-3 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] * ಯಿಜ್ಹುಂಗ್, ಡಿಂಗ್ ರೆಫ್ಲೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಆನ್ ದಿ ನ್ಯೂ ಕಿಂಗ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಇನ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್. ''ಚೈನೀಸ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಇನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ'' ವಿಂಟರ್ 2009/2010, ಸಂ. 43 ಸಂಚಿಕೆ 2, pp 92–96, ಗ್ರಂಥವು ನಾನ್ -ಹಾನ್ ಮನೆತನದವರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂಚು ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಂಚು ಜನಾಂಗದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲು ಮತ್ತು ಗೆಲುವುಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಕೃತಿಯು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ, ಕಿಂಗ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ತಮ್ಮ ಜನಾಂಗದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. === ಗಣರಾಜ್ಯದ ಯುಗ === * ಬರ್ಗೆರ್, ಮೇರಿ ಕ್ಲೇರ್ ''ಸುನ್ ಯತ್-ಸೇನ್'' 480ಪು, ದಿ ಸ್ಟೇನ್ಡರ್ಡ್ ಬಯಾಗ್ರಫಿ * ಬೂರ್ಮನ್, ಹೊವರ್ಡ್ ಎಲ್. ''ಬಯಾಗ್ರಫಿಕಲ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಚೀನಾ '' (Vol. I-IV ಮತ್ತು ಪರಿವಿಡಿ 1967-1979). 600 ಚಿಕ್ಕ ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟ ಚರಿತ್ರೆಗಳು [https://books.google.com/books?id=r3AJFusMHJwC&amp;dq=+Biographical+Dictionary+of+Republican+China&amp;pg=PP1&amp;ots=2vo5nw0qS0&amp;sig=fxzwBb475KIbQBr8KGRDrkVSvl8&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;resnum=4&amp;ct=result#PPA1,M1 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] ** ಬೂರ್ಮನ್, ಹೊವರ್ಡ್ ಎಲ್.ಸುನ್ ಯತ್-ಸೇನ್ ಇನ್ ಬೂರ್ಮನ್ ಎದಿ ''ಬಯಾಗ್ರಫಿಕಲ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಚೀನಾ'' (1970) 3: 170-89, [https://books.google.com/books?id=r3AJFusMHJwC&amp;pg=PA172&amp;lpg=PA172&amp;dq=+YANG+CH'%C3%9C-Y%C3%9CN&amp;source=web&amp;ots=2vo5nB_pW4&amp;sig=z9_ba59M35GI7n85WvjZR5zS3HU&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;resnum=1&amp;ct=result#PPA170,M1 ಪೂರ್ತಿ ಪುಸ್ತಕ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯ] * ಡ್ರೆಯರ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಎಲ್. ''ಚೀನಾ ಎಟ್ ವಾರ್ 1901-1949'' (1995). 422 ಪು * ಈಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನ್ ಲಾಯ್ಡ್ ''ಸೀಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಡಿಸ್ತ್ರಕ್ಶನ್: ನ್ಯಾಷನಲಿಸ್ಟ್ ಚೀನಾ ಇನ್ ವಾರ್ ಎಂಡ್ ರೆವಲೂಶನ್, 1937- 1945. '' (1984) * ಈಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನ್ ಲಾಯ್ಡ್ ''ನ್ಯಾಷನಲಿಸ್ಟ್ ಎರಾ ಇನ್ ಚೀನಾ 1927-1949'' (1991) [http://www.amazon.com/Nationalist-Era-China-1927-1949/dp/0521385911/ref=sr_1_2?ie=UTF8&amp;s=books&amp;qid=1204422788&amp;sr=8-2 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] * ಫೇರ್ ಬೇಂಕ್, ಜಾನ್ ಕೆ. ''ದಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೀನಾ ವಾಲ್ಯೂಮ್ 12, ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಚೀನಾ 1912-1949. '' ''ಪಾರ್ಟ್ 1.'' (1983). 1001 ಪು * ಫೇರ್ ಬೇಂಕ್, ಜಾನ್ ಕೆ. ಎಂಡ್ ಫೆವೆರ್ಕರ್ ಅಲ್ಬರ್ತ್ಸ್ ಎಡಿಶನ್ ''ದಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೀನಾ '' ''ವಾಲ್ಯೂಮ್ 13, ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಚೀನಾ 1912-1949. ಪಾರ್ಟ್ 2'' (1986). 1092 ಪು * ಗೊರ್ಡನ್, ಡೇವಿಡ್ ಎಂ. ''ದಿ ಚೀನಾ-ಜಪಾನ್ ವಾರ್, 1931–1945'' ''ದಿ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಹಿಸ್ಟರಿ'' v70#1 (2006) 137-182; ಮೇಜರ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಓವರ್ ವ್ಯೂ ಆಫ್ ಆಲ್ ಇಂಪಾರ್ಟೆಂಟ್ ಬುಕ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಇಂಟರ್ಪ್ರೆತೆಶನ್ಸ್ ಇನ್ [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸ್]] * ಸಿಯುಂಗ್, ಜೇಮ್ಸ್ ಸಿ. ಎಂಡ್ ಸ್ಟೀವನ್ I ಲೆವಿನ್ ಎದಿಶನ್ಸ್ ''ಚೀನಾಸ್ ಬಿಟರ್ ವಿಕ್ಟರಿ: ದಿ ವಾರ್ ವಿಥ್ ಜಪಾನ್, 1937-1945'' (1992) ಎಸ್ಸೇಸ್ ಬೈ ಸ್ಕಾಲರ್ಸ್; [http://www.questia.com/library/book/china s-bitter-victory-the-war-with-japan-1937-1945-by-james-c-hsiung-steven-i-levine.jsp ಆನ್ಲೈನ್ ಫ್ರಂ [[Questia]]; [http://www.amazon.com/Chinas-Bitter-Victory-Japan-1937-1945/dp/156324246X/ref=sr_1_2?ie=UTF8&amp;s=books&amp;qid=1195984482&amp;sr=1-2 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * ಸಿ-ಶೆಂಗ್, ಚಿ ''ನ್ಯಾಷನಲಿಸ್ಟ್ ಚೀನಾ ಎಟ್ ವಾರ್: ಮಿಲಿಟರಿ ದಿಫೀಟ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಕೊಲಾಪ್ಸ್ 1937–1945'' (1982) * ಹುಂಗ್, ಚಾಂಗ್-ಟೈ ''ವಾರ್ ಎಂಡ್ ಪಾಪುಲರ್ ಕಲ್ಚರ್: ರೇಸಿಸ್ಟನ್ಸ ಇನ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಚೀನಾ 1937-1945'' (1994) [http://content.cdlib.org/ark:/13030/ft829008m5/?&amp;query=&amp;brand=ucpress ಪೂರ್ತಿ ಪುಸ್ತಕ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯ]{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * ರುಬಿನ್ಸ್ಟೀನ್, ಮುರ್ರೆ ಎ. ಎಡಿಶನ್ ''ತೈವಾನ್: ಅ ನ್ಯೂ ಹಿಸ್ಟರಿ'' (2006), ಪು. 560 * ಶಿರೋಯಾಮ, ಟೋಮೊಕೋ ''ಚೈನಾ ದ್ಯೂರಿಂಗ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ದಿಪ್ರೇಸ್ಶನ್: ಮಾರ್ಕೆಟ್, ಸ್ಟೇಟ್, ಎಂಡ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಎಕಾನಮಿ. 1929-1937'' (2008) * ಶುಯುನ್, ಸುನ್ ''ದಿ ಲಾಂಗ್ ಮಾರ್ಚ್: ದಿ ಟ್ರೂ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕಂಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಚೀನಾಸ್ ಫೌಂಡಿಂಗ್ ಮಿಥ್'' (2007) * ಟೇಲರ್, ಜೆ ''ದಿ ಜನರಲಸ್ಸಿಮೋ: ಚಿಯಂಗ್ ಕೈ-ಶೇಕ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಸ್ತ್ರಗ್ಗಲ್ ಫಾರ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಚೀನಾ '' (2009) ISBN 978-0-674-03338-2 * ವೆಸ್ತಾದ್, ಆಡ್ ಅರ್ನ್ ''ದಿಸಿಸಿವ್ ಎನ್ಕೌಂಟರ್ಸ್: ದಿ ಚೈನೀಸ್ ಸಿವಿಲ್ ವಾರ್, 1946-1950 '' (2003). 413 pp. ದಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಇತಿಹಾಸ === ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಯುಗ, 1949- ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ === * ಬರ್ನೋಯಿನ್, ಬಾರ್ಬರ, ಎಂಡ್ ಯು ಚಾನ್ಗೆನ್ ''ಝೌ ಎನ್ಲಾಯಿ: ಅ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಲೈಫ್'' (2005) [http://www.amazon.com/Zhou-Enlai-Political-Barbara-Barnouin/dp/9629962446/ref=sr_1_2?ie=UTF8&amp;s=books&amp;qid=1200477281&amp;sr=1-2 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] * ಬಾಮ್, ರಿಚರ್ಡ್ ದಿ. ರೆಡ್ ಎಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ಪರ್ಟ್: ದಿ ಪೋಲಿಟಿಕೋ-ಇಡಿಯಾಲಜಿಕಲ್ ಫೌಂದೆಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ'ಸ್ ಗ್ರೇಟ್ ಲೀಪ್ ಫಾರ್ವರ್ಡ್. ''ಎಷಿಯನ್ ಸರ್ವೇ''. ವಾಲ್ಯೂಮ್ 4. No. 9, ಸೇಪ್ಟ್ 1964 ) ಪುಟಗಳು 1048–1057 [http://links.jstor.org/sici?sici=0004-4687(196409)4%3A9%3C1048%3A%22AETPF%3E2.0.CO%3B2-%23 ಇನ್ JSTOR] * ಬೇಕರ್, ಜಸ್ಪರ್ ''ಹಂಗ್ರಿ ಘೋಸ್ತ್ಸ್: ಚೀನಾಸ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಫ್ಯಾಮೈನ್'' (1996) ಎನ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಲೀಪ್ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ 1950 * ಚಾಂಗ್, ಜುಂಗ್, ಅಂಡ್ ಜಾನ್ ಹಾಲ್ಲಿಡೇ ''ಮಾವೋ: ದಿ ಅನ್ನೋನ್ ಸ್ಟೋರಿ'' (2005), 814 ಪುಟಗಳು, ISBN 0-679-42271-4 * ಡಿತ್ತ್ಮರ್, ಲೋವೆಲ್. ''ಚೀನಾಸ್ ಕಂಟಿನ್ಯುಅಸ್ ರೆವಲೂಶನ್: ದಿ ಪೋಸ್ಟ್-ಲಿಬರೆಶನ್ ಎಪೋಕ್, 1949-1981'' (1989) [http://content.cdlib.org/ark:/13030/ft3q2nb24q/?&amp;query=&amp;brand=ucpress ಆನ್ಲೈನ್ ಫ್ರೀ]{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * ದಿಯೇತ್ರಿಚ್, ಕ್ರೆಗ್ ''ಪೀಪಲ್ಸ್ ಚೀನಾ: ಅ ಬ್ರೀಫ್ ಹಿಸ್ಟರಿ'' 3ನೆ ಎಡಿಶನ್ (1997), 398 ಪುಟಗಳು. [http://www.amazon.com/Peoples-China-History-Craig-Dietrich/dp/0195106288/ref=sr_1_2?ie=UTF8&amp;s=books&amp;qid=1197238522&amp;sr=8-2 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] * ಕಿರ್ಬಿ, ವಿಲಿಯಂ ಸಿ, ಎದಿಷನ್ಸ್ ''ರೀಲ್ಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಫ್ರೀಡಂ ಇನ್ ಮಾಡ್ರನ್ ಚೀನಾ '' (2004). 416 ಪು * ಕಿರ್ಬಿ, ವಿಲಿಯಂ ಸಿ, ರಾಸ್ಸ್, ರಾಬರ್ಟ್ ಎಸ. ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಂಗ್, ''ನಾರ್ಮಲೈಸೆಶನ್ ಆಫ್ ಯು.ಎಸ. ಚೀನಾ ರಿಲೇಶನ್ಸ್: ಏನ್ ಇಂತರ್ನ್ಯಶನಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ. '' (2005). 376 ಪು * ಲಿ, ಕ್ಸಿಯಬಿಂಗ್ ಅ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಮಾಡರ್ನ್ ಚೀನೀ ಆರ್ಮಿ (2007) ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್ * ಮ್ಯಾಕ್ ಫಾರ್ಕುಹರ್, ರೋದ್ರಿಕ್ ಎಂಡ್ ಫೇರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್. ಜಾನ್ ಕೆ. ಎದಿಷನ್ಸ್ ''ದಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೀನಾ '' ''ವಾಲ್ಯೂಮ್ 15: ದಿ ಪೀಪಲ್ಸ್ ರೆಪಬ್ಲಿಕ್, ಪಾರ್ಟ್ 2: ರೆವಲೂಶನ್ಸ್ ವಿತಿನ್ ದಿ ಚೈನೀಸ್ ರೆವಲೂಶನ್ಸ್. 1966-1982 '' ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯು.ಪ್ರೆಸ್. ಪು 1108 * ಮಿಸ್ನರ್, ಮೌರಿಸ್ ''ಮಾವೊಸ್ ಚೀನಾ ಎಂಡ್ ಆಫ್ಟರ್: ಅ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಪೀಪಲ್ಸ್ ರೀಪಬ್ಲಿಕ್'', 3ನೆ ಎಡಿಶನ್ (ಫ್ರೀ ಪ್ರೆಸ್, 1999) ಡೇನ್ಸ್ ವಿಥ್ ಥಿಯರತಿಕಲ್ ಎಂಡ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಪ್ಪ್ರೋಚ್ [http://www.amazon.com/Maos-China-After-History-Republic/dp/0684856352/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;s=books&amp;qid=1197238473&amp;sr=8-1 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] * ಸ್ಪೆನ್ಸ್, ಜೋನಾತನ್ ''ಮಾವೋ ಜೆದಾಂಗ್'' (1999) [http://www.amazon.com/Mao-Zedong-Penguin-Life-Lives/dp/0670886696/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;s=books&amp;qid=1200477500&amp;sr=1-1 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] * ಶುಯುನ್, ಸುನ್ ''ದಿ ಲಾಂಗ್ ಮಾರ್ಚ್: ದಿ ಟ್ರೂ ಹಿಸ್ಟರಿ ಅಸ ಕಮ್ಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಚೀನಾಸ್ ಫೌಂಡಿಂಗ್ ಮಿಥ್'' (2007) * ವಾಂಗ್, ಜಿಂಗ್ ''ಹೈ ಕಲ್ಚರ್ ಫೀವರ್: ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್, ಎಸ್ಥೆತಿಕ್ಸ್, ಎಂಡ್ ಐದಿಯಾಲಜಿ ಇನ್ ಡೆಂಗ್ಸ್ ಸ್ ಚೀನಾ'' (1996) [http://content.cdlib.org/ark:/13030/ft0489n683/?&amp;query=&amp;brand=ucpress ಪೂರ್ತಿ ಪುಸ್ತಕ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯ]{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * ವೆನ್ಕಿಯನ್, ಗಾವೋ ''ಝೌ ಎನ್ಲೈ: ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಪರ್ಫೆಕ್ಟ್ ರೆವಲೂಶನರಿ'' 2007 [http://www.amazon.com/Zhou-Enlai-Last-Perfect-Revolutionary/dp/158648415X/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;s=books&amp;qid=1200477281&amp;sr=1-1 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] ==== ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ 1966-76 ==== * ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಪಾಲ್. ''ಚೀನಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ: ಒಂದು ಇತಿಹಾಸ'' (2008), ಅ ಫೆವರಬಲ್ ಲುಕ್ ಎಟ್ ಆರ್ಟಿಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ [http://www.amazon.com/Chinese-Cultural-Revolution-History/dp/0521875153/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;s=books&amp;qid=1214281188&amp;sr=8-1 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] * ಎಷೆರಿಕ್, ಜೋಸೆಫ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಪಿಕೊವಿಕ್ಜ್, ಪಾಲ್ ಜಿ, ಎಂಡ್ ವಾಲ್ದರ್, ಎಂದ್ರ್ಯೂ ಜಿ. ''ಚೈನಾಸ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ರೆವಲೂಶನ್ ಎಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ '' (2006). 382 ಪು [http://www.amazon.com/Cultural-Revolution-Shorenstein-Asia-Pacific-Research/dp/0804753504/ref=sr_1_1?ie=UTF8&amp;s=books&amp;qid=1197221379&amp;sr=1-1 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] * ಜಿಯಾನ್, ಗುವೋ, ಸಾಂಗ್, ಯಂಗೆಯಿ, ಝೌ ಎಂಡ್ ಯುವಾನ್ ''ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ದಿ ಚೀನಾ ಕಲ್ಚರಲ್ ರೆವಲೂಶನ್ '' (2006). 433 ಪು * ಮ್ಯಾಕ್ ಫಾರ್ಕುಹರ್, ರೋದ್ರಿಕ್ ಎಂಡ್ ಫೇರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಜಾನ್ ಕೆ. ''ದಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೀನಾ '' ''ವಾಲ್ಯೂಮ್. 15 : ದಿ ಪೀಪಲ್ಸ್ ರೀಪಬ್ಲಿಕ್, ಪಾರ್ಟ್ 2; ರೆವಲೂಶನ್ಸ್ ವಿತಿನ್ ಚೈನಾ ರೆವಲೂಶನ್, 1966-1982.'' ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯು. ಪ್ರೆಸ್, 1992. 1108 ಪು * ಮ್ಯಾಕ್ ಫಾರ್ಕುಹರ್, ರೋದ್ರಿಕ್ ಎಂಡ್ ಮಿಷೆಲ್ ಶೊಎನ್ಹಲ್ಸ ''ಮಾವೋ ನ ಕಡೆಯ ಕ್ರಾಂತಿ '' (2006). * ಮ್ಯಾಕ್ ಫಾರ್ಕುಹರ್, ರೋದ್ರಿಕ್ ''ದಿ ಒರಿಜಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಲ್ಚರಲ್ ರೆವಲೂಶನ್ '' ''ವಾಲ್ಯೂಮ್. 3: ದಿ ಕಮಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಟಕ್ಲಿಸ್ಮ್ 1961-1966.'' (1998). 733 ಪು * ಯಾನ್, ಜಿಯಾಕಿ, ಗಾವೋ, ಗಾವೋ ''ಟರ್ಬುಲೆಂಟ್ ಡೆಕೆಡ್: ಅ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಕಲ್ಚರಲ್ ರೆವಲೂಶನ್ '' (1996). 736 ಪು === ಅರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ === * ಚೌ ಗ್ರೆಗರಿ ಸಿ. ''ಚೀನಾಸ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್'' (2nd ed. 2007)[http://www.amazon.com/Chinas-Economic-Transformation-Gregory-Chow/dp/1405156244/ref=pd_sim_b_img_3 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] * ಎಲ್ವಿನ್, ಮಾರ್ಕ್ ''ರಿಟ್ರೀಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಎಲಿಫನ್ಟ್ಸ್: ಏನ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೈನಾ '' (2004). 564 ಪು. * ಎಲ್ವಿನ್, ಮಾರ್ಕ್, ಲಿಯೂ, ತ್ಸುಯಿ-ಜಂಗ್, ''ಸೆಡಿಮೆಂಟ್ಸ ಆಫ್ ಟೈಮ್: ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ ಎಂಡ್ ಸೊಸೈಟಿ ಇನ್ ಚೈನಾಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ '' (1998). 820 pp. * ಜಿ, ಜ್ಹೊವಜಿನ್, ''ಅ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಶಾಂಘೈ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್; ದಿ ರೈಸ್ ಎಂಡ್ ಡಿಕ್ಲೈನ್ ಆಫ್ ಚಿನಾಸ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲಿಸಂ'' (2003. 325 ಪು. * ನಾಟನ್, ಬಾರಿ ದಿ ಚೀನಾ ಎಕಾನಮಿ: ಟ್ರಾನ್ಸ್ಸಿಶಂಸ್ ಎಂಡ್ ಗ್ರೋತ್ (2007) * ರಾವ್ಸ್ಕಿ, ಥಾಮಸ್ ಜಿ, ಮತ್ತು ಲಿಲ್ಲಿಯನ್ ಎಂ. ಲಿ. ''ಚೈನಾಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಇನ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ತಿವ್'' : ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಪ್ರೆಸ್, 1992 [http://content.cdlib.org/ark:/13030/ft6489p0n6/?&amp;query=&amp;brand=ucpress ಪೂರ್ತಿ ಪುಸ್ತಕ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯ]{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * ಶೀಹನ್, ಜಾಕೀ ''ಚೀನಾ ವರ್ಕರ್ಸ್: ಅ ನ್ಯೂ ಹಿಸ್ಟರಿ '' ರೂತ್ಲೆದ್ಜ್, 1998, ಪುಟಗಳು 269 * ಸ್ಟುವರ್ಟ್-ಫಕ್ಷ್, ಮಾರ್ಟಿನ್, ''ಅ ಶಾರ್ಟ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೀನಾ ಎಂಡ್ ಸೌತ್ ಈಸ್ಟ್ ಎಶಿಯಾ: ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟ್, ಟ್ರೇಡ್ ಎಂಡ್ ಇನ್ಫ್ಲುಎನ್ಸ'' (2003). 278 ಪು === ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ === * ಎಬ್ರೆ, ಪೆತ್ರಿಸಿಯ ''ದಿ ಇನ್ನರ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್: ಮೆರೆಜ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಲೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ಚೈನಾ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದಿ ಸುಂಗ್ ಪೀರಿಯಡ್ '' (1990) * ಹರ್ಷಟ್ಟರ್, ಗೇಲ್ ಮತ್ತು ವಾಂಗ್ ಜ್ಹೆಂಗ್ ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸ: ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಗ್ರಂಥ. ''ಅಮೇರಿಕನ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ರಿವ್ಯೂ''. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008, ಸಂ. 113, ಸಂಚಿಕೆ 5, ಪುಟಗಳು 1404 -1421 * ಹರ್ಷಟ್ಟರ್, ಗೇಲ್ ''20ನೆ ಶತಮಾನದ ಚೀನಾದ ಲಾಂಗ್ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು''. (2007) [http://escholarship.org/uc/gaia_gaia_books ಪೂರ್ತಿ ಪುಸ್ತಕ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯ] * ಹರ್ಷಟ್ಟರ್, ಗೇಲ್, ಎಮಿಲಿ ಹನಿಗ್, ಸುಸಾನ್ ಮ್ಯಾನ್, ಮತ್ತು ಲೀಸಾ ರಾಫೆಲ್, ''ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ'' (1998) * ಕೋ, ದೊರೋಥಿ ''ಟೀಚರ್ಸ್ ಆಫ್ ಇನ್ನರ್ ಚೇಂಬರ್ಸ್: ವುಮೆನ್ ಎಂಡ್ ಕಲ್ಚರ್ ಇನ್ ಚೀನಾ 1573-1722'' (1994) * ಮನ್, ಸೂಸನ್ ''ಪ್ರೀಶಿಯಸ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್: ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಚಿನಾಸ್ ಲಾಂಗ್ 18ಥ್ ಸೆಂಚುರಿ'' (1997) * ವಾಂಗ್, ಶುಒ ದಿ ನ್ಯೂ ಸೋಶಿಯಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಇನ್ ಚೀನಾ: ದಿ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ. ''ಹಿಸ್ಟರಿ ಟೀಚರ್'' ಮೇ2006, ಸಂಪುಟ 39, ಸಂಚಿಕೆಗಳು 3, ಪುಟಗಳು 315–323 == ಮುಂದಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == * [http://www.princeton.edu/~classbib/ ಚೀನಾ ಇತಿಹಾಸದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚರಿತ್ರೆ ] * ಅಬ್ರಮ್ಸನ್, ಮಾರ್ಕ್. ಎಸ್. 2008). ''ಎತ್ನಿಕ್ ಐಡೆನ್ಟಿಟಿ ಇನ್ ಟಾಂಗ್ ಚೀನಾ'' ಪೆನಿಸಿಲ್ವೇನಿಯ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯ ISBN 978-0-8122-4052-8. * ಅನ್ಕೆರ್ಲ್ ಜಿ.ಸಿ. ''ಸಮಕಾಲೀನ ನಾಗರೀಕತೆಗಳು : ಅರಬ್, ಮುಸ್ಲಿಂ, ಭಾರತಿ, ಚೀನಾ, ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ'' INU ಪ್ರೆಸ್ ಜಿನೇವ, 2000 ISBN 2-88155-004-5. * [[ಕ್ರೀಲ್, ಹೆರ್ಲೀ ಗ್ಲೆಸ್ಸ್ನರ್]] ''ಚೀನಾದ ಹುಟ್ಟು '' 1936. * [[ಫೇರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಜಾನ್ ಕಿಂಗ್]], ''ಚೀನಾ:ಒಂದು ಹೊಸ ಇತಿಹಾಸ'', ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್, ಮಾಸ್, ಬೆಲ್ಕನ್ಯಪ್ ಪ್ರೆಸ್, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ, 1992 ISBN 0-674-11670-4 * [[ಫೆಯಿಸ್, ಹರ್ಬರ್ಟ್]], ''ದಿ ಚೀನಾ ಟ್ಯಾನ್ಗಲ್: ಪರ್ಲ್ ಹರ್ಬರ್ ನಿಂದ ಮಾರ್ಷಲ್ ಮಿಶನ್ ವರೆಗೆ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು'', ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 1853 * [[ಹಮ್ಮಂಡ್, ಕೆನ್ನೆತ್. ಜೆ]]. [http://www.thegreatcourses.com/ttcx/coursedesclong2.aspx?cid=8320&amp;id=8320&amp;d=From+Yao+to+Mao%3A+5000+Years+of+Chinese+History&amp;pc=History%20-%20Ancient%20and%20Medieval ಯಾವೋ ನಿಂದ ಮಾವೋ ನ ವರೆಗೆ: ೫೦೦೦ವರ್ಶಗಲ ಚೀನಾ ಇತಿಹಾಸ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928210136/http://www.thegreatcourses.com/ttcx/coursedesclong2.aspx?cid=8320&id=8320&d=From+Yao+to+Mao%3A+5000+Years+of+Chinese+History&pc=History%20-%20Ancient%20and%20Medieval |date=2007-09-28 }} ದಿ ಟೀಚಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ, 2004 (ಡಿವಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಉಪನ್ಯಾಸ ) * [[ಗೈಲ್ಸ್, ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಆಲೆನ್]] [http://www.gutenberg.org/etext/2076 ''ಚೀನಾ ನಾಗರೀಕತೆ '' ] [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಗುಟೆನ್ಬರ್ಗ್]] ಇ-ಪುಸ್ತಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಇತಿಹಾಸ, ಮೂಲ ಪ್ರಕಟಣೆ 1911 * [[ಗೈಲ್ಸ್, ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಆಲೆನ್]]. [http://www.gutenberg.org/files/2156/2156-h/2156-h.htm ''ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಮಂಚು ಜನಾಂಗ'' ] ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಗುಟೆನ್ಬರ್ಗ್ ಇ-ಪುಸ್ತಕ 1912ರಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ ಮನೆತನ ಅಳಿದು ಹೋದಾಗ, ಆ ಮನೆತನದ ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದ ಪುಸ್ತಕ * [[ಕೊರೋತಯೇವ್]] ಎ. ಮಲ್ಕೊವ್ ಎ., ಖಾಲ್ಟೂರಿನ ಡಿ. ''ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಡೈನಮಿಕ್ಸ್ ಕುರಿತು ಪರಿಚಯ; ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ವೃತ್ತಗಳು ಮತ್ತು ಮಿಲ್ಲೆನ್ನಿಯಲ್ ಟ್ರೆಂಡ್ಸ'' ಮಾಸ್ಕೋ: URSS, 2006. ISBN 5-484-00559-0 [http://urss.ru/cgi-bin/db.pl?lang=en&amp;blang=en&amp;page=Book&amp;list=14&amp;id=37484 ] (ಅಧ್ಯಾಯ 2: ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ [[ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿಜ್ಞಾನ]]) * [[ಲೌಫೆರ್ ಬೇರ್ತೋಲ್ದ್]] 1912. ''ಜೇಡ್: ಚೀನಾ ಪ್ರಾಚ್ಯವಸ್ತು ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ'' ಮರುಮುದ್ರಣ: ಡೋವರ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ 1974. * ಮುರ್ರೆ, ಹು, ಕ್ರಾಫಾರ್ಡ್, ಜಾನ್, ಗೊರ್ಡನ್, ಪೀಟರ್, [https://books.google.com/books?id=PJEoAAAAYAAJ&amp;printsec=frontcover ''ಚೀನಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನ'' ] ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್ & ಲಂಡನ್: ಆಲಿವರ್ & ಬೋಯ್ದ್, 1836, 3 ಸಂಪುಟಗಳು * ಟೆರ್ರಿಲ್ ರಾಸ್ಸ್, ''800,000,000: ದಿ ರಿಯಲ್ ಚೀನಾ'', ಬೋಸ್ಟನ್, ಲಿಟಲ್, ಬ್ರೌನ್, 1972 * ವಿಲ್ಕಿನ್ಸನ್, ಎಂಡಿಮಿಯಾನ್ ಪಾರ್ಟಾರ್, [https://books.google.com/books?id=ERnrQq0bsPYC&amp;printsec=frontcover ''ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸ - ಒಂದು ಕೈಪಿಡಿ'' ], ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೃತ. ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಮಾಸ್, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಏಶಿಯ ಸೆಂಟರ್ (ಫಾರ್ ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯೆಂಚಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರ), 2000, 1181 p., ISBN 0-674-00247-4; ISBN 0-674-00249-೦ == ಎಕ್ಸ್ಟರ್ನಲ್ ಲಿಂಕ್ಸ್ == {{Commons category|History of China}} * [http://www.ihp.sinica.edu.tw/database/index.htm ಚೀನಾ ಡಾಟಾಬೇಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161120090606/http://www.ihp.sinica.edu.tw/database/index.htm |date=2016-11-20 }} ಬೈ [[ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸಿನಿಕ]] {{zh icon}} * [http://saturn.ihp.sinica.edu.tw/~wenwu/ww.htm ಮೆನುಸ್ಕ್ರಿಪ್ತ್ ಎಂಡ್ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಡಾಟಾಬೇಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200506031332/http://saturn.ihp.sinica.edu.tw/~wenwu/ww.htm |date=2020-05-06 }} ಬೈ [[ಅಕಾಡೆಮಿಕ ಸಿನಿಕ]] {{zh icon}} * [http://www.badley.info/history/China.index.html ಚೀನಾ ಕ್ರೋನೋಲಜಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಡಾಟಾಬೇಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101108032715/http://www.badley.info/history/China.index.html |date=2010-11-08 }} * [http://www.chinaknowledge.de/History/history.htm ಅ ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಗೈಡ್ ಫಾರ್ ಚೀನಾ ಸ್ಟಡೀಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121129203455/http://www.chinaknowledge.de/History/history.htm |date=2012-11-29 }} * [http://www.ancientchinalife.com/ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಎನ್ಸಿಯಂಟ್ ಚೀನಾ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110207100548/http://ancientchinalife.com/ |date=2011-02-07 }} * [http://authors.history-forum.com/liang_jieming/chinesesiegewarfare/ ಚೈನೀಸ್ ಸೀಜ್ ವಾರಫೆರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070621201559/http://authors.history-forum.com/liang_jieming/chinesesiegewarfare/ |date=2007-06-21 }} - ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಅರ್ಟಿಲರೀ ಎಂಡ್ ಸೀಜ್ ವೆಪನ್ಸ್ ಆಫ್ ಅನ್ತಿಕಿಟಿ - ಎನ್ ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಟ್ಟೆಡ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಬ್ರಾಟ್ ಟು ಯು ಬೈ [http://www.history-forum.com/ ಹಿಸ್ಟರಿ ಫೋರಂ] * [http://pem.org/yinyutang/ ''ಯಿನ್ ಯು ತಾಂಗ್: ಅ ಚೈನೀಸ್ ಹೋಂ'' ]. ಎಕ್ಸ್ಪ್ಲೋರ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಕಂಟ್ಟೆಂಟ್ಸ ಆಫ್ ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ ದ್ಯುರಿಂಗ್ ದಿ ಕಿಂಗ್ ಡಿನ್ಯಾಸ್ತಿ ಎಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಪರಟಿನೆನ್ಸ್ ಟು ಚೈನೀಸ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಎಂಡ್ ಕಲ್ಚರ್ * [http://www.aall.ufl.edu/EMC/ ''ಅರ್ಲಿ ಮೆಡೀವಲ್ ಚೈನಾ'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060719230513/http://www.aall.ufl.edu/EMC/ |date=2006-07-19 }} - ಇದೊಂದು ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವ ಪತ್ರಿಕೆ. ಅಂದಾಜಾಗಿ ಹಾನ್ ನ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳು ಮತ್ತು ಟಾಂಗ್ ವಂಶದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. * [https://web.archive.org/web/20080116175553/http://www.geocities.com/crmaozedong/index.html ಕಲ್ಚರಲ್ ರೆವೊಲೂಶನ್ ಪ್ರಾಪಗಂಡಾ ಪೋಸ್ಟರ್] * [http://www.loc.gov/today/cyberlc/feature_wdesc.php?rec=4043 ಚೀನಾ ರಿದಿಸ್ಕವರ್ಸ್ ಇಟ್ಸ್ ಓನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ] -ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ 100 ನಿಮಿಷಗಳ ಉಪನ್ಯಾಸ - ಖ್ಯಾತ ಲೇಖಕ/ವಿದ್ವಾಂಸ ಯು ಯಿಂಗ್ -ಶಿಹ್, ಎಮೆರಿಟಸ್ ಪ್ರೊಫೆಸ್ಸರ್, ಈಸ್ಟ್ ಎಷಿಯನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಮತ್ತು ಹಿಸ್ಟರಿ, ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ * [http://sd71.bc.ca/sd71/school/courtmid/Library/subject_resources/socials/CHINA.htm ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080105233305/http://sd71.bc.ca/sd71/school/courtmid/Library/subject_resources/socials/CHINA.htm |date=2008-01-05 }} - ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಯುಕ್ತ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು - 5ರಿಂದ 9ನೆ ತರಗತಿಗಳ ತನಕ - 250ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಲಿಂಕ್ಸ್ * ವೊಲ್ಫ್ರಂ ಎಬರ್ಹರ್ಡ್, [http://www.gutenberg.org/files/17695/17695-h/17695-h.htm ಅ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೀನಾ] (ಆನ್ಲೈನ್) ಫೆಬ್ರವರಿ 7, 2006 [EBook #17695], ISO-8859-೧ * [http://www.pbs.org/kqed/chinainside/ ಚೀನಾ ಫ್ರಂ ದಿ ಇನ್ಸೈಡ್] - 2006 PBS ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ KQED ಪಬ್ಲಿಕ್ ಟೆಲಿವಿಶನ್ ಎಂಡ್ ಗ್ರಾನಡ ಟೆಲಿವಿಶನ್ ಫಾರ್ PBS, ಗ್ರಾನಡ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಬಿಬಿಸಿ * [http://www.ourorient.com/ ಓರಿಯಂಟಲ್ ಸ್ಟೈಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100325192112/http://www.ourorient.com/ |date=2010-03-25 }} ದಿ ಜೇನ್ಯೂನ್ ಸೌಲ್ ಆಫ್ ಎನ್ಸಿಯಂಟ್ ಚೈನೀಸ್ ಪೀಪಲ್ * [http://chinese.dsturgeon.net/ ಚೈನೀಸ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್] ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಲೆಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಚೈನೀಸ್ ವರ್ಕ್ಸ್ * [http://www.automaticfreeweb.com/index.cfm?s=ancientasianworld ಎನ್ಸಿಯಂಟ್ ಎಷಿಯನ್ ವರ್ಲ್ಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120515023548/http://www.automaticfreeweb.com/index.cfm?s=ancientasianworld |date=2012-05-15 }} ಹಿಸ್ಟರಿ, ಕಲ್ಚರ್ ಎಂಡ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಆಫ್ ದಿ ಎಷಿಯನ್ ಕಾಂಟಿನೆಂಟ್ ಹಲವಾರು ಲೇಖನಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳು * [http://www-chaos.umd.edu/history/toc.html ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೀನಾ : ಪರಿವಿಡಿ] - ಕೆಯೋಸ್ ಗ್ರೂಪ್ ಎಟ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ * [http://www.history-forum.com/forum/ ಹಿಸ್ಟರಿ ಫೋರಂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110712213414/http://www.history-forum.com/forum/ |date=2011-07-12 }} - [http://www.history-forum.com/ ಹಿಸ್ಟರಿ ಫೋರಂ] ನ [http://www.history-forum.com/forum/forum-1.html ಎಷಿಯಾಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130512061404/http://www.history-forum.com/forum/forum-1.html |date=2013-05-12 }} ಇಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ. * ಡೌನ್ಲೋಡೆಬಲ್ ಆರ್ಟಿಕಲ್: ಬ್ರಾನ್ಜ್ ಏಜ್ ನಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಟರಿಂ ಬೇಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿರಬಹುದಾದ ವೆಸ್ಟ್-ಈಸ್ಟ್ ಮಿಶ್ರಿತ ಜನವಸತಿ. ಲಿ ಎಟ್ ಅಲ್ ''BMC ಬಯಾಲಜಿ'' 2010, 8:15. [http://www.biomedcentral.com/content/pdf/1741-7007-8-15.pdf ] {{DEFAULTSORT:History Of China}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಚೀನಾ ಇತಿಹಾಸ]] i7yf25qrxlslfoz91bbcipl6ze81iw6 0 24408 1375489 1372557 2026-06-20T10:58:16Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375489 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist |box_width = 300px |name = Nikola Tesla |image = Tesla Sarony.jpg |image_size = 225px |caption = ''circa'' 1893. |birth_date = {{Birth date|1856|7|10|df=yes}} |birth_place = [[Smiljan]], [[Austrian Empire]]^a<br />([[Croatian Military Frontier]]) |death_date = {{Death date and age|1943|1|7|1856|7|10|df=yes}} |death_place = New York City, New York, USA |residence = [[Austria-Hungary]]^a<br />[[ಫ್ರಾನ್ಸ್]]<br />[[United States of America]] |citizenship = [[Austro-Hungarian]]{{smallsup|a}} (೧೮೫೬-೧೮೯೧)<br />[[Citizenship in the United States|American]] (೧೮೯೧-೧೯೪೩) |nationality = [[Yugoslav American]] |ethnicity = [[Croatian Serbian]] |fields = [[mechanical engineering|Mechanical]] and [[electrical engineering]] |workplaces = [[Thomas Edison|Edison Machine Works]]<br />[[Tesla Electric Light & Manufacturing]]<br />{{nowrap|[[Westinghouse Electric (1886)|Westinghouse Electric & Manufacturing Co.]]}} |alma_mater = |doctoral_advisor = |academic_advisors = |doctoral_students = |notable_students = |known_for = |alma_mater = |doctoral_advisor = |academic_advisors = |doctoral_students = |notable_students = |known_for = {{collapsible list|title={{nbsp}}|[[Tesla coil]]<br />[[Tesla turbine]]<br />[[Teleforce]]<br />[[Tesla's oscillator]]<br />[[Tesla electric car]]<br />[[Tesla principle]]<br />[[Tesla's Egg of Columbus]]<br />[[Alternating current]]<br />[[Induction motor]]<br />[[Rotating magnetic field]]<br />[[Wireless technology]]<br />[[Particle beam weapon]]<br />[[Death ray]]<br />[[Terrestrial stationary waves]]<br />[[Bifilar coil]]<br />[[Telegeodynamics]]<br />[[Electrogravitics]]}} |author_abbrev_bot = |author_abbrev_zoo = |influences = |author_abbrev_bot = |author_abbrev_zoo = |influences = [[Ernst Mach]] |influenced = [[Gano Dunn]] |awards = [[Edison Medal]] (೧೯೧೬)<br />[[Elliott Cresson Medal]] (೧೮೯೩)<br />[[John Scott Medal]] (೧೯೩೪) |religion = |signature = TeslaSignature.svg |footnotes = ^'''a''' [[Austrian Empire]] (೧೮೦೪–೧೮೬೭) reorganized and renamed into the [[Austro-Hungarian Monarchy]] (೧೮೬೭-೧೯೧೮) in ೧೮೬೭. }} '''ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ''' ರವರು ({{lang-sr|Никола Тесла}}; ೧೦ ಜುಲೈ ೧೮೫೬ – ೭ ಜನವರಿ ೧೯೪೩) ಓರ್ವ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ, ಯಾಂತ್ರಿಕ ಅಭಿಯಂತರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಅಭಿಯಂತರರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಗೆ ಹಾಗೂ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆದ ವಿದ್ಯುತ್‌ಕಾಂತತೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅನೇಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣಕರ್ತರಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವರಲ್ಲದೇ, ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಜನನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆದಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ವಿತರಣೆಯ ಬಹುಫೇಸ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು AC ಮೋಟಾರ್‌ಗಳದ್ದೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಆಧುನಿಕ ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹ (AC) ಆಧಾರಿತ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಾಧನೆಗಳು ಎರಡನೇ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಶುಭಾರಂಭವನ್ನು ಸಾರುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದವು. ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ (ಇಂದಿನ [[ಕ್ರೊಯೆಶಿಯ|ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾ]]) ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾದ ಸೇನಾ ಗಡಿನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಮಿಲ್ಜನ್‌ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನಾಂಗೀಯ/ಕ್ರೈಸ್ತೇತರ/ಯಹೂದ್ಯೇತರ ಸರ್ಬಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರವರು ಜನ್ಮಸ್ಥಳಕಾರಣವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿದ್ದು ನಂತರ ಓರ್ವ ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಪ್ರಜೆಯಾದರು.<ref>{{cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/5167054.stm | publisher = BBC News | title = Electrical pioneer Tesla honoured | date = 2006-07-10 | accessdate = 2009-08-15 }}</ref> ರೇಡಿಯೋ ತರಂಗಗಳ ಮೂಲಕ ನಿಸ್ತಂತು ಸಂಪರ್ಕ/ಸಂವಹನ ಸಾಧಿಸಬಹುದೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದಾಗಿ ಹಾಗೂ "ವಾರ್‌ ಆಫ್‌ ಕರೆಂಟ್ಸ್‌/ವಿದ್ಯುತ್‌ಪ್ರವಾಹಗಳ ಯುದ್ಧ"ದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಗಳಿಸಿದ ವಿಜಯದಿಂದಾಗಿ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಅಭಿಯಂತರರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಅವರನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | url = http://www.serbianunity.net/people/tesla/index.html | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080219051318/http://www.serbianunity.net/people/tesla/index.html | archivedate = 2008-02-19 | publisher = [[Serbian Unity Congress]] | title = Nikola Tesla - electrical engineer and inventor | accessdate = ೨೦೦೯-೦೮-೧೫ }}</ref> ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ಯುತ್‌‌‌‌ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರವರ್ತಕರಾಗಿದ್ದ ಅವರ ಅನೇಕ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದ್ದವು. ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯು ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ<ref>{{cite book | title = Harnessing the Wheelwork of Nature: Tesla's Science of Energy | first = T | last = Valone | publisher = [[David Hatcher Childress|Adventures Unlimited Press]] | isbn = ೧೯೩೧೮೮೨೦೪೫ | pages = [http://books.google.ca/books?client=firefox-a&id=ZNqo1zaZRTYC&pg=PA102 102] }}</ref> ಅಥವಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ ಅಥವಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿತ್ತು. ದುರಾದೃಷ್ಟವಶಾತ್‌ ಅವರ ವಿಲಕ್ಷಣವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಿಂದಾಗಿ ಹಾಗೂ ನಂಬಲನರ್ಹವೆಂದೆನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳಿಂದಾಗಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜೀವನದ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ ಕೆಲವರು ಅವರನ್ನು ಹುಚ್ಚ ವಿಜ್ಞಾನಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite book | last=Childress | first=David Hatcher (ed.) | title=The Tesla Papers: Nikola Tesla on Free Energy & Wireless Transmission of Power | location=Kempton, IL | publisher=[[David Hatcher Childress|Adventures Unlimited Press]] | year=೨೦೦೦ | isbn=೦೯೩೨೮೧೩೮೬೦ }}</ref><ref>{{cite news | author=Robert Lomas | title= Spark of genius | url=http://www.robertlomas.com/Tesla/Independent_Article.html | work=Independent Magazine | date=1999-08-21 | accessdate=2008-07-29}}</ref> ತಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಎಂದೂ ಗಮನ ಹರಿಸದ ಕಾರಣ ಟೆಸ್ಲಾರು ದಾರಿದ್ರ್ಯಾವಸ್ಥೆಗೊಳಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ೮೬ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ತಾವು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹೋಟೆಲ್‌‌ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಸಾವು ಕಂಡರು.<ref>{{cite book |author=White MJ |title=Rivals: conflict as the fuel of science |publisher= [[Harvill Secker (publisher)|Secker & Warburg]] |location=London |year=೨೦೦೧ |page=೧೭೪ |isbn=೦-೪೩೬-೨೦೪೬೩-೦ |oclc= |doi= |accessdate=}}</ref> ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ '''B''' ಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ (''ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಹರಿವಿನ ಸಾಂದ್ರತೆ'' ಹಾಗೂ ''ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಚೋದನೆ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ) ಇಂಟರ್‌‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಆಫ್‌ ಯೂನಿಟ್ಸ್‌‌/ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಏಕಮಾನ ಅಳತೆ ''ಟೆಸ್ಲಾ'' ಗೆ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನಿಡಲಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೇ (೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ''ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌‌ ಗನರಲೇ ಡೆಸ್‌‌ ಪಾಯ್ಡ್‌ಸ್‌ ಎಟ್‌‌‌ ಮೆಷ್ಯೂರೆಸ್'' ‌‌ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ), ನಿಸ್ತಂತು ಚಾಲಿತ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ನಿಸ್ತಂತು ಚೈತನ್ಯ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ''ಟೆಸ್ಲಾ ಪರಿಣಾಮ'' ಕ್ಕೆ ಕೂಡಾ ಅವರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ (೧೮೯೩ರಷ್ಟು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ತಮ್ಮ ಅಪೂರ್ಣ ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆ ಗೋಪುರ/ಟವರ್‌ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ಪ್ರವಾಹದ ಅಂತರಖಂಡೀಯ ಪ್ರಸರಣ/ಸಂವಹನಗಳಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆಗಾಗೆಂದು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಾಪಜ್ವಲನ ವಿದ್ಯುದ್ದೀಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಟೆಸ್ಲಾ ನಿದರ್ಶನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿದ್ದರು). ಟೆಸ್ಲಾರವರು ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್‌‌/ರೋಬೋಟ್‌ ಶಾಸ್ತ್ರ, ರಿಮೋಟ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌ ಉಪಕರಣ, ರಾಡಾರ್‌/ಸರ್ವದರ್ಶಿನಿ ಮತ್ತು ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಹಾಗೂ ಕ್ಷಿಪಣಿಶಾಸ್ತ್ರ/ವಿಜ್ಞಾನ, ಪರಮಾಣು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ<ref>{{cite book |author=Cheney M |title=Tesla : Man Out of Time |publisher=Touchstone |location=New York, NY |year=2001 |pages= |isbn=0-7432-1536-2 |oclc= |doi= |accessdate=}}</ref> ಮತ್ತು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್‌ಕಾಂತತೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್‌‌‌‌ಯಂತ್ರ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Nikola Tesla Memorial Center.JPG|thumb|ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'ರು ಹುಟ್ಟಿದ ಮನೆ ಮತ್ತು ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಸ್ಮಿಲ್ಜನ್‌ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಮೆ]] [[ಚಿತ್ರ:Tesla young.jpg|thumb|upright|c.1879 23ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ]] [[ಚಿತ್ರ:3phase-rmf-noadd-60f-airopt.gif|thumb|ಮೂರು-ಫೇಸ್‌ಗಳ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವ ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ]] ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ-ದಿನಮಾನದ [[ಕ್ರೊಯೆಶಿಯ|ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾ]]ಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಗಾಸ್ಪಿಕ್‌‌ ಪಟ್ಟಣದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಸ್ಮಿಲ್ಜನ್‌ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಬಿಯಾದ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಟೆಸ್ಲಾ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಜ್ಞಾನಸ್ನಾನದ ದೃಢೀಕರಣಪತ್ರವು ಆತನು ೨೮ ಜೂನ್‌ <small>(N.S. ೧೦ ಜುಲೈ)</small>, ೧೮೫೬ರಂದು, ಸ್ರೆಮ್ಸ್‌ಕಿ ಕಾರ್ಲೋವ್ಚಿ/ವ್ಕಿ ಪ್ರಧಾನ ಬಿಷಪ್ಪನ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಓರ್ವ ಸರ್ಬಿಯಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಇಗರ್ಜಿ/ಚರ್ಚಿನ ಪಾದ್ರಿಯಾದ ಫಾದರ್‌ ಮಿಲುಟಿನ್‌ ಟೆಸ್ಲಾ ಮತ್ತು ಡ್ಯೂಕಾ ಮ್ಯಾಂಡಿಕ್‌‌ರ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆತನ ತಂದೆಯ ಮೂಲವು ಟಾ/ತಾರಾ ಕಣಿವೆಯ ಸರ್ಬಿಯಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಹರ್ಜೆಗೋವಿನಿಯನ್‌‌ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕುಲವಾದ ಪಾವ್ಲೆ ಒರ್ಲೋವಿಕ್‌‌ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು.<ref>{{cite book | author=Obrad Mićov Samardžić, "Porijeklo Samardžića i ostalih bratstava roda Orlovića", Mostar 1992.ISBN 86-82271-53-2}}</ref> ಸರ್ಬಿಯಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಇಗರ್ಜಿಯ/ಚರ್ಚಿನ ಪಾದ್ರಿಯ ಮಗಳಾಗಿದ್ದ ಆತನ ತಾಯಿ ಡ್ಯೂಕಾಳು [[ಕೊಸೊವೊ|ಕೊಸೋವೋ]]ದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಲಿಕಾ ಮತ್ತು ಬನಿಜಾಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರು. ಆಕೆಯು ಅನೇಕ ಸರ್ಬಿಯಾದ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡಿದ್ದರೂ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಕರಕುಶಲವಸ್ತುಗಳ ಉಪಕರಣಗಳ ಮಾಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ ಆಕೆಗೆ ಓದಲು ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>ಸೀಫೆರ್‌, "ವಿಝಾರ್ಡ್‌" p.&nbsp;೭</ref> ಐವರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ನಿಕೋಲಾ ನಾಲ್ಕನೆಯವನಾಗಿದ್ದು, ಆತನಿಗೆ ಓರ್ವ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ (ನಿಕೋಲಾ ಐದು ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ ಕುದುರೆ ಸವಾರಿಯ ಆಕಸ್ಮಿಕವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮರಣಿಸಿದ ಆತನ ಹೆಸರು ಡೇನ್‌‌) ಮತ್ತು ಮೂವರು ಸಹೋದರಿಯರಿದ್ದರು (ಮಿಲ್ಕಾ, ಏಂಜಲೀನಾ ಮತ್ತು ಮಾರಿಕಾ).<ref name="cheney-uth-glenn-99">ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಚೆನೆ, ರಾಬರ್ಟ್‌ ಯುತ್‌/ಉತ್‌ ಮತ್ತು ಜಿಮ್‌‌ ಗ್ಲೆನ್‌‌, "ಟೆಸ್ಲಾ, ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಲೈಟ್ನಿಂಗ್‌". ಬಾರ್ನೆಸ್‌ &amp; ನೋಬಲ್‌ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್‌, ೧೯೯೯. ISBN ೦-೭೬೦೭-೧೦೦೫-೮</ref>{{Rp|3|date=May 2009}} ೧೮೬೨ರಲ್ಲಿ ಆತನ ಕುಟುಂಬವು ಗಾಸ್ಪಿಕ್‌‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಕಾರ್ಲೋವಾಕ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹೈಯರ್‌ ರಿಯಲ್‌ ಜಿಮ್ನಾಸಿಯಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರವರು ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>ಓನೀಲ್‌/O'ನೀಲ್‌, ಜಾನ್‌‌, J. (೧೯೪೪), p,&nbsp;೩೨.</ref> ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು-ವರ್ಷಗಳ ಓದನ್ನು ಅವರು ಪೂರೈಸಿದರು.<ref>ವಾಕರ್‌‌, E. H. (೧೯೦೦). ಮನುಕುಲವನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಾಗೂ ಭಾವೀ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಬಗ್ಗೆ ವಿಷದವಾಗಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳಿಗಾಗಿ ಪರಿಚಿತರಾದ ಹಿಂದಿನವರುಗಳೊಂದಿಗೆ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ನಾಯಕರ, ಪ್ರಯತ್ನಗಳು, ಸಾಧನೆಗಳು. ಷಿಕಾಗೋ: A.B. ಕುಹ್ಲ್‌ಮಾನ್‌ Co., p,&nbsp;೪೭೪.</ref> ನಂತರ ಗ್ರಾಜ್‌ನಲ್ಲಿನ‌ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್‌ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ (೧೮೭೫) ಟೆಸ್ಲಾರವರು ವಿದ್ಯುತ್‌‌‌‌ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವಾಗ ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹದ ಬಳಕೆಗಳ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಗ್ರಾಜ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ನಾತಕ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರೆಂದು ಕೆಲ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite journal |last= Wysock |first= W.C. |coauthors= J.F. Corum, J.M. Hardesty and K.L. Corum |title= Who Was The Real Dr. Nikola Tesla? (A Look At His Professional Credentials) |journal= Antenna Measurement Techniques Association, posterpape |date= 22 October 2001 |url= http://www.ttr.com/Who%20Was%20Dr%20Tesla.pdf |format=PDF}}</ref><ref>"[https://books.google.com/books?vid=LCCN12014701&amp;id=q_rZX7Gs_iwC&amp;q=+Gratz&amp;dq=&amp;pgis=1 ದ ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌‌ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ : ಫಾರ್ಟಿ ಇಯರ್ಸ್‌ ರಿಕಲೆಕ್ಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಮೆಟ್ರೋಪೊಲಿಸ್‌]" ಪುಸ್ತಕವು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು ೪ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು (ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ, ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ)</ref><ref>ಹಾರ್ಪರ್ಸ್‌ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ ಫ್ರಮ್‌ ೪೫೮ A.D. ಟು ೧೯೦೬. ಹಾರ್ಪರ್‌ &amp; ಬ್ರದರ್ಸ್‌ ೧೯೦೫. ಪುಟ ೫೨.</ref> ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂರನೇ ವರ್ಷ ಪ್ರಥಮ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್‌ನ ನಂತರ, ಅವರು ಓದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲಿಲ್ಲವೆಂದೂ, ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲವೆಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.serbnatlfed.org/Archives/Tesla/TeslaBook.htm ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ : ದ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಇಯರ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724110856/http://www.serbnatlfed.org/Archives/Tesla/TeslaBook.htm |date=2011-07-24 }}, D. ಮ್ರಿಕಿಚ್‌</ref><ref>{{cite web |last= Wohinz |first= Josef W. |title= Nikola Tesla und Graz |publisher= Technischen Universität Graz |date= 16 May 2006 |url = http://www.presse.tugraz.at//pressemitteilungen/2006/16.05.2006_graz.htm |language= German |accessdate= 2006-01-29 }}</ref><ref>{{cite book | last = Wohinz | first = Josef W. (Ed,) | title = Nikola Tesla und die Technik in Graz | publisher = Verlag der Technischen Universität Graz | year = 2006 | location = Graz, Austria | isbn = 3902465395 |pages= &nbsp;16}}</ref><ref>{{cite news |last= Kulishich |first= Kosta |title= Tesla Nearly Missed His Career as Inventor: College Roommate Tells |publisher= Newark News |date= 27 August 1931}}. ಸೀಫೆರ್, ಮಾರ್ಕ್‌ರ, ದ ಲೈಫ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾನಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಲಾಗಿದೆ, ೧೯೯೬</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೮೭೮ರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಜ್‌‌ವನ್ನು ತೊರೆದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಡಿದುಕೊಂಡರು. ಮುರಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮುಳುಗಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಮಾರಿಬಾರ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದ (ಇಂದಿನ ಸ್ಲೊವೇನಿಯಾ) ಅವರು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಕಾಲ ಸಹಾಯಕ ಅಭಿಯಂತರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ನರದೌರ್ಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರ ತಂದೆಯವರು ಟೆಸ್ಲಾರವರ ಮನವೊಲಿಸಿ [[ಪ್ರಾಗ್|ಪ್ರೇಗ್‌‌‌]]ನಲ್ಲಿರುವ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌‌-ಫರ್ಡಿನೆಂಡ್‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅವರು ೧೮೮೦ರ ಬೇಸಿಗೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಅರ್ನೆಸ್ಟ್‌ ಮ್ಯಾಕ್‌/ಚ್‌‌ರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಮುಗಿಸಿದ್ದರೂ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಅವರು ತೊರೆದರು.<ref name="seifer-96">{{cite book |last= Seifer |first= Marc |title= Wizard: The Life and Times of Nikola Tesla; Biography of a Genius |publisher= Carol Publishing Group |year= 1996 |location= Secaucus, NJ |id= ISBN}}</ref> ಇಡೀ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾಪಕದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾವಿಸಿರುವಂತೆ ಛಾಯಾಚಿತ್ರದಂತೆ ಸ್ಫುಟವಾದ ಜ್ಞಾಪಕಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಓದುವುದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು.<ref name="cheney-79">{{cite book |last= Cheney |first= Margaret |title= Tesla: Man Out of Time |origyear= 1979 |url= https://books.google.com/?id=ti2Jt7XarzMC |accessdate= 2007-06-17 |year= 2001 |publisher= [[Simon and Schuster]] |isbn= ೦೭೪೩೨೧೫೩೬೨ }}</ref> ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತಂತೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ಟೆಸ್ಲಾರು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಾನು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ರೇರಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಟೆಸ್ಲಾರವರು ಪದೇ ಪದೇ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ಅನೇಕವೇಳೆ ದೃಶ್ಯಾಕೃತಿಗಳೊಡನೆ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂತೆ ಹೊಳಪಿನ ಬೆಳಕು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದ ವಿಚಿತ್ರ ಸಂಕಟವನ್ನು ಅವರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಹುತೇಕ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅವರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಂತಹಾ ಪದಗಳು ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿದ್ದಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಅವರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ತೋರುತ್ತಿದ್ದುದಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು ; ವಸ್ತುವೊಂದರ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆಯೇ ಅವರು ಅದನ್ನು ವಾಸ್ತವ ವಿವರಗಳೊಡನೆ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲರಾಗಿದ್ದರು. ಆಧುನಿಕ-ದಿನಮಾನದ ಸಹಸಂವೇದಿಗಳು ಇದೇ ತರಹದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚಿತ್ರರೂಪಿ ಚಿಂತನೆ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲೇ ತಮ್ಮ ಆವಿಷ್ಕಾರವೊಂದನ್ನು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟತೆಯೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಪರಿಮಾಣ/ಆಯಾಮಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನೂ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರವರು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಕೈಯಿಂದ ಚಿತ್ರ/ರೂಪರೇಖೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ಟೆಸ್ಲಾರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ನಡೆದಿದ್ದ ಘಟನೆಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅವರ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತಿದ್ದುದು.<ref name="cheney-79" /> ಟಿವಾದಾರ್‌‌ ಪುಸ್ಕಾಸ್‌‌ರಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಅವರು [[ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್]]‌‌‌ಗೆ ತಂತಿಸಮಾಚಾರ ಕಂಪೆನಿಯಾದ,<ref>ಜೇಮ್ಸ್‌‌ ಗ್ರಾಂಟ್‌ ವಿಲ್ಸನ್‌, ಜಾನ್‌ ಫಿಸ್ಕೆ, ''ಆಪಲ್‌ಟನ್‌ಸ್‌ ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್‌ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಬಯೋಗ್ರಫಿ''. P. ೨೬೧.</ref> ನ್ಯಾಷನಲ್‌‌ ಟೆಲಿಫೋನ್‌‌ ಕಂಪೆನಿಗೆ ೧೮೮೦ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ತೆರಳಿದರು. ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಸರ್ಬಿಯಾದ ಓರ್ವ ಯುವ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ ನೆಬೋಜ್ಸಾ ಪೆಟ್ರೋವಿಕ್‌‌ರನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಆತ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಅವರುಗಳು ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಅವಧಿಯು ಕಡಿಮೆಯೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಜೋಡಿ ವಿದ್ದ್ಯುಜ್ಜಲಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸತತ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ೧೮೮೧ರಲ್ಲಿ, ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ದೂರವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರವು ಆರಂಭಗೊಂಡಾಗ ಟೆಸ್ಲಾರವರು ಕಂಪೆನಿಯ ಪ್ರಧಾನ ವಿದ್ಯುತ್‌ತಜ್ಞರಾದರು, ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಭಿಯಂತರರಾಗಿ ನಿಯುಕ್ತಗೊಂಡರು. ದೂರವಾಣಿ ಪುನಃಪ್ರೇಷಕ ಅಥವಾ ವರ್ಧಕವೆಂದು ಕೆಲವರು ಭಾವಿಸಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಇತರರ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಧ್ವನಿವರ್ಧಕವಾಗಿರಬಹುದಿದ್ದ ಸಾಧನವೊಂದನ್ನು ಕೂಡಾ ಅವರು ನಂತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದರು.<ref>"''[http://www.tfcbooks.com/teslafaq/q&amp;a_040.htm ಡಿಡ್‌ ಟೆಸ್ಲಾ ರಿಯಲಿ ಇನ್‌ವೆಂಟ್‌ ದ ಲೌಡ್‌ಸ್ಪೀಕರ್‌?]'' ". ೨೧ಸ್ಟ್‌ ಸೆಂಚುರಿ ಬುಕ್ಸ್‌, ಬ್ರೆಕೆನ್‌ರಿಡ್ಜ್, CO.</ref> [[ಚಿತ್ರ:RMFpatent.PNG|thumb|left|ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹ ಮೋಟಾರ್‌‌ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲತತ್ವವನ್ನು ವಿಷದಪಡಿಸುವ U.S. ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ 381968ದಿಂದ ಒಂದು ರೇಖಾಚಿತ್ರ]] === ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌‌ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ವಾಸ === ''ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್‌‌ ಎಡಿಸನ್‌‌ ಕಂಪೆನಿ'' ಯಲ್ಲಿ ಸಾಗರೋತ್ತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಬಂದ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಎಡಿಸನ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಅಭಿಯಂತರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ೧೮೮೨ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. ೧೮೮೮ರಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವ ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅನೇಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಆತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ಆತನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅದೇ ವರ್ಷ ಚೋದನೆ ಮೋಟಾರ್‌ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದರು. ಇದಾದ ಕೆಲಸಮಯದ ನಂತರ, ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯು ಮರಣಿಸಿದಂತೆ ಕಂಡ ಕನಸಿನಿಂದಾಗಿ ಬೆಚ್ಚಿದ ಟೆಸ್ಲಾ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡಿದ್ದರು, ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು "ನನಗೆ ಅದು ನಿಜಕ್ಕೂ ನಡೆದಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿತ್ತು" ಎಂದಿದ್ದರು.<ref>{{cite book |title=Wizard |author=Marc J. Seifer |year=1998 |publisher=Citadel Press |isbn=0806519606 |url=https://books.google.com/?id=h2DTNDFcC14C&pg=PA94&lpg=PA94&dq=nikola+tesla+mother+death }}</ref> ಆಕೆಯ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಟೆಸ್ಲಾರು ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದರು. ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ತವರಾಗಿದ್ದ ಗ್ರಾಕಾಕ್‌ ಬಳಿಯ ''ಟೋಮಿಂಗಜ್'' ‌‌ ಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಗಾಸ್ಪಿಕ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಅವರು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದು ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ ಮಹಾನಗರಕ್ಕೆ<ref>"ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಲೈಟ್ನಿಂಗ್‌ " ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಬ್ರಾಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಂಗ್‌ ಸರ್ವೀಸ್‌ ಸೇವೆಯಿಂದ. [http://www.pbs.org/tesla/ ಜಾಲತಾಣ ]</ref> ೬ ಜೂನ್‌ ೧೮೮೪ರಂದು ಆಗಮಿಸಿದ ಟೆಸ್ಲಾರು ಓರ್ವ ಮಾಜಿ ಉದ್ಯೋಗದಾತ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌‌ ಬ್ಯಾಚೆಲರ್‌‌ರಿಂದ ತಂದ ಶಿಫಾರಸು ಪತ್ರದ ಹೊರತಾಗಿ ಹೆಚ್ಚೇನನ್ನೂ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. [[ಥಾಮಸ್ ಆಲ್ವ ಎಡಿಸನ್|ಥಾಮಸ್‌ ಎಡಿಸನ್‌]]ರವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಬರೆದ ಶಿಫಾರಸು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಚೆಲರ್‌ರು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದರು, "ನಾನು ಇಬ್ಬರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲೆ, ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ತಾವು ; ಮತ್ತೋರ್ವರೆಂದರೆ ಈ ಯುವಕ." ''ಎಡಿಸನ್‌ ಮೆಷೀನ್‌ ವರ್ಕ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ'' ಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಟೆಸ್ಲಾರನ್ನು ಎಡಿಸನ್‌ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸರಳ ವಿದ್ಯುತ್‌‌‌‌ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಎಡಿಸನ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಕಾರ್ಯವು ಆರಂಭವಾಯಿತಾದರೂ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಕಂಪೆನಿ'ಯ ತೀವ್ರ ಕಷ್ಟಕರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವಷ್ಟು ಮುಂದುವರೆದರು. ಎಡಿಸನ್‌ ಕಂಪೆನಿ'ಯ ಏಕಮುಖ ವಿದ್ಯುತ್‌ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮರುವಿನ್ಯಾಸದ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಸಹಾ ಟೆಸ್ಲಾರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |first= |last= |authorlink= |coauthors= |title=Tesla Says Edison was an Empiricist. Electrical Technician Declares Persistent Trials Attested Inventor's Vigor. 'His Method Inefficient' A Little Theory Would Have Saved Him 90% of Labor, Ex-Aide Asserts. Praises His Great Genius. |url= |quote=Nikola Tesla, one of the world's outstanding electrical technicians, who came to America in 1884 to work with Thomas A. Edison, specifically in the designing of motors and generators, recounted yesterday some of... |publisher=New York Times |date=19 October 1931 |accessdate=2007-07-21 }}</ref> ಎಡಿಸನ್‌' ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಸಮರ್ಥ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕಗಳನ್ನು ಮರುವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಅದರ ಸೇವಾಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ವೆಚ್ಚಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ತಂದರೆ ತಮಗೆ US$೫೦,೦೦೦ರಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು (ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಿದ ನಂತರ ೨೦೦೭ರ ಸಾಲಿನ ~ US$೧.೧ ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸಮಾನ)<ref>{{cite web|url=http://www.westegg.com/inflation/ |title=Adjusting the reported given amount of money for inflation, the US$50,000 in 1885 would equal US$1,140,112.60 in 2007 |publisher=Westegg.com |date= |accessdate=2010-08-01}}</ref> ನೀಡುವೆವೆಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದ್ದುದಾಗಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref name="cheney-79" />{{Rp|54–57|date=May 2009}} ಹೇಳಿದಂತೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದುದಕ್ಕೆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ೧೮೮೫ರಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಕೇಳಿದಾಗ "ಟೆಸ್ಲಾ, ನೀವು ನಮ್ಮ ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಶೈಲಿಯ ತಮಾಷೆಯನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲವೆನಿಸುತ್ತೆ," ಎಂದು ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎಡಿಸನ್‌ ತಮ್ಮ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆದರು.<ref>ಕ್ಲಿಫರ್ಡ್‌ A. ಪಿಕ್‌ಓವರ್‌, ''ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್‌ ಬ್ರೈನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಜೀನಿಯಸ್‌ : ದ ಸೀಕ್ರೆಟ್‌ ಲೈವ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಎಕ್‌ಸೆಂಟ್ರಿಕ್‌ ಸೈಂಟಿ್ಸ್ಟ್‌ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಮ್ಯಾಡ್‌ಮೆನ್‌''. ಹಾರ್ಪರ್‌ಕಾಲಿನ್ಸ್, ೧೯೯೯. ೩೫೨&nbsp;ಪುಟಗಳು. P. ೧೪ ISBN ೦-೬೮೮-೧೬೮೯೪-೯</ref><ref>"ಮೈ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌ " ಲೇಖಕ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟರ್‌, ಫೆಬ್ರವರಿ-ಜೂನ್‌, ೧೯೧೯ಗಳಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಬೆನ್‌ ಜಾನ್ಸನ್‌‌ರಿಂದ ಸಂಪಾದನೆ, ಮರುಮುದ್ರಣ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ : ಬಾರ್ನೆಸ್‌ &amp; ನೋಬಲ್‌, ೧೯೮೨. ISBN</ref> ಹಿಂದೆ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿನಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರತಿ ವಾರಕ್ಕೆ US$೧೮ರಂತೆ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ೫೩ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದುಡಿಯಬೇಕಿತ್ತು. ಆ ಮೊತ್ತವು ಕಂಪೆನಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಬಂಡವಾಳಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿತ್ತು. ವೇತನವನ್ನು ಏರಿಸಿ ಪ್ರತಿ ವಾರಕ್ಕೆ US$೨೫ರಷ್ಟು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ತಮ್ಮ ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪದ ಮರುಕ್ಷಣವೇ ಟೆಸ್ಲಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ರಾಜಿನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.<ref>ಜಾನ್ನೆಸ್‌, "ಎಂಪೈರ್‌ ಆಫ್‌ ಲೈಟ್‌" p. ೧೧೦</ref> ಕೆಲಸದ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಎಡಿಸನ್‌ ಕಂಪೆನಿಗಾಗಿಯೇ ಅಲ್ಪ ಕಾಲ ಕಂದಕಗಳನ್ನು ಅಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಅವರು ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ AC ಬಹುಫೇಸ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="cheney-79" /> {| class="toccolours" style="float:right;margin:0 0 1em 1em;width:320px;text-align:left;clear:right" |- | '''ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದ ವಿದ್ಯುದ್ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಧನಗಳು ಹಾಗೂ ಮೂಲತತ್ವಗಳು''' :---- * ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವ ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಅನೇಕ ಸಾಧನಗಳು (1882) * ಚೋದಿತ ಮೋಟಾರ್‌‌, ರೋಟರಿ ಪರಿವರ್ತಕ/ಟ್ರಾನ್ಸ್‌‌ಫಾರ್ಮರ್‌‌ಗಳು, ಮತ್ತು "ಅತ್ಯಧಿಕ" ತರಂಗಾಂತರಗಳ ಆವರ್ತಕ/ಪರ್ಯಾಯಕಗಳು * ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ವರ್ಧಿತ ಸಂವಾಹಕ ''ಟೆಸ್ಲಾ ಸುರುಳಿ'',<ref name="WJJohnstondictionary" />, ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಆಂದೋಲನಗಳ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಏರಿಸುವ ಇತರೆ ಪರಿಕರಗಳು (ಸಂಚಾಯಕ ನಿರಾವೇಶಕ ರೂಪಾಂತರಗಳು ಮತ್ತು ''ಟೆಸ್ಲಾ ಆಂದೋಲಕಗಳು'' <ref>ರೂಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್‌, R., &amp; ಪೆಪ್ಪರ್‌, J. H. (1876). ಡಿಸ್ಕವರೀಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌‌ ದ ನೈನ್‌ಟೀಂತ್‌ ಸೆಂಚುರಿ. ಲಂಡನ್‌‌: G. ರೂಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸನ್ಸ್. [https://books.google.com/books?id=E1cJAAAAIAAJ&amp;pg=PA545 ಪುಟ 545].</ref><ref>ಆರ್ಚೀ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್‌ ಕಾಲಿನ್ಸ್, ''ವೈರ್‌ಲೆಸ್‌ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫಿ: ಇಟ್ಸ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ, ಥಿಯರಿ ಅಂಡ್‌ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್‌''. ಮೆಕ್‌ಗ್ರಾ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್‌ ಕಂಪೆನಿ, ೧೯೦೫. [https://books.google.com/books?id=RBNLAAAAMAAJ&amp;pg=PA130&amp;lr=&amp;as_brr=1#PPA131,M1 ಪುಟ 131.]</ref> ಸೇರಿದಂತೆ) * ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹದ ದೀರ್ಘ-ಅಂತರದ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಸಂವಹನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ <ref>ಟೆಸ್ಲಾ, ನಿಕೋಲಾ, "A ನ್ಯೂ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಆಫ್‌ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿಂಗ್‌ ಕರೆಂಟ್‌ ಮೋಟಾರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌‌". ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್‌, ಮೇ ೧೮೮೮.</ref> (೧೮೮೮) ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಸಂವಹನದ ಇತರೆ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನಗಳು * ನಿಸ್ತಂತು ಸಂಪರ್ಕ/ಸಂವಹನ (ರೇಡಿಯೋ ಅಲೆಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿನ ವಿಧಾನ/ಕಲೆ) ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ ತರಂಗಗಳ ಆವರ್ತಕಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು<ref> ರಾಬರ್ಟ್‌ ರೂಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್‌, ''ಡಿಸ್ಕವರೀಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನೈನ್‌ಟೀಂತ್‌ ಸೆಂಚುರಿ''. G. ರೂಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸನ್ಸ್, ೧೯೦೩. [https://books.google.com/books?id=E1cJAAAAIAAJ&amp;pg=PR7&amp;lr=&amp;as_brr=1&amp;source=gbs_search_r&amp;cad=1_1#PPA542,M1 ಪುಟ 542]. </ref> * ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್‌‌/ರೋಬೋಟ್‌ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಲಾಜಿಕ್‌ ಗೇಟ್‌ಗಳು<ref>"''[http://www.tfcbooks.com/teslafaq/q&amp;a_024.htm ಟೆಸ್ಲಾಸ್‌ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ AND ಗೇಟ್‌]'' ". ೨೧ಸ್ಟ್‌ ಸೆಂಚುರಿ ಬುಕ್ಸ್‌, ಬ್ರೆಕೆನ್‌ರಿಡ್ಜ್, CO. (''ed''., ಇದು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಲಾಜಿಕ್‌ ಗೇಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ; {{US patent|723,188}} ಮತ್ತು {{US patent|725,605}})</ref> * ವಿದ್ಯುತ್‌ಚಿಕಿತ್ಸೆ ''ಟೆಸ್ಲಾ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಹೊಯಿಲುಗಳು'' <ref>, ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್‌, "''ದ IEEE ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌‌ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ ಟರ್ಮ್ಸ್‌'' ". ೬th ed. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌, N.Y., ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್‌, c೧೯೯೭. IEEE Std ೧೦೦-೧೯೯೬. ISBN ೧-೫೫೯೩೭-೮೩೩-೬ [''ed''. ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ಸ್‌ ಕೋಆರ್ಡಿನೇಟಿಂಗ್‌ ಕಮಿಟಿ 10, ಟಮ್ಸ್‌ ಅಂಡ್ ಡೆಫನೇಷನ್ಸ್‌ ; ಜೇನ್‌ ರಾಡಾಟ್ಜ್‌‌, (ಅಧ್ಯಕ್ಷ)]</ref><ref>ಡ್ಯೂಗನ್‌, ವಿಲಿಯಮ್‌ ಜೇಮ್ಸ್, "ಹ್ಯಾಂಡ್‌-ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ-ಥೆರಾಪ್ಯೂಟಿಕ್ಸ್‌". F.A.ಡೇವಿಸ್‌ ಕಂಪೆನಿ, ೧೯೧೦. ಪುಟ ೧೨೩. "[...] ಸ್ಪೀಕ್‌ ಆಫ್‌ "ಟೆಸ್ಲಾ ಕರೆಂಟ್ಸ್‌ " ವೆನ್‌ ವೀ ರಿಯಲಿ ಮೀನ್‌ ದ ಹೈ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ ಕರೆಂಟ್ಸ್‌."</ref><ref>ಸ್ನೋ, ವಿಲಿಯಮ್‌ ಬೆನ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌, "ಕರೆಂಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಹೈ ಪೊಟೆನ್ಷಿಯಲ್‌‌ ಆಫ್‌ ಹೈ ಅಂಡ್‌ ಅದರ್‌ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸೀಸ್‌". ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಆಥರ್ಸ್‌ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್‌ Co., ೧೯೧೮. ಪುಟ ೧೨೧.</ref> * ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ನಿಸ್ತಂತು ರವಾನೆ ಮತ್ತು ''ಟೆಸ್ಲಾ ಪರಿಣಾಮ'' <ref>ನಾರ್ರೀ, H. S., "ಇಂಡಕ್ಷನ್‌ ಕಾಯಿಲ್ಸ್‌ : ಹೌ ಟು ಮೇಕ್‌, ಯೂಸ್‌, ಅಂಡ್‌ ರಿಪೇರ್‌ ದೆಮ್‌ ".ನಾರ್ಮನ್‌ H. ಷ್ನೀಡರ್‌, ೧೯೦೭, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌. ೪ನೇ ಆವೃತ್ತಿ.</ref><ref>ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟರ್‌‌, ಜನವರಿ ೧೯೧೯. ಪುಟ ೬೧೫.</ref> * ''ಟೆಸ್ಲಾ ಪ್ರತಿಬಾಧೆ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು'' <ref>ದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರ್. (೧೮೮೪). ಲಂಡನ್‌ : ಬಿಗ್ಸ್‌ &amp; Co. [https://books.google.com/books?id=CAwAAAAAMAAJ&amp;pg=PA19&amp;ie=ISO-8859-1#PPA19,M1 ಪುಟ&nbsp;19]</ref> * ''ಟೆಸ್ಲಾ ಸ್ಥಾಯಿ-ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಕ್ಷೇತ್ರ'' * ''ಟೆಸ್ಲಾ ಮೂಲತತ್ವ'' * ದ್ವಿತಂತು ಸುರುಳಿ * ದೂರಭೌಮಿಕಬಲವಿಜ್ಞಾನ * ''ಟೆಸ್ಲಾ ನಿರೋಧನ'' * ''ಟೆಸ್ಲಾ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು'' <ref>ಬೆಂಗ್ಟ್‌ ಆಂಡರ್ಸ್ ಬೆನ್ಸನ್‌, ''ಪರ್ಸೆಪ್ಷನ್‌ ಆಪರೇಟಸ್‌‌ ಫಾರ್‌‌ ದ ಬ್ಲೈಂಡ್‌ '', {{US patent|3250023}}</ref> * ''ಟೆಸ್ಲಾ ತರಂಗಗಳು'' <ref name="WJJohnstondictionary">[https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ ಹೌಸ್ಟನ್‌, E. J. (][https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ 1889). ][https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ A ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ವರ್ಡ್ಸ್‌, ಟರ್ಮ್ಸ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಫ್ರೇಸಸ್‌‌ ]. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: W.J. ಜಾನ್ಸ್‌‌ಟನ್‌‌. [https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ&amp;pg=PA956 ಪುಟ 956].</ref> * ''ಟೆಸ್ಲಾ ವಿಸರ್ಜನೆ'' <ref name="WJJohnstondictionary" /> * ವಿದ್ಯುತ್‌ದಿಕ್ಪರಿವರ್ತಕಗಳ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ಕೂರ್ಚಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳು * ನೀರು, ಹಬೆ ಮತ್ತು ಅನಿಲಗಳ ''ಟೆಸ್ಲಾ ಚಕ್ರಯಂತ್ರಗಳು'' (e.g., ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರದ ವಿದ್ಯುತ್‌ಜಲಚಕ್ರಗಳು) ಮತ್ತು ''ಟೆಸ್ಲಾ ಪಂಪ್‌‌ಗಳು'' * ''ಟೆಸ್ಲಾ ಜಾಲಕ/ದಾಹಕ'' * ''ವಿದ್ಯುತ್‌‌ಕೊರೋನಾ ವಿಸರ್ಜಕ ಓಜೋನ್‌ ಜನಕ'' * ''ಟೆಸ್ಲಾ ಸಂಪೀಡಕ'' * ಬ್ರೆಮ್ಸ್‌‌ಟ್ರಾಹ್ಲಂಗ್‌ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಿತ [[ಕ್ಷ-ಕಿರಣ|X-ರೇ/ಕ್ಷ-ಕಿರಣ]]ಗಳ ಕೊಳವೆಗಳು * ಐಯಾನೀಕೃತ ಅನಿಲಗಳ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು "''ಹಾಟ್‌ ಸೈಂಟ್‌ ಎಲ್ಮೋಸ್‌ ಫೈರ್'' ‌‌".<ref>[https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ ಹೌಸ್ಟನ್‌, E. J. (][https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ 1889). ][https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ A ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ವರ್ಡ್ಸ್‌, ಟರ್ಮ್ಸ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಫ್ರೇಸಸ್‌‌ ]. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: W.J. ಜಾನ್ಸ್‌‌ಟನ್‌‌. [https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ&amp;pg=PA801 ಪುಟ 801].</ref> * ಅಧಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಸರ್ಜಕದ ಸಾಧನಗಳು * ವಿದ್ಯುದಾವೇಶಪೂರಿತ ಕಣಗಳ ಪ್ರಭೆಯ ಸಾಧನಗಳು * ಬಿಂಬ ಹರಿವಿನ ಸಾಧನಗಳು<ref>[https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ ಹೌಸ್ಟನ್‌, E. J. (][https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ 1889). ][https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ A ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ವರ್ಡ್ಸ್‌, ಟರ್ಮ್ಸ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಫ್ರೇಸಸ್‌‌ ]. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: W.J. ಜಾನ್ಸ್‌‌ಟನ್‌‌. [https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ&amp;pg=PA878 ಪುಟ 878].</ref> * ಆರ್ಕ್‌ ದೀಪ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು * ವಿದ್ಯುತ್‌ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ತೀರ ಕನಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ರೋಧವನ್ನು ಒಡ್ಡುವಂತ ವಿಧಾನಗಳು (ಅಧಿವಾಹಕತೆಯ ಪೂರ್ವವರ್ತಿಯಾದುದು) * ವಿಭವಾಂತರ ವರ್ಧನಾತ್ಮಕ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲ * ಭಾರೀ ವಿಭವಾಂತರದ ವಿಸರ್ಜಕ ಸಾಧನಗಳು * ಮಿಂಚಿನಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧನಗಳು * VTOL ವಿಮಾನ * ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಬಲಪ್ರವರ್ತನದ ಸಿದ್ಧಾಂತ * ವಿದ್ಯುತ್‌ ವಾಹನದ ಕಲ್ಪನೆಗಳು * ಬಹುಫೇಸ್‌‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು |} == ಮಧ್ಯದ ವರ್ಷಗಳು == ''ಟೆಸ್ಲಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಲೈಟ್‌ & ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್‌'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವಂತ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರು ೧೮೮೬ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು. ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹ ಮೋಟಾರ್‌ ನಿರ್ಮಾಣದ ಬಗೆಗಿನ ಟೆಸ್ಲಾರ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಪಸ್ವರವೆತ್ತಿದ ಆರಂಭಿಕ ಹಣಕಾಸಿನ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಕಂಪೆನಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಣ ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಟೆಸ್ಲಾರು ೧೮೮೬ರಿಂದ ೧೮೮೭ರವರೆಗೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿ ದುಡಿಯಲು ತೊಡಗಿದರು. ೧೮೮೭ರಲ್ಲಿ, ಮೊದಲಿನ ವಿದ್ಯುತ್‌ಕೂರ್ಚರಹಿತ ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹ ಚೋದಕ ಮೋಟಾರ್‌ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ, ಅವರು ೧೮೮೮ರಲ್ಲಿ ''ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಇನ್‌‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌‌ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್'' ‌‌ (ಈಗ IEEE) ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಿದರ್ಶಿಸಿ ತೋರಿಸಿದ್ದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಟೆಸ್ಲಾ ಸುರುಳಿಯ ಮೂಲತತ್ವಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರಲ್ಲದೇ ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌‌ಹೌಸ್‌‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌‌‌‌ & ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್‌‌ ಕಂಪೆನಿ'ಯ ಪಿಟ್ಸ್‌‌‌ಬರ್ಗ್‌‌ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್‌‌‌ ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌‌ಹೌಸ್‌‌ರೊಡನೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ದೀರ್ಘ ಅಂತರದ ಸಂವಹನವನ್ನು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಬಹುಫೇಸ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌‌ಹೌಸ್‌‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವಂತ ಏಕ ಸಾಧನ ನಿರ್ವಾತ ಕೊಳವೆಗಳನ್ನು (ಅವರ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ {{US patent|514170|#514,170}} ಸದೃಶವಾದದ್ದು) ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಂತರ [[ಕ್ಷ-ಕಿರಣ|X-ರೇ/ಕ್ಷ-ಕಿರಣ]]ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದುದನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೧೮೮೭ರಲ್ಲಿ, ಟೆಸ್ಲಾರು ಪರಿಶೋಧಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಇತರೆ ಮುಂಚಿನ X-ರೇ/ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಕೊಳವೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಸಾಧನದಲ್ಲಿದ್ದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನೆಂದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಗುರಿಯಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಿದ್ಯುದ್ಧೃವವನ್ನು ಬಳಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಸಾಧನದಿಂದ ನಡೆಯುವ ವಿದ್ಯಮಾನಕ್ಕೆ ಆಧುನಿಕ ದಿನಮಾನದ ಹೆಸರು ''ಬ್ರೆಮ್ಸ್‌ಷ್ಟ್ರಾಲಂಗ್‌'' ವಿಕಿರಣ (ಅಥವಾ ''ಬ್ರೇಕಿಂಗ್‌ ವಿಕಿರಣ'' ) ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ನಮಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ತಿಳಿದಿರುವ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರ [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌]] ಉತ್ಸರ್ಜನ/ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣಯಾನಿಕ ಉತ್ಸರ್ಜನ/ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುದ್ಧೃವವೊಂದರಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊರಸೂಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಈ ಸಾಧನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಟೆಸ್ಲಾ ಸುರುಳಿಯ ಆಂದೋಲಿಸುತ್ತಿರುವ HV ಹೊರಹೊಯಿಲು ಋಣ ವಿಭವಾಂತರದ ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ವಿದ್ಯುದ್ಧೃವದ ಸಮೀಪದ ತೀವ್ರ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವುದರಿಂದ ಗಾಜಿನ ಆಚ್ಛಾದನದೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಣೆಗೆ ತುತ್ತಾಗುವುದರಿಂದ X ರೇ/ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತವೆ. ಅವರು ಗೀಸ್ಲರ್‌‌ ಕೊಳವೆಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಬಳಸಿದ್ದರು. X ರೇ/ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳ ಪರಿಣಾಮದಿಂದುಂಟಾಗುವುದೆಂದು ನಂತರ [[ವಿಲ್ಹೆಮ್ ರಾಂಟ್‌ಜನ್|ವಿಲ್‌ಹೆಲ್ಮ್‌‌‌‌ ರಾಂಟ್‌‌ಜೆನ್‌‌]] ಗುರುತಿಸಿದ್ದ ಚರ್ಮಕ್ಕಾಗುವ ಹಾನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವನ್ನು ೧೮೯೨ರ ವೇಳೆಗೆ ಟೆಸ್ಲಾ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೊದಲಲ್ಲಿ, X-ರೇಗಳು/ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿ/ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಅನೇಕ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರು ಏರ್ಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಟೆಸ್ಲಾರು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲಗಳ ಮೂಲಕ, "ಈ ಉಪಕರಣವು [... ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು] ಸಾಧಾರಣ ಉಪಕರಣಗಳ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಬಲ್ಲದಾಗಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ರಾಂಟ್‌‌ಜೆನ್‌‌ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ" ಎಂಬುದನ್ನು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದರು.<ref>N. ಟೆಸ್ಲಾ, [http://www.tfcbooks.com/tesla/1898-11-17.htm HIGH FREQUENCY OSCILLATORS FOR ELECTRO-THERAPEUTIC AND OTHER PURPOSES.] ''[https://books.google.com/books?vid=0ulmMIkNisnAACpaud&amp;id=bUo7vYNkbKQC ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ-ಥೆರಾಪ್ಯೂಟಿಕ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌]'', ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ-ಥೆರಾಪ್ಯೂಟಿಕ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌. ಪುಟ ೨೫.</ref> ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲ ಮತ್ತು ಏಕ-ಘಟಕ X-ರೇ/ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಧನಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಆಗಬಹುದಾದ ಅಪಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡಾ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಈ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಂದೆ ನಡೆಸಿದ ಪರಿಶೋಧನೆಗಳ ಬಗೆಗಿನ ತಮ್ಮ ಅನೇಕ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಲ್ಲಿ, ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಆಗಬಹುದಾದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಆಗಬಹುದು ಎಂದಿದ್ದರು. ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಆಗುವ ಹಾನಿಯು ರಾಂಟ್‌‌ಜೆನ್‌‌ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಓಜೋನ್‌‌ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದರಿಂದಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನೈಟ್ರಸ್‌‌ ಆಮ್ಲದ ಕಾರಣವಾಗಿ ಎಂದು ಮುಂಚೆ ಅವರು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ಲಾಸ್ಮಾದಲ್ಲಿನ ಅಲೆಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾಗೆ X-ರೇಗಳು/ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು ಕೂಡಾ ಅನುಲಂಬ ಅಲೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಟೆಸ್ಲಾರು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುವುದಲ್ಲದೇ ಒತ್ತಡ-ಮುಕ್ತ ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಅಲೆಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದಿರುತ್ತವೆ.<ref>ಗ್ರಿಫಿತ್ಸ್, ಡೇವಿಡ್‌ J. ''ಇಂಟ್ರೊಡಕ್ಷನ್‌ ಟು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್'' ‌, ISBN ೦-೧೩-೮೦೫೩೨೬-X ಮತ್ತು ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್‌, ಜಾನ್‌‌ D. ''ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್'', ISBN ೦-೪೭೧-೩೦೯೩೨-X.</ref><ref>''[https://books.google.com/books?vid=0ulmMIkNisnAACpaud&amp;id=bUo7vYNkbKQC ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ-ಥೆರಾಪ್ಯೂಟಿಕ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌]'', ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ-ಥೆರಾಪ್ಯೂಟಿಕ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌. ಪುಟ ೧೬.</ref> ಆತನ ಊಹಾ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಇತರರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಸ್ಥಿರೀಕರಿಸಿದರು.<ref>ಜಾರ್ಜ್‌ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್‌ ಷ್ರೇಡಿ, ಥಾಮಸ್‌ ಲಾಥ್ರಾಪ್‌ ಸ್ಟೆಡ್‌‌ಮ್ಯಾನ್‌‌, ''ಮೆಡಿಕಲ್‌ ರೆಕಾರ್ಡ್'', ೧೮೯೭. [https://books.google.com/books?id=Jx4CAAAAYAAJ&amp;pg=PA288&amp;lr=&amp;as_brr=1#PPA287,M1 ಪುಟ 287].</ref> ಅದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಟೆಸ್ಲಾರು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. [[ವಿಲ್ಹೆಮ್ ರಾಂಟ್‌ಜನ್|ರಾಂಟ್‌‌ಜೆನ್‌‌'ರ]] ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರೂ (ನಂತರ ರಾಂಟ್‌‌ಜೆನ್‌‌ರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ತನ್ನ ಕೈಗಳ ಮೂಳೆಗಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸುವುದೂ ಸೇರಿದಂತೆ) ತನ್ನ ಶೋಧನೆಗಳ ಕುರಿತು ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ; ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವು ಮಾರ್ಚ್‌ ೧೮೯೫ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೫ತ್‌‌ ಅವೆನ್ಯೂ ರಸ್ತೆಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಅಗ್ನಿ ಆಕಸ್ಮಿಕದಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದವು. ಗಾಳಿಯ ದ್ರವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಟೆಸ್ಲಾ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕವನ್ನು ಕೂಡಾ ಟೆಸ್ಲಾರು ೧೮೯೫ರಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಲಾರ್ಡ್‌‌ ಕೆಲ್ವಿನ್‌‌'ರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ, ಮರು-ಅನಿಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿ ಏನನ್ನಾದರೂ ಚಾಲಿಸಲು ಬಳಸಿದಾಗ ದ್ರವೀಕೃತ ಗಾಳಿಯು ಸಿದ್ಧಾಂತೀಯವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಟ್ಟಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತಾಪವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರು ಅರಿತಿದ್ದರು; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ ವಿಸಂಗತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ 'ಅಧಿಕ ಅಖಂಡತೆ'ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ<ref>ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ, ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌‌ಲಿಂಗ್‌ ಪ್ರೆಡಿಕ್ಷನ್‌ ಆಫ್‌ ದ ವರ್ಲ್ಡ್‌‌ಸ್‌‌ ಗ್ರೇಟೆಸ್ಟ್‌‌ ಲಿವಿಂಗ್‌ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್‌ (ಲೇಖನ, ದ ನಾರ್ತ್‌ ಅಮೇರಿಕನ್‌, ೧೮ ಮೇ ೧೯೦೨).</ref>. ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಮುಗಿದು ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಮುನ್ನ, ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವು ಸುಟ್ಟು ಹೋಗಿ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಕರಣಗಳು, ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ನಾಶವಾಗಿದ್ದವು. ಅಗ್ನಿ ಆಕಸ್ಮಿಕದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಜರ್ಮನಿಯ ಲಿಂಡೆಯವರು ಇದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು.<ref>ಪುಟಗಳು ೨೮೪-೨೮೫, ವಿಲಿಯಮ್‌ R. ಲೈನೆ, ಪೆಂಟಾಗನ್‌ ಅಲೈಯೆನ್ಸ್‌, ೧೯೯೩.</ref> ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಎರಡು ಬಿಂದುಗಳ ನಡುವೆ ವಿದ್ಯುತ್‌ ವಾಹಕವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವ ವಿವಿಧ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂವಹನವನ್ನು ಬಳಸುವ ಭೂಮಿಯ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ವಾಹಕತ್ವದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ "ತಂತಿರಹಿತ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಸಂವಹನ"ದ "ವಿಶ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ"ಯೊಂದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಿದ್ದಾಂತವನ್ನು ಬಳಸುವ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ನಿಸ್ತಂತು ಶಕ್ತಿ ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ-ಶಕ್ತಿಯ ನೇರಳಾತೀತ ರಶ್ಮಿದಂಡವನ್ನು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಲಂಬವಾದ ಅಯಾನೀಕೃತ ವಾಹಿನಿಯೊಂದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರೇಷಕ-ಗ್ರಾಹಕ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅವಾಸ್ತವ ಮಿಂಚಿನ ಸರಳುಗಳು ಎಂಬ ವಿದ್ಯುತ್‌ಲೇಸರ್‌ ವಿದ್ಯುದಾಘಾತ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು,<ref>[http://stinet.dtic.mil/oai/oai?&amp;verb=getRecord&amp;metadataPrefix=html&amp;identifier=ADA239988 A ಸರ್ವೇ ಆಫ್‌ ಲೇಸರ್‌ ಲೈಟ್ನಿಂ‌ಗ್‌ ರಾಡ್‌‌ ಟೆಕ್ನಿಕ್ಸ್‌.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327224144/http://stinet.dtic.mil/oai/oai?&verb=getRecord&metadataPrefix=html&identifier=ADA239988 |date=2008-03-27 }} ಬಾರ್ನೆಸ್‌, ಅರ್ನಾಲ್ಡ್‌‌ A., Jr.; ಬರ್ಥೆಲ್‌, ರಾಬರ್ಟ್‌ O.</ref> ರೂಪಿಸಲು ಹಾಗೂ ವಾಹನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.hsvt.org/faq.html ಫ್ರೀಕ್ವೆಂಟ್ಲಿ ಆಸ್ಕ್‌ಡ್‌ ಕ್ವಶ್ಚನ್ಸ್.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081207002222/http://www.hsvt.org/faq.html |date=2008-12-07 }} HSV ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್</ref><ref>[http://www.dtic.mil/ndia/nld4/schles.pdf ವೆಹಿಕಲ್‌ ಡಿಸೇಬಲಿಂಗ್‌ ವೆಪನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326232520/http://www.dtic.mil/ndia/nld4/schles.pdf |date=2009-03-26 }} ಪೀಟರ್‌ A. ಷ್ಲೆಸಿಂಗರ್‌‌ರಿಂದ, ಅಧ್ಯಕ್ಷ, HSV ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್, Inc. [http://www.dtic.mil/ndia/nld4/ NDIA ನಾನ್‌-ಲೀಥಲ್‌ ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ IV] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110603171338/http://www.dtic.mil/ndia/nld4/ |date=2011-06-03 }} ೨೦–೨೨ ಮಾರ್ಚ್‌ ೨೦೦೦</ref> "ತಂತಿರಹಿತ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಸಂವಹನ"ವನ್ನು ೧೮೯೧ರಷ್ಟು ಮುಂಚೆಯೇ ಟೆಸ್ಲಾರು ನಿದರ್ಶನ ನೀಡಿ ತೋರಿಸಿದ್ದರು. ''ಟೆಸ್ಲಾ ಪರಿಣಾಮ'' (ಟೆಸ್ಲಾರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಇಟ್ಟ ಹೆಸರು) ಎಂಬುದು ಈ ರೀತಿಯ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ವಹನದ ಅನ್ವಯಿಕೆಗೆ (ಎಂದರೆ ವಾಹಕದ ಮುಖಾಂತರ ವಿಭವಾಂತರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ದ್ರವ್ಯಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಚಲನೆಗೆ ಕೂಡ) ಇಟ್ಟ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.<ref name="cheney-79" />{{Rp|174|date=May 2009}}<ref>ನಾರ್ರೀ, H. S., "ಇಂಡಕ್ಷನ್‌ ಕಾಯಿಲ್ಸ್‌ : ಹೌ ಟು ಮೇಕ್‌, ಯೂಸ್‌, ಅಂಡ್‌ ರಿಪೇರ್‌ ದೆಮ್‌". ನಾರ್ಮನ್‌ H. ಷ್ನೀಡರ್‌, ೧೯೦೭, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌. ೪ನೇ ಆವೃತ್ತಿ.</ref> [[ಚಿತ್ರ:TeslaWirelessPower1891 adjusted.png|thumb|left|1891ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನೀಡಿದ್ದ ಉನ್ನತ ತರಂಗಾಂತರ ಮತ್ತು ವಿಭವಾಂತರದ ಉಪನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯ/ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಗಳ ನಿಸ್ತಂತು ಸಂವಹನದ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ]] === ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಪೌರತ್ವ === ತಮ್ಮ ೩೫ರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ೩೦ ಜುಲೈ ೧೮೯೧ರಂದು, ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನ ದೇಶೀಕರಿಸಿದ ಪೌರರಾದರು. ಅದೇ ವರ್ಷವೇ ಟೆಸ್ಲಾರು ತಮ್ಮ ೩೫ ಸೌತ್‌ ಫಿಫ್ತ್‌ ಅವೆನ್ಯೂ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ನಂತರ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನ ೪೬ E. ಹೌಸ್ಟನ್‌‌ ಬೀದಿ/ರಸ್ತೆ ಎಂಬ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೌಸ್ಟನ್‌‌ ಬೀದಿ/ರಸ್ತೆ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ನಿಸ್ತಂತು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಸಂವಹನದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಬಗ್ಗೆ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನ ಎರಡೂ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುದ್ದೀಪಗಳನ್ನು ತಂತಿರಹಿತವಾಗಿ ಬೆಳಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref>ಕ್ರುಮ್ಮೆ, ಕ್ಯಾಥೆರೀನ್‌, ಮಾರ್ಕ್‌ ಟ್ವೈನ್‌ ಮತ್ತು ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ : ಥಂಡರ್‌ ಅಂಡ್‌ ಲೈಟ್ನಿಂಗ್‌. ೪ ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ ೨೦೦೦ ([[ಪಿಡಿಎಫ್|PDF]])</ref> ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ತೀರ ಸಮೀಪವರ್ತಿ ಸ್ನೇಹಿತರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಜೋವಾನ್‌ ಜೊವಾನೊವಿಕ್‌‌ ಜ್ಮಾಜ್‌‌ರ ಅನೇಕ ಸರ್ಬಿಯಾದ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು (ಇವುಗಳನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಿದ್ದರು) ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ''ಸೆಂಚುರಿ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌/ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ'' ಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ರಾಬರ್ಟ್‌‌ ಅಂಡರ್‌ವುಡ್‌‌ ಜಾನ್ಸನ್‌‌ರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ್ದರು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು [[ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ]]ರು ಬೋಧಿಸಿದ್ದ ವೈದಿಕ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ/ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ (''i.e.'', [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂಧರ್ಮ]]) ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದರು; ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆಂದರೆ, ಹಿಂದೂ-ವೈದಿಕ ಚಿಂತನೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ದ್ರವ್ಯ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಗಳ ಬಗೆಗಿನ ತಮ್ಮ ಮೂಲಭೂತ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲು ಟೆಸ್ಲಾರು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು.<ref>ಗ್ರಾಟ್ಜ್‌, ಟೊಬಿ, "''[http://arizonaenergy.org/CommunityEnergy/INFLUENCE%20OF%20VEDIC%20ON%20TESLA'S%20UNDERSTANDING%20OF%20FREE%20ENERGY.htm ದ ಇನ್‌ಫ್ಲ್ಯೂಯೆನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ವೇದಿಕ್‌ ಫಿಲಾಸಫಿ ಆನ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ 'ಸ್‌ ಅಂಡರ್‌‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‌ ಆಫ್‌ ಫ್ರೀ ಎನರ್ಜಿ]'' ".</ref> [[ಚಿತ್ರ:US390721.png|thumb|right|ಭಾರೀ ಅಂತರಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಿಕ್ಕೆಂದು AC ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ AC ಡೈನಮೋ. ಇದು [93]ರೊಳಗೆ ಅಡಕವಾಗಿದೆ.]] ಬಹುಫೇಸ್‌‌ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರಥಮ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಟೆಸ್ಲಾರವರು ೩೬ ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದರು. ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮತ್ತು ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವ ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೂಲತತ್ವಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಅವರು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಆಧುನಿಕ-ದಿನಮಾನದ IEEE ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪೂರ್ವವರ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಇನ್‌‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್‌‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ೧೮೯೨ರಿಂದ ೧೮೯೪ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಇನ್‌‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌‌ ರೇಡಿಯೋ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್‌‌ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ೧೮೯೩ರಿಂದ ೧೮೯೫ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಉನ್ನತ ತರಂಗಾಂತರ ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಶಂಕುವಿನಾಕಾರದ ಟೆಸ್ಲಾ ಸುರುಳಿಯೊಂದನ್ನು ಬಳಸಿ ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷ ವೋಲ್ಟ್‌ಗಳ AC ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದರಲ್ಲದೇ [[ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹಕ|ವಾಹಕಗಳ]]ಲ್ಲಿನ ''ಸ್ಕಿನ್‌ ಪರಿಣಾಮ'' ದ ಪರಿಶೋಧನೆ, ಕ್ರಮಪಡಿಸಿದ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡುವಿಕೆ, ನಿದ್ದೆ ಬರಿಸುವ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸುವಿಕೆ, ತಂತಿರಹಿತ ಅನಿಲ ವಿಸರ್ಜನಾ ದೀಪಗಳು, ಮತ್ತು ಪ್ರಪ್ರಥಮ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರೇಷಕವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಂತಿರಹಿತವಾಗಿ ಅವರು ಪ್ರಸಾರಿಸಿದ್ದರು. ೧೮೯೩ರಲ್ಲಿ ಮಿಸ್ಸೋರಿ/ಮಿಸ್ಸೌರಿಯ St. ಲೂಯಿಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ರೇಡಿಯೋ ಸಂಪರ್ಕ/ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿ/ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯಾದ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌‌ ಇನ್‌‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್‌‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಲೈಟ್‌‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ಗಳನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು ಅದರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಮೂಲತತ್ವಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದರು. ವಿವಿಧ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ನಿ/ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚರ್ಚೆಯು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಆಕಾಶದುದ್ದಕ್ಕೂ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವತ್ತಲೂ ಟೆಸ್ಲಾರು ಪರಿಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದರು. "ಅನೇಕ ತಲೆಮಾರುಗಳು ಸರಿದುಹೋಗುವ ಮುನ್ನ, ನಮ್ಮ ಯಂತ್ರಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆಯಿಂದಲೂ ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಲ್ಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಅವರದು ಮಾನವನು ತಾನು ಬಳಸುವ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ನಿಸರ್ಗದ ಪರಿಚಲನೆಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾಗುವುದು ಸುನಿಶ್ಚಿತ ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಯ ಬೇಕಷ್ಟೆ ಎಂಬ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯಾಗಿತ್ತು."<ref>"ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟ್ಸ್‌ ವಿತ್‌ ಆಲ್ಟರ್‌ನೇಟ್‌ ಕರೆಂಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಹೈ ಪೊಟೆನ್ಷಿಯಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಹೈ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ" (ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೯೨))</ref> ಷಿಕಾಗೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್‌-ಸಂಬಂಧಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಇಡೀ ಕಟ್ಟಡವನ್ನೇ ಮೀಸಲಿರಿಸಿದ್ದ ವರ್ಲ್ಡ್‌‌ಸ್‌ ಎಕ್ಸ್‌‌‌‌ಪೊಸಿಷನ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ವರ್ಲ್ಡ್‌‌ಸ್‌ ಕೊಲಂಬಿಯನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌‌‌‌ಪೊಸಿಷನ್‌ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನವು ೧೮೯೩ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಟೆಸ್ಲಾ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್‌‌‌ ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌‌ಹೌಸ್‌‌ರವರುಗಳು ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಬೆಳಗಲು AC ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಬಳಸಿ ತನ್ಮೂಲಕ ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಅದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಕೆಲ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಪ್ರತಿದೀಪ್ತಿ ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಏಕ ಘಟಕ ಬಲ್ಬ್‌ದೀಪಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು. ಓರ್ವ ವೀಕ್ಷಕ ಹೀಗೆಂದು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಬರೆದಿದ್ದರು: {{quote|Within the room was suspended two hard-rubber plates covered with tin foil. These were about fifteen feet apart, and served as terminals of the wires leading from the transformers. When the current was turned on, the lamps or tubes, which had no wires connected to them, but lay on a table between the suspended plates, or which might be held in the hand in almost any part of the room, were made luminous. These were the same experiments and the same apparatus shown by Tesla in London about two years previous, "where they produced so much wonder and astonishment".<ref>John Patrick Barrett, ''Electricity at the Columbian Exposition''. R.R. Donnelley 1894 (World's Columbian Exposition, 1893, Chicago, Ill.) Page 168–169</ref>}} "''ಕೊಲಂಬಸ್‌ನ ಮೊಟ್ಟೆ/ಎಗ್‌ ಆಫ್‌ ಕೊಲಂಬಸ್'' ‌" ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ತಯಾರಿಸಿದ್ದ ತಾಮ್ರದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಟೆಸ್ಲಾರವರು ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವ ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಚೋದಿತ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳ ಮೂಲತತ್ವಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ವಿವರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದರು. === ಎಡಿಸನ್‌ === ಟೆಸ್ಲಾ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌‌ಹೌಸ್‌‌ರವರುಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದ ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾದ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಏಕಮುಖ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು (DC) ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ವಿತರಣೆಗೆ ಬಳಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಡಿದ ಎಡಿಸನ್‌'ರ ಪ್ರಚಾರಾಭಿಯಾನದಿಂದಾಗಿ ೧೮೮೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಗೆ ಭಾಗಶಃ, ಟೆಸ್ಲಾ ಮತ್ತು ಎಡಿಸನ್‌ರವರುಗಳು ಎದುರಾಳಿಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟರು. ಟೆಸ್ಲಾರು ಚೋದನ/ಚೋದಿತ ಮೋಟಾರ್‌‌ಅನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸುವವರೆಗೆ, AC' ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ದೀರ್ಘ ಅಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ವಿಭವಾಂತರ ಸಂವಹನದ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು AC ವಿದ್ಯುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮೋಟಾರ್‌‌ಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವಿಕೆಯು ಮರೆಸಿಹಾಕಿರುತ್ತಿತ್ತು. "ವಾರ್‌ ಆಫ್‌ ಕರೆಂಟ್ಸ್‌/ವಿದ್ಯುತ್‌ ಹೊಯಿಲುಗಳ ಯುದ್ಧ"ದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಎಡಿಸನ್‌ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌‌ಹೌಸ್‌‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬಹುತೇಕ ದಿವಾಳಿಯಂಚಿಗೆ ತಲುಪಿದ ಕಾರಣ, ೧೮೯೭ರಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌‌ಹೌಸ್‌‌ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯದ ಗೌರವಧನಗಳಿಂದ ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌‌ಹೌಸ್‌‌ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ನೀಡಿದರು. ೧೮೯೭ರಲ್ಲಿಯೇ, ಟೆಸ್ಲಾರು ವಿಕಿರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡಾ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ್ದುದು ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಯಿತು.<ref>ವೇಸರ್‌, ಆಂಡ್ರೆ, "''ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ’ಸ್‌ ರೇಡಿಯೇಷನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ದ ಕಾಸ್ಮಿಕ್‌ ರೇಸ್‌'' ".</ref> ಟೆಸ್ಲಾರವರು ೪೧ ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ಮೊತ್ತಮೊದಲ ರೇಡಿಯೋ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ({{US patent|645,576}}) ಅರ್ಜಿ ದಾಖಲಿಸಿದರು. ಸೇನಾಪಡೆಯು ರೇಡಿಯೋ-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಟಾರ್ಪಿಡೋ/ನೌಕಾಸ್ಫೋಟಕಗಳಂತಹಾ ಸಾಧನಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ವರ್ಷವೊಂದರ ನಂತರ ರೇಡಿಯೋ-ನಿಯಂತ್ರಿತ ದೋಣಿಯ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಯನ್ನು US ಸೇನಾಪಡೆಯ ಮುಂದೆ ನೀಡಿದರು. ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್‌‌/ರೋಬೋಟ್‌ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ರೂಪವಾದ "''ಟೆಲ್‌ಆಟೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌‌ ಕಲೆ'' "ಯನ್ನು ಹಾಗೂ ರಿಮೋಟ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌/ದೂರನಿಯಂತ್ರಕದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೂಡಾ ಟೆಸ್ಲಾರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಟೆಸ್ಲಾ, ನಿಕೋಲಾ, "''[http://www.teslaplay.com/autobody.htm ಮೈ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716135912/http://www.teslaplay.com/autobody.htm |date=2011-07-16 }}'' ", ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟರ್‌‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ, Feb, ಜೂನ್‌, ಮತ್ತು Oct, ೧೯೧೯. ISBN ([http://www.rastko.org.rs/istorija/tesla/ntesla-autobiography.html "ದ ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್‌ ಲೈಫ್‌ ಆಫ್‌‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ" rastko.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130321135512/http://www.rastko.org.rs/istorija/tesla/ntesla-autobiography.html |date=2013-03-21 }} ನಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಲಭ್ಯವಿದೆ)</ref> ಮ್ಯಾಡಿಸನ್‌ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌‌ ಗಾರ್ಡನ್‌ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮುಂದೆ ರೇಡಿಯೋ-ನಿಯಂತ್ರಿತ ದೋಣಿಯ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ೧೮೯೮ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದರು. ತಮ್ಮ ದೋಣಿಯನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರು "ಟೆಲಿಆಟೋಮೇಟನ್‌ " ಎಂದು ಕರೆದರು.<ref>ಜೋನ್ನೆಸ್‌, ಜಿಲ್‌‌. ''ಎಂಪೈರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಲೈಟ್‌'' ISBN ೦-೩೭೫-೭೫೮೮೪-೪. ಪುಟ ೩೫೫, ಓನೀಲ್‌/O'ನೀಲ್, ಜಾನ್‌ J., ''ಪ್ರೊಡಿಗಲ್‌ ಜೀನಿಯಸ್‌ : ದ ಲೈಫ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'' (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ : ಡೇವಿಡ್‌ ಮೆಕ್‌ಕೇ, ೧೯೪೪)ದಿಂದ ಆಕರಿಸಿದ್ದು, p.&nbsp;೧೬೭.</ref> ರೇಡಿಯೋ ದೂರನಿಯಂತ್ರಕ/ರಿಮೋಟ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌ ಸಾಧನವು ೧೯೬೦ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಸಾಧನೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ, ಟೆಸ್ಲಾರು "ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ದಹಕ/ಜ್ವಾಲಕ" ಅಥವಾ ಕಿಡಿ ಬಿರಟೆ/ಸ್ಪಾರ್ಕ್‌ ಪ್ಲಗ್‌ಅನ್ನು ಆಂತರಿಕ ದಹನ ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್‌/ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ ಎಂಜಿನ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು. ಅವರು {{US patent|609,250}}ಅನ್ನು, "ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಇಗ್ನೈಟರ್‌‌‌ ಫಾರ್‌ ಗ್ಯಾಸ್‌‌ ಎಂಜಿನ್ಸ್‌‌" ಎಂಬ ಈ ಯಾಂತ್ರಿಕ ದಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ರೇಡಿಯೋ ಅಲೆಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಅವರು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದ (ಬ್ರಾಡ್‌ವೇ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಸ್‌ತ್‌ ಅವೆನ್ಯೂಗಳ ನಡುವೆ) ಕೆಳ ಮನ್‌ಹಾಟ್ಟನ್‌‌ ಪ್ರದೇಶದ ೪೯ W ೨೭ನೇ St.ನಲ್ಲಿರುವ ದ ರೇಡಿಯೋ ವೇವ್‌‌ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾದ ಹಿಂದೆ ಗೆರ್‌ಲ್ಯಾಚ್‌ ಹೋಟೆಲ್‌ ಆಗಿದ್ದ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಮುಂಚೆ ವಾಸವಿದ್ದರು. ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಈ ಕಟ್ಟಡದ ಮೇಲೆ ಸ್ಮಾರಕ ಫಲಕವನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆತನ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.teslasociety.com/ |title=Tesla Memorial Society of New York |publisher=Teslasociety.com |date= |accessdate=2010-08-01}}</ref> === ಕೊಲೊರಾಡೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ === {{See also|Magnifying transmitter}} [[ಚಿತ್ರ:Nikola Tesla, with his equipment Wellcome M0014782.jpg|thumb|ದಶಲಕ್ಷ ವೋಲ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಲ್ಲ ಅವರ "ವರ್ಧಿಸುವ ಪ್ರೇಷಕ"ದೊಂದಿಗೆ ಕೊಲೊರಾಡೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌‌‌ದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಕುಳಿತಿರುವ ಪ್ರಚಾರದ ಚಿತ್ರ.ವೃತ್ತಖಂಡಗಳು ಸುಮಾರು 7 ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಿದ್ದವು (23 ft).(ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಟಿಪ್ಪಣಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದೊಂದು ಬಹು ಒಡ್ಡಿಕೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ.)]] [[ಚಿತ್ರ:Experiment in wireless power transmission by Nikola Tesla at his laboratory in Colorado Springs in 1899.png|thumb|ಕೊಲೊರಾಡೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗ. ಈ ದೀಪಗಳ ಪಟ್ಟಿಯು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೇಷಕದಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ]] [[ಚಿತ್ರ:TeslaWirelessIllustration.png|thumb|upright|ಕೊಲೊರಾಡೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌‌‌‌ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗ : ಇಲ್ಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೇಷಕದೊಂದಿಗೆ ಅನುರಣನದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಿಸಿದ ಕ್ರಮಪಡಿಸಿದ ಸುರುಳಿಯು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿರುವ ದೀಪವನ್ನು ಹತ್ತಿಸುತ್ತದೆ.]] ೧೮೯೯ರಲ್ಲಿ, ಟೆಸ್ಲಾರು ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಕೊಲೊರಾಡೋ ನಗರದ ಕೊಲೊರಾಡೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌‌‌ ‌ಎಂಬಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉನ್ನತ-ವಿಭವಾಂತರ, ಉನ್ನತ-ತರಂಗಾಂತರ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಷ್ಟು ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಫೂಟೆ Ave. ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಕಿಯೋವಾ St.<ref>ಪೈಕ್ಸ್‌ ಪೀಕ್‌ Ave. ಬಳಿಯಿರುವ ಸ್ಮಾರಕ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿರುವ ಟೆಸ್ಲಾ ಸ್ಮಾರಕ ಗುರುತಿನ ಪ್ರಕಾರ</ref> ರಸ್ತೆಗಳ ಸಮೀಪವಿದ್ದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಾವು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದಾಗ ಅವರು ವರದಿಗಾರರಿಗೆ ತಾನು ಪೈಕ್ಸ್‌ ಶೃಂಗದಿಂದ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌‌ಗೆ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವ ನಿಸ್ತಂತು ತಂತಿಸಂವಹನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಯಾನುಗೋಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತು ಛೇದಕ ಅಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಲಂಬ ಅಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ನೆಲದ ಭೂಗ್ರಹೀಯ ಹರಿವಿನ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ದಿನಚರಿ ಪುಸ್ತಕವು ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>ಟೆಸ್ಲಾ, ನಿಕೋಲಾ, "ದ ಟ್ರೂ ವೈರ್‌ಲೆಸ್‌ ". ''ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟರ್‌‌'', ಮೇ ೧೯೧೯. ([http://www.pbs.org/tesla/res/res_art06.html pbs.orgನಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ])</ref> ತಮ್ಮ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯು ಒಂದು ವಾಹಕವೆಂದು ರುಜುವಾತುಪಡಿಸಿ ತೋರಿಸಿದ ಟೆಸ್ಲಾರು ಕೃತಕ ಮಿಂಚನ್ನು ಕೂಡಾ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ್ದರು (೧೩೫ ಅಡಿಗಳವರೆಗಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ದಶಲಕ್ಷ ವೋಲ್ಟ್‌ಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಸರ್ಜನವನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿತ್ತು).<ref>ಗಿಲ್ಲಿಸ್ಪೀ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಕೌಲ್ಸ್‌ಟನ್, "''ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್‌ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಬಯೋಗ್ರಾಫಿ'' "; ''ಟೆಸ್ಲಾ, ನಿಕೋಲಾ''. ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಬ್ನರ್ಸ್‌ ಸನ್ಸ್‌, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌. ISBN</ref> ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕಗಳ ಮೂಲಕ ಮಿಂಚಿನ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ಟೆಸ್ಲಾರು ವಾಯುಮಂಡಲದ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಪರಿಶೋಧಿಸಿದರು. ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಗ್ರಾಹಕಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸಂಜಕ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲಗಳ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣವು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಿತು (e.g., ಚೆದುರಿದ ಉನ್ನತ-''Q'' ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ಅನುನಾದಕಗಳು, ರೇಡಿಯೋ ತರಂಗಾಂತರ ಪ್ರತ್ಯಾದಾನ, ಮೂಲರೂಪದ ಭಿನ್ನಾವರ್ತನೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಪಾದನಾ ತಂತ್ರಗಳು).<ref>ಕೋರಮ್‌, K. L., J. F. ಕೋರಮ್, ಮತ್ತು A. H. ಐದಿನೆಜಾದ್‌, "''ಅಟ್‌ಮಾಸ್ಫಿಯರಿಕ್‌ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್‌‌, ಟೆಸ್ಲಾ'ಸ್‌ ರಿಸೀವರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ರೀಜನರೇಟಿವ್‌ ಡಿಟೆಕ್ಟರ್ಸ್'' ". ೧೯೯೪.</ref> ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಾವು ಸ್ಥಾಯಿ/ನಿಶ್ಚಲ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದುದಾಗಿ ಟೆಸ್ಲಾ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು.<ref>ಕೋರಮ್‌, K. L., J. F. ಕೋರಮ್, "''ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ, ಲೈಟ್ನಿಂಗ್‌ ಆಬ್ಸವೇಷನ್ಸ್‌, ಅಂಡ್‌ ಸ್ಟೇಷನರಿ ವೇವ್ಸ್‌'' ". ೧೯೯೪.</ref> ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ತಂತಿರಹಿತವಾಗಿ ದೀರ್ಘ ಅಂತರಗಳ ನಡುವೆ (ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಛೇದಕ ಅಲೆಗಳ ಮೂಲಕವಾದರೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅನುಲಂಬ ಅಲೆಗಳ ಮೂಲಕ) ಸಾಗಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಟೆಸ್ಲಾರು ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು ತೀರ ಕಡಿಮೆ ತರಂಗಾಂತರದ ಅಲೆಗಳನ್ನು ನೆಲದ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಕೆನ್ನೆಲ್ಲಿ-ಹೆವಿಸೈಡ್‌ ಪದರಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಿಸಿದರು. ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಸ್ಥಾಯಿ ತರಂಗವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ನಿಸ್ತಂತು ಗ್ರಾಹಕಗಳ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ತಮ್ಮ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಗಣಿತೀಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಗಣನೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ಭೂಮಿಯ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿತ ತರಂಗಾಂತರವು ಸುಮಾರು ೮ ಹರ್ಟ್ಸ್‌‌ (Hz) ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದರು. ಸಂಶೋಧಕರು ಭೂಮಿ'ಯ ಅಯಾನುಗೋಳೀಯ ಕುಹರದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿತ ತರಂಗಾಂತರವು ಈ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ೧೯೫೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿದರು (ನಂತರ ಇದನ್ನು ಷೂಮನ್‌ ಅನುರಣನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು). ಕೊಲೊರಾಡೋದಲ್ಲಿ, ಟೆಸ್ಲಾರು ವಿವಿಧ ದೀರ್ಘ ಅಂತರದ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಸಂವಹನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ''ಟೆಸ್ಲಾ ಪರಿಣಾಮ'' ವು ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ವಹನ/ವಾಹಕತ್ವದ ವಿಧದ ಅನ್ವಯಿಕೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಎಂದರೆ ವಾಹಕದ ಮೂಲಕ ವಿಭವಾಂತರದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಅವಕಾಶ/ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಮತ್ತು ದ್ರವ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಚೈತನ್ಯ/ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಚಲನೆ ಕೂಡಾ). ಟೆಸ್ಲಾರು ಚೈತನ್ಯವ/ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಅನುಲಂಬ ಅಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ಥಾಯಿವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಪ್ರವಾಹದ ಬಳಿಯಿರುವ ವಾಹಕದೆಡೆಗೆ ಕಳಿಸಿದ ಅವರು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ವಾಹಕ ಗ್ರಾಹಕ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಹರಿಸಿದ್ದರು (ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ನಿಸ್ತಂತು ಬಲ್ಬ್‌ದೀಪಗಳಂತಹವು). ಕೊಲೊರಾಡೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌‌‌ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ, ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ನಂತರ [[ಶುಕ್ರ]] ಅಥವಾ [[ಮಂಗಳ (ಗ್ರಹ)|ಬುಧ ಗ್ರಹ]]ಗಳಿಂದ ಬಂದಿರಬಹುದಾದ ಭೂಮ್ಯಾತೀತ ರೇಡಿಯೋ ಸಂಪರ್ಕ/ಸಂವಹನಗಳಿಗೆ ಪುರಾವೆಗಳಿರಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು.<ref>ಟೆಸ್ಲಾ, ನಿಕೋಲಾ, "''[http://earlyradiohistory.us/1901talk.htm ಟಾಕಿಂಗ್‌ ವಿತ್‌ ಪ್ಲಾನೆಟ್ಸ್‌]'' ". ಕಾಲ್ಲಿಯೆರ್ಸ್‌ ವೀಕ್ಲಿ, ೧೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೦೧. EarlyRadioHistory.us.</ref> ಚಂಡಮಾರುತ ಹಾಗೂ ಭೌಮಿಕ ಚಲನವಲನಗಳಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಕೇತಗಳಿಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕಗಳು ಪದೇಪದೇ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅವರು ನಂತರ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡ ಹಾಗೆ ಒಂದು, ಎರಡು, ಮೂರು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಕ್ಲಿಕ್‌ಗಳ ಗುಂಪಾಗಿ ಸಂಕೇತಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ತಮ್ಮ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ಇತರೆ ಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಹಾ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆಂದೇ "''ಟೆಸ್ಲಾಸ್ಕೋಪ್‌/ಟೆಸ್ಲಾದರ್ಶಕ'' " ಎಂಬ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಅವರು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬ ವಾದಗಳೂ ಇವೆ. ಟೆಸ್ಲಾರು ಪಡೆದಿದ್ದ ಸಂಕೇತಗಳು ಯಾವ ತರಹದ್ದಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಅವರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಆ ರೀತಿ ಏನನ್ನಾದರೂ ಪಡೆದಿದ್ದರೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರಗಳು ಚರ್ಚಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ತಾನು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನವೀನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು,<ref>{{cite book| last =Spencer| first =John| title =The UFO Encyclopedia| publisher =[[Avon (publishers)|Avon Books]]| year =೧೯೯೧| location =New York| isbn = ೯೭೮-೦-೩೮-೦೭೬೮೮೭-೫| oclc = }}</ref> ಟೆಸ್ಲಾರು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಟೆಸ್ಲಾರು ಗಮನಿಸಿದ್ದ ಸಂಕೇತಗಳು [[ಗುರು (ಗ್ರಹ)|ಜೋವಿಯನ್‌]] ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಟೋರಸ್‌ ಸಂಕೇತಗಳಂತಹಾ ಭೌಮಿಕವಲ್ಲದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ರೋತಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ.<ref>{{cite book| last =Corum| first =Kenneth L.| coauthors =James F. Corum| title =Nikola Tesla and the electrical signals of planetary origin| year =1996| page =14|oclc = 68193760}}</ref> ೭ ಜನವರಿ ೧೯೦೦ರಂದು ಟೆಸ್ಲಾರು ಕೊಲೊರಾಡೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌‌‌ನಿಂದ ಹೊರನಡೆದರು. ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ ಸಾಲಗಳನ್ನು ತೀರಿಸಲು ಅಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರಲಾಯಿತು. ಟೆಸ್ಲಾರಿಗೆ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಯೋಜನೆಯಾದ ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆ ಎಂದು ಮುಂದೆ ಹೆಸರಾದ ನಿಸ್ತಂತು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಸಂವಹನ ಸೌಲಭ್ಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ತಯಾರಿಯನ್ನು ಕೊಲೊರಾಡೋ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ನೀಡಿದ್ದವು. ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲದ ಆಂದೋಲನಗಳ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಟೆಸ್ಲಾರಿಗೆ {{US patent|685,012}}ಅನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಕಛೇರಿಯ ವಿಂಗಡಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಈ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ೧೭೮/೪೩ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತದೆಯಾದರೂ ("ದೂರಲೇಖನ/ಅವಕಾಶ ಚೋದನ"), ಇತರೆ ಅನ್ವಯವಾಗಬಲ್ಲ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ೫೦೫/೮೨೫ ("ಕೆಳಮಟ್ಟದ ತಾಪಮಾನದ ಅಧಿವಾಹಕತೆಗೆ-ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಪಕರಣಗಳು") ಸೇರಿವೆ. == ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆ ವರ್ಷಗಳು == US$೧೫೦,೦೦೦ರಷ್ಟು (J. ಪಿಯೆರ್‌ಪಾಂಟ್‌ ಮೋರ್ಗನ್‌ರಿಂದ/ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ೫೧ % ಹೂಡಿಕೆ), ಬಂಡವಾಳದೊಂದಿಗೆ ೧೯೦೦ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ''ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆ ಗೋಪುರ'' ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು. ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೌಸ್ಟನ್‌‌ ಬೀದಿ/ರಸ್ತೆಯಿಂದ ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆಗೆ ಜೂನ್‌ ೧೯೦೨ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. [[ಮೊದಲನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವ ಸಮರ I]]ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೋಪುರವನ್ನು ಕಳಚಿ ಮುರುಕು ತುಂಡುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="bold">{{cite news |first= William J.|last= Broad|authorlink= |coauthors= |title=A Battle to Preserve a Visionary’s Bold Failure |url=https://www.nytimes.com/2009/05/05/science/05tesla.html?hp |quote=He eventually sold Wardenclyffe to satisfy $20,000 (today about $400,000) in bills at the Waldorf. In 1917, the new owners had the giant tower blown up and sold for scrap.|work=[[New York Times]] |date=೪ May ೨೦೦೯ |accessdate=೨೦೦೯-೦೫-೦೫ }}</ref> ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆ ಯತ್ನಕ್ಕೆ "ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ದಶಲಕ್ಷ-ಡಾಲರ್‌ಗಳ‌ ಮೂರ್ಖತನ"ವೆಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಆಗಿನ ಕಾಲದ ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹಚ್ಚಿದ್ದವು. US ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಕಛೇರಿಯು ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಬದಲಿಸಿ [[ಮಾರ್ಕೋನಿ|ಗುಗ್ಲೀಯೆಲ್ಮೋ ಮಾರ್ಕೋನಿ]]ಯವರಿಗೆ ರೇಡಿಯೋನ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ೧೯೦೪ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದಾಗ, ಟೆಸ್ಲಾರು ರೇಡಿಯೋ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ತಮ್ಮ ಹೋರಾಟ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೦೬ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ೫೦ನೆಯ ಜನ್ಮದಿನದಂದು, ಟೆಸ್ಲಾರು ತಮ್ಮ ೨೦೦&nbsp;hp (೧೫೦&nbsp;kW) ೧೬,೦೦೦ rpm ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ರೆಕ್ಕೆರಹಿತ ಜಲಚಕ್ರದ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ವಾಟರ್‌ಸೈಡ್‌ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ೧೦೦–೫೦೦೦ hpವರೆಗಿನ ಕ್ಷಮತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಅನೇಕ ರೆಕ್ಕೆರಹಿತ ಜಲಚಕ್ರ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ೧೯೧೦–೧೯೧೧ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. == ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಟೆಸ್ಲಾ == ೧೯೦೯ರಲ್ಲಿಯೇ ಮಾರ್ಕೋನಿಯವರಿಗೆ ರೇಡಿಯೋ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆಂದು [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಪತ್ರಿಕಾ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಥಾಮಸ್ ಆಲ್ವ ಎಡಿಸನ್|ಥಾಮಸ್‌ ಎಡಿಸನ್]]‌ ಮತ್ತು ಟೆಸ್ಲಾರನ್ನು [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|1915ರ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿವಿಜೇತರನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿಯಪಡಿಸಿದ್ದು ಅನೇಕ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿವಾದಗಳಲ್ಲೊಂದರ ಭುಗಿಲೇಳುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅವರುಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಕೆಲ ಮೂಲಗಳ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವಿದ್ದ ಮನಸ್ತಾಪದ ಕಾರಣ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರರ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಯೆನ್ನುವಂತೆ ಬಿಂಬಿಸುವ ಹಾಗೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರಲ್ಲದೇ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ನೀಡಿದ್ದರೆ ತಾವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾರೆವು ಎಂಬುದಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಅದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನೇ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರು.<ref>ಓನೀಲ್‌/O'ನೀಲ್‌, "ಪ್ರೋಡಿಗಾಲ್‌ ಜೀನಿಯೆಸ್‌" pp&nbsp;೨೨೮–೨೨೯</ref> ವದಂತಿಗಳ ನಂತರ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಟೆಸ್ಲಾ ಅಥವಾ ಎಡಿಸನ್‌ರವರುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ (೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ೩೮ ಸಂಭವನೀಯ ಸೂಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಎಡಿಸನ್‌ರು ಹಾಗೂ ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ೩೮ ಸಂಭವನೀಯ ಸೂಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರು ಪಡೆದಿದ್ದರೂ ನೀಡಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ).<ref>ಸೀಫರ್‌, "ವಿಝಾರ್ಡ್" pp&nbsp;೩೭೮–೩೮೦</ref> ಮುಂಚೆ, ಕೇವಲ ಟೆಸ್ಲಾರು ಮಾತ್ರವೇ [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|1912ರ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂಬ ವದಂತಿಯು ಹರಡಿತ್ತು. ವದಂತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಅವರ ಉನ್ನತ-ವಿಭವಾಂತರ ಉನ್ನತ-ತರಂಗಾಂತರ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿತ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ಪರಿವರ್ತಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ರೂಪಿಸಿದ್ದ ಕ್ರಮಪಡಿಸಿದ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲಗಳೊಂದಿಗಿನ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಸಾಧನೆಗಾಗಿದ್ದಾಗಿತ್ತು. == ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳು == ಮಾರ್ಕೋನಿಯವರ ಹಕ್ಕಿನ ವಾದಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ತಡೆಯನ್ನು ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ, ಟೆಸ್ಲಾರು ಮೊಕದ್ದಮೆಯೊಂದನ್ನು ಹೂಡಿದ್ದರೂ ಮಾರ್ಕೋನಿಯವರ ವಿರುದ್ಧ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆನ ನಂತರ, ಲಾಂಗ್‌‌ ಐಲೆಂಡ್‌‌ನ ಸೇವಿಲ್ಲೆನಲ್ಲಿ ಟೆಲಿಫಂಕೆನ್‌‌ ನಿಸ್ತಂತು ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆನಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸಬೇಕೆಂದಿದ್ದ ಕೆಲವನ್ನು ಟೆಲಿಫಂಕೆನ್‌‌ ನಿಸ್ತಂತು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಈ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ನೌಕಾದಳವು ಜರ್ಮನ್‌ ಬೇಹುಗಾರರು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬ ಸಂಶಯದಿಂದಾಗಿ ೧೯೧೭ರಲ್ಲಿ, ಕೆಡವಿಹಾಕಿತು. [[ಚಿತ್ರ:BrochureWardenclyffe.PNG|thumb|left|ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆ ಗೋಪುರ ಕಛೇರಿ]] ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಧನಸಹಾಯಗಳಿಗಾಗಿ [[ಮೊದಲನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವ ಸಮರ I]]ಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ, ಸಾಗರೋತ್ತರ ಹೂಡಿಕೆದಾರರೆಡೆ ಟೆಸ್ಲಾರು ಮುಖ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಟೆಸ್ಲಾರಿಗೆ ಐರೋಪ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಹಣವು ಕೂಡಾ ನಿಂತುಹೋಯಿತು. ಯುದ್ಧ ಕೊನೆಗೊಂಡ ನಂತರ ವಿಶ್ವ ಸಮರ Iರ ನಂತರದ ಪರಿಸರದ ಪ್ರಾಸ್ತಾವಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಬಗ್ಗೆ ಮುದ್ರಿತ (೨೦ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೧೪) ಲೇಖನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಬರೆದಿದ್ದರು. ಆಗಿನ ಕಾಲಾವಧಿ ಹಾಗೂ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಲೀಗ್‌ ಆಫ್‌ ನೇಷನ್ಸ್‌ ಒಂದು ಪರಿಹಾರವಾಗಲಾರದು ಎಂಬುದು ಟೆಸ್ಲಾರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು. ತರುವಾಯದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಆಂತರಿಕ ನಿರ್ಬಂಧ ಮನೋವ್ಯಾಧಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರತೊಡಗಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗೀಳು ಹಿಡಿದಿತ್ತು ; ಕಟ್ಟಡವೊಂದನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮುನ್ನಾ ಆ ಕಟ್ಟಡದ ಸುತ್ತಾ ಮೂರುಬಾರಿ ಸುತ್ತಬೇಕೆಂದು/ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಆಗ್ಗಾಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಅನಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಊಟಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಬಾರಿ ಕುಳಿತಾಗಲೂ ತಟ್ಟೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮೂರುಬಾರಿ ಮಡಿಸಿದ ಕೈಚೌಕವನ್ನೇ ಇಡುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೆಯಿಡುತ್ತಿದ್ದರು, etc. OCD ವ್ಯಾಧಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದಿರದೇ ಯಾವುದೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿರದ ಕಾರಣ, ಅವರ ಈ ವಿಚಿತ್ರ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಕೆಲವರು ಭಾಗಶಃ ಉನ್ಮಾದದ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಉಳಿದಿದ್ದ ಖ್ಯಾತಿಗೂ ಭಂಗ ಬರುವಂತಾಯಿತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ದ ವಾಲ್ಡ್ರಾಫ್‌-ಆಸ್ಟೋರಿಯಾ ಹೋಟೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಡಪಾವತಿ ಬಾಡಿಗೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದರು. US$೨೦,೦೦೦ ಮೊತ್ತದ ಸಾಲವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆ ದಸ್ತೈವಜುವನ್ನು ವಾಲ್ಡ್ರಾಫ್‌-ಆಸ್ಟೋರಿಯಾದ ಮಾಲಿಕ ಜಾರ್ಜ್‌‌‌ ಬೋಲ್ಡ್‌ಟ್‌ರ ಹೆಸರಿಗೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆಬಾಳಬಲ್ಲ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆ ಗೋಪುರವನ್ನು ಬೋಲ್ಡ್‌ಟ್‌ರು ಕೆಡವಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ೧೯೧೭ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ, ಟೆಸ್ಲಾರು AIEE'ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವ, ಎಡಿಸನ್‌ ಪದಕ/ಮೆಡಲ್‌ಅನ್ನು ಪಡೆದರು. ಮೊದಲ ಆದಿಘಟ್ಟದ ರಾಡಾರ್‌ ಘಟಕಗಳ ತರಂಗಾಂತರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಮಟ್ಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮೂಲತತ್ವಗಳನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್‌ ೧೯೧೭ರಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.<ref>ಪೇಗ್‌/ಜ್‌‌, R.M., "''ದ ಅರ್ಲಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ RADAR'' ", ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದ IRE, ಸಂಪುಟ ೫೦, ಸಂಚಿಕೆ ೫, ಮೇ ೧೯೬೨, (ವಿಶೇಷ ೫೦ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಸಂಚಿಕೆ).</ref> ಪ್ರಥಮ ಫ್ರೆಂಚ್‌‌‌ ರಾಡಾರ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ ೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ, ಎಮೈಲ್‌ ಗಿರಾರ್ಡೆಯುರವರು "ಟೆಸ್ಲಾರು ರೂಪಿಸಿದ್ದ ಮೂಲತತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ" ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಟೆಸ್ಲಾರು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಕಿರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದರ ಬಗ್ಗೆ ೧೯೨೦ರ ದಶಕದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. "ಡೆತ್‌ ರೇ/ಸಾವಿನ ಕಿರಣ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಲು ಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು ಎಂದೂ ಟೆಸ್ಲಾರು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಚೇಂಬರ್‌ಲೇನ್‌‌ ಸರ್ಕಾರದ ವಜಾಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಈ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೯೩೧ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ೭೫ನೇ ಹುಟ್ಟಿದಹಬ್ಬದಂದು ''ಟೈಮ್‌'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯು ತನ್ನ ಮುಖಪುಟದ ಮೇಲೆ ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿತ್ತು. ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಮುಖಪುಟದ ಮೇಲಿನ ಶಿರೋನಾಮೆಯು ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು. VTOL ವಿಮಾನದ ಪ್ರಥಮ ಮಾದರಿಯಾದ ವಾಯು ಸಾಗಣೆಯ ಉಪಕರಣದ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ೧೯೩೧ರ ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಟೆಸ್ಲಾರು "''ಆನ್‌ ಫ್ಯೂಚರ್‌ ಮೋಟಿವ್‌‌ ಪವರ್‌'' " ಸಾಗರ ಉಷ್ಣ ಚೈತನ್ಯ/ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಪರಿವರ್ತಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ಟೆಸ್ಲಾರು ತನ್ನ ತವರುನಾಡಿನ ನಿಯೋಗಿ ಜಾಂಕೋವಿಕ್‌ರಿಗೆ ೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರು. ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಟೆಸ್ಲಾರನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ದೇಣಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ ಮಿಹಾಜ್ಲೋ ಪ್ಯುಪಿನ್‌ರಿಗೆ ಈ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಾದಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಧಾರಣ ವಿಶ್ರಾಂತಿವೇತನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯುವುದಾಗಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಈ ಧನಸಹಾಯವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು. ವ್ಲಾಡ್ಕೋ ಮ್ಯಾಚೆಕ್‌ರಿಗೆ ೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ ಕಳಿಸಿದ್ದ ತಂತಿಸಂದೇಶದಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು : "ನನ್ನ ಸರ್ಬಿಯಾದ ಮೂಲ ಹಾಗೂ ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾದ ತವರುನಾಡುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ. ಎಲ್ಲಾ ಯುಗೋಸ್ಲ್ಯಾವಿಯನ್ನರು ಚಿರಾಯುಗಳಾಗಲಿ" ಎಂದಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.teslasociety.com/teslavillage.htm |title='&#39;Tesla'&#39; telegram to Vladko Maček |publisher=Teslasociety.com |date= |accessdate=2010-08-01}}</ref> === ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು === ಟೆಸ್ಲಾರು ತಾವು "ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ"ದ ರೂಪಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ೮೧ ವರ್ಷವಾಗಿದ್ದಾಗ ನೀಡಿದ್ದರು. "ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ವಿವರಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿರುವುದಾಗಿ" ಅವರು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ಅದನ್ನು ಶೀಘ್ರವೇ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ತಿಳಿಯಪಡಿಸುವುದಾಗಿ ಆಶಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು.<ref>[http://www.tesla.hu/tesla/articles/19370710.doc ಪ್ರಿಪೇರ್‌ಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಬೈ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724105436/http://www.tesla.hu/tesla/articles/19370710.doc |date=2011-07-24 }} www.tesla.hu ಜಾಲತಾಣದಿಂದ ಇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ</ref> ಈ ಸಿದ್ದಾಂತವು ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಉನ್ನತ ತರಂಗಾಂತರ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ವಿಭವಾಂತರ ವಿದ್ಯುತ್‌ಕಾಂತತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ಆಯಾ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಾಧನಗಳ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದ ೧೮೯೨ರಿಂದ ೧೮೯೪ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಟೆಸ್ಲಾರು ೧೯೨೫ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್‌ರ ಮೂಲತತ್ವಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರುವಂತಹಾ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು, ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು: [[ಚಿತ್ರ:Teslathinker.jpg|thumb|left|ರೂಡರ್‌ ಬಾಸ್ಕೋವಿಕ್‌‌ರ ಪುಸ್ತಕ ಥಿಯೋರಿಯಾ ಫಿಲಾಸಾಫಿಯೆ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್‌ಅನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನ ಪೂರ್ವ ಹೌಸ್ಟನ್‌‌ ಬೀದಿ/ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಉನ್ನತ-ತರಂಗಾಂತರ ಪರಿವರ್ತಕದ ಸಿಂಬೆ ಸುತ್ತಿರುವ ಸುರುಳಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ.]] {{bquote|There is no thing endowed with life—from man, who is enslaving the elements, to the nimblest creature—in all this world that does not sway in its turn. Whenever action is born from force, though it be infinitesimal, the cosmic balance is upset and the universal motion results.}} ಐನ್‌ಸ್ಟೀನ್‌ರ ಸಾಪೇಕ್ಷತೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ಅದನ್ನು ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು : {{bquote|...[a] magnificent mathematical garb which fascinates, dazzles and makes people blind to the underlying errors. The theory is like a beggar clothed in purple whom ignorant people take for a king&nbsp;... its exponents are brilliant men but they are metaphysicists rather than scientists&nbsp;...<ref>New York Times, 11 July 1935, p&nbsp;23, c.8</ref>}} ಟೆಸ್ಲಾ ಹೀಗೆಂದೂ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು: {{bquote|I hold that space cannot be curved, for the simple reason that it can have no properties. It might as well be said that God has properties. He has not, but only attributes and these are of our own making. Of properties we can only speak when dealing with matter filling the space. To say that in the presence of large bodies space becomes curved is equivalent to stating that something can act upon nothing. I, for one, refuse to subscribe to such a view.<ref>[[New York Herald Tribune]], ೧೧ September ೧೯೩೨</ref>}} ಅಪ್ರಕಟಿತವಾದ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅವರೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ಅಪ್ರಕಟಿತವಾದ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅವರೇ ಹೇಳಿದಂತೆ [[ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್|ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಐನ್‌ಸ್ಟೀನ್]]‌ರ [[ಸಾಪೇಕ್ಷತ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಸಾಪೇಕ್ಷತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ]]ದ ಬಗೆಗಿನ ಬಹುತೇಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ರೂಡರ್‌ ಬಾಸ್ಕೋವಿಕ್‌‌ರು ಮುಂಚೆಯೇ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು ಎಂದೇ ಟೆಸ್ಲಾ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು: {{bquote|...the relativity theory, by the way, is much older than its present proponents. It was advanced over 200 years ago by my illustrious countryman Ruđer Bošković, the great philosopher, who, not withstanding other and multifold obligations, wrote a thousand volumes of excellent literature on a vast variety of subjects. Bošković dealt with relativity, including the so-called time-space continuum&nbsp;...'.<ref>1936 unpublished interview, quoted in Anderson, L, ed. <u>Nikola Tesla: Lecture Before the New York Academy of Sciences. 6 April 1897</u> : The Streams of Lenard and Roentgen and Novel Apparatus for Their Production, reconstructed 1994</ref>}} === ನಿರ್ದೇಶಿತ-ಚೈತನ್ಯ/ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಶಸ್ತ್ರ === ನಂತರದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಟೆಸ್ಲಾರು "ದೂರ-ಶಕ್ತಿ" ಶಸ್ತ್ರವೊಂದರ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯೊಂದನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref>"ಟೆಸ್ಲಾ'ಸ್‌‌ ರೇ". ಟೈಮ್, ೨೩ ಜುಲೈ ೧೯೩೪.</ref> ಪತ್ರಿಕಾರಂಗವು ಇದನ್ನು "ಶಾಂತಿ ಕಿರಣ" ಅಥವಾ ಸಾವಿನ ಕಿರಣವೆಂದು ಕರೆದಿತ್ತು.<ref>"ಟೆಸ್ಲಾ, ಅಟ್‌‌ ೭೮, ಬೇರ್ಸ್‌ ನ್ಯೂ 'ಡೆತ್‌-ಬೀಮ್‌‌"', ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌, ೧೧ ಜುಲೈ ೧೯೩೪.</ref><ref>"ಟೆಸ್ಲಾ ಇನ್‌ವೆಂಟ್ಸ್‌ ಪೀಸ್‌ ರೇ". ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸನ್‌‌, ೧೦ ಜುಲೈ ೧೯೩೪.</ref> ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡವು ಸೇರಿದ್ದವು :<ref>"ಡೆತ್‌-ರೇ ಮೆಷೀನ್‌ ಡಿಸ್ಕ್ರೈಬ್‌ಡ್‌ ", ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸನ್, ೧೧ ಜುಲೈ ೧೯೩೪.</ref><ref>"A ಮೆಷೀನ್‌ ಟು ಎಂಡ್‌ ವಾರ್‌". Feb., ೧೯೩೫</ref> * ಹಿಂದೆ [[ನಿರ್ವಾತ|ಭಾರಿ ನಿರ್ವಾತ]]ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದ ಚೈತನ್ಯ/ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಗಳ ಪ್ರಕಟನೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುವಂತಹಾ ಉಪಕರಣ. ಟೆಸ್ಲಾರ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. * ಪ್ರಚಂಡ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಬಲವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ/ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಟೆಸ್ಲಾರ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. * ಎರಡನೇ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ನಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ವರ್ಧಿಸುವಿಕೆ. * ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಪ್ರಚಂಡ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವ ಬಲವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ನವೀನ ವಿಧಾನ. ಇದು ಆವಿಷ್ಕರಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಕ ಅಥವಾ ಬಂದೂಕು ಆಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ೧೯೦೦ರ ದಶಕದ ಆದಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಸಾವಿನವರೆಗೂ ನಿರ್ದೇಶಿತ-ಚೈತನ್ಯ/ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಮಗ್ನರಾಗಿದ್ದರು. ವಿದ್ಯುದಾವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಣಗಳ ಪ್ರಭೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದ "''ದ ಆರ್ಟ್‌ ಆಫ್‌‌ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟಿಂಗ್‌ ಕಾನ್ಸೆಂಟ್ರೇಟೆಡ್‌ ನಾನ್‌-ಡಿಸ್ಪರ್ಸೀವ್‌ ಎನರ್ಜಿ ಥ್ರೂ ದ ನ್ಯಾಚುರಲ್‌ ಮೀಡಿಯಾ'' " ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಬರೆದರು.<ref>ಸೀಫರ್‌, ಮಾರ್ಕ್‌ J., "ವಿಝಾರ್ಡ್‌‌ : ದ ಲೈಫ್‌ ಅಂಡ್‌‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ". ISBN (HC) p.&nbsp;೪೫೪</ref> "ಎಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವಂತಹಾ ಮಹತ್‌ಶಸ್ತ್ರ"ದ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಲೇಖಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಕಣಗಳ ಪ್ರಭೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿರುವ ಈ ಗ್ರಂಥವಿದೆ. ಕಣಗಳನ್ನು ಹೊರಬಿಡುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಅನಿಲ ಬುಗ್ಗೆಯ ಬಿರಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮುಕ್ತ ತುದಿಗಳಿರುವ ನಿರ್ವಾತ ಕೊಳವೆ, ಕಣಗಳನ್ನು ದಶಲಕ್ಷ ವೋಲ್ಟ್‌ಗಳಷ್ಟು ವಿದ್ಯುದಾವೇಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಹಾಗೂ ಚೆದುರದ ಕಣಗಳ ಕಣದಂಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಈ ಗ್ರಂಥವು ವಿವರಿಸಿತ್ತು (ಸ್ಥಾಯಿವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ವಿಕರ್ಷಣೆಯ ಮೂಲಕ).<ref>ಸೀಫರ್, "ವಿಝಾರ್ಡ್" p.&nbsp;೪೫೪</ref> ಅವರ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೂಚಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ (ಅವರ ವರ್ಧನಾ ಪರಿವರ್ತಕದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೋಲುವಂತಹಾ) ಇದು ಉನ್ನತ ವಿಭವಾಂತರದ ಮೂಲಕ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿದ ದ್ರವೀಕೃತ [[ಪಾದರಸ]] ಅಥವಾ ಟಂಗ್‌ಸ್ಟನ್‌ನ ಅಣುಗಳ ಗೊಂಚಲುಗಳ ಕಿರಿದಾದ ರಶ್ಮಿದಂಡದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು. ''ಕಣಗಳ ಬಂದೂಕಿ'''ನ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ''' '' ಯ ಬಗ್ಗೆ ಟೆಸ್ಲಾರು ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು: {{bquote|[The nozzle would] send concentrated beams of particles through the free air, of such tremendous energy that they will bring down a fleet of 10,000 enemy airplanes at a distance of 200 miles from a defending nation's border and will cause armies to drop dead in their tracks.<ref>"Beam to Kill Army at 200 Miles, Tesla's Claim on 78th Birthday". New York Times, 11 July 1934.</ref>}} ಈ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಾಲಾಳುದಳ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ವಿಮಾನನಿರೋಧಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>"'ಡೆತ್‌ ರೇ' ಫಾರ್‌ ಪ್ಲೇನ್ಸ್‌". ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್, ೨೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ೧೯೪೦.</ref> US ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಗೆ ಈ ಸಾಧನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೀಪಿಸಲು ಟೆಸ್ಲಾರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು.<ref>"ಏರಿಯೆಲ್‌ ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ 'ಡೆತ್‌-ಬೀಮ್' ಆಫರ್ಡ್‌ ಟು U. S. ಬೈ ಟೆಸ್ಲಾ" ೧೨ ಜುಲೈ ೧೯೪೦</ref> ಐರೋಪ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮುಂದೆಯೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದರು.<ref>ಓನೀಲ್‌/O'ನೀಲ್‌, ಜಾನ್‌ J., "[http://www.pbs.org/tesla/res/res_art12.html ಟೆಸ್ಲಾ ಟ್ರೈಸ್‌ ಟು ಪ್ರಿವೆಂಟ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವಾರ್‌ II]". (ಪ್ರೋಡಿಗಾಲ್‌ ಜೀನಿಯಸ್‌ನ ಅಪ್ರಕಟಿತ ೩೪ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ) (PBS)</ref> ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸರಕಾರವು ಈ ಸಾಧನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು/ಕೊಡಲು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅವರಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref>ವೆಲಾಕ್ಸ್ಸ್‌‌, [http://everything2.com/index.pl?node_id=1207042 ಪಾರ್ಟಿಕಲ್‌ ಬೀಮ್‌ ವೆಪನ್]. everything೨.com</ref> === ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು === ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಸಿದ್ಧಾಂತೀಕರಿಸಿದ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಆವಿಷ್ಕಾರವೆಂದರೆ ಐಯಾನ್‌-ಪ್ರೊಪೆಲ್ಲ್‌ಡ್‌‌ ವಿಮಾನವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿದ್ದ ''ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಹಾರುವ ಯಂತ್ರ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಯಂತ್ರವಾಗಿದೆ.<ref>[https://books.google.com/books?id=fXB0fm-QqLMC ''ದ ಫೆಂಟಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'' ] ಬೈ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ, ಡೇವಿಡ್ ಹ್ಯಾಚರ್‌ ಚೈಲ್ಡ್ರೆಸ್‌. p. ೨೫೬.</ref> ವಿಮಾನದ ಎಂಜಿನ್‌, ರೆಕ್ಕೆಗಳು, ಮಡಿಚುರೆಕ್ಕೆಗಳು, ನೋದಕಗಳು ಅಥವಾ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳಿಲ್ಲದೇ ಹಾರಬಲ್ಲ ಹಾರುವ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ತನ್ನ ಜೀವನದ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂಬುದಾಗಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು. ಮೊದಲಿಗೆ, ಟೆಸ್ಲಾರು ಭೂನೆಲೆಗಳು ನೀಡುವ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಮೋಟಾರ್‌‌ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಾರಬಲ್ಲ ವಿಮಾನದ ಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಿದ್ದರು. ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ, ಟೆಸ್ಲಾರು ಬಹುಶಃ ಅಂತಹಾ ಒಂದು ವಿಮಾನವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿದ್ಯುದ್ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಚಾಲನೆಯಾಗುವಂತಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಸಿದ್ಧಾಂತೀಕರಿಸಿದ ಯಂತ್ರವು ಸಿಗಾರ್‌/ಚುಟ್ಟಾ ಅಥವಾ ಬಟ್ಟಲರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.<ref>''ದ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಜರ್ನಲ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ.'' ಟಿಮ್‌ ಸ್ವಾರ್ಟ್ಜ್‌ರಿಂದ. ಇನ್ನರ್‌ ಲೈಟ್‌ – ಗ್ಲೋಬಲ್‌ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್ಸ್‌ (೧೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ೨೦೦೦). [http://www.bibliotecapleyades.net/tesla/lostjournals/lostjournals06.htm bibliotecapleyades.net] ಅನ್ನೂ ನೋಡಿ</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == [[ಚಿತ್ರ:Milutin Tesla.jpg|thumb|left|upright|ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ತಂದೆ ಮಿಲುಟಿನ್‌ ಟೆಸ್ಲಾ]] ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರವರು ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಿಸಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಸರ್ಬಿಯನ್‌ ಭಾಷೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಅವರು : [[ಚೆಕ್ ಭಾಷೆ|ಝೆಕ್‌]], ಆಂಗ್ಲ, ಫ್ರೆಂಚ್‌‌, ಜರ್ಮನ್‌, ಹಂಗೇರಿಯನ್‌, ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಮತ್ತು [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]]‌ ಎಂಬ ಏಳು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಆಂತರಿಕ ನಿರ್ಬಂಧ ಮನೋವ್ಯಾಧಿಯನ್ನು,<ref>{{cite web|url=http://www.kerryr.net/pioneers/tesla.htm |title=Kerryr.net |publisher=Kerryr.net |date= |accessdate=2010-08-01}}</ref> ಹೊಂದಿರಬಹುದವರಾಗಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ಅನೇಕ ಅಸಾಧಾರಣ ವರ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಭೀತಿವ್ಯಾಧಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಮೂರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಹಾಗೆ ತಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ಹೋಟೆಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರರಿಂದ ಭಾಗವಾಗಬಲ್ಲ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೋಣೆಯೇ ಬೇಕೆಂದು ಪಟ್ಟುಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡರೆ ಅಸಹ್ಯಪಟ್ಟು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಕೂಡ ದೂರವಿರುತ್ತಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಮುತ್ತುಗಳ ಕಿವಿಲೋಲಾಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಿಗುಪ್ಸೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>http://www.magnet.fsu.edu/mediacenter/publications/flux/vol೧issue೧/documents/magnetmilestones.pdf{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಹಾಗೂ ನೈರ್ಮಲ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬ ಅತಿ ನಾಜೂಕಿನವರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಯಾವರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೂ ಹೊಲಸುಭೀತಿಯಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಪಾರಿವಾಳಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರೀ ಒಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು, ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಪಾರ್ಕ್ ‌ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಪಾರಿವಾಳಗಳಿಗೆ ತಾವು ತಿನ್ನಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಬೀಜಗಳನ್ನು ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಹೋಟೆಲ್‌ ಕೋಣೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಣಿ-ಪ್ರೇಮಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು, "ದ ಮ್ಯಾಗ್ನಿಫಿಷಿಯೆಂಟ್‌ ಮಕಾಕ್‌" ಎಂದು ತಾವು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಬಾಲ್ಯದ ಬೆಕ್ಕೊಂದರ ಬಗ್ಗೆ ತಮಗಿದ್ದ ಒಲವನ್ನು ಆಗಾಗ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಟೆಸ್ಲಾರು ಮದುವೆಯನ್ನೇ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರೋರ್ವ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ತಮ್ಮ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ನೈತಿಕ ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯು ಬಹಳ ಸಹಾಯವನ್ನು ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="cheney-79" /> ಅದೇನೇ ಆದರೂ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಅನುರಾಗವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರಲ್ಲದೇ, ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಆತನನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಪ್ರೇಮಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಭ್ಯರೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಟೆಸ್ಲಾರು, ಪ್ರಣಯ ಭಾವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಮಹಿಳೆಯರೊಡನೆ ಉಭಯಭಾವದೊಂದಿಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮದೇ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿರುತ್ತಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮೃದುಭಾಷಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಾಗ, ಅನೇಕರು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. "ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದ ಸುಮಧುರತೆ, ನಿಷ್ಕಾಪಟ್ಯ, ವಿನಯ, ಸಜ್ಜನಿಕೆ, ಉದಾರತೆ ಮತ್ತು ಬಲಾಢ್ಯತೆ"ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು ರಾಬರ್ಟ್‌‌ ಅಂಡರ್‌ವುಡ್‌‌ ಜಾನ್ಸನ್‌‌ರು ಅವರನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ನಿಷ್ಠ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಡೊರೊತಿ ಸ್ಕೆರ್ರೆಟ್‌ರವರು : "ಅವರ ಸ್ನೇಹಪರ ಮುಗುಳ್ನಗೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ನಡತೆಗಳು ಅವರ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ ಹುದುಗಿರುವ ಸಜ್ಜನಿಕೆಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಿದ್ದವು" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. "ಕವಿ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ಉತ್ತಮ ಸಂಗೀತದ ಗುಣಗ್ರಾಹಿ, ಓರ್ವ ಬಹುಭಾಷಾಭಿಜ್ಞ, ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳ ರಸಜ್ಞರೂ ಆಗಿರುವ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಅಥವಾ ಅಭಿಯಂತರರನ್ನು ಅಪರೂಪಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರವೇ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯ" ಎಂದು ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಸ್ನೇಹಿತ ಹಾಥೋರ್ನ್‌ರು ಬರೆದಿದ್ದರು. ಅದೇನೇ ಆಗಲಿ, ಟೆಸ್ಲಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕ್ಷಣಕಾಲದ ಕ್ರೂರತೆಯನ್ನೂ ತೋರುತ್ತಿದ್ದರು; ಭಾರೀತೂಕದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕುರಿತ ತಮ್ಮ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿಯೇ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು, ಒಮ್ಮೆ ಓರ್ವ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನು ಆಕೆಯ ಭಾರೀತೂಕದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದಿದ್ದರು.<ref name="cheney-79" />{{Rp|110|date=May 2009}} ಇತರರ ವಸ್ತ್ರಶೈಲಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು, ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಧೀನ ಉದ್ಯೋಗಿಯನ್ನು ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬಟ್ಟೆ ಬದಲಿಸಿ ಬರಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="cheney-79" /> ತಮ್ಮ ಭಾರೀ ಪ್ರದರ್ಶನಪ್ರಿಯತೆಗಾಗಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ಬಹುತೇಕ ಜಾದೂಗಾರರು ತಮ್ಮ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ನವೀನ ಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮುಂದೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಅವರ ಏಕಾಂತಪ್ರಿಯತೆಯ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಟೆಸ್ಲಾರವರು ಓರ್ವ ಸಂಕೀರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲವೂ ಸುರಕ್ಷಿತವೆಂದು ಅವರು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿದ್ದರೂ ಬಹುತೇಕ ವೇಳೆ ಸಭಿಕರು ಭಯಭೀತರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೋಣೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ತಮ್ಮ ಟೆಸ್ಲಾ ಸುರುಳಿಯು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರಚೆಲ್ಲುವ/ಸ್ಫೋಟಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ತಮ್ಮ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಚಿತ್ರ:Twain in Tesla's Lab.jpg|thumb|ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕ್‌ ಟ್ವೈನ್‌, 1894ರ ಆದಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ]] ಮಾರ್ಕ್‌ ಟ್ವೈನ್‌ರೊಡನೆ ಇದ್ದ ಸ್ನೇಹವು ಟೆಸ್ಲಾರು ಮಧ್ಯವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವಾಗ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಾಢವಾಯಿತು. ಆತನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮತ್ತು ಇತರೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಎಡಿಸನ್‌ರೊಂದಿಗಿನ ತಮ್ಮ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಘಟನೆಗಳ ನಂತರ ಟೆಸ್ಲಾರು ಕಹಿಮನಃಸತ್ವದವರಾಗಿಯೇ ಉಳಿದರು. ಎಡಿಸನ್‌ ಮಡಿದ ಮರುದಿನ ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಪತ್ರಿಕೆ'' ಯು ಎಡಿಸನ್‌'ರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಸವಿಸ್ತಾರ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಋಣಾತ್ಮಕ ಭಾವವಿದ್ದುದು ಟೆಸ್ಲಾರು ನೀಡಿದ್ದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ, ಅವರು ಹೀಗೆಂದಿದ್ದರು: {{quote|He had no hobby, cared for no sort of amusement of any kind and lived in utter disregard of the most elementary rules of hygiene &nbsp;... His method was inefficient in the extreme, for an immense ground had to be covered to get anything at all unless blind chance intervened and, at first, I was almost a sorry witness of his doings, knowing that just a little theory and calculation would have saved him 90 percent of the labor. But he had a veritable contempt for book learning and mathematical knowledge, trusting himself entirely to his inventor's instinct and practical American sense.{{Citation needed|date=June 2010}}}} ತಾವು ಮಡಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಮುಂಚೆ ಎಡಿಸನ್‌ರು ಟೆಸ್ಲಾರು ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಉತ್ಕೃಷ್ಠ ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಏಕಮುಖ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದೇ ತಾವು ಮಾಡಿದ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾದವೆಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು.<ref name="cheney-uth-glenn-99" />{{Rp|19|date=May 2009}} ರಾಬರ್ಟ್‌‌ ಅಂಡರ್‌ವುಡ್‌‌ ಜಾನ್ಸನ್‌‌ರೊಡನೆ ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್‌ ಮಾರಿಯನ್‌ ಕ್ರಾಫರ್ಡ್‌‌, ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌‌ಫರ್ಡ್‌ ವೈಟ್‌‌, ಫ್ರಿಟ್ಜ್‌ ಲೋವೆನ್‌ಸ್ಟೇಯನ್‌, ಜಾರ್ಜ್‌‌‌ ಷೆರ್ಫ್‌ ಮತ್ತು ಕೆನ್ನೆತ್‌ ಸ್ವೆಜೆಯವರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ತಮ್ಮನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಥಮ ಬಿಲಿಯಾಧೀಶರನ್ನಾಗಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದ ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌‌ಹೌಸ್‌‌ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಅವರು ಹಠಾತ್‌ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಭಾಗಶಃ ಕಾರಣ ಅವರ ಭವಿಷ್ಯದ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀರಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಪರಿಣಾಮಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಉಳಿದ ಭಾಗ ಅದರಿಂದಾಗಿ ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌‌ಹೌಸ್‌‌ನ ವ್ಯವಹಾರ ನೆಲಕಚ್ಚುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು, ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಟೆಸ್ಲಾರಿಗೆ ಸಾಲದಾತರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರು ಹೋಟೆಲ್‌ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್‌ನ‌ ೩೩೨೭ ಸಂಖ್ಯೆಯ ೩೩ನೇ ಅಂತಸ್ತಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಎರಡು ಕೋಣೆಗಳುಳ್ಳ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿದಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ ಪಾರಿವಾಳವು ತನ್ನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾ ಮಾನಸಿಕ ವ್ಯಾಧಿಯು ತಮ್ಮನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ತೋರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಅನೇಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಕಾರರು ಆ ಪಾರಿವಾಳದ ಸಾವನ್ನು ತಮ್ಮ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಸಾಧನೆಗಳ "ಅಂತಿಮ ಸೂಚಕ "ವನ್ನಾಗಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯುದ್ಧದ ಮರುಕಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕದಿದ್ದರೆ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯುದ್ಧಗಳ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>ಸೆಕಾರ್‌, H. ವಿನ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌‌, "''[http://www.tfcbooks.com/tesla/1917-08-00.htm ಟೆಸ್ಲಾ'ಸ್‌ ವ್ಯೂಸ್‌ ಆನ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಸಿಟಿ ಅಂಡ್‌ ದ ವಾರ್]'' ", ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟರ್‌‌, ಸಂಪುಟ ೫, ಸಂಚಿಕೆ ೪, ಆಗಸ್ಟ್‌, ೧೯೧೭.</ref> ಚೈತನ್ಯ/ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಉತ್ತಮ ತಿಳುವಳಿಕೆ, ಅದರ ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಸಂವಹನಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವಾಗುವಂತೆ ಸಂಪರ್ಕ/ಸಂವಹನಗಳಲ್ಲಿಯಂತೆ ದೂರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅವರು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು.<ref>"''[http://www.tesla.hu/tesla/articles/19230225.doc ಜಯಂಟ್‌ ಐ ಟು ಸೀ ರೌಂಡ್‌ ದ ವರ್ಲ್ಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724105917/http://www.tesla.hu/tesla/articles/19230225.doc |date=2011-07-24 }}'' " ಆಲ್ಬೆನಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್‌‌, ೨೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೨೩ (doc).</ref> ತಮ್ಮ ಯುಗದ ಇತರ ಅನೇಕರಂತೆ, ಟೆಸ್ಲಾರು ಕೂಡಾ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಜನಾಂಗಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಯ್ದ ಪ್ರಜನನದ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿ ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದರು. ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರು: {{quote|... man's new sense of pity began to interfere with the ruthless workings of nature. The only method compatible with our notions of civilization and the race is to prevent the breeding of the unfit by sterilization and the deliberate guidance of the mating instinct.... The trend of opinion among eugenists is that we must make marriage more difficult. Certainly no one who is not a desirable parent should be permitted to produce progeny. A century from now it will no more occur to a normal person to mate with a person eugenically unfit than to marry a habitual criminal.<ref>Viereck, George Sylvester, and Nikola Tesla, "''[http://www.pbs.org/tesla/res/res_art11.html A Machine to End War.] A Famous Inventor, Picturing Life 100 Years from Now, Reveals an Astounding Scientific Venture Which He Believes Will Change the Course of History''". Liberty, February 1937.</ref>}} ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ದಾಸ್ಯ ಮನೋಭಾವದ ದುಷ್ಪ್ರಭಾವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೋರಾಟದ ಪರವಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ೧೯೨೬ರಲ್ಲಿ ಮನುಕುಲದ ಭವಿಷ್ಯವು "ರಾಣಿ ಜೇನುಗಳಿಂದ" ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಬಲ ಲಿಂಗವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>ಕೆನಡಿ, ಜಾನ್‌ B., "''[http://www.tfcbooks.com/tesla/1926-01-30.htm ವೆನ್‌ ವುಮನ್‌ ಈಸ್‌ ಬಾಸ್‌], ಆನ್‌ ಇಂಟರ್‌ವ್ಯೂ ವಿತ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'' ". ಕಾಲಿಯೆರ್ಸ್‌, ೩೦ ಜನವರಿ ೧೯೨೬.</ref> ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ತರುವಾಯದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟರು. ''ಸೆಂಚುರಿ ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ'' ಯ ಲೇಖನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದರು : "ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸೂಕ್ತವಾದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿದೆ, ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾನು ಸ್ಥಾಪಿತ ಬರ್ಬರ ಹವ್ಯಾಸದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಶ್ಲಾಘನೀಯ ವಿಧಾನವೆಂದು ಸಸ್ಯಾಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದೇನೆ." ಬಹು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವಾಗ ಮಿತವ್ಯಯಿಯಲ್ಲದ ಮಾಂಸಾಹಾರ ಸೇವನೆಯು ತಪ್ಪು ಎಂದು ಟೆಸ್ಲಾ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು ; ಸಸ್ಯಾಹಾರವು "ಯಾಂತ್ರಿಕ/ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆಗಳೆರಡಕ್ಕೂ [ಮಾಂಸ]ಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು" ಎಂದೂ ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಹಾರವು "ಸ್ವೇಚ್ಛಾಚಾರ ಹಾಗೂ ಕ್ರೂರತೆ"ಗಳ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು.<ref>ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ, "''[http://www.tfcbooks.com/tesla/1900-06-00.htm ದ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್‌ ಆಫ್‌ ಇನ್‌ಕ್ರೀಸಿಂಗ್‌ ಹ್ಯೂಮನ್‌ ಎನರ್ಜಿ]'' ". ಸೆಂಚುರಿ ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ, ಜೂನ್‌‌ ೧೯೦೦.</ref> ತಮ್ಮ ಅಂತಿಮ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆಳಕು, ಶಬ್ದ ಹಾಗೂ ಇತರ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ಸಂವೇದನೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಪ್ರೋಡಿಗಾಲ್‌ ಜೀನಿಯಸ್‌ : ದ ಲೈಫ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ಜಾನ್‌ ಜಾಕೊಬ್‌ ಓನೀಲ್‌/O'ನೀಲ್‌ರಿಂದ ISBN ೯೭೮-೦-೯೧೪೭೩೨-೩೩-೪</ref> === ಮರಣ === ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್‌‌‌ ಹೋಟೆಲ್‌ನ ೩೩೨೭ನೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ೭ ಜನವರಿ ೧೯೪೩ರಂದು ಟೆಸ್ಲಾರು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಹೃದಯಸ್ತಂಭನದಿಂದ ಮರಣಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite news |first= |last= |authorlink= |coauthors= |title=Nikola Tesla Dies. Prolific Inventor. Alternating Power Current's Developer Found Dead in Hotel Suite Here. Claimed a 'Death Beam'. He Insisted the Invention Could Annihilate an Army of 1,000,000 at Once. |url= |quote= |publisher=New York Times |date=8 January 1943, Friday |accessdate=2007-07-21 }}</ref> ತಮ್ಮ AC ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾರಿದ್ದರೂ, ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾಲದೊಂದಿಗೆ ಟೆಸ್ಲಾರು ಮರಣಿಸಿದ್ದರು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಸಮಯದ ನಂತರ USನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯದ ಆಧಾರಭೂತವಾಗಿ ಹೊಂದುವ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೬೪೫೫೭೬ಅನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು.<ref>{{US patent|645,576}}</ref> ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ ಮಹಾನಗರದ [[ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌|ಮನ್‌ಹಾಟ್ಟನ್‌ ಪ್ರದೇಶ]]ದಲ್ಲಿನ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ ಆಫ್‌ ಸೇಂಟ್‌ ಜಾನ್‌ ದ ಡಿವೈನ್‌ ಎಂಬ ಇಗರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ೧೨ ಜನವರಿ ೧೯೪೩ರಂದು ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಶವಸಂಸ್ಕಾರವು ನಡೆಯಿತು. ಅವರ ದೇಹಕ್ಕೆ ದಹನಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ನಡೆಸಿ ಅವರ ಬೂದಿಯನ್ನು ೧೯೫೭ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ-ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಾ ಆಗಿದ್ದ ಸರ್ಬಿಯಾದ ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಯಿತು. ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶವಭಸ್ಮದ ಕರಂಡಕವನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಮರಣದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಸಾವಾ ಕೊಸಾನೋವಿಕ್‌ರು ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಸಂದೂಕವನ್ನು ತೆರೆದರು. ಇದಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವರು ದೇಶೀಕರಿಸಿದ್ದ ಪೌರರಾಗಿದ್ದರೂ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌'ನ ವಿದೇಶಿಯರ ಆಸ್ತಿಯ ಪಾಲನಾ ಕಛೇರಿಯು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿತಲ್ಲದೇ ಮನ್‌ಹಾಟ್ಟನ್‌ ಗೋದಾಮಿನಲ್ಲಿನ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಪೌಳಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದೆ. Dr. ಜಾನ್‌‌ G. ಟ್ರಂಪ್‌ರವರು ೧೯೪೩ರಲ್ಲಿನ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಅವರ ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ NTRCಯ Div. ೧೪ ಭಾಗದ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್‌‌ ಏಯ್‌ಡ್ಸ್‌, (CIA'ನ ಆಫೀಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌ನ ಪೂರ್ವವರ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ) ಆಫೀಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ & ಡೆವೆಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಛೇರಿಯ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಡಿಫೆನ್ಸ್‌‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಕಮಿಟಿ ಸಮಿತಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ ಟ್ರಂಪ್‌ರವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಅಭಿಯಂತರರಾಗಿದ್ದರು. M.I.T.ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರೂ ಆಗಿದ್ದ ಟ್ರಂಪ್‌ರು, ಮೂವತ್ತು ಅಡಿಗಳ ಎರಡು ಗೋಪುರಗಳು ಮತ್ತು ರೈಲುಹಾದಿಯ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿದ್ದ ೧೫-ಅಡಿಗಳ ವ್ಯಾಸದ ಎರಡು ಗೋಲ/ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ M.I.T.'ಯ ಬೃಹತ್‌ ವಾನ್‌ ಡೆ ಗ್ರಾಫ್‌ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕದ ಬಗ್ಗೆ ೧೯೩೮ರಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ'ರು ನೀಡಿದ ವಿಮರ್ಶೆ ಹಾಗೂ ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಭವಾಂತರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ/ಹೊಯಿಲುಗಳು ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ತಮ್ಮ ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸಣ್ಣದಾದ ಎರಡಡಿ ಎತ್ತರದ ಸುರುಳಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ತೋರಬಲ್ಲವು ಎಂದು ಟೆಸ್ಲಾರು ಮಾಡಿದ್ದ ಟೀಕೆಗೆ ಮನನೊಂದಿದ್ದರು.<ref>ಪುಟ ೨೭೮, ವಿಲಿಯಮ್‌‌ R. ಲೈನೆ, ಪೆಂಟಾಗನ್‌ ಅಲೈಯೆನ್ಸ್‌, ೧೯೯೩</ref> ಮನ್‌ಹಾಟ್ಟನ್‌ ವೇರ್‌ಹೌಸ್‌ & ಸ್ಟೋರೇಜ್‌ Co.ನಲ್ಲಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಟ್ರಂಪ್‌ರಿಗೆ ಹೇಳಲಾಯಿತು, ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯದ ನಂತರ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ ಟ್ರಂಪ್‌ರು ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಸಾವಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಮುನ್ನ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್‌‌ ಹೋಟೆಲ್‌ನ ನೆಲಮಹಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ವಿಪುಲ ಆಸ್ತಿಯ ಅಥವಾ ಅವರ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ, ಪರಿಶೀಲನೆಯಾಗಿರುವುದು ಕೇವಲ ಅವರ ಸಾವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಬಳಿ ತಕ್ಷಣ ಸಿಗುವಂತೆ ಇದ್ದ ವಸ್ತುಗಳು ಮಾತ್ರವೇ ಎಂದಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡಿದ್ದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಭಾವವಿರದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕರೆ ಅಪಾಯವಾಗುವಂತಹಾ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುಗಳೂ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದರು.<ref>http://www.cyberspaceorbit.com/atomelec.htm</ref> ತಮ್ಮ ಸಾವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಟೆಸ್ಲಾರು US ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಗೆ ಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ವಿಫಲವಾಗಿದ್ದ ದೂರಶಕ್ತಿ ಶಸ್ತ್ರ, ಅಥವಾ 'ಸಾವಿನ ಕಿರಣ'ದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ದೂರಶಕ್ತಿ ಶಸ್ತ್ರವು ಬಾಲ್‌ ಲೈಟ್ನಿಂಗ್‌ ಮತ್ತು [[ಪ್ಲಾಸ್ಮ (ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ)|ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ]]ಗಳ ಕುರಿತಾದ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿದ್ದಾಗಿರಬಹುದು ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಕಣಪ್ರಭೆ ದಂಡದ ಶಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಪರಿಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. US ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಈ ಸಾಧನದ ಮಾದರಿಯು ಅವರ ಸಂದೂಕದಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರಲಿಲ್ಲ. ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯು FBI ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರ ದಾಖಲೆಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಉನ್ನತ ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಕಛೇರಿಯ ಸಲಹೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ಖಾಸಗಿ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿಟ್ಟಿರಲಾಯಿತು; J. ಎಡ್ಗರ್‌ ಹೂವರ್‌ರು ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಅತ್ಯುಚ್ಚ ರಹಸ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು.<ref>ಹೂವರ್‌, ಜಾನ್‌ ಎಡ್ಗರ್, et al.</ref> ದಾಖಲೆಯೊಂದು ತಿಳಿಯಪಡಿಸುವ ಹಾಗೆ "[ಅವರು] ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿರುವ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನಾಪ್ರತಿಗಳಿರುವ ಸುಮಾರು ೮೦ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ/ಸಂದೂಕಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದರೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ [...]". ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಆಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂದೂಕದಲ್ಲಿದ್ದ ವಸ್ತುಗಳು, ಅವರ ಹೋಟೆಲ್‌ ಕೋಣೆಯಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಎರಡು ಟ್ರಕ್‌ಲೋಡ್‌ಗಳಷ್ಟು ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳು, ದಾಸ್ತಾನು ಕೋಠಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಇನ್ನೊಂದಿಷ್ಟು ೭೫ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ ಪೆಟಾರಿಗೂಡುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದೂಕಗಳು ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಂದು ದಾಸ್ತಾನು ಕೋಠಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ೮೦ ದೊಡ್ಡ ಶೇಖರಣಾ ಸಂದೂಕಗಳಿದ್ದವು. ೧೯೪೩ರಲ್ಲಿ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಅನೇಕ "ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು" ವಿದೇಶಿಯರ ಆಸ್ತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕೋಠಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕಳೆದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮೈಕ್ರೋಫಿಲ್ಮ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರು Oct., ೧೯೪೫ರವರೆಗೆ ಇದಷ್ಟೇ ಲಭ್ಯವಾಗಿತ್ತು.<ref>ಪುಟಗಳು ೨೭೮-೨೭೯, ವಿಲಿಯಮ್‌ R. ಲೈನೆ, ಪೆಂಟಾಗನ್‌ ಅಲೈಯೆನ್ಸ್, ೧೯೯೩</ref> ಸಾವಿನ ನಂತರ ಅವರ ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಾದ ದೂತಾವಾಸವು ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಅಧಿಕಾರವರ್ಗದೊಡನೆ ಹೋರಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ Mr. ಕೊಸಾನೋವಿಕ್‌ರು ಈ ವಸ್ತುಗಳ ಸ್ವಾಧೀನತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು, ಇವುಗಳನ್ನು ಈಗ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.tesla-museum.org/ |title=Nikola Tesla Museum |publisher=Tesla-museum.org |date= |accessdate=2010-08-01}}</ref> == ಕೀರ್ತಿಪರಂಪರೆ ಹಾಗೂ ಮನ್ನಣೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Spomen ploca Nikola Tesla 0108.JPG|thumb|upright|ಝಾಗ್ರೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿಟ್ಟಿರುವ ಫಲಕ.]] [[ಚಿತ್ರ:Aug09 TeslaPlaque.jpg|upright|thumb|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ ಮಹಾನಗರದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್‌‌ ಹೋಟೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿಟ್ಟಿರುವ ಫಲಕ.]] ಭಾವಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಅವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ, ಅವರು ಹಾಗೆ ಕೇವಲ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ರಾಜಕುಮಾರಿ ವಿಲ್ಮಾ ಲ್ವಾಫ್‌-ಪಾರ್ಲಾಘಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಭಾವಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಭಂಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದರು.<ref>ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನ ಲುಡ್‌ವಿಗ್‌ ನಿಸ್ಸೆನ್‌‌ರ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಭಾವಚಿತ್ರ, ನೋಡಿ: Klaus Lengsfeld: Sammlung Ludwig Nissen : Husum ೧೮೫೫–೧೯೨೪ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌; Dokumentation d. Kunstsammlung Ludwig Nissens anlässl. d. Ausstellung zu seinem ೧೨೫. Geburtstag im Nissenhaus zu Husum, ೧೯೮೦, ೧೬೯&nbsp;ಪುಟಗಳು. (= Schriften des Nordfriesischen Museums Ludwig-Nissen-Haus, Nr. ೧೬)</ref> ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತ ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾದ ಶಿಲ್ಪಿ ಇವಾನ್‌ ಮೆಸ್ಟ್ರೋವಿಕ್‌ರಿಂದ ತಮ್ಮ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅವರು ಆಗ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿದ್ದರು, ಅದನ್ನು ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಮರಣಿಸಿದ್ದರು. ಮೆಸ್ಟ್ರೋವಿಕ್‌ರು ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಚಿನ ಎದೆಮಟ್ಟದ ವಿಗ್ರಹವೊಂದನ್ನು (೧೯೫೨) ಹಾಗೂ ಝಾಗ್ರೆಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರೂಡರ್‌ ಬಾಸ್ಕೋವಿಕ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿಡಲಾಗಿರುವ ಪುತ್ಥಳಿಯನ್ನು (೧೯೫೫/೫೬) ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ೧೫೦ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಅಂಗವಾಗಿ ಝಾಗ್ರೇಬ್‌ ನಗರಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ಬೀದಿಗೆ ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ ರೂಡರ್‌ ಬಾಸ್ಕೋವಿಕ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ಗೆ ಅದರ ಯಥಾಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ, ಟೆಸ್ಲಾರ ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆಯೊಂದನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ನಯಾಗರಾ ಜಲಪಾತದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ಅಂತಹುದೇ ಪ್ರತಿಮೆಯೊಂದನ್ನು ಅವರ ತವರುನಗರ ಗಾಸ್ಪಿಕ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. thumb|left|ಸಮಕಾಲೀನ 100 ಸರ್ಬಿಯನ್‌ ದಿನಾರ್‌ ಮೌಲ್ಯದ ನೋಟಿನ ಮೇಲೆ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ಚಿತ್ರ. ಪ್ಯಾರಿಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ''ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌‌ ಗನರಲೇ ಡೆಸ್‌‌ ಪಾಯ್ಡ್‌ಸ್‌ ಎಟ್‌‌‌ ಮೆಷ್ಯೂರೆಸ್‌‌ ಸಮ್ಮೇಳನ'' ದಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ’ರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ '''B''' ಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ (''ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಹರಿವು ಸಾಂದ್ರತೆ'' ಮತ್ತು ''ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಚೋದನೆ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) SI ಏಕಮಾನ ಟೆಸ್ಲಾವನ್ನು (T) ಅವರ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಟೆಸ್ಲಾರು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌‌ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್‌ (IEEE) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಟೆಸ್ಲಾರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು. IEEE ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇದು ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ/ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಅಥವಾ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಉದ್ದಾಮ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ತಂಡಗಳಿಗೆ ನೀಡಲ್ಪಡುವ, ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ/ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>IEEE, "''[http://www.ieee.org/portal/site/mainsite/menuitem.818c0c39e85ef176fb2275875bac26c8/index.jsp?&amp;pName=corp_level1&amp;path=about/awards/sums&amp;file=tesla.xml&amp;xsl=generic.xsl IEEE ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ಅವಾರ್ಡ್]''. ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೫.</ref> ಚಂದ್ರನ ದೂರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಟೆಸ್ಲಾ ಕುಳಿ ಮತ್ತು ಕಿರುಗ್ರಹ ೨೨೪೪ ಟೆಸ್ಲಾಗಳಿಗೆ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನಿಡಲಾಗಿದೆ. ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಾದ- ಮತ್ತು ಸರ್ಬಿಯಾದ ದಿನಾರ್‌ ನೋಟುಗಳು ಮತ್ತು ನಾಣ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಟೆಸ್ಲಾರನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ಬಿಯಾದ ಬೃಹತ್‌ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಸ್ಥಾವರ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ TPP ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾಗೆ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಟೆಸ್ಲಾ ಎಂಬ ಈ ಕಂಪೆನಿಯು ಹಿಂದಿನ ಝೆಕೋಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೃಹತ್‌ ಸರ್ಕಾರಿ-ಸ್ವಾಮ್ಯದ ವಿದ್ಯುತಾಂತ್ರಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿದ್ದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ೭ ಮಾರ್ಚ್‌ ೧೯೪೬ರಂದು ಇಡಲಾಯಿತು. ಅದರ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಈಗಲೂ [[ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಝೆಕ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ಟೆಸ್ಲಾ ಮೋಟಾರ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಒಂದು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಚಾಲಿತ ಕಾರುಗಳ ಕಂಪೆನಿಗೆ ಟೆಸ್ಲಾರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಂಪೆನಿಗೆ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಅವರ ಜಾಲತಾಣವು ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ: ''ಟೆಸ್ಲಾ ರೋಡ್‌ಸ್ಟರ್‌ ಎಂಬ ನಮ್ಮ ಕಾರಿನ ಸಮಾನನಾಮಕರೆಂದರೆ ಮೇಧಾವಿ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರವರು ಮಾತ್ರ'' [...] ''ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರು ಇಂದು ಬದುಕಿದ್ದರೆ ನಮ್ಮ ಕಾರನ್ನು ನೋಡಿ ಅದರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹಾಗೂ ಅಂಗೀಕಾರಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೂಡಾ ತಮ್ಮ ತಲೆಯಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ನಮಗಿದೆ.'' <ref>[http://www.teslamotors.com/learn_more/why_tesla.php ವೈ ದ ನೇಮ್‌ "ಟೆಸ್ಲಾ"?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071016044752/http://www.teslamotors.com/learn_more/why_tesla.php |date=2007-10-16 }}, ಟೆಸ್ಲಾ ಮೋಟಾರ್ಸ್‌, Inc., ೨೦೦೬</ref> ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ನಿಸ್ತಂತು ಸಂಪರ್ಕ/ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ತನಾತ್ಮಕ ಸಾಧನೆಯ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಎರಿಕ್‌ಸನ್‌ನ ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಕೂಡಾ 'ಎರಿಕ್‌ಸನ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ d.d'. (ಝಾಗ್ರೆಬ್‌ನಲ್ಲಿನ ಈ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್‌ಸನ್‌ ಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನಾ 'ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ' ಕಂಪೆನಿಯು ಒಂದು ದೂರವಾಣಿ ಯಂತ್ರಾಂಗ ಕಂಪೆನಿಯಾಗಿತ್ತು) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನಿಡಲಾಗಿದೆ. ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ''ವಿಜ್ಞಾನಿ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ೧೫೦ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ'' ವನ್ನು [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ|UNESCO]] ಆಚರಿಸಿತು; ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾ ಮತ್ತು ಸರ್ಬಿಯಾದ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಆ ವರ್ಷವನ್ನು ''ಟೆಸ್ಲಾರ ವರ್ಷ'' ವೆಂದು ಕೂಡಾ ಘೋಷಿಸಿದ್ದವು. ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೦೬ರಂದು ಆತನ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಂದು, ಟೆಸ್ಲಾರ ಜೀವನ ಹಾಗೂ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟ ಬಹುಮಾಧ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರವೊಂದನ್ನು ಹಾಗೂ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಮನೆಯೂ (ಸ್ಮಾರಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿ) ಸೇರಿದಂತೆ (೧೯೯೦ರ ದಶಕದ ಯುದ್ಧಗಳಿಂದ ನಾಶವಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದ) ಪುನರುಜ್ಜೀವಿತ ಸ್ಮಿಲ್ಜನ್‌ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ತಂದೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದ St. ಪೀಟರ್‌ ಮತ್ತು ಪಾಲ್‌ರ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಇಗರ್ಜಿಯನ್ನೂ ಕೂಡಾ ಪುನರುಜ್ಜೀವಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಬಹುಮಾಧ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಪೂರ್ತಿ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಸಾಧನೆಗಳ ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಹೋಗಿವೆ. ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಬಹುತೇಕ ಟೆಸ್ಲಾರಿಂದ ಹಾಗೂ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಿತವಾದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಟನೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆಸ್ಲಾ ಮೆಮೋರಿಯಲ್‌ ಸೊಸೈಟಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಎಲ್‌ಜೂಬೋ ವುಜೋವಿಕ್‌ರು ನೀಡಿದ್ದಾಗಿವೆ. ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಮನೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ, ಮೈಲ್‌ ಬ್ಲಾಜೆವಿಕ್‌ ಎಂಬ ಶಿಲ್ಪಿಯು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸನಿಹದ ಗಾಸ್ಪಿಕ್‌‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವಿತ ಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದ ದಿನದಂದೇ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ಹೆಸರಿನ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ ಫ್ರಾನೋ ಕ್ರಿಸಿನಿಕ್‌‌ರು ತಯಾರಿಸಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರ ಪ್ರತಿಮೆಯ (ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದರ ಮೂಲಪುತ್ಥಳಿ ಇದೆ) ಪ್ರತಿಕೃತಿಯನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. [[ಗೂಗಲ್|Google ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯು ತನ್ನ ಹುಡುಕು ತಾಣದ ನೆಲೆಪುಟದ ತನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿನ G ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾ ಸುರುಳಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದ ಡೂಡಲ್‌ ಚಿತ್ರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೦೯ರ ಅವರ ಹುಟ್ಟಿದದಿನದಂದು ಟೆಸ್ಲಾರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿತು. ಹೆವಿ ಮೆಟಲ್‌ ಸಂಗೀತತಂಡ ಟೆಸ್ಲಾ ಕೂಡ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಆ ಹೆಸರನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಅವರ ಸಾವಿನ ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರ ಶೋಧನೆಗಳು, ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಅನೇಕ ಅಪ್ರಧಾನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದಿರುವ ಕಡೆ ಹಾಗೂ ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಸ್ವಂತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ವಿಜ್ಞಾನವು ಒಪ್ಪುವ ಮೂಲತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದಿತ್ತಾದರೂ, ಅವರ ವೈಪರೀತ್ಯದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿರದಂತಹಾ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳು ಅವರ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತವಾದ ಮೇಧಾಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅವರನ್ನು ಅಪ್ರಧಾನ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳು ಹಾಗೂ "ಅಗೋಚರ ಜ್ಞಾನ"ದ ಗುಪ್ತಕೂಟಗಳ ಅನುಯಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿವೆ. ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲೇ, ಕೆಲವರು ಆತನನ್ನು ಶುಕ್ರಗ್ರಹದಿಂದ ಮನುಕುಲಕ್ಕೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಧಾರೆಯೆರೆಯಲು ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದ ದೈವಿಕ ಪ್ರಭೃತಿ ಎಂದೇ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು.<ref name="cheney-79" /> ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾಲಮಾನದಲ್ಲೂ ನುವಾಬಿಯಾನಿಸಮ್‌/ಡ್ವೈಟ್‌ ಯಾರ್ಕ್‌ರ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಈಗಲೂ ಈ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. [[ಚಿತ್ರ:Muzej Nikole Tesle.jpg|thumb|ಸರ್ಬಿಯಾದ ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] === ಸ್ಮಾರಕಗಳು === ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ನಯಾಗರಾ ಜಲಪಾತದ ಬಳಿ ಟೆಸ್ಲಾರ ಸ್ಮಾರಕವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟೆಸ್ಲಾರು ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳ ಕಟ್ಟೊಂದನ್ನು ಓದುತ್ತಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸ್ಮಾರಕವು ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯುತ್‌‌‌‌ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಮುಂದಿರುವ ಸ್ಮಾರಕದ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಕೆನಡಾದ ಒಂಟಾರಿಯೋದಲ್ಲಿರುವ ನಯಾಗರಾ ಜಲಪಾತದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಕ್ವೀನ್‌ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಆವರ್ತಕ/ಪರ್ಯಾಯಕದ ಭಾಗವೊಂದರ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಟೆಸ್ಲಾರ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.teslasociety.com/les.htm |title=Tesla Memorial Society of New York &#124; Tesla Monument in Canada |publisher=Teslasociety.com |date= |accessdate=2010-08-01}}</ref> ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ೯ ಜುಲೈ ೨೦೦೬ರಂದು ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ೧೫೦ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಂದು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. [[ನಯಾಗರ ಜಲಪಾತ|ನಯಾಗರಾ ಜಲಪಾತ ಪ್ರದೇಶ]]ದ St. ಜಾರ್ಜ್‌‌‌ ಸರ್ಬಿಯನ್‌ ಇಗರ್ಜಿಯಿಂದ ಪ್ರಾಯೋಜಿತವಾದ ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಒಂಟಾರಿಯೋದ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್‌ ನಗರದ ಲೆಸ್‌ ಡ್ರಿಸ್‌ಡೇಲ್‌ ಎಂಬುವವರು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಡ್ರಿಸ್‌ಡೇಲ್‌ರ ವಿನ್ಯಾಸವು ಆಯ್ಕೆಯಾದ ವಿಜೇತ ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿತ್ತು. ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ನ ಅಂತರರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು "ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|title=Aerodrom Nikola Tesla Beograd|url=http://www.beg.aero|accessdate=2009-07-09}}</ref> === ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರಣಗಳು === {{Main|Nikola Tesla in popular culture}} ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ರೇಡಿಯೋ, TV, ಸಂಗೀತ, ಲೈವ್‌ ರಂಗಮಂದಿರ, ಸಚಿತ್ರಹಾಸ್ಯಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋಆಟಗಳಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಪಡೆಯದ ಮಾನ್ಯತೆಯು ಅವರನ್ನು ನಾಟಕೀಯ ರೂಪಕಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ದುರಂತ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವೀ ಪಾತ್ರವನ್ನಾಗಿಸಿದೆ. ಟೆಸ್ಲಾರು ಸಂಶೋಧಿಸಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಪ್ರಭಾವವು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುವ ಕಥಾಅಂಶವಾಗಿದೆ. == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * ಟೆಸ್ಲಾರ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟರ್‌ ಪತ್ರಿಕೆ * ಕಡಿಮೆ-ತಾಪಮಾನದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಘಟನಾವಳಿಗಳು == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == === ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು === {{Reflist|2}} === ಮೂಲಗಳು === {{Refbegin|2}} * ಮಾರ್ಗರೇಟ್‌ ಚೆನೆ, ರಾಬರ್ಟ್‌ ಯುತ್‌ ಮತ್ತು ಜಿಮ್‌ ಗ್ಲೆನ್‌, ''ಟೆಸ್ಲಾ, ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಲೈಟ್ನಿಂಗ್‌ '', ಬಾರ್ನೆಸ್‌ & ನೋಬಲ್‌ರಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿತ, ೧೯೯೯. ISBN ೦-೭೬೦೭-೧೦೦೫-೮. * ಜರ್ಮಾನೋ, ಫ್ರಾಂಕ್‌, ''[http://www.frank.germano.com/nikolatesla.htm Dr. ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071018030746/http://www.frank.germano.com/nikolatesla.htm |date=2007-10-18 }}''. ಫ್ರಾಂಕ್‌. Germano.com. * ಲೋಮಸ್‌‌, ರಾಬರ್ಟ್‌, ''[http://www.robertlomas.com/Tesla/presentation/index.htm ದ ಮ್ಯಾನ್‌ ಹೂ ಇನ್‌‌ವೆಂಟೆಡ್‌ ದ ಟ್ವೆಂಟಿಯತ್‌ ಸೆಂಚುರಿ]''. ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಫಿಸಿಕ್ಸ್‌ನ ನೈಋತ್ಯಶಾಖೆಗೆ ನೀಡಿದ ಉಪನ್ಯಾಸ. * ಮಾರ್ಟಿನ್‌, ಥಾಮಸ್‌ ಕಾಮರ್‌ಫರ್ಡ್‌, ''ದ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌‌, ರಿಸರ್ಚಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'', ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ : ದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌, ೧೮೯೪ (೩rd Ed.); ಬಾರ್ನೆಸ್‌ & ನೋಬಲ್‌ರಿಂದ ಮರುಮುದ್ರಿತ, ೧೯೯೫ ISBN X * ಓನೀಲ್‌/O'ನೀಲ್‌, ಜಾನ್‌‌ J., ''[http://www.rastko.org.rs/istorija/tesla/oniell-tesla.html ಪ್ರೋಡಿಗಾಲ್‌ ಜೀನಿಯೆಸ್‌ : ದ ಲೈಫ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ]'', ೧೯೪೪. ("ಯಾವುದೇ ಜೀವಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಿಂತ ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೀರಿ " ಎಂದು ಈ ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ ಟೆಸ್ಲಾರು ಹೇಳಿದರೆಂಬ ವರದಿಯಿದೆ; ಅಂಕಲ್‌ಟಾಜ್‌ ಜಾಲತಾಣದ ಇತರೆ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ [http://www.uncletaz.com/library/scimath/tesla/ ಈ ಆವೃತ್ತಿಯೂ uncletaz.comನಲ್ಲಿ ಇದೆ]) * ಪೆನ್ನರ್‌, ಜಾನ್‌ R.H. ''[http://www.tfcbooks.com/special/mi_link.htm ದ ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್‌ ಲೈಫ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ]'', "ಮೈ ಇನ್‌‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌"ನ ದೋಷಯುಕ್ತ ಆವೃತ್ತಿ. * ಪ್ರಾಟ್‌, H., ''ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ೧೮೫೬–೧೯೪೩'', ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದ IRE, Vol. ೪೪, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌, ೧೯೫೬. * ಸೀಫರ್‌, ಮಾರ್ಕ್‌ J. ''ವಿಝಾರ್ಡ್‌‌ : ದ ಲೈಫ್‌ ಅಂಡ್‌‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ; ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಆಫ್‌ ಎ ಜೀನಿಯಸ್'' ‌, ಸೆಕಾಕಸ್‌, NJ: ಕೆರೋಲ್‌ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌, ೧೯೯೬. ISBN * ವೈಯ್ಸ್‌ಸ್ಟೇನ್‌‌, ಎರಿಕ್‌ W., ''[http://scienceworld.wolfram.com/biography/Tesla.html ಟೆಸ್ಲಾ, ನಿಕೋಲಾ (1856–1943)]''. ಎರಿಕ್‌ ವೈಯ್ಸ್‌ಸ್ಟೇನ್ಸ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌‌ ಆಫ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌. * ಡಿಮಿಟ್ರಿಜೆವಿಕ್‌, ಮಿಲನ್‌ S., ''ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ ಆಸ್ಟ್ರಾನಾಮಿಕಲ್ ಆಬ್ಸರ್ವೇಟರಿ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್‌ ರಿವ್ಯೂ''. Publ. ಆಸ್ಟ್ರಾನ್. Obs. ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌,), ೧೬೨–೧೭೦. ಇದೂ ಕೂಡಾ, ''ಸೃಪ್ಸ್‌ಕಿ ಆಸ್ಟೆರಾಯ್ಡಿ, [http://www.astronomija.co.rs/suncsist/asteroidi/srbi.htm#Tesla ಟೆಸ್ಲಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210401215655/http://www.astronomija.co.rs/suncsist/asteroidi/srbi.htm#Tesla |date=2021-04-01 }}''. ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಮ್ಸ್‌ಕಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ. * ಹೂವರ್‌, ಜಾನ್‌ ಎಡ್ಗರ್‌, et al., [https://web.archive.org/web/20040810031405/http://foia.fbi.gov/foiaindex/tesla.htm FOIA FBI ಫೈಲ್ಸ್‌], ೧೯೪೩. * ಪ್ರಾಟ್‌, H., ''ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ೧೮೫೬–೧೯೪೩'', ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದ IRE, Vol. ೪೪, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌, ೧೯೫೬. * W.C. ವೈಸಾಕ್‌, J.F. ಕೋರಮ್‌, J.M. ಹಾರ್ಡೆಸ್ಟಿ ಮತ್ತು K.L. ಕೋರಮ್‌, ''[http://www.ttr.com/Who%20Was%20Dr%20Tesla.pdf ಹೂ ವಾಸ್‌ ದ ರಿಯಲ್‌ Dr. ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ]?'' (A ಲುಕ್‌ ಅಟ್‌ ಹಿಸ್‌ ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್‌ ಕ್ರೆಡೆನ್ಷಯಲ್ಸ್‌). ಆಂಟೆನಾ ಮೆಷರ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಟೆಕ್ನಿಕ್ಸ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ಪೋಸ್ಟರ್‌ ಪತ್ರಿಕೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ೨೨–೨೫, ೨೦೦೧ (PDF) * ರೋಗ್ವಿನ್‌, ಏರಿಯೆಲ್‌, ''ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್‌ ನೋಟ್‌ : ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ : ದ ಮ್ಯಾನ್‌ ಬಿಹೈಂಡ್‌ ದ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್‌‌ ಫೀಲ್ಡ್‌ ಯೂನಿಟ್‌''. J. Magn. Reson. ಇಮೇಜಿಂಗ್‌‌ ೨೦೦೪;೧೯:೩೬೯–೩೭೪. © ೨೦೦೪ ವಿಲೇ-ಲಿಸ್, Inc. * ಸೆಲ್ಲಾನ್‌, J. L., ''ದ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ಆನ್‌ ದ ಸಿಮೆಂಟ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ''. ಬೆಹ್ರೆಂಟ್‌ Eng. Co., ವೀಟ್‌ ರಿಡ್ಜ್‌, CO. ಸಿಮೆಂಟ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್‌ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌. ೧೯೯೭. XXXIX ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌ ರೆಕಾರ್ಡ್‌., ೧೯೯೭ IEEE/PC. ಪುಟ(ಗಳು) ೧೨೫–೧೩೩. ISBN * ವ್ಯಾಲೆಂಟಿನುಜ್ಜಿ, M.E., ''ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ : ವೈ ವಾಸ್‌ ಹೀ ಸೋ ಮಚ್‌ ರೆಸಿಸ್ಟೆಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಫಾರ್‌ಗಾಟನ್‌?'' Inst. de ಬಯೋಇನ್‌ಜೆನಿಯೆರಿಯಾ, Univ. ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಡೆ ಟುಕುಮನ್‌; ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ಇನ್‌ ಮೆಡಿಸಿನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಬಯಾಲಜಿ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌, IEEE. ಜುಲೈ/ಆಗಸ್ಟ್‌ ೧೯೯೮, ೧೭:೪, pp.&nbsp;೭೪–೭೫. ISSN * ವೇಸರ್‌, ಆಂಡ್ರೆ, ''[http://www.aw-verlag.ch/Documents/TeslasRadiationsAndCosmicRays01.PDF ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ’ಸ್‌ ರೇಡಿಯೇಷನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ದ ಕಾಸ್ಮಿಕ್‌ ರೇಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090903230705/http://www.aw-verlag.ch/Documents/TeslasRadiationsAndCosmicRays01.PDF |date=2009-09-03 }}''. (PDF). * ಸೆಕಾರ್‌, H. ವಿನ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌‌, ''ಟೆಸ್ಲಾ'ಸ್‌ ವ್ಯೂಸ್‌ ಆನ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಸಿಟಿ ಅಂಡ್‌ ದ ವಾರ್'' ‌, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟರ್‌, ಸಂಪುಟ ೫, ಸಂಚಿಕೆ ೪, ಆಗಸ್ಟ್‌, ೧೯೧೭. * ಪ್ಲೋರೆ, ಗ್ಲೆನ್‌, ''ಟೆಸ್ಲಾ ಅಂಡ್‌ ದ ಮಿಲಿಟರಿ''. ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ೨೪, ೫ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೦. * ಕೋರಮ್‌, K. L., J. F. ಕೋರಮ್, ''ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ, ಲೈಟ್ನಿಂಗ್‌ ಆಬ್ಸರ್ವೇಷನ್ಸ್‌, ಅಂಡ್‌ ಸ್ಟೇಷನರಿ ವೇವ್ಸ್‌''. ೧೯೯೪. * ಕೋರಮ್‌, K. L., J. F. ಕೋರಮ್, ಮತ್ತು A. H. ಐದಿನೆಜಾದ್‌, ''ಅಟ್‌ಮಾಸ್ಫಿಯರಿಕ್‌ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್‌‌, ಟೆಸ್ಲಾ'ಸ್‌ ರಿಸೀವರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ರೀಜನರೇಟಿವ್‌ ಡಿಟೆಕ್ಟರ್ಸ್''. ೧೯೯೪. * ಮೇಯ್ಲ್‌, ಕಾನ್‌ಸ್ಟಾಂಟಿನ್‌, H. ವೇಯ್ಡ್‌ನರ್‌, E. ಝೆಂಟ್‌ಗ್ರಾಫ್‌, T. ಸೆಂಕೆಲ್‌, T. ಜಂಕರ್‌ ಮತ್ತು P. ವಿಂಕೆಲ್ಸ್‌, ''ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟ್ಸ್‌ ಟು ಪ್ರೂಫ್‌ ದ ಎವಿಡೆನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ಕೇಲಾರ್‌ ವೇವ್ಸ್‌ ಟೆಸ್ಟ್‌ಸ್‌ ವಿತ್‌ ಎ ಟೆಸ್ಲಾ ರೀಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್''. ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಫರ್‌ ಗ್ರಾವಿಟೇಷನ್‌ಫೋರ್ಸ್‌ಷುಂಗ್‌ (IGF), ಆಮ್‌ ಹೀರ್‌ಬಾಚ್‌/ಷ್‌ ೫, D-೬೩೮೫೭ ವಾಲ್ಡಸ್‌ಷಾಫ್‌. * ಆಂಡರ್‌ಸನ್‌, L. I., ''ಜಾನ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌ ಆನ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ’ಸ್‌ ಪ್ರಿಯಾರಿಟಿ ಇನ್‌ ರೇಡಿಯೋ ಅಂಡ್‌ ಕಂಟಿನ್ಯೂಯಸ್‌ ವೇವ್‌ ರೇಡಿಯೋ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ ಆಪರೇಟಸ್‌''. ದ ಆಂಟಿಕ್‌ ವೈರ್‌ಲೆಸ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ ರಿವ್ಯೂ, Vol. ೧, ೧೯೮೬, pp.&nbsp;೧೮–೪೧. * ಆಂಡರ್‌ಸನ್‌, L. I., ''ಪ್ರಿಯಾರಿಟಿ ಇನ್‌ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್‌ ಆಫ್‌ ರೇಡಿಯೋ, ಟೆಸ್ಲಾ v. ಮಾರ್ಕೋನಿ''. ಆಂಟಿಕ್‌ ವೈರ್‌ಲೆಸ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ ಮಾನೋಗ್ರಾಫ್‌, ಮಾರ್ಚ್‌ ೧೯೮೦. * ಮಾರ್ನಿಸಿಕ್‌, A., ಮತ್ತು D. ಬುಡಿಮಿರ್‌‌, ''ಟೆಸ್ಲಾ'ಸ್‌ ಕಾಂಟ್ರಿಬ್ಯೂಷನ್‌ ಟು ರೇಡಿಯೋ ವೇವ್‌ ಪ್ರಾಪಗೇಷನ್'' ‌. Dept. ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌. Eng., ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ Univ. (೫ತ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್ ಆನ್ ಟೆಲಿಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್ಸ್‌‌ ಇನ್‌ ಮಾಡರ್ನ್‌ ಸ್ಯಾಟೆಲೈಟ್‌, ಕೇಬಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಬ್ರಾಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಂಗ್‌ ಸರ್ವೀಸ್‌, ೨೦೦೧. TELSIKS ೨೦೦೧. pp.&nbsp;೩೨೭–೩೩೧ vol.೧) ISBN X * ಪೇಗ್‌/ಜ್‌‌, R.M., ''ದ ಅರ್ಲಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ರಾಡಾರ್‌'', ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದ IRE, ಸಂಪುಟ ೫೦, ಸಂಚಿಕೆ ೫, ಮೇ, ೧೯೬೨, (ವಿಶೇಷ ೫೦ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಸಂಚಿಕೆ). * C ಮ್ಯಾಕೆಚೆನ್ನೀ ಜಾರ್ವಿಸ್‌ ''ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ಅಂಡ್‌ ದ ಇಂಡಕ್ಷನ್‌ ಮೋಟಾರ್‌‌''. ೧೯೭೦ Phys. Educ. ೫ ೨೮೦–೨೮೭. * ''[http://www.tesla.hu/tesla/articles/19230225.doc ಜಯಂಟ್‌ ಐ ಟು ಸೀ ರೌಂಡ್‌ ದ ವರ್ಲ್ಡ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724105917/http://www.tesla.hu/tesla/articles/19230225.doc |date=2011-07-24 }}'' (DOC) * ನಿಕೆಲ್‌ಸನ್‌, ಆಲಿವರ್‌, ''[http://tesla.nichelson.googlepages.com/home ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'ಸ್‌ ಲ್ಯಾಟರ್‌ ಎನರ್ಜಿ ಜನರೇಷನ್‌ ಡಿಸೈನ್ಸ್‌]'', "ಇಂಧನವನ್ನು ಬಳಸದ" ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಚೈತನ್ಯ ಉತ್ಪಾದಕದ ವಿವರಣೆ. ೨೬ತ್‌ IECEC ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್‌, ೧೯೯೧, ಬಾಸ್ಟನ್, MA (ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಸೊಸೈಟಿ) Vol. ೪, pp.&nbsp;೪೩೩–೪೩೮. * ನಿಕೆಲ್‌ಸನ್‌, ಆಲಿವರ್‌, ''[http://tesla.nichelson.googlepages.com/home ದ ಥರ್ಮೋಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಟೆಸ್ಲಾ'ಸ್‌ ಫ್ಯೂಯೆಲ್‌ಲೆಸ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಜನರೇಟರ್‌‌]''. ಟೆಸ್ಲಾರ ನವೀನ ಚೈತನ್ಯ/ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಜನಕದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ. (ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಕೆಮಿಕಲ್‌ ಸೊಸೈಟಿ, ೧೯೯೩. ೨೭೨೨-೫/೯೩/೦೦೨೮-೬೩) * ಟೋಬಿ, ಗ್ರಾಟ್ಜ್‌, ''[http://arizonaenergy.org/CommunityEnergy/INFLUENCE%20OF%20VEDIC%20ON%20TESLA'S%20UNDERSTANDING%20OF%20FREE%20ENERGY.htm ದ ಇನ್‌ಫ್ಲ್ಯೂಯೆನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ವೇದಿಕ್‌ ಫಿಲಾಸಫಿ ಆನ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'ಸ್‌ ಅಂಡರ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‌ ಆಫ್‌ ಫ್ರೀ ಎನರ್ಜಿ]''. {{Refend}} === ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ === [[ಚಿತ್ರ:WirelessBulb-Tesla.png|right]] ==== ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ==== * ''[[wikisource:A New System of Alternating Current Motors and Transformers|A ನ್ಯೂ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಆಫ್‌ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿಂಗ್‌ ಕರೆಂಟ್‌ ಮೋಟಾರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌]]'', ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್‌, ಮೇ ೧೮೮೮. * ''[http://www.tfcbooks.com/tesla/contents.htm ಸೆಲೆಕ್ಟೆಡ್‌ ಟೆಸ್ಲಾ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್‌]'', ೧೮೮೮–೧೯೪೦ರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ ಮತ್ತು ಇತರರು ಬರೆದಿದ್ದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಖನಗಳು. * ''[http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/pageviewer?frames=1&amp;coll=moa&amp;view=50&amp;root=%2Fmoa%2Fmanu%2Fmanu0024%2F&amp;tif=00119.TIF&amp;cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABS1821-0024-287 ಲೈಟ್‌ ವಿಥೌಟ್‌ ಹೀಟ್‌]'', ದ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರರ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಬಿಲ್ಡರ್‌, ಜನವರಿ ೧೮೯೨, Vol. ೨೪ * ಬಯೋಗ್ರಾಫಿ: ''[http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/pageviewer?frames=1&amp;coll=moa&amp;view=50&amp;root=%2Fmoa%2Fcent%2Fcent0047%2F&amp;tif=00592.TIF&amp;cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABP2287-0047-151 ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ]'', ದ ಸೆಂಚುರಿ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌, ನವೆಂಬರ್‌ ೧೮೯೩, Vol. ೪೭ * ''[http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/pageviewer?frames=1&amp;coll=moa&amp;view=50&amp;root=%2Fmoa%2Fcent%2Fcent0049%2F&amp;tif=00924.TIF&amp;cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABP2287-0049-178 ಟೆಸ್ಲಾ'ಸ್‌ ಆಸಿಲೇಟರ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಅದರ್‌ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌]'', ದ ಸೆಂಚುರಿ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌, ನವೆಂಬರ್‌ ೧೮೯೪, Vol. ೪೯ * ''[http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/pageviewer?frames=1&amp;coll=moa&amp;view=50&amp;root=%2Fmoa%2Fcent%2Fcent0055%2F&amp;tif=00879.TIF&amp;cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABP2287-0055-194 ದ ನ್ಯೂ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫಿ. ]'' ''[http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/pageviewer?frames=1&amp;coll=moa&amp;view=50&amp;root=%2Fmoa%2Fcent%2Fcent0055%2F&amp;tif=00879.TIF&amp;cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABP2287-0055-194 ರೀಸೆಂಟ್‌ ಎಕ್ಸ್‌‌ಪೆರಿಮೆಂಟ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫಿ ವಿತ್‌ ಸ್ಪಾರ್ಕ್ಸ್‌]'', ದ ಸೆಂಚುರಿ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌, ನವೆಂಬರ್‌ ೧೮೯೭, Vol. ೫೫ ==== ಪುಸ್ತಕಗಳು ==== * ಟೆಸ್ಲಾ, ನಿಕೋಲಾ, "ಮೈ ಇನ್‌‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌" ೧೯೧೯ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಿಂದ ಜೂನ್‌ವರೆಗೆ ಭಾಗ Iರಿಂದ Vರವರೆಗಿನವುಗಳನ್ನು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟರ್‌ ಮಾಸಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಭಾಗ VIಅನ್ನು ೧೯೧೯ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನ ಬೆನ್‌ ಜಾನ್ಸನ್‌ರ ಮುನ್ನುಡಿಯೊಡನೆ ಮರುಮದ್ರಣದ ಆವೃತ್ತಿ : ಬಾರ್ನೆಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ನೋಬಲ್‌, ೧೯೮೨, ISBN; ''[http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaauto01.html ಲ್ಯೂಸಿಡ್‌ ಕೆಫೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160202014045/http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaauto01.html |date=2016-02-02 }}, [http://www.tfcbooks.com/special/mi_link.htm et cetera] ಯಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ [[My Inventions: The Autobiography of Nikola Tesla]] ಆಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ'', ೧೯೧೯. ISBN * ಮಾರ್ಟಿನ್, ಥಾಮಸ್‌ C., ''ದ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌, ರಿಸರ್ಚಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ,'' ೧೮೯೪. ISBN X * ಟೆಸ್ಲಾ, ನಿಕೋಲಾ, ''ಕೊಲೊರಾಡೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌‌‌ ನೋಟ್ಸ್‌, ೧೮೯೯–೧೯೦೦'', ISBN X * ಆಂಡರ್‌ಸನ್‌, ಲೆಲ್ಯಾಂಡ್‌ I., ''Dr. ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ (೧೮೫೬–೧೯೪೩)'', ೨d enl. ed., ಮಿನ್ನೆಯಾಪೊಲಿಸ್‌, ಟೆಸ್ಲಾ ಸೊಸೈಟಿ. ೧೯೫೬. * ರಾಟ್ಜ್‌ಲಾಫ್‌, ಜಾನ್‌ ಮತ್ತು ಲೆಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಆಂಡರ್‌ಸನ್‌, ''Dr. ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ಬಿಬ್ಲಿಯೋಗ್ರಫಿ'', ರಾಗುಸನ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌, ಪಾಲೋ ಆಲ್ಟೋ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ೧೯೭೯, ೨೩೭ ಪುಟಗಳು. ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಅವರಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಲೇಖನಗಳ ವಿಶಾಲವಾದ ಸಂಗ್ರಹ. * ಓನೀಲ್‌/O'ನೀಲ್‌, ಜಾನ್‌‌ ಜಾಕೊಬ್‌, ''ಪ್ರೋಡಿಗಾಲ್‌ ಜೀನಿಯಸ್‌'', ೧೯೪೪. ಕಾಗದಕವಚದ ಮರುಮುದ್ರಣ ೧೯೯೪, ISBN ೯೭೮-೦-೯೧೪೭೩೨-೩೩-೪. (''ed''. [http://www.rastko.org.rs/istorija/tesla/oniell-tesla.html ಪ್ರೋಡಿಗಾಲ್‌ ಜೀನಿಯಸ್‌] ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ) * ಚೆನೆ, ಮಾರ್ಗರೇಟ್, ''[[Tesla: Man Out of Time]]'', ೧೯೮೧. ISBN ೦-೭೯೧೦-೬೭೭೨-೬ * ಸೀಫರ್‌, ಮಾರ್ಕ್‌‌ J., ''ವಿಝಾರ್ಡ್‌, ದ ಲೈಫ್‌ ಅಂಡ್‌‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'', ೧೯೯೮. ISBN (HC), ISBN (SC) * ಜಾನ್ನೆಸ್‌, ಜಿಲ್‌ ''[[Empires of Light: Edison, Tesla, Westinghouse, and the Race to Electrify the World]]''. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ರಾಂಡಮ್ ಹೌಸ್, ೨೦೦೩. ISBN * ಆಸ್ಟರ್‌, ಪಾಲ್, ''ಮೂನ್‌ ಪ್ಯಾಲೇಸ್‌'', ೧೯೮೯. ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನೊಳಗಿನ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. * ಲೋಮಸ್‌‌, ರಾಬರ್ಟ್‌, ''ದ ಮ್ಯಾನ್‌ ಹೂ ಇನ್‌‌ವೆಂಟೆಡ್‌ ದ ಟ್ವೆಂಟಿಯತ್‌ ಸೆಂಚುರಿ : ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ, ಫಾರ್‌ಗಾಟನ್‌ ಜೀನಿಯಸ್‌ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಸಿಟಿ,'' ೧೯೯೯. ISBN * ಚೈಲ್ಡ್ರೆಸ್‌, ಡೇವಿಡ್‌ H., ''ದ ಫೆಂಟಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'', ೧೯೯೩. ISBN * ಗ್ಲೆನ್‌, ಜಿಮ್‌, ''ದ ಕಂಪ್ಲೀಟ್‌ ಪೇಟೆಂಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ,'' ೧೯೯೪. ISBN * ಟ್ರಿಂಕಾಸ್‌, ಜಾರ್ಜ್‌‌‌ ''TESLA: ದ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌'', ಹೈ ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ ಪ್ರೆಸ್, ೨೦೦೨. ISBN ೧-೫೫೪೩೯-೦೦೬-೦. * ವಾಲೊನ್‌, ಥಾಮಸ್‌, ''[[Harnessing the Wheelwork of Nature: Tesla's Science of Energy]]'', ೨೦೦೨. ISBN ==== ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ==== * ಕಾರ್ಲ್‌ಸನ್‌, W. ಬರ್ನಾರ್ಡ್‌, "ಇನ್‌ವೆಂಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಡ್ರೀಮ್ಸ್‌ ". ''ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಅಮೇರಿಕನ್‌‌'', ಮಾರ್ಚ್‌ ೨೦೦೫ Vol. ೨೯೨ ಸಂಚಿಕೆ ೩ p.&nbsp;೭೮(೭). * ಜಾಟ್ರಾಸ್‌, ಸ್ಟೆಲ್ಲಾ L., "ದ ಜೀನಿಯಸ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ. ''ದ ನ್ಯೂ ಅಮೇರಿಕನ್‌'', ೨೮ ಜುಲೈ ೨೦೦೩ Vol. ೧೯ ಸಂಚಿಕೆ ೧೫ p.&nbsp;೯(೧) * ರೈಬಾಕ್‌, ಜೇಮ್ಸ್‌ P., "ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ : ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಸಾವಂಟ್‌". ''ಪಾಪ್ಯುಲರ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌'', ೧೦೪೨೧೭೦X, ನವೆಂಬರ್‌ ೧೯೯೯, Vol. ೧೬, ಸಂಚಿಕೆ ೧೧. * ಲಾರೆನ್‌, B., "ರೀಡಿಸ್ಕವರಿಂಗ್‌ ಟೆಸ್ಲಾ". ''ಆಮ್ನಿ'', ಮಾರ್ಚ್‌‌ ೧೯೮೮, Vol. ೧೦ ಸಂಚಿಕೆ ೬. ==== ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ ==== * ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಜೀವನವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಕನಿಷ್ಟ ಎರಡು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, TVಗೆಂದು ರೂಪಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಥಮ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ರೇಡ್‌ ಸರ್ಬೆಡ್ಜಿಜಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದರು. ''[http://www.imdb.com/title/tt0079985/ ಟಜ್ನಾ ನಿಕೋಲೆ ಟೆಸ್ಲೆ]'' (ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ರಹಸ್ಯ) ಎಂಬ ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಸನ್‌ ವೆಲ್ಲೆಸ್‌ರವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಾದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಪೋಷಕ, J.P. ಮೋರ್ಗನ್‌ರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸ್ವತಃ ವೆಲ್ಲೆಸ್‌ರೇ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಕ್ರಿಸ್ಟೀ ಪೇಪಿಕ್‌ರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೆಟರ್‌ ಬೊಝೋವಿಕ್‌ರು ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದರು. * "''[http://www.pbs.org/tesla/boutiq/index.html ಟೆಸ್ಲಾ: ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಲೈಟ್ನಿಂಗ್‌]'' ". ೧೯೯೯. ISBN (ಪುಸ್ತಕ) ISBN (PBS ವಿಡಿಯೋ) * [http://video.google.com/videoplay?docid=2188562935002257117 ಲಾಸ್ಟ್‌ ಲೈಟ್ನಿಂಗ್‌ : ದ ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್‌ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081219230805/http://video.google.com/videoplay?docid=2188562935002257117 |date=2008-12-19 }} (Google ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ.) ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಶಸ್ತ್ರವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಚಿತ್ರ. * ೨೦೦೬ರ ಚಿತ್ರ ''ದ ಪ್ರೆಸ್ಟೀಜ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಡೇವಿಡ್‌ ಬೌವೀಯವರು ಟೆಸ್ಲಾರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಸ್ಫೋಟಕ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಊಹನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಿತ್ರವು ಕೊಲೊರಾಡೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ'ರು ಕಳೆದ ಸಮಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. * [http://www.pbs.org/tesla/ ''ಟೆಸ್ಲಾ: ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಲೈಟ್ನಿಂಗ್‌'' ], ನ್ಯೂ ವಾಯೇಜ್‌ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರವಾಗಿ ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್‌ ಯುತ್‌ರಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರ ದನಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಸ್ಟೇಸಿ ಕೀಚ್‌ರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಲಾಗಿತ್ತು. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Sister project links|Nikola Tesla}} * {{Find a Grave|1623}} * [http://www.tesla-museum.org/meni_en.htm ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720205507/http://www.tesla-museum.org/meni_en.htm |date=2011-07-20 }} * [http://www.onlineniagara.com/info/niagara-falls-power.htm ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ನಯಾಗರಾ ಫಾಲ್ಸ್ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ] * [http://www.pbs.org/tesla/ PBS "ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಲೈಟ್ನಿಂಗ್‌" ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದ ಕುರಿತಾದ ಟೆಸ್ಲಾರ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು] * [http://scienceworld.wolfram.com/biography/Tesla.html ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಆಫ್‌ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಬಯಾಗ್ರಫಿ : ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ], ವೊಲ್‌ಫ್ರಾಮ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ರಿಂದ * [http://amasci.com/tesla/tesla.html ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ಪುಟ ] * [http://www.teslamemorialsociety.org/ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಮೊಮ್ಮಗ-ಸೋದರಳಿಯ ವಿಲಿಯಮ್‌ H. ಟರ್ಬೋರ ಜಾಲತಾಣ] * [http://www.ntesla.org/ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ, ಫಾರ್‌ಗಾಟನ್‌ ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110830160558/http://www.ntesla.org/ |date=2011-08-30 }} * [http://www.teslascience.org/ ಟೆಸ್ಲಾ ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌, ಲಾಂಗ್‌ ಐಲೆಂಡ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110902110905/http://www.teslascience.org/ |date=2011-09-02 }}. ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಕಟ್ಟಡದ ಹೊಂದಿಸಬಹುದಾದ ಮರುಬಳಕೆಯು ಇದರ ಗುರಿ. * [http://www.serbnatlfed.org/Archives/Tesla/tesla-father.htm ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ತಂದೆ : ಮಿಲುಟಿನ್‌ ಟೆಸ್ಲಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724110937/http://www.serbnatlfed.org/Archives/Tesla/tesla-father.htm |date=2011-07-24 }} * [http://www.serbnatlfed.org/Archives/Tesla/TeslaBook.htm ಟೆಸ್ಲಾ: ದ ಯೂರೋಪಿಯನ್‌ ಇಯರ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724110856/http://www.serbnatlfed.org/Archives/Tesla/TeslaBook.htm |date=2011-07-24 }} * [http://fi.edu/case_files/tesla ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌‌ ಇನ್‌‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಮಾಹಿತಿ ಕಡತ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071226005045/http://www.fi.edu/case_files/tesla/ |date=2007-12-26 }} ಉನ್ನತ-ತರಂಗಾಂತರ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ನೀಡಲಾದ ೧೮೯೪ರ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕುರಿತಾದದ್ದು * [http://www.arcsandsparks.com/teslapage.html Dr. ಜೇಮ್ಸ್‌ ಕೋರಮ್‌'ರ ಟೆಸ್ಲಾ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದ ದಾಖಲೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100202033529/http://www.arcsandsparks.com/teslapage.html |date=2010-02-02 }}, ಆರ್ಕ್ಸ್‌‌ 'N ಸ್ಪಾರ್ಕ್ಸ್‌ನಿಂದ. * ಫ್ರೆಡ್‌ ವಾಲ್ಟರ್ಸ್‌ರ 'ವ್ಯಕ್ತಿ-ಪರಿಶೀಲಿತ/ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ಮಾಡಿರುವ [http://www.keelynet.com/tesla/ ಟೆಸ್ಲಾರ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080125102503/http://www.keelynet.com/tesla/ |date=2008-01-25 }} (PDFಗಳು) * ಜಿಮ್‌ ಬೀಬೆರಿಚ್‌ರ [http://web.mit.edu/most/Public/Tesla1/alpha_tesla.html ದ ಕಂಪ್ಲೀಟ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ U.S. ಪೇಟೆಂಟ್‌ ಕಲೆಕ್ಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111124194921/http://web.mit.edu/most/Public/Tesla1/alpha_tesla.html |date=2011-11-24 }}‌ * [http://www.teslaresearch.com/ ಅನೇಕ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಗ್ರಂಥಗಳು, ಲೇಖನಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಕಟಿತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬರಹಗಳ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಂಗ್ರಹ] * ಸೀಫೆರ್‌, ಮಾರ್ಕ್‌ J., ಮತ್ತು ಮೈಕೆಲ್‌ ಬೆಹರ್‌, [https://www.wired.com/wired/archive/6.10/tesla.html ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌‌‌ ಮೈಂಡ್]‌, ವೈರ್‌ಡ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ೧೯೯೮. * {{gutenberg author| id=Nikola+Tesla | name=Nikola Tesla}} * [http://www-personal.umich.edu/~jbourj/money3.htm ಅನೇಕ ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಾದ ಮತ್ತು ಸರ್ಬಿಯಾದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ಚಿತ್ರ.] * [http://www.lostartsmedia.com/images/teslafbifile.pdf ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ FBI ಕಡತ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110725181818/http://www.lostartsmedia.com/images/teslafbifile.pdf |date=2011-07-25 }} pdf ರೂಪದಲ್ಲಿ * [http://issuu.com/ericm814/docs/complete_patents_nikola_tesla ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ಕಂಪ್ಲೀಟ್‌ ಪೇಟೆಂಟ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110809131453/http://issuu.com/ericm814/docs/complete_patents_nikola_tesla |date=2011-08-09 }} pdf ರೂಪದಲ್ಲಿ * [http://americanhistory.si.edu/archives/d8047.htm ಕೆನ್ನೆತ್‌ M. ಸ್ವೆಜೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಲೇಖನಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120505004025/http://americanhistory.si.edu/archives/d8047.htm |date=2012-05-05 }}, ೧೮೯೧–೧೯೮೨, ಆರ್ಕೈವ್ಸ್‌ ಸೆಂಟರ್‌, ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ ಆಫ್‌ ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಹಿಸ್ಟರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಸಂಗ್ರಹ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು. * [http://www.fi.edu/learn/case-files/tesla/ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ಮಾಹಿತಿ ಕಡತಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110831093317/http://www.fi.edu/learn/case-files/tesla/ |date=2011-08-31 }}, ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌‌ ಇನ್‌‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ * [http://www.nikolatesla.fr/documents.htm NikolaTesla.fr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111001024322/http://www.nikolatesla.fr/documents.htm |date=2011-10-01 }} - More than 1,000 documents on Tesla {{Normdaten|LCCN=n/78/086404}} {{Persondata |NAME = Tesla, Nikola |SHORT DESCRIPTION = [[Serbs|Serbian]]–American [[inventor]], [[physicist]], [[mechanical engineer]] and [[electrical engineer]] |DATE OF BIRTH = ೧೦ July ೧೮೫೬ |PLACE OF BIRTH = [[Smiljan]], [[Austrian Empire]] |DATE OF DEATH = ೭ January ೧೯೪೩ |PLACE OF DEATH=New York City }} {{DEFAULTSORT:Tesla, Nikola}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೮೫೬ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೪೩ ನಿಧನ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಆವಿಷ್ಕಾರಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ-ಹಂಗೇರಿಯನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಲಸೆಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುತ್‌ ಅಭಿಯಂತರರು]] [[ವರ್ಗ:ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಘ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ ಫಾರ್‌ ದ ಅಡ್‌ವಾನ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಫೆಲೋ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ ಎಂಜಿನೀಯರ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಫೆಲೋ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:IEEE ಎಡಿಸನ್‌ ಪಾರಿತೋಷಕವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವರು]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಇನ್ವೆಂಟರ್ಸ್‌ ಹಾಲ್‌ ಆಫ್‌ ಫೇಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದವರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಚಾಕ್ಷುಷಸ್ಪಷ್ಟ ಸ್ಮರಣಾಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಲಿಕಾ-ಸೆಂಜ್‌ ಕೌಂಟಿ ಮೂಲದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾದ ಸರ್ಬಿಯನ್‌ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನಿಕೊಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ]] [[ವರ್ಗ:ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರವರ್ತಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಥಾಮಸ್ ಎಡಿಸನ್]] [[ವರ್ಗ:ಸರ್ಬಿಯನ್‌ ಆವಿಷ್ಕಾರಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಸರ್ಬಿಯಾದ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸರ್ಬಿಯಾದ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸರ್ಬಿಯಾ ಮೂಲದ ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ದೇಶೀಕೃತ ನಾಗರೀಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ-ಹಂಗೇರಿಯನ್‌ ಸರ್ಬಿಯನ್‌ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕೊಲೊರಾಡೋದ ಕೊಲೊರಾಡೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌‌‌ ಮೂಲದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಹೃದಯ ರಕ್ತನಾಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರೋಗಗಳಿಂದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಮರಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನದಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದ ಮರಣಗಳು/ಸಾವುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನಿಸ್ತಂತು ಚೈತನ್ಯ/ಶಕ್ತಿ/ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ]] [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] n9kn93gw4pdgunh11ukmprjwm9fk3so 0 26039 1375475 1372545 2026-06-20T07:50:19Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375475 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:AlbertusMagnus.jpg|thumb|right|ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್, ರೋಮನ್ ಕೆಥೋಲಿಕ್ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಪೋಷಕ ಸಂತ]] '''ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ'''ವು ದೇವರ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ಇನ್ನಷ್ಟು ಸರಳವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದಾದರೆ [[ಧರ್ಮ|ಧಾರ್ಮಿಕ]] ನಂಬಿಕೆ, ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ಅಧ್ಯಯನ. == ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ == [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]]ನಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿಯಾದ ''ಥಿಯೋಲೋಜಿಯಾ'' ವನ್ನು[[ಸೇಂಟ್ ಆಗಸ್ಟೀನ್|ಹಿಪ್ಪೋದ ಅಗಸ್ಟೀನ್]] ಹೀಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ, "ದೇವತೆಯ ಕುರಿತು ತರ್ಕ ಅಥವಾ ಚರ್ಚೆ"<ref>''ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಗಾಡ್'' ಬುಕ್ VIII. i.[https://web.archive.org/web/20071103095616/http://logicmuseum.googlepages.com/civitate-8.htm] "ಡೆ ಡಿವಿನಿಟಾಟೆ ರೇಶನೆಮ್ ಸಿವೆ ಸೆರ್ಮೋನೆಮ್"</ref>, [[ಆಂಗ್ಲ]]ದಲ್ಲಿ "ಥಿಯೋಲಜಿ"ಯನ್ನು "ದೈವೀ ಸಂಗತಿಗಳ ವಿಜ್ಞಾನ"ವೆಂದು ರಿಚರ್ಡ್ ಹೂಕರ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://anglicanhistory.org/hooker/3/368-377.pdf ''ಆಫ್ ದಿ ಲಾಸ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸಿಲೆಸಿಯಾಸ್ಟಿಕಲ್ ಪೊಲಿಟಿ'', 3.8.11]</ref> ಈ ಪದವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಉಪನ್ಯಾಸದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>ಮೆಕ್‌ಗ್ರಾಥ್, ಅಲಿಸ್ಟೆರ್. 1998. ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಥಿಯಾಲಜಿ: ಆನ್ ಇಂಟ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಟು ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಥಾಟ್. ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಬ್ಲಾಕ್‌ವೆಲ್ ಪಬ್ಲಿಶರ್ಸ್. ಪುಟಗಳು. 1-8.</ref> ದೇವತಾ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ವಾದಗಳನ್ನು ([[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ|ದಾರ್ಶನಿಕ]], ಜನಾಂಗ ವಿವರಣೆಯ, [[ಇತಿಹಾಸ|ಐತಿಹಾಸಿಕ]], ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಇತರ) ಯಾವುದೇ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲು, ವಿವರಿಸಲು, ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು, ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲು, ಸಮರ್ಥಿಸಲು ಅಥವಾ ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ನೆರವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಿಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ನೀಡಬೇಕು * ಅವನ ಅಥವಾ ಅವಳ ಸ್ವಂತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು.<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾ., ಡೇನಿಯಲ್ ಎಲ್. ಮಿಗ್ಲಿಯೋರ್, ''ಫೇಥ್ ಸೀಕಿಂಗ್ ಅಂಡರ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್: ಆನ್ ಇಂಟ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಟು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಥಿಯೋಲಜಿ'' 2ನೆ ಆವೃತ್ತಿ.(ಗ್ರಾಂಡ್ ರಪಿಡ್ಸ್: ಎರ್ಡಮನ್ಸ್, 2004)</ref> * ಹೆಚ್ಚು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು.<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾ., ಮೈಕೆಲ್ ಎಸ್. ಕೋಗನ್, 'ಟವರ್ಡ್ ಎ ಜೆವಿಶ್ ಥಿಯಾಲೋಜಿ ಆಪ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿ ' ಇನ್ ''ದಿ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಎಕುಮೆನ್ಸಿಯಲ್ ಸ್ಟಡಿಸ್'' 32.1 (ವಿಂಟರ್ 1995), 89-106; ಆನ್‌ಲೈನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ [http://www.icjs.org/scholars/kogan.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615100029/http://www.icjs.org/scholars/kogan.html |date=2006-06-15 }}</ref> * ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡುವುದು<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾ., ಡೇವಿಡ್ ಬರ್ರೆಲ್ಲ್, ''ಫ್ರೀಡಂ ಎಂಡ್ ಕ್ರಿಯೇಶನ್ ಇನ್ ಥ್ರೀ ಟ್ರೆಡಿಶನ್ಸ್'' (ನೋಟ್ರೆ ಡಮೆ: ನೋಟ್ರೆ ಡಮೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 1994)</ref> * ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವುದು ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಯುತವೆಂದು ತೋರಿಸುವುದು * ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯವೊಂದರ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು.<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾ., ಜಾನ್ ಶೆಲ್ಬಿ ಸ್ಪೂಂಗ್, ''ವೈ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿ ಮಸ್ಟ್ ಚೇಂಜ್ ಆರ್ ಡೈ'' (ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ಹಾರ್ಪರ್ ಕಾಲಿನ್ಸ್, 2001)</ref> * ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವುದು<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾ., ಡಂಕನ್ ಡೋರ್ಮೋರ್ ಎಟ್ ಅಲ್ (ಆವೃತ್ತಿಗಳು), ''ಅಂಗ್ಲಿಕಾನಿಸಂ, ದಿ ಆನ್ಸರ್ ಟುದಿ ಮಾಡರ್ನಿಟಿ'' (ಲಂಡನ್: ಕಾಂಟಿನಂ, 2003)</ref> ಅಥವಾ * ಕೆಲವು ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಂಪ್ರದಾಯವೊಂದರ ಮಾರ್ಗೋಪಾಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು.<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾ., ಟಿಮೋಥಿ ಗೊರಿಂಜೆ, ''ಕ್ರೈಂ'', ಚೇಂಜಿಂಗ್ ಸೊಸೈಟಿ ಎಂಡ್ ದಿ ಚರ್ಚಸ್ ಸೀರೀಸ್ (ಲಂಡನ್:SPCK, 2004)</ref> * ಜಗತ್ತನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಲು ಸಂಪ್ರದಾಯವೊಂದರ ಮಾರ್ಗೋಪಾಯಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು.<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾ., ಅನ್ನೆ ಹುಂಟ್ ಓವರ್‌ಜೀಯ ರಿಸಿಯೋರ್ (1913–2005)ನ ವಿಚಾರಗಳ ಪದವಿವರಣೆ. 'ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನ ಪಾತ್ರ': "ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಒಬ್ಬ ವಿವರಣೆಕಾರ ಎಂದು ಪೌಲ್ ರಿಸಿಯೋರ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಆತನ ಕೆಲಸ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದ ಅಸಂಖ್ಯ, ಶ್ರೀಮಂತ ಉಪಮೆಗಳ ವಿವರಣೆ ನೀಡುವುದು. ಇದರಿಂದ ಸಂಕೇತಗಳೂ ನಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ "ಮಾತನಾಡುವುದು" ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ." ಅನ್ನೆ ಹಂಟ್ ಓವರ್‌ಝೀ ''ದಿ ಬಾಡಿ ಡಿವೈನ್: ದಿ ಸಿಂಬಾಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಬಾಡಿ ಇನ್ ದಿ ವರ್ಕ್ಸ್ ಆಫ್ ತೆಲ್‌ಹಾರ್ಡ್ ಡೆ ಚಾರ್ಡಿನ್ ಎಂಡ್ ರಾಮಾನುಜ'', ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಅಧ್ಯಯನ 2 (ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಡ್ಜ್: ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 1992), ISBN 0-521-38516-4, 9780521385169, ಪುಟ.4; ಮೂಲ: [https://books.google.com.au/books?id=EiYEktsURVAC&amp;printsec=frontcover&amp;source=gbs_v2_summary_r&amp;cad=0#v=onepage&amp;q=&amp;f=false ] (ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು: ಸೋಮವಾರ ಏಪ್ರಿಲ್ 5, 2010)</ref> ಅಥವಾ * ಯಾವುದೇ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲದೆ ದೈವತ್ವದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ. == ಪದದ ಇತಿಹಾಸ == {{Main|History of theology}} ''ಥಿಯೋಲಜಿ'' ಯನ್ನು ಗ್ರೀಕ್‍‌ನ ''ಥಿಯೋಲಜಿಯಾ'' (θεολογία) ದಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. (''ಥಿಯೋಸ್'' (θεός) ಅರ್ಥ ದೇವರು ಮತ್ತು ''ಲೋಗೋಸ್ '' (λόγος) ಅರ್ಥ ಪದ, ಪ್ರವಚನ, ಅಥವಾ ತರ್ಕ, ಜೊತೆಗೆ ಅಮೂರ್ತ ನಾಮಪದಕ್ಕೆ ''ia'' ) ಎಂಬ ಕೊನೆಯ ಪ್ರತ್ಯಯದಿಂದ), ಇದು ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ಗೆ ''ಥಿಯೋಲೋಜಿಯಾ'' ಎಂದು ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್‌ಗೆ ''ಥಿಯೋಲೋಜಿ'' ಎಂದು ವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಂವಾದಿ ಪದ "theology" (Theologie, Teologye) 1362 ರಲ್ಲಿ ಚಲಾವಣೆಗೆ ಬಂತು.<ref>ಲಾಂಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಪಿಯರ್ಸ್ ಪ್ಲೋಮನ್ ಎ ix 136</ref> ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪದದ ತಾತ್ಪರ್ಯವು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್‌ನಲ್ಲಿಯ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದವು ಹೊಂದಿರುವ ಆದ್ಯ ಕ್ರೈಸ್ತ ಲೇಖಕರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರ ಬಳಕೆಯ ತಾತ್ಪರ್ಯದ ಬಹುತೇಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಈಗ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದವು ಅದರ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಂದರ್ಭದ ಆಚೆಗೂ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. * ಗ್ರೀಕ್ ಪದ ''ಥಿಯೋಲೋಜಿಯಾ'' (θεολογια) "ದೇವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರವಚನ" ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ 4ನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಟೋ ದಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್, ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ii, Ch. 18 ಬಳಸಿದ್ದನು.<ref>[https://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057;query=entry%3D%2348216;layout=;loc=qeolo%2Fgia1 ಲಿಡ್ಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್ಸ್ ''ಗ್ರೀಕ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲೆಕ್ಸಿಕಾನ್''' ]'.</ref> [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌‌]] ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮ್ಯಾಥೆಮೆಟಿಕೆ'''', ಫಿಸಿಕೆ ''ಮತ್ತು'' ಥಿಯೋಲಾಜಿಕೆ ಎಂದು ವಿಭಜಿಸಿದ,'' ಕೊನೆಯದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಮೆಟಾಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಬಂಧಿಸಿತ್ತು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌‌ ಅದರಲ್ಲಿ ದೈವತ್ವದ ಸ್ವರೂಪದ ಕುರಿತ ಪ್ರವಚನವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿದ.<ref>{{Cite web |url=http://etext.library.adelaide.edu.au/mirror/classics.mit.edu/Aristotle/metaphysics.6.vi.html |title=ಅರಿಸ್ಟೋಟಲ್, ಮೆಟಾಫಿಸಿಕ್ಸ್'', ಬುಕ್ ಎಪ್ಸಿಲನ್.'' |access-date=2010-11-02 |archive-date=2008-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080216173401/http://etext.library.adelaide.edu.au/mirror/classics.mit.edu/Aristotle/metaphysics.6.vi.html |url-status=dead }}</ref>.'' * ಗ್ರೀಕ್ ಸ್ಟೋಯಿಕ್ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಲೇಖಕ ವರ್ರೋ ಇಂಥ ಮೂರು ರೀತಿಯ ಪ್ರವಚನಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತಾರೆ: ಪೌರಾಣಿಕ (ಗ್ರೀಕ್ ದೇವತೆಗಳ ಪುರಾಣಿಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ) ವೈಚಾರಿಕ (ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ (ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ).<ಸಾಂದರ್ಭಿಕ>ಅಗಸ್ಟೀನ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತೆ, [http://www.newadvent.org/fathers/120106.htm ''ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಗಾಡ್]'', ಬುಕ್ 6], ಅಧ್ಯಾಯ.5.</ಸಾಂದರ್ಭಿಕ>'' * ಥಿಯೋಲೋಜಿಯಾಕ್ಕೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ''ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು'', ದಿವ್ಯಜ್ಞಾನದ ಗ್ರಂಥ ''ಅಪೋಕಲಿಪ್ಸಿಸ್ ಅಯನ್ನೊಯ್ ಟೊಯ್ ಥಿಯೋಲಜಿ'' "ದಿ ರಿವಿಲೇಶನ್ ಆಫ್ ಜಾನ್ ದಿ ''ಥಿಯೋಲೋಗೋಸ್''." ರಚಿಸುವ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬೈಬಲ್ಲಿನ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಪದವು "ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ" ಜಾನ್‌ರನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿರುವ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಾಮದ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾದ ಅರ್ಥ ''ದೇವವಾಕ್ಕು'', ಅರ್ಥ "ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರವಚನ" ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ "ಪದ" ಅಥವಾ "ಸಂದೇಶ" - ದೇವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುವವನು, ''ಲೋಗಿ ಟೊಯ್ ಥಿಯೋಯಿ''.<ref>ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸ್ವಲ್ಪ ಈಚೆ ಬುಕ್ ಆಫ್ ರಿವಿಲೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಎರಡು ಹಳೆಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಡೇವಿಡ್ ಔನೆಸ್ ಅವರ ''ವರ್ಡ್ ಬಿಬ್ಲಿಕಲ್ ಕಾಮೆಂಟರಿಯಲ್ಲಿದೆ 52: ರಿವಿಲೇಶನ್ 1-5'' (ಡಲ್ಲಾಸ್: ವರ್ಡ್ ಬುಕ್ಸ್, 1997) ಎರಡೂ 11ನೆ ಶತಮಾನದ್ದು- ಗ್ರೆಗೊರಿ 325/ಹೊಸ್ಕಿಯರ್ 9 ಮತ್ತು ಗ್ರೆಗೊರಿ 1006/ಹೊಸ್ಕಿಯರ್ 215: ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 6ನೆ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.- ನೋಡಿ ಅಲ್ಲೆನ್ ಬ್ರೆಂಟ್ ‘ಜಾನ್ ಆಸ್ ಥಿಯೋಲೋಗೋಸ್: ದಿ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಮಿಸ್ಟರಿಸ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಅಪೋಕಲಿಪ್ಸಸ್’, ''ಜರ್ನಲ್ ಫಾರ್ ದಿ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟಾಮೆಂಟ್'' 75 (1999), 87-102.</ref> * ಟೆರ್ಟುಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಅಗಸ್ಟೀನ್ ಅವರಂಥ ಕೆಲವು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಲೇಖಕರು ವರ್ರೋನ ಮೂರು ವಿಧದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು. <ಸಾಂದರ್ಭಿಕ>ನೋಡಿ ಆಗಸ್ಟೀನ್, [http://www.newadvent.org/fathers/120106.htm ''ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಗಾಡ್]'', ಬುಕ್ 6], ಅಧ್ಯಾಯ.5. ಮತ್ತು ಟೆರ್ಟುಲಿಯನ್, [http://www.ccel.org/ccel/schaff/anf03.iv.viii.ii.i.html ''Ad Nationes'', ಬುಕ್ 2], ಅಧ್ಯಾಯ.1.</ಸಾಂದರ್ಭಿಕ>ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಅಗಸ್ಟೀನ್ ಈ ಪದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸರಳವಾಗಿ 'ದೇವತೆ ಕುರಿತ ತರ್ಕ ಅಥವಾ ಚರ್ಚೆ' ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಿದನು.<ಸಾಂದರ್ಭಿಕ>''ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಗಾಡ್'' ಬುಕ್ VIII. i. [https://web.archive.org/web/20071103095616/http://logicmuseum.googlepages.com/civitate-8.htm] "de divinitate rationem sive sermonem"</ಸಾಂದರ್ಭಿಕ> '' * ಆದ್ಯ ಕ್ರೈಸ್ತ ಗ್ರಂಥಕಾರರ ಗ್ರೀಕ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮೂಲಗಳು, ''ಥಿಯೋಲೋಜಿಯಾ'' ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಿಂದ ಪಡೆದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ದೇವರ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸ್ವರೂಪ ಕುರಿತ ಬೋಧನೆಗಳು ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಹೌದೋ ಅಲ್ಲವೋ ಎನ್ನುವಂತೆ ನೀಡಬಹುದು.<ref>ನಝಿಯಾಂಜುಸ್‌ನ ಗ್ರೆಗೊರಿ ಈ ಪದವನ್ನು ತನ್ನ ನಾಲ್ಕನೆ ಶತಮಾನದ [http://www.ccel.org/fathers2/NPNF2-07/Npnf2-07-42.htm#P4178_1277213 ''ಥಿಯಾಲೋಜಿಕಲ್ ಒರೇಶನ್ಸ್'' ] ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದನು; ಆತನ ಸಾವಿನ ಬಳಿಕ, ಚಾಲ್ಸೆಡಾನ್‌ನ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು "ದೇವತಾ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಮತ್ತು ಆ ಬಳಿಕ ಪೂರ್ವದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆ- ಏಕೆಂದರೆ ಆತನ ''ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು'' ಈ ರೀತಿಯ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು ಅಥವಾ (ಬುಕ್ ಆಫ್ ರಿವಿಲೇಶನ್ ಲೇಖಕನ ಹಾಗೆ) ಆತ ಪದಗಳು ದೇವರ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದ ಬೋಧಕನ ಹಾಗೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿದ್ದಿರಬಹುದು. ([http://www.ccel.org/fathers2/NPNF2-07/Npnf2-07-41.htm#P4162_1255901 ''ನೈಸೀನ್ ಮತ್ತು ನೈಸೀನ್ ನಂತರದ ಫಾದರ್‌ಗಳು'' ] ಆತನ ''ದೇವತಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರವಚನ'' ಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಪ್ರವೇಶಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೆ ಕ್ರಿಸ್ತ ಪದ ದೈವಿಕತೆಯ ಸಮರ್ಥಕ ಆತ ಆಗಿದ್ದ ಎಂಬುದು ಇರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ.) ನೋಡಿ ಜಾನ್ ಮೆಕ್‌ಗುಕಿನ್, ''ನಝಿಯಾಂಜುಸ್‌‌ನ ಸೇಂಟ್ ಗ್ರೆಗೊರಿ: ಆನ್ ಇಂಟೆಲೆಕ್ಚುಅಲ್ ಬಯಾಗ್ರಫಿ'' (ಕ್ರೆಸ್ಟ್‌ವುಡ್, ಎನ್‌ವೈ: ಸೆಂಟ್ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌ನ ಸೆಮಿನರಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 2001), ಪುಟ.278.</ref> * ಕೆಲವು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮೂಲಗಳು, ''ಥಿಯೋಲೋಜಿಯಾ'' ("ದೇವರ ರೀತಿಗಳ ಖಾತೆ ಅಥವಾ ದಾಖಲೆ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ") ಸರಳವಾಗಿ [[ಬೈಬಲ್|ಬೈಬಲನ್ನು]] ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತವೆ.<ref>ಸೇಂಟ್ ವಿಕ್ಟರ್್ನ ಹುಗ್, ''ಕಮೆಂಟರಿಯೋರಂ ಇನ್ ಹೇರಾರ್ಚಿಯಂ ಕೊಲೆಸ್ಟೆಮ್'', ಎಕ್ಸ್್ಪೋಸ್ಟಿಯೋ ಟು ಬುಕ್ 9: "ಥಿಯೋಲೋಜಿಯಾ, ಇದ್ ಎಸ್ಟ್, ಡಿವೈನ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟುರಾ" ( ಮಿಗ್ನೆಸ್‌ನ ''ಪತ್ರೋಲೋಜಿಯಾ ಲಾಟಿನಾ'' ಸಂಪುಟ.175, 1091C).</ref> * 6ನೆ ಶತಮಾನದ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಲೇಖಕ ಬೋಯೆಥಿಯಸ್ ತನ್ನ ಬರೆಹದಲ್ಲಿ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯವಾಗಿ ''ಥಿಯೋಲೋಜಿಯಾ'' ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಉಪವಿಭಾಗ, ಅದು ಚಲನರಹಿತ, ಅಮೂರ್ತ ವಾಸ್ತವದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. (ಅದು ''ರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆ'' ಗೆ ವಿರುದ್ಧ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಶಾರೀರಕ, ಚಲಿಸುವ ವಾಸ್ತವದ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ.)<ref>[http://pvspade.com/Logic/docs/BoethiusDeTrin.pdf ಡೆ ಟ್ರಿನಿಟಟೆ 2]</ref> ಬೋಯೆಥೀಯನ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿದೆ.<ref>ಜಿ.ಆರ್. ಇವಾನ್ಸ್, ''ಓಲ್ಡ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಎಂಡ್ ನ್ಯೂ ಥಿಯಾಲಜಿ: ದಿ ಬಿಗಿನಿಂಗ್ ಆಫ್ ಥಿಯಾಲಜಿ ಆಸ್ ಎನ್ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಡಿಸಿಪ್ಲಿನ್'' (ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಕ್ಲಾರೆಂಡಾನ್ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 1980), 31-32.</ref> * ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮೂಲಗಳು, ಈ ಪದವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ವೈಚಾರಿಕ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಥವಾ (ಹೆಚ್ಚು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ) ಬೈಬಲ್ಲಿನ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಸುಸಂಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಶೋಧದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಶಿಸ್ತು. (ಎರಡನೆಯದು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪೀಟರ್ ಲೋಂಬಾರ್ಡ್‌ನ, ಚರ್ಚ್ ಫಾದರ್‌ಗಳ ಉದ್ಧರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕೃತಿ ಸೆಂಟೆನ್ಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ) <ref>ಪೀಟರ್ ಅಬೆಲಾರ್ಡ್‌ನ [http://individual.utoronto.ca/pking/resources/abelard/Theologia_christiana.txt ''ಥಿಯೋಲೋಜಿಯಾ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯಾನಾ'' ], ಮತ್ತು, ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಥಾಮಸ್ ಅಕ್ವಿನಾಸ್್ನ ''ಸುಮ್ಮ ಥಿಯೋಲೋಜಿಕಾ'' ಶೀರ್ಷಿಕೆ ನೋಡಿ</ref> * ಕೊನೆಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬೋಧನೆಗಳ ವೈಚಾರಿಕ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಶಿಸ್ತು, ಈ ಪದವು ಹದಿನಾಲ್ಕನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಬಂತು.<ref>ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟುವಿನ 'ಥಿಯೋಲೋಜಿ'.ಗೆ ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲಿರುವ 'ಟಿಪ್ಪಣಿ' ನೋಡಿ</ref> ದೇವರ ಅಮೂರ್ತ ಸ್ವರೂಪದ ವೈಚಾರಿಕ ಅಧ್ಯಯನ- ಒಂದು ಪ್ರವಚನ, -ಈಗ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ಯಥಾರ್ಥ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು- ಎಂಬ ಸೀಮಿತ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬೋಯೆಥಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್ ಆದ್ಯ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದ ಲೇಖಕರು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿರುವಂತೆ ಬಳಸಲೂ ಬಹುದು.<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಹಾಡ್ಜ್, ''ಸಿಸ್ಟಮೆಟಿಕ್ ಥಿಯಾಲೋಜಿ'', ಸಂ. 1, ಭಾಗ 1 (1871).</ref> * 17ನೆ ಶತಮಾನದ ಈಚೆಗೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳ ಮತ್ತು ಬೋಧನೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ಅದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನೇ ಆಗಿರಬೇಕಿಲ್ಲ, ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ 'ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ' ಪದದ ಬಳಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. (ಉದಾ., ನೈಸರ್ಗಿಕ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ' ಪದದಲ್ಲಿ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ದೈವಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ್ದು, ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ತರ್ಕವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು,<ref>ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ, ಸೆನ್ಸ್ 1</ref>), ಅಥವಾ ಅವು ಬೇರೊಂದು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದದ್ದು. (ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ). * "ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ"ವನ್ನು ಈಗ ಒಂದು "ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ತತ್ವಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಒಂದು (ಅಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಥವಾ ನಿಷ್ಠುರ) ಸಿದ್ಧಾಂತ" ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು<ref>''ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ'', 1989 ಆವೃತ್ತಿ, 'ಥಿಯೋಲಜಿ' ಸೆನ್ಸ್ 1(ಡಿ), ಎಂಡ್ 'ಥಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್' ಸೆನ್ಸ್ ಎ.3; ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಉಲ್ಲೇಖ ನೀಡಿದ್ದು 1959 ''ಟೈಮ್ಸ್ ಲಿಟರರಿ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್'' 5 ಜೂನ್ 329/4: "ದಿ 'ಥಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್' ಅಪ್ರೋಚ್ ಟು ಸೋವಿಯಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸಿಸಂ... ಪ್ರೂವ್ಸ್ ಇನ್ ಲಾಂಗ್ ರನ್ ಅನ್‌ಸ್ಯಾಟಿಸ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ."</ref> == ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ಧರ್ಮಗಳು == ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಯೆ? "ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ" ಪದವನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿಯ ಸದೃಶ ಪ್ರವಚನಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಬೇಕೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ.<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜಾಕ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಮಕ್ರನ್‌ಸ್ಕಿಯ ''ಬುದ್ಧಿಸ್ಟ್ ಥಿಯಾಲಜಿ'' (ಲಂಡನ್: ಕ್ರುಜ್, 2000)ಗೆ ''ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಬುದ್ಧಿಸ್ಟ್ ರಿವ್ಯೂ 3'' ದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾಚಾರಿ ನಾಗಪ್ರಿಯ ಅವರ [http://www.westernbuddhistreview.com/vol3/buddhisttheology.html ವಿಮರ್ಶೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110326020339/http://www.westernbuddhistreview.com/vol3/buddhisttheology.html |date=2011-03-26 }} ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೋಡಿ.</ref> [[ದೇವರು|ದೇವತೆ]]ಯನ್ನು (ಒಂದು ''ದೈವ'' ವನ್ನು) ಪೂಜಿಸುವ ಧರ್ಮಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಈ ಪದ ಸೂಕ್ತ. ಮತ್ತು ಈ ದೇವತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಹಾಗೂ ತರ್ಕಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇದು ಮುಂದಾಗಿಯೇ ಗ್ರಹಿಸಿದ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. (''ವರ್ಣನೆ'' )— ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಸೂಕ್ತವಾಗದ ಅವು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಸಂಘಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ (ಒಂದು ದೇವತೆ ಇಲ್ಲದ ಧರ್ಮಗಳು ಅಥವಾ ಇಂಥ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬಹುದು.) ಎಂದು ಕೆಲವರು ನೋಡಿದ್ದಾರೆ. ("ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಅಧ್ಯಯನ" ಎಂಬುದನ್ನು ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ, ಹೆಚ್ಚು ಜಾತಿವಿಶಿಷ್ಟ ಪದವೆಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>ಉದಾ., ಕೌಂಟ್ ಇ ಅವರಿಂದ. ಗೋಬ್ಲೆಟ್ ಡ'ಅಲ್ವಿಯೆಲ್ಲ 1908ರಲ್ಲಿ; ನೋಡಿ ಅಲನ್ ಎಚ್. ಜೋನ್ಸ್, ''ಇಂಡಿಪೆಂಡನ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಎಕ್ಸೆಗೆಸಿಸ್: ದಿ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಅರ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿ ಇನ್ ದಿ ವರ್ಕ್ ಆಫ್ ಅಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಲೋಯಿಸಿ (1857-1940), ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಗ್ವಿಗ್ನೆಬರ್ಟ್ (1857 [i.e. 1867]-1939), ಎಂಡ್ ಮೌರಿಸ್ ಗೋಗ್ವೆಲ್ (1880-1955)'' (ಮೊಹ್ರ್ ಸೀಯೆಬೆಕ್,1983), ಪು.194.</ref> === ಸದೃಶ ಪ್ರವಚನಗಳು === * [[ಬುದ್ಧ|ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]]ದಲ್ಲಿಯ ಕೆಲವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಶೋಧಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಬೌದ್ಧರ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ವೈಚಾರಿಕವಾಗಿ ಶೋಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿವೆ. ಬೌದ್ಧರ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಬೌದ್ಧರ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದಕ್ಕೇ ಅವರು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ರೀತಿ ''ದೈವತ್ವ'' ರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಇಲ್ಲ. "ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ" ಎಂದು ಬಳಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ''ಇದೆ'', ಅದೊಂದೇ ಹಾಗೆ ಮಾಡಬಲ್ಲುದು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ ಜೋಸ್ ಇಗ್ನಾಸಿಯೋ ಕಬೆಜೋನ್, ಅದು ಏಕೆಂದರೆ "ನಾನು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ದೇವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರವಚನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವೇ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ... ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಾನು 'ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ'ವನ್ನು ಅದರ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ವಿಷಯಕ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿಲ್ಲ. ಈ ಎರಡನೆಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮವು ದೇವರ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ''ಒಂದು'' ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯವೂ ಹೌದು,"<ref>ಜೋಸಿ ಇಗ್ನಾಶಿಯೋ ಕಬೆಜೋನ್, 'ಬುದ್ಧಿಸ್ಟ್ ಥಿಯಾಲಜಿ ಇನ್ ದಿ ಅಕಾಡೆಮಿ' ರೋಜರ್ ಜಾಕ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಜೆ. ಮಕ್ರಾನ್್ಸ್ಕಿಯ ''ಬುದ್ಧಿಸ್ಟ್ ಥಿಯಾಲಜಿ: ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಬೈ ಕಾಂಟೆಂಪರರಿ ಬುದ್ಧಿಸ್ಟ್ ಸ್ಕಾಲರ್ಸ್'' (ಲಂಡನ್: ರೌಟ್ ಲೆಡ್ಜ್, 1999), ಪುಟಗಳು.25-52.ಇದರಲ್ಲಿ.</ref> * [[ಹಿಂದೂ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ದೊಳಗೆ, ಅತ್ಯಂತ ಘನವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಊಹೆಗಳು ವಿಶ್ವದ ಸ್ವರೂಪದ ಕುರಿತು, ದೇವರ ಕುರಿತು ("ಬ್ರಹ್ಮನ್" ಎಂದು ಹಿಂದೂ ವಿಚಾರಧಾರೆಯ ಕೆಲವು ಪಂಥಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.) ಮತ್ತು ಆತ್ಮನ್ (ಆತ್ಮ)ದ ಕುರಿತು ಇವೆ,. ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳ [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಪದ ದರ್ಶನ (ಅರ್ಥ "ಅವಲೋಕನ" ಅಥವಾ "ದೃಷ್ಟಿಕೋನ") ವೈಷ್ಣವ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಭಕ್ತರ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತರ ಅಧ್ಯಯನದ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಹಿಂದೂ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ವೇಂದಾಂತ ಕಾಲೇಜ್ ಸೇರಿವೆ.<ref>ನೋಡಿ ಅನ್ನಾ ಎಸ್. ಕಿಂಗ್, 'ಫಾರ್ ಲವ್ ಆಫ್ ಕೃಷ್ಣ: ಫಾರ್ಟಿ ಇಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ಚಾಂಟಿಂಗ್' ಇನ್ ಗ್ರಹಾಮ್ ಡ್ವಯರ್ ಎಂಡ್ ರಿಚರ್ಡ್ ಜೆ.ಕೋಲ್, ''ದಿ ಹರೇ ಕೃಷ್ಣ ಮೂವ್‌ಮೆಂಟ್: ಫಾರ್ಟಿ ಇಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ಚಾಂಟ್ ಎಂಡ್ ಚೇಂಜ್'' (ಲಂಡನ್/ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ಐ.ಬಿ. ಟೌರಿಸ್, 2006),ಪುಟಗಳು.134-167: ಪು.163, ಇದು ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಹರೇಕೃಷ್ಣ ಭಕ್ತರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.</ref> ''ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ: ಕೃಷ್ಣೋಲಜಿ'' * ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚರ್ಚೆಯು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚರ್ಚೆಗೆ ಸಮಾನಂತರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು "ಕಲಂ" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚರ್ಚೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಮುಸ್ಲಿಮರದ್ದೂ ಇದ್ದು, ಅದು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾನೂನು, ಅಥವಾ "ಫಿಖ್"ನ ಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. "ಕಲಂ... ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಚಾರಧಾರೆಯಲ್ಲಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವು ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿರುವಂತೆ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿಲ್ಲ, 'ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ' ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಆಲೋಚನೆಯಂತೆ ಸಮಾನವಾದುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಅನೇಕ ಬೋಧನ ಶಾಖೆಗಳ ಅವಲಂಬನ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಕಲಂ ಹಾಗೆಯೇ ಉಸುಲ್ ಅಲ್-ಫಿಖ್ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೂ" (ಎಲ್. ಗರ್ಡೆಟ್)<ref>ಎಲ್.ಗಾರ್ಡೆಟ್, '[http://www.muslimphilosophy.com/ei2/kalam.htm ಲಿಮ್ ಅಲ್-ಕಲಂ]' ''ದಿ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪಿಡಿಯಾ ಆಫ್ ಇಸ್ಲಾಂ'' ನಲ್ಲಿ, ಆವೃತ್ತಿ. ಪಿ.ಜೆ.ಬರ್ಮನ್ ಎ (ಲಿಡೆನ್: ಕೋನಿನ್್ಕ್ಲಿಜ್ಕೆ ಬ್ರಿಲ್ ಎನ್್ವಿ, 1999).</ref> * [[ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ|ಯಹೂದ್ಯಧರ್ಮ]]ದಲ್ಲಿ, ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗೈರುಹಾಜರಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರತಿಫಲನವೆಲ್ಲವೂ ಯಹೂದಿ ಸಮುದಾಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಿನಾಗೋಗೆ (ಯಹೂದ್ಯರ ಆರಾಧನಾ ಮಂದಿರ)ದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದವೇ ಹೊರತು ಪರಿಣತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಯಹೂದಿಗಳ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ್ದು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದು. ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚರ್ಚೆಯು ಯಹೂದಿ ಸಾದೃಶ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ರಾಬೈಗಳ ಲಿಖಿತ ಗ್ರಂಥಗಳ ಯಹೂದಿ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಯಹೂದಿ ಬೈಬಲಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಚರ್ಚೆ ಎಂದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>ರಾಂಡಿ ರಕ್ಷೋವರ್, [https://web.archive.org/web/20120306160307/http://findarticles.com/p/articles/mi_m2096/is_4_49/ai_58621576/ 'ಎ ಕಾಲ್ ಫಾರ್ ಜೆಯಿಸ್ ಥಿಯೋಲಜಿy'], ''ಕ್ರಾಸ್‌ಕರೆಂಟ್ಸ್'', ವಿಂಟರ್ 1999, "ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದಂತೆ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಕೃತ್ಯಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮೇಲಿದೆ, ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮೇಲಿಲ್ಲ.-ಹೀಗೆ ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮದ ಮೂಲಭೂತ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅವರ ನಿಜ ಮಾರ್ಗದ ಆಚರಣೆಯ ಅಪರಿಹಾರ್ಯ ಮಾರ್ಗ (ಅದು ಯೆಹೂದಿ ದೇವರಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾನೂನುಗಳ ಕಟ್ಟು), ಆ ರೀತಿಯ ಬದುಕಿನಿಂದ ಬದುಕನ್ನು ಬದುಕಿದ್ದು ಮತ್ತು ಕಲಿತದ್ದು ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಮತ್ತು ಮುಂದಾಗಿಯೇ ಊಹಿಸಿದ್ದು."</ref> == ದೇವತಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಶಿಸ್ತಾಗಿ == ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಇತಿಹಾಸ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಇತಿಹಾಸದಷ್ಟೇ ಪುರಾತನವಾದದ್ದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ತಕ್ಷಶಿಲಾ ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದ ವೇದ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಿ.ಪೂ.6ನೆ ಶತಮಾನ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ಇದು ಇದ್ದಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ;<ref>ಟಿಮೋಟಿ ರೇಗನ್, ''ನಾನ್-ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಎಜುಕೇಶನಲ್ ಟ್ರೆಡಿಶನ್ಸ್: ಅಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್ ಅಪ್ರೋಚಸ್ ಟು ಎಜುಕೇಶನಲ್ ಥಾಟ್ ಎಂಡ್ ಪ್ರಾಕ್ಟಿಸ್'', 3ನೆ ಆವೃತ್ತಿ (ಲಾರೆನ್ಸ್ ಎರಿಬೌಮ್: 2004), ಪು.185 ಮತ್ತು ಸುನ್ನಾ ಚಿಟ್ನಿಸ್, 'ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್' ಇನ್ ವೀಣಾ ದಾಸ್ (ಆವೃತ್ತಿ), ''ದಿ ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪಾನಿಯನ್ ಟು ಸೋಶಿಯಾಲಜಿ ಎಂಡ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಅಂಥ್ರೋಪೋಲಜಿ'' (ನ್ಯೂ ಡೆಲ್ಲಿ: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 2003), ಪುಟಗಳು.1032-1056: ಪು.1036 ಸಜೆಸ್ಟ್ ಆನ್ ಅರ್ಲಿ ಡೇಟ್ ಎ ಮೋರ್ ಕ್ವಾಸಿಯಸ್ ಅಪ್ರೇಶಲ್ ಈಸ್ ಗಿವನ್ ಇನ್ ಹಾರ್ಟ್‌ಮಟ್ ಸ್ಕ್ರಾಫೆ, ''ಎಜುಕೇಶನ್ ಇನ್ ಏನ್ಸಿಯಂಟ್ ಇಂಡಿಯಾ'' (ಲಿಡೆನ್: ಬ್ರಿಲ್, 2002), ಪುಟಗಳು.140-142.</ref> ಪ್ಲಟೋನಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಯನ್ನು ಅಥೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ.4ನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲೆಲ್ಲ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಚಾರವನ್ನು ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು;<ref>ಜಾನ್ ದಿಲ್ಲೋನ್, ''ದಿ ಹೇರ್ಸ್ ಆಫ್ ಪ್ಲೇಟೋ: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಇನ್ ದಿ ಓಲ್ಡ್ ಅಕಾಡೆಮಿ A Study in the Old Academy, 347-274BC (Oxford: OUP, 2003)''</ref> ಚೀನದಲ್ಲಿ ತೈಕ್ಷ್ಯುನಲ್ಲಿ ಕನ್ಫುಶಿಯಸ್‌ನ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 2ನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಬೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.;<ref>ಕ್ಸಿಂಗ್‌ಜಾಂಗ್ ಯೋ, ''ಆನ್ ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್ ಟು ಕನ್ಫುಶಿಯನಿಸಂ'' (ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್: CUP, 2000), ಪು.50.</ref> ನಿಸಿಬಿಸ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಕ್ರಿ.ಶ. 4ನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು;<ref>ಅಡಂ ಎಚ್.ಬೆಕರ್‌ರ, ''ದಿ ಫಿಯರ್ ಆಫ್ ಗಾಡ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಬಿಗಿನಿಂಗ್ ಆಫ್ ವಿಸ್ಡಂ: ದಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ನಿಸಿಬಿಸ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಕಾಲಸ್ಟಿಕ್ ಕಲ್ಚರ್ ಇನ್ ಲೇಟ್ ಆಂಟಿಕ್ ಮೆಸೋಪೋಟೋಮಿಯಾ'' (ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 2006); ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ [http://www.nestorian.org/the_school_of_nisibis.html ದಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ನಿಸಿಬಿಸಿ] Nestorian.orgನಲ್ಲಿ</ref> ಭಾರತದಲ್ಲಿಯ ನಳಂದಕನಿಷ್ಠ ಕ್ರಿ.ಶ. 5 ಅಥವಾ 6ನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಉನ್ನತ ಕಲಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು;<ref>ಹಾರ್ಟ್‌ಮಟ್ ಸ್ಕಾರ್ಫೆ, ''ಎಜುಕೇಶನ್ ಇನ್ ಏನ್ಸಿಯಂಟ್ ಇಂಡಿಯಾ'' (ಲೀಡೆನ್: ಬ್ರಿಲ್, 2002), ಪು.149.</ref> ಮತ್ತು ಮೊರಕ್ಕೊದ ಅಲ್-ಕರೌನೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಹತ್ತನೆ ಶತಮಾನದಿಂದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಜ್ಞಾನದ ಕಲಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.,<ref>ದಿ ಅಲ್-ಕ್ವರಾವಿಯ್ಯಿನ್ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 859ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ 'ಮಸೀದೆಯಲ್ಲಿಯ ಬೋಧನೆ ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಶುರುವಾಗಬೇಕಿತ್ತು, ಇದು ಏಕೈಕ.... ...ಹತ್ತನೆ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಇದರ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಜಾತ್ಯತೀತ ವಿಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಬೆಳೆಯಿತು... ಕಳೆಯೇರಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಬೇಕು.' ವೈ. ಜಿ-ಎಂ. ಲುಲತ್, ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಫ್ರಾಂ ಆಂಟಿಕ್ವಿಟಿ ಟು ದಿ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್: ಎ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಸಿಂಥೆಸಿಸ್'' (ಗ್ರೀನ್‌ವುಡ್, 2005), ಪು.71</ref> ಕೈರೋದಲ್ಲಿಯ ಅಲ್-ಅಝರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕೂಡ.<ref>ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಬೀಟಿ, ''ಕೈರೋ: ಎ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ'' (ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ಆಕ್ಸ್್ಫರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2005), ಪು.101.</ref> ಆಧುನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ) ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್|ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿನ]] ಕೆಥಡ್ರಲ್ ಸ್ಕೂಲ್್ಗಳು. (ನೋಡಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವೊಲೋಗ್ನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಪ್ಯಾರಿಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸ್್ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ).<ref>ವಾಲ್ಟರ್ ರೇಗ್, ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಇನ್ ಯುರೋಪ್'', ಸಂ.1, ಆವೃತ್ತಿ. ಎಚ್. ಡೆ ರೈಡರ್-ಸಿಮೋಯೆನ್ಸ್, ''ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಸ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡ್ಲ್ ಏಜಸ್ '' (ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಡ್ಜ್: ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 2003).</ref> ಆರಂಭದಿಂದಲೂ, ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಲಿಕೆಯು ಕೇಂದ್ರ ವಸ್ತು ಅಂಗಭೂತವಾಗಿತ್ತು. ಚರ್ಚುಗಳ ಅಥವಾ ಕೆನೋನ್ ಲಾ) ಅಧ್ಯಯನ ಅದಾಗಿತ್ತು: ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ಚರ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ತರಬೇತುಗೊಳಿಸುವದರಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನ ವಹಿಸಿದವು. ತನ್ನ ಬೋಧನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಚರ್ಚುಗಳಿಗೆ ನೆರವಾದವು. ಮತ್ತು ಜಾತ್ಯತೀತ ಆಡಳಿತಗಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಚರ್ಚುಗಳ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದವು.<ref>ವಾಲ್ಟರ್ ರೇಗ್, “ಥೀಮ್ಸ್” ಇನ್ ವಾಲ್ಟರ್ ರೇಗ್, ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಇನ್ ಯುರೋಪ್'', ಸಂ.1, ಸಂಪಾದನೆ. ಎಚ್. ಡೆ ರೈಡರ್-ಸಿಮೋಯೆನ್ಸ್, ''ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಸ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡ್ಲ್‌ ಏಜಸ್'' (ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ: 2003), ಪುಟಗಳು.3–34:ಪುಟಗಳು.15-16.</ref> ಇಂಥ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನವು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆಯ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಚರ್ಚುಗಳ ಜೊತೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು: ಬೋಧನೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಉತ್ಸವಗಳ ಆಚರಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವು ಬೋಧಿಸಿದವು, ಬೋಧಿಸುತ್ತ ಹೋದವು.<ref>ನೋಡಿ ಗೇವಿನ್ ಡಿ’ಕೋಸ್ಟಾ, ''ಥಿಯೋಲಜಿ ಇನ್ ದಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್: ಚರ್ಚ್, ಅಕಾಡೆಮಿ ಆ್ಯಡ್ ನೇಶನ್'' (ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಬ್ಲಾಕ್‌ವೆಲ್, 2005), ಅಧ್ಯಾಯ.1.</ref> ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿವಾರ್ಯದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು, "ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ರಾಣಿ" ಎಂದು ಅದನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಯುವಕರು ಕಲಿಯಬಯಸುತ್ತಿದ್ದ ತ್ರಿಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಚತುರ್‌ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಗೆ ತಲೆಗಲ್ಲಿನಂತೆ ಅದು ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರರ್ಥ ಉಳಿದ ವಿಷಯಗಳು ([[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ|ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ವೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ನರವಾಗುವಂತೆ ಇದ್ದವು.<ref>ಥಾಮಸ್ ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಹೌವಾರ್ಡ್, ''ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಥಿಯಾಲಜಿ ಎಂಡ್ ದಿ ಮೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಮಾಡರ್ನ್ ಜರ್ಮನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ'' (ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2006), ಪು.56: '[ಪಿ]ಲೋಸಪಿ, ದಿ ''ಸೈಯೆಂಟಿಯಾ ಸೈಯೆಂಟರಂ'' ಇನ್ ಒನ್ ಸೆನ್ಸ್ ವಾಸ್, ಇನ್ ಅನೆದರ್, ಪೋಟ್ರೇಯ್ಡ್ ಆಸ್ ದಿ ಹಂಬಲ್ "ಹ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಡ್ ಆಫ್ ಥಿಯಾಲಜಿ".'</ref> ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಇದ್ದ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಯುರೋಪಿನ ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.<ref>ನೋಡಿ ಥಾಮಸ್ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಹೋವಾರ್ಡ್, ''ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಥಿಯೋಲಜಿ ಆ್ಯಂಡ್ ದಿ ಮೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಮಾಡರ್ನ್ ಜರ್ಮನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ. '' (ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 2006):</ref> ಇತರ ವಿಷಯಗಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪಡೆದವು. ಮತ್ತು ಒಂದು ಬೋಧನ ಶಾಖೆಯ ತರ್ಕದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿರಬೇಕಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು.<ref>ಸೀ ಥಾಮಸ್ ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಹವಾರ್ಡ್‌ನ ಕೃತಿ ಈಗಾಗಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಆತನ ಚರ್ಚೆಗಳು, ನಿದರ್ಶನಕ್ಕೆ, ಇಮ್ಮಾನುಯೆಲ್ ಕಾಂಟ್‌ನ ''ಕಾನ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿಸ್'' (1798), ಮತ್ತು ಜೆ.ಜಿ. ಫಿಚ್ಟೆಯ ''ಡೆಡುಜಿಯರ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ ಐನರ್ ಝು ಬರ್ಲಿನ್ ಎರಿಚ್‌ಟೆಂಡನ್ ಹೋಹೆರೆನ್ ಲೆಹ್ರಾನ್‌ಸ್ಟಾಲ್ಟ್'' (1807).</ref> ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ವರೆಗೂ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವವಾದವು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಚರ್ಚೆಗಳು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಂಥ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸುವ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದವು ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ರಮದ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಸುಸಂಬದ್ಧವಾಗಿ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿರುವವೆ (ವಿಶಾಲಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದೆಂದರೆ) ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿರುವವೆ ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಅದರ ವೃತ್ತಿನಿರತರಿಂದ ನಿಷ್ಠೆಯ ಪೂರ್ವಬದ್ಧತೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆಯೆ ಮತ್ತು ಇಂಥ ಬದ್ಧತೆಯು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಜೊತೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದೆ ಎಂಬ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದವು.<ref>ನೋಡಿ, ಥಾಮಸ್ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಹೋವಾರ್ಡ್, ''ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಥಿಯಾಲಜಿ ಎಂಡ್ ದಿ ಮೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಮಾಡರ್ನ್ ಜರ್ಮನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ'' (ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 2006);ಹಾನ್ಸ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಫ್ರೇಯಿ, ''ಟೈಪ್ಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಥಿಯೋಲಜಿ'', ಆವೃತ್ತಿ. ವಿಲಿಯಂ ಸಿ. ಪ್ಲಾಚೆರ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ಹುನ್‌ಸಿಂಗರ್ (ನ್ಯೂ ಪೆವನ್, ಸಿಟಿ: ಯಾಲೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 1992); ಗೆವಿನ್ ಡಿ’ಕೋಸ್ಟಾ, ''ಥಿಯೋಲಜಿ ಇನ್ ದಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್: ಚರ್ಚ್, ಅಕಾಡೆಮಿ ಎಂಡ್ ನೇಶನ್'' (ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಬ್ಲಾಕ್‌ವೆಲ್, 2005); ಜೇಮ್ಸ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಮೆಕ್ಲೆಂಡನ್, ''ಸಿಸ್ಟಮೆಟಿಕ್ ಥಿಯೋಲಜಿ 3: ವಿಟ್ನೆಸ್'' (ನಾಶ್್ವಿಲ್ಲೆ, ಟಿಎನ್: ಅಬಿಗ್ಡಂನ್, 2000), ಅಧ್ಯಾಯ.10: 'ಥಿಯೋಲಜಿ ಎಂಡ್ ದಿ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ'.</ref> === ದೇವತಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪಾದ್ರಿಯ ತರಬೇತಿ === ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವು, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳಿಗೆ ವೃತ್ತಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೋಧನೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಶ್ಲಿಯರ್ಮೆಶೆರ್ ಎಂಬ ಉದಾರವಾದಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ 1810ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿನ್್ನ ಹೊಸ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರ ಫಲವಾಗಿ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು..<ref>ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಶ್ಲಿಯರ್್ಮೆಶರ್, ''ಬ್ರೀಫ್ ಔಟ್‌ಲೈನ್ ಆಫ್ ಥಿಯೋಲೋಜಿ ಆಸ್ ಎ ಫೀಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಸ್ಟಡಿ '', 2ನೆ ಆವೃತ್ತಿ, tr. ಟೆರೆನ್ಸ್ ಎನ್. ಟಿಸ್ (ಲೂಯಿಸ್ಟನ್, ಎನ್‌ವೈ: ಎಡ್ವಿನ್ ಮೆಲ್ಲೆನ್, 1990); ಥಾಮಸ್ ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಹೋವಾರ್ಡ್, ''ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಥಿಯೋಲೋಜಿ ಎಂಡ್ ದಿ ಮೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ದ ಮಾಡರ್ನ್ ಜರ್ಮನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ'' (ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2006), ಅಧ್ಯಾಯ.14.</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು. ಅವು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥಗಳ ಜೊತೆ, ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಅಥವಾ ರೋಮನ್ ಕೆಥೋಲಿಕ್ ಜೊತೆಗೆ ಜೊತೆಯಾಗಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಆ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥಗಳಿಗೇ ಬದ್ಧವಾದ (konfessionsgebunden-ದೇವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರವಚನ) ಪದವಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥಗಳಿಗೇ ಸೀಮಿತವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು; ‘ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಜ್ಞಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ’ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತ, ಭವಿಷ್ಯದ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪುರೋಹಿತ ವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಅವರು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.’<ref>ರೆಇನ್‌ಹಾರ್ಡ್ ಜಿ. ಕ್ರಾಟ್ಜ್, 'ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಥಿಯಾಲಜಿ ಇನ್ ಜರ್ಮನಿ', ''ರಿಲಿಜನ್'' 32.2 (2002): ಪುಟಗಳು.113–116.</ref> ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪುರೋಹಿತರ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿವೆ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್,<ref>'ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪುರೋಹಿತ ವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದು,’ ಆದರೆ ‘ಆ ಶಾಲೆಯು ಎರಡು ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು, ಪುರುಷರನ್ನು ಇತರ ವೃತ್ತಿವಂತಿಕೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ತರಬೇತುಗೊಳಿಸಿತು.’ ಜಾರ್ಜ್ ಎಂ.ಮಾರ್ಶ್್ಡೆನ್, ''ದಿ ಸೌಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ: ಫ್ರಾಂ ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಎಸ್ಟಾಬ್ಲಿಶ್‌ಮೆಂಟ್ ಟು ಎಸ್ಟಾಬ್ಲಿಶ್ಡ್ ನಾನ್‌ಬಿಲೀಫ್'' (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 1994), ಪು.41.</ref> ಜಾರ್ಜ್‌ಟೌನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ,<ref>ಜಾರ್ಜ್‌ಟೌನ್ ಒಂದು ಯಹೂದಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮಹತ್ವದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್‌ರ ಗುಂಪನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಇವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಪಾದ್ರಿ ಪದವಿ ಪಡೆಯಲು ಪೂರ್ಣ ಸೆಮಿನರಿ ತರಬೇತಿಗೆ ಹೋಗಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ನೋಡಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಎಮ್ಮೆಟ್ ಕುರ್ರಾನ್, ಲಿಯೋ ಜೆ ಒಡೊನ್ನೋವನ್, ''ದಿ ಬೈಸೆಂಟೆನಿಯಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜ್‌ಟೌನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ: ಫ್ರಾಂ ಅಕಾಡೆಮಿ ಟು ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ 1789-1889 (ಜಾರ್ಜ್‌ಟೌನ್: ಜಾರ್ಜ್‌ಟೌನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 1961), ಪಾರ್ಟ್ ಒನ್.''</ref> ಬೋಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ,<ref>ಬೋಸ್ಟನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಥಿಯೋಲೋಜಿಯಿಂದ ಬೋಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಉಗಮವಾಯಿತು. ಇದೊಂದು ಮೆಥೋಡಿಸ್ಟ್ ಸೆಮಿನರಿ. ಬೋಸ್ಟನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಸೆಂಟರ್, 'ಹಿಸ್ಟರಿ - ದಿ ಅರ್ಲಿ ಇಯರ್ಸ್' [http://www.bu.edu/dbin/infocenter/content/index.php?pageid=923&amp;topicid=13 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120731010447/http://www.bu.edu/dbin/infocenter/content/index.php?pageid=923&topicid=13 |date=2012-07-31 }}</ref> ಯಾಲೆ,<ref>ಯಾಲೆಯ ಮೂಲ 1710ರ ಸನ್ನದು ಉದ್ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ, 'ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಬಯಕೆಯಿಂದ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರತ್ವದಿಂದ' ಮತ್ತು ಆ 'ಯುವಕರು ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ತರಬೇತು ಪಡೆದಿರಬೇಕು (ಮತ್ತು) ಸರ್ವಶಕ್ತ ದೇವರ ಆಶೀರ್ವಾದದ ಮೂಲಕ,ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಬಹುದು.' 'ಕಾಲೇಜಿಗೇಟ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನ ಸನ್ನದು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1701' ಇನ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಬೌಡಿಚ್ ಡೆಕ್ಸಟರ್, ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಯಾಲೆ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಅಂಡರ್ ದಿ ಒರಿಜಿನಲ್ ಚಾರ್ಟರ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಾಲೇಜಿಗೇಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಕಾನೆಕ್ಟಿಕಟ್ 1701-1745'' (ನ್ಯೂ ಹೆವನ್, ಸಿಟಿ: ಯಾಲೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 1916); ಆನ್್ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ [https://archive.org/stream/documentaryhisto00dextrich ]''</ref> ಮತ್ತುಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್<ref>ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು (ಬಹುಶಃ ಎಬೆನೀಝೆರ್ ಪೆಂಬರ್ಟನ್) 1750ರಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದರು, ‘ನಮ್ಮ ಮಹತ್ವದ ಉದ್ದೇಶವು ಗೋಸ್ಪೆಲ್್ನ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪುರೋಹಿತರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲು ಸೆಮಿನರಿಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ಇತರ ಪರಿಣತ ವೃತ್ತಿವಂತಿಕೆಗೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವುದೆಂದು ಆಶಿಸುತ್ತೇವೆ- ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಚರ್ಚಿಗೂ ಆಭರಣವಾಗಲೆಂದು ಆಶಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ನಮ್ಮ ಸಂದರ್ಭ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುವ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುವ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ.’ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಲೆಯಿಟ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದು, [http://etcweb.princeton.edu/CampusWWW/Companion/founding_princeton.html ಎ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ಕಂಪಾನಿಯನ್'''' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150826054222/http://etcweb.princeton.edu/CampusWWW/Companion/founding_princeton.html |date=2015-08-26 }} (ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 1978).</ref> ಎಲ್ಲವೂ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪುರೋಹಿತ ವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ವೃತ್ತಿಶಿಕ್ಷಣ ಕಾಲೇಜು (ಸೆಮಿನರಿಸ್) ಮತ್ತು ಬೈಬಲ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪುರೋಹಿತರ ತರಬೇತಿಯ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡವು. ನಿದರ್ಶನಕ್ಕೆ, ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಅಮೆರಿಕದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕಾಗೋದ ಕೆಥೋಲಿಕ್ ಥಿಯಾಲೋಜಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್<ref>ನೋಡಿ [http://www.ctu.edu/About_Us/Our_Story ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101102090644/http://ctu.edu/About_Us/Our_Story |date=2010-11-02 }}'ಅವರ್ ಸ್ಟೋರಿ' ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಥಿಯಾಲಜಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ (ಲಭ್ಯ 29 ಆಗಸ್ಟ್ 2009): 'ದೇವರ ಜನರ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹೋದರಿಯರು ಮತ್ತು ಸಹೋದರರು, ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಶಿಕ್ಷಣ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕಲಿತವರು ಅದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದವರು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.'.</ref> ಬರ್ಕಲಿಯ ಗ್ರಾಜುಯೇಟ್ ಥಿಯಾಲಜಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್,<ref>ನೋಡಿ [http://www.gtu.edu/about 'ಅಬೌಟ್ ದಿ GTU'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090819102908/http://www.gtu.edu/about |date=2009-08-19 }} ಗ್ರಾಜುಯೇಟ್ ಥಿಯಾಲೋಜಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟಿನಲ್ಲಿ (ಲಭ್ಯ 29 ಆಗಸ್ಟ್ 2009): 'ಕಲಿಸುವುದು, ಸಂಶೋಧನೆ, ಕ್ರೈಸ್ತ ಪೌರೋಹಿತ್ಯ, ಮತ್ತು ಸೇವೆಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲು ಸಮರ್ಪಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ'.</ref> ಡಲ್ಲಾಸ್‌ನ ಕ್ರಿಸ್‌ವೆಲ್ ಕಾಲೇಜು,<ref>ನೋಡಿ [http://www.criswell.edu/news--events/about-us/ 'ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100426034342/http://www.criswell.edu/news--events/about-us/ |date=2010-04-26 }} ಕ್ರಿಸ್‌ವೆಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟಿನಲ್ಲಿ (ಲಭ್ಯ 29 ಆಗಸ್ಟ್ 2009): 'ಕ್ರಿಸ್‌ವೆಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ದೇವರೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪುರುಷರನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಲಾರ್ಡ್ ಜೀಸಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತನ ಚರ್ಚುಗಳ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವುದು. ಈ ಪದದಲ್ಲಿ (ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ) ಮತ್ತು ಈ ಪದದ ಮೂಲಕ (ವೃತ್ತಿವಂತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ) ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಪುರೋಹಿತರ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕಾಗಿ'.</ref> ಲುಯಿಸ್‌ವಿಲ್ಲೆಯ ಸದರ್ನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಥಿಯಾಲಜಿಕಲ್ ಸೆಮಿನರಿ,<ref>ನೋಡಿ [http://www.sbts.edu/about/truth/mission/ 'ಮಿಶನ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150329082518/http://www.sbts.edu/about/truth/mission/ |date=2015-03-29 }} ಎಸ್‌ಬಿಟಿಎಸ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟಿನಲ್ಲಿ (ಲಭ್ಯ 29 ಆಗಸ್ಟ್ 2009): ' ಸದರ್ನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಥಿಯೋಲಜಿಕಲ್ ಸೆಮಿನರಿಯ ಮತಪ್ರಚಾರಕ ತಂಡದ... ಸದರ್ನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚುಗಳ ಸೇವೆಯ ತರಬೇತಿ, ಕಲಿಸಿಕೊಡುವುದು ಮತ್ತು ಗಾಸ್ಪೆಲ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿಷ್ಠೆಯ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕರನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದು.ಈ ಮೂಲಕ ಅದೊಂದು ಸೇವಕ.'</ref> ಡೀರ್‌ಫೀಲ್ಡ್, ಇಲ್ಲಿನೋಯ್ಸ್‌ನ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಇವೆಂಜೆಲಿಕಲ್ ಡಿವಿನಿಟಿ ಸ್ಕೂಲ್,<ref>ನೋಡಿ [http://www.tiu.edu/divinity/connect/whoarewe/ 'ಅಬೌಟ್ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಎವೆಂಜಿಕಲ್ ಡಿವಿನಿಟಿ ಸ್ಕೂಲ್'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110830165955/http://www.tiu.edu/divinity/connect/whoarewe/ |date=2011-08-30 }} ಅವರ ವೆಬ್‌ಸೈಟಿನಲ್ಲಿ (ಲಭ್ಯ 29 ಆಗಸ್ಟ್ 2009): 'ಟ್ರಿನಿಟಿ ಇವಾಂಜಿಕಲ್ ಡಿವಿನಿಟಿ ಸ್ಕೂಲ್(ಟಿಇಡಿಎಸ್) ಒಂದು ಕಲಿಯುವ ಸಮುದಾಯ, ಗ್ಲೋಬಲ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಸೇವಾನಾಯಕರಿಗಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ, ಕ್ರೈಸ್ತನ ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ, ಬೈಬಲ್ಲಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವ ನಾಯಕರು.</ref> ಮತ್ತು ಡಲ್ಲಾಸ್ ಥಿಯೋಲಜಿಕಲ್ ಸೆಮಿನರಿ.<ref>ನೋಡಿ [http://www.dts.edu/about/ 'ಅಬೌಟ್ ಡಿಟಿಎಸ್'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060220083431/http://www05.dts.edu/about/ |date=2006-02-20 }} ಡಲ್ಲಾಸ್ ಥಿಯಾಲಜಿಕಲ್ ಸೆಮಿನರಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟಿನಲ್ಲಿ (ಪ್ರವೇಶ 29 ಆಗಸ್ಟ್ 2009): 'ಡಲ್ಲಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಬೈಬಲ್ಲಿನ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ದೇವರ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರ ಮಾತನ್ನು ಸಂವಹನ ಗೊಳಿಸಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ತರಬೇತುಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.'</ref> ಇವು ಸೇರಿವೆ. ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಫೀಲ್ಡ್, ಮಿಸ್ಸೌರಿಯ.ಅಸೆಂಬ್ಲಿಸ್ ಆಫ್ ಗಾಡ್ ಥಿಯೋಲಜಿಕಲ್ ಸೆಮಿನರಿ. === ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಬಲ ಮೇಲೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಭಾಗವಾಗಿ === ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವು ಔಪಚಾರಿಕ ಸಂಲಗ್ನತೆಯಿಲ್ಲದೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. (ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರ್ಗದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸದಸ್ಯರು ವಿವಿಧ ಚರ್ಚುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಲಗ್ನತೆ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ) ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗವಾಗಿದ್ದೂ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪುರೋಹಿತರ ತರಬೇತಿ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನ ಅನೇಕ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸತ್ಯ. ನಿದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಎಕ್ಸೆಟರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಲೀಡ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ವಿಭಾಗ.<ref>ನೋಡಿ [http://huss.exeter.ac.uk/theology/undergrad/ 'ವ್ಹೈ ಸ್ಟಡಿ ಥಿಯಾಲಜಿ?'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090809201252/http://huss.exeter.ac.uk/theology/undergrad/ |date=2009-08-09 }} ಎಕ್ಸೆಟರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪುಟ (1 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಲಭ್ಯ), ಮತ್ತು [http://www.leeds.ac.uk//trs/aboutus.htm 'ಅಬೌಟ್ ಅಸ್'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080505192238/http://www.leeds.ac.uk/trs/aboutus.htm |date=2008-05-05 }} ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲೀಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿಯ ಪುಟ.</ref> === ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು === ಕೆಲವು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ನಡುವೆ ಅಂತರವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಟ್ಟದ ಬದ್ಧತೆಯು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇರಬೇಕಾದುದು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ ಅದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನವು, ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಸತ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಥವಾ ಸಮಕಾಲೀನ ಆಚರಣೆಗಳ, ಅಥವಾ ಯಾವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ವಿಚಾರಗಳ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳು, ಅವು ತಮ್ಮನ್ನು ಯಾವುದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅವುಗಳ ಮತ್ತು ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಟಸ್ಥ ಮತ್ತು ಜಾತ್ಯತೀತವಾಗಿತ್ತವೆ ಇವುಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಡೊನಾಲ್ಡ್ ವೈಬೆ, ''ದಿ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಸ್ಟಡಿಸ್: ದಿ ಕಂಟಿನ್ಯೂಯಿಂಗ್ ಕಾನ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಟ್ ವಿಥ್ ಥಿಯಾಲಜಿ ಇನ್ ದಿ ಅಕಾಡೆಮಿ'' (ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ಪಾಲ್‌ಗ್ರೇವ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಿಲನ್, 2000).</ref> ಯಾವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ 'ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು' ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಬಹುದು: * ಧರ್ಮದ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ, * ತೌಲನಿಕ ಧರ್ಮ, * ಧರ್ಮಗಳ ಇತಿಹಾಸ * ಧರ್ಮದ ತತ್ವಜ್ಞಾನ * ಧರ್ಮದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು * ಧರ್ಮದ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ. ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತ್ವೇಷದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ;<ref>ನೋಡಿ ಕೆ.ಎಲ್.ನೋಲ್ಲ್, [http://chronicle.com/article/The-Ethics-of-Being-a/47442/?utm_source=at&amp;utm_medium=en 'ದಿ ಎಥಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಬೀಯಿಂಗ್ ಎ ಥಿಯೋಲೋಜಿಯನ್'], ''ಕ್ರಾನಿಕಲ್ ಆಫ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್'', ಜುಲೈ 27, 2009.</ref> ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವು ಯಾವುದೇ ಗಂಭೀರ ತ್ವೇಷವಿಲ್ಲದೆ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಇರುತ್ತವೆ;<ref>ಡೇವಿಡ್ ಫೋರ್ಡ್ ನೋಡಿ, 'ಥಿಯಾಲಜಿ ಎಂಡ್ ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಸ್ಟಡಿಸ್ ಫಾರ್ ಎ ಮಲ್ಟಿಫೇಥ್ ಎಂಡ್ ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ಸೊಸೈಟಿ' ಡಿ.ಎಲ್. ಬರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸಿಮೊನ್ ಜಿ. ಸ್ಮಿಥ್ (ಆವೃತ್ತಿ)ಗಳಲ್ಲಿ, ''ಥಿಯಾಲಜಿ ಎಂಡ್ ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಸ್ಟಡಿಸ್ ಇನ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್'' (ಲಂಡನ್: ಕಂಟಿನ್ಯೂಮ್, 2009).</ref> ಮತ್ತು ಇವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಗಡಿಗಳಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುತ್ತವೆ.<ref>ಟಿಮೋಥಿ ಫಿಟ್ಜ್‌ಗೆರಾಲ್ಡ್, ''ದಿ ಐಡಿಯಾಲಜಿ ಆಫ್ ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಸ್ಟಡಿಸ್'' (ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 2000).</ref> [[ಈಶ್ವರವಾದ]] == ವಿಮರ್ಶೆ == ದೈವತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವೇಚನಾಯುಕ್ತ ಚರ್ಚೆ ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದು ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಇರುವ ವಾದಾಂಶದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿಸ್ತವೂರ್ವ ಐದನೆ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿಯೇ, ಪ್ರೋಟೋಗೋರಾಸ್ ದೇವರುಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಜ್ಞೇಯತಾ ವಾದದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಥೆನ್ಸ್‌ನಿಂದ ದೇಶಭ್ರಷ್ಟನಾಗಿ ಹೋದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದವನು. "ದೇವರುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಅವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಇವೆಯೋ ಅಥವಾ ಅವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಅವರು ಯಾವ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಒಂದನ್ನು ಅರಿಯುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಡ್ಡಿಗಳಿವೆ: ''ವಸ್ತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿದೆ'' ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವಿತತಾವಧಿ ಅಲ್ಪವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದನು.<ref>ಪ್ರೋಟಾಗೋರಾಸ್, fr.4, ''ಆನ್ ದಿ ಗಾಡ್ಸ್'' ದಿಂದ, ಅನುವಾದ. ಮೈಕೇಲ್ ಜೆ. ಓ'ಬ್ರಿಯಾನ್ ''ದಿ ಓಲ್ಡರ್ ಸೋಫಿಸ್ಟ್ಸ್'' ನಲ್ಲಿ, ಆವೃತ್ತಿ. ರೋಸಮುಂದ್ ಕೆಂಟ್ ಸ್ಪ್ರಾಗ್ಯೂ (ಕೋಲಂಬಿಯಾ: ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರೋಲಿನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 1972), 20, ಸ್ವರಭಾರ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. Cf. ಕರೋಲ್ ಪೊಸ್ಟರ್, [http://www.iep.utm.edu/protagor/ "ಪ್ರೋಟೋಗೋರಾಸ್ (fl. 5th C. BCE)"] ''ದಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಎನ್್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಫಿಲಾಸಫಿ'' ಯಲ್ಲಿ; ಓದಲು ಅವಕಾಶ: ಅಕ್ಚೋಬರ್ 6, 2008.</ref> ತನ್ನ ದಿ ಏಜ್ ಆಫ್ ರೀಶನ್‌ನ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಥಾಮಸ್ ಪೈನೆ, ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, "ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಇರುವಂತೆ ಯಾವುದರ ಅಧ್ಯಯನವೂ ಅಲ್ಲ; ಏನೂ ಇಲ್ಲದ್ದರ ಮೇಲೆ ಅದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿದೆ; ಯಾವುದೇ ತತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಅದು ನಿಂತಿಲ್ಲ; ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಮುನ್ನೆಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಿಲ್ಲ; ಇದು ಏನನ್ನೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಮತ್ತು ಇದು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಣಯವನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದನ್ನೂ ವಿಜ್ಞಾನದಂತೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಯಾವ ತತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೋ ಆ ತತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಹಿಡಿತ ಇಲ್ಲದೆ ಹೋದರೆ; ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಆದರೆ ಇದು ಏನೂ ಇಲ್ಲದ್ದರ ಅಧ್ಯಯನ."<ref>ಥಾಮಸ್ ಪೈನೆ, ದಿ ಏಜ್ ಆಫ್ ರೀಸನ್, "ದಿ ಲೈಫ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಮೇಜರ್ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ಥಾಮಸ್ ಪೈನೆ", ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ. ಫಿಲಿಪ್ ಎಸ್. ಫೊನ್ನರ್, (ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್, ದಿ ಸಿಟಾಡೆಲ್ ಪ್ರೆಸ್, 1945) ಪುಟ 601</ref> ನಿರೀಶ್ವರವಾದಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಲುಡ್ವಿಗ್ ಫ್ಯೂಅರ್‌ಬಾಕ್ ತನ್ನ ಕೃತಿ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಫಿಲಾಸಫಿ ಆಫ್ ದಿ ಫ್ಯೂಚರ್ನಲ್ಲಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕೈಬಿಡಲು ನೋಡಿದ: "ಆಧುನಿಕ ಶಕೆಯ ಕಾರ್ಯವು ದೇವರನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಮಾನವಹಿತ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವುದು- ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವುದು."<ref>ಲಡ್‌ವಿಗ್ ಫ್ಯೂಅರ್ ಬಾಕ್, ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಿಲಾಸಫಿ ಆಫ್ ದಿ ಫ್ಯೂಚರ್,, ಟ್ರಾನ್ಸ್. ಮ್ಯಾನ್‌ಫ್ರೆಡ್ ಎಚ್.ವೊಗೆಲ್, (ಇಂಡಿಯಾನಾಪೊಲೀಸ್, ಹ್ಯಾಕೆಟ್ ಪಬ್ಲಿಶಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ, 1986) ಪುಟ 5</ref> ಆತನ ಆರಂಭಿಕ ಕೃತಿ ದಿ ಎಸ್ಸೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿ (ಪ್ರಕಟಣೆ. 1841)ಯಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿದೆ, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಆತನಿಗೆ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಆತನು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವು "ವೈರುದ್ಧ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಭ್ರಾಂತಿಯ ಜಾಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದನು.<ref>ಲಡ್‌ವಿಗ್ ಫ್ಯೂಅರ್ ಬಾಕ್, ದಿ ಎಸ್ಸೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿ, ಟ್ರಾನ್ಸ್. ಜಾರ್ಜ್ ಇಲಿಯಟ್, (ಆಮ್‌ಹರ್ಸ್ಟ್, ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್, ಪ್ರೊಮೆಥಿಯಸ್ ಬುಕ್ಸ್, 1989) ಪ್ರಿಫೇಸ್, XVI</ref> ತಾರ್ಕಿಕ-ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಸಿದ್ಧವಾದುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಂಬುವ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಎ.ಜೆ.ಅಯ್ಯರ್ ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧ "ಕ್ರಿಟಿಕ್ ಆಫ್ ಎಥಿಕ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಥಿಯೋಲಜಿ"ಯಲ್ಲಿ ದೈವತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಸಂಬದ್ಧವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ದೈವತ್ವವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ ತೋರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಅವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: "ಇದನ್ನು ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ಜೀವಿಯೊಂದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಯಾವುದೇ ಸರ್ವಸಜೀವತ್ವವಾದಿಯಲ್ಲದ ಧರ್ಮವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ... ದೇವರ ಸ್ವರೂಪ ಕುರಿತ [ಎ]ಲ್ಲ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅಸಂಬದ್ಧವಾದವು."<ref>ಎ.ಜೆ.ಅಯ್ಯರ್, ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್, ಟ್ರುಥ್ ಎಂಡ್ ಲಾಜಿಕ್, (ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್, ಡೋವರ್ ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್, 1936) ಪುಟ 114-115</ref> ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧ, "ಅಗೇನ್‌ಸ್ಟ್ ಥಿಯಾಲಿಜಿ"ಯಲ್ಲಿ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ವಾಲ್ಟರ್ ಕೌಫ್‌ಮನ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಧರ್ಮದಿಂದ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. "ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವು, ನಿಜ, ಅದು ಧರ್ಮವಲ್ಲ; ಮತ್ತು ಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಅದು ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದುದರ ಬಗ್ಗೆ. ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯು, ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಧರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯೆಂದು ತಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಧರ್ಮವು ಹೀಗಿರಬಹುದು, ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ಹೀಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಲ್ಲದ್ದು ಅಥವಾ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ್ದೂ ಕೂಡ." ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಕೌಫ್‌ಮನ್ "ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮವು ಅಪರಿಹಾರ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಧರ್ಮ" ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ.<ref>ವಾಲ್ಟರ್ ಕೌಫ್‌ಮನ್, ದಿ ಫೇಥ್ ಆಫ್ ಎ ಹೆರೆಟಿಕ್, (ಗಾರ್ಡನ್ ಸಿಟ್, ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್, ಆಂಕರ್ ಬುಕ್ಸ್, 1963) ಪುಟ 114, 127-128, 130</ref> ದೃಷ್ಟಾಂತವಾದ, ಒಂದು ಬಂಗಾಲಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಈಗಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಷಯ ಮಹತ್ವದ್ದಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.dristantobad.fineartsbd.com/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-02 |archive-date=2016-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160322165515/http://www.dristantobad.fineartsbd.com/ |url-status=dead }}</ref> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == {| width="100%" |- valign="top" | ಅಗಲ= | * ಆಜ್ಞೇಯತಾ ವಾದ * ಸ್ವಧರ್ಮ ಪರಿತ್ಯಾಗ * ವೈರಾಗ್ಯದ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ನಾಸ್ತಿಕತೆ * ಬೈಲಲ್ಲಿನ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ದೈವನಿಂದನೆ * ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದ ಸಮರ್ಥನೆಗಳು * ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ರಚನಾತ್ಮಕ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆ * ಆತ್ಮಸೃಷ್ಟಿವಾದ * ದೈವತ್ವದ ವಿದ್ವಾಂಸ * ದೇವರು ನಮ್ಮೊಳಗೇ ಇದ್ದಾನೆ ಎನ್ನುವವರು * ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ * ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಅಲ್ಲದ್ದು * ಮಹಿಳಾವಾದಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ದೇವತಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಔಪಚಾರಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ತತ್ವಗಳು * ಪಾಷಂಡಮತ * ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ | ಅಗಲ= | * ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ * ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಮೋಚನೆ * ನೈತಿಕ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ಮುಮುಕ್ಷು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ಸಹಜ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ಉನ್ಮತ್ತ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ''ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯತೆ'' * ಮೂಲತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಮತ್ತು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ * ಧರ್ಮದ ತತ್ವಜ್ಞಾನ * ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸುವಿಕೆ * ವಿಲಕ್ಷಣ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತರ್ಕ * ಸೋಲಾ ಫಿಡೆಅಥವಾ "ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಸಮರ್ಥನೆ" * ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ದೇವವಂಶಾವಳಿ * ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ * ಸಂಬಂಧಾತ್ಮಕ ಕಾಳಜಿಯ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆ |} == ಅಡಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|2}} {{WVS}} {{Wiktionary}} {{wikiquote}} {{religion topics}} {{philosophy of religion}} {{Theology}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಈಶ್ವರವಾದ]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಎರವಲು ಪದಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಧಾರ್ಮಿಕತೆ(ಧರ್ಮ) ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] qebbnvk73ukycaxsynwkpxqj1bp8wwi 0 26372 1375447 1349087 2026-06-20T02:18:50Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375447 wikitext text/x-wiki [[File:Making of a DNA vaccine.jpg|thumb|250px|right|ಬಿ ಮೆಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಎ ಡಿಎನ್ ವ್ಯಾಕ್ಸಿನ.]] '''[[ಡಿಎನ್ಎ]] ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಹಾಕುವುದೆಂದರೆ ''' [[ಸಾವಯವ|ಜೀವಿಗಳ]] ಅಂಗಾಂಶಗಳನ್ನು ರೋಗಗಳ ವಿರುದ್ದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಳಸುವ ಒಂದು ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.ಅನುವಂಶೀಯವಾಗಿ ರಚಿತ ಜೀವಕೋಶೀಯ ಎಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಜಿಮದ್ದು ಮೂಲಕ ಸೂಕ್ತ ಔಷಧಿ ನೀಡಿ ಡಿಎನ್ ಎ ದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ{/4{0}}ಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. (ಡಿಆಕ್ಸಿರಿಬೊನ್ಯೂಕ್ಲಿಕ್ ಆಸಿಡ್ [DNA] ಜೀವಕೋಶಗಳ ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಪರಮಾಣುವಿನ ರಾಜ ಎನಿಸಿದೆ) ಈ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.ಇದನ್ನು ಹಲವಾರು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಯ ವೈರಲ್,ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗೆ ಸಂಭಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತು ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ರೋಗ ಮತ್ತು ಹಲವು ವಿಧದ ಗೆಡ್ಡೆ ನಮೂನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಡಿಎನ್ ಎ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳು ಇನ್ನುಳಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವೆನಿಸಿವೆ.ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರೋಗನಿರೋಧಕತೆ ಉಂಟು ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ವಿಧಾನಗಳಿಗಿಂತ ಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ. ಈ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಹಾಕುವ ಕ್ರಿಯೆಯಗಳು ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ ಎನಿಸಿವೆ-ಕೈಗಾರಿಕಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಸಹಜವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಿಡುಬು ಮತ್ತು ಸದ್ಯ ಬಹುತೇಕ ಬೇರು ಸಮೇತ ಕೀಳಲಾಗಿರುವ ಪೊಲಿಯೊಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದು ಹಾಕಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.ಇನ್ನುಳಿದ ರೋಗಗಳಾದ ಟೈಫಸ್ ಸೋಂಕು [[ಜ್ವರ]] ರೊಟಾವೈರಸ್,ಹೆಪಾಟೈಟಸ್ ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಮತ್ತಿತರವುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Robinson2000">{{cite journal |author=Robinson HL, Pertmer TM |title=DNA vaccines for viral infections: basic studies and applications |journal=Adv. Virus Res. |volume=55 |issue= |pages=1–74 |year=2000 |pmid=11050940 |doi=10.1016/S0065-3527(00)55001-5 }}</ref> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರೋಗಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಲ್ಲವು,ಆದರೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳಿಲ್ಲದೇ ದಶಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೇ ಜನರ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಜನರು [[ಏಡ್ಸ್ ರೋಗ|ಏಡ್ಸ್]] ಹೆಪಾಟೈಟಿಸ್ ಸಿ ಮತ್ತು [[ಮಲೇರಿಯಾ]]ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವೆನಿಸಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ''ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರಿನ'' ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ-ಸಾವಯವಿಯಾಗಿದ್ದವು-ಕೇವಲ ಬದುಕಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅಶಕ್ತಗೊಳಿಸಿದ ಅಥವಾ ನಿರ್ಜೀವ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದವು.<ref name="Alarcon1999">{{cite journal |author=Alarcon JB, Waine GW, McManus DP |title=DNA vaccines: technology and application as anti-parasite and anti-microbial agents |journal=Adv. Parasitol. |volume=42 |issue= |pages=343–410 |year=1999 |pmid=10050276 |doi=10.1016/S0065-308X(08)60152-9 }}</ref> ಸಜೀವ,ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳು,ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಿಡುಬು ಮತ್ತು ಪೊಲಿಯೊ ಲಸಿಕೆ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳು ಮಾರಕ ಕಿಲ್ಲರ್ ಟಿ-ಸೆಲ್ (T_C ಅಥವಾ CTL)ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಹೆಲ್ಪರ್ ಟಿ-ಸೆಲ್ (T_H)ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲದೇ ರೋಗನಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಚೋದಕಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಸಾಂದ್ರೀಕೃತಗೊಳಿಸಿದ ಈ ಲಸಿಕೆಗಳು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿಯೂ ಪರಿಣಮಿಸಬಹುದು,ರೋಗದ ತೀವ್ರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಕ್ರಮಾವಳಿ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಂಡ ಜನರಲ್ಲಿ ಗಂಡಾಂತರಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.(ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಏಡ್ಸ್ ರೋಗ|ಏಡ್ಸ್]] ಪೀಡಿತರಲ್ಲಿ) ಆದರೆ ನಿರ್ಜೀವ ಲಸಿಕೆಗಳು ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಟಿ-ಕೋಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು.ಹೀಗಾಗಿ ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಅದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಲ್ಲ.<ref name="Alarcon1999" /> ಈ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಟಗೊಳಿಸಲು ''ಎರಡನೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳ'' ನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನೂರನೆಯ ಒಂದಂಶದ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳು, [[ಪ್ರೋಟೀನ್|ಪ್ರೊಟೀನ್]] ಅಂಟಿಜೆನ್ ಗಳು(ಪ್ರತಿಜನಕಗಳು) (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟಿಟಾನಸ್ (ನಂಜುನಿರೋಧ) ಅಥವಾ ಡಿಫ್ತೀರಿಯಾ(ಗಂಟಲು ಮಾರಿ) ಟೊಕ್ಸಾಯಿಡ್) ಅಥವಾ ಮರುಸಂಯಜಿತ ವಂಶವಾಹಿನಿ ಇದರಲ್ಲಿನ ಅಂಶಗಳು ಎಂದರೆ (ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಬಿ ಪ್ರತಿಜನಕ ಪರಿಣಾಮ)ಒಳಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳೂ ಕೂಡಾ T_H ಮತ್ತು ರೋಗನಿರೋಧಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಟಿ ಅಂಗಾಂಶದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. [[ಡಿಎನ್ಎ]] ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳು ''ಮೂರನೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ'' ಲಸಿಕೆ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳಾಗಿವೆ.ಸಣ್ಣ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಲ್ ಡಿಎನ್ ಎ (ಇದನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.ಇದನ್ನು ವಂಶಾವಳಿ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ರಚಿತ,ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ವಿವಿಧ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.(ಎಂಟಿಜೆನ್ಸ್ ಅಥವಾ ರೋಗ ಮೂಲದ ಕೋಶಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳು.) ಈ ಡಿಎನ್ ಎ ಸೂಜಿಮದ್ದು ಮೂಲಕ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದ ಇದು ಆತಿಥ್ಯ ಕೋಶಗಳ "ಆಂತರಿಕ ಯಂತ್ರಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ"ಯಾಗಿದ್ದು ಇದು ಡಿಎನ್ ಎ ನ್ನು "ಗಣಿಸುತ್ತದೆ".ನಂತರ ಇದನ್ನು ರೋಗಕಾರಕ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಆತಿಥೇಯ ಕೋಶಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಈ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಗಳು ಪರಕೀಯ ಎನಿಸುತ್ತವೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.ಹೀಗೆ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಕೋಶಗಳು ಪ್ರಚೋದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ;ಇದು ನಂತರ ಹಲವು ರೋಗನಿರೋಧಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="Robinson2000" /><ref name="Alarcon1999" /> ಈ ಡಿಎನ್ ಎ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳನ್ನು "ವಿಫಲಗೊಂಡ"[[ಜೀನ್‌(ವಂಶವಾಹಿ) ಚಿಕಿತ್ಸೆ|ವಂಶವಾಹಿನಿ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಚಿಕಿತ್ಸೆ]]ಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್-ಚೋದಿತ ರೋಗನಿರೋಧಕವನ್ನು ಇಲಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸೂಜಿಮದ್ದು ಮೂಲಕ ನೀಡಿದಾಗ ಇದನ್ನು ಮಾನವ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಾರ್ಮೊನ್ ಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರಗತಿಯ ಪರ್ಯಾಯದ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="Tang1992">{{cite journal | author = Tang, D. | coauthors = Devit, M.; Johnston, S.A.; Others, | year = 1992 | title = Genetic immunization is a simple method for eliciting an immune response | journal = Nature | volume = 356 | issue = 6365 | pages = 152–154 | doi = 10.1038/356152a0 | pmid = 1545867 }}</ref> == ಪ್ರಸಕ್ತ ಉಪಯೋಗ == ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಬಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕಂಡು ಬಂದು ರೋಗಗಳ ವಿರುದ್ದ ಇದರ ಬಳಕೆ ಸಾಧ್ಯವೆಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲಾಯಿತು.ಹೀಗೆ ಇದರ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯು ಮಾನವ ಸಹಜ ರೋಗಕಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆಗ ಜೂನ್ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ [[ಹಕ್ಕಿ ಜ್ವರ]] ಕಾಯಿಲೆಗೆ [[ಡಿಎನ್ಎ]] ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು<tt><ref>{{cite news | first=Kirsty | last=Barnes | coauthors= | title=First positive results for DNA-based flu vaccine | date=2004-06-07 | publisher= | url=http://www.in-pharmatechnologist.com/news/ng.asp?n=68225-powermed-bird-flu-vaccine-dna | work=in-PharmaTechnologist | pages= | accessdate= | language= | archive-date=2008-04-22 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080422005544/http://www.in-pharmatechnologist.com/news/ng.asp?n=68225-powermed-bird-flu-vaccine-dna | url-status=dead }}</ref></tt> ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ನೀಡಿತು.ಅಲ್ಲದೇ ಒಂದು ಪಶುರೋಗಚಿಕಿತ್ಸೆ ಡಿಎನ್ ಎ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ವೆಸ್ಟ್ ನೈಲ್ ವೈರಸ್ ಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news | first= | last= | coauthors= | title=Fort Dodge Animal Health Announces Approval of West Nile Virus DNA Vaccine for Horses | date=2005-07-18 | publisher= | url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-134116417.html | work=PR Newswire | pages= | accessdate=2007-11-21 | language= | archiveurl=https://archive.today/20120904152859/http://www.highbeam.com/Search?searchTerm=Fort+Dodge+Animal+Health+Announces+Approval+of+West+Nile+Virus+DNA+Vaccine+for+Horses.&searchType=Article&currentPage=0&orderBy= | archivedate=2012-09-04 | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news | first= | last= | coauthors= | title=CDC and Fort Dodge Animal Health Achieve First Licensed DNA Vaccine | date=2005-07-18 | publisher= | url =http://www.cdc.gov/od/oc/media/pressrel/r050718.htm | work =CDC | pages = | accessdate = 2007-11-21 | language = |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070820194311/http://www.cdc.gov/od/oc/media/pressrel/r050718.htm <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = 2007-08-20}}</ref> ಆದರೆ ಆಗ ಆಗಷ್ಟ್ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಬಹುವಿಧದ ಕಣ್ಣಿನ ಬಿಳಿಪೊರೆ ರೋಗದ ವಿರುದ್ದ ಡಿಎನ್ ಎ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸೂಜಿಮದ್ದಿನ ಮೂಲಕ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಬಹುದೆಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿದವು.<ref name="Stuve2007">{{cite journal | author = Stuve, O. | coauthors = Eagar, T.N.; Frohman, E.M.; Cravens, P.D. | year = 2007 | title = DNA Plasmid Vaccination for Multiple Sclerosis | journal = Archives of Neurology | volume = 64 | issue = 10 | pages = 1385 | url = http://archneur.ama-assn.org/cgi/content/extract/64/10/1385?maxtoshow=&HITS=10&hits=10&RESULTFORMAT=&fulltext=Arch+Neurol.2007%3B++64%3A+1407-1415.+&searchid=1&FIRSTINDEX=0&resourcetype=HWCIT | doi = 10.1001/archneur.64.10.1385 | pmid = 17923622 }}</ref> == ಡಿಎನ್ ಎ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳ ಅನುಕೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಅನನುಕೂಲಗಳು == {| class="wikitable" |+ ಕೋಷ್ಟಕ 1. ನ್ಯುಕ್ಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ-ಮೂಲದ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳಿಂದಾದ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ ಸೂಜಿಮದ್ದುಗಳ ಅನುಕೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಅನಾನುಕೂಲಗಳು ! ಅನುಕೂಲಗಳು ! ಅನನುಕೂಲಗಳು |- | * ಉಪವಂಶವಾಹಿನಿ ಕೋಶದ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳಿಂದ ನಂಜುಕಾರಕ ಪರಿಣಾಮದ ಅಪಾಯವಿಲ್ಲ.<ref name="Robinson2000" /> * ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ ಎರಡೂ ಕಡೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ MHC ವರ್ಗ I ಮತ್ತು ವರ್ಗ II ಅಂಗಾಂಶಕಣಗಳು<ref name="Robinson2000" /> * ಟಿ-ಸೆಲ್ ನೆರವಿನ ಧ್ರುವೀಕರಣದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವಿಧ 1 ಮತ್ತು ವಿಧ 2 ರಲ್ಲಿ.<ref name="Robinson2000" /> * ಪ್ರತಿಜನಕದ ಆಸಕ್ತಿ ಆಧರಿಸಿ ರೋಗನಿರೋಧಕದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ * ನೋವುಗಳ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ತಡೆ<ref name="Robinson2000" /> * ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಸಾಗರೋತ್ತರ ಸಾಗಣೆಗೆ ಸ್ಥಿರತೆ * ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ-ವೆಚ್ಚ ನಿರ್ವಹಣೆ * ರಸಗ್ರಂಥಿ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಸಿಂಥೆಸಿಸ್,ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಗಳ ಶುದ್ದೀಕರಣ ಮತ್ತು ವಿಷನಿವಾರಕಗಳ ಸಹಔಷಧಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಕಾರಿ<ref name="Sedegah1994">{{cite journal | author = Sedegah, M. | coauthors = Hedstrom, R.; Hobart, P.; Hoffman, S.L. | year = 1994 | title = Protection against Malaria by Immunization with Plasmid DNA Encoding Circumsporozoite Protein | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 91 | issue = 21 | pages = 9866–9870 | url = http://links.jstor.org/sici?sici=0027-8424(19941011)91%3A21%3C9866%3APAMBIW%3E2.0.CO%3B2-3 | accessdate = 2007-11-21 | doi = 10.1073/pnas.91.21.9866 | pmid = 7937907 | pmc = 44918 }}</ref> * ರೋಗನಿರೋಧಕ ಕೋಶಗಳ ಸುದೀರ್ಘಾವಧಿ<ref name="Alarcon1999" /> * ಸಜೀವ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಹೆಚ್ಚು ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಹಜ ಎಕಾರೊಯೆಟಿಕ್ ರಚನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಬದಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="Alarcon1999" /> | * ಪ್ರೊಟೀನ್ ಇಮ್ಯುನೊಜಿನ್ಸ್ ಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ.(ಪ್ರೊಟೀನ್-ರಹಿತ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳಲ್ಲಿ ನಿರುಪಯುಕ್ತ,ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಲ್ ಲಸಿಕೆಗಳ ಪಾಲಿಸ್ಯಾಕ್ರಿಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ) * ವಂಶವಾಹಿನಿ ಅಂಗಾಂಶ ಕೋಶಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ * DNA ವಿರುದ್ದವಾಗಿ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಾಧ್ಯತೆ * ಪ್ರತಿಜನಕ(ಪ್ರೊಟೀನ್)ದ ಸಂಯಮ ಮಿತಿ ಸಾಧ್ಯತೆ * ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಲ್ ಮತ್ತು ಪರಾವಲಂಬಿಗಳ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಗಳ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ಪ್ರಬಲತೆ.<ref name="Robinson2000" /> |} ==ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಮಿಡ್ ನ ಸೋಂಕುಕಾರರಕಗಳನ್ನು ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತೆ.== ===ಸೋಂಕು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ=== ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಸೋಂಕುಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯನ್ನು DNA ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ರೋಗ ನಿರೋಧಕವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ಸ್ ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಬಲ ವೈರಲ್ ಉತ್ತೇಜಕಗಳಾಗಿ ವೈವೊನಲ್ಲಿನ ರಚನಾವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅನುಕರಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು [[ಭಾಷಾಂತರ|ವಂಶವಾಹಿನಿ]] ಸಹಚರ DNA ದ ಆಸಕ್ತ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ.ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾದ ಬದಲೀ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಪೋಷಣೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="Mor1995">{{cite journal | author = Mor, G. | date = August 15, 1995 | title = Complexity of the cytokine and antibody response elicited by immunizing mice with Plasmodium yoelii circumsporozoite protein plasmid DNA | journal = The Journal of Immunology | volume = 155 | issue = 4 | pages = 2039–2046 | url = http://www.jimmunol.org/cgi/content/abstract/155/4/2039 | accessdate = 2007-11-21 | pmid = 7636255 | last2 = Klinman | first2 = DM | last3 = Shapiro | first3 = S | last4 = Hagiwara | first4 = E | last5 = Sedegah | first5 = M | last6 = Norman | first6 = JA | last7 = Hoffman | first7 = SL | last8 = Steinberg | first8 = AD }}</ref> ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಇಂಟ್ರಾನ್ ಎ ನ್ನು ಕೂಡ ಒಳಪಡಿಸಿ mRNA ದ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.ಇದರಿಂದ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.<ref name="Leitner1997">{{cite journal | author = Leitner, W.W. | date = December 15, 1997 | title = Immune responses induced by intramuscular or gene gun injection of protective deoxyribonucleic acid vaccines that express the circumsporozoite protein from Plasmodium berghei malaria parasites | journal = The Journal of Immunology | volume = 159 | issue = 12 | pages = 6112–6119 | url = http://www.jimmunol.org/cgi/content/abstract/159/12/6112 | accessdate = 2007-11-21 | pmid = 9550412 | last2 = Seguin | first2 = MC | last3 = Ballou | first3 = WR | last4 = Seitz | first4 = JP | last5 = Schultz | first5 = AM | last6 = Sheehy | first6 = MJ | last7 = Lyon | first7 = JA }}</ref> ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ಸ್ ಪ್ರಬಲ ಪೊಲಿಡೆನಿಲೇಶನ್ /ರಚನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟತೆಯ ಸಂಕೇತ ತೋರಬಹುದು.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಅಗತ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾರ್ಮೊನ್ ಗಳ ಅಥವಾ ರಾಬಿಟ್ ಬೆಟಾ-ಗ್ಲೊಬುಲಿನ್ ಪಾಲಿಯಡೆನಿಲೇಶನ್ ಆವರ್ತನಗಳು ಇದರಲ್ಲಿವೆ.<ref name="Robinson2000" /><ref name="Alarcon1999" /><ref name="Böhm1996">{{cite journal | author = Böhm, W. | coauthors = Kuhröber, A.; Paier, T.; Mertens, T.; Reimann, J.; Schirmbeck, R. | year = 1996 | title = DNA vector constructs that prime hepatitis B surface antigen-specific cytotoxic T lymphocyte and antibody responses in mice after intramuscular injection | journal = Journal of Immunological Methods | volume = 193 | issue = 1 | pages = 29–40 | url = http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/002217599600035X | accessdate = 2007-11-21 | doi = 10.1016/0022-1759(96)00035-X | pmid = 8690928 }}</ref> ವಿಭಿನ್ನಕಣದ ಮಲ್ಟಿಸೊಸ್ಟ್ರೊನಿಕ್ ರೋಗವಾಹಕವು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇಮ್ಯುನೊಜಿನ್ ನನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಇಮ್ಯುಜಿನ್ ಮತ್ತು ಇಮ್ಯುನೊಸ್ಟಿಮ್ಯುಲೇಟರಿ ಪ್ರೊಟೀನನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Lewis1999">{{cite journal | author = Lewis, P.J. | coauthors = Babiuk, L.A. | year = 1999 | title = DNA Vaccines: A Review | journal = Advances in Virus Research | url = https://books.google.com/?id=lrMc3G9nIpkC&pg=PA129&dq=lewis | accessdate = 2007-11-21 | doi = 10.1016/S0065-3527(08)60367-X | volume = 54 | pages = 129 | pmid = 10547676 | publisher = Academic Press | isbn = 9780120398546 }}</ref> ಯಾಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ ಇಮ್ಯುನೊಜಿನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸುವ "ವಾಹನ"ವಾಗಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಗಳ ರೋಗವಾಹಕಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸಲು ಈ ವಾಹಕದ ಅವಶ್ಯವಿದೆ.<ref name="Lewis1999" /> ಇಲ್ಲಿರುವ ಕೊಡೊನ್ ಅಂದರೆ ವಂಶವಾಹಿನಿಯ ಕೋಡ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಲು ಯುಕಾರೈಯೊಟಿಕ್ mRNAs ಸಲವಾಗಿ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವಾಗಲೂ ಈ ರೋಗಕಾರಕಗಳು ವಿವಿಧ ರೂಪದಲ್ಲಿನ ಎಟಿ ಧಾರಕಗಳಾಗಿವೆ.ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಂಶವಾಹಿನಿ ಸರಪಳಿ ಮೇರೆಗೆ ಇಮ್ಯುನೊಜಿನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿದಾಗ ಅದು ಕೊಡೊನ್ ನನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.ಕೆಲವು ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೊಳಪಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Andre1998">{{cite journal | author = Andre, S. | coauthors = Seed, B.; Eberle, J.; Schraut, W.; Bultmann, A.; Haas, J. | date = February 1, 1998 | title = Increased Immune Response Elicited by DNA Vaccination with a Synthetic gp120 Sequence with Optimized Codon Usage | journal = Journal of Virology | volume = 72 | issue = 2 | pages = 1497 | url = http://jvi.asm.org/cgi/content/abstract/72/2/1497 | accessdate = 2007-11-21 | pmid = 9445053 | pmc = 124631 | archive-date = 2011-09-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110928063006/http://jvi.asm.org/cgi/content/abstract/72/2/1497 | url-status = dead }}</ref> ಇನ್ನೊಂದು ಪರಿಶೀಲವಾ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಉತ್ತೇಜಕದ ಆಯ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ SV೪೦ ಉತ್ತೇಜಕವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿದಂತೆ ಈ ರೋಗಕಾರಗಳು ಹೊರದೂಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ರೊವಸ್ ಸಾರ್ಕೊಮಾ ವೈರಸ್ (RSV)ಮೂಲಕ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಈ ಉತ್ತೇಜಕವು ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref name="Alarcon1999" /> ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇವುಗಳ ದರ ಪ್ರಮಾಣವು ಸೈಟೊಮೆಗಾಲೊವೈರಸ್ (CMV)ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆರಂಭಿಕ ಉತ್ತೇಜಕವನ್ನು ಬಳಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಸನ್ -ಫಿಜ್ಜರ್ ಮಂಕಿ ವೈರಸ್ (MPV)-CTE ಇದು ವಾಹಿನಿಯ ಬಂಧಗಳ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿತನವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ CTE+rev ರಚನೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಇಮ್ಯುಜಿನಿಕ್ ಆಮೇಲೆ CTE ರೋಗಕಾರಕವೊಂದನ್ನೇ ಇಲ್ಲಿ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. <ref name="Muthumani1998">{{cite journal | author = Muthumani, K. | coauthors = Zhang, D.; Dayes, NS.; Hwang, DS.; Calarota, SA.; Choo, AY.;Boyer,JD.;Weiner,DB. | year = 2003 | title = Novel engineered HIV-1 East African Clade-A gp160 plasmid construct induces strong humoral and cell-mediated immune responses in vivo | journal = Virology | volume = 314 | issue = 1 | pages = 134 | url = http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B6WXR-49KGT6R-6&_user=489256&_rdoc=1&_fmt=&_orig=search&_sort=d&view=c&_acct=C000022721&_version=1&_urlVersion=0&_userid=489256&md5=5ac81624c72867e12d2a89d0aa3cfc6b | accessdate = 2008-03-27 | doi = 10.1016/S0042-6822(03)00459-8 | pmid = 14517067 | archive-date = 2009-05-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090502102853/http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B6WXR-49KGT6R-6&_user=489256&_rdoc=1&_fmt=&_orig=search&_sort=d&view=c&_acct=C000022721&_version=1&_urlVersion=0&_userid=489256&md5=5ac81624c72867e12d2a89d0aa3cfc6b | url-status = dead }}</ref> ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತ ಪ್ರಮಾಣದ ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಉತ್ತೇಜಕ http://translate.google.com/toolkit/images/cleardot.gifsequences,<ref name="Muthumani1998"/> ಅಂದರೆ ಇಂಟ್ರಾನ್ ಗಳು,ಅಡೆನೊವೈರಸ್ ಟ್ರಿಪಾರ್ಟಿಯೇಟ್ ಲೀಡರ್ (TPL)ಅಲ್ಲದೇ ಸರಪಣಿ ಮತ್ತು ಆಧುನೀಕರಣದ ಕ್ರಮವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಯಾಡೆನಿಲೇಶನ್ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಈ ಸೂತ್ರ ಬಳಸಬಹುದು.<ref name="Alarcon1999" /> DNA ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ ನ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ pVAC.ಇದು SV೪೦ ಉತ್ತೇಜಕ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ===ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಹಾಕುವ ವಿನ್ಯಾಸ-ಆಕಾರ=== ಅಂಗಾಂಶದ ಕೋಶೀಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇಮ್ಯುನೊಜಿನ್ ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ವಿಷಸಂಯುಕ್ತಕ್ಕೆ ಟಿ-ಕೋಶಗಳ ಪ್ರೇತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು. ವಿಭಜಿತ ಅಥವಾ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಮೆಂಬ್ರೇನ್ -ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಇದಕ್ಕಿಂತ ಸೈಟೊಸೊಲಿಕ್ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ ಸೇರಿಸುವಿಕೆ ಉತ್ತಮ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.ಆವಾಗ ಈ ವಿಷಯುಕ್ತ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಸೈಟೊಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಟಿ-ಕೋಶಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ ಮೂಲಕ ಸೋಂಕು ತಡೆಯ ಕೋಶೀಯ ಪ್ರಧಾನ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಗಣತಾತೀತ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ (MHC)ಸಾಗುವ ಮಾರ್ಗ I ರಲ್ಲಿ ಅದು ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.<ref name="Robinson2000" /> ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ N-ಟರ್ಮಿನಲ್ ನ ಅಧಿಕ ಯುಬಿಕ್ವಿಟಿನ್ ಸಂಜ್ಞೆಗಳನ್ನುತ್ತಾರೆ.<ref name="Rodriguez1997">{{cite journal | author = Rodriguez, F. | coauthors = Zhang, J.; Whitton, J.L. | year = 1997 | title = DNA immunization: ubiquitination of a viral protein enhances cytotoxic T-lymphocyte induction and antiviral protection but abrogates antibody induction. | journal = Journal of Virology | volume = 71 | issue = 11 | pages = 8497 | pmc=192313 | accessdate = 2007-11-21 | pmid = 9343207 }}</ref><ref name="Tobery1997">{{cite journal | author = Tobery, T.W. | coauthors = Siliciano, R.F. | year = 1997 | title = Targeting of HIV-1 Antigens for Rapid Intracellular Degradation Enhances Cytotoxic T Lymphocyte (CTL) Recognition and the Induction of De Novo CTL Responses In Vivo After Immunization | journal = Journal of Experimental Medicine | volume = 185 | issue = 5 | pages = 909–920 | doi = 10.1084/jem.185.5.909 | pmid = 9120397 | pmc = 2196169 }}</ref> ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಈ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಕೂಡ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ "ಆದೇಶಿತ" ರಚನೆ ಮೂಲಕ ಇದು ಜರಗುತ್ತದೆ.(ವೈರಲ್ ಕಣಗಳಂತೆ)ಇವು ಆದೇಶರಹಿತ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರುತ್ತವೆ.<ref name="Wunderlich2000">{{cite journal | author = Wunderlich, G. | coauthors = Moura, I.C.; Del Portillo, H.A. | year = 2000 | title = Genetic Immunization of BALB/c mice with a Plasmid Bearing the Gene Coding for a Hybrid Merozoite Surface Protein 1-Hepatitis B Virus Surface Protein Fusion Protects Mice against Lethal Plasmodium chabaudi chabaudi PC1 Infection | journal = Infection and Immunity | volume = 68 | issue = 10 | pages = 5839 | doi = 10.1128/IAI.68.10.5839-5845.2000 | pmid = 10992493 | pmc = 101545 }}</ref> ಸಣ್ಣ ವಂಶವಾಹಿನಿಗಳ ಎಳೆಗಳು (ಅಥವಾ MHC ಕ್ಲಾಸ್ I ಎಪಿಟೊಪ್)ಅಂದರೆ ವಂಶವಾಹಿನಿಗಳ ಮೂಲದ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳು)ಇದರಲ್ಲಿ TH ಎಪಿಟೊಪ್ಸ್ ನ್ನು ಒಳಪಡಿಸಿದಾಗ ಸೈಟೊಟಾಕ್ಶಿಕ್ ಟಿ-ಕೋಶದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸಲು ಇದು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Robinson2000" /> == ವಿತರಣಾ ಸಾಗಾಟದ ವಿಧಾನಗಳು == [[File:Gene therapy.jpg|thumb|right|DNA ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಮತ್ತು ಜಿನೆ ಥೆರಪಿ ತಂತ್ರಗಳು ಸಮರೂಪದ್ದಾಗಿವೆ.]] ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ DNA ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಾಹಕಗಳ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಟೇಬಲ್ ೨ ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಟೇಬಲ್ ೩ ರಲ್ಲಿ ಸಾರಾಂಶಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎರಡು ಜನಪ್ರಿಯ ಪದ್ದತಿಗಳೆಂದರೆ DNA ಯನ್ನು ಸಲೈಯನ್ ಮೂಲಕ ಒಳಸೇರಿಸುವಿಕೆ,ಇಲ್ಲಿ ನಂಜುರಹಿತ ತೀವ್ರತೆಯ ಸೂಜಿ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಜಿನೆ ಗನ್ ಮೂಲಕ ಈ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ DNA ದ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದನ್ನು ಅದರ ಲಸಿಕಾ ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ ನ ರಚನಾ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಗೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇವೆರಡೂ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲದೇ ಇನ್ನುಳಿದವನ್ನು [http://www.sciam.com/media/inline/000052A5-43F6-1CBC-B4A8809EC588EEDF_arch2.gif ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಅಮೆರಿಕನ್] ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಪದ್ದತಿ ಮೂಲಕ ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Weiner1999">{{cite journal | author = Weiner, D.B. | coauthors = Kennedy, R.C. | year = 1999 | title = Genetic vaccines | journal = Scientific American | volume = 281 | issue = 1 | pages = 34–41 | url = http://www.sciamdigital.com/gsp_qpdf.cfm?ISSUEID_CHAR=8FF32714-CA1C-4025-BE8D-0FE4B5C348B&ARTICLEID_CHAR=14F98F90-1708-4B77-A8D4-44F867A153F | accessdate = 2007-11-21 }}</ref> ಸಲೈಯನ್ ನ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಅಥವಾ ಒಳತೂರುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಂಸಖಂಡದ ಒಳಭಾಗದ (IM)ನ್ನು ತಲೆ ಬುರಡೆ ಮಾಂಸದ ಸ್ನಾಯುಬಂಧಕದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಚರ್ಮದ ಆಂತರಿಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋಶೀಯ ಖಾಲಿ ಇರುವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿತರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊಪೊರೇಶನ್ <ref name="Widera2000">{{cite journal | author = Widera, G. | coauthors = Austin, M.; Rabussay, D.; Goldbeck, C.; Barnett, S.W.; Chen, M.; Leung, L.; Otten, G.R.; Thudium, K.; Selby, M.J.; Others, | date = May 1, 2000 | title = Increased DNA Vaccine Delivery and Immunogenicity by Electroporation In Vivo | journal = The Journal of Immunology | volume = 164 | issue = 9 | pages = 4635–4640 | url = http://www.jimmunol.org/cgi/content/abstract/164/9/4635 | accessdate = 2007-11-21 | pmid = 10779767 }}</ref> ನೆರವಿನಿಂದ ಮಾಡಬಹುದು.ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳಲ್ಲಿನ ಫೈಬರ್ ಗಳಿಗೆ ಕೊಂಚ ಹಾನಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರ ಜೊತೆ ಮೈಟಾಕ್ಶಿನ್ಸ್ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬುಪಿವ್ಯಾಕ್ಸೀನ್;ಇಲ್ಲವೆ ಸಲೈಯನ್ ನಲ್ಲಿನ ಸುಕ್ರೊಸ್ (ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶ)ವನ್ನು ಹೈಪರ್ ಟೊನಿಕ್ ಪರಿಹಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡುವ ಈ ಪದ್ದತಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ.<ref name="Alarcon1999" /> ಈ ಪದ್ದತಿಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವಿವಿಧ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗುತ್ತವೆ.ಸೂಜಿ ಎಂತಹದ್ದು,ಸೂಜಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ,ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ವೇಗ, ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಪ್ರಮಾಣ,ಮಾಂಸಖಂಡದ ಪ್ರಕಾರ<ref name="Sedegah1994" />,ವಯಸ್ಸು,ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರಾಣಿಯ ಭೌತಿಕ ಶರೀರದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Alarcon1999" /> ಇನ್ನೊಂದೆಂದರೆ ಜಿನೆಗನ್ ವಿತರಣೆ ಇನ್ನೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಾಕ್ಸೀನ್ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಗುರುತ್ವದ ಮೇಲೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ DNA (pDNA)ಗಳನ್ನು [[ಚಿನ್ನ]] ಅಥವಾ [[ಟಂಗ್‌ಸ್ಟನ್|ಟಂಗಸ್ಟನ್]] ಸಣ್ಣ ಕಣಗಳ ಮೂಲಕ ನಿಗದಿತ ಗುರಿಗಳ ಕೋಶಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಿದ [[ಹೀಲಿಯಮ್]] ನ್ನು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವನ್ನಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Alarcon1999" /><ref name="Lewis1999" /> ಪರ್ಯಾಯ ವಿತರಣಾ ವಿಧಾನಗಳೆಂದರೆ ವಾಯುದ್ರವ ಮೂಲದ DNA ದ ಬೆತ್ತಲೆ, ಬರಿದಾದ ಮುಕೊಸಾಲ್ ಮೆಂಬ್ರೇನ್ ಗೆ ಸೇರಿದ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಮುಕೊಸಾ ಅಲ್ಲದೇ ಕಣ್ಣಂಚಿನಲ್ಲಿ pDNA ದ ಮೂಲಕವೂ ಲಸಿಕೆ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Lewis1999" /><ref name="Lewis1999" /><ref name="Daheshia1997">{{cite journal | author = Daheshia, M. | date = August 15, 1997 | title = Suppression of ongoing ocular inflammatory disease by topical administration of plasmid DNA encoding IL-10 | journal = The Journal of Immunology | volume = 159 | issue = 4 | pages = 1945–1952 | url = http://www.jimmunol.org/cgi/content/abstract/159/4/1945 | accessdate = 2007-11-21 | pmid = 9257860 | last2 = Kuklin | first2 = N | last3 = Kanangat | first3 = S | last4 = Manickan | first4 = E | last5 = Rouse | first5 = BT }}</ref> ಮುಕೊಸಾಲ್ ಮೇಲ್ಮೈ ವಿತರಣವನ್ನು ಕಾಟ್ಯಾಯನಿಕ್ ನ ಲಿಪ್ಸೊಮ್ -DNA ತಯಾರಿಗಳನ್ನು <ref name="Robinson2000" /> ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಜೈವಿಕ ವಿಘಟನೀಯ <ref name="Chen1998">{{cite journal | author = Chen, Y. | coauthors = Webster, R.G.; Woodland, D.L. | date = March 1, 1998 | title = Induction of CD⁸⁺ T Cell Responses to Dominant and Subdominant Epitopes and Protective Immunity to Sendai Virus Infection by DNA Vaccination 1 | journal = The Journal of Immunology | volume = 160 | issue = 5 | pages = 2425–2432 | url = http://www.jimmunol.org/cgi/content/abstract/160/5/2425 | accessdate = 2007-11-21 | pmid = 9498786 }}</ref><ref name="Lewis1999" /> ಮೈಕ್ರೊಸ್ಪಿಯರ್ ಗಳನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ''ಶಿಗೆಲ್ಲಾ '' ಅಥವಾ ''ಲಿಸ್ಟೇರಿಯಾ '' ರೋಗಕಾರಕ ವಾಹಕಗಳನ್ನು ಕರುಳಿನ ಮುಕೊಸಾ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮರುಸೇರುವ ರೋಗಕಾರಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="Lewis1999" /><ref name="Sizemore1995">{{cite journal |author=Sizemore DR, Branstrom AA, Sadoff JC |title=Attenuated Shigella as a DNA delivery vehicle for DNA-mediated immunization |journal=Science (journal) |volume=270 |issue=5234 |pages=299–302 |year=1995 |month=October |pmid=7569980 |doi=10.1126/science.270.5234.299 |url=http://www.sciencemag.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=7569980 }}</ref> ಈ ವಿತರಣ ವಿಧಾನವು DNA ಯೆಗೆ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು ಅದಕ್ಕೆ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಲೈಯನ್ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಮೊತ್ತದ DNA ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.ಅಂದರೆ ೧೦ μg-೧ mg,ಆದರೆ ಜಿನೆ ಗನ್ ಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು DNA ಗಿಂತ ೧೦೦ ರಿಂದ ೧೦೦೦ ಪಟ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಈ ಸಲೈಯನ್ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರಲಾರದು.<ref name="Fynan1993">{{cite journal | author = Fynan, E.F. | coauthors = Webster, R.G.; Fuller, D.H.; Haynes, J.R.; Santoro, J.C.; Robinson, H.L. | year = 1993 | title = DNA vaccines: protective immunizations by parenteral, mucosal, and gene-gun inoculations | journal = Proc Natl Acad Sci USA | volume = 90 | issue = 24 | pages = 11478–82 | pmc=48007 | accessdate = 2007-11-21 | doi = 10.1073/pnas.90.24.11478 | pmid = 8265577 }}</ref> ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೦.೨ μg – ೨೦ μg ಪ್ರಮಾಣದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.ಆದಾಗ್ಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ೧೬ ng ನಷ್ಟು ಇದೆಯೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="Alarcon1999" /> ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ಆಯಾ ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.ಇಲಿ,ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗರಿಷ್ಟ ೧೦ ಪಟ್ಟು DNA ಗಿಂತ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref name="Robinson2000" /> ಸಲೈಯನ್ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಗಳು ರೋಗಕಾರಕ ಸೆಲ್ ಗಳ ವಿರುದ್ದ ಸರಿಯಾಗಿ ಗುರಿಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚು DNA ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.(ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳು)ಇದು ಭೌತಿಕ ನಿರ್ಭಂಧಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ತನ್ನ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೂಲ ಪೊರೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಅಂಗಾಂಶ ಕೋಶ,ಹೀಗೆ ಕೆಲವನ್ನು ಹೇಳಬಹುದು.)ಇದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮುಂಚೆ ನೇರವಾಗಿ ಜಿನೆ ಗನ್ DNA ಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ "ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವಿಕೆಗೆ" ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Robinson2000" /><ref name="Alarcon1999" /> DNA ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತ ಲೈಬ್ರರಿ ಇಮ್ಯುನೈಜೇಶನ್ (ELI)ಎನ್ನಬಹುದು. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ರೋಗಕಾರಕ ಎಲ್ಲಾ ವಂಶವಾಹಿನಿಯ ಕೋಶಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.ಇದರಿಂದ ರೋಗಕಾರಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಾಣುಗಳು ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಕರಣವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದು.<ref name="Alarcon1999" /> ಈ ELI ಬಳಕೆಯಿಂದ ವಂಶವಾಹಿನಿಯ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ರೋಗಕಾರಕ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಿದ್ದಪಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ''ಮೈಕೊಪ್ಲಾಸ್ಮಾ '' ಪಲ್ಮೊನಿಯಾ ಒಂದು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಮುರೈನ್ ರೋಗಕಾರಕ ವೈರಸ್ ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣ [[ಜಿನೊಮ್‌|ಜಿನೊಮ್]] ಆಗಿರುತ್ತದೆ.ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಈ ಸಂಗ್ರಹ ಲೈಬ್ರರಿಗಳು ಅದರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವನ್ನು ಗೋಚರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="Barry1995">{{cite journal | author = Barry, M.A. | coauthors = Lai, W.C.; Johnston, S.A.; Others, | year = 1995 | title = Protection against mycoplasma infection using expression-library immunization | journal = Nature | volume = 377 | issue = 6550 | pages = 632–635 | doi = 10.1038/377632a0 | pmid = 7566175 }}</ref> {| class="wikitable" |+ ಕೋಷ್ಟಕ 1. ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ DNA ವಿತರಣೆಯ ಪದ್ದತಿಗಳ ಸಾರಾಂಶ ! colspan="2"| ವಿತರಣಾ ವಿಧಾನ ! DNA ನ ರಚನಾ ವಿಧ ! ಗುರಿಮಾಡುವ ಜೀವಕೋಶ ! DNA ದ ಪ್ರಮಾಣ |- ! rowspan="3"|ಅನ್ನನಾಳದ ಹೊರಭಾಗ | ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು (ಇಂಜೆಕ್ಷನ್) (ಚರ್ಮದಡಿ ತೂರುವ ಸೂಜಿ) | ಸಲೈಯನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಜಲನಿರ್ಮಿತ ದ್ರವ | IM (ಬುರುಡೆ ಭಾಗ); ID; (IV, ಚರ್ಮದಡಿ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಯಶಸ್ವಿ ಸೂಜಿ ಬಳಕೆ) | ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣಗಳು (ಗರಿಷ್ಟ ಅಂದಾಜಿಸಿದ y 100-200&nbsp;μg) |- | ಜಿನೆ ಗನ್ | DNA-ಲೇಪಿತ ಚಿನ್ನದ ಎಳೆಗಳು | ED (ಉದರ ಭಾಗದ ಚರ್ಮ); ಯೋನಿಭಾಗದ ಮುಕೊಸಾ; ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಮಾಂಸಖಂಡ ಮತ್ತಿತರ ತೆರೆದ ಅಂಗೋಪಾಂಗಗಳು | ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣಗಳು (ಕಡಿಮೆಯೆಂದರೆ 16&nbsp;ng) |- | ಗಾಳಿಚಾಲಿತ(ಜೆಟ್) ಇಂಜಕ್ಷನ್ | ದ್ರವಮೂಲದ ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥ | (ಆವೃತ್ತಿ). | ಅತ್ಯಧಿಕ (ಅಂದರೆ 300&nbsp;μg ರಷ್ಟು) |- | colspan="2"| ಸ್ಥಳೀಯದಲ್ಲಿನ ಅಳವಡಿಕೆಗಳು | ದ್ರವಮೂಲದ ದ್ರವ | ಕಣ್ಣುಗಳಿಗಾಗಿ; ಯೋನಿಭಾಗದೊಳಗೆ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು | ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣ (ಸುಮಾರು 100&nbsp;μg) |- | colspan="2"| ಸೈಟೊಫೆಕ್ಟಿನ್-ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಿಂದ | ಲಿಪ್ಸೊಮ್ಸ್ (ಕಾಟೊನಿಕ್); ಮೈಕ್ರೊಸ್ಪಿಯರ್ಸ್; ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿದ ರೋಗಕಾರಕಗಳ ಜೀವಾಣು; ಶಿಗೆಲ್ಲಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ ರೋಗಕಾರಕ; ಜಲೀಕರಣದc ಲಿಪಿಡ್ ರಚನೆಗಳು | IM; IV (ಅಂಗಾಂಶ ಕೋಶಗಳ ಸಮಸ್ತವಾದ ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ರೂಪಿಸುವುದು); ಅಂತರಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆ; ದೊಡ್ಡ ಕರಳುನಲ್ಲಿ ನೇರ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಮುಕೊಸಾ; ನಾಸಿಕ/ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಮುಕೊಸಲ್ ಮೆಂಬ್ರೇನ್ಸ್ | ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುವ |} {| class="wikitable" |+ ಕೋಷ್ಟಕ 1. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ DNA ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ವಿತರಣಾ ವಿಧಾನದ ಅನುಕೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಅನನಕೂಲಗಳು ! width="20%"| ವಿತರಣಾ ವಿಧಾನ ! width="40%"| ಅನುಕೂಲ ! width="40%"| ಅನನಕೂಲ |- | ಮಾಂಸಖಂಡದ ಅಥವಾ ಚರ್ಮದಡಿ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ | * ವಿಶೇಷ ವಿತರಣಾ ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಧಾನವಿಲ್ಲ * ಶಾಶ್ವತ ಅಥವಾ ಅರೆಶಾಶ್ವತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತ-ತೋರಿಕೆ * pDNA ವೇಗವಾಗಿ ದೇಹದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ. | * ಮಾಂಸಖಂಡದ ಅಂಗಾಶ ಕೋಶೀಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯ ಅಸಮರ್ಪಕ ಜಾಗದ ಆಯ್ಕೆ * ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ DNA ಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * Th1 ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗದು |- | ಜಿನೆ ಗನ್ | * DNA ಯನ್ನು ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಸ್ಪೋಟಿಸಲಾಗುತ್ತೆ * ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ DNA | * Th2 ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗದು. * ಒಳಗೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಕಣಗಳು ಸಾಗಿಸಲು ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. |- | ಜೆಟ್ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ | * ಕಣಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ * DNA ಯನ್ನು ಕೋಶಗಳ mm ನಿಂದ cm ಕಡಿಮೆಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಚರ್ಮದ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದು. | * ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಒತ್ತಡದ ನಂತರ ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆ ನಿರ್ಗಮನದ ನಂತರ DNA ದ ಕತ್ತರಿಸುವಿಕೆ * 10-ಪಟ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತ, ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ * ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ DNA ದ ಅಗತ್ಯ(up to 300&nbsp;μg) |- | ಲಿಪೊಸೊಮ್-ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ವಿತರಣಾ | * ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಹರಡುವಿಕೆ * ಇದು pDNA ದ ಆಂತರಿಕ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥಾರೂಪವನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ಚರ್ಮದಡಿಯ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ * ಚರ್ಮದಡಿ ನರಗಳ ಮೂಲಕ DNA ಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿತರಣಾ ಲಿಪೊಸೊಮ್ ನ ಎಲ್ಲಾ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸಲಾಗುವುದು. * ಒಳಭಾಗದ ಜೀವ ಅಂಗಾಂಶದಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲ್ಪಡುವ ಲಿಪೊಸೊಮ್ -DNA ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಶುದ್ದೀಕಾರಕ ಮುಕೊಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದೇ ನಾಸಿಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ IgA ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸುತ್ತದೆ. | * ವಿಷತ್ವ * ಪ್ರಾಣಿಮೂಲದ ಸಿರಮ್ ನಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗದು. * ರೋಗದ ಅಪಾಯ ಅಥವಾ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು |} == ರೋಗನಿರೋಧಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ DNA ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳು== === ಸಹಾಯಕ ಟಿ-ಸೆಲ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು === [[File:Antigen presentation.svg|thumb|right|ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಟಿ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು "ಸೈಟೊಟೊಕ್ಶಿಕ್ CD8+ ಕೋಶಗಳು "ಅಥವಾ "ಹೆಲ್ಪರ್ " CD4+ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಸೈಟೊಟೊಕ್ಶಿಕ್ ಕೋಶಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಇನ್ನಿತರ ಕೋಶಗಳು ತಮ್ಮ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಪರಕೀಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಥವಾ ಅಸಹಜ ಕಣಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಹೆಲ್ಪರ್ ಟಿ ಕೋಶಗಳು ಅಥವಾ Th ಕೋಶಗಳು ಜೀವರಕ್ಷಕಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ,ಇದರೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನುಳಿದ ಕೋಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುತ್ತವೆ.ಹಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಟಿ ಕೋಶಗಳು ಒಂದು ಪ್ರತಿಜನಕವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ.ಶರೀರದ ಸ್ವಂತ MHC ಮೇಲೆ ಅದು ತನ್ನ ಮೇಲ್ಮೈ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅಥವಾ ಹಿಸ್ಟೊಕಾಂಪಿಟ್ಯಾಬಿಲಿಟಿ ಸ್ವರೂಪ,ಅಥವಾ ಕಣಜೀವಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.]] ಈ DNA ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಹಾಕುವುದು T_H ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಲಿಂಫೊಪ್ರೊಲಿಫರೇಶನ್ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಸೈಟೊಕೈನ್ ವ್ಯತ್ಕಿತ್ವದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. DNA ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಹಾಕುವ ಪ್ರಮುಖ ಅನುಕೂಲವೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಟಿ-ಕೋಶದ ಸಹಾಯದ ಒಂದು TH೧ ಅಥವಾ TH೨ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಿತಿಯಲ್ಲಿಡುತ್ತದೆ.<ref name="Feltquate1997">{{cite journal | author = Feltquate, D.M. | date = March 1, 1997 | title = Different T helper cell types and antibody isotypes generated by saline and gene gun DNA immunization | journal = The Journal of Immunology | volume = 158 | issue = 5 | pages = 2278–2284 | url = http://www.jimmunol.org/cgi/content/abstract/158/5/2278 | accessdate = 2007-11-21 | pmid = 9036975 | last2 = Heaney | first2 = S | last3 = Webster | first3 = RG | last4 = Robinson | first4 = HL }}</ref> ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಿಂಫೊಕೈನ್ ಪ್ರತಿಜನಕದ ಮತ್ತು ಕಿಮೊಕೈನ್ ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಇಮ್ಯುನೊಗ್ಲೊಬೊಯನ್ಸ್ ವಿಧದ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.ಟ್ರಾಫಿಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಂತರಿಕ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಂವಾಹಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ==== ವಿವಿಧ ಟಿ-ಸೆಲ್ ಗಳ ಸಹಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ==== ಈ ಟಿ-ಸೆಲ್ ನೆರವಿನ ವಿಧವನ್ನು ವಿತರಣಾ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಇಮ್ಯುನೊಜಿನ್ ತೋರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ರೋಗಕಾರಕ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಅದು ಗುರಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="Alarcon1999" /><ref name="References1996">{{cite journal | author = References, S. | coauthors = Boyle, C.; Morin, M.; Webster, R.; Robinson, H. | year = 1996 | title = Role of different lymphoid tissues in the initiation and maintenance of DNA-raised antibody responses to the influenza virus H1 glycoprotein. | journal = J Virol | volume = 70 | issue = 12 | pages = 9074–8 | pmc=191015 | accessdate = 2007-11-21 | pmid = 8971047 }}</ref> ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಲೈಯನ್ ಸೂಜಿ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳು (ಇದು IM ಅಥವಾ ID)TH೧ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ,ಅದೇ ರೀತಿ ಜಿನೆ ಗನ್ ವಿತರಣೆಯು TH೨ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="Feltquate1997" /><ref name="References1996" /> ಇದು ಅಂತರಕೋಶೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಮೆಂಬ್ರೇನ್ ಜೋಡನೆಯ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಜ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.ಇದರಿಂದ TH೨ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಿ ಅದು ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="Sällberg1997">{{cite journal | author = Sällberg, M. | coauthors = Townsend, K.; Chen, M.; Others, | year = 1997 | title = Characterization of humoral and CD4+ cellular responses after genetic immunization with retroviral vectors expressing different forms of the hepatitis B virus core and e antigens. | journal = Journal of Virology | volume = 71 | issue = 7 | pages = 5295 | pmc=191766 | accessdate = 2007-11-21 | pmid = 9188598 }}</ref> ಈ ಟಿ-ಕೋಶದ ನೆರವನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾದುದರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಿಳಿಸಿದಾಗ ಅದು ಬದಲಾವಣೆಗೊಳಪಡುತ್ತದೆ.ಅಥವಾ ಜೀದ್ವ ನಿರೋಧಕ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ನೀಡಿದ ಅನಂತರ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೊಳಗಾದ ಪ್ರಾಣಿಯ ವಿರುದ್ದ ಬೇರೆ ಪ್ರೇತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರುತ್ತದೆ.<ref name="Feltquate1997" /><ref name="References1996" /> ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಮೊರ್ ''ಎಟ್ ಆಲ್.'' (೧೯೯೫)<ref name="Mor1995" /> ಒಂದು ಇಲಿಯನ್ನು pDNA ಮೂಲಕ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಸೇರಿಸಿದರು.ಇನ್ನೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಇಲಿಯಲ್ಲಿನ [[ಮಲೇರಿಯಾ]] ಪರಾವಲಂಬಿ ''ಪ್ಲಾಸ್ಮೊಡಿಯಮ್ ಯೊಇಲ್ಲೆ'' } (PyCSP)ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು.ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ TH೧ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೊತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ==== ವಿವಿಧ ಟಿ-ಸೆಲ್ ನೆರವಿನ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಮೂಲಗಳು ==== ಆದರೆ ಈ DNA ಜೀವನಿರೋಧಕಗಳ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ ರಚನೆಯ ವಿಧಾನಗಳು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಸರಿಯಾಗಿ ಇನ್ನೂ ತಿಳಿಯಲಾಗಿಲ್ಲ.ಈ ಟಿ-ಸೆಲ್ ಗಳ ಸಹಾಯಕ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿವಿಕೆ ನಡಿತಾ ಇದೆ. ಈಗ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ DNA ಯನ್ನು IM ಇಂಜೆಕ್ಷನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಇದು TH೧ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ TH ವಿಧದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಪುರಾವೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ವರದಿ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ.<ref name="Feltquate1997" /> ಇಲ್ಲಿ ಟಿ-ಸೆಲ್ ವಿಧದ ನೆರವನ್ನು ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ ಸೆಲ್ ಗಳನ್ನು ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪಾಚಿಯಂತಹ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ IL-೧೨ ನ್ನು ವಿಭಜಿಸಬಹುದು.(ಇದು TH೧ ಕೋಶಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ)ಅಥವಾ IL-೪ (ಅದು TH೨ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು <ref name="Banchereau1998">{{cite journal | author = Banchereau, J. | coauthors = Steinman, R.M. | year = 1998 | title = Dendritic cells and the control of immunity | journal = Nature | volume = 392 | pages = 245–252 | doi = 10.1038/32588 | pmid = 9521319 | issue = 6673 }}</ref> ಇರುತ್ತದೆ.)pDNA ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಹಾಕಿದ ಸೂಜಿಯನ್ನು ಎಂಡೊಸೈಟೊಸೆಡ್ ಪಾಚಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.ಆಮೇಲೆ ಇದು ಸೈಟೊಕೈನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.ಆಗ ಜಿನೆ ಗನ್ ಸ್ಪೋಟ್ ಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ TH೧ ಸ್ಥಿರತೆ ತುರುತ್ತದೆ.<ref name="Jakob1998">{{cite journal | author = Jakob, T. | coauthors = Walker, P.S.; Krieg, A.M.; Udey, M.C.; Vogel, J.C. | date = September 15, 1998 | title = Activation of Cutaneous Dendritic Cells by CpG-Containing Oligodeoxynucleotides: A Role for Dendritic Cells in the Augmentation of Th1 Responses by Immunostimulatory DNA 1 | journal = The Journal of Immunology | volume = 161 | issue = 6 | pages = 3042–3049 | url = http://www.jimmunol.org/cgi/content/abstract/161/6/3042 | accessdate = 2007-11-21 | pmid = 9743369 }}</ref> ==== ಧ್ರುವೀಕರಣ ಮಾಡಿದ ಟಿ-ಸೆಲ್ ಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉಪಯೋಗಗಳು ==== ಈ ಧ್ರುವೀಕರಣವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿನ ಟಿ-ಸೆಲ್ ಗಳ ಉಪಯೋಗದ ನೆರವಿನಿಂದ ಸೋಂಕು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂರೋಗನಿರೋಧಕ ರೋಗಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸ್ವಯಂರೋಗನಿರೋಧಕ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸ್ವಯಂ-ನಾಶದ TH೧ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು(ಅದರ ಸಹವರ್ತಿ ಸೈಟೊಟೊಕ್ಶಿಕ್ ಟಿ ಸೆಲ್ ಚಟುವಟಿಕೆ)ಇದು ವಿನಾಶಕಾರಿಯಲ್ಲದ TH೨ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪುರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ವ ರೋಗಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.ಈಗಾಗಲೇ ರೋಗಕಾರಕ ವಿಧಗಳನ್ನು <ref name="Robinson2000" /> ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Raz1996">{{cite journal | author = Raz, E. | coauthors = Tighe, H.; Sato, Y.; Corr, M.; Dudler, J.A.; Roman, M.; Swain, S.L.; Spiegelberg, H.L.; Carson, D.A. | year = 1996 | title = Preferential induction of a Th1 immune response and inhibition of specific IgE antibody formation by plasmid DNA immunization | journal = Proc Natl Acad Sci US A | volume = 93 | issue = 10 | pages = 5141–5 | pmc=39421 | doi = 10.1073/pnas.93.10.5141 | pmid = 8643542 }}</ref> === ಸೈಟೊಟಾಕ್ಶಿಕ್ ಟಿ-ಕೋಶೀಯ(ಸೆಲ್) ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು === DNA ವಾಕ್ಶೀನ್ ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅನುಕೂಲವೆಂದರೆ ಅವು ಸೈಟೊಟೊಕ್ಶಿಕ್ ಟಿ ಲಿಂಫೊಸೈಟಿಕ್ (CTL)ಇದರ ಸೈಟೊಟಾಕ್ಶಿಕ್ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಅದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮತ್ತು ರೋಗನಿರೋಧಕದ ಇಳಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣಗಳು CTL ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ದವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಈ CTL ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳನ್ನು <ref name="Fu1997">{{cite journal |author=Fu TM, Friedman A, Ulmer JB, Liu MA, Donnelly JJ |title=Protective cellular immunity: cytotoxic T-lymphocyte responses against dominant and recessive epitopes of influenza virus nucleoprotein induced by DNA immunization |journal=J. Virol. |volume=71 |issue=4 |pages=2715–21 |pmid=9060624 |pmc=191393 |url=http://jvi.asm.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=9060624 |date= April 1, 1997 }}</ref> ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನಂಜು ಅಥವಾ [[ಸೋಂಕು|ಇನ್ಫೆಕ್ಷನ್]] ನನ್ನು <ref name="Chen1998" /> ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಅಣಕವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು CTL ನ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಜನಕಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಸಲಕರಣೆಯಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ.ಇವುಗಳ ಪಾತ್ರವು ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ವರ್ಧನೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸೈಟೊಟಾಕ್ಶಿಕ್ ಟಿ-ಕೋಶಗಳು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಮಿನೊ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೆಪಿಟೈಡ್ಸ್ (೮-೧೦ ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲಗಳು)ಇವುಗಳನ್ನು MHC ವರ್ಗ I ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ (ರೆಸ್ಟಿಫೊ ಎಟ್ ಆಲ್ ೧೯೯೫) ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕಗಳೆಂದು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪೆಪ್ಟೈಡ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಪ್ರೊಟೀನ್ ಕಣಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಸೈಟೊಲಿಕ್ ಸರಣಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ MHC ವರ್ಗ I ರ ಅಣುಗಳು ಕೋಶದೊಳಗಿನ ರಕ್ತಅಂಗಾಂಶ ಎಂಡೊಪ್ಲಾಸ್ಮಿಕ್ ರೆಟಿಕುಲ್ಸ್ಮ್ (ER)ನಲ್ಲಿ ಶೇಖರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="Restifo1995">{{cite journal | author = Restifo, N.P. | date = May 1, 1995 | title = Antigen processing in vivo and the elicitation of primary CTL responses | journal = The Journal of Immunology | volume = 154 | issue = 9 | pages = 4414–22 | url = http://www.jimmunol.org/cgi/content/abstract/154/9/4414 | accessdate = 2007-11-21 | pmid = 7722298 | last2 = Bacík | first2 = I | last3 = Irvine | first3 = KR | last4 = Yewdell | first4 = JW | last5 = McCabe | first5 = BJ | last6 = Anderson | first6 = RW | last7 = Eisenlohr | first7 = LC | last8 = Rosenberg | first8 = SA | last9 = Bennink | first9 = JR | pmc = 1952186 }}</ref> ವಂಶವಾಹಿನಿಯ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ (ER)(ಇದರಲ್ಲಿ ಅಮಿನೊ-ಟರ್ಮಿನಲ್ ಸೇರಿಸಿ ಅದರ ಸರಣಿಗೆ ಒತ್ತಾಸೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದಾಗ CTL ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೊತ್ಸಾಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ವ್ಯಾಕ್ಸಿನಿಯಾ ವೈರಸ್ ಗಳನ್ನು ಅಂದರೆ ಜ್ವರಭಾಧೆಯುಂಟು ಮಾಡುವ [[ಇನ್ಫ್ಲುಯೆನ್ಜ|ಇನ್ ಫ್ಲುಯಂಜಾ]] ಪ್ರೊಟೀನ್ ಕಣಗಳು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಡಿಎನ್ ಎ ದ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಅಳವಡಿಕೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="Restifo1995" /> ಅಂತರ್ ಕೋಶೀಯ ಭಾಗದ ಕುಸಿಯುವಿಕೆ ತಡೆಯಲು ಪ್ರತಿಜನಕಗಳನ್ನು ಗುರಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಹೀಗೆ ಇದು MHC ವರ್ಗ I ಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.)ಇದಕ್ಕೆ ಯುಬಿಕ್ವಿಟಿನ್ ಸಂಕೇತಗಳ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಇನ್ನಿತರ ಸಂಕೇತಗಳ ರೂಪಾಂತರದ ಸಂಕೇತಗಳು ಕೂಡಾ CTL ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Tobery1997" /> ಹಲವು ಬಾರಿ CTL ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸಹ-ಸ್ಥಿರತೆಯ ಅಣುಗಳಾದ s B೭-೧ ಅಥವಾ B೭-೨ ಗಳನ್ನು ಇನ್ ಫ್ಲುಎಂಜಾ ನ್ಯುಕ್ಲಿಯೊಪ್ರೊಟೀನ್<ref name="Fu1997" /><ref name="Iwasaki1997">{{cite journal | author = Iwasaki, A. | date = May 15, 1997 | title = Enhanced CTL responses mediated by plasmid DNA immunogens encoding costimulatory molecules and cytokines | journal = The Journal of Immunology | volume = 158 | issue = 10 | pages = 4591–4601 | url = http://www.jimmunol.org/cgi/content/abstract/158/10/4591 | accessdate = 2007-11-21 | pmid = 9144471 | last2 = Stiernholm | first2 = BJ | last3 = Chan | first3 = AK | last4 = Berinstein | first4 = NL | last5 = Barber | first5 = BH }}</ref> ಅಥವಾ GM-CSF ವಿರುದ್ದ ನೀಡುವ ಡಿಎನ್ ಎ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನಲ್ಲಿ ಸಹ-ಲಸಿಕೆಯಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮುರಿನ್ ಮಲೇರಿಯಾಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ದವಾಗಿ ''ಪಿ. ಯೊಯಿಲ್ಲೆ'' ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Weiss1998">{{cite journal | author = Weiss, W.R. | coauthors = Ishii, K.J.; Hedstrom, R.C.; Sedegah, M.; Ichino, M.; Barnhart, K.; Klinman, D.M.; Hoffman, S.L. | date = September 1, 1998 | title = A Plasmid Encoding Murine Granulocyte-Macrophage Colony-Stimulating Factor Increases Protection Conferred by a Malaria DNA Vaccine 1 | journal = The Journal of Immunology | volume = 161 | issue = 5 | pages = 2325–2332 | url = http://www.jimmunol.org/cgi/content/abstract/161/5/2325 | accessdate = 2007-11-21 | pmid = 9725227 }}</ref> ಇಂತಹ ಸಹ-ಲಸಿಕೆ ನೀಡಿಕೆಯು ಸಹ-ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು IL-೧೨ ಅಣುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ ಜೊತೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.ಇದರಿಂದ TCA೩ ಗಳನ್ನು ಸಹ HIV-೧ ವಿರುದ್ದದ CTL ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="Iwasaki1997" /><ref name="Tsuji1997">{{cite journal | author = Tsuji, T. | date = April 15, 1997 | title = Enhancement of cell-mediated immunity against HIV-1 induced by coinnoculation of plasmid-encoded HIV-1 antigen with plasmid expressing IL-12 | journal = The Journal of Immunology | volume = 158 | issue = 8 | pages = 4008–4013 | url = http://www.jimmunol.org/cgi/content/abstract/158/8/4008 | accessdate = 2007-11-21 | pmid = 9103472 | last2 = Hamajima | first2 = K | last3 = Fukushima | first3 = J | last4 = Xin | first4 = KQ | last5 = Ishii | first5 = N | last6 = Aoki | first6 = I | last7 = Ishigatsubo | first7 = Y | last8 = Tani | first8 = K | last9 = Kawamoto | first9 = S }}</ref> === ಹುಮೊರಲ್(ರೋಗನಿರೋಧಕ) ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು === [[File:Antibody.svg|thumb|right|ಜೀವರಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ ಸೂತ್ರೀಯ ನಕ್ಷಾಚಿತ್ರ]] ಡಿಎನ್ ಎ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳು ಹಲವಾರು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ತೋರುತ್ತವೆ.ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ ನಮೂದಿಸುವಿಕೆ,ಪ್ರತಿಜನಕವಿರುವ ಜಾಗ (ಅಂದರೆ ಆಂತರಿಕ ಅಂಗಕೋಶೀಯ ವಿರುದ್ದ ವಿಭಜಿತ ಕೋಶಗಳು);ಸಂಖ್ಯಾ ಸರಣಿ ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ರೋಗನಿರೋಧಕ ನೀಡಬಹುದು,ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ ವಿತರಣಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸಹ ಇವು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.ಹೀಗೆ ಕೆಲವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೆಸರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ==== ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳ ಚಲನಾಶೀಲತೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ==== ಒಂದೇ ಡಿಎನ್ ಎ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದನ್ನು ಪ್ರೊಟೀನ್ ಯುಕ್ತದ ಜೊತೆ ನೀಡಿದಾಗ ಅದು ಶರೀರ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.ಹೆಪಿಟೈಟಿಸ್ ಬಿ ವೈರಸ್(HBV)ಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿದಾಗ ಅವು ಪ್ರೊಟೀನ್ (HBsAg)ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ.ಈ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳು ಸುಮಾರು ೭೪ ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಚೋದನೆ ಇಲ್ಲದೇ ಇರಬಲ್ಲವು.ಅದೇ ರೀತಿ ಇನ್ ಫ್ಲುಯೆಂಜಾ ಹ್ಯಾಮ್ಯಾಗ್ಲುಟಿನಿನ್ (ರಕ್ತ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು)ಇಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಿನೆಗನ್ ಮೂಲಕ ವಿತರಣೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಈ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ.<ref name="Justewicz1996">{{cite journal | author = Justewicz, D.M. | coauthors = Webster, R.G. | year = 1996 | title = Long-Term Maintenance of B Cell Immunity to Influenza Virus Hemagglutinin in Mice Following DNA-Based Immunization | journal = Virology | volume = 224 | issue = 1 | pages = 10–17 | url = http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0042682296905012 | accessdate = 2007-11-21 | doi = 10.1006/viro.1996.0501 | pmid = 8862394 }}</ref> ಜೀವರಕ್ಷಕಗಳು-ವಿಭಜಿತ ಕೋಶಗಳು ಸ್ನಾಯು ಕುಳಿ ಮತ್ತು ಗುಲ್ಮ್ ಸುದೀರ್ಘ-ಅವಧಿ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Justewicz1996" /> ನೈಸರ್ಗಿಕ (ವೈರಲ್)ನಂಜುಕಾರಕ ಮತ್ತು ಜೀವರಕ್ಷಕಗಳ ಸೇರಿಸುವಿಕೆ pDNA ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಟೇಬಲ್ ೪ ನಲ್ಲಿ ಸಾರಾಂಶಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. DNA ದಿಂದ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಜೀನರಕ್ಷಕಗಳಿಗಿಂತ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಲಿಗಳಲ್ಲಿನ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಉತ್ತೇಜನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೧೨ ವಾರಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿ ತೆಗೆದುಕೊಡಂಉ ಅದರ ರುಅಗನಿರೋಧಕಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಹಲವಾರು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಹಂತಗಳ ಜೀವಿರಕ್ಷಕಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. {| class="wikitable" |+ ಕೋಷ್ಟಕ 1. ಈ ಟಿ-ಅವಲಂಬಿತ ಜೀವನಿರೋಧಕಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು DNA ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳನ್ನು ಉಅಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.ಪ್ರೊಟೀನ್ ಲಸಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈರಲ್ ನಂಜುಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ! rowspan="2"| &nbsp; |} ! ಕೊಲ್ಸ್ಪ್ಯಾನ್=೩| ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳ ಮೂಲಕ ಬಳಸುವ ಲಸಿಕಾ ವಿಧಾನ |- ! DNA ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು-ಲಸಿಕೆ ! ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಪ್ರೊಟೀನ್ ! ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಂಜುಕಾರಕ |- ! ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ ಸೇರಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣ | ng | μg | ? (ng-μg) |- ! Ag ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಮಾಣಗೋಚರ | ಹಲವಾರು ವಾರಗಳು | < 1 ವಾರ | ಹಲವಾರು ವಾರಗಳು |- ! Ab ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಚಲನಶೀಲತೆಗಳು | ನಿಧಾನ ಏರಿಕೆ | ವೇಗದ ಏರಿಕೆ | ವೇಗದ ಏರಿಕೆ |- ! ಹಲವಾರು ಲಸಿಕೆ ಹಾಕುವಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ IgG ಮತ್ತು ASC ಸ್ನಾಯು ದರ್ಶಕಗಳ ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. | ಒಂದು | ಎರಡು | ಒಂದು |- ! Ab ಐಸೊಟೈಪ್(ಮುರೈನ್ ಮಾದರಿಗಳು) | C’-ಅವಲಂಬಿತ ಅಥವಾ C’-ಅವಲಂಬಿತ | C’-ಅವಲಂಬಿತ | C’-ಅವಲಂಬಿತ |} ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕವೆಂದರೆ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ದ್ರಾವಣ ಟೈಟರ್ಸ್ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳನ್ನು DNA ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳ ಮೂಲಕ ಅಂದರೆ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.ಹೇಗೆಯಾದರೂ DNA ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳ ಜೀವರಕ್ಷಕಗಳನ್ನು ಎಪಿಟೊಮ್ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಈ DNA ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆಯು ಅತ್ಯತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ರೋಗನಿರೋಧಕವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು DNA ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಹಾಕುವುದಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಪ್ರೊಟೀನ್ ವ್ಯಾಕ್ಶಿನ್ ಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜಕದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಈ ಮೊದಲು ಹೇಳಿರುವಂತೆ DNA ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆ TH ನ ಮೂಲದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ನಿರೋಧಕಗಳ ಇಸೊಟೈಪ್ ಅಲ್ಲದೇ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಂಜಿನ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೊಳಗಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಯುಕ್ತ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೋಗನಿರೋಧಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕೇವಲ DNA ವಿತರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಯೋಜನವಲ್ಲ, ಇದರ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸಲಕರಣೆಗಳಿಗೂ ಅಗತ್ಯವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಾಲಿಕ್ಲೊನಲ್ ಮತ್ತು ಮೊನೊಕ್ಲೊನಲ್ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಕಗಳು ಇನ್ನಿತರ ಮರುಏಜೆಂಟ್ ಗಳಂತೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತವೆ. == DNA ಹೆಚ್ಚಳದ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಕಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಪದ್ದತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. == === DNA ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಯಾಂತ್ರೀಕತೆ === ಯಾವಾಗ ಈ DNA ಗ್ರಹಿಕೆಯು ತನ್ನ ಮೊದಲ ''ವೈವೊಗಳ'' ಲ್ಲಿನ ಮಾಂಸಖಂಡಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳ ಟಿ-ನಾಳಗಳ ಅಪರೂಪದ ವಿಸ್ತೃತ ಜಾಲ ಇಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Wolff1992">{{cite journal |author=Wolff JA, Dowty ME, Jiao S, ''et al.'' |title=Expression of naked plasmids by cultured myotubes and entry of plasmids into T tubules and caveolae of mammalian skeletal muscle |journal=J. Cell. Sci. |volume=103 ( Pt 4) |issue=4 |pages=1249–59 |pmid=1487500 |url=http://jcs.biologists.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=1487500 |date=December 1, 1992 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೊಸ್ಕೊಪಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿ DNA ನ ಗ್ರಹಿಕೆಯು ಕ್ಯಾವೊಲೆಯ್ ನೊಂದಿಗೆ (ಅಥವಾ ಕ್ಲಾಥರಿನ್ ಲೇಪಿತ ಕುಳಿಗಳು)ಇಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Anderson1992">{{cite journal |author=Anderson RG, Kamen BA, Rothberg KG, Lacey SW |title=Potocytosis: sequestration and transport of small molecules by caveolae |journal=Science |volume=255 |issue=5043 |pages=410–1 |year=1992 |month=January |pmid=1310359 |doi=10.1126/science.1310359 |url=http://www.sciencemag.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=1310359 }}</ref> ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಇನ್ನುಳಿದ ಸೆಲ್ ಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೆರಾಟಿನೊಸೈಟ್ಸ್, ಫೈಬ್ರೊಬ್ಲಾಸ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಪಿಥೆಲಿಯಲ್ ಲಾಂಗೆಱಾನ್ ಸೆಲ್ಸ್) ಗಳೆಲ್ಲಾ DNA ದೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಮಿಳಿತವಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="Raz1996" /><ref name="Casares1997">{{cite journal |author=Casares S, Inaba K, Brumeanu TD, Steinman RM, Bona CA |title=Antigen presentation by dendritic cells after immunization with DNA encoding a major histocompatibility complex class II-restricted viral epitope |journal=J. Exp. Med. |volume=186 |issue=9 |pages=1481–6 |year=1997 |month=November |pmid=9348305 |pmc=2199124 |doi=10.1084/jem.186.9.1481 |url=http://www.jem.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=9348305 }}</ref> ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವು ಆಳದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಿಷಯವಲ್ಲ ಆದರೆ DNA ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಗೊತ್ತಾಗಿಲ್ಲ ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸೂತ್ರಗಳ ಸದ್ಯ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು ''ಐವೊದಲ್ಲಿ '' DNA ದ ಗ್ರಹಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ಅಳೆಯುವ ಸೂತ್ರವೊಂದಿದೆ.ಅದು ಫಾಗೊ -ಅಥವಾ ಪಿನೊಸೈಟೊಸಿಸ್ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಸ್ವೀಕಾರಗಳನ್ನು ಅದು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Lewis1999" /><ref name="Bennett1985">{{cite journal | author = Bennett, R.M. | coauthors = Gabor, G.T.; Merritt, M.M. | year = 1985 | title = DNA binding to human leukocytes. Evidence for a receptor-mediated association, internalization, and degradation of DNA | journal = J Clin Invest | volume = 76 | issue = 6 | pages = 2182–90 | pmc=424340 | accessdate = 2007-11-21 | doi = 10.1172/JCI112226 | pmid = 3001145 }}</ref> ಇವುಗಳು ೩೦kDa ಮೇಲ್ಮೈನ ಸ್ವೀಕೃತಿ, ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಕ್ರೊಫೇಜ್ ಸೂಕ್ತ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಸ್ವೀಕೃತಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ೩೦kDa ಮೇಲ್ಮೈ ಸ್ವೀಕೃತಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ೪೫೦೦-bp ಜಿನೊಮಿಕ್ DNA ವನ್ನು ವಿಘಟನ ಮಾಡುತ್ತವೆ.(ನಂತರ ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.)ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವೃತ್ತಿಪರ APCs ಗಳ ಮತ್ತು ಟಿ-ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾಕ್ರೊಫೇಜ್ ಕಲ್ಮಶಗಳ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವುಗಳ ವಿವಿಧ ಸಣ್ಣಕಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಂದರೆ ಪೊಲಿ ರಿಬೊನ್ಯುಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್ಸ್ ಗಳು ಕೂಡಾ ಇವು DNA ಗಳ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದವು.<ref name="Bennett1985" /><ref name="Bennet1988">{{cite journal | author = Bennet, R.M. | date = May 1, 1988 | title = The production and characterization of murine monoclonal antibodies to a DNA receptor on human leukocytes | journal = The Journal of Immunology | volume = 140 | issue = 9 | pages = 2937–42 | url = http://www.jimmunol.org/cgi/content/abstract/140/9/2937 | accessdate = 2007-11-21 | pmid = 2452195 | last2 = Hefeneider | first2 = SH | last3 = Bakke | first3 = A | last4 = Merritt | first4 = M | last5 = Smith | first5 = CA | last6 = Mourich | first6 = D | last7 = Heinrich | first7 = MC }}</ref> ಈ ಸ್ವೀಕೃತ ಮಾಧ್ಯಮದ DNA ಗ್ರಹಿಕೆಗಳು ಪೊಲಿಗ್ಯುಆನಿಲೇಟ್ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತವಿರುತ್ತವೆ. Furtheಮುಂದಿನ ಈ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವಿಧಾನಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಜಿನೆ ಗನ್ ವಿತರಣೆ ಚರ್ಚೆ ಯಾವುದೇ ಅರ್ಥ ನೀಡದು.ಆದರೆ ಕಾಟೊನಿಕ್ ಲಿಪೊಸೊಮ್ ಸೂತ್ರ ಸರಣಿಯು ಇನ್ನುಳಿದ ವಿತರಣ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.ಈ ಪ್ರವೇಶದ ಪದ್ದತಿಗಳು ಇಂದು ವೆಚ್ಚ ಕಡಿವಾಣಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗಿವೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸೈಟೊಫೆಕ್ಟಿನ್ಸ್ ಅಗತ್ಯತೆ ಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಾಬೇಕು) ಇದು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. === ಸ್ನಾಯು-ನೆಣದ ಕೋಶಗಳ ಮೂಲದ ಉಪಸ್ಥಿತ ಪ್ರತಿಜನಕ === [[File:Dendritic cell.JPG|thumb|right|ಒಂದು ಡೆಂಡ್ರಿಟಿಕ್ ಸೆಲ್.]] ಸಣ್ಣ ಕಿಮೆರಿಕ್ ಇಲಿಗಳ ಸ್ನಾಯುವಿನ ನೆಣದಲ್ಲಿನ ಮೂಲದ ಕೋಶಗಳು ಪಾಚೀಯ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದಾಗ ಇದು ಫಲಿತಾಂಶದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದೆ.ಮ್ಯಾಕ್ರೊಫೇಜಿಸ್ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಗುಣದ ಬಿ-ಸೆಲ್ಸ್(APC) ಇವುಗಳನ್ನು ಇವಾಸಕಿ ಎಟ್ ಅಲ್,೧೯೯೭) ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Iwasaki1997" /><ref name="Corr1996">{{cite journal | author = Corr, M. | year = 1996 | title = Gene vaccination with naked plasmid DNA: mechanism of CTL priming | journal = Journal of Experimental Medicine | volume = 184 | issue = 4 | pages = 1555–1560 | doi = 10.1084/jem.184.4.1555 | pmid = 8879229 | last2 = Lee | first2 = DJ | last3 = Carson | first3 = DA | last4 = Tighe | first4 = H | pmc = 2192808 }}</ref> ಜಿನೆ ಗನ್ ಮೂಲಕ ಚರ್ಮದ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಿದ ಮೇಲೆ ಪೀಡಿತ ಲಾಂಗೆರೆನ್ಸ್ ಕೋಶಗಳು ಬರಿದಾಗುತ್ತಿರುವ ಲಿಂಫ್ ನೋಡ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳನ್ನು ವಲಸೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.<ref name="Robinson2000" /> IM ಮತ್ತು ID ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಪಾಚಿ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬರಿದಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ ಲಿಂಫ್ ನೋಡ್ <ref name="Casares1997" /> ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳು ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಜೀವಕಣದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="Chattergoon1998">{{cite journal | author = Chattergoon, M.A. | coauthors = Robinson, T.M.; Boyer, J.D.; Weiner, D.B. | date = June 15, 1998 | title = Specific Immune Induction Following DNA-Based Immunization Through In Vivo Transfection and Activation of Macrophages/Antigen-Presenting Cells 1 | journal = The Journal of Immunology | volume = 160 | issue = 12 | pages = 5707–5718 | url = http://www.jimmunol.org/cgi/content/abstract/160/12/5707 | accessdate = 2007-11-21 | pmid = 9637479 }}</ref> ಇದಲ್ಲದೇ ಪಾಚಿ ಸೆಲ್ ಗಳ ಮ್ಯಾಕ್ರೊಫೇಜಿಸ್ ಕ್ರಾಸ್ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ IM, ID ಮತ್ತು ಜಿನೆ ಗನ್ ಗಳ ವಿತರಣಾ DNA ವಿಧಾನಗಳನ್ನವಲಂಬಿಸಿದೆ.ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲಿನ ನೆಣ-ಮೂಲದ ಕೋಶಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಪಾಚಿಯಲ್ಲಿನ ಎಳೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.MHC ವಿದ್ಯಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ೧ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸೈಟೊಟಾಕ್ಶಿಕ್ ಟಿ-ಕೋಶ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಹತ್ವದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಜೀವರಕ್ಷಕಗಳನ್ನು ಸಿದ್ದಪಡಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Robinson2000" /><ref name="Torres1997">{{cite journal |author=Torres CA, Iwasaki A, Barber BH, Robinson HL |title=Differential dependence on target site tissue for gene gun and intramuscular DNA immunizations |journal=J. Immunol. |volume=158 |issue=10 |pages=4529–32 |year=1997 |month=May |pmid=9144463 |url=http://www.jimmunol.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=9144463 }}</ref> === ಗುರಿಯಾಗುವ ಸ್ಥಳದ-ಭಾಗದ ಪಾತ್ರ === IM ಮತ್ತು ID DNA ದ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವರಕ್ಷಕಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಚರ್ಮದ ಕೆರಟಿನೊಸೈಟ್ಸ್ ಫೈಬರ್ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪಾಚಿಮೂಲದ ಸೆಲ್ ಗಳು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.ಇದು ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಫೆಕ್ಟೆಡ್ ಲಾಂಗ್ರೆನ್ಸ್ ಅಂದರೆ ಸೋಂಕುಕಾರಕ ಕೋಶಗಳು ಚರ್ಮದಿಂದ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ.(೧೨ ಗಂಟೆಗಳೊಳಗಾಗಿ)ಇಲ್ಲಿನ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರತಿರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಎರಡನೆಯ ದರ್ಜೆಯ ಬಿ-ಮತ್ತು ಟಿ-ಸೆಲ್ ಗಳ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಬುರಡೆಯಲ್ಲಿನ ಮಾಂಸಖಂಡವು ಇನ್ನುಳಿದ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳು ಸರಣಿ ಮೂಲಕ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಇದು ಜೀವರಕ್ಷಕ ಸೇರ್ಪಡೆಯ ಮಹತ್ವವಲ್ಲದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬದಲಾಗಿ IM ಸೇರಿಸಿದ DNA ಒಣಗಿದ ಲಿಂಫ್ ನೋಡನ್ನು "ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ."ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಶುದ್ದೀಕರಣದ ಪಾಚಿ ಸೆಲ್ಸ್ ಗಳಿಗಾಗಿ ಜೀವರಕ್ಷಕ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಮೈಸೈಟೆಸ್ ಒಂದು ಪ್ರತಿಜನಕದ "ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರ"ವೆನಿಸಿದೆ.ಈ ಮೂಲಕ APC ಗಳ ಕಡಿವಾಣಕ್ಕೆ ವೃತ್ತಿಪರವಾದ ಪೃಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಲಕ್ಷಣ ತೋರಲಾಗಿದೆ.<ref name="Lewis1999" /><ref name="Wolff1992" /><ref name="Torres1997" /> === ಪ್ರತಿರಕ್ಷಕದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು === ಈ DNA ಚುಚ್ಚು ಮದ್ದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮೆಮರಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಜನಕ-ರೋಗನಿರೋಧಕ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಬಗ್ಗೆ ಪಾಚಿಕೋಶಗಳ (FDC)ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಬಿ-ಸೆಲ್ ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಟಿ-ಸೆಲ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಅದೇ ತೆರನಾದ ಕೋಶೀಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಪಾಚಿ ಸೆಲ್ ಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಲಿವೆ. ಈ FDC ಗಳುಒಂದು ಪ್ರತಿರಕ್ಷಕಗಳ ಮೆಮರಿಯನ್ನು ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು "ಅತಿಹೆಚ್ಚು"ಎನ್ನುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಪ್ರತಿಜನಕದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗಳು ಪ್ರತಿರಕ್ಷಕಗಳಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ FDC ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶೇಸುತ್ತದೆ.<ref name="Robinson2000" /> === ನಿರೋಧಕಗಳ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಗಳು === ಇವೆರಡೂ ಸಹಾಯಕ ಮತ್ತು ಸೈಟಿಟೊಕ್ಶಿಕ್ ಟಿ-ಸೆಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಗಳ ನಂಜನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ನಿರೋಧಕಗಳ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಗಳ ಬೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸೈಟೊಟಾಕ್ಶಿಲ್ ಟಿ ಸೆಲ್ಸ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವೈರಲ್ ನಿಂದ ಪೀಡಿತ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಅದು ಸ್ಥಿರತೆ ಮೂಲಕ ವೈರಲ್ ವಿರುದ್ದ ಸೈಟೊಕಿನೆಸ್ ಅಂದರೆ INF-γ ಮತ್ತು TNF-α,ಗಳು ಸೇರಿವೆ.ಇದು ಕೋಶಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾರದು ಆದರೆ ವೈರಲ್ ಇನ್ ಫೆಕ್ಷನ್ ಮೇಲೆ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಭಂದಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತದೆ.ಇದರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅದರ ವಿಭಾಗಗಳ ವಿಘಟಕಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.<ref name="Franco1997">{{cite journal | author = Franco, A. | date = August 15, 1997 | title = Pathogenetic effector function of CD4-positive T helper 1 cells in hepatitis B virus transgenic mice | journal = The Journal of Immunology | volume = 159 | issue = 4 | pages = 2001–2008 | url = http://www.jimmunol.org/cgi/content/abstract/159/4/2001 | accessdate = 2007-11-21 | pmid = 9257867 | last2 = Guidotti | first2 = LG | last3 = Hobbs | first3 = MV | last4 = Pasquetto | first4 = V | last5 = Chisari | first5 = FV }}</ref> DNA ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳು ವೈರಲ್ ಇನ್ ಫೆಕ್ಷನ್ ಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ವಿನಾಶಕಾರಿ IFN ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಕಡಿತ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಬಿ ವೈರಸ್ ಗಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Mancini1996">{{cite journal | author = Mancini, M. | coauthors = Hadchouel, M.; Davis, H.L.; Whalen, R.G.; Tiollais, P.; Michel, M.L. | year = 1996 | title = DNA-mediated immunization in a transgenic mouse model of the hepatitis B surface antigen chronic carrier state. | journal = Proc Natl Acad Sci USA | volume = 93 | issue = 22 | pages = 12496–501 | pmc=38020 | accessdate = 2007-11-21 | doi = 10.1073/pnas.93.22.12496 | pmid = 8901610 }}</ref> IFN-γ ಇದು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾದ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮಲೇರಿಯಾ ಇನ್ ಫೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ತಡೆಯಲು ಮಲೇರಿಯಾ-ವಿರುದ್ದದ DNA ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತೆ ಕೆಲಸನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. == ಪ್ರತಿರಕ್ಷಕಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸಮನ್ವಯತೆ == === ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಗಳಲ್ಲಿನ ಸಮನ್ವಯತೆ === ಯಾವುದೇ ಲಸಿಕೆ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಬೇಕಾದರೆ ಅದು ಪ್ರತಿರಕ್ಷಕಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಆಗ ಮಾತ್ರ DNA ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಧ್ರುವೀಕರಣವು ಟಿ-ಸೆಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.ಇದರಿಂದ TH೧ ಅಥವಾ TH೨ ನೆರವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲಿ CTL ಮತ್ತು ಅಥವಾ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಕಗಳ ಅಗತ್ಯಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ ಸಮನ್ವಯದ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆಂತರಿಕ ಕೋಶೀಯ vsಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ ಜೀವಕೋಶದ ಭಾಗ)ಯಾವ ವಿಧಾನದ ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ DNA ವಿತರಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="Feltquate1997" /><ref name="References1996" /><ref name="Cardoso1996">{{cite journal |author=Cardoso AI, Blixenkrone-Moller M, Fayolle J, Liu M, Buckland R, Wild TF |title=Immunization with plasmid DNA encoding for the measles virus hemagglutinin and nucleoprotein leads to humoral and cell-mediated immunity |journal=Virology |volume=225 |issue=2 |pages=293–9 |year=1996 |month=November |pmid=8918915 |doi=10.1006/viro.1996.0603 |url=http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0042682296906030 }}</ref><ref name="Sato1996">{{cite journal | author = Sato, Y. | coauthors = Roman, M.; Tighe, H.; Lee, D.; Corr, M.; Nguyen, M.D.; Silverman, G.J.; Lotz, M.; Carson, D.A.; Raz, E. | year = 1996 | title = Immunostimulatory DNA Sequences Necessary for Effective Intradermal Gene Immunization | journal = Science | volume = 273 | issue = 5273 | pages = 352 | doi = 10.1126/science.273.5273.352 | pmid = 8662521 }}</ref><ref name="Weiss2000">{{cite journal | author = Weiss, R. | coauthors = Leitner, W.W.; Scheiblhofer, S.; Chen, D.; Bernhaupt, A.; Mostbock, S.; Thalhamer, J.; Lyon, J.A. | year = 2000 | title = Genetic Vaccination against Malaria Infection by Intradermal and Epidermal Injections of a Plasmid Containing the Gene Encoding the Plasmodium berghei Circumsporozoite Protein | journal = Infection and Immunity | volume = 68 | issue = 10 | pages = 5914 | doi = 10.1128/IAI.68.10.5914-5919.2000 | pmid = 10992502 | pmc = 101554 }}</ref> ಇದರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಸಹ-ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ DNA ದ ಜೀವರಕ್ಷಕದಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ,ಅಂದರೆ ಸೈಟೊಕಿನೆಸ್,ಲಿಂಫೊಕಿನೆಸ್ ಅಥವಾ ಸಹ-ಸ್ಥಿರತೆಯ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ "ವಂಶವಾಹಿನಿಯ ಸಹಔಷಧಿಗಳು"ಇವನ್ನು ವಿವಿಧ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕುವ ಪದ್ದತಿಗಳು: * ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ ಗಳ ಒಂದು ಇಮ್ಯುನೊಜಿನ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ಸೈಟೊಕೈನ್ ಗಳ ಸಂಖ್ಯಾ ನಮೂದೀಕರಣ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; * ಒಂದು ಏಕೈಕ ಬೈ-ಅಥವಾ ಪಾಲಿಸಿಸ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ರೋಗಕಾರಕ,ಇದನ್ನು ಖಾಲಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳದ-ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ;ಅಥವಾ * ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್-ನಮೂದಿತ ಕಿಮೆರಾ, ಅಥವಾ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಸಹ-ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವ-ಇನ್ ಫ್ಲೇಮಟರಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಲವಾರು ಜೀವರಕ್ಷಕ ಕೋಶಗಳ,ಗೆಡ್ಡೆ ಊತಕದ ಭಾಗದ ಅಂಶ ಮತ್ತು GM-CSF)ಅದರ ಜೊತೆಗೆ TH೨ ಮೂಲಕ ಸೈಟೊಕಿನ್ಸ್ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಕಗಳನ್ನು ಅದರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.ಆದರ ಆಧಾರದ ಇನ್ ಫ್ಲೇಮೇಟರಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು TH೧ ಸೈಟೊಕಿನೆಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಇದು ವೈರಲ್ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ) ಸಹ-ಸ್ಥಿತಿಯಂತರದ ಕಣಗಳಾದ like ಬಿ ೭-೧, ಬಿ ೭-೨ ಮತ್ತು CD೪೦L ಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿನ pDNA ಹಾಕುವಾಗ ಅದನ್ನು IL-೧೦ನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Daheshia1997" /> ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ ನಮೂದಿತವಾದ ಬಿ ೭-೧(ಲಿಂಗಂಡ್ APCs)ಇದು ಗೆಡ್ಡೆ-ವಿನಾಶದ ಮಾದರಿಗಳ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿಗೆ ಅದು ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.ಅದರಲ್ಲೂಪ್ರತಿರಕ್ಷಕಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ಸ್ ಗಳ GM-CSF ಗಳ ನಮೂದಿತಕರಣ ಸರ್ಕಸ್ಮೊರೊಜೊಯಿಟಿಕ್ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಗಳ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು.ಮುಂದಿನ ಸವಾಲುಗಳನ್ನೂ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.(ಎಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ ನಮೂದುಗಳು PyCSP ಒಂದೇ ಆಗಿರದು) ಇಲ್ಲಿ GM-CSF ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ ಪಾಚಿ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇದು ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳನ್ನೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. IL-೨ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು TH ಕೋಶಗಳ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Weiss1998" /> ಇದು pPyCSP ಮತ್ತು pGM-CSF ಮಿಶ್ರಣಗಳು ಮುಂದಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಕಾರಣಕರ್ತನಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿದ poxvirus ಪ್ರೊಕ್ಸ್ ವೈರಸ್ PyCSP ನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Sedegah2000">{{cite journal | author = Sedegah, M. | coauthors = Weiss, W.; Sacci, J.B.; Charoenvit, Y.; Hedstrom, R.; Gowda, K.; Majam, V.F.; Tine, J.; Kumar, S.; Hobart, P.; Others, | date = June 1, 2000 | title = Improving Protective Immunity Induced by DNA-Based Immunization: Priming with Antigen and GM-CSF-Encoding Plasmid DNA and Boosting with Antigen-Expressing Recombinant Poxvirus 1 2 | journal = The Journal of Immunology | volume = 164 | issue = 11 | pages = 5905–5912 | url = http://www.jimmunol.org/cgi/content/abstract/164/11/5905 | accessdate = 2007-11-21 | pmid = 10820272 }}</ref> ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಸಹ-ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ಸ್ ನ್ನು GM-CSF ಮೂಲಕ ಎನ್ಕೋಡ್ ನಮೂದಿಸಬಹುದು.(ಅಥವಾ IFN-γ, ಅಥವಾ IL-೨) ಇಲ್ಲಿ ''ಪಿ. ಚಾಬುದಿ '' ಕೋಶೀಯ ಸಂಬಂಧದ ಮ ಮೇಲ್ಮೈ ಪಾತಳಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು (ಸಿ-ಟರ್ಮಿನಸ್)-ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಬಿ ವೈರಸ್ ಮೇಲ್ಮೈನ ಪ್ರೊಟೀನ್ (PcMSP೧-HBs)ನಿಜಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇದರ ಮೂಲ ಕೇವಲ ಪ್ರೊಟೀನ್ ನನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="Wunderlich2000" /> ವಂಶವಾಹಿನಿ ಮೂಲದ ಸಹಔಷಧಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಾಯಕವಾಗಿವೆ.ಸರಳವಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು.ಯಾಕೆಂದರೆ ನೀವು ಅಸ್ಥಿರವಾದ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಸೈಟೊಕಿನೆಸ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಈ ಒಟ್ಟುಗೂಡುವಿಕೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಸಹ ಔಷಧಿಗಳು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಫಾಸ್ಫೇಟ್,ಮೊನೊಫಾಸ್ಪ್ರಿಲ್ ಲಿಪಿಡ್ ಎ,ಕಾಲರಾ ವಿಷ ಕಾಟೊನಿಕ್ ಮತ್ತು ಮನ್ನನ್-ಲೇಪಿತ ಕಾರ್ಬೊಕ್ಸಿಮೆಥಿಸೆಲ್ಲುಲಸ್ ಮತ್ತು ಯುಬೆನೆಮಿಕ್ಸ್)ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Robinson2000" /><ref name="Lewis1999" /> ಆದರೆ ಯಾವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಈ ಟೊಕ್ಸಿಸಿಟಿಯ ಸುದೀರ್ಘ ಸೈಟೊಕಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ಕೆಲವು ವಾಣಿಜ್ಯಕವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೀವಚಕ್ರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿ ವಂಶವಾಹಿನಿಯ ಅಂಗಾಂಶಗಳೂ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ ಎನ್ಕೊಡೆಡ್ ಸೈಟೊಕಿನೆಸ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಪ್ರತಿರಕ್ಷಕಗಳ ವಿಧಾನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿತರಣಾ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೆಲವು ಸೈಟೊಕಿನೆ ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ DNAs ಗಳು ಇಮ್ಯುನೊಜಿನ್ pDNA ಮೂಲಕ ವಿತರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಇದರ ಪೂರ್ವ ವಿತರಣಾ ವಿಧಾನದಲ್ಲೂ ಅದೇ ಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Barouch1998">{{cite journal | author = Barouch, D.H. | coauthors = Santra, S.; Steenbeke, T.D.; Zheng, X.X.; Perry, H.C.; Davies, M.E.; Freed, D.C.; Craiu, A.; Strom, T.B.; Shiver, J.W.; Others, | date = August 15, 1998 | title = Augmentation and Suppression of Immune Responses to an HIV-1 DNA Vaccine by Plasmid Cytokine/Ig Administration 1 | journal = The Journal of Immunology | volume = 161 | issue = 4 | pages = 1875–1882 | url = http://www.jimmunol.org/cgi/content/abstract/161/4/1875 | accessdate = 2007-11-21 | pmid = 9712056 }}</ref> === CpG ಯ ವಿಭಿನ್ನ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳ ಪತಿಕೃತಿಗಳು === ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ DNA ಅದೇ ತಾನೇ ಸಹೌಷಧಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಇದು ರೋಗನಿರೋಧಕ ವಿಧಾನದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.<ref name="Robinson2000" /><ref name="Alarcon1999" /> ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಜನ್ಯ DNA ಯನ್ನು ಆಂತರಿಕ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಳದ ವಿಧಾನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಪಾಚಿಮೂಲದ ಸೆಲ್ಸ್ ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮೂಲಕ TH೧ ಸೈಟೊಕೆನೆಸ್ ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="Jakob1998" /><ref name="Krieg1995">{{cite journal | author = Krieg, A.M. | coauthors = Yi, A.K.; Matson, S.; Waldschmidt, T.J.; Bishop, G.A.; Teasdale, R.; Koretzky, G.A.; Klinman, D.M. | year = 1995 | title = CpG motifs in bacterial DNA trigger direct B-cell activation | journal = Nature | volume = 374 | issue = 6522 | pages = 546–549 | doi = 10.1038/374546a0 | pmid = 7700380 }}</ref> ಇದು ನಿಗದಿತ CpG ಡೈನೊಕ್ಲಿಒಟೈಡ್ ಸರಣಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.ನಂತರ ಇದೇ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳೆಂದು ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Sato1996" /><ref name="Klinman1997">{{cite journal | author = Klinman, D.M. | date = April 15, 1997 | title = Contribution of CpG motifs to the immunogenicity of DNA vaccines | journal = The Journal of Immunology | volume = 158 | issue = 8 | pages = 3635–3639 | url = http://www.jimmunol.org/cgi/content/abstract/158/8/3635 | accessdate = 2007-11-21 | pmid = 9103425 | last2 = Yamshchikov | first2 = G | last3 = Ishigatsubo | first3 = Y }}</ref> CpG ಸ್ಥಿರತೆಯು (CpG-S)ಸರಣಿಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಲ್ DNA ಜನ್ಯದ ಎಕೆರೆಯೆಟ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಏಕೆಂದರೆ ಎಕಾರೈಟೆಸ್ "CpG ಕುಸಿತ"ವನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ.ಅಂದರೆ CpG ಡಿನ್ಯುಕ್ಲೇರೇಟ್ ಜೋಡಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಆಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ CpG-S ಸರಣಿಗಳು ಹೈಪೊಮೆಥೆಲೇಟೆಡ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಮೂಲದ DNA ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತದೆ.ಆಗ ಎಕಾರೈಟೆಸ್ ಗಳೆಲ್ಲಾ ಸೈಟೊಸೈನ್ ನ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತ ವ್ಯಾಕ್ಶೀನಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಥೆಲೇಟೆಡ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಫಾಸ್ಪರೆಕ್ ಸರಣಿಗಳ ಇವುಗಳು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು (ಇದನ್ನು ಪದಗುಚ್ಛ CpG ನ್ಯುಟ್ರಾಲೈಜಿಂಗ್, ಅಥವಾ CpG-N)ಇದನ್ನು ಎಕೆರೈಟಿಕ್ ಜಿನೊಮ್ ಗಳು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Krieg1998">{{cite journal | author = Krieg, A.M. | coauthors = Wu, T.; Weeratna, R.; Efler, S.M.; Love-homan, L.; Yang, L.; Yi, A.K.; Short, D.; Davis, H.L. | year = 1998 | title = Sequence motifs in adenoviral DNA block immune activation by stimulatory CpG motifs | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 95 | issue = 21 | pages = 12631 | pmc=22882 | accessdate = 2007-11-21 | doi = 10.1073/pnas.95.21.12631 | pmid = 9770537 }}</ref> ಅತ್ಯಂತ ನಿಗದಿತ ಸೂಕ್ತ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳ ಸರಣಿ ಹಿನ್ನಲೆ ಅನ್ಮೆಥೆಲೇಟೆಡ್ CpG ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಎರಡು ೫,ಜೀವಕೋಶದ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಇವು ಎರಡು ೩ ರ ಅಂಕಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Sato1996" /><ref name="Krieg1995" /> ನಿಗದಿತ ಗುರಿಯ ಕೋಶಗಳ ಈ ಜೀವರಕ್ಷಕಗಳ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ಹೆಕ್ಸ್ಸಾಮರ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇವು ವಂಶವಾಹಿನಿ ಅಂಗಾಂಶಗಳ-ವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಆಯಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ನೀಡಲು ನೆರವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಆಂತರಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅದು ಅಳವಡಿಕೆಯ ಸೂತ್ರದ ಮೇಲೆ ಈ ಲಸಿಕೆ ನಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಇಲ್ಲಿ DNA ನಮೂದಿತ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.CpG-S ನ ಸರಣಿಗಳು ಪಾಲಿಕ್ಲೊನಲ್ ಬಿ-ಸೆಲ್ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆ ಸೈಟೊಕಿನೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Klinsman1996">{{cite journal | author = Klinman, D.M. | coauthors = Yi, A.K.; Beaucage, S.L.; Conover, J.; Krieg, A.M. | year = 1996 | title = CpG motifs present in bacterial DNA rapidly induce lymphocytes to secrete interleukin 6, interleukin 12 and interferon-y | journal = Proc Natl Acad Sci USA | volume = 93 | pages = 2879–83 | doi = 10.1073/pnas.93.7.2879 | pmid = 8610135 | issue = 7 | pmc = 39727 }}</ref> ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದ ಮಾಕ್ರೊಫೇಜಿಸ್ IL-೧೨, IL-೧೮, TNF-α, IFN-α, IFN-β ಮತ್ತು IFN-γ, ಆದರೆ ಸ್ಥಿರತೆಯ ತೂಗು ಉಯ್ಯಾಲೆ B-ಸೆಲ್ ಗಳ ವಿಭಜನೆ IL-೬ ಮತ್ತು ಕೆಲವು IL-೧೨.<ref name="Lewis1999" /> ಗಳೂ ಸೇರಿವೆ.<ref name="Klinsman1996" /><ref name="Yi1996">{{cite journal | author = Yi, A.K. | date = January 15, 1996 | title = IFN-gamma promotes IL-6 and IgM secretion in response to CpG motifs in bacterial DNA and oligodeoxynucleotides | journal = The Journal of Immunology | volume = 156 | issue = 2 | pages = 558–64 | url = http://www.jimmunol.org/cgi/content/abstract/156/2/558 | accessdate = 2007-11-21 | pmid = 8543806 | last2 = Chace | first2 = JH | last3 = Cowdery | first3 = JS | last4 = Krieg | first4 = AM }}</ref> DNA ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನಲ್ಲಿನ CpG-S ಮತ್ತು CpG-N ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ ನ ಬೆಂಬಲದ ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ ಎನಿಸಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ರೋಗರಕ್ಷಕ ವಿಧಾನದ ಪ್ರತಿಜನಕ TH೧ ಫಿನೊಟೈಪ್ ಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಇದರಲ್ಲಾದರೆ ಈ ರೋಗಜನಕ ತನ್ನ TH ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರಿಸಲು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಪರದೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. CpG-Sಸರಣಿಗಳು ಇನ್ನು ಸಹ ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.DNA ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿದ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇವು ಆಯಾ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ ಡೋಜ್ ನ್ನು(ಪ್ರಮಾಣ)ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ಸಾವಯವ ಹೈಪೊಥೆಮೆಟುಲೇಟೆಡ್ CpG ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳು ಅದರ ಪಾಲಿಕ್ಲೊನಲ್ ಬಿ-ಸೆಲ್ ಗಳ ವಿಸ್ತಾರವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಸಾಧಾರಣ ಮಿಥಿಲೇಶನ್ ಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.-ಅಂದರೆ ಹೈಪೊಮೆಥೆಲೇಟೆದ್ ಸ್ನಾಯು ನೆಣಗಳ DNA ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರತಿರಕ್ಷಕಗಳ ಕಾಣಬಹುದು. ಹಲವಾರು ಜೀವರಕ್ಷಕ ರೋಗನಿರೋಧಿ CpG ಸರಣಿಗಳು ಅದರ ಸ್ನಾಯುಭಾಗದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧ್ಯಯನದ ನಂತರ ಬರುತ್ತವೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಎಂದರೆ ಈ ದತ್ತಾಂಶವು ಇನ್ನುಳಿದ ಜೀವಿಗಳ ಬದುಕಿನ ಚಕ್ರದ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.ಈ ಜೀವಿಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶರೀರದ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.ಇದುನ್ ಆಯಾ ಜೀವಿಗಳ ವಿಶಾಲ ಬದುಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಧಿಕವೆಂದರೆ ರೋಮಗಳುಳ್ಳ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂವೇದನಾರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಈ ಸರಣಿ ಜೀವಿಗಳ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳ ಪಾತ್ರ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಶಾಲ ಜೀವರಕ್ಷಕ ಸ್ಥಿರತೆಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೊಎಂಟಿಟೀಸ್ ಭಾರವನ್ನು ಅವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. DNA ಚುಚ್ಚುಮದ್ದನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲವರ್ಧಿಸಲು ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.ಪ್ರಾಣಿ ಮೂಲ ಆಹಾರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. === ಪರ್ಯಾಯ ವರ್ಧಕಗಳು === DNA-ಮೂಲದ ಜೀವರಕ್ಷಕಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಒಟ್ಟಾದ ಸೇರಿಸಿದ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಅಥವಾ ಪ್ರೊಕ್ಸಿವೈರಸ್ ಅಲ್ಲಿ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. "ಮೂಲ-ಪ್ರೊತ್ಸಾಹಿತ"ಸೂತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟು ಶೇಖರಣೆ ಮಾಡಿದ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಪ್ರೊಟೀನ್ ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿನ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳು ವಿಭಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ನಿಶಃಕ್ತಿಗೊಳಿಸುವ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಎದುರೇಟು ನೀಡಿ ಫಲಿತಾಂಶ ಪಡೆಯಲು ಉದಾಹರಣೆಗೆ HIV-೧ ಆವರಣಗಳ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Robinson2000" /><ref name="Letvin1997">{{cite journal | author = Letvin, N.L. | coauthors = Montefiori, D.C.; Yasutomi, Y.; Perry, H.C.; Davies, M.E.; Lekutis, C.; Alroy, M.; Freed, D.C.; Lord, C.I.; Handt, L.K.; Others, | year = 1997 | title = Potent, protective anti-HIV immune responses generated by bimodal HIV envelope DNA plus protein vaccination | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences | volume = 94 | issue = 17 | pages = 9378 | doi = 10.1073/pnas.94.17.9378 | pmid = 9256490 | pmc = 23198 }}</ref> ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸುವಿಕೆ ವೈರಸ್ ಉತ್ತೇಜಕಗಳು DNA-ಮೂಲದ CTL ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಮೊದಲ ಹಂತದ DNA ಇಮ್ಯುಜಿನ್ ಗೆ ಬೇಕಾದ ರೋಗನಿರೋಧಕವನ್ನು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸದ ವೈರಸ್ ಕಣಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ CTL ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೂ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತದೆ. ಆರಂಭಿಕ-ಉತ್ತೇಜನಕಾರಿ ಸೂತ್ರಗಳು ಮಲಿರಿಯಾದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನೆದುರಿಸಲು ಹಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿವೆ.<ref name="Sedegah1998">{{cite journal | author = Sedegah, M. | coauthors = Jones, T.R.; Kaur, M.; Hedstrom, R.; Hobart, P.; Tine, J.A.; Hoffman, S.L. | year = 1998 | title = Boosting with recombinant vaccinia increases immunogenicity and protective efficacy of malaria DNA vaccine | journal = Proc Natl Acad Sci USA | volume = 95 | issue = 13 | pages = 7648–53 | pmc=22711 | accessdate = 2007-11-21 | doi = 10.1073/pnas.95.13.7648 | pmid = 9636204 }}</ref> ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಇಲಿಗಳನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ DNA ''ಪ್ಲಾಸ್ಮೂಡಿಯಮ್ ಯೊಯಿಲ್ಲೆ'' ಅಲ್ಲಿನ ವಿಧದ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರೊಟೀನ್ ನನ್ನು (PyCSP)ಜೊತೆಯಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಕ್ಸೀನಿಯಾ ವೈರಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಅದೇ ಪ್ರೊಟೀನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರ ಮೂಲಕ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.CTL ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು IFN-γ,ಹೀಗೆ ಇದು ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾದರೂ ಕೇವಲ ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ DNA ಯೊಂದನ್ನೇ ಇದಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="Sedegah1998"/> ಇದನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ ಗಳ ಜೊತೆ PyCSP ಗಳ ನಮೂದು ಮತ್ತು ಮುರಿನ್ GM-CSF,ಇದನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿದ ಲಸಿಕೆ ವ್ಯಾಕ್ಸೀನ್ ಜೊತೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Sedegah2000" /> ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಕೋತಿಜಾತಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿನ ಮಲೇರಿಯಾ ಮಾದರಿ ''ಪಿ. ನೊವೆಲ್ಸ್ಸಿ'' ಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Rogers2001">{{cite journal | author = Rogers, W.O. | coauthors = Baird, J.K.; Kumar, A.; Tine, J.A.; Weiss, W.; Aguiar, J.C.; Gowda, K.; Gwadz, R.; Kumar, S.; Gold, M.; Others, | year = 2001 | title = Multistage Multiantigen Heterologous Prime Boost Vaccine for Plasmodium knowlesi Malaria Provides Partial Protection in Rhesus Macaques | journal = Infection and Immunity | volume = 69 | issue = 9 | pages = 5565 | doi = 10.1128/IAI.69.9.5565-5572.2001 | pmid = 11500430 | pmc = 98670 }}</ref> ಚಿಕ್ಕಬಾಲದ ಈ ಪುಟ್ಟಕೋತಿಗಳು ತಮ್ಮ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಬಹುವಿಧದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ,ವಿವಿಧ ಹಂತದ ಎರಡು ಯಕೃತ್ತ ಹಂತದ DNA ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳ ಹೆಸರಿಸುವಿಕೆ,ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ ನಮೂದು,ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರೊಟೀನ್ (PkCSP) ಮತ್ತು ಸ್ಪೊರೊಜೈಟ್ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರೊಟೀನ್ ೨ (PkSSP೨) ಅಲ್ಲದೇ ಎರಡು ರಕ್ತಕೋಶದ ಹಂತದ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳು-ಅಲ್ಲದೇ ಅಪಿಕಲ್ ಮೆರೊಜೈಟ್ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರೊಟೀನ್ ೧ (PkAMA೧)ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.(PkMSP೧p೪೨) ಅವೆಲ್ಲವುಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾನರಾಪೊಕ್ಸ್ ವೈರಸ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕೂ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳನ್ನು ಸಂಖ್ಯೆಗನುಗುಣವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.(ALVAC-೪) ಈ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಹಾಕಿದ ಕೋತಿಗಳು ಸೋರಿಕೆ ಸೋಂಕು ಮತ್ತು ಎರಿಥ್ರೊಸೈಟ್ಸ್ ಗಳ ವಿರುದ್ದ ರೋಗನಿರೋಧಕಶಕ್ತಿ ಬೆಳಸಿಕೊಂಡವು.IFN-γ-ನ ವಿಭಜನೆ ಟಿ-ಸೆಲ್ ಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅದರ ರೋಗಕಾರಕಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.ಆಗ ಕೋತಿಗಳ ಕಾಯಿಲೆ ವಿರುದ್ದದ ಈ ಸಮರ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಂತಾಯಿತು.ಪ್ಯಾರಾಸಿಟಾಮಯದಂತಹ ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಗಳ ಕಂಟಕ ಮೊದಲಿಗಿಂತಲೂ ಅದೀಗ ಹೆಚ್ಚು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಈ ಮಾದರಿಗಳು ಬಾಹಿಕ ಕಣಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮಾನವ ಶರೀರದ ''ಪಿ. ಫಾಲ್ಸಿಪರಮ್'' ಗೆ ಪೂರಕವಲ್ಲ.ಆದರೆ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಮೊದಲಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. === DNA-ಏರಿಕೆಯ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳ ಪತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಇವು ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. === ==== ಫಾರ್ಮಲೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ DNA (ರಚನೆಗಳು) ==== DNA ದ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವು DNA ಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದಲ್ಲದೇ ಜೈವಿಕ ವಿಘಟನವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.ಪ್ರತಿಜನಕಗಳಿರುವ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತವಿರುವ DNA ವಿತರಣಾ ವಿಧಾನದ ಬಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Robinson2000" /> ಇದನ್ನು ಸಾವಯವ ಜೈವಿಕ ವಿಘಟನೀಯಗೊಳ್ಳುವ ಕಾಟೊನ್ ಗಳನ್ನು ಲೇಪಿಸಿ ಮೈಕ್ರೊಪರಟಿಕಲ್ಸ್ ನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಾಲಿ (ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಸೈಡ್-ಕೊ-ಗ್ಲಿಕೊಲೈಯ್ದ್)ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಟಿಲ್ಟ್ರಿಮೆಥಿಲ್ಯಾಮೊನಿಯಮ್ ಬ್ರೊಮೈಡ್)ಇವುಗಳು DNA ಜೊತೆಗೆ ಬೆರೆಯುತ್ತವೆ.ಈ DNA-ಲೇಪಿತ ಮೈಕ್ರಿಪರ್ಟಿಕಲ್ಸ್ CTL ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಲ್ಯುಮ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಜನಕ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೦೦ nm ವ್ಯಾಸದ ಕಣಗಳು ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಯಾಗಿವೆ. ==== ಆಲ್ಫವೈರಸ್ ವೆಕ್ಟರ್ಸ್ ==== ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಅಲ್ಫಾವೈರಸ್ ಮೂಲದ ರೋಗಕಾರಕಗಳು ಕೂಡಾ DNA ಚುಚ್ಚುಮದ್ದನಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ, ಸುಧಾರಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು.<ref name="Robinson2000" /> ಈ ವಂಶವಾಹಿನಿ ಕೋಶಗಳ ನಮೂದಿಕರಣವು ಪ್ರತಿಜನಕಗಳನ್ನು, ಅಲ್ಫಾವೈರಸ್ ರಚನೆಗಳನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಈ ಲಸಿಕೆಯು ರಾಚನಿಕ ವಂಶವಾಹಿನಿಗಳನ್ನು ರಾಚನಿಕ-ರಹಿತವಾಗಿರುವವುಗಳನ್ನು ವಂಶವಾಹಿನಿ ಕೋಶಗಳ ಜೊತೆ ಒತ್ತಟ್ಟಿಗಿಡಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿಂದ್ಬಿಸ್ ವೈರಸ್ ಮತ್ತು ಸೆಮಿಲಿಕಿ ಅರಣ್ಯ ವೈರಸ್ ಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾದ ಅಲ್ಫಾವೈರಸ್ ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ DNA ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳಂತೆ ಈ ಅಲ್ಫಾವೈರಸ್ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಸಂವೇದಿತ ಸೆಲ್ ಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ.ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ತಕ್ಷಣವೇ ತಮ್ಮನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಅಲ್ಫಾವೈರಸ್ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯ ವಂಶವಾಹಿನಿಗಳು ಈ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಅಲ್ಲದೇ ಅದನ್ನು ಹಾಕುವಾಗ ತಮ್ಮ ಲಕ್ಷಣ ತೋರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ಅಲ್ಫಾವೈರಸ್ ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳು ಹೇಗೆ ರೋಗನಿರೋಧಕಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ಈ ರೋಗಕಾರಕಗಳ ಮೂಲಕ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಸೈಟೊಕಾನ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪುರಿಸುತ್ತದೆ.ಇದರ ನಂತರ ವಂಶವಾಹಿನಿಯ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡುತ್ತದೆ. == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * ವೆಕ್ಟರ್ DNA * HIV ಲಸಿಕೆ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist|2}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [http://www.powdermed.com/pdf/PowderMed.Vaccine_Study%20FINAL%20260506.pdf ಪವರ್ ಮೆಡ್ pdf ರಿಪೋರ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090921222712/http://www.powdermed.com/pdf/PowderMed.Vaccine_Study%20FINAL%20260506.pdf |date=2009-09-21 }} * [http://202.54.26.221/ DyNAVacS, ಆನ್ ಇಂಟರ್ ಗ್ರೆಟಿವ್ ಫಾರ್ ಆಪ್ಟಿಮೈಜ್ಡ್ DNA ವ್ಯಾಕ್ಸೀನ್ ಡಿಸೈನ್ ]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070607185405/http://202.54.26.221/ |date=2007-06-07 }} ಫ್ರಾಮ್ ದಿಇನ್ ಸ್ಟಿಟುಶನ್ ಆಫ್ ಜಿನೊಮಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಅಂಡ್ ಇಂಟರ್ ಗ್ರೆಟಿವ್ ಬಯಾಲಾಜಿ. * {{cite journal |author=Hooper JW, Thompson E, Wilhelmsen C, ''et al.'' |title=Smallpox DNA vaccine protects nonhuman primates against lethal monkeypox |journal=J. Virol. |volume=78 |issue=9 |pages=4433–43 |year=2004 |month=May |pmid=15078924 |pmc=387704 |url=http://jvi.asm.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=15078924 |doi=10.1128/JVI.78.9.4433-4443.2004}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಡಿಎನ್ಎ]] [[ವರ್ಗ:ಲಸಿಕೆ ಹಾಕುವುದು]] qdix3mnb36bb6504kwfmzptsmr5j71m 0 26445 1375465 1350269 2026-06-20T06:05:31Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375465 wikitext text/x-wiki {{About|the U.S. state of South Carolina}} {{US state |Name=South Carolina |Fullname=State of South Carolina |Flag=Flag of South Carolina.svg |Flaglink=[[Flag of South Carolina|Flag]] |Seal=South Carolina State Seal.png |Map=Map of USA SC.svg |Nickname=The Palmetto State |Motto=[[Dum spiro spero]]* ([[ಲ್ಯಾಟಿನ್]])<br />[[Animis opibusque parati]]† (Latin), Smiling Faces, Beautiful Places |MottoEnglish=While I breathe, I hope*<br />Ready in soul and resource† |Former=Province of South Carolina |Capital=[[Columbia, South Carolina|Columbia]] |LargestCity=[[Columbia, South Carolina|Columbia]] |LargestMetro=[[Columbia, South Carolina|Columbia]] (MSA) [[Upstate South Carolina|Greenville-Spartanburg-Anderson]] (CSA) |BorderingStates=[[Georgia (U.S. state)|Georgia]], [[North Carolina]] |OfficialLang=English |Demonym=South Carolinian |Governor=[[Mark Sanford]] ([[Republican Party (United States)|R]]) |Lieutenant Governor=[[André Bauer]] (R) |Legislature = [[South Carolina General Assembly|General Assembly]] |Upperhouse = [[South Carolina Senate|Senate]] |Lowerhouse = [[South Carolina House of Representatives|House of Representatives]] |Senators=[[Lindsey Graham]] (R)<br />[[Jim DeMint]] (R) |Representative=4 Republicans, 2 Democrats |PostalAbbreviation=SC |AreaRank=40th |TotalAreaUS=32,020{{Citation needed|date=October 2010}} |TotalArea=82,931.|LandAreaUS=30,109 |LandArea=77,982 |WaterAreaUS=1,911 |WaterArea=4,949 |PCWater=6 |PopRank=24th |2000Pop (old)=4,321,249 |2000Pop=4,561,242 (2009 est.)<ref name=08CenEst>{{cite web | title=Annual Estimates of the Resident Population for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: April 1, 2000 to July 1, 2009 | publisher=United States Census Bureau | accessdate=2009-12-23 | url=http://www.census.gov/popest/states/NST-ann-est.html}}</ref> |DensityRank=24 |2000DensityUS=143.4 |2000Density=55.37 |MedianHouseholdIncome=$39,326 |IncomeRank=39th |AdmittanceOrder=8th |AdmittanceDate=May 23, 1788 |TimeZone=[[North American Eastern Standard Time Zone|Eastern]]: [[UTC]]-5/[[Daylight saving time|-4]] |Latitude=32° 2′ N to 35° 13′ N |Longitude=78° 32′ W to 83° 21′ W |WidthUS=200 |Width=320 |LengthUS=260 |Length=420 |HighestPoint=[[Sassafras Mountain]]<ref name="usgs">{{cite web |date=April 29, 2005 |url=http://erg.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html#Highest |title=Elevations and Distances in the United States |publisher=U.S Geological Survey |accessdate=2006-11-07 |archive-date=2008-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080601170143/http://erg.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html#Highest |url-status=dead }}</ref> |HighestElevUS=3,560 |HighestElev=1,085 |MeanElevUS=350 |MeanElev=110 |LowestPoint=Atlantic Ocean<ref name="usgs"/> |LowestElevUS=0 |LowestElev=0 |ISOCode=US-SC |Website=www.sc.gov }} '''ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ''' ({{IPAc-en|en-us-South Carolina.ogg|ˌ|s|aʊ|θ|_|k|ær|ə|ˈ|l|aɪ|n|ə}}) ಇದು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ಜಾರ್ಜಿಯ (ಅಮೇರಿಕ ದೇಶದ ರಾಜ್ಯ)|ಜಾರ್ಜಿಯಾ]]ವನ್ನು ಮತು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾವನ್ನು ಗಡಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ]]ಲ್ಲಿನ ಒಂದು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಯಗಳು|ರಾಜ್ಯ]]ವಾಗಿದೆ. ಮೂಲತಃ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಪ್ರಾಂತದ ಭಾಗವಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಪ್ರಾಂತವು 13 ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು, ಅದು ಅಮೇರಿಕಾದ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಪತ್ಯದಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ವಸಾಹತುವು ಮೂಲತಃ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಜ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ IIನ ಮೂಲಕ ಅವನ ತಂದೆ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ I ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಇದು ''ಕ್ಯಾರೊಲಸ್'' ಇದು ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ನ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಶಬ್ಧವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಒಕ್ಕೂಟ]]ದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮತವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಜನಗಣತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, 2009ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 4,561,242 ಇತ್ತು ಮತ್ತು ಯು.ಎಸ್. ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ 24 ನೆಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾವು 46 ಪ್ರಾಂತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಕೋಲಂಬಿಯಾವು ಇದರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದೆ. == ಭೌಗೋಳಿಕತೆ == [[ಚಿತ್ರ:SC cityandtown Map.png|left|thumb|300px|ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ನಗರ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣದ ನಕ್ಷೆ.]] ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾವು ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಗಡಿಯಾಗಿದೆ; ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಜಾರ್ಜಿಯ (ಅಮೇರಿಕ ದೇಶದ ರಾಜ್ಯ)|ಜಾರ್ಜಿಯಾ]]ವು, ಸವನ್ನಾ ನದಿಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರ]]ವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವು ಮೂವತ್ತಾರು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅವುಗಳ ಗಡಿಗಳು ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ನೊರ್ತ್‌ಈಸ್ಟ್/ನೈರುತ್ಯ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ಉತ್ಥಾನದ ಜೊತೆಗಿನ '''ಕರಾವಳಿ ವಲಯ''' ವಿದೆ, ಅದು ಅದು ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಂಡ್, ಸ್ಯಾಂಟೀ ರಿವರ್ ಡೆಲ್ಟಾ, ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರಿಯರ್ ದ್ವೀಪಗಳು. ಈ ಪ್ರದೇಶವು {{convert|15|mi|km}} ಒಳನಾಡಿಗೆ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದಿಂದ ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾದ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಗಡಿಯವರೆಗೆ ಮತು ಇದರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಗಡಿಯಾದ ಜಾರ್ಜಿಯಾದವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ನಾರ್ತ್‌ವೆಸ್ಟ್ ಕಡೆಗೆ (ಒಳನಾಡು) ಕರಾವಳಿ ಮೈದಾನಗಳಿವೆ, ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಹೊರ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಕರಾವಳಿ ಮೈದಾನಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ಕರಾವಳಿ ಮೈದಾನ''' ಎಂಬುದಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಾದ ಫ್ಲೋರೆನ್ಸ್ ನಗರವೂ ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಮುಂದೆ ಹೋದಂತೆ ಒಳನಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳ ಏರಿಕೆಯಲ್ಲಿ '''ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಹಿಲ್‌ಗಳು''' (ಮರಳುಗುಡ್ದಗಳು) ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಕೊನೆಯ ಗಡಿಗಳು ಎಂಬಂತೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಮರಳುಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ಒಳನಾಡುಗಳವರೆಗೆ ಗುಡ್ಡಗಾಡಾಗಿರುವ '''ಪೀಡ್‌ಮೊಂಟ್''' ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪೀಡ್‌ಮೊಂಟ್ ಕೂಡ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಲ್ಲೆ, ರಾಕ್ ಹಿಲ್, ಮತ್ತು ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್ ನಗರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ನಾರ್ತ್‌ವೆಸ್ಟ್‌ನ ಕಡೆಗಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು '''ಪರ್ವತಗಳಾಗಿವೆ''', ಅವುಗಳು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. ರಾಜ್ಯದ ಕರಾವಳಿ ಗಡಿಯು ಹಲವಾರು ಉಪ್ಪಿನ ಜವಳು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಳಿವೆಗಳನ್ನು(ಉಪ್ಪು ಜೌಗು) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಜಾರ್ಜ್‌ಟೌನ್ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ಟನ್‌ಗಳಂತಹ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ಮೈದಾನದ ಒಂದು ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೆರೊಲಿನಾ ಬೇ ಗಳು (ಲಾರೆಲ್ ಗಿಡ), ಇವುಗಳ ಮೂಲವು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಪಮುಖವಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಅವುಗಳು ಒಂದು ಉಲ್ಕೆಯ ತುಂತುರಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬೇಗಳು ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳು ನಾರ್ತ್‌ವೆಸ್ಟ್‌ನಿಂದ ಸೌತ್‌ಈಸ್ಟ್ ದಿಕ್ಕಿನ ಕಡೆಗೆ ಸಾಲಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುತ್ತವೆ. ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಸಮತಟ್ಟಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಚರಟಗಳಾದ ಮರಳು, ಹೂಳು, ಮತ್ತು ಜೇಡಿಮಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಲ್ಪಟ್ಟೀದೆ. ಉತ್ತಮವಾದ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ, ಆದಾಗೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಭೂಮಿಗಳು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕರಾವಳಿ ಮೈದಾನದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಧ್ಯ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಕರಾವಳಿ ಕಾಡುಗಳ ಇಕೋರೀಜನ್‌ಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="ecoregions">{{cite journal |author = Olson, D. M, E. Dinerstein, ''et al'' |title = Terrestrial Ecoregions of the World: A New Map of Life on Earth |journal = [[BioScience]] |year = 2001 |volume=51 |issue=11 |pages= 933–938 |url = http://gis.wwfus.org/wildfinder/ |doi = 10.1641/0006-3568(2001)051[0933:TEOTWA]2.0.CO;2 }}</ref> {| class="toccolours" cellpadding="4" cellspacing="0" style="float:right;margin:0 0 1em 1em;font-size:95%;clear:right" |- | colspan="2" style="background:#ccf;text-align:center"| '''''ಪಾಲ್ಮೆಟ್ಟೊ ರಾಷ್ಟ್ರ'' ''' |- | colspan="2" style="background:#ccf;text-align:center"| '''''ರಾಷ್ಟ್ರದ ಚಿಹ್ನೆಗಳು'' ''' |- | ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ: | ಕೊಲಂಬಿಯಾ |- | ರಾಷ್ಟ್ರದ ಧ್ಯೇಯೋಕ್ತಿಗಳು: | ಡಮ್ ಸ್ಪೈರೋ ಸ್ಪೆರೋ <br /> (ವೈಲ್ ಇ ಬ್ರೀದ್, ಐ ಹೋಪ್) <br /> ಮತ್ತುಎನಿಮಿಸ್ ಒಪಿಬ್ಯುಸ್ಕ್ ಪರಾಟಿ <br /> (ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ) |- | ರಾಷ್ಟ್ರದ ಧ್ಯೇಯವಚನ: | ನಗುತ್ತಿರುವ ಮುಖಗಳು ಸುಂದರ ಮುಖಗಳು |- | ರಾಷ್ಟ್ರ ಗೀತೆಗಳು | "ಕೆರೊಲಿನಾ" ಮತ್ತು <br />" ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ" |- | ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮರ: | ಸಾಬಲ್ ಪಾಲ್ಮೆಟ್ಟೊ |- | ರಾಷ್ಟ್ರಪುಷ್ಪ: | ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಹಳದಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ |- | ರಾಷ್ಟ್ರ ಪಕ್ಷಿ: | ಕೆರೊಲಿನಾ ರೆನ್ |- | ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕಾಡು ಹಕ್ಕಿ: | ಕಾಡು ಟರ್ಕಿ |- | ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸ್ವತ್ತಿನ ಕುದುರೆ: | ಕೆರೊಲಿನಾ ಮಾರ್ಷ್ ಟ್ಯಾಕಿ |- | ರಾಷ್ಟ್ರ ನಾಯಿ: | ಬೊಯ್‌ಕಿನ್ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಯಲ್<ref>{{cite web |url=http://www.scstatehouse.gov/CODE/t01c001.htm#1-1-655 |title=S.C. Code of Laws Title 1 Chapter 1 General Provisions |accessdate=2009-11-15 |archive-date=2009-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090820020838/http://www.scstatehouse.gov/code/t01c001.htm#1-1-655 |url-status=dead }}</ref> |- | ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಾಣಿ: | ಬಿಳಿ-ಬಾಲದ ಜಿಂಕೆ |- | ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸರೀಸೃಪ: | ಪೀನಶೀರ್ಷಿ ಸಮುದ್ರ ಆಮೆ |- | ರಾಷ್ಟ್ರದ ಉಭಯಚರ: | ಬೆಂಕಿ ಮೊಸಳೆ (ಅಗ್ನಿಮಕರ) |- | ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೀನು: | ಸ್ಟ್ರೈಪಡ್ ಬಾಸ್ |- | ರಾಷ್ಟ್ರ ಕ್ರಿಮಿಕೀಟ: | ಕೆರೊಲಿನಾ ಮ್ಯಾಂಟಿಸ್ (ಮಿಡತೆ) |- | ರಾಷ್ಟ್ರ ಪಾತರಗಿತ್ತಿ (ಪತಂಗ): | ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಟೈಗರ್ ಸ್ವಾಲ್ಲೋಟೈಲ್ |- | ರಾಷ್ಟ್ರದ ಫಲ: | ಪೀಚ್<ref>{{cite web |last=South Carolina |first=State of |title=S.C. Code of Laws, SECTION 1-1-680. Official State fruit. |year=1984 |url=http://www.scstatehouse.net/code/t01c001.htm |accessdate=2007-07-15 |postscript=<!--None--> |archive-date=2007-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070630155619/http://www.scstatehouse.net/code/t01c001.htm |url-status=dead }}</ref> |- | ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪಾನೀಯ: | [[ಹಾಲು]]<ref>{{cite web |last=South Carolina |first=State of |title=S.C. Code of Laws, SECTION 1-1-690. Official State beverage. |year=1984 |url=http://www.scstatehouse.net/code/t01c001.htm |accessdate=2007-07-15 |postscript=<!--None--> |archive-date=2007-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070630155619/http://www.scstatehouse.net/code/t01c001.htm |url-status=dead }}</ref> |- | ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರ <br />ಪಾನೀಯ: | [[ಚಹಾ|ಚಹ]]<ref>{{cite web |last=South Carolina |first=State of |title=S.C. Code of Laws, SECTION 1-1-692. Official State hospitality beverage. |year=1995 |url=http://www.scstatehouse.net/code/t01c001.htm |accessdate=2007-07-15 |postscript=<!--None--> |archive-date=2007-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070630155619/http://www.scstatehouse.net/code/t01c001.htm |url-status=dead }}</ref> |- | ರಾಷ್ಟ್ರದ ಗೇಮ್‌ಸ್ಟೋನ್: | ಪದ್ಮರಾಗ |- | ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹರಳು: | [[ನೀಲಿ]] ಗ್ರ್ಯಾನೈಟ್ |- | ರಾಷ್ಟ್ರದ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ: | ಬೀಚ್ (ಕಡಲ ತೀರದ) ಸಂಗೀತ |- | ರಾಷ್ಟ್ರ ನೃತ್ಯ: | ಶಾಗ್ |- | ರಾಷ್ಟ್ರದ ಉಪಾಹಾರ: | ಬೇಯಿಸಿದ ಕಡಲೆಕಾಯಿ<ref>{{cite web |last=South Carolina |first=State of |title=S.C. Code of Laws, SECTION 1-1-682. Official state snack food. |year=2006 |url=http://www.scstatehouse.net/code/t01c001.htm |accessdate=2007-07-15 |postscript=<!--None--> |archive-date=2007-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070630155619/http://www.scstatehouse.net/code/t01c001.htm |url-status=dead }}</ref> |- | ರಾಷ್ಟ್ರ ಕೌಶಲ್ಯ: | ಸಿಹಿ ಹುಲ್ಲು ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಹೆಣೆಯುವುದು |- | ರಾಷ್ಟ್ರ ಚತುರ್ಥಾಂಶ | [[ಚಿತ್ರ:South Carolina quarter, reverse side, 2000.jpg|100px]] |} ಕರಾವಳಿ ಮೈದಾನದ ಸ್ವಲ್ಪ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಹಿಲ್ಸ್ (ಮರಳುಗುಡ್ಡ) ಪ್ರದೇಶವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಿಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಎಂದೂ ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಯಾವಾಗ ಭೂಮಿಯು ಮುಳುಗಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತೋ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರಗಳು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾಗಿನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಹಳೆಯ ಕರಾವಳಿ ಮರಳಿನ ರಾಶಿಗಳ ಅಲ್ಪಾವಶೇಷಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೀಡ್‌ಮೊಂಟ್ (ಅಪ್‌ಸ್ಟೇಟ್) ಪ್ರದೇಶವು ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ, ನಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪರ್ವತಗಳ ಸರಣಿಗಳ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಡ್ದಗಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ, ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ವಿರಳವಾಗಿ ಕಲ್ಲಿನ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಮಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುವಂತಹ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪೀಡ್‌ಮೊಂಟ್‌ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಅದು ಈಗ ಪುನಃ ಕಾಡಾಗಿ ನವೀಕರಣಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಕಾಡುಗಳು ಸೌತ್‌ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಮಿಶ್ರ ಕಾಡುಗಳ ಇಕೋರೀಜನ್‌ಗಳಾಗಿವೆ (ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ).<ref name="ecoregions"/> ಪೀಡ್‌ಮೊಂಟ್‍ನ ಸೌತ್‌ಈಸ್ಟ್ ಭಾಗದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ''ಫಾಲ್ ಲೈನ್'' ಇದೆ, ಅಲ್ಲಿ ನದಿಗಳು ಕರಾವಳಿ ಮೈದಾನದ ಕಡೆಗೆ ಧುಮ್ಮಿಕ್ಕುತ್ತವೆ. ಫಾಲ್ ಲೈನ್ ಇದು ಮುಂಚಿನ ಜಲ ವಿದ್ಯುತ್‌ನ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಚಾಲಕ ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಿಲ್‌ಗಳು (ಗಿರಣಿಗಳು) ಈ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕೋಲಂಬಿಯಾವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ನಗರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ನೀಡಿದವು. ದೊಡ್ದದಾದ ನದಿಗಳು ಫಾಲ್ ಲೈನ್‌ನವರೆಗೆ ನೌಕಾಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿವೆ, ಅವುಗಳು ಮಿಲ್ ನಗರಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಪೀಡ್‌ಮೊಂಟ್‌ನ ನಾರ್ತ್‌ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಭಾಗವೂ ಕೂಡ '''ಫೂಟ್‌ಹಿಲ್ಸ್''' ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಚೆರಕೀ ಪಾರ್ಕ್‌ವೇ ಇದು ಈ ಸಮುದ್ರದ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವಾಗ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ನಯನ ಮನೋಹರ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಟೇಬಲ್ ರಾಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:TableRockMountain.jpg|thumb|200px|left|ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಟೇಬಲ್ ರಾಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಪಾರ್ಕ್]] ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವುದು ಬ್ಲೂ ರಿಜ್ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ, ಇದು ಬ್ಲೂ ರಿಜ್ ಪರ್ವತಗಳ ಒಂದು ಇಳಿಜಾರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಅಪಾಲಾಚೈನ್‌ನ ಸರಣಿಯಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾ ಮತ್ತು [[ಜಾರ್ಜಿಯ (ಅಮೇರಿಕ ದೇಶದ ರಾಜ್ಯ)|ಜಾರ್ಜಿಯಾ]]ದವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ. ಸಾಸ್ಸಾಫ್ರಾಸ್ ಪರ್ವತವು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ {{convert|3560|ft|m}} ದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಉನ್ನತ ಬಿಂದುವಾಗಿದೆ, ಇದು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.<ref name="usgs"/> ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಸೀಸರ್ಸ್ ಹೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಪಾರ್ಕ್ ಕೂಡ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೆಶದಲ್ಲಿ ಅಪಾಲಾಚೈನ್-ಬ್ಲೂ ರಿಜ್ ಕಾಡುಗಳ ಇಕೋರೀಜನ್ ಕೂಡ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="ecoregions"/> ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜಿಯಾಗಳ ನಡುವಣ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಚಟ್ಟೊಗಾ ನದಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಬಿಳಿನೀರಿನ ರಾಫ್ಟಿಂಗ್ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಭೂಕಂಪಗಳು ಕೂಡ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಂಪನವು ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ಟನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕರಾವಳಿ ಗಡಿಯ ಕೆಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ 3 (ಎಫ್‌ಇ‌ಎಮ್‌ಎ) ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾದ ಸರಾಸರಿ 10–15 ಭೂಕಂಪಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. 1886 ರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ಟನ್ ಭೂಕಂಪವು ಸೌತ್‌ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು‌ಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಭೂಕಂಪಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಘಾಸಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಭೂಕಂಪವಾಗಿತ್ತು. ಈ 7.2 ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಕಂಪವು 60 ಜನರನ್ನು ಮರಣಕ್ಕೀಡುಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ನಗರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಿತು.<ref>(''ಸೈಸ್ಮಿಸಿಟಿ ಆಫ್ ದ ಯುನೈಟೇಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‍ನಿಂದ ಸಂಕ್ಷೇಪಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, 1568–1989 '', ಕಾರ್ಲ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಸ್ಟೋವರ್ ಮತ್ತು ಜೆರ್ರಿ ಎಲ್ ಕಾಫ್‌ಮನ್‌ರಿಂದ (ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ), ಯುಎಸ್‌ ಜಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೆ ಫ್ರೊಫೆಶನಲ್ ಪೇಪರ್ 1527, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸರ್ಕಾರಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ ಕಛೇರಿ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್: 1993.)</ref> ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಮೇಲೆ ದಪ್ಪವಾದ ಚರಟಗಳ ರಾಶಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳ ದೋಷಗಳ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ದೋಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳು ಪ್ಲೇಟ್ ಗಡಿಯ ಹೊರತಾಗಿ ಪ್ಲೇಟ್ಸ್‌ನ ಒಳಗಡೆಯೇ ಇವೆ. === ಸರೋವರಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Lake Moultrie.jpg|thumb|left|200px|ಲೇಕ್ ಮೌಲ್ಟ್ರಿ]] ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವು {{convert|683|sqmi|km2}}, ಅಥವಾ {{convert|437672|acre|km2|-1}} ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆಯುವಂತಹ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ [[ಸರೋವರ|ಸರೊವರ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳು ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಸರೋವರಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.sciway.net/tourism/lakes.html |title=South Carolina SC - Lakes |publisher=Sciway.net |date= |accessdate=2010-07-31}}</ref> * ಮ್ಯಾರಿಯನ್ ಸರೋವರ {{convert|110000|acre|km2|-1}} * ಸ್ಟೊರ್ಮ್ ಥುರ್ಮೌಂಡ್ ಸರೋವರ {{convert|71100|acre|km2|-1}} * ಮೌಲ್ಟ್ರಿ ಸರೋವರ {{convert|60000|acre|km2|-1}} * ಹಾರ್ಟ್‌ವೆಲ್ ಸರೋವರ {{convert|56000|acre|km2|-1}} * ಮುರ್ರಿ ಸರೋವರ {{convert|50000|acre|km2|-1}} * ರುಸೆಲ್ ಸರೋವರ {{convert|26650|acre|km2|-1}} * ಕಿಯೋವೀ ಸರೋವರ {{convert|18372|acre|km2|-1}} * ವೈಲೀ ಸರೋವರ {{convert|13400|acre|km2|-1}} * ವ್ಯಾಟಿರೀ ಸರೋವರ {{convert|13250|acre|km2|-1}} * ಗ್ರೀನ್‌ವುಡ್ ಸರೋವರ {{convert|11400|acre|km2|-1}} * ಜೊಕಾಸೀ ಸರೋವರ {{convert|7500|acre|km2|-1}} === ಹವಾಮಾನ === {{Main|Climate of South Carolina}} [[ಚಿತ್ರ:Hurricane Hugo 1989 sept 21 1844Z.jpg|300px|thumb|left|1989ರಲ್ಲಿ 4ನೇ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹ್ಯೂಗೊ ಚಂಡಮಾರುತ.]] ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವು ತೇವಾಂಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಹವಮಾನವನ್ನು (ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಹವಾಮಾನ ವಿಂಗಡನೆ ''ಸಿಎಫ್‌ಎ'' ) ಹೊಂದಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ "ಅಪ್‌ಸ್ಟೇಟ್" ಅಥವಾ "ಅಪ್‌ಕಂಟ್ರಿ"ಯಲ್ಲಿನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಕರಾವಳಿ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೆಶಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವು ತಾಪದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವು ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ {{convert|86|-|93|F|C}} ನಡುವೆ ಸರಾಸರಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಕಡಿಮೆ ತೇವಾಂಶಗಳು ಕರಾವಳಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ {{convert|70|-|74|F|C}} ಇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಳ {{convert|66|-|73|F|C}} ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಇರುತ್ತವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದ ತಾಪಮಾನಗಳು ಕಡಿಮೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸರಿಸುಮಾರು {{convert|60|°F|°C|abbr=on}} ಸರಾಸರಿಯನ್ನು ತಲುಪುವ ತಾಪಮಾನಗಳ ಜೊತೆಗೆ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಳಿಗಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಕನಿಷ್ಠ ಮಿತಿಗಳು 40°ಫ್ಯಾರನ್‌ಹೀಟ್ (5-8&nbsp;°ಸೆಲ್ಷಿಯಸ್) ನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಒಳಪ್ರದೇಶ ಕೋಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಸರಾಸರಿ ಜನವರಿಯ ರಾತ್ರಿಯ ಕನಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯು ಸರಿಸುಮಾರು {{convert|35|°F|°C|abbr=on}} ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಪ್‌ಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವ ಮಿತಿಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೆಳಗಿರುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ತಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ತಿ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವಕ್ಷೇಪನವು ಹೇರಳವಾಗಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವು ತೇವಾಂಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬೇಸಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಒಳಪ್ರದೇಶದ ಮಾರ್ಚ್ ತೇವಾಂಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ ತಿಂಗಳಾಗಿರುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಹಿಮಸುರಿತವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಇಂಚಿಗಿಂತ 2.5&nbsp;ಸೆಂ.ಮಿ) ಕಡಿಮೆ ಹಿಮಸುರಿತವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ (ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಕರಾವಳಿಗೆ) ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲದ ಹಿಮಸುರಿತವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲ. ಆಂತರಿಕ ಪ್ರದೇಶವು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಿಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಹಿಮಸುರಿತವು ಯಾವುದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ {{convert|6|in|cm|2|abbr=off}} ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ನಾರ್ತ್‌ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಪರ್ವತಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಹಿಮಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಮಳೆಯು ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭವಿಸುವ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಯ ಸೇತುವೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಬ್ರಿಜ್ ಐಸಸ್ ಬಿಫೋರ್ ರೋಡ್" ಎಂಬುದಾಗಿ ಬರೆದಿರಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯವು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಹರಿಕೇನ್ ಚಂಡಮಾರುತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ, ಅದು ಜೂನ್ 1 ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 30 ರವರೆಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆಗ್ನೇಯ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಕರಾವಳಿ ತೀರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯದ ಖಂಡನೀಯತೆಯು ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಕೇಪ್ ವೆರ್ಡೆ ಹರಿಕೇನ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುವ ಎರಡು ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಹ ವಿಭಾಗದ 4 ಹರಿಕೇನ್‌ಗಳು ಹ್ಯಾಜೆಲ್ (1954) ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಗೋ (1989) ಇವುಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವು ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಸರಿಸುಮಾರು 50 ದಿನಗಳ ಚಂಡಮಾರುತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಇನ್ನೂ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಕೊಲ್ಲಿಗಳ ಕಡೆಗೆ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಸುಂಟರಗಾಳಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಕೂಡ, ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸುಂಟರಗಾಳಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸರಿಸುಮಾರು 14 ಸುಂಟರಗಾಳಿಗಳ ಹೊಡೆತಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಲಿಕಲ್ಲುಗಳು ಹಲವಾರು ಸುಂಟರಗಾಳಿಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಶೀತಲ ಗಾಳಿಯ ಕೊನೆಯ ಜೊತೆಗಿನ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಭಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Annual average number of tornadoes">[http://www.ncdc.noaa.gov/img/climate/research/tornado/small/avgt5304.gif ಎನ್‌ಒಎ‌ಎ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕೈಮ್ಯಾಟಿಕ್ ದಾಟಾ ಸೆಂಟರ್]. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 2006ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> {| class="wikitable" "text-align:center;font-size:90%;"| | colspan="13" style="text-align:center;font-size:120%;background:#E8EAFA;"|ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಅನೇಕ ನಗರಗಳ ಮಾಸಿಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗರಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಟ ತಾಪಮಾನಗಳು ಫ್ಯಾರನ್‌ಹೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ. |- ! style="background:#e5afaa; color:#000; height:17px;"| City ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ಜನವರಿ ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ಫೆಬ್ರುವರಿ ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ಏಪ್ರಿಲ್ ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ಮೇ ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ಜೂನ್ ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ಜುಲೈ ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ಅಕ್ಟೋಬರ್ ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ನವೆಂಬರ್ ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ಡಿಸೆಂಬರ್ |- ! style="background:#f8f3ca; color:#000; height:16px;"| ಚಾರ್ಲ್‌ಟನ್ | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 59/37 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 62/39 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 69/46 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 76/52 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 83/61 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 88/68 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 91/72 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 89/72 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 85/67 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 77/55 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 70/46 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 62/39 |- ! style="background:#c5dfe1; color:#000; height:16px;"| ಕೋಲಂಬಿಯಾ | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 55/34 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 60/36 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 67/44 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 76/51 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 83/60 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 89/68 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 92/72 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 90/71 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 85/65 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 76/52 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 67/43 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 58/36 |- ! style="background:#f8f3ca; color:#000; height:16px;"| ಗ್ರೀನ್‌ವಿಲ್ಲೆ | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 50/31 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 55/34 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 63/40 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 71/47 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 78/56 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 85/64 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 89/69 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 87/68 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 81/62 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 71/50 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 61/41 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 53/34 |- | colspan="13" style="text-align:center;font-size:90%;background:#E8EAFA;"|''<ref>{{cite web |url=http://www.ustravelweather.com/south-carolina/ |title=South Carolina Weather&#124;South Carolina Weather Forecast&#124;South Carolina Climate |publisher=Ustravelweather.com |date= |accessdate=2010-07-31 |archive-date=2010-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100823074732/http://www.ustravelweather.com/south-carolina/ |url-status=dead }}</ref>'' |} <br /> {| class="wikitable" "text-align:center;font-size:90%;"| | colspan="13" style="text-align:center;font-size:120%;background:#E8EAFA;"|ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಅನೇಕ ನಗರಗಳ ಮಾಸಿಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗರಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಟ ತಾಪಮಾನಗಳು °ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ನಲ್ಲಿ (ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ) |- ! style="background:#e5afaa; color:#000; height:17px;"| City ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ಜನವರಿ ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ಫೆಬ್ರುವರಿ ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ಮಾರ್ಚ್ ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ಏಪ್ರಿಲ್ ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ಮೇ ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ಜೂನ್ ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ಜುಲೈ ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ಆಗಸ್ಟ್ ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ಅಕ್ಟೋಬರ್ ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ನವೆಂಬರ್ ! style="background:#e5afaa; color:#000;"| ಡಿಸೆಂಬರ್ |- ! style="background:#f8f3ca; color:#000; height:16px;"| ಚಾರ್ಲ್‌ಟನ್ | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 15/3 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 17/4 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 21/8 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 23/11 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 28/16 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 31/20 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 33/22 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 32/22 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 29/19 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 25/13 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 21/8 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 17/4 |- ! style="background:#c5dfe1; color:#000; height:16px;"| ಕೋಲಂಬಿಯಾ | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 13/1 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 16/2 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 19/7 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 24/11 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 28/16 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 32/20 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 33/22 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 32/22 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 29/18 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 24/11 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 19/6 | style="text-align:center; background:#c5dfe1; color:#000;"| 14/2 |- ! style="background:#f8f3ca; color:#000; height:16px;"| ಗೀನ್‌ವಿಲ್ಲೆ | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 10/-1 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 13/1 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 17/4 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 22/8 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 26/13 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 30/18 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 32/21 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 31/20 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 27/17 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 22/10 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 16/5 | style="text-align:center; background:#f8f3ca; color:#000;"| 12/1 |- | colspan="13" style="text-align:center;font-size:90%;background:#E8EAFA;"| ''<ref>http://ggweather.com/101/convert.htm</ref>'' |} == ಇತಿಹಾಸ == {{Main|History of South Carolina}} ==== ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳು ==== [[ಚಿತ್ರ:Arcadia Plantation 1893 Georgetown County.jpg|thumb|right|250px|ಅರ್ಕಾಡಿಯಾ ಪ್ಲ್ಯಾಂಟೇಶನ್,ಸಿರ್ಕಾ 1893, ಜಾರ್ಜ್‌ಟೌನ್ ಕೌಂಟಿ]] ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ವಸಾಹತು ರಾಜ ಎರಡನೇಯ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ತನ್ನ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ವಸಾಹತನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಕಳುಹಿಸಿದ ಎಂಟು ಶ್ರೀಮಂತರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಬಾರ್ಬಡೋಸ್|ಬಾರ್ಬಡೊಸ್]]‌ರಿಂದ. ರಾಜ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಈ ಎಂಟು ಶ್ರೀಮಂತರಿಗೆ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಯ ಹಕ್ಕುಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದನು,(ಕೆರೊಲಿನಾ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಭೂಮಿ) ಏಕೆಂದರೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ರಾಜನು ತನ್ನ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಈ ಎಂಟು ಶ್ರೀಮಂತರು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಕೆರೊಲಿನಾ ಮೂಲತಃ ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು, (ಪೋರ್ಟ್ ಕ್ಯಾರಿಲೈನ್ ನೋಡಿ) ಆದರೆ ಸ್ಪೇನ್ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪಿನ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನಿನ ಜನರು ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ಸಾದರು. ಕೆರೊಲಿನಾ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರ ಉದ್ದೇಶವೆನೆಂದರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಲಾಭ ಗಳಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಜಾನ್ ಲಾಕ್ ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯು ಈ ವಸಾಹತುವಿಗಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಅಥವಾ ಸರಕಾರದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬರೆದನು, ಇದರಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ ಕುರಿತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಹೀಗಿದ್ದರು ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾಯಿತು, ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಯಾರು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಭೂಮಿಯು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಕೆರೊಲಿನಾ ಉದಯವಾಯಿತು ಕೆರೊಲಿನಾ ಯೋಜನಾಬದ್ಧವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಲಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಎಂದು ವಿಭಾಗಿಸಲಾಯಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಎರಡು ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವಾದ ವಸಾಹತುಗಳು ಉಗಮವಾದವು. ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆರೊಲಿನಾದ ಸ್ಥಾಪಕರು ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಯಸಿದ್ದರು. 1719ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಸ್ಥಾಪಕರು ಅಲ್ಲಿನ ಭೂ ಮಾಲೀಕರಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ, 1729ರಲ್ಲಿ, ಕೆರೊಲಿನಾ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಸಾಹತುವಾಯಿತು ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ. ವರ್ಜಿನಿಯಾ ಒಳನಾಡಿನಿಂದ ಬಂದ ರೈತರು ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾದರು. ತಂಬಾಕನ್ನು ಬೆಳೆದರು, ಮತ್ತು ಮರಮಟ್ಟು ಮತ್ತು ಟಾರ್ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು. ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಬಂದರಿನ ಕೊರತೆ ಇದ್ದಿದ್ದರಿಂದ ಹಲವಾರು ರೈತರು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾನ ನಡೆಸಲು ವರ್ಜಿನಿಯಾದ ಬಂದರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವು ಫಲವತ್ತಾದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಟೌನ್‌ನಂತಹ ಒಳ್ಳೆಯ ಬಂದರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಏಳಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ವಸಾಹತು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿತು, ಡೀರ‍್ಸ್ಕಿನ್ ಮತ್ತು ನಾಟ ಮತ್ತು ಗೋಮಾಂಸದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಸ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಲಾಯಿತು! ಎಲಿಸಾ ಲುಕಾಸ್ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆ ಇಂಡಿಗೊ ನೀಲಿ ಹೂ ಬಿಡುವ ಗಿಡವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದಳು. ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಬಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣಹಾಕಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವಾಗ ಮಾಡುವ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಕೂಲಿಯವರ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಎರಡು ಕೆರೊಲಿನಾಗಳು ಗುಲಾಮಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡವು. ==== ಅಮೆರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ ==== ಮಾರ್ಚ್ 15, 1776ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾನ್ ರಾಟ್ಲೆಜ್‌ನ ಮುಖಂಡತ್ವದಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವಸಾಹತು ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಯಿತು ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು, ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲನೇಯ ವಸಾಹತು ಇದಾಯಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 5, 1778ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು-ಅನುಚ್ಛೇಧಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು. ಆದರೆ 1780ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಠರು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ರಾಜ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಪಡೆಯಲು ಸಫಲವಾದ ಬಂಡುಕೋರರಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ನೀಡಿದರು. ಜನವರಿ 17, 1781ರಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವನ್ನು ಪುನಃ ಗೆದ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೋಪನ್ಸ್ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಈಗಿರುವ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂವಿಧಾನ|ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂವಿಧಾನ]]ವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17,1787ರಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಮೇ 23, 1788ರಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವ ಎಂಟನೇಯ ರಾಜ್ಯ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಗುಲಾಮಗಿರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದಂತಾಯಿತು. ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಸಾವಿರದಷ್ಟು ಗುಲಾಮರು ಸ್ವಾತಂತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ರಿಟೀಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ ಆರಂಭಿಸಿದರು, ಹೋರಾಟದ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಗುಲಾಮಗಿರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವಾರು ಜನರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ಹೋರಾಟದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಂದಾಜು 25,000 ಗುಲಾಮರು (ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿದ್ದ ಶೇ 30%ರಷ್ಟು) ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು, ಉಳಿದವರು ವಲಸೆ ಹೋದರು ಅಥವಾ ಯುದ್ಧ ಸ್ಫೋಟವಾದಾಗ ಸತ್ತು ಹೋದರು.<ref>ಪೀಟರ್ ಕೊಲ್ಚಿನ್, ''ಅಮೆರಿಕನ್ ಸ್ಲೇವರಿ 1619–1877'', ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್:ಹಿಲ್ ಮತ್ತು ವಾಂಗ್, 1994, ಪು.73</ref> [[ಚಿತ್ರ:charlestonhome.jpg|thumb|right|250px|ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಊರು "ದ ಬ್ಯಾಟರಿಯಲ್ಲಿದೆ," ಡೌನ್‍ಟೌನ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶ - ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಗರ. "ದಿ ಬ್ಯಾಟರಿ" ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವೈಟ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.]] ==== ಸಂಯುಕ್ತ ಅವಧಿ ==== ಫಿಲಿಡೆಲ್ಫಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಫೆಡರಾಲಿಸ್ಟ್ ಗಣ್ಯರು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ನಡೆವೆ ಸಂಘರ್ಷ ಇದ್ದುದರಿಂದ 1783 ಮತ್ತು 1795ರ ನಡುವೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿ ಹದಗೆಟ್ಟಿತ್ತು. ನಂತರ, ಕೆಲವೊಂದು ಗಣರಾಜ್ಯ ಸಮಾಜಗಳು ಜಫರ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ನೇತೃತ್ವದ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ -ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ಸ್‌ಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಪಕ್ಷಗಳು ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಜಾಸತ್ತೆ ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಫ್ರೆಂಚ್ ತಮ್ಮ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು {0}ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿ{/0}(1789–1795)ಗೆ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಯುಎಸ್‌ಎಯಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ಟನ್(ನ್ಯೂ ಒರ್ಲಿನ್ಸ್) ನಗರವು ಫ್ರೆಂಚ್‌ನಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಹಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಪಿಂಕಿ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಯಂ ಮೌಲ್ಟ್ರಿಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಗವರ್ನರ್‌ಗಳು, ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ, ತಂತ್ರಕುಶಲತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಫ್ರೆಂಚ್ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾಗೆ ಬಂದರು. ಎಕ್ಸ್‌ವೈಜೆಡ್ ಅಫೇರ್‌ನಿಂದಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಬಗೆಗಿದ್ದ ಫ್ರೆಂಚ್‌ನ ನಿಲುವು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ==== ಯುದ್ಧ ಪೂರ್ವದ ಅವಧಿ ==== ಯುದ್ಧ ಪೂರ್ವದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ರದ್ದತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ಇತರ ಯಾವುದೇ ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. state convention passed the, declaring the Federal tariff laws of unconstitutional, null and not to be enforced in the state of ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ after ಫೆಬ್ರವರಿ 1, 1833.1832ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ರಾಜ್ಯ ಸಭೆಯು ರದ್ಧತಿಯ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆಯ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿತು, 1828 ಮತ್ತು 1832ರ ಅಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಇದು ನಲ್ಲಿಫಿಕೇಶನ್ ಕ್ರೈಸಿಸ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಕಾನೂನನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಲು ಅವಶ್ಯಕತೆ ಉಂಟಾದರೆ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಲು ಫೋರ್ಸ್ ಬಿಲ್ ಮೂಲಕ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ರ್ಯೂ ಜಾಕ್ಸನ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಸಂಯುಕ್ತತೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯವ್ಉ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಯು.ಎಸ್ ಮಾಡಿದ ಕಾನೂನನ್ನು ಇವರ ವಿರುದ್ಧ ಚಲಾಯ್.This was the first ಯುಎಸ್‌ legislation denying individual states the right to secede. ಜಾಕ್ಸನ್‌ನ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹೆದರಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ರಾಜ್ಯ ಸಭೆಯು ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸಭೆಸೇರಿತು ಮತ್ತು ಆರ್ಡಿನನ್ಸ್ ಆಫ್ ನಲ್ಲಿಫಿಕೇಶನ್ ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಬಾರದೆಂಬ ಭಾವನೆಯು ತೀವ್ರವಾಗಿತ್ತು. 1856ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಕಾಂಗ್ರಸ್‌ನ ಪ್ರೀಸ್ಟನ್ ಬ್ರೂಕ್ಸ್ ಮೆಸ್ಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್ ಸೆನೆಟರ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸಮ್ನರ್‌ನಿಗೆ ಲೋಹದ ತುದಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಬೆತ್ತದಲ್ಲಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಮ್ನರ್ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡು ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದನು. ಸಮ್ನರ್ ತನ್ನ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮಾತನಾಡಿದನು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಜನತೆಗೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಬ್ರೂಕ್ಸ್ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಂಡನು. ಬ್ರೂಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜಿನಾಮೆ ನೀಡಿದನು ಆದರೆ ಅವನು ಹಿಂದಿರುಗಿದಾಗ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿರೋ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆಯ. ==== ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ==== ಡಿಸೆಂಬರ್ 20, 1860ರಂದು ಲಿಂಕನ್ ಅಮೆರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದಾಗ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ. ಎಪ್ರಿಲ್‌ 12, 1861ರಂದು ಒಕ್ಕೂಟಗಳ ಫಿರಂಗಿಗಳ ಗುಂಪು ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ಟನ್ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿನ ಪೋರ್ಟ್ ಸಮ್ಟರ್‌ ಮೇಲೆ ಶೆಲ್ ದಾಳಿ ಆರಂಭಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ [[ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಂತಃಕಲಹ|ಅಮೆರಿಕಾ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ]] ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಒಕ್ಕೂಟದ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ಟನ್ ಬಂದರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುತ್ತುವರೆದರು ಮತ್ತು ಸೀ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪ್ಲಾಂಟರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವನ್ನು (ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗುಲಾಮರನ್ನು)ರಕ್ಷಿಸಲು ಒಂದು ಒಳ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೊರಟರು. ಒಕ್ಕೂಟದ ಸೈನ್ಯವು ಮಾಜಿ ಗುಲಾಮರಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡು ಅವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಅವರಿಗಾಗಿಯೇ ಸ್ವಲ್ಪ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಸೈನ್ಯವು ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿತ್ತು, ಆದರೆ ಒಳ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ. 1865ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿಗೆ ಜನರಲ್ ವಿಲಿಯಂ ಟೆಕುಮ್ಸೆಹ್ ಶೇರ್ಮನ್ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸಿ ಹಲವಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ಲ್ಯಾಂಟೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 17ರಂದು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಕೊಲಂಬಿಯಾವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅದೇ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಹೋರಾಟ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕೂಡ ಮುಂದುವರೆದು ಮಧ್ಯ ನಗರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವು ನಾಶವಾಯಿತು.[[ಚಿತ್ರ:East bay street 2222.JPG|250px|right|thumb|Coastal towns and cities often have hurricane-resistant Live oaks overarching the streets in historic neighborhoods, such as these on East Bay Street, Georgetown. ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳು]] ==== ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ==== ಯುದ್ಧಾನಂತರ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣಡಡಿಯಲ್ಲಿ (1865–66), ಜೀತವಿಮುಕ್ತರಿಗೆ (ಹಳೆಯ ಕೆಲಸಗಾರರು) ಸೀಮಿತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣದಡಿಯಲ್ಲಿ (1867–1877), ಜೀತವಿಮುಕ್ತರ, ಕಾರ್ಪೆಟ್ ಬ್ಯಾಗರ್ಸ್ (ವಲಸೆ ವಂದವರು) ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಲವಾಗ್ಸ್ (ಪುನರ್ನಿಮಾಣಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲಿಸುವವರು)‌ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಸೈನ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ ಪಡೆಗಳು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಸಂಯುಕ್ತ ಸೈನಿಕರನ್ನು 1877ರ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣವು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು. ಬಿಳಿಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿಗಳು ರೆಡ್ ಶರ್ಟ್ಸ್‌ನಂತಹ ಅರೆಸೈನಿಕ ತಂಡಗಳನ್ನು ಕಪ್ಪು ಮತದಾರರನ್ನು ಹೆದರಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕನ್ಸರ್ವೇಟೀವ್ ವೈಟ್‌ "ರಿಡೀಮರ್ಸ್‌" ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಬರ್ಬನ್ ಡೆಮೊಕ್ರಾಟ್ಸ್‌ಗಳಿಂದ ಅವರು ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಕೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಪುನಃಪಡೆದುಕೊಂಡರು. 1868ರ ಅದ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯ ವರೆಗೆ ಮತದಾರರ ಬದಲಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಶಾಸಕಾಂಗವು ಅದ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಚುನಾಯಕರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತಿದ್ದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಈ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಚುನಾಯಕರನ್ನು ಅಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಕೊನೆಯ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ==== ಜನರ ಮತ್ತು ರೈತಾಪಿಯ ಚಳುವಳಿಗಳು ==== 1890ರ ದಶಕದ ಸಮಯದ ಜನರ ಮತ್ತು ರೈತಾಪಿಯ ಚಳುವಳಿಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಆತಂಕದ ಅಕೃತ್ಯಗಳ ಮೂಲವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. 1895ರ ಹೊಸ ಕನ್ಸರ್ವೇಟೀವ್ ಸಂವಿಧಾನದ ವಾಕ್ಯವೃಂದದ ಪ್ರಕಾರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕರಿಯರು ಮತ್ತು ಬಡ ಬಿಳಿಯರು ಹೊಸ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಾದ ತಲೆಗಂದಾಯಗಳು, ವಾಸಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. 1896ರ ನಂತರ ಕೇವಲ 5,500 ಕಪ್ಪು ಮತದಾರರು ಮಾತ್ರ ನೊಂದಣಾ ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡರು.<ref>[http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=224731 ರಿಚರ್ಡ್ ಎಚ್ ಪೈಲ್ಡ್ಸ್, "ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ, ಆ‍ಯ್‌೦ಟಿ-ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ, ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ಕ್ಯಾನನ್", ''ಕಾನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನಲ್ ಕಮೆಂಟರಿ'', ಸಂಪುಟ.17, 2000, ಪುಟ.12]. 2008ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 10ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> 1900 ಜನಗಣತಿಯು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತೋರಿಸಿತು: ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 58%ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 782,509 ಪ್ರಜೆಗಳು ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>[http://fisher.lib.virginia.edu/collections/stats/histcensus/php/state.php ಹಿಸ್ಟರಿಕಲ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಬ್ರೌಸರ್, 1900 ಯುಎಸ್ ಜನಗಣತಿ, ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವರ್ಜಿನಿಯಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041019003356/http://fisher.lib.virginia.edu/collections/stats/histcensus/php/state.php |date=2004-10-19 }}. 2008ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 15ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> "ಪಿಚ್‌ಫಾರ್ಕ್ ಬೆನ್ ಟಿಲ್ಮನ್‌" 1890 ದಶಕದಿಂದ 1910ರ ವರೆಗೆ ಬಡ ಬಿಳೀ ರೈತರ ನಡುವಿನ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದರು. ==== ಹೆಂಗಸರ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕು ==== ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂವಿಧಾನದ ಹತ್ತೊಂಭತ್ತನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಹಿಳಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತದಾದರೂ 1919ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಜುಲೈ 1, 1969ವರೆಗೂ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆಗಸ್ಟ್‌ 22, 1973ರ ವರೆಗೂ ಸ್ಥಿರೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ.{{citation needed|date=July 2010}} 1970 ಮತ್ತು 1971ರಲ್ಲಿ ಜೋರ್ಜಾ, ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾ, ಮತ್ತು ಲೂಯಿಸಿಯಾನಗಳು ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರೀಕರಿಸಿದವು; ಹತ್ತೊಂಭತ್ತೆನೇಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಮಿಸಿಸಿಪೀ 1984ರವರೆಗೂ ಸ್ಥಿರೀಕರಣಗೊಳ್ಳದೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ==== 20ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರ ==== 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ವಸ್ತ್ರ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ರಾಜ್ಯವು ಕೃಷಿಯಾಧಾರಿತ ಹತ್ತಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಣಿಜ್ಯಾಧಾರಿತ ಬೆಳೆಗಳೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿತು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೈನ್ಯ ನೆಲೆಗಳನ್ನಾಕರ್ಷಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಕಾನ್ಫಿಡರೇಟ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾದ ಧ್ವಜದ ವಿವಾದಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು, 1962ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ (ಕ್ಲೆಸ್ಮಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವೆ ಗಂಟ್‌ನ ಆರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ನೊಂದಾಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು<ref>{{cite book|last=Edgar|first=Walter B.|title=South Carolina: a history|year=1998|publisher=U of South Carolina P|isbn=9781570032554|pages=538|url=https://books.google.com/books?id=EFSbwGk2szgC&pg=PA538}}</ref>), ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲಗೊಳಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಚಳುವಳಿಗಳು ನಡೆದವು.<ref>{{cite book|last=Gold|first=Victor|title=Liberwocky: What Liberals Say and What They Really Mean|year=2004|publisher=Thomas Nelson|isbn=9780785260578|pages=117|url=https://books.google.com/books?id=VORyHHZvVEQC&pg=PT117}}</ref><ref>{{cite book|last=Watts|first=Rebecca Bridges|title=Contemporary southern identity: community through controversy|year=2008|publisher=UP of Mississippi|isbn=9781934110096|pages=89|url=https://books.google.com/books?id=saO6CPN_lRwC&pg=PA89}}</ref> 1994ರಲ್ಲಿ ಧ್ವಜವನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಕರೆನೀಡುವ ದಾವೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite book|last=Hornsby|first=Alton|title=Southerners, too?: essays on the Black South, 1733-1990|year=2004|publisher=UP of America|isbn=9780761828723|pages=x|url=https://books.google.com/books?id=0TWyDQ4iytMC&pg=PR9}}</ref> ಜುಲೈ 1, 2000ರಂದು 1962ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಗವರ್ನರ್‌ ಫ್ರಿಟ್ಜ್ ಹೊಲಿಂಗ್ಸ್‌ನ ಕಛೇರಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಸನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಕಾನ್ಫೆಡರೇಟ್‌ ಧ್ವಜವನ್ನು ತೆಗೆದ ಕೊನೆಯ ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು. ರಾಜ್ಯದ ಸೆನೆಟ್ ಎಪ್ರಿಲ್‌ 12, 2000ರಂದು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು 36ರಲ್ಲಿ 7ರ ಮತಚಲಾಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಕರಡು ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು; ಮಸೂದೆಯು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಮುಂದಿರುವ ಕಾನ್ಫೆಡರೇಟ್‌ ಸೈನಿಕರ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಎದುರಿರುವ ಕಾನ್ಫೆಡರೇಟ್‌ ಧ್ವಜವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಲಾಯಿತು. 66ಕ್ಕೆ 43 ಮತಗಳಿಂದ ಮೇ 18, 2000ರಂದು ಮಸೂದೆಯು ಅಂಗೀಕಾರವಾಯಿತು, ಪ್ರತಿಮೆಯಲ್ಲಿನ {{convert|30|ft|m}} ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದ ಕಾನ್ಫೆಡರೇಟ್‌ ಧ್ವಜದ ಮೇಲೆ ಕ್ರಮಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಭರವಸೆಯ ನಂತರ ಶಾಸನ ಸಭೆಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯು ತಾರಕಕ್ಕೇರಿತು.<ref> {{cite news | last=Brunner| first=Borgna |title=South Carolina's Confederate Flag Comes Down | date=2000-06-30 | url=http://www.infoplease.com/spot/confederate4.html| accessdate=2007-04-19 }}</ref> ಪ್ರತಿಮೆಯಲ್ಲಿನ ಧ್ವಜವು ಎನ್‌ಎಎಸಿಪಿಯಿಂದ ವಿವಾದಗಳಿಗಾಸ್ಪದವಾಯಿತು. ಎನ್‌ಎಎಸಿಪಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಬಹಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಮಾಡಿತು. ಎನ್‌ಸಿ‌ಎಎ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಸಿ‌ಎಎ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ಆತಿಥ್ಯವಹಿಸುವುದನ್ನು ಮೊದಲೇ ಘೋಷಿಸಿದಾಗ ವಿರೋಧಿಸಿತು. ಕಾನ್ಫೆಡರೇಟ್‌ ಧ್ವಜದ ರಾಜ್ಯ ಆಯೋಜಿತ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಬಗ್ಗೆ ಎನ್‌ಎಎಸಿಪಿ ಉಲ್ಲೇಖದಿಂದಾಗಿ ಜುಲೈ 6, 2009ರಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಹೊರಗೆ ಭವಿಷ್ಯತ್ತಿನ ಮೂರು ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು‍.<ref> {{cite news | last=Associated Press | first= | coauthors= | title=ACC moves 3 future baseball tourneys | work= | pages= | language= | publisher= | date=2009-07-06 | url=http://sports.espn.go.com/ncaa/news/story?id=4309688 | accessdate=2009-07-06 }}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == {{See also|Demographics of the United States}} {{USCensusPop |1790=249073 |1800=345591 |1810=415115 |1820=502741 |1830=581185 |1840=594398 |1850=668507 |1860=703708 |1870=705606 |1880=995577 |1890=1151149 |1900=1340316 |1910=1515400 |1920=1683724 |1930=1738765 |1940=1899804 |1950=2117027 |1960=2382594 |1970=2590516 |1980=3121820 |1990=3486703 |2000=4012012 |2005=4321249 |estimate=4561242 |estyear=2009<ref name=08CenEst/> |footnote=See also [[South Carolina historical demographics]] }} [[ಚಿತ್ರ:South Carolina population map.png|thumb|right|250px|ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ದಟ್ಟಣೆಯ ನಕ್ಷೆ]] ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಕೆಂದ್ರೀಕೃತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು {{unit length|mi|2.4|1}} ಸ್ಟೇಟ್‌ ಹೌಸ್‌ನ ಉತ್ತರಭಾಗದ ನಗರವಾದ ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web | title=Population and Population Centers by State: 2000 | publisher=United States Census Bureau | accessdate=2008-12-06 | url=http://www.census.gov/geo/www/cenpop/statecenters.txt}}</ref> ಯುಎಸ್‌ ಜನಗಣತಿ ಬ್ಯೂರೊ ಪ್ರಕಾರ 2009ದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 4,561,242 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿತ್ತು, ಇದು ಮೊದಲಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ 57,962 ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು 2000ಕ್ಕಿಂತ 549,230 ಅಥವಾ 13.6% ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಹೊರಭಾಗದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ 21,947 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ದೇಶದೊಳಗಿನ ವಲಸೆಯು ಒಟ್ಟು 35,664 ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. 133 ಜನರು 2000 ಜನಗಣತಿಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ 21ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.{{citation needed|date=July 2010}} ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೆಲ್ತ್‌ನ ಲ್ಯಾಟಿನೊ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಲಸೆ ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರಕಾರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆಯು 2000 ಮತ್ತು 2005ರ ನಡುವೆ ಉಳಿದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.<ref name="USC_Aug2007">[http://www.sph.sc.edu/cli/documents/CMAReport0809.pdf "ದಿ ಇಕನಾಮಿಕ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಇಂಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ಗ್ರೋವಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಟಿನೊ ಪಾಪ್ಯುಲೇಶನ್ ಇನ್ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ,"] ದ ಕನ್ಸೋರ್ಟಿಯಂ ಫಾರ್ ಲ್ಯಾಟಿನೊ ಇಮಿಗ್ರೇಶನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್‌ನಿಂದ ಎ ಸ್ಟಡಿ ಫಾರ್ ದ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಕಮಿಷನ್ ಫಾರ್ ಮೈನಾರಿಟಿ ಅಫೇರ್ಸ್‌ ತಯಾರಿಸಿತು,ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ, ಆಗಸ್ಟ್‌ 2007. 4 ಜೂನ್‌ 2008ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಒಕ್ಕೂಟದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿನ ಹಿಪೊನಿಕ್ಸ್‌ರನ್ನು ಜನಗಣತಿ ಎಣಿಕೆಗಾರರು ಗಣನೆಗೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರು 400,000ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name="USC_Aug2007"/><ref>[http://mooreschool.sc.edu/export/moore/research/presentstudy/latino/latinoreport0306.pdf ""ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಇಮಿಗ್ರೇಶನ್: ದ ನ್ಯೂ ಫೇಸ್ ಆಫ್ ದ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಲೇಬರ್ ಫೊರ್ಸ್,"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081001171702/http://mooreschool.sc.edu/export/moore/research/presentstudy/latino/latinoreport0306.pdf |date=2008-10-01 }} ಮೋರ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಬಿಜಿನೆಸ್, ಡಿವಿಜನ್ ಆಫ್ ರಿಸರ್ಚ್, ಐಎಂಬಿಎ ಗ್ಲೋಬಲೈಸೇಶನ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್, ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ, ಮಾರ್ಚ್ 2006.</ref> {{US Demographics}} ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪುಗಳೆಂದರೆ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು‌‌ (29.5%), ಅಮೇರಿಕನ್ನರು (13.9%), ಇಂಗ್ಲೀಷರು (8.4%), ಜರ್ಮನ್ನರು (8.4%) ಮತ್ತು ಐರಿಷ್ (7.9%) ಜನರು. ಹೆಚ್ಚಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗುಲಾಮರು, ಮತ್ತು ಅವರ ಪೀಳಿಗೆಯವರು ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಕರಿಯರು ಬೃಹತ್ ವಲಸೆ ಹೋದಾಗ ಬಿಳಿಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಪ್ರಬಲವಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಲೊಕೌಂಟ್ರಿ( ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ಟನ್ ಮತ್ತು ಮೌಂಟ್.ಪ್ಲೀಸಂಟ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಾದ ಭೂಮಿಯ ಬೆಲೆಯಿಂದಾಗಿ ಅದರ ಹೊರಭಾಗ) ಮತ್ತು ಮಿಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದೆ. 6.6%ರಷ್ಟು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 5 ವರ್ಷ ಒಳಗಿನವರು, 25.2% 18 ವರ್ಷ ಒಳಗಿನವರು, ಮತ್ತು 12.1% 65 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರು. ಮಹಿಳೆಯರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 2000ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 51.4% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟಿತ್ತು. ಅಮೇರಿಕಾ ಮೂಲದವರೆಂದು ಸ್ವತಃ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು, ಇಂಗ್ಲೀಷರು ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್ಸ್-ಐರಿಷ್ ಜನರು. === ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು === [http://www.ors2.state.sc.us/population/index.asp ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಆಫೀಸ್ ಆಫ್ ರಿಸರ್ಚ್ & ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081202152758/http://www.ors2.state.sc.us/population/index.asp |date=2008-12-02 }} (ಪ್ರಕ್ಷೇಪ) [http://www.census.gov/ ಜನಗಣತಿ ಬ್ಯೂರೊ](ಅಂದಾಜುಗಳು) {| class="wikitable" |- ! ಕೌಂಟಿ ! ಪೀಠ ! ಪ್ರಸ್ತುತ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ! 2010 ಯೋಜನೆ |- | ಗ್ರೀನವಿಲ್ಲೆ | ಗ್ರೀನವಿಲ್ಲೆ | 428,243 | 431,630 |- | ರಿಚ್ ಲ್ಯಾಡ್ | ಕೊಲಂಬಿಯಾ | 357,734 | 354,380 |- | ಚಾರ್ಲ‌ಸ್ಟನ್ | ಚಾರ್ಲ‌ಸ್ಟನ್ | 339,973 | 345,140 |- | ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್ | ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್ | 275,534 | 300,500 |- | ಹಾರಿ | ಕಾನ್ವೆ | 249,925 | 251,390 |- | ಲೆಕ್ಸಿಂಗ್ಟನ್ | ಲೆಕ್ಸಿಂಗ್ಟನ್ | 248,518 | 254,920 |- | ಯಾರ್ಕ್ | ಯಾರ್ಕ್ | 227,003 | 233,568 |} {{See also|List of South Carolina counties}} === ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು === {{Main|List of cities in South Carolina}} {{Main|List of towns in South Carolina}} {| | [[ಚಿತ್ರ:Columbus Street near Meeting Street 2 Charleston South Carolina.jpg|thumb|140px|Charleston, South Carolina|ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ - ಕೊಲಂಬಸ್ ರಸ್ತೆ]] | [[ಚಿತ್ರ:Charlestonhome.jpg|thumb|140px|Charleston, South Carolina|ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ - ಇ.ಬ್ಯಾಟರಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]] | [[ಚಿತ್ರ:Usc horseshoe.jpg|thumb|140px|Columbia, South Carolina|ಕೊಲಂಬಿಯಾ -ಯುಎಸ್‌ಸಿ ಹಾರ್ಸ್‌ಶೂ-ರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.]] | [[ಚಿತ್ರ:SkylinefromArsenalHill.jpg|thumb|140px|Columbia, South Carolina|ಕೊಲಂಬಿಯಾ - ಆರ್ಸೆನಲ್ ಹಿಲ್‌ನಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಕ್ಷಿತಿಜ]] | | [[ಚಿತ್ರ:Lawsonsfork06.jpg|thumb|140px|Spartanburg, South Carolina|ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್ -ಕಾಟನ್‌ವುಡ್ ಟ್ರೇಲ್‌ನಿಂದ ಲಾಸನ್ಸ್ ಫೊರ್ಕ್ ಕ್ರೀಕ್ ಸ್ವಲ್ಪ ನದಿಯ-ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ.]] |} {| | [[ಚಿತ್ರ:Greenvillenightskyline.jpg|thumb|140px|Greenville, South Carolina|ಗ್ರೀನ್‍ವಿಲ್ಲೆ - ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಕ್ಷಿತಿಜ]] | [[ಚಿತ್ರ:Fallsatgreenvillesc.jpg|thumb|140px|Greenville, South Carolina|ಗ್ರೀನ್‍ವಿಲ್ಲೆ - ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಪಾತ]] | [[ಚಿತ್ರ:Harbour Town July 2007.jpg|thumb|140px|Hilton Head Island, South Carolina|ಹಿಲ್ಟನ್ ಹೆಡ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್-ಹಾರ್ಬರ್ ಟೌನ್]] | [[ಚಿತ್ರ:City of North Charleston city hall.JPG|thumb|140px|North Charleston, South Carolina|ಉತ್ತರ ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ - ಸಿಟಿ ಹಾಲ್]] | [[ಚಿತ್ರ:Myrtle Beach day 2008.jpg|thumb|140px|Myrtle Beach, South Carolina|ಮೈರ್ಟೆಲ್ ಬೀಚ್]] | |} === ಬೃಹತ್ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿಸ್ (ಅಂದಾಜುಪಟ್ಟಿ) === {{Col-begin}} {{Col-2}} * ಕೊಲಾಂಬಿಯಾ - 130,000 * ಚಾರ್ಲ‌ಸ್ಟನ್ - 116,000 * ಉತ್ತರ ಚಾರ್ಲ‌ಸ್ಟನ್ - 115,000 * ರಾಕ್ ಹಿಲ್ - 70,000 * ಮೌಂಟ್ ಪ್ಲಸೆಂಟ್ - 65,000 * ಗ್ರೀನ್‌ವಿಲ್ಲೆ/0} - 63,000 * ಸಮ್ಮರ್ ವಿಲ್ಲೆ - 43,000 * ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್ - 40,000 * ಸಮ್ಟರ್ - 39,000 * ಹಿಲ್ಟೊನ್ ಹೆಡ್ ಐಲಂಡ್(ದ್ವೀಪ) - 34,000 {{Col-2}} * ಮೈರ್ಟಲ್ ಬೀಚ್ -33,000 * ಫ್ಲೊರೆನ್ಸ್ - 32,000 * ಗೂಸೆ ಕ್ರೀಕ್ - 30,000 * ಐಕೆನ್ - 28,000 * ಆ‍ಯ್‌೦ಡರ್ಸನ್ - 26,000 * ಗ್ರೀರ್ - 25,000 * ಗ್ರೀನ್‌ವುಡ್ - 22,000 * ಜೆಮ್ಸ್ ಐಲಂಡ್ - 20,000 * ನಾರ್ತ್ಆಗಸ್ತ - 19,000 * ಇಸ್ಲೆ - 18,000 {{Col-end}} === ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳು === ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅವುಗಳ ನೈಜ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಕಾನೂನು ಪುರಸಭೆಗಳಿಗೆ ನಗರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿಸಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನೈಜ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಮಿರ್ಟಲ್ ಬೀಚ್‌ಗಳ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 50,000 ಆಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅವರ ಪುರ ಸಭೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೊಳಪಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ (ಎಮ್‌ಎಸ್‌ಎಯ) 200,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಆ‍ಯ್‌೦ಡರ್‌ಸನ್‌ನ ಪುರಸಭಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸಮ್ಟರ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ, ಆದರೆ ಆ‍ಯ್‌೦ಡರ್‌ಸನ್‌‌ನ ಪ್ರದೇಶವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಸಮ್ಟರ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 100,000ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ, ಆದರೆ ಆ‍ಯ್‌೦ಡರ್‌ಸನ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 120,000ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ, ಆದರೆ ಆ‍ಯ್‌೦ಡರ್‌ಸನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 200,000 ಹತ್ತಿರವಿದೆ. ರಾಕ್‌ ಹಿಲ್‌ನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಹೀಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ, ಅದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 70,000, ಆದರೆ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 115,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ಟನ್, ಮತ್ತು ಗ್ರೀನವಿಲ್ಲೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ನಗರಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳು 350,000-500,000ರ ನಡುವೆ ಇದೆ, ಆದರೆ ಪುರಸಭೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೊಳಪಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ (ಎಮ್‌ಎಸ್‌ಎಯ) ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳು 600,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಗ್ರೀನವಿಲ್ಲೆ-ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್-ಆ‍ಯ್‌೦ಡರ್‌ಸನ್‌ಗಳೆಲ್ಲದರ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸುಮಾರು 1.2 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರಿದ್ದಾರೆ. === ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನಗರಗಳು === * ಕೊಲಂಬಿಯಾ * ಚಾರ್ಲ‌ಸ್ಟನ್ * ನಾತ್ ಚಾರ್ಲ‌ಸ್ಟನ್ * ಗ್ರೀನ್ ವಿಲ್ಲೆ * ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್ * ರಾಕ್ ಹಿಲ್ * ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್‌ === ಧಾರ್ಮಿಕತೆ === ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇತರ ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳು ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಕ್ರಿಶ್ಟಿಯನ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕವಲ್ಲದ ಜನರು ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಧಾರ್ಮಿಕವಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಜನರಂದರೆ: * [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತರು]] 86% ** ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ – 61% *** ಸದರನ್ ಬಪ್ಟಿಸ್ಟ್ : 45% *** ಮೆತೊಡಿಸ್ಟ್/0}: 15% *** ಪ್ರೆಸ್‌ಬಿಟೇರಿಯನ್ – 4% *** ಇತರೆ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ – 12% ** ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ – 28% ** ಇತರೆ ಕ್ರಿಸ್ಟನ್– 1% * ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕರು – 1% * ಧಾರ್ಮಿಕವಾದಿಗಳಲ್ಲದವರು 9% ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ಟನ್‌ ಸುತ್ತ ಸೆಫರ್ಡಿಕ್ ಜ್ಯೂಗಳು 300 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ<ref>{{cite web |author=Keri Howell wrote: |url=http://www.harvardmagazine.com/on-line/0103137.html |title=A "portion of the People" &#124; Harvard Magazine Jan-Feb 2003 |publisher=Harvardmagazine.com |date=2010-04-05 |accessdate=2010-07-31 |archive-date=2008-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201193427/http://www.harvardmagazine.com/on-line/0103137.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|author=David Banks |url=http://www.npr.org/programs/morning/features/2002/mar/southernjews/index.html |title=300 Years of Jewish History in South Carolina |publisher=NPR |date=2002-03-25 |accessdate=2010-07-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20020803095905/http://www.npr.org/programs/morning/features/2002/mar/southernjews/index.html|archivedate=2002-08-03}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lib.unc.edu/apop/ |title=A Portion of the People: Three Hundred Years of Southern Jewish Life Entrance to Website |publisher=Lib.unc.edu |date=2006-08-18 |accessdate=2010-07-31 |archive-date=2014-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140419001646/http://www2.lib.unc.edu/apop/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.sc.edu/uscpress/2002/3445.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-29 |archive-date=2009-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314051424/http://www.sc.edu/uscpress/2002/3445.html |url-status=dead }}</ref> ಸುಮಾರು 1830ರವರೆಗೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಜ್ಯೂಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಜ್ಯೂಗಳು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಸಮೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಜುದಾಯಿಸಮ್‌ ಧರ್ಮದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 1%ನಷ್ಟು ಕುಸಿದಿದೆ. ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಸಮ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == [[ಚಿತ್ರ:Arthur Ravenel Bridge (from water).jpg|thumb|500px|left|Arthur Ravenel Bridge|ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ ಹಾರ್ಬರ್‌ನಿಂದ ಜೂನಿಯರ್ ಆರ್ಥರ್ ರವೆನೆಲ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್]] ಯುಎಸ್‌ ಬ್ಯೂರೊ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್‌, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಸರಾಸರಿ ರಾಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನವು 1997ರಲ್ಲಿ ಡಾಲರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ $97 ಬಿಲಿಯನ್, ಮತ್ತು 2007ರಲ್ಲಿ $153 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ. ಇದರ ನೈಜ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ|ತಲಾ ಆದಾಯ]]ವು (ಜಿಡಿಪಿ) chained 2000 dollars/ನಕ್ಷೆಯ 2000 ಡಾಲರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 1997ರಲ್ಲಿ $26,772 ಆಗಿದೆ, ಮತ್ತು 2007ರಲ್ಲಿ $28,894 ಆಗಿದೆ; ಅದರ ಪ್ರಕಾರ 1997ರಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ $31,619ರಲ್ಲಿ 85% ನೈಜ ತಲಾ ಆದಾಯವಿತ್ತು, ಮತ್ತು 2007ರಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ $38,020ರಲ್ಲಿ 76%ರಷ್ಟಿದೆ.<ref>[http://www.bea.gov/regional/gsp/ ಗ್ರಾಸ್ ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಟ್ ಬೈ ಸ್ಟೇಟ್], ಜೂನ್ 5, 2008. 2009ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 15ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕೃಷಿಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೆಂದರೆ: ತಂಬಾಕು, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಆಕಳು ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಸೊಯಾಬೀನ್ಸ್, ಭತ್ತ ಮತ್ತು ಹಂದಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೆಂದರೆ: ಬಟ್ಟೆ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಕಾಗದದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು, ಅಟೋಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಆಟೋಮೊಟೀವ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ. 2008 ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿ ರಾಜ್ಯವು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೊಳಗಾಯಿತು. ಜನವರಿ 2010ರ ವೇಳೆಗೆ ರಾಜ್ಯದ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಪ್ರಮಾಣವು 12.6%ರಷ್ಟಿತ್ತು.<ref>^ [http://www.bls.gov/lau/ Bls.gov]; ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು</ref> == ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == === ಪ್ರಮುಖ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು === {{Main|List of numbered highways in South Carolina}} ರಾಜ್ಯದೊಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಸಾಗುವ ಮಾರ್ಗಗಳು ಈ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ: I-20 ಫ್ಲೊರೆನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಮೂಲಕ ಐಕಾನ್ ಸಮೀಪದ ನೈಋತ್ಯ ಗಡಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ; I-26 ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ಟನ್‌ನಿಂದ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್ ಕೌಂಟಿಯ ಉತ್ತರ ಗಡಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ; I-77 ಯಾರ್ಕ್ ಕೌಂಟಿಯಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಲಂಬಿಯಾಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ; I-85 ಶೆರೋಕೀ ಕೌಂಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್‌ವಿಲ್ಲೆ ಮೂಲಕ ಒಕೊನಿ ಕೌಂಟಿಯ ನೈಋತ್ಯ ಗಡಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ; I-385 ಗ್ರೀನ್‌ವಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಹೊರಟು ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಸಮೀಪ I-26ನಿಂದ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು I-95 ದಿಲ್ಲನ್ ಕೌಂಟಿಯ ಆಗ್ನೇಯ ಗಡಿಯಿಂದ ಫ್ಲೊರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮುಂದುವರೆದು ಜಾಸ್ಪರ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಗಡಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. {| width="100%" |- valign="top" | style="width:33%;" | * [[ಚಿತ್ರ:I-20 (SC).svg|30px]] ಅಂತರರಾಜ್ಯ 20 * [[ಚಿತ್ರ:I-26 (SC).svg|30px]]ಅಂತರರಾಜ್ಯ 26 * [[ಚಿತ್ರ:I-73 (SC).svg|30px]] ಇಂಟರ್ ಸ್ಟೇಟ್73 (ಫ್ಯುಚರ್) * [[ಚಿತ್ರ:I-74.svg|30px]] ಇಂಟರ್ ಸ್ಟೇಟ್74 (ಫ್ಯುಚರ್) * [[ಚಿತ್ರ:I-77 (SC).svg|30px]] ಅಂತರರಾಜ್ಯ 77 * [[ಚಿತ್ರ:I-85 (SC).svg|30px]] ಅಂತರರಾಜ್ಯ 85 * [[ಚಿತ್ರ:I-95 (SC).svg|30px]] ಅಂತರರಾಜ್ಯ 95 * [[ಚಿತ್ರ:I-126 (SC).svg|35px]] ಅಂತರರಾಜ್ಯ 126 * [[ಚಿತ್ರ:I-185 (SC).svg|35px]] ಅಂತರರಾಜ್ಯ 185 * [[ಚಿತ್ರ:I-385 (SC).svg|35px]] ಅಂತರರಾಜ್ಯ 385 * [[ಚಿತ್ರ:I-520 (SC).svg|35px]] ಅಂತರರಾಜ್ಯ 520 * [[ಚಿತ್ರ:I-526 (SC).svg|35px]] ಅಂತರರಾಜ್ಯ 526 | style="width:33%;" | * [[ಚಿತ್ರ:US 1.svg|30px]] U.S.ಮಾರ್ಗ 65 * [[ಚಿತ್ರ:US 17.svg|30px]] U.S.ಮಾರ್ಗ 65 * [[ಚಿತ್ರ:US 21.svg|30px]] U.S.ಮಾರ್ಗ 65 * [[ಚಿತ್ರ:US 25.svg|30px]] U.S.ಮಾರ್ಗ 65 * [[ಚಿತ್ರ:US 29.svg|30px]] U.S.ಮಾರ್ಗ 65 * [[ಚಿತ್ರ:US 52.svg|30px]] U.S.ಮಾರ್ಗ 65 * [[ಚಿತ್ರ:US 76.svg|30px]] U.S.ಮಾರ್ಗ 65 * [[ಚಿತ್ರ:US 178.svg|35px]] U.S.ಮಾರ್ಗ 65 * [[ಚಿತ್ರ:US 221.svg|35px]] U.S.ಮಾರ್ಗ 65 * [[ಚಿತ್ರ:US 278.svg|35px]] U.S.ಮಾರ್ಗ 65 * [[ಚಿತ್ರ:US 321.svg|35px]] U.S.ಮಾರ್ಗ 65 * [[ಚಿತ್ರ:US 378.svg|35px]] U.S.ಮಾರ್ಗ 65 |} ಮಾರ್ಚ್ 2008ರಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಎಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್‌ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ "ದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಲಿಟರ್ ಸ್ಕೋರ್‌ಕಾರ್ಡ್" ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯಾದ ಹೆದ್ದರಿಗಳಿಂದ ಕಸವನ್ನು ತೆಗೆಯುವಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ "ಕೆಟ್ಟ" ರಾಜ್ಯ ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಿತು. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೈವೇ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಆ‍ಯ್‌ಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಸ/ಭಗ್ನಾವಶೇಷ ತುಂಬಿದ ಗಾಡಿಗಳಿಂದ ಅಪಾಘಾತಗಳು ನಡೆದು ಮರಣದ ಪ್ರಮಾಣ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ.<ref>^ ಎಸ್. ಸ್ಪಾಸೆಕ್, "ದಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಲಿಟ್ಟೆರ್ ಸ್ಕೋರ್ ಕಾರ್ಡ್" ಮಾರ್ಚ್ 2008.</ref> === ರೈಲು === ==== ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ==== ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಆ‍ಯ್‌ಮ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ನಾಲ್ಕು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ: ಇವುಗಳೆಂದರೆ ಕ್ರೆಸೆಂಟ್, ಪಾಮೆಟ್ಟೊ, ಸಿಲ್ವರ್ ಮೆಟಯೋರ್, ಮತ್ತು ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಟಾರ್. ಕ್ರೆಸೆಂಟ್ ಮಾರ್ಗವು ಬೃಹತ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಟಾರ್ ದೇಶದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪಾಮೆಟ್ಟೊ ಮತ್ತು ಸಿಲ್ವರ್ ಮೆಟಯೋರ್ ಕರಾವಳಿ ತೀರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ==== ನಿಲುಗಡೆಯಾಗುವ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ==== {| class="wikitable" |- !ನಿಲ್ದಾಣ !ಸಂಪರ್ಕಗಳು |- | ಕ್ಯಾಮ್‌ಡೆನ್ | {{rail color box|system=Amtrak|line=Silver Star}} |- | ನಾರ್ತ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ಟನ್ | {{rail color box|system=Amtrak|line=Palmetto}}{{rail color box|system=Amtrak|line=Silver Meteor}} |- | ಕೊಲಂಬಿಯಾ | | {{rail color box|system=Amtrak|line=Silver Star}} |- | ಕ್ಲೆಮ್ಸನ್ | {{rail color box|system=Amtrak|line=Crescent}} |- | ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ | {{rail color box|system=Amtrak|line=Silver Star}} |- | ಡಿಲ್ಲೋನ್ | {{rail color box|system=Amtrak|line=Palmetto}} |- | ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್‌ | {{rail color box|system=Amtrak|line=Palmetto}}{{rail color box|system=Amtrak|line=Silver Meteor}} |- | ಗ್ರೀನ್‌ವಿಲ್ಲೆ | {{rail color box|system=Amtrak|line=Crescent}} |- | ಕಿಂಗ್ಸ್‌ಟ್ರೀ | {{rail color box|system=Amtrak|line=Palmetto}}{{rail color box|system=Amtrak|line=Silver Meteor}} |- | ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್ | {{rail color box|system=Amtrak|line=Crescent}} |- | ಯೆಮಸ್ಸಿ | {{rail color box|system=Amtrak|line=Palmetto}}{{rail color box|system=Amtrak|line=Silver Meteor}} |} ==== ಸಾಗಾಣಿಕೆ ==== ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಾಗಾಣಿಕಾ ವಾಹನಗಳು ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿವೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಸಾಗಾಣಿಕಾ ವಾಹನಗಳು ಸಿಎಸ್‌ಎಕ್ಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫೋರ್ಟೆಶನ್ (CSXT) ಮತ್ತು ನಾರ್‌ಫೋಕ್ ಸೌದರ್ನ್ ರೇಲ್ವೆ (NS). === ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು === {{Main|List of airports in South Carolina}} ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಏಳು ಪ್ರಮುಖವಾದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿದೆ, ಇವೆಲ್ಲವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ಟನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಅತ್ಯಂತ ಜನದಟ್ಟಣೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.aci-na.aero/static/entransit/2007_PRELIMl_passenger_ranking.xls ]{{dead link|date=July 2010}}</ref> ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಗಡಿಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲೊಟ್/ಡೋಗ್ಲಾಸ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ, ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ ಅತಿ ಜನದಟ್ಟಣೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದು 30ನೇಯದಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.aci.aero/cda/aci/display/main/aci_content.jsp?zn=aci&cp=1-5-54-57_9_2__ |title=ಏರ್ಪೊರ್ಟ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ |access-date=2013-08-18 |archive-date=2011-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110531151245/http://www.aci.aero/cda/aci/display/main/aci_content.jsp?zn=aci&cp=1-5-54-57_9_2__ |url-status=dead }}</ref> * ಕೊಲಾಂಬಿಯಾ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ -ಕೊಲಾಂಬಿಯಾ * ಚಾರ್ಲ‌ಸ್ಟನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ-ನಾರ್ತ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ಟನ್ * ಗ್ರೀನ್‌ವಿಲ್ಲೆ-ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ - ಗ್ರೀನ್ ವಿಲ್ಲಿ/ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್ * ಫ್ಲೊರೆನ್ಸ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ - ಫ್ಲೊರೆನ್ಸ್ * ಮೈರ್ಟೆಲ್ ಬೀಚ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ- ಮೈರ್ಟೆಲ್ ಬೀಚ್ * ಹಿಲ್ಟನ್ ಹೆಡ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ- ಹಿಲ್ಟನ್ ಹೆಡ್ ಐಲಂಡ್/ಬ್ಯುಫೊರ್ಟ್ * ರಾಕ್ ಹಿಲ್ /ಯಾರ್ಕ್ ಕೌಂಟಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ - ರಾಕ್ ಹಿಲ್ == ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ == [[ಚಿತ್ರ:SCCapitol0270.jpg|thumb|320px|right|ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ರಾಜ್ಯ ಸಭೆ]] ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಕಾರ್ಯಾಂಗ, ಶಾಸಕಾಂಗ, ನ್ಯಾಯಾಂಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ಕಾರ್ಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಶಾಸಕಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 1865ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿಗೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಗವರ್ನರ್‌ಗಳು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಿಧಾನ ಸಭೆಯಿಂದ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು "ರಾಜ್ಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ" ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತಿತ್ತು. 1865ರ ಸಂವಿಧಾನವು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಚುನಾವಣೆ ಬಯಸಿತು. 1926ರಲ್ಲಿ ಗವರ್ನರ್ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು 1982ರಲ್ಲಿ ಗವರ್ನರ್‌ಗಳು ಎರಡನೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. 1993ರಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೂ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಆರಿಸಿ ಬರುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಲಾಯಿತು. === ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಶಾಖೆ === {{See also|List of Governors of South Carolina}} {{See also|List of Lieutenant Governors of South Carolina}} ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಸಂವಿಧಾನವು 9 ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಾಟು ಮಾಡಿತು ಈ ಬೃಹತ್ ಚನಾವಣೆಯು ಬಹುತೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು: * ಗೌರ್ನರ್ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಕ್ಯಾರೊಲಿನ್‌ * ಲಿಫ್ಟೆನಂಟ್ ಗೌರ್ನರ್ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಕ್ಯಾರೊಲಿನ್‌ * ಸೌತ್ ಕ್ಯಾರೊಲಿನ್‌ ಅಟೊರ್ನಿಜರ್ನಲ್ * ಸೌತ್ ಕ್ಯಾರೊಲಿನ್‌ ಸಹಾಯಕ ಜರ್ನಲ್ * ಸೌತ್ ಕ್ಯಾರೊಲಿನ್‌ ಕಮಿಷನರ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ * ಸೌತ್ ಕ್ಯಾರೊಲಿನ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಜನರಲ್ * ಸೆಕೆಟ್ರರಿ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಕ್ಯಾರೊಲಿನ್‌ * ಸೌತ್ ಕ್ಯಾರೊಲಿನ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ ಖಚಾಂಚಿ * ಸೌತ್ ಕ್ಯಾರೊಲಿನ್‌ ಸೂಪರಿಂಟೆಂಡೆಂಟ್ ಆಫ್ ಏಜುಕೇಷನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಗವರ್ನರ್‌ ರವರು ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲವಧಿಗೆ ಗವರ್ನರ್ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎರಡು ಬಾರಿಯ ಅವಧಿಗಳವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಮಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಯಾನ್‌ಫೊರ್ಡ್‌ ಗವರ್ನರ್‌ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಯಾನ್‌ಫೊರ್ಡ್‌ ರವರು2002ರಲ್ಲಿ ಈ ಹುದ್ದೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡರು ಮತ್ತೆ 2006ರಲ್ಲಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡರು. ಎಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಗವರ್ನರ್‌ ಅವರಿಂದ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಈ ಸ್ಥಾನಗಳು ಬಹುತೇಕ ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಂಭವವಿದೆ. ಗವರ್ನರ್‌ರವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಸಹ ಅನೇಕ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ನೇಮಾಕಾತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಸಹ ಗವರ್ನರ್‌ರವರಿಂದ ಶಿಫಾರಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಶಾಸನ ಸಭೆಯಿಂದ ನೇಮಕವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.sciway.net/gov/state_off.html |title=South Carolina SC - Elected State Government Officials, E-mail Addresses |publisher=Sciway.net |date= |accessdate=2010-07-31}}</ref> === ಶಾಸಕಾಂಗ ಶಾಖೆ === ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ <span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಿಧಾನ ಸಭೆ</span>ಯು ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಭಯ ಸದನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.124ಜನ ಸದಸ್ಯರು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಸದನವನ್ನು ಮತ್ತು 46ಜನ ಸದಸ್ಯರು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಶಾಸನ ಸಭೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಮತ್ತು ಸಂಸದರು 4ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಎರಡು ಸದನಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ರಾಜ್ಯ ಸದನದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗುತ್ತವೆ. === ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಶಾಖೆ === ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಲಯವು ಗೃಹ ಸಂಬಂಧಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಸಂಬಂಧಿ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಯ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ 17ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಾಯದ ಅಥವಾ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರು ಭಾಗಿಯಾದ ಮೊಕದಮ್ಮೆಯ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ, ಕಾನೂನು ಬಾಹೀರ ಆಟದ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೆಲವು ಪಾತಕ ಕೃತ್ಯಗಳ ವಿಚಾರಣವು ಸಂಚಾರಿ ನ್ಯಾಯಲಯದ ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಸಂಚಾರಿ ನ್ಯಾಯಲಯವು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ತನಿಖಾ ನ್ಯಾಯಲಯವಾಗಿದ್ದಿತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ (ದಿ ಕೊರ್ಟ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ ಪ್ಲೀಸ್) ಮತ್ತು ಅಪರಾಧ ವಿಭಾಗ (ದಿ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಜನರಲ್ ಸೆಷನ್)ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಲಯವು ಆಗಿದ್ದು ನಿಯಮಿತ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಕೆಳ ಪ್ರೊಬೆಟ್ ನ್ಯಾಯಲಯದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು, ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೆಟ್ ಕೊರ್ಟ್,ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕೊರ್ಟ್‌,ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟಿವ್ ಲಾ ಜಡ್ಜ್ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಮನವಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟಿವ್ ಮತ್ತು ರೆಗ್ಯುಲೆಟರಿ ಎಜೆನ್ಸಿ‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ 46ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು 16ನ್ಯಾಯಂಗ ಪರಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ 46 ಜನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ವಿಭಾಗಿಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಧೀಶರನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಿಧಾನ ಸಭೆಯು 6ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯ ನ್ಯಾಯಲಯವು ರ‍ಾಜ್ಯ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ [[ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಸ್ವಿಕರಿಸುವ ನ್ಯಾಯಲಯ]]ವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಾಗೀಯ ನ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಲಯಗಳ ವರ್ಜಿಸಲಾದ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳು 7ದರ್ಜೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಮನವಿಯ ನ್ಯಾಯಲಯವನ್ನು 6ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲವಧಿಯ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನ್ಯಾಯಲಯವು ಒಬ್ಬ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಎಂಟು ಜನ ಸಹಾಯಕ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ಮೂಕದಮ್ಮೆಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಮೂರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ 3ತಂಡವಾಗಿ ಇವರು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ನ್ಯಾಯಲಯವು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಿತ್ತು. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಉಚ್ಚನ್ಯಾಯಲಯವು ರಾಜ್ಯ ಉಚ್ಚನ್ಯಾಯಲವು ಆಗಿದ್ದಿತು. ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಜನ ಸಹ ನ್ಯಾಯಧಿಶರುಗಳು 10ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಇಷ್ಟೇ ಬಾರಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವೇನು ಇಲ್ಲ ಆದರೆ ಅವರ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿವೃತ್ತಿಯ ಕಾಲಮಿತಿಯು 72ವರ್ಷಗಳದ್ದಾಗಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ನ್ಯಾಯಲಯದಲ್ಲಿನ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಇಂಥಹ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿವೃತ್ತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಸುತ್ತಿಗೆ ಇಂಥಹ ನ್ಯಾಯ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ. === ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಸಂವಿಧಾನ === {{Main|South Carolina Constitution}} ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವು ಏಳು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: * '''1776''' -ಎಸ್‌ಸಿ ಮೊದಲನೆ ಸಂವಿಧಾನ. * '''1778''' - ಬಗ್ನಗೊಂಡ ಅಂಗ್ಲಿಕ್ಯನ್ ಚರ್ಚ್, ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡ ಜನಪ್ರಿಯ ಮೇಲ್ಮನೆಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತ. * '''1790''' - ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಂಥಹ ಒಳನಾಡಿಗು ಹರಡಿಕೊಂಡಿತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಿಧಾನ ಸಭೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸರ್ಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿತು. * '''1861''' - ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂವಿಧಾನ. * '''1865''' ಪುನಃ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು.abolished property owning qualifications to vote,ಜನಪ್ರಿಯ ಚುನಾಯಿತ ಗವರ್ನರ್ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. * '''1868''' - ಜನಪ್ರಿಯ ಮತದಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಂಗಿಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲು,ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೋಂದುವ ಮೂಲಕ, ಪ್ರಾಂತ್ಯ ರಚನೆ,ಪುರುಷ ಮತದಾರರಿಗೆ ವೇಗ ಚಾಲನೆ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಒಂದು ಅಂಶಆಗಿದ್ದಿತು. * '''1895''' - established attempts to disenfranchise black ಮತದಾರರು, such as the option for poll taxes, literacy tests, etc. '''1895''' - ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಕಾರಣರಾದ ಮತದಾರರು 1895ರಿಂದ ಹಲವಾರು ಭಾರಿ ಹೊಸ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಧನಿ ಎತ್ತಲಾಯಿತು, ಅದು ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರೇರಿತ ಜನಾಂಗೀಯ ಗಲಭೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸಂವಿಧಾನ ಸುಧಾರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೆ ಗವರ್ನರ್ ಮಾರ್ಕ್ ಸ್ಯಾನ್‍ಫೊರ್ಡ್ ರಿಂದ 2008ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ನೂರಾರು ಸಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದು ಪಡಿಗಳನ್ನು 1895ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಳಾಯಿತು.(1966ರಲ್ಲಿ 330 ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು) ಸಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕಾನೂನಿನನ್ವಯ ಮತ್ತು ಹಲವು ವಿಷಯಾಧಾರಿತವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತಿಚಿನ ಅಂದರೆ 1988ರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಗಾತ್ರ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ' ಸಂವಿಧಾನವು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಬೃಹತ್‌ ಸಂವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.<ref>''ದ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯ‌'', ವಾಲ್ಟರ್ ಎಡ್ಗರ್,ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಪ್ರೆಸ್</ref> === ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಏಜೆನ್ಸಿಸ್ === * ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತರಕ್ಷಣಾ ವಿಭಾಗ. ** ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಹೆದ್ದಾರಿ ಗಸ್ತು ವಿಭಾಗ ** ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ರಾಜ್ಯ ಸಂಚಾರ ಸಾರಿಗೆ ಪೋಲಿಸ್ ವಿಭಾಗ. ** ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸೇವಾ ವಿಭಾಗ * ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಅಪರಾಧ ನ್ಯಾಯಧಿಕರಣ ಸಂಸ್ಥೆ. * ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ತಿದ್ಧುಪಡಿ ವಿಭಾಗ * ಎಸ್‌ಸಿ ತಿದ್ದು ಪಡಿ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆ * ಎಸ್‌ಸಿ ತಿದ್ದು ಪಡಿ ಸಮರ್ಥ ತಂಡ (ಶೀಘ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಂಡ-ಎಸ್.ಒ.ಆರ್.ಟಿ- ಸಿಟ್‌ಕನ್‌) * ಎಸ್‌ಸಿ ಅಪ್ರಾಪ್ತರ ನ್ಯಾಯಲಯ ವಿಭಾಗ. * ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಪರೀಕ್ಷಣಾ ವಿಭಾಗ, ಜಾಮೀನು ಮತ್ತು ಕ್ಷಮಾಪನ ಸೇವೆ. * ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ವಿಭಾಗ(ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಇಡಿ) ** ಹೋಮ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ * ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವಿಭಾಗ ** ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಹವಾಮಾನ ವಿಭಾಗ === ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯತೆ === ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳಂತೆಯೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಸತ್ತೀಯ ರೀತಿಯಲಿ ಮತಚಲಾವಣೆಯಾಯಿತು. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧಭಾಗವು ದಕ್ಷಿಣಸೊಲಿಡ್‌‌ನ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಭಾಗವ್ಗಿತ್ತು.. ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷವು 1960ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿತ್ತು. [[ರಿಚರ್ಡ್ ನಿಕ್ಸನ್|ರಿಚಾರ್ಡ್‌ ನಿಕ್ಸನ್]]‘ [[ಜಾನ್ ಎಫ್.ಕೆನೆಡಿ|ಜಾನ್ ಎಫ್ ಕೆನೆಡಿ]]ಯವರಿಂದ ಶೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಮತಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದ್ದರು. 1964ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾರಿ ಗೊಲ್ಡ್‌ವಾಟರ್ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಪ್ರಥಮ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್‌ರಾದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ 19634ರಿಂದ 2008ರವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೇ ಮತ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. 1976ರಲ್ಲಿ [[ಜಿಮ್ಮಿ ಕಾರ್ಟರ್|ಜಿಮ್ಮಿ ಕಾರ್ಟ್]] ಪಕ್ಕದ ಜಿಯೊರ್ಗಿಯ ದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದಾಗ ಗೆರಲ್ಡ್‌ ಫೊರ್ಡ್‌ ರಾಜ್ಯದ್ಯಂತ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು. ಜಾನ್‌ ಮೆಕ್ಕಿನ್ 2008ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಶೇಕಡ 54ರಷ್ಟು ಮತಗಳನ್ನು [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ|ಬರಾಕ್ ಒಬಮಾ]]ರ ವಿರುದ್ಧ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು. ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಪಕ್ಷವು ಈಗ ಗವರ್ನರ್ ಕಛೇರಿ, ತಮ್ಮ 9ರಲ್ಲಿ 8 ಕಛೇರಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಶಾಸಕಾಂಗದ ಎರಡು ಸದನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸಂಸದರುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 6ರಲ್ಲಿ 4ಜನ ಯು.ಎಸ್‌ ಸದನ ಸದಸ್ಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲೂ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವು [[ದಕ್ಷಿಣ]] ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೆ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಚುನಾವಣೆಯಗುತ್ತದೆ, ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಮತ್ತು ಡೆಮೊಕ್ರಿಟಿಕ್ ಪಕ್ಷದ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಪ್ರಂತ್ಯವಾಗಿದೆ, ಪ್ರಥಮ ಹಂತವಾಗಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ಭೂಮಿಕೆಯಾಗಿದೆ.ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಡೆಮೊಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್‌ಗಳಾ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು ಕಾರಣ ಬಹು ಪಾಲು ಮತಗಳು ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಮತಗಳಾಗಿದ್ದು ಇವು ನಿರ್ನಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿವೆ. 1980ರಿಂದ 2008ರ ವರೆಗೆ ಗೆದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ನರು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಪಕ್ಷ ನಿರ್ದೇಶಿತ ನಾಮಿನಿಗಳಾಗಿಯೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ==== ಯು ಎಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಷತ್ತು ==== 110ನೇ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌,ಯು ಎಸ್ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ತಂಡ: * ಲಿಂಡ್ಸೆ ಗ್ರಹಮ್ (ಆರ್) * ಜಿಮ್ ಡಿಮಿಂಟ್ (ಆರ್) ==== ಯು ಎಸ್ ಸದನದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು. ==== ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ನಲ್ಲಿ 6ಜನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: * '''ಜಿಲ್ಲೆ 1''' - ಹೆನ್ರಿ ಇ. ಬ್ರೌನ್,ಜಿಆರ್. (ಆರ್)<ಎಬಿಬಿಆರ್ ಟೈಟಲ್="ಸೂಟ್"> ಆರ್</ಎಬಿಬಿಆರ್> * '''ಜಿಲ್ಲೆ 2''' - ಜೊಯಿವಿಲ್ಸನ್ (ಆರ್) * '''ಜಿಲ್ಲೆ3''' - ಜೆ. ಗ್ರೆಶಾಮ್ ಬರ್ರೆಟ್ಟ್ (ಆರ್) * '''ಜಿಲ್ಲೆ 4''' -ಬೊಬ ಇಗ್ಲಿಸ್(ಆರ್) * '''ಜಿಲ್ಲೆ 5''' - ಜಾನ್ ಎಮ್. ಸ್ಪ್ರಟ್ಟ್, ಜೆಆರ್. (ಡಿ) * '''ಜಿಲ್ಲೆ 6''' - ಜೇಮ್ಸ್ ಕ್ಲೆಬರ್ನ್ (ಡಿ) ಜಿಲ್ಲಾ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿ {{Further|[[Political party strength in South Carolina]]}} === ಹಣಕಾಸು === ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಸಂದರ್ಭದವರೆಗೂ ರಾಜ್ಯವು ಪಾನ ಗೃಹಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೂಜು ಅಡ್ಡೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಇದೇನಾದರು ಬಹುಶಃ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ವಿಡಿಯೋ ಪೊಕರ್ ಮೆಷಿನ್‌ಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದಲ್ಲಿ ಸಾರಾಸರಿ $2 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಠೇವಣಿ ರಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕಸಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಅದೇನೆ ಇದ್ದರು ಜುಲೈ 1ರ 2000ರಂದು ನಡೆದ ಕಾನೂನು ದಾಳಿಯಿಂದ ಕಾನೂನು ಬಾಹೀರವಾಗಿದ್ದ ವಿಡಿಯೋ ಪೊಕರ್ ಮೆಷಿನ್‌ಗಳ ಮಾಲಿಕರ ಮತ್ತು ಒಡೆತನಕ್ಕೆ ಅದರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಡೆದ ಆ ದಾಳಿಯಿಂದ ಅಂಗಡಿಗಳು ಬಾಗಿಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡವು ಮತ್ತು ಆ ಮೆಷಿನ್‌ಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯದೊಳಗಿಂದ ಎತ್ತಂಗಡಿ ಮಾಡಿಸಲಾಯಿತು. ಜುಲೈ 8ರಿಂದ ಅಂಥಹ ಮೆಷಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಾಲಿಕರ ವಿರುದ್ಧ ಅಪರಾಧದ ಅನ್ವಯ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮವನ್ನು ಜರುಗಿಸಲಾಯಿತು.<ref>[https://web.archive.org/web/20060921011533/http://www.sctax.org/NR/rdonlyres/9C72A376-EBE3-462B-8E75-5137B580FE2E/0/sled6100.pdf ವಿಡಿಯೋ ಪೋಕರ್ ಮಷಿನ್ ಲಾಸ್ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಕುರಿತಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಕಾನೂನು ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಹೇಳಿಕೆ ] ([[ಪಿಡಿಎಫ್|PDF]] ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ )</ref><ref>{{cite web|url=http://casinogambling.about.com/library/weekly/aa101899.htm|title=Video Poker Outlawed In South Carolina|access-date=2010-11-29|archive-date=2011-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20110707075011/http://casinogambling.about.com/library/weekly/aa101899.htm|url-status=dead}}</ref> ==== ತೆರಿಗೆಗಳು ==== ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಬಲ್ಲ ಆದಾಯ $13,351ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯದ ವಯಕ್ತಿಕ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಯು ಗರಿಷ್ಟಮಿತಿಯ ತೆರಿಗೆ ದರ ಶೇಕಡಾ 7ನ್ನು ನಿಗಧಿಪಡಿಸಿದೆ.<ref>[http://www.bankrate.com/brm/itax/edit/state/profiles/state_tax_SC.asp ಸೊತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಪರ್ಸನಲ್ ಇನ್‌ಕಂ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090805132715/http://www.bankrate.com/brm/itax/edit/state/profiles/state_tax_SC.asp |date=2009-08-05 }}, Bankrate.com, ಫೆಬ್ರವರಿ 4, 2009. 2009ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 15ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ರಾಜ್ಯದ ಮಾರಾಟತೆರಿಗೆಯ ವರಮಾನವು ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ವಿನಿಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವು 6% ರಾಜ್ಯ ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಕೌಂಟಿಗಳ ತೆರಿಗೆಗಳೊಡನೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯದ ನಂತರ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಎರಡನೆಯ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟೋನ್‌ ನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ತೆರಿಗೆ, ಕೌಂಟಿ ತೆರಿಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಕಟ್ಟೆಯ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಆತಿಥ್ಯದ ತೆರಿಗೆಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ತೆರಿಗೆ ದರವು 10.5%. ಕೆಲವು ಪದಾರ್ಥಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಉದಾರಹರಣೆಗೆ, ಸಿದ್ಧಪಡಿಸದ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳ ಮೇಲೆ 3% ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿದ್ರಾ ವಸತಿ ಬಾಡಿಗೆಮನೆಗಳ ಮೇಲೆ 7% ತೆರಿಗೆಯಿದೆ. 85 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹಿರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾರಾಟತೆರಿಗೆಯ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶೇಕಡಾದಷ್ಟು ಕಡಿತಕ್ಕೊಳಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="Manual2007">[http://www.sctax.org/NR/rdonlyres/DFF35EAD-6533-4ACD-9F38-15CEB747E6C7/0/SeminarManual2007.pdf ಸೇಲ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಯೂಸ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಸೆಮಿನಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್ 2007], ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ, ಜನವರಿ 2007. 2009ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 15ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಕೌಂಟಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರೀಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ 1%ದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ತೆರಿಗೆಯನ್ನೂ ವಿಧಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆಗಳು <ref name="guide"/> ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರಕಾರಗಳು ಸುಮಾರು 3%ರಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯ ವಸತಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನೂ ವಿಧಿಸಬಹುದು.<ref name="Manual2007"/> ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಗಿಸಲ್ಪಡುವ, ಉತ್ತಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳು, ದೋಣಿಗಳು, ಮೋಟಾರುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಅಗಾಗ 5% ಎಕ್ಸೈಸ್ ತೆರಿಗೆ(ಪರವಾನಿಗಿ ಹೊಂದಿದ ಸರಕಿನ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸುವ ತೆರಿಗೆ)ಯನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಗರಿಷ್ಠ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ತೆರಿಗೆಯು $300.<ref name="guide">[http://www.sctax.org/Publications/SalesUseGuide.htm ಎ ಜನರಲ್ ಗೈಡ್ ಟು ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಸೇಲ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಯೂಸ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್], ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 12, 2007. 2009ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 15ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಆಸ್ತಿಯ ತೆರಿಗೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರಕಾರಗಳಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಿರಾಸ್ಥಿ ಹಾಗೂ ವಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳೆರಡೂ ತೆರಿಗೆಗೊಳಪಡುತ್ತವೆ. ಕೌಂಟಿ ವಿಧಿಸಿದ ಆಸ್ತಿತೆರಿಗೆಗಳ ಅಂದಾಜು ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಎರಡು ಭಾಗವನ್ನು ಸಾರ್ಜಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪುರಸಭಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಪುರಸಭೆಯಿಂದ ಒದಗಿಸಲಾಗುವ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಬರುವ ಆಸ್ತಿಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ಈ ತೆರಿಗೆಯು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕತ್ವ ಹೊಂದಿದ ಪಾಲುದಾರರಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅಮೂರ್ತ/ಅಗ್ರಾಹ್ಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳು ತೆರಿಗೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಪ್ರಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ತೆರಿಗೆಗಳೂ ಇಲ್ಲಿಲ್ಲ.<ref>[http://www.bankrate.com/brm/itax/edit/state/profiles/state_tax_SC.asp ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಇನ್ಹೆರಿಟನ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090805132715/http://www.bankrate.com/brm/itax/edit/state/profiles/state_tax_SC.asp |date=2009-08-05 }}, Bankrate.com, ಫೆಬ್ರವರಿ 4, 2009. 2009ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 15ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> == ಶಿಕ್ಷಣ == ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವು "ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಣಿತ ಮತ್ತು [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷಾ]] ಮಟ್ಟ"ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿವುದನ್ನು ಒಪ್ಪದೇ ಇದ್ದ ಕೇವಲ ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2009/08/24/us/24iht-letter.html |work=New York Times |title=A $5 billion bet on better education |date=23 August 2009 | first=Albert R. | last=Hunt | accessdate=May 23, 2010}}</ref> === ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಗಳು === ''(ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪನೆಯ ದಿನಾಂಕದ ಮೇರೆಗೆ)'' [[ಚಿತ್ರ:Tillman Hall (Winthrop University).jpg|thumb|250px|left|ರಾಕ್ ಹಿಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವಿನ್‌ಥ್ರೋಪ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಟಿಲ್ಮನ್ ಹಾಲ್]] ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವು ರಾಜ್ಯ ಬಂಡವಾಳದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಲಾ/ಮಾನವಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಸೈನಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಸಣ್ಣ ಕಾಲೇಜುಗಳವರೆಗೆ, ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಮೂಹಗಳಿಗೇ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದೆ. 1770ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡು1785ರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದ ಚಾರ್ಲೆಸ್ಟನ್ ಕಾಲೇಜು ಉನ್ನತ ಕಲಿಕೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲೇ 13ನೇ ಪುರಾತನ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ಈ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೊದಲ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಪುರಸಭಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಕಾಲೇಜಾಗಿದೆ. ವಸಾಹತು ಕಾಲೇಜುಗಳ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಕರು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಯ ಮೂವರು ರುಜುದಾರ/ಸಹಿದಾರರನ್ನೂ, [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂವಿಧಾನ|ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂವಿಧಾನ]]ದ ಮೂವರು ರುಜುದಾರ/ಸಹಿದಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಒಳಾಂಗಣ ಇಲಾಖೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಾಲಾತಿಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲೇಜಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆವರಣವು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ಟನ್‌ನ ವಸಾಹತು ಕಾಲದ ಕೇಂದ್ರ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಆಗ್ನೇಯಭಾಗದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಗುಣಮಟ್ಟದಿಂದಾಗಿ ಮಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ,<ref>{{cite web |url=http://colleges.usnews.rankingsandreviews.com/usnews/edu/college/rankings/brief/univmas_s_pub_brief.php |title=Best Colleges - Education - US News and World Report |publisher=Colleges.usnews.rankingsandreviews.com |date= |accessdate=2010-07-31 |archive-date=2008-04-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080423041944/http://colleges.usnews.rankingsandreviews.com/usnews/edu/college/rankings/brief/univmas_s_pub_brief.php |url-status=dead }}</ref> ಸಮುದ್ರಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ (ಮರೈನ್ ಬಯೋಲೊಜಿ), ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ (ಕ್ಲಾಸಿಕ್ಸ್), ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸ(ಆರ್ಟ್ ಹಿಸ್ಟರಿ) ಮತ್ತು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆ (ಹಿಸ್ಟೋರಿಕ್ ಪ್ರಿಸರ್ವೇಶನ್‌) ಗಳನ್ನು ಪಠ್ಯವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳ್ಳ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ತಾನು ನೀಡಿದ ಆಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಚಾರ್ಲೆಸ್ಟನ್ ಕಾಲೇಜು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಚಾರ್ಲೆಸ್ಟನ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಉನ್ನತಾಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವು ಹಲವು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತನ್ನ ಉಪಾನ್ಯಾಸಕರ ಸಂಶೋಧಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಿನ್ಸೆಟನ್ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ''ಯ ಪ್ರಕಾರ, "ಸಿ ಆಫ್ ಸಿ" ಯು '' ಪದವಿಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ ವಾರ್ತೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ವರದಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ "ಮಾಸ್ಟರ್ ಲೆವೆಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ" ಗಳ ಪೈಕಿ "ಸಿ ಆಫ್ ಸಿ" ಪ್ರತೀ ಭಾರಿ ಉತ್ತಮ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, "ಸಿ ಆಫ್ ಸಿ"ಯು ಅಂದಾಜು ಸುಮಾರು 10000 ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನೂ, 2000 ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ, ಸಹಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ಆವರಣವು {{convert|359|acre|km2|1}}ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಶಾಸನಸಭೆಯ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕಿಂತ ನಂತರಕ್ಕಿರುವ ನಗರ ವಿಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಿಸ್ತಾರಹೊಂದಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವು ತನ್ನ ಕೊಲಂಬಿಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 27000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ದಾಖಲಾತಿಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು 1801ರಲ್ಲಿ ಕೌಂಟಿಯ ಒಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಅಪ್‌ಸ್ಟೇಟ್‌ನ ನಡುವಿನ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಥಿಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಕಾಲೇಜ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಗೊಂಡಿತು. ಈ ಕಾಲೇಜಿನ ಪದವೀಧರು ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದುದರಿಂದ ಆಂಟಿಬೆಲ್ಲಮ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗಕ್ಕೆ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಒಂದು ಸಂಕೇತವಾಯಿತು. [[ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಂತಃಕಲಹ|ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ]]ದಿಂದ [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೇ ಪ್ರಪಂಚ ಯುದ್ಧ]]ದವರೆಗೆ, ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನನುಭವಿಸಿತು ಮತ್ತು ಪದೇ ಪದೇ ತನ್ನ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯಬಲದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1957ರಲ್ಲಿ ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಇಡೀ ದಕ್ಷಿಣ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದವರೆಗೆ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತೃತಗೊಳಿಸಿತು.{{Main|History of the University of South Carolina}} ಫರ್ಮನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಗ್ರೀನ್‌ವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಖಾಸಗಿ, ಸಹಶಿಕ್ಷಣ, ಅಪಂಥೀಯ, ಉದಾರಕಲೆಗಳ(ಮಾನವಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರ) ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ. 1826ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಗೊಂಡು ಅಂದಾಜು ಸುಮಾರು 2,600 ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನೂ, 500 ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನೂ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆಯೇ ಫರ್ಮನ್. ಈ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗಮನವನ್ನು ಪದವಿಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ನೀಡಿದೆ (ಕೇವಲ ಎರಡೇ ವಿಭಾಗಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಪದವಿಯನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಿದೆ). ಸಿಟಾಡೆಲ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಸೈನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಚಾರ್ಲೆಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯಬೆಂಬಲಿತ, ವಿವಿದೋದ್ದೇಶಿತ ಕಾಲೇಜು(ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ತಾಂತ್ರಿಕ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸುವ ಕಾಲೇಜು). 1842ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಸೈನಿಕ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಜೊತೆಯಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುವ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಹುಡುಗ/ಹುಡುಗಿಯರ ಸೈನಿಕ ಕೆಡೆಟ್ ಪಡೆಯಿಂದ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಯಿತು. ಕೆಡೆಟ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಜೊತೆಗೆ, ನಾಗರಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಸಿಟಾಡೆಲ್‌ನ ಪದವಿ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಸಂಜೆಯ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸಿಟಾಡೆಲ್‌ ಸುಮಾರು 2000 ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕೆಡೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸೈನಿಕ ವಸತಿಶಾಲಾ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲೂ, 1200 ನಾಗರಿಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸಂಧ್ಯಾಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲೂ ದಾಖಲು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ವುಫೋರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜು ಸಣ್ಣ ಉದಾರ ಕಲಾ ಕಾಲೇಜಾಗಿದ್ದು ಸ್ಪರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. "ನಾನು ಹುಟ್ಟಿದ ಜಿಲ್ಲೆ ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ" ಎಂಬ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಒಂದು ಕಾಲೇಜನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಮೆಥೋಡಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದ ಸಚಿವ ಹಾಗೂ ಸ್ಪರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ರೆವ್.ಬೆಂಜಮಿನ್ ವುಫೋರ್ಡ್‌ರಿಂದ ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಉಯಿಲಾಗಿ ಪಡೆದ $100,000 ದ ಜೊತೆಗೆ 1854ರಲ್ಲಿ ವುಫೋರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿತು. [[ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಂತಃಕಲಹ|ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ]]ದ ನಂತರ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡು ಇನ್ನೂ ಅದೇ ಮೂಲ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗಕ್ಕಿರುವ ಕೆಲವೇ "ನಾಲು-ವರ್ಷಗಳ" ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವುಫೋರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜು ಕೂಡಾ ಒಂದು. ಪ್ರೆಸ್‌ಬಿಟೇರಿಯನ್ ಕಾಲೇಜು ಒಂದು ಖಾಸರಿ ಉದಾರ ಕಲೆಗಳ ಕಾಲೇಜಾಗಿದ್ದು 1880ರಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಂಟಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿತು. ಯುಎಸ್‌ಎಯ ಪ್ರೆಸ್ಬಿಟೇರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಳಪಟ್ಟ ಪ್ರೆಸ್‌ಬಿಟೇರಿಯನ್ ಕಾಲೇಜು ಸುಮಾರು 1300 ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. 2007ರಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಮಾಸಿಕವು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಉದಾರಕಲೆಗಳ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೆಸ್‌ಬಿಟೇರಿಯನ್ ಕಾಲೇಜು ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿ ನೀಡಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.washingtonmonthly.com/features/2007/0709.rankings.html |title=Our Third Annual College Rankings |publisher=Washingtonmonthly.com |date= |accessdate=2010-07-31 |archive-date=2010-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204082353/http://www.washingtonmonthly.com/features/2007/0709.rankings.html |url-status=dead }}</ref> 1886 ರಲ್ಲಿ ರಾಕ್ ಹಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡ ವಿಂಥ್ರೂಪ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮಹಿಳೆಯರೇ ಬೋಧಿಸುವ ಶಾಲೆಯಾಗಿದೆ. 1974ರಲ್ಲಿ ಇದು ಸಹಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ವಿಂಥ್ರೂಪ್ ಈಗ 6,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಾಗಿದೆ. 5 ವರ್ಷಗಳಿಂದೀಚೆಗೆ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಮನೋರಂಜನೀಯ, ಕ್ರೀಡಾ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮುಖ್ಯ ಆವರಣದಲ್ಲೇ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೆಯೇ, ಮುಂದಿನ ಭವಿಷ್ಯತ್ತಿಗೆ ಹಲವಾರು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರಸ್ತುತ ವೇಗವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ರಿಚಾರ್ಡ್ ಡಬ್ಲ್ಯು. ರಿಲೇ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. 1889ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡ ಕ್ಲೆಮ್ಸನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಕ್ಲೆಮ್ಸನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ, ಸಹಶಿಕ್ಷಣದ, ಭೂದತ್ತಿ ಪಡೆದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಾಗಿದೆ. ಕ್ಲೆಮ್ಸನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಲ್ಲಾ 50 ರಾಜ್ಯಗಳ, ಸುಮರು 70ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಕೌಂಟಿಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 17,000 ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಸಿಯು-ಐಸಿಎಆರ್ (CU-ICAR) ಅಥವಾ [[BMW|ಬಿಎಮ್‌ಡಬ್ಲ್ಯು]] ಮತ್ತು ಮಿಶೆಲಿನ್‌ರವರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳ್ಳಲಿರುವ ಮೋಟಾರು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕೇಂದ್ರ (ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ರಿಸರ್ಚ್)ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಯೋಜನೆಯುಳ್ಳ ಕ್ಲೆಮ್ಸನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಈಗ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿದೆ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಎಮ್.ಎಸ್. ಮತ್ತು ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಿಹೆಚ್.ಡಿ ಅಧ್ಯಯನದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಕ್ಲೆಮ್ಸನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಸಸ್ಯಉದ್ಯಾನವನದ ನೆಲೆಯೂ ಆಗಿದೆ. 1896ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು(ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ - ಎಸ್‌ಸಿಎಸ್‌ಯು) ಆರೆಂಜ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಕಪ್ಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ರಾಜ್ಯಬೆಂಬಲಿತ ಭೂದತ್ತಿ ಪಡೆದ ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಎಸ್‌ಸಿಎಸ್‌ಯ ಇಂದಿನ ದಾಖಲಾತಿ ಸುಮಾರು 5000 ಆಗಿದ್ದು ಇದು ಪದವಿಪೂರ್ವ, ಪದವಿ ಹಾಗೂ ಸ್ನಾತಕ ಪದವಿಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಎಸ್‌ಸಿಎಸ್‌ಯು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಏಕೈಕ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ‌ನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಯೆಂದು ಶ್ಲಾಘಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ 1911ರಲ್ಲಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಡರ್‌ಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡ ಆ‍ಯ್‌೦ಡರ್‌ಸನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಅಂದಾಜು ಸುಮಾರು 50 ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಹಾಗೂ ಸ್ನಾತಕ ಪದವಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ, ಆಯ್ಕೆಸಾಧ್ಯವಿರುವ ವಿವಿದೋದ್ದೇಶಿತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಾಗಿದೆ. ಆ‍ಯ್‌೦ಡರ್‌ಸನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಈಗ ಸುಮಾರು 2,300 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. 1927ರಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಕ್ರೈಸ್ತ ನಂಬಿಕೆಗಳ ತಳಹದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡ ಬಾಬ್ ಜೋನ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು (ಬಾಬ್ ಜೋನ್ಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ - ಬಿಜೆಯು) ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಾಗಿದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದೈವಿಕ ಪ್ರೇರಣೆ ಮತ್ತು ಬೈಬಲ್ ಗ್ರಂಥದ ತಪ್ಪಿಗೊಳಪಡದಿರುವಿಕೆ, ನೇರವಾಗಿ ದೇವರಿಂದಲೇ ಮಾನವನ ಸೃಷ್ಟಿ, ಮಾನವನ ಹುಟ್ಟು, "ಹೊಸ ವಿಶ್ವ" ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹ, ಭೂವಿಜ್ಞಾನ, ಮತ್ತು ದೇವರಾದ ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತರಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಕೆಲಸಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾನವನಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಂಬಿಕೆ). ಫ್ಲೋರಿಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡು ಟೆನಿಸ್ಸೀಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಶಾಲೆಯು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.bju.edu/about/history/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-29 |archive-date=2009-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090223064405/http://www.bju.edu/about/history/ |url-status=dead }}</ref> ಎಲ್ಲಾ 50 ರಾಜ್ಯಗಳ ಸುಮಾರು 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೌಂಟಿಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 4000ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ದಾಖಲಾತಿಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವುಫೋರ್ಡ್‌, ಫರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೆಸ್‌ಬಿಟೇರಿಯನ್ ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗಿಂತ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ಬಿಜೆಯು ಸುಮಾರು 60ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪದವಿಪೂರ್ವ ಪ್ರಧಾನ ಪಠ್ಯವಿಷಯಗಳಿಗೂ, ಸುಮಾರು 70ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪದವಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೂ ಅವಕಾಶವನ್ನೊದಗಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.bju.edu/about/fast.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-29 |archive-date=2004-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041211190124/http://www.bju.edu/about/fast.html |url-status=dead }}</ref> {{See also|List of colleges and universities in South Carolina}} == ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ == ಆರೋಗ್ಯರಕ್ಷಣೆಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಫಂಡ್‌ನ ಖಾಸಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಪ್ರಕಾರ,50 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟು ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವು 33ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.commonwealthfund.org/Content/State-Scorecards/South-Carolina.aspx |title=ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಫಂಡ್, ಸ್ಟೇಟ್ ಸ್ಕೋರ್‌ಕಾರ್ಡ್ |access-date=2010-11-29 |archive-date=2015-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610200605/http://www.commonwealthfund.org/Content/State-Scorecards/South-Carolina.aspx |url-status=dead }}</ref> ಕೈಸರ್ ಕುಟುಂಬ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ (ಕೈಸರ್ ಫಾಮಿಲಿ ಫೌಂಡೇಶನ್)ದ ಪ್ರಕಾರ, ಯುಎಸ್‌ನ ಸರಾಸರಿ 41.9 ಜನನಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ರಾಜ್ಯದ ಹದಿಹರೆಯದವರಲ್ಲಿನ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣವು ಪ್ರತೀ1000 ಹದಿಹರೆಯದವರಿಗೆ 53 ಜನನಗಳು.<ref>{{cite web |url=http://www.statehealthfacts.org/profileind.jsp?ind=37&cat=2&rgn=42 |title=Kaiser State Health Facts, 2006 |publisher=Statehealthfacts.org |date= |accessdate=2010-07-31 |archive-date=2011-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718130046/http://www.statehealthfacts.org/profileind.jsp?ind=37&cat=2&rgn=42 |url-status=dead }}</ref> ಯುಎಸ್‌ನ ಶಿಶುಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಸರಾಸರಿ 6.9 ಮರಣಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ರಾಜ್ಯದ ಶಿಶುಗಳ ಮರಣಪ್ರಮಾಣದ ದರವು ಪ್ರತಿ 1000 ಮಕ್ಕಳಿಗೆ 9.4.<ref>{{Cite web |url=http://www.census.gov/compendia/statab/ranks/rank17.html |title=ಯುಎಸ್ ಸೆನ್ಸಸ್, ಯುಎಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಹೆಲ್ತ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್, 2005 |access-date=2010-11-29 |archive-date=2009-07-10 |archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20090710084602/http%3A//www%2Ecensus%2Egov/compendia/statab/ranks/rank17%2Ehtml |url-status=dead }}</ref> ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸರಾಸರಿ 3.2 ವೈದ್ಯರ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ರಾಜ್ಯದ ವೈದ್ಯರ ಪ್ರಮಾಣ 1000 ಜನರಿಗೆ 2.6.<ref>{{cite web |url=http://statehealthfactsonline.org/profileind.jsp?ind=689&cat=8&rgn=42 |title=Kaiser State Health Facts, based on Amer. Medical Association data, 2008 |publisher=Statehealthfactsonline.org |date=2008-07-01 |accessdate=2010-07-31 |archive-date=2011-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110728054904/http://statehealthfactsonline.org/profileind.jsp?ind=689&cat=8&rgn=42 |url-status=dead }}</ref> ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸರಾಸರಿ 5283ಡಾಲರ್‌ಗಳೂ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ವೆಚ್ಚವಾದರೆ, ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಒಟ್ಟು ಆರೋಗ್ಯ ವೆಚ್ಚ $5114.<ref>{{cite web |url=http://statehealthfactsonline.org/profileind.jsp?ind=596&cat=5&rgn=42 |title=Kaiser State Health Facts, based on Center for Medicare and Medicaid Statistics, 2007 |publisher=Statehealthfactsonline.org |date= |accessdate=2010-07-31 |archive-date=2011-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110728055415/http://statehealthfactsonline.org/profileind.jsp?ind=596&cat=5&rgn=42 |url-status=dead }}</ref> ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 26 ಭಾಗ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಹಿರಿಯರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 13 ಭಾಗವು ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದ್ದು, ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದರ ಒಟ್ಟು ಸರಾಸರಿ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇಕಡಾ 23 ಮತ್ತು ಶೇಕಡಾ 13.<ref>{{cite web |url=http://statehealthfactsonline.org/comparebar.jsp?ind=10&cat=1&st=3&cha=25 |title=Kaiser State Health Facts, 2008–2008 |publisher=Statehealthfactsonline.org |date= |accessdate=2010-07-31 |archive-date=2011-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110728055425/http://statehealthfactsonline.org/comparebar.jsp?ind=10&cat=1&st=3&cha=25 |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು, ಯುಎಸ್‌ನ ಸರಾಸರಿ 32%ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳ ಮಿತಿಮೀರಿದ ತೂಕ ಅಥವಾ ಬೊಜ್ಜಿನ ಪ್ರಮಾಣವು 34%.<ref>{{cite web |url=http://statehealthfactsonline.org/profileind.jsp?ind=51&cat=2&rgn=42 |title=Kaiser State Health Facts, based on Nat Survey of Children’s Health, 2009 |publisher=Statehealthfactsonline.org |date= |accessdate=2010-07-31 |archive-date=2011-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110728055436/http://statehealthfactsonline.org/profileind.jsp?ind=51&cat=2&rgn=42 |url-status=dead }}</ref> == ಕ್ರೀಡೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Williams-BriceStadium-1998.JPEG|thumb|right|ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಬ್ರೈಸ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಆಟ]] [[ಚಿತ್ರ:MemorialStadiumSept2006.jpg|thumb|right|ಕ್ಲೆಮ್ಸನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮೊಮೊರಿಯಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ(ಡೆತ್ ವ್ಯಾಲಿ)ದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಆಟ]] ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವು ರಾಜ್ಯದ [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್|ಎನ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್]], ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಲ್, ಎನ್‌ಬಿಎ, ಎಮ್‌ಎಲ್‌ಎಸ್ ಅಥವಾ ಎಮ್‌ಎಲ್‌ಬಿಗಳ ವೃತ್ತಿಪರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಎನ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್‌ನ ಕೆರೊಲಿನಾ ಪಾಂಥರ್ಸ್ (ನಾರ್ಥ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಮೂಲದ ಚಾರ್ಲೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ) ಮತ್ತು ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಲ್‌ನ ಕೆರೊಲಿನಾ ಹ್ಯುರಿಕೇನ್ಸ್ (ನಾರ್ಥ್ ಕೆರೊಲಿನಾದ ರಾಲ್ಹೈನಲ್ಲಿರುವ) ನಾರ್ತ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಗಳೆರಡನ್ನೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಪಾಂಥರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಕ್ಲೆಮ್‌ಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು ಹಾಗೂ ತರಬೇತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್ನ ವುಫೋರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡುಬಂದರು. ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಸ್ಪರ್ಧಾ ತಂಡಗಳಿದ್ದು ಇವು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿದೆ ಅಥವಾ, ತಮ್ಮ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಆಟಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಡಿಯೊಳಗೇ ಆಡುತ್ತವೆ. ಚಾರ್ಲೊಟ್ಟೆ ನೈಟ್ಸ್, ಎಎಎ, ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌‍ನ ಸಣ್ಣ ಸ್ಪರ್ಧಾತಂಡವು ಚಾರ್ಲೊಟ್ಟೆಯ ಗಡಿಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರವಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಫೋರ್ಟ್ ಮಿಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತವೆ. ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ಇನ್ನೊಂದು ಸಣ್ಣ ಗುಂಪು ಯುಎಸ್‌ಎಲ್ ಡಿವಿಶನ್ 1 ಸಾಸರ್ ತಂಡ, ಚಾರ್ಲೆಸ್ಟನ್ ಬ್ಯಾಟರಿ. ಈ ತಂಡವು ಚಾರ್ಲೆಸ್ಟನ್‌ನ ಡೇನಿಯಲ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಾಸರ್-ಸ್ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಾಡ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಗ್ರೀನ್‌ವಿಲ್ಲೆ, ಮಿರ್ಟಲ್ ಬೀಚ್ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲೆಸ್ಟಾನ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ ಇತರ ಮಟ್ಟದ ವೃತ್ತಿಪರ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಬಲ್ಲ ಶ್ಲಾಘನೆಗೊಳಪಟ್ಟಿವೆ. ಸಾಕಷ್ಟು ಕುತೂಹಲದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯು ಅಪರೂಪವಾಗಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಐಸ್ ಹಾಕಿಯು ರಾಜ್ಯದ ಹಲವಾರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ 1990ರಿಂದಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕೂ ತಂಡಗಳು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡರೂ ಸಹ, ಪೂರ್ವ ಕಿನಾರೆಯ ಹೊಕಿ ಒಕ್ಕೂಟವು (ಈಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಹಾಕೀ ಲೀಗ್ (ಇಸಿಎಚ್‌ಎಲ್)) ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಧಿಕಾರಯುಕ್ತ ಎರಡೇ ತಂಡಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಇನ್‌ಫೆರ್ನೋ (ಕೊಲಂಬಿನ ಇನ್‌ಫೆರೋದಲ್ಲಿ ಆಡುವ), ಇನ್ನೊಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಸ್ಟಿಂಗ್ರೇಸ್ (ಉತ್ತರ ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡುವ ತಂಡ). ಈ ತಂಡಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಿರ್ಟ್ಲಿ ಬೀಚ್ ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಅಖಾಡ (ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆಯುವ ಜಾಗ)ವು 2008-09ರ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡು ಹೊಸ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಜವಾಬ್ಧಾರಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದೆ. 2010ರಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ, ಗ್ರೀನ್‌ವಿಲ್ಲೆಯು ಹೊಸ ಹಾಕೀ ಪಂದ್ಯನಡೆಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದಿದೆ, ಈ ತಂಡವು ಬಿಐ-ಎಲ್‌ಒ ದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಇಸಿಎಚ್‌ಎಲ್ ಘೋಷಿಸಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಕಾಲೇಜು ಕ್ರೀಡೆಗಳೂ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ತನ್ನಲ್ಲೆ ನಡೆಯುವ ಫೂತ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕ್ಲೆಮ್ಸನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಟೈಗರ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ (ದ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ) ಗೇಮ್ಸ್ ಕಾಕ್ ದಿನನಿತ್ಯ ಸುಮಾರು 80,000ಸಾವಿರ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಸಿಟಾಡೆಲ್, ಕೋಸ್ಟಲ್ ಕೆರೊಲಿನಾ, ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಚಾರ್ಲೆಸ್ಟಾನ್, ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಮರಿಯನ್, ಫರ್ಮನ್, ಆ‍ಯ್‌೦ಡರ್‌ಸನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ನಾರ್ಥ್ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಲ್ಲೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಪ್ರೆಸ್ಬಿಟೆರಿಯನ್ ಕಾಲೇಜು, ಲಾಂಡರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಎಸ್‌ಸಿ ಸ್ಟೇಟ್, ಸದರ್ನ್ ವೆಸ್ಲಿಯನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಸ್ಪರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್ ಮೆಥಾಡಿಸ್ಟ್ ಕಾಲೇಜು, ಯುಎಸ್‌ಸಿ <span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಅಪ್‌ಸ್ಟೇಟ್</span>, ವಿನ್‌ಥ್ರೂಪ್ ಮತ್ತು ವುಫೋರ್ಡ್‌ನಂತಹ ಇತರ ಸಣ್ಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳೂ ಕೂಡಾ ತುಂಬಾ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಕ್ರೀಡಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸದರ್ನ್ ಕಾನ್‌ಫರನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬಿಗ್ ಸೌತ್ ಕಾನ್ಫರನ್ಸ್ ಎರಡೂ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಿಂದ ತಲಾ ನಾಲ್ಕು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:DarlingtonRacewayDodgeCharger500.JPG|thumb|left|ಡಾರ್ಲಿಂಗ್‌ಟನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಡಾರ್ಲಿಂಗ್‌ಟನ್ ರೇಸ್‌‍ವೇ‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸ್ಪರ್ಧೆ]]ಎನ್‌ಎ‌ಎಸ್‌ಸಿ‌ಎ‌ಆರ್ ಓಟವು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಡಾರ್ಲಿಂಗ್‌ಟನ್ ರೇಸ್‌ವೇನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೆಲವೇ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಎನ್‌ಎ‌ಎಸ್‌ಸಿ‌ಎ‌ಆರ್ ಓಟಗಳಲ್ಲಿನ ಕೆಲವನ್ನು ಸೌಥ್ ಕಕಕೆರೊಲಿನಾ ಹೊಂದಿದೆ. ಡಾರ್ಲಿಂಗ್‌ಟನ್ ರೇಸ್‌ವೇ ಈಗಲೂ ಕೂಡಾ, ತನ್ನ ವಾರಾಂತ್ಯದ ಎನ್‌ಎ‌ಎಸ್‌ಸಿ‌ಎ‌ಆರ್ ಓಟವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ "ತಾಯಂದಿರ ದಿನ" ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ. ವ್ಹೆಲೆನ್‌, ಕ್ಯಾಂಪಿಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟ್ರಕ್ಸ್, ನೇಶನ್‌ವೈಡ್ ಕಾರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಕಪ್ ಕಾರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ಎನ್‌ಎ‌ಎಸ್‌ಸಿ‌ಎ‌ಆರ್ ಸರಣಿಗಳು ಡಾರ್ಲಿಂಗ್‌ಟನ್‌ಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಸುಮಾರು ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರ ಒಂದುನೂರು ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಲ್ಫ್ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.igovacation.com/search_rentals/stateinfo.asp?State=sc |title=Myrtle Beach Golf |access-date=2010-11-29 |archive-date=2008-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080320232146/http://www.igovacation.com/search_rentals/stateinfo.asp?State=sc |url-status=dead }}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರದ ಇತರ ಪದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಗ್ರಾಂಡ್ ಸ್ಟ್ರಾಂಡ್ ಭಾಗವು ಪ್ರತೀ ತಂಡಕ್ಕೆ ಹಲವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪಿಜಿಎ ಮತ್ತು ಎಲ್‌ಜಿಪಿಎ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರನಿಗಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಹಿಲ್ಟನ್ ಹೆಡ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಕಿಯವ್ಹಾ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಹಲವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಾಲ್ಫ್ ಬಯಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ವೃತ್ತಿಪರ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತೀವರ್ಷ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ <span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಅಪ್‌ಸ್ಟೇಟ್‌</span>ನ (ನಗರದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಭೂಭಾಗಗಳು)ಪ್ರದೇಶಗಳೂ ಕೂಡಾ ಹಲವು ಉತ್ತಮ ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕ್ಲಿಫ್ಸ್ ಕೋರ್ಸಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಸ್ ಕ್ರೀಕ್ ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್‌ನಂತಹ ಉತ್ತಮ ಬಯಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳು ಖಾಸಗಿ ಬಯಲುಗಳಾಗಿವೆ. (ಕ್ಲಿಫ್ಸ್ ಕೋರ್ಸಸ್ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು, ವೃತ್ತಿಪರರನ್ನು ಸೌತ್‌ಕೆರೊಲಿನಾಕ್ಕೆ ತರುವಂತಹ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಿಎಮ್‌ಡಬ್ಲ್ಯು ಪಿಆರ್‌ಒ/ಎ‌ಎಂ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.)ಸೆನೆಕದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಾಸ್ ಕ್ರೀಕ್ ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್ ಕೂಡಾ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಬಯಲಾಗಿದ್ದು 1990ರಲ್ಲಿ ಪಿಜಿಎ ಕ್ವಾಲಿಫಯರ್‌ನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ. 2007ರಲ್ಲಿ ಕಿಯವ್ಹಾ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ "ದ ಓಸಿಯನ್ ಕೋರ್ಸ್" ಗಾಲ್ಫ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌ನ "ಅಮೇರಿಕಾದ 50 ಗಡುಸಾದ/ಕಷ್ಟವಾದ ಗಾಲ್ಫ್ ಬಯಲುಗಳು"<ref name="GolfDigest.com - America's 50 Toughest Golf Courses">{{cite web|url=http://www.golfdigest.com/courses/index.ssf?/courses/gd200703toughestcourses.html|title=GolfDigest.com - America's 50 Toughest Golf Courses|access-date=2021-08-10|archive-date=2007-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20070702001644/http://www.golfdigest.com/courses/index.ssf?%2Fcourses%2Fgd200703toughestcourses.html|url-status=dead}}</ref> ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ, ಇದೇ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌ನ "ಅಮೇರಿಕಾದ 100 ಅತೀ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು" ವರದಿಯಲ್ಲಿ 38 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.<ref name="GolfDigest.com - America's 100 Greatest Golf Courses">{{cite web|url=http://www.golfdigest.com/courses/americasgreatest/|title=GolfDigest.com - America's 100 Greatest Golf Courses|access-date=2010-11-29|archive-date=2006-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20060721195135/http://www.golfdigest.com/courses/americasgreatest/|url-status=dead}}</ref> ಜಲಕ್ರೀಡೆಗಳೂ ಸಹ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಟುವಟಿಕೆ. ದೊಡ್ಡ ಕಡಲಕಿನಾರೆಯ ಹೊಂದಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವು ಸರ್ಫಿಂಗ್, ಬೂಗಿ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್, ಡೀಪ್ ಸೀ ಫಿಶಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಶ್ರಿಂಪಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಹಲವು ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ಕಡಲತೀರಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಪೀ ಡೀ ಭೂಭಾಗವು ಅಸಾಧಾರಣ ಫಿಶಿಂಗ್‌ಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಹಿಡಿಯದ ಬೃಹತ್ ಕ್ಯಾಟ್‌ಫಿಶ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕ್ಯಾಟ್‌ಫಿಶ್‌ಗಳು ಸನ್‌ಟೀ ಲೇಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಅಪ್‌ಸ್ಟೇಟ್‌ನ (ನಗರದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಭೂಭಾಗಗಳು)ಪ್ರದೇಶಗಳೂ ಕೂಡಾ ಹಲವು ಮಹೋನ್ನತ ಜಲ-ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. The Midlands region also offers water-based recreation revolving around Lakes Marion and Murray and such rivers as the Congaree, Saluda, Broad, and Edistoಮಿಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಭಾಗಗಳು ಕೂಡಾ ಲೇಕ್ಸ್ ಮೇರಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯುರ್ರೇ ಹಾಗೂ ಕಾಂಗರ್ರೀ, ಸಲುಡಾ, ಬ್ರಾಡ್ ಮತ್ತು ಎಡಿಸ್ಟೋ ನದಿಗಳಂತಹ ಕೆಲವು ನದಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸುತ್ತುವ ಹಲವು ಜಲಾಧಾರಿತ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಓಟಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಾಜಿ ಕಟ್ಟುವುದು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಟೀಪಲ್‌ಚೇಸ್ ಓಟಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಐಕೆನ್ ಮತ್ತು ಕಾಮ್ಡೆನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತ ಕುದುರೆ ತರಬೇತಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೃತ್ತಿಪರ ಗಂಭೀರ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕ್ರೀಡಾಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಕೂಡಾ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಲೇಕ್ ಹಾರ್ಟ್‌ವೆಲ್, ಲೇಕ್ ವಿಲಿ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಮ್ಯುರ್ರೆ ಎರಡೂ ಕೂಡಾ ಗಂಭೀರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕ್ರೀಡಾಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು (ಬಾಸ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ಸ್) ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇವೆಂಜೆಲಿಕಲ್ ಕ್ರೀಡಾ ಯೋಜನೆಯಾದ ಅಪ್‌ವರ್ಡ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ನ ತವರು ನೆಲವಾಗಿದೆ. == ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Congaree swamp.jpg|left|150x200px|thumb|ಕಂಗಾರಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್]] * ಮೌಂಟ್ ಪ್ಲೀಸಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಪಿಂಕಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕ್ ಸೈಟ್ * ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಂಗರಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ * ಚೆಸ್ನಿಸಮೀಪ ಕೌಪೆನ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಟಲ್‌ಫೀಲ್ಡ್ * ಸುಲ್ಲಿವನ್ಸ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಟ್ ಮೌಲ್ಟ್ರಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಾನ್ಯುಮೆಂಟ್ * ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ ಹಾರ್ಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಟ್ ಸಮ್ಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಾನ್ಯುಮೆಂಟ್ * ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಮೌಂಟೇನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಪಾರ್ಕ್ * ನೈನ್ಟಿ ಸಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನೈನ್ಟಿ ಸಿಕ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕ್ ಸೈಟ್ * ಓವರ್‌ಮೌಂಟೇನ್ ವಿಕ್ಟರಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕ್ ಟ್ರೇಲ್ == ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಪ್ರಕರಣ == === ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು. === {{Main|List of people from South Carolina}} ಅಮೆರಿಕಾದ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==== ಐತಿಹಾಸಿಕ ==== * ಜಾನ್ ರುಟ್ಲೆಡ್ಜ್ (ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 17, 1739 – ಜೂನ್ 21, 1800) ಸಮರ್ಥ ಹಾಗೂ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ರಾಜಕಾರ್ಣಿ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಎಪ್ರಿಲ್‌ 1776ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್‌ 26, 1776ರಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಆಕ್ರಮನದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ತಕ್ಷಣವೆ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತವಾದನು. ಸಲ್ಲಿವನ್ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿವನ್‌ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಈತನು ಆಜ್ಞೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ ಸಂಚಾರ ಅನುಮತಿ ಪತ್ರವನ್ನು ವಿಧಾನವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತಾನೆ ಇದರ ಕಮಂಡರ್ ಆಗಿ ವಿಲಿಯಂ ಮೌಲ್ಟ್ರಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವತಂತ್ರದ ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಪ್ರಥಮ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡ ಈತ 31ನೇ ಗವರ್ನರ್‌ ಆಗಿದ್ದನು, ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆಕರೆದು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧೆಯಕಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿದನು. ಯುಎಸ್ ಉಚ್ಚನ್ಯಾಯಲಯದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ನ್ಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ಜುಲೈ ರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1795ರ ವರೆಗೆ ಎರಡನೆ ಉಚ್ಚನ್ಯಾಯದೀಶರಾಗಿಯು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಡ್ವರ್ಡ್ ರೊಟ್ಲೆಡ್ಜ್‌ರವರ ಹಿರಿಯ ಸಹೊದರರಾಗಿದ್ದು ಅಲ್ಲದೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಘೋಷಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರುಜುದಾರರಾಗಿದ್ದರು. * ರುಡೊಲ್ಫ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡರ್‌ಸನ್,ಜೆಆರ್ (1927–1962) ಇವರಿ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಯು ಎಸ್ ವಾಯುಪಡೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ, ಮತ್ತು ಯು-2 ಕ್ಯುಬನ್ ಮಿಸ್ಸೆಲೆ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗುಂಡು ತಾಗಿ ಮೃತನಾದ, ಮರಣನಾಂತರವಾಗಿ ಏರ್‌ಫೊರ್ಸ್‌ಕ್ರಾಸ್ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಮೊದಲಿಗನಾಗಿದ್ದನು. * ಮೆರಿ ಮೆಕ್ಲೆಡ್ ಬಿಚ್ಯುನ್ (ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಮೆಯ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 10, 1875ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಮೇ 18,1955ರಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರು)ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞ್ಜರಾಗಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೊರಾಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. * ಜೇಮ್ಸ್ ಬಟ್ಲರ್ ಬನ್ಹಮ್ 20ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 1807ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಸಲುಡದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು,1836ರ ಮಾರ್ಚ್ 6ರಂದು ಮರಣ ಹೊಂದಿದರು)19ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞ ಮತ್ತು [[ಸೈನಿಕ]]ನಾಗಿ ಅಲಮೊ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದನು, * ಜೇಮ್ಸ್ ಬ್ರೌನ್ (ಮೇ 4,1933ರಲ್ಲಿ ಬರ್ನ್‌ವೆಲ್ಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು ಈತ ಡಿಸೆಂಬರ್ 25, 2006ರಂದು ಮರಣ ಹೊಂದಿದನು). ಗಾಡ್‌ ಫಾದರ್ ಆಫ್ ಸೋಲ್‌‌ನ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರ ಮತ್ತು ರಾಕ್ ಅಂಡ್ ರೋಲ್ ಫೇಮ್‌ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. * ಡೆವಿಡ್ ಡು ಬೊಸ್ ಗೈಲ್ಲರ್ಡ್ (1859–1913) ಯು ಎಸ್ ಪನಮ ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದ ಇವರು ಮನ್ನಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದರು. * ಅಲ್ತಿಯಾ ಗಿಬ್ಸನ್ (1927–2003) [[ವಿಂಬಲ್ಡನ್|ವಿಂಬಲ್ಡನ್‌]] ಸಿಂಗಲ್ [[ಟೆನ್ನಿಸ್]] ಟೈಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ಪ್ರಥಮ ಕಪ್ಪು ವರ್ಣೀಯ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಳು, ಈಕೆ ಸಿಲ್ವರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಳು. * ಡೈಝಿ ಗ್ಯೆಲಸ್ಪಿ (1917-1993)ಜಾನ್ ಬಿರ್ಕ್ಸ್ ಡೈಝಿ ಗ್ಯೆಲಸ್ಪಿಯು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಜಾಝ್ ಸಂಗೀತ|ಜಾಝ್‌]] ವಾದಕನಾಗಿದ್ದನು ಈತ ಚೆರಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದನು. * ಥೋಮಸ್ ಹೇಯ್ವರ್ಡ್,ಜೆಆರ್. (1746–1809)ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸಹಿ ಹಾಕಿದವನಾಗಿದ್ದು ಸೈಂಟ್. ಲುಕ್‌ನ ಪಾರಿಶ್‌ಅನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದನು. * ಆಂಡ್ರೊ ಝಾಕ್ಸನ್ (1767–1845)ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದನು, ಈತ ಲ್ಯಾಂಕೆಸ್ಟರ್‌ನ ಬಳಿ ಜನಿಸಿದನು ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಟೆನ್ನಿಸ್ಸಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಈತನು ಒರ್ಲಿನ್ಸ್‌ ಕಾಲಗದ ಯಶಸ್ವಿನಾಯಕನಾಗಿದ್ದನು ಹಾಗೂ[[೧೮೨೯|1829]] ರಿಂದ [[೧೮೩೭|1837]]ರವರೆಗೆ 7ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರಾದ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದನು * ’ಶೂಲೆಸ್ ಜೊಯ’ ಜಾಕ್ಸನ್ (1887–1951) ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂಥಹ ಆಟಗಾರನಾಗಿದ್ದನು. ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಸರಾಸರಿ 356 ಇದ್ದು ಟೈ ಕೊಬ್ ಮತ್ತು ರೊಜರ್ಸ್ ಹಾರ್ನ್ಸ್‌ಬಿ ನಂತರದ ಮೂರನೆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಪಡಿದಿದ್ದಾನೆ. ಈತನು ಬ್ರಂಡನ್‌ ಮಿಲ್ಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. * ಅರ್ಥಕಿಟ್ಟ್ (1927–2008) ಉತ್ತರ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಮೂಲದವರು, ಅಮೆರಿಕನ್ ನಟಿ, ಗಾಯಕಿ,ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಬರೆ ತಾರೆಯಾಗಿ ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, 1960ರ ಟೀವಿ ಸಿರಿಯಲ್‌ ''ಬ್ಯಾಟ್‌ಮ್ಯಾನ್‌'' ನಲ್ಲಿನ ಕ್ಯಾಟ್‌ ವುಮೆನ್ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. * ಥೊಮಸ್ ಲಿಂಚ್‌,ಜೆಆರ್.(ಆಗಸ್ಟ್‌ 4, 1749ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, 1779ರಲ್ಲಿ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು). ಸ್ವತಂತ್ರ ಘೋಷನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಮಾಡಿದವರಾಗಿದ್ದರು. * ಬರ್ಟನ್ ಮೆಕ್ಲೆನ್ (1902–1969)ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದ ಈತ ಎಸ್‌ಸಿ ''ದಿ ಮಲ್ಟಿಸ್‌ ಫಲ್ಕನ್'' ಮತ್ತು ''ದಿ ಟ್ರೆಸರ್ ಆಫ್ ದಿ ಸಿಯರಾ ಮಡ್ರೆ'' ದಂಥಹ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು. * ಅರ್ಥರ್ ಮಿಡಲ್ಟನ್ (1742–1787)ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಸ್ವತಂತ್ರ ಘೋಷನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಮಾಡಿದವರಾಗಿದ್ದರು, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಗವರ್ನರ್‌ ಆಗಿದ್ದರು(1810–1812), ರಶ್ಶಿಯಾದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು (1820–1830). * ಬಿಲ್ಲ್ ಪಿಂಕ್ನಿ (1925–2007)ಡಲ್ಜೆಲ್ಲ್‌ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದರು, ನಿಗ್ರೊ ಜನಾಂಗದ ಕುಂಬಾರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಎರಡನೆ ವಿಶ್ವ ಮಹಾ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ''ದಿ ಡ್ರಿಫ್ಟಟ್ರ್ಸ್‌'' ನಲ್ಲಿನ ಗಾಯನದಿಂದಾಗಿ ಬಹು ಜನಪ್ರಿಯರಾದರು, ಬ್ಲೂಸ್ ಅಂಡ್ ಸೊಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹವನ್ನು ನೀಡಿದರು. * ಮೆಲ್ವಿನ್ ಪುರ್ವಿಸ್ (1903–1960) ಟಿಮ್ಮೊನ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಎಫ್‌ಬಿಐ ಎಜೆಂಟ್‌ ಆಗಿದ್ದರು, ಬೆಬಿ ಫೇಸ್‌ ನೆಲ್ಸನ್, ಪ್ರಿಟಿ ಬಾಯ್ ಫ್ಲ್‌ಯ್ಡ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಡಿಲ್ಲಿಂಗೆರ್‌ ರವರ ಅಪರಾಧ ಜೀವನವನ್ನು ಕೊಣೆಗಾಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಫ್ಲೊರೆನ್ಸಾದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರು. * ಎಡ್ವರ್ಡ್ ರಟ್ಲೆಡ್ಜ್ (1749–1800)ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸಹಿ ಹಾಕಿದವರಲ್ಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಣ್ಣ ವಯ್ಯಸ್ಸಿನವನಾಗಿದ್ದನು, ನಂತರದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕವಾಗಿದ್ದನು. * ವಿಲಿಯಮ್ ಬರ್ರೆಟ್ ಟ್ರವಿಸ್ (1809–1836) ಸಲುಡ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ತಮ್ಮ 26ನೇ ವಯ್ಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಲಮೊ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದ ಈತ ಟೆಕ್ಸಿಯಾನ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿದ್ದನು, ಕಾನೂನು ತಜ್ಞನೂ ಆಗಿದ್ದನು. * ಜಾನ್‌ ಸ್ಟೀಡ್ಮನ್ (ನಟ)(1909–1993) ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಲೆಕ್ಸಿಂಗ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು, ರೇಡಿಯೊ ಮತ್ತು ನಟನೆಯಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದ್ದನು. ''ದಿ ಲಾಂಗೆಸ್ಟ್‌ ಯಾರ್ಡ್'' ನಲ್ಲಿ "ಪಾಪ್" * ವಿಲ್ಲಿಯಮ್‌ ಸಿ. ವೆಸ್ಟ್‌ಮೊರ್ಲೆಂಡ್ (ಮಾರ್ಚ್ 26, 1914–ಜುಲೈ 18, 2005) ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು ವಿಯಟ್ನಂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಮಿಲಿಟರಿ ಸೈನ್ಯದ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದನು ಇದು 1964 ರಿಂದ 1968 ವರೆಗೆ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು. ಯು ಎಸ್ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ 1968 ರಿಂದ 1972ವರೆಗೆ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದನು. * ಪೀ ವೀ ಗಾಸ್ಕಿನ್ಸ್ (ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಹೆನ್ರಿ ಗಾಸ್ಕಿನ್ಸ್ ಜೆಆರ್) (ಮಾರ್ಚ್ 13, 1933 - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 6, 1991)ಅಮೆರಿಕಾದ ಸರಣಿ ಹಂತಕನಾಗಿದ್ದನು, ಈತ ಫ್ಲೊರೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು, ಎಸ್‌ಸಿ. ==== ಜೀವನ ==== * ಕಿಂಬರ್ಲಿ ಕ್ಲಾರಿಸ್ ಐಕಿನ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಮೂಲದವರಾದ ಇವರು ಅಲ್ಲೆ ತಮ್ಮ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. 1994ರಲ್ಲಿ ಮಿಸ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು 1993ರಲ್ಲಿ ಮಿಸ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. * ಅಝಿಜ್ ಅನ್ಸಾರಿ (ಫೆಬ್ರವರಿ 23, 1983 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು) ಇವರು ಅಮೆರಿಕನ್ ನಟರು ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಒಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ಸಿನಿಮಾ ತಾರೆಯಾಗಿದ್ದಾರು ಎಮ್‌ ಟೀವಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಸೀರಿಯಲ್‌ಅನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು ಅವರು ಬರಹಗಾರರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಾಹನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅನ್ಸಾರಿ ಅವರು ಈಗ ಹೊಸ ಎನ್‌ಬಿಸಿ ಪಾರ್ಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ರೀಕ್ರಿಯೆಷನ್ ಸರಣಿಯನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅನ್ಸಾರಿ ಅವರು ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ [[ಭಾರತ]]ದ ತಮಿಳು ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು * ಬೆನ್ ಬೆರ್ನಂಕಿ(1953- ),ಪ್ರಸ್ತುತ ಯು ಎಸ್ ಫೆಡರಲ್ ರಿಸರ್ವ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಡಿಲ್ಲಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು * ಚೌಬಿ ಚಿಕೆರ್, ಗಾಯಕ, ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಗುಲ್ಲೆನ '''ಅರ್ನಿಸ್ಟ್ ಇಆನ್ಸ್‌''' ನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 3,1941ರಂದು ಜನಿಸಿದನು. * ಸ್ಟೆಫನ್ ಕೊಲ್ಬರ್ಟ್ ''ದಿ ಕೊಲ್ಬರ್ಟ್ ರಿಪೊರ್ಟ್‌'' ಅಥಿತೆಯರಾಗಿ 2005ರಿಂದ ''ದಿ ಡೇಲಿ ಶೋ'' ಗಾಗಿ ಹಾಸ್ಯಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌‌ ತನ್ನು ಹುಟ್ಟುರಿನ ಪೊರ್ಟರ್ ಗೌಡ್ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದನು. ತನ್ನ ಮೂಲ ಸ್ಥಳವಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚನಾವಣೆಗೆ ಕೊಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಸಹ ಫೆವರೈಟ್ ಸನ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಬಲವಾದ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದನು * ಡ್ಯಾನಿ ದಾಖಲೆಯ ಡೆಫ್ನಿಟಿವ್ ಜಾಕ್ಸ್‌ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ನಟನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಈತನು ರಿಚ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ನಾರ್ತೆಸ್ಟ್ ಹಿರಿಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ 2001ರಲ್ಲಿ ಪದವಿಧರನಾದನು. * ಜಾನ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್ ಮಾಜಿ ಸಂಸದರಾಗಿದ್ದರು,2004ರ ಉಪ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಇವರು 1953ರಲ್ಲಿ ಸೆನೆಕದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. * ಜಾಯ್ ಫ್ರಾಜಿಯರ್ 1964ರ ಒಲಂಪಿಕ್ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಭಾರ ಎತ್ತುವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು 1970-73ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ನಾದನು, ಮಹಮದ್ ಆಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ 3ಭಾರಿ ಸೆಣಸಿದ್ದನು. ಇವನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌ ಗಾರ್ಡನ್‌ನ ಮಾರ್ಚ್‌ 1971ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾಲಿಯು ನಿರ್ವಿವಾದವಾದ ಚಾಂಪಿಯನ್ನಾಗಿದ್ದರು. ಫ್ರಾಜಿಯರ್ ಬ್ಯುಫೊರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಜನವರಿ 12,1944ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. * ಬ್ರೆಟ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ನರ್ ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರಾಗಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಯಂಕೀಸ್ ಗಾಗಿ ಹೋಲಿ ಹಿಲ್ಲ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರು. * ಥಾಮಸ್ ಗಿಬ್ಸನ್ ನಟ, ನಾಟಕಕಾರ ಗ್ರೇಗ್ (ಗೊಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೊಬ್ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದ) ವಿವಾ ರಾಕ್ ವೆಗಾಸ್, ಚಿಕಾಗೊ ಹೋಪ್, ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೈಂಡ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದನು. ಈತನು ಜುಲೈ 3, 1962 ರ ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌,ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. * ಲಾರೆನ್ ಹಟ್ಟನ್ ಮಾಡೆಲ್ ಮತ್ತು ನಟಿ, ಈಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ನವಂಬರ್ 17ರಂದು 1943ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು * ಜಿಸ್ಸೆ ಜಾಕ್ಸನ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು,ಮೂಲತಃ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8 1941ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. * ಜಾಸ್ಪರ್ ಜಾನ್ಸ್ [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|[[ಎರಡನೆ ಮಹಾ ಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲೆಂಡಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಇವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ಗೂ ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ವಿಶ್ವ ವಿಧ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸಿಸಿದ್ದರು. * ಅಂಡ್ಯೆ ಮ್ಯಾಕ್ಡು‌ವೆಲ್ (ಎಪ್ರಿಲ್‌ 21, 1958)ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು ಅಮೆರಿಕನ್ ಮಾಡೆಲ್ ಮತ್ತು ನಟಿಯಾಗಿದ್ದರು ಗಾಪ್ಪ್‌ನಿಯಿಂದ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. * ಕರಿ ಮುಲ್ಲಿಸ್ (1944-), 1993 ರಸಯನ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಇವರು ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಅಲ್ಲಿನ ಹಿರಿಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲೆ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದರು. * ವಿಲ್ ಪಟ್ಟನ್ (1954-)ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಎಸ್‌ಸಿ. ನಟ * ರಾಬರ್ಟ್ ರೆಮುಸ್ ಆಗಸ್ಟ್‌ 27, 1948ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ವೃತ್ತಿನಿರತ ಜಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದನು( ಅಕ,ಸರ್ಜೆಂಟ್.) * ರಿಮ್ ರೈಸ್ ಬೇಸ್ ಬಾಲ್ ಹಾಲ್‌ನ ಯಶಸ್ವಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿದ್ದನು, ಆ‍ಯ್‌೦ಡರ್‌ಸನ್ ‌ನಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿದ್ದನು. * ಕ್ರೈಸ್ ರ‍ಾಕ್ (ಫೆಬ್ರವರಿ 7, 1965 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು) ಇವರು ಅಮೆರಿಕನ್ ಹಾಸ್ಯನಟ, ನಟ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ,ಟೀವಿ ಸಿರಿಯಲ್ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಸಿನಿಮಾ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರೂ ಆಗಿರುವ ಇವರು ಅಂಡರ್ವ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಎಸ್‌ಸಿ. * ಡರಿಯಸ್ ರಕರ್ ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಸಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು ರಾಕ್ ಬಾಂಡ್ ಹೋಟಿ ಮತ್ತು ದಿ ಬ್ಲೂಫಿಶ್‌ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಈಗ ಈತ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಥಮಗಳಿಗೆ ಕಾರಣನಾಗಿದ್ದಾನೆ. * ರೆಜ್ಜಿ ಸ್ಯಂಡರ್ಸ್ (ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 1, 1967ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು) ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಬೇಸ್ ಬಾಲ್ ಆಟದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲಕನಾಗಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಿದ್ದನು, ಈತನು ಪ್ಲೊರೆನ್ಸ್‌ ಮೂಲದವನಾಗಿದ್ದನು.ಎಸ್‌ಟಿ ಲುಯಿಸ್ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ಸ್‌ ನೊಂದಿಗೆ ವೃತ್ತಿಪರವಾಯಾಗಿಯು ಆಟವಾಡಿದ್ದನು ಲುಯಿಸ್ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ಸ್,ಪೀಟರ್ ಬರ್ಗ್ಸ್ ಪಿರಾಟ್ಸ್, ಅಟ್ಲಾಂಟ್ ಬ್ರೇವ್ಸ್, ಸ್ಯಾನ್ ಫಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಗೆಂಟ್ಸ್, ಸಾನ್ ಡೀಗೊ ಪಾಡ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಕನ್ಸಸ್ ಸಿಟಿ ರಾಯಲ್ಸ್, ಮತ್ತು 2001ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಅರಿಝುನ ಡೈಮಂಡ್‌ಬ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನ ಸದಸರೂ ಆಗಿದ್ದರು.. * ಶ್ವನೀ ಸ್ಮಿತ್ ನಟಿ ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತ ತಜ್ಞೆ ಅಮಂಡ ಯಂಗ್‌ನ ಸಿನಿಮಾ ಸಾ I-VI ಮತ್ತು ಟೀವಿ ಸರಣಿ ''ಬೇಕರ್'' ಗಳಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯದ ಮೂಲಕ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆಯೆ ಜೊತೆಗಾತಿ ಮಿಸ್ಸಿ ಪ್ಯಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಮಿತ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಲೆ ಎಂಬ ರಾಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಮೂಲಕ ಸಹ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜುಲೈ 3, 1970ರಲ್ಲಿ ಈಕೆ ಅರೆಂಜ್‌ಬುರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. * ಜೊಶ್ ಟರ್ನರ್ ಅಮೆರಿಕ ದೇಶದ ಸಂಗೀತಗಾರ, ಮತ್ತು ಗೀತ ರಚನೆಕಾರನಾಗಿದ್ದು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಹನ್ನಾದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್‌ 20, 1977ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. ಈತ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾರಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ. * ವನ್ನ ವೈಟ್ ಅಮೆರಿಕಾದ ಟೀವಿ ಮಾಧ್ಯಮದ ಹೆಸರಾಂತ ಮಹಿಳೆ,''ವ್ಹೀಲ್ ಆಫ್ ಫರ್ಚ್ಯುನ್'', ಈಕೆ ಉತ್ತರ ಮೈರ್ಟೆಲ್ ಬೀಚ್ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ,ಎಸ್.ಸಿ. * ಚಾಡ್ ವಲ್ಫ್ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ಹೆಸರಾಂತ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸ್ವಿಡಿಶ್ ಬಾಂಡ್‌ ಕರೊಲಿನ ಲಯರ್‌ನ ಗೀತರಚನಕಾರ ಮತ್ತು ಗಾಯಕರ‍ಾಗಿದ್ದಾರೆ, === ಕುಡಿತದ ಕಾನೂನುಗಳು === {{Refimprovesect|date=March 2009}} ರಾಜ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮದ್ಯಪಾನ ನಿಷೇಧವೆಂಬುದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. 1892ರಲ್ಲಿ ಮತದಾರರು ಮದ್ಯಪಾನ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿ "ಔಷಧ ಅಂಗಡಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ"ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮದ್ಯದಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮದ್ಯ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇವು ತಕ್ಷಣವೆ ಬೆಲ್ ಟಿಲ್ಮನ್‌ ಮಷಿನ್‌ನಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಸಂಕೇತವಾದ್ದರಿಂದ 1907ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಇಂದು, ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಮದ್ಯದ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಟವು ಸೋಮವಾರದಿಂದ ಶನಿವಾರದ ವರೆಗೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಒಂಭತ್ತರಿಂದ ಏಳುಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ, ಭಾನುವಾರ ಮದ್ಯ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾನೂನು ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಕೌಂಟಿಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾನುವಾರದಂದು ಬಿಯರ್ ಮತ್ತು ವೈನ್ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಿತು. ಏಳು ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾನುವಾರದಂದು ಬಿಯರ್ ಮತ್ತು ವೈನ್ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ಇದೆ; ರಿಚ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಜಾರ್ಜ್‌ಟೌನ್, ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌, ಬ್ಯುಫೊರ್ಟ್, ಹಾರಿ, ಮತ್ತು ಯಾರ್ಕ್. ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್, ಗ್ರೀನ್‍ವಿಲ್ಲೆ, ಐಕೆನ್, ರಾಕ್ ಹಿಲ್, ಸಮ್ಮರ್ ವಿಲ್ಲೆ, ಸ್ಯಾಂಟೀ, ಡೇನಿಯಲ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ತೆಗಾ ಕೆ ನಗರ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾನುವಾರ ಮದ್ಯ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಕಾನೂನನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಮದ್ಯ ಮಾರಾಟ ನಿಷೇಧಿತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಲ್ಲ(ಡ್ರೈ ಕೌಂಟೀಸ್), ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮದ್ಯ ಮಾರಾಟ ಏಕಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿದೆ, ಕೆಲವು ಕೌಂಟಿಗಳ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಯರ್ ಮತ್ತು ವೈನ್ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಸಮಯದ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಲಾಗಿದೆ(ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪಿಕನ್ಸ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಎರಡು ಗಂಟೆಯ ನಂತರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ) ಕೆಲವು ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನಿಷೇಧವಿಲ್ಲ(ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬಿಯರ್ ಮತ್ತು ವೈನ್ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಏಳು ದಿನ ದಿನದ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು‌). ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡ ನಗರ, ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ತವರೂರಾದ ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮದ್ಯ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದರ ಮೇಲೆ ಇತರೆ ನಗರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತುಂಬಾ ಸಡಿಲವಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಫೈವ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಹಲವಾರು ಬಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಯುವಕರ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತವೆ, ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನವರೆಗೂ ಮದ್ಯ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು ಮತ್ತು ಎಂಟು ಗಂಟೆಯವರೆಗೂ ಮದ್ಯ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಈ ಕಾನೂನಿನ ಆಚರಣೆ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಗ್ರೀನ್‍ವಿಲ್ಲೆ ನಗರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಎರಡು ಗಂಟೆಯ ನಂತರ ಬಾರ್ ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡದೇ ಕೇವಲ ಮದ್ಯ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಬಾರ‍್ಗಳು ಈ ಲೋಪದೋಷಗಳಿಂದ ಅನುಕೂಲತೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. 2006ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿಗೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರೀ ಫೋರ್ ಬಾಟಲಿಗಳ ಬದಲಾಗಿ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವಂತಹ ಸಣ್ಣ ಬಾಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಕ್‌ಕೇಟ್ ಮತ್ತು ಮದ್ಯ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಮಿಶ್ರಮಾಡಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಇದು ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲಿ ಕುಖ್ಯಾತವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾನೂನಿನ ಹಿಂದೆ ದ್ವಿಮುಖವಾದ ತರ್ಕವಿದೆ: ಇದು ಅಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಕಂದಾಯ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಸರಳವಾಗಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾನೀಯದಲ್ಲೂ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಪ್ರಮಾಣ ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು. ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಮಿನಿಬಾಟಲಿಗಳು 1.75&nbsp;oz (52&nbsp;ml) ಹಾಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಅಂಶ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಪ್ರೀ-ಫೋರ್ ಬಾಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪಾನೀಯಕ್ಕಿಂತ 1.2 oz (35 ml) ಅಂದಾಜು 30% ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಹೊಂದಿರುತ್ತಿತ್ತು, with the obvious result of overly strong cocktails and inebriated bar customers. 2006ರಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಬದಲಾಗಿ ಬಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಫ್ರೀ-ಫೊರ್ ಮತ್ತು ಮಿನಿ ಬಾಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲಾ ಬಾರ್‌ಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮಿನಿಬಾಟಲಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಫ್ರೀ-ಫೊರ್‌ಗೆ ಮೊರೆ ಹೋದರು.<ref>[https://web.archive.org/web/20120417191022/http://findarticles.com/p/articles/mi_m3190/is_16_39/ai_n13662102/ "ಎಸ್.ಸಿ. ಆಪರೇಟರ್ಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ರೆಡಿ ಟು ಟೋಸ್ಟ್ ನ್ಯೂ ಫ್ರೀ-ಪೂರ್ ಲಾ"],</ref> === ಒಳಾಂಗಣ ಧೂಮಪಾನ ಕಾನೂನುಗಳು === * '''ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿಲ್ಲ.''' 31, 2008ರಂದು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಸವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ,ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಮಾಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಕಾನೂನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಿಗಿಯಾಗಿದೆ.<ref>''ಫೂಟ್‌ಹಿಲ್ಸ್ ಬ್ರಿವಿಂಗ್ ಕನ್ಸರ್ನ್, ಿನ್‌ಕಾರ್ಪೊರೇಟೆಡ್. ವಿ. ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಗ್ರೀನ್‍ವಿಲ್ಲೆ'', ಪ್ರಕರಣ ಸಂಖ್ಯೆ. 26467 (ಎಸ್.ಸಿ. ಸ್ಲಿಪ್ ಒಪಿನಿಯನ್ ಪೈಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಚ್ 31, 2008)</ref> ಮೇ 2009ರಂತೆ,ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ನಾಲ್ಕು ಕೌಂಟಿಗಳು ಮತ್ತು 22 ನಗರ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧದ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ: * ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಐಕೆನ್ ಕೌಂಟಿ, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಮತ್ತು <span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಐಕೆನ್</span> ಕೌಂಟಿಯ ಸಂಘಟಿತವಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಜೂನ್ 2007. http://www.sctobacco.org/UserFiles/File/Smoke%20Free/Aike%20ordinance%20-%20final.pdf{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಐಕೆನ್, ನಗರದಲ್ಲಿನ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ ಜುಲೈ, 2008<ref>{{Cite web |url=http://www.sctobacco.org/UserFiles/File/Smoke%20Free/CityAikenOrd.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-29 |archive-date=2009-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090624124402/http://www.sctobacco.org/UserFiles/File/Smoke%20Free/CityAikenOrd.pdf |url-status=dead }}</ref> * ಬ್ಯುಫೊರ್ಟ್ ಕೌಂಟಿ,ನಗರದಲ್ಲಿನ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಮತ್ತು <span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಬ್ಯುಫೊರ್ಟ್</span> ಕೌಂಟಿಯ ಸಂಘಟಿತವಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಜನವರಿ 10, 2007.<ref>{{Cite web |url=http://www.beaufortgazette.com/local_news/story/6278039p-5477050c.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-29 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928215429/http://www.beaufortgazette.com/local_news/story/6278039p-5477050c.html |url-status=dead }}</ref> * ಬ್ಯುಫೊರ್ಟ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮೇ 2008<ref>{{Cite web |url=http://www.sctobacco.org/UserFiles/File/Smoke%20Free/Beaufort.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-29 |archive-date=2009-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090624124351/http://www.sctobacco.org/UserFiles/File/Smoke%20Free/Beaufort.pdf |url-status=dead }}</ref> * ಬ್ಲಫ್ಟೋನ್, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಜನವರಿ 10, 2007.<ref>{{cite web |url=http://www.wtoc.com/Global/story.asp?S=5927688 |title=Bluffton Goes Smoke-Free - WTOC, Savannah, Georgia, news, weather and sports &#124; |publisher=Wtoc.com |date= |accessdate=2010-07-31 |archive-date=2011-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716090507/http://www.wtoc.com/Global/story.asp?S=5927688 |url-status=dead }}</ref> * ಕ್ಯಾಮ್ಡೆನ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. 2008.<ref>{{Cite web |url=http://www.sctobacco.org/UserFiles/File/Smoke%20Free/CamdenOrd.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-29 |archive-date=2009-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090624124405/http://www.sctobacco.org/UserFiles/File/Smoke%20Free/CamdenOrd.pdf |url-status=dead }}</ref> * ಕ್ಲೆಮ್ಸನ್, ಜುಲೈ 1, 2008, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.independentmail.com/news/2008/jan/14/clemson-smoking-ban-becomes-law |title=Clemson smoking ban becomes law: Local News: Anderson Independent-Mail |publisher=Independentmail.com |date= |accessdate=2010-07-31 |archive-date=2011-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629141910/http://www.independentmail.com/news/2008/jan/14/clemson-smoking-ban-becomes-law/ |url-status=dead }}</ref> * ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 1, 2008, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ.<ref>http://www.columbiasc.net/downloads/No%20ಧೂಮಪಾನ%20-%20initial-ban-penalties%2010208.pdf{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ಎಸ್ಲೆ/0}, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಜನವರಿ 2009<ref>{{cite web|author=Aletheia Web Design |url=http://cityofeasley.net/Smoking_Ban_FAQ.htm |title=Smoking Ban FAQ |publisher=Cityofeasley.net |date=2009-01-01 |accessdate=2010-07-31}}</ref> * ಎಡಿಸ್ಟೊ ಬೀಚ್, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ, March 2009<ref>{{cite web |url=http://www.sctobacco.org/smokefree/smokefreecountiescitiestowns.aspx |title=South Carolina Tobacco Collaborative |publisher=Sctobacco.org |date= |accessdate=2010-07-31 |archive-date=2012-09-09 |archive-url=https://archive.is/20120909185635/http://www.sctobacco.org/smokefree/smokefreecountiescitiestowns.aspx |url-status=dead }}</ref> * ಗ್ರೀನ್‍ವಿಲ್ಲೆ, ಜನವರಿ 1, 2007, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. * ಹಿಲ್ಟನ್ ಹೆಡ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್, ಬಾರ್‌ಗಳ ಒಳಗಡೆ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಮೇ 1, 2007ರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧ ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>[http://www.islandpacket.com/news/local/story/6378297p-5689297c.html ]{{dead link|date=July 2010}}</ref> * ಎಸ್ಲೆ ಆಫ್ ಪಾಮ್ಸ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಜನವರಿ 2009<ref>{{cite web |url=http://archive.constantcontact.com/fs001/1101800213434/archive/1102252707542.html |title=E-Newsletter |publisher=Archive.constantcontact.com |date= |accessdate=2010-07-31 |archive-date=2013-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130409165227/http://archive.constantcontact.com/fs001/1101800213434/archive/1102252707542.html |url-status=dead }}</ref> * ಲೆಕ್ಸಿಂಗ್ಟನ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ, ಲೆಕ್ಸಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2008.<ref>{{Cite web |url=http://www.lexsc.com/highlights1.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-29 |archive-date=2008-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080727022143/http://lexsc.com/highlights1.htm |url-status=dead }}</ref> * ಲಿಬರ್ಟಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ, ಬಾರ್ ಹೊರತಾಗಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ,ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2006<ref>{{Cite web |url=http://www.sctobacco.org/UserFiles/File/Smoke%20Free/Liberty06-09-01.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-29 |archive-date=2009-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090624124346/http://www.sctobacco.org/UserFiles/File/Smoke%20Free/Liberty06-09-01.pdf |url-status=dead }}</ref> * ಮೌಂಟ್ ಪ್ಲೀಸಂಟ್, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 1, 2007, ಎಲ್ಲಾ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್, ಬಾರ್, ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳ, ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ * ಉತ್ತರ ಆಗಸ್ಟಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ, 2008.<ref>{{Cite web |url=http://www.sctobacco.org/UserFiles/File/Smoke%20Free/NAugusta_F.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-29 |archive-date=2009-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090624124410/http://www.sctobacco.org/UserFiles/File/Smoke%20Free/NAugusta_F.pdf |url-status=dead }}</ref> * ಪಿಕನ್ಸ್, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಮೇ 2009. * ರಿಚ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕೌಂಟಿ, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2008. * ರಾಕ್ ಹಿಲ್, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಮೇ 2009. * ಸುಲ್ಲಿವನ್ಸ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಜುಲೈ 20, 2006ರಿಂದ, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ ಕೌಂಟಿ ನ್ಯಾಯಲಾಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನವಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 20, 2006.<ref>{{Cite web |url=http://www.masc.sc/Resources/Sullivan%27s%20Island%20Summary%20Judgment.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-29 |archive-date=2009-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090624124346/http://www.masc.sc/Resources/Sullivan%27s%20Island%20Summary%20Judgment.pdf |url-status=dead }}</ref> * ಸಮ್ಟರ್, 2009 ಏಪ್ರಿಲ್ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.wistv.com/global/story.asp?s=9862305 |title=Sumter approves smoking ban - WIS News 10 - Columbia, South Carolina &#124; |publisher=Wistv.com |date= |accessdate=2010-07-31 |archive-date=2011-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110609141350/http://www.wistv.com/global/story.asp?s=9862305 |url-status=dead }}</ref> * ಸರ್ಫ್‌ಸೈಡ್ ಬೀಚ್.ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ತೀರ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದಕ್ಕೂ ಆದೇಶವಿದೆ. ನವೆಂಬರ್, 2002<ref>http://www.sctobacco.org/UserFiles/File/Smoke%20Free/SurfsideಧೂಮಪಾನOrd12-08.pdf{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ವಾಲ್ಟರ್‌ಬೊರೊ, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಮೇ 2008. * ಯಾರ್ಕ್ ಕೌಂಟಿ, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಮೇ 2009. === ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಏಕತ್ವ === * '''ಸಹಾಯಕ ಜನರಲ್:''' ರಾಜ್ಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ನಾಯಕ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಚುನಾಯಿತನಾದ ಅಧಿಕಾರಿ ಸಹಾಯಕ ಜನರಲ್.<ref>{{cite web|url=http://statehousereport.com/columns/2003/03.0420.structure.htm|title=''Restructuring proposal threatens checks and balances''|access-date=2010-11-29|archive-date=2010-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20101128034120/http://statehousereport.com/columns/2003/03.0420.structure.htm|url-status=dead}}</ref> * '''ಪ್ರಭಾವದಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು:''' ದೇಶದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಮಾತ್ರವೇ ಡಿಯುಐ ಬಂಧಿತ ಅಧಿಕಾರಿಯ ವೀಡಿಯೋ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟದ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.1800duilaws.com/states/sc.asp|title=South Carolina DUI LAW|access-date=2010-11-29|archive-date=2010-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20100105150556/http://www.1800duilaws.com/states/sc.asp|url-status=dead}}</ref> * '''ಅಗ್ನಿ ಸುರಕ್ಷಾ ನಿಯಂತ್ರಣ:''' ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಮಾತ್ರವೇ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ನೌಕರನಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಂಯುಕ್ತ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೊದಗಿಸುತ್ತದೆ. is the only state that allows fire officials to sidestep a federal regulation requiring that for every employee doing hazardous work inside a building, one must be outside.<ref>{{cite web|url=http://www.wral.com/news/national_world/national/story/1518087/|title=''Officials Investigate South Carolina Fire Tragedy''. AP}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''ಶಾಲಾ ವಾಹನಗಳು:''' ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಮಾತ್ರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ವಾಹನದ ಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ನೌಕಾ ಶಾಲ ವಾಹನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.heartland.org/Article.cfm?artId=17110 ''ಪೇರೆಂಟ್ಸ್ ಪಮ್ಮೆಲ್ಡ್ ಬೈ ಸೌಟ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಲೆಜಿಸ್ಲೆಟರ್'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929102945/http://www.heartland.org/Article.cfm?artId=17110 |date=2007-09-29 }}. ಸ್ಕೂಲ್ ರಿಫಾರ್ಮ್ ನ್ಯೂಸ್ ದಿ ಹಾರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20070215132626/http://www.lac.sc.gov/Audit_Reports/2001/School+Bus+Operations.htm ಎ ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್ ಎಸ್‌ಸಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಬಸ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್]. ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಲೆಜಿಸ್ಲೆಟಿವ್ ಆಡಿಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2001.</ref> * '''ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿನ ಹೊಡೆತಗಳು:''' ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಅತ್ಯಂತ ಲಕ್ವದಿಂದಾಗಿ ಸಾವಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.scdhec.net/health/minority/cardiovascular.htm|title=SC Department of Health and Environmental Control}}{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''ಕಪ್ಪು ನೀರಿನ ನದಿ:''' ಎಡಿಸ್ಟೊ ನದಿಯಿಂದಾಗಿ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲೇ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಉದ್ದನೆಯ ಕಪ್ಪು ನೀರಿನ ನದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.{{citation needed|date=July 2010}} * '''ಹೊರಾಂಗಣ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿ:''' ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾವು ಪ್ರಪಂಚದ ದೊಡ್ಡ ಹೊರಾಂಗಣ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಯನ್ನು ಬ್ರೂಕ್‌ಗ್ರೀನ್ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.brookgreen.org/|title=Brookgreen Gardens}}</ref> * '''ಭೂ ದೃಶ್ಯ ತೋಟಗಾರಿಕೆ:''' ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಭೂ ದೃಶ್ಯ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಮಿಡ್ಲಟನ್ ಪ್ಲೇಸ್‌ ಹತ್ತಿರದ ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.middletonplace.org/|title=Middleton Place}}</ref> === ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಮೊದಲುಗಳು === * ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿದ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯ; - ಆ‍ಯ್‌೦ಡರ್‌ಸನ್, ದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಸಿಟಿ * ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ 1526ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಸಾಹತು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ನ ಅನ್ವೇಷಕ ಜಾರ್ಜ್‌ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಲೆಸೆದ ಲುಕಾಸ್ ಡೆ ಅಯ್ಲಾನ್‌ ಹೆಸರಿನ ಸ್ಯಾನ್ ಮಿಗ್ಯುಎಲ್ ಡೆ ಗುಆಲ್ಡಪೆ settlement in near Georgetown settled by Spanish explorer Lucas Vasquez de Ayllon named San Miguel de Gualdape * ಮೊದಲ ಕಾಯಂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ವಸಾಹತುವಾದ 1670ರಲ್ಲಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಅಲ್ಬೆಮಾರ್ಲೆ ಪಾಯಿಂಟ್‌ * 1671ರಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ತಲೆತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಪೊರ್ಚುಗೀಸ್ ಜ್ಯೂ ಮೊಸೆಸ್ ಲಿಂಡೊನಿಂದ ಮೊದಲ ಇಂಡಿಗೊವನ್ನು ನೆಡಲಾಯಿತು<ref name="har"/> * ಮೊದಲ ಉಚಿತ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಸ್ಥಾಪನೆ&nbsp;— ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌, 1698 * ಮೊದಲ ಅಗ್ನಿ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿ&nbsp;— ಅಗ್ನಿ ಅಪಘಾತದ ವಿರುದ್ಧದ ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಹೌಸಸ್‌ಗಾಗಿ 1735ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಡ್ಲೀ ಸೊಸೈಟಿ ಆರಂಭಿಸಿತು * ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಒಪೆರ&nbsp;— ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌, ಫೆಬ್ರವರಿ 18, 1735 * ಸಿನಿಮಾ ಮಂದಿರವನ್ನಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಮೊದಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಟ್ಟಡ&nbsp;—ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಡಾಕ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ 1736ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು * ಮೊದಲ ಗುಲಾಮ ಬಂಡಾಯ— 1739ರಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ನ ಹತ್ತಿರದ ಸ್ಟೋನೊ * ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ (ಕಹಾಲ್ ಕಡೊಷ್ ಬೆತ್ ಎಲ್ಲೊಹಿಮ್)ದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಯಹೂದ್ಯರ ಸಿನಗಾಗ್‌ - ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌, 1750 * ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿಗೆ ಮೊದಲು ಹತ್ತಿಯನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಯಿತು, 1764 * ಮೊದಲ ಕಪ್ಪು ಬಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚನ್ನು ಸಿಲ್ವರ್ ಬ್ಲಫ್‌ನಲ್ಲಿ 1773ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು * ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ ಚೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಕೌಂಟಿಯ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಂಡಳಿ - 1773 * ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ&nbsp;— ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್, ಜನವರಿ 12, 1773ಯಂದು ಸಂಘಟಿಸಲಾಯಿತು * ಮೊದಲ ವ್ಯವಹಾರಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕ&nbsp;— ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಪ್ರೈಸ್ ಕರೆಂಟ್‌, 1774 * ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ್ ಯಹೂದ್ಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಛೇರಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದದ್ದು, 1774. ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಸಲ್ವಾಡೊರ್ ಮೊದಲು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಿಧಾನ ಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದನು<ref name="har">"[http://harvardmagazine.com/2003/01/a-portion-of-the-people.html ಎ "ಪೊರ್ಶನ್ ಆಫ್ ದ ಪೀಪಲ್"]", ನೆಲ್ ಪೋರ್ಟರ್ ಬ್ರೌನ್, ''ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್'', ಜನವರಿ -ಫೆಬ್ರವರಿ, 2003</ref> * 1775ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಧ್ವಜವನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಧ್ವಜವನ್ನು ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸಲಾಯಿತು * ಅಮೇರಿಕಾದ ಕಾಲೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸರ್ಕಾರದ ರಚನೆ, ಮಾರ್ಚ್ 1776 * ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ ನಗರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಗಾಲ್ಫ್‌ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಆಡಲಾಯಿತು‌. 1786ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾ ಗಾಲ್ಫ್ ಕ್ಲಬ್ಬಿನ ರಚನೆ - ಇದು ಮೊದಲ ಗಾಲ್ಫ್ ಕ್ಲಬ್. * ಮೊದಲ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್‌&nbsp;- ಸೈಂಟ್ ಮೇರೀಸ್ ಆಗಸ್ಟ್‌ 24, 1789, ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ * ಮೊದಲ ಹತ್ತಿ ಗಿರಣಿ ಸ್ಥಾಪನೆ&nbsp;— ಜೇಮ್ಸ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌, 1789 * ಮೊದಲು ಟೀ ಸಸ್ಯದ ನಾಟಿ&nbsp;— ಮಿಡ್ಲ್‌ಟನ್ ಬರೊನಿ, 1802 * ಮೊದಲ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌‌ನ ಬಿಶಪ್‌, ಮೋಸ್ಟ್ ರೆವರೆಂಡ್. ಜಾನ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ - 1820, ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ * ಮೊದಲ ಅಗ್ನಿನಿರೋಧಕ ಕಟ್ಟಡ ಸ್ಥಾಪನೆ&nbsp;— ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌, 1822 * ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹಬೆಯ ಲೊಕೊಮೊಟೀವನ್ನು ನಿರಂತರ ರೈಲ್ವೇ ಹಳಿಯ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು - "ಬೆಸ್ಟ್ ಫ್ರೆಂಡ್ ಆಫ್ ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌," 1830. * ಮೊದಲ ಪುರಸಭಾ ಕಾಲೇಜು&nbsp;— ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌, ಎಪ್ರಿಲ್‌ 1, 1838ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು * ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಮೊದಲ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಕೆಥೆಡ್ರಲ್‌ ಆದ ಕೆಥೆಡ್ರಲ್‌ ಆಫ್ ಸೈಂಟ್ ಜಾನ್ ಮತ್ತು ಸೈಂಟ್‌ ಫಿನ್ಬರ್‌ - ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌, ಎಪ್ರಿಲ್‌ 1845 * ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಮೊದಲು ಬೇರೆಯಾಯಿತು, ಡಿಸೆಂಬರ್ 20, 1860. * ಫೊರ್ಟ್‌ ಸಮ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ ಹಾರ್ಬರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಗುಂಡು ಹಾರಿತು, ಎಪ್ರಿಲ್‌ 12, 1861. * ಮೊದಲ ಮೆಡಲ್ ಆಫ್ ಹಾನರ್‌ನ್ನು ಬ್ಲಾಕ್ ಗ್ರಾಹಕ&nbsp;—ಡಬ್ಲು. ಹೆಚ್‌. ಕಾರ್ನೆ(ಸೈನ್ಯ), ಜುಲೈ 18, 1863. * ಮೊದಲ ಹೆಚ್ ಎಲ್.ಹನ್ಲೆ‌ ಕಾನ್ಫೆಡರೇಟ್‌ರು ಬಳಸಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 17, 1864ರಂದು ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ ಹಾರ್ಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ಯುಎಸ್‌ಎಸ್ ಹೌಸಾಂಟೋನಿಕ್‌ ಹಡಗನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿದ ಸಬ್‌ಮರಿನ್ ಆಗಿದೆ. * ರಾಜ್ಯ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊದಲ ಸಹಾಯಕ ಕಪ್ಪು ವರ್ಣೀಯ ನ್ಯಾಯಾದೀಶ&nbsp;— ಜೆಜೆ ರೈಟ್‌, ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 1870 * ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯದ ಅಂತರ್ಕಾಲೇಜು ಫುಟ್ಬಾಲ್‌ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 14, 1889ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು ಅಲ್ಲಿ ಫರ್ಮನ್‌ರನ್ನು ವೊಫರ್ಡ್‌ ಸೋಲಿಸಿತು * ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಟೀ ತೋಟ — ಸಮ್ಮರ್‌ವೆಲ್ಲೆ, 1890 * ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೆ ಮೊದಲ ಕಪ್ಪು ವರ್ಣೀಯ ವೈದ್ಯೆ ಡಾ. ಮಟ್ಟಿಲ್ಡ ಅರಬೆಲ್ಲೆ ಈವನ್ಸ್, 1897 * ಮೊದಲ ಬಟ್ಟೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕಾಲೇಜು&nbsp;— ಕ್ಲೆಮ್ಸನ್‌, 1899 * ಜನವರಿ 1916ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕಾರು ರಾಕ್ ಹಿಲ್‌ನ ಜಾನ್ ಗ್ಯಾರೀ ಆ‍ಯ್‌೦ಡರ್‌ಸನ್ ತಯಾರಿಸಿದನು * ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ವಕೀಲೆ&nbsp;— ಗ್ರೀನ್‍ವಿಲ್ಲೆಯ ಮಿಸ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಎಮ್. ಪೆರ್ರಿ ಮೇ 4, 1918ರಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನಾರಂಭಿಸಿದರು * ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಿಧಿಯನ್ನು ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ ನಗರ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13, 1931ರಂದು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು * ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ಯಲ್ಲಿ‌ ಮೊದಲ ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರ ಡಬ್ಲುಸಿಎಸ್‌ಸಿ ಜೂನ್ 13, 1953ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತು * ಮೊದಲ ಯುಎಸ್‌ ಸೆನೆಟರ್‌ ಆಗಿ ಚುನಾಯಿತನಾದನು— ಸ್ಟ್ರಾಮ್ ಥರ್ಮಂಡ್, ನವೆಂಬರ್‌ 2, 1954 * ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಮೊದಲ ಯುಎಸ್ ವಾಯುದಳದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಬಾಂಬ್‌ ಅವಘಡ&nbsp;— ಪೂರ್ವ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯಿತು— 1958 * ಮೊದಲ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಸ್ಥಾವರ ಪರ್ ಶೊಲಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 24, 1963ರಂದು ಆರಂಭವಾಯಿತು * ಮೊದಲ ಸ್ಪೊಲೆಟೊ ಹಬ್ಬವು ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಮೇ 1977ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು * ಮೊದಲ ಕಪ್ಪು ವರ್ಣೀಯ ಸಂಯುಕ್ತ ನ್ಯಾಯಾದೀಶ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ&nbsp;— ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಜೆ ಪೆರ್ರಿ&nbsp;—ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 22, 1979ನಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು * ಮೊದಲ ಗವರ್ನರ್ ರಿಚರ್ಡ್ ರಿಲೇ ನವೆಂಬರ್‌ 6, 1984ರಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ್ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು * ಜೀನ್ ಟೊಯಲ್&nbsp;— ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಮೊದಲ ಸವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ 1988ರಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ 2000ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನಾಯಾಧೀಶೆಯಾದರು * ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಇಂಡಿಯನ್ ಮೂಲದಿಂದ ನವೆಂಬರ್‌ 2, 2010ರಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದವರು - ನಿಕ್ಕಿ ಹಾಲೇ == ಸಹೋದರ ರಾಜ್ಯಗಳು == * [[ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌|ಕ್ವೀಸ್ನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌]], ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ * ರೈನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌-ಪಲಾಟಿನೇಟ್‌, ಜರ್ಮನಿ * ಬೆರ್ಗ್ಯಾಮೊ, ಇಟಲಿ. * ಥೈವಾನ್‌, ಥೈವಾನ್‌ ಆರ್‌ಒಸಿ == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == {{Portal box|North America|United States|South Carolina}} {{Main|Outline of South Carolina|Index of South Carolina-related articles}} {{Clear}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == {{biblio|date=September 2010}} {{Refbegin|colwidth=60em}} ;ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು * {{Cite book |last=Bass |first=Jack |title=Porgy Comes Home: South Carolina After 300 Years |location= |publisher=Sandlapper |year=1970 |oclc=724061 }} {{Listed Invalid ISBN|9999555071}} * {{Cite book |last=Coker |first=P. C., III |title=Charleston's Maritime Heritage, 1670–1865: An Illustrated History |location=Charleston, SC |publisher=Coker-Craft |year=1987 |isbn= }} * {{Cite book |last=Edgar |first=Walter |title=South Carolina: A History |location= |publisher=[[University of South Carolina Press]] |year=1998 |isbn=1570032556 }} * {{Cite book |editor-last=Edgar |editor-first=Walter |title=The South Carolina Encyclopedia |location= |publisher=University of South Carolina Press |year=2006 |isbn=1570035982 }} * {{Cite book |last=Rogers |first=George C., Jr. |lastauthoramp=yes |first2=C. James |last2=Taylor |title=A South Carolina Chronology, 1497–1992 |edition=2nd |publisher=University of South Carolina Press |location=Columbia, SC |year=1994 |isbn=0872499715 }} * {{Cite book |last=Wallace |first=David Duncan |title=South Carolina: A Short History, 1520–1948 |year=1951 |isbn=0872490793 }} * {{Cite book |author=WPA |title=South Carolina: A Guide to the Palmetto State |year=1941 }} * {{Cite book |last=Wright |first=Louis B. |title=South Carolina: A Bicentennial History |year=1977 |isbn=0393055604 }} ;ವಿದ್ವತ್‌ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು * ಬಾಸ್, ಜಾಕ್ ಮತ್ತು ಮರಿಲಿನ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಥಾಂಪ್ಸನ್. ''ಓಲ್‘ ಸ್ಟ್ರಾಮ್: ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಅನ್‌ಅಥೊರೈಸ್ಡ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಆಫ್ ಸ್ಟ್ರಾಮ್ ಥರ್ಮಂಡ್,''. ಲಾಂಗ್‌ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಪ್ರೆಸ್, 1998. * ಬ್ಯೂಸಿಕ್, ಸೀನ್ ಆರ್. ''ಎ ಸೋಬರ್ ಡಿಸಾಯರ್ ಫಾರ್ ಹಿಸ್ಟರಿ: ವಿಲಿಯಂ ಗಿಲ್ಮೋರ್ ಸಿಮ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಯನ್.'', 2005. ISBN 1-57003-565-2 * ಕ್ಲಾರ್ಕ್, ಎರ್ಸ್ಕಿನ್. ''ಅವರ್ ಸೌದರ್ನ್ ಜಿಯಾನ್: ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕಾಲ್ವಿನಿಸಂ ಇನ್ ದ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಲೊ ಕಂಟ್ರಿ, 1690–1990'' (1996) * ಚನ್ನಿಂಗ್,ಸ್ಟೀವನ್. ''ಕ್ರೈಸಿಸ್ ಆಫ್ ಫೀಯರ್: ಸೆಸೆಶನ್ ಇನ್ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ'' (1970) * ಚೊಹೊಡಾಸ್, ನಡೈನ್. ''ಸ್ಟ್ರಾಮ್ ಥರ್ಮಂಡ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೌದರ್ನ್ ಚೇಂಜ್,''. ಸೈಮನ್‌ & ಷುಸ್ಟರ್‌, 1993. * ಕೊಯ್ಟ್ ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಎಲ್. ''ಜಾನ್ ಸಿ ಕನ್‌ಹೂನ್: ಅಮೆರಿಕನ್ ಪೊರ್ಟ್ರೇಟ್'' (1950) * ಕ್ರೇನ್, ವೆರ್ನರ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ''ದ ಸೌದರ್ನ್ ಫ್ರಂಟಿಯರ್, 1670–1732'' (1956) * ಜೂನಿಯರ್ ಫೋರ್ಡ್., ಲೇಸಿ ಕೆ. ''ಒರಿಜಿನ್ಸ್ ಆಪ್ ಸೌದರ್ನ್ ರೆಡಿಕಾಲಿಸಂ: ದ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಅಪ್‌ಕಂಟ್ರಿ, 1800–1860'' (1991) * ಹಿಂದೂಸ್,ಮೈಕೆಲ್ ಎಸ್. ''ಪ್ರಿಸನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಪ್ಲ್ಯಾಂಟೇಶನ್: ಕ್ರೈಮ್, ಜಸ್ಟೀಸ್, ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಅಥಾರಿಟಿ ಇನ್ ಮೆಸ್ಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ, 1767–1878'' (1980) * ಜೂನಿಯರ್ ಜಾನ್ಸನ್., ಜಾರ್ಜ್ ಲಾಯ್ಡ್. ''ದ ಫ್ರಂಟೀಯರ್ ಇನ್ ದ ಕಲೋನಿಯಲ್ ಸೌತ್: ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಬ್ಯಾಕ್‌ಕಂಟ್ರಿ, 1736–1800'' (1997) * ಜೂನಿಯರ್ ಜೋರ್ಡನ್., ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಇ. ''ದ ಪ್ರೈಮರಿ ಸ್ಟೇಟ್ - ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದ ಡೆಮೊಕ್ರತಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ, 1876–1962,'' ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ಎಸ್‌ಸಿ, 1967 * ಕೀಸ್. ''Against the Tide: One Woman's Political Struggle''. ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ of ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಪ್ರೆಸ್, 1998. * ಕಾಂಟೊವಿಜ್, ಸ್ಟೀಫನ್. ''ಬೆನ್ ಟಿಲ್ಮನ್ & ದ ರೀಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ವೈಟ್ ಸುಪ್ರಿಮಸಿ'' (2002) * ಲೂ, ಪೀಟರ್ ಎಫ್.'' '' ''ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ ರೈಸಿಂಗ್: ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ಫೈಟ್ ಫಾರ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಇಕ್ವಾಲಿಟಿ ಸಿನ್ಸ್ 1865'' (2006) * ಪಿಯರ್ಸ್, ನೀಲ್ ಆರ್. ''ದಿ ಡೀಪ್ ಸೌತ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ: ಪೀಪಲ್, ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್, ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಪವರ್ ಇನ್ ದಿ ಸೆವೆನ್ ಡೀಪ್ ಸೌತ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್'' (1974) * ರೋಜರ್ಸ್, ಜಾರ್ಜ್ ಸಿ. ''ಎವಲ್ಯೂಷನ್ ಆಫ್ ಎ ಫೆಡರಲಿಸ್ಟ್: ವಿಲಿಯಂ ಲೋಟನ್ ಸ್ಮಿತ್ ಆಫ್ ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ (1758–1812)'' (1962) * ಸ್ಚುಲ್ಟ್ಜ್ ಹರೋಲ್ ಎಸ್. ''ನ್ಯಾಷನಾಲಿಜಂ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಸೆಕ್ಷನಾಲಿಸಂ ಇನ್ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ, 1852–1860'' (1950) * ಸೀಮನ್,ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್. ''ಎ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕ್ ಆಫ್ ಡಿಫೀಟ್: ದ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಮಿಲ್‌ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್, 1910–1948'' (1998) * ಸಿಮ್ಕಿನ್ಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಬಟ್ಲರ್. ''ದ ಟಿಲ್ಮನ್ ಮೂವ್ಮೆಂಟ್ ಇನ್ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ'' (1926) * ಸಿಮ್ಕಿನ್ಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಬಟ್ಲರ್. ''ಪಿಚ್‌ಫಾರ್ಕ್ ಬೆನ್ ಟಿಲ್ಮನ್‌: ಸೌತ್ ಕ್ಯಾರೊಲಿಯನ್'' (1944) * ಸಿಮ್ಕಿನ್ಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಬಟ್ಲರ್, ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್ ಹಿಲಿಯಾರ್ಡ್ ವೂಡಿ. ''ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಡೂರಿಂಗ್ ರೀಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್'' (1932). * ಸಿನ್ಹಾ,ಮನಿಷಾ ''ದ ಕೌಂಟರ್‌ರೆವಲ್ಯೂಷನ್ ಆಫ್ ಸ್ಲೇವರಿ:ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಐಡಿಯಾಲಜಿ ಇನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಟಿಬೆಲ್ಲಮ್ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ'' (2000) * ಸ್ಮಿತ್, ವಾರೆನ್ ಬಿ. ''ವೈಟ್ ಸರ್ವಿಟ್ಯೂಡ್ ಇನ್ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ'' (1961) * ಟುಲ್ಲೊಸ್,ಅಲೆನ್ ''ಹ್ಯಾಬಿಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ: ವೈಟ್ ಕಲ್ಚರ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ಟ್ರಾನ್ಫೋರ್ಟೇಶನ್ ಆಫ್ ದ ಕೆರೊಲಿನಾ ಪೈಡ್‌ಮಂಟ್'' (1989) * ವಿಲಿಯಂಸನ್ ಜೋಯೆಲ್ ಆರ್. '' '' ''ಆಪ್ಟರ್ ಸ್ಲೇವರಿ: ದ ನೆರ್ಗೊ ಇನ್ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಡೂರಿಂಗ್ <span class="goog-gtc-fnr-highlight">ರೀಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್</span>, 1861–1877'' (1965) * ವುಡ್, ಪೀಟರ್ ಎಚ್. ''ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೆಜಾರಿಟಿ: ನೆರ್ಗೋಸ್ ಇನ್ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಫ್ರಾಮ್ 1670 ಥ್ರೂ ದ ಸ್ಟೆನೊ ರೆಬೆಲಿಯನ್ '' (1996) ;ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧ್ಯಯನ * ಬಾಸ್ ಜಾಕ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಜಾಕ್ ನೀಲ್ಸನ್''ದಿ ಆರೆಂಜ್ಬರ್ಗ್ ಮಸಕೆರ್,''. ಮೆರ್ಸರ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 1992. * ಬರ್ಟನ್, ಒರ್ವಿಲ್ಲೆ, ವೆರ್ನೋನ್. ''ಇನ್ ಮೈ ಫಾದರ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆರ್ ಮೆನಿ ಮ್ಯಾನ್ಶನ್ಸ್: ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಇನ್ ಎಡ್ಜ್‌ಫಿಲ್ಡ್, ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ'' (1985), ಸೋಷಿಯಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ * ಕಾರ್ಟಲನ್, ಡೇವಿಡ್ ಎಲ್. ''ಮಿಲ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಟೌನ್ ಇನ್ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ, 1880–1920'' (1982) * ಕ್ಲಾರ್ಕ್, ಎರ್ಸ್ಕಿನ್. ''ಡ್ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಪ್ಲೇಸ್: ಎ ಫ್ಲ್ಯಾಂಟೇಶನ್ ಎಪಿಕ್'' (2005) * ಡೇನಿಯಲ್‌ಸನ್,ಮೈಕೆಲ್ ಎನ್. ''ಫ್ರಾಫಿಟ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಇನ್ ಪ್ಯಾರಡೈಸ್: ದ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಹಿಲ್ಟನ್ ಹೆಡ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್,''. ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಪ್ರೆಸ್, 1995. * ಡೈಲ್, ಡಾನ್ ಎಚ್. ''ನ್ಯೂ ಮೆನ್, ನ್ಯೂ ಸಿಟೀಸ್, ನ್ಯೂ ಸೌತ್: ಅಟ್ಲಾಂಟಾ, ನಾಶ್ವಿಲ್ಲೆ, ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌, ಮೊಬೈಲ್, 1860–1910'' (1990) * ಜೂನಿಯರ್ ಹಫ್., ಪುನರ್‌ಸಂಗ್ರಹ ಆವೃತ್ತಿ. ''ಗ್ರೀನ್‍ವಿಲ್ಲೆ: ದ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದ ಸಿಟಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಕೌಂಟಿ ಇನ್ ದ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಪೈಡ್‌ಮಂಟ್'', ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಪ್ರೆಸ್, 1995. * ಮೋರ್, ಜಾನ್ ಹಮ್ಮಂಡ್. ''ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ರಿಚ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕೌಂಟಿ: ಎ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ, 1740–1990'', ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಪ್ರೆಸ್, 1993. * ಮೋರ್‌ಡಾಕ್,ವಿಲ್. ''ಬನಾನಾ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ : ಎ ಈಯರ್ ಇನ್ ದ ಹಾರ್ಟ್ ಆಫ್ ಮೈರ್ಟಲ್ ಬೀಚ್,''. ಫ್ರಂಟ್‌ಲೈನ್ ಪ್ರೆಸ್, 2003. * ಪೀಸ್,ವಿಲಿಯಂ ಎಚ್, ಮತ್ತು ಜೇನ್ ಎಚ್,ಪೀಸ್. ''ದ ವೆಬ್ ಆಫ್ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್: ಪೈವೇಟ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಟೈಲ್ಸ್ ಇನ್ ಬೋಸ್ಟನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಚಾರ್ಲ್‌ಸ್ಟನ್‌, 1828–1843'' (1985), * ರಾಬರ್ಟಸನ್, ಬೆನ್. ''ರೆಡ್ ಹಿಲ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಕಾಟನ್,''. ಯುಎಸ್‌ಎ ಪ್ರೆಸ್ (ಪುನರ್‌ಪುದ್ರಣ), 1991. * ರೋಸ್, ವಿಲ್ಲಿ ಲೀ. '' '' ''ರಿಹರ್ಸಲ್ ಫಾರ್ <span class="goog-gtc-fnr-highlight">ರೀಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್</span>: ದ ಪೋರ್ಟ್ ರಾಯಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಮೆಂಟ್'' (1964) ;ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ * ಕಾರ್ಟರ್,ಲೂಥರ್ ಎಫ್. ಮತ್ತು ಡೆವಿಡ್ ಮನ್, ಎಡಿಶನ್ ''ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಇನ್ ದ ಪಾಮೆಟ್ಟೊ ಸ್ಟೇಟ್: ಟವರ್ಡ್ಸ್ ದ 21st ಸೆಂಚುರಿ,''. ಯುನಿವಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ, 1993.ISBN 0-917069-01-3 * ಗ್ರಹಾಂ,ಕೊಲೆ ಬ್ಲೀಸ್ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ವಿ.ಮೋರ್. ''ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್''. ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನೆಬ್ರಸ್ಕಾ ಪ್ರೆಸ್, 1994. ISBN 0-8032-7043-7 * ಟೈರ್,ಚಾರ್ಲೀ. ಎಡಿಶನ್ ''ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್: ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್,''. ಯುಎಸ್‌ಸಿ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಫೇರ್, 2002. ISBN 0-917069-12-9 ;ಪ್ರಾಥಮಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು * ಸಲ್ಲೆ, ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಎಸ್. ಎಡಿಶನ್ ''ನರೇಟಿವ್ಸ್ ಆಫ್ ಅರ್ಲಿ ಕೆರೊಲಿನಾ, 1650–1708'' (1911) ISBN 0-7812-6298-4 * ವುಡ್‌‍ಮಸೂನ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ''ದ ಕೆರೊಲಿನಾ ಬ್ಯಾಕ್‌ಕಂಟ್ರಿ ಆನ್ ದ ಈವ್ ಆಫ್ ದ ರೆವಲ್ಯೂಶನ್'' ರಿಚರ್ಡ್ ಜೆ.ಹೂಕರ್‌ರಿಂದ ಸಂಪಾದನೆ (1953), ಎ ಮಿಷನರಿ ರಿಪೋರ್ಟ್ ISBN 0-8078-4035-1 {{Refend}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Sisterlinks}} * [http://www.sc.gov ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್] * {{Dmoz|Regional/North_America/United_States/South_Carolina|South Carolina}} * [http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=SC ಎಮರ್ಜನ್ಸಿ & ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಡಾಟಾ ಫಾರ್ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101117131801/http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=SC |date=2010-11-17 }} * [http://www.usgs.gov/state/state.asp?State=SC ಯುಎಸ್‌ಜಿಎಸ್ ರೀಯಲ್-ಟೈಮ್,ಜಿಯಾಗ್ರಫಿಕ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದರ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ರಿಸೋರ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070106170201/https://www.usgs.gov/state/state.asp?State=SC |date=2007-01-06 }} * [http://quickfacts.census.gov/qfd/states/45000.html ಯುಎಸ್‌ ಸೆನ್ಸಸ್ ಬ್ಯೂರೊ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140119190923/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/45000.html |date=2014-01-19 }} * [http://www.ers.usda.gov/StateFacts/SC.htm ಸೌತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130227124223/http://www.ers.usda.gov/StateFacts/SC.HTM |date=2013-02-27 }} * {{osmrelation-inline|224040}} {{-}} == ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾಹಿತಿ == {{Geographic Location |Centre=South Carolina |North=[[North Carolina]] |Northeast= |East=[[Atlantic Ocean]] |Southeast= |South= |Southwest=[[Georgia (U.S. state)|Georgia]] |West= |Northwest= }} {{Template group |title = <span style=';font-size:11pt;'>Articles related to South Carolina</span> <br /> ''The Palmetto State'' |list = {{South Carolina|expand}} {{Confederate States of America}} {{Coord|display=title|34|N|81|W|region:US-SC_type:adm1st_scale:3000000}} }} {{United States topics}} {{United States}} {{succession |preceded=[[Maryland]] |office=[[List of U.S. states by date of statehood]] |years=Ratified [[Constitution of the United States of America|Constitution]] on May 23, 1788 (8th) |succeeded=[[New Hampshire]] }} {{Commonscat|South Carolina}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾರೊಲಿನ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಒಕ್ಕೂಟ ರಾಜ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1788ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪಟ್ಟಣಗಳು]] icif9ochtelqvaim2w5ffzpppkafbc3 0 26872 1375428 1373212 2026-06-19T22:24:05Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375428 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜ್ | image = Julian Assange (Norway, March 2010).jpg | image_size = 230px<!--needs 230 otherwise photo is narrowed and distorted --> | caption =೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಂಜ್ | birth_date = {{Birth date and age|1971|7|3|df=yes}}<ref>{{cite web | url = http://www.magnetictimes.com.au/article-3554.html | date = 7 August 2010 | title = Julian Assange's mother recalls Magnetic | publisher = Magnetic Times | location = Australia | access-date = 29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-date = 30 ನವೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101130071416/http://www.magnetictimes.com.au/article-3554.html | url-status = dead }}</ref><ref name="khatchadourian" /><ref>{{Cite document | url = http://www.interpol.int/public/data/wanted/notices/data/2010/86/2010_52486.asp | archiveurl = https://www.webcitation.org/5unSsyDzh?url=http://www.interpol.int/public/data/wanted/notices/data/2010/86/2010_52486.asp | archivedate = 7 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | title = ASSANGE, Julian Paul | date = 30 November 2010 | publisher = Interpol | postscript =. | access-date = 29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | url-status = live }}</ref> | birth_place = [[Townsville, Queensland]], Australia | alma_mater = [[ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] | occupation = [[ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್]]ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ | awards = [[Index on Censorship#Freedom of Expression Awards|Economist Freedom of Expression Award]] (2008)<br />[[Amnesty International UK Media Awards|Amnesty International UK Media Award]] (2009)<br />[[Sam Adams Award]] (2010) | death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ | other_names = | known_for = [[ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್]] | residence = | religion = | spouse = | domestic_partner = | parents = | children = Son | criminal charge = | criminal penalty = | criminal status = }} '''ಜೂಲಿಯನ್ ಪಾಲ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ''' ({{IPAc-en|icon|ə|ˈ|s|ɑː|n|ʒ}} {{respell|ə-<small>SAHNZH</small>}}; ಜನನ 1971 ರ ಜುಲೈ 3) ಯು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಪತ್ರಕರ್ತ,<ref name="tcij" /><ref name="amnestyint">{{cite web | url = http://amnesty.org.uk/news_details.asp?NewsID=18227 | title = Amnesty announces Media Awards 2009 winners | publisher = [[Amnesty International]] | date = 2 June 2009 | accessdate = 3 December 2010 | archiveurl = https://archive.is/20120530055214/http://amnesty.org.uk/news_details.asp?NewsID=18227 | archivedate = 30 ಮೇ 2012 | url-status = live }}</ref><ref name="massie">{{cite web | author = Alex Massie | url = http://www.spectator.co.uk/alexmassie/6437594/yes-julian-assange-is-a-journalist.thtml | title = Yes, Julian Assange Is A Journalist | publisher = The Spectator | date = 2 November 2010 | accessdate = 3 December 2010 | archive-date = 9 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101209084558/http://www.spectator.co.uk/alexmassie/6437594/yes-julian-assange-is-a-journalist.thtml | url-status = dead }}</ref> ಪ್ರಕಾಶಕ,<ref name="Forbes" /><ref name="harrell" /> ಮತ್ತು ಅಂತರಜಾಲ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಸುದ್ದಿ ಸೋರಿಕೆಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸುವ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಆದ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು ವಕ್ತಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ತಮ್ಮ ಹರೆಯದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಕರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.<ref name="timesonline" /> ಇವರು ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸೆನ್ಸಾರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ತನಿಖಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಸ್ಸಾಂಜ್ ಅವರು 2006 ರಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು [[ಕೀನ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿನ ಕಾನೂನುರಹಿತ ಸಾವುಗಳು, ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ವಿಷಪೂರಿತ ತ್ಯಾಜ್ಯಪದಾರ್ಥಗಳ ರಾಶಿ ಹಾಕುವಿಕೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಧರ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಚರ್ಚ್ ಕೈಪಿಡಿಗಳು, ಗ್ವಾಂಟನಾಮೋ ಬೇ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು, ಮತ್ತು ಕೌಪ್‌ಥಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜೂಲಿಯಸ್ ಬೇರ್ನಂತಹ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಷಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="autogenerated1">{{cite web | url = http://www.smh.com.au/opinion/politics/leaks-pour-forth-from-the-wiki-well-of-information-20100408-ruxn.html | title = WikiLeak And Apache Attack In Iraq&nbsp;— Julian Assange | publisher = [[The Sydney Morning Herald]] | date = 9 April 2010 | accessdate = 3 December 2010}}</ref> 2010 ರಲ್ಲಿ, ಇವರು ಅಫಘಾನಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಇರಾಕ್ನಲ್ಲಿನ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಕುರಿತ ಸಮಗ್ರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 2010 ರ ನವೆಂಬರ್ 28 ರಂದು, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಐದು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಹಭಾಗಿಗಳು ರಹಸ್ಯ ಯುಎಸ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite web | url = https://www.theguardian.com/world/blog/2010/dec/03/wikileaks-julian-assange-online | title = WikiLeaks cables: Live Q&A with Julian Assange | publisher = The Guardian | date = 3 December 2010 | accessdate = 3 December 2010}}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯು "ದುಡುಕಿನ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿರುವ" ಎಂಬುದಾಗಿ [[ಶ್ವೇತ ಭವನ|ವೈಟ್ ಹೌಸ್]] ಹೇಳಿತು.<ref>{{cite web | url = http://www.haaretz.com/news/international/russia-official-wikileaks-founder-should-get-nobel-prize-1.329555 | title = Russia official: WikiLeaks founder should get Nobel Prize | publisher = Haaretz | date = 8 December 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101210162810/http://www.haaretz.com/news/international/russia-official-wikileaks-founder-should-get-nobel-prize-1.329555|archivedate=10 December 2010}}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಅಸ್ಸಾಂಜ್ ಅವರು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮಕರಣಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಕೀನ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿನ ಕಾನೂನು ರಹಿತ ಸಾವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಷಯವಸ್ತುವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ 2009 ರ ಆಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ''ಟೈಮ್'' ಪತ್ರಿಕೆಯ 2010 ರ ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಾಗಿ ಓದುಗರ ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref name="RC2010POTY" /> ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೈಂಗಿಕ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ [[ಸ್ವೀಡನ್]]ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 7 ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನ [[ಲಂಡನ್]]ನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="bbc1207">{{cite news | url = http://www.bbc.co.uk/news/uk-11937110 | title = Wikileaks founder Julian Assange arrested in London | publisher = BBC | date = 7 December 2010 | accessdate = 7 December 2010}}</ref> ಇವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಜಾಮೀನನ್ನು ಪಡೆದು ಗೃಹ ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದು ಹಸ್ತಾಂತರದ ಕುರಿತ ವಿಚಾರಣೆಯು ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-12014199 |title=Wikileaks founder Julian Assange freed on bail |publisher=Bbc.co.uk |date= |accessdate=2010-12-19}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-england-12023933 |title=Julian Assange's bail host had 'no hesitation' |publisher=Bbc.co.uk |date= |accessdate=2010-12-19}}</ref> ಇವರು ತಮ್ಮ ಮೇಲಿನ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಅವುಗಳು ರಾಜಕೀಯ ದುರುದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/am/content/2010/s3095541.htm |title=Assange free on bail|publisher=Abc.net.au |date= 2010-12-17 |accessdate=2010-12-19}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cbsnews.com/8301-503543_162-20026102-503543.html|title=Sex Crime Allegations Against Assange Detailed|publisher=CBS News|date=2010-12-14|accessdate=2010-12-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101221073952/http://www.cbsnews.com/8301-503543_162-20026102-503543.html|archivedate=21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010|url-status=dead}}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರ ಜಾಮೀನಿನ ವಿಚಾರಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಲಾಪಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೇರ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವರದಿಗಾರಿಕೆಯ ಬಳಕೆಗೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-12038088|title=Lord Chief Justice allows Twitter in court|date=2010-12-20|accessdate=2010-12-20|work=BBC News Online}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == [[ಚಿತ್ರ:Julian Assange in 2008.jpg|thumb]] ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರು ಕ್ವಿನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಟೌನ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೆನಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ತಾಳಿದರು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಯನ್ನು ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು.<ref>{{cite web | url = http://www.couriermail.com.au/news/queensland/wikileaks-founder-julian-assange-a-born-and-bred-queenslander/story-e6freoof-1225898281283 | title = Courier Mail newspaper: Wikileaks founder Julian Assange a born and bred Queenslander | publisher = Couriermail.com.au | date = 29 July 2010 | accessdate = 4 December 2010 | archive-date = 18 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120418180126/http://www.couriermail.com.au/news/queensland/wikileaks-founder-julian-assange-a-born-and-bred-queenslander/story-e6freoof-1225898281283 | url-status = dead }}</ref> ಇವರು ಒಂದು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಿದ್ದಾಗ, ಇವರ ತಾಯಿಯವರಾದ ಕ್ರಿಸ್ಟಿನ್ ಅವರು ನಾಟಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಬ್ರೆಟ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಈ ಮೂಲಕ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇವರಿಗೆ ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="khatchadourian" /><ref name="7news/CNN">{{cite news | title =The secret life of Julian Assange |url=http://www.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/12/09/assange.profile/ |publisher=CNN| date =2 December 2010 |accessdate=2 December 2010}}</ref> ಬ್ರೆಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ಟಿನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರು ವಿಹಾರ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಮಲತಾಯಿಯವರು ಮತ್ತು ಜೂಲಿಯನ್ ಅವರ ಮೊದಲ "ನೈಜ ತಂದೆ"ಯವರು, ಜೂಲಿಯನ್ ಅವರನ್ನು "ಅತೀ ಚತುರ ಮಗು" ಜೊತೆಗೆ "ಸರಿ ಮತ್ತು ತಪ್ಪುಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮತಿಯ ಜ್ಞಾನವುಳ್ಳವನೆಂದು" ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಅವನು ಯಾವಾಗಲು ದುರ್ಬಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದನು.... ಇತರ ಜನರ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಭಾರಿ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು" ಎಂದು ಸಹ ಅವರು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="7news/CNN" /> 1979 ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ತಾಯಿಯವರು ಮರು ಮದುವೆಯಾದರು; ಅವರ ಹೊಸ ಪತಿಯು ಸಂಗೀತಕಾರರಾಗಿದ್ದು, ಆನಿ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್-ಬೈರ್ನ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ನ್ಯೂ ಏಜ್ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರು. ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಓರ್ವ ಮಗನಿದ್ದನು, ಆದರೆ ದಂಪತಿಗಳು 1982 ರಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಡೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಮಲ-ಸಹೋದರನ ಪೋಷಣೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಟಕ್ಕಿಳಿದರು. ನಂತರ ಇವರ ತಾಯಿಯವರು ಎರಡೂ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಪೋಷಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದಿದರು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮನೆ ಪಾಠವನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.<ref name="khatchadourian" /> === ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ === 1987 ರಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ 16 ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಬಳಿಕ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರು "ಮೆಂಡಾಕ್ಸ್" (ಹೊರೇಸ್ ಪದದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ: "ಸ್ಪ್ಲೆಂಡೈಡ್ ಮೆಂಡಾಕ್ಸ್ ", ಅಥವಾ "ಔದಾರ್ಯವಾಗಿ ಸುಳ್ಳಿನ ") ಹೆಸರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="khatchadourian" /> ಅವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಇಬ್ಬರು ಹ್ಯಾಕರ್‌ಗಳು ಒಗ್ಗೂಡಿ ಸಮೂಹವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸಬ್‌ವರ್ಸೀವ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು. ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರು ಉಪಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬರೆದರು: "ನೀವು ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬೇಡಿ (ಅವುಗಳನ್ನು ಕ್ರಾಶ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಡು); ಆ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಡಿ (ನಿಮ್ಮ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಬಚ್ಚಿಡುವ ಲಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ); ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ".<ref name="khatchadourian" /> ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಫೆಡರಲ್ ಪೊಲೀಸ್ನವರು 1991 ರಲ್ಲಿ ಇವರ ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ನಲ್ಲಿನ ಮನೆಗೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು.<ref name="theaustralian" /> ಇವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕೆನಡಾದ ಟೆಲಿಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್ ಕಂಪನಿಯಾದ ನಾರ್ಟೆಲ್,<ref name="khatchadourian" /> ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಂಪ್ಯೂಟರುಗಳನ್ನು ಮೋಡೆಮ್ ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="aolnews" /> 1992 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ನ 24 ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮಾಪಣೆಯನ್ನು ಕೋರಿದರು ಮತ್ತು ಇವರಿಗೆ AU$2100 ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಿ ಇವರ ಉತ್ತಮ ನಡತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬಾಂಡ್ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="khatchadourian" /><ref name="smh1" /> ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್ ಅವರು "ಈ ವಿವಿಧ ಕಂಪ್ಯೂಟರುಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಅನ್ವೇಷಣ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಆನಂದದ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳು ಇಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="khatchadourian" /> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಆನಂತರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ "ಅದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟು ಮಾಡಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದೆ [ಹ್ಯಾಕರ್ ಆಗಿ], ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ದಾಖಲಾತಿಗಳಿವೆ, ಆ ಬಗ್ಗೆ ಜನರು ತುಂಬಾ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಕತ್ತರಿಸಿ ಅಂಟಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದು 20 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಆಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಲೇಖನಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹ್ಯಾಕರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಅತೀ ಕಿರಿಕಿರಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೇನು ನಾಚಿಕೆಯಿಲ್ಲ, ನಾನು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಇದೀಗ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹ್ಯಾಕರ್ ಆಗಿದ್ದೇನೆಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಕಾರಣವನ್ನು ನಾನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲೆ. ಅದಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣಗಳಿವೆ."<ref name="Forbes" /> === ಮಗುವಿನ ಪೋಷಣೆ ಹಕ್ಕಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು === 1989 ರಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತೆಯೊಡನೆ ಜೀವಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಡ್ಯಾನಿಯೆಲ್ ಎಂಬ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web| author = Nick Johns-Wickberg | url = http://www.crikey.com.au/2010/09/17/daniel-assange-i-never-thought-wikileaks-would-succeed/ | title = Daniel Assange: I never thought WikiLeaks would succeed | publisher = Crikey | date = | accessdate = 8 December 2010 }}</ref> ಅವರು ಬೇರ್ಪಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಅವರು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮಗುವಿನ ಪೋಷಣೆಯ ಕುರಿತಾದ ಹೋರಾಟಕ್ಕಿಳಿದರು, ಮತ್ತು 1999 ರವರೆಗೆ ಪೋಷಣೆಯ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.<ref name="khatchadourian" /><ref name="newyorker">{{cite web | url = http://www.dailymail.co.uk/news/article-1297917/Is-Wikileaks-boss-Julian-Assange-force-good-chaos.html | title = Paranoid, anarchic... is WikiLeaks boss a force for good or chaos? | date = 27 July 2010 | accessdate = 27 October 2010 | publisher = [[Daily Mail]] | first = Edward Heathcoat | last = Amory}}</ref> ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿಯವರು ಪೇರೆಂಟ್ ಎನ್‌ಕ್ವೈರಿ ಇನ್‌ಟೂ ಚೈಲ್ಡ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಎಂಬ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಸಮೂಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಣೆ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಪೋಷಣೆಯ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವಂತಹ "ಕೇಂದ್ರೀಯ ದತ್ತಾಂಶಕೇಂದ್ರ" ವನ್ನು ರಚಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು.<ref name="newyorker" /> == ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು == 1993 ರಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ಸಬರ್ಬಿಯಾ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಸೆಸ್ ನೆಟ್‌ವೆರ್ಕ್ ಎಂಬ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ [[ಅಂತರಜಾಲ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು|ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೇವಾ ನೀಡುಗರ]] ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರು.<ref name="Forbes" /><ref>{{cite web | url = http://suburbia.org.au | title = Suburbia Public Access Network | publisher = Suburbia.org.au | date = | accessdate = 4 December 2010}}</ref> 1994 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ನ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್ ಮತ್ತು ಡೆವಲಪರ್ ಆಗಿ ನೆಲೆಸಿದರು.<ref name="smh1" /> 1995 ರಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಮೊದಲ ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು [[ಮುಕ್ತ ತಂತ್ರಾಂಶ|ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್]] ಪೋರ್ಟ್ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್ ಅನ್ನು ಬರೆದರು.<ref name="seclists" /><ref name="strobe" /> ಅವರು 1996 ರಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗ್ರೇಎಸ್‌ಕ್ಯೂಎಲ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಹಲವು ಪ್ಯಾಚಸ್ಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು.<ref name="pgsql" /><ref>{{cite web|url=http://git.postgresql.org/gitweb?p=postgresql.git;a=search;h=HEAD;s=Julian+Assange;st=author |title=PostgreSQL commits |publisher=Git.postgresql.org |date=|accessdate=16 December 2010}}</ref> ಅವರು ''[[Underground: Tales of Hacking, Madness and Obsession on the Electronic Frontier]]'' (1997) ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಅವರನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಎಂದು ಹೊಗಳುವುದಲ್ಲದೇ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸಬ್‌ವರ್ಸೀಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಇವರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.wired.co.uk/magazine/archive/2009/10/start/exposed-wikileaks-secrets?page=all|title=Exposed: Wikileaks' secrets|author=Annabel Symington|publisher=Wired Magazine|date=1 September 2009|accessdate=7 December 2010|archive-date=14 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914225127/http://www.wired.co.uk/magazine/archive/2009/10/start/exposed-wikileaks-secrets?page=all|url-status=dead}}</ref><ref name="suelette" /> 1997 ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು, ಇವರು ರಬ್ಬರ್‌ಹೌಸ್ ಡಿನೈಯೇಬಲ್ ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್, [[ಲಿನಕ್ಸ್|ಲೈನಕ್ಸ್]] ಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹಲವು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿದಂತಹ ಕ್ರಿಪ್ಟೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸಹ-ಅನ್ವೇಷಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ರಬ್ಬರ್-ಹೌಸ್ ಕ್ರಿಪ್ಟೋನಾಲಿಸಿಸ್ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾದ ನಿರಾಕರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು;<ref name="singel" /> ಅವರು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು."<ref name="rubberhose" /> ಇವರು ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಸಹ-ರಚಿಸಿದ ಇತರ ಮುಕ್ತ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಯೂಸ್‌ನೆಟ್ ಕ್ಯಾಶಿಂಗ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಎನ್ಎನ್‌ಟಿಪಿಕ್ಯಾಷ್ <ref name="nntpcache" /> ಮತ್ತು [[ಅಂತರಜಾಲ ಹುಡುಕಾಟ ಯಂತ್ರ|ವೆಬ್-ಆಧಾರಿತ ಹುಡುಕಾಟ ಇಂಜಿನ್]]ಗಾಗಿ ಕಮಾಂಡ್-ಲೈನ್ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ ಆದ ಸರ್ಫ್ರಾ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 1999 ರಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು leaks.org ಎಂಬ ಡೊಮೇನ್ ಅನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿದರು; "ಆದರೆ", ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ, "ಆಗ ಅದರೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ."<ref name="theage1" /> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ವಿವಿಧ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದರೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="pdf" /> 2003 ರಿಂದ 2006 ರವರೆಗೆ, ಅವರು ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ನರವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಹ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.<ref name="pdf" /> ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಣಿತ ಕೋರ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಉತ್ತೀರ್ಣ ದರ್ಜೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="khatchadourian" /><ref>{{cite news | first=John | last=Rosenthal | coauthors= | title=Mythbusted: Professor says WikiLeaks founder was ‘no star’ mathematician' | date=12 December 2010 | publisher= | url =http://dailycaller.com/2010/12/12/mythbusted-professor-says-wikileaks-founder-was-no-star-mathematician/ | work =[[The Daily Caller]] | pages = | accessdate = 12 December 2010 | language = }}</ref> ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವೆಬ್ ಪುಟದಲ್ಲಿ, 2005 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಅವರು ವಿವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="khatchadourian" /><ref name="cream" /> == ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್. == {{Main|WikiLeaks}} 2006 ರಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="khatchadourian" /><ref name="smh2" /> ಆ ವರ್ಷ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ದೂರವಿಟ್ಟು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಿಡಿದು ಎರಡು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆದರು: "ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವಿಧಾನದ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ನಾವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಯೋಚಿಸಬೇಕು, ನಾನು ಏನನ್ನೂ ಕಲಿಯದಿದ್ದರೆ, ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದರ್ಥ. ನಮಗಿಂತ ಮೊದಲು ಆದು ಹೋದವರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚನ್ನು ನಾವು ಯೋಚಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಮಾಡಲಾಗದ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹುರಿದುಂಬಿಸುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಬೇಕು."<ref name="Whelan">{{cite web | url = http://www.dailymail.co.uk/news/article-1299311/FBI-question-WikiLeaks-mother-Welsh-home-Agent-interrogate-distressed-woman-search-sons-bedroom.html|title = FBI question WikiLeaks mother at Welsh home: Agents interrogate 'distressed' woman, then search her son's bedroom | author = Andy Whelan and Sharon Churcher | date = 1 August 2010 | accessdate = 1 December 2010}}</ref><ref>{{cite web | url = http://iq.org/conspiracies.pdf | title = State and Terrorist Conspiracies | first = Julian | last = Assange | date = 10 November 2006 | accessdate = 1 December 2010 | archive-date = 29 ಆಗಸ್ಟ್ 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070829163014/http://iq.org/conspiracies.pdf | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | url = http://iq.org/conspiracies.pdf | title = Conspiracy as Governance | first = Julian | last = Assange | date = 3 December 2006 | accessdate = 1 December 2010 | archive-date = 29 ಜನವರಿ 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070129125831/http://iq.org/conspiracies.pdf | url-status = bot: unknown }}</ref> ಅವರ ಬ್ಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಬರೆಯುತ್ತಾ," ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹೆಚ್ಚು ರಹಸ್ಯಶೀಲ ಅಥವಾ ಅನ್ಯಾಯವಾದಷ್ಟು, ಹೆಚ್ಚು ಸೋರಿಕೆಗಳು ಅದ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಯ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ್ಪವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.... ಅನ್ಯಾಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ, ಅವರ ಸ್ವಭಾವವು ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲುಗೈಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಸಾಮೂಹಿಕವಾದ ಸೋರಿಕೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಮುಕ್ತ ಪ್ರಕಾರದ ಆಡಳಿತದದೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸುತ್ತದೆ."<ref name="Whelan" /><ref>{{cite web | url = http://iq.org | title = The non linear effects of leaks on unjust systems of governance | date = 31 December 2006 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20071020051936/http://iq.org/ | archivedate = 2 October 2007}}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಒಂಬತ್ತು-ಸದಸ್ಯರ ಸಲಹಾಕಾರ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ <ref name="advisory" /> ಮತ್ತು ಅದರ ಪರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮಾಧ್ಯಮ ವಕ್ತಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅವರನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ "ನಿರ್ದೇಶಕರು"<ref name="mcgreal" /> ಅಥವಾ "ಸ್ಥಾಪಕ"<ref name="theaustralian" /> ರೆಂದು ವರ್ಣಿಸಿದರೆ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಹೇಳಿದಂತೆ "ನಾನು ಸ್ವತಃ ಸ್ಥಾಪಕನೆಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ";<ref name="leakonomy" /> ಅವರನ್ನು ಸ್ವತಃ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕರೆಂದು ಅವರು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸೈಟ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತಾನು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಅವರು ಹೇಳಿದರು.<ref name="motherjones" /> ಸೈಟ್‌ಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಇತರರಂತೆ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ವೇತನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="leakonomy" /><ref>[http://www.wikileaks.org/wiki/WikiLeaks:Advisory_Board#Julian_Assange.2C_investigative_journalist.2C_programmer_and_activist ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್:ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿ – ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ, ತನಿಖಾ ಪತ್ರಕರ್ತರು, ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100912101437/http://www.wikileaks.org/wiki/WikiLeaks:Advisory_Board#Julian_Assange.2C_investigative_journalist.2C_programmer_and_activist |date=12 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 }} (ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ)</ref><ref>[http://www.time.com/time/world/article/0,8599,2006496,00.html ಹರ್ರೆಲ್, ಎಬೆನ್, (26 ಜುಲೈ 2010) ''2-ಮಿನಿ. ಬಯೋ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಫೌಂಡರ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ'' 26 ಜುಲೈ 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130825145220/http://www.time.com/time/world/article/0,8599,2006496,00.html |date=25 ಆಗಸ್ಟ್ 2013 }} ''ಟೈಮ್''.</ref><ref>[http://www.democracynow.org/2010/6/17/wikileaks_whistleblowers ಇರಾಕ್ ಹತ್ಯೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಡಿಯೋದ ಶಂಕಿತ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿದ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಸ್ಥಾಪಕನಿಗೆ ಹುಡುಕಾಟ ವದಂತಿ] – ''ಡೆಮೋಕ್ರಸಿ ನೌ!'' ನಿಂದ ವೀಡಿಯೋ ವರದಿ</ref><ref>{{cite web | author = Adheesha Sarkar | url = http://www.telegraphindia.com/1100810/jsp/opinion/story_12789816.jsp | title = The People'S Spy | publisher = Telegraphindia.com | date = 10 August 2010 | accessdate = 22 August 2010}}</ref> ವಿಶ್ವದ ಉಳಿದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೇರಿಸುದುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆಯೆಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: "ನಾವು ಎಷ್ಟು ಯಶಸ್ವಿಯೆಂದು ಹೇಳುವ ಮಾರ್ಗವು ಅದು ಅಲ್ಲ- ಬದಲಿಗೆ, ನೀವು ಉಳಿದ ಮಾಧ್ಯಮದ ಪ್ರಚಂಡವಾದ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ವಿಗೆ ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಗೋಪ್ಯವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಐದು ಜನರ ತಂಡವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು? ಅದು ನಾಚಿಕೆಗೇಡು."<ref name="smh2" /> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ "ಪಾರದರ್ಶಕ" ಮತ್ತು "ವೈಜ್ಞಾನಿಕ" ತೊಡಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ "ನೀವು ಪೂರ್ಣವಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಲ್ಲದೇ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮಾನದಂಡವಾಗಿರಬೇಕು."<ref name="journalism_2010" /><ref>{{cite web | url = http://www.csmonitor.com/USA/Military/2010/0726/Julian-Assange-the-hacker-who-created-WikiLeaks | title = Julian Assange: the hacker who created WikiLeaks | publisher = Csmonitor.com | date = | accessdate = 22 August 2010}}</ref> 2006 ರಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು " ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಕೀರ್ತಿಯ ಮಾಜಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹ್ಯಾಕರ್" ಎಂಬುದಾಗಿ ''ಕೌಂಟರ್‌ಪಂಚ್'' ಕರೆಯಿತು."<ref name="wankworm">ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ: [http://www.counterpunch.org/assange11252006.html ದಿ ಆಂಟಿ-ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ವ್ಯಾಂಕ್ ವರ್ಮ್. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080419071903/http://www.counterpunch.org/assange11252006.html |date=19 ಏಪ್ರಿಲ್ 2008 }}[http://www.counterpunch.org/assange11252006.html ದಿ ಕ್ಯೂರಿಯಸ್ ಓರಿಜಿನ್ ಆಫ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಹ್ಯಾಕ್ಟಿವಿಸಂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080419071903/http://www.counterpunch.org/assange11252006.html |date=19 ಏಪ್ರಿಲ್ 2008 }} ಕೌಂಟರ್‌ಪಂಚ್, 25 ನವೆಂಬರ್/ 26 2006</ref> ''ದಿ ಏಜ್'' ಪತ್ರಿಕೆಯು ಇವರನ್ನು "ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿನ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುತಂತ್ರದ ವ್ಯಕ್ತಿ" ಮತ್ತು "ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಿತು."<ref name="theage1" /> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮನ್ನು "ಅತ್ಯಂತ ತಿರಸ್ಕೃತರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ" ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡರು"<ref name="theage1" /> ಹದಿಹರೆಯದವನಾಗಿ ಅವರು " ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಅತೀ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನೀತಿವಂತ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹ್ಯಾಕರ್" ಆಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದಾಗಿ ''ಪರ್ಸನರಲ್ ಡೆಮೋಕ್ರಾಟಿಕ್ ಫಾರಮ್'' ಹೇಳಿತು."<ref name="pdf" /> ಅವರನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ಸ್ವಯಂ-ಕಲಿಕೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ <ref name="smh1" /> ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[https://www.theguardian.com/media/2010/aug/01/julian-assange-wikileaks-afghanistan ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸಾಂಜೆ, ಮೋಂಕ್ ಆಫ್ ದಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಏಜ್ ಹೂ ಥ್ರೈವ್ಸ್ ಆನ್ ಇಂಟೆಲೆಕ್ಚುಯಲ್ ಬ್ಯಾಟಲ್] 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2010</ref> ಕೀನ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಕೊಲೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ವಿಷಯವಸ್ತು, ಆಫ್ರಿಕಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ರಾಶಿ ಹಾಕುವುದರ ಕುರಿತ ವರದಿ, ಸೈಂಟೋಲಜಿ ಚರ್ಚ‌್‌ನ ಕೈಪಿಡಿಗಳು, ಗ್ವಾಂಟನಾಮೋ ಬೇ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು, 2007 ನೇ ಜುಲೈ 12ರ ಬಾಗ್ಧಾದ್ ಮೇಲಿನ ವಾಯುದಾಳಿಯ ವೀಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಕೌಂಪ್ತಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜೂಲಿಯಸ್ ಬೇರ್ನಂತಹ ದೊಡ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವಿಷಯವಸ್ತುಗಳ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="autogenerated1" /> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ 2010 ರ ಓಸ್ಲೋ ಫ್ರೀಡಂ ಫೋರಮ್ನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದಾಗ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದರು:<ref>{{cite web | last = Lysglimt | first = Hans | authorlink = Hans Lysglimt | title = Transcript of interview with Julian Assange (2010-4-26) | work = Oslo Freedom Forum | publisher = Farmann Magazine | date = 9 December 2010 | url = http://www.farmann.no/?p=1627 | accessdate = 14 December 2010 | archive-date = 27 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110827101252/http://www.farmann.no/?p=1627 | url-status = dead }}</ref> <blockquote> ಕೇವಲ ನಾಗರೀಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ನಮ್ಮ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯೇ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ. ಸಂದೇಶವನ್ನು ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡುಮಾಡದಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಅದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂದೇಶವೆಂದು ನಾವು ನಂಬುತ್ತೇವೆ. ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು. ಇದು ಅದನ್ನು ಮಾಡುವ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ, ಅದು ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡದಿರುವ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವೂ ಆಗಿದೆ. ನಾವು ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಮೀರಿದ ಸಿದ್ದಾಂತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ, ಇದು ಬಲ ಮತ್ತು ಎಡವಲ್ಲ, ಇದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಿದೆ. ನೀವು ಯಾವುದೇ ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮೊದಲು, ವಿಶ್ವದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವುದು, ಜನರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಾಗರೀಕತೆಯಲ್ಲಿ ತರುವುದು. ಜನರಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿವೆಯೇ. ನೀವು ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮೊದಲು, ನಿಜವಾಗಿ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನೀವು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.... ಆದ್ದರಿಂದ ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆ ಅಥವಾ ಶಿಫಾರಸು, ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಸ್ವತಃ ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಯೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾವು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ದೀವಾಳಿಯಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಲು ಅವರು ಯಾವುದೇ ಮೂಲ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ನಿಜವಾಗಿ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೂಲ ವಸ್ತುವು ಬೇಕಿದೆ. </blockquote> === ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಾಜರಿಗಳು === [[File:Julian Assange 20091117 Copenhagen 1 cropped to shoulders.jpg|thumb|ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್‌ನಲ್ಲಿ, 2009]] ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನೊಳಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಪಾದಕೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಅದರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮುಖವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನ್ಯೂ ಮೀಡಿಯಾ ಡೇಸ್ 09, ಯುಸಿ ಬರ್ಕಲೀ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಪದವಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ತನಿಖಾ ವರದಿಯಲ್ಲಿನ 2010 ಲೋಗನ್ ಸಿಂಪೋಸಿಯಮ್,<ref name="fora.tv" /> ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಕರ್ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 25 ಮತ್ತು 26 ನೇಯ ಚಾವೋಸ್ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನಂತಹ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="events.ccc.de" /> 2010 ರ ವರ್ಷದ ಮೊದಲನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿದ ಬಾಗ್ದಾದ್ ವಾಯುದಾಳಿಯ ವೀಡಿಯೋದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ಅಲ್ ಜಜೀರಾ ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಎಮ್ಎಸ್ಎನ್‌ಬಿಸಿ, ಡಮೋಕ್ರಸಿ ನೌ!, ಆರ್‌ಟಿ, ಮತ್ತು ''ದಿ ಕೋಲ್ಬರ್ಟ್ ರಿಪೋರ್ಟ್'' ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಜೂನ್ 3 ರಂದು ಅವರುಡೇನಿಯಲ್ ಎಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪರ್ಸಲನ್ ಡೆಮೋಕ್ರಸಿ ಫಾರಂ ನಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೋ ಕಾನ್ಫೆರನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref name="personal" /><ref name="cjr" /> ಎಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು ಎಮ್ಎಸ್‌ಎನ್‌ಬಿಸಿಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ "ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿರಲು ಅವರು [ಅಸ್ಸಾಂಜೆ] ಬಳಸಿದ ವಿವರಣೆಯು ಏನೆಂದರೆ "ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಅವರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಲ್ಲ".<ref name="ellsbergmsnbc" /> ಜೂನ್ 11 ರಂದು ಅವರು ಲಾಸ್ ವೆಗಾಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ತನಿಖಾ ವರದಿಗಾರರು ಮತ್ತು ಸಂಪಾದಕರು ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿನ ಶೋಕೇಸ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು,<ref name="nicar" /> ಆದರೆ ಅವರು ಹಲವು ದಿನಗಳ ಮೊದಲೇ ಭಾಗವಹಿಸುವುದನ್ನು ರದ್ದು ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.<ref name="poulsen" /> ಪೆಂಟಾಗನ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವರ ಇರುವಿಕೆಯ ಕುರಿತಂತೆ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು 2010 ರ ಜೂನ್ 10 ರಂದು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="pentagonhunt" /><ref name="tdbmanhunt" /> ಇದರ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ, ಯು.ಎಸ್. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳಿದ್ದವು.<ref name="taylor" /> ಬ್ರೇಡ್ಲಿ ಮ್ಯಾನಿಂಗ್ನ ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಏನನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಯುಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಂದೇಹವು "ಅವರ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ, ದೈಹಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದೀಗ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ತಂದೊಡ್ಡಿದೆ" ಎಂದು ಎನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಹೇಳಿದರು.<ref name="ellsbergmsnbc" /> ''ದಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್'' ನಲ್ಲಿ, ಮಾರ್ಕ್ ಅಂಬಿಂಡರ್ ಅವರು ಎಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು "ಅಸಂಬದ್ಧ"ವೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಲ್ಲದೇ "ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಜೈಲಿಗೆ ಹೋಗಲು ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಿಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ಅವರ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಕಳಂಕ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="ambinder" /> ಸಲೂನ್.ಕಾಮ್ನಲ್ಲಿ ಗ್ಲೆನ್ ಗ್ರೀನ್ವಾಲ್ಡ್ ಅವರು, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗಾಗಿ "ಶೋಧ"ವು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ "ದಿಗಿಲಿನ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳನ್ನು" ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಅವುಗಳು ಕೇವಲ "ಅನಾಮಧೇಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ" ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವವರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಯು.ಎಸ್. ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೂ ನೆರವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.<ref name="Greenwald2010-06-18" /> 2010 ರ ಜೂನ್ 21 ರಂದು, ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ [[ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್|ಬ್ರಸ್ಸೆಲ್ಸ್]]ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸರಿಸುಮಾರು ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಬಾರಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="telegraph" /> ಅವರು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಶಿಪ್ ಅನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದ ಕುರಿತಂತೆ ತಮ್ಮ ಆತಂಕವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಅವರು ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಣೆ ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಯುವ ರಹಸ್ಯ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರದ ಆದೇಶ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ವಂಚಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿದರು. ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ, ಅವರು ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆರ್ಕೈವ್‌ಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೇಗೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.<ref name="alde" /><ref name="guardian" /> ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ಗೆ ಅವರು ತಿಳಿಸುತ್ತಾ ನನ್ನ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಅದು ಖಾಯಂ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾ, "[ಯು.ಎಸ್.] ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೇಳಿಕೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ವಿವೇಚನಾಯುತವಾಗಿದೆ". ಆದರೆ ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಕೆಲವು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾ "ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಅದು ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದೇನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ ಆದರೆ ಈ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸದಂತೆ ನನ್ನ ವಕೀಲರು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ".<ref name="telegraph" /> ಜುಲೈ 17 ರಂದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2010 ಹ್ಯಾಕರ್ಸ್ ಆನ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಅರ್ಥ್ (ಹೆಚ್ಓಪಿಇ) ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಪರವಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರ ಬದಲಿಗೆ ಜಾಕೊಬ್ ಆಪಲ್‌ಬಮ್ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದರು, ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.<ref name="repair" /><ref>{{cite web | last = McCullagh | first = Declan | url = http://news.cnet.com/8301-1009_3-20010861-83.html | title = Feds look for Wikileaks founder at NYC hacker event | publisher = News.cnet.com | date = 16 July 2010 | accessdate = 21 August 2010 | archive-date = 27 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110827013027/http://news.cnet.com/8301-1009_3-20010861-83.html | url-status = dead }}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಸಲ್ಲಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref name="repair" /><ref>[https://docs.google.com/document/pub?id=1ebTGiyaQQ2HSCOpqsD8GD7x_7IBqkeYZ4jfEJ_rYeFQ Jacob Appelbaum, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಪ್ರಧಾನ ವಿಷಯ: 2010 ಭೂಜಗತ್ತಿನ ಹ್ಯಾಕರ್‌ಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ], 17 ಜುಲೈ 2010</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ನಲ್ಲಿ 2010 ರ ಜುಲೈ 19 ರಂದು ನಡೆದ ಟಿಇಡಿ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಇದೀಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web | url = http://blog.ted.com/2010/07/surprise_speake.php | title = Surprise speaker at TEDGlobal: Julian Assange in Session 12 | publisher = Blog.ted.com | date = | accessdate = 21 August 2010 | archive-date = 19 ಜುಲೈ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100719101851/http://blog.ted.com/2010/07/surprise_speake.php | url-status = dead }}</ref><ref name="ted_2010" /><ref name="geekosystem_2010" /> 26 ನೇ ಜುಲೈರಂದು, ಅಫ್ಘಾನ್ ಯುದ್ಧ ಡೈರಿಯು ಬಿಡುಗಡೆಯ ಬಳಿಕ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಫ್ರಂಟ್‌ಲೈನ್ ಕ್ಲಬ್ನಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿ ಗೋಷ್ಠಿಗೆ ಹಾಜರಾದರು.<ref name="ustream_2010" /> === ಯುಎಸ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆ === {{Main|United States diplomatic cables leak}} 2010 ರ ನವೆಂಬರ್ 28 ರಂದು, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಬಳಿ ಇದ್ದು ಸುಮಾರು 251,000 ಅಮೇರಿಕದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 53 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಹಸ್ವಯ ರ್ಗೀಕರಿಸದ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಶೇಕಡಾ 40 ವರದಿಗಳು "ಗೋಪ್ಯ"ವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಶೇಕಡಾ ಆರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು "ರಹಸ್ಯ"ವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮಾರನೇ ದಿನ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಆದ ರಾಬರ್ಟ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕ್ಲೆಲಾಂಡ್ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಕಿಲೀಕ್‌ಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web | url = http://english.aljazeera.net/news/asia-pacific/2010/11/2010112961154954144.html | title = Australia opens WikiLeaks inquiry | publisher = Al Jazeera English | date = | accessdate = 1 December 2010}}</ref> ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾ " ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಈ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫೆಡರಲ್ ಪೊಲೀಸ್ ಅವರು ಆ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web | url = http://www.attorneygeneral.gov.au/www/ministers/mcclelland.nsf/Page/Transcripts_2010_FourthQuarter_29November2010-DoorstoponleakingofUSclassifieddocumentsbyWikiLeaks | title = Doorstop on leaking of US classified documents by Wikileaks | publisher = Attorney-General for Australia | date = 29 November 2010 | accessdate = 1 December 2010 | archive-date = 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111006010131/http://www.attorneygeneral.gov.au/www/ministers/mcclelland.nsf/Page/Transcripts_2010_FourthQuarter_29November2010-DoorstoponleakingofUSclassifieddocumentsbyWikiLeaks | url-status = dead }}</ref> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ರದ್ದು ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕ್ಲೆಲಾಂಡ್ ಅವರು ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾದರೆ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಬೇಕೆಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದರು.<ref>{{cite web | url = http://www.monstersandcritics.com/news/asiapacific/news/article_1602108.php/Australia-warns-WikiLeaks-Assange-of-charges-if-he-returns | title = Australia warns Assange of possible charges if he returns to Australia | publisher = Monstersandcritics.com | date = 17 November 2010 | accessdate = 1 December 2010 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20101202041632/http://www.monstersandcritics.com/news/asiapacific/news/article_1602108.php/Australia-warns-WikiLeaks-Assange-of-charges-if-he-returns | archivedate = 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | url-status = dead }}</ref> 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 11 ರವರೆಗೆ ಕೇವಲ 1295 ವರದಿಗಳು ಅಥವಾ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಶೇಕಡಾ 1 ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಭಾಗದಷ್ಟನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>[https://web.archive.org/web/20101205013631/http://213.251.145.96/cablegate.html "ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಯುಎಸ್ ಎಂಬಾಸ್ಸಿ ಕೇಬಲ್ಸ್"], ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್. 2010 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 11ರಂದು ಮರುಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref><ref name="Greenwald2010-12-10" /> ಸೋರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಹಲವು ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಯುಎಸ್ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಜರುಗಿಸುವಿಕೆಯ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|last=Savage|first=Charlie|title=U.S. Prosecutors Study WikiLeaks Prosecution|url=https://www.nytimes.com/2010/12/08/world/08leak.html?partner=rss&emc=rss|accessdate=9 December 2010|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|date=7 December 2010}}</ref> ಪೆಂಟಗಾನ್ ಪೇಪರ್ಸ್ನ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುಗರಾದ ಡೇನಿಯಲ್ ಎಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು "ನಮ್ಮ [ಅಮೇರಿಕದ] ಪ್ರಜಾತಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಗಳಾಗಿಲ್ಲದ ನಿಖರವಾಗಿ ರಹಸ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಆಡಳಿತದ ಕಾನೂನಿಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ". ಯುಎಸ್‌ಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಪರಿಗಣನೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಎಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು "ಹಲವು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅತೀ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಹಿರಂಗವಾಗಲು ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂದು ಅವರ ಒಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾವು ವಾದಿಸಲಾಗದ ಅತೀ ಚಿಕ್ಕ ಭಾಗದ ಬಗ್ಗೆ ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಯಾರೊಬ್ಬರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಯಾವುದನ್ನೂ ಅವರು ಇನ್ನೂ ಹೊರತಂದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="ellsbergdanger"> {{cite web | url = http://www.thedailybeast.com/blogs-and-stories/2010-06-11/daniel-ellsberg-wikileaks-julian-assange-in-danger | title = Daniel Ellsberg: Wikileaks' Julian Assange "in Danger" | work = [[The Daily Beast]] | first = Samuel P. | last = Jacobs | date = 11 June 2010 | accessdate = 5 July 2010}} </ref> ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತದ ಯುಸ್ ರಾಯಭಾರಿಗಳಿಗೆ "ಬೇಹುಗಾರಿಕೆಯ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು" ಆದೇಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೋರಿಕೆಯಾದ ವರದಿಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ ಅಲ್ಲದೇ ಅವುಗಳು "ಯುಎಸ್ ಸರ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ನ್ಯೂನ್ಯತೆಗೆ ಹಂತಹಂತವಾಗಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಲೇಬೇಕು ಮತ್ತು ನಾವು ಅದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಲಂಡನ್ ವರದಿಗಾರರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref name="ReutersBail">{{cite web| title=UK court upholds bail for WikiLeaks' Assange| url=http://ca.reuters.com/article/topNews/idCAL3E6N80HH20101216| publisher=[[Thomson Reuters]]| date=16 December 2010| accessdate=16 December 2010| archive-date=12 ಆಗಸ್ಟ್ 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20110812143150/http://ca.reuters.com/article/topNews/idCAL3E6N80HH20101216| url-status=dead}}</ref> === ಪ್ರಕಾಶಕರಾಗಿ ಪಾತ್ರ === "ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ" ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್,<ref name="amnestyint" /> ನಿಂದ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು 2009 ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು<ref>{{cite web | url = https://www.amnesty.org.uk/content.asp?CategoryID=10058 | title = AIUK: Media Awards | publisher = Amnesty.org.uk | accessdate = 4 December 2010}}</ref> ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ತನಿಖಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಕೇಂದ್ರದವರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಎಂದು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲಾಯಿತು .<ref name="tcij">{{cite web | url = http://www.tcij.org/about-2/teachers-and-speakers/julian-assange | title = Julian Assange | publisher = [[Centre for investigative journalism]] | accessdate = 3 December 2010 | archive-date = 21 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120421030036/http://www.tcij.org/about-2/teachers-and-speakers/julian-assange | url-status = dead }}</ref> 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಯುಸ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ನ ವಕ್ತಾರರಾದ ಫಿಲಿಫ್ ಜೆ. ಕ್ರೌಲಿಯವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಎನ್ನುವ ವಿವರಣೆಗೆ ವಿರೋಧಿಸಿದರು,<ref>[http://www.indianexpress.com/news/wikileaks-founder-julian-assange-anarchist-not-journalist/719895/ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಫೌಂಡರ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ 'ಅನಾರ್ಕಿಸ್ಟ್', ನಾಟ್ ಜರ್ನಲಿಸ್ಟ್], ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್, 3 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010.</ref> ಮತ್ತು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಯೆಂದು ಯುಎಸ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಕ್ರೌಲಿಯವರು; " ಅವರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಯಲ್ಲ, ಅವರು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>ಫಿಲಿಫ್ ಜೆ. ಕ್ರೌಲಿ, ಸಹಾಯಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, [http://www.state.gov/r/pa/prs/dpb/2010/12/152291.htm 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 ಡೈಲಿ ಪ್ರೆಸ್ ಬ್ರೀಫಿಂಗ್], ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿಸಿ</ref> ''ದಿ ಸ್ಪೆಕ್ಟೇಟರ್'' ನಲ್ಲಿ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಮ್ಯಾಸ್ಸಿಯವರು "ಹೌದು, ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ" ಎಂಬ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದರು, ಆದರೆ "ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿಗಾರ" ಎಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.<ref name="massie" /> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ತಾವು ವಾಸ್ತವಿಕ ಸುದ್ದಿಸಂಗತಿಗಳನ್ನು 25 ನೇ ವರ್ಷದಿಂದಲೇ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾ ತಾವು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಯೇ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಚರ್ಚಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದರು. ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರವು "ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಇತರ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಪ್ರಕಾಶಕರು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕರದ್ದು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite news | url = https://www.theguardian.com/world/blog/2010/dec/03/julian-assange-wikileaks | title = Julian Assange answers your questions | publisher = The Guardian | author = Julian Assange | date = 3 December 2010 | accessdate = 3 December 2010}}</ref> == ತನಿಖೆಗಳು == === ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ತನಿಖೆ === ಜಂಟಿ ಕಾನೂನು ಇಲಾಖೆ-ಪೆಂಟಾಗಾನ್‌ ತಂಡದ ತನಿಖಾದಾರರು ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಕಾಯಿದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿತ ವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ.ಯುಎಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತದೆಂಬ ಸಂಭವದ ಕುರಿತಂತೆ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರ್ ಎರಿಕ್ ಹೋಲ್ಡರ್ ಅವರು ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸುತ್ತಾ "ಇದು ಕತ್ತಿನ ಅಲಗು ಸದ್ದು ಮಾಡಿದಂತಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web| author = David Samuels | url = https://www.theatlantic.com/international/archive/2010/12/the-shameful-attacks-on-julian-assange/67440/ | publisher = The Atlantic | title = The Shameful Attacks on Julian Assange | date = 3 December 2010 | accessdate = 10 December 2010 }}</ref> ಸೋರಿಕೆಯ ವಿಷಯವಸ್ತುಗಳ ಮುಂದಿನ ಬಿಡುಗಡೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಯು.ಎಸ್ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಯು.ಎಸ್. ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಜೋಸೆಫ್ "ಜಾಯ್" ಬಿಡೆನ್ಅವರು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news| url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/12/19/AR2010121901359.html| title=Biden: US trying to stop WikiLeaks disclosures| publisher=The Washington Post| date=December 19, 2010}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಅವರು "ಒಂದು ವೇಳೆ ಅವರು ಈ ರಹಸ್ಯ ವರ್ಗದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಯುಎಸ್ ಸೈನ್ಯದ ಸದಸ್ಯನೊಬ್ಬನಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಸಂಚು ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಅದು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಯಾರಾದರೂ ಬಂದು... ನೀವು ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದೀರಿ, ರಹಸ್ಯ ವರ್ಗದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿವೆ ನೋಡಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ."<ref>{{cite news| url=https://www.theguardian.com/media/2010/dec/19/assange-high-tech-terrorist-biden| author=Ewen MacAskill| title=Julian Assange like a hi-tech terrorist, says Joe Biden| publisher=The Guardian| date=December 19, 2010}}</ref> ಈಗಿನ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಯುಎಸ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಹಲವು ಟಿಪ್ಪಣಿಗಾರರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ವಿರುದ್ಧ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಆರೋಪವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಸೆನೇಟ್‌ನ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ನಾಯಕರಾದ ಮಿಚ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕೆನೆಲ್ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು "ಆಧುನಿಕ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆದರು.<ref>{{cite news| url=http://www.msnbc.msn.com/id/40517039/ns/politics/40516927| author=Tom Curry| title=McConnell optimistic on deals with Obama| publisher=msnbc.com| date=December 5, 2010| access-date=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| archive-date=17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20110417181953/http://www.msnbc.msn.com/id/40517039/ns/politics/40516927| url-status=dead}}</ref> ಮಾಜಿ ಯುಎಸ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ನ್ಯೂಟ್ ಗಿಂಗ್ರಿಚ್ ಅವರು "ಜನರು ಸಾಯಲು ಕಾರಣವಾಗುವ ಮಾಹಿತಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯೇ ಆಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರನ್ನು ವೈರಿ ಯೋಧನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು" ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರೆಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web| url=http://thehill.com/blogs/blog-briefing-room/news/132037-gingrich-blames-obama-on-wikileaks-labels-assange-a-terrorist | author = Shane D'Aprile| title=Gingrich: Leaks show Obama administration 'shallow,' 'amateurish'| publisher=The Hill| date=December 5, 2010}}</ref> ಮಾಧ್ಯಮದೊಳಗಡೆಯೇ, ''ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ನ ಜೆಫ್ರಿ ಟಿ. ಕುಹ್ನರ್ ಅವರು ಸಂಪಾದಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು "ಇತರ ಹೆಸರಾಂತ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು;<ref>{{cite web| url=http://dcist.com/2010/12/washington_times_editiorial_actuall.php| title=Washington Times Editorial Suggests Killing Julian Assange| publisher=dcist| accessdate=December 13, 2010| archive-date=9 ನವೆಂಬರ್ 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20111109013639/http://dcist.com/2010/12/washington_times_editiorial_actuall.php| url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news| url=http://www.washingtontimes.com/news/2010/dec/2/assassinate-assange/?page=2 | author = Jeffrey T. Kuhner| title=KUHNER: Assassinate Assange| publisher=The Washington Times| date=December 2, 2010}}</ref> ಫಾಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ವಿಮರ್ಶಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಹಕರಾದ"ಕೆ.ಟಿ." ಮ್ಯಾಕ್‌ಫರ್ಲಾಂಡ್ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ಭಯೋತ್ಪಾದಕರೆಂದು ಕರೆದು, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಎನ್ನುವುದು "ಒಂದು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಟನೆ" ಯಾಗಿದ್ದು ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ಕುರಿತಂತೆ ಅವರು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ಸಾಬೀತಾದರೆ ಬ್ರಾಡ್ಲಿ ಮ್ಯಾನಿಂಗ್ ರ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು; ಮತ್ತು [[ರಿಚರ್ಡ್ ನಿಕ್ಸನ್|ನಿಕ್ಸನ್]]ನ ಮಾಜಿ ಸಹಾಯಕ ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ ನಿರ್ವಾಹಕರಾದ ಜಿ. ಗೋರ್ಡೋನ್ ಲಿಡ್ಡಿ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಹೆಸರನ್ನು ಮೊಕದ್ದಮೆಯ ವಿಚಾರಣೆಯಿಲ್ಲದೇ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ "ಕೊಲ್ಲುವವರ ಪಟ್ಟಿ"ಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು. ಕೆನಡಾದ ಪ್ರಧಾನಿಯವರಾದ ಸ್ಟೀಫನ್ ಹಾರ್ಪರ್ ಅವರ ಮಾಜಿ ಪ್ರಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಟಾಮ್ ಫ್ಲಾನಗನ್ ಅವರು ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು 2010 ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದರು. ಫ್ಲಾನಗನ್ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ದೂರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆ ದೂರಿನಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾನಗನ್ ಅವರನ್ನು "ಕೆನಡಾದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೋಡ್‌ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರ ಹತ್ಯೆಯ ಹವಣಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಪ್ರಚೋದಿಸಿದರು" ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಅವರು ಈ ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ಸಿಬಿಸಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ ಪವರ್ ಎಂಡ್ ಪೊಲಿಟಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref>{{cite web| last = Barber| first = Mike| authorlink = Mike Barber| title = Heat's on Flanagan for 'inciting murder' of WikiLeaks founder; PM's ex-adviser subject of formal police complaint| publisher = Ottawa Citizen| date = 2010-12-06| url = http://www.ottawacitizen.com/news/Heat+Flanagan+inciting+murder+WikiLeaks+founder/3932545/story.html| accessdate = 2010-12-09| archive-date = 9 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| archive-url = https://web.archive.org/web/20101209165306/http://www.ottawacitizen.com/news/Heat+Flanagan+inciting+murder+WikiLeaks+founder/3932545/story.html| url-status = dead}}</ref> ಫ್ಲಾನಗನ್ ಅವರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಉದ್ದೇಶವು ಎಂದಿಗೂ "ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವುದಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಸೂಚಿಸುವುದಾಗಲಿ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://oncampus.macleans.ca/education/2010/12/04/let-flanagans-remarks-die/ |title=Let Flanagan’s remarks die – - Macleans OnCampus |publisher=Oncampus.macleans.ca |date=2010-12-04 |accessdate=2010-12-16 |archive-date=8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101208015908/http://oncampus.macleans.ca/education/2010/12/04/let-flanagans-remarks-die/ |url-status=dead }}</ref> ಯುಎಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಜಂಟಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಮೈಕ್ ಮುಲ್ಲೆನ್ ಅವರು "ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಅವರು ಭಾವಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವರ ಮೂಲಗಳು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಉತ್ತಮ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಹೇಳಬಹುದು, ಆದರೆ ಸತ್ಯಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಕೆಲವು ಯುವ ಸೈನಿಕರ ಅಥವಾ ಅಫ್ಘಾನ್ ಕುಟುಂಬದ ರಕ್ತವನ್ನು ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ ಅವರ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರಬಹುದು." ಈ ರೀತಿ ಸಂಭವಿಸಿರುವುದನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾ "...ಪ್ರತಿ ನಿತ್ಯ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಆದೇಶಿಸಿದ [ರಾಬರ್ಟ್] ಗೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮುಲ್ಲೆನ್ ಅವರು ನಮ್ಮ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ರಕ್ತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆಯೇ ಎಂಬ ಊಹಾತ್ಮಕ ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆಯತ್ತ ತೋರಿಸಲು ಜನರನ್ನು ಕರೆತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ವಿಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಚರ್ಚಾಸ್ಪದವಾಗಿ ಆ ಯುದ್ಧಗಳ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ದಾಟಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು."<ref>{{cite news| url=http://www.democracynow.org/2010/8/3/julian_assange_responds_to_increasing_us | author = Amy Goodman| title=Julian Assange Responds to Increasing US Government Attacks on WikiLeaks| publisher=Democracy Now| date=August 3, 2010}}</ref> === ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಲೈಂಗಿಕ ಆರೋಪಗಳು === 2010 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 20 ರಂದು, 26 ಮತ್ತು 31 ವರ್ಷದ ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ <ref>{{cite web| author = TNN | url = http://timesofindia.indiatimes.com/world/us/Sex-accusers-boasted-about-their-conquest-of-WikiLeaks-founder-Julian-Assange/articleshow/7068149.cms | title = Sex accusers boasted about their 'conquest' of WikiLeaks founder Julian Assange | publisher = The Times of India | work = Timesofindia.indiatimes.com | date = 21 August 2010 | accessdate = 10 December 2010 }}</ref> ಒಂದನ್ನು ಎಂಕೋಪಿಂಗ್ ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ವಿರುದ್ಧ ತನಿಖೆಯೊಂದನ್ನು ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಪೊಲೀಸರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref>{{cite news | url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/09/08/AR2010090803240.html | title = WikiLeaks stalled by Swedish inquiry into allegations of rape by founder Assange | work = [[The Washington Post]] | date = 9 September 2010 | accessdate = 9 September 2010 | first = Edward | last = Cody}}</ref><ref>{{cite news | url = http://www.aklagare.se/In-English/ | title = Swedish inquiry reopen investigations into allegations of sexual misconduct by founder Assange on third level of appeal | work = Anklagermyndigheten | date = 10 September 2010 | accessdate = 10 September 2010 | archive-date = 17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101217230139/http://www.aklagare.se/In-English/ | url-status = dead }}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ ವಿವಾದವು ಸಹಮತದ ಆದರೆ ರಕ್ಷಿತವಲ್ಲದ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕದ ಘಟನೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿತು<ref name="audec04">{{cite web | url = http://www.smh.com.au/world/timing-of-sex-case-sparks-claims-of-political-influence-20101203-18jv3.html | title = Timing of sex case sparks claims of political influence | author = Dylan Welch | publisher = The Sydney Morning Herald | date = 3 December 2010 | accessdate = 3 December 2010}}</ref><ref name="apdec02">{{cite news | url = http://www.physorg.com/news/2010-12-assange-legal-options-narrow.html | title = The noose tightens around WikiLeaks' Assange | author = Raphael Satter and Malin Rising |agency=Associated Press | date = 2 November 2010 | accessdate = 3 December 2010}}</ref> ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಆರೋಪಗಳು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ವೈರಿಗಳು ಸಂಚು ಹೂಡಿದ "ನಟನೆ"ಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="swissasylum">{{cite news | url = http://news.smh.com.au/breaking-news-technology/wikileaks-founder-may-seek-swiss-asylum-interview-20101105-17gbx.html | title = Wikileaks founder may seek Swiss asylum: interview | date = 5 November 2010 | newspaper = The Sydney Morning Herald | accessdate = 28 November 2010}}</ref> ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ, ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಸೆಕ್ಯೂಟರ್ ಆದ ಎವಾ ಫಿನ್ ಅವರು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಚಾರದ ಸಾಕಷ್ಟು ಪುರಾವೆಯು ಇಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾ ಅತ್ಯಾಚಾರದ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟರು, ಆದರೆ ಲೈಂಗಿಕ ಹಿಂಸೆಯ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು <ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-11049316|title=Swedish rape warrant for Wikileaks' Assange cancelle|publisher=BBC}}</ref>, ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ 30 ರಂದು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್ ಪೊಲೀಸರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ತನಿಖೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite news | url = https://www.theguardian.com/media/2010/aug/31/wikileaks-julian-assange-questioned | title = WikiLeaks founder Julian Assange questioned by police | newspaper = The Guardian | date = 31 August 2010}}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ತಾವು ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಸಹಮತದ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆಂದು ಹಾಗೂ ಇದು ತಮ್ಮ ತೇಜೋವಧೆಯ ಮತ್ತು ಹೆಸರಿಗೆ ಮಸಿ ಬಳಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂದು ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲಿಗರೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite news | last = Davies | first = Caroline | url = https://www.theguardian.com/media/2010/aug/22/wikileaks-julian-assange-denies-rape-allegations | title = WikiLeaks founder Julian Assange denies rape allegations | newspaper = [[The Guardian]] | date = 22 August 2010}}</ref><ref name="GuardCharges">{{cite web | author = David Leigh, Luke Harding, Afua Hirsch and Ewen MacAskill | url = https://www.theguardian.com/media/2010/nov/30/interpol-wanted-notice-julian-assange | title = WikiLeaks: Interpol issues wanted notice for Julian Assange | publisher = The Guardian | date = | accessdate = 1 December 2010}}</ref> ಎರಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಪರವಾಗಿ ಪ್ರತನಿಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ವೀಡಿಶ್ ವಕೀಲ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಗಾಗಿನ ಎಸ್ಎಪಿ ವಕ್ತಾರರಾದ ಕ್ಲೇಸ್ ಬೋರ್ಗ್‌ಸ್ಟ್ರೋಮ್ ಅವರು ಅತ್ಯಾಚಾರದ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟ ನಿರ್ಧಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, ಈ ಮೂಲಕ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪಾಸೆಕ್ಯೂಷನ್ ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆದ ಮೇರಿಯಾನ್ ಎನ್‌ವೈ ಅವರು ಅತ್ಯಾಚಾರದ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಹಿಂಸೆಯ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1 ಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಿದರು.<ref>{{cite news | url = https://www.theguardian.com/media/2010/sep/01/sweden-julian-assange-rape-investigation | title = Sweden reopens investigation into rape claim against Julian Assange | newspaper = The Guardian | date = 10 September 2010}}</ref> ಸ್ವೀಡಿಶ್ ತನಿಖಾದಾರರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಮುನ್ನ ಆರೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮರು ಸಂದರ್ಶಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಯುಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 27 ರಂದು ಸ್ವೀಡನ್‌ ಅನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕ್ಲೇಸ್ ಬೋರ್ಗ್‌ಸ್ಟ್ರೋಮ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ಗೆ ಮರಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಲಂಡನ್ ಮೂಲಕ ವಕೀಲರಾದ ಮಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ಸ್ ಅವರು, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಇದ್ದು ಪ್ರಾಸೆಕ್ಯೂಷನ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಬಳಿಕೆ ದೇಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಹೋಗಲು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶನವು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಪ್ರಾಸೆಕ್ಯೂಶನ್ ಹೇಳಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>http://www.theregister.co.uk/2010/11/18/assange_detain_sweden/</ref> ನವೆಂಬರ್ 18 ರಂದು, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಬಂಧನಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವೀಡಿಶ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news | url = http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704862604576029872580177468.html?KEYWORDS=borgstr%25C3%25B6m | title = New Details Reveal More About Problems Assange Faces | newspapers = The Wall Street Journal | date = 19 December, 2010}}</ref><ref name="msnbc1811">{{cite web | url = http://www.msnbc.msn.com/id/40250098/ns/world_news-europe/ | title = Sweden to issue int'l warrant for Assange | author = Karl Ritter, Malin Rising | publisher = Msnbc.com | date = 18 November 2010 | accessdate = 4 December 2010 | archive-date = 4 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101204061249/http://www.msnbc.msn.com/id/40250098/ns/world_news-europe/ | url-status = dead }}</ref><ref name="appeal lost">[http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-11831519 ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೇಸ್ ಡಿಟೆನ್ಕ್ಷನ್ ಆರ್ಡರ್ ಅಪ್‌ಹೆಲ್ಡ್ ಬೈ ಸ್ವೀಡನ್]. ಬಿಬಿಸಿ</ref><ref>{{cite web | url = http://www.smh.com.au/technology/technology-news/wikileaks-to-drop-another-bombshell-20101122-1849y.html | title = WikiLeaks to drop another bombshell | publisher = The Sydney Morning Herald | date = 23 November 2010 | accessdate = 1 December 2010}}</ref> ನವೆಂಬರ್ 20 ರಂದು, ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪೊಲೀಸರು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ವಾರೆಂಟ್ (ಇಎಡಬ್ಲೂ)<ref name="FT">{{cite web | url = http://www.ft.com/cms/s/0/b5852504-f592-11df-99d6-00144feab49a.html#axzz165xMmp9x | title = Warrant for WikiLeaks founder condemned | publisher = Ft.com | date = 22 November 2010 | accessdate = 29 November 2010}}</ref><ref name="lateline">{{cite web | url = http://www.abc.net.au/lateline/content/2010/s3071847.htm | title = Assange hits back at rape allegations | publisher = Australian Broadcasting Corporation}}</ref> ಅನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು 2010 ರ ನವೆಂಬರ್ 30 ರಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ವಿರುದ್ಧ ರೆಡ್ ನೋಟೀಸ್ ಅನ್ನು ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್ ಹೊರಡಿಸಿತು.<ref name="bbc">{{cite web | url = http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-11880965 | title = Wikileaks' Assange appeals over Sweden arrest warrant | publisher = BBC News | date = 1 December 2010 | accessdate = 1 December 2010}}</ref><ref>{{cite web | author = Interpol | url = http://www.interpol.int/Public/ICPO/PressReleases/PR2010/News20100513.asp | title = Enhancing global status of INTERPOL Red Notices focus of high level meeting | publisher = Interpol.int | date = 14 May 2010 | accessdate = 1 December 2010 | archive-date = 29 ಜೂನ್ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110629193232/http://www.interpol.int/Public/ICPO/PressReleases/PR2010/News20100513.asp | url-status = dead }}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಸ್ವೀಡನ್ ಹೊರಗೆ "ಪ್ರಾಸೆಕ್ಯೂಟರ್ ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚಾಸ್ಪದ ಸಂಗತಿಯ ನಂತರವೂ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರೆಡ್ ನೋಟೀಸ್ ಅನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿರುವುದು ಅತೀ ಅಕ್ರಮವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು <ref>{{cite web | first = Mark | last = Townsend | url = https://www.theguardian.com/media/2010/dec/01/police-seek-julian-assange-rape-claims | title = British police seek Julian Assange over rape claims | publisher = Guardian | date = 1 December 2010 | accessdate = 3 December 2010}}</ref> ಹಾಗೂ ಸ್ವೀಡೀಷರು ಅವರನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯಿಂದ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಹಸ್ತಾಂತರದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿರುದ್ಧ<ref>{{cite news | url = http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-11921080 | title = Wikileaks' Julian Assange to fight Swedish allegations | publisher = BBC | date = 5 December 2010 | accessdate = 5 December 2010}}</ref> ಹೋರಾಡುವರು ಎಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಪರವಾದ ವಕೀಲರೊಬ್ಬರು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news | url = https://www.theguardian.com/media/2010/dec/05/julian-assange-lawyers-being-watched | title = Julian Assange's lawyers say they are being watched | author = Sam Jones and agencies | publisher = The Guardian | date = 5 December 2010 | accessdate = 5 December 2010}}</ref> ಯುಕೆನಲ್ಲಿ ಇಎಡಬ್ಲೂ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ, ಕಾಗದಪತ್ರದಲ್ಲಿ ದೋಷವೊಂದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 3 ರಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಇಎಡಬ್ಲೂ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್ ನೀಡಿತು. 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6 ರಂದು, ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯಾರ್ಡ್ ಪೊಲೀಸರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಯುಕೆ ವಕೀಲರಿಗೆ ಎಸ್ಎಸಿಎ ಅವರು ಮಾನ್ಯವಾದ ಇಎಡಬ್ಲೂ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ಮತ್ತು ಯುಕೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/news/uk/crime/arrest-warrant-on-assange-to-be-served-today-2153031.html |title=Arrest warrant on Assange to be served today |publisher=The Independent |date=2010-12-07 |accessdate=2010-12-19}}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಮರುದಿನ ಸ್ವತಃ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪೊಲೀಸರೆದುರು ಹಾಜರಾದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಪೊಲೀಸರ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಅವರು ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಪೆನಾಲ್ ಕೋಡ್‌ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತನಿಖೆಗೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದರು: ಕಡಿಮೆ ದರ್ಜೆಯವರ ಅತ್ಯಾಚಾರ (ಸಿಹೆಚ್ 6:1-3), ಅಹಿತವನ್ನುಂಟುಮಾಡಹುದಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಲೈಂಗಿಕ ದುರ್ಬಳಕೆ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಲೈಂಗಿಕ ಐಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದು (ಸಿಹೆಚ್ 6:10-2) ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲದ ಬಲಾತ್ಕಾರ (Ch 4:4-1), ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಯ 6 ರ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಿದರೆ, ಅಧ್ಯಾಯ 4 ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಅಪರಾಧದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|author=Esther Addley |url=https://www.theguardian.com/media/2010/dec/17/julian-assange-q-and-a |title=Q&A: Julian Assange allegations &#124; Media |publisher=The Guardian |date= |accessdate=2010-12-19}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.aklagare.se/In-English/ |title=Statement from Director of Prosecution, Ms. Marianne Ny - In English |publisher=www.aklagare.se |date=2006-05-05 |accessdate=2010-12-19 |archive-date=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101217230139/http://www.aklagare.se/In-English/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.aklagare.se/PageFiles/346/Chapter%206.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-date=29 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110929014034/http://www.aklagare.se/PageFiles/346/Chapter%206.pdf |url-status=dead }}</ref> ಆ ದಿನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ಜಾಮೀನನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ರಿಮಾಂಡ್ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web| last = Vinograd| first = Cassandra| last2 = Satter| first2 = Raphael G.| title = Judge Denies WikiLeaks Founder Julian Assange Bail| newspaper = The Associated Press| date = 7 December 2010| url = https://news.yahoo.com/s/ap/20101207/ap_on_hi_te/wikileaks| accessdate = 7 December 2010| archiveurl = https://web.archive.org/web/20101208053605/http://news.yahoo.com/s/ap/20101207/ap_on_hi_te/wikileaks| archivedate = 8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| url-status = live}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 14 ರಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ £240,000 ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಮತ್ತು ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ವಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸುವ ಷರತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾಮೀನನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಯುಕೆಯ ಕ್ರೌಸ್ ಪಾಸೆಕ್ಯೂಶನ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಅವರ ಜಾಮೀನು ನಿರ್ಧಾರದ ಅಪೀಲಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಬೇಕಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.thinq.co.uk/2010/12/16/assange-granted-bail-uk-high-court-appeal/ |title=Assange granted bail in UK High Court appeal |publisher=Thinq.co.uk |date= |accessdate=2010-12-19 |archive-date=1 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110101183813/http://www.thinq.co.uk/2010/12/16/assange-granted-bail-uk-high-court-appeal/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-11989216 |title=Wikileaks founder Assange bailed, but release delayed |publisher=BBC |date=8 December 2010 |accessdate=16 December 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/media/2010/dec/15/julian-assange-bail-decision-uk |title=Julian Assange bail decision made by UK authorities, not Sweden |publisher=Guardian |date=15 December 2010 |accessdate=17 December 2010}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 16 ರಂದು ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ಜಾಮೀನುl ನೀಡಿ ಅವರನ್ನು ಎಲ್ಲಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಲ್, ನೋರ್ಫೋಕ್ನಲ್ಲಿ ಗೃಹ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. ಬಿಡುಗಡೆಯ ನಂತರ ನೆರೆದಿದ್ದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು "ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ಆನಂದವೆನಿಸುತ್ತಿದೆ" ಮತ್ತು "ನನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನನ್ನ ನಿರಪರಾಧಿತನದ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ನಾನು ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="ReutersBail" /> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಬಿಬಿಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ಇದು ಅತೀ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಹೆಸರು ಕೆಡಿಸುವ ಮತ್ತು ತಪ್ಪಾದ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ನುಡಿದರು.<ref>{{cite news| url=http://www.vancouversun.com/news/WikiLeaks+Julian+Assange+says+victim+smear+campaign/3992455/story.html| author=Avril Ormsby| title=WikiLeaks' Julian Assange says he is victim of smear campaign| publisher=The Vancouver Sun| date=December 17, 2010| access-date=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| archive-date=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| archive-url=https://web.archive.org/web/20101229081317/http://www.vancouversun.com/news/WikiLeaks+Julian+Assange+says+victim+smear+campaign/3992455/story.html| url-status=dead}}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಕಾನೂನು ಸಲಹಾಗಾರರಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಕಲಾಪಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮೊಕದ್ದಮೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ ಮಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ಸ್,<ref>{{cite web |url=http://www.rte.ie/news/2010/1214/wikileaks.html |title=Sweden challenges Julian Assange bail decision - RTÉ News |publisher=Rte.ie |date= |accessdate=16 December 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101216020158/http://www.rte.ie/news/2010/1214/wikileaks.html |archivedate=16 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |url-status=dead }}</ref> ಜೆಫ್ರಿ ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್,<ref>{{cite web|url=http://www.theage.com.au/world/geoffrey-robertson-to-defend-assange-20101207-18oc6.html |title=Geoffrey Robertson to defend Assange |publisher=Theage.com.au |date=8 December 2010 |accessdate=16 December 2010}}</ref> ಹೆಲೆನಾ ಕೆನಡಿ<ref>{{cite web|author=|url=http://www.theaustralian.com.au/national-affairs/possible-indictment-for-espionage/story-fn59niix-1225972957124 |title=Possible indictment for espionage |publisher=The Australian |date= |accessdate=2010-12-19}}</ref> ಮತ್ತು ಜೆನ್ನಿಫರ್ ರಾಬಿನ್ಸನ್<ref>{{cite web |author= |url=http://uk.news.yahoo.com/18/20101210/tuk-assange-moved-to-prison-s-segregatio-86ac183.html |title=Assange moved to prison's segregation unit |publisher=Associated Free Press |date= |accessdate=16 December 2010 |archive-date=14 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101214101746/http://uk.news.yahoo.com/18/20101210/tuk-assange-moved-to-prison-s-segregatio-86ac183.html |url-status=dead }}</ref> ಸೇರಿದ್ದು ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನವರಾಗಿದ್ದು, ಇವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಬೋರ್ನ್ ಹರ್ಟಿಗ್ ಸಹ ಸೇರಿದ್ದರು. ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ವಿರುದ್ದದ ಆರೋಪಗಳು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಪೂರ್ವಯೋಜಿತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ಅಮೇರಿಕಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಕುರಿತಂತೆ ಸ್ವೀಡನ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕದ ನಡುವೆ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಸ್ಟೀಫನ್ಸ್ ಅವರು ಸಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news| url=http://www.cbsnews.com/8301-503543_162-20025111-503543.html| author=Tucker Reals| title=Assange Lawyer: Rape Allegations a "Stitch Up"| publisher=CBS News| date=December 9, 2010| archiveurl=https://web.archive.org/web/20101229213809/http://www.cbsnews.com/8301-503543_162-20025111-503543.html| archivedate=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| access-date=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| url-status=dead}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 14 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡಿಶನ್ ಪ್ರಾಸೆಕ್ಯೂಟರ್ ಆದ ಮೇರಿಯೇನ್ ಎನ್‌ವೈ ಅವರು, ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ವಾರಂಟ್ ಕಾಯಿದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಸ್ವೀಡನ್ ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲೇ ಒಂದು ವೇಳೆ ಇರಬೇಕಾದರೆ ಅವರನ್ನು ಅಮೇರಿಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಸ್ವೀಡನ್‌ಗೆ ಬ್ರಿಟನ್ ಒಪ್ಪಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web|last=Mackey |first=Robert |url=http://thelede.blogs.nytimes.com/2010/12/14/swedish-prosecutor-raises-possible-extradition-of-wikileaks-founder-to-u-s/ |title=Swedish Prosecutor Raises Possible Extradition of WikiLeaks Founder to U.S. |publisher=Thelede.blogs.nytimes.com |date=2010-12-14 |accessdate=2010-12-19}}</ref><ref>{{cite web |author=By DAVID STRINGER Associated Press |url=http://www.denverpost.com/frontpage/ci_16854426?source=rss#ixzz18aFBEzWn |title=Sweden appeals UK granting bail for Julian Assange |publisher=The Denver Post |date= |accessdate=2010-12-19 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಪೂರ್ಣ ಹಸ್ತಾಂತರದ ವಿಚಾರಣೆಯು 2011 ರ ಜನವರಿ 11 ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ. == ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ == ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ 2010 ರ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಬಂಧನದ ತರುವಾಯು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಲೂಯಿಜ್ ಇನಾಸಿಯೋ ಲುಲಾ ಡಾ ಸಿಲ್ವಾ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ "ಬೆಂಬಲ"ವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://news.smh.com.au/breaking-news-world/putin-leads-backlash-over-wikileaks-boss-detention-20101209-18rgi.html |title=Putin leads backlash over WikiLeaks boss detention |date=9 December 2010 |accessdate=9 December 2010 | first=Maria |last=Antonova |work=Sydney Morning Herald |publisher=Sydney Moring Herald}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=7xAY7KkcUYk |title=President Lula Shows Support for Wikileaks (video available) |date=9 December 2010}}</ref> ಅವರು ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಬಂಧನವನ್ನು "ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಆಕ್ರಮಣ" ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-11966193 |title=Wikileaks: Brazil President Lula backs Julian Assange |date=10 December 2010 |accessdate=10 December 2010 | first= |last= |work=BBC News }}</ref> ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರಾದ, [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌ ಪುಟಿನ್‌|ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್]] ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಬಂಧನವನ್ನು "ಪ್ರಜಾತಂತ್ರ ವಿರೋಧಿ" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು.<ref name="ABC2">[http://www.abc.net.au/unleashed/42368.html ಆಸ್ಸೀ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ: ಹ್ಯಾಸ್ ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಗೋಟ್ ದಿ ಗಟ್ಸ್?] ಎಬಿಸಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 17, 2010</ref> ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ [[ಡ್ಮಿಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೇವ್|ದಿಮಿತ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೆವ್]] ಅವರ ಕಚೇರಿಯ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮೆಡ್ವೆಡೆವ್ ಅವರು "ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಬೇಕು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web |url=https://www.theguardian.com/media/2010/dec/09/julian-assange-nobel-peace-prize |title=Julian Assange should be awarded Nobel peace prize, suggests Russia |date=9 December 2010 |accessdate=9 December 2010 | first=Luke |last=Harding |location=London |work=The Guardian }}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 ರಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪ ವರದಿಗಾರರಾದ ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾರೂಯಿ ಅವರು "ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಯ ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕಲ್ಲ, ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅಥವಾ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯವರು ಅವರು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಕಾನೂನು ಹೊಣೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಬಾರದು. ಮತ್ತು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಲಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.abc.net.au/worldtoday/content/2010/s3089025.htm |title=UN rapporteur says Assange shouldn't be prosecuted |date=9 December 2010 |accessdate=9 December 2010 |author=Eleanor Hall |work=abc.net.au |publisher=[[ABC Online]]}}</ref> 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 11 ರಂದು, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಬಂಧನವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯ ಎದುರು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web |last=Associated |first=The |url=http://ca.news.yahoo.com/pro-wikileaks-demos-planned-spain-latin-america.html |title=Pro-WikiLeaks demonstrations held in Spain; planned for elsewhere in Europe, Latin America - Yahoo! News |publisher=Ca.news.yahoo.com |date= |accessdate=16 December 2010 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ=== [[File:Sydney Wikileaks 2010-Dec-10.JPG|thumb|ಸಿಡ್ನಿ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶನ, 10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010.]] ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರಾದ ಜೂಲಿಯಾ ಗಿಲಾರ್ಡ್ ಅವರು ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು "ಒಂದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಕೃತ್ಯ" ವೆಂದು ಕರೆದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಗಿಲಾರ್ಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಿಂದಲೇ ಭಾರಿ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಹೇಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಕಾನೂನನ್ನು ಮುರಿದರು ಎಂದು ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಆದ ರಾಬರ್ಟ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕ್ಲೆಲ್ಲಾಂಡ್ ಅವರು ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಇರುವುದರೊಂದಿಗೆ ನೂರಾರು ವಕೀಲರು, ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ವಕ್ತಾರ, ಸೆನೇಟರ್, ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆದ ಜಾರ್ಜ್ ಬ್ರಾಂಡಿಸ್ ಅವರು ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಅವರ ಭಾಷೆಯು "ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಲ್ಲದ್ದು" ಎನ್ನುವುದರ ಜೊತೆಗೆ "ನನ್ನ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು (ಅಸ್ಸಾಂಜೆ) ಯಾವುದೇ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಕಾನೂನನ್ನು ಮುರಿದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಅಮೇರಿಕದ ಕಾನೂನನ್ನು ಮುರಿದಂತೆಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾದ ಕೆವಿನ್ ರುಡ್ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಾರವು ನನ್ನದೇ ಹೊರತು ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಅವರದ್ದಲ್ಲ ಎಂದರು. 15 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಪ್ರಕರಣವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಪರವಾಗಿ ವಾದಿಸಿದ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆದ ಪೀಟರ್ ಫ್ಯಾರಿಸ್ ಅವರು, ಶಂಕಿತ ಲೈಂಗಿಕ ಆರೋಪದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಹಸ್ತಾಂತರವನ್ನು ಕೋರುತ್ತಿರುವ ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಉದ್ದೇಶವು ಶಂಕೆ ತರಿಸುತ್ತಿದೆ, "ಅವರು (ಸ್ವೀಡನ್) ಏಕೆ ಅದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನೀವೇ ಹೇಳಬೇಕು? ಒಂದು ವೇಳೆ ಅದು ಬಿಲ್ ಬ್ಲಾಗ್ಸ್ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅವರು ತೊಂದರೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ವಿರೋಧದ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಸ್ವೀಡಿಶ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ "ಪೂರ್ವಯೋಜಿತ ಮತ್ತು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ"ಯ ನಂತರದಲ್ಲಿ, "ಆರೋಪವನ್ನು ಹೂಡಿದ, ತನಿಖೆ ಮಾಡಿದ, ಮತ್ತು ಕೈಬಿಟ್ಟ ರೀತಿಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪ್ರಾಸೆಕ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತೆ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದರು" ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಅವರನ್ನೇ ಕಳುಹಿಸಬೇಕಾಯಿತು.<ref name="ABC2" /><ref>[http://www.theaustralian.com.au/in-depth/wikileaks/gillard-left-to-face-backlash/story-fn775xjq-1225967930434 ಜೂಲಿಯಾ ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಟು ಫೇಸ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಬ್ಯಾಕ್‌ಲ್ಯಾಷ್] ದಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 9, 2010</ref><ref>[http://www.heraldsun.com.au/news/breaking-news/julia-gillard-fails-to-name-law-broken-by-wikileaks-or-julian-assange/story-e6frf7jx-1225966858960 ಜೂಲಿಯಾ ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಫೇಲ್ಸ್ ಟು ನೇಮ್ ಲಾ ಬ್ರೋಕನ್ ವೈ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಆರ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ] ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಸನ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 7, 2010</ref><ref name="Revolt">[http://www.theaustralian.com.au/in-depth/wikileaks/julia-gillards-left-flank-revolts-over-julian-assange/story-fn775xjq-1225969233504 ಜೂಲಿಯಾ ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಲೆಫ್ಟ್ ಫ್ಲಾಂಕ್ ರಿವೋಲ್ಟ್ಸ್ ಓವರ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ] ದಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 11, 2010</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20101215010701/http://www.news.com.au/features/wikileaks/party-revolt-at-pms-wiki-stance/story-fn79cf6x-1225970594165 ಪಾರ್ಟಿ ರಿವೋಲ್ಟ್ ಗ್ರೋವಿಂಗ್ ಓವರ್ ಪ್ರೈ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಜೂಲಿಯಾ ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಸ್ಟಾನ್ಸ್] ದಿ ನ್ಯೂಸ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2010</ref> 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 10 ರಂದು ಸುಮಾರು ಐದು ನೂರು ಜನರು ಸಿಡ್ನಿ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಮೂರು ನೂರು ಜನರು ಬ್ರಿಸ್ಟೇನ್ <ref>{{cite web |url=http://www.sbs.com.au/news/article/1438371/WikiLeaks-supporters-rally-for-Assange |title='&#39;WikiLeaks supporters rally for Assange'&#39;, 10 December 2010 |publisher=SBS |date= |accessdate=16 December 2010 |archive-date=18 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101218132501/http://www.sbs.com.au/news/article/1438371/WikiLeaks-supporters-rally-for-Assange |url-status=dead }}</ref> ನಲ್ಲಿ ಒಂದುಗೂಡಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ವಕೀಲ ರಾಬ್ ಸ್ಟೇರಿ ಅವರು ಜೂಲಿಯಾ ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಅವರ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೇ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಸರ್ಕಾರವು ಅಮೇರಿಕದ "ಕೈಗೊಂಬೆ" ಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಜಮಾಯಿಸಿದ್ದ ಜನರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಹೇಳಿದರು. ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ದಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಪುಟದ ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದ ಗೆಟಪ್! ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯು 50,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.<ref name="Revolt" /> === ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು === ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು [[ಕೀನ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿನ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಹತ್ಯೆಗಳನ್ನು ತನಿಖೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಯಲು ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಿದ ಆಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ನ್ಯೂ ಮೀಡಿಯಾ)ದ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದರು, ''ದಿ ಕ್ರೈ ಆಫ್ ಬ್ಲಡ್&nbsp;– ಅಧಿಕ ನ್ಯಾಯಿಕ ಹತ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಮರೆಗಳು''.<ref name="mars" /> ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು: "ಕೀನ್ಯಾದ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜಕ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಈ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ದಾಖಲು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಹತ್ಯೆಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬಯಲು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸುವಲ್ಲಿ ಆಸ್ಕರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್, ಕೆಎನ್‌ಹೆಚ್‌ಸಿಆರ್, ಮಾರ್ಸ್ ಸಮೂಹ ಕೀನ್ಯಾದಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರ ಮೂಲಭೂತ ಬೆಂಬವು ನಮಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದಿತು." ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="marsblog" /> ಅವರು 2008 ''ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್'' ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಆನ್ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಶಿಪ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಜಯಿಸಿದರು.<ref name="tcij" /> ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯತೆಗಾಗಿ ಸ್ಯಾಮ್ ಆಡಮ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ಸ್ ಅವರು ನೀಡುವ 2010 ರ ಸ್ಯಾಮ್ ಆಡಮ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.<ref>{{cite web | url = http://www.craigmurray.org.uk/archives/2010/08/julian_assange.html | title = Julian Assange wins Sam Adams Award for Integrity | first = Craig | last = Murray | date = 19 August 2010 | accessdate = 3 November 2010}}</ref><ref>{{cite web | url = http://cspan.org/Watch/Media/2010/10/23/HP/A/39838/WikiLeaks+Press+Conference+on+Release+of+Military+Documents.aspx | title = WikiLeaks Press Conference on Release of Military Documents | publisher = cspan.org | accessdate = 3 November 2010 | archive-date = 1 ಜೂನ್ 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200601221636/http://cspan.org/Watch/Media/2010/10/23/HP/A/39838/WikiLeaks+Press+Conference+on+Release+of+Military+Documents.aspx/ | url-status = dead }} ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು cspan.org ನಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಹುಡುಕುವ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು</ref> 2010 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿಯತಕಾಲಿತ ''ನ್ಯೂ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್'' ಅವರ "2010ರ ವಿಶ್ವದ 50 ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ" ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು 23 ನೇಯವರಾಗಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref name="htanna">{{cite web | title = Julian Assange – 50 People Who Matter 2010 | url = http://www.newstatesman.com/digital/2010/09/pilger-wikileaks-assange | accessdate = 1 October 2010 | archive-date = 30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100930152119/http://www.newstatesman.com/digital/2010/09/pilger-wikileaks-assange | url-status = dead }}</ref> ಅದರ ನವೆಂಬರ್/ಡಿಸೆಂಬರ್ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಉಟ್ನೆ ರೀಡರ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು "ನಿಮ್ಮ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿರುವ 25 ದೂರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವರಲ್ಲಿ" ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಿತು.<ref name="utne">{{cite web | title = Julian Assange: The Sunshine Kid | url = http://www.utne.com/Politics/Utne-Reader-Visionaries-Julian-Assange-WikiLeaks.aspx | accessdate = 19 October 2010}}</ref> 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ''ಟೈಮ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕದ 2010 ರ ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಓದುಗರ ಆಯ್ಕೆಯೆಂದು <ref name="RC2010POTY">{{cite web| title=Julian Assange: Readers' Choice for TIME's Person of the Year 2010| url=http://newsfeed.time.com/2010/12/13/julian-assange-readers-choice-for-times-person-of-the-year-2010/| publisher=[[Time Inc.]]| last=Freidman| first=Megan| date=13 December 2010| accessdate=15 December 2010| archive-date=24 ಮೇ 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190524132802/http://newsfeed.time.com/2010/12/13/julian-assange-readers-choice-for-times-person-of-the-year-2010/| url-status=dead}}</ref> ಹಾಗೂ 2010 ರ ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಆಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news| title=Runners-up: Julian Assange| url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2036683_2037118_2037146,00.html| publisher=[[Time Inc.]]| last=Gellman| first=Barton| date=15 December 2010| accessdate=15 December 2010| archive-date=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| archive-url=https://web.archive.org/web/20101217160031/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2036683_2037118_2037146,00.html| url-status=dead}}</ref> == ವಾಸಸ್ಥಾನ == ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ನಾಗರಿಕರಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಖಾಯಂ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದವರಾಗಿ ನಿರೂಪಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="harrell">{{cite news | last = Harrell | first = Eben | url = http://www.time.com/time/world/article/0,8599,2006789,00.html | title = Defending the Leaks: Q&A with WikiLeaks' Julian Assange | publisher = TIME | date = 27 July 2010 | accessdate = 1 December 2010 | archive-date = 11 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101211042137/http://www.time.com/time/world/article/0,8599,2006789,00.html | url-status = dead }}</ref> ತಾವು ಸದಾ ಚಲಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುವುದಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅವರು ಕೆಲವು ಸಮಯಗಳವರೆಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ, ಕೀನ್ಯಾ ಮತ್ತು [[ಟಾಂಜಾನಿಯ|ತಾಂಜೇನಿಯ]]ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು 2010 ರ ಮಾರ್ಚ್ 30 ರಿಂದ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಅವರ ಮತ್ತು ಬಿರ್ಗಿಟ್ಟಾ ಜೋನ್ಸ್‌‌ಡೋಟ್ಟಿರ್ ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಇತರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು 'ಕೊಲ್ಲಾಟೆರಲ್ ಮರ್ಡರ್' ವೀಡಿಯೋ ಕುರಿತಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref name="khatchadourian" /> 2010 ರ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್, ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಸ್ವೀಡನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾ ಕಾಲ ಕಳೆದರು. 2010 ರ ನವೆಂಬರ್ 4 ರಂದು, ತಾವು ತಟಸ್ಥ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದ [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್]]ನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಸ್ವಿಸ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ ಟಿಎಸ್ಆರ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news | url = http://www.reuters.com/article/idUSTRE6A369920101104 | title = WikiLeaks founder says may seek Swiss asylum | publisher = Reuters | date = 4 November 2010}}</ref> ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಅಮೇರಿಕದ ರಾಯಭಾರಿಯಾದ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಎಸ್ ಬೇಯರ್ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ನೀಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಿಸ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.sonntagonline.ch/index.php?show=news&id=1364 |title=Sonntag online |publisher=Sonntagonline.ch |date= |accessdate=2010-12-19 |archive-date=31 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110831005656/http://www.sonntagonline.ch/index.php?show=news&id=1364 |url-status=dead }}</ref> 2010 ರ ನವೆಂಬರ್‌ ಕೊನೆಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಎಕ್ವಡಾರ್|ಈಕ್ವೆಡಾರ್]]ನ ವಿದೇಶೀ ಉಪ ಮಂತ್ರಿಯವರಾದ ಕಿಂಟ್ಟೋ ಲ್ಯೂಕಾಸ್ ಅವರು "ಯಾವುದೇ ಷರತ್ತುಗಳಿಲ್ಲ... ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಅವರು ಹೊಂದಿರುವ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದಾಖಲಾತಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ವಿವಿಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಬಹುದು" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ನಾಗರೀಕತ್ವವನ್ನು ನೀಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web | author = AFP 30 November 2010 | url = http://www.ottawacitizen.com/news/Ecuador+offers+WikiLeak+founder+Assange+residency+questions+asked/3902251/story.html | title = ''Ottawa Citizen'' online report of Ecuador offer of asylum to Assange | publisher = Ottawacitizen.com | date = 4 November 2010 | accessdate = 1 December 2010 | archive-date = 30 ನವೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101130035816/http://www.ottawacitizen.com/news/Ecuador+offers+WikiLeak+founder+Assange+residency+questions+asked/3902251/story.html | url-status = dead }}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈಕ್ವಡಾರ್‌ಗೆ ಲಾಭ ಸಿಗಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು.<ref>{{cite web | last = Horn | first = Leslie | url = http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2373617,00.asp | title = WikiLeaks' Assange Offered Residency in Ecuador | publisher = Pcmag.com | date = 1 January 1970 | accessdate = 1 December 2010}}</ref> ನಾಗರೀಕತ್ವದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು "ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ" ಎಂದು 30 ನೇ ನವೆಂಬರ್‌ರಂದು ವಿದೇಶಿ ಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ರಿಕಾರ್ಡೋ ಪ್ಯಾಟಿನೋ ಅವರು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು.<ref>{{cite web | author = | url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/11/30/AR2010113003727.html | title = Ecuador alters refuge offer to WikiLeaks founder | publisher = The Washington Post | date = | accessdate = 1 December 2010}}{{dead link|date=December 2010}}</ref> ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ರಫೇಲ್ ಕೊರ್ರಿಯಾ ಅವರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ "ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಕಾನೂನನ್ನು ಮುರಿಯುವ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಪ್ಪನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಿದೆ... ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು [ಎಂದಿಗೂ] ಮಾಡಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="CBSNews">{{cite web | author = | url = http://www.cbsnews.com/stories/2010/11/30/ap/latinamerica/main7104741.shtml | title = Ecuador President Says No Offer To WikiLeaks Chief | publisher = Cbsnews.com | date = | accessdate = 1 December 2010 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="refusal">{{cite web | last = Bronstein | first = Hugh | url = http://www.reuters.com/article/idUSTRE6AT66820101201 | title = Ecuador backs off offer to WikiLeaks' Assange | publisher = Reuters.com | date = | accessdate = 1 December 2010}}</ref> ಲ್ಯೂಕಾಸ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು "ಸ್ವಂತದ್ದು" ಎಂದು ಕೊರ್ರಿಯಾ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಸಂಭಾವ್ಯ ಕವಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಹಾಗೂ ವರದಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯಿಂದ ಈಕ್ವೆಡಾರ್‌ಗೆ ಹಾನಿಯುಂಟಾಗುವುದೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref name="refusal" /> 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 7 ರಂದು ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯೊಂದನ್ನು ತಮ್ಮ ವಿಳಾಸವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದರು. ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ಸ್ವೀಕಾರ್ಹವಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ತಿಳಸಿದಾಗ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಕಾಗದದ ಹಾಳೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ "ಪಾರ್ಕ್‌ವಿಲ್ಲೆ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ" ಎಂದು ಬರೆದು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಇವರ ವಿಳಾಸದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಅಲೆಮಾರಿ ಜೀವನಶೈಲಿಯು ಜಾಮೀನನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಕಾರಣಗಳೆಂದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="CNN-20101207-jailed">{{cite news|last=Maestro|first=Laura Perez|coauthors=Shubert, Atika|url=http://www.cnn.com/2010/WORLD/europe/12/07/uk.wikileaks.investigation/|title=WikiLeaks' Assange jailed while court decides on extradition|publisher=CNN|date=7 December 2010|accessdate=7 December 2010}}</ref> ಹಸ್ತಾಂತರದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತರಾದ ವಾಗನ್ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ನೋರ್ಫೋಕ್ ಮ್ಯಾನ್‌ಶನ್, ಎಲ್ಲಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಲ್ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ನೀಡಲು ಒಪ್ಪಿದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರನ್ನು ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="Norman">ನೋರ್ಮನ್, ಜೋಶುವಾ. "[https://web.archive.org/web/20121103040933/http://www.cbsnews.com/8301-503543_162-20025866-503543.html ಜಸ್ಟ್ ವೆರ್ ಈಸ್ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಫೌಂಡರ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೇಸ್ "ಮ್ಯಾನ್ಶನ್ ಅರೆಸ್ಟ್"?] ಸಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್, 16 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010</ref> "ಅತಿಕ್ರಮ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡದ ಹೊರತು ಹತ್ತಿರ ಬರಲು ತೀರಾ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ "ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ಬೃಹತ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟು ಗೋಪ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಮಿತ್ ಹೇಳಿದರು.<ref name="ReutersBail" /> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist | colwidth = 30em | refs = <ref name="repair"> {{cite news | first = Ryan | last = Singel | title = Wikileaks Reopens for Leakers | url = https://www.wired.com/threatlevel/2010/07/wikileaks_repair | date = 19 July 2010 | newspaper = [[Wired (magazine)|Wired]] | accessdate = 21 August 2010 }} </ref> <ref name="geekosystem_2010"> {{cite web | url = http://www.geekosystem.com/wikileaks-julian-assange-ted | title = Julian Assange – TED Talk – Wikileaks | publisher = Geekosystem | date = 19 July 2010 | accessdate = 21 August 2010 }} </ref> <ref name="ted_2010">{{cite web | url = http://www.ted.com/talks/julian_assange_why_the_world_needs_wikileaks.html | title = Julian Assange: Why the world needs WikiLeaks | publisher = Ted.com | date = | accessdate = 21 August 2010 | archive-date = 27 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110827013033/http://www.ted.com/talks/julian_assange_why_the_world_needs_wikileaks.html | url-status = dead }}</ref> <ref name="ustream_2010">{{cite web | url = http://www.ustream.tv/recorded/8525593 | title = Frontline Club 07/26/10 04:31&nbsp;am | publisher = Ustream.tv | date = 26 July 2010 | accessdate = 21 August 2010 | archive-date = 6 ಜನವರಿ 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140106040549/http://www.ustream.tv/recorded/8525593 | url-status = dead }}</ref> <ref name="journalism_2010">{{cite web | url = http://blogs.journalism.co.uk/editors/2010/07/12/a-real-free-press-for-the-first-time-in-history-wikileaks-editor-speaks-out-in-london | title = 'A real free press for the first time in history': WikiLeaks editor speaks out in London | publisher = Blogs.journalism.co.uk | date = 12 July 2010 | accessdate = 21 August 2010 | archive-date = 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111006014714/http://blogs.journalism.co.uk/editors/2010/07/12/a-real-free-press-for-the-first-time-in-history-wikileaks-editor-speaks-out-in-london/ | url-status = dead }}</ref> <ref name="advisory">{{cite web | title = WikiLeaks:Advisory Board | url = http://wikileaks.org/wiki/WikiLeaks:Advisory_Board | publisher = Wikileaks | accessdate = 16 June 2010 | archive-date = 17 ಜೂನ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100617033041/http://www.wikileaks.org/wiki/WikiLeaks:Advisory_Board | url-status = dead }}</ref> <ref name="alde">{{cite web | url = http://www.alde.eu/en/details/?no_cache=1&tx_ttnews%5Btt_news%5D=23424&cHash=137ca875fb | title = Hearing: (Self) Censorship New Challenges for Freedom of Expression in Europe | accessdate = 2 June 2010 | publisher = [[Alliance of Liberals and Democrats for Europe]] | archive-date = 15 ಜೂನ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100615154647/http://www.alde.eu/en/details/?no_cache=1&tx_ttnews%5Btt_news%5D=23424&cHash=137ca875fb | url-status = dead }}</ref> <ref name="ambinder"> {{cite web | first = Marc | last = Ambinder | url = https://www.theatlantic.com/politics/archive/2010/06/does-julian-assange-have-reason-to-fear-the-us-government/58297 | title = Does Julian Assange Have Reason to Fear the U.S. Government? | work = [[The Atlantic]] }} </ref> <ref name="amnesty">{{cite news | url = http://www.computerworld.com/s/article/9140006/Wikileaks_leader_talks_of_courage_and_wrestling_pigs?taxonomyId=16 | title = Wikileaks leader talks of courage and wrestling pigs | first = Dan | last = Nystedt | date = 27 October 2009 | work = [[Computerworld]] | publisher = International Data Group | agency = [[IDG]] News Service | accessdate = 7 December 2010 | archive-date = 22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101222025321/http://www.computerworld.com/s/article/9140006/Wikileaks_leader_talks_of_courage_and_wrestling_pigs?taxonomyId=16 | url-status = dead }}</ref> <ref name="aolnews">{{cite news | first = Sharon | last = Weinberger | title = Who Is Behind WikiLeaks? | url = http://www.aolnews.com/nation/article/besides-julian-assange-who-is-behind-WikiLeaks/19430055 | date = 7 April 2010 | newspaper = [[ಎಒಎಲ್|AOL]] | accessdate = 16 June 2010 | archive-date = 15 ಮಾರ್ಚ್ 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190315233940/http://www.aolnews.com/nation/article/besides-julian-assange-who-is-behind-WikiLeaks/19430055 | url-status = dead }}</ref> <ref name="cjr"> {{cite web | url = http://www.cjr.org/campaign_desk/ellsberg_and_assange.php | title = Ellsberg and Assange | first = Clint | last = Hendler | work = [[Columbia Journalism Review]] | date = 3 June 2010 | accessdate = 5 July 2010 }} </ref> <ref name="cream"> {{cite web | first = Julian | last = Assange | title = The cream of Australian Physics | publisher = IQ.ORG | date = 12 July 2006 | url = http://iq.org/#ThecreamofAustralianPhysics | archiveurl = https://web.archive.org/web/20071020051936/http://iq.org/#ThecreamofAustralianPhysics | archivedate = 20 October 2007 }} </ref> <ref name="ellsbergmsnbc">{{cite web | url = http://fdlaction.firedoglake.com/2010/06/11/transcript-daniel-ellsberg-says-he-fears-us-might-assasinate-wikileaks-founder | first = Jane | last = Hamsher | title = Transcript: Daniel Ellsberg Says He Fears US Might Assassinate Wikileaks Founder | publisher = [[Firedoglake]] | date = 11 June 2010 | accessdate = 5 July 2010 | archive-date = 14 ಜೂನ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100614064102/http://fdlaction.firedoglake.com/2010/06/11/transcript-daniel-ellsberg-says-he-fears-us-might-assasinate-wikileaks-founder | url-status = dead }}</ref> <ref name="events.ccc.de"> {{cite web | url = http://events.ccc.de/congress/2008/Fahrplan/events/2916.en.html | title = 25C3: Wikileaks | publisher = Events.ccc.de | date = | accessdate = 5 July 2010 }} </ref> <ref name="fora.tv">[http://fora.tv/2010/04/18/Logan_Symposium_The_New_Initiatives Video of Julian Assange on the panel at the 2010 Logan Symposium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101217213046/http://fora.tv/2010/04/18/Logan_Symposium_The_New_Initiatives |date=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 }}, 18 April 2010</ref> <ref name="Greenwald2010-06-18">{{cite news | url = http://www.salon.com/news/opinion/glenn_greenwald/2010/06/18/wikileaks/ | title = The strange and consequential case of Bradley Manning, Adrian Lamo and WikiLeaks | last = Greenwald | first = Glenn | date = 18 June 2010 | publisher = Salon Media Group (Salon.com) | accessdate = 16 December 2010 | quote = On 10 June, former New York Times reporter Philip Shenon, writing in ''[[The Daily Beast]]'', gave voice to anonymous "American officials" to announce that "Pentagon investigators" were trying "to determine the whereabouts of the Australian-born founder of the secretive website Wikileaks [Julian Assange] for fear that he may be about to publish a huge cache of classified State Department cables that, if made public, could do serious damage to national security." Some news outlets used that report to declare that there was a "Pentagon manhunt" underway for Assange&nbsp;– as though he's some sort of dangerous fugitive. | archive-date = 16 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101216140305/http://www.salon.com/news/opinion/glenn_greenwald/2010/06/18/wikileaks | url-status = dead }}</ref> <ref name="Greenwald2010-12-10">{{cite web | url = http://www.salon.com/news/opinion/glenn_greenwald/2010/12/10/wikileaks_media/ | title = The media's authoritarianism and WikiLeaks | date = 10 December 2010 | last = Greenwald | first = Glenn | publisher = Salon Media Group (Salon.com) | accessdate = 16 December 2010 | archive-date = 15 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101215204214/http://www.salon.com/news/opinion/glenn_greenwald/2010/12/10/wikileaks_media | url-status = dead }}</ref> <ref name="guardian"> {{cite news | first = Ian | last = Traynor | title = WikiLeaks founder Julian Assange breaks cover but will avoid America | newspaper = The Guardian | date = 21 June 2010 | url = https://www.theguardian.com/media/2010/jun/21/wikileaks-founder-julian-assange-breaks-cover | accessdate = 21 June 2010 }} </ref> <ref name="khatchadourian"> {{cite news | title = No Secrets: Julian Assange's Mission for Total Transparency | url = http://www.newyorker.com/reporting/2010/06/07/100607fa_fact_khatchadourian?currentPage=all | first = Raffi | last = Khatchadourian | newspaper = [[The New Yorker]] | date = 7 June 2010 | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="leakonomy">Interview with Julian Assange, spokesperson of WikiLeaks: [http://stefanmey.wordpress.com/2010/01/04/leak-o-nomy-the-economy-of-WikiLeaks ''Leak-o-nomy: The Economy of WikiLeaks''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100524131035/http://stefanmey.wordpress.com/2010/01/04/leak-o-nomy-the-economy-of-WikiLeaks |date=24 ಮೇ 2010 }}</ref> <ref name="mars">[http://www.marsgroupkenya.org/pdfs/2009/03/KNCHR_crimes-against-humanity-extra-judicial-killings-by-kenya-police-exposed.pdf Report on Extra-Judicial Killings and Disappearances] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101214060055/http://www.marsgroupkenya.org/pdfs/2009/03/KNCHR_crimes-against-humanity-extra-judicial-killings-by-kenya-police-exposed.pdf |date=14 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 }} 1 March 2009</ref> <ref name="marsblog">[http://blog.marsgroupkenya.org/?p=870 "WikiLeaks wins Amnesty International 2009 Media Award for exposing Extra judicial killings in Kenya".] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171107113936/http://blog.marsgroupkenya.org/?p=870 |date=7 ನವೆಂಬರ್ 2017 }}. Retrieved 15 April 2010.</ref> <ref name="mediadays">{{cite web | url = http://newmediadays.dk/julian-assange | title = The Subtle Roar of Online Whistle-Blowing | date = 19 November 2009 | publisher = New Media Days | accessdate = 8 April 2010 | archive-date = 10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100410132452/http://newmediadays.dk/julian-assange | url-status = dead }}</ref> <ref name="motherjones"> {{cite news | title = Inside WikiLeaks' Leak Factory | url = http://motherjones.com/politics/2010/04/wikileaks-julian-assange-iraq-video?page=1 | first = David | last = Kushner | date = 6 April 2010 | newspaper = [[Mother Jones (magazine)|Mother Jones]] | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="mcgreal"> {{cite news | first = Chris | last = McGreal | title = Wikileaks reveals video showing US air crew shooting down Iraqi civilians | url = https://www.theguardian.com/world/2010/apr/05/wikileaks-us-army-iraq-attack | newspaper = The Guardian | date = 5 April 2010 | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="nicar">{{cite web | url = http://data.nicar.org/conference/lasvegas10/showcase | title = Showcase Panels | publisher = data.nicar.org | date = | accessdate = 5 July 2010 | archive-date = 29 ಜೂನ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100629024355/http://data.nicar.org/conference/lasvegas10/showcase | url-status = dead }}</ref> <ref name="nntpcache">{{cite web | title=NNTPCache: Authors | url=http://iq.org/~proff/nntpcache.org | accessdate=16 June 2010 | archive-date=23 ನವೆಂಬರ್ 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20101123054222/http://iq.org/~proff/nntpcache.org/ | url-status=dead }}</ref> <ref name="pentagonhunt"> {{cite web | url = https://www.theguardian.com/media/2010/jun/11/wikileaks-founder-assange-pentagon-manning | title = Pentagon hunts WikiLeaks founder Julian Assange in bid to gag website|Media|The Guardian | last = McGreal | first = Chris | date = 11 June 2010 | work = The Guardian|location=London | accessdate = 18 June 2010 }} </ref> <ref name="personal">{{cite web | url = http://personaldemocracy.com/technology-politics-social-media-conference-personal-democracy-forum-new-york-0 | title = PdF Conference 2010 &#124; June&nbsp;3–4 &#124; New York City &#124; Personal Democracy Forum | publisher = Personaldemocracy.com | date = | accessdate = 5 July 2010 | archive-date = 8 ಜುಲೈ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100708065934/http://personaldemocracy.com/technology-politics-social-media-conference-personal-democracy-forum-new-york-0 | url-status = dead }}</ref> <ref name="pdf">{{cite web | title = PdF Conference 2010: Speakers | url = http://personaldemocracy.com/pdf-conference-2010-june-3-5-new-york-city-speakers#assange | publisher = [[Personal Democracy Forum]] | accessdate = 16 June 2010 | archive-date = 27 ಮೇ 2012 | archive-url = https://archive.today/20120527042208/http://personaldemocracy.com/pdf-conference-2010-june-3-5-new-york-city-speakers%23assange#assange | url-status = dead }}</ref> <ref name="poulsen"> {{cite news | first1 = Kevin | last1 = Poulsen | first2 = Kim | last2 = Zetter | title = Wikileaks Commissions Lawyers to Defend Alleged Army Source | url = https://www.wired.com/threatlevel/2010/06/wikileaks-to-lamo | date = 11 June 2010 | newspaper = [[Wired (magazine)|Wired]] | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="rubberhose">{{cite web | first = Suelette | last = Dreyfus | title = The Idiot Savants' Guide to Rubberhose | url = http://iq.org/~proff/rubberhose.org/current/src/doc/maruguide/t1.html | accessdate = 16 June 2010 | archive-date = 13 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100813032734/http://iq.org/~proff/rubberhose.org/current/src/doc/maruguide/t1.html | url-status = dead }}</ref> <ref name="seclists">Assange stated, "In this limited application strobe is said to be faster and more flexible than ISS2.1 (an expensive, but verbose security checker by Christopher Klaus) or PingWare (also commercial, and even more expensive)." See [http://seclists.org/bugtraq/1995/Mar/65 Strobe v1.01: Super Optimised TCP port surveyor]</ref> <ref name="singel"> {{cite news | first = Ryan | last = Singel | title = Immune to Critics, Secret-Spilling Wikileaks Plans to Save Journalism... and the World | url = https://www.wired.com/politics/onlinerights/news/2008/07/wikileaks?currentPage=all | date = 3 July 2008 | newspaper = [[Wired (magazine)|Wired]] | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="smh1"> {{cite news | first = Bernard | last = Lagan | title = International man of mystery | url = http://www.smh.com.au/technology/technology-news/international-man-of-mystery-20100409-ryvf.html | date = 10 April 2010 | newspaper = The Sydney Morning Herald | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="smh2"> {{cite news | title = The secret life of Wikileaks founder Julian Assange | url = http://www.smh.com.au/technology/technology-news/the-secret-life-of-wikileaks-founder-julian-assange-20100521-w1um.html | date = 22 May 2010 | newspaper = The Sydney Morning Herald | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="strobe"> {{cite web | title = strobe-1.06: A super optimised TCP port surveyor | url = http://hpux.connect.org.uk/hppd/hpux/Networking/Admin/strobe-1.06 | publisher = The Porting And Archive Centre for HP-UX | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="suelette"> {{Cite book | title = [[Underground (Suelette Dreyfus book)|Underground: Tales of Hacking, Madness and Obsession on the Electronic Frontier]] | first = Suelette | last = Dreyfus | year = 1997 | isbn = 1-86330-595-5 }} </ref> <ref name="taylor"> {{cite news | first = Jerome | last = Taylor | title = Pentagon rushes to block release of classified files on Wikileaks | url = http://www.independent.co.uk/news/world/americas/pentagon-rushes-to-block-release-of-classified-files-on-wikileaks-1998313.html | newspaper = [[The Independent]] | date = 12 June 2010 | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="tdbmanhunt"> {{cite web | url = http://www.thedailybeast.com/blogs-and-stories/2010-06-10/wikileaks-founder-julian-assange-hunted-by-pentagon-over-massive-leak | title = Wikileaks Founder Julian Assange Hunted by Pentagon Over Massive Leak | last = Shenon | first = Philip | date = 10 June 2010<!-- 10:03&nbsp;pm--> | work = Pentagon Manhunt | publisher = The Daily Beast | accessdate = 18 June 2010 }} </ref> <ref name="telegraph"> {{cite web | url = http://www.telegraph.co.uk/technology/news/7845420/Wikileaks-founder-Julian-Assange-emerges-from-hiding.html | title = Wikileaks founder Julian Assange emerges from hiding | publisher = The Daily Telegraph | date = 22 June 2010 | accessdate = 5 July 2010 }} </ref> <ref name="theage1"> {{cite news | first = Nikki | last = Barrowclough | title = Keeper of secrets | url = http://www.theage.com.au/national/keeper-of-secrets-20100521-w230.html | newspaper = [[The Age]] | date = 22 May 2010 | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="theaustralian"> {{cite news | title = Rudd Government blacklist hacker monitors police | url = http://www.theaustralian.com.au/news/rudd-government-blacklist-hacker-monitors-police/story-e6frg8yx-1225718288350 | first = Richard | last = Guilliatt | newspaper = [[The Australian]] | date = 30 May 2009 | accessdate = 16 June 2010}} [lead-in to a longer article in that day's ''The Weekend Australian Magazine'']</ref> <ref name="timesonline">{{cite news | title = Profile: Julian Assange, the man behind Wikileaks | url = http://technology.timesonline.co.uk/tol/news/tech_and_web/the_web/article7094231.ece | work = The Sunday Times | location = UK | date = 11 April 2010 | accessdate = 29 June 2010 | archive-date = 6 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100906200853/http://technology.timesonline.co.uk/tol/news/tech_and_web/the_web/article7094231.ece | url-status = dead }}</ref> <ref name="wankworm">Julian Assange: [http://www.counterpunch.org/assange11252006.html The Anti-Nuclear WANK Worm. The Curious Origins of Political Hacktivism] [[CounterPunch]], 25/26 November 2006</ref> <ref name="pgsql"> {{cite web | url = http://www.postgresql.org/community/contributors | title = PostgreSQL contributors | publisher = Postgresql.org | date = | accessdate = 29 November 2010 }} </ref> <ref name="Forbes"> {{cite web | last = Greenberg | first = Andy | url = http://blogs.forbes.com/andygreenberg/2010/11/29/an-interview-with-wikileaks-julian-assange/6/ | title = An Interview With WikiLeaks’ Julian Assange&nbsp;— Andy Greenberg – The Firewall | publisher = blogs.forbes.com | date = | accessdate = 16 December 2010 }} </ref> }} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Portal box|Australia|Internet|Biography}} {{Wikiquote|Julian Assange}} {{Commons category|Julian Assange}} *[http://english.aljazeera.net/category/person/julian-assange ಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣ] ''ಅಲ್‌ಜಜೀರಾ'' ದಲ್ಲಿ *[http://www.bbc.co.uk/news/world-11047811 ವ್ಯಕ್ತಿವಿವರ: ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಸ್ಥಾಪಕ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ] ''ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್'' ನಲ್ಲಿ *[https://www.theguardian.com/media/julian-assange ಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣ] ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ನಲ್ಲಿ *[http://www.reuters.com/article/idUSTRE6BB1LG20101213 ವಿಶೇಷ ವರದಿ] ''ರಾಯಟರ್ಸ್'' ನಲ್ಲಿ *[http://www.sbs.com.au/dateline/story/watch/id/600572/n/The-Whistleblower ಎಸ್‌ಬಿಸಿ ಡೇಟ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೋ ವ್ಯಕ್ತಿವಿವರ ವೀಕ್ಷಿಸಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110103052140/http://www.sbs.com.au/dateline/story/watch/id/600572/n/The-Whistleblower |date=3 ಜನವರಿ 2011 }} *[http://www.life.com/image/first/in-gallery/53291/julian-assange-hero-or-villain ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ: ನಾಯಕ ಅಥವಾ ಖಳನಾಯಕ?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101216174148/http://www.life.com/image/first/in-gallery/53291/julian-assange-hero-or-villain |date=16 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 }} – ''ಲೈಫ್ ಮ್ಯಾಗಜೈನ್'' ನಿಂದ ಸ್ಲೈಡ್ ಶೋ *{{cite news |url=http://www.stuff.co.nz/technology/digital-living/524296 |title= Meet the Aussie behind Wikileaks |publisher=[[Fairfax New Zealand]] |date=8 July 2008}} *{{cite web | url = https://www.youtube.com/watch?v=7QEdAykXxoM | title = WikiLeaks editor on Apache combat video: No excuse for US killing civilians |date = April 2010| publisher = RussiaToday}} *[https://web.archive.org/web/*/http://iq.org/ Archived versions] ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ iq.org ನಲ್ಲಿನ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ (ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಆರ್ಕೈವ್ನಲ್ಲಿ) *[http://www.ted.com/speakers/julian_assange.html ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ: ಜಗತ್ತಿಗೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಏಕೆ ಬೇಕು] [http://www.ted.com/ ted.com] ನಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೋ {{WikiLeaks}} {{Persondata | NAME = Assange, Julian | ALTERNATIVE NAMES = Assange, Julian Paul | SHORT DESCRIPTION = Australian journalist, programmer and Internet activist | DATE OF BIRTH = 3 July 1971 | PLACE OF BIRTH = [[Townsville]], Queensland, Australia | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} {{DEFAULTSORT:Assange, Julian}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:1971 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಹೆಸರಾಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಪತ್ರಕರ್ತರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಸುದ್ದಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವವರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಿಸಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಟೌನ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೆಯ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್.]] [[ವರ್ಗ:ಪತ್ರಕರ್ತರು]] on9kqow1xt62hciy7kqxnq8tzvnufhl 0 27086 1375427 1347972 2026-06-19T22:04:18Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375427 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = Jhumpa Lahiri | image = Jhumpa Lahiri (2015).png | birthname = Nilanjana Sudeshna (or Svdeshna) Lahiri | birthdate = {{birth date and age|1967|7|11|df=y}} | birthplace = [[ಲಂಡನ್]], [[England]] | deathdate = | deathplace = | occupation = | nationality = | period = | genre = [[novel]], [[short story collection]], [[Postcolonial]] | subject = [[Indian American]] life | movement = | notableworks = ''[[Interpreter of Maladies]]'' (1999){{-}}''[[The Namesake]]'' (2003){{-}}''[[Unaccustomed Earth]]'' (2008) | influences = [[Anton Chekhov]], [[Andre Dubus]], [[Mavis Gallant]], [[Alice Munro]], [[Vladimir Nabokov]], [[Leo Tolstoy]], [[William Trevor]], [[Richard Yates (novelist)|Richard Yates]]<ref>[https://www.nytimes.com/2005/01/16/books/review/16symposium.html "The Hum Inside the Skull, Revisited"], [[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]], 2005-01-16. Retrieved on 2008-04-12.</ref> | influenced = | awards = 1999 [[O. Henry Award]]{{-}}2000 [[Pulitzer Prize for Fiction]] | signature = | website = http://www.randomhouse.com/kvpa/jhumpalahiri/ | portaldisp = }} '''ಜುಂಪಾ ಲಾಹಿರಿ''' ([[ಬಂಗಾಳಿ]]: ঝুম্পা লাহিড়ী; ಜುಲೈ 11, 1967ರಂದು ಜನನ) ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಜಾತ ಲೇಖಕಿ. ಲಾಹಿರಿಯ ಮೊದಲ ಸಣ್ಣ ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹವಾದ '' ಇಂಟರ್‌ಪ್ರೆಟರ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಲಡೀಸ್'' (1999), 2000ದ ಕಾದಂಬರಿಗಾಗಿನ ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಇವರ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ ''ದ ನೇಮ್‌ಸೇಕ್'' (2003), ಇದನ್ನು ಇದೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿಯೆ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="atlant">ಕೋಟಿನರ್, ಐಸ್ಯಾಕ್. [https://www.theatlantic.com/doc/200802u/jhumpa-lahiri "ಇಂಟರ್ವ್ಯೂಸ್: ಜುಂಪಾ ಲಾಹಿರಿ"], ದ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್, 2008-03-18. 2008-04-12ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಇವರ ಮೊದಲ ಹೆಸರು ನೀಲಾಂಜಲ ಸುದೇಷ್ಣಾ, ಆದರೆ ಜುಂಪಾ ಎಂದು ಅಡ್ಡ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇವೆರಡು ಹೆಸರುಗಳು "ತಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿವೆ" ಇವರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="usa">ಮೈನ್ಜ್‌ಶೈಮರ್, ಬಾಬ್. [http://www.usatoday.com/life/books/news/2003-08-19-lahiri-books_x.htm "ಫಾರ್ ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ವಿನ್ನರ್ ಲಾಹಿರಿ, ಎ ನಾವೆಲ್ ಅಪ್ರೋಚ್"], ಯುಎಸ್‌ಎ ಟುಡೇ, 2003-08-19. 2008-04-13ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ..</ref> ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ]]ರವರು ಲಾಹಿರಿಯವರನ್ನು ಕಲೆ ಮತ್ತು ಮಾನವತೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="ArtsCom" /> ==ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ== [[ಭಾರತ|ಭಾರತೀಯ]]ಮೂಲದ ಬಂಗಾಳಿ ವಲಸೆಗಾರರ ಮಗಳಾಗಿ ಲಾಹಿರಿ [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಇವರಿಗೆ ಮೂರು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿದ್ದಾಗ ಇವರ ಕುಟುಂಬವು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ವಸಲೆ ಹೋಯಿತು; ಲಾಹಿರಿಯವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾದವರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ''"ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದೇನೆ"'' ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="usa" /> ಲಾಹಿರಿ ರೋಡ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಕಿಂಗ್ಸ್‌ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು, ಇವರ ತಂದೆ ಅಮರ್ ಲಾಹಿರಿಯವರು ರೋಡ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು;<ref name="usa" /> '' ಇಂಟರ್‌ಪ್ರೆಟರ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಲಡೀಸ್‌'' ನ ಕೊನೆಯ ಕಥೆ "ದ ಥರ್ಡ್ ಅ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಫೈನಲ್ ಕಾಂಟಿನೆಂಟ್"ನಲ್ಲಿ ಇವರು ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="ew">ಫ್ಲೈನ್, ಗಿಲಿಯನ್. [http://www.ew.com/ew/article/0,,276075,00.html "ಪ್ಯಾಸೇಜ್ ಟು ಇಂಡಿಯಾ: ಫಸ್ಟ್ ಟೈಮ್ ಆಥರ್ ಜುಂಪಾ ಲಾಹಿರಿ ನ್ಯಾಬ್ಸ್ ಎ ಪುಲಿಟ್ಜರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081231052447/http://www.ew.com/ew/article/0,,276075,00.html |date=2008-12-31 }}, ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ವೀಕ್ಲಿ, 2000-04-28. 2008-04-13ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಲಾಹಿರಿಯವರ ತಾಯಿಯು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಬೆಂಗಾಳಿ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಬೆಳೆಯಲಿ ಎಂದು ಬಯಸಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಇವರ ಕುಟುಂಬವು (ಈಗ [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ) ಪದೆ ಪದೇ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.<ref name="pig">ಅಗ್ವೈರ್, ಅರುಣ್. [http://www.pifmagazine.com/vol28/i_agui.shtml "ಒನ್ ಆನ್ ಒನ್ ಜುಂಪಾ ಲಾಹಿರಿ"], Pifmagazine.com, 1999-07-28. 2008-04-13ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ..</ref> ಕಿಂಗ್ಸ್‌ಟನ್‌, ರೋಡ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಾಹಿರಿಯವರು ಶಿಶುವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾದ ಇವರ ಮೂಲ ಹೆಸರಿಗಿಂತ ಜುಂಪಾ ಎಂಬ ನೆಚ್ಚಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಉಚ್ಛರಿಸಲು ತುಂಬಾ ಸುಲಭವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಇವರ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಜುಂಪಾ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಕರೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.<ref name="usa" /> ಲಾಹಿರಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ''"ನಾನು ನನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದಾಗಿ ತುಂಬಾ ಮುಜುಗರಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತೇನೆ.... '' ''ನೀನು ಯಾರು ಎನ್ನುವುದರ ಮೂಲಕ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ನೋವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಿಯಾ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ."'' <ref name="vog">ಅನಾಸ್ಟಾಸ್, ಬೆಂಜಮಿನ್. [http://www.mensvogue.com/arts/books/articles/2007/02/jhumpa_lahiri "][http://www.mensvogue.com/arts/books/articles/2007/02/jhumpa_lahiri ಬುಕ್ಸ್: ಇನ್ಸ್‌ಫೈರಿಂಗ್ ಅಡಾಪ್ಟೇಶನ್"], ಮೆನ್ಸ್ ವೋಗ್, ಮಾರ್ಚ್ 2007. 2008-04-13ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ..</ref> ಇವರ ಕಾದಂಬರಿ ''ದ ನೇಮ್‌ಸೇಕ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಉಭಯಭಾವನೆ ಹೊಂದಿರುವ ನಾಯಕ ಗೋಗಲ್ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಲಾಹಿರಿಯವರು ತಮ್ಮ ಗುರುತಿನ ಬಗೆಗಿನ ಉಭಯಭಾವನೆಯನ್ನೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="usa" /> ಲಾಹಿರಿಯವರು ದಕ್ಷಿಣ ಕಿಂಗ್ಸ್‌ಟನ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿದರು, ಮತ್ತು 1989ರಲ್ಲಿ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.<ref>[http://www.barnard.edu/newnews/news41100a.htm "ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಅವಾರ್ಡೆಡ್ ಟು ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಅಲುಮ್ನಾ ಜುಂಪಾ ಲಾಹಿರಿ ’89; ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ಬೋ ’88 ಸೈಟೆಡ್ ಇನ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಟು ದ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040224080335/http://www.barnard.edu/newnews/news41100a.htm |date=2004-02-24 }}, ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ನ್ಯೂಸ್, 2008-04-13ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಲಾಹಿರಿ ಬೋಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಹಲವಾರು ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ: ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಎಂ.ಎ., ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಬರವಣಿಗಾಗಿ ಎಂ.ಎಫ್.ಎ., ತುಲನಾತ್ಮಕ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ., ಮತ್ತು ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಪ್ರೊವಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ವರ್ಕ್ ಸೆಂಟರ್‌ನಿಂದ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಪಡೆದರು, ಇದು ಮುಂದಿನ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.(1997–1998). ಬೋಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ರೋಡ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಡಿಸೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು. ಲಾಹಿರಿ 2001ರಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದ ಅಲ್ಬರ್ಟೋ ವೌರ್ವೊಲಿಯಾಸ್-ಬುಷ್‌ರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು, ನಂತರ ಬುಷ್‌ರು ''ಟೈಮ್ಸ್'' ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕಾದ ಉಪ ಸಂಪಾದಕರಾದರು, (ಈಗ ನೂಯಾರ್ಕಿನ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪ್ರಸಾರವುಳ್ಳ ಸ್ಪಾನಿಷ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪತ್ರಿಕೆ ''El Diario/La Prensa'' ದ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.) ಲಾಹಿರಿ [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌]]ನ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪತಿ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ ಒಕ್ಟಾವಿಯೋ(ಜನನ. 2002) ಮತ್ತು ನೂರ್(ಜನನ. 2005) ಜೊತೆಗೆ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="vog" /> ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಜೀವನ== ಲಾಹಿರಿಯವರ ಮೊದಲಿನ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು ಪ್ರಕಾಶರಿಂದ "ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ" ಕಾಲ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.<ref>http://www.pifmagazine.com/SID/598/</ref> 1999ರಲ್ಲಿ ಇವರ ಮೊದಲ ಸಣ್ಣ ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹ, '' ಇಂಟರ್‌ಪ್ರೆಟರ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಲಡೀಸ್'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿನ ಕಥೆಗಳು ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯರು ಅಥವಾ ವಲಸೆ ಹೋದ ಭಾರತೀಯರ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ದ್ವಂದಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದ ತೊಂದರೆಗಳು, ಗರ್ಭಪಾತ, ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಸಲೆಗಾರರ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಪೀಳಿಗೆಯ ನಡುವಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಬೇಧವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಲಾಹಿರಿಯವರು ನಂತರ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, ''"ಪುಸ್ತಕ ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಭಾರತ ಅಮೆರಿಕಾದ ಅನುಭವಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ.'' ''ನಾನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದದ್ದು ನಾನು ನನ್ನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟ ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಎರಡು ಪ್ರಪಂಚದ ವಿಷಯವನ್ನು ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಇಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನ ಪಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಅಷ್ಟೊಂದು ಧೈರ್ಯವಂತೆ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಪ್ರಬುದ್ಧತೆ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ."'' <ref name="newsw" /> ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹವು ಅಮೆರಿಕಾದ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು, ಆದರೆ ಲಾಹಿರಿಯವರು ಭಾರತೀಯರ ಬಗೆಗೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾರತ ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಷಕರು ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.<ref name="wash">ವಿಟ್ಜ್, ತೆರೆಸಾ. [http://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A59256-2003Oct7?language=printer "ದ ರೈಟರ್ ಹೂ ಬಿಗನ್ ವಿತ್ ಎ ಹೈಫನ್: ಜುಂಪಾ ಲಾಹಿರಿ, ಬಿಟ್ವೀನ್ ಟು ಕಲ್ಚರ್ಸ್"], ದ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್, 2003-10-08. 2009-08-15ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ''ಇಂಟರ್‌ಪ್ರೆಟರ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಲಡೀಸ್‌'' ನ 600,000 ಕಾಪಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು ಮತ್ತು 2000ದ ಕಾದಂಬರಿಗಾಗಿನ ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು (ಕಥಾಸಂಗ್ರಹ ಕೇವಲ ಏಳು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ).<ref name="usa" /><ref name="pbs">ಫಾರ್ನ್ಸ್‌ವರ್ತ್, ಎಲಿಜಬೆತ್. [http://www.pbs.org/newshour/gergen/jan-june00/lahiri_4-12.html "ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಪ್ರೈಜ್ ವಿನ್ನರ್- ಫಿಕ್ಷನ್ "] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110122105949/http://www.pbs.org/newshour/gergen/jan-june00/lahiri_4-12.html |date=2011-01-22 }}, ಪಿಬಿಎಸ್ ನ್ಯೂಸ್‌ಅವರ್, 2000-04-12. 2009-08-15ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> 2003ರಲ್ಲಿ, ಲಾಹಿರಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ [[ಕಾದಂಬರಿ]] ''ದ ನೇಮ್‌ಸೇಕ್'' ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref name="wash" /> ಗಂಗೂಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯ ಕಥೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಯುವ ಪೋಷಕರು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳದ ಗೋಗೊಲ್ ಮತ್ತು ಸಾನಿಯಾರ ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಪೋಷಕರ ಜೊತೆಗೆ ನಿರಂತರವಾದ ಪೀಳಿಗೆಯ ಅಂತರವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ''ದ ನೇಮ್‌ಸೇಕ್'' ಚಲನಚಿತ್ರ ರೂಪಾಂತರ ವು ಮಾರ್ಚ್ 2007ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಮೀರಾ ನಾಯರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಗೋಗೊಲ್ ಪಾತ್ರದ ನಾಯಕರಾಗಿ [[ಕಲ್‌ ಪೆನ್‌|ಕಾಲ್ ಪೆನ್]] ಮತ್ತು ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟಿ ಟಬು ಮತ್ತು ತಂದೆಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಇರ್ಫಾನ್ ಖಾನ್ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲಾಹಿರಿಯವರ ಎರಡನೇಯ ಸಣ್ಣ ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹ ''ಅನ್‌ಕಸ್ಟಮ್ಡ್ ಅರ್ಥ್'', ಏಪ್ರಿಲ್ l1 2008ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ''ಅನ್‌ಕಸ್ಟಮ್ಡ್ ಅರ್ಥ್'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ''ದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಉತ್ತಮ ಮಾರಾಟ ಕೃತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಂಬರ್ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು.<ref name="nytlist">ಗಾರ್ನರ್, ಡ್ವೈಟ್. [http://papercuts.blogs.nytimes.com/2008/04/10/jhumpa-lahiri-with-a-bullet/ "ಜುಂಪಾ ಲಾಹಿರಿ, ವಿತ್ ಎ ಬುಲ್ಲೆಟ್"] ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಪೇಪರ್ ಕಟ್ಸ್ ಬ್ಲಾಗ್, 2008-04-10. 2008-04-12ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಬುಕ್ ರಿವ್ಯೂ'' ಸಂಪಾದಕ, ಡ್ವೈಟ್ ಗಾರ್ನರ್ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, "ನಿಜವಾಗಿಯು ಹಿಂದೆ ಈ ರೀತಿಯಾದ ಕಥಾ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರೆದದ್ದನ್ನು ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ ಇದು ನೇರವಾಗಿ ನಂ. 1 ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಲಗ್ಗೆ ಹಾಕಿತು ; ಇದೊಂದು ಲಾಹಿರಿಯವರ ಹೊಸದಾದ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದ ನಿರೂಪಣೆಯಾಗಿದೆ."<ref name="nytlist" /> ಲಾಹಿರಿ ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್'' ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಜೊತೆಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇವರ ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿಯೆ. ಮತ್ತು ''ದ ಲಾಂಗ್ ವೇ ಹೋಮ್; ಕುಕ್ಕಿಂಗ್ ಲೆಸ್ಸನ್ಸ್,'' ಒಳಗೊಂಡು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ರಚಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದವು, ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಲಾಹಿರಿಯವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಂದಿದ ಸಂಬಂಧಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಹೇಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಾಗಿದೆ. 2005ರಿಂದ, ಲಾಹಿರಿ ಪೆನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೆಂಟರ್‌ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಬರಹಗಾರರ ನಡುವೆ ಗೆಳೆತನ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಾಂಗತ್ಯ ಬೆಳೆಸಲು ರೂಪಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ ಇದಾಗಿದೆ. 2010 ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಮಾನವತೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ನೇಮಕವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಇವರ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಐವರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="ArtsCom">{{Citation | title = Barack Obama appoints Jhumpa Lahiri to arts committee | newspaper = [[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ]] | date = 7 February 2010}}</ref> == ಸಾಹಿತ್ಯಕ ದೃಷ್ಟಿ== "ಸರಳವಾದ" ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಲಾಹಿರಿಯವರ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ವಲಸೆಹೋದ ಭಾರತೀಯರು ತಮ್ಮ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ವಾಸಿಸುವ ನೆಲೆಯ ನಡುವಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಬೇಕು.<ref name="atlant" /><ref name="newsw">ಲಾಹಿರಿ, ಜುಂಪಾ. [http://www.newsweek.com/id/46810 "ಮೈ ಟು ಲೈವ್ಸ್"], ನ್ಯೂಸ್‌ಟೈಮ್, 2006-03-06. 2008-04-13ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಲಾಹಿರಿಯವರ ಕಥೆಗಳು ಆತ್ಮಕಥೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಪೋಷಕರ, ಗೆಳೆಯರ, ಪರಿಚಯದವರ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಬೆಂಗಾಳಿ ಸಮುದಾಯದ ಕುಟುಂಬದವರ ಅನುಭವದ ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹೋರಾಟಗಳು, ಆತಂಕಗಳು, ಪಕ್ಷಪಾತದ ಕುರಿತಾಗಿನ ಸೂಕ್ಷ-ವ್ಯತ್ಯಾದಗಳ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದ ಘಟನೆಗಳು, ಮತ್ತು ವಲಸೆಗಾರರ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಲಾಹಿರಿಯವರ ಪಾತ್ರಗಳು ಶೋಧಿಸುತ್ತವೆ. ''ಅನ್‌ಕಸ್ಟಮ್ಡ್ ಅರ್ಥ್'' ವರೆಗೆ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಅಮೆರಿಕಾ ವಲಸೆಗಾರರ ಮೊದಲ ಪೀಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವರ ತಮ್ಮ ದೇಶಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ನಡೆಸುವ ಹೋರಾಟದ ಕುರಿತು ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾ. ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು [[ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯ]]ಕ್ಕೆ ಪರಿಚಿತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅವರು ಬೆಳೆದ ನಂತರವು ಒಟ್ಟು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರು ಮಕ್ಕಳು, ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಕುಟುಂಬವು ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಳುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನ ಪಡುವುದನ್ನು ಇವರ ಕಥೆಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ''ಅನ್‌ಕಸ್ಟಮ್ಡ್ ಅರ್ಥ್್‌'' ನಂತರ ಲಾಹಿರಿಯ ಪಾತ್ರಗಳು ಮೊದಲಿನ ಧ್ವನಿಗಳಿಂದ ಹೊರ ಬಂದು ಹೊಸದಾದ ಹಂತದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಕಥೆಗಳು ಎರಡು ಮತ್ತು ಮೂರನೇಯ ಪೀಳಿಗೆಯ ಗತಿಗಳ ಕುರಿತು ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದೆ. ಲಾಹಿತ್ರಿಯವರ ಕಥೆಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವತ್ತ ಬದಲಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯು ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ದೇಶದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಉತ್ತಮವಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದರತ್ತ ಗಮನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರದ ಪೀಳಿಗೆಯು ತಮ್ಮ ವಲಸೆ ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯಕ್ಕ ಮೀಸಲಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಸಮುದಾಯದ ಜೊತೆಗಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಒತ್ತಾಯ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ.<ref>ಲಾಹಿರಿ, ಜೆ. ಅನ್‌ಕಸ್ಟಮ್ಡ್ ಅರ್ಥ್.</ref> ==ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ== ===ಸಣ್ಣಕಥೆ ಸಂಗ್ರಹಗಳು=== * '' ಇಂಟರ್‌ಪ್ರೆಟರ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಲಡೀಸ್'' (1999) * ''ಅನ್‌ಕಸ್ಟಮ್ಡ್ ಅರ್ಥ್'' (2008) ===ಕಾದಂಬರಿಗಳು=== * ''ದ ನೇಮ್‌ಸೇಕ್'' (2003) ===ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು=== * [http://www.newyorker.com/archive/2001/03/12/010312frar_LahiriSxFiction "ನೋಬಡೀಸ್ ಬಿಜಿನೆಸ್"] (12 ಮಾರ್ಚ್ 2001, ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್'' ) ("ದ ಬೆಸ್ಟ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಶಾರ್ಟ್ ಸ್ಟೋರಿಸ್ 2002") * [https://web.archive.org/web/20060506205645/http://www.newyorker.com/fiction/content/?040524fi_fiction "ಹೆಲ್-ಹೆವನ್"] (24 ಮೇ 2004, ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್'' ) * [https://web.archive.org/web/20061110051427/http://www.newyorker.com/fiction/content/?060508fi_fiction "ಒನ್ಸ್ ಇನ್ ಎ ಲೈಫ್‌ಟೈಮ್"] (1 ಮೇ 2006, ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್'' ) * [https://web.archive.org/web/20130107211121/http://www.newyorker.com/fiction/features/2007/12/24/071224fi_fiction_lahiri "ಈಯರ್ಸ್ ಎಂಡ್"] (24 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007, ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್'' ) ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== * 1993 – ಹೆನ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನಿಂದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * 1999 – ಓ. ಹೆನ್ರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ " ಇಂಟರ್‌ಪ್ರೆಟರ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಲಡೀಸ್" ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಾಗಿ * 1999 – ಪೆನ್/ಹೆಮಿಂಗ್ವೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ವರ್ಷದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಥಮ ಕಥೆ)ಗಾಗಿ '' ಇಂಟರ್‌ಪ್ರೆಟರ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಲಡೀಸ್'' * 1999 – " ಇಂಟರ್‌ಪ್ರೆಟರ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಲಡೀಸ್" ''ಬೆಸ್ಟ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಶಾರ್ಟ್ ಸ್ಟೋರೀಸ್'' ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ. * 2000 –ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಕಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್‌ನಿಂದ ಆ‍ಯ್‌ಡಿಸನ್ ಮೆಟ್‌ಕಾಫ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * 2000 – "ದ ಥರ್ಡ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಫೈನಲ್ ಕಾಂಟಿನೆಂಟ್‌" ''ಬೆಸ್ಟ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಶಾರ್ಟ್ ಸ್ಟೋರೀಸ್'' ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ. * 2000 – '' ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್'''" ಇಂಟರ್‌ಪ್ರೆಟರ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಲಡೀಸ್"''' ಗಾಗಿ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಥಮ ಕಥೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'' * 2000 –ಮೊದಲ ಕಥಾಸಂಗ್ರಹ '' ಇಂಟರ್‌ಪ್ರೆಟರ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಲಡೀಸ್‌'' ಗಾಗಿ ಕಾದಂಬರಿಗಾಗಿನ ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * 2000 – "ಇಂಡಿಯನ್ ಟೇಕ್‍ಔಟ್"ಗಾಗಿ ''ಫುಡ್ &amp; ವೈನ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌'' ನಿಂದ ಜೇಮ್ಸ್ ಬಿಯರ್ಡ್ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ಎಂ.ಎಫ್.ಕೆ. ಫಿಶರ್ ಡಿಸ್ಟಿಂಗ್ವಿಷ್ಡ್ ರೈಟಿಂಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * 2002 – ಗುಡೆನ್‌ಹೈಮ್ ಫೆಲೋಸ್‌ಶಿಪ್ * 2002 – "ನೋಬಡೀಸ್ ಬಿಜಿನೆಸ್" ''ಬೆಸ್ಟ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಶಾರ್ಟ್ ಸ್ಟೋರೀಸ್'' ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ. * 2008 – ''ಅನ್‌ಕಸ್ಟಮ್ಡ್ ಅರ್ಥ್‌'' ಗಾಗಿ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಓ‘ ಕಾನರ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಶಾರ್ಟ್ ಸ್ಟೋರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * 2009 –''ಅನ್‌ಕಸ್ಟಮ್ಡ್ ಅರ್ಥ್‌'' ಗಾಗಿ ಏಷಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಲಿಟ್ರರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ===ಕೊಡುಗೆಗಳು=== * (ಪರಿಚಯ) ''ದಿ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಬ್ಯಾರೆಲ್: ಸ್ಟೋರೀಸ್'' ಬೆರ್ನಾರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಲಮಡ್‌ರಿಂದ, ಫಾರರ್, ಸ್ಟ್ರಾಸ್, ಗಿರೊಕ್ಸ್ /3}, ಜುಲೈ 2003. * (ಪರಿಚಯ) ಆರ್.ಕೆ. ನಾರಾಯಣ್‌ರಿಂದ ''ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೇಸ್'' ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ಸ್, ಅಗಸ್ಟ್ 2006. * "ರೋಡ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್" (ಪ್ರಬಂಧ), ''[[State by State: A Panoramic Portrait of America]]'' ಮ್ಯಾಟ್ ವೇಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಮತ್ತು ಸಿನ್ ವಿಲ್ಸ್ಲೆರಿಂದ ಸಂಪಾದನೆ, ಇಕೋ,ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{commons category|Jhumpa Lahiri}} {{Portal|Literature}} * ಅಧೀಕೃತ ಜಾಲತಾಣ: [http://www.jhumpalahiri.net/ www.jhumpalahiri.net] ''ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳು'' * [http://www.barclayagency.com/lahiri.html ಜುಂಪಾ ಲಾಹಿರಿ ಎಟ್ ಸ್ಟೀವನ್ ಬಾರ್ಕ್ಲೆ ಏಜನ್ಸಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110217212046/http://www.barclayagency.com/lahiri.html |date=2011-02-17 }} * [http://www.sawnet.org/books/authors.php?Lahiri+Jhumpa ಸಾವ್ನೆಟ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ] * [http://www.english.emory.edu/Bahri/Lahiri.html ಬಯೋಗ್ರಫಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110424041904/http://english.emory.edu/Bahri/Lahiri.html |date=2011-04-24 }} * [http://voices.cla.umn.edu/vg/Bios/entries/lahiri_jhumpa.html ವೈಸಸ್ ಫ್ರಾಮ್ ದ ಗ್ಯಾಪ್ಸ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ] ''ಇತರೆ'' * [http://www.postcolonialweb.org/india/literature/lahiri/ ಲಾಹಿರಿ ಇನ್ ಕಾಂಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಆಫ್ ದ ಸಬ್‌ಕಾಂಟಿನೆಂಟ್] * [http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=1420143 ಎನ್‌ಪಿಆರ್ ಇಂಟರ್ವ್ಯೂ ಆನ್ ಫ್ರೆಶ್ ಏರ‍್] {{Persondata |NAME= Lahiri, Jhumpa |ALTERNATIVE NAMES= Lahiri, Nilanjana Sudeshna [Svdeshna] (birth name) |SHORT DESCRIPTION= Short story writer, novelist |DATE OF BIRTH= July 11, 1967 |PLACE OF BIRTH= [[ಲಂಡನ್]], [[England]], United Kingdom |DATE OF DEATH= |PLACE OF DEATH= }} {{DEFAULTSORT:Lahiri, Jhumpa}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೬೭ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಬದುಕಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:21ನೇಯ ಶತಮಾನದ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:೨೧ನೆ ಶತಮಾನದ ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಹಿಂದೂಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಣ್ಣ ಕಥೆ ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಅಮೆರಿಕಾ ಬರಹಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್ ಅಲ್ಯುಮ್ನಿ]] [[ವರ್ಗ:ಬಂಗಾಳಿ ಬರಹಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಬೋಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅಲ್ಯುಮ್ನಿ]] [[ವರ್ಗ:ಬೋಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅಧ್ಯಾಪಕ ವರ್ಗ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ವಲಸೆಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಗುಡೆನ್‌ಹೈಮ್ ಫೆಲೋಸ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ ಮೂಲದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕಿಂಗ್ಸ್‌ಟನ್, ರೋಡ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಗಾಗಿನ ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:ರೋಡ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಡಿಸೈನ್ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಿಂದ ಬಂದ ಬರಹಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ರೋಡ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಿಂದ ಬರೆದ ಬರಹಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಬರಹಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು]] ovlqh4gdrugeohhlr1pd3n0psx878rw 0 27495 1375412 1346684 2026-06-19T13:16:27Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375412 wikitext text/x-wiki {{Contains Chinese text}} {{Alternative medical systems |image = [[Image:ChineseMedicine-HK.JPG|200px]] |caption=Traditional Chinese medicine/dried goods shop<br/> in [[Tsim Sha Tsui]], [[Hong Kong]]. }} '''ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೀನಿಯರ ಔಷಧಿ ''' ಎಂದರೆ ('''中医''', {{zh|p=zhōng yī}}),ಈ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ '''TCM''' ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದೊಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿ ಪದ್ದತಿಯಾಗಿದ್ದು ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಚೀನೀಯರದ್ದಾದರೂ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ್ಯಂತ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ TCM ವಿವಿಧ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಔಷಧಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ:ಆಧುನಿಕ ಔಷಧಿ ಗುರುತಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ವಿಧಿಬದ್ದವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ತೆರನಾದ ಕಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅದು ಗುರುತಿಸಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ತತ್ವ ಮೀಮಾಂಸೆಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ವೈದ್ಯಕೀಯತೆಗೆ ಕಾರ್ಯರೂಪ ನೀಡುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಇಂಥ ತಾತ್ವಿಕ ಆಧಾರಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನವು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ TCM ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದಾದ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸುರಕ್ಷಿತತೆಯಂತೆಯೇ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ.ಇದನ್ನು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ದತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. TCM ಔಷಧೋಪಚಾರ ಪದ್ದತಿಯು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚೀನೀಯರ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಿ,[[ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ|ಸೂಜಿಚಿಕಿತ್ಸೆ]], ಆಹಾರ ಪದ್ದತಿ ಅವಲಂಬಿತ, ಮತ್ತು ತುಯಿ ನಾ ಅಂಗಮರ್ದನ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. TCM ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅನಾರೋಗ್ಯವೆಂದರೆ ಅಂಗಾಂಗ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅಸಮತೋಲನವೆಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ. (脏腑 -ಝಾಂಗ್-ಫು)ಇದು ಡಾವೊಸ್ಟ್ ಎಂಬ ಚೀನಿಯರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ,ಇದರಲ್ಲಿ ಯಿನ್ ಮತ್ತು ಯಾಂಗ್ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಅಡಕವಾಗಿವೆ.ಇನ್ನುಳಿದ ನಂಬಿಕೆಯ ಪದ್ದತಿಗಳೆಂದರೆ ಯು ಜಿಂಗ್ಸ್ ನ ಐದಂಶಗಳು ಅಥವಾ ಆರು ಅಧಿಕತಮಗಳು (六淫, ಲಿಯು ಯಿನ್, ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಆರು ಬಹಿರ್ವರ್ಧಿತ ವ್ಯಾಧಿಜನಕ ಅಂಶಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಲಾಗುತ್ತದೆ.) ಮನುಷ್ಯನ ಶರೀರದಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ಅವಯವ-ಅಂಗಾಂಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಆಂತರಿಕ ಸಂಭಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.ಒಂದು ವಿಧಾನವು ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೀಡು ಮಾಡಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಅನಾರೋಗ್ಯ ಅಥವಾ ಅಸ್ವಸ್ಥ ಶರೀರದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. TCM ವೃತ್ತಿಪರರು ಶರೀರ ಅಂಗಾಂಗಳನ್ನು ಪುನಃಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ತರಲು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಅತಿರೇಕದ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ಸಿದ್ದಾಂತದ ಮೇರೆಗೆ ಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.ಇದೇ ಔಷಧಿ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಬಳಕೆ ಇಲ್ಲವೆ ಕಿಗೊಂಗ್,ತೈಜಿಕ್ವಾನ್ ಅಥವಾ ಅಂಗಮರ್ದನದ ಮೂಲಕ ದೇಹದ ಸಮಸ್ತ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆಧುನಿಕ TCM ಪದ್ದತಿಗೆ 1950 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ [[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ]] ಮತ್ತು ಮಾವೊ ಜೆಡಾಂಗ್ ಇವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೊಸರೂಪ ನೀಡಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಚೀನಿಯರ ಈ ಔಷಧಿ ಪದ್ದತಿಯು ಆಯಾ ಕುಟುಂಬದ ಪರಂಪರೆಯ ವಿಧಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿತ್ತಲ್ಲದೇ ಸೀಮಿತ ಆಚರಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ "ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಚೀನೀಸ್ ಮೆಡಿಸಿನ್"(CCM)ಅಂದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚೀನಿಯರ ಔಷಧಿ ಎಂಬ ಪದವು ಇಂತಹ ಔಷಧೋಪಚಾರದ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಪದ್ದತಿಗಳು ಕಿಂಗ್ ಆಡಳಿತದ (1911)ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದವೆಂದು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== [[File:Yin yang.svg|thumb|right|ತೈಜಿತು]] ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಿಲಾಯುಗದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿತ್ತೆಂದು ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ,ಯಾಕೆಂದರೆ ಆಗ ಕಲ್ಲಿನ ಸೂಜಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>Chiu, M (1993). Chinese acupuncture and moxibustion. Elsevier Health Sciences. pp. 2. ISBN 0688168949</ref> ಅದಲ್ಲದೇ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಪ್ರತಿಪಾದಕ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಲಿಪಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ಸುಟ್ಟು ಕಾಯಿಲೆ ವಾಸಿ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಶಾಂಗ್ ಆಡಳಿತ (1600-1100 BC)ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.<ref>Robson, T (2004). An Introduction to Complementary Medicine. Allen &amp; Unwin. pp. 90. ISBN 0688168949</ref> ಯಾವಾಗ ಈ ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ (ಮತ್ತು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಿ)ಪದ್ದತಿಗಳು ಔಷಧೋಪಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮಿಳಿಸಿ ಸಮನ್ವಯಿಸಿದವು, ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಔಷಧಿ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಣಯಸಲಾಗದು. ಆದರೆ TCM ಸಿದ್ದಾಂತವು ಯುನ್ಯಾಂಗಿಸಮ್ <ref>see ''Huang neijing Suwen'', chapter 3.</ref> ತತ್ವಸಿದ್ದಾಂತಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ಅವಳಿ-ಜವಳಿ ಎನ್ನುವಷ್ಟು ಬಿಡಿಸಲಾಗದ ಸಮ್ಮಿಳಿತವಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜೊಯು ಯಾನ್ (305 - 240 BC)ಅವಧಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿವೆ. TCM ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತವಾದ ಸಮ್ಮಿಳಿತವನ್ನು ''ಹ್ಯುಂಗಡಿ ನೆಜಿಂಗ್'' (黄帝内经, ''ಯಲ್ಲೊ ಎಂಪರರ್ಸ್ ಇನ್ನರ್ ಕ್ಯಾನೊನ್'' ),ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.ಸುಮಾರು ಇದು 300 - 100 BC ಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಾಗಿರಬಹುದು.{{Citation needed|date=November 2010}} ಪೌರಾಣಿಕ ಚರಿತ್ರೆ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ಪೌರಾಣಿಕ ಯಲ್ಲೊ ಎಂಪರರ್ (ಇದನ್ನು 2698 - 2596 BC ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ)ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿ ಕಿಬೊನೊಂದಿಗೆ(岐伯) ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸುವಾಗ ಈ ಉವಾಚಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪೌರಾಣಿಕ ಮೂಲವು ಶೆನ್ನಾಂಗ್ ಬೆನ್ ಕಾವೊ ಜಿಂಗ್ (神农本草经, ''ಶೆನ್ನಾಂಗ್ ನಮಟಿರಿಯಾ ಮೆಡಿಕಾ'' ),ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಶೆನ್ನಾಂಗ್ ಗೆ ಸಂಭಂಧಪಟ್ಟದೆಂದೂ ಆತ ಸುಮಾರು 2800 BC ನಲ್ಲಿದ್ದ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಈತನ ಕಾಲದ ಮೂಲ ಗ್ರಂಥ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ.ಉಪಲಭ್ದವಿರುವ ಕೆಲವು ಅನುವಾದಗಳನ್ನು <ref>Du Halde J-B (1736): Description géographique, historique etc. de la Chine, Paris</ref> ಮಾತ್ರ ನೋಡಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.ಆಧುನಿಕ ಸಂಶೋಧಕರು ಇದನ್ನು 300 BC ಮತ್ತು 200 AD ಅವಧಿಯದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.{{Citation needed|date=November 2010}} ಇನ್ನೆರಡು ಆರಂಭಿಕ (ಅಷ್ಟೇನು ಪ್ರಸಿದ್ದವಲ್ಲದ,ಕಡಿಮೆ ಖ್ಯಾತಿಯ) ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪಠ್ಯಗಳೆಂದರೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ''ಜುಬಿ ಶಿಯಿ ಮಾಯಿ ಜಿಯು ಜಿಂಗ್'' (足臂十一脉灸经/足臂十一脈灸經) (''ಮೊಕ್ಸಿಬಶನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಆಫ್ ದಿ ಎಲೆವನ್ ಚಾನಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಲೆಗ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಆರ್ಮ್ಸ್'' ), ಅಲ್ಲದೇ ''ಯಿನ್ಯಾಂಗ್ ಶಿಯಿ ಮಯಿ ಜಿಯು ಜಿಂಗ್'' (阴阳十一脉灸经/陰陽十一脈灸經) (''ಮೊಕ್ಸಿಬಶನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಆನ್ ದಿ ಎಲೆವನ್ ಯಿನ್ ಮತ್ತು ಯಾಂಗ್ ಚಾನಲ್ಸ್'' ). ಇವುಗಳನ್ನು ''ಹ್ಯುಂಗಡಿ ನೆಜಿಂಗ್'' ಅಷ್ಟು ಹಳೆಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.ಅವು ವಾರಿಂಗ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಪಿರಿಯಡ್ ಅವಧಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿಲ್ಲ.(5 ನೆಯ ಶತಮಾನ BC ಯಿಂದ 221 BC){{Citation needed|date=November 2010}}. ಮಾವಂಗ್ಡ್ಯಿ ಸಿಲ್ಕ್ ಟೆಕ್ಸಟ್ ಎಂಬ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು 1973 ರಲ್ಲಿ ಮರು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು,ಈ ''ಯಿನ್ಯಾಂಗ್ ಶಿಯಿ ಮೈ ಜಿಯು ಜಿಂಗ್'' ಇದರ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=November 2010}} TCM ನ ಎರಡನೆಯ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ''ಶಾಂಗ್ ಹ್ಯಾನ್ ಜುಬಂಗ್ ಲುನ್'' (伤寒杂病论, ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಇದು''ಶಾಂಗ್ ಹ್ಯಾನ್ ಲು'' ಮತ್ತು''ಜಿಂಗ್ಯು ಯಾಲೌ'' ),ಎಂದು ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.ಇದನ್ನು ಜಾಂಗ್ ಜೊಂಗ್ ಜಿಂಗ್ (张仲景)ಹ್ಯಾನ್ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 200 AD ನಲ್ಲಿ ಬರೆದರು. [[File:Xi'an traditionnal medecine market (18).JPG|thumb|upright|right|ನೆನೆಹಾಕಿದ ಔಷಧಿಯಲ್ಲಿ ತೋಳದ ಚರ್ಮ,ದೊಡ್ಡ ಹಲ್ಲಿ,ಮತ್ತು ಗೆನೆಸೆಂಗ್ ಇವುಗಳನ್ನು ಚೀನಾದಲಿನ ಕ್ಸಿಯನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ.]] ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರುಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪದ್ದತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.ಇದೇ ಮುಂದೆ TCM ಪದ್ದತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಮಿಳಿತಗೊಂಡಿತು: *ಹ್ಯಾನ್ ಆಡಳಿತ (206 BC–AD 220) ದಿಂದ ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (220 -280 AD)ಇದರ ಆಚರಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ** ''ಜೆಂಜಿವ್ ಜೆಂಜೌಂಗ್ ಜಿಂಗ್'' (针灸枕中经/鍼灸枕中經) (''ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಆಫ್ ಮೊಸ್ಕಿಬುಶನ್ ಅಂಡ್ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಇದನ್ನು ತಲೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು'' ) by ಹುವಾ ತ್ಯೊTuó (华佗/華佗, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲು ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 140-208 AD),ಈತ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೊಳಗಾಗುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಅರಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಮದ್ಯಸಾರ ಮತ್ತು ಪುಡಿ ಮಾಡಿದ ಗಾಂಜಾವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ. ಹುವಾ ಅವರು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಶಾರೀರಿಕ,ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಹಲವು ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು,ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತಲೆನೋವು,ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ,ಖಿನ್ನತೆ,ಹುಳು ಭಾದೆ,ಜ್ವರ,ಕೆಮ್ಮು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. *ಜಿನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ (1115–1234) **''ಜೆಂಜು ಜಿಯಾಯಿ ಜಿಂಗ್'' (针灸甲乙经/鍼灸甲乙經) (''ಸಿಸ್ಟೆಮೆಟಿಕ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಆಫ್ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ಮೊಕ್ಸಿಬುಶನ್'' ) ಇದನ್ನು ಹ್ಯುನಂಗ್ ಫು ಮಿ (皇甫谧/皇甫謐), ca ಅನುಷ್ಟಾನಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 265 AD. * ತ್ಯಾಂಗ್ ಆಡಳಿತ (618 - 907) **''ಬೆಜಿ ಕ್ವೆಂಜಿನ್ ಯಾವೊಫಾಂಗ್'' (备急千金要方/備急千金要方) (''ಎಮರ್ಜನ್ಸಿ ಫಾರ್ಮುಲಾಸ್ ವರ್ತ್ ಎ ಥೌಸಂಡ್ ಇನ್ ಗೊಲ್ಡ್'' ) ಮತ್ತು ''ಕ್ವೆಂಜಿನ್ ಯಿಫಾಂಗ್'' (千金翼方) (''ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಟು ದಿ ಫಾರ್ಮುಲಾಸ್ ವರ್ತ್ ಎ ಥೌಸಂಡ್ ಇನ್ ಗೊಲ್ಡ್'' ) ಇದನ್ನು ಸನ್ ಸಿಮಾಯ್ವೊ (孙思邈/孫思邈)ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. **''ವೆತೈ ಮಿಯಾವೊ'' (外台秘要/外臺秘要) (''ಆರ್ಕೇನ್ ಎಸೆನ್ಸಿಯಲ್ಸ್ ಫ್ರಾಮ್ ದಿ ಇಂಪಿರಿಯಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ'' ) ವಾಂಗ್ ತಾವೊರಿಂದ(王焘/王燾). **ವಾಂಗ್ ಬಿಂಗ್ (王冰) ಈತನು ''ನೆಜಿಂಗ್ ಸ್ಯುವೆನ್'',ಬರೆದ ಕೃತಿಯನ್ನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ್ದಾನೆ,ನಂತರ ಇದನ್ನೇ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಗಿನ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳ ಅಯೋಗವು ಸುಮಾರು 11 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ AD ಅವಧಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಮರುಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=November 2010}} **ತಾಂಗ್ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತದ (618–907,ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಎಂಪರರ್ ಗವೊಜೊಂಗ್ (r. 649–683)ಪರಿಣತರ ನಿಯೋಗವೊಂದನ್ನು 657 ರಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಿ ಮಟಿರಿಯಾ ಮೆಡಿಕಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಲ್ಲಿನ ಈ ನಿಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರು 833 ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲುಗಳು,ಖನಿಜಗಳು,ಲೋಹಗಳು,ಸಸ್ಯಗಳು,ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು,ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯಗಳು,ತರಕಾರಿಗಳು,ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಪಡೆದದ್ದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref> Charles Benn, ''China's Golden Age: Everyday Life in the Tang Dynasty''. ಆಸ್ಕ್ ಫೊರ್ಡ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2002, ISBN 0-19-517665-0), pp. 235.</ref> ** ತನ್ನ ''ಬೆಂಕಾವೊ ತುಜಿಂಗ್'' (''ಇಲುಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ಮಟಿರಿಯಾ ಮೆಡಿಕಾ'' ),ದಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಆ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಧಿಕಾಸು ಸಾಂಗ್ (1020–1101)ಅವರು ಈ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಪದ್ದತಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿ ಅದರದರದೇ ಆದ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="wu 5"> ಯು ಜಿಂಗ್-ನೌನ್. (2005) [https://books.google.com/books?id=ojINGoY8Mh0C&amp;printsec=frontcover&amp;dq=An+Illustrated+Chinese+Materia+Medica&amp;client=firefox-a#PPA5,M1 ''ಆನ್ ಇಲುಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ಚೀನೀಸ್ ಮಟಿರಿಯಾ ಮೆಡಿಕಾ,'' p. 5.]</ref> * ಸಾಂಗ್ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ (960 – 1279): ** ''ತೊಂಗ್ರೆನ್ ಶುಕ್ಸೆ ಜೆಂಜುವೆ ತುಜಿಂಗ್'' (铜人腧穴针灸图经/銅人腧穴鍼灸圖經) (''ಇಲಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುವಲ್ ಫಾರ್ ದಿ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್ ಆಫ್ ಆಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ಮೊಕ್ಸಿಬೋಶನ್ ಉಯಿತ್ ಹೆಲ್ಪ್ ಆಫ್ ಎ ಬ್ರೊಂಜ್ ಫಿಗರ್ ಬಿಯರಿಂಗ್ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಪಾಯಿಂಟ್ಸ್'' ) ವಾಂಗ್ ವೆಯೇ (王惟一) ಅವರಿಂದ ರಚಿತ ಕೃತಿ ಇದಾಗಿದೆ. * ಯುವಾನ್ ಡ್ಯಾನಸ್ಟಿ (1271–1368):''ಶಿಸಿ ಜಿಂಗ್ ಫಾಹುಲ್'' (十四经发挥/十四經發揮) (''ಎಕ್ಸ್ ಪೊಜಿಶನ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೊರ್ಟೀನ್ ಚಾನಲ್ಸ್'' ) ಹ್ಯುವಾ ಶೌ (滑寿/滑壽)ಅವರಿಂದ. ** ಇದರಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ಆಚೆಗಿನ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಔಷಧಿಗಳ ಪ್ರಭಾವವೂ ಇದರ ಮೇಲಾಗಿದೆ. ಈ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಹುಯಿ ಔಷಧಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಮಿಂಗ್ ಡ್ಯಾನಸ್ಟಿ(1368–1644,ಯನ್ನು [[ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ]] ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ಸುಡುವ ವಿಧಾನ,ಗಳ ಸುವರ್ಣಯುಗವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವು ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಇದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.) **''ಜೆಂಜುಯು ಡಾಕ್ವಾನ್'' (针灸大全/鍼灸全)(''ಎ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ಮೊಕ್ಸಿಬುಶನ್'' ) ಕ್ಸು ಫೆಂಗ್ (徐凤/徐鳳)ಅವರಿಂದ. **''ಜೆಂಜಿವ್ ಜುಯಿಂಗ್ ಫಾಹ್ಯು'' (针灸聚英/鍼灸聚英發揮)(''ಆನ್ ಎಕ್ಸೆಂಪ್ಲರಿ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ಮಾಕ್ಸಿಬುಶನ್ ಅಂಡ್ ದೇರ್ ಎಸೆನ್ಶಿಯಲ್ಸ್'' )=ಗಾವೊ ಯು (高武)ಅವರಿಂದ. **''ಜೆಂಜಿಯು ಡಾಚೆಂಗ್'' (针灸大成/鍼灸大成)(''ಕಾಂಪೆಂಡೆಯಮ್ ಆಫ್ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ಮೊಕ್ಸಿಬುಶನ್'' )ಯಾಂಗ್ ಜಿಜೊ(杨继洲/楊繼洲) ಅವರಿಂದ ಇದನ್ನು 1601 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. **''ಬೆಂಕಾವೊ ಗಂಗ್ಮೋ'' (本草纲目/本草綱目) (''ಔಟ್ ಲೈನ್ಡ್ ಮಟಿರಿಯಾ ಮೆಡಿಕಾ'' ) ಲಿ ಶೆಜೆಹೆನ್ (李时珍/李時珍)ಅವರಿಂದ, ಪರಿಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ-ಪೂರ್ವ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳ ಪುಸ್ತಕ (1578ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ){{Citation needed|date=November 2010}}. **''ವೆನಿಯ್ ಲುನ್'' (温疫论/溫疫論),ಯು ವೊಕ್ಸಿಂಗ್ ರಿಂದ (吴有性)(1642). *ಕ್ವಿಂಗ್ ಡ್ಯಾನಸ್ಟಿ (1644–1912): **''ಯಿಜಾಂಗ್ ಜಿಂಜಿಯನ್'' (医宗金鉴/醫宗金鑒) (''ಗೊಲ್ಡನ್ ಮಿರರ್ ಆಫ್ ದಿ ಮೆಡಿಕಲ್ ಟ್ರೆಡಿಶನ್'' ) ಇಂಪಿರಿಯಲ್ ಕಮಿಶನ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಯು ಕಿಯನ್ ಅವರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದೆ.(吴谦/吴謙). **''ಜೆಂಜಿವ್ ಫೆಂಗುನ್'' (针灸逢源/鍼灸逢源) (''ದಿ ಸೌರ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ಮೊಕ್ಸಿಬುಶನ್'' )ಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಚೆನ್ (李学川/李學川)ಅವರಿಂದ. **''ವೆನ್ರೆ ಲುನ್'' (温热论/溫熱論),ಯೆ ತೈನ್ಶಿ(叶天士/業天士)ಅವರಿಂದ. **''ವೆಂಬಿಂಗ್ ಟೈಯೊಬಿಯಾನ್ '' (温病条辨/溫病條辨)(''ಸಿಸ್ಟೆಮೆಟೈಸ್ಡ್ ಡಿಫರ್ನೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಡಿಸ್ ಆರ್ಡರ್ಸ್'' )ಯು ಜುತೊಂಗ್(吴鞠通)ಅವರಿಂದ 1798 ರಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ದಾಖಲಿಸಿಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>ಆನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪರ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿಸ್ ಬುಕ್ ಈಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಲೇಟೆಡ್ ಇನ್ http://www.pacificcollege.edu/alumni/newsletters/winter2004/damp_warmth.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090301060248/http://www.pacificcollege.edu/alumni/newsletters/winter2004/damp_warmth.html |date=2009-03-01 }}.</ref> {{Page numbers needed|date=September 2010}} [[File:Traditional_Chinese_medicine_in_Xi'an_market.jpg|thumb|right|ಚೀನಿಯರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಒಣಗಿಸಿದ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಭಾಗಗಳು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಣಗಿದ ಹಲ್ಲಿಗಳು,ಸಾವು,ಆಮೆಯ ಬೆನ್ನುಚಿಪ್ಪು,ಲುಯೊ ಹ್ಯಾನ್ ಗುವೊ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು]] == ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಆಧಾರ ರಚನೆಗಳು == ===ಶರೀರ ಮಾದರಿ=== {{Main|TCM model of the body}} {{sync|TCM model of the body}} TCM ನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಶರೀರವನ್ನು ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ಅಂಗರಚನಾವಿಧಾನ,ಅಂದರೆ ಅಂಗವಿಚ್ಛೇದಕ್ಕೆ ಸಂಭಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ.ಆದರೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ.(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆಹಾರ ಪಚನ,ಉಸಿರಾಟ,ಕನಿಷ್ಠ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ) ಮೊದಲ ಹಂತವಾಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಪದ್ದತಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ದೇಹದ ಕಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಶ್ಚಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳ ನೈಜ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಅಂಗಾಂಗಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ಕಾಪಾಡುವುದು ಅಲ್ಲದೇ ಅದರಲ್ಲಿ ನಿರಂತರತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಲ್ಲಿಂದ ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆಯನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬಹುದು.ಅದನ್ನೇ xuě/ರಕ್ತ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ) ಇವುಗಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದಪುಂಜಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ತೃತ ಅರ್ಥವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.(ರಕ್ತ,ಅದರಲ್ಲಿನ ಅಗತ್ಯ ಅಂಶ,ಜಠರ,ಹೃದಯ ಇತ್ಯಾದಿ)ಆದರೆ ಇವು ಅಂಗಛೇದನದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗದು. ಅವುಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಮೂಲ ಸ್ವಭಾವ ಆಧರಿಸಿ ಷರತ್ತುಬದ್ದಾಗಿಸಿದ್ದ ಮಹತ್ವದ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ. * qì (ಕಿ) * ಕ್ಶಿಯು(‘’ರಕ್ತ‘’) * ಐದು ಜಾಂಗ್ ಅಂಗಾಂಗಗಳು * ಆರು ಫು ಅಂಗಾಂಗಗಳು * ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿದವು ==== Qi ಕಿ ==== {{Main|Qi#Traditional Chinese medicine}} ಈ ಕಿ (气) ಎಂಬುದು TCM ನಲ್ಲಿ ಏಕೈಕ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.TCM ಗುರುತಿಸಿರುವ ಅನೇಕ ಕಠಿಣ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.ಕಿ ನ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಈ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಿ ವನ್ನು ಐದು ಹೃದಯ ಸಂಭಂಧದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.zgxl.net/sljk/imgbody/zyrt/qi.htm |title=气 |author=郭卜乐 |date=24t October 2009 |accessdate=2 December 2010 |language=Chinese |trans_title=Qi |archive-date=8 ಜನವರಿ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090108191112/http://www.zgxl.net/sljk/imgbody/zyrt/qi.htm |url-status=dead }}</ref><ref>ಸ್ಸ್ಟೆವೆನ್ ಕೆ. ಎಚ್. ಔಂಗ್ &amp; ವಿಲಿಅಯ್ನ್ ಪೈ-ಡೈ: ''ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಇಂಟ್ರಾಡಕ್ಷನ್ ಟು ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್''. ಥೀಮ್ ಮೆಸಿಯಲ್ ಪಬ್ಲಿಶರ್ಸ್,2007, pp 11-12</ref>: # ಪ್ರೇರಣೆಗೊಳಿಸುವುದು(推动, ತುಡೊಂಗ್) - ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಿ ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆಗೂ ಗ್ರಂಥಿ-ನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು. ಜಾಂಗ್-ಫು ಅಂಗಗಳ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮಾಂಕಿತ ಅಂಗಗಳ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರಿಪಿಸುವುದು. # ಬೆಚ್ಚಗಿರಿಸುವಿಕೆ (温煦, ವೆಂಕ್ಸು) - ಶರೀರ ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಬಿಸಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು. # ಸಂರಕ್ಷಣೆ(防御, ಫಾಂಗ್ಯು) - ಬಹಿರ್ವರ್ಧಿತ ವ್ಯಾಧಿಜನಕ ಅಂಶಗಳ ವಿರುದ್ದ ರಕ್ಷಣೆ # ಧಾರಕ(固摄, ಕ್ವೆಶೆ) - ದೇಹದ ಪ್ರಮುಖ ದ್ರವಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅಂದರೆ,ರಕ್ತ, ಬೆವರು, ಮೂತ್ರ, ಧಾತು,ವೀರ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆವಿಯಾಗದಂತೆ ಇಲ್ಲವೆ ಸೇರಿಕೆಯಿಂದ ತಡೆಯುವುದು. # ರೂಪಾಂತರ(气化, ಕಿಯ್ವಾ)-ಆಹಾರ, ಪಾನೀಯ, ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟವನ್ನು ಕಿ, ಖ್ಸು, ಮತ್ತು ಜಿನ್ಯೆ (‘’ದ್ರವಗಳನ್ನು‘’,ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ),ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಇವೆಲ್ಲದರ ರೂಪಾಂತರ ಅದರ ನಂತರ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಅಳವಡಿಸುವುದು. ಈ ಕಿ ಎಂಬುದು ಭಾಗಶಃ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಭಾಗಶಃ ಗಾಳಿಯಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ.(ಅಂದರೆ ಉಸಿರಾಟ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ) ಇನ್ನೊಂದು ಇದರಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿತ ಭಾಗವು ನಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಅನುವಂಶೀಯತೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ.ಜೀವನಾದ್ಯಂತ ನಾವು ಮಾಡಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಇದು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.yinyanghouse.com/theory/chinese/what_is_qi#jing |title=What is Qi? Qi in TCM Acupuncture Theory |date=20 June 2006 |accessdate=3 December 2010 |archive-date=1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101201145508/http://yinyanghouse.com/theory/chinese/what_is_qi#jing |url-status=dead }}</ref><br> ಅದರ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟತೆ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ TCM ನ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಕಿ ಒಳಭಾಗದ ರಕ್ತನಾಳ-ಗ್ರಂಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಿ ಇವುಗಳಿಗೆ ಚರ್ಮ,ಮಾಂಸಖಂಡ ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಶಗಳಿಗೆ ಸಂಭಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಪರಿಚಲನೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲಿನದನ್ನು ಯಿಂಗ್-ಕಿ (营气)ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯು ಕ್ಸುಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ.ಆದ್ದರಿಂದ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಇದರ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ.(ಇಲ್ಲಿ ಕಿ ಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾಂಗ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ) ಕೊನೆಯದ್ದನ್ನು ವೆಯ್-ಕಿ (营气)ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯೇ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ,ಇದನ್ನು ಯಾಂಗ್ ಎಂದೇ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://taoism.about.com/od/qi/a/Qi_Forms.htm |title=Qi (Chi): Various Forms Used In Qigong & Chinese Medicine - How Are The Major Forms Of Qi Created Within The Body? |author=Elizabeth Reninger |accessdate=6 December 2010 |archive-date=7 ಜುಲೈ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707075119/http://taoism.about.com/od/qi/a/Qi_Forms.htm |url-status=dead }}</ref><br> ಕಿ ಕೂಡಾ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಕಿ ಯು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾಂಗ್-ಫು ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ,ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ‘’ಪ್ರಧಾನವಾದ‘’ಕಿ ನ ಭಾಗವೆನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.(元气, {{zh|p=yuán qì}}) ಶರೀರದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೂ ಹೌದು.(ಅಲ್ಲದೇ ಇದನ್ನು 真气 ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ{{zh|p=zhēn qì}}‘’ಸತ್ಯ‘’ ಕಿ, ಅಥವಾ原气 {{zh|p=yuán qì}},‘’ಮೂಲ‘’ ಕಿ)<ref>{{cite web |url=http://www.zgxl.net/sljk/imgbody/zyrt/qi.htm |title=气 |author=郭卜乐 |date=24t October 2009 |accessdate=6 December 2010 |language=Chinese |trans_title=Qi |archive-date=8 ಜನವರಿ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090108191112/http://www.zgxl.net/sljk/imgbody/zyrt/qi.htm |url-status=dead }}</ref>. ==== ಕ್ಸು (ರಕ್ತ) ==== ಅದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಇನ್ನುಳಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ಸು (ರಕ್ತ) ಇದನ್ನು ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಹಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಜೀವದ್ರವವಾಗಿದೆ.ಕಡುಬಣ್ಣದ ಈ ದ್ರವ ದೇಹದ ನರನಾಡಿ-ಗ್ರಂಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವುದರಿಂದಲೇ ಮೆದುಳಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನಲ್ಲದೇ ಸಕಲ ಶರೀರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.shen-nong.com/eng/principles/blood.html. |title=Blood from a TCM Perspective |publisher=Shen-Nong Limited |accessdate=7 December 2010 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><br> ಕ್ಸುಯೆ ವನ್ನು ದೇಹದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ.ಅಂಗಾಂಶ-ಕೋಶೀಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ದೇಹಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ತೇವಾಂಶ,<ref>{{cite web |url=http://www.yinyanghouse.com/theory/chinese/blood_theory_and_disharmonies |title=The Concept of Blood (Xue) in TCM Acupuncture Theory |date=24 June 2006 |accessdate=3 December 2010 |archive-date=1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101201151010/http://yinyanghouse.com/theory/chinese/blood_theory_and_disharmonies |url-status=dead }}</ref> ದ್ರವ ಪ್ರಮಾಣ ಪ್ರಜ್ಞಾವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸೂಪ್ತತೆಯನ್ನು ಆಯಾ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕದಾಗಿ ಒದಗಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.zghdjk.com/herbalist/114846-3.htm |title=中医基础：血液的作用。四、血的生理功能. |author=李霜花 |date=7 May 2010 |accessdate=3 December 2010 |language=Chinese |trans_title=Basics of TCM: The effects of blood. IV. Blood functions }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಪಾಸಣೆಯಿಂದ ಗೊತ್ತಾಗುವುದೆಂದರೆ ಕ್ಸುಯೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ನಿಯಮಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ (ಅಭಾವ)ಅಡತಡೆ,ಒಣಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಕೂದಲು,ಒಣಗಿದ ಮಲವಿಸರ್ಜನೆ,ಕೈಕಾಲು ಜೋಮು ಹಿಡಿಯುವಿಕೆ,ಮರೆವು,ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪುವಿಕೆ,ಅತ್ಯಧಿಕ ಕನಸು,ಆತಂಕ ಇತ್ಯಾದಿ ಇದರ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://zhongyi.panjk.com/200912/20091230214924.shtml |title=中医说生命的基础是血、津液 |author=南方(editor) |date=19 July 2010 |accessdate=7 December 2010 |language=Chinese |trans_title=According to TCM, blood and jīnyė are the foundations of life |archive-date=1 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110101135638/http://zhongyi.panjk.com/200912/20091230214924.shtml |url-status=dead }}</ref> ===== ಜಿನ್ಯೆ ===== ಕ್ಸಿಯೆಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿರುವುದೆಂದರೆ ಜಿನ್ಯೆ (津液,ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶರೀರದ ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥವೆಂದೇ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ಕ್ಸು ದಂತೆಯೇ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಮೊದಲು ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ತೇವಾಂಶ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಅಲ್ಲದೇ ದೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲಾ ತೆರನಾದ ರಚನೆಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.sacredlotus.com/theory/substances/jinye.cfm |title=Body Fluids (Yin Ye) |publisher=copyright 2001-2010 by Sacred Lotus Arts |accessdate=9 December 2010}}</ref> ಅವುಗಳ ಇನ್ನುಳಿದ ಕಾರ್ಯಗಳೆಂದರೆ ಯಿನ್ ಮತ್ತು ಯಾಂಗ್ ಮಧ್ಯ ಸೌಹಾರ್ದತೆ ತರುವುದು,ಅಲ್ಲದೇ ದೇಹದ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವುದು.<ref name="《中医基础理论》第四章 精、气、血、津液. 第四节 津液">{{cite web |url=http://www.zysj.com.cn/lilunshuji/jichulilun/44-4-4.html |title=《中医基础理论》第四章 精、气、血、津液. 第四节 津液 |accessdate=9 December 2010 |language=Chinese |trans_title=Basics of TCM theory. Chapter 4: Essence, qi, blood, jinye. Section 4: jinye |archive-date=13 ನವೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101113053828/http://www.zysj.com.cn/lilunshuji/jichulilun/44-4-4.html |url-status=dead }}</ref><br> ಈ ಜಿನ್ಯೆಗಳನ್ನು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,ಇದು ಕ್ಸಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಕಚ್ಚಾ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ಕ್ಸಿಯು ದಿನಗಳೆದಂತೆ ಜಿನ್ಯೆಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://zhongyi.panjk.com/200912/20091230214924.shtml |title=中医说生命的基础是血、津液 |author=南方(editor) |date=19 July 2010 |accessdate=9 December 2010 |language=Chinese |trans_title=According to TCM, blood and jīnyė are the foundations of life |archive-date=1 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110101135638/http://zhongyi.panjk.com/200912/20091230214924.shtml |url-status=dead }}</ref>. ಅವುಗಳ ಸ್ಪರ್ಶವೇದ್ಯ ನಿರ್ಮಿತಿಗಳೆಂದರೆ ದೇಹದಲ್ಲಿನ ದ್ರವಗಳು:ಕಣ್ಣೀರು,ಕಫ,ಬೆವರು,ಲಾಲಾರಸ,ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ ರಸ,ಸಂದುಗಳಲ್ಲಿನ ದ್ರವ,ಮತ್ತು ಮೂತ್ರ ಇವು ದೃಶ್ಯಗೋಚರವೂ ಹೌದು.<ref name="《中医基础理论》第四章 精、气、血、津液. 第四节 津液"/> ==== ಜಾಂಗ್-ಫು ==== {{Main|Zang-fu}} '''ಜಾಂಗ್-ಫು ''' ಎನ್ನುವುದು TCM ನ ಶಿಸ್ತುಬದ್ದ ಸಮಗ್ರ ಶರೀರ ಕ್ರಿಯಾಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ.{{zh|s=脏腑|t=臟腑}} ದೇಹದ ಅಂಗಾಂಗಗಳ ಹೆಸರುಗಳ ಮೇಲೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ಕಟ್ಟು (ಸಮಗ್ರ ಸೂಡು)ಎನ್ನಬಹುದು.ದೇಹ ಛೇದದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅದು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.(ಅಂದರೆ ಫು ಎಂದರೆ ಕೊಂಚ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಜಾಂಗ್ ಎಂದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ) ಈ ಅಸ್ತಿತ್ವಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ''ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ''.ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಅವು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಮನಾಗಿಲ್ಲ,ಈ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಅವುಗಳಿಗೆ ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಜಾಂಗ್ (脏) ಎಂಬ ಪದವು ಐದು ವಿಭಾಗೀಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.ಅವು ಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಯಿನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ- ಹೃದಯ, ಜಠರ, ಗುಲ್ಮ, ಶ್ವಾಸನಾಳ, ಮೂತ್ರಪಿಂಡ -, ಅದೇ ರೀತಿ ಫುfǔ (腑) ಆರು ಯಾಂಗ್ ನ ಅವಯವಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ- ಸಣ್ಣ ಕರಳು, ದೊಡ್ಡ ಕರಳು, ಮೂತ್ರನಾಳ, ಮೂತ್ರ ಕೋಶ, ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತುಸಂಜೊಯೊ.<ref>ಬೈ ಸೈಟೇಶನ್ ಫ್ರಾಮ್ ದಿ ಹುಯಂಗದಿ ನಿಜಿಂಗ್ಸ್ 's ಸ್ವೆನ್: ‘’言人身脏腑中阴阳，则脏者为阴，腑者为阳。‘’[ಉದಿನ್ ದಿ ಹುಮನ್ ಬಾಡೀಸ್ ಜಾಂಗ್- ಫು,ದೇರ್ ಈಸ್ ಯಿನ್ ಅಂಡ್ ಯಾಂಗ್; ದ್ ಜಾಂಗ್ ಆರ್ ಯಿನ್,ಇ ಫು ಆರ್ ಯಾಂಗ್]. ನೋಡಿದಂತೆ: {{cite web |url=http://www.yixuesheng.com/lunwen/zhongyi/zyjc/201001/5090.html |title=略论脏腑表里关系 |date=22 January 2010 |accessdate=13 December 2010 |language=Chinese |trans_title=outline on the relationships between the zang-fu |archive-date=18 ಜುಲೈ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718141705/http://www.yixuesheng.com/lunwen/zhongyi/zyjc/201001/5090.html |url-status=dead }}</ref><br> ಜಾಂಗ್ ನ ಅಗತ್ಯ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ ಎಂದರೆ ಕಿ ನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತಿ ಶೇಖರಣೆ.ಇದು ಜೀರ್ಣ ಕ್ರಿಯೆ,ಉಸಿರಾಟ,ನೀರಿನ ವಿಭಜನೆ ಕಾರ್ಯ,ಮೆದಿಳಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾಗದ ಉಸ್ತುವಾರಿ,ಚರ್ಮ,ಸ್ಪರ್ಶಜ್ಞಾನ,ವಯಸ್ಸಾಗುವಿಕೆ,ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ,ಮೆದಿಳಿನ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ.<ref>{{cite web |url=http://kaleidoscope.cultural-china.com/en/118Kaleidoscope4651.html |title=Cultural China - Chinese Medicine - Basic Zang Fu Theory |accessdate=8 January 2011 |archive-date=14 ಮಾರ್ಚ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110314201959/http://kaleidoscope.cultural-china.com/en/118Kaleidoscope4651.html |url-status=dead }}</ref> ಫು ಅಂಗಾಂಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಚನಕ್ರಿಯೆ (传化, {{zh|p=chuán-huà}})<ref>{{cite web |url=http://www.notedyy.com/news/html/?341.html |title=中医基础理论-脏腑学说 |date=11 June 2010 |accessdate=14 December 2010 |language=Chinese |trans_title=Basics of TCM theory - The zangfu concept |archive-date=14 ಜುಲೈ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714200403/http://www.notedyy.com/news/html/?341.html |url-status=dead }}</ref> ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತ್ಯಾಜ್ಯ,ಆಹಾರ ಇತ್ಯಾದಿ. ಅವುಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದದ್ದು ಯು ಕ್ಸಿಂಗ್ ತತ್ವದ ಮೇಲೆ,ಪ್ರತಿ ಜಾಂಗ್ ಫು ನೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಯಾದರೆ ಪ್ರತಿ ಜಾಂಗ್-ಫು ಜೋಡಿಯನ್ನು ಈ ಐದು ಅಂಶಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಅಂದರೆ ಐದು ಅಂಶಗಳು ಅಥವಾ ಐದು ಹಂತಗಳು) ಸಾದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಷರತ್ತುಬದ್ದಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ: * ಅಗ್ನಿ (火) = ಹೃದಯ(心) ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕರುಳು(小肠) (ಮತ್ತು, ಎರಡನೆಯ ಪರ್ಯಾವಾಗಿ, ಸಂಜಿಯೊ[三焦, ‘’ತ್ರಿವಿಧದ ಉರಿಯೂತ‘’] ಮತ್ತು ಹೃದಯದ ಉರಿಯೂತ[心包]) * ಭೂಮಿ(土)=ಗುಲ್ಮ(脾) ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆ(胃) * ಲೋಹ (金) = ಶ್ವಾಸಕೋಶ(肺) ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕರುಳು(大肠) * ನೀರು(水) = ಮೂತ್ರಕೋಶ(肾) ಮತ್ತು ಮೂತ್ರಾಶಯ(膀胱) * ಕಟ್ಟಿಗೆ-ಮರ(木) = ಜಠರ(肝) ಮತ್ತು ಮೂತ್ರನಾಳ(胆) ಜಾಂಗ್-ಫು ನ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನಗಳು ಸಂಭಂಧ ಪಡೆದಿವೆ.ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯಾಂಗ್ ಔಷಧಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಫು ಅಂಗಾಂಗಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ಐದು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಜಾಂಗ್ ಗೆ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೇವಲ ಐದು ಜಾಂಗ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳಿವೆ,ಆದರೆ ಆರು ಯಿನ್ ಮಧ್ಯಂತರಗಳಿದ್ದರೂ ಆರನೆಯದನ್ನು ಹೃದಯ ಸಂಭಧಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಹೃದಯದ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.<br> ==== ಉತ್ತಮ ಕಾಲದ,ಉನ್ನತ ವೇಳೆ ==== {{Main|Meridian (Chinese medicine)}} ಈ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದವುಗಳು (经络, {{zh|p=jīng-luò}})ಅಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ. ಜಾಂಗ್-ಫು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ (里,{{zh|p=lǐ}})ದೇಹದ ಕೈಕಾಲು ಮತ್ತು ಸಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.("ಮೇಲ್ಪದರು " [表, {{zh|p=biaǒ}}]), ಕಿ ಮತ್ತು ಕ್ಸು ವನ್ನು ಸಾಗಣೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.(ರಕ್ತ).<ref>{{cite web |url=http://www.diyifanwen.com/kaoshizhuanti/fuxizhidao1/0781614101641980_497.htm |title=中医基础理论辅导：经络概念及经络学说的形成: 经络学说的形成 |accessdate=13 January 2011 |language=Chinese |trans_title=guide to basic TCM theory: the jing-luo concept and the emergence of jing-luo theory: the emergence of jing-luo theory}}</ref> === ಕಾಯಿಲೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ === ದೇಹಕ್ಕೆ ಆಂತರಿಕವಾಗಿಯೋ ಇಲ್ಲಾ ಬಾಹ್ಯವಾಗಿಯೋ ಈ ಕಾಯಿಲೆ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಅಂಶಗಳನ್ನು TCM ಕಲೆಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.ದೇಹದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಅಡತಡೆ ಮಾಡುವ ಇಂತಹದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. <gallery> File:ChineseMedecine.JPG|ಸೂಜಿಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಚೀನಾ ಔಷಧಿಯ ಪಟ್ಟಿ File:Wuxing en.svg|ಯು ಕ್ಸಿಂಗ್ ನ ಅಂತರ್ ಕ್ರಿಯೆಗಳು File:Ancient Tibetan Medicine Poster.jpg|ಪುರಾತನ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಔಷಧಿ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ </gallery> ಈ ಪದ್ದತಿ ಆಚರಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಸಿದ್ದಾಂತದ ಕೆಲವು ಭಿನ್ನತೆಗಳಿರುತ್ತವೆ.ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ತರಬೇತು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರತೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಂತರ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ==ರೋಗನಿದಾನದ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಂತೆ ಮದ್ದು== {{Page numbers needed|date=September 2010}} TCM ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಗ ನಿದಾನ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲಣ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಿವೆ.ಅದರ ಗೋಚರತೆ,ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ,ನಾಸಿಕ ಗ್ರಂಥಿಗಳು,ಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿಗಳ ಕುರಿತ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇಂತಹವುಗಳ ಬಗೆಗೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ನಿಗಾವಹಿಸಿದಾಗ ಅದು ಬಣ್ಣ,ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆಯ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ಆ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದೆಂಬ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬರಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೋಗ ನಿದಾನ ಪತ್ತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗುರುತಿಸಲು ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಿನ್/ಯಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಐದಂಶಗಳ ಸಿದ್ದಾಂತವನ್ನು ಇನ್ನುಳಿದ ಶರೀರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಜಾಂಗ್ ಫು ಸಿದ್ದಾಂತ,ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯ ಸಿದ್ದಾಂತ ಮತ್ತು ಮೂರು ಜಿಯಾವೊ (ತ್ರಿವಿಧ ಬೆಚ್ಚಗಾಗುವಿಕೆ)ಇವು ಉದಾರ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟ ರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಧುನಿಕ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅದರ ಕಾರ್ಯಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉಷ್ಣ ಪ್ರಕೃತಿ ಪತ್ತೆಯ ಮೂಲದ ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳು; ಈ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳ ಆರು ಮಟ್ಟಗಳದ ಶೀತ ಮೂಲದ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಎಂಟು ತತ್ವಗಳ ಈ ಪದ್ದತಿಯು ಕಾಯಿಲೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ "ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ"ತಾತ್ವಿಕ ಆಧಾರದ ಕಾಯಿಲೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೀನೀಗಳ ರೋಗ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ರೋಗಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳೇ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ, ಹೆಚ್ಛಾಗಿ ಈ "ಮ್ಯಾಕ್ರೊ" ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಕ್ಕಿಂತ ಈ ಪದ್ದತಿಗೆ ಕಾಯಿಲೆಯ ಗೋಚರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮುಖ್ಯವೆನಿಸುತ್ತವೆ. TCM ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ಕು ಸಮಗ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಗಳಿವೆ:(望 ವಾಂಗ್), ಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ಘ್ರಾಣ(闻/聞 ವೆನ್), ರೋಗಿಯ ಕಾಯಿಲೆಯ ಹಿನ್ನಲೆ ವಿಚಾರಣೆ(问/問 ವೆನ್) ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶತೆ (切 ಕ್ವೆ).<ref name="Maciocia">{{Cite book|first=Giovanni|last=Maciocia|title=The Foundations of Chinese Medicine|publisher=Churchill Livingstone|year=1989}}</ref> ನಾಡಿ-ಮಿಡಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ರೋಗಿಯ ಕಾಯಿಲೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಹು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.ಸ್ಪರ್ಶದ ಈ ಮಹತ್ವವು ಚೀನೀಯ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಬಹು ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.ಅವರನ್ನು ವೈದ್ಯರಲ್ಲಿಗೆ ಶಿಫಾರಸ್ಸಿಗೆ ಕಳಿಸಿದಾಗ"ನನ್ನ ನಾಡಿ ಮಿಡಿತ ನೋಡಿ ಹಿಡಿದರು."ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Kaptchuk">{{ harvnb|Kaptchuk|2000}}</ref> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೀನಿಯರ ಔಷಧಿ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಲೆ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವ ಕುಶಲತೆ ಅತ್ಯವಶ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಈ TCM ವೃತ್ತಿಪರರಿಗೆ ವರ್ಷಾನುಗಟ್ಟಲೇ ತರಬೇತಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ; ಅಥವಾ ದಶಕಗಳ ವರೆಗಿನ ಅನುಭವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ,ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಶೀಲತೆಯ ಸಮತೋಲನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಚೀನಿಯರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಾದೆ ಮಾತಿದೆ,''ಓರ್ವ ಒಳ್ಳೆಯ (TCM)ವೈದ್ಯ ಅಂದರೆ ಆತ ಈ ದೇಶದ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಲು ಯೋಗ್ಯನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ''.{{Citation needed|date=November 2008}}{{Dubious|date=November 2008}} ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ಆಧುನಿಕ ವೃತ್ತಿಪರರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಎರಡೂ ಪದ್ದತಿಗಳನ್ನು ಸಮ್ಮಿಳನ ಮಾಡಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಪರಿಪಾಠವೂ ಇದೆ.{{Citation needed|date=February 2007}} ===ಕೌಶಲಗಳು=== * ರೋಗಿಯ ನಾಡಿಬಡಿತದಲ್ಲಿ ಕಿರಣರೇಖೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,ಅಂದರೆ ನಾಡಿ ಕಿರಣದ ಪಥದ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಸ್ಪಂದನ ಬಡಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಆರು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.) * ರೋಗಿಯ ನಾಲಗೆ,ಧ್ವನಿ, ಕೇಶ,ಮುಖ, ಭಂಗಿ, ನಡಗೆ,ಕಣ್ಣುಗಳು, ಕಿವಿಗಳು,ಮತ್ತು ಸಣ್ಣಮಕ್ಕಳ ತೋರು ಬೆರಳಿನ ನರ ವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ರೋಗಿಯ ನಾಡಿ ಬಡಿತವನ್ನು (ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಉದರ, ಎದೆ, ಬೆನ್ನು, ಮತ್ತುಸೊಂಟದ ನರ ಭಾಗಗಳು) ಹೀಗೆ ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ತಂಪಿನಿಂದಾನೋ ಅಥವಾ ಉಷ್ಣದಿಂದಾನೋ ಎಂದು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. * ರೋಗಿಯ ವಿವಿಧ ವಾಸನಾ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನೂ ಗಮನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ರೋಗಿಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯ ನಿಖರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಯಾವುದೇ ಉಪಕರಣವಿಲ್ಲದೇ ರೋಗಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ರೋಗಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು. * ರೋಗಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಬೇಕು,ಅವರ ಕುಟುಂಬ,ಬದುಕಿನ ಪರಿಸರ,ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹವ್ಯಾಸಗಳು,ಆಹಾರ ಶೈಲಿ,ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆ,ಮಹಿಳೆಯರ ಋತುಚಕ್ರ,ಗರ್ಭಧರಿಸುವ ಇತಿಹಾಸ,ನಿದ್ರೆ,ವ್ಯಾಯಾಮ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನಲ್ಲದೇ ರೋಗಿಯ ಏರುಪೇರುಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪದ್ದತಿಗಳು== {{Unreferenced section|date=November 2008}} ಈ ಪದ್ದತಿಗಳು ಚೀನಾ ಔಷಧಿಯ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.: * [[ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ|ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್]](针疗/針療)(ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಶಬ್ದ ಅಕುಸ್ ಅಂದರೆ, "ಸೂಜಿ",ಮತ್ತು ಪಂಗೆರೆ, ಅಂದರೆ"ಚುಚ್ಚು") ಇದರಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರು ರೋಗಿಯ ನೋವಿರುವ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸೂಜಿಗಳನ್ನು ಚುಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹನ್ನೆರಡು ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಸೂಜಿ ಚುಚ್ಚಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಅಥವಾ 20 ವರೆಗೆ ಸೂಜಿಗಳ ಬಳಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಪರಿಚಲನೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಗೆ(ಕಿ)ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಮತೋಲನತೆಯೇ ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. * ಔರಿಕ್ಲೊಥೆರಪಿ(耳灼疗法/耳燭療法),ಇದು ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಸುಡುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಎರಡರ ಮಧ್ಯದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿದೆ. * ಚೀನೀಯ ಆಹಾರ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪದ್ದತಿ (食疗/食療):ರೋಗಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಆಹಾರ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. "ಐದು ಉತ್ತಮ ಸುವಾಸನೆಗಳು"(ಇದು ಚೀನಿಯರ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧದ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯಾಗಿದೆ)ಈ ಘ್ರಾಣಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಆಹಾರವನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮತೋಲನದ ಆಹಾರವೆಂದರೆ ಸಮಪ್ರಮಾಣದ ಸುವಾಸನೆಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ಪದ್ದತಿಯ ಐದು ಆಘ್ರಾಣದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಯಿಲೆ ಬಂದಾಗ (ಸಮತೋಲನ ತಪ್ಪಿದಾಗ)ನಿಶ್ಚಿತ ಪ್ರಮಾಣಬದ್ದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ದೇಹಕ್ಕಾಗಿ ಚೀನಿಯ ವೈದ್ಯ ಪದ್ದತಿ ಸಲಹೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. * ಚೀನಿಯರ ಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಿ (中草药/中药藥) ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಯ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಆದ್ಯತೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆಂತರಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಉತ್ತಮ ಉಪಾಯವೂ ಹೌದು. ಅಂದಾಜು ಚೀನಿಯರ, 500 ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 250 ನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=November 2008}} ಒಬ್ಬರಿಗೇ ಈ ಮೂಲಿಕೆಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಒಟ್ಟಾರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಮೀಕರಣದ ಮೇರೆಗೆ ಇವುಗಳ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಯ ಔಷಧಿಯು ಸುಮಾರು 3 ರಿಂದ 25 ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಆಹಾರ ಕ್ರಮದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಮೂಲಿಕೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಐದು ಘ್ರಾಣೀಯ ಪದಾರ್ಥಗಳು/ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಇದರ ಐದು "ಉಷ್ಣತೆಗಳ"ಮಾಪನಕ್ಕೆ ಬಳಸಿ ("ಕಿ")(ಬಿಸಿ,ಬೆಚ್ಚಗಿನ ತಟಸ್ಥ,ತಂಪು,ಶೀತ)ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಹದ ಪ್ರಕೃತಿ ಉಷ್ಣತೆ ಅಥವಾ ತಂಪು ಎಂಬುದನ್ನು ವೈದ್ಯ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯೆಯು ಕಂಡುಕೊಂಡ ನಂತರ ಅದರ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ನಂತರ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಿಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿಯು ಅಸಮತೋಲವವನ್ನು ನೀಗಿಸುತ್ತದೆ. ಚೀನಿಯರ ಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಅಣಬೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿವೆ.ಉದಾಹರಣೆ ರೆಯ್ಶಿ ಮತ್ತು ಶಿಯಿತೇಕ್ ಅಣಬೆ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸದ್ಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಎಥ್ನೊಬೊಟಾನಿಸ್ಟ್ಸ್ ಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧಕರು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಈಗ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಳಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಕಂಡುಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಬಳಕೆಯಂತೆ ಚೀನಾದಲ್ಲಿಯೂ, ''ಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಿ'' ಗಾಗಿ ಹಲವು [[ಪ್ರಾಣಿ]],ಖನಿಜ ಮತ್ತು ಖನಿಜಾಂಶಗಳಿಂದ ಪರಿಹಾರಗಳು ದೊರಕುತ್ತವೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಅದು ಕಡಲ ಮೂಲಗಳನ್ನೂ ಈ ಔಷಧಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ. * ರಕ್ತ ಚೂಷಣೆ (ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು) (拔罐): ಚೀನಾದ ಒಂದು ಮಾದರಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ರೋಗಿಯ ದೇಹದ ತುಂಬೆಲ್ಲಾ ಖಾಲಿ ಕಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಒಂದು ತೆರನಾದ ಅಂಗಮರ್ಧನದ ವಿಧವೂ ಅಗಿದೆ. ಒಂದು ಬೆಂಕಿ ಕಡ್ಡಿಯನ್ನು ಗೀರಿ ಕಪ್ಪಿನೊಳಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ನಂತರ ಕಡ್ಡಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಆ ಕಪ್ಪನ್ನು ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಬೋರಲು ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ಬೆಂಕಿಕಡ್ಡಿಯಿಂದ ಬಿಸಿಯಾದ ಕಪ್ಪಿನಲ್ಲಿನ ಗಾಳಿಯು ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಾಗ ಚರ್ಮ ತಂಪಾಗಿ ತನ್ನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಚೂಷಣೆಯ ಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಅಂಗಮರ್ಧನದೊಂದಿಗೆ ಈ ಕಪ್ಪುಗಳ ಒತ್ತಡ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೂ ಸಿರಿ ತೈಲ ಮಸಾಜ್ "ಪರಿಗ್ರಹಿತ"ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. * ''ಡೈಯಾ-ಡಾ'' ಅಥವಾ ''ತೆಹ ತಾ'' (跌打)ವಿಧಾನವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶೌರ್ಯ ಸಾಹಸ ಕ್ರೀಡೆಯವರು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ,ಚೀನಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲ ಇವರು ಅಪಘಾತ ಮತ್ತು ಗಾಯಗಳಿಗೆ ಅದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೂಳೆ ಮುರಿತ,ಬೆನ್ನು ಮುರಿತ ಮತ್ತು ಕೀಲುಗಳ ಒಳಗಾಯಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷಜ್ಞರು ಚೀನಿಯರ ಇನ್ನಿತರ ಔಷಧಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.(ಅಥವಾ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಯುಗಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.)ಗಂಭೀರ ಗಾಯಗಳ ಪ್ರಕರಣಗಳಾದರೆ ಇದು ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ತೆರನಾದ ಮೂಳೆ ಸರಿಪಡಿಸುವ (整骨) ವಿಧಾನವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. * ಗುವಾ ಶಾ (刮痧) ಎಂಬ ವಿಧಾನವು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಚರ್ಮದ ಕಲೆಗಳ ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಬಳಸುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿದೆ.ಕೈಯಗಲದ ಉಪಕರಣವೊಂದನ್ನು ಬಳಸಿ ಚರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ಗುಳ್ಳೆ ಅಧಿಕ ಬೆಳೆದ ಭಾಗ,ಉರಿತದ ಭಾಗ ಹಾಗೂ ಜಿಂಗ್ ಲುಯೊ ತೆರನಾದ ಚರ್ಮದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಯಾ ಋತುಮಾನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಚರ್ಮದ ಏರುಪೇರುಗಳ ಸರಿಪಡಿಸಲು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಸುಡುವಿಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ(灸疗/灸療): "ಮೊಕ್ಸಾ," ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಚೀನಿಯರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆವ ಸುಗಂಧ ವಾಸನೆಯ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಇದಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅದನ್ನು (ಆರ್ಟೆಮೆಸಿಯಾ ವಲ್ಗರಿಸ್) ಎಂದು ಭಾದಿತ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. "ನೇರ ಮೊಕ್ಸಾ"ವನ್ನು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಯ ದಳಗಳ ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಕೋನಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಮದೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಅವು ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿ ಅಕ್ಯುಪಾಯಿಂಟ್ ಗಳನ್ನು ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಚಿಕ್ಕ ಕಡ್ಡಿಯನ್ನು ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಬಿಸಿ ತಾಗುವ ಮುಂಚೆಯೇ ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಬಳಸಿದ ನಂತರ ದೇಹದ ತಾಪಮಾನ ಸಮವಾಗುವುದಲ್ಲದೇ ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆ ಸರಾಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊಕ್ಸಾವನ್ನು ಸಿಗಾರ್ -ಆಕಾರದ ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಅದನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅಕ್ಯುಪಾಯಿಂಟ್ ಬಳಿಯ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನಿಟ್ಟು ಸೂಜಿ ಮೊನೆಯನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಶಾರೀರಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮ ವಿಧಾನವೂ ತೈ ಚಿ ಚೌನ್ (ತೈಜಿಕಾನ್太极拳/太極拳),ನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ನಿಂತು ಧ್ಯಾನಾಸಕ್ತನಾಗುವುದು. (站樁功), [[ಯೋಗ]], ಬ್ರೊಕೇಡ್ ಬಾದುಂಜಿನ್ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳು(八段锦/八段錦) ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಚೀನಿಯರ ಶೌರ್ಯ ಕಲೆಗಳು ಉದರ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ವ್ಯಾಯಾಮ ನೀಡುತ್ತವೆ. * ಕಿಗೊಂಗ್ (气功/氣功) ವಿಧಾನವು ಉಸಿರಾಟ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. * ತುಯಿ ನಾ (推拿) ಅಂಗಮರ್ದನ: ಇದೂ ಒಂದು ಮಸಾಜ್ ನ ಪ್ರಕಾರವೆನಿಸಿದೆ. ಅಕ್ಯುಪ್ರೆಸ್ಸರ್ (ಇದರಲ್ಲಿ ಶಿಯಾಟ್ಸು ಸೇರಿದೆ) ಬೆರಳುಗಳ ಮೂಲಕ ಒತ್ತಡ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಭಾದಿತ ಜಾಗವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಪೌರಾತ್ಯ ಮೂಲದ ಮಸಾಜ್ ನ್ನು ರೋಗಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಟ್ಟೆ ಹೊದಿಕೆ ಹಾಕಿ ಯಾವುದೇ ಗ್ರೀಸ್ ಅಥವಾ ತೈಲ ಬಳಸದೇ ಈ ಪರಿಹಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನೃತ್ಯಗಾರರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಬ್ಬೆರಳ ಒತ್ತಡಗಳು,ಉಜ್ಜುವಿಕೆ,ಸಂಗೀತವಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂಗದ ಚಾಚುವಿಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ. * ಕೆಲವು TCM ವೈದ್ಯರು ಸೈದ್ದಾಂತಿಕ ಪದ್ದತಿಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿ ಅದರ ಲಾಭ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.ಅದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೋಗದ ಗುಣಮುಖ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಫೆಂಗ್ ಶುಯಿ(风水/風水) ಅಥವಾ ಬಾಜಿ(八字) ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಶಾಖೆಗಳು== ಚೀನಿಯರ ಔಷಧಿಗಳ ಬಹು ಮಹತ್ವದ ಶಾಖೆಗಳೆಂದರೆ ಜಿಂಗ್ ಫಾಂಗ್ (经方学派) ಮತ್ತು ವೆನ್ ಬಿಂಗ್ (温病学派) ಶಾಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ಜಿಂಗ್ ಫಾಂಗ್ ಶಾಲೆಯು ಹಾನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವೈದ್ಯ ಪದ್ದತಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.ಅದೇ ರೀತಿ ತಾಂಗ್ ಡ್ಯಾನಸ್ಟಿ,ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದೆ ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹೌಂಗ್ಡಿ ನೆಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಶೆನಾಂಗ್ ಬೆಂಕಾಜಿಂಗ್ ಎಂಬ ಚೀನೀ ಪದ್ದತಿಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವೆನ್ ಬಿಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್ ನ ವೃತ್ತಿಪರತೆಗಳು ಮಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ ಡ್ಯಾನಸ್ಟಿಗಳಿಂದ ಇರುವ ಕಂಪೊಂಡಿಯಮ್ ಆಫ್ ಮಟಿರಿಯಾ ಮೆಡಿಕಾ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ.ಈ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನೂ ಇದರೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. [[ಚೀನಾ]]ದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯಾಗುವವರೆಗೂ ಇವೆರಡೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆ-ವಾದ-ವಿವಾದಗಳಿದ್ದವು;ವೆನ್ ಬಿಂಗ್ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ಬಳಸಿ ಇನ್ನೊಂದರ ಶಕ್ತಿ ಕುಂದಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿತ್ತು.{{Citation needed|date=February 2007}} ==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ== === ಫಲದಾಯಕತೆ === ====ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ==== :''ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ:ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್:ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆ'' TCM ಬಗೆಗೆ ನಡೆದ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ|ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್]] ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಲು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ತೊಡಗಿವೆ. ಈ ಸೂಜಿಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪದ್ದತಿಯ ಪರಿಣಾಮದ ಬಗೆಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ವಿವಾದವಿದೆ. ಎಜೆರ್ಡ್ ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು 2007 ರಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದೇನೆಂದರೆ "ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಈ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಕೆಲವೆಡೆ ಮಾತ್ರ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆ,ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಲ್ಲ;ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="pmid17265547">{{Cite journal|title=Acupuncture: its evidence-base is changing |journal=Am. J. Chin. Med. |volume=35 |issue=1 |pages=21–5 |year=2007 |pmid=17265547 |doi=10.1142/S0192415X07004588 |author1=Ernst E |author2=Pittler MH |author3=Wider B |author4=Boddy K |author-separator=,}}</ref> ಸಂಶೋಧಕರು ಔಷಧಿ-ಮೂಲದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ವಿರಳವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾದರೂ ಪಿತ್ತೋದ್ರೇಕದ ಓಕರಿಕೆ ತಡೆಯಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="pmid15266478">{{Cite journal |title=Stimulation of the wrist acupuncture point P6 for preventing postoperative nausea and vomiting |journal=Cochrane database of systematic reviews (Online) |volume= |issue=3 |pages=CD003281 |year=2004 |pmid=15266478 |doi=10.1002/14651858.CD003281.pub2 |url=http://www.cochrane.org/reviews/en/ab003281.html |author1=Lee A |author2=Done ML |author-separator=, |last3=Lee |first3=Anna |access-date=2011-01-28 |archive-date=2011-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110923074132/http://www2.cochrane.org/reviews/en/ab003281.html |url-status=dead }}</ref><ref name="pmid17723973">{{Cite journal|title=Acupressure for chemotherapy-induced nausea and vomiting: a randomized clinical trial |journal=Oncol Nurs Forum |volume=34 |issue=4 |pages=813–20 |year=2007 |pmid=17723973 |doi=10.1188/07.ONF.xxx-xxx |author1=Dibble SL |author2=Luce J |author3=Cooper BA |author4=Israel J |author5=Cohen M |author6=Nussey B |author7=Rugo H |author-separator=,}}</ref> ಇದರ ಬಗೆಗೆ 2008 ರಲ್ಲಿನ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಇನ್ನೊಂದರೊಂದಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿ ಗರ್ಭಧರಿಸುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಾದ IVF ನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಬಹುತೇಕ ಯಶಸ್ವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref name="pmid18258932">{{Cite journal|title=Effects of acupuncture on rates of pregnancy and live birth among women undergoing in vitro fertilisation: systematic review and meta-analysis |journal=BMJ |volume=336 |issue=7643 |pages=545–9 |year=2008 |pmid=18258932 |doi=10.1136/bmj.39471.430451.BE |author1=Manheimer E |author2=Zhang G |author3=Udoff L |author4=Haramati A |author5=Langenberg P |author6=Berman BM |author7=Bouter LM |author-separator=,}}</ref> ಕೆಲವು ಅಪವಾದವೆನ್ನುವಂತಹ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ವ್ಯಾಧಿ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಬೆನ್ನು ನೋವು;<ref name="pmid15674876">{{Cite journal |title=Acupuncture and dry-needling for low back pain |journal=Cochrane database of systematic reviews (Online) |volume= |issue=1 |pages=CD001351 |year=2005 |pmid=15674876 |doi=10.1002/14651858.CD001351.pub2 |url=http://www.cochrane.org/reviews/en/ab001351.html |display-authors=3 |author1=Furlan AD |author2=van Tulder MW |author3=Cherkin DC |author-separator=, |last4=Tsukayama |first4=H |last5=Lao |first5=L |last6=Koes |first6=BW |last7=Berman |first7=BM |last8=Furlan |first8=Andrea D |last9=Wang |first9=Ellen |access-date=2011-01-28 |archive-date=2011-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111017120709/http://www2.cochrane.org/reviews/en/ab001351.html |url-status=dead }}</ref><ref name="pmid15838072">{{Cite journal|title=Meta-analysis: acupuncture for low back pain |journal=Ann. Intern. Med. |volume=142 |issue=8 |pages=651–63 |year=2005 |pmid=15838072 |doi= |url=http://www.annals.org/cgi/reprint/142/8/651.pdf |format=PDF |author1=Manheimer E |author2=White A |author3=Berman B |author4=Forys K |author5=Ernst E |author-separator=,}}</ref> ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕತ್ತು ನೋವು <ref name="Trinh K">{{Cite journal|title=Acupuncture for neck disorders |journal=Spine |volume=32 |issue=2 |pages=236–43 |year=2007 |pmid=17224820 |doi=10.1097/01.brs.0000252100.61002.d4 |author1=Trinh K |author2=Graham N |author3=Gross A |author4=Goldsmith C |author5=Wang E |author6=Cameron I |author7=Kay T |author-separator=,}}</ref><ref>{{Cite journal |title=Acupuncture for neck disorders |journal=Cochrane Database of Systematic Reviews |year=2006 |issue=3 |doi=10.1002/14651858.CD004870.pub3 |url=http://www.cochrane.org/reviews/en/ab004870.html |display-authors=3 |author1=Trinh KV |author2=Graham N |author3=Gross AR |author-separator=, |pmid=16856065 |last4=Goldsmith |first4=CH |last5=Wang |first5=E |last6=Cameron |first6=ID |last7=Kay |first7=T |last8=Cervical Overview |first8=Group |volume=3 |pages=CD004870 |access-date=2011-01-28 |archive-date=2011-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110916162402/http://www2.cochrane.org/reviews/en/ab004870.html |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ತಲೆ ನೋವುಗಳಿಗಾಗಿ ಇದು ಸಫಲವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.cochrane.org/reviews/en/ab001218.html |title=The Cochrane Collaboration - Acupuncture for idiopathic headache. Melchart D, Linde K, Berman B, White A, Vickers A, Allais G, Brinkhaus B |publisher=Cochrane.org |date= |accessdate=2009-12-07 |archive-date=2011-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111104123359/http://www2.cochrane.org/reviews/en/ab001218.html |url-status=dead }}</ref> ಬಹುವಾಗಿ ಇನ್ನಿತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ <ref>ಕೊಹೆರೆನ್ ಕೊಲ್ಯಬರ್ಯಾಶನ್. [http://search.cochrane.org/search?q=acupuncture&amp;restrict=review_abstracts&amp;scso_colloquia_abstracts=colloquia_abstracts&amp;client=my_collection&amp;scso_evidence_aid=evidence_aid&amp;scso_review_abstracts=Cochrane_reviews&amp;lr=&amp;output=xml_no_dtd&amp;sub_site_name=Cochrane.org_search&amp;filter=0&amp;site=my_collection&amp;ie=&amp;oe=&amp;scso_newsletters=newsletters&amp;scso_cochrane_org=whole_site&amp;proxystylesheet=http%3A%2F%2Fwww.cochrane.org%2Fsearch%2Fgoogle_mini_xsl%2Fcochrane_org.xsl&amp;btnG=Search{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [Search all Cochrane reviews for "acupuncture"]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. 2010ರ ಜನವರಿ 23ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಇದರ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆ(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಧೂಮಪಾನ ಬಿಡಲು<ref>{{Cite web |url=http://www.cochrane.org/reviews/en/ab000009.html |title=Acupuncture and related interventions for smoking cessation |publisher=Cochrane.org |date= |accessdate=2009-12-07 |archive-date=2011-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111107093802/http://www2.cochrane.org/reviews/en/ab000009.html |url-status=dead }}</ref>)ಅಥವಾ ಈ ಸೂಜಿಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಇನ್ನಿತರ ರೋಗ ವಾಸಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಭುಜನೋವು<ref>{{Cite web |url=http://www.cochrane.org/reviews/en/ab005319.html |title=Acupuncture for shoulder pain |publisher=Cochrane.org |date=2005-04-20 |accessdate=2009-12-07 |archive-date=2008-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080425080055/http://www.cochrane.org/reviews/en/ab005319.html |url-status=dead }}</ref>) ಈ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಯಾವ ವಿಧಾನದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನರಮಂಡಲದ ನೆರಳು ಛಾಯಚಿತ್ರಣದೊಂದಿಗೆ ಗಮನಿಸಿರುವ ಸಂಶೋಧಕರು ಇದು ಯಾವ ರೀತಿ ಸಫಲವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.ಅಂಗಛೇದನದಂತಹ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಜಿಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಜಟಿಲವಾಗಿಸಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="pmid16136210">{{Cite journal |title=Investigating acupuncture using brain imaging techniques: the current state of play |journal=Evidence-based complementary and alternative medicine: eCAM |volume=2 |issue=3 |pages=315–9 |year=2005 |month=September |pmid=16136210 |doi=10.1093/ecam/neh110 |url=http://ecam.oxfordjournals.org/cgi/content/full/2/3/315 |accessdate=2007-03-06 |author1=Lewith GT |author2=White PJ |author3=Pariente J |author-separator=, |archive-date=2007-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070311211807/http://ecam.oxfordjournals.org/cgi/content/full/2/3/315 |url-status=dead }}</ref> ಕ್ವಾಕ್ ವಾಚ್ ಎಂಬ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ TCM ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಸಫಲತೆಯಲ್ಲಿನ ಅನುಮಾನಗಳಿಂದಾಗಿ ಅದರ ಯಶಸ್ಸುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Quackwatch">{{Cite web|url=http://www.quackwatch.org/01QuackeryRelatedTopics/acu.html |author=Stephen Barrett, M.D. |title=Be Wary of Acupuncture, Qigong, and "Chinese Medicine" |accessdate=2010-05-31}}</ref> ಅಲ್ಲದೇ [[ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆ|ವರ್ಲ್ಡ್ ಹೆಲ್ತ್ ಆರ್ಗೈನೈಜೇರ್]] (WHO),ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್(NIH),ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್(AMA)ಗಳು ಕೂಡಾ ಈ ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಮಾಡಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.aaom.org/default.asp?pagenumber=47494 |title=American Association of Acupuncture and Oriental Medicine: Home |publisher=Aaom.org |date=2009-11-12 |accessdate=2009-12-07 |archive-date=2006-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060412075128/http://www.aaom.org/default.asp?pagenumber=47494 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ama-assn.org/ama/no-index/about-ama/13638.shtml |title=AMA (CSAPH) Report 12 of the Council on Scientific Affairs (A-97) Full Text |publisher=Ama-assn.org |date= |accessdate=2009-12-07 |archive-date=2009-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090614085504/http://www.ama-assn.org/ama/no-index/about-ama/13638.shtml |url-status=dead }}</ref> ಇವೆಲ್ಲಾ ಗುಂಪುಗಳು ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಬಗೆಗಿನ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥನಿರೂಪಡೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ,ಆದರೂ ಇನ್ನೂ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆಗಬೇಕಿದೆ. ಆಗ 1997ರ NIH ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಬಗೆಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಯು ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದೆ: <blockquote> ...ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸುವ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಹೊರ ಬಂದಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ,ಪ್ರೌಢರ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಂತರ ನೋವು ನಿವಾರಣೆಗೆ,ರಾಸಾಯನಿಕ ರೋಗ ಜನಕಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಲ್ಲದೇ ದಂತ ರೋಗಕ್ಕೆ ಕುರಿತ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ನಂತರದ ಮತ್ತು ಪಿತ್ತೋದ್ರೇಕದ ಒಕರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಾಂತಿಗಳಿಗೆ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಫಲಕಾರಿಯೆನ್ನಿಸಿದೆ.ಅದೇ ರೀತಿಯಾದ ವ್ಯಸನಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾದವರು,ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುದವರಿಗೆ ಮರುವಸತಿ ಸಂದರ್ಭ,ತಲೆನೋವು,ಋತುಚಕ್ರದಲ್ಲಿನ ಸೀಳುಗಳು,ಟೆನ್ನಿಸ್ ಮೊಳಕೈ ಮುರಿತಕ್ಕೆ,ಫೈಬ್ರೊಮಿಲೆಗಿಯಾ,ಮೆಯೊಫೆಸಿಯಲ್ ನೋವು,ಮೂಳೆ-ಕೀಲು ಸಂದಿವಾತ,ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆನ್ನು ನೋವು,ಮಣಿಕಟ್ಟಿನ ಒಳಭಾಗದ ನೋವು,ಅಸ್ತಮಾ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಜಿಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಅನುಷಂಗಿಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬಹುದೆಂದು ಈ ಸಮಾವೇಶ ತನ್ನ ನಿರ್ಣಯ ಮಂಡಿಸಿತು. ಮುಂದಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಈ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಹೇಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಒದಗಿಸಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://consensus.nih.gov/1997/1997Acupuncture107html.htmConsensus |title=ಡೆವಲ್ಪ್ ಮೆಂಟ್ ಕಾನ್ ಫೆರೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಮೆಂಟ್ |access-date=2011-01-28 |archive-date=2020-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201025161442/https://consensus.nih.gov/1997/1997Acupuncture107html.htmConsensus |url-status=dead }}</ref> </blockquote> ====ಹರ್ಬಲಿಸಮ್ (ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ತತ್ವದ ಅಂಶ)==== ಔಷಧೀಯ ತತ್ವಾಧಾರಿತ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚೀನಿಯರ ಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಗಳು ಇನ್ನೂ ದೂರದಲ್ಲಿಯೇ ಇವೆ.ಚೀನಿಯರ ಮಾಚಿಪತ್ರೆ ಮರವು ಕಟುವಾಸನೆಯ ಇದು (''ಗಿಂಘಾವೊ'' ದಲ್ಲಿ ಔಷಧಿಗೆ ಬಳಸುವುದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಆರ್ಟಿಮಿಸಿನಿಯನ್ ನ ಪತ್ತೆಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.ಸದ್ಯ ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವದ್ಯಾಂತ ವ್ಯಸನಿಗಳ ಚಟ ಬಿಡಿಸುವ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಫಾಲಿಸಿಪಾರುಮ್ ನ ಕಲೆ ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಮತ್ತು [[ಮಲೇರಿಯಾ|ಮಲೆರಿಯಾ]] ತೊಲಗಿಸಲು ಈ ವಿಧಾನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ವಿರೋಧಿ ಔಷಧಿಯಾಗಿಸಲು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.{{Citation needed|date=December 2007}} ಚೀನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸುಮಾರು 200 ಚೀನೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಲೆರಿಯಾ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದರು.{{Citation needed|date=December 2008}} ಇನ್ನುಳಿದ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ನಾವು ''ಡಿಕೊರಾ ಫೆಬ್ರಿಫುಗಾ'' ಲೌರ್ ಮತ್ತು ''ಬಿಡೆನ್ಸ್ ಪಿಲೊಸಾ'' ಅದರಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರಿಫುಗೈನ್ ಗಳನ್ನು ಸಹ ಮಲೆರಿಯಾಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಮೂಲಿಕೆ ಅಂಶಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಇವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಷಯುಕ್ತಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ,<ref>ಎ ಪ್ರೊಮಿಸಿಸ್ ಆಂಟಿಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಅಂಡ್ ಆಂತಿಮಲೆರಿಯಲ್ ಅಕಂಪೊನಂಟ್ ಫ್ರಾಮ್ ದಿ ಲೀವ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಿಡೆನ್ಸ್ ಪಿಲೊಸಾ. ಪ್ಲಾಂಟಾ ಮೆದ. 2009;75:59-61</ref><ref>ಸಿಥೆಸಿಸ್ ಅಂಡ್ ಬಯೊಲಜಿಕಲ್ ಇವ್ಯಾಲೇಶನ್ ಆಫ್ ಫೆಬ್ರಿಫುಗಿನಾ ಅನಲಾಗ್ಯು ಆಸ್ ಪೊಟೆಶಲ್ ಆಂಟಿಮಲೆರಿಯಲ್ ಏಜೆಂಟ್ಸ್. ಬಯೊಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ &amp; ಮೆಡಿಸಿನಲ್ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ. 2009;17 13: 4496-502</ref> ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚೀನೀ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿಯ ಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಹಾರ ಮಿತವ್ಯಯ ಪೂರಕಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಇವುಗಳ ಪರಿಣಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ವಿವಾದಗಳಿವೆ.<ref>[4] ^ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸೊಸೈಟಿ. ಚೀನೀಸ್ ಹರ್ಬಲ್ ಮೆಡಿಸಿನ್. http://www.cancer.org/docroot/ETO/content/ETO_5_3x_Chinese_Herbal_Medicine.asp {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100303073809/http://www.cancer.org/docroot/ETO/content/ETO_5_3x_Chinese_Herbal_Medicine.asp |date=2010-03-03 }}</ref> ===ಸುರಕ್ಷತೆ=== ==== ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ==== ಅಕ್ಯುಪ್ರೆಸ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಸಮ್ಮತಿಸಲ್ಪಡುಬಹುದಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=September 2010}} ಹಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸೂಜಿಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದಾಗಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ವ್ಯಾಧಿಯಿಂದ ನರಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ನಂಜುಕಾರಕವಾಗಿದ್ದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=March 2008}}{{Citation needed|date=March 2008}} ಇಂತಹ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳು ವಿರಳವೆನಿಸಿದರೂ ಇನ್ನಿತರ ಔಷಧೋಪಚಾರಗಳಿಗಿಂತ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನಬಹುದು.ಇವುಗಳೂ ಸಹ ವೃತ್ತಿಪರರ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಈ ಅನಾಹುತಗಳು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.{{Citation needed|date=January 2008}} ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ನಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಳೇಟು ನೋವುಗಳು ಮತ್ತು ತಲೆ ಸುತ್ತುವಿಕೆ ಕಾಣಿಸಬಹುದು.{{Citation needed|date=September 2010}} ಕೆಲವು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಇದರ ವೃತ್ತಿನಿರತರಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ 2006 ರ ಒಂದು ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ "ಈ ಅಪಾಯಗಳು ವೃತ್ತಿಗಾರರ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ತರಬೇತು ಇಲ್ಲದ್ದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ವೃತ್ತಿ ಮಾಡುವವರು ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಕಾಲದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದದ್ದಾದರೆ ಇಂತಹ ಅನಾಹುತಗಳು ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.ಚೀನಿಯರ ಈ ಔಷಧಿ ವಿಜ್ಞಾನವು ಮುಂದುವರೆಯಬೇಕಾದರೆ ವೃತ್ತಿ ಮಾಡುವವರು ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ."<ref>{{Cite web |url=http://www.health.vic.gov.au/archive/archive2006/chinese/report/sumfind.htm |title=Towards a Safer Choice - The Practice of Traditional Chinese medicine In Australia - Summary of Findings |publisher=Health.vic.gov.au |date= |accessdate=2009-12-07 |archive-date=2010-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100105232521/http://www.health.vic.gov.au/archive/archive2006/chinese/report/sumfind.htm |url-status=dead }}</ref> ====ಅಲರ್ಜಿ==== ಚೀನಿಯರ ಕೆಲವು ಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಿಗಳು [[ಅಲರ್ಜಿ|ಅಲರ್ಜಿಕ್]] ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತವಲ್ಲದೇ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿಯೂ ಮಾರ್ಪಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಚೀನಿಯರ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸತತವಾಗಿ ಸೇವಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಪ್ರಮಾಣದ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಮರುಕಳಿಸಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ.ಇಂತಹವುಗಳು [[ಚೀನಾ]],[[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್]] ಮತ್ತು ತೈವಾನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿವೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವು ಸಾವುಗಳೂ ಸಹ ವರದಿಯಾಗಿವೆ.{{Citation needed|date=January 2008}} ಇಂತಹ ಸುಮಾರು ಸಾವುಗಳು ರೋಗಿಗಳ ಸ್ವಯಂ ವೈದ್ಯ ಹಾಗು ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ವಿಷಕಾರಿ ಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.{{Citation needed|date=January 2008}} ವತ್ಸನಾಭಿಯಂತಹ ಸಸ್ಯಗಳ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗದ ಭಾಗ ಅಥವಾ ಫುಜಿ ವಿಷಯುಕ್ತಕ್ಕೆ,ಇದಕ್ಕೆ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ವತ್ಸನಾಭಿ ಎಂಬ ಹಳದಿ ಹೂ ಬಿಡುವ ಈ ಚಳಿಗಾಲದ ಸಸ್ಯದ ಬಳಕೆ ಚೀನಾದ ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸಂಸ್ಕರಣ ಕೂಡಾ ತೀರ ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನ ಬಳಕೆಯು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ. ====ಜೀವಾಣು ವಿಷ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ==== ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜೀವಾಣು ವಿಷಕಾರಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಾರಿ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಿಷಕಾರಿ ಟ್ರೈಯೊಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಕಡುಬಣ್ಣದ ಸಿನಬಾರ್ (ಇದನ್ನು ಜುಶಾ,[[wikt:朱砂|朱砂 ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.]])ಇವುಗಳನ್ನು ಔಷಧಿಯ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ."ಅಂದರೆ ''ವಿಷ ತೆಗೆಯಲು ವಿಷದ ಪ್ರಯೋಗ'' ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು." ಸಂಸ್ಕರಣರಹಿತ ಮೂಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕಲಬೆರಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ ಅವು ಉದ್ದೇಶಿತ ಫಲಿತಾಂಶ-ಪರಿಣಾಮ ನೀಡದಿರಬಹುದು. ಚೀನಿಯರ ವಿವಿಧ ಮೂಲಿಕೆಗಳ ಸಂಸ್ಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ತರಲು ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ತಮ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಗೆ ಪೂರಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಚೀನಿಯರ ''ಫುಫಂಗ್ ಲುಹುಯಿ ಜಿಯಾನಂಗ್'' (复方芦荟胶囊) ಎಂಬ ಔಷಧಿಯು 11-13 ರಷ್ಟು ಪಾದರಸ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು UK ತನ್ನ ಮಾರಾಟದ ಶೆಲ್ಫ್ ಗಳಿಂದ ಜುಲೈ 2004 ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.nutraingredients.com/Regulation/MHRA-finds-contaminated-Chinese-Ayurvedic-medicines |title=MHRA finds contaminated Chinese, Ayurvedic medicines |publisher=Nutraingredients.com |date= |accessdate=2009-12-07}}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಚೀನಾದ ಮೂಲಿಕೆ ''ಮಾ ಹುಯಾಂಗ್'' (麻黄; ಹೊತ್ತಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುವ "ಕಡು ಹಳದಿ" ಎಲೆ)-ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಹೆಸರು ಎಫೆಡ್ರಾ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು 2004 ರಲ್ಲಿ ಫುಡ್ ಅಂಡ್ ಡ್ರಗ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ (FDA)ಬಳಕೆ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು.ಆದರೆ ಏಶಿಯನ್ ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಎಫೆಡ್ರಾದಿಂದ ತಯಾರಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ರದ್ದು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ರದ್ದತಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರಲ್ಲಿ ತೂಕ ಇಳಿಕೆಗೆ ಇದರ ಬಳಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದಾಗ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಏಶಿಯನ್ ಉಪಯೋಗದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಸಾಂಪದಾಯಿಕ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದಗೊಳಿಸಿದ ಎಫೆಡ್ರಾ ಬಳಸುವವರಿಗೆ ಅದು ಅಂತಹ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಈ ರದ್ದತಿ ವಿಷಯ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು FDA ದ ರದ್ದತಿಯನ್ನು 2006 ರಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಿತು.ಗ್ರಾಹಕರಿಗಾಗುವ ತೊಂದರೆ ಬಗ್ಗೆ 133,000 ಪುಟಗಳ ಸಾಕ್ಷಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು. ====ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ (ಗುಣಮಟ್ಟದ)==== ಚೀನಿಯರ ಈ ಮೂಲಿಕೆ ತಯಾರಿಕೆಗಳು ಒಂದು ಮಾತ್ರೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ದ್ರವ ಔಷಧಿಗಳ ವರೆಗೂ ಯಾವುದೇ ನಿಗದಿತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.ಯಾಕೆಂದರೆ,ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಕಲಬೆರಕೆ ಅಥವಾ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಯಾವ ಕಂಪನಿಯಾದರೂ ಸರಳವಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು.{{Citation needed|date=August 2010}} ====ನಾಮಾಂಕಿತ ಅಥವಾ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಅಭಿಧಾನ==== ಈ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ತಜ್ಞರು ಒಂದೇ ಮೂಲಿಕೆಗೆ ಆಯಾ ಸ್ಥಳೀಯತೆ, ಸಮಯ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಪಾಯಿಂಟ್ ಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಬಹುದಾಗಿದೆ.ವಿಭಿನ್ನ ಮೂಲಿಕೆ ಅಂಶಗಳು ಒಂದೇ ಹೆಸರನ್ನು ನಮೂದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಮಿರಾಬಿಲೈಟ್/ಸೊಡಿಯಮ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಡೆಕಾಹೈಡ್ರೇಟ್(芒硝) ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿ ಸೊಡಿಯಮ್ ನೈಟ್ರೇಟ್ (牙硝)ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ,<ref>{{Cite web |url=http://www.hkcccm.com/main.php?id1=164&id2=165 |title=香港容易混淆中藥 |publisher=Hkcccm.com |date= |accessdate=2009-12-07 |archive-date=2008-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080119212113/http://www.hkcccm.com/main.php?id1=164&id2=165 |url-status=dead }}</ref> ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗುವ ಸಂಭವವೂ ಇದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www3.news.gov.hk/ISD/ebulletin/tc/category/healthandcommunity/040503/html/040503tc05003.htm |title=¡u¨~µv¡v»P¡u¤úµv¡v¤Å²V²c¨Ï¥Î |publisher=.news.gov.hk |date=2004-05-03 |accessdate=2009-12-07 |archive-date=2009-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090602215609/http://www3.news.gov.hk/ISD/ebulletin/tc/category/healthandcommunity/040503/html/040503tc05003.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.info.gov.hk/gia/general/200405/03/0503212.htm |title=Chinese medicine Natrii Sulfas not to be confused with chemical Sodium Nitrite |publisher=Info.gov.hk |date=2004-05-03 |accessdate=2009-12-07}}</ref> ಕೆಲವು ಚೀನಿಯರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಉದಾಹರಣೆ ಇದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.100md.com/html/DirDu/2004/07/25/53/75/65.htm |title=âÏõͼÆ×-¿óÎïÀà(¿óÎïÀà) |publisher=100md.com |date= |accessdate=2009-12-07}}</ref> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ ವಿಕ್ಟೊರಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಚೀನೀಸ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ರಜಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಬೋರ್ಡ್ 2004 ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿತು.<ref name="autogenerated1">{{Cite web |url=http://www.cmrb.vic.gov.au/current-news/draft/CMRBDisPaperInternet.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-01-28 |archive-date=2009-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090327075501/http://www.cmrb.vic.gov.au/current-news/draft/CMRBDisPaperInternet.pdf |url-status=dead }}</ref> ==ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯದ ಔಷಧಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ== ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ TCM ಪದ್ದತಿ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿನ ಅಂತರವೆಂದರೆ,ಮುರಿದ ಎಲುಬಿನ ರೋಗಿಯೊಬ್ಬ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ) ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆತ ಚೀನಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಯವರನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ,ಆದರೆ ಇದು ಚೀನಾದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜನರು ಮೂಲಿಕೆ ವೃತ್ತಿಗಾರರ ಹತ್ತಿರವೇ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಚೀನಿಯರು ಮತ್ತಿತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೀನಿಯ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಕಾಣದೇ ಇದ್ದರೂ ಪಾಶ್ಚಿಮತ್ಯರ ಈ ಔಷಧಿಗಳೂ ಇಂದಿಗೂ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಕಠಿಣ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳಿಲ್ಲದೇ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಔಷಧಿಗಳಿಗೆ ಮೊರೆ ಹೋಗಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ [[ಆರೋಗ್ಯ]]ಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚೀನಿಯರು ತೀವ್ರತರವಾದ ಕರುಳುವಾಳ ಬೇನೆ, ಅಪೆಂಡಿಸಿಟಿಸ್ ಗೆ ತುತ್ತಾದಾಗ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವೈದ್ಯರಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.ಆದರೆ ಚೀನಿಯರ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅದು ಸಂಭವಿಸದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.ಚೀನೀ ಮೂಲಿಕೆಗಳಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ಸದೃಢವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಬೇಗ ಗುಣಮುಖರಾಗಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ವೈದ್ಯರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿಯನ್ನು {{Citation needed|date=April 2010}}ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಹಲವರು ತಮ್ಮ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.{{Citation needed|date=April 2010}} ಅದಲ್ಲದೇ ಕೆಲವು ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಚೀನಿಯ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರ ಔಷಧಿಗಳ ನಡುವೆ ಕೊಂಚ ಸಮಗ್ರತೆ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಶಾಂಘೈ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿನ ರೋಗಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ವಿವಿಧ ಪರಿಣತರ ತಂಡ ತಪಾಸಣೆ-ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.ಜೊತೆಗೇ ವಿಕಿರಣ,ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ,ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೂಲಿಕೆಯನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದ ವಿಕ್ಟೊರಿಯನ್ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ TCM ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ವರದಿ ನೀಡಿದೆ: {{quote|Graduates from TCM university courses are able to diagnose in Western medical terms, prescribe Western pharmaceuticals, and undertake minor surgical procedures. In effect, they practise TCM as a specialty within the broader organisation of Chinese health care.<ref>{{Cite web |url=http://www.health.vic.gov.au/archive/archive2006/chinese/report/8.htm |title=Towards a Safer Choice - The Practice of Traditional Chinese medicine In Australia - Education in Traditional Chinese Medicine 8.1 - 8.3.3 |publisher=Health.vic.gov.au |date= |accessdate=2009-12-07 |archive-date=2009-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090321070114/http://www.health.vic.gov.au/archive/archive2006/chinese/report/8.htm |url-status=dead }}</ref>}} ಇನ್ನುಳಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೀನಿಯರ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಪದ್ದತಿ ಇಲ್ಲ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲ್ರಿರುವ TCM ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವವರು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪದ್ದತಿಯನ್ನೂ ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ.ಅವರು ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನೂ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |url=http://www.health.vic.gov.au/archive/archive2006/chinese/report/4.htm |title=Towards a Safer Choice - The Practice of Traditional Chinese medicine In Australia - Risks Associated with the Practice of TCM - 4.1 - 4.6 |publisher=Health.vic.gov.au |date= |accessdate=2009-12-07 |archive-date=2009-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090614234601/http://www.health.vic.gov.au/archive/archive2006/chinese/report/4.htm |url-status=dead }}</ref> ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಾಸನವೊಂದನ್ನು ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.ನೊಂದಾಯಿತ ವೈದ್ಯವೃತ್ತಿನಿರತರಿಗೆ ಚೀನಿಯರ ಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿನ ವಿಷಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಈ ಕಾನೂನು ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸಲಿದೆ.<ref name="autogenerated1" /> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೀನಿಯರ ರೋಗ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪದ್ದತಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಗ್ಗದ್ದಾಗಿವೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಔಷಧಿಗಳೂ ಸುಲಭ ದರದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಆಧುನಿಕ TCM ವೃತ್ತಿನಿರತರು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ{{Citation needed|date=September 2010}} ಸದ್ಯ TCM ನಲ್ಲಿನ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಅದರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಮೂಲಿಕೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಔಷಧಿ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸಿವೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅರ್ಟೆಮಿಸಿನಿನ್ ಇದನ್ನು [[ಮಲೇರಿಯಾ|ಮಲೆರಿಯಾ]] ರೋಗಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ===ವಿರೋಧ=== ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಔಷಧಿಗಳ ಹಿನ್ನಲೆ ಇರುವ ಕೆಲವು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರು 19 ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಈ TCM ನ್ನು [[ಚೀನಾ]]ದಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಿತ್ತೊಗೆಯಲು ತಯಾರಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.{{Citation needed|date=January 2009}} ಟೀಕಾಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ TCM ನ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ದೊರೆತಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ TCM ನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂಬ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದವಾದರೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಔಷಧಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಅದರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ-ಔಷೋಧಪಚಾರವನ್ನು ಅನುಭವವನ್ನಾಧರಿಸಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು TCM ಗೆ ವಿರಳವಾಗಿ ಅಳವಡಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಸಫಲವಾಗಿಲ್ಲ. ಚೀನಾದ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು ಇನ್ನಿತರ ಔಷಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯದ ಆಲೊಪತಿಕ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಚೀನಾದ ಮೂಲಿಕೆಗಳು ರೋಗಿಯ ಕಾಯಿಲೆ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದು ಔಷಧಿ ನೀಡಿದ್ದರೂ ಅದು ಅಕೆಯ ಅಥವಾ ಆತನ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಗುಣಮಟ್ಟವನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದೇ ಮೂಲಿಕೆಯನ್ನು 100 ಅದೇ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ತುತ್ತಾದವರಿಗೆ ನೀಡುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರೆ,ಪಾಶ್ಕ್ಷ್ಹಿಮಾತ್ಯದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಡೇವಿಡ್ ಹಾಲ್ಲೆನ್ ಬರ್ಗ್ (2010),'ಎಪಿಸ್ಟೊಮೊಲಾಜಿಕಲ್ ಚಾಲೇಂಜಿಸ್ ಟು ಇಂಟಿ ಗ್ರೇಟಿವ್ ಮೆಡಿಸಿನ್, ಆನ್ ಆಂಟಿ-ಕೊಲೊನಿಯಲ್ ಪರಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ಆನ್ ದಿ ಕಾಂಬಿನೇಶನ್ ಆಫ್ ಕಾಂಪ್ಲಿಮೆಂಟರಿ/ಅಲ್ಟರ್ ಅನಿಟಿವ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಉಯಿತ್ ಬಯೊ ಮೆಡಿಸಿನ್',ಇನ್ ''ಹೆಲ್ತ್ ಸೊಸೈಟಿ ರಿವಿವ್'', Vol. 19(1), pp. 34 - 56, p. 46</ref> [[ಜಪಾನ್]] ನಲ್ಲಿ TCM ನ್ನು ಮಿಜಿ ರಿಸ್ಟೊರೇಶನ್ ನ ಅಳವಡಿಕೆ ನಂತರ ದೂರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ 1920 ರಲ್ಲಿಯ ಮೆರಿಡಿಯನ್ ಥೆರಪಿ ಚಳವಳಿ(''ಕೆರಕು ಚಿರ್ಯೊ'' ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ) ತನ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿ ಪದ್ದತಿ ಅದರಲ್ಲೂ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಜಪಾನೀ ವೈದ್ಯರು ಕಾಂಪೊವನ್ನು ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.ಇದು ಚೀನಿಯರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಿ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ ಶಾಂಗ್ ಹ್ಯಾನ್ ಲುನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=February 2007}} ಆದರೆ ಕಾಂಪೊ ವೃತ್ತಿನಿರತರು ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಆಚರಣೆಗೆ ತರುತ್ತಾರೆ,ಆದರೆ ಇದು TCM ನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ.ಯೊಸಿಯೊ ನಾಕತಾನಿ 1950 ರಲ್ಲಿ TCM ನಿಂದ ರಿಡೊರಕುವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು.ಇದು ವಿದ್ಯುತ ಆಘಾತ ನೀಡುವ ಮೂಲದ ಅದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿದೆ. ರೊಡೊರ್ಕು ಬಗ್ಗೆ ಜಪಾನಿನ ಒಸಕಾ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.{{Citation needed|date=September 2010}} ==ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು== [[File:Seahorse Skeleton Macro 8 - edit.jpg|thumb|upright|ಇಂತಹ ಒಣಪ್ರದೇಶವಾದ ಸಮುದ್ರ ತಟಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿಗಳ ಬೆಳೆಸುವುದು ವ್ಯಾಪಕ ವಿಧಾನ]] ಪ್ರಾಣಿ ಮೂಲದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ತಯಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ,ಇದು ಶಾಖಾಹಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಇದು ಗಮನ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಂದ ವೈದ್ಯರು ಹಲವು ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಕಾಣಲು ಅವರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವಿನಾಶದಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಜೀವ ಸಂಕುಲಗಳ ಬಳಕೆ TCM ನಲ್ಲಿ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.ಮಾಡೆರ್ನ್ ಮಟಿರಿಯಾ ಮೆಡಿಕಾಸ್ ಅಂದರೆ ಬೆನ್ಸಂಕಿ,ಕ್ಲಾವೆಯ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೊಗರ್ಸ್ ಸಮಗ್ರ ಚೀನಾದ ಮೂಲಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದು ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂತತಿ ಉಳಿವಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref name="Bensky_Clavey_Stoger">{{Cite book|title=Chinese Herbal Medicine Material Medica (3rd Edition)|last=Bensky, Clavey and Stoger|publisher=Eastland Press|year=2004}}</ref> "ಘೇಂಡಾ ಮೃಗಗಳ ಕೊಂಬುಗಳ ಬದಲಿ (ಕ್ಸಿ ಜಿಯಾವೊ犀角)ಇದನ್ನು "ರಕ್ತ ತಂಪು ಮಾಡಲು"ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಕೋಣದ ಕೊಂಬು (ಶುಯಿ ನಿಯು ಜಿಯಾವೊ/ 水牛角)ಬಳಸಬಹುದು.ಬಹುಶಃ 5CE ಇದರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ."ಕೊಂಬುವುಳ್ಳ ಮೇಕೆ ಮೇವು"(ಯಿನ್ ಯಾಂಗ್ ಹೌ/ 淫羊藿)ಅಲ್ಲದೇ ಸಸ್ಯವಾದ (ಎಪಿಮೆಡಿಯಮ್)ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯವೆಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=September 2010}} ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಅಕ್ರಮ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಕಳ್ಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟವು ನಿಯಮಿತವಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |author=Brian K. Weirum, Special to the Chronicle |url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2007/11/11/TR10T8RBN.DTL |title=Will traditional Chinese medicine mean the end of the wild tiger? |publisher=Sfgate.com |date=2007-11-11 |accessdate=2009-12-07 |archive-date=2009-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201170930/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fc%2Fa%2F2007%2F11%2F11%2FTR10T8RBN.DTL |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.newscientist.com/channel/life/endangered-species/dn3376 |title=Rhino rescue plan decimates Asian antelopes |publisher=Newscientist.com |date= |accessdate=2009-12-07}}</ref> ಆದರೆ ಹುಲಿಯ ಶಿಶ್ನವನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಷಂಡತನ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯಾವ ಮೂಲಿಕೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲೂ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿಲ್ಲ.{{Citation needed|date=December 2008}} ಆದರೂ, ಇವುಗಳ ಉಪಯೋಗ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ವಿನಾಶದಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾತ್ರಾ ಹುಲಿಗಳು ಇಂದೂ ಬೇಟೆಗಾರರಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿ ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.<ref> [http://www.traffic.org/home/2008/2/13/tiger-tiger-future-not-so-bright.html 2008 ರಿಪೊರ್ಟ್ ಫ್ರಾಮ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ]</ref> ಜನಪ್ರಿಯವಾದ "ಔಷಧೀಯ" ಈ ಹುಲಿಯ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಹುಲಿಯ ಶಿಶ್ನ,ಇದು ಪುರುಷತ್ವ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೇ ಹುಲಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳೂ ಇದಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|last=Harding |first=Andrew|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/from_our_own_correspondent/5371500.stm |title=Beijing's penis emporium |publisher=BBC News |date=2006-09-23 |accessdate=2009-12-07}}</ref><ref>ಬ್ರೌನ್, ಪಿ.''ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್.'' ಮಿಡಿಯಾ ಸ್ಟಾರ್ಮ್, LLC [http://mediastorm.org/0015.htm ಆನ್ಲೈನ್.]</ref> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೀನಿಯರ ಔಷಧಿಗಳ ದ್ರವಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕರಡಿಯ ಪಿತ್ತರಸ (ಕ್ಸಿಂಗ್ ಡಾನ್)ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರಾಣಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ಚೀನಾದ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲವು 1988 ರಲ್ಲಿ ಪಿತ್ತರಸ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.ಚಳಿಗಾಲಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಕರಡಿಗಳನ್ನು ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಲಾಗುತಿತ್ತು. ಸದ್ಯ ಕರಡಿಗಳ ಪಿತ್ತರಸ ತೆಗೆಯಲು ತೂರು ನಳಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಹಾಕಿ ರಸ ಹೊರ ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ,ಇದರಿಂದ ಕರಡಿಗಳ ಹತ್ಯೆಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಬಿದ್ದಂತಾಗಿದೆ.<ref> "治人病还是救熊命——对养熊“引流熊胆”的思考"南风窗. ನವೆಂಬರ್ 12, 2002</ref> ಆದರೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾದರಿಯ ಇದು ಪಿತ್ತರಸ ತೆಗೆಯುವಾಗ ಕರಡಿಯ ಉದರ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕರಳು ಇನ್ನಿತರ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನೋವುಕಾರಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಇದು ಕೆಲ ಕಾಲದ ನಂತರ ಪ್ರಾಣಿಯ ಸಾವಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ನಿಗಾ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರಿಂದ ಪಿತ್ತರಸವನ್ನು ಚೀನಾದ ಹೊರಗೆ ಬಳಸುವುದು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದ ಪಶುಗಳ ಮೂತ್ರಕೋಶಗಳು (ನಿಯು ಡಾನ್ / 牛膽 / 牛胆)ಈಗ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಶಿಫಾರಸ್ಸಾಗಿವೆ. ಔಷಧೀಯ ಬಳಕೆ ಇಂದು ಕಡಲತಟದ ಜೀವ ಸಂಕುಲದ ಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ಷೀಣಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಮೀನು ಇಂದು ಹಲವು ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಮೂಲಾಧಾರವಾದ ಜೀವಧಾತು ಆಗಿದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಸ್ತಮಾ, ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಗಡಸುತನ, ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹ, ಷಂಡತ್ವ, ತೈರಾಯ್ಡ್ ಅಸಮತೆ ಗಳು, ಚರ್ಮ ವ್ಯಾಧಿಗಳು, ಮುರಿದ ಎಲುಬುಗಳು, ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳು, ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಮೋದ್ದಿಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.pbs.org/wgbh/nova/seahorse/vincent.html |title=NOVA Online &#124; Kingdom of the Seahorse &#124; Amanda Vincent |publisher=Pbs.org |date= |accessdate=2009-12-07}}</ref> ಶಾರ್ಕ್ ಮೀನಿನ ರಸ ಕೂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಏಶಿಯಾದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು "ಉತ್ಕೃಷ್ಟ"ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಬಹು ಬೇಡಿಕೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/g/archive/2003/01/20/urbananimal.DTL |title=Shark Fin Soup: An Eco-Catastrophe? |publisher=Sfgate.com |date=2003-01-20 |accessdate=2009-12-07 |archive-date=2012-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120614142217/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=%2Fg%2Farchive%2F2003%2F01%2F20%2Furbananimal.DTL |url-status=dead }}</ref> ಆಮೆ ಮತ್ತು ಆಮೆ ಚಿಪ್ಪಿನ ಭಾಗವು ಔಷಧಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="guiban">{{Cite journal|url=http://www.bioone.org/doi/abs/10.2744/CCB-0747.1 |journal= Chelonian Conservation and Biology|volume= 8|issue=1|pages=11–18|year= 2009|doi= 10.2744/CCB-0747.1 |title=Unregulated Trade in Turtle Shells for Chinese Traditional Medicine in East and Southeast Asia: The Case of Taiwan |first1=Tien-Hsi|last1=Chen1|first2= Hsien-Cheh|last2= Chang2|first3= Kuang-Yang|last3= Lue|postscript=<!--None-->}}</ref> ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಮಾ ಶುಲ್ಕದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬರುವ-ಹೋಗುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವವೇ ಎಂದು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ.CITES-ನಿಗದಿ ಮಾಡಿದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವ ಜೈವಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="guiban" /><ref>{{Cite journal|url=http://www.google.com.au/url?sa=t&source=web&ct=res&cd=1&ved=0CAcQFjAA&url=http%3A%2F%2Fwww.nlfd.gov.tw%2Fch%2FMultiMedia_FileDownload.ashx%3Fguid%3D63482261-7d5a-4485-a6d7-c7084a898edc&ei=zpc5S_zLFpDusQOC0b2-BA&usg=AFQjCNFFmPa2Sc79X8miZQwRSBQ5sBaW6g&sig2=50rCJZCtNNfL2Nlm71JDYQ |last1=Lo|first1=Chi-Fang|first2= Y-R.|last2= Lin|first3= H-C. |last3=Chang|first4= J-H.|last4= Lin|year= 2006 |title= Identification of turtle shell and its preparations by PCR-DNA sequencing method |journal= Journal of Food and Drug Analysis|volume= 14|pages=153–158|postscript=<!--None-->}}</ref> ==ಉಪಕರಣ ವಿನ್ಯಾಸ/ಫಾರ್ಮ್‌ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್== [[File:Seattle-Chinese-pharmacy-4062.jpg|thumb|ಸೀಟಲ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಔಷಧಿ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿನ ಚೀನಾ ಔಷಧಿಗಳ ಕಪಾಟು]] TCM ಉದ್ಯಮವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವೃತ್ತಿಪರರು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.ಇದನ್ನು ಹುಡಿ ರೂಪ/ಅಥವಾ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಿಗೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಸಿದ್ದಪಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಕರಗಬಲ್ಲ ಸಣ್ಣ ಕಣಗಳು ಮತ್ತು ಮಾತ್ರೆಗಳ ರೂಪಗಳು ಆಯಾ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿನ ಔಷಧಿ ಸಮೀಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಸಾಚೆಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 675 [[ಸಸ್ಯ]] ಮತ್ತು ಫಂಗಿ ಮೂಲಿಕೆ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲದೇ ಸುಮಾರು 25 ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಸ್ಯ-ಜನ್ಯವಲ್ಲದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಾವುಗಳು, ಹಲ್ಲಿಗಳು, ಸಣ್ಣ ಕಪ್ಪೆಗಳು, ನೆಲಗಪ್ಪೆ, ಜೇನ್ನೊಣಗಳು, ಮತ್ತು ಎರೆ ಹುಳುಗಳು.ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ.{{Citation needed|date=September 2010}} ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== {{Portal|China|Medicine}} * ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧಗಳು * ''ಅಮೆರಿಕನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಚೈನೀಸ್ ಮೆಡಿಸಿನ್'' (ಜರ್ನಲ್) * [[ಆಯುರ್ವೇದ]] * ಚೀನಾದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮೂಲಿಕೆ ತಯಾರಿಕೆಗಳು * ಚೀನಾದ ಆಹಾರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ * ಚೀನಾದ ಮೂಲಿಕೆ ಶಾಸ್ತ್ರ * ಚೀನಾದ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಪಡೆದ ಔಷಧ * ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯ ಶಾಖೆಗಳು * ಕೆಲವು ಊಹಾತ್ಮಕವಾದ ವಿಷಯ ವಸ್ತುಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ * ಔಷಧೀಯ ಅಣಬೆ * ಔಷಧವಿಜ್ಞಾನ * ಚೀನಾ ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ * ಸಾಂಪ್ರಾದಾಯಿಕ ಕೊರಿಯನ್ ಔಷಧಿ * ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಂಗೊಲಿಯನ್ ಔಷಧಿ * ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು== {{Reflist|2}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{More footnotes|date=February 2010}} * ಬೆನೊವಿಜ್, ನಿಯಲ್ ಎಲ್. (2000) ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಪರಿತಿಕ್ರಿಯಾ ವರದಿಗಳು ಎಫೆಡ್ರೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಮೂಲಿಕೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು.''U.S.ನ ಫುಡ್ ಅಂಡ್ ಡ್ರಗ್ ಆಡ್ಮ್ನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಗೆ ಸಲ್ಲಿಕೆ.'' ಜನವರಿ, 1998. * ಚಾನ್, ಟಿ.ವೈ. ((2002). ಅಕೊನೈಟಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡ ಮೂಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷಸಂಯುಕ್ತ,ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್:ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಇದರ ಅಳತೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಉತ್ತೇಜಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ ''Drug Saf.'' 25:823–828. * ಚಾಂಗ್, ಸ್ಟೆವೆನ್ ಟಿ. <cite>ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಟಾವೊ</cite>; ಟಾವೊ ಲೊಂಗ್ವಿಟಿ; ISBN 0-942196-01-5 {ಸ್ಟೆವೆನ್T. ಚಾಂಗ್, ಸ್ಟೆವೆನ್{/1} * ಹೊಂಗೆ, ಎಲ್., ಹುವಾ, ಟಿ., ಜಿಮಿಂಗ್, ಎಚ್., ಲಿಯಾನಿಸ್ಕ್, ಸಿ., ನೈ, ಎಲ್., ವಿಯಾ, X., ವೆಂಟೊ, ಎಂ. (2003) ಪೆರಿವ್ಯಾಸ್ಕುಯ್ಲರ್ ಸ್ಪೇಸ್: ಪಾಸಿಬಲ್ ಅನಾಟೊಮಿಯಲ್ ಸಬ್ ಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಫಾರ್ ದಿ ಮೆರಿಡಿಯನ್. ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಕಾಂಪ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಅಂಡ್ ಅಲ್ಟರ್ ನೇಟಿವ್ ಮೆಡಿಸಿನ್. 9:6 (2003) pp851–859 * ಜಿನ್, ಗ್ಯಾನ್ಯುವನ್, ಕ್ಸಿಂಗ್, ಜಿಯಾ-ಜಿಯಾ ಅಂಡ್ ಜಿನ್, ಲೆಯ್:<cite>ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ರೆಫ್ಲೆಕ್ಸೊಲೊಜಿ ಆಫ್ ಆಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ಮೊಕ್ಸಿಬುಶನ್</cite>; ಬೀಜಿಂಗ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಪ್ರೆಸ್, ಬೀಜಿಂಗ್, 2004. ISBN 7-5304-2862-4 * ಕಾಪ್ಚುಕ್, ಟೆಡ್ ಜೆ., <cite>ದಿ ವೆಬ್ ದ್ಯಾಟ್ ಹ್ಯಾಜ್ ನೊ ವಿವರ್</cite>; ಕೊಂಗ್ ಡೊನ್ & ವೀಡ್; ISBN 0-8092-2933-1Z * ಮಾಸಿಸಿಯೊ, ಗಿಯೊನ್ನಿ, <cite>ದಿ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಆಫ್ ಚೀನೀಸ್ ಮೆಡಿಸಿನ್: ಎ ಕಂಪ್ರೆಸ್ಸಿವ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರಿಸ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಹೆರ್ಬಲಿಸ್ಟ್ಸ್</cite>; ಚರ್ಚಿಲ್ ಲಿವಿಂಗ್ಟನ್ ಸ್ಟೋನ್; ISBN 0-443-03980-1 * ನಿ, ಮಾವು-ಶಿಂಗ್,<cite>ದಿ ಯಲ್ಲೊ ಎಂಪೈಯರ್ಸ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್: ಎ ನಿವ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಲೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ನಿಜಿಂಗ್ ಸುವೆನ್ ಉಯಿತ್ ಕಮೆಂಟ್ರಿ</cite>; ಶಾಂಭಾಲಾ, 1995; ISBN 1-57062-080-6 * ಹಾಲಂಡ್, ಅಲೆಕ್ಸ್<cite>ವಾಯ್ಸಿಸ್ ಆಫ್ ಕಿ: ಆನ್ ಇಂಟ್ರಾಡಕಟರಿ ಗೈಡ್ ಟು ಟ್ರೆಡಿಶನಲ್ ಚೀನೀಸ್ ಮೆಡಿಸಿನ್</cite>; ನಾರ್ತ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಬುಕ್ಸ್, 2000; ISBN 1-55643-326-3 * {{Cite book |last=Needham |first=Joseph |year=2002 |url=https://books.google.com/?id=0-0tdqBr58cC&printsec=frontcover&dq=Celestial+Lancets. |title=Celestial Lancets|ref=harv |isbn=9780700714582}}ಉನ್ ಸ್ಕುಲ್ಡ್, ಪೌಲ್ ಯು.<cite>ಮೆಡಿಸಿನ್ ಇನ್ ಚೀನಾ: ಎ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಐಡಿಯಾಸ್</cite>;ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ಪ್ರೆಸ್,1985; ISBN 0-520-05023-1 * {{Cite book|last=Porkert |first=Manfred |title=The Theoretical Foundations of Chinese Medicine |publisher=MIT Press |year=1974 |isbn=0-262-16058-7 |ref=harv}} * ಕು, ಜೆಚೆಂಗ್, <cite>[http://www.cp1897.com.hk/html/profess/chime/essays/profess0403s02.htm ವ್ಹೆನ್ ಚೀನೀಸ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಮೀಟ್ಸ್ ವೆಸ್ಟ್ರರ್ನ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ - ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಅಂಡ್ ಐಡಿಯಾಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080625064347/http://www.cp1897.com.hk/html/profess/chime/essays/profess0403s02.htm |date=2008-06-25 }} (ಇನ್ ಚೀನೀಸ್)</cite>;ಜಾಯಿಂಟ್ ಪಬ್ಲಿಶಿಂಗ್(H.K.), 2004; ISBN 962-04-2336-4 * ಸ್ಕೆಡ್, ವೊಲ್ಕರ್,<cite>ಚೀನೀಸ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಇನ್ ಕಂಟೆಂಪೊರರಿ ಚೀನಾ:ಪ್ಲುರಲಿಟಿ ಅಂಡ್ ಸಂಥಿಸೆಸ್ </cite>; ಡ್ಯುಕ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2002; ISBN 0-8223-2857-7 * {{Cite book|last=Unschuld |first=Paul U. |title=Medicine in China: A History of Ideas |publisher=University of California Press |year=1985 |isbn=0-520-05023-1|ref=harv}} ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ== {{Wikiquote}} * ಸಿವಿನ್, ನಾಥನ್, ed. (2000). [https://books.google.com/books?id=zd0ZoL-tulgC&amp;dq=nathan+sivin&amp;client=firefox-a&amp;source=gbs_summary_s&amp;cad=0 ][https://books.google.com/books?id=zd0ZoL-tulgC&amp;dq=nathan+sivin&amp;client=firefox-a&amp;source=gbs_summary_s&amp;cad=0 ''ಔಷಧ'' ] (''ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸಿವಿಲೈಜೇಶನ್ ಇನ್ ಚೈನಾ,'' Vol. VI, ''ಬಯಾಲಜಿ ಅಂಡ್ ಬಯಲಾಜಿಕಲ್ ಟೆಕ್ನೊಲಾಜಿ,'' Part 6). ಕೇಂಬ್ರಿಜ್‌‌: ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್. 10-ISBN 0-521-63262-5; 13-ISBN 978-0-521-63262-1; [http://www.worldcat.org/wcpa/oclc/163502797 OCLC 163502797] {{Health in the People's Republic of China|state=expanded}} {{Traditional Medicine}} {{DEFAULTSORT:Traditional Chinese Medicine}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೈನೀಸ್ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಪರ್ಯಾಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಔಷಧಿ ಅಂಗಡಿ]] [[ವರ್ಗ:ಪೂರ್ಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನಾದ ಚಿಂತನೆ]] [[ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ]] ghbjechj8ru1g3bwi17mbyzwd6ubcp8 0 28051 1375410 1346645 2026-06-19T13:01:40Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375410 wikitext text/x-wiki {{ಯಂತ್ರಾನುವಾದ}} [[File:Grube Messel fg15.jpg|thumbnail|right|300px|ಮೆಸೆಲ್‌ ಪಿಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚಿಲುಮೆ ಬಾವಿ]] [[File:Artesian Well.png|thumb|right|300px|ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ತರದ ರಚನೆಯು ಚಿಲುಮೆ ಬಾವಿಯ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.]] [[File:Artesian Well (PSF).png|thumb|right|300px|ಚಿಲುಮೆ ಬಾವಿಯ ರೂಪ ರೇಶೆಗಳು]] [[File:Artesianwell.jpg|thumb|right|225px|ಪೈಪ್ ಹೊಂದಿರುವ ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ಚಿಲುಮೆ ಬಾವಿಗಳು]] :''ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನೀರಿನ ಮೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಮಹಾ ಚಿಲುಮೆ ಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ನೋಡಿ.'' ==ಇತಿವೃತ್ತ== *'''ಚಿಲುಮೆ ಜಲಮೂಲ''' ವೆಂದರೆ ಒಂದು ಪರಿಮಿತ ಜಲಮೂಲವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಧನಾತ್ಮಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಂತರ್ಜಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಾವಿಯಲ್ಲಿನ ಜಲಮೂಲದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ದ್ರವಸ್ಥಿತಿಯ ಸಮತೋಲನ ಬಿಂದುವನ್ನು ತಲುಪುವವರೆಗೆ ಏರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ [[ಬಾವಿ|ಬಾವಿಯನ್ನು]] '''ಚಿಲುಮೆ ಬಾವಿ''' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಒತ್ತಡವು ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದ್ದರೆ, ನೀರು ಭೂಮಟ್ಟವನ್ನು ಸಹಾ ತಲುಪಬಹುದಾಗಿದೆ. *ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಬಾವಿಯನ್ನು '''ಉಕ್ಕುವ ಚಿಲುಮೆ ಬಾವಿ''' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜಲಮೂಲ ಎಂದರೆ ಮರಳು ಮತ್ತು ಜಲ್ಲಿ, ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು, ಅಥವಾ ಮರಳುಶಿಲೆ ಮುಂತಾದ ನೀರನ್ನು ತನ್ನ ಮೂಲಕ ಹರಿಯ ಬಿಡುವ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಟ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ನೀರು ಅಲ್ಲಿ ಶೇಖರಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಚಿಲುಮೆ ಜಲಮೂಲವು ಅಪಾರಕ ಕಲ್ಲುಗಳು ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನ ನಡುವೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು ಇಂತಹ ಧನಾತ್ಮಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. *ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟವು ಅದರ ಮರುಪೂರಣ ವಲಯದಲ್ಲಿ [[ಬಾವಿ|ಬಾವಿಯ]] ಶಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಜಲಮೂಲಗಳ ಮರುಪೂರಣ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಜಲದ ಜಲಮೂಲಗಳು ಸುತ್ತಲಿನ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಅಗತ್ಯ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳೇ ಚಿಲುಮೆಗಳಾಗಬಹುದು. ಇದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೊಸತಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾದ ಎಣ್ಣೆ ಬಾವಿಗಳಂತೆ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ==ಹೆಸರಿನ ಮೂಲ== '''ಚಿಲುಮೆ ಬಾವಿಗಳಿಗೆ ಆರ್ಟೇಸಿಯನ್ ವೆಲ್ಸ್''' ಎಂಬ ಹೆಸರು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌]]ನ ಆರ್ಟೋಯಿಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಚಿಲುಮೆ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಕಾರ್ತೂಸಿಯನ್ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ೧೧೨೬ ರ ವರ್ಷದಿಂದ ತೋಡಿದ್ದರು.<ref>ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಗೈಸ್ ಆಂಡ್‌ ಜೊಸೆಫ್‌ ಗೈಸ್, ''ಕ್ಯಾಥಡ್ರೆಲ್, ಫೋರ್ಜ್ ಆಂಡ್ ವಾಟರ್ ವೀಲ್'' ಅಡಿಬರಹ- ’ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಆಂಡ್ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡ್ಲ್ ಏಜಸ್". ಹಾರ್ಪರ್, ಪೆರಿನಿಯಲ್, ೧೯೯೫ ISBN ೦-೦೬-೦೧೬೫೯೦-೧, ಪುಟ ೧೧೨.</ref> ==ಚಿಲುಮೆ ಬಾವಿಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು== ===ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ=== * ದ ಗ್ರೇಟ್ ಆರ್ಟೇಸಿಯನ್ ಬೇಸಿನ್ ಎಂಬುದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಆಳವಾದ ಚಿಲುಮೆ ಕಟ್ಟೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಇಡೀ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಖಂಡದ ೨೩% ಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ===ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ=== ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ, ಅವುಗಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಚಿಲುಮೆ ಬಾವಿಗಳಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಆರ್ಟೇಸಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರೆ ಚಿಲುಮೆ ಬಾವಿಗಳಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳೆಂದರೆ: * ಆಶ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ವಿಸ್ಕೊನ್‌ಸಿನ್ * ಬೀವರ್ ಕ್ರೀಕ್ ಪಾರ್ಕ್, ಹಿಲ್ ಕೌಂಟಿ, ಹಾವ್ರೆ, ಮೊಂಟಾನಾ * ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಬೆಲ್ಟ್‌ (ಪ್ರದೇಶ), ಅಲಬಾಮಾ * ಬೊಯಲಿಂಗ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್, ಪೆನ್‌ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ * ಬ್ರೌನ್ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ ಹೊಟೆಲ್‌, ಡೆನ್ವರ್, ಕೊಲರಾಡೊ * ಕ್ಯಾಂಪ್ ಲೆವಿಸ್, ನ್ಯೂಜರ್ಸಿ * ಕಾರ್ಮೆಲ್, ಇಂಡಿಯಾನಾ * ಚಟಾವಾ, ಮಿಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ * ಚೆಸ್ಟರ‍್ಟೌನ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ * ಡಲ್ಲಾಸ್, ಒರೆಗಾಂ * ಡಾಯ್ ರನ್, ಮಸ್ಸೂರಿ * ಇವಾಮೊರ್, ಗುಡ್ ಬಿ, ಲೂಸಿಯಾನಾ * ಫೌಂಟೇನ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌, ಮಿಚಿಗನ್ * ಗೇಜ್, ಒಕ್ಲಾಹಾಮಾ * ಗಿಲ್ಲಿಸ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್, ಟ್ರೌಟ್‌ಲೆನ್ ಕೌಂಟಿ, ಜಾರ್ಜಿಯಾ * ಹಿಕ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೆ, ಒಹಿಯೊ * ಜೆರೊಮ್, ಮಸ್ಸೂರಿ * ಕೆಂಟ್‌ವುಡ್, ಲೂಸಿಯಾನಾ * ಲಾ ಕ್ರಾಸ್ಸೆ, ವಿಸ್ಕಾಸಿನ್ * ಲೆಂಕ್ಸಿಂಗ್‌ಟನ್, ಕೆಂಟುಕಿ * ಲಾಂಗ್ ಐಲಂಡ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ * ಲಿನ್‌ವುಡ್, ವಾಶಿಂಗ್‌ಟನ್ * ಮೆಂಫಿಸ್, ಟೆನ್ನೆಸೆ * ಮೊನ್ಯುಮೆಂಟ್‌ ವ್ಯಾಲಿ, ಉಟಾ * ಒಲಂಪಿಯಾ, ವಾಶಿಂಗ್‌ಟನ್ * ಪಾಹ್‌ರುಂಪ್, ನೆವಾಡಾ * ಪಾಮ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ * ಪೊಟೊಮ್ಯಾಕ್, ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ * ಪ್ರಾಟ್‌ವಿಲೆ, ಅಲಬಾಮಾ * ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌, ಮೆಸ್ಸಾಚ್ಯುಸೆಟ್ಸ್ * ಸಾಲ್ಟ್ ಲೇಕ್ ಸಿಟಿ, ಉಟಾ * ಸಿಯೆರ್ರಾ ಮ್ಯಾಡ್ರೆ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ * ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್, ಫ್ಲೊರಿಡಾ, ಚಿಲುಮೆ ಕಾರಂಜಿಯಿರುವ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶ. * ಸಿಟ್ಕಾ, ಅಲಾಸ್ಕಾ * ಸ್ಮೋಕ್ ಹೋಲ್ ಕಾವರ್ನ್ಸ್, ಸೆನೆಕಾ ರಾಕ್ಸ್, ವೆಸ್ಟ್ ವರ್ಜಿನಿಯಾ * ಸೌತ್‌ ಡಕೊಟಾ (ಇದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಸ್ಸೂರಿ ನದಿಯ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದವಾಗಿವೆ. * ಟೆಲ್‌ಫೇರ್ ಕೌಂಟಿ, ಜಾರ್ಜಿಯಾ (ಕನಿಷ್ಠ ೫೦ ಬಾವಿಗಳು) * ವಾಶ್ ಬರ್ನ್, ವಿಸ್ಕಾಸಿನ್ * ವಾಟರ್‌ವ್ಲೈಟ್‌ ಮಿಚಿಗನ್ * ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ಟೌನ್, ಮೆಸ್ಸಾಚ್ಯೂಸೆಟ್ಸ್ * ವುಡ್‌ವರ್ಡ್, ಒಕ್ಲಾಹಾಮಾ ===ಕೆನಡಾ=== *ವೈಟ್‌ ರಾಕ್, ಬ್ರಿಟೀಶ್‌ ಕೊಲಂಬಿಯಾ. * ವಾಟರ್‌ಶೆಡ್ ಪಾರ್ಕ್, ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ * ಪೆಂಬರ್ಟನ್ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ * ಆರ್ನ್ಸ್, ಮ್ಯಾನಿಟೊಬಾ * ಟಿನಿ, ಒಂಟಾರಿಯೊ * ವಸಾಗಾ ಬೀಚ್, ಒಂಟಾರಿಯೊ * ಬ್ರೊಕ್‌ಟಾನ್, ಒಂಟಾರಿಯೊ, ಪ್ರಸ್ತುತ ವಾಕರ್‌ಟನ್ಸ್ ನೀರು ವಾಕರ್‌ಟನ್ ಟ್ರಾಜಿಡಿಯ ದಾರಿ ಹಿಡಿದಿದೆ. * ಟೆಸ್‌ವಾಟರ್, ಒಂಟಾರಿಯೊ * ಸ್ಟ್ರಾಟ್‌ಫರ್ಡ್, ಒಂಟಾರಿಯೊ * ಅರ್ಡೊಯ್ಸ್, ನೊವಾ ಸ್ಕೊಟಿಯಾ * ವೇ ಮೌತ್, ನೊವಾ ಸ್ಕೊಟಿಯಾ ===ಇಟಲಿ=== * ಅಕ್ವಿಲಿಯಾ, ಫ್ರ್ಯೂಲಿ ವೆನೆಜಿಯಾ, ಗಿಲಿಯಾ ===ಫಿಜಿ=== * ಯಕ್ವಾರಾ ವಾಲಿ, ವಿಟಿ ಲೆವು <ref>http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=೧೩೧೬೫೬೫೨೩{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ಸ್ಪೇನ್=== * ಸೆಲ್ಲಾ, ಟೆರ್ಯೂಲ್, ಅರಾಗಾನ್ ===ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌=== * ಟ್ರಾಫಲ್ಗರ್ ಸ್ಕ್ವೈರ್ ಚಿಲುಮೆಗಳು, [[ಲಂಡನ್]] (೧೮೪೪ ರಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೮೯೦ರ ವರೆಗೆ) ಈ ಬಾವಿಗಳು ಸುಮಾರು ೧೩೦ಮೀ. ಆಳವಾಗಿದ್ದವು. ===ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌=== * [[ಪ್ಯಾರಿಸ್|ಪ್ಯಾರಿಸ್‌]]ನ ಗ್ರೀನಿಲ್ಲೆ ಬಾವಿ(೧೮೪೧ ರಂದು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು) ಇದು ಸುಮಾರು ೬೦೦ಮೀ ಆಳವಿದೆ. * ಪಾಸ್ಸೀ ಬಾವಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ (೧೮೬೦ರಂದು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು) *ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ, ಓಲಂಪಿಯಾ ಬಿಯರ್ ಗಾಗಿ (ಟಮ್‌ವಾಟರ್, ವಾಶಿಂಗ್‌ಟನ್) ಚಿಲುಮೆ ಬಾವಿಯ ನೀರನ್ನೇ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಚಿಲುಮೆ ಮದ್ಯ ತಯಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಚಿಲುಮೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಸಹಾ ತನ್ನ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ, ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಚಿಲುಮೆ ನೀರು ಅಂದರೆ ಏನೆಂದು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ "ಚಿಲುಮೆಗಳ" ಗುಂಪುಗಳು ಈ ನೀರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref>ಕೆಲ್ಲಿ ಅಡ್ವರ್ಟೈಸಿಂಗ್‌ ಆಂಡ್‌ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್‌: [http://www.kelleyad.com/mktcasehist.htm ಒಲಂಪಿಯಾ ಬೀರ್ : ಎ ಗುಡ್‌ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್ ಎಕ್ಸಲರೇಟ್‌ ದಿ ಡೆತ್ ಆಫ್ ಬ್ರಾಂಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110113024523/http://www.kelleyad.com/mktcasehist.htm |date=2011-01-13 }} ಲಭ್ಯವಾದದ್ದು ೨೦೦೮.೧೧.೦೭.</ref> ಮದ್ಯ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಕಂಪನಿ ಕೊಂಡ ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಈ ಚಿಲುಮೆ ನೀರಿನ ಬಳಕೆ ನಿಂತು ಹೋಯಿತು, ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತು ಕೂಡಾ.<ref>ಬಿಯರ್ [[ಅಡ್ವೊಕೇಟ್]]‌: [http://beeradvocate.com/beer/profile/447/3906/?sort=high&amp;start=10 ಒಲಂಪಿಯಾ ಬಿಯರ್] ಲಭ್ಯವಾದದ್ದು ೨೦೦೮.೧೧.೦೭.</ref> *ಕೆನಡಾದ ಒಂಟಾರಿಯೋನ ಕ್ರೀಮೊರ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರೀಮೊರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಮದ್ಯ ಘಟಕವು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಮದ್ಯ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಿಲುಮೆ ಬಾವಿಯನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಕಂಪನಿಯ ಮಾಲೀಕರೊಬ್ಬರ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿರು ನೀರು ಕ್ರೀಮೊರ್ ಚಿಲುಮೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ೧೦,೦೦೦ಲೀ ಟ್ರಕ್ ಲೋಡ್‌ಗಳಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ಬಾವಿಯಿಂದ ಮದ್ಯ ಘಟಕ್ಕೆ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಟ್ರಕ್ ಲೋಡ್ ಒಂದು ಬಾರಿಯ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ. *ಓಲಂಪಿಯಾ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಉಳಿದ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಲುಮೆ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಎಚ್೨ಒಲಂಪಿಯಾ: ಚಿಲುಮೆ ವೆಲ್ ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ಸ್.<ref>"ಇಟ್ ಈಸ್ ಸ್ಟಿಲ್ ದಿ ವಾಟರ್" ಥರ್ಸ್‌ಸ್ಟನ್ ಕೌಂಟಿ ಪಿಯಡಿ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ - ಕನೆಕ್ಷನ್ಸ್‌, ಸಮರ್ ೨೦೦೯, ೩ ನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ನಂ.೩ - http://www.wpuda.org/PDF_files/Connections/Summer2009final.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111008232343/http://www.wpuda.org/PDF_files/Connections/Summer2009final.pdf |date=2011-10-08 }}</ref> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== * ಕುಡಿಯುವ ನೀರು * ದ್ರವ ಯಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ‌ * ಗ್ರೇಟ್‌ ಆರ್ಟಿಸಾನ್ ಬೇಸನ್ * ಹೈಡ್ರೊಜಿಯಾಲಜಿ * ಕ್ವಾನಟ್‌ * ಅಲ್ಫ್ರೆಡಿನೊ ರಾಂಪಿ ==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Artesian Aquifer}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭೂ-ಅಂತರ್‌ಪದರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನೀರು ಸರಬರಾಜು]] [[ವರ್ಗ:ಜಲಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ನೀರು ಬಾವಿ]] [[ವರ್ಗ:ಪರಿಸರ]] 2lduhkqj2o63y2yf6aazfzuqkyx71zr 0 28159 1375426 1347964 2026-06-19T22:03:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375426 wikitext text/x-wiki ಮಾನವ ಅಂತರಿಕ್ಷ ಯಾನದಲ್ಲಿ, ಒಂದು '''ಜೀವಾಧಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ''' ಅಂದರೆ ಒಬ್ಬ ಮಾನವ ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿರಲು ಎಡೆಗೊಡುವ ಸಲಕರಣೆಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು. U.S. ಸರ್ಕಾರದ ಅಂತರಿಕ್ಷ ಕಾರ್ಯಾಲಯ [[ನಾಸಾ|NASA]],<ref name="nasa200805">{{cite web |url=https://www.nasa.gov/centers/marshall/pdf/104840main_eclss.pdf |title=International Space Station Environmental Control and Life Support System |publisher=NASA |format=PDF |accessdate=11 December 2010 |archive-date=24 ನವೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101124101514/http://www.nasa.gov/centers/marshall/pdf/104840main_eclss.pdf |url-status=dead }}</ref> ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಅಂತರಿಕ್ಷ ಯಾನದ ಕಂಪನಿಗಳು '''ಪರಿಸರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ಜೀವಾಧಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ''' ಅಥವಾ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತರೂಪದ '''ECLSS''' ಪದವನ್ನು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ತಮ್ಮ ಮಾನವ ಅಂತರಿಕ್ಷ ಯಾನದ ಜೀವಿತೋದ್ದೇಶವನ್ನು ವಿವರಿಸುವಾಗ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web | url = http://science.nasa.gov/headlines/y2000/ast13nov_1.htm | title = Breathing Easy on the Space Station | publisher = NASA | access-date = 10 ಮಾರ್ಚ್ 2011 | archive-date = 21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080921141609/http://science.nasa.gov/headlines/y2000/ast13nov_1.htm | url-status = dead }}</ref> ಈ ಜೀವಾಧಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಗಾಳಿ, [[ನೀರು]] ಹಾಗೂ [[ಆಹಾರ]]ವನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು. ಅದು ದೇಹದ ಸರಿಯಾದ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹಾಗೂ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಲ್ಲ ಒತ್ತಡವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ದೇಹದ ವ್ಯರ್ಥ ಉತ್ಪನ್ನದ ಬಗೆಹರಿಸುವಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು. ವಿಕಿರಣ ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ-ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆಗಳಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜೀವಾಧಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಘಟಕಗಳು ಜೀವ-ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷೆಯ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಮಾನವ ಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಹಾಗೂ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಅಗತ್ಯೆಗಳು == ಅಂತರಿಕ್ಷ ಜೀವಿತೋದ್ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಗಾತ್ರದ ತಂಡ ಸದಸ್ಯನಿಗೆ ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸರಿಸುಮಾರು 5&nbsp;kg (ಒಟ್ಟು) [[ಆಹಾರ]], [[ನೀರು]], ಹಾಗೂ [[ಆಮ್ಲಜನಕ]]ದ ಅಗತ್ಯೆವಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೆ ಮೊತ್ತದ ವ್ಯರ್ಥ ಘನ, ವ್ಯರ್ಥ ದ್ರವ ಹಾಗೂ [[ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್|ಇಂಗಾಲ]]ನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತಾನೆ.<ref name="lss1">{{Cite | title=Space, Biology, and Medicine, vol. II: Life Support and Habitability|publisher=American Institute of Aeronautics and Astronautics|author=F.M. Sulzman & A.M. Genin|year=1994}}</ref> ಈ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳ ಸಮೂಹ ವಿಂಗಡನೆ ಈ ರೀತಿ ಇವೆ: 0.84&nbsp;kg ಆಮ್ಲಜನಕ, 0.62&nbsp;kg ಆಹಾರ ಹಾಗೂ 3.52&nbsp;kg ಸೇವಿಸಿದ ನೀರು, ಇವು ಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ 0.11&nbsp;kg ಘನ ವ್ಯರ್ಥಗಳು, 3.87&nbsp;kg ದ್ರವ ವ್ಯರ್ಥಗಳು ಹಾಗೂ 1.00&nbsp;kg ಇಂಗಾಲು ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಜೀವಿತೋದ್ದೇಶದ ನೇಮಕಾತಿಯ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟತೆಗೆ, ಈ ಮಟ್ಟಗಳು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮಟ್ಟದ ಕಾರಣ ಬದಲಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಸಮೂಹ ಸಮತೋಲನದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಗೆ ಸಹ ಸಂಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂತರಿಕ್ಷ ಜೀವಿತೊದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನೀರಿನ ಬಳಕೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಪಡಿಸಿದ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಕಾರಣ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನವಲ್ಲದ ಬಳಕೆಗಾಗಿ (ಅಂದರೆ ಸ್ವಯಂ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳು). ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಒಂದು ವಾರವನ್ನು ಮೀರಿದ ಜೀವಿತೋದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯರ್ಥ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಗೂ ಬಗೆ ಕೂಡ ಜೀವಿತೋದ್ದೇಶದ ಅವಧಿಯ ಅನುಸಾರ ಬದಲಾಗಬಹುದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಕೂದಲು, ಉಗುರುಗಳು, ಚರ್ಮದ ತೆಳುಚಕ್ಕೆಗಳು, ಹಾಗೂ ಇತರ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ವ್ಯರ್ಥಗಳು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ವಿಕಿರಣ, ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ, ಗದ್ದಲ, ಕಂಪನ, ಹಾಗೂ ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಂತಹ ಇತರ ಪರಿಸರದ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳು ಕೂಡ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಅಂಶಗಳಾಗುತ್ತಾವೆ, ಹೇಗಿದ್ದರೂ ಇವು ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ತಕ್ಷಣ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. == ವಾಯುಮಂಡಲ == ಆಮ್ಲಜನಕ, ನೀರಿನ ಹಬೆ ಹಾಗೂ ಇಂಗಾಲು ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‌ನ ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂತರಿಕ್ಷ ಜೀವಾಧಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘಟಕ ಅನಿಲದ ಆಂಶಿಕ ಒತ್ತಡವು ಒಟ್ಟು ಬ್ಯಾರೊಮೆಟ್ರಿಕ್ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ತನೂಕಾರಕಗಳ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ತ್ಯಜಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ (ಆಮ್ಲಜನಕವಲ್ಲದ ಇತರ ಅಂಶಗಳು, ಉದಾ, ನೈಟ್ರೊಜನ್ ಹಾಗೂ ಆರ್ಗೊನ್) ಒಟ್ಟು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ 21 kpaಗೆ ಇಳಿಸಬಹುದು, ಭೂಮಿಯ ವಾಯುಮಂಡಲದ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಆಂಶಿಕ ಒತ್ತಡ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ. ಇದು ಗಗನನೌಕೆ ನಿರ್ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹಗೂರವಾಗಿಸಬಹುದು, ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಬಹುದು ಹಾಗೂ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ತನೂಕಾರಕ ಅನಿಲಗಳ ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೆಲದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಒಟ್ಟು ಚಿಕ್ಕಕೋಣೆಯ ಒತ್ತಡ ಬಾಹ್ಯ ವಾಯುಮಂಡಲದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಮೀರಿಸಿರಬೇಕು; ನೋಡಿ ಅಪೊಲೊ 1. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚು ಆಧುನಿಕ ತಂಡಗಳ ಗಗನನೌಕೆಗಳು ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗಾಳಿ (ನೈಟ್ರೊಜನ್/ಆಮ್ಲಜನಕ) ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯವಾಹನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರೆಷರ್ ಸೂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಶುದ್ಧ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಸೂಟಿನ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳವಿಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಕನಿಷ್ಠ ಒತ್ತಡದ ಉಬ್ಬಿಸಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ. == ಜಲ == ಕುಡಿಯುವುದು, ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಇ.ವಿ.ಎ ಉಷ್ಣದ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಹಾಗೂ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಳಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು ನೀರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮನುಷ್ಯ ವಾಸಿಸುವ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಇನ್ನುವರೆವಿಗೂ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ನೀರನ್ನು ಕಾಯ್ದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ಪುನಃ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲಸವಾಗಬೇಕು. == ಆಹಾರ == ಜೀವಾಧಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹಲವು ಬಾರಿ ಒಳಾಂಗಣ ಗಿಡಗಳ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಕಟ್ಟದೊಳಗೆ ಹಾಗೂ/ಅಥವಾ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಹಲವುಬಾರಿ, ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅದು ಎಲ್ಲ (ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕಳೆದು ಹೋದ) ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಬಳಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹೀಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಶೌಚಗಳ ಮಿಶ್ರಗೊಬ್ಬರವಾಗಿಸುವಿಕೆ, ಇದು ವ್ಯರ್ಥ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು (ಮಲಮೂತ್ರಗಳು) ಮತ್ತೆ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ಹೀಗೆ ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳಲ್ಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆಗಳಿಂದ ಬಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಪುನಃ ಪದ್ಧತಿಯ ಬಳಕೆದಾರರು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಆವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ. == ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ನಿಯಂತ್ರಣ == NASA LOCAD (ಲ್ಯಾಬ್-ಆನ್-ಅ-ಚಿಪ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ಡೆವೆಲಪ್‌ಮೆಂಟ್) ಯೋಜನೆ ಬಹು-ಕಾಲದವರೆಗೆ ಬಳಸುವ ಗಗನನೌಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಕ್ರಿಮಿಗಳು ಹಾಗು ಅಣಬೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ಕೆಲವು ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://science.nasa.gov/headlines/y2007/11may_locad3.htm?list994055 |title=Preventing "Sick" Spaceships |publisher=NASA |access-date=10 ಮಾರ್ಚ್ 2011 |archive-date=20 ಜುಲೈ 2012 |archive-url=https://archive.today/20120720215939/http://science.nasa.gov/headlines/y2007/11may_locad3.htm?list994055 |url-status=dead }}</ref> == ಅಂತರಿಕ್ಷ ವಾಹನ ಪದ್ಧತಿಗಳು == === ಜೆಮಿನಿ, ಮರ್ಕ್ಯುರಿ, ಹಾಗೂ ಅಪೊಲೊ === === ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ === ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಗೆ, ECLSS ಶ್ರೇಣಿಯ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ತಂಡ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಇರಡಕ್ಕೂ ವಿಮಾನದ ಸರಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜೀವಾಧಾರಕಗಳನ್ನು NASA ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ''ಅಂತರಿಕ್ಷ ಉಲ್ಲೇಖ ಕೈಪಿಡಿ'' ECLSS ನ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಈ ಮುಂದಿನ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ತಂಡ ವಿಭಾಗದ ಚಿಕ್ಕ ಕೋಣೆಯ ಒತ್ತಡಿಕೆ, ಚಿಕ್ಕ ಕೊಣೆಯ ವಾಯು ಪುನರುಜ್ಜೀವನ, ಜಲ ತಣಿಚ ಕುಣಿಕೆ ಪದ್ಧತಿ, ಸಕ್ರೀಯ ಉಷ್ಣದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪದ್ಧತಿ, ಪೂರೈಕೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯರ್ಥ ನೀರು, ವ್ಯರ್ಥ ಸಂಗ್ರಹ ಪದ್ಧತಿ, ವ್ಯರ್ಥ ಜಲದ ತೊಟ್ಟಿ, ಗಾಳಿತಡೆ ಬೆಂಬಲ, ಬಾಹ್ಯಾವಾಹನದ ಸಂಚಾರ ಘಟಕಗಳು, ತಂಡದ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಪದ್ಧತಿ, ಹಾಗೂ ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಐಸೋಟೋಪು ಉಷ್ಣವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಉತ್ಪಾದಕ ತಂಪುಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ವಿಮಾನದ ಸರಕಿನ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಅನಿಲರೂಪದ ನೈಟ್ರೊಜನ್ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವುದು.<ref>{{cite web | url = http://spaceflight.nasa.gov/shuttle/reference/shutref/orbiter/eclss/ | title = HSF - The Shuttle: Environmental Control and Life Support System | publisher = NASA | access-date = 10 ಮಾರ್ಚ್ 2011 | archive-date = 5 ಜೂನ್ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110605125550/http://spaceflight.nasa.gov/shuttle/reference/shutref/orbiter/eclss/ | url-status = dead }}</ref> === ಒರಿಯನ್ ತಂಡದ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾದರಿ === ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಹೌಸ್ಟನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಲೊಕ್‌ಹೀಡ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಅವರಿಂದ ಒರಿಯನ್ ತಂಡ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾದರಿಯ ಜೀವಾಧಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.{{Citation needed|date=October 2010}} === ಸೊಯುಸ್ === ಸೊಯುಸ್ ಗಗನನೌಕೆಯ ಜೀವಾಧಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕೊಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಸ್ರೆಡ್‌ಸ್ಟ್ವ್ ಒಬೆಸ್ಪೆಚೆನಿಯ ಜಿಜ್ನಿಡೆಯೆಟೆಲ್ನೊಸ್ಟಿ (KSOZh).{{Citation needed|date=October 2010}} {{Expand section|date=June 2007}} === ಪ್ಲಗ್ ಆಂಡ್ ಪ್ಲೆ === ಪ್ಯಾರಗನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪೋರೆಷನ್ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಕ್ರ್ಯು ಟ್ರಾಂನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್-ಏರ್ ರಿವೈಟಲೈಸೆಷನ್ ಪದ್ಧತಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾದ (CCT-ARS) ಒಂದು ಪ್ಲಗ್ ಆಂಡ್ ಪ್ಲೆ ECLSS ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ<ref>{{cite web |url=http://www.paragonsdc.com/paragon_projects_09.php |title=Paragon Projects |date=January 2011 |publisher=Paragon |access-date=10 ಮಾರ್ಚ್ 2011 |archive-date=24 ಜೂನ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110624023144/http://www.paragonsdc.com/paragon_projects_09.php |url-status=dead }}</ref>, ಇದು ಭವಿಷ್ಯದ ಅಂತರಿಕ್ಷಯಾನಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು NASA ದ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಕ್ರ್ಯು ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಟ್ (CCDev) ಹಣವನ್ನು ಬಳಸಲು ಭಾಗಷಃ ಪಾವತಿ ಮಾಡಿದ.<ref>{{cite web |url=https://www.nasa.gov/offices/c3po/partners/paragon/index.html |title=Commercial Crew and Cargo Paragon CCDev |date=November 30, 2010 |publisher=NASA |access-date=21 ಜುಲೈ 2021 |archive-date=4 ಜೂನ್ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604133957/https://www.nasa.gov/offices/c3po/partners/paragon/index.html |url-status=dead }}</ref> == ಅಂತರಿಕ್ಷ ನಿಲ್ದಾಣ ಪದ್ಧತಿ == === ಅಂತರಿಕ್ಷ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ === === Mir === === ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣ === {{Main|ISS ECLSS}} ===ಬಿಗೆಲಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣ=== ಬಿಗೆಲೋ ಕಮರ್ಶಿಯಲ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್‌ನ ಜೀವಾಧಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಿಗೆಲೋ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಎಂಬ ಲಾಸ್‌ ವೇಗಾಸ್, ನೇವಾಡಾದ ಸಂಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಾಸಯೋಗ್ಯ ಸನ್‌ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಬಿಎ 330 ವಿಸ್ತಾರವಾಗಬಲ್ಲ ಗಗನನೌಕಾ ಮಾದರಿಗಳಿಂದ ಸ್ಪೇಸ್ ಸ್ಟೇಶನ್‌ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. {{As of|October 2010}}, "ಪರಿಸರ ಹಿಡಿತ ಮತ್ತು ಜೀವಾಧಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ(ECLSS) ಕುರಿತಾದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಎಂಬ ವರದಿಯನ್ನು ''ಸನ್‌ಡ್ಯಾನ್ಸರ್‌'' ಗಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="aw20101022">[http://www.aviationweek.com/aw/generic/story_channel.jsp?channel=space&amp;id=news/asd/2010/10/21/10.xml&amp;headline=Volunteers%20Test%20Bigelow%20Life-Support%20Gear ವಾಲಂಟಿಯರ್ ಟೆಸ್ಟ್‌ ಬೈಜ್‌ಲೊ ಲೈಫ್‌ ಸಪೋರ್ಟ್ ಗೀಯರ್‌ ]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''ಏವಿಯೇಷನ್ ವೀಕ್'', 2010-10-22, ದೊರಕಿದ್ದು 2010-10-23.</ref> == ಇ.ವಿ.ಎ ಪದ್ಧತಿಗಳು == ಗಗನ ನೌಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ (ಇ.ವಿ.ಎ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಪೇಸ್ ಸ್ಯೂಟ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳು ಸ್ವಯಂಪೂರ್ಣವಾದ ಗಗನನೌಕೆಯನ್ನೂ ಸಹಾ ಹೊಂದಿರಬಹುದು.{{Citation needed|date=October 2010}} === ಸ್ಪೇಸ್ ಸ್ಯೂಟ್‌ಗಳು === ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಪೇಸ್ ಸ್ಯೂಟ್‌ ಮಾದರಿಗಳೂ, ಯು.ಎಸ್. ಇಎಂಯು ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಓರ್ಲಾನ್‌, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಜೀವಾಧಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು (PLSSs), ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಒಂದು ಗಗನ ನೌಕೆಯ ನಾಭಿಯಿಂದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಪಡೆಯದೇ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸ್ಪೇಸ್ ಸ್ಯೂಟ್‌ ಜೀವಾಧಾರಕವಾಗಿರಲೇಬೇಕು, ಅದು ನಾಭಿಯ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ PLSS ನಿಂದಾಗಿರಬಹುದು.{{Citation needed|date=October 2010}} ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌== {{Portal| Spaceflight }} *ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ *ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಜೀವಾಧಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ *ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಇರುವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧೀ ಅಪಾಯಗಳು == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌ == {{reflist}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == * ಎಕಾರ್ಟ್‌, ಪೀಟರ್‌. ''ಸ್ಫೇಸ್‌ ಫ್ಲೈಟ್‌ ಲೈಫ್‌ ಸಪೋರ್ಟ್ ಆಂಡ್ ಬಯೋಸ್ಪೆರಿಕ್ಸ್''. ಟೊರಾನ್ಸ್, ಸಿಎ:ಮೈಕ್ರೊಕಾಸಮ್ ಪ್ರೆಸ್; 1996. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್‌ 0688168949 * ಲಾರ್ಸನ್, ವೈಲಿ ಜೆ. ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂಕ್, ಲಿಂಡಾ ಕೆ. ''ಹ್ಯೂಮನ್ ಸ್ಪೇಸ್‌ಫ್ಲೈಟ್‌: ಮಿಷನ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಆಂಡ್ ಡಿಸೈನ್‌''. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ಮೆಕ್‌ಗ್ರಾ-ಹಿಲ್‌:1. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್‌ 0688168949 * ರೀಡ್, ರೊನಾಲ್ಡ್ ಡಿ. ಆಂಡ್ ಕೌಲ್ಟರ್, ಗ್ರೆ ಆರ್.''ಫಿಸಿಯಾಲಜಿ ಆಫ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಫ್ಲೈಟ್‌'' -ಚಾಪ್ಟರ್ 5: 103-132 * ಎಕಾರ್ಟ್‌, ಪೀಟರ್ ಮತ್ತು ಡಾಲ್, ಸುಸಾನ್. ''ಎನ್ವಿರಾನ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಆಂಡ್ ಲೈಫ್‌ ಸಪೋರ್ಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್(ECLSS)'' - ಚಾಪ್ಟರ್ 17: 539-572. * ಗ್ರಿಫಿನ್, ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಎನ್, ಸ್ಪಾಂಪಿನಾಟೊ, ಪಿಲ್, ಆಂಡ್ ವೈಲ್ಡ್, ರಿಚರ್ಡ್ ಸಿ. ''ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾವೆಹಿಕ್ಯೂಲರ್ ಆಕ್ಟಿವಿಟಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್'' -ಚಾಪ್ಟರ್ 22: 707-738. * ವೈಲ್ಯಾಂಡ್‌, ಪೌಲ್‌ O., ''ಡಿಸೈನಿಂಗ್‌ ಫಾರ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್ ಇನ್ ಸ್ಪೇಸ್: ಆನ್ ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್ ಟು ಎನ್ವಿರಾನ್‌ಮೆಂಟಲ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಆಂಡ್‌ ಲೈಫ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್''. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರೊನಾಟಿಕ್ಸ್ ಆಂಡ್‌ ಸ್ಪೇಸ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್, ನಾಸಾ ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ ಆರ್‌ಪಿ-1324, 1994 ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌== * [http://science.ksc.nasa.gov/shuttle/technology/sts-newsref/sts_eclss.html ಎನ್‌ವಿರಾನ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಆಂಡ್‌ ಲೈಫ್‌ ಸಫೋರ್ಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್(NASA-KSC)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110526033945/http://science.ksc.nasa.gov/shuttle/technology/sts-newsref/sts_eclss.html |date=26 ಮೇ 2011 }} * [https://www.nasa.gov/vision/space/livinginspace/eclss_2007.html ಡೇಡಿಕೇಶನ್ ಆಂಡ್ ಪರ್‌ಸ್ಪಿರೇಷನ್ ಬ್ಯೂಲ್ಡ್ಸ್ ದಿ ನೆಕ್ಷ್ಟ್ ಜನರೇಷನ್ ಲೈಫ್ ಸಪೋರ್ಟ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ (NASA, Fall 2007)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918015937/https://www.nasa.gov/vision/space/livinginspace/eclss_2007.html |date=18 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 }} * [http://ocw.mit.edu/courses/aeronautics-and-astronautics/16-423j-aerospace-biomedical-and-life-support-engineering-spring-2006/ ಎರೋಸ್ಪೇಸ್ ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ಆಂಡ್ ಲೈಫ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (ಎಮ್‌ಐಟಿ ಓಪನ್‌ ಕೋರ್ಸ್ ವೇರ್ ಪೇಜ್‌-ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ 2006)] * [http://www.purdue.edu/dp/spaceclass/ ಸ್ಪೇಸ್‌ ಅಡ್ವಾನ್ಸಡ್ ಲೈಫ್ ಸಪೋರ್ಟ್(ಪರ್ಡ್ಯೂ ಕೋರ್ಸ್ ಪೇಜ್ -ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ 2004)]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110519121720/http://www.purdue.edu/dp/spaceclass/ |date=2011-05-19 }} * [http://advlifesupport.jsc.nasa.gov/ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಡ್ ಲೈಫ್‌ ಸಪೋರ್ಟ್‌ ಫಾರ್ ಮಿಷನ್ಸ್ ಟು ಮಾರ್ಸ್‌‍] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070715204221/http://advlifesupport.jsc.nasa.gov/ |date=15 ಜುಲೈ 2007 }} * [http://www.marsjournal.org/contents/2006/0005/files/rapp_mars_2006_0005.pdf ಮಾರ್ಸ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಡ್ ಲೈಫ್ ಸಪೋರ್ಟ್‌] * [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?cmd=Retrieve&amp;db=PubMed&amp;list_uids=12481808&amp;dopt=Abstract ಮಾರ್ಸ್ ಲೈಪ್‌ ಸಪೋರ್ಟ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌] * [http://oregonstate.edu/~atwaterj/als_mars.htm ಮಂಗಳನ ಮೇಲೆ ಜೀವಾಧಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070804184526/http://oregonstate.edu/~atwaterj/als_mars.htm |date=4 ಆಗಸ್ಟ್ 2007 }} {{DEFAULTSORT:Life Support System}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮಾನವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಮಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಮಾನದ ಭಾಗಗಳು]] 6p0gusasybxg8idb09vs2a0www6uh8d 0 28936 1375473 1350712 2026-06-20T07:37:45Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375473 wikitext text/x-wiki {{Cricket deliveries}} '''ದೂಸ್ರಾ''' ({{lang-ur|دوسرا}}, [[ಹಿಂದಿ|ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ]] दूसरा) ಎನ್ನುವುದು [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ]] ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರಾದ ಸಕ್ಲೇನ್ ಮುಷ್ತಾಕ್ ಅವರು ಅನ್ವೇಷಿಸಿದ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿನ ಆಫ್-ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲರ್ ಎಸೆಯುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಕಾರದ ಎಸೆತವಾಗಿದೆ.<ref name="saqlain_ireland">[http://content-uk.cricinfo.com/ci/content/story/236908.html ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಪರವಾಗಿ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಸಕ್ಲೇನ್] Cricinfo.com. ೨೦೦೭ ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೬ ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.</ref> [[ಉರ್ದೂ|ಉರ್ದು]] (ಮತ್ತು [[ಹಿಂದಿ|ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ]]) ಈ ಪದದ ಅರ್ಥವು "ಎರಡನೆಯದು", ಅಥವಾ "ಮತ್ತೊಂದು" ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.theage.com.au/news/sport/cricket/doosra-may-be-the-difference/2009/04/26/1240684339868.html ದೂಸ್ರಾ ಎನ್ನುವುದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿರಬಹುದು - ಕ್ರಿಕೆಟ್ - ಕ್ರೀಡೆ - theage.com.au]</ref> ಸಕ್ಲೇನ್ ಮುಷ್ತಾಕ್ ಅವರು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ದೂಸ್ರಾಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಎಸೆತಕ್ಕೆ "ತೀಸ್ರಾ" ಎಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದರರ್ಥ "ಮೂರನೆಯದು" ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ಬೌಲರ್‌ಗಳು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ದೂಸ್ರಾದ ವಿಫುಲವಾದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ದೂಸ್ರಾವನ್ನು ಬಳಸಿದ ಇತರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಆಟಗಾರರೆಂದರೆ ಶೋಯೆಬ್ ಮಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಸಯೀದ್ ಅಜ್ಮಲ್. ಇದನ್ನು ಬಳಸುವ ಇತರ ದೇಶದ ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಮುತ್ತಯ್ಯ ಮುರಳೀಧರನ್ ಮತ್ತು ಅಜಂತಾ ಮೆಂಡಿಸ್, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಜೊಹಾನ್ ಬೋಥಾ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಹರಭಜನ್ ಸಿಂಗ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ದೂಸ್ರಾ ಎನ್ನುವುದು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೊಸ ಪ್ರಕಾರದ ಎಸೆತವಾಗಿದೆ. ಸಕ್ಲೇನ್ ಮುಷ್ತಾಕ್ ಅವರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಯಾವುದೇ ಆಫ್ ಸ್ಪಿನ್ನರ್ ಈ ಲೆಗ್ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ತಿರುಗುವ ಎಸೆತವನ್ನು ಎಸೆಯದೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಇದರ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಶ್ರೇಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅವರ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆಫ್-ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲಿಂಗ್‌ನ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಗ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://content.cricinfo.com/pakistan/content/player/42628.html ಸಕ್ಲೇನ್ ಮುಷ್ತಾಕ್ - ಆಟಗಾರನ ವಿವರ]: '''Cricinfo.com''' ೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೭ ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು</ref> ಈ ಎಸೆತದ ಹೆಸರಿನ ಶ್ರೇಯವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಾಜಿ ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್ ಆದ ಮೊಯಿನ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರೇ ಸ್ಟಂಪ್‌ಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಮುಷ್ತಾಕ್ ಅವರಿಗೆ "ದೂಸ್ರಾ" (ಮತ್ತೊಂದು) ಅನ್ನು ಎಸೆಯಲು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಒಂದು ಪಂದ್ಯಗಳ ವೀಕ್ಷಕ ವಿವರಣೆಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಟೋನಿ ಗ್ರೇಗ್ ಅವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಈ ಪದವನ್ನು ಎಸೆತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪಂದ್ಯ ನಂತರದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಕಲೇನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ದೃಢಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_30-5-2004_pg3_6 |title=ಮೊಯ್ನ್ ಖಾನ್ ಪದವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು |access-date=2012-12-21 |archive-date=2011-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110607020738/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_30-5-2004_pg3_6 |url-status=dead }}</ref> ಈ ಮೂಲಕ ಪದವು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭಾಗವಾಯಿತು. ಇದೀಗ ದೂಸ್ರಾ ಎನ್ನುವುದು ಆಫ್ ಸ್ಪಿನ್ ಎಂಬ ಆಯುಧದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಂದು ಜನರು ೧೯೫೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್]] ತಂಡದ ಪರವಾಗಿ ಆಟವಾಡಿದ ಸೊನ್ನಿ ರಾಮಧಿನ್ ಅವರು ಚೆಂಡನ್ನು ಆಫ್-ಬ್ರೇಕ್ ಬೌಲರ್ ತರಹ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೂ ಎರಡೂ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ದೂಸ್ರಾದ ನೈಜ ಪ್ರವರ್ತಕರೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.sportsnnews.net/index.asp?ItemID=1164&pcid=6&cid=82&archive=yes |title=ಸೊನ್ನಿ ರಾಮದೀನ್ ಅವರು ದೂಸ್ರಾ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು |access-date=2021-08-10 |archive-date=2011-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718150554/http://www.sportsnnews.net/index.asp?ItemID=1164&pcid=6&cid=82&archive=yes |url-status=dead }}</ref> == ಕೌಶಲ್ಯ == ಚೆಂಡನ್ನು ಬೌಲರ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಫ್ ಬ್ರೇಕ್ ನಂತೆ ಅದೇ ರೀತಿಯಾದ ಕೈ ಬೆರಳಿನ ಚಲನೆಯಿಂದ ಎಸೆತವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಕೈ ಹಿಂಬದಿಯು ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ನತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿರುವಂತೆ ಮಣಿಕಟ್ಟನ್ನು ಬಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಆಫ್ ಬ್ರೇಕ್‌ಗೆ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಚೆಂಡಿಗೆ ಸ್ಪಿನ್ ಅನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಬಲಗೈ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್‌ಗೆ ಚೆಂಡು ಲೆಗ್ ಸೈಡ್ನಿಂದ ಆಫ್ ಸೈಡ್ಗೆ ಸ್ಪಿನ್ ಆಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ದೂಸ್ರಾ ಎನ್ನುವುದು ಆಫ್-ಸ್ಪಿನ್ನರ್‌ಗೆ ಲೆಗ್-ಸ್ಪಿನ್ನರ್‌ನ ಗೂಗ್ಲಿ/೧}ಗೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಲೆಗ್ ಸ್ಪಿನ್ನರ್‌ನ ಮಾಮೂಲಿ ಎಸೆತದ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಿನ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ದೂಸ್ರಾ ಎಸೆಯುವುದು ಎಡಗೈ ಬೌಲರ್‌ಗೆ (ಇವರ ಚಲನೆಯು ಆಫ್-ಸ್ಪಿನ್ನರ್‌ನಂತೆಯೇ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ) ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದು ಆಫ್‌ಸೈಡ್‌ನಿಂದ ಲೆಗ್‌ಸೈಡ್‌ಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಎಡಗೈ ಬೌಲರ್ ಆದ ರಂಗನಾ ಹರ್ತ್ ಅವರು ಈ ಎಸೆತವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಎ ತಂಡದ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಎಸೆದು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದರು.<ref>[http://content-uk.cricinfo.com/srilanka/content/player/49178.html ರಂಗನಾ ಹರ್ತ್]. ''Cricinfo.com.'' ೨೦೦೮-೦೪-೦೬ ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು</ref> ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಎಡಗೈ ಬೌಲರ್ ಆದ ಮಾಂಟೆ ಪನೇಸರ್ ಅವರು ದೇಶೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಈ ಎಸೆತವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.timesonline.co.uk/article/0,,2094-2300484,00.html |title=ಟೈಮ್ಸ್ ಆನ್‌ಲೈನ್: ದಿ ಬಿಗ್ ಇಂಟರ್‌ವ್ಯೂ: ಮಾಂಟಿ ಪಣೀಸರ್ |access-date=2011-04-16 |archive-date=2011-06-04 |archive-url=https://archive.today/20110604120213/http://www.timesonline.co.uk/article/0,,2094-2300484,00.html |url-status=dead }}</ref> == ಇತರ ಬೌಲರ್‌ಗಳು == ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಹಲವು ಇತರ ಆಫ್ ಸ್ಪಿನ್ನರ್‌ಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತೆರನಾದ ಯಶಸ್ಸುಗಳೊಂದಿಗೆ "ದೂಸ್ರಾ" ವನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿ, ಸಕ್ಲೇನ್ ಮುಷ್ತಾಕ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ವತಃ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಈ ಎಸೆತದ ಲಾಭ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಆಫ್-ಸ್ಪಿನ್ನರ್‌ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಚೆಂಡನ್ನು ಎಸೆದ ಆರೋಪಕ್ಕೆ (ಔಟ್ ಆದ ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ) ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಇವರಲ್ಲಿ : ಮುತ್ತಯ್ಯ ಮುರಳೀಧರನ್, ಹರಭಜನ್ ಸಿಂಗ್, ಸಯೀದ್ ಅಜ್ಮಲ್, ಶೋಯೆಬ್ ಮಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಜೊಹಾನ್ ಬೋಥಾ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಜಿ ವಾರ್ವಿಕ್‌ಷೈರ್ ಬೌಲರ್ ಆದ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಲೌಡನ್ ಅವರು ಎಸೆತ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಎಸೆದಂತೆ ಚೆಂಡಿನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮಧ್ಯದ ಬೆರಳು "ಚಲಿಸಿ" ಚೆಂಡನ್ನು ಲೆಗ್‌ಸೈಡ್‌ನಿಂದ ಆಫ್‌ಸೈಡ್‌ಗೆ ಸ್ಪಿನ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಕಾರದ ದೂಸ್ರಾದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸಹ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಲೌಡನ್ ಅವರು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಿರುದ್ಧ ೨೦೦೬ ರ ಜೂನ್ ೨೪ ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪರವಾಗಿ ಒಂದು ದಿನದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯದಿದ್ದರೂ ದೂಸ್ರಾ ಎಸೆತವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಚೆಂಡನ್ನು ಎಸೆದ ಯಾವುದೇ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಡ್ಯಾನ್ ಕುಲ್ಲೆನ್ ಅವರೂ ಸಹ ದೂಸ್ರಾ ಎಸೆತವನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥರಿದ್ದಾರೆಂದು ವದಂತಿಗಳಿವೆ. ಅಜಂತ ಮೆಂಡಿಸ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯದ ಬೆರಳಿನ ಚಲನೆಯ ಶೈಲಿಯ ದೂಸ್ರಾವನ್ನು ಬಳಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=nL9-D-Hp2GI&amp;feature=related ಅಜಂತಾ ಮೆಂಡಿಸ್ ಅವರು ಕೈಬೆರಳ ಚಲನೆಯ ದೂಸ್ರಾ]</ref> === ಮುತ್ತಯ್ಯು ಮುರಳೀಧರನ್ === ಮುರಳೀಧರನ್ ಅವರ ದೂಸ್ರಾವು ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] ಪ್ರವಾಸದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಬೌಲಿಂಗ್ ಚಲನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊಣಕೈಯಲ್ಲಿ ತೋಳಿನ ನಿಯಮಬಾಹಿರ ನೇರವಾಗಿಸುವಿಕೆಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪಂದ್ಯದ ರೆಫ್ರಿಯಾದ ಕ್ರಿಸ್ ಬ್ರಾಡ್ ಅವರು ಈ ಕುರಿತಂತೆ ಅಧಿಕೃತ ವರದಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಆನಂತರದ ಪರ್ತ್ನ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವೆರ್ಸ್ಟನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ಬಯೋಕೆಮಿಕಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮುರಳೀಧರನ್ ಅವರು ದೂಸ್ರಾ ಎಸೆಯುವ ಸಂರ್ದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತೋಳನ್ನು ೧೦ ಡಿಗ್ರಿಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇದು ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲರ್‌ಗಳಿಗೆ [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ|ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್]] ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದ ೫ ಡಿಗ್ರಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಆ ಬಳಿಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ದೂಸ್ರಾ ಬಳಕೆ ಮಾಡದಂತೆ ಮುರಳೀಧರನ್ ಅವರಿಗೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯು ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತು. ೨೦೦೪ ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ನಿಯಮ ಬಾಹಿರ ಬೌಲಿಂಗ್ ಶೈಲಿಯ ಕುರಿತಂತೆ [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ|ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್]] ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಬೌಲಿಂಗ್ ಚಲನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಹಲವು ಬೌಲರ್‌ಗಳು ನಿಜವಾಗಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ೨೦೦೫ ರ ಮೊದಲಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಐಸಿಸಿ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಬೌಲರ್ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿಗಳಷ್ಟು ತೋಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು, ಈ ಮೂಲಕ ಮುರಳೀಧರನ್ ಅವರ ದೂಸ್ರಾವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಎಸೆತವಾಯಿತು. ೨೦೦೬ ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಅವರ 'ನೋ ಬಾಲ್' ಕೂಗಿನ ಸದ್ದಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಮುರಳೀಧರನ್ ಅವರು ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವೆರ್ಸ್ಟನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಆ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ದೂಸ್ರಾ ಒಳಗೊಂಡು ಎಲ್ಲಾ ಎಸೆತಗಳು ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಯಿತು. === ಹರಭಜನ್ ಸಿಂಗ್ === [[File:Harbhajan Singh bowling.jpg|thumb|ನೆಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೌಲಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಹರಭಜನ್.]] ೨೦೦೪ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ತಂಡಗಳ ನಡುವೆ ಚಿತ್ತಗಾಂಗ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎರಡನೆಯ ಟೆಸ್ಟ್ ಬಳಿಕ ಪಂದ್ಯದ ರೆಫ್ರಿಯಾದ {2ಕ್ರಿಸ್ ಬ್ರಾಡ್{/2}, ಮೈದಾನದ ಅಂಪೈರ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು ಅಲೀಮ್ ದಾರ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕ್ ಬೆನ್ಸನ್, ಮತ್ತು ಟಿವಿ ಅಂಪೈರ್ ಮಹ್ಬುಬಾರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಅವರುಗಳು ಭಾರತದ ಬೌಲರ್ ಹರಭಜನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ದೂಸ್ರಾ ಎಸೆತದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ವರದಿಯೊಂದನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಇವರು ತೋಳನ್ನು ಐಸಿಸಿ ಮಿತಿಗೊಳಿಸಿದ ಹಂತದ ೫ ಡಿಗ್ರಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ ೧೦ ಡಿಗ್ರಿಗಳವರೆಗೆ ತೋಳವನ್ನು ನೇರಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ವರದಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>[http://content-aus.cricinfo.com/ci/content/story/210120.html ಕ್ರಿಕ್‌ಇನ್ಫೋ: ಚೆಂಡೆಸೆಯಲು ಹರಭಜನ್‌ಗೆ ಅವಕಾಶ]</ref> === ಶೋಯೆಬ್ ಮಲಿಕ್ === ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ತಂಡಗಳ ನಡುವಿನ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದ ಮೊದಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆಲ್-ರೌಂಡರ್ ಶೋಯೆಬ್ ಮಲಿಕ್ ಅವರ ವಿರುದ್ಧವೂ ಸಹ ದೂಸ್ರಾ ಎಸೆತದ ಕುರಿತಂತೆ ವರದಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಮುರಳೀಧರನ್ ಅವರಿಗೆ ನಡೆಸಲಾದ ಬಯೋಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಇವರಿಗೂ ಸಹ ನಡೆಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಶೋಯೆಬ್ ಮಲಿಕ್ ಅವರು ಆ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ಇತರ ಟೆಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬೌಲಿಂಗ್ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ದೂಸ್ರಾ ಎಸೆತವನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಚೆಂಡನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆಂಬ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಇತರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರಂತೆ, ಮಲಿಕ್ ಅವರು ಸಮರ್ಥ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ ಎಂದು ಮತ್ತು ಅವರು ಬೌಲಿಂಗ್ ಮಾಡದಂತೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಿದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್‌ನತ್ತ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಬಹುದೆಂದು ಕೆಲವು ಪರಿಣಿತರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟರು. ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್‌ಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ತಂಡದಿಂದ ಮಲಿಕ್ ಅವರನ್ನು ಹೊರಗಿಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಬೌಲಿಂಗ್ ವಿವಾದವು ಕಾರಣವಾಗಿರದೇ ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡದ ಪರ್ತ್ ಪಿಚ್‌ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಆಗಿತ್ತು. ಪರಿಹಾರಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ೨೦೦೫ ರ ಮೇನಲ್ಲಿ ಮಲಿಕ್ ಅವರು ಬೌಲಿಂಗ್‌ಗೆ ಮರಳಿದರು. ಆದರೆ ೨೦೦೫ ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಲ್ತಾನ್ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಥಮ ಟೆಸ್ಟ್ ಬಳಿಕ ಶಬ್ಬೀರ್ ಅಹ್ಮದ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮಲಿಕ್ ಅವರ ಶೈಲಿಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ೨೦೦೬ ರ ಮೇ ನಲ್ಲಿ ಮಲಿಕ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬೌಲಿಂಗ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೊಣಕಟ್ಟಿನ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಗಾದರು. ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತವು ಮಲಿಕ್ ಅವರ ಮಣಿಕಟ್ಟಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದು, ಮತ್ತು ಇದರ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಇವರ ಶೈಲಿಯು ಶಂಕಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಈ ಹಿಂದೆ ಮಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯು ವಾದವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅದು ಪುರಸ್ಕೃತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ೨೦೦೬ ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಲಿಕ್ ಅವರು ಆಟಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು ಮತ್ತು ಆದರೆ ಇನ್ನೆಂದೂ ದೂಸ್ರಾ ಎಸೆತವನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.<ref>[http://content-aus.cricinfo.com/ci/content/player/42657.html ಕ್ರಿಕ್‌ಇನ್ಫೋ: ಶೋಯೆಬ್ ಮಲಿಕ್]</ref> === ಜೊಹಾನ್ ಬೋಥಾ === ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಮೂರನೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದ ಬಳಿಕ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಜೊಹಾನ್ ಬೋಥಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ದೂಸ್ರಾ ಎಸೆತದ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೋಥಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದು, ೨ ವಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಆನಂತರ ಇವರ ಬೌಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ನಿಯಮ ಬಾಹಿರ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ ಇವರನ್ನು ಆಟವಾಡದಂತೆ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ೨೦೦೬ ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಯಿತು.<ref>[http://content-aus.cricinfo.com/ci/content/story/269136.html ಕ್ರಿಕ್‌ಇನ್ಫೋ: ಬೋಥಾ ಅವರ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಐಸಿಸಿ]</ref> ಆದರೆ ೨೦೦೯ ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಸರಣಿಯ ನಂತರ ಬೌಲಿಂಗ್‌ನ ಮರು-ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಇವರನ್ನು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.<ref>[http://content.cricinfo.com/rsavaus2009/content/current/story/399543.html ಶಂಕಿತ ಶೈಲಿಯ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಬೋಥಾ]</ref> ೨೦೦೯ ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ, ಬೋಥಾರವರಿಗೆ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿಗಳ ಮಿತಿಗಿಂತ ಮಿತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದ ದೂಸ್ರಾ ಎಸೆತವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಮತ್ತೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಾರದ ಎಸೆತಗಳನ್ನು ಎಸೆಯಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಯಿತು. == ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ದೂಸ್ರಾ ಬೋಧನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ನಿಷೇಧ == ೨೦೦೯ ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ಪಿನ್ ಕುರಿತ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ ಸ್ಪಿನ್ನರ್‌ಗಳಿಗೆ ದೂಸ್ರಾ ಅನ್ನು ಬೋಧಿಸದೇ ಇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಟೆಸ್ಟ್ ಸ್ಪಿನ್ನರ್‌ಗಳಾದ ಶೇನ್ ವಾರ್ನ್, ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗಿಲ್, ಜಿಮ್ ಹಿಗ್ಸ್, ಗೇವಿನ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸನ್, ಟೆರ್ರಿ ಜೆನ್ನರ್, ಪೀಟರ್ ಫಿಲ್ಫೋಟ್ ಮತ್ತು ಆಶ್ಲೆ ಮ್ಯಾಲೆಟ್ ಸೇರಿದ್ದರು. ಇವರ ಪ್ರಕಾರ, ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿ ದೂಸ್ರಾ ಎಸೆತವನ್ನು ಎಸೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಐಸಿಸಿಯು ಚಕ್ಕಿಂಗ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ನಿಯಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವವರೆಗೆ ಅದನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಬಾರ್ನೆಸ್ ಅವರು ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದಂತೆ<ref>[http://www.cricinfo.com/magazine/content/current/story/404772.html ದೂಸ್ರಾ ನಂತರದ ಜೀವನ | ಸ್ಪೆಶಲ್ಸ್ | ಕ್ರಿಕ್‌ಇನ್ಫೋ ನಿಯತಕಾಲಿಕ | Cricinfo.com]</ref> ಯುಡಬ್ಲೂಎ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಹಾಗೂ ಐಸಿಸಿ ಬಯೋಮೆಕ್ಯಾನಿಸ್ಟ್ ಕೂಡ ಆಗಿರುವ ಬ್ರೂಸ್ ಎಲ್ಲಿಯೋಟ್ ಅವರು ಬೆರಳಿನ ಸ್ಪಿನ್ನರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಯೊಂದನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. "ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಉಪಖಂಡದ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೌಲರ್‌ಗಳು ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿ ದೂಸ್ರಾವನ್ನು ಎಸೆಯಬಹುದು ಆದರೆ ಶ್ವೇತವರ್ಣದ ಅಥವಾ ಕಾಕಸಸ್ ಬೌಲರ್‌ಗಳು ಅಲ್ಲ." ಇದರ ನಂತರವೂ, ಮೊದಲ ದರ್ಜೆಯ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದ ವೇಳೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಜೇಸನ್ ಕ್ರೇಜಾ ರವರು ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಉಸ್ಮಾನ್ ಖ್ವಾಜಾರವರಿಗೆ ಚೆಂಡನ್ನು ಎಸೆದರು.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=miY4CnYXIaI ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ದೂಸ್ರಾದೊಂದಿಗೆ ಖ್ವಾಜಾಗೆ ಬೌಲ್ ಮಾಡಿದ ಕ್ರೇಜಾ]</ref> == ತೀಸ್ರಾ == ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ, ದೂಸ್ರಾದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಸಕ್ಲೇನ್ ಮುಷ್ತಾಕ್ ಅವರು ತಾವು ತೀಸ್ರಾ ಎಂಬ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆಯ ಎಸೆತವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದು ಟಾಪ್ ಸ್ಪಿನ್ನರ್ ಓರ್ವರು ಆಫ್ ಸ್ಪಿನ್ನರ್‌ನಂತೆ ರೂಪ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿರುವಂತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>[http://www.rediff.com/cricket/2004/mar/24saq.htm 'ತೀಸ್ರಾ' ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಲೇನ್]</ref> ಅದನ್ನು ಅವರು ಐಸಿಎಲ್ ಪಂದ್ಯಗಳ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌ == {{Reflist|2}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಶಬ್ದಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಎಸೆತಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್]] qpoy0cvd2siwv1lrnhvjtz8kjeqg5rp 0 29575 1375483 1351505 2026-06-20T09:48:58Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375483 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name = Mian Mohammad Nawaz Sharif<br />{{lang|ur|میاں محمد نواز شریف}} |image = Nawaz Sharif profile.jpg |office = [[Prime Minister of Pakistan]] |president = [[Farooq Leghari]]<br />[[Wasim Sajjad]] |term_start = 17 February 1997 |term_end = 12 October 1999 |predecessor = [[Benazir Bhutto]] |successor = [[Pervez Musharraf]] |president2 = [[Ghulam Ishaq Khan]] |term_start2 = 26 May 1993 |term_end2 = 18 July 1993 |predecessor2 = [[Balakh Sher Mazari]] <small>(Acting)</small> |successor2 = [[Moeenuddin Ahmad Qureshi]] <small>(Acting)</small> |president3 = [[Ghulam Ishaq Khan]] |term_start3 = 6 November 1990 |term_end3 = 18 April 1993 |predecessor3 = [[Ghulam Mustafa Jatoi]] <small>(Acting)</small> |successor3 = [[Balakh Sher Mazari]] <small>(Acting)</small> |birth_date = {{bda|1949|12|25|df=y}} |birth_place = [[Lahore]], [[Dominion of Pakistan|Pakistan]] |death_date = |death_place = |party = [[Pakistan Muslim League (N)|Pakistan Muslim League-Nawaz]] |alma_mater = [[Government College University]]<br />[[University of the Punjab]] |religion = [[Islam]] }} '''ಮಿಯಾ ಮಹಮ್ಮದ್ ನವಾಜ್ ಶರೀಫ್ ''', ([[ಪಂಜಾಬಿ]], {{lang-ur|میاں محمد نواز شریف}}) (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೫, ೧೯೪೯ರಂದು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು) ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದು ಎರಡು ಬಾರಿ [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]]ದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ(ನವೆಂಬರ್೧೯೯೦-ಜುಲೈ೧೯೯೩ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೭-ಅಕ್ಟೋಬರ್೧೯೯೯). ಇವರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ (ಎನ್) ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೮೫ರಿಂದ ೧೯೯೦ ರವರೆಗೆ ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಇತ್ತೆಫಾಕ್ ಗ್ರುಪ್ ಎಂಬ ಖಾಸಗಿ ಸ್ಟೀಲ್ ಮಿಲ್‌ ಉದ್ಯಮದ ಒಡೆಯರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರೊಬ್ಬ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸೈನ್ಯವು ಇವರಿಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಡ ಹಾಕಿದ್ದರಿಂದ ಇವರ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯು ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದ್ದಾಗಿತ್ತು. ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಅಗಾಧವಾದ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಅವಧಿಗಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಇವರು ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅಣು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೊದಲ ಅಣು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿದರು.<ref>ಜಗತ್ತು:[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/monitoring/102445.stm ನವಾಜ್ ಶರೀಫ಼ರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಭಾಷಣ], ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್, ೨೮ ಮೇ ೧೯೯೮</ref> ೧೯೯೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರ್ವೇಜ್ ಮುಶ್ರಫ್‌ರವರು ಧಿಡೀರ್ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿ ಇವರನ್ನು ಸ್ಥಾನಭ್ರಷ್ಟರನ್ನಾಗಿಸಿದರು. ಬಲವಂತದಿಂದ ಹೊರದಬ್ಬಲ್ಪಟ್ಟ ೮ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ಸಾದರು. ಮುಶ್ರಫ್‌ ನಂತರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಅವರು ಸೂಕ್ತವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ ಇಫ್ತಿಕರ್ ಮಹಮ್ಮದ್ ಚೌಧರಿ ಅವರು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಇವರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಇವರ ಕುಟುಂಬದ ಮೂಲವು ಹೀರಾ ಮಂಡಿ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿದ್ದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗಾಗಿ ಲಾಹೋರ್‌ಗೆ ತೆರಳಿತ್ತು.<ref>[http://www.dnaindia.com/world/report_sharifs-ancestral-home-awaits-a-favourite-son_1135878 ]. ''dnaindia.com.'' ೩೦ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೨೦೦೭ರಂದು ಪಡೆದಿದ್ದು.</ref> ಇವರ ಕುಟುಂಬ ಕೂಡ ತಾವು ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಯ ಸೋಫಿಯನ್ ಮೂಲದವರೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>[http://pakistanherald.com/Profile/Mian-Muhammad-Nawaz-Sharif-7 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110621050939/http://pakistanherald.com/Profile/Mian-Muhammad-Nawaz-Sharif-7 |date=2011-06-21 }}.''pakistanherald.com..''. ೨೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧ ರಂದು ಪಡೆದಿದ್ದು.</ref> ಇವರು ರಾಷ್ಟ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮರು ವರ್ಷ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೫, ೧೯೪೯ರಂದು ಜನಿಸಿದರು, ಗುಜರಿ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕುಟುಂಬ ಇವರದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿಗೆ ಇವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪಂದಿರು ಲಾಹೋರ್‌ನ ಲಾಂಡಾ ಬಜಾರ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಇತ್ತೆಫಾಕ್ ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ಟೀಲ್ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಲಾಹೋರ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಆಂಥೋನಿ ಶಾಲೆಗೆ ದಾಖಲಾದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇವರ ಅಣ್ಣ ಶಹಬಾಜ್ ಶರೀಫ್ ಜೊತೆಗೆ ಲಾಹೋರ್‌‌ನ ಮೊಘಲ್‌ಪುರದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ರೇಲ್ವೆ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಇವರಿಬ್ಬರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ೧೯೬೪ ಮತ್ತು ೧೯೬೫ ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಪಾಸಾದರು. ನವಾಜ್ ಶರೀಫ್ ಲಾಹೋರ್‌ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಪೂರಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಲಾಹೋರ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಂಜಾಬ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಲಾ ಕಾಲೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಪದವಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. == ವ್ಯಾಪಾರಿ ಉದ್ಯಮ: ಇತ್ತೆಫಾಕ್ ಗ್ರುಪ್ == ಇವರು ಇತ್ತೆಫಾಕ್ ಗ್ರುಪ್‌ನ ಜಂಟಿ ಒಡೆಯರಾಗಿದ್ದರು. ಇತ್ತೆಫಾಕ್ ಗ್ರುಪ್‌ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಲಾಹೋರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಇತ್ತೆಫಾಕ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅಕಾಡಮಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲು ನೆರವು ನೀಡಿದರು, ಇಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜಾತ್ಯತೀತ ತರಬೇತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಶರೀಫ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಧರ್ಮ ಆಚರಿಸುವ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದು, ಮುಸ್ಲಿಂನ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥ ಕುರಾನ್‌ನ್ನು ಸೆಕೆಂಡರಿ ಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ಕಡ್ಡಾಯ ವಿಷಯವಾಗಿ ಕಲಿಸಲು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ರೇಲ್ವೆ ವಿರುದ್ಧ ಕರಾಚಿ ನಡುವಿನ ಮೊದಲ ದರ್ಜೆಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಇವರ ಸ್ಕೋರ್ ಸೊನ್ನೆ. ರಕ್ತ ಸಂಬಂಧಿಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಕಬ್ಬಿಣ ಎರಕ ಹೊಯ್ಯುವ ಕಾರ್ಖಾನೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಜುಲ್ಫಿಕರ್ ಅಲಿ ಭುಟ್ಟೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಮತ್ತೆ ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ ಲಾಹೋರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಇತ್ತೆಫಾಕ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಶರೀಫ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಜಿಯಾ-ಉಲ್-ಹಕ್ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತೆ ಮರಳಿ ಬಂದಿತು. ೧೯೯೦ರಿಂದ ಇತ್ತೆಫಾಕ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ, ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಉತ್ಪನ್ನವು $೧೬ ಇತ್ತು. ಈಗ ಇದರ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯವು $೪೫೦ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಒಡೆತನದ ಸ್ಟೀಲ್ ಮಿಲ್, ಇತ್ತೆಫಾಕ್ ಫೌಂಡರೀಸ್ (ಪ್ರೈ) ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಎಂಟು ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಟೆಕ್ಸ್‌ಟೈಲ್ ಫಾಕ್ಟರಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಶರೀಫ್‌ರ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭ $೪ ಬಿಲಿಯನ್‍ಗಳು. ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿದ್ದು, ಇತ್ತೆಫಾಕ್ ಗ್ರುಪ್‌ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಉದ್ಯಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದೆ. ಇದು ಶರೀಫ್ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ ಹಾಗೂ ಉಳಿದ ವ್ಯವಹಾರ ಉನ್ನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯ್ತು. == ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಆರಂಭ == ೧೯೮೦ರಿಂದಲೂ ಸೈನ್ಯದ ಆಡಳಿತದ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮಹಮ್ಮದ್ ಜಿಯಾ-ಉಲ್-ಹಕ್‌ರವರ ಜೊತೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ರಹೀಮುದ್ದೀನ್ ಖಾನ್ ಜೊತೆಗೆ ಮೈತ್ರಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಐಎಸ್‌ಐ ಪ್ರಧಾನ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಹಮೀದ್ ಗುಲ್‌]] ಜೊತೆಗೂ ನಂಟು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಇವರು ಶರೀಫ್‌ರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಇಸ್ಲಾಮಿ ಜಮ್ಮೂರಿ ಇತ್ತೇಹಾದ್ ಎಂಬ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ರಾಜಕೀಯ ಮೈತ್ರಿ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು.{{Citation needed|date=December 2009}} === ಪಂಜಾಬ್ ಅಡ್ವೈಸರಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ === ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮಹಮ್ಮದ್ ಜಿಯಾ-ಉಲ್-ಹಕ್‌ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್ ಅಡ್ವೈಸರಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ಪ್ರಾಂತೀಯ ಪಂಜಾಬ್ ಸರ್ಕಾರದ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಧನಸಹಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.<ref>[http://countrystudies.us/pakistan/76.htm ನವಾಜ್ ಶರೀಫ್‌ರ ಪಾರ್ಶ್ವ ಚಿತ್ರ]</ref> === ಪಂಜಾಬಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ === ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾದ ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. (ಎಪ್ರಿಲ್ ೯, ೧೯೮೫ - ಮೇ ೩೧, ೧೯೮೮) <ref>{{cite web | url=http://www.globalsecurity.org/military/world/pakistan/nawaz-sharif.htm | title=Nawaz Sharif | accessdate=July 8, 2010 }}</ref> ಜಿಯಾ-ಉಲ್-ಹಕ್ ಸಂಸತ್ತನ್ನು ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ೧೯೮೮ ರಿಂದ ಅಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೦ರವರೆಗೆ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಿಂದಾಗಿ "ಪಂಜಾಬ್‌ ಸಿಂಹ" ಎಂಬ ನಾಮಾಕಿಂತವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.<ref name="lion"/> == ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಮೊದಲ ಅವಧಿ == ನವಾಜ್ ಶರೀಫ್ ಐಜೆಐನ ಮುಖಂಡರಾಗಿ ಮತ್ತು ಬೆನಜೀರ್ ಭುಟ್ಟೋರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನವೆಂಬರ್ ೧, ೧೯೯೦ ರಂದು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾದರು. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿನ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದರು. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ದೂರಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದರ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಗಮನ ಹರಿಸಿದರು. ಸರ್ಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಖಾಸಗೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಖಾಸಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ಖಾಸಗಿ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಗಾರರಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವ ವಿದೇಶಿ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತಗೊಳಿಸಿದರು. ಇವರ ಖಾಸಗೀಕರಣ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಬೆನಜೀರ್ ಭುಟ್ಟೋ ಮತ್ತು ಪರ್ವೇಜ್ ಮುಶರಫ್ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲು, ಡ್ರಗ್ ಕಳ್ಳಸಾಗಾಣಿಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ಗಡಿಯಾದ್ಯಂತ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾದ ದಾಖಲೆಯಿಲ್ಲದ ಆಯುಧ ವ್ಯವಹಾರವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಡಕಾಯಿತರನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯುತ ಅಧಿಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರ ಇವುಗಳಿಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಅಣು ಯೋಜನೆ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯಲು ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ನಿಜವಾದ ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇಶವಾಗಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಶರಿಯತ್ ಆರ್ಡಿನನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬೈಟ್-ಉಲ್ -ಮಾಲ್( ಅನಾಥ ಬಡ ವಿಧವೆಯರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು)ನಂತಹ ಕೆಲವು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು; ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯವಹಾರ ಖಾತೆಗೆ ವರದಿ ತಯಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ನೀಡಿದರು. ಮೂರು ಸಮಿತಿಗಳು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಬಗ್ಗೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು.<br /> <blockquote> ೧) ಇತ್ತೇಹಾದ್-ಇ-ಬೇನ್-ಉಲ್-ಮುಸ್ಲೀಮೀನ್ <br />೨) ನಿಫಾಜ್-ಇ-ಶರಿಯತ್-ಕಮಿಟಿ <br />೩)ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವೆಲ್‌ಫೇರ್ ಕಮಿಟಿ <br /> </blockquote> ಮಧ್ಯ ಏಷಿಯಾದ ಎಲ್ಲಾ ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇಶಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬ್ಲಾಕ್ ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಹಾಗೆಯೇ ಇಸಿಒ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಮಧ್ಯ ಏಷಿಯಾ ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ನವಾಜ್ ಶರೀಫ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮತ ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದಲೆ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಹಿಂದಿನ ಮೂರು ಸೈನ್ಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೊಂದಿಗೆ ತಕರಾರು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ೧೯೯೧ ರ ಗಲ್ಫ್ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಜನರಲ್ ಮಿಶ್ರಾ ಅಸ್ಲಾಂ ಬೇಗ್ ಜೊತೆಗೆ, ಸಿಂಧ್‌ನ "ಆಫರೇಶನ್ ಕ್ಲೀನ್-ಅಪ್" ನಿಂದ ಜನರಲ್ ಆಸಿಫ್ ನವಾಜ್ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತು ಶರೀಫ್-ಇಶಾಕ್ ಇಂಬ್ರಾಗ್ಲಿಯೊದಿಂದ ಜನರಲ್ ಅಬ್ದುಲ್ ವಹೀದ್ ಕಾಕರ್ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಡೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೆನಜೀರ್ ಮತ್ತು ಇವರ ನಡುವಿನ ವಿವಾದವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಆಕೆಯ ಗಂಡನನ್ನು ಸೆರೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಪಕ್ಷದ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಎಂಟನೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಲು ಒಪ್ಪಿದರು. ಗುಲಾಂ ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಮೇಲಿನ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದ ಧಾಳಿಯೆಂದು ತಿಳಿದು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಸೇನೆಯ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ದೇಶದ ಸಂಸತ್ತನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ ಮೀರ್ ಬಲಾಖ್ ಶೇರ್ ಮಜಾರಿಯವರನ್ನು ಉಸ್ತುವಾರಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು. ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಆಜ್ಞೆ ಅಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯನ್ನು ಪುನಾರಚಿಸುವ ನಿಯಮ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಮೇ ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಶರೀಫ್ ಅಧಿಕಾರ ಮರಳಿ ಪಡೆದರು. ಜುಲೈ ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿಯಿಂದ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವ ಒತ್ತಡ ಬಂದಿತು. ಆದರೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಗುಲಾಂ ಇಶಾಕ್ ಖಾನ್‌ರನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸುವ ಸಮಾಲೋಚನೆಯ ರಾಜಿಯೊಂದಿಗೆ ಪರ್ಯಾವಸಾನಗೊಂಡಿತು. ಮೊಯಿನ್ ಖುರೇಶಿ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾದರು. ಅತ್ಯಲ್ಪ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೯೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ ಬೆನಜೀರ್ ಭುಟ್ಟೋರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದರು. == ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಎರಡನೆಯ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ == [[ಚಿತ್ರ:Sharif meets Cohen in 1998.jpg|thumb|200px|3 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1998ರಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ, ವಿಲಿಯಂ ಎಸ್ ಕೊಹೆನ್ ಪೆಂಟಗೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನವಾಝ್ ಶರೀಫ್‌ರೊಂದಿಗೆ.]] ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref name="bbc profile">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6959782.stm|title=Profile: Nawaz Sharif|date=12 March 2009|accessdate=13 June 2009 | work=BBC News}}</ref> ಅಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾದ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಅಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕವಾದುದೆಂದು ಒಪ್ಪಿತು. ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ [[ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ]]ಯವರನ್ನು ವಾಘಾ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಜಂಟಿ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆ ಲಾಹೋರ್‌ ಡಿಕ್ಲರೇಶನ್‌ಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.rediff.com/news/1999/feb/21bus.htm|title=Vajpayee, Sharif sign Lahore Declaration|date=21 February 1999|accessdate=13 June 2009}}</ref> === ೧೯೯೮ರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಣು ಪರೀಕ್ಷೆ === ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಡೆಸಿದ ಅಣು ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಇವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವಾಗಿದೆ. ಭಾರತ ಎರಡು ವಾರಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ನಡೆಸಿದ ಐದು ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಸ್ಪೋಟಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ೨೮, ಮೇ ೧೯೯೮ ಮತ್ತು ೩೦, ಮೇ ೧೯೯೮ರಂದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅಣು ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿತು. ಭಾರತವು ತನ್ನ ಅಣು ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರವನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿತು. ಅದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸಿತು. ಎರಡು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಅಣು ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತು. ಈ ಅಣು ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದ ದಿನವೆ ಶರೀಫ್ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ವಿದೇಶಿ ಹಣದ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ದೇಶದ ಅಣು ನೆಲೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸೈನ್ಯ ಪಡೆಯನ್ನು ಜಾಗೃತವಾಗಿಸಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನವಾಜ್ ಆದೇಶಿಸಿದರು. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸುರಕ್ಷತಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಣು ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡು ಭಾರತದ ಅಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಯೋಜನೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ತಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸಿದರು. ನವಾಜ್ ಶರೀಫ್‍ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು [[ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ|ಅಣು ಶಕ್ತಿ]] ಹೊಂದಿರುವ ಮೊದಲ ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಷ್ಟ್ರ ಹಾಗೂ ಪ್ರಪಂಚದ ಏಳನೆಯ ದೇಶವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. === ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ === ಅಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೮ರ ಕೊನೆಗೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ತತ್ವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.<ref>[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9A02E2DB1E3CF93AA1575BC0A96E958260 ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಪ್ರಿಮೀಯರ್ ಪ್ರೊಪೊಸಸ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ ಬೇಸ್ಡ್ ಆನ್ ಕುರಾನ್ – NYTimes.com]. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ (೧೯೯೮-೦೮-೨೯). ೨೦೧೧-೦೧-೧೫ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ..</ref> ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಜಿಯಾ-ಉಲ್-ಹಕ್‌ರ ಹತ್ತನೆಯ ಸ್ಮಾರಕದ ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ ಇವರ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಬಂದಿತು. ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಇವರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಹಲವಾರು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.<ref>[http://www.indianexpress.com/res/web/pIe/ie/daily/19981009/28250644.html ಶರೀಫ್ ಗೋಸ್ ಅಹೆಡ್ ವಿತ್ ಶರಿಯತ್: 2 ಮೋರ್ ಜನರಲ್ಸ್ ಕ್ವಿಟ್ಸ್ ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Indianexpress.com (೧೯೯೮-೧೦-೦೯). ೨೦೧೧-೦೧-೧೫ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ..</ref><ref>[http://www.indianexpress.com/res/web/pIe/ie/daily/19980906/24950304.html ಜವಾಜ್ ಶ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090606234411/http://www.indianexpress.com/res/web/pIe/ie/daily/19980906/24950304.html |date=2009-06-06 }}. Indianexpress.com (೧೯೯೮-೦೯-೦೬). ೨೦೧೧-೦೧-೧೫ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ..</ref> ೧೫೧ votes to ೧೬.<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/189735.stm | title=South Asia Pakistan parliament approves Islamic law | date=October 9, 1998 | accessdate=July 8, 2010 | work=BBC News}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯು ಇದನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೦, ೧೯೯೮ ರಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಆದರೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಮತ ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಇದಾದ ವಾರಗಳ ನಂತರ ಶರೀಫ್ ಸರ್ಕಾರವು ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಬಲಿಯಾಯಿತು. === ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ === ಇವರ ಎರಡನೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ಕರಾಮತ್‌ರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಂಡಳಿಯ ವಿವಾದದಿಂದಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ಮುಶ್ರಫ್ ಜೊತೆಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ರಾಜಕೀಯ ತಿಕ್ಕಾಟ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆದು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ೧೯೯೬ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ವಹೀದ್‌ರ ಮೂರುವರ್ಷದ ಅವಧಿ ಮುಗಿದು ಜನರಲ್ ಜಹಾಂಗೀರ್ ಕರಾಮತ್ ಸೈನ್ಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಜನವರಿ ೯, ೧೯೯೯ರಂದು ಇವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ಕರಾಮತ್ ಅವರ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಆಡಳಿತವು ಮುಶ್ರಫ್ ಅವರನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿತು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಸೈನ್ಯವು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಇದೊಂದು ಪಿತೂರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಶರೀಫ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ಕರಾಮತ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಜನರಲ್ ಪರ್ವೇಜ್ ಮುಶರಫ್‌ರನ್ನು ಸೈನ್ಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನಾಗಿ ಶರೀಫ್ ನೇಮಕಮಾಡಿದರು. ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿನ [[ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧಾಳಿ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಪರ್ವೇಜ್ ಮುಶರಫ್ ಒಬ್ಬರೇ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2007/09/10/stories/2007091059781400.htm|title=Sharif admits he let down Vajpayee on Kargil conflict|date=2007-09-10|accessdate=2007-10-06|location=Chennai, India|work=The Hindu|archive-date=2007-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20070916211110/http://www.hindu.com/2007/09/10/stories/2007091059781400.htm|url-status=dead}}</ref> == ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ == {{See|1999 Pakistani coup d'état}} ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೨, ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಶರೀಫ್ ಜನರಲ್ ಪರ್ವೇಜ್ ಮುಶರಫ್‌ರನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಲು ನಿರ್ಣಯಿಸಿ ಜಿಯಾಲುದ್ದೀನ್ ಭುಟ್‌ರನ್ನು ಅವರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೇಮಕ ಮಾಡಿದರು. ಆಗ ಮುಶ್ರಫ್ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದಲ್ಲಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ಸಾಗಲು ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ವಿಮಾನದ ಮೂಲಕ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದರು. ಶರೀಫ್ ಸಿಂಧ್ ಐಜಿ ರಾಣಾ ಮಕ್ಬೂಲ್‌ರಿಗೆ ಅರ್ಮಿ ಚೀಫ್ ಸ್ಟಾಫ್ ಮತ್ತು ಮುಶ್ರಫ್‌ರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿದರು. ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಭಯದಿಂದಾಗಿ ಮುಶ್ರಫ್‌ರ ವಿಮಾನವು ಕಾರಾಚಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿಯದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಆದೇಶಿಸಿದರು. ವಿಮಾನವು ನವಾಬ್ ಶಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುವಂತೆ ಶರೀಫ್ ಆದೇಶಿಸಿದರು. ಮುಶ್ರಫ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಸೈನ್ಯದ ಜನರಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ದೇಶವನ್ನು ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ತೆಗೆದಿಕೊಂಡು ಶರೀಫ್ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮುಶ್ರಫ್ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news|url=http://www.pbs.org/newshour/bb/asia/july-dec99/pakistan_10-12.html|title=Coup in Pakistan|date=12 October 1999|accessdate=13 June 2009|archive-date=26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081226095323/http://www.pbs.org/newshour/bb/asia/july-dec99/pakistan_10-12.html|url-status=dead}}</ref> === ವಿಚಾರಣೆ === "ಕಿಡ್ನ್ಯಾಪಿಂಗ್, ಕೊಲೆ ಯತ್ನ, ಹೈಜಾಕ್ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ" ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಿ ಸೈನ್ಯವು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿತು. ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸೈನಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಇವರನ್ನು ಅಪರಾಧಿಯೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ ಆಜೀವ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/sharif-may-face-death-penalty-for-hijacking-727287.html|title=Sharif may face death penalty for hijacking|date=20 January 2000|accessdate=13 June 2009 | work=The Independent | location=London|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090305004308/http://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/sharif-may-face-death-penalty-for-hijacking-727287.html|archivedate=5 March 2009}}</ref> [[ಸೌದಿ ಅರೆಬಿಯ|ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ]] ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಶರೀಫ್‌ರನ್ನು ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಲಾಯಿತು. == ಹಿಂದಿರುಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ == === ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದಿನಲ್ಲಿ ವಿಫಲ ಯತ್ನ === ಅಗಸ್ಟ್ ೨೩, ೨೦೦೭ರಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನವಾಜ್ ಶರೀಫ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದರ ಶಹಬಾಜ್ ವಾಪಾಸ್ಸಾಗಬಹುದೆಂದು ಆದೇಶಿಸಿತು. ಇಬ್ಬರೂ ಶೀಘ್ರವೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.<ref name="asianews">[http://www.channelnewsasia.com/stories/afp_asiapacific/view/298441/1/.html ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆರ್ಡರ್ಸ್ ಅರೆಸ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110522035038/http://www.channelnewsasia.com/stories/afp_asiapacific/view/298441/1/.html |date=2011-05-22 }} ಚಾನೆಲ್ ಸ್ಯೂಸ್‌ಏಷ್ಯಾ (೨೦೦೭-೦೯-೦೭). ೨೦೧೧-೦೧-೧೫.ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ..</ref><ref name="factbox">"FACTBOX-Five Facts on ನವಾಜ್ ಶರೀಫ್ | Reuters." ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್, ಬಿಜಿನೆಸ್ ನ್ಯೂಸ್, ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಆ‍| Reuters.co.uk. ೩೦ ಅಗಸ್ಟ್. ೨೦೦೭. ಜಾಲ. ೧೬ ಫೆಬ್ರವರಿ. ೨೦೧೧. [http://uk.reuters.com/article/2007/08/30/uk-pakistan-sharif-idUKL3086457420070830 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110910191856/http://uk.reuters.com/article/2007/08/30/uk-pakistan-sharif-idUKL3086457420070830 |date=2011-09-10 }}.</ref> ೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೭ರಂದು ಲೆಬನಾನ್ ರಾಜಕಾರಣಿ ಸಾದ್ ಹರಿರಿ ಮತ್ತು ಸೌದಿಯ ಗುಪ್ತಚರ ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಮಕ್ರೀನ್ ಬಿನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಜೀಜ್ ಇಬ್ಬರು ಆರ್ಮಿ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಭೂತ ಪೂರ್ವ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿ ಕರೆದು ಶರೀಫ್ ಹಿಂದಿರುಗಿದರೆ ಅದು ಸಂಬಂಧದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮದ ಕುರಿತಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದರು.<ref name="DTagreement"/> ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಒಪ್ಪಂದವು ೧೦ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಿದ್ದು "ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ವಿಚಾರಗಳು ಸಂಬಂಧದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಮಕ್ರೀನ್ ಹೇಳಿದರು.<ref name="DTagreement"/> ಮಕ್ರೀನ್, ಶರೀಫ್ ಒಪ್ಪಂದದೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾರೆಂಬ ಆಶಾವಾದವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.<ref name="DTagreement">[https://web.archive.org/web/20070922133858/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2007%5C09%5C09%5Cstory_9-9-2007_pg1_1 ಲೀಡಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್ ರಿಸೋರ್ಸ್ ಆಫ್ ಫಾಕಿಸ್ತಾನ್]. ಡೈಲಿ ಟೈಮ್ಸ್ (೨೦೦೭-೦೯-೦೯). ೨೦೧೧-೦೧-೧೫ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ..</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೦, ೨೦೦೭ರಂದು ಗಡಿಪಾರಾಗಿದ್ದ ಶರೀಫ್ [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌]]ನಿಂದ <ref name="DTagreement"/> ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್‌ಗೆ ವಾಪಸ್ಸಾದರು. ಅವರನ್ನು ವಿಮಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಯಲು ಕೊಡದೆ ಕೆಲವೆ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಸೌದಿ ಅರೆಬಿಯ|ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ]]ದ ಜೆಡ್ಡಾಗೆ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>ಹೈದರ್, ಕಮ್ರಾನ್. "Http://www.ರೈಟರ್ಸ್.com/article/2007/09/16/us-pakistan-opposition-idUSL1628623820070916{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}." Breaking News, Business News, Financial and Investing News &amp; More | Reuters.co.uk. 16 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್. 2007. ಜಾಲ. 16 Feb. 2011. <http://www.ರೈಟರ್ಸ್.com/article/2007/09/16/us-pakistan-opposition-idUSL1628623820070916{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}>.</ref> ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ ಮುಗಿದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು.<ref name="bbc profile"/> === ಲಾಹೋರ್‌‌ಗೆ ಯಶಸ್ವಿ ಪಯಣ === ೨೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೭ರಂದು ಮುಶ್ರಫ್ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇರಿದ ನಂತರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದೇಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾಗೆ ಪಯಣಿಸಿದರು.<ref name="perlez"/> ಜನವರಿ ೨೦೦೮ರ ಚುನಾವಣೆ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಶರೀಫ್ ಹಿಂದಿರುಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು [[ಸೌದಿ ಅರೆಬಿಯ|ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ]]ವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.<ref name="perlez"/> [[ಬೆನಝೀರ್ ಭುಟ್ಟೊ|ಬೆನಜೀರ್ ಭುಟ್ಟೋ]] ಹಿಂದಿರುಗುವ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಮೊದಲೇ ಶರೀಫ್ ರಾಜಕೀಯತೆ ಹಿಂದಿರುಗಿತು.<ref name="perlez"/> ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಜಾತ್ಯಾತೀತ ನಾಯಕಿ ಬೆನಜೀರ್ ಭುಟ್ಟೋ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರೆ ಮಾತ್ರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿ ಶರೀಫ್ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಅನುಮತಿಸುವುದಾಗಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ವಾದಿಸಿತು.<ref name="perlez">ಪರ್ಲೆ‌ಝ್, ಜೇನ್. "ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಶರೀಫ್ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಲು ಮುಶ್ರಾಫ಼್ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ." ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಶರೀಫ್ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಲು ಮುಶ್ರಾಫ಼್ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್, ೨೦ ನವೆಂಬರ್. ೨೦೦೭. ಜಾಲ. ೧೬ ಫೆಬ್ರವರಿ. ೨೦೧೧. [https://www.nytimes.com/2007/11/20/world/asia/20iht-20pakistan.2.8407525.html ].</ref> ನವೆಂಬರ್ ೨೫, ೨೦೦೭ರಂದು ಶರೀಫ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ಸಾದರು. ಸಾವಿರಾರು ಜನ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಶಿಳ್ಳು ಜಯಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಶರೀಫ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದರ ಶಹಬಾಜ್‌ರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ದರ್ಜೆಯ ಲಂಪಟ ಪೋಲಿಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಭುಜಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡರು.<ref name="NYTreturn">ಗಾಲ್, ಕಾರ್ಲೊಟ್ಟಾ. "ರೈತ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನವಾಜ್ ಶರೀಫ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು." ರೈತ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನವಾಜ್ ಶರೀಫ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್, ೨೫ನವೆಂಬರ್. ೨೦೦೭. ಜಾಲ. ೧೬ ಫೆಬ್ರವರಿ. ೨೦೧೧. [https://www.nytimes.com/2007/11/25/world/asia/25iht-25pakistan.4.8472959.html ].</ref> ೧೧-ತಾಸು ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆದ ನಂತರ ತಾವು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವ [[ಮಸೀದಿ]]ಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಹಾಗೆಯೆ ಮುಶ್ರಫ್‌ ವಿರುದ್ಧ ಕಿಡಿಕಾರಿದರು.<ref>"ನವಾಜ್ ಶರೀಫ್ 's Homecoming Puts Heat on ಪರ್ವೇಜ್ ಮುಶರಫ್." ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಸನ್ | ಲೇಟೆಸ್ಟ್ ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಮತ್ತು ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ನ್ಯೂಸ್ | ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಸನ್ ೨೭ ನವೆಂಬರ್. ೨೦೦೭. ಜಾಲ. ೧೭ ಫೆಬ್ರವರಿ. ೨೦೧೧. [http://www.heraldsun.com.au/news/world/sharif-returns-from-exile/story-e6frf7mf-1111114969491 ].</ref> ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ನೋಂದಾಯಿಸುವ ಕೊನೆಯ ಒಂದು ದಿನದ ಮೊದಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ಸಾಗಿದ್ದರು.<ref name="NYTreturn"/> ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಆಟದ ವೇದಿಕೆಗೆ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.<ref name="NYTreturn"/> == ೨೦೦೮ ಸಂಸತ್ ಚುನಾವಣೆಗಳು == {{Further|[[Assassination of Benazir Bhutto]]}} ಮುಶ್ರಫ್ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇರಿದ್ದರಿಂದ ಚುನಾವಣೆ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಶರೀಫ್ ಜನವರಿ ೨೦೦೮ ರಂದು ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸುವಂತೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಬೆನಜೀರ್ ಭುಟ್ಟೋರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಪೀಪಲ್ ಪಾರ್ಟಿ ಸೇರಿದಂತೆ ೩೩ ವಿರೋಧಿ ಗುಂಪುಗಳು, ಶರೀಫ್ ಮತ್ತು ಪಿಎಂಎಲ್(ಎನ್) ಸಂಸತ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಲಾಹೋರಿನಲ್ಲಿ ಸಭೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಜಂಟಿ ನಿಲುವಿಗೆ ಬರಲು ವಿಫಲರಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>ಮ್ಯಾಕ್‌ಗಿವರಿಂಗ್, ಜಿಲ್. (೨೦೦೭-೧೨-೦೭) [http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7133473.stm ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ | ಶರೀಫ್ ನಾಟ್ ಟು ಫೈಟ್ ಎಲೆಕ್ಷನ್].ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ | ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್. ೨೦೧೧-೦೧-೧೫ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ..</ref> ಚುನಾವಣೆಗಾಗಿ, ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸರ್ಕಾರದ ತೀರ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಮುಶ್ರಫ್‌ರ ಪದಚ್ಯುತಿಗಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಜಡ್ಜ್‌ಗಳ ಮರುನೇಮಕಕ್ಕಾಗಿ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7135535.stm ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ| ಶರೀಫ್‌ರ ಪಕ್ಷ 'ತಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು']. ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್ (೨೦೦೭-೧೨-೦೯). ೨೦೧೧-೦೧-೧೫ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ..</ref><ref>"ಶರೀಫ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು - ಯುಪಿಆಯ್.ಕಾಮ್." ಲೆಟೇಸ್ಟ್ UPI.com." ೪ ಜನವರಿ. ೨೦೦೮. ಜಾಲ. ೨೧ ಫೆಬ್ರವರಿ. ೨೦೧೧. [http://www.upi.com/Top_News/2008/01/04/Sharif-seeks-to-lead-Pakistan-opposition/UPI-88671199490123/ ].</ref> ಭುಟ್ಟೋರ ಹತ್ಯೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಚುನಾವಣೆಯು ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮,೨೦೦೮ಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref name="bowring">ಬೌರಿಂಗ್, ಫಿಲಿಪ್. "ಬೌರಿಂಗ್: ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ಸ್ ವೇ ಫಾರ್ವರ್ಡ್." ಬೌರಿಂಗ್: ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ಸ್ ವೇ ಫಾರ್ವರ್ಡ್. ೭ ಜನವರಿ. ೨೦೦೮. ಜಾಲ. ೨೧ ಫೆಬ್ರವರಿ. ೨೦೧೧. [https://www.nytimes.com/2008/01/07/opinion/07iht-edbowring.1.9053478.html ].</ref> ಚುನಾವಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ,- ಸಿಂಧ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭುಟ್ಟೋ ಮತ್ತು ಶರೀಫ್ ಪಂಜಾಬಿನಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳು ತಮ್ಮ ಮತಕ್ಕಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಪೀಪಲ್ ಪಾರ್ಟಿಯು ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆಯ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇರಿಸಿದ್ದರು.<ref name="bowring"/> ಶರೀಫ್ ಭುಟ್ಟೋರ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಿ "ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಂಧಕಾರ ಕವಿದ ದಿನ ಇದಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7161660.stm ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ| ರಿಯಾಕ್ಷನ್ಸ್ ಟು ಭುಟ್ಟೋ ಅಸಾಸಿನೇಶನ್]. ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್ (೨೦೦೭-೧೨-೨೭).ನ್ಯೂಸ್ ೨೦೧೧-೦೧-೧೫ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ..</ref> ಭುಟ್ಟೋರ ಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಡುವೆ ದೇಶವು ಹಲವಾರು ಮಿಲಿಟರಿ ಧಾಳಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು.<ref name="cbs"/> ಮುಶ್ರಫ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಟಿ-ಟೆರರ್ ಆಪರೇಶನ್‌ಗೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿರುವುದು ದೇಶವನ್ನು "ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಶರೀಫ್ ಆರೋಪಿಸಿದರು.<ref name="cbs"/> ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಸರ್ಕಾರವು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಮುಖಂಡರಿಗೆ ಚುನಾವಣೆ ಮುಂದಿರುವಾಗ ಟೆರರಿಸ್ಟ್‌ಗಳ ಧಾಳಿಯ ಸಂಭವ ಇರುವುದರಿಂದ ಜಾಥಾ ನಡೆಸಬಾರದೆಂದು ತಾಕೀತು ಮಾಡಿತು.<ref name="cbs"/> ಶರೀಫ್ ಪಕ್ಷವು ಶಿಫಾರಸ್ಸನ್ನು ತಕ್ಷಣವೆ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತು. ಮುಶ್ರಫ್ ವಿರುದ್ಧದ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಜಾಥಾಗಳು ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಇವರ ಯೋಚನೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="cbs">"ಸೈನಿಕರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸೈನ್ಯ ಮೂಲವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದರು." ಸೈನಿಕರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸೈನ್ಯ ಮೂಲವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದರು. ಸಿಬಿಎಸ್ ನ್ಯೂಸ್, ೧೬ ಜನವರಿ. ೨೦೦೮. ಜಾಲ. ೨೧ ಫೆಬ್ರವರಿ. ೨೦೧೧. [http://www.cbsnews.com/stories/2008/01/16/world/main3719023.shtml ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110629021941/http://www.cbsnews.com/stories/2008/01/16/world/main3719023.shtml |date=2011-06-29 }}.</ref> ಶರೀಫ್ ಸಹೋದರರ ಜೊತೆಗಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಜನವರಿ ೨೫ರಂದು ಮುಶ್ರಫ್‍ರ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಲಂಡನ್ ಭೇಟಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು.<ref>ಆನ್‌ಲೈನ್, ಏಶಿಯಾ ಟೈಮ್. "ಏಶಿಯಾ ಟೈಮ್ಸ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ :: ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಸುದ್ದಿ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಔದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆ." ಏಷ್ಯಾ ಟೈಮ್ಸ್ ಆನ್‌ಲೈನ್:: ಏಶಿಯನ್ ನ್ಯೂಸ್ ಹಬ್, ಹೊಸ ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಜಾಲ. ೨೧ ಫೆಬ್ರವರಿ. ೨೦೧೧. [http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/JA19Df07.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110628183340/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/JA19Df07.html |date=2011-06-28 }}.</ref> ಬೆನಜೀರ್ ಭುಟ್ಟೋರ ಸಾವಿನಿಂದ ಜರ್ದಾರಿಯ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಪೀಪಲ್ ಪಾರ್ಟಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಶರೀಫ್‌ರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ -ಎನ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿತು. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ೩೪೨-ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಪಿಪಿ ೮೬; ಪಿಎಂಎಲ್-ಎನ್ ೬೬; ಮತ್ತು ಪರ್ವೇಜ್ ಮುಶರಫ್‌ಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಪಿಎಂಎಲ್-ಕ್ಯೂ ೪೦ ಪಡೆಯಿತು.<ref>"ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಒಂದಾಗುವಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಾಯಕರುಗಳ ಒಪ್ಪಿಗೆ - CNN.com." CNN.com ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ - ಬ್ರೇಕಿಂಗ್,ವರ್ಲ್ಡ್, ಬಿಜಿನೆಸ್,ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್, ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್ಮೆಂಟ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ವಿಡಿಯೋ ನ್ಯೂಸ್. ೨೧ ಫೆಬ್ರವರಿ. ೨೦೦೮. ಜಾಲ. ೨೧ ಫೆಬ್ರವರಿ. ೨೦೧೧. [http://edition.cnn.com/2008/WORLD/asiapcf/02/21/pakistan/index.html ].</ref> ಮುಶ್ರಫ್‌ರನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಲು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಜರ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಶರೀಫ್ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಿದರು. == ೨೦೦೮ ರ ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಗಳು == ಪಿಪಿಪಿಯ ನೇತೃತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಇವರ ಪಕ್ಷವು ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು ಆದರೆ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ಮುಶ್ರಫ್ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ್ದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಹಣೆಬರಹದ ಕುರಿತಾಗಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದಿಂದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂಬಂಧವು ಹದಗೆಟ್ಟಿತು.<ref name="reuters"/> ಮುಶ್ರಫ್ ವಿರುದ್ಧ ರಾಜಿಯಾಗದ ತಮ್ಮ ನಿಲುವಿನಿಂದಾಗಿ ಶರೀಫ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಇವರ ಬಲವಂತದಿಂದಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮರು ನೇಮಕಗೊಂಡರು.<ref name="reuters"/> ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಮುಶ್ರಫ್‌ರ ರಾಜೀನಾಮೆ ಪಡೆಯಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುಶ್ರಫ್ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದ್ದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವಂತೆ ಜರ್ದಾರಿಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವಲ್ಲಿ ಶರೀಫ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಶರೀಫ್‌ರನ್ನು ಅಪರಾಧಿ ದಾಖಲೆಯಿಂದ ದೋಷಮುಕ್ತರನ್ನಾಗಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಪುನಃ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅರ್ಹರನ್ನಾಗಿಸಿತು.<ref>"Asia: Worryingly Fragile | ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ." ದಿ ಇಕನಾಮಿಸ್ಟ್- ವರ್ಲ್ಡ್ ನ್ಯೂಸ್,ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್, ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್, ಬಿಜಿನೆಸ್ &amp; ಫೈನಾನ್ಸ್. ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ೧೩ ನವೆಂಬರ್. ೨೦೦೯. ಜಾಲ. ೨೭ ಫೆಬ್ರವರಿ. ೨೦೧೧. [http://www.economist.com/node/14742414 ].</ref> === ಉಪಚುನಾವಣೆಗಳು === ಜೂನ್ ೨೦೦೮ರ ಉಪಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಶರೀಫ್‌ರ ಪಕ್ಷವು ಮೂರು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಎಂಟು ಸ್ಥಾನೀಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಇದರಲ್ಲೊಂದು ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯದ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನ ಪಂಜಾಬ್. ಇಲ್ಲಿ ಶಹಬಾಜ್ ನವಾಜ್ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದರು.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7476892.stm news.bbc.co.uk]</ref> ಶರೀಫ್ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಅರ್ಹರು ಹೌದೊ ಅಲ್ಲವೊ ಎಂಬ ವಾಗ್ವಾದದಿಂದಾಗಿ ಲಾಹೋರ್‌ ಸ್ಥಾನದ ಚುನಾವಣೆ ಮುಂದೂದಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref name="reuters">"Sharif's Party Does Well in Pakistani By-elections | ರೈಟರ್ಸ್." ಬಿಜಿನೆಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ನ್ಯೂಸ್, ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ಇಂಟನ್ಯಾಷನಲ್ ನ್ಯೂಸ್ ರಿಚರ್ಸ್.ಕಾಮ್ ರೈಟರ್ಸ್, ೨೭ಜೂನ್ ೨೦೦೮. ಜಾಲ. ೨೧ ಫೆಬ್ರವರಿ. ೨೦೧೧. [http://www.reuters.com/article/2008/06/27/idUSISL159890 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110604195034/http://www.reuters.com/article/2008/06/27/idUSISL159890 |date=2011-06-04 }}.</ref> <ref name="xinhua">[http://news.xinhuanet.com/english/2008-06/27/content_8449844.htm ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ರೂಲಿಂಗ್ ಕೊಲಿಯೇಶನ್ ಸ್ವೀಪ್ಸ್ ಬೈ ಎಲೆಕ್ಷನ್ಸ್ _English_Xinhua]. News.xinhuanet.com (೨೦೦೮-೦೬-೨೭). ೨೦೧೧-೦೧-೧೫ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ..</ref> === ೨೦೦೮ ಮುಶ್ರಫ್ ಗಂಭೀರ ಆಪಾದನೆ === ೭ ಅಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೮ರಂದು ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಮುಶ್ರಫ್‌ರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿತು. ಜರ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಶರೀಫ್ ಅವರಿಗೆ ಕೆಳಗಿಳಿಯುವಂತೆ ಔಪಚಾರಿಕ ವಿನಂತಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಒಂದು ಚಾರ್ಚ್‌ಶೀಟ್ ತಯಾರಿಸಿ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.<ref>[https://www.theguardian.com/world/2008/aug/07/pakistan1 ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಮುಶ್ರಫ್ ಫೇಸಸ್ ಇಂಪೀಚ್‌ಮೆಂಟ್‌ |ವರ್ಲ್ದ್‌ ನ್ಯೂಸ್| guardian.co.uk]. ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ೨೦೧೧-೦೧-೧೫ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ..</ref> ಮೊದಲಿಗೆ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಮಿ. ಮುಶ್ರಫ್ ಬಲವಂತದಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ಕಸಿದುಕೊಂಡಿದ್ದು—ಪಿಎಂಎಲ್‌(ಎನ್)ನಾಯಕ ನವಾಜ್ ಶರೀಫ್‍‌ರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ಮತ್ತು ಗಡಿಪಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚವಾದ ಹಣ - ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಎರಡನೆಯ ಅವಧಿಗಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಲು ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="exit"/> ಇದಲ್ಲದೇ ಮುಶ್ರಫ್ "ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಯುದ್ಧ"ಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಚಾರ್ಚ್‌ಶೀಟ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="exit">"ಪಾಕಿಸ್ತಾನ: ಅಧ್ಯಕ್ಷನ ನಿಷ್ಕ್ರಮಣ | ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ." ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ - ಜಾಗತಿಕ ಸುದ್ದಿ, ರಾಜಕೀಯ, ಅರ್ಥ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು. ದಿ ಇಕನಾಮಿಸ್ಟ್, ೨೧ ಗಸ್ಟ್. ೨೦೦೮. ಜಾಲ. ೨೫ ಫೆಬ್ರವರಿ. ೨೦೧೧. [http://www.economist.com/node/11965344 ].</ref> ೧೧ ಅಗಸ್ಟ್‌ರಂದು ಆಪಾದನೆಯ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.<ref>[http://www.reuters.com/article/topNews/idUSISL15267920080807 ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಕೊಲಿಯೇಶನ್ ಟು ಮೂವ್ ಫಾರ್ ಮುಶ್ರಫ್ ಇಂಪಿಚ್ಮೆಂಟ್]. ರೈಟರ್ಸ್. ೨೦೧೧-೦೧-೧೫ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ..</ref> ೧೮ ಅಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೮ರಂದು, ಆಪಾದನೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ ಬಂದದ್ದರಿಂದ ಮುಶ್ರಫ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ೧೯ ಅಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೮ರಂದು, ಮುಶ್ರಫ್ ತಮ್ಮ ಒಂಭತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡು ಒಂದು ತಾಸು ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು.<ref>[http://edition.cnn.com/2008/WORLD/asiapcf/08/07/pakistan.impeach/ ಮುಶ್ರಫ್ ದೋಷಾರೋಪಣೆಯ ಮುನ್ನಡೆಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಮೈತ್ರಿ - CNN.com] Edition.cnn.com(೨೦೦೮-೦೮-೦೭). ೨೦೧೧-೦೧-೧೫ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ..</ref> ಈಗ ಮುಶ್ರಫ್ ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಗಡಿಪಾರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಶರೀಫ್ ಕೋರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>"ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ಸ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಕ್ರೈಸಿಸ್: ಎ ಬಿಗ್ಗಿಶ್ ಡಸ್ಟ್-ಅಪ್ ಇನ್ ಕರಾಚಿ | ದಿ ಇಕನಾಮಿಸ್ಟ್." ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ - ಜಾಗತಿಕ ಸುದ್ದಿ, ರಾಜಕೀಯ, ಅರ್ಥ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು. ೨೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್. ೨೦೧೦. ಜಾಲ. ೨೫ ಫೆಬ್ರವರಿ. ೨೦೧೧. [http://www.economist.com/node/17312266 ].</ref> === ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ === ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ೨೨ ಅಗಸ್ಟ್‌ರಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೮ರಂದು ನಡೆಸಲಾಗುವುದೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು, ಮತ್ತು ೨೬ ಅಗಸ್ಟ್‌ರಿಂದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/Pakistan_to_hold_next_presidential_poll_on_September_6/articleshow/3392858.cms ಸೆಪ್ಟೇಂಬರ್ ೬ ರಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ - ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಓಫ್ ಇಂಡಿಯಾ.] Timesofindia.indiatimes.com(೨೦೦೯-೦೮-೦೨). ೨೦೧೧-೦೧-೧೫ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ..</ref> ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಆಯ್ಕೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಶರೀಫ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಸಿದ್ದತೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅಗಸ್ಟ್ ೨೫ರಂದು ಪಿಎಂಎಲ್-ಎನ್ ಪರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಯಿಜುದ್ದಾಮನ್ ಸಿದ್ಧಿಕಿ ನಾಮಿನಿಯಾಗಿದ್ದರೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref>[http://cnnwire.blogs.cnn.com/2008/08/25/sharif-withdraws-party-from-pakistan-ruling-coalition/ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಮೈತ್ರಿ ಆಡಳಿತದಿಂದ, ಮುಶ್ರಫ್ ತನ್ನ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡ - The CNN Wire – CNN.com Blogs. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080916231304/http://cnnwire.blogs.cnn.com/2008/08/25/sharif-withdraws-party-from-pakistan-ruling-coalition/ |date=2008-09-16 }} Cnnwire.blogs.cnn.com. ೨೦೧೧-೦೧-೧೫ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ..</ref> ಸಿದ್ಧಿಕಿ ಜರ್ದಾರಿಯವರ ವಿರುದ್ಧ ಅಧ್ಯಕ್ಷಗಿರಿ ಸೋತರು. === ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಮರುನೇಮಕ === ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೭ರಂದು ಮುಶ್ರಫ್ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ್ದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಮರು ನೇಮಕಕ್ಕೆ ಶರೀಫ್ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಮುಶ್ರಫ್ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ೬೦ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಇಫ್ತಿಕರ್ ಚೌಧರಿಯವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ತರುವ ಪ್ರಯತ್ನ ವಿಫಲವಾಯಿತು.<ref>"ಪಾಕಿಸ್ತಾನ: ಅಧ್ಯಕ್ಷನ ನಿಷ್ಕ್ರಮಣ | ದಿ ಇಕನಾಮಿಸ್ಟ್." ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ - ಜಾಗತಿಕ ಸುದ್ದಿ, ರಾಜಕೀಯ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು. ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ,೧ ಅಗಸ್ಟ್. ೨೦೦೮. ಜಾಲ. ೨೭ ಫೆಬ್ರವರಿ. ೨೦೧೧. [http://www.economist.com/node/11965344 ].</ref> ಶರೀಫ್ ತಮ್ಮ ವಜಾ ಆದಾಗಿನಿಂದಲೂ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದರು.<ref name="lion"/> ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಮುಶ್ರಫ್ ಅಧಿಕಾರವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಮರು ನೇಮಕದ ಬೆಂಬಲದ ಪ್ರಯತ್ನ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಕೆಲಸದಿಂದ ವಜಾ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೇಮಕ ಮಾಡುವ ವಿಚಾರವನ್ನು ಜರ್ದಾರಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ೨೦೦೮ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಬಿದ್ದು ಹೋಯಿತು.<ref name="lion"/> ಜರ್ದಾರಿ ತಾವು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಆರೋಪದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ವಿಷಯ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಮುಶ್ರಫ್ ವಿಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಆಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಚೌಧರಿ ರದ್ದು ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಹೆದರಿದ್ದರು.<ref name="lion"/> ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೫, ೨೦೦೯ರಂದು ಉಚ್ಚನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನವಾಜ್ ಶರೀಫ್ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್‌‌ನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಶಹಬಾಜ್ ನವಾಜ್‌ರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಅನರ್ಹಗೊಳಿಸಿತು. ನಂತರ ಜರ್ದಾರಿಯವರು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಶಾಸನವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ ಪಂಜಾಬ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಹೇರಿದರು.<ref name="lion"/> ಮಾರ್ಚ್ ೧೫, ೨೦೦೯ರಂದು ಜರ್ದಾರಿಯವರು ಶರೀಫ್‌ರನ್ನು ಗೃಹಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರು.<ref name="lion"/> ಮನೆಯ ಹೊರಗಡೆ ಗಲಾಟೆ ಕಂಡುಬಂದದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪೋಲಿಸರು ಅದೇ ದಿನ ಅವರ ಮನೆಯಿಂದ ಕಾಣೆಯಾದರು. ಪಂಜಾಬ್‌ ಪೋಲಿಸರು ಬಂಧನದಿಂದ ಶರೀಫ್‌ರನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ತಳೆದುದು ಆರ್ಮಿ ಕಮಾಂಡ್‌ನ ಒಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="lion"/> ಶರೀಫ್ ಎಸ್‌ಯುವಿಎಸ್‌ನ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್‌ಗೆ ಆಂದೋಲನ ಆರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="lion"/> ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸೈನ್ಯ, ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಿಂದಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ ೧೬, ೨೦೦೯ರಂದು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಯೂಸುಫ್ ರಾಜಾ ಗಿಲಾನಿ ಒಂದು ಮುಂಜಾನೆ ದೂರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಮಾತನಾಡಿ ಇಫ್ತಿಕರ್ ಚೌಧರಿಯವರನ್ನು ಮರು ನೇಮಕ ಮಾಡುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ಶರೀಫ್ "ಉಗ್ರ ಚಳುವಳಿಗೆ" ಕರೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="lion">"ಪಾಕಿಸ್ತಾನ: ದ ಲಯನ್ ಅನ್‌ಲೀಷ್ಡ್ | The Economist". ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ - ವರ್ಲ್ಡ್ ನ್ಯೂಸ್, ರಾಜಕೀಯ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು. ೧೬ ಮಾರ್ಚ್. ೨೦೦೯ ಜಾಲ. ೨೫ ಫೆಬ್ರವರಿ. ೨೦೧೧. [http://www.economist.com/node/13311048 ].</ref> ಪಿಪಿಪಿ ಸರ್ಕಾರವು ಮುಂದುವರೆಯಲು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು. === ಮೂರನೇ ಅವಧಿಗೆ ಇದ್ದ ಕಲಮನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು === ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿಗಳು ಎರಡು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬ ೧೮ನೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿ ವಿಧೇಯಕವು ಎಪ್ರಿಲ್ ೨, ೨೦೧೦ರಂದು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕಾರವಾಯಿತು. ಇದು ಶರೀಫ್ ಮೂರನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.<ref name="deluge">"ಪಾಕಿಸ್ತಾನ: ಮುಳುಗಡೆಯ ನಂತರ |ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ." - ಜಾಗತಿಕ ಸುದ್ದಿ, ರಾಜಕೀಯ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು. ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ೧೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್. ೨೦೧೦. ಜಾಲ. ೨೭ ಫೆಬ್ರವರಿ. ೨೦೧೧. [http://www.economist.com/node/17037131 ].</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಅವರು ಕುಲ್ಸೂಮ್ ನವಾಜ್‌ರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾದರು.<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/Cities/Nawaz_Sharifs_wife_operated_in_Delhi/rssarticleshow/2502914.cms|title=Nawaz Sharif's wife operated in Delhi|work=Times of India|accessdate=4 January 2011}}</ref> ==ನವಾಜ್ ಶರೀಫರ ರಾಜೀನಾಮೆ== *28 Jul, 2017 *ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಧಾನಿ ನವಾಜ್‌ ಷರೀಫ್‌ ಹಾಗೂ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ವಿರುದ್ಧದ ಪನಾಮಾ ಪೇಪರ್ಸ್‌ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ನವಾಜ್‌ ಷರೀಫ್‌ ಅವರನ್ನು ದೋಷಿ ಎಂದು ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಷರೀಫ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಕ್ರಮ ಸಂಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆಯಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಕಾಳಧನವನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿರುವವರ ಪಟ್ಟಿಯು ಪನಾಮಾ ಪೇಪರ್ಸ್‌ ಸೋರಿಕೆಯಿಂದ ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="prajavani.net">[http://www.prajavani.net/news/article/2017/07/28/509547.html ಪಾಕ್ ಪ್ರಧಾನಿ ನವಾಜ್ ಷರೀಫ್ ರಾಜೀನಾಮೆ; ಮುಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಯಾರು?;ಏಜೆನ್ಸಿಸ್‌;28 Jul, 2017]</ref> *2017ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ದೋಷಿ ಎಂದು ನವಾಜ್ ಷರೀಫ್ ವಿರುದ್ಧ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತ್ತು. ನಂತರ ಶಿಕ್ಷೆ ಪ್ರಮಾಣ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು, ಲಂಡನ್‍ನಲ್ಲಿ ಐಷಾರಾಮಿ ಬಂಗಲೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಕ್ರಮ ಆಸ್ತಿ ಖರೀದಿಸಿದ್ದ ಆರೋಪದ ಮೇರೆಗೆ ನವಾಜ್ ಷರೀಫ್‍ಗೆ 10 ವರ್ಷ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪನಾಮ ಹಗರಣದಲ್ಲಿ ಪುತ್ರಿ ಮರಿಯಮ್ ನವಾಜ್‍ಗೆ 7 ವರ್ಷ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="prajavani.net"/> ==ನವಾಜ್ ಶರೀಫರ ತಪ್ಪುಗಳು== *[http://www.prajavani.net/news/article/2017/08/06/511400.html ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಬಾವಿಗೆ ಹಗಲಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ನವಾಜ್ಹ;ಮೀದ್ ಕೆ.;6 Aug, 2017] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170805214334/http://www.prajavani.net/news/article/2017/08/06/511400.html |date=2017-08-05 }} ==ನೋಡಿ== *[[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌‌ == {{Reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌ == * [http://www.pmln.com.pk/ ಪಿಎಂ(ಎನ್)ಅಧೀಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120608093035/http://www.pmln.com.pk/ |date=2012-06-08 }} * [http://www.cbc.ca/world/story/2008/08/18/pakistan-musharraf.html?ref=rss ] * [http://www.pmln.com.pk/ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ (ನವಾಜ್ ಗುಂಪು) ಪಾಕಿಸ್ತಾನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120608093035/http://www.pmln.com.pk/ |date=2012-06-08 }} * [https://www.youtube.com/watch?v=nTdn-4-WKPE&amp;feature=related ನೇರ ಸಂದರ್ಶನ] * [http://pkpolitics.com ನವಾಜ್ ಶರೀಫ್ ‌ರ ಹೊಸ ವೀಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೋಡಿ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170526080148/https://pkpolitics.com/ |date=2017-05-26 }} * [http://www.pml1.org ಪಿಎಮ್‌ಎಲ್‌ಎನ್ ಸ್ಥಳ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120619205040/http://www.pml1.org/ |date=2012-06-19 }} * [http://www.storyofpakistan.com/person.asp?perid=P027&amp;Pg=1 ನವಾಝ್ ಶರೀಫ್‌ರು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳಾದರು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120319194637/http://www.storyofpakistan.com/person.asp?perid=P027&Pg=1 |date=2012-03-19 }} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/472836.stm ಬಿಬಿಸಿಯ ನವಾಜ್‌ರ ಪಾರ್ಶ್ವಚಿತ್ರ] * [http://www.ibitians.com/2007/09/11/nawaz-sharif-ki-kahani/ ನವಾಝ್ ಶರೀಫ್‌ರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ (ಉರ್ದು)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211016152124/http://www.ibitians.com/2007/09/11/nawaz-sharif-ki-kahani/ |date=2021-10-16 }} * [http://www.karachipage.com/news/Aug_99/081899.html ನವಾಜ್ ಶರೀಫ್ ಒಸಾಮಾ ಬಿನ್ ಲಾಡೆನ್‌ನಿಂದ ಚುನಾವಣೆಗಾಗಿ ಸುಮಾರು $500,000ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು] * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7014433.stm ಬಿಬಿಸಿ ಟೈಮ್‌ಲೈನ್: ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು] * [http://changepk.com/2009/09/09/nawaz-sharif-and-osama-bin-laden-the-bosom-buddies/ ನವಾಜ್ ಶರೀಫ್ and Osama Bin Laden: The bosom buddies ನವಾಜ್ ಶರೀಫ್ ಮತ್ತು ಒಸಾಮಾ ಬಿನ್ ಲಾಡೆನ್: ದ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110415132920/http://changepk.com/2009/09/09/nawaz-sharif-and-osama-bin-laden-the-bosom-buddies/ |date=2011-04-15 }} {{s-start}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[Sadiq Hussain Qureshi]]}} {{s-ttl|title=[[Chief Minister of Punjab (Pakistan)|Chief Minister of Punjab]]|years=1985–1990}} {{s-aft|after=[[Ghulam Haider Wyne]]}} |- {{s-bef|before=[[Ghulam Mustafa Jatoi]]<br /><small>Acting</small>}} {{s-ttl|title=[[Prime Minister of Pakistan]]|years=1990–1993}} {{s-aft|after=[[Balakh Sher Mazari]]<br /><small>Acting</small>}} |- {{s-bef|before=[[Balakh Sher Mazari]]<br /><small>Acting</small>}} {{s-ttl|title=[[Prime Minister of Pakistan]]|years=1993}} {{s-aft|after=[[Moeenuddin Ahmad Qureshi]]<br /><small>Acting</small>}} |- {{s-bef|before=[[Malik Meraj Khalid]]<br /><small>Acting</small>}} {{s-ttl|title=[[Prime Minister of Pakistan]]|years=1997–1999}} {{s-aft|after=[[Pervez Musharraf]]|as=Chief Executive of Pakistan}} |- {{s-bef|before=[[Shahid Hamid]]<br /><small>Acting</small>}} {{s-ttl|title=[[Defence Minister of Pakistan|Minister of Defence]]|years=1997–1999}} {{s-aft|after=[[Pervez Musharraf]]}} |- {{s-ppo}} {{s-bef|before=[[Fida Mohammad Khan]]}} {{s-ttl|title=President of the [[Pakistan Muslim League (N)|Pakistan Muslim League-Nawaz]]|years=1993–2002}} {{s-aft|after=[[Shahbaz Sharif]]}} {{s-end}} {{PakistaniPMs}} {{Zia-ul-Haq's Government|state=collapsed}} {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --> | NAME = Sharif, Nawaz | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION = | DATE OF BIRTH = 25 December 1949 | PLACE OF BIRTH = [[Lahore]], [[Dominion of Pakistan|Pakistan]] | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} {{DEFAULTSORT:Sharif, Nawaz}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:1949ರ ಜನನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳು (ಪಾಕಿಸ್ತಾನ)]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹಣಕಾಸು ಮಂತ್ರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಎಲ್‌ಜಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಪಹರಣಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರುಗಳು (ಪಾಕಿಸ್ತಾನ)]] [[ವರ್ಗ:ಬದುಕಿರುವ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ (ಎನ್)]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬಿಲಿಯನೇಯರ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ದೇಶ ಭೃಷ್ಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ವಲಸಿಗರು.]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಚಿಕ್ಕ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಜೆದ್ದಾಹ್‌ದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಲಾಹೋರಿನಲ್ಲಿನ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ]] [[ವರ್ಗ:ಪಂಜಾಬೀ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ರಾವಿಯನ್ನರು]] [[ವರ್ಗ:ಶರೀಫ್ ಕುಟುಂಬ]] [[ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] n7t7dc6hjx4l0es57kwrjnm7uhr0x0s 0 29784 1375439 1373570 2026-06-20T01:37:02Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375439 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Tuna | image =Tuna assortment.png| image_width = 300px | image_caption = [[Yellowfin tuna]], ''Thunnus albacares'' | regnum = Animalia | phylum = Chordata | classis = [[Actinopterygii]] | subclassis = [[Neopterygii]] | infraclassis = [[Teleostei]]| ordo = [[Perciformes]] | familia = [[Scombridae]] | genus = ''[[Thunnus]]'' | genus_authority = South, 1845 | subdivision_ranks = [[Species]] | subdivision = See text. |alt=Photo of three swimming fish }} '''ಟ್ಯೂನ ಮೀನು''' ಗಳು ಸ್ಕಾಂಬ್ರಿಡೇ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕಡಲನೀರಿನ ಮೀನುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ''ಥೂನಸ್‌'' ಕುಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ವೇಗದ ಈಜುಗಾರರಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಂದು {{Convert|70|km/h|mph|abbr=on}}ನಷ್ಟು ವೇಗಗಳಲ್ಲಿ ಈಜುವಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ. ಬಿಳಿ ಮಾಂಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಮೀನುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಸ್ನಾಯು ಅಂಗಾಂಶವು ನಸುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಗಾಢ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದವರೆಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು [[ಆಮ್ಲಜನಕ]]-ಬಂಧಕ ಕಣವಾಗಿರುವ ಮಯೋಗ್ಲೋಬಿನ್‌‌‌ನಿಂದ ಕೆಂಪು ಸಹಜವರ್ಣವು ಜನ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಇತರ ಮೀನುಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪರಿಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಂಥ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಕೆಲವೊಂದು ದೊಡ್ಡದಾದ ಜಾತಿಗಳು ಒಂದಷ್ಟು ಶಾಖಪ್ರವೃತ್ತಿಯ (ಅಥವಾ ಬಿಸಿರಕ್ತದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ) ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯುಸಂಬಂಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ನೆರವಿನಿಂದ ನೀರು ತಾಪಮಾನಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲಿರುವಂತೆ ತಮ್ಮ ಶರೀರದ ತಾಪಮಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ತಣ್ಣಗಿನ ಜಲರಾಶಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಬದುಕುಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಬಗೆಯ ಮೀನುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಾಗರ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಅಂಶವು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== "ಟ್ಯೂನ" ಎಂಬ ಪದವು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯ ಪದವಾದ ಅಟೂನ್‌, ಅರೇಬಿಕ್‌ ಭಾಷೆಯ تن ಅಥವಾ تون ಟುನ್‌/ಟೂನ್‌, ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಭಾಷೆಯ ಥೂನಸ್, ಗ್ರೀಕ್‌ ಭಾಷೆಯ θύννος, ಥೈನಸ್ ಎಂಬ ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ==ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ== [[File:Tuna all sizes Pengo.svg|thumb|350px|ಥೂನಸ್‌ ಥೈನಸ್‌ ಎಂಬುದು ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ದ ಮೀನಾಗಿದ್ದು ಸ್ಥಾನ [3]ನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ದಂಡನಕ್ಷೆಯು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅನ್ವಯ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಪ್ರಭೇದಗಳ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ: ಥೂನಸ್‌ ಓರಿಯೆಂಟಾಲಿಸ್‌ [4]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಥೂನಸ್‌ ಒಬೆಸ್ಕಸ್‌ [5]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಜಿಮ್ನೋಸಾರ್ಡಾ ಯೂನಿಕಲರ್‌ [6]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಥೂನಸ್‌ ಮ್ಯಾಕೋಯೀ [7]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಥೂನಸ್‌ ಆಲ್ಬಾಕೇರ್ಸ್‌ [8]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಗ್ಯಾಸ್ಟರೊಚಿಸ್ಮ ಮೆಲಂಪಸ್‌ [9]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಥೂನಸ್‌ ಟೊಂಗೊಲ್‌ [10]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಥೂನಸ್‌ ಅಲಾಲುಂಗಾ [11]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಯುಥೈನಸ್‌ ಅಲೆಟ್ಟರೇಟಸ್‌ [12]ನೇ ಸ್ಥಾನ, Kanbcznmbazdmnbdfmbdmnmn.jgnbtsuwonus ಪೆಲಾಮಿಸ್‌ [13]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಥೂನಸ್‌ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕಸ್‌ [14]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಅಲ್ಲೂಥೂನಸ್‌ ಫಲ್ಲಾಯ್‌ [15]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಯುಥೈನಸ್‌ ಅಫಿನಿಸ್‌ [16]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಆಕ್ಸಿಸ್‌ ಥಜಾರ್ಡ್‌ ಥಜಾರ್ಡ್‌ [17]ನೇ ಸ್ಥಾನ,ಆಕ್ಸಿಸ್‌ ರೋಚೇ ರೋಚೇ [18]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಿಸ್‌ ರೋಚೇ ಯುಡೊರಾಕ್ಸ್‌ [19]ನೇ ಸ್ಥಾನ]] ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ 48ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಭಿನ್ನ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ''ಥೂನಸ್‌'' ಕುಲವು 9 ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * ಆಲ್ಬಾಕೋರ್‌, ''ಥೂನಸ್‌ ಅಲಾಲುಂಗಾ'' <small>(ಬೊನ್ನಾಟೆರ್ರೆ, 1788)</small>. * ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ''ಥೂನಸ್‌ ಆಲ್ಬಾಕೇರ್ಸ್‌'' <small>(ಬೊನ್ನಾಟೆರ್ರೆ, 1788)</small>. * ಕಪ್ಪು ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ''ಥೂನಸ್‌ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕಸ್‌'' <small>(ಲೆಸನ್‌, 1831)</small>. * ದಕ್ಷಿಣದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ''ಥೂನಸ್‌ ಮ್ಯಾಕೋಯೀ'' <small>(ಕ್ಯಾಸಲ್‌ನೌ, 1872)</small>. * ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣಿನ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ''ಥೂನಸ್‌ ಒಬೆಸಸ್‌'' <small>(ಲೋವೆ, 1839)</small>. * ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ''ಥೂನಸ್‌ ಓರಿಯೆಂಟಾಲಿಸ್‌'' <small>(ಟೆಮ್ಮಿಂಕ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ಲೀಜೆಲ್‌, 1844)</small>. * ಉತ್ತರದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ''ಥೂನಸ್‌ ಥೈನಸ್‌'' <small>(ಲಿನಿಯಸ್‌, 1758)</small>. * ಉದ್ದಬಾಲದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ''ಥೂನಸ್‌ ಟೊಂಗೊಲ್‌'' <small>(ಬ್ಲೀಕರ್‌‌, 1851)</small>. * ಕರಾಸಿಕ್‌ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ''ಥೂನಸ್‌ ಕರಾಸಿಕಸ್‌'' <small>(ಲೆಸನ್‌, 1831)</small>. ಇತರ ಹಲವಾರು ಕುಲಗಳ ಜಾತಿಗಳು (ಸ್ಕಾಂಬ್ರಿಡೇ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಇರುವಂಥ ಎಲ್ಲವೂ) "ಟ್ಯೂನ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * ತೆಳ್ಳನೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ''ಅಲ್ಲೂಥೂನಸ್‌ ಫಲ್ಲಾಯ್‌'' <small>(ಸರ್ವೆಂಟಿ, 1948) </small> * ಗುಂಡು ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ''ಆಕ್ಸಿಸ್‌ ರೋಚೇ'' <small>(ರಿಸೋ, 1810)</small> * ಟೆರಿಯೊವೈಪೆಟ್‌ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ''ಆಕ್ಸಿಸ್‌ ಟೊಂಗೊಲಿಸ್‌'' <small>(ಬೊನ್ನಾಟೆರ್ರೆ, 1788)</small>. * ಚುರುಕುವೇಗದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ''ಆಕ್ಸಿಸ್‌ ಥಜಾರ್ಡ್‌'' <small>(ಲ್ಯಾಸಿಪೀಡ್‌, 1800)</small> * ಕಾವಕಾವಾ (ಪುಟ್ಟ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ಅಥವಾ ಬಂಗಡೆ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು) ''ಯುಥೈನಸ್‌ ಅಫಿನಿಸ್‌'' <small>(ಕ್ಯಾಂಟರ್‌, 1849)</small> * ಪುಟ್ಟ ಟ್ಯೂನಿ (ಪುಟ್ಟ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು) ''ಯುಥೈನಸ್‌ ಅಲೆಟ್ಟರೇಟಸ್‌'' <small>(ರಾಫಿನೆಸ್ಕ್‌, 1810)</small> * ಹಾರುವ ಕಪ್ಪು ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ''ಯುಥೈನಸ್‌ ಲಿನಿಯೇಟಸ್‌'' <small>(ಕಿಶಿನೌಯೆ, 1920)</small> * ಗೋಪುರಬಂಧ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ''ಜಿಮ್ನೋಸಾರ್ಡಾ ಯೂನಿಕಲರ್‌'' <small>(ರೂಪ್ಪೆಲ್‌, 1836)</small> * ಹಾರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ''ಕಾಟ್ಸುವೋನಸ್‌ ಪೆಲಾಮಿಸ್‌'' <small>(ಲಿನಿಯಸ್‌, 1758)</small> * ‌ಲೈನ್‌ಸೈಡ್ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ''ಥೂನಸ್‌ ಲಿನಿಯಸ್‌'' <small>(ಟೆಮ್ಮಿಂಕ್‌ & ಸ್ಕ್ಲೀಜೆಲ್‌, 1844)</small>. ==ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ== ಸುತ್ತುವರಿದ ಕಡಲ ಜಲದಲ್ಲಿನ ತಾಪಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವ ಶರೀರ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡುಹೋಗುವಲ್ಲಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ''ಥೂನಸ್‌'' ಕುಲದ ಜೀವಿಗಳ ಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು {{Convert|43|F|C}}ನಷ್ಟು ತಂಪಾಗಿರುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ {{Convert|75|-|95|F|C}}ನಷ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ಶರೀರ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡುಹೋಗಬಲ್ಲವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಸ್ತನಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳಂಥ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂತರುಷ್ಣಕ ಜೀವಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಿರಿದಾಗಿರುವ ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="tbot">{{cite web |url=http://science.jrank.org/pages/7020/Tuna-Biology-tuna.html |title=Tuna - Biology Of Tuna |accessdate=September 12, 2009 |archive-date=ನವೆಂಬರ್ 2, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111102133857/http://science.jrank.org/pages/7020/Tuna-Biology-tuna.html |url-status=dead }}</ref> ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಯಾಪಚಯಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಾಖವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಅಂತರುಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತವೆ. ರೀಟಿ ಮಿರಾಬೈಲ್‌ ("ಅದ್ಭುತ ಬಲೆ") ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಶರೀರ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಭಿದಮನಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಧಮನಿಗಳ ಹೆಣೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಅಭಿದಮನಿಯ ರಕ್ತದಿಂದ ಅಪದಮನಿಯ ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಎದುರು ಪ್ರವಾಹ ವಿನಿಮಯದ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಶಾಖವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಮೈ ತಂಪಾಗುವುದನ್ನು ಇದು ತಗ್ಗಿಸುವುದರಿಂದ, ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡುಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ತಗ್ಗಿಸಿದ ಶಕ್ತಿ ವೆಚ್ಚದೊಂದಿಗೆ ಉನ್ನತವಾದ ಈಜುವಿಕೆಯ ವೇಗವು ಹೊರಹೊಮ್ಮುವುದನ್ನು ಇದು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="tbot" /> ==ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ== [[File:TunaFish.JPG|thumb|right|ಮಾನವರಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಮೀನೊಂದು ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ; ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರರನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.]] [[File:Tsukiji Fish market and Tuna edit.jpg|thumb|right|ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಬಹುವಿಧದ ಸಾಲುಗಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ.]] [[File:Tuna cut half japan.jpg|thumb|right|ಕತ್ತರಿಸುವ ಯಂತ್ರದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಸೀಳಲಾದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ.]] ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಜಾಗತಿಕ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಕುಲಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಕುರಿತು ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೀಫುಡ್‌ ಸಸ್ಟೇನಬಿಲಿಟಿ ಫೌಂಡೇಷನ್‌ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯು 2009ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಸ್ತೃತವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರದಿಯನ್ನು ಸಂಕಲಿಸಿದ್ದು, ಇದು ನಿಯತವಾದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ವರದಿಯ ಅನುಸಾರ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಸಾಗರಗಳ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಆದರೆ ವಿರಳವಾಗಿ ಹಂಚಿಹೋಗಿವೆ; ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ಸುಮಾರು 45 ಡಿಗ್ರಿಗಳಷ್ಟು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ನಡುವಿನ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮತ್ತು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣದ ಜಲರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಸ್ಕಾಂಬ್ರಿಡೇ ವಂಶದಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ವಂಶವು ಸುಮಾರು 50 ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ-ವಿಹಾರದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಇವುಗಳ ಪೈಕಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಜಾತಿಗಳೆಂದರೆ: ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (''ಥೂನಸ್‌ ಆಲ್ಬಾಕೇರ್ಸ್‌'' ), ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣಿನ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (''T. ಒಬೆಸಸ್‌'' ), ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (''T. ಥೈನಸ್‌'', ''T. ಓರಿಯೆಂಟಾಲಿಸ್‌'', ಮತ್ತು ''T. ಮೆಕೋಯೀ'' ), ಆಲ್ಬಾಕೋರ್‌ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (''T. ಅಲಾಲುಂಗಾ'' ), ಮತ್ತು ಹಾರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (''ಕಾಟ್ಸುವೋನಸ್‌ ಪೆಲಾಮಿಸ್‌'' ).<ref name="ISSF">{{cite web |url=http://www.iss-foundation.org/files/b45a4eb2-f9d7-4ed6-87a1-2efe2519baf6/ISSF_A-1%20Introduction.pdf |title=Status of the World Fisheries for Tuna |publisher=ISSF |date=10 November 09 |accessdate=2009-11-10 |archive-date=2010-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100327021649/http://www.iss-foundation.org/files/b45a4eb2-f9d7-4ed6-87a1-2efe2519baf6/ISSF_A-1%20Introduction.pdf |url-status=dead }}</ref> ಸದರಿ ವರದಿಯು ಮುಂದುವರೆದು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ: :1940 ಮತ್ತು 1960ರ ದಶಕದ ನಡುವೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂಥ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಐದು ಪ್ರಧಾನ ಜಾತಿಗಳ, ವಿಶ್ವದ ವಾರ್ಷಿಕ ಹಿಡಿತದ ಪ್ರಮಾಣವು ಸುಮಾರು 300 ಸಾವಿರ ಟನ್ನುಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 1 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ನುಗಳಿಗೆ ಏರಿತು ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ಪೈಕಿಯ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಗಾಳಹಾಕಿ-ಮೀನುಹಿಡಿಯುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹಿಡಿಯಲಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಕೊಕ್ಕೆ ಸಾಧನವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಚೀಲದ-ಬೀಸುಬಲೆಯಂಥ ಬಲೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಹಿಡಿದ ಮೀನಿನ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 4 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ನುಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟಿವೆ. ಹೀಗೆ ಹಿಡಿದ ಮೀನುಗಳ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 68 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಭಾಗವು ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರೆ, 22 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗವು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಉಳಿದ 10 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗವು [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಸಾಗರ]] ಹಾಗೂ ಮೆಡಿಟೆರೇನಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೂ ಸೇರಿವೆ. ಹಿಡಿದ ಮೀನಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಪೈಕಿ ಹಾರುಮೀನಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಸುಮಾರು 60 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (24 ಪ್ರತಿಶತ), ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣಿನ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (10 ಪ್ರತಿಶತ), ಆಲ್ಬಾಕೋರ್‌ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (5 ಪ್ರತಿಶತ) ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದಭಾಗವನ್ನು ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಚೀಲದ-ಬೀಸುಬಲೆಗಳು ಪ್ರಪಂಚ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸುಮಾರು 62 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಉದ್ದನೆಯ ಗಾಳಗಳು ಸುಮಾರು 14 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗವನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಂಬ ಮತ್ತು ಗಾಳಗಳು ಸುಮಾರು 11 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗವನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಉಳಿದ 3 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗವನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ ಇತರ ಕೊಕ್ಕೆ ಸಾಧನಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.<ref name="ISSF" /> [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‌]] ದೇಶವು ತನಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದ ವಾರ್ಷಿಕ 6,000 ಟನ್ನುಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ 12,000ದಿಂದ 20,000 ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ದಕ್ಷಿಣದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಮೂಲಕ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸರ್ಕಾರವು 2006ರಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಸಿತು; ಇಂಥ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಮೌಲ್ಯವು ಸುಮಾರು 2 ಶತಕೋಟಿ US $ನಷ್ಟಿತ್ತು.<ref>[https://web.archive.org/web/20061113131846/http://www.abc.net.au/news/newsitems/200610/s1765413.htm ಬ್ರಾಡ್‌ಫೋರ್ಡ್‌, ಗಿಲಿಯನ್‌.][https://web.archive.org/web/20061113131846/http://www.abc.net.au/news/newsitems/200610/s1765413.htm "ಬ್ಲೂಫಿನ್‌ ಟೂನ ಪ್ಲಂಡರಿಂಗ್‌ ಕ್ಯಾಚಸ್‌ ಅಪ್‌ ವಿತ್‌ ಜಪಾನ್‌."] ABC ನ್ಯೂಸ್‌. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16, 2006</ref> ಇಂಥ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯು ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಕುಲಗಳಿಗೆ ಅತೀವವಾದ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡಿದೆ.<ref>[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/11/28/AR2009112801066.html ಐಲ್‌ಪೆರಿನ್‌, ಜೂಲಿಯೆಟ್‌. ][http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/11/28/AR2009112801066.html "ಸೇವಿಂಗ್‌ ದಿ ರಿಚಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಸೀ."] ''ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್.'' ನವೆಂಬರ್‌ 29, 2009.</ref> WWF ಅನುಸಾರ, "ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಪಾಲುಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳು ಸಮ್ಮತಿಸದೇ ಹೋದಲ್ಲಿ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳೆಡೆಗೆ ಜಪಾನ್ ಹೊಂದಿರುವ ಬೃಹತ್‌ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಿಂದಾಗಿ ಬಹುಜನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಮೀನುಗಳ ಬಹುತೇಕ ಕುಲಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿಗೆ ತಲುಪುವುದನ್ನು ನೋಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ".<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/environment/2007/jan/22/japan.conservationandendangeredspecies |title=Japan warned tuna stocks face extinction |first=Justin |last=McCurry |work=The Guardian |date=January 22, 2007 |accessdate=2008-04-02 | location=London }}</ref> ಈ ಕುರಿತಾಗಿ ಜಪಾನಿನ ಫಿಶರೀಸ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ಗಳ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕಂಪನಿಗಳು ತಾವು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹಿಡಿದಿರುವ ದಕ್ಷಿಣದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಪ್ರಮಾಣದ ಕುರಿತು ತಪ್ಪಾದ ವರದಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ ಹಾಗೂ ಹಿಡಿದ ಮೀನುಗಳ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಕುರಿತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬಹುದಾದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.<ref>ರೈಟ್‌, ಹಿಲೆಲ್‌, "[https://web.archive.org/web/20110112071742/http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/fl20110109x1.html ಆರ್‌ ಜಪಾನ್‌'ಸ್‌ ಫಿಶ್‌ ಲವರ್ಸ್‌ ಈಟಿಂಗ್‌ ಟ್ಯೂನ ಟು ಎಕ್ಸ್ಟಿಂಕ್ಷನ್‌?]", ''ಜಪಾನ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', 9 ಜನವರಿ 2011, ಪುಟ 7.</ref> 232 ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟು (511.47 ಪೌಂಡುಗಳಷ್ಟು) ತೂಗುವ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಒಂದು ಟ್ಯೂನ ಮೀನು 2010ರಲ್ಲಿ ಟೋಕಿಯೊದ ತ್ಸುಕಿಜಿ ಮೀನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ 16.28 ದಶಲಕ್ಷ ಯೆನ್‌ ($US 175,000) ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8440758.stm ಟ್ಯೂನ ಹಿಟ್ಸ್‌ ಹೈಯೆಸ್ಟ್‌ ಪ್ರೈಸ್‌ ಇನ್‌ ನೈನ್‌ ಇಯರ್ಸ್‌ ಅಟ್‌ ಟೋಕಿಯೊ ಆಕ್ಷನ್‌] ''BBC ನ್ಯೂಸ್‌'', 5 ಜನವರಿ 2010.</ref> 2011ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಟೋಕಿಯೊದ ತ್ಸುಕಿಜಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಹರಾಜಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 754-ಪೌಂಡುಗಳಷ್ಟು (342-ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟು) ತೂಗುವ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಒಂದು ಟ್ಯೂನ ಮೀನು 32.49 ದಶಲಕ್ಷ ಯೆನ್‌ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಹೊಸ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಇದು ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗೆ 95,000 ಯೆನ್‌ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://sg.finance.yahoo.com/news/Giant-tuna-fetches-record-apf-858529627.html?x=0 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-05-17 |archive-date=2011-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110109153607/http://sg.finance.yahoo.com/news/Giant-tuna-fetches-record-apf-858529627.html?x=0 |url-status=dead }}</ref> ===ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳು=== * ''ಆಲ್ಮಾಡ್ರಾಬಾ'' ದ ಆಂದಲೂಸಿಯನ್‌ ವಿಧಾನವು ಬಲೆಗಳ ಒಂದು ಜಟಿಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಕಲಸು ಮೇಲೋಗರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಸಿಸಿಲಿಯಲ್ಲಿ, ಇದೇ ವಿಧಾನವನ್ನು ''ಟೊನ್ನಾರಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಮೀನು ಕೃಷಿ (ಬೋನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ)<ref name="doolette" /> * ಉದ್ದನೆಯ ಗಾಳದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ * ಚೀಲದ ಬೀಸುಬಲೆಗಳು * ಕಂಬ ಮತ್ತು ಗಾಳದ ವಿಧಾನ * ಈಟಿಗಾಳದ ಬಂದೂಕು * ದೊಡ್ಡ ಬೇಟೆಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ * ಮೀನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಸಾಧನ ===ತಿಮಿಬೇಟೆಯೊಂದಿಗಿನ ಸಹಯೋಗ=== 2005ರಲ್ಲಿ, ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ವೇಲಿಂಗ್‌ ಕಮಿಷನ್‌‌‌‌ನ ಆ ವರ್ಷದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತಾನು ಅಭಿಮತವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದನ್ನು ನೌರು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಕುಲಗಳು ಮತ್ತು ಆ ದೇಶದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಪಡೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ತಿಮಿಬೇಟೆಯು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿತು.<ref>{{cite web|last=Dorney |first=Sean |url=http://www.abc.net.au/news/newsitems/200506/s1402449.htm |title=Nauru defends whaling vote. 28/06/2005. ABC News Online |publisher=Abc.net.au |date=2005-06-28 |accessdate=2010-09-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060111145430/http://www.abc.net.au/news/newsitems/200506/s1402449.htm|archivedate=2006-01-11}}</ref> ===ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಹಯೋಗ=== ಹಲವಾರು ಜಾತಿಗಳ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳು ಈಜುತ್ತವೆ. ಇಂಥವುಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಸಾಗರದಲ್ಲಿನ ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಸೇರಿರುತ್ತವೆಯೇ ಹೊರತು ಆಲ್ಬಾಕೋರ್‌ ಮೀನುಗಳಲ್ಲ. ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಭಕ್ಷಕ ಜೀವಿಗಳಾಗಿರುವ ಷಾರ್ಕುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಗುಂಪುಗಳು ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಈಜುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://journalism.berkeley.edu/projects/border/ensenada.html |title=ENSENADA: El Puerto del Atun |publisher=Journalism.berkeley.edu |date= |accessdate=2010-09-22 |archive-date=2010-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100524134557/http://journalism.berkeley.edu/projects/border/ensenada.html |url-status=dead }}</ref> ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ ಹಿಂಡುಗಳಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕುವ ಮೂಲಕ ಈ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದುದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ದೋಣಿಗಳ ಪರಿಪಾಠವಾಗಿತ್ತು. ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಬಳಸುವ ಬಲೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡ ಇಂಥ ದೋಣಿಗಳು ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ ಹಿಂಡನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>{{Cite web |url=http://www.wdcs.org/dan/publishing.nsf/allweb/ADED9F368A73DC3280256E1B003F367C |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-05-17 |archive-date=2007-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071015152805/http://www.wdcs.org/dan/publishing.nsf/allweb/ADED9F368A73DC3280256E1B003F367C |url-status=dead }}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳು ಬಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದುಬೀಳುತ್ತಿದ್ದವು ಹಾಗೂ ಅವು ಗಾಯಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮತ್ತು ಈಗ NOAA ವತಿಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು "ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ ಸ್ನೇಹಿ" ವಿಧಾನಗಳು ಈಗ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈಗ ಈ ವಿಧಾನಗಳು ಬಲೆಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಗಾಳವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದ ಸ್ವತಂತ್ರ ತಪಾಸಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಾಗಲೀ ಅಥವಾ "ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ ಭದ್ರತೆ"ಯ ಪರಿಶೀಲನೆಯಾಗಲೀ ಇಲ್ಲ; ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಿಧಾನಗಳೂ ಪರಿಪೂರ್ಣವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್ಸ್‌ ಯೂನಿಯನ್‌ ಅನುಸಾರ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಸಾಧನಗಳ ಕೊರತೆಯು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, "ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ ಸುರಕ್ಷಿತ" ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ನಂಬಿಕೆ ಇಡಬೇಕು. ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಪರಿಪಾಠಗಳು ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿರುವ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮಹತ್ತರವಾದ ಉಪಜೀವಿಗಳ-ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಷಾರ್ಕುಗಳು, ಕಡಲಾಮೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಗರದ ಇತರ ಮೀನುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮೀನುಗಾರರು ಈಗ ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಆದರೆ FADಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಸಾಧನಗಳಂಥ (fish aggregation devices-FADs) ತೇಲುವ ವಸ್ತುಗಳ ಸುತ್ತ ತಮ್ಮ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಾಧನಗಳು ಇತರ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ. ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಬಂದ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಕ್ರಮಗಳು, ಇತರ ಜಾತಿಗಳಿಗೂ ಸಹ ಹಾನಿಮಾಡುವಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://southernfriedscience.com/2009/02/16/the-ecological-disaster-that-is-dolphin-safe-tuna/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-05-17 |archive-date=2010-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100121054428/http://southernfriedscience.com/2009/02/16/the-ecological-disaster-that-is-dolphin-safe-tuna/ |url-status=dead }}</ref> ==ಮನರಂಜನೆ-ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ== 1950ರ ದಶಕದಿಂದ 1970ರ ದಶಕದವರೆಗೆ, ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು [[ಫ್ಲಾರಿಡ|ಫ್ಲೋರಿಡಾ]] ತೀರಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕೆಲವೇ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರವಿರುವ [[ಕ್ಯೂಬಾ]], ಬಿಮಿನಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಟ್‌ ಕೇಗಳ ಜಲರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಇವನ್ನು ಮನರಂಜನೆ-ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೀನುಗಾರರು ಗುರಿಯಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು; ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಅರ್ನೆಸ್ಟ್‌ ಹೆಮಿಂಗ್ವೆ ಮತ್ತು ಹಬಾನಾ ಜೋ ಈ ಇಬ್ಬರೂ 1938ರ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ, ''ಪೈಲರ್‌'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ 40-ಅಡಿ ವಾಹನವನ್ನು ಏರಿದ್ದರು. ದೊಡ್ಡ-ಬೇಟೆಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಎಂಬ ಹೊಸ ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿ ಕ್ರೀಡೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರವಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ ಕ್ರೀಡೆಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಆ ಕಾಲದ ದೋಣಿಗಳು ಬಹಳ ಬೆಲೆಕಟ್ಟಲಾದ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಹೋರಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಮಾದರಿಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಬಹುಪಾಲು ದೋಣಿಗಳು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕ್ಯಾಬಿನ್‌ ಕ್ರೂಸರುಗಳಾಗಿದ್ದವು (ಅಂದರೆ ವಸತಿ ಸೌಕರ್ಯವಿರುವ ಶಕ್ತಿಚಾಲಿತ ನೌಕೆಗಳಾಗಿದ್ದವು). ಇವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನಿಧಾನವಾಗಿದ್ದುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕುಶಲ ಚಲನೆಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದ್ದವು. ದಕ್ಷಿಣ ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ರೈಬೋವಿಕ್‌ ಕುಟುಂಬವು 1946ರಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಂದು ದೋಣಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ದೋಣಿಯು ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಮರುಪರಿಚಯಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಹೊಸತೊಂದು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಜನ್ಮನೀಡಿತು. ಮಿಸ್‌ ಷೆವಿ II ಎಂಬ ಈ ದೋಣಿಯು ಪ್ರಪಂಚವು ಕಂಡ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವಿಹಾರ-ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ದೋಣಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.rybovich.com/RyboHistory.aspx |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-05-17 |archive-date=2010-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100309125935/http://www.rybovich.com/RyboHistory.aspx |url-status=dead }}</ref> ತಾನು ಹೊಂದಿದ್ದ 37 ಅಡಿ ಮತ್ತು 43 ಅಡಿ ಉದ್ದದ ವಾಡಿಕೆಯ ದೋಣಿಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ 1950ರ ದಶಕದಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು 1970ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಮೆರಿಟ್‌ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕುಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು; ಈ ದೋಣೆಗಳು ರೈಬೋವಿಕ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಂಥ ದೋಣಿಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ-ಬೇಟೆ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯು ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಾಣಲು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿದವು. ==ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ== ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಐದು ಮುಖ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ವೆಸ್ಟರ್ನ್‌ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಓಷನ್‌ ಪಿಷರೀಸ್‌ ಕಮಿಷನ್‌, ಇಂಟರ್‌-ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಟ್ರಾಪಿಕಲ್‌ ಟ್ಯೂನ ಕಮಿಷನ್‌, ಇಂಡಿಯನ್‌ ಓಷನ್‌ ಟ್ಯೂನ ಕಮಿಷನ್‌, ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕಮಿಷನ್‌ ಫಾರ್‌ ದಿ ಕನ್ಸರ್ವೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಟೂನಾಸ್‌ ಮತ್ತು ಕಮಿಷನ್‌ ಫಾರ್‌ ದಿ ಕನ್ಸರ್ವೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಬ್ಲೂಫಿನ್‌ ಟ್ಯೂನ.<ref>{{cite news | title = WWF demands tuna monitoring system | url = http://www.theage.com.au/news/World/WWF-demands-tuna-monitoring-system/2007/01/19/1169095972203.html | date = 2007-01-19 | accessdate = 2008-05-19 | location=Melbourne | work=The Age }}</ref> ಈ ಐದೂ ಘಟಕಗಳು 2007ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‌‌‌]]ನ ಕೋಬ್‌, ಎಂಬಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದವು. ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಅಪಾಯಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಪರಿಸರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ನಿವೇದನೆಗಳನ್ನು<ref>{{cite web | url = http://oceans.greenpeace.org/en/documents-reports/rfmo-kobe | title = Briefing: Joint Tuna RFMO Meeting, Kobe 2007 | date = 2007-01-23 | accessdate = 2008-05-19 | archive-date = 2008-03-23 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080323185155/http://oceans.greenpeace.org/en/documents-reports/rfmo-kobe | url-status = dead }}</ref> ಸಲ್ಲಿಸಿದವು. ಸುಮಾರು 60 ದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕರಡು ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಕ್ರಿಯಾಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಭೆಯು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಪಾಲುಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರವಾದ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ಇದರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು. 2009ರ ಜನವರಿ ಅಥವಾ ಫೆಬ್ರುವರಿ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜಂಟಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಬೇಕೆಂದು ನಿಯೋಗಿಗಳ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | url = http://www.abc.net.au/news/newsitems/200701/s1834563.htm | title = Conference approves global plan to save tuna stocks | date = 2007-01-26 | accessdate = 2008-05-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070128200120/http://www.abc.net.au/news/newsitems/200701/s1834563.htm|archivedate=2007-01-28}}</ref> 2010ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್‌ಪೀಸ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸಂಘಟನೆಯು ಸಮುದ್ರಾಹಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತನ್ನ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಮುಂದಿನ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಿದೆ: ಆಲ್ಬಾಕೋರ್‌, ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣಿನ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ಕಪ್ಪು ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ಉತ್ತರದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ದಕ್ಷಿಣದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು. "ಗ್ರೀನ್‌ಪೀಸ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನ ಸಮುದ್ರಾಹಾರಗಳ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯು, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತದ ಸೂಪರ್‌ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥನೀಯವಲ್ಲದ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಪರಿಪಾಠಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿರುವುದರ ಒಂದು ಅತೀವವಾದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೀನುಗಳ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ."<ref>{{cite web |url=http://www.greenpeace.org/international/seafood/red-list-of-species |title=Greenpeace International Seafood Red list |publisher=Greenpeace.org |date=2003-03-17 |accessdate=2010-09-22 |archive-date=2008-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080702100700/http://www.greenpeace.org/international/seafood/red-list-of-species |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news| url=https://www.nytimes.com/2010/06/27/magazine/27Tuna-t.html | title=Tuna's End | first=Paul | last=Greenberg | date=2010-06-21 | work=The New York Times}}</ref> ಮೀನುಗಳ ಅನೇಕ ಕುಲಗಳು ಸಮರ್ಥನೀಯವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಅತಿಯಾಗಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಕೆಲವೊಂದು ಕುಲಗಳು ಅಳಿವಿನ ಅಪಾಯಕ್ಕೂ ಸಿಲುಕಿವೆ.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7040011.stm |title=Last rites for a marine marvel? |first=Richard |last=Black |publisher=BBC News Online |date=17 October 2007 |accessdate=2007-10-17 }}</ref><ref>ಇಟೊ, ಮಸಾಮಿ, "[https://web.archive.org/web/20110806095108/http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/nn20100831i1.html ಡಸ್‌ ಜಪಾನ್‌'ಸ್‌ ಅಫೇರ್‌ ವಿತ್‌ ಟ್ಯೂನ ಮೀನ್‌ ಲವಿಂಗ್‌ ಇಟ್‌ ಟು ಎಕ್ಸ್‌ಟಿಂಕ್ಷನ್‌?]", ''ಜಪಾನ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ಆಗಸ್ಟ್‌ 31, 2010, ಪುಟ 3.</ref> ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೀಫುಡ್‌ ಸಸ್ಟೇನಬಿಲಿಟಿ ಫೌಂಡೇಷನ್‌ (ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಉದ್ಯಮ, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ಫಂಡ್‌ ಫಾರ್‌ ನೇಚರ್‌ ಸಂಘಟನೆಯ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಸಹಯೋಗ) ಎಂಬ ಸಂಘಟನೆಯ ಅನುಸಾರ, [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]] ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು, ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಸಾಗರದ (ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ) ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣಿನ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು, ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಆಲ್ಬಾಕೋರ್‌ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಬಲಿಪಶುಗಳಾಗಿವೆ. 2009ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ (ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುವ ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಪೈಕಿ ಇದರ ಪಾಲು ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ 60 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟಿದೆ) ಯಾವುದೇ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.iss-foundation.org/files/e71afd66-086a-41c7-a71c-c2935687dcef/ISSF_A-2%20Summary%20(3).pdf |title=Status of the World Fisheries for Tuna |publisher=ISSF |date=10 November 09 |accessdate=2009-11-10 |archive-date=2010-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100327022746/http://www.iss-foundation.org/files/e71afd66-086a-41c7-a71c-c2935687dcef/ISSF_A-2%20Summary%20%283%29.pdf |url-status=dead }}</ref> ==ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ== ಉನ್ನತ-ದರ್ಜೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪರಿಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಲೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ಅವಕ್ಕೆ ಎರೆಮೀನುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ ಮೀನುಗಾರರು ''ಥೂನಸ್‌ ಮ್ಯಾಕೋಯೀ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದಕ್ಷಿಣದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು, ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಂದು ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಜಾತಿಯನ್ನು ಸಾಕುತ್ತಾರೆ.<ref name="doolette">{{cite journal |author=Doolette, DJ and Craig, D |title=Tuna farm diving in South Australia |journal=South Pacific Underwater Medicine Society Journal |volume=29 |issue=2 |year=1999 |issn=0813-1988 |oclc=16986801 |url=http://archive.rubicon-foundation.org/6006 |accessdate=2008-08-17 |archive-date=2010-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100107101138/http://archive.rubicon-foundation.org/6006 |url-status=dead }}</ref> ಅದರ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ''ಥೂನಸ್‌ ಥೈನಸ್‌'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಉತ್ತರದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಕೃಷಿಯು ಮೆಡಿಟೆರೇನಿಯನ್‌ ವಲಯ, [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ]] ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದೆ. {{Convert|1300|ft|m}}ನಷ್ಟು ಆಳವಿರುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣಿನ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ U.S. ಕಡಲ ಕರೆಯಾಚೆಯ ಮೊದಲ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ [[ಹವಾಯಿ|ಹವಾಯಿ{{Okina}}]] ದ್ವೀಪವು ಈಗಷ್ಟೇ ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news |url=http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5iIg_1XadMxI68UaNlH2WUHf0F18QD9BH6M880 |title=Hawaii regulators approve first US tuna farm |agency=Associated Press |date=October 24, 2009 |accessdate=October 28, 2009 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಜಪಾನ್‌ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಅಗ್ರಗಣ್ಯನಾಗಿದೆ.<ref> {{cite web |url=http://www.livescience.com/animals/080317-sl-tuna-farming.html |title=[[Kinki University]] }}</ref> ಜಪಾನ್‌ ದೇಶವು 1979ರಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ-ಮರಿಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆ ಮಾಡಿ ಸಾಕಿತು. 2002ರಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಅದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು 2007ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೂರನೇ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು.<ref> {{Cite news |url=http://www.taipeitimes.com/News/editorials/archives/2006/09/30/2003329854 |title=The holy grail of fish breeding }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.flku.jp/english/aquaculture/index.html |title=Cultivation, seedling production, and selective breeding of bluefin tuna and other fish at the Kinki University Fisheries Laboratory |publisher=Flku.jp |date= |accessdate=2010-09-22 |archive-date=2011-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110624194508/http://www.flku.jp/english/aquaculture/index.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news | url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2008/05/21/FDI910LR9P.DTL&type=printable | first=Carolyn | last=Jung | date=2008-05-21 | work=The San Francisco Chronicle | title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು | access-date=2011-05-17 | archive-date=2012-09-10 | archive-url=https://archive.today/20120910223147/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2008/05/21/FDI910LR9P.DTL&type=printable | url-status=dead }}</ref> ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾದ ತಳಿಯನ್ನು ಕಿಂಡಾಯ್‌ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಿಂಡಾಯ್‌ ಎಂಬುದು ಜಪಾನಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಿನ್‌ಕಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ (ಕಿನ್‌ಕಿ ಡೈಗಕು) ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವಾಗಿದೆ.<ref>http://nymag.com/restaurants/features/46633/</ref> ಕಿನ್‌ಕಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ <ref>{{cite web|url=http://www.fnarena.com/index2.cfm?type=dsp_newsitem&n=4213142B-1871-E587-E13DAA02FD0A4316 |title=FNArena |publisher=FNArena |date=2009-05-15 |accessdate=2010-09-22}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/cgi-bin/common/printfriendly.pl?http://www.abc.net.au/stateline/sa/content/2005/s1509579.htm |title=Stateline South Australia |publisher=Abc.net.au |date= |accessdate=2010-09-22}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.news.com.au/adelaidenow/story/0,22606,24389186-913,00.html|title=Clean Seas teams up with Japan's Kinki Uni for tuna research|first=Nigel|last=Austin|date=2008-09-23|work=The Advertiser|archiveurl=https://archive.today/20121202225644/http://www.adelaidenow.com.au/business/sa-business-journal/clean-seas-signs-tuna-research-deal/story-e6fredel-1111117560776|archivedate=2012-12-02|access-date=2011-05-17|url-status=live}}</ref> ನೆರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕ್ಲೀನ್‌ ಸೀಸ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಒಂದು ಕಂಪನಿಯು 2009ರಲ್ಲಿ, ಸೆರೆಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು; ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ''ಟೈಮ್‌'' ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ವತಿಯಿಂದ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ 2009ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1934027_1934003_1933946,00.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130120043444/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1934027_1934003_1933946,00.html |date=2013-01-20 }}][http://www.thinkingaustralia.com/news/brief_view.asp?id=1525] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130403110610/http://www.thinkingaustralia.com/news/brief_view.asp?id=1525 |date=2013-04-03 }}</ref> ==ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು== [[File:Canned and packaged tuna on supermarket shelves.jpg|thumb|right|Canned tuna on sale at an American supermarket|ಕಿರಾಣಿ ಮಳಿಗೆಯ ಕಪಾಟುಗಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ.]] [[File:tuna steak.JPG|thumb|right|Tuna steak served in a French bistro|ಬೇಯಿಸಿದ/ಸುಟ್ಟ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ಮತ್ತು ಸೊಪ್ಪಿನ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ತಟ್ಟೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ.]] ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಮಾಂಸವನ್ನು 1903ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.<ref name="Choice2004">ಚಾಯ್ಸ್‌: ಜನವರಿ/ಫೆಬ್ರುವರಿ 2004.</ref> ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಮಾಂಸವನ್ನು ಖಾದ್ಯ [[ಎಣ್ಣೆ|ತೈಲ]]ಗಳಲ್ಲಿ, ಕಡು ಉಪ್ಪುನೀರಿನಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಚಿಲುಮೆ ನೀರಿನ ದ್ರಾವಣ-ಸಂಸ್ಕರಣದಲ್ಲಿ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಮಾಂಸದ ಪೈಕಿ 52%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌‌ಗಳಿಗಾಗಿ, 22%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಪಚ್ಚಡಿಗಳಿಗಾಗಿ ಹಾಗೂ 15%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಶಾಖರೋಧ ಪಾತ್ರೆಯ ಅಡಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ವ್ಯಂಜನಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="modernmarvels">"ಟ್ಯೂನ". ''ಮಾಡರ್ನ್‌ ಮಾರ್ವೆಲ್ಸ್‌'', 4 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2010.</ref> ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆಲ್ಬಾಕೋರ್‌ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ "ಬಿಳಿ ಮಾಂಸದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು"<ref>ಎಲ್ಲಿಸ್‌, ರಿಚರ್ಡ್‌. ''ಟ್ಯೂನ: ಎ ಲವ್‌ ಸ್ಟೋರಿ.'' ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ರ್ಯಾಂಡಮ್‌ ಹೌಸ್‌, 2009, ಪುಟ 119. ISBN 0307387100</ref> ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾರಬಹುದಾಗಿದೆ; ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳೂ ಸಹ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ 1980ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳೇ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಾಗಿದ್ದವು; {{As of|2003|lc=on}}ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ಹಾರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ಅಥವಾ ಟೊಂಗೊಲ್‌ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (ಇದಕ್ಕೆ "ಉತ್ತರದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು" ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಅಂಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು) ಸೇರಿದ್ದವು.<ref name="Choice2004" /> ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಡುವ ಜಾಗದಕ್ಕೆ ಬಹುದೂರದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಅನೇಕವೇಳೆ ಹಿಡಿಯಲಾಗುವುದರಿಂದ, ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಒಂದು ವೇಳೆ ಕಳಪೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಸಂಸ್ಕರಿತ ಮೀನು ಹಳಸಿದ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಕರುಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕೈನಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆಮೇಲೆ 45 ನಿಮಿಷಗಳಿಂದ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ-ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೀನುಗಳನ್ನು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಚೊಕ್ಕವಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿ ಮೊಹರು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊಹರುಹಾಕಿದ ಡಬ್ಬಿಯನ್ನು ಇಡಿಯಾಗಿ 2ರಿಂದ 4 ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ಬಿಸಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ (ಇದಕ್ಕೆ ಬಟ್ಟಿಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸುವಿಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ).<ref>{{cite web |url=http://www.dol.gov/esa/whd/AS/sec3.htm |title=The tuna processing industry |publisher=US Dept. of Labor |accessdate=15 October 2007 |archive-date=30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930165245/http://www.dol.gov/esa/whd/AS/sec3.htm |url-status=dead }}</ref> ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವನ್ನು ಸಾಯಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಕಮಟು ವಾಸನೆ/ರುಚಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಲ್ಲ ಹಿಸ್ಟಮೀನ್‌ ಅಂಶವನ್ನು ಹಾಗೇ ಉಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗೆ ಗರಿಷ್ಟ 200 ಮಿಲಿಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಿಸ್ಟಮೀನ್‌ ಮಟ್ಟವು ಇರಬೇಕೆಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡವು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಸುವಾಸನೆ ಅಥವಾ ರುಚಿಕಟ್ಟದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ 53 ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವೊಂದು ವೈವಿಧ್ಯತೆಯೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಿಸ್ಟಮೀನ್‌ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮೀರಿರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಕೆಲವೊಂದು ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳು "ಒಗ್ಗದ" ವಾಸನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.<ref name="Choice2004" /> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಾನದಂಡಗಳ ಅನುಸಾರ ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಡಬ್ಬಿಗಳು ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ 51%ನಷ್ಟು ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕಾದುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು 2003ರಲ್ಲಿ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು.<ref name="Choice2003">ಚಾಯ್ಸ್‌, ಆಗಸ್ಟ್‌ 2003.</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.choice.com.au/viewArticle.aspx?id=104101&catId=100406&tid=100008&p=2&title=Test:+Canned+tuna+(archived) |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-date=2008-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080801143345/http://www.choice.com.au/viewArticle.aspx?id=104101&catId=100406&tid=100008&p=2&title=Test%3A+Canned+tuna+%28archived%29 |url-status=dead }}</ref> ಉಳಿದ ತೂಕವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೈಲ ಅಥವಾ ನೀರಿನದಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|US]]ನಲ್ಲಿ FDAಯು ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಭಾಗ ''c'' ಯನ್ನು ನೋಡಿ).<ref>{{cite web|url=http://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfcfr/CFRSearch.cfm?fr=161.190 |title=CFR - Code of Federal Regulations Title 21 |publisher=Accessdata.fda.gov |date= |accessdate=2010-09-22}}</ref> "ಮಿತಿಮೀರಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ವೆಚ್ಚಗಳ" ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ 2008ರಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಡಬ್ಬಿಗಳು {{Convert|6|oz|g}}ನಿಂದ {{Convert|5|oz|g}}ಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref>{{cite web|url=http://foodimportgroup.blogspot.com/2008_05_01_archive.html |title=FOOD IMPORT GROUP Market Flash: May 2008 |publisher=Foodimportgroup.blogspot.com |date=2008-05-22 |accessdate=2010-09-22}}</ref> ==ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ== ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಪ್ರೋಟೀನ್|ಪ್ರೋಟೀನು]] ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ, ತೂಕದ ತರಬೇತುದಾರರ ಅನೇಕ ಆಹಾರ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಪ್ರಧಾನ ಅಂಗಭಾಗ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ಒಂದು ತೈಲಯುಕ್ತ ಮೀನು ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಒಂದು ಉನ್ನತ ಪ್ರಮಾಣದ D ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ತೈಲದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರಿತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಡಬ್ಬಿಯಷ್ಟು ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು, ಹಸುಗೂಸುಗಳು, ಮಕ್ಕಳು, ಪುರುಷರು, ಮತ್ತು 19ರಿಂದ 50ವರ್ಷದವರೆಗಿನ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮಾಣವಾದ 200 IUನಷ್ಟು D ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ; ಇದು US ಡಯೆಟರಿ ರೆಫರೆನ್ಸ್‌ ಇಂಟೇಕ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸೇವಿಸಬೇಕಾದ ಆಹಾರಕ್ರಮದ ನಿರ್ದೇಶನದ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸಬೇಕಾದ D ಜೀವಸತ್ವದ ''ಸಮರ್ಪಕ ಸೇವನೆ'' (ಅಡಿಕ್ವೇಟ್‌ ಇನ್‌ಟೇಕ್‌-AI) ಆಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ. ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಒಮೆಗಾ-3 ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಮೂಲವಾಗುವಲ್ಲಿಯೂ ಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ. ಬಡಿಸಲ್ಪಡುವ ತಲಾ ಆಹಾರದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ {{Convert|300|mg|oz}}ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.omega-3centre.com/sources_long_chain.html |title=Omega-3 Centre |accessdate=2008-07-27 |work=Omega-3 sources |publisher=Omega-3 Centre |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080718174524/http://www.omega-3centre.com/sources_long_chain.html <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = 2008-07-18}}</ref> ===ಪಾದರಸದ ಮಟ್ಟಗಳು=== ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪಾದರಸದ ಅಂಶವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಲ್ಲದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ರಟ್ಗರ್ಸ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ನಡೆಸಿದ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಕಂಡುಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಟಾರ್‌ಕಿಸ್ಟ್‌ ಮೀನುಗಳ ಒಂದು ಡಬ್ಬಿಯು, ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಅದೇ ಬಗೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಡಬ್ಬಿಗಿಂತ 10 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪಾದರಸವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ತನ್ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಕಡೆಯಿಂದ ಸದರಿ ಪಾದರಸ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದ್ದ ರಟ್ಗರ್ಸ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಓರ್ವ ವಿಜ್ಞಾನಿಯು ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಅಂಶವು ಪ್ರಚೋದಿಸಿತು: "ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ... ನೀವು ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಪಾದರಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಡಬ್ಬಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದೇ ಆದಲ್ಲಿ, ಅದು ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲಾರದು" ಎಂಬುದು ಅವನ ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿನ ಪಾದರಸದ ಅಂಶದ ಕುರಿತಾದ ಸುಧಾರಿತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕರೆನೀಡುತ್ತಿರುವವರ ಪೈಕಿ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌‌ ಕೂಡಾ ಸೇರಿದ್ದು, ಪಾದರಸದ ಸಂಭವನೀಯ ಅಪಾಯಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ತಮ್ಮ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ವೈದ್ಯರು ನೆರವಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಒಂದು ಕಾರ್ಯನೀತಿಯನ್ನು ಇದು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite news| url=http://www.chicagotribune.com/features/health/chi-0512130114dec13,0,4864620,full.story | work=Chicago Tribune | title=How safe is tuna? | first1=Sam | last1=Roe | first2=Michael | last2=Hawthorne}}</ref> 2008ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪ್ರಕಾರ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಮಾಂಸದಲ್ಲಿನ ಪಾದರಸದ ಹರಡಿಕೆಯು ಮೇದಸ್ಸಿನ ಅಂಶಕ್ಕೆ ವಿಲೋಮವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು, ಖಾದ್ಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಒಳಗಿರುವ ಮೇದಸ್ಸಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಪಾದರಸದ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite journal | last = Balshaw | first = S. | authorlink = | coauthors = J.W. Edwards, K.E. Ross, and B.J. Daughtry | title = Mercury distribution in the muscular tissue of farmed southern bluefin tuna (Thunnus maccoyii) is inversely related to the lipid content of tissues | journal = Food Chemistry | volume = 111 | issue = 3 | pages = 616–621 | publisher = | location = | date = December 2008 | url = http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B6T6R-4SBY4YP-1&_user=10&_coverDate=12%2F01%2F2008&_rdoc=1&_fmt=high&_orig=search&_sort=d&_docanchor=&view=c&_searchStrId=1274914421&_rerunOrigin=google&_acct=C000050221&_version=1&_urlVersion=0&_userid=10&md5=47ba5949faf1e1a3fc0e071896f6eeb7 | issn = | doi = 10.1016/j.foodchem.2008.04.041 | id = | accessdate = March 30, 2010 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಒಂದು ಬಗೆಯನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದಕ್ಕೆಂದು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಕಡಿಮೆ ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನನ್ನು ಸೇವನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ಪಾದರಸದ ಒಳತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಅದು ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಉದ್ಯಮ-ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಸಮೂಹವಾದ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಲೇಖನದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದ ಸಂಘಟನೆಯಾದ ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್‌ ಫ್ರೀಡಮ್ ಈ ಕುರಿತು ಸಮರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮೀಥೈಲ್‌ ಪಾದರಸವು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ<ref>{{cite web | title = Selenium: Mercury's Magnet | url = http://www.mercuryfacts.org/fselenium.cfm | accessdate = 2009-07-03 | archive-date = 2009-08-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090804022520/http://www.mercuryfacts.org/fSelenium.cfm | url-status = dead }}</ref> ಕಂಡುಬರುವ [[ಸೆಲೆನಿಯಮ್|ಸೆಲಿನಿಯಂ]] ಅಂಶದಿಂದ ತಗ್ಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯಾದರೂ, ಇದರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |journal=Tohoku J Exp Med |year=2002 |volume=196 |issue=2 |pages=71–7 |title=Modification of mercury toxicity by selenium: practical importance? |author=Watanabe C |doi=10.1620/tjem.196.71 |pmid=12498318 |url=http://www.jstage.jst.go.jp/article/tjem/196/2/71/_pdf |format=PDF |access-date=2011-05-17 |archive-date=2009-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113062833/http://www.jstage.jst.go.jp/article/tjem/196/2/71/_pdf |url-status=dead }}</ref> ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿನ ಅವುಗಳ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹಾಗೂ ತರುವಾಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಆಹಾರಕ್ರಮದಿಂದ ಭಾರದ ಲೋಹಗಳು ಸಂಚಯವಾಗುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಆಲ್ಬಾಕೋರ್‌ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಂಥ ದೊಡ್ಡದಾದ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾದರಸದ ಮಟ್ಟಗಳು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಮೀಥೈಲ್‌ಪಾದರಸವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಅಂಶವಾದ್ದರಿಂದ, ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಡಬ್ಬಿಯ ಮೇಲೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಒಂದು ತೀರ್ಪನ್ನು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೊಂದು 2009ರಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು.<ref>{{cite web | title = California Court of Appeals Ruling | url = http://www.courtinfo.ca.gov/opinions/documents/A116792.PDF | date = 2009-03 | accessdate = 2009-03-25 | archive-date = 2009-03-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090326130249/http://www.courtinfo.ca.gov/opinions/documents/A116792.PDF | url-status = dead }}</ref> 2004ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಒಂದಷ್ಟು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ]] FDAಯು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು. ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಮೊಲೆಯೂಡಿಸುವ ತಾಯಿಯರು, ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪರಭಕ್ಷಕ ಮೀನುಗಳ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ಆ ಶಿಫಾರಸು ಆಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web | title = What You Need to Know About Mercury in Fish and Shellfish | url = http://www.cfsan.fda.gov/~dms/admehg3.html | date = 2004-03 | accessdate = 2007-05-19 | archive-date = 2007-05-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070519060018/http://www.cfsan.fda.gov/~dms/admehg3.html | url-status = dead }}</ref> 2007ರಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಅನುಸಾರ, ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಂಥ<ref>{{cite news |title=FDA to check tuna |url=http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-0512310211dec31,1,2450043.story |accessdate=2007-06-21 | work=Chicago Tribune |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071115021039/http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-0512310211dec31,1,2450043.story|archivedate=2007-11-15}}</ref> ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಕೆಲವೊಂದು ಹಗುರವಾದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಹಾರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಿಗಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಪಾದರಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂತು. ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸದೆ ಅವುಗಳಿಂದ ದೂರವುಳಿಯುವಂತೆ ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್ಸ್‌ ಯೂನಿಯನ್‌ ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ರಿಯಾವಾದಿ ಸಮೂಹಗಳು ಸಲಹೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{cite web | title = Mercury in tuna | url = http://www.consumerreports.org/cro/food/tuna-safety/overview/0607_tuna_ov.htm | date = 2006-06 | accessdate = 2007-05-19 }}</ref> ಇದೊಂದು ಅತಿರೇಕದ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಘಟಕಗಳು ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ಘಟಕಗಳು ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕಡಿಮೆ-ಮಟ್ಟದ ಪಾದರಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ದುಬಾರಿಯಲ್ಲದ, ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಾಗಿ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಪುಟ್ಟ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (''ಯುಥೈನಸ್‌ ಅಫಿನಿಸ್‌'' ) ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಜಾತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಇದು ವ್ಯಾಪಾರಿ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಆಕರ್ಷಕವೆನಿಸಿದೆ. ಇದು ಹೊಂದಿರುವ ಗಾಢವರ್ಣ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಎದ್ದುಕಾಣುವ 'ಮೀನಿನಂಥ' ವಾಸನೆಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆನ್ನಬಹುದು. ಇದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ (ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟವಲ್ಲದ) ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. 2008ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ವತಿಯಿಂದ ಒಂದು ತನಿಖೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದಾಗ, ಸೂಷಿ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಕೆಲವೊಂದು ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿನ [[ಪಾದರಸ]]ವು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂತು; ಸದರಿ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಫುಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಡ್ರಗ್‌ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್‌ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಪಾದರಸವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2008/01/23/dining/23sushi.html?ref=nyregion |title=High Mercury Levels Are Found in Tuna Sushi |publisher=New York Times |date=January 23, 2008 |accessdate=September 11, 2009 | first=Marian | last=Burros }}</ref> ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌== *ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಪರಿಸರೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌‌== {{Reflist|2}} ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ== * ಕ್ಲೋವರ್‌, ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌. 2004. ''[[The End of the Line: How Overfishing Is Changing the World and What We Eat]]''. ಎಬರಿ ಪ್ರೆಸ್‌, ಲಂಡನ್‌. ISBN 0-09-189780-7 * FAO: ಸ್ಪೀಷೀಸ್‌ ಕೆಟಲಾಗ್‌ ಸಂಪುಟ 2 ಸ್ಕಾಂಬ್ರಿಡ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌. FAO ಫಿಶರೀಸ್‌ ಸಿನಾಪ್ಸಿಸ್‌ ಸಂ. 125, ಸಂಪುಟ 2. FIR/S125 ಸಂಪುಟ 2.ISBN 92-5-101381-0 * FAO: ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್‌ ದಿ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಮೆರೈನ್‌ ಫಿಶರಿ ರಿಸೋರ್ಸಸ್‌: [http://firms.fao.org/firms/resource/16001/en ಟೂನ ಅಂಡ್‌ ಟೂನ-ಲೈಕ್‌ ಸ್ಪೋಷೀಸ್‌ - ಗ್ಲೋಬಲ್‌, 2005] ರೋಮ್‌‌. ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌== {{Commons category|Scombridae}} {{Cookbook}} *[http://www.atuna.com/ atuna.com] - ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ * [http://www.healthytuna.com/health-nutrition ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101025031417/http://www.healthytuna.com/health-nutrition |date=2010-10-25 }} * [http://www.watanabeblade.com/english/custom.htm ಚಿತ್ರಫಲಕದ ಪ್ರದರ್ಶನ - ಹೌ ಟು ಕಟ್‌ ಮ್ಯಾಗುರೊ (ಟ್ಯೂನ)] * [http://www.cfsan.fda.gov/~lrd/FCF161.html U.S. ಕೋಡ್‌ ಆಫ್‌ ಫೆಡರ;್‌ ರೆಗ್ಯುಲೇಷನ್ಸ್‌ 21CFR161 ಫಿಶ್‌ ಅಂಡ್‌ ಷೆಲ್‌ಫಿಶ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090511233558/http://www.cfsan.fda.gov/~lrd/fcf161.html |date=2009-05-11 }} * ನೌರು ಮತ್ತು ಸಸ್ಟೇನಬಲ್‌ ಟ್ಯೂನ ಫಿಶಿಂಗ್‌: {{cite web |author=Vince Sinning and Alex Kasten, Research Assistant |url=https://www.un.int/nauru/pressreleases.html#062905 |title=Nauru Press Releases |publisher=Un.int |date= |accessdate=2010-09-22 |archive-date=2011-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110606113406/http://www.un.int/nauru/pressreleases.html#062905 |url-status=dead }} *[https://www.nytimes.com/2008/01/25/nyregion/25nyc.html?ref=nyregion nytimes.com, ಟ್ಯೂನ ಫಿಶ್‌ ಸ್ಟೋರೀಸ್‌: ದಿ ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟ್ಸ್‌ ಸ್ಪಿನ್‌ ದಿ ಸೂಷಿ] *‌[http://www.stanford.edu/group/microdocs/ ಮೈಕ್ರೊಡಾಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121024014829/http://www.stanford.edu/group/microdocs/ |date=2012-10-24 }}: [http://www.stanford.edu/group/microdocs/sucks.html ಟ್ಯೂನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110727042839/http://www.stanford.edu/group/microdocs/sucks.html |date=2011-07-27 }} * [http://www.sciam.com/article.cfm?id=bluefin-tuna-in-peril&amp;print=true ದಿ ಬ್ಲ್ಯೂಫಿನ್‌ ಟ್ಯೂನ ಇನ್‌ ಪೆರಿಲ್‌], ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್‌, ಜೂನ್‌ 24, 2008 * [https://www.nsf.gov/news/news_summ.jsp?cntn_id=104543&amp;org=NSF&amp;from=news ಹೌ ಹಾಟ್‌ ಟ್ಯೂನ (ಅಂಡ್‌ ಸಮ್‌ ಶಾರ್ಕ್ಸ್‌) ಸ್ಟೇ ವಾರ್ಮ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210420141808/https://www.nsf.gov/news/news_summ.jsp?cntn_id=104543&org=NSF&from=news |date=2021-04-20 }} ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 27, 2005 [[ವರ್ಗ:ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ]] [[ವರ್ಗ:ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನು]] [[ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ ಮೀನು]] [[ವರ್ಗ:ತೈಲಯುಕ್ತ ಮೀನು]] [[ವರ್ಗ:ಮನರಂಜನೆಯ ಮೀನು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಕಾಂಬ್ರಿಡೇ]] [[ವರ್ಗ:ಅರೇಬಿಕ್‌ ಪದಗಳು ಹಾಗೂ ಪದಗುಚ್ಛಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು]] [[af:Tuna]] [[ca:Tonyina]] [[da:Tunfisk]] [[eo:Tinuso]] [[es:Thunnus]] [[eu:Atun]] [[fr:Thon]] [[ht:Ton]] [[io:Atuno]] [[is:Túnfiskur]] [[it:Thunnus]] [[lt:Paprastieji tunai]] [[nl:Tonijn]] [[pt:Atum]] [[qu:Atun challwa]] [[scn:Tunnu]] [[si:කෙලවල්ලා]] [[simple:Tuna]] [[sv:Tonfisk]] [[tr:Orkinos]] nr9rnjt7f15tosxaayqxi99gmm0n8xg 0 30138 1375467 1371015 2026-06-20T06:44:09Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375467 wikitext text/x-wiki {{Use British English|date=May 2011}} {{about|the film||King's speech (disambiguation)}} {{good article}} {{Infobox film | name = The King's Speech | image = Kings speech ver3.jpg | alt = | caption = Cinematic release poster | director = [[Tom Hooper (director)|Tom Hooper]] | producer = Iain Canning<br />Emile Sherman <br />Gareth Unwin | screenplay = [[David Seidler]] | starring = [[Colin Firth]]<br />[[Geoffrey Rush]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<!--per psoter--> | music = [[Alexandre Desplat]] | cinematography = Danny Cohen | editing = [[Tariq Anwar (film editor)|Tariq Anwar]] | studio = [[The Weinstein Company]]<br />[[UK Film Council]]<br />[[See-Saw Films]]<br />Bedlam Productions | distributor = [[The Weinstein Company]] | released = {{Film date|df=yes|2010|9|6|[[Telluride Film Festival]]|2011|1|7|United Kingdom}}<!--do not add the US or Australian release date here, please; see [[WP:FILMRELEASE]]--> | runtime = ೧೧೮ minutes | country = {{Film UK}}<ref>Smith, N. [http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-12593892 Oscars 2011: Film Council basks in King's Speech glory] ''[[BBC News]]'', ೨೮ February ೨೦೧೧. Maddox, G. [http://www.smh.com.au/entertainment/oscars/all-hail-the-kings-speech-and-its-likely-sweep-20110225-1b8rr.html All hail The King's Speech and its likely sweep] Retrieved ೨೮ February ೨೦೧೧</ref> | language = English | budget = £೮ million<ref name=guard>[https://www.theguardian.com/film/2011/feb/11/baftas-the-kings-speech-riches Never mind the Baftas... who will get The King's Speech riches?] ''[[The Guardian]]'' Retrieved ೨೮ February ೨೦೧೧</ref> | gross = $೪೦೫,೪೪೯,೧೯೦<ref>[http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=kingsspeech.htm The King's Speech] Box Office Mojo. Retrieved ೨೦ May ೨೦೧೧</ref> }} '''''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ''' ೨೦೧೦ರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರೂಪಕದ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಡೇವಿಡ್ ಸೈಡ್ಲರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಲಿನ್ ಫಿರ್ತ್ ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ VIಪಾತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನ ಉಗ್ಗಿನ ದೋಷವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ವಾಕ್ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಲಯೋನೆಲ್ ಲಾಗ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಜೆಫ್ರಿ ರಷ್ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಬ್ಬರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಾ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ಸಹೋದರ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VII ಪದತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದಾಗ, ಹೊಸ ರಾಜ [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ II]]ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ವಿರುದ್ಧ ಬ್ರಿಟನ್ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ದಿನ ರೇಡಿಯೊ ಪ್ರಸಾರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಲು ಲಾಗ್ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸೈಡ್ಲರ್ ತಮ್ಮ ಯೌವನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉಗ್ಗಿನ ದೋಷ ನಿವಾರಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ಜಾರ್ಜ್ VI ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಆರಂಭಿಸಿ ಪುರುಷರ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ೯ ವಾರಗಳ ಮುಂಚೆ, ಲಾಗ್ಸ್ ನೋಟ್‌ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಮೂಲಪ್ರತಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಇತರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ೨೦೦೯ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೨೦೧೦ ಜನವರಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಚಲನಚಿತ್ರವು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿ ೨೦೧೧ ಜನವರಿ ೭ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. '''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್''' ಪ್ರಮುಖ ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತುವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಯಶಸ್ಸುಗಳಿಸಿತು. ೮ ದಶಲಕ್ಷ ಪೌಂಡ್ ಬಜೆಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ (ಸುಮಾರು ೧೫ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್),ಇದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ೪೦೦ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಸಿತು. ಅದರ ದೃಶ್ಯ ಶೈಲಿ, ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ನಟನೆಗಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ಇತರೆ ಟೀಕಾಕಾರರು ಚಲನಚಿತ್ರವು ಬಿಂಬಿಸುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳ ತಪ್ಪು ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪದತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ವಿನ್‌ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ತಮ್ಮ ವಿರೋಧವನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು. ಚಲನಚಿತ್ರವು ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಲಿನ್ ಫಿರ್ತ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಚಲನಚಿತ್ರವು ಏಳು ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಫಿರ್ತ್ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ-ರೂಪಕಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಚಲನಚಿತ್ರವು ಯಾವುದೇ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಬಹುಮಟ್ಟಿನ ೧೪ BAFTA ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ,ಫಿರ್ತ್ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ, ಜೆಫ್ರಿ ರಶ್ ಮತ್ತು ಹೆಲೆನಾ ಬೋನಾಮ್ ಕಾರ್ಟರ್ ಅವರಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ೭ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿತು. ಚಲನಚಿತ್ರವು ೧೨ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತು. ಆ ವರ್ಷ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್‌ಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ ಫಿರ್ತ್‌ಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಮತ್ತು ಡೇವಿಡ್ ಸೈಡ್ಲರ್ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೂಲ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. == ಕಥಾವಸ್ತು == ಡ್ಯೂಕ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್‌ನ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ(ನಂತರ ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ VI) ಚಿತ್ರವು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಕುಟಂಬಕ್ಕೆ ಬರ್ಟೀ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ (ಕಾಲಿನ್ ಫಿರ್ತ್ ಅಭಿನಯ) ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ Vಅವರ ಎರಡನೇ ಪುತ್ರ. ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ಎಲಿಜಬೆತ್(ಹೆಲೆನಾ ಬೋನಾಮ್ ಕಾರ್ಟರ್)ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ವೆಂಬ್ಲಿ ಸ್ಟೇಡಿಯಂನಲ್ಲಿ ೧೯೨೫ರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಎಂಪೈರ್ ಎಕ್ಸಿಬಿಷನ್‌ ಸಮಾರೋಪದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಉಗ್ಗಿನ ಮಾತಿನ ಭಾಷಣವು ಪ್ರೇಕ್ಷಕವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಶ್ರೋತೃಗಳನ್ನು ಕಲಕುತ್ತದೆ. ಡ್ಯೂಕ್ ಅನೇಕ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ನಂತರ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕೈಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಲಯನಲ್ ಲಾಗ್ (ಜೆಫ್ರಿ ರಶ್),ಅವರನ್ನು ಕಾಣುವಂತೆ ಮನವೊಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲಾಗ್ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ವಾಕ್ ಚಿಕಿತ್ಸಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಪ್ರಥಮ ಸೆಷನ್‌ನಲ್ಲಿ, ತಾವು ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಕರೆಯೋಣವೆಂದು ಲಾಗ್ ಮನವಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ರಾಜಮನೆತನದ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಉಲ್ಲಂಘನೆ- ಇಂದಿನಿಂದ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಬರ್ಟೀ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಕರೆಯುವುದಾಗಿ ಲಾಗ್ ಡ್ಯೂಕ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲಿಗೆ, ಬರ್ಟೀ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಲು ಹಿಂಜರಿದರು. ಲಾಗ್ ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಓದಬಹುದೆಂದು ಬರ್ಟೀ ಜತೆ ಒಂದು ಶಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಪಂಥ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಬರ್ಟೀಗೆ ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್ಸ್‌ನ ಟು ಬಿ, ಆರ್ ನಾಟ್ ಟು ಬಿಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಓದಲು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಹೆಡ್‌ಫೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಧ್ವನಿಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ಬರ್ಟೀ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಲಾಗ್ ಬರ್ಟೀ ಅವರ ಪಠಣವನ್ನು ಗ್ರಾಮೋಫೋನ್ ರೆಕಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ತಾವು ಉಗ್ಗಿನ ದೋಷದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದ್ದು ಅವರಿಗೆ ಮನದಟ್ಟಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರಾಶದಾಯಕ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲಾಗ್ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೆನಪಿನ ಕುರುಹಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ V (ಮೈಕೇಲ್ ಗ್ಯಾಂಬನ್)೧೯೩೪ರ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಗಂಡಾಂತರದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವರು ಬರ್ಟೀಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಡೇವಿಡ್(ಎಡ್ವರ್ಡ್, ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ವೇಲ್ಸ್, ಗೈ ಪಿಯರ್ಸ್ ಪಾತ್ರ), ಬರ್ಟಿಯ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ, ರಾಜನಾಗಿದ್ದರೆ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಅವನತಿಯನ್ನು ತರುತ್ತಾನೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ಜಾಗವನ್ನು ತುಂಬಲು ಬರ್ಟೀ ಸ್ವತಃ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು-ಅವರ ತಂದೆಯ ಭಾಷಣವನ್ನು ಓದುವುದನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸ್ವಯಂ ಆರಂಭಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆ ಓದಲು ಯಾತನಾಮಯ ಪ್ರಯತ್ನದ ಬಳಿಕ, ಬರ್ಟೀ ಲಾಗ್ ಅವರ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ ಅವರ ನಿರಂತರವಾದ ಪಠಣವನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಲಾಗ್ ಬಳಿ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ಸ್ನಾಯು ಸಡಿಲತೆ ಮತ್ತು ಉಸಿರು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರ್ಯಮಗ್ನರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಲಾಗ್ ಉಗ್ಗಿನ ಮಾನಸಿಕ ಬೇರುಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಬರ್ಟೀ ಮುಜುಗರಕ್ಕೆ ಈಡಾಗುತ್ತಾರೆ. ಬರ್ಟೀ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಕೆಲವು ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ: ಅವರ ಶಿಸ್ತಿನ ತಂದೆ, ಅವರ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಎಡಗೈ ಬಳಕೆಗೆ ನಿಗ್ರಹ,ಅವರ ನಾಕ್ ನೀಸ್(ಮಂಡಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದು)ಗೆ ಲೋಹದ ಪಟ್ಟಿಗಳ ನೋವಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಅವರ ಅಣ್ಣನಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ ದಾದಿ, ಅವರಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಉಪಚಾರ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ(ನನ್ನ ತಂದೆ, ತಾಯಿಗಳು ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ೩ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಎಂದು ಬರ್ಟೀ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ) ಅವರ ತಮ್ಮ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಜಾನ್ ೧೯೧೯ರಲ್ಲಿ ಅಕಾಲ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದು ಮುಂತಾದವು. ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಲಯೋನೆಲ್ ಮತ್ತು ಬರ್ಟೀ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. [[ಚಿತ್ರ:Colin_Firth_and_Helena_Bonham_Carter_filming.jpg|thumb|alt=A man and woman standing side by side|ಡ್ಯೂಕ್ ಮತ್ತು ಡಚಸ್ ಆಫ್ ಯಾರ್ಕ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಫಿರ್ತ್ ಮತ್ತು ಬಾನಾಮ್ ಕಾರ್ಟರ್]] ೧೯೩೬ರ ಜನವರಿ ೨೦ರಂದು ಜಾರ್ಜ್ V ನಿಧನರಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಡೇವಿಡ್ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಕಿಂಗ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VIIIಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಏರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ವಿಚ್ಛೇದಿತ ಅಮೆರಿಕದ ಸಮಾಜ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳೆ ವಾಲ್ಲಿಸ್ ಸಿಂಪ್ಸನ್(ಈವ್ ಬೆಸ್ಟ್)ಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಲು ಇನ್ನೂ ಬಯಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಬಾಲ್ಮೋರಲ್ ಕ್ಯಾಸಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂತೋಷಕೂಟದಲ್ಲಿ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ವಿಚ್ಛೇದಿತ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬರ್ಟೀ ಗಮನಸೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಎಡ್ವರ್ಡ್ ತನ್ನ ಸಹೋದರನನ್ನು ದೂಷಿಸಿ ತನ್ನ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಉರುಳಿಸಲು ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಶೈಲಿಯ ಸಂಚು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ಆರೋಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬರ್ಟೀಯ ವಾಕ್ ಪಾಠಗಳು ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯದ ಉಗ್ಗಿನ ಮಾತಾದ "B-B-B-ಬರ್ಟೀ"ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸಚೇತನಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದಿನ ಸೆಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರ್ಟೀ ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಮರೆತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಸಹೋದರನ ಜತೆ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಗ್ಗಿಲ್ಲದೇ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಜತೆ ಮಾತನಾಡಲು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಅವರನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿತು. ಬರ್ಟೀ ದೂಷಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಉಗ್ಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಲಾಗ್ ಗಮನಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬಂದ ಅಪಶಬ್ದಗಳನ್ನು ನುಡಿಯುಂತೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಬರ್ಟೀ ವ್ಯಾಲಿ ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಜತೆ ಡೇವಿಡ್ ಅವರ ಮೂರ್ಖತನದ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬರ್ಟೀ ರಾಜನಾಗಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಆಕ್ರೋಶಗೊಂಡ ಬರ್ಟೀ ಲಾಗ್ ಅವರನ್ನುರಾಜ ದ್ರೋಹಕ್ಕಾಗಿ ದೂಷಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ವಿಫಲಗೊಂಡ ನಟನಾ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಮತ್ತು ದೈನ್ಯತೆಯ ಹುಟ್ಟುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಣಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಇವರಿಬ್ಬರ ಸ್ನೇಹದಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕಿಂಗ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VIII ವಿವಾಹಕ್ಕಾಗಿ ಪದತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದಾಗ, ಬರ್ಟೀ ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ VI ಆಗುತ್ತಾನೆ. ನೂತನ ರಾಜ ತನಗೆ ಲಾಗ್ ನೆರವು ಬೇಕೆಂದು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ರಾಣಿಯು ಲಾಗ್ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಕ್ಷಮಾಪಣೆ ಕೇಳಲು ತೆರಳುತ್ತಾಳೆ. ಲಾಗ್ ಅವರು ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಅಬ್ಬೆಯ ರಾಜನ ಕಿರೀಟಧಾರಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜನ ಆಸನದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ರಾಜ ಲಾಗ್‌ಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕ್ಯಾಂಟರ್‌ಬರಿಯ ಆರ್ಕ್‌ಬಿಷಪ್ (ಡೆರೆಕ್ ಜಾಕೋಬಿ)ಡಾ. ಕಾಸ್ಮೋ ಗೋರ್ಡನ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ ಲಾಗ್ ಅವರ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ರಾಜ ಮತ್ತು ಲಾಗ್ ನಡುವೆ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ತಾವು ಕಳೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆಘಾತಗೊಂಡ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ರಾಜನಿಗೆ ಸ್ವಯಂ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮನದಟ್ಟಾಗದಿದ್ದರೂ, ಲಾಗ್ ಕಿಂಗ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಟೋನ್ ಆಫ್ ಸ್ಕೋನ್ ನಿರರ್ಥಕವೆಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ರಾಜನು ಲಾಗ್‌ನ ಅವಮರ್ಯಾದೆಗೆ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಲಾಗ್ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ತನ್ನ ದಿಢೀರ್ ಮಾತುಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಚಕಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಜರ್ಮನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ೧೯೩೯ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನ [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಯುದ್ಧ]]ದ ಘೋಷಣೆಯಿಂದ ಬರ್ಟೀ ಲಾಗ್ ಅವರನ್ನು ಬಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂ ಅರಮನೆಗೆ ಕರೆಸುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ರೇಡಿಯೊ ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ಕರೆಸಿರುತ್ತಾರೆ. ರಾಜ ಮತ್ತು ಲಾಗ್ ಅರಮನೆಯ ಮೂಲಕ ಸಣ್ಣ ಸ್ಟುಡಿಯೊಗೆ ಆಗಮಿಸಿದಾಗ, ವಿನ್‌ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ (ತಿಮೋತಿ ಸ್ಪಾಲ್) ತನಗೂ ಕೂಡ ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ವಾಕ್ ದೋಷವಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದಾರಿ ಹುಡುಕಿದ್ದಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಅವರ ರೇಡಿಯೊ ಭಾಷಣವನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ,ರಾಜ ತನ್ನ ಭಾಷಣವನ್ನು ತನಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ ಲಾಗ್‌ಗೆ ಮುಡಿಪಾಗಿಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಲಾಗ್ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ರಾಜ ಅರಮನೆಯ ಬಾಲ್ಕನಿಗೆ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆಯಿರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಲಂಡನ್ ನಿವಾಸಿಗಳು ಧ್ವನಿವರ್ಧಕಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನ ಭಾಷಣವನ್ನು ಕೇಳಿ ಹರ್ಷೋದ್ಗಾರ ಮಾಡಲು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಲೆತಿದ್ದರು. ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ VI ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ IIರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಅನೇಕ ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಲಾಗ್ ಸದಾ ಜತೆಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಅಂತಿಮ ಟೈಟಲ್ ಕಾರ್ಡ್ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ೧೯೪೪ರಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ ಲಾಗ್ ಅವರನ್ನು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ರಾಯಲ್ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಆರ್ಡರ್ ಕಮಾಂಡರ್‌ನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು ಎಂದು ಅದು ಗಮನಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಬರ್ಟೀ ಮತ್ತು ಲಾಗ್ ಉಳಿದ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿ ಉಳಿದರು ಎಂದು ಅಂತಿಮ ಕಾರ್ಡ್ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ VI / ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಲ್ಬರ್ಟ್,ಡ್ಯೂಕ್ ಆಫ್ ಯಾರ್ಕ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿನ್ ಫಿರ್ತ್ * ಜೆಫ್ರಿ ರಶ್ ಅವರು ಲಯನಲ್ ಲಾಗ್ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಹೆಲೆನಾ ಬೋನ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕಾರ್ಟರ್ಅವರು ಎಲಿಜಬೆತ್, ಡಚೆಸ್ ಆಫ್ ಯಾರ್ಕ್ / ಕ್ವೀನ್ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. * ಗೈ ಪಿಯರ್ಸ್ಅವರು ಎಡ್ವರ್ಡ್, ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ವೇಲ್ಸ್ / ಕಿಂಗ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VIIIಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಮೈಕೇಲ್ ಗ್ಯಾಂಬನ್ ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ Vಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ತಿಮೋತಿ ಸ್ವಾಲ್ ಅವರು ವಿನ್‌ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಎಹ್ಲ್ ಮಿರ್ಟಲ್ ಗ್ರೂನರ್ಟ್ ಲೋಗ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಡೆರೆಕ್ ಜಾಕೋಬಿ ಅವರು ಕಾಸ್ಮೊ ಗೋರ್ಡನ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ (ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಂಟರ್‌ಬರಿ)ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. * ಆಂತೋನಿ ಆಂಡ್ರಿವ್ಸ್ ಅವರು ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಬಾಲ್ಡ್‌ವಿನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. * ಈವ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಅವರು ವಾಲ್ಲಿಸ್ ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಫ್ರೇಯಾ ವಿಲ್ಸನ್ಅವರು [[ಎರಡನೇ ಎಲಿಜಬೆಥ್|ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಎಲಿಜಬೆತ್]] ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ರಾಮೋನಾ ಮಾರ್ಕ್ವೆಜ್ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಮಾರ್ಗರೇಟ್ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಕ್ಲೇರ್ ಬ್ಲೂಮ್ ಅವರು ಕ್ವೀನ್ ಮೇರಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಟಿಂ ಡೌನಿ ಅವರು ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಹೆನ್ರಿ, ಡ್ಯೂಕ್ ಆಫ್ ಗ್ಲೌಸೆಸ್ಟರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ == ಚಿತ್ರೀಕರಣ == === ಬೆಳವಣಿಗೆ === {{rquote|right|Not a great deal was written about His Majesty's speech therapist, Lionel Logue, certainly not in the official biographies. Nor was much published about the Royal stutter; it appeared to be a source of profound embarrassment.|David Seidler<ref name='Seidler'/>}} ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಡೇವಿಡ್ ಸ್ಲೈಡರ್ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಉಗ್ಗಿನ ಮಾತನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ II]]ರ ಮಾನಸಿಕ ಆಘಾತದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅದು ಉಂಟಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಜ್ಜಅಜ್ಜಿಯರ ಹತ್ಯೆಯೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಮಗುವಾಗಿದ್ದಾಗ ಸೈಡ್ಲರ್ ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ VI ಉಗ್ಗಿನಿಂದ ನಿವಾರಣೆ ಪಡೆದರು ಎನ್ನುವುದರಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು. ಇಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗಿದ್ದವನು ಉಗ್ಗು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ಅವನು ಹೇಳುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದವರಿಗೆ ಅವರು ರೇಡಿಯೊ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಅವರು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದರು ಎಂದು ಸ್ಲೈಡರ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಲೈಡರ್ ವಯಸ್ಕರಾದ ನಂತರ ಲೇಖಕರಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದಾಗ, ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ VIಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ೧೯೭೦ ಮತ್ತು ೧೯೮೦ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಜನ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೈಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಲಾಗ್ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ವಿರಳ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ತರುವಾಯ ಸ್ಲೈಡರ್ ಡಾ.ವ್ಯಾಲೆಂಟೈನ್ ಲಾಗ್ ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು. ಅವರು ತಂದೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದರು ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್ ಮದರ್ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರೆ ಲಾಗ್ ಅವರ ನೋಟ್‌ಪುಸ್ತಕಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೆ ಮಾಡದಂತೆ ಅವರು ಸೂಚಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಸ್ಲೈಡರ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದರು.<ref name="Seidler"/><ref>ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಲ್ಬರ್ಟ್(ನಂತರ ರಾಜ ಜಾರ್ಜ್ VI)ಮಾತಿನ ಉಗ್ಗು ನಿವಾರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಲಾಗ್ ಪಾತ್ರವು ತಿಳಿದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಲ್ಲನ್ ಮಿಚೀ ಅವರ ಗಾಡ್ ಸೇವ್ ದಿ ಕ್ವೀನ್‌ನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ ಜಾರ್ಜ್ VI ನಿಧನರಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್ ಎಲಿಜಬೆತ್ II ಕಿರೀಟಧಾರಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ೧೯೫೨ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.{{Citation needed|date=February 2011}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:GeoffreyRush08TIFF.jpg|thumb|left|upright|alt=A middle aged man's face, reddish, curly gray hair. Large nose. Gray suit with notched lapels and a white open-necked shirt|ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಜೆಫ್ರಿ ರಶ್ ಅವರಿಗೆ ಮೂಲಪ್ರತಿಯನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ರವಾನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಮುರಿದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಅದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ತರುವಾಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref>[9]</ref>]] ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಕ್ವೀನ್ ಮದರ್ ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಸೈಡ್ಲರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನಿಂದ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಹೊಂದಿ ಕಥೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. ಲಾಗ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಿದ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಯಾ ದೊಡ್ಡಪ್ಪನೊಂದಿಗೆ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಭೇಟಿಯು ಸೇರಿದಂತೆ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಅವರು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಉಸಿರಾಟದ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಜತೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನೂ ಕೈಗೊಂಡರೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸೈಡ್ಲರ್ ಸೆಷನ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಲ್ಪನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ಅವರು ಅದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಸಿನೆಮಾ ತಂತ್ರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸಿದರು. ರಾಜ ಮತ್ತು ಲಾಗ್ ನಡುವೆ ಅವಶ್ಯಕ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲು ನಾಟಕ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಪುನಃ ಬರೆಯುವಂತೆ ಅವರು ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಅದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಅದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಜನರಿಗೆ ಕಳಿಸಿದರು.<ref name="Seidler">ಸೈಡ್ಲರ್, D. [http://www.dailymail.co.uk/femail/article-1339509/The-Kings-Speech-How-naughty-word-cured-King-George-VIs-stutter.html ಹೌ ದಿ 'ನಾಟಿ ವರ್ಡ್' ಕ್ಯೂರ್ಡ್ ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಟಟರ್(ಎಂಡ್ ಮೈನ್)] ''ಡೇಲಿ ಮೇಲ್'', ೨೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦. ೨೦೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೩ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> I೨೦೦೬ರ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸೈಡ್ಲರ್ ತಮ್ಮ ನಾಟಕವನ್ನು ಲಂಡನ್‌ನ ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪೆನಿ ವೈಲ್ಡ್ ಥೈಮ್‌ನ ಜೋನ್ ಲೇನ್‌ಗೆ ಕಳಿಸಿದರು. ಲೇನ್ ಮೂಲಪ್ರತಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥ ತೆರೆಯ ಕಥೆ ಮತ್ತು ರಂಗ ನಾಟಕವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡು ಬೆಡ್ಲಾಮ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್‌ನ ಸೈಮನ್ ಎಗಾನ್ ಅವರಿಗೆ ತೋರಿಸಿದರು. ಅವರು ಪುನಃ ಪ್ರಥಮ ಕಥನವನ್ನು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಲೇನ್ ಮತ್ತು ಬೆಡ್ಲಾಮ್ ಉತ್ತರ ಲಂಡನ್‌ನ ಸಣ್ಣ ಮನೆ ಫ್ಲೆಸೆನ್ಸ್ ಥಿಯೇಟರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ವಲಸಿಗರ ಗುಂಪಿಗೆ ರೂಪಕ ಪಠಣವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್ ಅವರ ತಾಯಿಯೂ ಇದ್ದರು. ಅವರು ತಕ್ಷಣವೇ ತಮ್ಮ ಪುತ್ರನನ್ನು ಕರೆದು, "ನಿನ್ನ ಮುಂದಿನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಾನು ಪತ್ತೆಮಾಡಿದೆ " ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸಿದರು.<ref name="Gritten">ಗ್ರಿಟ್ಟನ್, D. [http://www.telegraph.co.uk/culture/film/filmmakersonfilm/8219733/Tom-Hooper-interview-for-The-Kings-Speech.html ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್ ಇಂಟರ್‌ವ್ಯೂ ಫಾರ್ ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್] ''ದಿ ಡೇಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್h'', ೨೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧</ref><ref name="Unwin">ಅನ್ವಿನ್, G.[http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/features/crowning-glory-how-the-kings-speech-got-made-2174520.html ಕ್ರೌನಿಂಗ್: How ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್ ಗಾಟ್ ಮೇಡ್] ''ದಿ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್'', ೩ ಜನವರಿ ೨೦೧೧. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧</ref> ರಂಗ ನಿರ್ಮಾಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ವೈಲ್ಡ್ ಥೈಮ್ ಮೂಲಪ್ರತಿಯನ್ನು ಜೆಫ್ರಿ ರಷ್ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಗಾಗಿ ಕಳಿಸಿದರು. ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್ ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮುಂದಿನ ತೆರೆಯ ರೂಪಾಂತರಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿದರು. ಬೆಡಲ್ಯಾಂ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಮೂಲಪ್ರತಿಯನ್ನು ಸೀ-ಸಾ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್‌ನ ಲೇನ್ ಕೇನ್ನಿಂಗ್ ಅವರಿಗೆ ಕಳಿಸಿದರು. ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮನಗಂಡರು.<ref>{{Cite news|author=Bamigboye, Baz|date= 19 January 2010|url= http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-1243350/A-majestic-opportunity-glory-beckons-King-Colin-Firth.html|title= A majestic opportunity as glory beckons for King Colin the Firth|work=[[Daily Mail]]|publisher=Associated Newspapers|accessdate= 21 January 2010}}</ref> ಹೂಪರ್ ಕಥೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಮೂಲ ಕಥೆಯ ಮುಕ್ತಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಲು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ನೀವು ನಿಜವಾದ ಭಾಷಣವನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ(೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ರಾಜನ ಭಾಷಣ)ಅವರು ಉಗ್ಗಿನಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೆಣಗುವುದು ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲ. ಅವರು ಅದನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು"<ref name="Gritten"/> UK ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂಡಳಿಯು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ £ಹತ್ತು ಲಕ್ಷವನ್ನು ಜೂನ್ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿತು.<ref>[http://www.ukfilmcouncil.org.uk/awards?awardid=15651 ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಡಾಟಾಬೇಸ್ ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110218170038/http://www.ukfilmcouncil.org.uk/awards?awardid=15651 |date=18 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011 }} UK ಫಿಲ್ಮ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೫ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧</ref> ಮೂಲಪ್ರತಿಯ ಪಠಣವು ನವೆಂಬರ್ ೧೩ರಂದು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನ ನವೆಂಬರ್ ೧೧ರಂದು ನಡೆಯಿತು. ಏಳು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದ ಮುಖ್ಯ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ೨೦೧೦ ಜನವರಿ ೧೭ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.<ref name="Cooper">{{Cite news|author=Cooper, Sarah|date= 13 November 2009|url= http://www.screendaily.com/news/production/new-cast-announced-as-the-kings-speech-starts-shooting/5008126.article|title= New cast announced as The King’s Speech starts shooting|publisher=ScreenDaily.com|accessdate= 14 November 2009}}</ref><ref>{{Cite web|title=The King's Speech|url=http://screenbase.screendaily.com/films/68|publisher=Screenbase|accessdate=11 September 2010|archive-date=3 ಮಾರ್ಚ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303205145/http://screenbase.screendaily.com/films/68|url-status=dead}}</ref> === ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ === [[ಚಿತ್ರ:Tom Hooper directing The King's Speech.jpg|thumb|upright|alt= A man wrapped in a blue jacket and black hat looks down the scope of a large film camera. There is red white and blue bunting hanging overhead.|ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್ ಲಂಕಾಶೈರ್ ಟೆಕ್ಸ್‌ಟೈಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ ಕ್ವೀನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದುಕ್ಯಾಮೆರಾ ಆರಿಕಾಂ ಸ್ಟುಡಿಯೊದ 1000ಅಡಿ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌ನೊಂದಿಗಿದ್ದು, ಲೆನ್ಸ್ 14 ಎಂಎಂ T1.3 ಜೈಸ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ರೈಮ್.]] ಸೆಟ್ ವಿನ್ಯಾಸವು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಸವಾಲನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಒಂದು ಗತಕಾಲದ ಕಥೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಅದರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬಜೆಟ್ ೧೦ ದಶಲಕ್ಷ ಪೌಂಡ್‌ಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಚಲನಚಿತ್ರವು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿ, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ವೈಭವ ಮತ್ತು ಕೊಳಕು, ಹಿಂಜರಿತ ಯುಗದ ಲಂಡನ್ ಸಂಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿರಬೇಕಿತ್ತು.<ref name="Sets"/> ೨೦೦೯ರ ನವೆಂಬರ್ ೨೫ರಂದು, ರಷ್ ಮತ್ತು ಡೆರೆಕ್ ಜಾಕೋಬಿ ಸೌತ್‌ವಾರ್ಕ್ ಪುಲ್ಲೆನ್ಸ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು.<ref name="Greenwood100">{{Cite web|author=Greenwood100|date= November 2009|url= http://www.flickr.com/photos/greenwood100/sets/72157622887893230/ | title=The King's Speech | publisher=Flickr }}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೨೬ರಂದು, ಫಿರ್ತ್, ರಷ್ ಮತ್ತು ಜಾಕೋಬಿ ಜತೆ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಎಲೈ ಕೆಥೆಡ್ರಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಅಬ್ಬೆಗೆ ಬಳಸಿದ ಸ್ಥಳ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಲಿಂಕನ್ ಕೆಥೆಡ್ರಲ್ ಶಿಲ್ಪವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಅಬ್ಬೆಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಹೋಲಿಕೆಯಾದರೂ, ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು ಒಲವಿನ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸ್ಥಳ ಎಲೈಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರು. ಇದರ ಗಾತ್ರವು ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು. ಅದು ಕಿರೀಟಧಾರಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಅದರ ಮುಂಚಿನ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿತು.<ref>{{cite news | title=The King's Speech: set report | newspaper=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]] | first=Laurie | last=Sparham | url=http://www.telegraph.co.uk/culture/film/8194866/The-Kings-Speech-set-report.html?image=8 | date=10 December 2010 | accessdate=28 May 2011}}</ref><ref>{{Cite news|author= Staff|date= 25 November 2009|url= http://www.cambridge-news.co.uk/cn_news_home/DisplayArticle.asp?ID=466440|title= Cathedral starring again in blockbuster|work= Cambridge News|accessdate= 6 December 2009}}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news|author=Staff|date= 4 December 2009|url= http://news.bbc.co.uk/local/cambridgeshire/hi/people_and_places/arts_and_culture/newsid_8395000/8395196.stm|title= The King's Speech: Colin Firth and Bonham Carter in Ely |publisher=BBC Cambridgeshire|accessdate= 6 December 2009}}</ref> ಲಂಡನ್‌ನ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಮನೆಯಾದ ಲಂಕಾಸ್ಟರ್ ಹೌಸ್‌ ಅನ್ನು ರಾಜನು ಭಾಷಣ ಮಾಡಲು ಬರುವ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಅಧಿಕೃತ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಬಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂ ಅರಮನೆಯ ಒಳಾಂಗಣಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ £೨೦,೦೦೦ ಬಾಡಿಗೆ ವೆಚ್ಚವಾಯಿತು.<ref name="Sets">ಬೆಡೆಲ್ಲ್, G.[https://www.theguardian.com/film/2011/jan/02/the-kings-speech-period-sets ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್: ಹೌ ಕ್ಲೆವೆರ್ ಸೆಟ್ಸ್ ಕ್ರಿಯೇಟ್ ಎ ಕಂಪೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಪಿಕ್ಟರ್ ಆಫ್ 1930s ಲಂಡನ್] ದಿ ಅಬ್ಸರ್ವರ್, ೨ ಜನವರಿ ೨೦೧೧. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೦೯</ref> ಡ್ರೇಪರ್ಸ್ ಹಾಲ್‌ನ್ನು ಅಕ್ಸೆಷನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗೆ ಬಳಸಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/home/moslive/article-1352957/The-Kings-Speech-The-making-British-smash-hit.html ದಿ ಮೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಎ ವೆರಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸ್ಮ್ಯಾಷ್ ಹಿಟ್], ''ಡೇಲಿ ಮೇಲ್'' ೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧. ೨೦೧೧ರ ಮಾರ್ಚ್‌ ೨೫ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref>[http://www.timeout.com/film/features/show-feature/11072/On_the_set_of-The_King-s_Speech-.html ಆನ್ ದಿ ಸೆಟ್ ಆಫ್ 'ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121018082702/http://www.timeout.com/film/features/show-feature/11072/On_the_set_of-The_King-s_Speech-.html |date=18 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012 }}, ''ಟೈಮ್ ಔಟ್'' ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೧</ref> ಅದರ ವಾಡಿಕೆಯ ಅಲಂಕಾರದ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ ಹೊಸ ರಾಜ ಅವರ ಪೂರ್ವಾಧಿಕಾರಿಗಳ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದ.<ref>ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್ [http://www.movie-locations.com/movies/k/Kings_Speech.html ಚಲನಚಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150212202501/http://www.movie-locations.com/movies/k/Kings_Speech.html |date=12 ಫೆಬ್ರವರಿ 2015 }} ಮೂವೀ ಲೊಕೇಶನ್ಸ್</ref> ಕಾಕತಾಳೀಯವಾಗಿ ವಾಸ್ತವವೇನೆಂದರೆ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಡ್ರೇಪರ್ಸ್ ಕಂಪೆನಿಯ ನಿರ್ಬಂಧರಹಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ. ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು ಲಾಗ್ ಅವರ ಮುಂಚಿನ ಸಲಹಾ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ ಅವು ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ತೀರಾ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದವು. ಬದಲಿಗೆ ಅವರು ಬಹು ದೂರದಲ್ಲಿಲ್ಲದಿರುವ ೩೩ ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಗುಮ್ಮಟದ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಿದರು. ನಿರ್ಮಾಣ ವಿನ್ಯಾಸಕ ಈವ್ ಸ್ಟೆವಾರ್ಟ್ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಗೋಡೆಕಾಗದವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಮಾಡಿದ.<ref name="Sets"/> ವೆಂಬ್ಲಿ ಸ್ಟೇಡಿಯಂನಲ್ಲಿ ೧೯೨೫ರ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಾರೋಪ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಆರಂಭದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಲೀಡ್ಸ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ನೆಲೆಎಲ್ಲಾಂಡ್ ರೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಬುಲ್ಸ್ ನೆಲೆ ಒಡ್ಸಾಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಾಂಡ್ ರೋಡ್‌ನ್ನು ರಾಜಕುಮಾರ ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಉಗ್ಗಿನಿಂದ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷಣದ ಅಂಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ೧೯೨೫ರ ವೆಂಬ್ಲಿ ಸ್ಟೇಡಿಯಂಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಓಡ್ಸಾಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |last=Earnshaw |first=Tony |url=http://www.yorkshirepost.co.uk/features/Firth-is-lost-for-words.6678334.jp |title=Firth is lost for words as the monarch whose dilemma gripped the country |publisher=Yorkshire Post |date= |accessdate=30 January 2011 }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯದ ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ೧೦ಗಂಟೆಗೆ ಸ್ಟೇಡಿಯಂಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆ ಕಾಲದ ಉಡುಪುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಗಾಳಿಯೂದಬಹುದಾದ ಡಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ತಾರಸಿಗಳ ಮೇಲೆ ತುಂಬಿದರು. ಓಡಾಡುತ್ತಾ ಕೂಗುವ ನಟರನ್ನು ಗುಂಪಿನ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಗುಂಪಿನ ಭಾವನೆ ಬರುವಂತೆ ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದರ್ಜೆಗಳ ಸೈನಿಕರನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣದ ನಂತರದ VFX(ದೃಶ್ಯಪರಿಣಾಮಗಳ) ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Sets"/><ref>{{Cite web |url=http://www.yorkshireeveningpost.co.uk/news/Dummies-line-terraces-of-Elland.6683357.jp |title=Dummies line terraces of Elland Road |publisher=Yorkshire Evening Post |date= |accessdate=30 January 2011 }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ೨೦೦೯ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೬ರ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಪೋಷಕ ನಟರ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಮುಕ್ತ ಕರೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|author= Staff|date= 13 November 2009|url= http://www.bradfordbulls.co.uk/news/4470/An%20exclusive%20and%20exceptionally%20exciting%20opportunity%20open%20only%20to%20all%20Bulls%20Fans|title= Your chance to be an extra in a film|publisher= Bradford Bulls|accessdate= 6 December 2009|archive-date= 9 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009|archive-url= https://web.archive.org/web/20091209042653/http://www.bradfordbulls.co.uk/news/4470/An%20exclusive%20and%20exceptionally%20exciting%20opportunity%20open%20only%20to%20all%20Bulls%20Fans|url-status= dead}}</ref><ref>{{Cite web|author= Staff|date= 7 November 2009|url= http://www.bradfordbulls.co.uk/news/4473/FILM%20AUDITIONS%20BEGIN%20AT%20THE%20GRATTAN%20STADIUM|title= Film auditions begin at the Grattan Stadium|publisher= Bradford Bulls|accessdate= 6 December 2009|archive-date= 2 ಏಪ್ರಿಲ್ 2015|archive-url= https://web.archive.org/web/20150402115158/http://www.bradfordbulls.co.uk/news/4473/FILM%20AUDITIONS%20BEGIN%20AT%20THE%20GRATTAN%20STADIUM|url-status= dead}}</ref> ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳು ಕಂಬರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಲಾಡ್ಜ್, ಹಾರ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ನೆಬ್‌ವರ್ತ್, ಹ್ಯಾಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಹೌಸ್, ಓಲ್ಡ್ ರಾಯಲ್ ನೇವಲ್ ಕಾಲೇಜು, ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್, ಬರ್ನ್‌ಲೇನ ಕ್ವೀನ್‌ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮಿಲ್ ಟೆಕ್ಸ್‌ಟೈಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಟರ್‌ಸೀ ಪವರ್ ಸ್ಟೇಷನ್,ಬಿಬಿಸಿ ವೈರ್‌ಲೈಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಯಂತೆ ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.ukfilmcouncil.org.uk/article/16669/The-Kings-Speech |title=The King's Speech |publisher=UK Film Council |date= |accessdate=6 October 2010 |archive-date=9 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110209052742/http://www.ukfilmcouncil.org.uk/article/16669/The-Kings-Speech |url-status=dead }}</ref> ಎಲ್‌ಸ್ಟ್ರೀ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ಕೆಲವು ಒಳಾಂಗಣ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಧ್ವನಿ-ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.<ref name="Greenwood100"/><ref>{{Cite web|author= Staff|date= November 2009|url= http://www.elstreefilmstudios.co.uk/news_story.aspx?titleid=206&page=news|title= It's Party Time @ Elstree Studios|publisher= Elstree Studios|accessdate= 6 December 2009}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರದ ಅಂತಿಮ ಹಂತವು ೨೦೧೦ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೩೧ರಂದು ಮುಗಿಯಿತು.<ref name="Hoyle">{{Cite news|author=Hoyle, Ben|date=9 September 2010|title= Story of the King who was lost for words is an Oscar favourite|work=The Times|publisher=Times Newspapers|location=London|page= 23}}</ref> === ಸಂಭಾಷಣೆ === ಜಾರ್ಜ್ VIಉಗ್ಗಿನ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಫಿರ್ತ್ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿ ತರಬೇತುದಾರ ನೇಲ್ ಸ್ವೇನ್ ಜತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸ್ಟಾಮರಿಂಗ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಅಲ್ಲನ್ ಟೈರರ್ ಜತೆ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಜಾರ್ಜ್ಉಗ್ಗಿನ ಬಲದೊಂದಿಗೆ ಧ್ವನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಎಷ್ಟು ದೂರದವರೆಗೆ ನಾವು ಹೋಗಬಹುದು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದ್ದು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿತ್ತು. ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಧೈರ್ಯದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಕಾಲಿನ್(ಫಿರ್ತ್)ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ನಟ ಉಗ್ಗಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಹಾಗೆ ಮಾಡದಿದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ನಿಜವಾಗಲೂ ಸಂತೋಷವಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://stammering.org/neilswain.html|title=The King's Voice|publisher=British Stammering Association|date=May 2011|accessdate=10 May 2011|archive-date=21 ಮೇ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130521190012/http://stammering.org/neilswain.html|url-status=dead}}</ref> === ದೃಶ್ಯ ಶೈಲಿ === ರಾಜನ ಒತ್ತಡದ ಬಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೊಮ್ಮಿಸಲು ಹೂಪರ್ ಅನೇಕ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ನ ಮುಖ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕ ಮನೋಹ್ಲಾ ಡಾರ್ಗಿಸ್, ರಾಜನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಫಿಶೀ ಲೆನ್ಸ್(ಅಗಲ ಕೋನದ ಲೆನ್ಸ್)ಮೂಲಕ ನೀರಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೂಪರ್ ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದರೂ, ಚಲನಚಿತ್ರದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ ತಾವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಅಗಲವಾದ ಲೆನ್ಸ್ ಸುಮ್ಮನೆ ಬಳಸಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Dargis"/><ref name="Appleo">ಅಪಲಿಯೊ, T. [http://www.hollywoodreporter.com/blogs/race/5-secrets-kings-speech-dga-94729 ದಿ 5 ಸೀಕ್ರೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್ಸ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್’ ಸಕ್ಸಸ್] ''ದಿ ಹಾಲಿವುಡ್ ರಿಪೋರ್ಟರ್'', ೩೧ ಜನವರಿ ೨೦೧೧. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೯ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧</ref> ಬಹುತೇಕ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅಗಲದ ಸೆಟ್‌ಗಳು, ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಜಾಗಗಳು ಸಂಕೋಚನ ಮತ್ತು ಬಿಗಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಭವ್ಯತೆಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ರೋಜರ್ ಎಬರ್ಟ್ ಗಮನಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Ebert"/> ಹೂಪರ್ ನಟರ ಆಂಗಿಕ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಅಗಲವಾದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೆಫ್ರಿ ರಶ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ L'École Internationale de Théâtre Jacques Lecoqನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಅವನು ದೇಹವನ್ನು ಒಯ್ಯುವ ರೀತಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೂಪರ್ ರಶ್ ಭಾವಾಭಿನಯವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅಗಲಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಪೂರ್ಣ ದೇಹ ಚಲನೆಗಳು ನೆರಳುಚಿತ್ರಗಳು. ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಫಿರ್ತ್‌ಗೆ ಕೂಡ ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಪರ್ಯಾಲೋಚನೆ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ, ಡ್ಯೂಕ್‌ರನ್ನು ಉದ್ದದ ಒರಗುಮಂಚದ ತುದಿಗೆ ಒತ್ತಿದ ದೊಡ್ಡ ಗೋಡೆಯ ಎದುರು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಸೋಫಾದ ಕೈಯನ್ನು ಸ್ನೇಹಿತನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಭದ್ರತಾ ಹೊದಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತೇ?<ref name="Appleo"/> ಮಾರ್ಟಿನ್ ಫಿಲ್ಲರ್ ಅವರು ಪ್ರಬಲವಾದ ಚಹಾದಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಕಡಿಮೆ ವಾಟೇಜ್‌ನ ಡ್ಯಾನಿ ಕೊಹೆನ್ ಅವರ ಸಿನೇಮಾಟೊಗ್ರಫಿಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು.<ref name="Filler">ಫಿಲ್ಲರ್, M. [http://www.nybooks.com/blogs/nyrblog/2011/jan/25/hollywoods-royal-stammer/ ಹಾಲಿವುಡ್ಸ್ ರಾಯಲ್ ಸ್ಟ್ಯಾಮರ್] ''NYR ಬ್ಲಾಗ್'', ೨೫ ಜನವರಿ ೨೦೧೧. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೯ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧</ref> === ಸಂಗೀತ === ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೆ ಡಿಸ್ಪ್ಲಾಟ್ ರಚಿಸಿದರು. ಸ್ಫುಟವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲು ಹೆಣಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಕುರಿತ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ನಾಟಕರಚನಾ ತಂತ್ರವನ್ನು ಮೀರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಡೆಸ್ಪ್ಲಾಟ್ ಎಚ್ಚರವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಸವಾಲನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದು ಹೀಗೆ : "ಇದು ಧ್ವನಿಯ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕುರಿತ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಸಂಗೀತ ಅದರ ಜತೆ ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕು. ಸಂಗೀತವು ಮೌನದ ಜತೆ ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕು. ಸಂಗೀತವು ಕಾಲದ ಜತೆ ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕು."<ref name="Martens">ಮಾರ್ಟೆನ್ಸ್ T.[http://latimesblogs.latimes.com/music_blog/2010/11/the-sound-of-silence-alexandre-desplat-on-the-music-that-just-floats-throughout-the-kings-speech.html ದಿ ಸೌಂಡ್ ಆಫ್ ಸೈಲೆನ್ಸ್: ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೆ ಡೆಸ್ಪ್ಲಾಟ್ ಆನ್ ದಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ದೆಟ್ 'ಜಸ್ಟ್ ಫ್ಲೋಟ್ಸ್' ತ್ರೂಔಟ್ 'ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'] ''ಪಾಪ್ &amp;ಹಿಸ್'', LA Times music blog. wwww.latimesblogs.latimes.com/musicblog ೨೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೧. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೯ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧</ref> ಸಂಗೀತವು ತಂತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಯಾನೊದ ವಿರಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು(ಒಂದು ಕಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಒಬೋಯಿ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಪ್ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿತ್ತು)ಇದು ರಾಜನ ಮೂಕತನದ ದುಃಖವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಅವನು ಮತ್ತು ಲಾಗ್ ನಡುವೆ ಬೆಳೆಯುವ ಸ್ನೇಹದ ಭಾವುಕತೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಕನಿಷ್ಠತಾವಾದಿ ಮಾರ್ಗವು ಕತೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಲು ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರದ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref name="McNab">ಮೆಕ್‌ನ್ಯಾಬ್, K.[http://www.soundonsight.org/the-king%E2%80%99s-speech-score-review/ ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್ ಸ್ಕೋರ್ ರಿವ್ಯೂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110629010808/http://www.soundonsight.org/the-king%E2%80%99s-speech-score-review/ |date=2011-06-29 }} www.soundonsight.org, ೨೭ ಜನವರಿ ೨೦೧೧. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೯ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧</ref> ಡಿಸ್ಪ್ಲಾಟ್ ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್‌ನ ಜಿಗುಟುತನವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಲು ಏಕ ಸ್ವರಲಿಪಿಯ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿದರು.<ref name="Martens"/> ಚಲನಚಿತ್ರವು ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ತಂತಿವಾದ್ಯಗಳ ಬೆಳೆಯುವ ಕಿವಿಸಾಲು ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖರ ನಡುವೆ ಸ್ನೇಹ ಗಾಢತೆಯನ್ನು ಹೆಣೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಿರೀಟಧಾರಣೆ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಹೂಪರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸಂಗೀತವಿಲ್ಲದೇ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಡಿಸ್ಪ್ಲಾಟ್ ಇದು ಕಥೆಯ ನಿಜವಾದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆಯ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಸ್ನೇಹತ್ವವು ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವ ಹಂತವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಅದು ನಿಜವಾಗಲೂ ಅಪರೂಪ", ಎಂದು ಡಿಸ್ಪ್ಲಾಟ್ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ, "ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮ ಕಥೆಗಳಿವೆ".<ref name="Martens"/> ಕಳೆದುಹೋದ ಅವಧಿಯ ಶಬ್ದವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಂಗೀತವನ್ನು ರಾಜಕುಟುಂಬಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಮೈಕ್ರೋಫೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇವನ್ನು EMIದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="Martens"/> ಸಂಗೀತವು ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತು. ಆಸ್ಕರ್ಸ್‌ನ ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸ್ಕೋರ್, ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ಸ್ ಮತ್ತು BAFTAಗಳು ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಕೊನೆಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯಲ್ಲಿ ೧೯೩೯ರ ರೇಡಿಯೊ ಭಾಷಣದ ಪ್ರಸಾರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಿದ ಸಂಗೀತವು [[ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಾನ್ ಬೆಟ್ಹೋವನ್|ಬೀಥೋವನ್‌]]ರ ೭ನೇ ಸಿಂಫೋನಿಯ ೨ನೇ ದ್ರುತಗತಿಯ(ಅಲೆಗ್ರೆಟ್ಟೊ)ನಿಂದ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|title=The King's Speech|url=http://www.imdb.com/title/tt1504320/soundtrack|work=IMDB|accessdate=15 February 2011}}</ref> == ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿಖರತೆ == ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಡೇವಿಡ್ ಸೈಡ್ಲರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ನಿಖರತೆ ಇರಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ದೇಶಕ ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಮೂಲಪ್ರತಿಯಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಖಾತರಿಗೆ ಅವರಿಬ್ಬರು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.<ref name="seidler">{{Cite web|url=http://creativescreenwritingmagazine.blogspot.com |title=Interview with David Seidler |publisher=Creativescreenwritingmagazine.blogspot.com |date= |accessdate=15 February 2011}}</ref> ಲಯನಲ್ ಲಾಗ್ ಮೊಮ್ಮಗನ ಜತೆ ಬಿಬಿಸಿಯ ಸಂದರ್ಶನದ ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರ ತಂಡವು ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ೯ ವಾರಗಳ ಮುಂಚೆ ಲಾಗ್ ಅವರ ಮೂಲ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಿಂದ ಡ್ಯೂಕ್‌ಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಕುರಿತ <ref>BBC: "[http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-12116320 ಫೈಂಡಿಂಗ್ ದಿ ರಿಯಲ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್]" ಲಾಗ್ ಮೊಮ್ಮಗನ ಜತೆ ಸಂದರ್ಶನ, ೪ ಜನವರಿ ೨೦೧೧. ೨೦೧೧ ಜನವರಿ ೮ ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ದಿನಚರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿತುಕೊಂಡಿತು. ಅವರು ನಂತರ ವಾಪಸು ಹಿಂತಿರುಗಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಲು ಮೂಲಪ್ರತಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರು.<ref name="seidler"/> ಲಾಗ್ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ನೇರ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಚಲನಚಿತ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಮರಣೀಯ ಸಾಲುಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೂಪರ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=http://cutprintreview.com/interviews/interview-the-kings-speech-director-tom-hooper/|title=Interview: THE KING’S SPEECH director Tom Hooper|publisher=Cut Print Review|first=Anders|last=Wotzke|date=12 December 2010|access-date=15 ಜೂನ್ 2011|archive-date=4 ಜೂನ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110604213205/http://cutprintreview.com/interviews/interview-the-kings-speech-director-tom-hooper/|url-status=dead}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ನಾಟಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಘಟನೆಗಳ ಕಾಲಸೂಚಿಯನ್ನು ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಿದರು ಎಂದು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಕ್ಯಾಥಿ ಸ್ಕಲ್ಟ್ಸ್ ಗಮನಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ವಾಸ್ತವಾವಾಗಿ ಡ್ಯೂಕ್ ಆಫ್ ಯಾರ್ಕ್ ಲಯನಲ್ ಲಾಗ್ ಜತೆ ೧೯೨೬ರಿಂದ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಪದತ್ಯಾಗ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಮುಂಚೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |last=Schultz |first=Cathy |title=History in the Movies |date=4 January 2011 |accessdate=4 January 2011 |url=http://www.bendbulletin.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20110104/NEWS0107/101040314/1020&nav_category= |archive-date=19 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111019103702/http://www.bendbulletin.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20110104%2FNEWS0107%2F101040314%2F1020&nav_category= |url-status=dead }}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿರುವಂತೆ ವರ್ಷಗಳ ಬದಲಿಗೆ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತಿನ ಸುಧಾರಣೆ ಗೋಚರಿಸಿತು. ಜಾನ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಜತೆ ೧೯೫೨ರ ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ೧೯೨೭ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಲಾಗ್ ಜತೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಕೇವಲ ಏಳು ತಿಂಗಳ ಬಳಿಕ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತನ್ನು ಅನುರಣಿಸುವಂತೆ ಯಾವುದೇ ಉಗ್ಗು ಇಲ್ಲದೇ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|title=He Came To London Unknown – And Gave The King The Power To Speak|last=Gordon|first=John|work=Daily Express |location=UK|date=7 February 1952}}</ref> ರಾಜಮನೆತನದ ಸಲಹೆಗಾರ ಹ್ಯೂಗೊ ವಿಕರ್ಸ್, ಅಭಿನಯಾತ್ಮಕ ಕಥೆಯ ಸತ್ವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರಾಜ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿರಲಿಲ್ಲ. ಚರ್ಚಿಲ್ ಕೂಡ ಯಾವುದೇ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವೀಕ್ಷಕನಿಗೆ ಚರ್ಚಿಲ್ ಯಾರು ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತು, ಆದರೆ ಲಾರ್ಡ್ ಹ್ಯಾಲಿಫಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲಾರ್ಡ್ ಹೋರೆ ಯಾರೆಂಬುದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಸರ್ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಹೋರ್]<ref>ಹೆನ್ಲಿ, J. [https://www.theguardian.com/film/2011/jan/09/how-historically-accurate-is-the-kings-speech?intcmp=239 ಹೌ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕಲಿ ಆಕ್ಯುರೇಟ್ ಈಸ್ ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್?] ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'', ೯ ಜನವರಿ ೨೦೧೧ ೨೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೩ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಲಯೋನಲ್ ಮೊಮ್ಮಗ ರಾಬರ್ಟ್ ಲಾಗ್, ವಾಕ್ ಚಿಕಿತ್ಸಕರನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಅವರು ರಾಜನ ಮುಂದೆ ಶಪಿಸಿದರೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ರಾಜನನ್ನು ಬರ್ಟೀ ಎಂದು ಎಂದಿಗೂ ಕರೆದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite news| title=Lionel Logue 'never swore in front of King George VI' | url=http://news.bbc.co.uk/local/leicester/hi/people_and_places/history/newsid_9377000/9377098.stm | newspaper=[[BBC Radio Leicester]] | date=27 January 2011 |accessdate=27 January 2011}}</ref> ಇತಿಹಾಸಜ್ಞ ಆಂಡ್ರಿವ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ರಾಜನ ಉಗ್ಗಿನ ತೀವ್ರತೆಯು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅಭಿನಯಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VIII,ವಾಲ್ಲಿಸ್ ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ V ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿರೋಧಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Roberts">{{Cite web |url=http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/theroyalfamily/8244564/How-the-King-found-his-voice.html |title=How the King found his voice |author=Roberts, A. |publisher=''[[The Daily Telegraph]]'' |date=6 January 2011 |accessdate=30 January 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120112031/http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/theroyalfamily/8244564/How-the-King-found-his-voice.html |url-status=dead }}</ref> ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಹಿಚೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಐಸಾಕ್ ಚೋಟಿನರ್ ಪದತ್ಯಾಗ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವಿನ್‌ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.<ref name="Hitchens">{{Cite web|author=Hitchens, Christopher|url=http://www.slate.com/id/2282194|title=Churchill Didn't Say That|publisher=Slate|date=24 January 2011}} ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧.</ref><ref>ಚೋಟಿನರ್, I.[http://www.tnr.com/article/film/80948/the-kings-speech-film-royal-mess ರಾಯಲ್ ಮೆಸ್] ''ದಿ ನ್ಯೂ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್'', ೬ ಜನವರಿ ೨೦೧೧. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೯ ಜನವರಿ ೨೦೧೧.</ref><ref name="Zohn">{{Cite web|author=Zohn, Patricia|url=http://www.huffingtonpost.com/patricia-zohn/off-the-chuff-oscar-nomin_b_821071.html|title=David Seidler Protects and Defends The King’s Speech|publisher=Huffington Post|date=11 February 2011}}</ref><ref name="Hitchens2">{{Cite web|author=Hitchens, Christopher|url=http://www.slate.com/id/2285695/|title=The King's Speech Revisited |publisher=Slate|date= 21 February 2011}}</ref> ಪದತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸುವಂತೆ ಚರ್ಚಿಲ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VIII ಅವರಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರೆಂದು ಸ್ಥಿರಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ಗೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪದತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>ಚಲನಚಿತ್ರದ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ, ನೋಡಿ e.g.,ಹಿಚನ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಚೋಟಿನರ್(ಮೇಲೆ). ಪದತ್ಯಾಗ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಲ್ ನಿಲುವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳಿಗೆ ನೋಡಿ ಉದಾ., ರಾಯ್ ಜೆಂಕಿನ್ಸ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಆಫ್ ಚರ್ಚಿಲ್(೨೦೦೧) ಮತ್ತು ಪ್ರಾನ್ಸೆಸ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ಸನ್ಸ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಆಫ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VIII (೧೯೭೬).</ref> ಚರ್ಚಿಲ್ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದ "ಪಂಥ"ವು ಈ ನಡವಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಹಿಚೆನ್ಸ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೈಜ ಕಥೆಯು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೇ?"ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Hitchens"/> ಆ ಯುಗದ ಓಲೈಕೆಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ನೀತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಲು ಚಿತ್ರ ವಿಫಲವಾಗಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಲನಚಿತ್ರವು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸದಿದ್ದರೂ, ಜಾರ್ಜ್ VI ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸುವ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ನೀತಿಗೆ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಹಿಚೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಚೋಟಿನರ್ ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಲ್ ಮತ್ತು ಬಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜನನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿರುವ ಅಂತಿಮ ದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಐಕಮತ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಕುರಿತ ಭಾಷಣದ ಅಂತಿಮ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿತವಾಗಿದೆ.<ref name="Hitchens"/> ಚೇಂಬರ್‌ಲೇನ್‌ನ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುವ ನೀತಿಯಿಂದ ಸ್ವಯಂ ದೂರವಾಗಿ, ಚೇಂಬರ್‌ಲೇನ್ ೧೯೩೮ರ ಸೆಪ್ಪೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯೂನಿಚ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿ ಹಿಂತಿರುಗುವಾಗ ರಾಜ ಜಾರ್ಜ್ VI ಚೇಂಬರ್‌ಲಿನ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಕಾರೊಂದನ್ನು ರವಾನಿಸಿದ್ದರು. ರಾಜ ಮತ್ತು ಚೇಂಬರ್‌ಲೇನ್ ಬಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂ ಅರಮನೆಯ ಬಾಲ್ಕನಿಯಲ್ಲಿ ಹರ್ಷೋದ್ಗಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಗುಂಪಿನ ನಡುವೆ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಚೇಂಬರ್‌ಲೇನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಗೆ ಅನುಮೋದಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಾಜ ಜಾರ್ಜ್ VI ಈ ಶತಮಾನದ ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಬೌಮ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಾಡದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಮಾದವನ್ನು ಎಸಗಿದರು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಜ್ಞ ಸ್ಟೀವನ್ ರಂಕಿಮ್ಯಾನ್ ಬರೆಯಲು ದಾರಿ ಕಲ್ಪಿಸಿತು.<ref name="Filler"/> ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಬಾಲ್ಡ್‌ವಿನ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಮರು ಯುದ್ಧ ಸಿದ್ಧತೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು ಎಂಬ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು'' ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ಸರಿಪಡಿಸಿತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅವರು ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಬಳಲಿಕೆಯಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪದತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2011/jan/29/editorial-unthinkable-historically-accurate-films|title=Unthinkable? Historically accurate films|work=[[The Guardian]] |location=UK |date=29 January 2011}}</ref> ಸಣ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಪರವಾನಗಿಯು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಮರ್ಥನೀಯ ಎಂದು ಮಾರ್ಟಿನ್ ಫಿಲ್ಲರ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಬಹುಶಃ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ದೃಶ್ಯವಾದ ಜಾರ್ಜ್ V ಪ್ರಸಾರದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡುವುದು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಅದೇ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಜನು [[ಜೋಸೆಫ್ ಸ್ಟಾಲಿನ್|ಸ್ಟಾಲಿನ್‌]]ನನ್ನು ಮಾರ್ಷಲ್ ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಾಗ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕರಾರುವಾಕ್ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಟಾಲಿನ್ ೧೯೪೩ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ವತಃ ಮಾರ್ಷಲ್ ಎನಿಸಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಜಾರ್ಜ್ VI ಅವರು ಲಾಗ್ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಅಪಶಬ್ದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಬಹುಶಃ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಲ್ ಕಡೆಗೆ ಯುದ್ಧದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಉದಾಸೀನ ಭಾವನೆ ತಾಳಿದ್ದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಚರ್ಚಿಲ್ ಪದತ್ಯಾಗ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಹೋದರನಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ್ದರು.<ref name="Filler"/> ಚಲನಚಿತ್ರದ ಅಂತಿಮ ದೃಶ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ, ರಾಜ ಬಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂ ಅರಮನೆಯ ಬಾಲ್ಕನಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು. ೧೯೩೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೩ರ ಯುದ್ಧದ ಬಗ್ಗೆ ಘೋಷಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಭಾಷಣವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದಾಗ, ಆಂಡ್ರಿವ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, "ಈ ದೃಶ್ಯವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಅಸಂಬದ್ಧವೆನಿಸುತ್ತದೆ-ನೆವಿಲ್ಲೆ ಚೇಂಬರ್‌ಲೇನ್ ಮತ್ತು ವಿನ್‌ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂ ಅರಮನೆಯ ಹೊರಗೆ ಹರ್ಷೋದ್ಗಾರ ಮಾಡುವ ಗುಂಪುಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ".<ref name="Roberts"/> ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಮೌನ, ಭಾವಿಸಲಾಗದ ಶೌರ್ಯ ಕುರಿತ ರಾಜನ ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ಚಿತ್ರಣ ಎಂದು ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸುತ್ತಾನೆ. ಫಿರ್ತ್ ಮತ್ತು ಬೋನ್‌ಹಾಮ್ ಕಾರ್ಟರ್ ಅವರ ಚಿತ್ರಣಗಳು ಸಹಾನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಕೂಡಿದ್ದು, ಚಿತ್ರದ ವಾಸ್ತವ ಪ್ರಮಾದಗಳು ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="Roberts"/> == ಬಿಡುಗಡೆ == [[ಚಿತ್ರ:Affiche Internationale juane The King's Speech.jpg|thumb|left|upright|ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್‌ಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದ ಪೋಸ್ಟರ್‌ನ ಫ್ರೆಂಚ್ ರೂಪಾಂತರ]] ಚಲನಚಿತ್ರದ ವಿಶ್ವ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನವು ೨೦೧೦ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೬ರಂದು ಅಮೆರಿಕದ ಟೆಲ್ಲುರೈಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.<ref name="Hoyle"/> ಇದನ್ನು ೨೦೧೦ರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಫಿರ್ತ್ ಅವರ ೫೦ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದಂದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಹರ್ಷೋದ್ಗಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಪೀಪಲ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web | url = http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-11369007 | title = Firth movie lands Toronto Film Festival prize | publisher=BBC News | date= | accessdate = 6 October 2010}}</ref> ಫಿರ್ತ್ ದವಡೆ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋಫೋನ್ ನಡುವೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪವಿರುವಂತೆ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಪೋಸ್ಟರನ್ನು ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಹೂಪರ್ ಪ್ರಥಮ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು "ಟ್ರೈನ್ ಸ್ಮಾಷ್" ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web | url = http://thefilmstage.com/2010/12/02/new-poster-for-the-kings-speech-keeps-it-simple/ | title = New Poster for ‘The King’s Speech’ Keeps it Simple | work = The Film Stage | accessdate = 2 December 2010 | archive-date = 9 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110209010318/http://thefilmstage.com/2010/12/02/new-poster-for-the-kings-speech-keeps-it-simple/ | url-status = dead }}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಷನ್ ೧೫ ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡಿತು. ಒತ್ತಡದ ಉಪಶಮನಕ್ಕೆ ಪಾಷಂಡ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕೂಗುವಂತೆ ಲಾಗ್ ರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಆ ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಲಂಡನ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಹೂಪರ್ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕೆಟ್ಟ ಭಾಷೆಗಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ೧೫ ರೇಟಿಂಗ್ ಹೇಗೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ''ಸಾಲ್ಟ್'' (೨೦೧೦) ಮತ್ತು ''ಕ್ಯಾಸಿನೊ ರಾಯಲ್'' (೨೦೦೬) ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಯ ದೃಶ್ಯಗಳ ನಡುವೆಯೂ ೧೨ಎ ರೇಟಿಂಗ್‌ಗೆ ಹೇಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೂಪರ್ ಟೀಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಳಿಯು ೧೨ಎಗೆ ರೇಟಿಂಗ್ ತಗ್ಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ೧೨ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳು ವಯಸ್ಕರ ಜತೆಗೂಡಿದ್ದರೆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>"[http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-11598140 ಕಾಲಿನ್ ಫಿರ್ತ್' ರಿಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಷನ್ ಡಿಸಿಷನ್]". BBC ನ್ಯೂಸ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ೨೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೦. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೦ ( ೩ ಜನವರಿ ೨೦೧೧).</ref><ref>"[http://www.bbfc.co.uk/AFF274065 ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್]". ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಷನ್ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೦ ( WebCite ನಿಂದ ೩ ಜನವರಿ ೨೦೧೧ರಂದು).</ref> ಹೂಪರ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಟರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕದ ವಿರುದ್ಧ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಅದು ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಆರ್ ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡಿದ್ದು, ೧೭ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು ವಯಸ್ಕರು ಜತೆಗೂಡಿಲ್ಲದೇ ಚಿತ್ರದ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು.<ref>ಗೋಲ್ಡ್‌ಸ್ಟೈನ್, ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ (೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦). "[http://latimesblogs.latimes.com/the_big_picture/2010/11/the-mpaa-cracks-down-on-bad-language-in-the-kings-speech.html ಟು ದಿ MPAA ರೇಟಿಂಗ್ಸ್ ಬೋರ್ಡ್, 'ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್' ಈಸ್ ಜಸ್ಟ್ ಆಸ್ ಬ್ಯಾಡ್ ಆಸ್' ಸಾ 3D']". ದಿ ಬಿಗ್ ಪಿಕ್ಚರ್(ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ಕಂಪೆನಿ). ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ ( WebCite ನಿಂದ, ೩ ಜನವರಿ ೨೦೧೧ರಂದು).</ref> ಈ ರೇಟಿಂಗ್ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |url=http://www.vancouversun.com/news/King+Speech+slapped+with+ratings+agency/3838795/story.html |title=The King's Speech slapped with an 'R' by U.S. ratings agency |publisher=Vancouversun.com |date=16 November 2010 |accessdate=30 January 2011 |archive-date=29 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110129225914/http://www.vancouversun.com/news/King+Speech+slapped+with+ratings+agency/3838795/story.html |url-status=dead }}</ref> ತಮ್ಮ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ರೋಜರ್ ಎಬರ್ಟ್ ಆರ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಕುರಿತು ಟೀಕಿಸಿ, ಅದು ವಿವರಿಸಲಾಗದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು ಮತ್ತು "ಹದಿವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ" ಎಂದರು.<ref name="Ebert">{{Cite web |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20101215/REVIEWS/101219985/1023 |title=The King's Speech :: rogerebert.com :: Reviews |publisher=Rogerebert.suntimes.com |date= |accessdate=30 January 2011 |archive-date=19 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101219121030/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20101215%2FREVIEWS%2F101219985%2F1023 |url-status=dead }}</ref> ೨೦೧೧ ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ವಿತರಕ ಹಾರ್ವೆ ವೇನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಕೆಲವು ನಿಂದನಾತ್ಮಕ ಭಾಷೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಚಲನಚಿತ್ರ ಮರುಸಂಕಲಿಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಇದು ಕಡಿಮೆ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕವರ್ಗವನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.<ref>ಚೈಲ್ಡ್, B.[https://www.theguardian.com/film/2011/jan/26/kings-speech-swearing-weinstein-oscars ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್ ರಿ ಎಡಿಟ್ ಕುಡ್ ಕಟ್ ಸ್ವಿಯರಿಂಗ್] ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'', ೨೬ ಜನವರಿ ೨೦೧೧. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್ ಚಲನಚಿತ್ರದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಅಶ್ಲೀಲ ಪದಗಳನ್ನು ಬ್ಲೀಪ್‌ಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಹೆಲೆನಾ ಬಾನ್‌ಹಾಮ್ ಕಾರ್ಟರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡು, ಅದು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ವಿವೇಕದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇದು ವಾಕ್ ದೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜನರಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಕೊರತೆ ಇರುವವರಿಗೂ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.<ref>ಲ್ಯಾಬ್ರೆಕ್ಯೂ, J. [http://insidemovies.ew.com/2011/01/31/tom-hooper-pg13-kings-speech/ ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್ ಆನ್ PG-13 'ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್': 'ಐ ವುಡ್ ನಾಟ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಕಟ್ಟಿಂಗ್ ದಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ ಎನಿ ವೇ' – EXCLUSIVE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110403082043/http://insidemovies.ew.com/2011/01/31/tom-hooper-pg13-kings-speech/ |date=3 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 }} ''ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ವೀಕ್ಲಿ'', ೩೧ ಜನವರಿ ೨೦೧೧. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೫ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೫ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧</ref> ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ ಪ್ರೆಸ್ ರೂಂನಲ್ಲಿ ಕಾಲಿನ್ ಫಿರ್ತ್ ತಾವು ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮರುಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಶ್ಲೀಲ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಾವು ಮನ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಬಳಸಿದ ಸಂದರ್ಭವು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಲ್ಲ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯವು ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.<ref>http://www.popsugar.com/Colin-Firth-Talks-About-Royal-Wedding-Oscar-Press-Room-೧೪೫೨೫೩೮೧{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಯಿಂದ ಕೆಲವು ಅಶ್ಲೀಲ ಪದಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ಬದಲಾದ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಎಂಪಿಪಿಎ ಪಿಜಿ-೧೩ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿತು.<ref>[http://www.latimes.com/entertainment/news/la-et-quick-20110226,0,7267634.story ಸ್ಕ್ರಬ್ಬಡ್ 'ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್' ಗೆಟ್ಸ್ PG-13 ರೇಟಿಂಗ್]'' ದಿ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲ್ಸ್ ಟೈಮ್ಸ್'', ೨೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨೭ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨೭ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧</ref> ಈ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರ್-ರೇಟೆಡ್ ಕಟ್‌ಗೆ ಬದಲಾಗಿ ೨೦೧೧ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧ರಂದು ಅಮೆರಿಕದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news | last=Vilkomerson | first=Sara | url=http://insidemovies.ew.com/2011/03/24/the-kings-speech-pg-13-version/ | title='The King's Speech' to be re-released as PG-13 version on April 1 | work=[[Entertainment Weekly]] | date=24 March 2011 | accessdate=28 May 2011 | archive-date=29 ಮೇ 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110529083656/http://insidemovies.ew.com/2011/03/24/the-kings-speech-pg-13-version/ | url-status=dead }}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನ ಮೊಮೆಂಟಂ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ವಿತರಣೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="Cooper"/> ವೈನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಕಂಪೆನಿಯು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ, ಜರ್ಮನಿ, ಬೆನೆಲಕ್ಸ್, ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯ, ಚೀನಾ, ಹಾಂಕಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ವಿತರಣೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite web|author= Staff|date= 2 September 2009|url= http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=58726|title= The Weinstein Company Acquires The King's Speech|publisher= Comingsoon.net|accessdate= 6 December 2009|archive-date= 6 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009|archive-url= https://web.archive.org/web/20090906072212/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=58726|url-status= dead}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರವು ೨೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨ರಂದು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ''Le discours d'un roi'' ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ವೈಲ್ಡ್ ಬಂಚ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಷನ್ ಇದನ್ನು ವಿತರಣೆ ಮಾಡಿತು.<ref>[http://www.allocine.fr/film/fichefilm_gen_cfilm=175305.html Accueil:Le discours d'un roi] www.allocine.fr. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧ {{fr}}</ref> == ಸ್ವಾಗತ == {{anchor|Box office success}} === ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ === UK ಮತ್ತು [[ಐರ್ಲೆಂಡ್|ಐರ್ಲೆಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭದ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ಗಳಿಕೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವೆನಿಸಿತು.ಇದು ೩೯೫ ಸಿನೇಮಾಗಳಿಂದ £೩,೫೧೦,೦೦೦ ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇದು ''ಸ್ಲಮ್‌ಡಾಗ್ ಮಿಲಿಯನೇರ್‌'' (೨೦೦೮)ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಗಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ತಿಳಿಸಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸ್ಲಮ್‌ಡಾಗ್ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಮುಂಚೆ £೧.೫ ದಶಲಕ್ಷ ಕಡಿಮೆ ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸಿತ್ತು.<ref name="Gant">ಗ್ಯಾಂಟ್, C.[https://www.theguardian.com/film/filmblog/2011/jan/11/kings-speech-127-hours-box-office ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್ ರೌಸಸ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಟು ದಿ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್] www.guardian.co.uk/film/filmblog, ೧೧ ಜನವರಿ ೨೦೧೧. ೨೦೦೯ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೩ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಇದು ಯುಕೆ ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಮೂರು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿಯಿತು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಅನುಕ್ರಮ ವಾರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೩ ದಶಲಕ್ಷ ಪೌಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ''ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ ೩'' (೨೦೧೦)ರ ನಂತರ ಹಾಗೆ ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಥಮ ಚಿತ್ರ.<ref>ಗ್ಯಾಂಟ್, C. [https://www.theguardian.com/film/filmblog/2011/feb/01/tangled-king-s-speech-disney ಟ್ಯಾಂಗಲ್ಡ್ಸ್ ರಿವ್ಯಾಂಪಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸೆನ್ಸ್ ಟೇಲ್ ಡಿಥ್ರೋನ್ಸ್ ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್] www.guardian.co.uk/film/filmblog, ೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧. ೨೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೩ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಯುಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಐದು ವಾರಗಳ ನಂತರ, ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚಲನಚಿತ್ರವೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.<ref name="guard"/> ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ನಾಲ್ಕು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ $೩೫೫,೪೫೦ಡಾಲರ್ ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿತು. ೨೦೧೦ರ ಪ್ರತಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಧಿಕ ಗಳಿಕೆಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url= http://www.boxofficemojo.com/news/?id=2997&p=.htm|title=Arthouse Audit: 'King's Speech' Has Royal Debut|work=[[Box Office Mojo]]|accessdate=1 December 2010}}</ref> ಇದನ್ನು ಕ್ರಿಸ್೨ಮಸ್ ದಿನದಂದು ೭೦೦ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೨೦೧೧ರ ಜನವರಿ ೧೪ರಂದು ೧೫೪೩ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೧೧ರ ಏಪ್ರಿಲ್೨ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಇದು ೧೩೮ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಗಳಿಸಿದೆ.<ref>[http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=main&amp;id=kingsspeech.htm ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್ (2010)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171112204714/http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=main&id=kingsspeech.htm |date=12 ನವೆಂಬರ್ 2017 }}. ೨೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೩ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟರ್ಸ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ''ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ಪ್ರಥಮ ಎರಡು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ $೬,೨೮೧,೬೮೬ AUD ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಪ್ಯಾಲೇಸ್ ಸಿನೇಮಾಸ್‌ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಬೆಂಜಮಿನ್ ಜೆಕೋಲಾ, ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಎಲ್ಲ ಅವಧಿಗೆ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ನಂ.೧ ಆಗಿದೆ.... ಇದು ''ಸ್ಲಮ್‌ಡಾಗ್ ಮಿಲಿಯನೇರ್‌'' ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದಿದ ಚಿತ್ರವೆಂದು ಭಾವಿಸುವೆ. ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಿನೇಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಸಿನೇಮಾಗಳಿಗೆ ಹರಡಿದ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಇದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ.<ref name="Australian response">{{Cite web|url=http://www.smh.com.au/entertainment/movies/stutterly-marvellous--why-we-clamour-for-the-stammer-story-20110106-19gv4.html|title=Stutterly marvellous: why we clamour for the stammer story|accessdate=7 January 2011|last =Kwek|first = Glenda|date=6 January 2010|publisher=[[Fairfax Media]]|work=The Sydney Morning Herald }}</ref> ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಿಂದ ಅಂದಾಜು ೩೦ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ನಿಂದ ೪೦ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಗಳಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭದಲ್ಲಿ, ಸರಿಸುಮಾರು ಶೇಕಡ ೨೦ ಜೆಫ್ರಿ ರಷ್(ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕ) ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್ ಮತ್ತು ಕಾಲಿನ್ ಫಿರ್ತ್ ನಡುವೆ ವಿತರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರೆ ಭಾಗಿದಾರಿಗಳ ಮುಂಚೆ ಅವರ ಬೋನಸ್ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದ ಲಾಭವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಮತ್ತು ಷೇರು ಬಂಡವಾಳದಾರರ ನಡುವೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.variety.com/article/VR1118033758 ಸ್ಲೈಸಿಂಗ್ 'ಕಿಂಗ್ಸ್'ಸ್' ಪ್ರಾಫಿಟ್ ಪೈ ಎಚ್variety.com]</ref> === ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ === {{Anchor|Critics|Critical response|Critical reception}} {{rquote|right|As the actor of the year in the film of the year, I can't think of enough adjectives to praise Firth properly. ''The King's Speech'' has left me speechless.|Rex Reed, ''[[New York Observer]]''<ref name='Reed'>Reed, R. [http://www.observer.com/2010/culture/did-i-stutter-kings-speech-best-movie-year#comment-87660 Did I Stutter? The King’s Speech Is the Best Movie of the Year] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101125114729/http://www.observer.com/2010/culture/did-i-stutter-kings-speech-best-movie-year#comment-87660 |date=25 ನವೆಂಬರ್ 2010 }}, ''New York Observer'', 22 November 2010 Retrieved 8 February 2011</ref>}} ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ವ್ಯಾಪಕ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಶ್ಲಾಘನೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.<ref>ಜೇಮ್ಸ್ R. ಹಾಲೆಂಡ್, "ಮೂವೀ ರಿವ್ಯೂ: ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್", ''ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಕ್ರೋನಿಕಲ್'', ೪ ಜನವರಿ ೨೦೧೦, [http://www.californiachronicle.com/articles/yb/153640519 ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಕ್ರೋನಿಕಲ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120312060109/http://www.californiachronicle.com/articles/yb/153640519 |date=12 ಮಾರ್ಚ್ 2012 }} ೨೦೧೦ರ ಜನವರಿ ೪ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref><ref>ರುಬಿಯಾ ಸಫಾಯ, "ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್", ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ [http://www.cinemalogue.com/2010/12/17/the-kings-speech/ www.cinemaಲಾಗ್.com website]. ೨೦೧೦ರ ಜನವರಿ ೪ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ವಿಮರ್ಶೆ ಸಮುಚ್ಚಯದ ಜಾಲತಾಣ ರಾಟನ್ ಟೊಮೇಟೋಸ್ ೨೦೫ ವಿಮರ್ಶಕರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಶೇಕಡ ೯೫ ಅಂಕವನ್ನು ಸರಾಸರಿ ಅಂಕ ೮.೬/೧೦ನೊಂದಿಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಒಮ್ಮತವನ್ನು ಅದು ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಿ, ಕಾಲಿನ್ ಫಿರ್ತ್'' ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛಂದದ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಊಹಿಸಬಹುದಾದ, ಸೊಗಸಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ಉತ್ತೇಜಿತ ಅವಧಿಯ ರೂಪಕ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref name="RottenTomatoes">{{Cite web|url = http://www.rottentomatoes.com/m/the_kings_speech/|title = The King's Speech Movie Reviews, Pictures|work=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=[[Flixster]]|accessdate= 7 December 2010}}</ref> ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ತೂಕದ ಅಂಕವಾದ ೮೮/೧೦೦ ನೀಡಿತು. ಇದು ೪೧ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪ್ರಶಂಸೆ ಎಂದು ದರ್ಜೆ ನೀಡಿತು.<ref>[http://www.metacritic.com/movie/the-kings-speech ಇಂಡೆಕ್ಸ್:ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್] www.metacritic.com ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೩ ಫೆಬ್ರವರಿ</ref> ''ಎಂಪೈರ್'' ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಐದು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಐದನ್ನು ನೀಡಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ, "ನಿನ್ನನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಪದಗಳೇ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref name="Empire">{{Cite web |url=http://www.empireonline.com/reviews/reviewcomplete.asp?FID=137037 |title=The King's Speech Review &#124; Empire |publisher=Empireonline.com |date= |accessdate=30 January 2011 |archive-date=9 ಜನವರಿ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109175331/http://www.empireonline.com/reviews/reviewcomplete.asp?FID=137037 |url-status=dead }}</ref> ''ಡೆನ್ವರ್ ಪೋಸ್ಟ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಲೀಸಾ ಕೆನಡಿ ಅದರ ಮಾನವೀಯ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಕಲೆಗಾರಿಕೆಗೆ ಪೂರ್ಣ ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಇದು ರಾಜನಿಗೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದಿರುವ ನಮಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಗೆಲುವಿನ ಕಥೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>ಲೀಸಾ ಕೆನಡಿ, "ಮೂವಿ ರಿವ್ಯೂ: 'ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್' ಈಸ್,ಇನ್ ಎ ವರ್ಡ್, ಎಕ್ಸಲೆಂಟ್", ''ದಿ ಡೆನ್ವರ್ ಪೋಸ್ಟ್'', ೨೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦,[http://www.denverpost.com/movies/ci_16929036#ixzz1A6sgcOTD ದಿ ಡೆನ್ವರ್ ಪೋಸ್ಟ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್]. ೨೦೧೦ರ ಜನವರಿ ೪ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ''ಚಿಕಾಗೊ ಸನ್ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ನ ರೋಜರ್ ಎಬರ್ಟ್ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣ ನಾಲ್ಕು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಇಲ್ಲಿರುವುದು ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಥೆ <ref name="Ebert"/> ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿತು. ''ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌'' ನ ಪೀಟರ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಶಾ ಐದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್ಸ್ ಸಮೃದ್ಧ ಸಂತೋಷದ ಮತ್ತು ಸೊಗಸಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಚಿತ್ರವು ಬೃಹತ್ ವಿಶ್ವಾಸದಸ ಸಮೂಹ ರಂಜಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="Bradshaw">{{Cite web|author=Peter Bradshaw |url=https://www.theguardian.com/film/2010/oct/21/kings-speech-review-colin-firth |title=The King's Speech – review &#124; Peter Bradshaw &#124; Film |work=[[The Guardian]] |location=UK |date= |accessdate=30 January 2011}}</ref> ಮನೋಹ್ಲಾ ಡಾರ್ಗಿಸ್, ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಉಭಯಭಾವದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ,ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲೊಂದು ಎಂದು ಕರೆದರು. ಅವರ ಪ್ರಮಾಣವು ಏರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಗಮನಸೆಳೆಯುವ ವೃತ್ತಿಪರ ಫಿರ್ತ್ ಮತ್ತು ರಷ್ ಮಿನುಗುವ ಮತ್ತು ಆರ್ಭಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಟನಾ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಎದ್ದುನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪಾತ್ರಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸುತ್ತುಹಾಕುತ್ತಾ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಓಲಾಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ನೀಡಿದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ಅಜ್ಞಾತ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="Dargis"/> '' ದಿ ಡೇಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್'' ಗೈ ಪೀಯರ್ಸ್‌ರ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VIII ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಸಾಧಾರಣ, ವೈಭವ, ವರ್ಚಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ತನ್ಮಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು.<ref name="Grittenreview">ಗ್ರಿಟ್ಟನ್, D.[http://www.telegraph.co.uk/culture/film/filmreviews/8078247/The-Kings-Speech-London-Film-Festival-review.html ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್,ಲಂಡನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ರಿವ್ಯೂ ]''ದಿ ಡೇಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್'', ೨೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೦. ೨೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೩ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಕೆಲವು ಶೈಲಿಯಿಂದ ಪೀಯರ್ಸ್ ಅವರ ಪಾತ್ರದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಫಾಕ್ಸ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ.<ref name="Bradshaw"/> ಪಿಯರ್ಸ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಫ್ಲಾಶ್ ಹ್ಯಾರಿ ತರಹ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಪತ್ನಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವಷ್ಟು ಗಡುಸಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಎಂಪೈರ್ ತಿಳಿಸಿತು.<ref name="Empire"/> ಅವರು ಕೆಲವೇ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳಿನ ಸಿಕ್ಕುಗಳ ಗೋಜಲುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥರಾದರು ಎಂದು ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಭಾವಿಸಿತು.<ref name="Dargis">ಡಾರ್ಗಿಸ್, M. [http://movies.nytimes.com/2010/11/26/movies/26king.html ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಆಲ್ಬೇಟ್ ವಿತ್ ಟ್ವಿಸ್ಟಡ್ ಟಂಗ್] ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'', ೨೫ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦. ೨೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೬ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸ್ಟಾಮರಿಂಗ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿತು. ದಿನನಿತ್ಯ ಉಗ್ಗಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜನರು ಮಾತನಾಡಲು ಹೆದರುವ ಮತ್ತು ಹತಾಶಸ್ಥಿತಿಯ ವಾಸ್ತವ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಕುರಿತು ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಪಕರನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು. ಕಾಲಿನ್ ಫಿರ್ತ್ ರಾಜನ ಉಗ್ಗಿನ ಬಗ್ಗೆ ಚಿತ್ರಣವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾಗಿ ಗಮನಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅದು ತಿಳಿಸಿತು.<ref>[http://www.stammering.org/kspoints.html ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸ್ಟಾಮರಿಂಗ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಕಾಮೆಂಟ್ಸ್ ಆನ್ ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131117063825/http://www.stammering.org/kspoints.html |date=17 ನವೆಂಬರ್ 2013 }} BSA. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೧೭ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೧.</ref> ದಿ ರಾಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೀಚ್ ಎಂಡ್ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್ ಥೆರಪಿಸ್ಟ್ಸ್ ಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು. ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ "ಗೀವಿಂಗ್ ವಾಯ್ಸ್" ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಿನೇಮಾ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅಲ್ಲೋಸೈನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಐದು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ನಾಲ್ಕು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. ೨೧ ವಿಮರ್ಶೆಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅದು ಆಧರಿಸಿತ್ತು.<ref>[http://www.allocine.fr/film/revuedepresse_gen_cfilm=175305.html Discours d'un roi> Critiques Presse] www.allocine.fr.೨೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೩ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. {{fr}}</ref> ''ಲೆ ಮಾಂಡೆ'' ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕುರುಹು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು "ನಾವು ಅವಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಬೇಸರಬರಿಸುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಜೋವ್ ಪ್ರಕಾರ ನಾವು ಸರಿಯಾಗಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಸಂಕ್ಷೇಪಗೊಳಿಸಿತು. ಆದರೂ ಫಿರ್ತ್, ರಷ್ ಮತ್ತು ಬೋನಾಮ್ ಕಾರ್ಟರ್ ಅವರ ಅಭಿನಯಗಳನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿತು. ಚಲನಚಿತ್ರವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನೀತಿಯನ್ನು ಜಮಖಾನದಡಿಯಲ್ಲಿ ಒರೆಸಿ ಹಾಕಿದರೂ ಅದು ಸಂತೋಷದಾಯಕವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು.<ref name="Lemonde">''ಲೆ ಮಾಂಡೆ'' [http://www.lemonde.fr/cinema/article/2011/02/01/le-discours-d-un-roi-comment-faire-un-roi-d-un-prince-begue_1473550_3476.html "Le Discours d'un roi" : comment faire un roi d'un prince bègue], ೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧. ೨೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೩ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. {{fr}}</ref> ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಆಳುವ ರಾಣಿ ಮತ್ತು ರಾಜ ಜಾರ್ಜ್ VIಪುತ್ರಿಯಾದ [[ಎರಡನೇ ಎಲಿಜಬೆಥ್|ಕ್ವೀನ್ ಎಲಿಜಬೆತ್ II]]ಗೆ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ೨೦೧೦ರ ಮುಂಚೆ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಎರಡು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಸಾಂಡ್ರಿಂಗಾಂ ಹೌಸ್‌ನ ಖಾಸಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು ಎಂದು ''ದಿ ಸನ್'' ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆಯು ವರದಿಮಾಡಿತು. ಅರಮನೆಯ ಮೂಲ ಆಕೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಚಲಿಸುವ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರ ಮನತಟ್ಟಿತು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿತು.<ref>ಲಾರ್ಕೊಂಬೆ, D. [http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/showbiz/film/3389840/The-Kings-Speech-is-a-hit-with-The-Queen.html ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಎ ಹಿಟ್ ವಿತ್ ದಿ ಕ್ವೀನ್ ]''ದಿ ಸನ್'', ೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧.ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೫ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೫ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧</ref> ಸೈಡ್ಲರ್ ವರದಿಗಳನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರವು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಅತ್ಯಂತ ಉನ್ನತ ಗೌರವ ಎಂದು ಕರೆದರು.<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/uk-12372617 ಕ್ವೀನ್ ಅಪ್ರೂವ್ಸ್' ಆಫ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್] BBC ನ್ಯೂಸ್ UK, ೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧. ೨೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೬ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> {{Anchor|Awards}} === ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು === {{Main|List of accolades received by The King's Speech}} [[ಚಿತ್ರ:TomHooperColinFirthJan11.jpg|thumb|left|upright|alt=Two middle aged men stand side by side wearing suits and open-necked shirts. One is holding the plaue of a Hollywood star of fame|ಜನವರಿ 2011ರಲ್ಲಿ ಹೂಪರ್ ಮತ್ತು ಫಿರ್ತ್ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಅವರ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಬಹು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.]] ೮೩ನೇ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ (ಹೂಪರ್), ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ (ಫಿರ್ತ್), ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೂಲ ಚಿತ್ರಕಥೆ (ಸೈಡ್ಲರ್). ಚಲನಚಿತ್ರವು ೧೨ ಆಸ್ಕರ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ಅದು ಗೆದ್ದಿರುವ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲದೇ, ಅದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಿನೇಮಾಟೊಗ್ರಫಿಗೆ(ಡ್ಯಾನಿ ಕೋಹೆನ್)ಪೋಷಕ ನಟರಿಗೆ ಎರಡು(ಬೋನಾಮ್ ಕಾರ್ಟರ್ ಮತ್ತು ರಷ್) ಮತ್ತು ಮೈಸ್-ಎನ್-ದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ ಎರಡು-ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಉಡುಪುಗಳಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ೬೪ನೇ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ'' ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ಏಳು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ, ಮಹೋನ್ನತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚಿತ್ರ, ಫಿರ್ತ್‌‍ಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ, ರಷ್ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ, ಬೋನಾಮ್ ಕಾರ್ಟರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ, ಸೈಡ್ಲರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೂಲ ಚಿತ್ರಕತೆ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಡೆಸ್‌ಪ್ಲಾಟ್ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ೧೪ BAFTAಗಳಿಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದು,ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/news/a303510/live-bafta-film-awards-2011-winners.html|title=Live: BAFTA Film Awards 2011 Winners|last=Reynolds|first=Simon|date=13 February 2011|work=[[Digital Spy]]|publisher=[[Hachette Filipacchi UK]]|accessdate=13 February 2011|archive-date=28 ಜೂನ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130628002759/http://www.digitalspy.co.uk/movies/news/a303510/in-full-bafta-film-awards-2011-winners.html|url-status=dead}}</ref> ೬೮ನೇ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಫಿರ್ತ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ಏಳು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರೂ ಬೇರಾವುದೇ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ಸ್‌‍ಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-12184166|title=Glee and The Social Network dominate Golden Globes|date=17 January 2011|publisher=BBC News|accessdate=17 January 2011}}</ref> ೧೭ನೇ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಆಕ್ಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಫಿರ್ತ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಇಡೀ ಪಾತ್ರವರ್ಗವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಮಷ್ಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದಿತು. ಅಂದರೆ ಒಂದೇ ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ನಟನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಫಿರ್ತ್ ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿದರು.<ref>{{Cite news|url=http://www.hollywoodreporter.com/blogs/race/harvey-weinstein-keep-king-s-95809|title=Can Harvey Weinstein Keep 'The King's Speech' Oscar Mojo?|date=3&nbsp;February 2011|accessdate=8 February 2011|author=Kilday, G}}</ref> ನಿರ್ದೇಶಕರ ಗಿಲ್ಡ್‌ನ ೨೦೧೦ನೇ ಅಮೆರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ಗೆದ್ದರು.<ref>{{Cite news|url=http://www.huffingtonpost.com/huff-wires/20110130/us-directors-awards/|title=Hooper earns top DGA prize for 'King's Speech'|work=[[The Huffington Post]]|date=30 January 2011|accessdate=8 February 2011|author=Germain, D.}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರವು ೨೦೧೦ರ ಅಮೆರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಗಿಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಡಾರಿಲ್ ಎಫ್. ಜಾನಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news|url=http://www.variety.com/article/VR1118030719?refcatid=13|title=PGA prizes 'King's Speech'|work=''[[Variety (magazine)|Variety]]''|date=24 January 2011|accessdate=9 February 2011|author=McNary, D.}}</ref> ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ೨೦೧೦ರ ಟೊರೊಂಟೊ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು,<ref>{{Cite news| url = http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-11369007|title=Firth movie lands Toronto Film Festival prize|date=20 September 2010|publisher=BBC News|accessdate=20 September 2010}}</ref> ೨೦೧೦ರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-11922410 ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್ ರೇನ್ಸ್ ಎಟ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್] ''BBC News'' ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧</ref> ಮತ್ತು Academia de las Artes y las Ciencias Cinematográficas de España (ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸಿನೇಮಾಟಿಕ್ ಆರ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್)ನಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಐರೋಪ್ಯ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ೨೦೧೧ನೇ ಗೋಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news|title=King's Speech wins 'Spanish Oscar'|url=http://www.telegraph.co.uk/culture/film/film-news/8322751/Kings-Speech-wins-Spanish-Oscar.html|work=The Daily Telegraph |location=UK|accessdate=14 February 2011}}</ref> ಫಿರ್ತ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸಮ್ಮತಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರವು ೧೦ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ AARP ''ಮೂವೀಸ್ ಫಾರ್ ಗ್ರೋನ್‌ಅಪ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್'' ನಲ್ಲಿ "ಬೆಸ್ಟ್ ಮೂವೀ" ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಬೆವರ್ಲಿ ಹಿಲ್ಸ್‌ನ ಬೆವರ್ಲಿ ವಿಲ್‌ಶೈರ್‌ ಹೊಟೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೦೧೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೭ರಂದು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>[http://theenvelope.latimes.com/galleries/photo/redcarpet/la-env-aarp-movies-for-grownups-pictures,0,1457055.photogallery AARP's 10th ಆನ್ಯೂಯಲ್ ಮೂವೀಸ್ ಫಾರ್ ಗ್ರೋನ್‌ಅಪ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಎಟ್ latimes.com]</ref> == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌ == * ''ಬರ್ಟೀ &amp; ಎಲಿಜಬೆತ್'' (೨೦೦೨), ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಕೂಡ ರಾಜನ ಬಿಕ್ಕಲನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಾಗಿದೆ (ಪಾತ್ರಧಾರಿಜೇಮ್ಸ್ ವಿಲ್ಬಿ). ಇದು PBS (''ಮಾಸ್ಟರ್‌ಪೀಸ್ ಥಿಯೇಟರ್'' )ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ಕಾರ್ಲ್‌ಟನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ಸಹನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ<ref>ಲಂಡನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಮೀಡಿಯ, ಫಿಲ್ಮ್ ಎಂಡ್ TV, [http://www.media-courses.com/blog/australian-actor-geoffrey-rush/ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಆಕ್ಟರ್ ಜೆಫ್ರಿ ರಶ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110421083555/http://www.media-courses.com/blog/australian-actor-geoffrey-rush/ |date=21 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 }}</ref> * ''ಎ ಮಂತ್ ಇನ್ ದಿ ಕಂಟ್ರಿ'' (೧೯೮೭)ಫಿರ್ತ್ ಅವರ ಪ್ರಥಮ ತೆರೆಯ ಪಾತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಉಗ್ಗಿನ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ Iರ ಯೋಧನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌‌ == {{Reflist | colwidth = 30em | refs = 1 }} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == {{refbegin}} *ಬೋವೆನ್, C. (೨೦೦೨). ''[http://www.speech-language-therapy.com/ll.htm ಲಯನಲ್ ಲಾಗ್: ಪಯನಿಯರ್ ಸ್ಪೀಚ್ ಥೆರಪಿಸ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110307073546/http://www.speech-language-therapy.com/ll.htm |date=7 ಮಾರ್ಚ್ 2011 }}'' ೨೦೧೧ ಜನವರಿ೧ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. *ಲಾಗ್, ಮಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಕಾನ್ರಾಡಿ, ಪೀಟರ್, (೨೦೧೦) "''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್: ಹೌ ಒನ್ ಮ್ಯಾನ್ ಸೇವ್ಡ್ ದಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಮೊನಾರ್ಕಿ'' ",ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಕಂ., (ಲಯನಲ್ ಲಾಗ್ ಮೊಮ್ಮಗ ಮತ್ತು ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಕರ್ತ), ISBN ೯೭೮-೧-೪೦೨೭-೮೬೭೬-೧ *{{Cite book| last = Rhodes James| first = Robert| year = 1998| title = A spirit undaunted: the political role of George VI| location = London| publisher = Little, Brown and Co| isbn = 0316647659| url = https://books.google.com/books?id=QunGQgAACAAJ&dq=ISBN0316647659&cd=1| ref = harv}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://trove.nla.gov.au/ndp/del/article/52254012 ಸೇಂಟ್ ಕ್ಲೇರ್, M, "ಎನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯೂರ್ಸ್ ಡಿಫೆಕ್ಟ್ ಇನ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್", ''ದಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ವೀಕ್ಲಿ'', (ಶನಿವಾರ, 2 ಜನವರಿ 1937), p.12.] {{refend}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌ == {{Wikiquote}} * {{Official website|kingsspeech.com}} * {{IMDb title|1504320|The King's Speech}} * {{Allmovie title|513559|The King's Speech}} * {{YouTube|id=DAhFW_auT20|title=The King to His Peoples. H.M. King George VI from Buckingham Palace September&nbsp;3rd 1939}} * [http://www.britishpathe.com/record.php?id=50494 ಫೂಟೇಜ್ ಆಫ್ ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ VI ಸ್ಟಾಮರಿಂಗ್ ಇನ್ ದಿ 1938 ಸ್ಪೀಚ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110406121206/http://www.britishpathe.com/record.php?id=50494 |date=6 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 }} ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ಯಾಥೆಅವರಿಂದ. * [http://www.bbc.co.uk/archive/ww2outbreak/7918.shtml ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ VI ಅಡ್ರೆಸಸ್ ದಿ ನೇಷನ್] BBC ಆರ್ಕೀವ್ಸ್ನಲ್ಲಿ. {{Tom Hooper}} {{AcademyAwardBestPicture 2001-2020}} {{BAFTA Best Film 2001-2020}} {{BIFA BestBritishFilm}} {{ScreenActorsGuildAward CastMotionPicture 2001-2020}} {{Edward VIII abdication crisis}} {{DEFAULTSORT:King's Speech, The}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರೂಪಕ ಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವೈನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಕಂಪೆನಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಜಯಶಾಲಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಳವಡಿತ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಲೇಖಕರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬಡ್ಡಿ ಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿನ್‌ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್‌ರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲಂಡನ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸೆಟ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೆಟ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1925ರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೆಟ್]] [[ವರ್ಗ:1934ರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೆಟ್]] [[ವರ್ಗ:1936ರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೆಟ್]] [[ವರ್ಗ:1937ರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಸೆಟ್]] [[ವರ್ಗ:1939ರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಸೆಟ್]] [[ವರ್ಗ:ಲಂಡನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣ]] [[ವರ್ಗ:2010ರ ಸಿನಿಮಾಗಳು]] [[ವರ್ಗ:2010ರ ದಶಕದ ರೂಪಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ತೊದಲುವಿಕೆ]] [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] ad2cev3ycion6m424nhl5hweam1c4nu 0 30572 1375446 1349055 2026-06-20T02:10:48Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375446 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ಸದಾನಂದ ಗೌಡ | image = D.V. Sadananda Gowda.jpg | office = [[ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಸ್ಯಾಹಾರ ಸಚಿವರು|ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಸ್ಯಾಹಾರ ಸಚಿವರು]] | primeminister = [[ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ]] | term_start = ೧೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ | term_end = ೭ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ | predecessor = [[ಅನಂತ ಕುಮಾರ್]] | successor = [[ಮನ್‌ಸುಖ್ ಎಲ್. ಮಂಡವಿಯಾ]] | office1 = [[ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವರು|ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವರು]] | primeminister1 = [[ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ]] | term_start1 = ೫ ಜುಲೈ ೨೦೧೬ | term_end1 = ೨೪ ಮೇ ೨೦೧೯ | predecessor1 = [[ವಿ.ಕೆ. ಸಿಂಗ್]] | successor1 = [[ರಾವ್ ಇಂಡರ್ಜಿತ್ ಸಿಂಗ್]] | office2 = [[ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಚಿವರು|ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಚಿವರು]] | primeminister2 = [[ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ]] | term_start2 = ೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ | term_end2 = ೫ ಜುಲೈ ೨೦೧೬ | predecessor2 = [[ರವಿ ಶಂಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್]] | successor2 = [[ರವಿ ಶಂಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್]] | office3 = [[ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವರು|ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವರು]] | primeminister3 = [[ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ]] | term_start3 = ೨೬ ಮೇ ೨೦೧೪ | term_end3 = ೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ | predecessor3 = [[ಮಲ್ಲಿಕರ್ಜುನ್ ಖರ್ಗೆ]] | successor3 = [[ಸುರೇಶ್ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಪ್ರಭು]] | office4 = [[ಸಂಸದ, ಲೋಕಸಭೆ|ಸಂಸದ, ಲೋಕಸಭೆ]] | constituency4 = [[ಬೆಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ (ಲಾಗ್ ಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಬೆಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ]] | term_start4 = ೫ ಜೂನ್ ೨೦೧೪ | term_end4 = ೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ | predecessor4 = [[ಡಿ.ಬಿ. ಚಂದ್ರ ಗೌಡ]] | successor4 = [[ಶೋಭಾ ಕರಂದಳಜೆ]] | majority4 = ೧೪೭,೫೧೮ (೯.೪%) | office5 = [[ಉಡುಪಿ-ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು (ಲಾಗ್ ಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಉಡುಪಿ-ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]] | term_start5 = ೨೨ ಮೇ ೨೦೦೯ | term_end5 = ೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೧ | predecessor5 = ''Constituency established'' | successor5 = [[ಕೆ. ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ಹೆಗ್ಗಡೆ]] | majority5 = ೨೭,೦೧೮ (೩.೨%) | office6 = [[ಮಂಗಳೂರು (ಲಾಗ್ ಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಮಂಗಳೂರು]] | term_start6 = ೧೭ ಮೇ ೨೦೦೪ | term_end6 = ೨೨ ಮೇ ೨೦೦೯ | predecessor6 = [[ವಿ. ಧನಂಜಯ ಕುಮಾರ್]] | successor6 = ''Constituency abolished'' | majority6 = ೩೩,೪೧೫ (೪.೨%) | office7 = [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಪರಿಷತ್ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ|ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಪರಿಷತ್ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ]] | term_start7 = ೨೩ ಮೇ ೨೦೧೩ | term_end7 = ೨೬ ಮೇ ೨೦೧೪ | predecessor7 = [[ಎಸ್.ಆರ್. ಪಾಟೀಲ್]], INC | successor7 = [[ಕೆ.ಎಸ್. ಈಶ್ವರಪ್ಪ]], BJP | office8 = ೨೦ನೇ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ|ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]] | term_start8 = ೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೧ | term_end8 = ೧೧ ಜುಲೈ ೨೦೧೨ | predecessor8 = [[ಬಿ.ಎಸ್. ಯೆಡ್ಡೂರಪ್ಪ]] | successor8 = [[ಜಗದೀಶ್ ಶೆಟ್ಟರ್]] | office9 = [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ, ಕರ್ನಾಟಕ|ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ, ಕರ್ನಾಟಕ]] ಅಧ್ಯಕ್ಷ | term_start9 = ೨೦೦೬ | term_end9 = ೨೦೧೦ | predecessor9 = [[ಜಗದೀಶ್ ಶೆಟ್ಟರ್]] | successor9 = [[ಕೆ.ಎಸ್. ಈಶ್ವರಪ್ಪ]] | office10 = [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ಸದಸ್ಯ|ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ಸದಸ್ಯ]] | term_start10 = ೧೯೯೪ | term_end10 = ೨೦೦೪ | constituency10 = [[ಪುತ್ತೂರು (ವಿಧಾನ ಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಪುತ್ತೂರು]] | predecessor10 = [[ವಿನಯ ಕುಮಾರ್ ಸೋರಕೆ]] | successor10 = [[ಶಕುಂಥಲಾ ಟಿ. ಶೆಟ್ಟಿ]] | birthname = ದೇವರಗುಂಡ ವೆಂಕಪ್ಪ ಸದಾನಂದ ಗೌಡ | birth_date = {{birth date and age|1953|3|18|df=y}} | birth_place = [[ಮಂಡೆಕೋಲು]], [[ಮಾದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯ]] (ಇತ್ತೀಚಿನ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]), [[ಭಾರತ]] | party = [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] | spouse = {{Marriage|Datty|1981}} | children = ೨ | alma_mater = [[ಸೋಂಟ್ ಫಿಲೋಮಿನಾ ಕಾಲೇಜು, ಪುತ್ತೂರು]]<br/>[[ವೈಕುಂಠ ಬಾಳಿಗಾ ಕಾಲೇಜು ಆಫ್ ಲಾ]] }} '''ದೇವರಗುಂಡ ವೆಂಕಪ್ಪ ಸದಾನಂದ ಗೌಡ''' (ಜನನ. ೧೮, ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೫೩) ಮಾಜಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಅವರು ೧೭ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ [[ಬೆಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ]] ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಂಸದರು. == ಬಾಲ್ಯ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಸದಾನಂದ ಗೌಡರು, ಕೊಡಗು ದೇವರಗುಂಡ [[ತುಳು ಗೌಡ|ಗೌಡ]] ಪರಿವಾರದ ಮಂಡೆಕೊಲು ಗ್ರಾಮ ಸುಳ್ಯ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವೆಂಕಪ್ಪಗೌಡ ಮತ್ತು ಕಮಲಾ ದಂಪತಿಗಳ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, [[ಪುತ್ತೂರು]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೆಯ್ಯೂರ್,ಹಾಗೂ [[ಸುಳ್ಯ|ಸುಳ್ಯದಲ್ಲಿ]] ನಡೆಯಿತು. ಫಿಲೋಮಿನಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪದವಿಗಳಿಸಿ ನಂತರ, ವೈಕುಂಠ ಬಾಳಿಗ ಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಪದವಿ ಗಳಿಸಲು ಹೊರಟರು. ಮುಂದೆ, ಅವರು, ಲಾ ಕಾಲೇಜಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಚುನಾಯಿತರಾದರು. ಜಿಲ್ಲಾ [[ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪರಿಷತ್|ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪರಿಷತ್ತಿನ]] ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಬಹಳ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರು. [[೧೯೭೬|೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ]], ಅವರು ಸುಳ್ಯ ಮತ್ತು ಪುತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ, ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಸದಾನಂದರು, [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ]] [[ಸಿರ್ಸಿ|ಸಿರ್ಸಿಯಲ್ಲಿ]] ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್ ಆಗಿ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. [[೧೯೮೧|೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ]] ಡಾಟಿ ಸದಾನಂದ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಈ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗ ಕಾರ್ತಿಕ್ ಗೌಡ, ನಿಟ್ಟೆ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸದಾನಂದ ಗೌಡರ ಮೊದಲನೆಯ ಮಗ, ಕೌಶಿಕ್ ಗೌಡ ಮೆಡಿಕಲ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಪುತ್ತೂರಿನ ಬಳಿ ಒಂದು ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಮೃತರಾದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/2006/03/18/stories/2006031814400400.htm|title=Sadananda Gowda to head State BJP|access-date=2011-08-05|archive-date=2007-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20071207175440/http://www.hindu.com/2006/03/18/stories/2006031814400400.htm|url-status=dead}}</ref> == ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ == ಸದಾನಂದ ಗೌಡ ಅವರು ಅಂದಿನ [[ಜನ ಸಂಘ|ಜನ ಸಂಘದ]] ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಸುಳ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪಕ್ಷಾಧ್ಯಕ್ಷ, [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಬಿಜೆಪಿ ಯುವ ಮೋರ್ಚಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಬಿಜೆಪಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ, ರಾಜ್ಯ ಬಿಜೆಪಿ ಯುವ ಮೋರ್ಚಾದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (೧೯೮೩-೮೮), ರಾಜ್ಯ ಬಿಜೆಪಿ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (೨೦೦೩-೦೪) ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (೨೦೦೪) ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[೧೯೯೪]] ಮತ್ತು [[೧೯೯೯|೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ]] ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಪುತ್ತೂರು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಉಪನಾಯಕರಾದರು. [[೨೦೦೪|೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ]] ಮಂಗಳೂರು ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ [[ವೀರಪ್ಪ ಮೊಯ್ಲಿ]] ಅವರನ್ನು ೩೨,೩೧೪ ಮತಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿ ೧೪ನೇ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು<ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/2004/05/14/stories/2004051403620300.htm|title=Moily loses to Sadananda Gowda|access-date=2011-08-05|archive-date=2004-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20040627013042/http://www.hindu.com/2004/05/14/stories/2004051403620300.htm|url-status=dead}}</ref>. [[೨೦೦೯|೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ]] ಪಕ್ಷವು ಅವರನ್ನು ಉಡುಪಿ-ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿತು<ref>{{cite web |url=http://www.dnaindia.com/bangalore/report_dv-sadananda-the-dark-horse-from-the-coast_1570614|title=DV Sadananda: The dark horse from the coast}}</ref> ೨೦೧೪-೧೯ರಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೇ, ಕಾನೂನು, ಅಂಕಿ-ಅಂಶ ಖಾತೆ, ೨೦೧೯-೨೧ರಲ್ಲಿ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಖಾತೆಯ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. == 'ಜನಸಂಘ' ಹಾಗೂ ಬಿ.ಎಂ.ಎಸ್ == 'ಜನಸಂಘದ ಸಕ್ರಿಯ ರಾಜಕಾರಣ'ದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. [[ಭಾರತೀಯ ಮಜ್ದೂರ್ ಸಂಘ]] (ಬಿ.ಎಂ.ಎಸ್) ನಲ್ಲೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದ ಸದಾನಂದ ಗೌಡರು, 'ಸುಳ್ಯ ತಾಲ್ಲೂಕು ಆಟೋ ರಿಕ್ಷಾ ಚಾಲಕರ ಹಾಗೂ ಮಾಲಿಕರ ಸಂಘ'ದಲ್ಲಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. == ಕಲಾಪ್ರೇಮಿ ಹಾಗೂ ಕ್ರೀಡಾಸಕ್ತ == ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದೆಸೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವರು [[ಖೋಖೋ ಆಟ|ಖೋಖೋ ಆಟದಲ್ಲಿ]] ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿತೋರಿಸಿ 'ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿ'ದ್ದರು. 'ಬ್ಯಾಡ್ ಮಿಂಟನ್' ಮತ್ತು 'ಟೆನ್ನಿಸ್' ಆಟಗಳನ್ನೂ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು. 'ಕರಾವಳಿಯ ಬಹು ಜನಪ್ರಿಯ-ಜಾನಪದ ಕಲೆ'ಯಾದ [[ಯಕ್ಷಗಾನ|ಯಕ್ಷಗಾನದ]] ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವವಿದೆ. ಸಮಯ ದೊರೆತಾಗ ಆಟಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. == ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನ == ಬಿ.ಜೆ.ಪಿ.ಪಕ್ಷದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ೩೧ರ ಜುಲೈ ೨೦೧೧ ರಂದು ರಾಜೀನಾಮೆ ಇತ್ತರು. ೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೧ ರಂದು, ಬಿಜೆಪಿ ಶಾಸಕರ ಗೌಪ್ಯ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಬಹುಮತ ಪಡೆದ ಡಿ.ವಿ.ಸದಾನಂದ ಗೌಡರು [[ಜಗದೀಶ್ ಶೆಟ್ಟರ್]] ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮತ ಗಳಿಸಿ ರಾಜ್ಯದ ೨೬ನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. == ಸದಾನಂದ ಗೌಡರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ == * ೧೯೯೪-೨೦೦೪: ಎರಡು ಅವಧಿಗೆ ಶಾಸಕ * 1995-1996 Member, Cell for preparing Draft Bill on Prohibiting atrocities on Women, Government of Karnataka * 2001-2002 Member, Committee for Energy, Fuel & Power, Karnataka Legislative * 2002-2003 Member, Public Undertaking Committee, Karnataka Legislative Assembly * 2003-2004 President, Public Accounts Committee, Karnataka Legislative Assembly * ೧೯೯೯-೨೦೦೪: ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ವಿರೋಧಿ ಬಣದ ಉಪನಾಯಕ * Member, Committee on Commerce * National Secretary, BJP * ೧೯೮೩-೧೯೮೮: ಬಿಜೆಪಿ ಯುವ ಮೋರ್ಚಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ * ೨೦೦೪-೨೦೦೬: ಸಂಸದ * 2006-Present State President, BJP, Karnataka * 5 August 2006-onwards Member, Committee on Commerece * 18 January 2006-onwards Member, Sub-committee of the Department Related ==pArlimeMTari== * Standing Committee on Commerce for Special Economic Zones * 5 Aug. 2007 onwards Member, Committee on Commerce * 2009 Elected to 15th Lok Sabha * Chief Ministerial candidate * Voted the new Chief minister of Karnataka.He was supported by former chief Minister BS Yediyurappa. * D V Sadananda Gowda 26th Chief Minister of Karnataka State == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == {{commons category|D. V. Sadananda Gowda}} * http://timesofindia.indiatimes.com/city/mangalore/I-will-strive-for-development-of-Tulu-Gowda/articleshow/4698440.cms * http://www.jstor.org/pss/598584 * ^ http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-07-29/news/29829329_1_bs-yeddyurappa-legislature-party-bjp-leaders{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120515222846/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-07-29/news/29829329_1_bs-yeddyurappa-legislature-party-bjp-leaders |date=2012-05-15 }} * ^ http://timesofindia.indiatimes.com/city/mangalore/I-will-strive-for-development-of-Tulu-Gowda/articleshow/4698440.cms * ^ http://www.jstor.org/pss/598584 * ^ http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=110610 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110930031103/http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=110610 |date=2011-09-30 }} * ^ http://sadanandagowda.com/about/ * ^ http://india.gov.in/govt/loksabhampbiodata.php?mpcode=3979 * ^ http://www.hindu.com/2004/05/14/stories/2004051403620300.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040627013042/http://www.hindu.com/2004/05/14/stories/2004051403620300.htm |date=2004-06-27 }} * ^ http://www.dnaindia.com/bangalore/report_dv-sadananda-the-dark-horse-from-the-coast_1570614 * ^ http://www.hindu.com/2006/03/18/stories/2006031814400400.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071207175440/http://www.hindu.com/2006/03/18/stories/2006031814400400.htm |date=2007-12-07 }} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು}} <br> <br> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಲೋಕ ಸಭೆ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು]] e6nwex9qegw52scd7lekcezolvza4p8 0 35871 1375422 1347615 2026-06-19T20:53:12Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375422 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name =ಜಾರ್ಜ್ ಈಲಿಯಟ್ | image = George Eliot at 30 by François D'Albert Durade.jpg | imagesize = 250px | caption = Aged 30 by the Swiss artist Alexandre Louis François d'Albert Durade (1804–86) | pseudonym = George Eliot | birth_name = Mary Ann Evans | birth_date = {{birth date|1819|11|22|df=y}} | birth_place = [[Nuneaton]], [[Warwickshire]], England | death_date = {{death date and age|1880|12|22|1819|11|22|df=y}} | death_place = [[Chelsea, London|Chelsea]], [[Middlesex]], England | resting_place = [[Highgate Cemetery]] (East), [[Highgate]], London | occupation = ಕಾದಂಬರಿಕಾರ್ತಿ | nationality = | education = | period = ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ | spouse = John Cross (1880; her death) | partner = [[George Henry Lewes]] (1854–78) (his death) | notableworks = ''[[The Mill on the Floss]]'' (1860), ''[[Silas Marner]]'' (1861), ''[[Middlemarch]]'' (1871–72), ''[[Daniel Deronda]]'' (1876) | relatives = Robert Evans and Christiana Pearson (parents); Christiana, Isaac, Robert, and Fanny (siblings) | influences = [[Baruch Spinoza]], [[Miguel de Cervantes]], [[Honoré de Balzac]], [[Charlotte Brontë]], [[Jane Austen]], [[Arthur Schopenhauer]], [[Ludwig Feuerbach]] | influenced = [[Leo Tolstoy]], [[Marcel Proust]], [[Thomas Mann]], [[Virginia Woolf]], [[Margaret Atwood]], [[Norman Mailer]], [[Christopher Hitchens]], [[Martin Amis]], [[J.K. Rowling]] |signature=Signature George Eliot.svg}} [[ಚಿತ್ರ:George Eliot by Samuel Laurence.jpg|thumb]] '''ಜಾರ್ಜ್ ಈಲಿಯಟ್ (ಎಲಿಯಟ್)''' ಎಂಬ ಪುರುಷ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನ ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿ - ಮೇರಿ ಆನ್ ಈವಾನ್ಸ್.( ಹುಟ್ಟು- ೧೮೧೯, ಸಾವು-೧೮೮೦). [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಯುಗ]]ದ ಪ್ರಮುಖ ಬರಹಗಾರ್ತಿ ಇವಳು. ಇವಳು ಏಳು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದು, ವಾಸ್ತವತೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಒಳನೋಟ ಇವುಗಳ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳಾಗಿವೆ. [[ಸಿಲಾಸ್ ಮಾರ್ನರ್]], ಆಡಂ ಬೀಡ್ (೧೮೫೯), ಮಿಲ್ ಆನ್ ದಿ ಫ್ಲಾಸ್ (೧೮೬೦). ಮಿಡ್ಲ್‌ಮಾರ್ಚ್ (೧೮೭೨) ಇವಳು ಬರೆದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿಗಳು. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ== ವಾರ್ವಿಕ್ಷೈರಿನಲ್ಲಿ ಈಕೆಯ ತಂದೆ ಕೇವಲ ಬಡ ಬಡಗಿಯೊಬ್ಬನ ಮಗನಾದರೂ ರೈತನಾಗಿ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಸ್ವಶ್ರಮದಿಂದ ಆಸ್ತಿಯೊಂದರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಮೇರಿಯನ್ ಕೊನೆಯ ಮಗಳು, ಕಪ್ಪು ಕೂದಲಿನ ಚದುರೆ. ತನ್ನ ಅಣ್ಣ ಐಸ್ಯಾಕನನ್ನು ಕಂಡರೆ ತುಂಬ ಪ್ರೀತಿ. ತನ್ನ ''ಮಿಲ್ ಆನ್ ದಿ ಫ್ಲಾಸ್'' ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಟಾಮ್‍ನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಐಸ್ಯಾಕನನ್ನೂ ಅವನ ಸೋದರಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನೂ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ೧೭ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಸತ್ತ ಒಡನೆಯೇ ಮನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೆಲ್ಲ ಈಕೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು. ಗ್ರಾಮಜೀವನವೆಂದರೆ ಈಕೆಗೆ ಪ್ರಿಯ. ವಿರಾಮಕಾಲದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗಮಾಡುವುದರಲ್ಲೂ ವಿಶ್ವಾಸ. ಆದರೂ ಅಂಥ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ಯುವತಿಗೆ ಗ್ರಾಮಜೀವನ ಸಪ್ಪೆಯಾಗಿ ಕಂಡಿತು. ಹೆಣ್ಣಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದುದರಿಂದ ತನಗಾದ ಸಂಕೋಚಗಳನ್ನು ''ಡೇನಿಯಲ್ ಡೊರೊಂಡ'' ಎಂಬ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ತೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ೨೧ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಾರ್ವಿಕ್ಷೈರಿನಿಂದ ಆಕೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಐಸ್ಯಾಕನಿಗೆ ತೋಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ವಹಿಸಿ ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ತಂದೆ ಕವೆಂಟ್ರಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ. ಇಲ್ಲಿ ಮೇರಿಯನಳಿಗೆ ರಿಬ್ಬನ್ ತಯಾರಕ ಬ್ರೇ ಮತ್ತು ಆತನ ಹೆಂಡತಿಯ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಈ ದಂಪತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮತಧರ್ಮವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮೇರಿಯನಳಿಗಿದ್ದ ಉತ್ಕಟ ಹಾಗೂ ಸಂಕೋಚ ಮನೋಭಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಂಡಿತು. ತಂದೆ ಸತ್ತಮೇಲೆ (೧೮೪೯) ಬ್ರೇ ದಂಪತಿಗಳೊಡನೆ ದೇಶ ಸಂಚಾರಮಾಡಿ ಬಂದಳಲ್ಲದೆ ''ದಿ ವೆಸ್ಟ್‌ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ರಿವ್ಯೂ'' ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಳು. ಅನಂತರ ಅದರ ಸಂಪಾದಕನ ಕೋರಿಕೆಯಂತೆ ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಹೋಗಿ ಆ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಉಪಸಂಪಾದಕಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಳು. ಅಲ್ಲಿ ಇವಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕ ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ನಟ ಜಾರ್ಜ್ ಹೆನ್ರಿ ಲೆವಿಸರ ಸ್ನೇಹವಾಯಿತು. ಕಾನೂನಿನ ರೀತ್ಯ ಮದುವೆಯಾಗದಿದ್ದರೂ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ವರ್ಷಕಾಲ ಮೇರಿಯನ್ ಎವನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಹೆನ್ರಿ ಲೆವಿಸ್ ಗಂಡ ಹೆಂಡಿರಂತೆ ಬಾಳಿದರು. ತಮ್ಮ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಈಕೆ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಸಾಕಿದಳು. ==ಬರಹಗಾರಳಾಗಿ== ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಎವನ್ಸ್‌ಗೆ ನಲವತ್ತರ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು. ಬಹಳ ಉತ್ತಮ [[ಕಾದಂಬರಿ]] ಎನಿಸಿದ ''ಸೀನ್ಸ್‌ ಫ್ರಂ ಕ್ಲರಿಕಲ್ ಲೈಫ್'' ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಈಕೆಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಗ್ರಾಮಜೀವನದ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ''ದಿ ಸ್ಯಾಡ್ ಫಾರ್ಚೂನ್ಸ್‌ ಆಫ್ ದಿ ರೆವರೆಂಡ್ ಎಮಾಸ್ ಬಾರ್ಟನ್'', ''ಮಿಸ್ಟರ್ ಜೆಲ್ಫಿಲ್ಸ ಲೌವ್ ಸ್ಟೋರಿ'', ''ಜೆನೇಟ್ಸ್‌ ರಿಪೆಂಟೆನ್ಸ್‌'' ಎಂಬ ಮೂರು ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಅನಂತರ ''ಆಡಂ ಬೀಡ್'', ''ಮಿಲ್ ಆನ್ ದಿ ಫ್ಲಾಸ್'', ''ಸೈಲಸ್ ಮಾರ್ನರ್'' ಎಂಬ ಮೂರು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಹೊರಬಂದುವು. ಕೊನೆಯ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ತಬ್ಬಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಕೂಸೊಂದನ್ನು ಸಾಕಿದ ನೇಕಾರನೊಬ್ಬನ ಜೀವನ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ. ''ರೊಮೊಲ''ದಲ್ಲಿ (೧೮೬೧) ೧೫ನೆಯ ಶತಮಾನದ [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿದೆ. ''ಡೇನಿಯಲ್ ಡರೋಂಡ''ದಲ್ಲಿ (೧೮೭೬) ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದ [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪಿನ]] ಜೀವನವಿದೆ. ಈಕೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿಯೆಂದು ಖ್ಯಾತವಾಗಿರುವ ''ಮಿಡ್ಲ್‌ ಮಾರ್ಚ್‍''ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಊರೊಂದರಲ್ಲಿನ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬವೊಂದರ ಕಥೆ ಇದೆ. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ಈಕೆ ಒಂದು ಪ್ರಬಂಧ ಗುಚ್ಛವನ್ನೂ ಕವನ ಸಂಕಲನವನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾಳೆ. ತನ್ನ ಕಾಲಕ್ಕಾಗಲೇ ಈಕೆ ಖ್ಯಾತ ಲೇಖಕಿಯಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಗೌರವ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಳು. ಲೆವಿಸ್ ಸತ್ತಮೇಲೆ ತನ್ನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ ಜಾನ್ ವಾಲ್ಟರ್ ಕ್ರಾಸ್ ಎಂಬಾತನನ್ನು ಈಕೆ ಮದುವೆಯಾದಳು. ==ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಒಳನೋಟ== ಜಾರ್ಜ್ ಎಲಿಯಟ್ಳು ತನ್ನ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಆಳವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಇವಳು ಆರಿಸಿದ ಕಥಾನಕಗಳೆಲ್ಲ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದವು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನಕ್ಕೆ ಒದಗುವ ದುರಂತಗಳನ್ನು ಈಕೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಅಷ್ಟೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಜೀವನದ ಲಘು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನೂ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಕರಣ ಗಳನ್ನೂ ಈಕೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ಬೆಳಸುವ ಕಲೆ ಈಕೆಗೆ ಸಿದ್ಧಿಸಿತ್ತು. ಮಕ್ಕಳ ವಿಷಯಗಳನ್ನಂತೂ ಈಕೆ ಮನಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ರಿಯೆಯೂ ಫಲವನ್ನು ಕೊಟ್ಟೇ ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಈಕೆಯ ಗಾಢ ನಂಬಿಕೆ. ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆ ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದಾಗಲಿ ಇಂಥ ಫಲವನ್ನೇ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದಾಗಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳ ಬಹುದು. ಆದರೆ ಆತನ ನಿರೀಕ್ಷಣೆ ತಪ್ಪಾಗಬಹುದು. ಜಾರ್ಜ್ ಎಲಿಯೆಟ್‍ಳ ಹಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳೇ ಎಂದೋ ನಡೆದ ಕ್ರಿಯೆಯು ಕಾಲದ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಿದ್ದಾಗ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಿದ್ದ ಫಲವನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯ-ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವಣ ಪ್ರೀತಿ, ನೆರವು ಇವೇ ನಿಜವಾದ ಸಂಪತ್ತು. (‘ಸೈಲಸ್ ಮಾರ್ನರ್’ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯ ಭಾಗ್ಯದ ನಿರೂಪಣೆ ಇದೆ.) ಇವಳು ತನ್ನನ್ನು ‘ವಿನಾಲಿಯರಿಸ್ಟ್‌’ ಎಂದು ಕರೆದು ಕೊಂಡಳು. ಹೀಗೆಂದರೆ, ಜಗತ್ತು ಉತ್ತಮವಾಗುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಿರಾಸೆ ಇಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದು ತಾನಾಗಿಯೇ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬುವಂತಿಲ್ಲ, ಮನುಷ್ಯನ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಿಕೆ ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಜಾರ್ಜ್ ಎಲಿಯಟ್‍ಳಿಗೆ ದೇವರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಾನವರ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಳು. ಮನುಷ್ಯರು ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ, ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಸಾರ್ಥಕ ಬದುಕನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ, ಮನುಷ್ಯನ ಭಾವಗಳು (ಫೀಲಿಂಗ್ಸ್‌) ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಇವೇ ಮನುಷ್ಯನ ನಡತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಆದುದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನ ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬನೆ ಕಲ್ಯಾಣಕರವಾಗಬೇಕಾದರೆ ನಮ್ಮ ಫೀಲಿಂಗ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂಬುದು ಈಕೆಯ ಚಿಂತನೆ. ಈಕೆಯ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಗಳು ಆರೋಗ್ಯಕರವಾದ, ಗಟ್ಟಿ ಫೀಲಿಂಗ್ ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಬದುಕು ಅರ್ಥವತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಫೀಲಿಂಗ್ ಟೊಳ್ಳಾದಾಗ ಬದುಕು ಅರ್ಥಹೀನವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಈಕೆಗೆ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ದೂರದಿಂದ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ ಎನ್ನಿಸುತ್ತದೆ; ಆ್ಯಡಂ ಬೀಡ್ನಲ್ಲಿ ಹೆಟಿ ಸೊರಲ್ ಎನ್ನುವ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಎನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ದೋಷಗಳಿದ್ದರೂ ಈಕೆ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಅರ್ಥ ಅನ್ವೇಷಣೆಯನ್ನು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದಳು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾದಂಬರಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಾನ ಈಕೆಯದು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://georgeeliot.org/ The George Eliot Fellowship] * {{Gutenberg author |id=Eliot,+George | name=George Eliot}} * [http://www.poetryfoundation.org/bio/george-eliot Poetry Foundation profile and poems] * [http://www.oxforddnb.com/view/printable/6794 Full biography: "Evans, Marian &#91;George Eliot&#93; (1819–1880)", ''Oxford Dictionary of National Biography''], Oxford University Press, 2008 * [http://www.victorianweb.org/authors/eliot/index.html George Eliot at The Victorian Web] * [http://www.litencyc.com/php/speople.php?rec=true&UID=1408 Literary Encyclopedia biography] * [http://victorian.lang.nagoya-u.ac.jp/concordance/eliot/ Hyper-Concordance to the Works of George Eliot, Nagoya University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121211061134/http://victorian.lang.nagoya-u.ac.jp/concordance/eliot/ |date=2012-12-11 }} * {{Gutenberg|no=17954|name=The Life of George Eliot ''by John Morley'}} * [http://athenaeum.soi.city.ac.uk/aboutath.html ''Athenaeum'' review of]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120401192748/http://athenaeum.soi.city.ac.uk/aboutath.html |date=2012-04-01 }} ''[[The Mill on the Floss]]'' by [[Geraldine Jewsbury]], (7 April 1860) * {{NRA|P7058}} * [http://www.hrc.utexas.edu/research/fa/eliot.html George Eliot Collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090615033749/http://www.hrc.utexas.edu/research/fa/eliot.html |date=2009-06-15 }} at the [[Harry Ransom Center]] at the [[University of Texas at Austin]] * [http://www.search.windowsonwarwickshire.org.uk/engine/search/default_hndlr.asp?txtKeywords=George+Eliot Images of letter fragments and personal belongings] {{Webarchive|url=https://archive.is/20121224223828/http://www.search.windowsonwarwickshire.org.uk/engine/search/default_hndlr.asp?txtKeywords=George+Eliot |date=2012-12-24 }} * [http://popwatch.ew.com/2012/08/28/harry-potter-daniel-radcliffe-rowling-exclusive-video/ JK Rowling Interview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141007204018/http://popwatch.ew.com/2012/08/28/harry-potter-daniel-radcliffe-rowling-exclusive-video/ |date=2014-10-07 }} with [[Daniel Radcliffe]] cites George Eliot's real name as inspiration for character [[Lily Evans]]'s name. {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಎಲಿಯಟ್ ಜಾರ್ಜ್}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿ]] o4mnyl3fak6bmuc289bvmeqwcvbiscu 0 36173 1375418 1374928 2026-06-19T17:05:41Z ~2026-34375-40 99947 ಕಾಗುಣಿತ ತಿದ್ದಿದೆ 1375418 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian Jurisdiction |type = village |native_name=ಬಿಜ್ಜರಗಿ |taluk_names=[[ವಿಜಯಪುರ]] |nearest_city=[[ವಿಜಯಪುರ]] |parliament_const=[[ವಿಜಯಪುರ]] |assembly_const= |latd = 16.1833 |longd = 75.7000 |state_name=ಕರ್ನಾಟಕ |district=[[ವಿಜಯಪುರ]] |leader_title= |leader_name= |altitude=770 |population_as_of=೨೦೧೨ | population_total= | population_density=೫೦ |area_magnitude=9 |area_total= |area_telephone= |postal_code= |vehicle_code_range=ಕೆಎ - ೨೮ |website= }} '''ಬಿಜ್ಜರಗಿ''' ಗ್ರಾಮವು [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ [[ವಿಜಯಪುರ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ವಿಜಯಪುರ]] ನೂತನ ತಿಕೋಟಾ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇತಿಹಾಸ : ಗ್ರಾಮವು ಶಾತವಾಹನರು ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರು, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ, ದೇವಗಿರಿ ಯಾದವರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು ಬಿಜ್ಜರಗಿ ಗ್ರಾಮ ನಾಮವು ಬಿಜ್ಜ ಎಂಬ ಪಾಲಿ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಇದನ್ನು ಬೌದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಬಿಜ್ಜ ಎಂದರೆ ಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಇನ್ನು ಎಂಬ ಬಿಜ್ಜರ್ಗಾ ಪದವು ವಿಜ್ಜಾ ಅಥವಾ ಬೀಜಾ ಎಂಬ ಪದದ ಉಚ್ಚಾರಣಾ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿರಬಹುದು , ಇವು ಬೌದ್ಧ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ಪದವು ವಿಭಿನ್ನ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜ್ಞಾನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಅಥವಾ ಉನ್ನತ ಕಲಿಕೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆರಂಭಿಕ ಬೌದ್ಧ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ವಾಸ್ತವದ ಸ್ವರೂಪದ ಸ್ಪಷ್ಟ, ವಿಮೋಚನೆ ನೀಡುವ ಒಳನೋಟವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಬೌದ್ಧ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸಲು ರೂಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಇದ್ದವು ಎಂಬುದು ಈ ಮೂಲಕ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಬಿಜ್ಜರಗಿ ಪದವು ಪಾಲಿ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಮೂಲಕ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧಕ ಲಾಯಪ್ಪ ಇಂಗಳೆ ಅವರು. ಕ್ರಿ ಪೂ 2 ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ವಿಹಾರಗಳು ಇದ್ದವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅವು ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಎಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ವೇದಿಕೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಹಾಗೂ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧಕ ಲಾಯಪ್ಪ ಇಂಗಳೆ ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮದ ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದ ಕನಮಡಿ ಮತ್ತು ಬಾಬಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜೈನರ ಬಸದಿಗಳು ಇರುವ ಬಗ್ಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪದ ಮೇಲೆ ಶಾತವಾಹನರ ಬೌದ್ಧ ಚೈತಾಲಯಗಳ ಹಾಗೂ ಸ್ತೂಪಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಇರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ ಪೂ 3ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ 2ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಶತವಾಹನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿ ಭಾಷೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು ಅದು ಜನಪದ ಭಾಷೆಯಾಗಿಯೂ ಇತ್ತು ನಂತರ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅದರ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಅದು ಜನರೂಡಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿ ಹೋಗಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಾದ ಲಾಯಪ್ಪ ಇಂಗಳೆ ಅವರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ತಂಬಾ (ತಾಂಬಾ ), ಸಿಂದಗಿ ತಾಲೂಕಿನ ಢವಳ (ಢವಳಾರ) ಗ್ರಾಮ ನಾಮಗಳು ಪಾಲಿ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳ ಸಾಲಿಗೆ ಬಿಜ್ಜ (ಬಿಜ್ಜರಗಿ) ಕೂಡಾ ಸೇರಿದೆ. ಎಂಬುದು ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ==ಭೌಗೋಳಿಕ== ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16* 32' 10"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75* 31' 19" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ==ಜನಸಂಖ್ಯೆ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 8073 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 4218 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 3855 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ. ==ಹವಾಮಾನ== ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ - ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹವಾಗುಣವು ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ '''42&nbsp;°C '''ವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ), ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ '''9&nbsp;°C''' ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. * <big>ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ</big> - '''35&nbsp;°C - 42&nbsp;°C''' * <big>ಮಳೆಗಾಲ</big> - '''18&nbsp;°C - 32&nbsp;°C''' * <big>ಚಳಿಗಾಲ</big> - '''15&nbsp;°C - 28&nbsp;°C''' * <big>ಮಳೆ</big> - ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ '''300 - 600ಮಿಮಿ''' ಗಳಸ್ಟು ಆಗಿತ್ತದೆ ==ಆಹಾರ== ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ [[ಗೋಧಿ]], [[ಅಕ್ಕಿ]],[[ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ]] ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. '''ಜವಾರಿ''' ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. '''ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ''', ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. ==ಸಂಸ್ಕೃತಿ== [[File:Uttar Karnataka food.JPG|thumb|ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಊಟ]] ಅಪ್ಪಟ '''ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ''' ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿ ಟೋಪಿ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ/ರೇಷ್ಮೆ ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರು '''ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ'''ಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಕಲೆ== ಲಾವಣಿ ಪದ, ಡೊಳ್ಳಿನ ಪದ, ಗೀಗೀ ಪದ, ಹಂತಿ ಪದ, ಜಾನಪದ, ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಕರಡಿ ಮಜಲು, ಮೊಹರಮ ಹೆಜ್ಜೆ ಕುಣಿತ, ಹರಿ ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಶಿವ ಭಜನೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಗ್ರಾಮದ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ. ==ಧರ್ಮ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ '''[[ಹಿಂದೂ]]''' ಮತ್ತು '''[[ಮುಸ್ಲಿಂ]]''' ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ==ಭಾಷೆ== ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ '''ಕನ್ನಡ'''. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ [[ಉರ್ದು]], [[ಮರಾಠಿ]] ಮತ್ತು [[ಹಿಂದಿ]] ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ==ದೇವಾಲಯ== * ಶ್ರೀ ಭೂತಾಲಿಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ಮಾಣೀಕೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ಮಹಾದೇವ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ಬುಳ್ಳಣ್ಣಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ==ಮಸೀದಿ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ '''ದರ್ಗಾ''' ಹಾಗೂ '''ಮಸೀದಿ''' ಇದೆ. ==ಹಬ್ಬ== ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಕೃಷಿ== ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ '''ಕೃಷಿ''' ಮತ್ತು '''ತೋಟಗಾರಿಕೆ'''ಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು '''75%''' ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ==ನೀರಾವರಿ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ '''ಕಬ್ಬು''', ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ(ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ==ಉದ್ಯೋಗ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆ '''ಕೃಷಿ'''ಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಆಡು(ಮೇಕೆ) ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುರಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ. ==ಬೆಳೆ== <big>'''ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು'''</big> '''ಜೋಳ''', ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ <big>'''ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು'''</big> '''ದ್ರಾಕ್ಷಿ''', '''ಕಬ್ಬು''', ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ. <big>'''ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು'''</big> ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ. ==ಸಸ್ಯ== ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ. ==ಪ್ರಾಣಿ== ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ ಮತ್ತು ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಗ್ರಾಮದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ '''ಮಧ್ಯಮ ತರಗತಿ'''ಯಲ್ಲಿದೆ. ==ಶಿಕ್ಷಣ== * ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಬಿಜ್ಜರಗಿ * ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಬಿಜ್ಜರಗಿ * ಮಾಣಿಕೇಶ್ವರಿ ಆಂಗ್ಲ ಮಾದ್ಯಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಬಿಜ್ಜರಗಿ * ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಆಂಗ್ಲ ಮಾದ್ಯಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಬಿಜ್ಜರಗಿ * ಬಿ.ಎ.ಕೆ. ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ, ಬಿಜ್ಜರಗಿ * ಬಿ.ಎ.ಕೆ. ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬಿಜ್ಜರಗಿ * ಬಿ.ಎ.ಕೆ. ಕಲಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬಿಜ್ಜರಗಿ ==ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು== * ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಜಿಗಳು * ಭಾಸ್ಕರಾಚಾರ್ಯಾ-೩ * ಶ್ರೀ ಸೋಮಣ್ಣ ಧನಗೊಂಡ ಖ್ಯಾತ ಡೊಳ್ಳಿನ ಹಾಡುಗಾರರು ==ಸಾಕ್ಷರತೆ== ಗ್ರಾಮದ '''ಸಾಕ್ಷರತೆ'''ಯ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು '''75%'''. ಅದರಲ್ಲಿ '''85% ಪುರುಷರು''' ಹಾಗೂ '''68% ಮಹಿಳೆಯರು''' ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ==ರಾಜಕೀಯ== ಗ್ರಾಮವು '''[[ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]'''ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ==ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ '''ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯ'''ವಿದೆ. ==ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ '''ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ'''ಯಿದೆ. * ಅಂಚೆ ಸಂಖ್ಯೇತ - 586114 ==ಉತ್ಪಾದಕ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ '''ಉತ್ಪಾದಕ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘ'''ವಿದೆ. ==ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ '''ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ'''ವಿದೆ. ==ಉಚಿತ ಪ್ರಸಾದನಿಲಯ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ '''ಉಚಿತ ಪ್ರಸಾದನಿಲಯ'''ವಿದೆ. ==ದೂರವಾಣಿ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ '''ದೂರವಾಣಿ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರ'''ವಿದೆ. ==ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿವರ್ತನಾ ಕೇಂದ್ರ== * 33 ಕೆವಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿವರ್ತನಾ ಕೇಂದ್ರ, ಬಿಜ್ಜರಗಿ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} <ref>https://www.accuweather.com/kn/in/bijjaragi/193552/weather-forecast/193552</ref> <ref>https://vijaykarnataka.indiatimes.com/district/vijayapura/-/articleshow/49077967.cms{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>http://panchatantra.kar.nic.in/stat/NBA/Rpt_nba_EFMS_count.aspx?code=1507002003&mtype=PDO</ref> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳು]] mw41llg3d70usoi7fndsn55phyz9v8z 0 51887 1375480 1351352 2026-06-20T09:19:36Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375480 wikitext text/x-wiki ನಮೋ ಕಥೆಯು ಕಿಂಗ್ಶುಕ್ ನಾಗ್ ಅವರು ಬರೆದಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಪುಸ್ತಕ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ನಾವು [[ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ]]ಯವರ [[ರಾಜಕೀಯ]] ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಓದಬಹುದು. ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ಜೀವನದ ಹಲವಾರು ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಪುಸ್ತಕದ ಮೊದಲನೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಗ್ ಅವರು ಮೋದಿಯವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತಂದ ಭರವಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡಿದ್ದಾರೆ. ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ಆಡಳಿತದಿಂದಾಗಿ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ನಾಗ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. == ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ == ನಾಗ್ ಅವರು ಮೋದಿಯವರು ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪುಸ್ತಕದ ಮೊದಲನೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಗ್ ಅವರು ಮೋದಿಯವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮೋದಿಯವರು ಸತತ ಮೂರನೆ ಬಾರಿಗೆ ಗುಜರಾತಿನ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೋದಿಯವರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಿಗಿರುವ ನಂಬಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಮೋದಿಯವರ ಈ ಸಾಧನೆಯಿಂದಾಗಿ ಮೋದಿಯವರು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವುದು ಬಹುತೇಕ ಖಚಿತ ಎಂದು ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗುಜರಾತಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯವು ಕೂಡ ಮೋದಿಯವರನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಮೋದಿಯವರು ಗುಜರಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿಯ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರೆಲ್ಲ ಮೋದಿಯವರನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿಸುವ ಆಸೆಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ನಾಗ್ ಅವರು ಪುಸ್ತಕದ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೋದಿಯವರಿಗುಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ತೊಂದರೆಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿಯ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲ ಮೋದಿಯವರನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂ, NDA ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳು ಮೋದಿಯವರನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದೆ ಇರುವಂತಹ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರ ಭಾವನೆ. ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕೂಡ ಮೋದಿಯವರನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದೆಂದು ನಾಗ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚುನಾವಣೆಯ ಮೊದಲು ಏನನ್ನಾದರೂ ಹೇಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ನಾಗ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. == ಸಂಘ ಪರಿವಾರದ ಸದಸ್ಯನಾಗಿ == ಮೋದಿಯವರು ರಾಷ್ತ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ದಿನಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ನಾಗ್ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮೋದಿಯವರು ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೆ ಸಂಘದ ಪುತ್ರನಂತೆ ಬೆಳೆದವರು. ಮೋದಿಯವರು ಗುಜರಾತಿನ ವಾದ್ನಗರದಿಂದ ಹದಿನೇಳನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದರು. ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದ ಮೋದಿಯವರು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹವನ್ನೊಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದೆ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಮೋದಿಯವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣವೊಂದರಲ್ಲಿ ಚಹಾ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾಗ್ ಅವರು ಮೋದಿಯವರ ಈ ದಿನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ವಿಶೇಷವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಎಂಟನೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೋದಿಯವರು ಸಂಘವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಬಾಲ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ ಮೋದಿಯವರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಶೈಲಿ ಸಂಘದ ಉಳಿದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಬಹಳ ಹಿಡಿಸಿತು. ರಾಷ್ತ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘವನ್ನು ಸೇರಿದ ಮೇಲೆ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರಿಗೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶ ಸಿಕ್ಕಿದಂತಾಯಿತು ಎಂದು ನಾಗ್ ಅವರು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೭೫ರ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಘವು ಶ್ರೀಮತಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿತ್ತು. ದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಭಯದ ವಾತಾವರಣವುಂಟಾಗಿತ್ತು. ಗುಜರಾತಿನಲ್ಲಿ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಘವು ವಿಶೇಷವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿತ್ತು. ಈ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಮೋದಿಯವರು ದೊಡ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಸಂಘದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಿಂದ ದೊಡ್ದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಮೋದಿಯವರು ತಲುಪಿದರು. ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಮೋದಿಯವರು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ಸಂಘದ ಮೂಲಕ ಸೇರಿದರು. ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ಸೇರಿದ ಮೇಲೆ ಮೋದಿಯವರ ಜೀವನ ಹೊಸ ತಿರುವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. == ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ == ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸೇರಿದ ಮೋದಿಯವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಒಳಗೆ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮೋದಿಯವರು ಏರಿದರು. ಮೋದಿಯವರು ಗುಜರಾತ್ ಬಿಜೆಪಿಯ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಾದರು. ತದನಂತರ ಮೋದಿಯವರು ಗುಜರಾತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ನ್ಯಾಯ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಸನ್ಮಾನ್ಯರು ಲೋಕಶಕ್ತಿ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದರು. ಕಳ್ಳ ಸಾರಾಯಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಈ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸೋಮನಾಥದಿಂದ ಅಯ್ಯೋಧ್ಯೆಯ ವರೆಗೆ ಶ್ರೀ ಅಡ್ವಾಣಿಯವರು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ರಥ ಯಾತ್ರೆಯ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಮೋದಿಯವರು ಮಾಡಿದ್ದರು.ಈ ಯಾತ್ರೆಯ ಬಳಿಕ ಗುಜರಾತಿನಲ್ಲಿ ಮೋದಿಯವರು ಪಕ್ಷದ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯಾದರು.೧೯೯೫ರ ಗುಜರಾತಿನ [[ಚುನಾವಣೆ]]ಯ ಬಳಿಕ ಕೇಶುಭಾಯ್ ಪಟೇಲ್ ಅವರನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಕೇಶುಭಾಯ್ ಪಟೇಲ್ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆಯ ಬಳಿಕ ಮೋದಿಯವರು ಮೊದಲನೆ ಬಾರಿಗೆ ಗುಜರಾತಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದರು. ನಾಗ್ ಅವರು ನಂತರ ೨೦೦೨ರ ಗೋಧ್ರಾ ಕೋಮು ಗಲಭೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾವು ಗೋಧ್ರಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನರಮೇಧದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕೋಮು ಗಲಭೆಯ ಕೆಲವು ಕ್ರೂರ ವಿಷಯವನ್ನು ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡ ನಾಗ್ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಗಲಭೆಯ ಹಿಂದೆ ಮೋದಿಯವರ ಯಾವುದೆ ಕೈವಾಡವಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಮೋದಿಯವರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸದಾದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮೋದಿಯವರ ವೈಬ್ರೆಂಟ್ ಗುಜರಾತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವಿದೇಶಿ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ತಂದ ಮೋದಿಯವರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರು. ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯವು ಮೋದಿಯವರ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾದರಿ ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು ಎಂದು ನಾಗ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. == ಕಿಂಗ್ಶುಕ್ ನಾಗ್ ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ == ಜನರು ಮೋದಿಯವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದರೂ, ದ್ವೇಶಿಸಿದರೂ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾಗ್ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಮೋದಿಯವರಿಂದಾಗಿ [[ಭಾರತೀಯ]]ರು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಬಯಸುವಂತಾಗಿದೆಯೆಂದು ನಾಗ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ದೆಹೆಲಿಯ ಕಡೆಗೆ ಬಹಳ ವೇಗವಾಗಿ ಮೋದಿಯವರು ಸಾಗುತ್ತಾರೆಂದು ಲೇಖಕರು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ಯುವ ಜನತೆಯು ಮೋದಿಯವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಮೋದಿಯವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪ್ರತೀಕ. ಲೆಖಕರು ಪಕ್ಷಪಾತವಿಲ್ಲದೆ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಮೋದಿಯವರ ಸಾಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯ ರಾಜಕಾರಣದ ಬಗ್ಗೆ ನಾಗ್ ಅವರು ಪ್ರಶಂಸೆ ತೋರಿದ್ದಾರೆ. ಈಗಿನ ರಾಜಕಾರಣದ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮೋದಿಯವರದ್ದು ಎಂದು ನಾಗ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. == ಸದ್ಭಾವನೆಯ ಮಂತ್ರ == ೨೦೦೯ರ ಒಳಗಾಗಿ ಹಲವು ಜನರು ಮೋದಿಯವರನ್ನು ಭಾವಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಮೋದಿಯವರು [[ಮುಸ್ಲಿಮ್]] ಸಮುದಾಯಕ್ಕೂ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಾ ಹೋದರು. ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೋದಿಯವರು ಗುಜರಾತಿನ DGPಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು. ಮೋದಿಯವರು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶದ ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಮುಸ್ಲಿಮರು ತಮ್ಮ ದುಡಿಮೆಗಾಗಿ ಗುಜರಾತಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಗುಜರಾತಿನ ಮೌಲಾನಾ ಘುಲಾಮ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ವಸ್ತಾನ್ವಿ ಎನ್ನುವವರು ಮುಸಲ್ಮಾನರಿಗೆ ಮೋದಿಯವರ ಸರ್ಕಾರದ ಕೆಳಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರಕಿವೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೭ ೨೦೧೧ರಂದು ಮೋದಿಯವರು ತಮ್ಮ ಸದ್ಭಾವನ ಮಿಶನ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೋದಿಯವರು ಗುಜರಾತಿನ ಎಲ್ಲ ಜನರಲ್ಲಿ ಭ್ರಾತೃತ್ವ ಬರಲಿ ಎಂದು ಆಯೋಜಿಸಿದರು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಛ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಗೋಧ್ರಾ ಹತ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೋದಿಯವರ ಕೈವಾಡವಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು. ಮೋದಿಯವರು ಸದ್ಭಾವನಾ ಯೋಜನೆಗೆ ಹಲವಾರು ಗಣ್ಯರನ್ನು ಕರೆದರು. ಈ ಯೋನೆಯನ್ನು ಮಹಾನ್ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು. ಈ ಯೋಜನೆಯ ವೇಳೆ ಮೋದಿಯವರು ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡದೆ ಆರು ಕೋಟಿ ಗುಜರಾತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಈ ಯೋಜನೆಯ ವೇಳೆ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿಯ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕಿಯಾದ ಸುಶ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜ್ ಅವರು ಮೋದಿಯವರ ಕಾರ್ಯಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಗಳಿದರು. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಬಹಳ ಸಫಲವಾಗದಿದ್ದರೂ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟಿನ ಸಫಲತೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. == ಮೋದಿಯವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ == [[ಗುಜರಾತ್]] ಆಧುನಿಕ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ [[ರಾಜ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಸಾರಾಯಿ ಮಾರುವಂತಿಲ್ಲ. ಸಾರಾಯಿ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಗುಜರಾತಿನ ಮಹಿಳೆಯರು ಸುರಕ್ಶಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಹಲವರು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗುಜರಾತಿನಲ್ಲಿ ಸಾರಾಯಿ ಸಿಗದೆ ಇರುವುದು ಇದು ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಹುಟ್ಟು ಸ್ಥಳವೆಂದು. ಮೋದಿಯವರು ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಸಾರಾಯಿಯನ್ನು ಗುಜರಾತಿನಲ್ಲಿ ನಿಶೇದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವರು ಮೋದಿಯವರಿಗೆ ಗುಜರಾತ್ ಹೃದಯ ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಮೋದಿಯವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಿಂದಾಗಿ. ಜನರ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಮೋದಿಯವರಿಗಿದೆಯೆಂದು ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಪರಿಣಿತರು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇವರಿಗಿದೆಯೆಂದು ಜನರು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾನೂನಿನ ಸ್ಥಿಥಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಶಕ್ತಿ ಮೋದಿಯವರಿಗಿದೆಯೆಂದು ಜನ ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮೋದಿಯವರು ಎತ್ತಿದ ಕೈ. ಮೋದಿಯವರಂತಹ ನಾಯಕನಿಗಾಗಿ ಗುಜರಾತಿಗಳೆಲ್ಲ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾಗ್ ಅವರು ಹಲವಾರು ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡ ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮೋದಿಯರು ಸಭೆಗೆ ಬಂದ ಕೂಡಲೆ ಜನರೆಲ್ಲ ಗುಜರಾತಿನ ಹುಲಿಯು ಬಂತು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಷ್ತ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾಗ ಇವರಿಗೆ ಜನರ ಮುಂದೆ ಮಾತಾಡುವ ಹುಮ್ಮಸ್ಸು ಬಂತು. ಗುಜರಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಲು ಇದೂ ಒಂದು ಕಾರಣವೆ. ಮೋದಿಯವರು ಸಣ್ಣ ಸಹಾಯವನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆಯೆಂದು ನಾಗ್ ಅವರು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೋದಿಯವರು ತಮಗೆ ಹಿಡಿಸಿದ ವಿಶಯವನ್ನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಬಿಟ್ಟು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ನಾಗ್ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮೋದಿಯವರು ದೇವರನ್ನು ಬಹಳ ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ವಿಶಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯ ದೊಡ್ಡ ಭಕ್ತ ಮೋದಿಯವರು. ನವರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೋದಿಯವರು ಒಂಭತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ದೇಶದ ಹಲವಾರು ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಇವರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಇವರಿಗೆ ಅಪಾರವಾದ ಗೌರವ. ಮೋದಿಯವರು ಜೀವನದ ಹಲವಾರು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಸಂದೇಶಗಳಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. [[ವಿವೇಕಾನಂದ]] ಯುವ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಗುಜರಾತಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮೋದಿಯವರು ಸಾಮೂಹಿಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಯುವ ಜನಾಂಗದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಇವರು ಫೇಸ್ಬುಕ್, ಟ್ವಿಟರ್ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. == ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳು == ನಾಗ್ ಅವರು ಮೋದಿಯವರು [[ದೇಶ]]ದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪುಸ್ತಕದ ಮೊದಲನೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಗ್ ಅವರು ಮೋದಿಯವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮೋದಿಯವರು ಸತತ ಮೂರನೆ ಬಾರಿಗೆ ಗುಜರಾತಿನ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೋದಿಯವರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಿಗಿರುವ ನಂಬಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಮೋದಿಯವರ ಈ ಸಾಧನೆಯಿಂದಾಗಿ ಮೋದಿಯವರು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವುದು ಬಹುತೇಕ ಖಚಿತ ಎಂದು ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗುಜರಾತಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯವು ಕೂಡ ಮೋದಿಯವರನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಮೋದಿಯವರು ಗುಜರಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿಯ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರೆಲ್ಲ ಮೋದಿಯವರನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿಸುವ ಆಸೆಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮೋದಿಯವರನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ನೋಡುವ ಆಸೆ ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ಜನರಿಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಜನರ ಆಸೆಯನ್ನು ಮೋದಿಯವರು ಪೂರೈಸುತ್ತಾರಾ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನಾವು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡ ಬೇಕಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವ [[ಹಿಂದೂ]] ಪರಿಶತ್ತಿನವರು ಈಗ ಗುಜರಾತ್ ಇರುವಂತೆ ಮುಂದೆ [[ಭಾರತ]]ವಿರುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅನಿಲ್ ಅಂಬಾನಿಯವರು ಮೋದಿಯವರನ್ನು ಹೊಗಳಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಮೋದಿಯವರನ್ನು ರಾಜರಲ್ಲಿ ರಾಜ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಗುಜರಾತಿನ ವೈಬ್ರೆಣ್ಟ್ ಗುಜರಾತ್ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ೧೨೦ ದೇಶದ ಕಡೆಯಿಂದ ರೂವಾರಿಗಳು ಬಂದಿದ್ದರು. ಭಾರತದ ಹಲವಾರು ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಮೋದಿಯವರು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಲಿಯೆಂದು ಆಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮೋದಿಯವರ ಹೆಸರು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಪಸರುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯವು ಅತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಡ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ವಿದೇಶದವರು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜನರು ಮೋದಿಯವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದರೂ, ದ್ವೇಶಿಸಿದರೂ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾಗ್ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಮೋದಿಯವರಿಂದಾಗಿ ಭಾರತೀಯರು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಬಯಸುವಂತಾಗಿದೆಯೆಂದು ನಾಗ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ದೆಹೆಲಿಯ ಕಡೆಗೆ ಬಹಳ ವೇಗವಾಗಿ ಮೋದಿಯವರು ಸಾಗುತ್ತಾರೆಂದು ಲೇಖಕರು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಮೋದಿಯವರ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದಿದ ಮೇಲೆ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಇಟ್ಟಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ನಮ್ಮ್ದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಮೋದಿಯವರನ್ನು ನೋಡಬೇಕು. == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == 1.) http://www.goodreads.com/book/show/17847768-the-namo-story 2.) https://web.archive.org/web/20140121212558/http://www.hindustantimes.com/lifestyle/books/review-the-namo-story-a-political-life/article1-1043124.aspx 3.) http://ibnlive.in.com/chat/view/kingshuk-nag/1690.html{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 4.) http://books.rediff.com/book/the-namo-story--a-political-life/9788174369383 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130925122525/http://books.rediff.com/book/the-namo-story--a-political-life/9788174369383 |date=2013-09-25 }} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == 1.) Nag, K. (2013). The Namo Story a political life. New Delhi: Roli Books. {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪುಸ್ತಕಗಳು]] jyzrpeu1tz4xi7r3co0mf7ab3oi6ce0 0 66726 1375435 1348737 2026-06-20T01:02:44Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375435 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಟಿಸ್ಸಿ ಥಾಮಸ್ | image = Tessy thomas.png | caption = | birth_name = | birth_date = | birth_place = [[ಅಲಪ್ಪುಜ]], [[ಕೇರಳ]] | education = ಬಿ.ಟೆಕ್.[[ಸರ್ಕಾರಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು, ತ್ರಿಸ್ಸಾರ್]], [[Defence Institute of Advanced Technology|ಆರ್ಮ್ಯಾಮೆಂಟ್ ಟೆಕ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಿಂದ ಎಂ.ಟೆಕ್, ಪುಣೆ]] | occupation = ಡಿ ಆರ್ ಡಿ ಓ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ | title = ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ | family = | spouse = ಸರೋಜ್ ಕುಮಾರ್ | children = ತೇಜಸ್ | relatives = | ethnicity = | nationality = ಭಾರತೀಯ | years_active= ೧೯೮೮-ಇಂದಿನವರೆಗೆ | credits = [[ಅಗ್ನಿ- IV]] | award = | website = | salary = }} '''[[:w:Tessy Thomas|ಟಿಸ್ಸಿ ಥಾಮಸ್]]''' (ಜನನ - ೧೯೬೪) ಭಾರತದ ಬಹು ನಿರೀಕ್ಷಿತ [[:w:Agni-IV|ಅಗ್ನಿ-೪]] ಕ್ಷಿಪಣಿ ಯೋಜನೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರು. ಇವರು ಪ್ರಸಕ್ತ [[:w:Defence Research and Development Organisation|ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (ಡಿಫೆನ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಅಂಡ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಆರ್ಗನೈಜೇಷನ್]]) ಯ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.'ಡಿ ಆರ್ ಡಿ ಒ 'ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಎರಡನೇ ಮಹಿಳೆ.( ಜೆ.ಮಂಜುಳಾ ಮೊದಲನೆಯವರು). ಇವರು ಭಾರತದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಯೋಜನೆಯ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು. ಇವರನ್ನು 'Missile Woman' (ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮಹಿಳೆ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ== ಇವರು [[ಏಪ್ರಿಲ್]] ೧೯೬೩ ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಆಲಪುಳದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಥಾಮಸ್ ಅಕೌಂಟಂಟ್ ಆಗಿದ್ದರು.ತಾಯಿ ಕುಂಜಮ್ಮ ಥಾಮಸ್ ಗೃಹಿಣಿ. ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿಯನ್ನು ತ್ರಿಶೂರ್ ನ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿದರು. ಆಗಿನ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (ಈಗ [[:w:Defence Institute of Advanced Technology|ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]]) ಪೂನಾದಲ್ಲಿ [[:w:Integrated Guided Missile Development Program|ಕ್ಷಿಪಣಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]]ದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಟೆಕ್ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== ಟಿಸ್ಸಿ ಥಾಮಸ್, ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಾದ [[:w:Agni-III|ಅಗ್ನಿ-೩]], ಅಗ್ನಿ-೪ ಮತ್ತು [[:w:Agni-V|ಅಗ್ನಿ-೫]] ಯೋಜನೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕಿ<ref>http://www.deccanherald.com/content/11243/tessy-thomas-agni-v-project.html</ref>. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇವರು "ಅಗ್ನಿಪುತ್ರಿ" ಎಂದೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಗ್ನಿ-೫ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆ. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಇವರು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಗಿರುವ ಸರೋಜ್ ಕುಮಾರ್ ರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಮಗ ತೇಜಸ್ ಒಬ್ಬ ಇಂಜಿನಿಯರ್. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== # [[:w:Lal Bahadur Shastri National Award|ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] <ref>http://www.firstpost.com/fwire/missile-woman-tessy-thomas-conferred-shastri-award-476024.html?utm_source=fwire&utm_medium=hp</ref>. ಕ್ಷಿಪಣಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಥಾಮಸ್ ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web |title=Scientist honoured for work on Agni missile tech |url=https://www.moneycontrol.com/news/trends/features-2/-1889747.html |website=Moneycontrol |accessdate=20 March 2020}}</ref><ref>{{cite web |title='Missile woman' Tessy Thomas conferred Shastri award |url=https://www.firstpost.com/fwire/missile-woman-tessy-thomas-conferred-shastri-award-476024.html |website=Firstpost |accessdate=20 March 2020}}</ref> ಅವರು ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಜೈಪುರದ (ಎಫ್ಎಂಎಸ್-ಐಆರ್ಎಂ) ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ - ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ರೂರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ನಲ್ಲಿ ಡಾ. ಥಾಮಸ್ ಕ್ಯಾಂಗನ್ ಲೀಡರ್ಶಿಪ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web |title=The Faculty of Management Studies, Institute of Rural Management |url=https://www.iirm.ac.in/event/5 |website=The Faculty of Management Studies, Institute of Rural Management |accessdate=20 March 2020 |archive-date=23 ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223212756/https://www.iirm.ac.in/event/5 |url-status=dead }}</ref> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ== * ಟಿಸ್ಸಿ ಥಾಮಸ್ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೆಯಲ್ಲಿಯ [http://indiatoday.intoday.in/story/tessy-thomas-drdo-hyderabad/1/186349.html ಲೇಖನ] * ಬಿಬಿಸಿ [http://www.bbc.com/news/world-asia-india-17781281 ಲೇಖನ] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <References /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] nltancw0d5bo4b7rbsn316nkesvpwgp 0 68903 1375442 1354523 2026-06-20T02:02:06Z Mahaveer Indra 34672 /* */ 1375442 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ದಿ ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ | logo = Federal bank.logo.svg | type = ಖಾಸಗಿರಂಗ |traded_as={{NSE|FEDERALBNK}}<br />{{BSE|500469}}<br />{{LSE|FEDS}} | slogan = Your Perfect Banking Partner | foundation = [[ಕೊಚ್ಚಿ]], 1945 | location = Federal Towers, <br> [[Aluva]], [[Kochi, India|Kochi]] - 683 101, <br> [[Kerala]], India. | area_served = [[Republic of India]] | key_people = [[Shyam Srinivasan]] (Managing Director & CEO), Prof Abraham Koshy (Chairman)| | industry = Banking and allied industries | products = Loans, Savings, etc. | revenue = {{increase}} {{INRconvert|69.4|b}} (2014) | homepage = [http://www.federalbank.co.in/ www.federalbank.co.in] }} '''ದಿ ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್''' ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ರಂಗದ ಪಾರಂಪರಿಕ ಅನುಸೂಚಿತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿದೆ. (Traditional Private Sector Scheduled Bank) ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ದಿ ಟ್ರಾವಂಕೂರ್ ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಸಂಸ್ಥೆ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಶ್ರೀ ಕೆ.ಪಿ. ಹಾರ್ಮಿಸ್ ಎಂಬ ನ್ಯಾಯವಾದಿಯೊಬ್ಬರು ೧೯೪೭ (1947) ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ದಿ ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಕೇರಳದ ಆಲುವ (ಆಲ್ವೇಯಿ, ಆಲುವೆ) [[ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿ]] ದಡದಲ್ಲಿ ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಗ್ರಾಹಕಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿ, ಜನಾನುರಾಗಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದುಬಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇಂದಿಗೆ 1250ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಖೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2015-04-29/news/61653168_1_federal-bank-q4-crore-march-31|title=Federal Bank Q4 profit up marginally at Rs 281 cr|publisher=The Economic Times|access-date=2017-07-25|archive-date=2016-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305145147/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2015-04-29/news/61653168_1_federal-bank-q4-crore-march-31|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.khaleejtimes.com/business/federal-bank-to-expand-overseas-footprints|title=Federal Bank to expand overseas footprints}}</ref> ==ಸ್ಥಾಪಕರು== ಶ್ರೀ ಕುಳಂಗರ ಪೌಲೋ ಹಾರ್ಮಿಸ್, ಒಬ್ಬ ದಾರ್ಶನಿಕ ಬ್ಯಾಂಕರ್, ಗ್ರೇಟರ್ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯಾದ ಮೂಕ್ಕನ್ನೂರಿನಲ್ಲಿ 18 ಅಕ್ಟೋಬರ್, 1917 ರಂದು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ವಕೀಲರಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರೈಸಿದ ಶ್ರೀ ಹಾರ್ಮಿಸ್ ರವರು ಪೆರುಂಬಾವೂರ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನತ್ತ ಆಸಕ್ತರಾದ ಹಾರ್ಮಿಸ್ ರವರು 1945 ರಲ್ಲಿ ದಿ ಟ್ರಾವಂಕೂರ್ ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕರಾದರು. ಮುಂದಿನ ೩೪ ವರ್ಷಗಳ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ೨೮೪ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/federal-bank-sbi-cobranded-cards-launched/article7225804.ece|title=Federal Bank SBI co-branded cards launched|publisher=The Hindu}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.federalbank.co.in/ Official Site of the bank] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090903010415/http://www.federalbank.co.in/ |date=2009-09-03 }} * HORMIS : Legend of a Great Banker with Passion for Development,Biography of K.P. Hormis by [[wikipedia:K.P_Joseph_Kalarickal|K.P Joseph Kalarickal]] * [http://www.idrbt.ac.in/BTA_2013-14.html IDRBT Banking Technology Excellence Awards] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141027121936/http://www.idrbt.ac.in/BTA_2013-14.html |date=2014-10-27 }} * [http://www.iba.org.in/Documents/IB_Dec_pag_18.pdf IBA Awards for Innovation in Banking 2013 - Indian Banking] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140103205344/http://www.iba.org.in/Documents/IB_Dec_pag_18.pdf |date=2014-01-03 }} * http://www.federalbank.co.in/-/milestones-main-content {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170202000312/http://www.federalbank.co.in/-/milestones-main-content |date=2017-02-02 }} * www.topnews.in/companies/'''federal'''-'''bank''' * https://www.nseindia.com/content/corporate/eq_FEDERALBNK_base.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170202001952/https://www.nseindia.com/content/corporate/eq_FEDERALBNK_base.pdf |date=2017-02-02 }} * http://www.federalbank.co.in/documents/10180/8800650/Annual+Report+2016.pdf{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * www.slideshare.net/PaulJose8/'''federal'''-'''bank'''-project * www.dnb.co.in/Publications/top'''banks'''2016/IndiasTop'''Banks'''2016.pdf * Kerala economy : trajectories, challenges, and implications,Author :D. Rajasenan, Gerard de Groot, SEPTRA Project [http://www.federalbank.co.in/ ಜಾಲತಾಣ ಕೊಂಡಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090903010415/http://www.federalbank.co.in/ |date=2009-09-03 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು]] {{ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು}} s8gkdk5ss2dkgu68byd8cp95pazmh70 1375443 1375442 2026-06-20T02:04:43Z Mahaveer Indra 34672 /* */ 1375443 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ದಿ ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ | logo = Federal bank.logo.svg | type = ಖಾಸಗಿರಂಗ |traded_as={{NSE|FEDERALBNK}}<br />{{BSE|500469}}<br />{{LSE|FEDS}} | slogan = Your Perfect Banking Partner | foundation = [[ಕೊಚ್ಚಿ]], 1945 | location = ಫೆಡರಲ್ ಟವರ್ಸ್, <br> [[ಅಲುವ]], [[ಕೊಚ್ಚಿ]] <br> [[ಕೇರಳ]], {{flag|India}} | area_served = ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು | key_people = [[Shyam Srinivasan]] (Managing Director & CEO), Prof Abraham Koshy (Chairman)| | industry = Banking and allied industries | products = Loans, Savings, etc. | revenue = {{increase}} {{INRconvert|69.4|b}} (2014) | homepage = [http://www.federalbank.co.in/ www.federalbank.co.in] }} '''ದಿ ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್''' ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ರಂಗದ ಪಾರಂಪರಿಕ ಅನುಸೂಚಿತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿದೆ. (Traditional Private Sector Scheduled Bank) ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ದಿ ಟ್ರಾವಂಕೂರ್ ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಸಂಸ್ಥೆ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಶ್ರೀ ಕೆ.ಪಿ. ಹಾರ್ಮಿಸ್ ಎಂಬ ನ್ಯಾಯವಾದಿಯೊಬ್ಬರು ೧೯೪೭ (1947) ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ದಿ ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಕೇರಳದ ಆಲುವ (ಆಲ್ವೇಯಿ, ಆಲುವೆ) [[ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿ]] ದಡದಲ್ಲಿ ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಗ್ರಾಹಕಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿ, ಜನಾನುರಾಗಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದುಬಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇಂದಿಗೆ 1250ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಖೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2015-04-29/news/61653168_1_federal-bank-q4-crore-march-31|title=Federal Bank Q4 profit up marginally at Rs 281 cr|publisher=The Economic Times|access-date=2017-07-25|archive-date=2016-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305145147/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2015-04-29/news/61653168_1_federal-bank-q4-crore-march-31|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.khaleejtimes.com/business/federal-bank-to-expand-overseas-footprints|title=Federal Bank to expand overseas footprints}}</ref> ==ಸ್ಥಾಪಕರು== ಶ್ರೀ ಕುಳಂಗರ ಪೌಲೋ ಹಾರ್ಮಿಸ್, ಒಬ್ಬ ದಾರ್ಶನಿಕ ಬ್ಯಾಂಕರ್, ಗ್ರೇಟರ್ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯಾದ ಮೂಕ್ಕನ್ನೂರಿನಲ್ಲಿ 18 ಅಕ್ಟೋಬರ್, 1917 ರಂದು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ವಕೀಲರಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರೈಸಿದ ಶ್ರೀ ಹಾರ್ಮಿಸ್ ರವರು ಪೆರುಂಬಾವೂರ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನತ್ತ ಆಸಕ್ತರಾದ ಹಾರ್ಮಿಸ್ ರವರು 1945 ರಲ್ಲಿ ದಿ ಟ್ರಾವಂಕೂರ್ ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕರಾದರು. ಮುಂದಿನ ೩೪ ವರ್ಷಗಳ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ೨೮೪ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/federal-bank-sbi-cobranded-cards-launched/article7225804.ece|title=Federal Bank SBI co-branded cards launched|publisher=The Hindu}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.federalbank.co.in/ Official Site of the bank] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090903010415/http://www.federalbank.co.in/ |date=2009-09-03 }} * HORMIS : Legend of a Great Banker with Passion for Development,Biography of K.P. Hormis by [[wikipedia:K.P_Joseph_Kalarickal|K.P Joseph Kalarickal]] * [http://www.idrbt.ac.in/BTA_2013-14.html IDRBT Banking Technology Excellence Awards] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141027121936/http://www.idrbt.ac.in/BTA_2013-14.html |date=2014-10-27 }} * [http://www.iba.org.in/Documents/IB_Dec_pag_18.pdf IBA Awards for Innovation in Banking 2013 - Indian Banking] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140103205344/http://www.iba.org.in/Documents/IB_Dec_pag_18.pdf |date=2014-01-03 }} * http://www.federalbank.co.in/-/milestones-main-content {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170202000312/http://www.federalbank.co.in/-/milestones-main-content |date=2017-02-02 }} * www.topnews.in/companies/'''federal'''-'''bank''' * https://www.nseindia.com/content/corporate/eq_FEDERALBNK_base.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170202001952/https://www.nseindia.com/content/corporate/eq_FEDERALBNK_base.pdf |date=2017-02-02 }} * http://www.federalbank.co.in/documents/10180/8800650/Annual+Report+2016.pdf{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * www.slideshare.net/PaulJose8/'''federal'''-'''bank'''-project * www.dnb.co.in/Publications/top'''banks'''2016/IndiasTop'''Banks'''2016.pdf * Kerala economy : trajectories, challenges, and implications,Author :D. Rajasenan, Gerard de Groot, SEPTRA Project [http://www.federalbank.co.in/ ಜಾಲತಾಣ ಕೊಂಡಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090903010415/http://www.federalbank.co.in/ |date=2009-09-03 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು]] {{ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು}} iva22z2ji0uqjqsxfd5otmsuy9814io 1375444 1375443 2026-06-20T02:06:34Z Mahaveer Indra 34672 /* */ ಜಾಲತಾಣ 1375444 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ದಿ ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ | logo = Federal bank.logo.svg | type = ಖಾಸಗಿರಂಗ |traded_as={{NSE|FEDERALBNK}}<br />{{BSE|500469}}<br />{{LSE|FEDS}} | slogan = Your Perfect Banking Partner | foundation = [[ಕೊಚ್ಚಿ]], 1945 | location = ಫೆಡರಲ್ ಟವರ್ಸ್, <br> [[ಅಲುವ]], [[ಕೊಚ್ಚಿ]] <br> [[ಕೇರಳ]], {{flag|India}} | area_served = ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು | key_people = [[Shyam Srinivasan]] (Managing Director & CEO), Prof Abraham Koshy (Chairman)| | industry = Banking and allied industries | products = Loans, Savings, etc. | revenue = {{increase}} {{INRconvert|69.4|b}} (2014) | homepage = {{url|https://www.federal.bank.in}} }} '''ದಿ ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್''' ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ರಂಗದ ಪಾರಂಪರಿಕ ಅನುಸೂಚಿತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿದೆ. (Traditional Private Sector Scheduled Bank) ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ದಿ ಟ್ರಾವಂಕೂರ್ ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಸಂಸ್ಥೆ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಶ್ರೀ ಕೆ.ಪಿ. ಹಾರ್ಮಿಸ್ ಎಂಬ ನ್ಯಾಯವಾದಿಯೊಬ್ಬರು ೧೯೪೭ (1947) ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ದಿ ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಕೇರಳದ ಆಲುವ (ಆಲ್ವೇಯಿ, ಆಲುವೆ) [[ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿ]] ದಡದಲ್ಲಿ ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಗ್ರಾಹಕಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿ, ಜನಾನುರಾಗಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದುಬಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇಂದಿಗೆ 1250ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಖೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2015-04-29/news/61653168_1_federal-bank-q4-crore-march-31|title=Federal Bank Q4 profit up marginally at Rs 281 cr|publisher=The Economic Times|access-date=2017-07-25|archive-date=2016-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305145147/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2015-04-29/news/61653168_1_federal-bank-q4-crore-march-31|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.khaleejtimes.com/business/federal-bank-to-expand-overseas-footprints|title=Federal Bank to expand overseas footprints}}</ref> ==ಸ್ಥಾಪಕರು== ಶ್ರೀ ಕುಳಂಗರ ಪೌಲೋ ಹಾರ್ಮಿಸ್, ಒಬ್ಬ ದಾರ್ಶನಿಕ ಬ್ಯಾಂಕರ್, ಗ್ರೇಟರ್ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯಾದ ಮೂಕ್ಕನ್ನೂರಿನಲ್ಲಿ 18 ಅಕ್ಟೋಬರ್, 1917 ರಂದು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ವಕೀಲರಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರೈಸಿದ ಶ್ರೀ ಹಾರ್ಮಿಸ್ ರವರು ಪೆರುಂಬಾವೂರ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನತ್ತ ಆಸಕ್ತರಾದ ಹಾರ್ಮಿಸ್ ರವರು 1945 ರಲ್ಲಿ ದಿ ಟ್ರಾವಂಕೂರ್ ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕರಾದರು. ಮುಂದಿನ ೩೪ ವರ್ಷಗಳ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ೨೮೪ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/federal-bank-sbi-cobranded-cards-launched/article7225804.ece|title=Federal Bank SBI co-branded cards launched|publisher=The Hindu}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.federalbank.co.in/ Official Site of the bank] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090903010415/http://www.federalbank.co.in/ |date=2009-09-03 }} * HORMIS : Legend of a Great Banker with Passion for Development,Biography of K.P. Hormis by [[wikipedia:K.P_Joseph_Kalarickal|K.P Joseph Kalarickal]] * [http://www.idrbt.ac.in/BTA_2013-14.html IDRBT Banking Technology Excellence Awards] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141027121936/http://www.idrbt.ac.in/BTA_2013-14.html |date=2014-10-27 }} * [http://www.iba.org.in/Documents/IB_Dec_pag_18.pdf IBA Awards for Innovation in Banking 2013 - Indian Banking] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140103205344/http://www.iba.org.in/Documents/IB_Dec_pag_18.pdf |date=2014-01-03 }} * http://www.federalbank.co.in/-/milestones-main-content {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170202000312/http://www.federalbank.co.in/-/milestones-main-content |date=2017-02-02 }} * www.topnews.in/companies/'''federal'''-'''bank''' * https://www.nseindia.com/content/corporate/eq_FEDERALBNK_base.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170202001952/https://www.nseindia.com/content/corporate/eq_FEDERALBNK_base.pdf |date=2017-02-02 }} * http://www.federalbank.co.in/documents/10180/8800650/Annual+Report+2016.pdf{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * www.slideshare.net/PaulJose8/'''federal'''-'''bank'''-project * www.dnb.co.in/Publications/top'''banks'''2016/IndiasTop'''Banks'''2016.pdf * Kerala economy : trajectories, challenges, and implications,Author :D. Rajasenan, Gerard de Groot, SEPTRA Project [http://www.federalbank.co.in/ ಜಾಲತಾಣ ಕೊಂಡಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090903010415/http://www.federalbank.co.in/ |date=2009-09-03 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು]] {{ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು}} 2dk6xx5b41xdpxfz45tje87utmvlqdr 0 77564 1375434 1348642 2026-06-20T00:42:48Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375434 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist |name = ತಂಜಾವೂರು ಬಾಲಸರಸ್ವಾತಿ |image =Balasaraswati_2010_stamp_of_India.jpg |caption = |birth_date = ಮೇ, ೧೩, ೧೯೧೮ |birth_place = ಮದ್ರಾಸ್ |death_date = ೯ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೧೯೮೪ |genre = [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ|ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ]] |occupation = [[ಭರತನಾಟ್ಯ]] }} ಟಿ.ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ [[ಭರತನಾಟ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನೃತ್ಯಕಾರರು. ಇವರು ೧೩ ಮೇ ೧೯೧೮ರಲ್ಲಿ, ತಂಜಾವೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ದೇವದಾಸಿ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ಕುಟುಂಬದವರೆಲ್ಲಾ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ [[ಸಂಗೀತ]]ಕಾರರಾಗಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಕರಾಗಿ [[ಸೇವೆ]] ಸಲ್ಲುಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರು ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಇವರು ೪ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಕಲಿಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊದಲನೆಯ ಗುರು ಕಂಢಪ್ಪಪಿಳೈ. ಇವರು ೭ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಂಚಿಪುರಂನಲ್ಲಿರುವ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ರಂಗಪ್ರವೇಶ ನೀಡಿದರು. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ== ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಾರರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾತೃಕೆ ಕುಟುಂಬದ ಏಳನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದರು (ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಉನ್ನತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ದೇವದಾಸಿಗಳು),<ref><http://archive.indianexpress.com/news/temple-dancer/920036/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180215124433/http://archive.indianexpress.com/news/temple-dancer/920036 |date=2018-02-15 }}></ref> ಸಂಗೀತದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಏಕೈಕ ಭಂಡಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರದೇಶ (ವಿ.ಕೆ.ನಾರಾಯಣ ಮೆನನ್ ಅವರ "ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ"). ಅವರ ಪೂರ್ವಜ, ಪಾಪ್ಮಾಲ್, ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಂಜಾವೂರ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದ ಸಂಗೀತಗಾರ ಮತ್ತು ನರ್ತಕಿ. ಅವಳ ಅಜ್ಜಿ, ವಿನಾ ಧನಮಾಲ್ (೧೮೬೭-೧೯೩೮), ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ ಅನೇಕರು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಾಯಿ, ಜಯಮಾಲ (೧೮೯೦-೧೯೬೭) ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದು ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ ತರಬೇತಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಅವಳ ಜೊತೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಬಾಲಸರಸ್ವಾತಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಸಂಗೀತ]] ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಆಕೆಯು ತನ್ನ ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನೃತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕ ಕೆ. ಕಂದಪ್ಪನ್ ಪಿಳ್ಳೈ ಅವರ ಹೆಸರಿನ ತಂಜಾವೂರು ನಟುವಾನಾರ್ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವಳು ನಾಲ್ಕು ಕಲಾತ್ಮಕ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು. ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರು ಟಿ. ರಂಗನಾಥನ್ ಮತ್ತು ಟಿ.ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ಅವರು ಸಂಗೀತಗಾರರು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರು ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಮಗಳು, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನೈಟ್ (೧೯೪೩-೨೦೦೧), ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಶೈಲಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲಾವಿದರಾದರು. ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ ಅನಿರುದ್ಧ ನೈಟ್ ಕುಟುಂಬದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಬಾಲಾ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಂಡ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ನ ಕಲಾತ್ಮಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಬಾಲಸರಸ್ವಾತಿ ಶಾಲೆ. ಅವಳ ಅಳಿಯ ಡೌಗ್ಲಾಸ್ ಎಮ್. ನೈಟ್, ಜೂನಿಯರ್ ತನ್ನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಗುಗೆನ್ಹೀಮ್ ಫೆಲೋಷಿಪ್ (೨೦೦೩) ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ತಯಾರಕ ಸತ್ಯಜಿತ್ ರೇ ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ೧೯೨೫ ರಲ್ಲಿ ಬಾಲಸರಸ್ವಾತಿ ಅವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರದರ್ಶನವು ನಡೆಯಿತು. ೧೯೩೪ ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹೊರಗೆ ತನ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಯ ಮೊದಲ ನೃತ್ಯಕಾರನಾಗಿದ್ದಳು. ಚಿಕ್ಕ ಹದಿಹರೆಯದವಳಾಗಿದ್ದಾಗ, ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನಕಾರ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ [[ಉದಯ ಶಂಕರ್|ಉದಯ್ ಶಂಕರ್]] ಅವರ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು, ಮತ್ತು ೧೯೩೦ ರ ದಶಕದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅವರು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಅವರು ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಶಂಭು ಮಹಾರಾಜ್, ಡೇಮ್ ಮಾರ್ಗಟ್ ಫಾಂಟೆನ್, ಮಾರ್ಥಾ ಗ್ರಹಾಂ, ಮತ್ತು ಮರ್ಸ್ ಕನ್ನಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ನಂತಹ ನೃತ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರು. ೧೯೫೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭರತನಾಟ್ಯ ನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು, ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಭಾರತೀಯ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಮದ್ರಾಸ್ ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ [[ನೃತ್ಯ]] ಶಾಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ದೃಷ್ಟಿ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು ಭರತ ನಾಟ್ಯಂನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ನೃತ್ಯಗಾರರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದರು. ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ, ಯುರೋಪ್, ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಆ ದಶಕದ ನಂತರ, ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಲಿಯನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ (ಮಿಡ್ಲ್ಟೌನ್, ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್), ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ (ವೇಲೆನ್ಸಿಯಾ) ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪದೇ ಪದೇ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ನಿವಾಸ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು- ಮಿಲ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ (ಓಕ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ), ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ (ಸಿಯಾಟಲ್), ಮತ್ತು ಜಾಕೋಬ್ಸ್ ಪಿಲ್ಲೊ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ (ಬೆಕೆಟ್, ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್), ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮದ್ರಾಸ್ನಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ, ಬಾಲಸರಸ್ವತಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಯ ಭರತನಾಟ್ಯ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಕಲೆಯ ಸ್ವರೂಪದ ಅನೇಕ ಹೊಸ ವೃತ್ತಿಗಾರರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಾಗಿ ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ [[ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ]] (೧೯೫೫), ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ [[ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ|ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷನ್]] ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿಧಿ, ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೆ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ]] ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವರು ಪಡೆದರು. (೧೯೭೩). ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ನೃತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕ ಅನ್ನಾ ಕಿಸ್ಸೆಲ್ಗೊಫ್ ಅವರು "ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೆ, ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ, ಭಾರತವನ್ನು ಭಾರತದ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದ ೧೦೦ ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳಾಗಿತ್ತು. ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ "ಅಮೆರಿಕಾದ ಇರ್ರೆಪ್ಲೇಬಲ್ ಡಾನ್ಸ್ ಟ್ರೆಶರ್ಸ್: ದಿ ಫಸ್ಟ್ ೧೦೦" (೨೦೦೦) ಎಂಬ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ಏಕೈಕ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಅಲ್ಲದ ನರ್ತಕಿ ಅವಳು *ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ *[[ಭರತನಾಟ್ಯ]] *ಮಣಿ ಮಾಧವ ಚಕ್ಯಾರ್ ==ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ== ಬಂಗಾಸರ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಸತ್ಯಜಿತ್ ರೇ]] ಬಾಲಸರಸ್ವಾತಿಯ ಮೇಲೆ ಬಾಲಾ (೧೯೭೬) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.<ref><http://www.satyajitray.org/films/bala.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181028062917/http://satyajitray.org/films/bala.htm |date=2018-10-28 }}></ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Authority control}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] 83iivj72oaa3k0f5bc5kaxjznrqqvmz 0 77840 1375424 1349322 2026-06-19T22:01:31Z Dostojewskij 21814 ವರ್ಗ:೧೯೪೬ ಜನನ 1375424 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Donald Trump official portrait (cropped).jpg|thumb|right|ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್]] '''ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಜಾನ್ ಟ್ರಂಪ್''' ರವರು ೧೯೪೬ ರ ಜೂನ್ ೧೪ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು,ಇವರು ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಭಾವಿ ಉದ್ಯಮಿ ಹಾಗೂ [[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ ೨೦೧೬|೨೦೧೬ರ ಅಮೇರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು ೨೦೨೪ರಲ್ಲಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದ ವಿಜಯೀ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ. ೨೦೧೭ರ ಜನವರಿ ೨೦ರಂದು [[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಅಮೇರಿಕದ]] ೪೫ನೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಲೇಖಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ ಲೋಕದ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ್ದಿದ್ದರು.ಅವರು ಟ್ರಂಪ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಟ್ರಂಪ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ರೆಸಾರ್ಟ್ಸ್ ನ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು.ಟ್ರಂಪ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಮುದ್ರೆಹಾಕುವುದರಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು, ಜೀವನ, ಮತ್ತು ನೇರ್ ನುಡಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಒಬ್ಬ ಖ್ಯಾತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ಎನ್ಬಿಸಿ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋನಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಂಡ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಅವರನ್ನು ಇನ್ನು ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೆ ಯೇರಿಸಿತು. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== '''ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಜಾನ್ ಟ್ರಂಪ್ ಸೀನಿಯರ್''',ಜೂನ್ ೧೪,೧೯೪೬ ರಂದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಡೊನಾಲ್ದ್ ಅವರ ತಾಯಿ ಮೇರಿ ಅನ್ನಿಯವರು (೧೯೧೨-೨೦೦೦ ನೀ ಮ್ಯಾಕ್ಲಿಯೋಡ್) ಒಬ್ಬ ಗೃಹಿಣಿ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಅವರ ತಂದೆ ಫ್ರೆಡ್ ಟ್ರಂಪ್ (೧೯೦೫-೧೯೯೯) ರವರು ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು,ಅವರು ಮೇರಿ ಅನ್ನಿಯವರ ನಾಲ್ಕನೆ ಮಗನಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ,ಫ಼್ರೆಡ್ ಅವರು ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ "ಡೋನಾಲ್ದ್ ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರ ಒರಟನಾಗಿದ್ದ" ನೆಂದು ಹೇಳಿದರು. ಇದು ಅವನನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡಮಿ (ಎನ್‍ವ್ಯೆಎಮ್ಎ)ಗೆ ಧಾಕಲಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು. ಟ್ರಂಪ್ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಫೋರ್ಧ್ಯಾಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ==ವ್ಯಾಪಾರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ಟ್ರಂಪ್ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಅವರ ತಂದೆಯ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು (ಎಲಿಜಬೆತ್ ಟ್ರಂಪ್ ಮತ್ತು ಸನ್). ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ಟ್ರಂಪ್ ಮನ್ಹಾಟ್ಟನ್ ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡು ದೊಡ್ಡದಾದ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದರು, ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮನ್ನಣೆ ಗೆಲ್ಲಲು ಆಕರ್ಷಕ ವಾಸ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು.೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫೇರ್ ಹೌಸಿಂಗ್ ಆಕ್ಟ್ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದಾಗ ಟ್ರಂಪ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ ಟ್ರಂಪ್ ಗ್ರಿಫ್ಫಿನ್ ಮತ್ತು ರೆಸಾರ್ಟ್ಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜೊತೆ ಒಂದು ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ತಾಜ್ಮಹಲ್ ಕ್ಯಾಸಿನೊ ವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಆರೋಹಿಸುವುದಿಂದಾಗಿ ಸಾಲ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಮತ್ತು ೧೯೮೯ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಟ್ರಂಪ್ ಸಾಲದ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದರು. ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ, ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ೭೨ ಅಂತಸ್ತಿನ ವಸತಿ ಗೋಪುರವಾದ ಟ್ರಂಪ್ ವಿಶ್ವ ಟವರನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು,ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ. ಅಲ್ಲದೆ, ಅವರು ಹಡ್ಸನ್ ನದಿಯ ಒಂದು ಬಹು ಕಟ್ಟಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ==ಮನರಂಜನೆ ಮಾಧ್ಯಮ== ಮಾಧ್ಯಮ ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಟ್ರಂಪ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದರು.ಟ್ರ್ಂಪ್ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು(ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹೋಮ್ ಅಲೋನ್ ೨: ಲಾಸ್ಟ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ, ದಾದಿ, ಬೆಲ್ ದಿ ಫ್ರೆಶ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ -ಏರ್, ಡೇಸ್ ಆಫ್ ಅವರ್ ಲೈವ್ಸ್, ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮನಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದಿಗೂ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಪಾತ್ರ (ಲಿಟಲ್ ರಾಸ್ಕಲ್ಸ್) ಅವರು ಹಾಸ್ಯನಟ, ಫ್ಲಾಶ್ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರು, ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರು ವಿಷಯವಾಗಿದೆ ಟ್ರಂಪ್ ಸಹ ಹೊಂದಿತ್ತು ತನ್ನ ದೈನಂದಿನ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಟ್ರಂಪಡ್ ಎಂದು! ==ಟ್ರಂಪ್ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕಾರ== *[[ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಟ್ರಂಪ್‌]] ಅವರು ಶುಕ್ರವಾರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಅಮೆರಿಕದ ೪೫ನೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಲಮಾನ ಶುಕ್ರವಾರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧೨ಕ್ಕೆ (ಭಾರತೀಯ ಕಾಲಮಾನ – ಶನಿವಾರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 10.30 ಗಂಟೆ) ಟ್ರಂಪ್‌ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>http://www.prajavani.net/news/article/2017/01/20/467073.html{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *ಶುಕ್ರವಾರ ಜನವರಿ ೨೦ ೨೦೧೭ ರಂದು ಎಂಟು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಟ್ರಂಪ್‌, ‘ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಡಿ.ಸಿಯಿಂದ ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಜನರ ಕೈಗೆ ಮರಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಈ ದಿನವನ್ನು ಜನರೇ ಅಮೆರಿಕದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿರುವ ದಿನ ಎಂದು ಮುಂದೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ’ ಎಂದು ಟ್ರಂಪ್‌ ಹೇಳಿದರು. ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕೊಂದನ್ನು ತೋರಲಿದೆ ಎಂದರು. ==ರಾಜಕೀಯ== ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸಿವ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ನ ೨೦೧೧ರ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಮೇರಿಕಾದ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ದೊನಾಲ್ದ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವ ಕೊಡುಗೆಗಳು, ೨೦೧೧ ರ ನಂತರ, ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಡೆಮೊಕ್ರಾಟ್ ವಿರುದ್ಧ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿವೆ. ಟ್ರಂಪ್ ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ರೊನಾಲ್ಡ್ ರೇಗನ್ ಆರಂಭಿಕ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು, ಜೊತೆಗೆ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೨ ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಮಿಟ್ ರೊಮ್ನಿ ಅನುಮೋದನೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಇದು ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದಾಗ, ಟ್ರಂಪ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಜಾರ್ಜ್ HW ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿ ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಆಯ್ಕೆ ಬುಷ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲೂ. ಬುಷ್. ಟ್ರಂಪ್ ಹೇಳಕ್ಕೊಳುವ ಹಾಗೆ ಅತ್ಯಾಚಾರ, [[ಸಂಭೋಗ]], ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಪಾತ ನಿಷೇಧಿಸುವದರ ಬಗ್ಗೆ. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಡೊನಾಲ್ಡ್, ಜೂ Ivanka (1೧೯೭೭ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩೧ ರಂದು ಜನನ) ಮತ್ತು ಎರಿಕ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೦, ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ ಜನನ) (ಜನನ ಜನವರಿ: ಟ್ರಂಪ್ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳು ಹೊಸ York.They ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಕಾಲೇಜಿಯೇಟ್ ಚರ್ಚ್ ನಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ೭, ೧೯೭೭ ರಂದು ಮಾದರಿ ಇವಾನಾ Zelníčková ಮದುವೆಯಾದ ೬, ೧೯೮೪). ಇವಾನಾ ಅವಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಟ್ರಂಪ್ ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ ದೇಶೀಕರಿಸಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಪೌರತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಟ್ರಂಪ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು "ಡೊನಾಲ್ಡ್", ಇವಾನಾ ೧೯೮೯ ಸ್ಪೈ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ಕವರ್ ಸ್ಟೋರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ೧೯೯೦ ಮೂಲಕ, ಇವಾನಾ ಮತ್ತು ನಟಿ ಮಾರ್ಲಾ ಮಾಪ್ಲೆಸ್ ಜೊತೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದರು, ಟ್ರಂಪ್ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾಗಿರುವ ಮದುವೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿತ್ತು,೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ==ಪ್ರಚಾರದ ಕೊಡುಗೆಗಳು== ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ರಾಜ್ಯ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಟ್ರಂಪ್ ತನಿಖೆಗಾರರು ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ೧೮ ವಿಭಿನ್ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ದೇಣಿಗೆ, ಬದಲಿಗೆ ತನ್ನ ನೇಮ್.ಟ್ರಂಪ್ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪ್ರಚಾರ ಕೊಡುಗೆ ಹೇಳಿದರು "ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡನು" ವಕೀಲರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಸ್ನೇಹಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಒಲವನ್ನು ಕರಿ, ಆದರೆ ಕೇವಲ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮನವಿಗಳು ಪೂರೈಸಲು ಅಲ್ಲ. ==ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶ== *ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದನ್ನು ಟ್ರಂಪ್‌ ಅವರು ೧೯೮೭ರಿಂದಲೂ ತಮಾಷೆಯಿಂದ ಕಂಡವರು. ಆದರೆ, ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ]] ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಔತಣ ಕೂಟವೊಂದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ಟ್ರಂಪ್‌, ಅಲ್ಲಿ ಒಬಾಮ ಅವರ ಹಾಸ್ಯದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮನಸ್ಸು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಟ್ರಂಪ್‌ ಅವರು ‘ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಬಾಮ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಜೆ ಹೌದೇ’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದ್ದರು. *ಅಮೆರಿಕದ ಯೋಧರು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಒಸಾಮಾ ಬಿನ್‌ ಲಾಡೆನ್‌ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಮೊದಲು ಈ ಔತಣಕೂಟ ನಡೆದಿತ್ತು. ಲಾಡೆನ್‌ ಹತ್ಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಇಡೀ ಅಮೆರಿಕದ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಕುಖ್ಯಾತ ಭಯೋತ್ಪಾದಕನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಬಾಮ ಅವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ, ದೇಶವಾಸಿಗಳ ವಿರೋಧ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. *ಇದಾದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಈ ಉದ್ಯಮ ದೊರೆ, ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಉಮೇದುವಾರಿಕೆ ತೋರಿದರು. ಆಗ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ೧೭ ಜನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗುವ ಇಚ್ಛೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಪಕ್ಷದವರು, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಬಾಮ ಅವರು ‘ಇದು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ತಂತ್ರ’ ಎಂದು ಟ್ರಂಪ್‌ ಉಮೇದುವಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು. ===ವಿಭಜನಕಾರಿ ಹೇಳಿಕೆ=== *ಆದರೆ ಟ್ರಂಪ್‌ ಅವರ ಅಭಿಯಾನವು ವಿಭಜನಕಾರಿ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಜನ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. ಟ್ರಂಪ್‌ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅಮೆರಿಕದ ಜಾತ್ಯತೀತ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಬೆದರಿಕೆಯಂತೆ ಕಂಡವು. ಇರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವೇಳೆ ಮಡಿದ ಅಮೆರಿಕದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಯೋಧರೊಬ್ಬರ ತಂದೆ–ತಾಯಿಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಟ್ರಂಪ್‌ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾದರು. ಟ್ರಂಪ್‌ ಅವರ ಉದ್ವೇಗದ ಮಾತುಗಳು ಹೇಗಿದ್ದವು ಎಂದರೆ, ಅವರದೇ ಪಕ್ಷದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರು ಚುನಾವಣೆಯ ಕೊನೆಯ ಹಂತದವರೆಗೂ ಟ್ರಂಪ್‌ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕಿದರು. ===ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗ=== *ಆದರೆ ಟ್ರಂಪ್‌ ಅವರ ಭಾಷಣಗಳು ಅಮೆರಿಕದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹಿತವೆನಿಸಿದವು. ಈ ವರ್ಗವು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ನಿನ ಮೇಲ್ವರ್ಗದ, ಪ್ರಭುತ್ವದ ಧೋರಣೆಗಳಿಂದ ರೋಸಿಹೋಗಿತ್ತು. ವಲಸಿಗರಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಾಲಿನ ಉದ್ಯೋಗ ಕೈತಪ್ಪುತ್ತಿದೆ, ಕಂಪೆನಿಗಳು ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣ ಉದ್ಯೋಗ ನಷ್ಟ ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಈ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಆಕ್ರೋಶವೊಂದು ಮಡುಗಟ್ಟಿತ್ತು. *ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಭಿಯಾನ: ರಿಯಲ್‌ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ ಉದ್ಯಮದ ದೊರೆ ಟ್ರಂಪ್‌ ಅವರು ಅಮೆರಿಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರ ಕೈಗೊಂಡರು. ಅವರು ಅಮೆರಿಕ ಕಂಡ ಅತ್ಯಂತ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಆಗಲಿದ್ದಾರೆ. ===ಉದ್ಯಮಿಯ ಪುತ್ರ=== *ಟ್ರಂಪ್‌ ಅವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ. ಇವರು ರಿಯಲ್‌ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ ಉದ್ಯಮಿ ಫ್ರೆಡ್ ಟ್ರಂಪ್‌ ಅವರ ಮಗ. ತಮ್ಮ ತಂದೆಯಿಂದ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಾಲದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಡೆದು ಉದ್ಯಮ ಆರಂಭಿಸಿದರು.ನಂತರ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಕಂಪೆನಿ ಸೇರಿದರು. ಆ ಕಂಪೆನಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ನೆರವಾದರು. ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಕಂಪೆನಿಯ (ಟ್ರಂಪ್‌ ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್) ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪಾಪ–ಪುಣ್ಯಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದ ಉದ್ಯಮಿ ಅವರು. ತಮ್ಮ ಕಂಪೆನಿಯ ವಸತಿ ಉದ್ದೇಶದ ಸಾಮಾನ್ಯ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಮ್ಯಾನ್‌ಹಟನ್‌ ಯೋಜನೆಗಳವರೆಗೆ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಇಂದು ಅವರ ಬಹುಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ. ಟ್ರಂಪ್‌ ಪ್ಲೇಸ್‌, ಟ್ರಂಪ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಟವರ್‌, ಟ್ರಂಪ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಹೋಟೆಲ್‌,-- ಇವೆಲ್ಲ ಅವರಿಗೇ ಸೇರಿದ್ದು. ಮುಂಬಯಿ, ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್‌, ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲೂ ಅವರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಆಸ್ತಿ ಇದೆ. *ಈ ಯಶಸ್ಸುಗಳ ಹಿಂದೆ ಸೋಲುಗಳೂ ಇವೆ. ಟ್ರಂಪ್‌ ಅವರು ‘ನಾನು ದಿವಾಳಿ ಆಗಿದ್ದೇನೆಂದು ಘೋಷಿಸಿ’ ಎಂಬ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದೂ ಇದೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಇವೆ. ರಿಯಲ್‌ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಣ ಹೂಡಿದಂತೆಯೇ ಟ್ರಂಪ್‌ ಅವರು ೧೯೯೬ರಿಂದ ೨೦೧೫ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮನೋರಂಜನಾ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲೂ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಟಿ.ವಿ. ರಿಯಾಲಿಟಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದರ ನಿರೂಪಕ ಆಗಿದ್ದರು. ===ಮೂರು ಮದುವೆ, ಐದು ಮಕ್ಕಳು=== *ಮೂರು ಬಾರಿ ಮದುವೆ ಆಗಿರುವ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಈಗಿನ ಪತ್ನಿಯ ಹೆಸರು ಮೆಲಾನಿಯಾ. ಟ್ರಂಪ್‌ ಅವರಿಗೆ ಐದು ಜನ ಮಕ್ಕಳು – ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ (ಜೂನಿಯರ್), ಇವಾಂಕಾ, ಎರಿಕ್, ಟಿಫಾನಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರೊನ್. *ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳೆ ವಿದೇಶಿ ಸಂಜಾತೆ: ೧೮೨೦ರ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಸಂಜಾತೆಯೊಬ್ಬರು ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳೆ ಆಗಲಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲು. ಡೊನಾಲ್ಟ್‌ ಟ್ರಂಪ್‌ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಮೆಲಾನಿಯಾ ಅವರು ಜನಿಸಿದ್ದು ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಾದಲ್ಲಿ. ಮೆಲಾನಿಯಾ ಅವರು ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಫ್ಯಾಶನ್‌ ಸಪ್ತಾಹವೊಂದರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಟ್ರಂಪ್‌ ಅವರನ್ನು ಮೊದಲು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಆಗ ಟ್ರಂಪ್‌ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೆಯ ಪತ್ನಿಯಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದರು. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಟ್ರಂಪ್‌–ಮೆಲಾನಿಯಾ ಮದುವೆಯಾದರು. ==ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಗಾದಿಗೆ ಪ್ರಚಾರ ವೈಖರಿ== *ವಿಭಜನಕಾರಿ ಹೇಳಿಕೆ: *ಟ್ರಂಪ್‌ ಅವರ ಅಭಿಯಾನವು ವಿಭಜನಕಾರಿ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಜನ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. ಟ್ರಂಪ್‌ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅಮೆರಿಕದ ಜಾತ್ಯತೀತ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಬೆದರಿಕೆಯಂತೆ ಕಂಡವು. ಇರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವೇಳೆ ಮಡಿದ ಅಮೆರಿಕದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಯೋಧರೊಬ್ಬರ ತಂದೆ–ತಾಯಿಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಟ್ರಂಪ್‌ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾದರು. ಟ್ರಂಪ್‌ ಅವರ ಉದ್ವೇಗದ ಮಾತುಗಳು ಹೇಗಿದ್ದವು ಎಂದರೆ, ಅವರದೇ ಪಕ್ಷದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರು ಚುನಾವಣೆಯ ಕೊನೆಯ ಹಂತದವರೆಗೂ ಟ್ರಂಪ್‌ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕಿದರು. *‘ಅಮೆರಿಕವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮಹಾನ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿಸಬೇಕು’ ಎಂಬುದು ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ವೇಳೆ ಟ್ರಂಪ್‌ ಅವರ ಮಂತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕದ ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವುದು, ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮೆಕ್ಸಿಕೊಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಅರ್ಥವಾಗುವವರೆಗೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಲಸಿಗರನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಭರವಸೆಗಳ ಸೌಧವನ್ನು ಟ್ರಂಪ್‌ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. *ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಎನಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳು, ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಆಡಳಿತದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ವಲಸೆ ನೀತಿ, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ, ಒಬಾಮ ಆಡಳಿತದ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಹಾಗೂ ನಡವಳಿಕೆ. ಚುನಾವಣೋತ್ತರ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತದಾರ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅಮೆರಿಕ ಸರಿದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದವರು ಶೇಕಡ 91ರಷ್ಟು ಮಂದಿ, ಉಳಿದಂತೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಉಗ್ರರ ಬಗ್ಗೆ ಶೇಕಡ 77ರಷ್ಟು ಜನ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಿದ್ದರೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತ, [[ನಿರುದ್ಯೋಗ]] ಶೇಕಡ ೫೭ರಷ್ಟು ಮತದಾರರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಬದಲಾವಣೆ ಬೇಕು ಎಂದವರೇ ಬಹುತೇಕರಿದ್ದಾರೆ. *ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಆಡಳಿತದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯಲ್ಲೂ ಮಾತನಾಡಿದರು. ‘ಡ್ರೈನ್ ದಿ ಸ್ವಾಂಪ್’ ಎನ್ನುವ ಘೋಷಣೆ ಮೋಡಿ ಮಾಡಿತು. *ಜೊತೆಗೆ, ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಟ್ರಂಪ್ ಮೊದಲು ಮಾತನಾಡಿದಾಗ, ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಹರಿಹಾಯ್ದಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಟ್ರಂಪ್ ತಮ್ಮ ನಿಲುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ಭಾಷಣದಲ್ಲೂ ಅದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ತಡೆಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಅದಕ್ಕೆ ಹಣ ತೆರಲಿದೆ ಎನ್ನುವ ಟ್ರಂಪ್ ಮಾತು, ಅವರಿಗೆ ವರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ===ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗ=== *ಆದರೆ ಟ್ರಂಪ್‌ ಅವರ ಭಾಷಣಗಳು ಅಮೆರಿಕದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹಿತವೆನಿಸಿದವು. ಈ ವರ್ಗವು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ನಿನ ಮೇಲ್ವರ್ಗದ, ಪ್ರಭುತ್ವದ ಧೋರಣೆಗಳಿಂದ ರೋಸಿಹೋಗಿತ್ತು. ವಲಸಿಗರಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಾಲಿನ ಉದ್ಯೋಗ ಕೈತಪ್ಪುತ್ತಿದೆ, ಕಂಪೆನಿಗಳು ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣ ಉದ್ಯೋಗ ನಷ್ಟ ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಈ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಆಕ್ರೋಶವೊಂದು ಮಡುಗಟ್ಟಿತ್ತು. ===ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಭಿಯಾನ=== *ರಿಯಲ್‌ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ ಉದ್ಯಮದ ದೊರೆ ಟ್ರಂಪ್‌ ಅವರು ಅಮೆರಿಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರ ಕೈಗೊಂಡರು. ಅವರು ಅಮೆರಿಕ ಕಂಡ ಅತ್ಯಂತ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಆಗಲಿದ್ದಾರೆ. *ಇದೀಗ ಶ್ವೇತ ಭವನದವರೆಗೂ ಟ್ರಂಪ್ ನಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಗೆಲುವು ಎಂದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪಕ್ಷಪಾತಿ ಧೋರಣೆ ತಳೆದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ, ರಾಜಕೀಯ ಪಂಡಿತರ ಸೋಲು ಎಂದೂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ. * ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ತಮ್ಮ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಸಿದಂತೆ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಬಳಿಕ ದೇಶವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರೆ, ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪಕ್ಷದವರೇ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸದಿದ್ದಾಗಲೂ, ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಭಾವಿಗಳ ವಿರೋಧದ ನಡುವೆಯೂ ಒಂಟಿ ಸಲಗದಂತೆ ಶ್ವೇತಭವನದತ್ತ ನಡೆದ ಟ್ರಂಪ್, ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ವರ್ತಿಸಿದರೆ ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ.<ref>{{Cite web |url=http://www.prajavani.net/news/article/2016/11/10/450986.html |title=ಏಕಾಂಗಿ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಉದ್ಯಮಿ |access-date=2016-11-10 |archive-date=2016-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161110171441/http://www.prajavani.net/news/article/2016/11/10/450986.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/11/10/450991.html ಒಂಟಿ ಸಲಗ, ಮದ ಏರದಿದ್ದರೆ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಕೆಡುಕಿಲ್ಲ;ಸುಧೀಂದ್ರ ಬುಧ್ಯ;10 Nov, 2016]</ref> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು== *ಫೇಮ್ ಗೇಮಿಂಗ್ ಹಾಲ್ (೧೯೯೫ ರ ವರ್ಗ) *ಫೇಮ್ ಎನ್ವೈ ರೈಡ್ (೨೦೧೦ ರ ವರ್ಗ) *ಉದ್ಯಮ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರ್ (ಗೌರವ. ಡಿಬಿ), ೨೦೧೨, ಲಿಬರ್ಟಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ *ಡಬ್ಲೂಡಬ್ಲೂಇ ಕೀರ್ತಿಭವನದಲ್ಲಿ (೨೦೧೩ ರ ತರಗತಿ) *ಹಾಲಿವುಡ್ ವಾಕ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ಮೇಲೆ ಸ್ಟಾರ್. ==೨೦೨೦ರ ಚುನಾವಣಾ ಸೋಲು== ೪೬ನೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮರುಆಯ್ಕೆ ಬಯಸಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ [[ಜೋ ಬಿಡೆನ್]] ಅವರೆದು ಸೋತಿದ್ದಾರೆ. ==ನೋಡಿ== *[[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ ೨೦೧೬]] *[[ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] *[[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಆಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಚುನಾವಣೆ ೨೦೧೬]] *[[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <References /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೪೬ ಜನನ]] 6sh4vm01tqfxw3122egakalxqscg6fq 0 79094 1375433 1348635 2026-06-20T00:38:35Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375433 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:ಟಿ. ಎಸ್. ಗೋಪಾಲ್.jpg|thumbnail|right|ಟಿ. ಎಸ್. ಗೋಪಾಲ್]] ಟಿ. ಎಸ್. (ತಿರು ಶ್ರೀನಿವಾಸಾಚಾರ್ಯ) ಗೋಪಾಲ್ ಕನ್ನಡದ ಲೇಖಕರು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ವನ್ಯಜೀವನ, ವಿಜ್ಞಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಲೇಖನಗಳನ್ನು, ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ 'ಕಾಡು ಕಲಿಸುವ ಪಾಠ' ಕೃತಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ೨೦೧೩ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನ ದೊರೆತಿದೆ<ref name="vk">http://vijaykarnataka.indiatimes.com/state/shettar-cokkadi-sahitya-academy-honorary-award/articleshow/51606664.cms</ref>. == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳೊಡನೆ ಬಿ. ಎ. ಹಾಗೂ ಎಂ. ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದ ಟಿ. ಎಸ್. ಗೋಪಾಲ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊಡಗಿನ ಶ್ರೀಮಂಗಲ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ, ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲಾ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರ ಸಂಘದ ಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅವರು ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯಿಂದ ಸ್ವಯಂನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ನಾಗರಹೊಳೆ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆಯ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಮಂಡಳಿಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅನುಭವ ಕೂಡ ಅವರಿಗಿದೆ. 'ನಿಸರ್ಗ' ಹಾಗೂ 'ಹಸಿರು-ಉಸಿರು' ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸಂಪಾದಕತ್ವವನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಸಾಹಿತ್ಯಕೃಷಿ == ಗೋಪಾಲ್ ಅವರು ಈವರೆಗೆ ನಲವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ವಿಮರ್ಶಾ ಲೇಖನಗಳು ಹಾಗೂ ವನ್ಯಜೀವಿಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕುರಿತ ಲೇಖನಗಳು ನಾಡಿನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚುರವಾಗಿವೆ. ವನ್ಯಜೀವನ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರವನ್ನು ಕುರಿತ ಅನೇಕ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸರಣಿಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಕಲಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಬರೆದ 'EASY ಗ್ರಾಮರ್' ಅಂಕಣ ವಿಜಯವಾಣಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಮಿತ್ರ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಕುರಿತ 'ಪುರಾತನ ದೇಗುಲಗಳು' ಅಂಕಣ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಬಳಗದ ಬೋಧಿವೃಕ್ಷ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಸದ್ಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆ-ಕಲಿಕೆ ಕುರಿತ ಅವರ ಅಂಕಣ [http://kanaja.in/?cat=4858/ ಕಣಜ ಅಂತರಜಾಲ ಜ್ಞಾನಕೋಶ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170830153914/http://kanaja.in/?cat=4858%2F |date=2017-08-30 }}ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. == ಕೃತಿಗಳು == === ಭಾಷೆ, ವ್ಯಾಕರಣ === * ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಪ್ರವೇಶ * ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪಾಠಗಳು * ಕನ್ನಡ ಕೌಶಲ (ಏಳು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸರಣಿ) * ನವಕರ್ನಾಟಕ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಕೆ ಮಾಲಿಕೆ (ಇಪ್ಪತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸರಣಿ) * ಕೊಡವ - ಕನ್ನಡ ಶಬ್ದಕೋಶ * ಕನ್ನಡಕ್ಕೊಂದು ಕೈಪಿಡಿ * ಒಗಟುಗಳ ಗಂಟು-ನಂಟು === ವನ್ಯಜೀವನ, ಪರಿಸರ === * ಕಾಡಿನೊಳಗೊಂದು ಜೀವ (ನಿರೂಪಣೆ) * ಹುಲಿರಾಯನ ಆಕಾಶವಾಣಿ (ನಿರೂಪಣೆ) * ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ರಮ್ಯಲೋಕ (ಸಂಪಾದನೆ) * ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ಬಾಳಿನ ನಂದನ (ಸಂಪಾದನೆ) * ಭವಿಷ್ಯದ ಭರವಸೆ: ಹಸಿರು ಇಂಧನ * ಕಾಡು ಕಲಿಸುವ ಪಾಠ === ಶಿಲ್ಪಕಲೆ, ಇತಿಹಾಸ === * ಪುರಾತನ ದೇಗುಲಗಳು * ಹಂಪೆ: ಒಂದು ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯಕಾವ್ಯ * ಗುಡಿಗೋಪುರಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ * ಶ್ರವಣ ಬೆಳ್ಗೊಳ === ಇತರ === * ಅಧ್ಯಾಪನದ ಅವಾಂತರಗಳು * ಕೀರುತಿಯ ಬೆನ್ನುಹತ್ತಿ * ನವಕರ್ನಾಟಕ 'ವಿಶ್ವಮಾನ್ಯರು' ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದು ಕೃತಿಗಳು * ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡದ ಆದಿಪುರುಷ ಡಿ. ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ * ಅಯಾಸ್ ನಾಟಕ ವಿಮರ್ಶೆ * ನ್ಯಾಯ ಅಂದ್ರೆ ನ್ಯಾಯ * ಗಾಂಪವಿಜಯ ಮತ್ತಿತರ ನಾಟಕಗಳು == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == * 'ಕಾಡು ಕಲಿಸುವ ಪಾಠ' ಕೃತಿಗೆ ೨೦೧೩ನೇ ಸಾಲಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನ <ref name= "vk" /> == ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ == ಗೋಪಾಲ್ ಅವರ ತಂದೆ ಪಂಡಿತ ತಿರು ಶ್ರೀನಿವಾಸಾಚಾರ್ಯ ಹಾಗೂ ತಾತ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಂಗಾಚಾರ್ಯರು ಕೂಡ ಲೇಖಕರೇ. ಮೈಸೂರು ಟ್ರೇನಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪಂಡಿತರಾಗಿದ್ದ [[ಶ್ರೀನಿವಾಸರಂಗಾಚಾರ್ಯ]]ರು 'ಮೈಸೂರ ಮೈಸಿರಿ', 'ಕರ್ಣಾಟಕ ಮೂಲಾದರ್ಶ ಅಥವಾ ಕನ್ನಡದ ಕನ್ನಡಿ' ಮುಂತಾದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು. ಪಂಡಿತ [[ತಿರು ಶ್ರೀನಿವಾಸಾಚಾರ್ಯ]]ರು ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪ್ರದೀಪ ಮುಂತಾದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು. 'ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಲ್ಲಾಪ' ಜಾಲತಾಣ ಹಾಗೂ 'ಕನ್ನಡ ಸಂಪದ' ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಪುಟವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ತಿರು ಶ್ರೀಧರ ಟಿ. ಎಸ್. ಗೋಪಾಲ್ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ. ಗೋಪಾಲ್ ಅವರ ಪುತ್ರ [[ಟಿ ಜಿ ಶ್ರೀನಿಧಿ|ಟಿ. ಜಿ. ಶ್ರೀನಿಧಿ]] ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಬರೆಯುತ್ತಿರುವ ಲೇಖಕ. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == # [http://bedrefoundation.blogspot.in/2009/04/kannada-grammar-kannada-vyakarana.html 'ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಪ್ರವೇಶ' ಕೃತಿಪರಿಚಯ] # [http://www.ejnana.com/2014/06/blog-post_454.html 'ಕಾಡು ಕಲಿಸುವ ಪಾಠ' ಕೃತಿಪರಿಚಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140805070704/http://www.ejnana.com/2014/06/blog-post_454.html |date=2014-08-05 }} (ವಿಜ್ಞಾನ ಲೋಕ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ) # [http://www.bodhivrukshaepaper.com/Details.aspx?id=1727&boxid=85637361 'ಹಂಪೆ: ಒಂದು ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯಕಾವ್ಯ' ಕೃತಿಯ ಪರಿಚಯ]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ('ಬೋಧಿವೃಕ್ಷ' ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ) == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] kvckfgxh8k3egunv88447ym6zu0xp6o 0 82562 1375477 1350863 2026-06-20T08:04:42Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375477 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | headercolor = grey | name = ದೇವೇಂದ್ರ ಜಝಾರಿಯಾ | image = Devendra Jhajharia.jpg | image_size = <!--Only for images narrower than 220 pixels. !--> | caption = ದೇವೇಂದ್ರ ಜಝಾರಿಯಾ | birth_name = | fullname = | nickname = | nationality = ಭಾರತೀಯ(Indian) | residence = | birth_date = {{birth date and age|1981|06|10|df=yes}} | birth_place = | death_date = | death_place = | height = <!-- {{convert| |cm|ftin}} (2012) !--> | weight = <!-- {{convert| |kg|lb}} (2012) !--> | website = <!-- {{URL|www.example.com}} !--> | country = {{IND}} | sport = Athletics/ಅತ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್, | event = F46 Javelin/ಜಾವಲಿನ್ ಎಸೆತ, | collegeteam = | club = | team = | turnedpro = | coach = R.D.Singh/ಆರ್.ಡಿ.ಸಿಂಗ್, | retired = | coaching = | worlds = | regionals = | nationals = | olympics = | paralympics = [[2004 Summer Paralympics|2004]] | medaltemplates= {{MedalSport | [[Track and field]] (athletics)}} {{MedalCountry|{{IND}}}} {{MedalCompetition|[[Paralympic Games]]}} {{MedalGold| [[2016 Summer Paralympics|2016 Rio]] | [[Athletics at the 2016 Summer Paralympics – Men's javelin throw F46|Javelin - F46]]}} {{MedalGold| [[2004 Summer Paralympics|2004 Athens]] | [[Athletics at the 2004 Summer Paralympics – Men's javelin throw F42–46|Javelin - F44/46]]}} {{MedalCompetition|[[IPC Athletics World Championships|IPC World Championships]]}} {{MedalGold|[[2013 IPC Athletics World Championships|2013 Lyon]]|[[2013 IPC Athletics World Championships – Men's javelin throw|Javelin - F46]]}} {{MedalSilver|[[2015 IPC Athletics World Championships|2015 Doha]]|[[2015 IPC Athletics World Championships – Men's javelin throw|Javelin - F46]]}} {{MedalCompetition|[[Asian Para Games]]}} {{MedalSilver|[[2014 Asian Para Games|2014 Incheon | Javelin - F46]]}} }} ==ದೇವೇಂದ್ರಗೆ ಜಾವೆಲಿನ್ ಎಸೆತದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ== *ದೇವೇಂದ್ರ ಜಝಾರಿಯಾ (ಜೂನ್ 1981 10 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಜಾವೆಲಿನ್ ಎಸೆತಗಾರ (ಎಫ್46ವಿಭಾಗ) ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ, ಅವರ ಮೊದಲ ಚಿನ್ನ ಅಥೆನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ 2004 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಜಾವೆಲಿನ್ ಥ್ರೋ ದಲ್ಲಿ ಬಂತು. ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಪಡೆದ ತಮ್ಮ ದೇಶದ ಕ್ರೀಡಾಪಟು. ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊ 2016 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಇದೇ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಪಡೆದು,, ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮ ಗೊಲಿಸಿದರು.. ದೇವೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗೊಸ್ಪೊಟ್ರ್ಸs ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮೂಲಕ [3] ಪ್ಯಾರಾ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=https://sportscafe.in/articles/sports/2016/sep/14/devendra-jhajharia-breaks-world-record-to-win-gold-at-paralympics |title=Devendra Jhajharia breaks World Record to win Gold at Paralympics |access-date=2016-09-14 |archive-date=2016-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160922185121/https://sportscafe.in/articles/sports/2016/sep/14/devendra-jhajharia-breaks-world-record-to-win-gold-at-paralympics |url-status=dead }}</ref> *ಪೋಟೊ:[http://kannada.oneindia.com/sports/devendra-jhajharia-wins-second-paralympic-gold-twitter-bows-down-107256.html] *ಫೋಟೊ & ವಿಡಿಯೊ:[http://www.hindustantimes.com/videos/sports/javelin-thrower-devendra-jhajharia-wins-gold-at-paralympics-2016/video-S6K0G37VWCckKDO6vvnIAJ.html] ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ == *ದೇವೇಂದ್ರ ಜಝಾರಿಯಾ [[ರಾಜಸ್ಥಾನ]]ದ ಚೂರೂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 1981 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಎಂಟನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಮರ ಹತ್ತಲು ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಸಜೀವ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಬಲ್ ಮುಟ್ಟಿದರು. ಅವರಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಟ್ಟರು; ಆದರೆ ವೈದ್ಯರು ಬದುಕಿ ಉಳಿಯಲು ಅವರ ಎಡಗೈ ಕತ್ತರಿಸಿ ತೆಗೆಯಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. 1997 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಾಲೆಯ ಕ್ರೀಡಾ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಕೋಚ್ ಆರ್.ಡಿ. ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಇವರ ಪ್ರತಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಆ ಹಂತದಿಂದ ಅವರು ಸಿಂಗ್ ರಿಂದ ತರಬೇತಿಪಡೆದರು. ಅವರು 2004 ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಪಡೆದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ತರಬೇತುದಾರ ಆರ್.ಡಿ. ಸಿಂಗ್ ಗೆ ನೀಡಿದರು: "ಅವರು ನನಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಬಹಳ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದರು.<ref>[http://www.gosportsfoundation.in/ gosportsfoundation]</ref> ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== *2002 ರಲ್ಲಿ ದೇವೇಂದ್ರ ಕೊರಿಯಾದ 8 ನೇÉಫ್.ಇಎಸ್.ಪಿಐಸಿ ಗೇಮ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. 2004 ರಲ್ಲಿ ದೇವೇಂದ್ರ ಅಥೆನ್ಸ್ ಬೇಸಿಗೆಯ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಗೇಮ್ಸ್ ಗೆ ಭಾರತದಿಂದ ಅವರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಅರ್ಹತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅವರು ಹಳೆಯ 59.77 ಮೀ.ಎಸೆತದ ದಾಖಲೆ ಮೀರಿ 62.15m ದೂರದ ಹೊಸ ವಿಶ್ವದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಈ ಎಸೆತ ಅವರಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ನೀಡಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಪಡೆದ ಎರಡನೇ ಆಟಗಾರ.[(ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಮುರಲಿಕಾಂತ ಪೇಟ್ಕರ್ ಅವರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ).<ref>[http://news.biharprabha.com/2014/02/ficci-announces-the-winners-of-india-sports-awards-for-2014/ india-sports-awards-for-2014]</ref> {{Quote_box| width=15em |align=|right|quote= * '''ಇತರ ವಿವರ''' *ಹೆಸರು=ದೇವೇಂದ್ರ ಜಝಾರಿಯಾ *ರಾಜ್ಯ=[[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] * ಕ್ರೀಡೆ= ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್;ಜಾವಲಿನ್ ಎಸೆತ, * ರಾಷ್ಟ್ರ= ಭಾರತ * ಲಿಂಗ= ಪುರುಷ * ವಯಸ್ಸು= 35 * ಜನನ= ಚುರು, ಭಾರತ * ಎತ್ತರ= 1.86 ಮೀ * ತೂಕ= 85 ಕೆಜಿ * ಪತ್ನಿ=ಮಾಂಜು (ಮಂಜು) *ಮಕ್ಕಳು=ಎರಡು:ಜಿಯಾ ಮತ್ತು ಕವ್ಯಾನ್ .}} ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== *ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಉದ್ಯೋಗಿ, ಜಝಾರಿಯಾ ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿ. ಅವರ ಪತ್ನಿ, ಮಂಜು, ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ-ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಬಡ್ಡಿ ಆಟಗಾರಳು; ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರಿ ಜೀಯಾ (ಆರು ವರ್ಷ) ಮತ್ತು ಮಗ ಕಾವ್ಯನ್(ಎರಡು ವರ್ಷ). ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯತೆ== *ಎಫ್ಐಸಿಸಿಐ ಪ್ಯಾರಾ-ಕ್ರೀಡಾಪಟು (2014 ವರ್ಷದ) *ಪದ್ಮಶ್ರೀ. (2012; ಮೊದಲ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಯನ್; ಆದ್ದರಿಂದ ಗೌರವಾನ್ವಿತರಾದ) *ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2004)<ref>{{Cite web |url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |title="Padma Awards" |access-date=2016-09-14 |archive-date=2015-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |url-status=dead }}</ref> ==ನೋಡಿ== #[[೨೦೧೬ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ]] #[[೨೦೦೮ ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ]] #[[ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ 2012 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ]] #[[ರಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ 2016]] #[[ಲಂಡನ್ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್ 2012]] #[[ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ]]=[[ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ (ಪದಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ)]] #[[ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ]] #[[೨೦೧೬ ರ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] qszui509d1h480d1q5fegg6b8pld81n 828 87170 1375440 1302336 2026-06-20T01:44:51Z Uzume 4421 Update from [[d:Special:GoToLinkedPage/enwiki/Q16914835|master]] using [[mw:Synchronizer| #Synchronizer]] 1375440 Scribunto text/plain require ('strict'); local p = {} p.trim = function(frame) return mw.text.trim(frame.args[1] or "") end p.sentence = function (frame) -- {{lc:}} is strip-marker safe, string.lower is not. frame.args[1] = frame:callParserFunction('lc', frame.args[1]) return p.ucfirst(frame) end p.ucfirst = function (frame) local s = frame.args[1]; if not s or '' == s or s:match ('^%s+$') then -- when <s> is nil, empty, or only whitespace return s; -- abandon because nothing to do end s = mw.text.trim( frame.args[1] or "" ) local s1 = "" local prefix_patterns_t = { -- sequence of prefix patterns '^\127[^\127]*UNIQ%-%-%a+%-%x+%-QINU[^\127]*\127', -- stripmarker '^([%*;:#]+)', -- various list markup '^(\'\'\'*)', -- bold / italic markup '^(%b<>)', -- html-like tags because some templates render these '^(&%a+;)', -- html character entities because some templates render these '^(&#%d+;)', -- html numeric (decimal) entities because some templates render these '^(&#x%x+;)', -- html numeric (hexadecimal) entities because some templates render these '^(%s+)', -- any whitespace characters '^([%(%)%-%+%?%.%%!~!@%$%^&_={}/`,‘’„“”ʻ|\"\'\\]+)', -- miscellaneous punctuation } local prefixes_t = {}; -- list, bold/italic, and html-like markup, & whitespace saved here local function prefix_strip (s) -- local function to strip prefixes from <s> for _, pattern in ipairs (prefix_patterns_t) do -- spin through <prefix_patterns_t> if s:match (pattern) then -- when there is a match local prefix = s:match (pattern); -- get a copy of the matched prefix table.insert (prefixes_t, prefix); -- save it s = s:sub (prefix:len() + 1); -- remove the prefix from <s> return s, true; -- return <s> without prefix and flag; force restart at top of sequence because misc punct removal can break stripmarker end end return s; -- no prefix found; return <s> with nil flag end local prefix_removed; -- flag; boolean true as long as prefix_strip() finds and removes a prefix repeat -- one by one remove list, bold/italic, html-like markup, whitespace, etc from start of <s> s, prefix_removed = prefix_strip (s); until (not prefix_removed); -- until <prefix_removed> is nil s1 = table.concat (prefixes_t); -- recreate the prefix string for later reattachment local first_text = mw.ustring.match (s, '^%[%[[^%]]+%]%]'); -- extract wikilink at start of string if present; TODO: this can be string.match()? local upcased; if first_text then if first_text:match ('^%[%[[^|]+|[^%]]+%]%]') then -- if <first_text> is a piped link upcased = mw.ustring.match (s, '^%[%[[^|]+|%W*(%w)'); -- get first letter character upcased = mw.ustring.upper (upcased); -- upcase first letter character s = mw.ustring.gsub (s, '^(%[%[[^|]+|%W*)%w', '%1' .. upcased); -- replace else -- here when <first_text> is a wikilink but not a piped link upcased = mw.ustring.match (s, '^%[%[%W*%w'); -- get '[[' and first letter upcased = mw.ustring.upper (upcased); -- upcase first letter character s = mw.ustring.gsub (s, '^%[%[%W*%w', upcased); -- replace; no capture needed here end elseif s:match ('^%[%S+%s+[^%]]+%]') then -- if <s> is a ext link of some sort; must have label text upcased = mw.ustring.match (s, '^%[%S+%s+%W*(%w)'); -- get first letter character upcased = mw.ustring.upper (upcased); -- upcase first letter character s = mw.ustring.gsub (s, '^(%[%S+%s+%W*)%w', '%1' .. upcased); -- replace elseif s:match ('^%[%S+%s*%]') then -- if <s> is a ext link without label text; nothing to do return s1 .. s; -- reattach prefix string (if present) and done else -- <s> is not a wikilink or ext link; assume plain text upcased = mw.ustring.match (s, '^%W*%w'); -- get the first letter character upcased = mw.ustring.upper (upcased); -- upcase first letter character s = mw.ustring.gsub (s, '^%W*%w', upcased); -- replace; no capture needed here end return s1 .. s; -- reattach prefix string (if present) and done end p.title = function (frame) -- http://grammar.yourdictionary.com/capitalization/rules-for-capitalization-in-titles.html -- recommended by The U.S. Government Printing Office Style Manual: -- "Capitalize all words in titles of publications and documents, -- except a, an, the, at, by, for, in, of, on, to, up, and, as, but, or, and nor." local alwayslower = {['a'] = 1, ['an'] = 1, ['the'] = 1, ['and'] = 1, ['but'] = 1, ['or'] = 1, ['for'] = 1, ['nor'] = 1, ['on'] = 1, ['in'] = 1, ['at'] = 1, ['to'] = 1, ['from'] = 1, ['by'] = 1, ['of'] = 1, ['up'] = 1 } local res = '' local s = mw.text.trim( frame.args[1] or "" ) local words = mw.text.split( s, " ") for i, s in ipairs(words) do -- {{lc:}} is strip-marker safe, string.lower is not. s = frame:callParserFunction('lc', s) if i == 1 or alwayslower[s] ~= 1 then s = mw.getContentLanguage():ucfirst(s) end words[i] = s end return table.concat(words, " ") end -- findlast finds the last item in a list -- the first unnamed parameter is the list -- the second, optional unnamed parameter is the list separator (default = comma space) -- returns the whole list if separator not found p.findlast = function(frame) local s = mw.text.trim( frame.args[1] or "" ) local sep = frame.args[2] or "" if sep == "" then sep = ", " end local pattern = ".*" .. sep .. "(.*)" local a, b, last = s:find(pattern) if a then return last else return s end end -- stripZeros finds the first number and strips leading zeros (apart from units) -- e.g "0940" -> "940"; "Year: 0023" -> "Year: 23"; "00.12" -> "0.12" p.stripZeros = function(frame) local s = mw.text.trim(frame.args[1] or "") local n = tonumber( string.match( s, "%d+" ) ) or "" s = string.gsub( s, "%d+", n, 1 ) return s end -- nowiki ensures that a string of text is treated by the MediaWiki software as just a string -- it takes an unnamed parameter and trims whitespace, then removes any wikicode p.nowiki = function(frame) local str = mw.text.trim(frame.args[1] or "") return mw.text.nowiki(str) end -- split splits text at boundaries specified by separator -- and returns the chunk for the index idx (starting at 1) -- #invoke:String2 |split |text |separator |index |true/false -- #invoke:String2 |split |txt=text |sep=separator |idx=index |plain=true/false -- if plain is false/no/0 then separator is treated as a Lua pattern - defaults to plain=true p.split = function(frame) local args = frame.args if not(args[1] or args.txt) then args = frame:getParent().args end local txt = args[1] or args.txt or "" if txt == "" then return nil end local sep = (args[2] or args.sep or ""):gsub('"', '') local idx = tonumber(args[3] or args.idx) or 1 local plain = (args[4] or args.plain or "true"):sub(1,1) plain = (plain ~= "f" and plain ~= "n" and plain ~= "0") local splittbl = mw.text.split( txt, sep, plain ) if idx < 0 then idx = #splittbl + idx + 1 end return splittbl[idx] end -- val2percent scans through a string, passed as either the first unnamed parameter or |txt= -- it converts each number it finds into a percentage and returns the resultant string. p.val2percent = function(frame) local args = frame.args if not(args[1] or args.txt) then args = frame:getParent().args end local txt = mw.text.trim(args[1] or args.txt or "") if txt == "" then return nil end local function v2p (x) x = (tonumber(x) or 0) * 100 if x == math.floor(x) then x = math.floor(x) end return x .. "%" end txt = txt:gsub("%d[%d%.]*", v2p) -- store just the string return txt end -- one2a scans through a string, passed as either the first unnamed parameter or |txt= -- it converts each occurrence of 'one ' into either 'a ' or 'an ' and returns the resultant string. p.one2a = function(frame) local args = frame.args if not(args[1] or args.txt) then args = frame:getParent().args end local txt = mw.text.trim(args[1] or args.txt or "") if txt == "" then return nil end txt = txt:gsub(" one ", " a "):gsub("^one", "a"):gsub("One ", "A "):gsub("a ([aeiou])", "an %1"):gsub("A ([aeiou])", "An %1") return txt end -- findpagetext returns the position of a piece of text in a page -- First positional parameter or |text is the search text -- Optional parameter |title is the page title, defaults to current page -- Optional parameter |plain is either true for plain search (default) or false for Lua pattern search -- Optional parameter |nomatch is the return value when no match is found; default is nil p._findpagetext = function(args) -- process parameters local nomatch = args.nomatch or "" if nomatch == "" then nomatch = nil end -- local text = mw.text.trim(args[1] or args.text or "") if text == "" then return nil end -- local title = args.title or "" local titleobj if title == "" then titleobj = mw.title.getCurrentTitle() else titleobj = mw.title.new(title) end -- local plain = args.plain or "" if plain:sub(1, 1) == "f" then plain = false else plain = true end -- get the page content and look for 'text' - return position or nomatch local content = titleobj and titleobj:getContent() return content and mw.ustring.find(content, text, 1, plain) or nomatch end p.findpagetext = function(frame) local args = frame.args local pargs = frame:getParent().args for k, v in pairs(pargs) do args[k] = v end if not (args[1] or args.text) then return nil end -- just the first value return (p._findpagetext(args)) end -- returns the decoded url. Inverse of parser function {{urlencode:val|TYPE}} -- Type is: -- QUERY decodes + to space (default) -- PATH does no extra decoding -- WIKI decodes _ to space p._urldecode = function(url, type) url = url or "" type = (type == "PATH" or type == "WIKI") and type return mw.uri.decode( url, type ) end -- {{#invoke:String2|urldecode|url=url|type=type}} p.urldecode = function(frame) return mw.uri.decode( frame.args.url, frame.args.type ) end -- what follows was merged from [[Module:StringFunc]] -- Argument list helper function, as per [[Module:String]] function p._getParameters( frame_args, arg_list ) local new_args = {}; local index = 1; local value; for i,arg in ipairs( arg_list ) do value = frame_args[arg] if value == nil then value = frame_args[index]; index = index + 1; end new_args[arg] = value; end return new_args; end -- Escape Pattern helper function so that all characters are treated as plain text, as per [[Module:String]] function p._escapePattern( pattern_str ) return mw.ustring.gsub( pattern_str, "([%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]])", "%%%1" ) end -- Helper Function to interpret boolean strings, as per [[Module:String]] function p._getBoolean( boolean_str ) local boolean_value; if type( boolean_str ) == 'string' then boolean_str = boolean_str:lower(); if boolean_str == 'false' or boolean_str == 'no' or boolean_str == '0' or boolean_str == '' then boolean_value = false; else boolean_value = true; end elseif type( boolean_str ) == 'boolean' then boolean_value = boolean_str; else error( 'No boolean value found' ); end return boolean_value end --[[ Strip This function Strips characters from string Usage: {{#invoke:String2|strip|source_string|characters_to_strip|plain_flag}} Parameters source: The string to strip chars: The pattern or list of characters to strip from string, replaced with '' plain: A flag indicating that the chars should be understood as plain text. defaults to true. Leading and trailing whitespace is also automatically stripped from the string. ]] function p.strip( frame ) local new_args = p._getParameters( frame.args, {'source', 'chars', 'plain'} ) local source_str = new_args['source'] or '' local chars = new_args['chars'] or '' or 'characters' source_str = mw.text.trim(source_str) if source_str == '' or chars == '' then return source_str end local l_plain = p._getBoolean( new_args['plain'] or true ) if l_plain then chars = p._escapePattern( chars ) end local result result = mw.ustring.gsub(source_str, "["..chars.."]", '') return result end --[[ Match any Returns the index of the first given pattern to match the input. Patterns must be consecutively numbered. Returns the empty string if nothing matches for use in {{#if:}} Usage: {{#invoke:String2|matchAll|source=123 abc|456|abc}} returns '2'. Parameters: source: the string to search plain: A flag indicating that the patterns should be understood as plain text. defaults to true. 1, 2, 3, ...: the patterns to search for ]] function p.matchAny(frame) local source_str = frame.args['source'] or error('The source parameter is mandatory.') local l_plain = p._getBoolean( frame.args['plain'] or true ) for i = 1, math.huge do local pattern = frame.args[i] if not pattern then return '' end if mw.ustring.find(source_str, pattern, 1, l_plain) then return tostring(i) end end end --[[--------------------------< H Y P H E N _ T O _ D A S H >-------------------------------------------------- Converts a hyphen to a dash under certain conditions. The hyphen must separate like items; unlike items are returned unmodified. These forms are modified: letter - letter (A - B) digit - digit (4-5) digit separator digit - digit separator digit (4.1-4.5 or 4-1-4-5) letterdigit - letterdigit (A1-A5) (an optional separator between letter and digit is supported – a.1-a.5 or a-1-a-5) digitletter - digitletter (5a - 5d) (an optional separator between letter and digit is supported – 5.a-5.d or 5-a-5-d) any other forms are returned unmodified. str may be a comma- or semicolon-separated list ]] function p.hyphen_to_dash( str, spacing ) if (str == nil or str == '') then return str end local accept str = mw.text.decode(str, true ) -- replace html entities with their characters; semicolon mucks up the text.split local out = {} local list = mw.text.split (str, '%s*[,;]%s*') -- split str at comma or semicolon separators if there are any for _, item in ipairs (list) do -- for each item in the list item = mw.text.trim(item) -- trim whitespace item, accept = item:gsub ('^%(%((.+)%)%)$', '%1') if accept == 0 and mw.ustring.match (item, '^%w*[%.%-]?%w+%s*[%-–—]%s*%w*[%.%-]?%w+$') then -- if a hyphenated range or has endash or emdash separators if item:match ('^%a+[%.%-]?%d+%s*%-%s*%a+[%.%-]?%d+$') or -- letterdigit hyphen letterdigit (optional separator between letter and digit) item:match ('^%d+[%.%-]?%a+%s*%-%s*%d+[%.%-]?%a+$') or -- digitletter hyphen digitletter (optional separator between digit and letter) item:match ('^%d+[%.%-]%d+%s*%-%s*%d+[%.%-]%d+$') or -- digit separator digit hyphen digit separator digit item:match ('^%d+%s*%-%s*%d+$') or -- digit hyphen digit item:match ('^%a+%s*%-%s*%a+$') then -- letter hyphen letter item = item:gsub ('(%w*[%.%-]?%w+)%s*%-%s*(%w*[%.%-]?%w+)', '%1–%2') -- replace hyphen, remove extraneous space characters else item = mw.ustring.gsub (item, '%s*[–—]%s*', '–') -- for endash or emdash separated ranges, replace em with en, remove extraneous whitespace end end table.insert (out, item) -- add the (possibly modified) item to the output table end local temp_str = table.concat (out, ',' .. spacing) -- concatenate the output table into a comma separated string temp_str, accept = temp_str:gsub ('^%(%((.+)%)%)$', '%1') -- remove accept-this-as-written markup when it wraps all of concatenated out if accept ~= 0 then temp_str = str:gsub ('^%(%((.+)%)%)$', '%1') -- when global markup removed, return original str; do it this way to suppress boolean second return value end return temp_str end function p.hyphen2dash( frame ) local str = frame.args[1] or '' local spacing = frame.args[2] or ' ' -- space is part of the standard separator for normal spacing (but in conjunction with templates r/rp/ran we may need a narrower spacing return p.hyphen_to_dash(str, spacing) end -- Similar to [[Module:String#endswith]] function p.startswith(frame) return (frame.args[1]:sub(1, frame.args[2]:len()) == frame.args[2]) and 'yes' or '' end -- Implements [[Template:Isnumeric]] function p.isnumeric(frame) local s = frame.args[1] or frame:getParent().args[1] local boolean = (frame.args.boolean or frame:getParent().args.boolean) == 'true' if type(s) == 'string' and mw.getContentLanguage():parseFormattedNumber( s ) then return boolean and 1 or s end return boolean and 0 or '' end -- Checks if a value in a group of numbers is not an interger. -- Allows usage of an |empty= parameter to allow empty values to be skipped. function p.isInteger(frame) local values = frame.args or frame:getParent().args local allow_empty = frame.args.empty or frame:getParent().args.empty for _, value in ipairs(values) do -- Trim spaces value = value and value:gsub("^%s*(.-)%s*$", "%1") if value == "" or value == nil then if not allow_empty then return false -- Empty values are not allowed end else value = tonumber(value) if not (type(value) == "number" and value == math.floor(value)) then return false end end end return true end -- Returns an error found in a string. function p.getError(frame) local text = frame.args[1] or frame:getParent().args[1] local error_message = text:match('(<strong class="error">.-</strong>)') return error_message or nil end return p ph89g30kzy2uwl0t05s6jtpby1w86b8 0 87425 1375414 1347116 2026-06-19T14:41:26Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375414 wikitext text/x-wiki {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" class="toccolours" style="float: right; border-collapse: collapse; margin: 0em 1em 10px;" |+ '''ಜನ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ''' | align="center" colspan="2" style="background:#efefef;" | [[ಚಿತ್ರ:Jana1.JPG|200x200px]] |- ! ಬಿಜೆಪಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ | ೨೦೦೧-೨೦೦೨ |- ! ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕ | ೨೪ ಮೇ ೧೯೨೮ |- ! ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಜನನ |[[ಮಧುರೈ]], [[ಭಾರತ]] |- ! ಮರಣ ದಿನಾಂಕ | ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೫, ೨೦೦೭ |- ! ಮರಣ ಸ್ಥಳ | [[ಚೆನ್ನೈ|ಚೆನೈ]], [[ಭಾರತ]] |- ! [[ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ]] | [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] |- ! ವೃತ್ತಿ | ರಾಜಕಾರಣಿ, ವಕೀಲ |} '''ಕೆ ಜನಾ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ''' (೨೪ ಮೇ ೧೯೨೮&nbsp;– ೨೫ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೭) ಅವರು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರಾಗಿದ ್ದು ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] (ಬಿಜೆಪಿ)ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ಕಾನೂನು ಸಚಿವ ಮತ್ತು [[ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು|ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನ]] ಸದಸ್ಯರು ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದರು.  == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ [[ಮಧುರೈ]]ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಾತೃ ಭಾಷೆ [[ತೆಲುಗು]] ಆಗಿತ್ತು. ಅವರು ಚೆನ್ನೈನ ಕಾನೂನು ಕಾಲೇಜಿನ ಹೀರಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಧುರೈನಲ್ಲಿಯ ತಮ್ಮ ಯಶಸ್ವಿ ಕಾನೂನು ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅರ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ನ ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಂ. ಎಸ್. ಗೊಲವಾಲ್ಕರ್,  ಅವರ ಒತ್ತಾಯದ ಮೇರೆಗೆ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. == ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ೧೯೪೦ರಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ ಸಕ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕರಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜನ ಸಂಘದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಜನಸಂಘವನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಚುರ ಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ  ತುಂಬಾ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾಗಿದ್ದರು.  ೧೯೭೫ರಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪ್ರತಿರೋಧ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು . ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ  ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ, ಜೊತೆ ಜನಸಂಘವು ವಿಲೀನಗೊಂಡಾಗ ಅವರು ಅದರ ತಮಿಳುನಾಡು ಘಟಕದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಆಗಿದ್ದರು. ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ, ಅವರು [[ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ]], [[ಎಲ್. ಕೆ. ಅಡ್ವಾಣಿ|ಲಾಲ್ ಕೃಷ್ಣ ಅಡ್ವಾಣಿ]], ಎಸ್ಎಸ್ ಭಂಡಾರಿ, ಖುಶಾಭಾವು ಠಾಕ್ರೆ ಮತ್ತು ಜಗನ್ನಾಥರಾವ್ ಜೋಷಿವಯವರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ (ಬಿಜೆಪಿ) ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಅದರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಕೂಡ ಆದರು. ೧೯೮೦ರಿಂದ ೧೯೯೦ರವರೆಗೆ, ದಕ್ಷಿಣದ ನಾಲ್ಕು ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಕೇರಳ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಅವರು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ  [[ಎಲ್. ಕೆ. ಅಡ್ವಾಣಿ|ಎಲ್. ಕೆ. ಅಡ್ವಾಣಿಯವರ]] ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಅವರು ದೆಹಲಿಗೆ ತೆರಳಿದರು ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿಯ ಆರ್ಥಿಕ, ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಘಟಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ೧೯೯೫ ನಂತರ ಅವರು ಬಿಜೆಪಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಸಹ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು ಅಲ್ಲದೇ ಅವರು ಪಕ್ಷದ ವಕ್ತಾರ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಕೂಡ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ಚೆನ್ನೈನ ದಕ್ಷಿಣ [[ಲೋಕಸಭೆ|ಲೋಕಸಭಾ]] ಮತಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಣ್ಣ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸೋಲು ಅನುಭವಿಸಿದರು. ೨೦೦೧ರ ಮಾರ್ಚ್ ೧೪ರಂದು  ಬಂಗಾರು ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಅವರಿಂದ ಬಿಜೆಪಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜೂನ್ ೨೦೦೨ ರವರೆಗೆ ಅವರು ಆ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ನಂತರ [[ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ|ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ]] ವಾಜಪೇಯಿಯವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಾನೂನು ಮಂತ್ರಿಯಾದರು. ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣ ಅವರು ಕೆಳಗಿಳಿಯಬೇಕಾಯಿತು. ಅವರು [[ರಾಜ್ಯಸಭೆ|ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ]] [[ಗುಜರಾತ್]] <ref>{{Cite web|url=http://164.100.47.5/Newmembers/alphabeticallist_all_terms.aspx|title=Rajya Sabha members|access-date=2009-12-31|archive-date=2019-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214083532/http://164.100.47.5/Newmembers/alphabeticallist_all_terms.aspx|url-status=dead}}Check date values in: <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;access-date=</code> ([[ಸಹಾಯ:CS1 errors#bad date|help]]) {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:CS1 errors: dates]]</ref> ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಂಸತ್ತ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತಿನ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಗಳಾದ ಬಾಹ್ಯ ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿಯ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಅವರು ಪಿಟಿಶನ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಸಹ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯನ್ನು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಕಲಬೆರಕೆಯ ವರದಿಗೋಸ್ಕರ ನೆನೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಮರಣ == ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ೨೫ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೭ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ಅವರು ಚೆನೈನ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟದ ಸಂಭಂದಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ತುತ್ತಾದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ, ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ೩ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಗಲಿದರು. == ಇದನ್ನುಸಹ ನೋಡಿ == * ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ಪಕ್ಷಗಳು == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.janaji.com Janaji.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110202043436/http://www.janaji.com/ |date=2011-02-02 }} * [http://www.bjp.org/leader/JanaBio-data.htm Life Sketch of Jana Krishnamurthi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071018023442/http://www.bjp.org/leader/JanaBio-data.htm |date=2007-10-18 }} * [http://www.rediff.com/news/2001/nov/10inter.htm Rediff Interview] * [http://rajyasabha.gov.in/book2/reports/petition/123rdreport.htm Report on Petrol Adulteration] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303175809/http://rajyasabha.gov.in/book2/reports/petition/123rdreport.htm |date=2016-03-03 }} * [http://www.politicsbharat.com/clean_politician.php India's Cleanest Politician]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070621154158/http://www.politicsbharat.com/clean_politician.php |date=2007-06-21 }} * [http://164.100.24.167:8080/members/website/Mainweb.asp?mpcode=1882 Profile on Rajya Sabha website] nkvh1zzre6msets0qugg1bev8k1rnwz 0 91532 1375420 1347374 2026-06-19T19:57:17Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375420 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific-prefix=<!--[[The Right Honourable]]--> |name = Jacinda Ardern |honorific-suffix = [[Member of parliament|MP]] |image = Jacinda Ardern, 2011 (cropped).jpg |caption = Jacinda Ardern, 2011. |office = <!--40th wait until she's sworn in--> ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ<br /><small>Designate</small> |monarch = ಎಲಿಜಬೆತ್ II |governor-general = ಪಾಟ್ಸಿ ರೆಡ್ಡಿ |deputy = TBA |term_start = 26 October 2017 |term_end = |succeeding = ಬಿಲ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ |successor = |office1 = 36 ನೇ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕ |deputy1 = ಕೆಲ್ವಿನ್ ಡೇವಿಸ್ |term_start1 = 1 August 2017 |term_end1 = |predecessor1 = ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಲಿಟಲ್ |successor1 = <!--Bill English--> |office2 = ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ 17 ನೇ ನಾಯಕ |deputy2 = |term_start2 = 1 August 2017 |term_end2 = |predecessor2 = ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಲಿಟಲ್ |successor2 = |office4 = 36 ನೇ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕ |term_start4 = 7 March 2017 |term_end4 = 1 August 2017 |leader4 = ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಲಿಟಲ್ |predecessor4 = ಆನೆಟ್ ಕಿಂಗ್ |successor4 = ಕೆಲ್ವಿನ್ ಡೇವಿಸ್ |office5 = ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಉಪ ನಾಯಕ |leader5 = ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಲಿಟಲ್] |term_start5 = 1 March 2017 |term_end5 = 1 August 2017 |predecessor5 = ಆನೆಟ್ ಕಿಂಗ್ |successor5 = ಕೆಲ್ವಿನ್ ಡೇವಿಸ್ |constituency_MP3 = ಮೌಂಟ್ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ಗೆ |parliament3 = New Zealand |term_start3 = 8 March 2017 |term_end3 = |predecessor3 = ಡೇವಿಡ್ ಶಿಯರೆರ್ |successor3 = |constituency_MP6 = ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷ |parliament6 = New Zealand |term_start6 = 8 November 2008 |term_end6 = 8 March 2017 |successor6 = ರೇಮಂಡ್ ಹುಯೋ |birth_name = ಜೇಕಡಾ ಕೇಟೆ ಲಾರೆಲ್ ಅರ್ಡೆರ್ನ್ |birth_date = {{birth date and age|df=yes|1980|7|26}} |birth_place = ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ |death_date = |death_place = |party = ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿ |parents = ರಾಸ್ ಆರ್ಡರ್ನ್ {{small|(ತಂದೆ)}} |partner = ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಗೇಫೋರ್ಡ್ |alma_mater = ವೈಕಾಟೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ |website = {{url|jacinda.co.nz|Official website}} }} '''ಜಸಿಂಡಾ ಕೇಟ್ ಲಾರೆಲ್ ಅರ್ಡೆರ್ನ್''' (ಜನನ 26 ಜುಲೈ 1980) [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು 26 October 2017 ರಿಂದ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ನ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಅಧಿರಾಕರ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿದ್ದಾರೆ..ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ 1, 2017 ರಂದು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದದ್ದಾರೆ.2008 ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ 8, 2017 ರಿಂದ ಮೌಂಟ್ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ಗೆ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.nz/en-NZ/PB/Debates/Debates/5/c/4/49HansD_20081208_00000010-Members-Sworn.htm|title=New Zealand Hansard – Members Sworn (Volume:651;Page:2)|publisher=[[Parliament of New Zealand]]|access-date=2017-10-21|archive-date=2013-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130223070945/http://www.parliament.nz/en-NZ/PB/Debates/Debates/5/c/4/49HansD_20081208_00000010-Members-Sworn.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://2008.electionresults.govt.nz/ |title=Election results |access-date=21 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 |archive-date=22 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160922235320/http://2008.electionresults.govt.nz/ |url-status=dead }}</ref> ==ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ== *2001 ರಲ್ಲಿ ವೈಕಾಟೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಪದವೀಧರರಾದ ನಂತರ, ಅರ್ಡೆನ್ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಹೆಲೆನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="People - New Zealand Labour Party">{{cite web|url=http://labourparty.org.nz/people/|title=People – New Zealand Labour Party|access-date=2017-10-21|archive-date=2008-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20081223024509/http://labourparty.org.nz/people/|url-status=dead}}</ref> * [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿ]] ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಟೋನಿ ಬ್ಲೇರ್ರವರಿಗೆ ನೀತಿ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ *2008 ರಲ್ಲಿ ಸೋಶಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಯೂತ್ ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಚುನಾಯಿತರಾದರು.<ref name="auto4">{{cite web|last1=Kirk|first1=Stacey|title=Jacinda Ardern says she can handle it and her path to the top would suggest she's right|url=http://www.stuff.co.nz/dominion-post/news/politics/95327574/Jacinda-Ardern-says-shes-can-handle-it-and-her-path-to-the-top-would-suggest-shes-right|work=The Dominion Post|publisher=Stuff}}</ref> * ಆರ್ಡರ್ನ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಪಿ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಅವರು ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮೌಂಟ್ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಮತದಾರರ ಚುನಾವಣೆಗೆ 2017 ರ ಉಪಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಆನೆಟ್ ಕಿಂಗ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನಂತರ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಲೀಡರ್ ಆಗಿ ಅವರು ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ಚುನಾಯಿತರಾದರು. *2017 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 1 ರಂದು ಆರ್ಡರ್ನ್ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ನಾಯಕರಾದರು * *೨೦೧೭ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ, ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿ ತನ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಿಂತ ಮುಂದಿದೆ, ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಫಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ನಂತರ ಜಿಸಿಂಡಾ ಅರ್ಡೆರ್ನ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಲು (26 October 2017 ರಿಂದ) ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[:en:Electoral history of Jacinda Ardern|ಜಾಕಂಡಾ ಆರ್ಡರ್ನ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಇತಿಹಾಸ]] * [[:en:Politics of New Zealand|ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{commons category|Jacinda Ardern}} *[https://www.parliament.nz/en/mps-and-electorates/members-of-parliament/ardern-jacinda/ Jacinda Ardern's page on Parliament website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170802173743/https://www.parliament.nz/en/mps-and-electorates/members-of-parliament/ardern-jacinda/ |date=2017-08-02 }} *[http://inthehouse.co.nz/taxonomy/term/8 Appearances on Parliament TV] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110621092437/http://inthehouse.co.nz/taxonomy/term/8 |date=2011-06-21 }} *[http://jacinda.co.nz/ Jacinda Ardern's campaign website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170702033328/http://jacinda.co.nz/ |date=2017-07-02 }} *[http://www.labour.org.nz/jacindaardern Jacinda Ardern] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171022151625/http://www.labour.org.nz/jacindaardern |date=2017-10-22 }} at the [[New Zealand Labour Party]] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್]] b43hdpbg3rjd4dgrgicqol77qjegwv6 0 112464 1375445 1341032 2026-06-20T02:09:09Z Mahaveer Indra 34672 /* */ 1375445 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ಕರೂರ್ ವೈಶ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ | logo = Karur Vysya Bank.svg | type = [[:en:public company|ಸಾರ್ವಜನಿಕ]] | traded_as = {{BSE|590003}}<br />{{NSE|KARURVYSYA}} | industry = [[ಬ್ಯಾಂಕ್|ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್]]<br />[[:en:Financial service|ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳು]] | key_people = ಡಾ. ಮೀನಾ ಹೇಮಚಂದ್ರ <br />{{small|(ಅಧ್ಯಕ್ಷರು)}} <br /> ಶ್ರೀ ರಮೇಶ್ ಬಾಬು<br />(ಎಮ್‍ಡಿ & ಸಿಇಒ) | products = [[:en:Retail banking|ಚಿಲ್ಲರೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್]], [[:en:Commercial bank|ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್]], [[:en:Financial services|ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ವಿಮೆ]], [[:en:Investment banking|ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್]], [[:en:Mortgage loan|ಅಡಮಾನ ಸಾಲಗಳು]], [[:en:Private banking|ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್]], [[:en:Wealth management|ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ]], [[:en:Credit card|ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್]]ಗಳು | revenue = {{increase}}{{INRConvert|5443.41|c}} (೨೦೧೬)<ref name="BalSheet">[http://www.kvb.co.in/pdf/AR2015-16.pdf "Balance Sheet 31.03.2016"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180219153313/http://www.kvb.co.in/pdf/AR2015-16.pdf |date=2018-02-19 }}. kvb.co.in (9 June 2016).</ref> | operating_income = {{increase}} {{INRConvert|1235.42|c}} (೨೦೧೬)<ref name="BalSheet"/> | net_income = {{increase}} {{INRConvert|567.63|c}} (೨೦೧೬)<ref name="BalSheet"/> | assets = {{increase}}{{INRConvert|57663.72|c}} (೨೦೧೬)<ref name="BalSheet"/> | equity = | num_employees = ೭,೨೧೧ (೨೦೧೬)<ref name="BalSheet"/> | ratio = 11.79%<ref name="BalSheet"/> | foundation = ೧೯೧೬ | location = [[ಕರೂರ್]], [[ತಮಿಳುನಾಡು]] | homepage = {{Url|https://kvb.bank.in}} }} '''ಕರೂರ್ ವೈಶ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್''' ಎಂಬುದು ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಶುರುವಾಗಿ ೧೦೦ ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|date=2020-03-22|title=Karur Vysya Bank Contact Information, Head Office, Email ID|url=https://companycontactinformation.com/karur-vysya-bank-contact-information-head-office-email-id/|access-date=2020-11-22|website=Company Contact Information|language=en-US|archive-date=2021-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304194136/https://companycontactinformation.com/karur-vysya-bank-contact-information-head-office-email-id/|url-status=dead}}</ref> ಇದನ್ನು ೧೯೧೬ ರಲ್ಲಿ ಎಂ. ಎ. ವೆಂಕಟರಾಮ ಚೆಟ್ಟಿಯಾರ್ ಮತ್ತು ಅಥಿ ಕೃಷ್ಣ ಚೆಟ್ಟಿಯಾರ್ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಖಜಾನೆ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ / ಸಗಟು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆವಿಬಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್, ಕೃಷಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು [[:en:Non-Resident_Indian_and_person_of_Indian_origin|ಎನ್‌ಆರ್‌ಐ]] ಮತ್ತು ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳಿಗೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಸತಿ ಸಾಲಗಳು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲಗಳು, ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕೆವಿಬಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಾಲ, ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆ, ಮಲ್ಟಿಸಿಟಿ [[ಕರೆಂಟ್ ಅಕೌಂಟ್ ಡೆಫಿಸಿಟ್ (ಚಾಲ್ತಿ ಲೆಕ್ಕದ ಕೊರತೆ)|ಕರೆಂಟ್ ಅಕೌಂಟ್]] ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಮೆಯಂತಹ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆವಿಬಿ ಒದಗಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್ ಹಾರ್ವೆಸ್ಟರ್, ಗ್ರೀನ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಕೆವಿಬಿ ಹ್ಯಾಪಿ ಕಿಸಾನ್ ಸೇರಿವೆ. ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕೆವಿಬಿ ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ನಗದು, ಕೆವಿಬಿ ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಟರ್ಮ್ ಸಾಲ, ಕೆವಿಬಿ ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಬಿಲ್ ರಿಯಾಯಿತಿ ಮತ್ತು ಕೆವಿಬಿ [[:en:Ministry_of_Micro,_Small_and_Medium_Enterprises|ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ]] ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್‌ಬೈ ಟರ್ಮ್ ಸಾಲ ಮುಂತಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Credit-cards.jpg|thumb|'''ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್''']] ೩೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ೮೦೦ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ೧೬೫೦ ಎಟಿಎಂಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಕೆವಿಬಿ ಎಫ್‌ವೈ ೧೬ ರಲ್ಲಿ ಮರುಲೋಡ್ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು, ಕಿಸಾನ್ [[:en:Credit_card|ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌]]ಗಳು, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ [[:en:Passbook|ಪಾಸ್‌ಬುಕ್]] ಕಿಯೋಸ್ಕ್ಗಳು, ಇ-ಬುಕ್ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಫಾಸ್ಟ್ ಟ್ಯಾಗ್ ಮತ್ತು ಯುಪಿಐ ಆಧಾರಿತ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರ ವೇಳೆಗೆ ಒಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರ ಪ್ರಮಾಣ ೧,೦೦,೦೦೦+ ಕೋಟಿ ಆಗಿತ್ತು. ಕೆವಿಬಿ ಒಟ್ಟು {{INR|59075 ಕೋಟಿ}} ಠೇವಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ {{INR|107591 ಕೋಟಿ}} ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು {{INR|48516 ಕೋಟಿ}} ಮುಂಗಡಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web|title=Annual Report 2020|url=https://www.bseindia.com/bseplus/AnnualReport/590003/65548590003.pdf|access-date=2024-02-11|archive-date=2022-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20221024060532/https://www.bseindia.com/bseplus/AnnualReport/590003/65548590003.pdf|url-status=dead}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == [[File:Karur Vysya Bank - Mysore Branch.jpg|thumb|right|200px|[[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ [[ಮೈಸೂರು]]ನಲ್ಲಿರುವ ಕರೂರ್ ವೈಶ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆ<ref>https://www.justdial.com/Mysore/Karur-Vysya-Banks/nct-11982389</ref>]] ಕೆವಿಬಿ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ 'ದಿ ಕರೂರ್ ವೈಶ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್' ಅನ್ನು ಜುಲೈ ೨೫, ೧೯೧೬ ರಂದು ಶ್ರೀ ಎಂ.ಎ.ವೆಂಕಟರಾಮ ಚೆಟ್ಟಿಯಾರ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಅಥಿ ಕೃಷ್ಣ ಚೆಟ್ಟಿಯಾರ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿ]]ನ [[ಕರೂರ್]] ಪಟ್ಟಣದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿಕರು ಹಿಂದೆ ಬಳಸಲಾಗದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಂತೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ೧ ಲಕ್ಷ ಬಂಡವಾಳದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಆದರೆ ಸೇವೆಗಳು ಮಾರಾಟವಾದಂತೆ ಈ ಬಂಡವಾಳವು ಬೆಳೆದಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಅವಕಾಶಗಳ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ಕರೂರ್‌ನಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯಾ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೬೬೮ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಶ್ರೀ ಕೆ.ಕೆ. ಬಾಲು ಅವರನ್ನು ೨೭ ಜನವರಿ ೨೦೧೨ ರಂದು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಶತಮಾನೋತ್ಸವವನ್ನು ೧೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ ರಂದು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಶ್ರೀ.[[ಪ್ರಣಬ್ ಮುಖೆರ್ಜೀ|ಪ್ರಣಬ್ ಮುಖರ್ಜಿ]] ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. == ಶಾಖೆ ಮತ್ತು ಎಟಿಎಂ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ == [[ಚಿತ್ರ:KVB ATM, India (15403391184).jpg|thumb|'''ಎಟಿಎಂ''']] ಇದು ೮೦೦ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ೧೬೫೦ [[ಎಟಿಎಂ]]ಗಳ ಜಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ೧೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸುಮಾರು ೫೩೮ ನಗದು ಠೇವಣಿ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. == ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್ == ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಹಣವಿಲ್ಲದೆ [[ಆಸ್ಪತ್ರೆ]]ಗೆ ದಾಖಲು ಮಾಡಲು ಕೆವಿಬಿ ವಿಡಾಲ್ ಹೆಲ್ತ್ ಇನ್ಶುರೆನ್ಸ್ ಥರ್ಡ್-ಪಾರ್ಟಿ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ (ಟಿಪಿಎ) ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಕೆವಿಬಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಕೆವಿಬಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕ ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿಗಳಿಗೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಠೇವಣಿದಾರರು ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿಗಳಿಗಿಂತ ೯೦% [[:en:Overdraft|ಓವರ್‌ಡ್ರಾಫ್ಟ್]] ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು ಅಥವಾ ತುರ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಲು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕ ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿಗಳನ್ನು ಮೊದಲೇ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕ ಎಸ್‌ಬಿ ಖಾತೆ ಮತ್ತು ಟರ್ಮ್ ಠೇವಣಿಗಳನ್ನು ರೂ. ೧ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಟೆನರ್ ಹೊಂದಿರುವ ೧ ಲಕ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಕೆವಿಬಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್ ಪಡೆಯಬಹುದು. ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್]] * [[:en:List of banks in India|ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] * [[:en:Indian Financial System Code|ಭಾರತೀಯ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೋಡ್]] * [[:en:List of largest banks|ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[:en:List of companies of India|ಭಾರತದ ಕಂಪನಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ]] ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [http://www.kvb.co.in/ The official site of The Karur Vysya Bank Limited] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240117025223/https://www.kvb.co.in/ |date=2024-01-17 }} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Navbox |name = ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು |title = {{flagicon|ಭಾರತ}} [[:ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು|ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು]] | titlestyle = background:#ccf; | style = width:100%;border:1px solid #ccd2d9; | groupstyle = background:#ddf;width:10%; |liststyle = padding:0.25em 0; line-height:1.4em; <!--otherwise lists can appear to form continuous whole--> |group1 = ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ |list1 = [[ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] |group2 = ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು |list2 = {{nowrap begin}} [[ಅಲಹಾಬಾದ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಆಂಧ್ರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಫ್ ಬರೋಡಾ]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]]{{·w}} [[ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]{{·w}} [[ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ದೇನಾ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಇಂಡಿಯನ್ ಓವರಸೀಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಓರಿಯಂಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್]]{{·w}} [[ಪಂಜಾಬ್ ಆಂಡ್ ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಪಂಜಾಬ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಯುಕೋ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಯುನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]{{·w}} [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]{{·w}} [[ವಿಜಯಾ ಬ್ಯಾಂಕ್]] {{nowrap end}} |group3 = ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಮೂಹ |list3 = {{nowrap begin}} [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಬಿಕಾನೇರ್ ಆಂಡ್ ಜೈಪುರ್]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಹೈದರಾಬಾದ್]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮೈಸೂರು]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಪಟಿಯಾಲಾ]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಟ್ರ್ಯಾವಂಕೂರು]] {{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂದೋರ್]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರಾ]]{{nowrap end}} |group4 = [[ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು]] |list4 = {{nowrap begin}} [[ಆಕ್ಸಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ರಾಜಸ್ಥಾನ]]{{·w}} [[ಭಾರತ್ ಓವರಸೀಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸಿಟಿ ಯುನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಧನಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಗಣೇಶ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಕುರುಂದವಾಡ]]{{·w}} [[ಹೆಚ್ ಡಿ ಎಫ್ ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಇಂಡಸ್ ಇನ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಐಎನ್ ಜಿ ವೈಶ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಜಮ್ಮು ಅಂಡ್ ಕಾಶ್ಮೀರ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಕರ್ಣಾಟಕ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಕರೂರ್ ವೈಶ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಕೋಟಕ್ ಮಹಿಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ ವಿಲಾಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ನೈನಿತಾಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ರತ್ನಾಕರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ರೂಪೀ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸರಸ್ವತ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಎಸ್ ಬಿ ಐ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[South Indian ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ತಮಿಳುನಾಡು ಮರ್ಕೆಂಟೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಎಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] {{nowrap end}} |group5 = [[ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು]] |list5 = {{nowrap begin}} [[ABN AMRO]]{{·w}} [[ಅಬುಧಾಬಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[Antwerp Diamond ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·}} [[ಅರಬ್ ಬಾಂಗ್ಲದೇಶ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[Eka Cipta Widjaja|ಬ್ಯಾಂಕ್ International Indonesia]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕ]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ of Bahrain & Kuwait]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಸಿಲೋನ್]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ನೋವಾ ಸ್ಕೋಷಿಯ]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ of Tokyo Mitsubishi UFJ]]{{·w}} [[ಬಾರ್ಕ್ಲೇಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[Citiಬ್ಯಾಂಕ್ India]]{{·w}} [[ಹೆಚ್ ಎಸ್ ಬಿ ಸಿ ]]{{·w}} [[ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್]]{{·w}}[[Deutsche ಬ್ಯಾಂಕ್]] {{·w}} [[ರಾಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್]] {{nowrap end}} |group6 = [[ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು]] |list6 = {{nowrap begin}} [[South Malabar Gramin ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[North Malabar Gramin ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಪ್ರಗತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಶ್ರೇಯಸ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್]] {{nowrap end}} |group7 = [[ಆರ್ಥಿಕ ಸೇವೆಗಳು]] |list7 = {{nowrap begin}} [[Real Time Gross Settlement|Real Time Gross Settlement(RTGS) ]]{{·w}} [[National Electronic Fund Transfer|National Electronic Fund Transfer (NEFT)]]{{·w}} [[Structured Financial Messaging System|Structured Financial Messaging System (SFMS)]]{{·w}} [[CashTree]]{{·w}} [[Cashnet]]{{·w}} [[Automated teller machine|Automated Teller Machine (ATM)]] {{nowrap end}} }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] bhnsxoktig3nlfu3o5dtneg6xzqvjcj 0 136921 1375470 1350498 2026-06-20T06:51:24Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375470 wikitext text/x-wiki {{Infobox book|name=ದಿ ಮರ್ಡರ್ ಆಫ್ ರೋಜರ್ ಅಕ್ರಾಯ್ಡ್|genre=[[ಅಪರಾಧ ಕಾದಂಬರಿ]]|isbn=|pages=312 (ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ)|release_date=ಜೂನ್ 1926|series=|title_orig=|language=[[ಆಂಗ್ಲ]]|country=[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್]]|author=[[ಅಗಾಥಾ ಕ್ರಿಸ್ಟಿ]]|translator=}} '''''ದಿ ಮರ್ಡರ್ ಆಫ್ ರೋಜರ್ ಅಕ್ರಾಯ್ಡ್''' (ರೋಜರ್ ಅಕ್ರೋಯ್ಡ್ ನ ಕೊಲೆ)'' ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬರಹಗಾರ್ತಿ [[ಅಗಾಥಾ ಕ್ರಿಸ್ಟೀ|ಅಗಾಥಾ ಕ್ರಿಸ್ಟಿ]] ಅವರ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಜೂನ್ 1926 ರಲ್ಲಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ]]ನಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಕಾಲಿನ್ಸ್, ಸನ್ಸ್ <ref name="Cat">{{Cite book|title=The English Catalogue of Books|publisher=Kraus Reprint Corporation|year=1979|volume=XII, A-L|page=317}}</ref> ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಡಾಡ್, ಮೀಡ್ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref name="Marcum">{{Cite web|url=http://home.insightbb.com/~jsmarcum/agatha20.htm|title=The Classic Years 1920s|last=Marcum|first=J S|date=May 2007|website=An American Tribute to Agatha Christie|access-date=1 April 2009|archive-date=20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220920171256/http://home.insightbb.com/~jsmarcum/agatha20.htm|url-status=dead}}</ref> ಹರ್ಕ್ಯುಲ್ ಪೊಯೊರೊಟ್ ಪ್ರಮುಖ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಮೂರನೆಯ ಕಾದಂಬರಿ ಇದು. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ಅದರ ಮೊದಲ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲೆ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.<ref name="Observer1926">{{Cite news|title=Review|date=30 May 1926|publisher=The Observer|page=10}}</ref><ref name="Scotsman1926">{{Cite news|title=Review|date=22 July 1926|publisher=The Scotsman|page=2}}</ref> ಇದು ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯವರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ <ref name="CWA1990">{{Cite book|title=The [[Hatchards]] Crime Companion. 100 Top Crime Novels Selected by the Crime Writers' Association|year=1990|isbn=0-904030-02-4|editor-last=Moody|editor-first=Susan|editor-link=Susan Moody|location=London}}</ref><ref name="MWA1995">{{Cite book|title=The [[Random House#Crown Publishing Group|Crown]] Crime Companion. The Top 100 Mystery Novels of All Time Selected by the Mystery Writers of America|last=Penzler, Otto|year=1995|isbn=0-517-88115-2|editor-last=Mickey Friedman|location=New York|author-link=Otto Penzler}}</ref> ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ,<ref name="Times1926">{{Cite news|title=Review|date=10 June 1926|publisher=The Times Literary Supplement|page=397}}</ref><ref name="Goddard2018">{{Cite book|title=Agatha Christie's Golden Age: An Analysis of Poirot's Golden Age Puzzles|last=Goddard|first=John|publisher=Stylish Eye Press|year=2018|isbn=978-1-999612016|pages=34–35, 95–101}}</ref> ಇದರ ನವೀನ ತಿರುವು ಅಂತ್ಯವು ಪ್ರಕಾರದ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. 2013 ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಪರಾಧ ಬರಹಗಾರರ ಸಂಘವು ಇದನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಪರಾಧ ಕಾದಂಬರಿ ಎಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="CWA">{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/news/agatha-christies-the-murder-of-roger-ackroyd-voted-best-crime-novel-ever-8923395.html|title=Agatha Christie's The Murder of Roger Ackroyd voted best crime novel ever|last=Brown|first=Jonathan|date=5 November 2013|work=The Independent|access-date=16 September 2015}}</ref> 21 ನೇ ಶತಮಾನದ ಯುಕೆ ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮುದ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿರುವ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯ ಕಿರು ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಇದನ್ನು ಅವಳ ಮೇರುಕೃತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ   == ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು == * ಅಧಿಕೃತ ಅಗಾಥಾ ಕ್ರಿಸ್ಟಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ [http://www.agathachristie.com/stories/the-murder-of-roger-ackroyd ''ದಿ ಮರ್ಡರ್ ಆಫ್ ರೋಜರ್ ಅಕ್ರಾಯ್ಡ್''] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪತ್ತೆದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] f0miriwlu7yitwo1z8r6m4bhdpds1c1 0 143101 1375478 1350963 2026-06-20T08:18:49Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375478 wikitext text/x-wiki {{Short description|Indian physicist (1906–1993)}} {{Use Indian English|date=December 2015}} {{Use dmy dates|date=November 2018}} {{Infobox scientist |image=Daulat Singh Kothari 2011 stamp of India.jpg |image_size = 240px |caption= ೨೦೧೧ ರ ಭಾರತದ ಅಂಚೆಚೀಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಠಾರಿ |birth_date=೬ ಜುಲೈ ೧೯೦೬ |birth_place=ಉದೈಪುರ,ರಾಜಸ್ಥಾನ,ಭಾರತ |death_date=೪ ಫ಼ೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೩ |death_place=ದೆಹಲಿ,ಭಾರತ }} '''ದೌಲತ್ ಸಿಂಗ್ ಕೊಠಾರಿ''' (೬ ಜುಲೈ ೧೯೦೬-೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೩) ಯವರು ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ.<ref name="web.archive.org">https://web.archive.org/web/20160304032451/http://www.vigyanprasar.gov.in/scientists/dkothari.htm</ref> ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ== ಡಿ.ಎಸ್. ಕೊಠಾರಿ ಅವರು [[ಜುಲೈ]] ೬, ೧೯೦೬ ರಂದು ರಜಪೂತಾನದ [[:en:Kingdom of Mewar|ಉದೈಪುರದ]] [[:en:Rajputana Agency|ರಜಪೂತನತದಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು.<ref name="web.archive.org"/> ಇವರು ಒಬ್ಬ ಜೈನ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯರ ಮಗ.<ref>https://www.insaindia.res.in/BM/BM21_9901.pdf</ref> ಅವರ ತಂದೆ ೧೯೧೮ ರ ಪ್ಲೇಗ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ನಂತರ ಕೊಠಾರಿಯವರನ್ನು ಅವರ ತಾಯಿ ಬೆಳೆಸಿದರು.ಅವರು ಉದಯಪುರ ಮತ್ತು ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಮತ್ತು ಮೇಘನಾದ್ ಸಹಾ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ೧೯೨೮ ರಲ್ಲಿ [[:en:University of Allahabad|ಅಲಹಾಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ]] [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ|ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ]] ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರ ಪಿಎಚ್‌ಡಿಗಾಗಿ, ಕೊಠಾರಿ ಅವರು [[:en:Ernest Rutherford|ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ರುದರ್‌ಫೋರ್ಡ್]] ಅವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ [[ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ]] ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಇವರನ್ನು ಮೇಘನಾದ್ ಸಹಾ ಅವರು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ್ದರು. ==ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರಾಗಿ ಪಾತ್ರ== [[ಭಾರತ|ಭಾರತಕ್ಕೆ]] ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಅವರು ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ೧೯೩೪ ರಿಂದ ೧೯೬೧ ರವರೆಗೆ ಓದುಗ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಮತ್ತು [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]] ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ವಿವಿಧ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೧೯೪೮ ರಿಂದ ೧೯೬೧ ರ ವರೆಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ೧೯೬೧ ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅನುದಾನ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೯೭೩ ರವರೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೧೯೬೪-೬೬ ರ ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು, ಇದು ಕೊಠಾರಿ ಆಯೋಗ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಆಧುನೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಆಯೋಗವಾಗಿದೆ.<ref>http://mohitpuri.pbworks.com/w/page/11465802/Indian%20Education%20Commission%201964-66</ref> ಡಾ. ಡಿ ಎಸ್ ಕೊಠಾರಿ <ref name="ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು">{{Cite web |url=https://vigyanprasar.gov.in/kothari-daulat-singh/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=7 ಆಗಸ್ಟ್ 2022 |archive-date=7 ಆಗಸ್ಟ್ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220807063057/https://vigyanprasar.gov.in/kothari-daulat-singh/ |url-status=dead }}</ref> (ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ ಮತ್ತು ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ), [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ]] [[ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ (ಭಾರತ)|ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ]] ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರ. ಭಾರತದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ವಿಜ್ಞಾನದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಡಿ.ಆರ್.ಡಿ.ಒ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳ ಸ್ಥಾಪಕರು ಅಂದರೆ ನೌಕಾಪಡೆ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ (ನಂತರ ನೌಕಾಪಡೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಮೆಟಲರ್ಜಿಕಲ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು), ಮುಂಬೈ, ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಭೌತಿಕ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ಕೊಚ್ಚಿ, ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ, ದೆಹಲಿ, ಘನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ದೆಹಲಿ, ರಕ್ಷಣಾ ಆಹಾರ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ಮೈಸೂರು, ರಕ್ಷಣಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಹೈದರಾಬಾದ್, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಗುಂಪು, ದೆಹಲಿ,ತಾಂತ್ರಿಕ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ,ಚಂಡೀಗಢ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯುಜಿಸಿ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಸಿಇಆರ್‌ಟಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಡಿ. ಎಸ್. ಕೊಠಾರಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ. ಡಿ ಎಸ್ ಕೊಠಾರಿ ಮತ್ತು ಡಾ. ಪಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕೆಟ್ ಅವರು [[ಪರಮಾಣು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ|ಪರಮಾಣು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ]] ಪಿತಾಮಹ ಲಾರ್ಡ್ ಅರ್ನ್ಸ್ಟ್ ರುದರ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಶ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ<ref>https://www.diat.ac.in/</ref> ಶಿಕ್ಷಣ<ref>https://www.ugc.ac.in/pdfnews/1181594_revised-DSKPDF.pdf</ref> ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ==ಸಾಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು== ಕೊಠಾರಿ ಅವರು ೧೯೬೩ ರಲ್ಲಿ [[:en:Indian Science Congress Association|ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ]] ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ವಿಜ್ಞಾನ]] ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಥರ್ಮೋಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅವರ ವೈಟ್ ಡ್ವಾರ್ಫ್ ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಅವರಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref name="ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು"/> ಅವರಿಗೆ ೧೯೬೨ ರಲ್ಲಿ [[ಪದ್ಮಭೂಷಣ]] ಮತ್ತು ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ [[ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ|ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣವನ್ನು]] ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf</ref> ಅವರನ್ನು [[ಅಲಹಾಬಾದ್‌|ಅಲಹಾಬಾದ್]] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಘದಿಂದ ''ಹೆಮ್ಮೆಯ ಹಿಂದಿನ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು'' ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://auaa.in/?page_id=31 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=7 ಜುಲೈ 2012 |archive-date=20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220920163717/http://auaa.in/?page_id=31 |url-status=dead }}</ref> ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಅಂಚೆಚೀಟಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಅವರಿಗೆ ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಹಿಂದಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯವು [[:en:Atmaram Award|ಆತ್ಮರಾಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]] ನೀಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=https://khsindia.org/india/en/awards/award-categories/atmaram-award.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=7 ಆಗಸ್ಟ್ 2022 |archive-date=7 ಆಗಸ್ಟ್ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220807063918/https://khsindia.org/india/en/awards/award-categories/atmaram-award.html |url-status=dead }}</ref> ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ (ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಂಪಸ್) ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪುರುಷರ ವಸತಿನಿಲಯಗಳಲ್ಲೊಂದು ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] mr1drmobimi3dhn37s4lougn6cordrz 0 146296 1375481 1372046 2026-06-20T09:32:46Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375481 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu leader | name = ಶ್ರೀ ನ್ರ‍ಸಿಂಹ ಸರಸ್ವತಿ <br> नृसिंह सरस्वती | image = Datta Paduka Mandir 01.jpg | caption = | father = ಮಾಧವ | mother = ಅಂಬಾಭವಾನಿ | birth_date = ೧೩೭೮ ಸಿ‍ಇ | birth_place = ಕಾರಂಜ ಲಾಡ್, ಬಹುಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು<br />{{small|(ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], ಭಾರತ)}} | birth_name = ನರಹರಿ | full_name = | death_date = ೨೮ ಜನವರಿ ೧೪೫೯ ಸಿ‍ಇ (ವಯಸ್ಸು ೮೧) ಸಮಾಧಿ (ನಿಜಾನಂದಗಮನ) | death_place =ಶ್ರೀಶೈಲದ ಹತ್ತಿರ ಕರ್ದಳಿ ವನ, [[ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]<br />{{small|(ಪ್ರಸ್ತುತ[[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]], ಭಾರತ)}} | guru = | philosophy = [[ಅದ್ವೈತ]],ಗುರುಚರಿತ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ | religion = [[ಹಿಂದು]] }} '''ನರಸಿಂಹ ಸರಸ್ವತಿ''' (೧೩೭೮-೧೪೫೯) ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ (ಸಂಪ್ರದಾಯ) ಭಾರತೀಯ [[ಗುರು]].<ref>''Shri Dattatreya Dnyankosh'' by Dr. P. N. Joshi (Shri Dattateya Dnyankosh Prakashan, Pune, 2000)</ref> ಶ್ರೀ ಗುರುಚರಿತ್ರೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು ಶ್ರೀಪಾದ ಶ್ರೀ ವಲ್ಲಭರ ನಂತರ ''[[ಕಲಿಯುಗ|ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ]]'' [[ದತ್ತಾತ್ರೇಯ|ದತ್ತಾತ್ರೇಯನ]] ಎರಡನೇ ಅವತಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.sreedattavaibhavam.org/sree-nrusimha-saraswati-swamy|title=Sree Nrusimha Saraswati Swamy &#124; Sree Datta Vaibhavam|access-date=2022-10-29|archive-date=2020-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200703191719/http://www.sreedattavaibhavam.org/sree-nrusimha-saraswati-swamy/|url-status=dead}}</ref>   == ಜೀವನ == ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ಸರಸ್ವತಿ ೧೩೭೮ ರಿಂದ ೧೪೫೯ ರವರೆಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು (ಶಕ ೧೩೦೦ ರಿಂದ ಶಾಕ ೧೩೮೦).<ref>''Shri Narasimha Saraswati'' (Karanja) page with [http://www.gurumandir.org/gurucharitra.html Shri Guru Charitra.]</ref> ಸರಸ್ವತಿಯವರು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ|ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ]] [[ವಿದರ್ಭ]] ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ವಾಶಿಮ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾರಂಜಾಪುರ, ಆಧುನಿಕ ಲಾಡ್-ಕರಂಜಾ (ಕಾರಂಜಾ) ದಲ್ಲಿ [[ದೇಶಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು|ದೇಶಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]] ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.gurumandir.org/|title=Gurumandir Temple}}</ref> ಅವನ ತಂದೆ (ಮಾಧವ) ಮತ್ತು ಅವನ ತಾಯಿ (ಅಂಬಾ-ಭವಾನಿ) ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಕಾಳೆ ಎಂಬ ಉಪನಾಮದೊಂದಿಗೆ ನರಹರಿ ಅಥವಾ ಶಾಲಿಗ್ರಾಮದೇವ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು. [[ಚಿತ್ರ:SriPada_Sri_vallabha.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/SriPada_Sri_vallabha.jpg/220px-SriPada_Sri_vallabha.jpg|thumb| ಮೊದಲ ಅವತಾರ - ಶ್ರೀಪಾದ ಶ್ರೀವಲ್ಲಭ]] [[ಚಿತ್ರ:Sri_Nrusinh_Saraswati.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/47/Sri_Nrusinh_Saraswati.jpg/220px-Sri_Nrusinh_Saraswati.jpg|thumb| ಇದು ಶ್ರೀ ನೃಸಿಂಹ ಸರಸ್ವತಿಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ]] ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು [[ದತ್ತಾತ್ರೇಯ|ದತ್ತಾತ್ರೇಯರ]] ಎರಡನೇ ಅವತಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಅವತಾರ ಶ್ರೀಪಾದ ಶ್ರೀವಲ್ಲಭರು, ಅಂಬಾ ಭವಾನಿಗೆ ಅವರ ಆಶೀರ್ವಾದದಂತೆ, ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಪಾದ ಶ್ರೀವಲ್ಲಭರು ಅವಳನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಶಿವಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ ಅವನು ಅವಳ ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ''[[ಕಲಿಯುಗ|ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ]]'' ಸನಾತ ಧರ್ಮವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಲು ನರಸಿಂಹ ಸರಸ್ವತಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಈ ನಿದರ್ಶನವನ್ನು ಅಧ್ಯಾಯ ೫ ರಿಂದ ಅಧ್ಯಾಯ ೧೨ ರವರೆಗೆ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥವಾದ ಗುರು ಚರಿತ್ರೆ <ref>{{Cite web|url=https://www.scribd.com/doc/140448614/Shri-GuruCharitra-English|title=Shri GuruCharitra (English) {{!}} Guru {{!}} Shiva|website=Scribd|language=en|access-date=2019-12-09}}</ref> ನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Karanja_Guru_Mandir.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Karanja_Guru_Mandir.jpg/220px-Karanja_Guru_Mandir.jpg|thumb| ಗುರು ಮಂದಿರ ಕಾರಂಜಾ - ಜನ್ಮಸ್ಥಳ]] ನರಸಿಂಹ ಸರಸ್ವತಿ ಶಾಂತ ಮಗು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಅವನ ಮಾತಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅವನ ಹೆತ್ತವರು ಚಿಂತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸರಸ್ವತಿ ತನ್ನ ''[[ಉಪನಯನ]]'' ಅಥವಾ ''ಮುಂಜಿ'' (ಪವಿತ್ರ ದಾರ ಸಮಾರಂಭ) ನಂತರ ಮಾತನಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೈ ಸನ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮುಂಜಾನೆಯ ನಂತರ ವೇದಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ತುಂಬಾ ಮೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಹಿರಿಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಕಲಿಯಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ನರಸಿಂಹ ಸರಸ್ವತಿಯವರು ೧೩೮೬ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ೮ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಮನೆಯನ್ನು ತೊರೆದು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಶಿಗೆ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಸರಸ್ವತಿಯವರಿಂದ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ [[ಸಂನ್ಯಾಸ|ಸನ್ಯಾಸ]] ಪಡೆದರು. ಅವರ ಹೆಸರಿನ ಎರಡನೇ ಭಾಗವು ಈ ಗುರುಗಳಿಂದ ಬಂದಿತು. ಅವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ಸರಸ್ವತಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು. (ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಹೆಸರು. ) ಸನ್ಯಾಸಿಯಾದ ನಂತರ, ನರಸಿಂಹ ಸರಸ್ವತಿಯವರು ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ೩೦ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾರಂಜಾಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಮೊದಲು ಹಲವಾರು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ೨೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ [[ಗಾಣಗಾಪುರ|ಗಾಣಗಾಪುರದಲ್ಲಿ]] (ಗಾಣಗಾಪುರ) <ref>{{Cite web|url=http://www.dattapeetham.com/india/tours/2005/ganagapur/ganagapur.html|title=Ganagapur|publisher=|access-date=18 September 2014|archive-date=12 ನವೆಂಬರ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131112223816/http://www.dattapeetham.com/india/tours/2005/ganagapur/ganagapur.html|url-status=dead}}</ref> (ಈಗ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ) ನೆಲೆಸುವ ಮೊದಲು ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.swamisamarth.com/swamicharitra/swamicharitra.html|title=Shri Guru Charitra.|publisher=|access-date=18 September 2014|archive-date=19 ನವೆಂಬರ್ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141119120844/http://www.swamisamarth.com/swamicharitra/swamicharitra.html|url-status=dead}}</ref> ತನ್ನ ಜೀವನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ನರಸಿಂಹ ಸರಸ್ವತಿ [[ಬೀದರ|ಬೀದರ್‌ನ]] [[ಮುಸ್ಲಿಮ್|ಮುಸ್ಲಿಂ]] ರಾಜ (ಸುಲ್ತಾನ್) ರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಬಹುಶಃ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದವನು [[ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು|ಬಹಮನಿ]] ಸುಲ್ತಾನರ 'ಅಲಾ-ಉದ್-ದಿನ್ ಅಹಮದ್ ಶಾ'.<ref>{{Cite web|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/19385/|title=Marathi Vishwakosh (मराठी विश्वकोश)|access-date=2022-10-29|archive-date=2022-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20221019173545/https://vishwakosh.marathi.gov.in/19385/|url-status=dead}}</ref> ಆ ಅವತಾರದ ಅವರ ಕರ್ಮವು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಕಾರಣ, ಅವರು [[ಸಮಾಧಿ|ಸಮಾಧಿಯನ್ನು]] ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಅವರು ಕದಳಿ (ಶ್ರೀಶೈಲಂ ಬಳಿಯ ಕದಳಿ ವನ) ಕಾಡಿಗೆ ಹೊರಟರು. ಸರಸ್ವತಿ ೧೪೫೯ ರಲ್ಲಿ ೩೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ''ನಿಜಾನಂದಗಮನ'' (निजानंदगमन) ರೀತಿಯ [[ಸಮಾಧಿ|ಸಮಾಧಿಯನ್ನು]] ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.<ref>''Akkalkot Niwasi Shree Swami Samarth (Shri Narasimha Saraswati)'' Complete Biography</ref> === ಕಾಲಗಣನೆ === ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ಸರಸ್ವತಿಯ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ''ಶ್ರೀ ಗುರುಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ'' ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ಘಟನೆಗಳ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನ ವಿವರಣೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಭವನೀಯ ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref> ''Bharatiya Itihas Sanshodhan Mandal'' trimonthly 9.4 (''Gurucharitratil Aitihasik Mahiti'', J. S. Karandikar) pp.6-16; Maharashtramahodayacha Purvaranga: N.S.K. Gadre, pp.68</ref> * ಶಾ. ೧೩೦೦ (೧೩೭೮ ಸಿ‍ಇ): ಜನನ ಕರಂಜಾ, ವಾಶಿಮ್ ಜಿಲ್ಲೆ, [[ವಿದರ್ಭ]] ಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ * ಶಾ. ೧೩೦೭ (೧೩೮೫ ಸಿ‍ಇ): [[ಉಪನಯನ]] * ಶಾ. ೧೩೦೮ (೧೩೮೬ ಸಿ‍ಇ): ಮನೆ ಬಿಟ್ಟರು * ಶಾ. ೧೩೧೦ (೧೩೮೮ ಸಿ‍ಇ): [[ಸಂನ್ಯಾಸ|ಸನ್ಯಾಸ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು]] * ಶಾ. ೧೩೩೮ (೧೪೧೬ ಸಿ‍ಇ): ಕಾರಂಜಾದಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದರು * ಶಾ. ೧೩೪೦ (೧೪೧೮ ಸಿ‍ಇ): ಗೌತಮಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು * ಶಾ. ೧೩೪೨ (೧೪೨೦ ಸಿ‍ಇ): ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಬೀಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪರಲಿ-ವೈಜನಾಥದಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದರು * ಶಾ. ೧೩೪೩ (೧೪೨೧ ಸಿ‍ಇ): ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ [[ಸಾಂಗ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಸಾಂಗ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ]] ಔದುಂಬರದಲ್ಲಿ ( ಭಿಲವಾಡಿ ಬಳಿ) ತಂಗಿದ್ದರು * ಶಾ. ೧೩೪೪-೧೩೫೬ (೧೪೨೨-೧೪೩೪ ಸಿ‍ಇ): ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೊಲ್ಲಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನರಸೋಬಾ ವಾಡಿ (ನರಸಿಂಹಪುರ ) ನಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದರು * ಶಾ. ೧೩೫೭-೧೩೮೦ (೧೪೩೫-೧೪೫೮ ಸಿ‍ಇ): ಕರ್ನಾಟಕದ [[ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ]] ಗಾಣಗಾಪುರದಲ್ಲಿ ೨೩ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇದ್ದರು * ಶಾ. ೧೩೮೦ (೨೮ ಜನವರಿ ೧೪೫೯ ಸಿ‍ಇ): ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕರ್ನೂಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಶ್ರೀಶೈಲ|ಶ್ರೀಶೈಲಂನಲ್ಲಿರುವ]] ಕಾರ್ಡಲಿ ವನದಲ್ಲಿ ನಿಜಾನಂದಗಮನ್ === ಬೋಧನೆಗಳು === ಸರಸ್ವತಿಯವರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಜೀವನವು ಹಳೆಯ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಮೋಕ್ಷ|ಮೋಕ್ಷವನ್ನು]] ಸಾಧಿಸಲು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕಲಿಸಿದರು. ಅವರ ಶಿಷ್ಯರು ಈ ದಿನಚರಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.<ref>''Shri Narasimha (Nrusimha) Saraswati'' (Karanja) page with [http://www.gurumandir.org/gurumaharaj.html Brief life history of Shri Gurumaharaj.]</ref> === ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ === ಸರಸ್ವತಿ ಗಂಗಾಧರ್ ಅವರು ಬರೆದ ''ಶ್ರೀ ಗುರುಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ'' ಸರಸ್ವತಿಯ ಜೀವನದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref>''Shri GuruCharitra'' (Sri Gurucharitra) (new, abbreviated version) [http://www.rasik.com/cgi_bin/display_online_book.cgi?bookId=ob8&lang=marathi online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181216031255/https://www.rasik.com/cgi_bin/display_online_book.cgi?bookId=ob8&lang=marathi |date=2018-12-16 }}</ref><ref>''Shri GuruCharitra'' (Sri GuruCharitra) [http://www.saidarbar.org/glory/glory4.htm see point 2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060206041745/http://www.saidarbar.org/glory/glory4.htm |date=2006-02-06 }} on this page to see the difference between modern and old Shri Guru-Charitra</ref><ref>[http://divyajanani.org/saibharadwaja/books/SreeGuruCharitra/Introduction.html Sree Guru Charitra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160429125546/http://www.divyajanani.org/saibharadwaja/books/SreeGuruCharitra/Introduction.html |date=2016-04-29 }} Complete online book in English by Acharya Ekkirala Bharadwaja.</ref> == ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು == === ಗುರು ಸಂಪ್ರದಾಯ === ಸರಸ್ವತಿ [[ಶೃಂಗೇರಿ]] ಮಠದ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಬಂದವರು. ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀ [[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಆದಿಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು]] ಈ ಮಠವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಶ್ರೀ ಗುರು ಚರಿತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಗುರು-ವಂಶವು ಈ ರೀತಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ: ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮದೇವ - ಶಂಕರ - ವಿಷ್ಣು - ಬ್ರಹ್ಮ - ವಸಿಷ್ಠ - ಶಕ್ತಿ - ಪರಾಶರ - ವ್ಯಾಸ - ಶುಕ - ಗೌಡಪಾದಾಚಾರ್ಯ - ಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯ - ಶ್ರೀ [[ಆದಿ ಶಂಕರ|ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ]] - ವಿಶ್ವರೂಪಾಚಾರ್ಯ - ಜ್ಞಾನಗಿರಿ - ಸಿಧಗಿರಿ - ಈಶ್ವರತೀರ್ಥತೀರ್ಥ - ಈಶ್ವರತೀರ್ಥತೀರ್ಥ ವಿದ್ಯಾತೀರ್ಥ - ಶಿವತೀರ್ಥ - ಭಾರತಿ - ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯ - ವಿದ್ಯಾತೀರ್ಥ ಸರಸ್ವತಿ - ಮಲಯಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ - ದೇವತೀರ್ಥ ಸರಸ್ವತಿ - ಯಾದವೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತಿ - ಕೃಷ್ಣ ಸರಸ್ವತಿ - ನರಸಿಂಹ ಸರಸ್ವತಿ. === ಶಿಷ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ === ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ಸರಸ್ವತಿಗೆ ಹಲವಾರು ಶಿಷ್ಯರಿದ್ದರು. ಅವರೆಂದರೆ: * [[ಪ್ರಯಾಗ್ ರಾಜ್|ಪ್ರಯಾಗದಿಂದ]] ಶ್ರೀ ಮಾಧವ ಸರಸ್ವತಿ * ಬಾಲ-ಸರಸ್ವತಿ * ಕೃಷ್ಣ ಸರಸ್ವತಿ * ಉಪೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತಿ * ಸದಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ * ಜ್ಞಾನಜ್ಯೋತಿ ಸರಸ್ವತಿ * ಸಿದ್ಧ ಸರಸ್ವತಿ * [http://www.dattadevasthan.org/ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಸರಸ್ವತಿ] ಸಿದ್ಧ ಸರಸ್ವತಿ ಪ್ರಾಯಶಃ [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ''ಗುರುಚರಿತ್ರದ'' ಮೂಲ ಲೇಖಕರು, ನಂತರ ಇದನ್ನು ಶ್ರೀ ಸರಸ್ವತಿ ಗಂಗಾಧರ್ ಅವರು [[ಮರಾಠಿ|ಮರಾಠಿಗೆ]] ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಪರಂಪರೆ == ಅವರು ಜನಿಸಿದ ಸರಸ್ವತಿಯ ಮನೆ ಕಾರಂಜಾದಲ್ಲಿದೆ. ಮನೆಯು ಈಗ ಮೂಲ ಆಕಾರದಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಉಳಿದಿವೆ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿದೆ.<ref>''Shri Gurumandir Sansthan, Karanja - Birthplace of Shri Nrusimha (Narasimha) Saraswati Swami Maharaj [http://www.gurumandir.org - Home Page of Gurumandir - a Lord Dattatreya Temple]''</ref> === ಅಂತಿಮ ಶಿಷ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ === ಸರಸ್ವತಿಯ ಅಂತಿಮ ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆ ಹೀಗಿದೆ: ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ಸರಸ್ವತಿ - ಮಾಧವೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತಿ - ಅಮೃತೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತಿ (ಅಮೃತಾನಂದ) - ಗಗನೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತಿ - ಮಾಧವೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತಿ (ಮಾಧವ ಸರಸ್ವತಿ). ಮಾಧವ ಸರಸ್ವತಿಯ ನಂತರ, ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಎರಡು ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಯಿತು: * ಏಕನಾಥ್ - ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ - ಬ್ರಹ್ಮದಾಸ್ * ವಿಠ್ಠಲ್ ಸರಸ್ವತಿ - ಅಂಬಿಕಾ ಸರಸ್ವತಿ - ಅಮೃತ್ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.sreedattavaibhavam.org/sree-nrusimha-saraswati/ ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150215005907/http://www.sreedattavaibhavam.org/sree-nrusimha-saraswati/ |date=2015-02-15 }} * http://saibharadwaja.org/books/srigurucharitra/readbook.aspx?book=43&chapter=0 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200703112430/http://saibharadwaja.org/books/srigurucharitra/readbook.aspx?book=43&chapter=0 |date=2020-07-03 }} <nowiki> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]]</nowiki> [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] emuc6grfsk2hb1mzp6idilekakc6gvj 0 147663 1375409 1372898 2026-06-19T12:19:38Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375409 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" ! colspan="2" class="infobox-above" style="background-color: #CEDEFF;" |ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿ |- class="mw-file-description" href="./File:Chalakudy_River_bank_on_a_summer_sunrise.jpg" | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Chalakudy_River_bank_on_a_summer_sunrise.jpg|250x250px]]<div class="infobox-caption">ಬೇಸಿಗೆಯ ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಚಾಲಕುಡಿ ದಂಡೆ</div> |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Chalakudy_River_Basin_Map.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption"> ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ನಕ್ಷೆ</div> |- data-file-height="2856" data-file-type="bitmap" data-file-width="4961" decoding="async" height="127" resource="./File:Chalakudy_River_Basin_Map.jpg" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Chalakudy_River_Basin_Map.jpg/220px-Chalakudy_River_Basin_Map.jpg" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Chalakudy_River_Basin_Map.jpg/330px-Chalakudy_River_Basin_Map.jpg 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Chalakudy_River_Basin_Map.jpg/440px-Chalakudy_River_Basin_Map.jpg 2x" width="220" ! class="infobox-label" scope="row" | ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆಸರು | class="infobox-data nickname" | <span title="Malayalam-language text"><span lang="ml">ಚಾಲಕುಟಿ ನದಿ</span></span>&nbsp;<span class="languageicon" style="font-size:100%; font-weight:normal"> ([[ಮಲಯಾಳಂ]]) </span> |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color: #CEDEFF;" | ಸ್ಥಳ |- style="padding: 0 0.6em 0.2em 0.6em;line-height: 1.2em;" ! class="infobox-label" scope="row" | ದೇಶ | class="infobox-data" | [[ಭಾರತ]] |- style="padding: 0 0.6em 0.2em 0.6em;line-height: 1.2em;" ! class="infobox-label" scope="row" | ರಾಜ್ಯ | class="infobox-data" | [[ಕೇರಳ]], [[ತಮಿಳುನಾಡು]] |- style="padding: 0 0.6em 0.2em 0.6em;line-height: 1.2em;" ! class="infobox-label" scope="row" | ನಗರ | class="infobox-data" | ಚಾಲಕುಡಿ ಪಟ್ಟಣ |- class="infobox-label" scope="row" |- style="display:none;" | colspan="2" class="infobox-full-data" | |} '''ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿ''' ಅಥವಾ '''ಚಾಲಕುಡಿ ಪೂಝಾ''' [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಐದನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ನದಿಯು ಕೇರಳದ ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಯು [[ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿ|ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿಯ]] ಉಪನದಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನದಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ. ನದಿಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ವಸಾಹತುವಾದ ಚಾಲಕುಡಿ ಪಟ್ಟಣದ ದಡದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವುದರಿಂದ ನದಿಯು ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಸೀಮಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಲೇವಾರಿಯಿಂದಾಗಿ ಇದು ಬಹುಶಃ [[ರಾಜ್ಯ|ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ]] ಅತ್ಯಂತ ಮಾಲಿನ್ಯರಹಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ನದಿಯಾಗಿದೆ. ೨೦೧೮ ರ ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://dyuthi.cusat.ac.in/xmlui/bitstream/handle/purl/98/Dyuthi-T0237.pdf|title=Studies on the nature and chemistry of sediments and water of Periyar and Chalakudy Rivers, Kerala, India by Maya K.|archive-url=https://web.archive.org/web/20170705052926/https://dyuthi.cusat.ac.in/xmlui/bitstream/handle/purl/98/Dyuthi-T0237.pdf|archive-date=5 July 2017|access-date=2005-03-01}}</ref> == ಮೂಲ == ಈ ನದಿಯು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] [[ಆನೈಮಲೈ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ|ಆನೈಮಲೈ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಇದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] [[ಪರಾಂಬಿಕುಲಂ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯ|ಪರಾಂಬಿಕುಲಂ]], ಕುರಿಯಾರ್ಕುಟ್ಟಿ, ಶೋಲಾಯರ್, ಕರಪರ ಮತ್ತು ಅನಕಾಯಂನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. == ರಿಪಾರಿಯನ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗ == [[ಚಿತ್ರ:The_Manjakoori_(Sun_Catfish)_from_the_Chalakudy_River,_Kerala.jpg|left|thumb| ಸನ್ ಕ್ಯಾಟ್‌ಫಿಶ್ ಅನ್ನು ಮಂಜಕೂರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ( ಹೊರಬಗ್ರಸ್ ಬ್ರಾಚಿಸೋಮ ) ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.]] ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಯು [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಕೆಲವೇ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಗಣನೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಲಾಶಯಗಳಿಂದ ಮುಳುಗುವಿಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>Amitha Bachan K.H. and Devika M.A. 2020. Impact of Dams on Riparian Vegetation: A case study in the Chalakkudy River, Western Ghats, India. Journal of Aquatic Biology & Fisheries (8) 7-13. http://keralamarinelife.in/Journals/Vol8-S/2-Bachan&Devika.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220222114028/http://keralamarinelife.in/Journals/Vol8-S/2-Bachan%26Devika.pdf |date=2022-02-22 }}</ref> ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಫಿಶ್ ಜೆನೆಟಿಕ್ ರಿಸೋರ್ಸಸ್ [[ಲಕ್ನೋ|ಲಕ್ನೋದ]] ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಯು ಬಹುಶಃ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ಮೀನಿನ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ನದಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಕಾಡುಗಳು ೫೮.೫ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪೆರಿಂಗಲ್‌ಕುತ್‌ನಿಂದ ೧೦.೫ ಕಿಮೀ ಕೆಳಗೆ ೧೦ ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಗಲದ ದಟ್ಟವಾದ ನದಿಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ೨೬.೪ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶವು ವಜಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪಗಳು ದಟ್ಟವಾದ ನದಿಯ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2004/09/07/stories/2004090708430400.htm|title=Riparian vegetation under threat|date=2004-09-07|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20040927072600/http://www.hindu.com/2004/09/07/stories/2004090708430400.htm|archive-date=2004-09-27|access-date=2012-08-02}}</ref> ಈ ಪ್ರದೇಶದ ನದಿ ತೀರದ ಕಾಡುಗಳು ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಅರೆ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಜಾತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ನದಿಯ ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾದ ೩೧೯ ಜಾತಿಯ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೨೪ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ]] ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ೧೦ ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಸ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.<ref>Amitha Bachan K.H. riparian flora of the Chalakkudy River basin and Its Ecological Significance. PhD Thesis. University of Calicut, Kerala</ref> == ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ == [[ಚಿತ್ರ:Chalakudy_River_anticipating_the_monsoons.jpg|thumb|ಮಳೆಗಾಲದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿ]] ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಯು ಕೇರಳದ ೧೫೨ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ೯೮ ಜಾತಿಯ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮೀನುಗಳನ್ನು <ref name="Raghavan" /> ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ತನ್ನ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="Ajithkumar1999">Ajithkumar, C.R., K.R. Devi, and K.R. Thomas (1999). ''Fish fauna, abundance and distribution in Chalakudy river system, Kerala.'' Journal of the Bombay Natural.</ref> ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ೩೫ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ೧೬ ಜಾತಿಗಳು, ಅಥವಾ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ೪ ಜಾತಿಗಳು ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಮೀನು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ವಿವೇಚನಾರಹಿತ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಮಿತಿಮೀರಿದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಮಾಲಿನ್ಯ, ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಜಾತಿಗಳು.<ref name="Raghavan">Raghavan, R., G. Prasad, P. H. Anvar Ali, B. Pereira (2008). ''Fish fauna of Chalakudy River, part of Western Ghats biodiversity hotspot, Kerala, India: patterns of distribution, threats and conservation needs.'' Biodiversity and Conservation 17(13): 3119-3131</ref> [[ಲಕ್ನೋ|ಲಕ್ನೋದಲ್ಲಿರುವ]] ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಫಿಶ್ ಜೆನೆಟಿಕ್ ರಿಸೋರ್ಸಸ್‌ನ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಚಾಲಕುಡಿಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾದ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತದ ಮೀನು ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಶ್ರೀಮಂತ ನದಿಯಾಗಿರಬಹುದು.<ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/life-and-style/travel/article2656330.ece|title=The seven faces of a river|website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20120129015638/http://www.thehindu.com/life-and-style/travel/article2656330.ece|archive-date=29 January 2012|access-date=2011-11-24}}</ref> ನದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೀನು ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚು ಜಾತಿಯ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬವೆಂದರೆ ಸೈಪ್ರಿನಿಡ್ಸ್, ನಂತರ ಬ್ಯಾಗ್ರಿಡ್ ಬೆಕ್ಕುಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಲೋಚ್‌ಗಳು.<ref name="Raghavan" /> ಇತರರಲ್ಲಿ, ಹೊರಬಗ್ರಸ್ ನಿಗ್ರಿಕೊಲ್ಲಾರಿಸ್ ಮತ್ತು ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಯ ಚಾಲಕುಡಿಯನ್ಸಿಸ್ ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿವೆ.. == ಜಲಪಾತಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:The_View_of_the_sunrise_over_the_Chalakudy_River_from_Vettilapara_Bridge.jpg|thumb|ವೆಟ್ಟಿಲಪಾರ ಸೇತುವೆಯಿಂದ ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯೋದಯ]] ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಲಪಾತಗಳಾದ ಅತಿರಪಿಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತ ಮತ್ತು ವಜಚಲ್ ಜಲಪಾತಗಳು ಈ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಯ ಮೇಲಿನ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳೆಂದರೆ ಶೋಲಾಯರ್ ಹೈಡ್ರೋ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂಗಲ್ಕುಟ್ಟು ಹೈಡ್ರೋ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಗಳಾಗಿವೆ. ನೀರಾವರಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ತುಂಬೂರ್ಮೂಜಿ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಈ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಂಜಲಿ, ಉತ್ತರ ಪರವೂರ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಎಲೆಂತಿಕಾರದ ಬಳಿ [[ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿ|ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ]] ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್ ಹಿನ್ನೀರನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅಜೆಕೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಪರಾಂಬಿಕುಲಂ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಅದರ ನಾಲ್ಕು ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಪರಾಂಬಿಕುಲಂ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://puzhakal0.tripod.com/river.html|title=About the Rivers of Kerala|access-date=2006-11-02|archive-date=2012-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20120716182531/http://puzhakal0.tripod.com/river.html|url-status=dead}}</ref> == ೨೦೧೮ ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಹ == ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ೧೬ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ ರಂದು ಪ್ರವಾಹವು ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಾನ್ಸೂನ್ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ೧೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ ರ ಮುಂಜಾನೆಯಿಂದ ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಹವು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ನದಿಯ ಸನಿಹದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ತೊರೆಗಳು, ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ನದಿಯು ತನ್ನ ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸದ ಮೂಲಕ ರಚಿಸಲಾದ ವಕ್ರರೇಖೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ನದಿಯ ೫ಕಿಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಪಟ್ಟಣಗಳು ​​ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳು ಜಲಾವೃತಗೊಂಡವು. ಇದು ಚಾಲಕುಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಮಾನದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹವಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಇದನ್ನು ೩ನೇ ಹಂತದ ವಿಪತ್ತು ಅಥವಾ "ತೀವ್ರ ಸ್ವಭಾವದ ವಿಪತ್ತು" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ೧೯೨೪ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ೯೯ ರ ಮಹಾ ಪ್ರವಾಹದ ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹವಾಗಿದೆ. == ಪ್ರವಾಹದ ನಂತರ == [[ಚಿತ್ರ:Chalakudy_river_after_the_floods_in_2018.jpg|thumb|೨೦೧೮ ರ ಪ್ರವಾಹದ ನಂತರ ನದಿ ದಂಡೆಗಳು]] ಪ್ರವಾಹದ ನಂತರದ ಪರಿಣಾಮವು ತುಂಬಾ ತೀವ್ರವಾಗಿತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ನದಿಯ ಮುಖಕ್ಕೆ ನದಿಮಾರ್ಗದ ಒಟ್ಟಾರೆ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಪ್ರಬಲವಾದ ಪ್ರವಾಹದಿಂದಾಗಿ ನದಿ ದಡಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೊಸ ದಂಡೆಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದವು. ಮಾರ್ಗದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಬೃಹತ್ ಮರಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು ಅದರ ಹರಿವಿನ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೇತುವೆಗಳ ಮೇಲೆ ಠೇವಣಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವೆಟ್ಟಿಲಪಾರ ಸೇತುವೆಯಂತಹ ನೀರಿನ ಬಲದಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ರಸ್ತೆ ಸೇತುವೆಗಳು ಕೆಲವು ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಮೀನು ಪ್ರಭೇದಗಳು ತಮ್ಮ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ನದಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಡಿಸಲು, ಅರಾಪೈಮಾ, ಅರೋವಾನಾ, [[ಪಿರಾನಾ ಮೀನುಗಳು|ಪಿರಾನ್ಹಾ]], ಅಲಿಗೇಟರ್ ಗಾರ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲವರ್‌ಹಾರ್ನ್ ಸಿಚ್ಲಿಡ್ ಮುಂತಾದ ನೂರಾರು ಬಗೆಯ ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಹತ್ತಿರದ ಮೀನು ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ವಿದೇಶಿ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/offbeat/invasive-fishes-aplenty-in-rivers-pose-threat-to-local-fish-breeds-flood-1.3103847|title=Invasive Fishes in Kerala|access-date=2020-03-07|archive-date=2020-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20201029234051/https://english.mathrubhumi.com/news/offbeat/invasive-fishes-aplenty-in-rivers-pose-threat-to-local-fish-breeds-flood-1.3103847|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರವಾಹದ ನಂತರ, ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ೬೫ಕೆಜಿಯ ಅರಾಪೈಮಾ ವನ್ನು ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಯಿಂದ ಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಇದು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಮೀನಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://india.mongabay.com/2019/08/enormous-alien-fish-spotted-in-keralas-rivers-after-the-2018-floods|title=Arapaima Fish in Kerala|date=16 August 2019|access-date=2020-03-07}}</ref> == ದೃಶ್ಯ ಪರಂಪರೆ == [[ಚಿತ್ರ:The_panoramic_view_of_the_monsoon_clouds_over_the_Chalakudy_River.jpg|center|thumb|800x800px| ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಯ ಮೇಲಿನ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮೋಡಗಳ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Chalakudy River}} * {{Cite web|url=http://puzhakal0.tripod.com/river.html|title=Infobox facts|website=All Kerala River Protection Council|access-date=30 January 2006|archive-date=16 ಜುಲೈ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120716182531/http://puzhakal0.tripod.com/river.html|url-status=dead}} * [https://web.archive.org/web/20070927230737/http://krpcds.org/report/sunny%20george.pdf Study of rivers in Kerala] * [https://web.archive.org/web/20081015183333/http://www.chalakudyriver.org/ Chalakudy River Protection Forum] * [https://web.archive.org/web/20080117214641/http://www.salimalifoundation.org/cpss.html Chalakudy Puzha Samrakshana Samithi] * [https://web.archive.org/web/20120910181213/http://www.tehelka.com/story_main34.asp?filename=Ne220907DAM.asp Dam Has Kerala Greens Up In Arms, Sep 22, 2007, ''Tehelka Magazine''] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] lhqqr2n4r2nj4oeol0ypabii4epzeb5 0 152565 1375482 1351473 2026-06-20T09:45:04Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375482 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | headercolor = | name = ನವಜೀತ್ ಧಿಲ್ಲೋನ್ | image = | image_size = <!--Only for images narrower than 220 pixels.--> | caption = | birth_name = | fullname = ನವಜೀತ್ ಕೌರ್ ಧಿಲ್ಲೋನ್ | nickname = | nationality = ಭಾರತೀಯರು | residence = | birth_date = {{birth date and age|1995|03|06|df=yes}} | birth_place = [[ಅಮೃತಸರ]], ಭಾರತ<ref name=CWG>[https://results.gc2018.com/en/athletics/athlete-profile-n6068795-navjeet-dhillon.htm Navjeet Dhillon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180413043614/https://results.gc2018.com/en/athletics/athlete-profile-n6068795-navjeet-dhillon.htm |date=2018-04-13 }}. GC2018. Retrieved 2018-04-15.</ref> | death_date = | death_place = | height = | weight = | website = <!-- {{URL|www.example.com}} --> | country = ಭಾರತ | sport = ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ | event = ಚಕ್ರ ಎಸೆತ | collegeteam = | club = | team = | turnedpro = | coach = | retired = | coaching = | worlds = | regionals = | nationals = | olympics = | paralympics = | highestranking = | pb = ಚಕ್ರ ಎಸೆತ: ೫೯.೧೮ ಮೀ (೨೦೧೮) | medaltemplates = {{Medal|Country|{{IND}}}} {{Medal|Sport|ಮಹಿಳೆಯರ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್}} {{Medal|Competition|ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್}} {{Medal|Bronze|೨೦೧೮ ಗೋಲ್ಡ್ ಕೋಸ್ಟ್|ಚಕ್ರ ಎಸೆತ}} }} '''ನವಜೀತ್ ಕೌರ್ ಧಿಲ್ಲೋನ್''' (ಜನನ ೬ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೫) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ್ ಅಥ್ಲೀಟ್ ಆಗಿದ್ದು ಇವರು ಚಕ್ರ ಎಸೆತಗಾರರಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಡಿಸ್ಕಸ್ ಥ್ರೋ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ೪೧೬೫ ಒಟ್ಟಾರೆ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಯಾಂಕವು ೪೬ ಆಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Navjeet Kaur DHILLON {{!}} Profile {{!}} iaaf.org |url=https://www.iaaf.org/athletes/india/navjeet-kaur-dhillon-264704 |access-date=2019-07-27 |website=www.iaaf.org}}</ref> ಅವರು ೨೦೧೮ ರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ, ಅಂತಿಮ ೫೭.೪೩ ಮೀ ಎಸೆತದೊಂದಿಗೆ ಕಂಚಿನ ಪದಕ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಜೂನಿಯರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಎರಡನೇ ಭಾರತೀಯರಾದರು. ಅವರು ೫೯.೧೮ ರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವ ಜೂನಿಯರ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ನ ಕಂಚಿನ ಪದಕಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ನಗದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಧಿಲ್ಲೋನ್ ಅವರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಾಯಬೇಕಾಯಿತು. ಅವರು ಪಂಜಾಬ್ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಉದ್ಯೋಗದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web |date=2018-04-13 |title=CWG 2018: Amritsar athlete Navjeet Dhillon wins bronze in discus throw |url=https://indianexpress.com/article/sports/commonwealth-games/cwg-2018-amritsar-athlete-navjeet-dhillon-wins-bronze-in-discuss-throw-5135504/ |access-date=2019-07-27 |website=The Indian Express |language=en-IN}}</ref> ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |title=Navjeet Kaur Dhillon |url=https://olympic.ind.in/athlete/navjeet-kaur-dhillon |access-date=2019-07-27 |website=olympic.ind.in |archive-date=2019-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190727073434/https://olympic.ind.in/athlete/navjeet-kaur-dhillon |url-status=dead }}</ref> ಜೂನ್ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಡೋಪಿಂಗ್ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ನಂತರ, ಅವರನ್ನು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |date=August 28, 2022 |title=Top discus thrower Navjeet Dhillon banned for 3 years for failing dope test |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/athletics/top-discus-thrower-navjeet-dhillon-banned-for-3-years-for-failing-dope-test/articleshow/93829148.cms |access-date=2022-10-12 |website=The Times of India |language=en}}</ref> == ವೃತ್ತಿ == [[ಅಮೃತಸರ|ಅಮೃತಸರದಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದ ಧಿಲ್ಲೋನ್ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಚಕ್ರ ಎಸೆತದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜೂನಿಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಅವರು ೨೦೧೧ ರ ವಿಶ್ವ ಯುವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚೊಚ್ಚಲ ಅರ್ಹತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದರು. <ref name="IAAF">[https://www.iaaf.org/athletes/india/navjeet-kaur-dhillon-264704 Navjeet Dhillon]. IAAF. Retrieved 2018-04-15.</ref>೨೦೧೧ ರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಯೂತ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪದಕವನ್ನು (ಕಂಚಿನ) ಗೆದ್ದರು. <ref>[https://web.archive.org/web/20130831123539/http://www.wjah.co.uk/wojc/COYG/COYG2011.html Commonwealth Youth Games 2011]. World Junior Athletics History (archived). Retrieved on 2014-08-16.</ref> ಧಿಲ್ಲೋನ್ ೨೦೧೨ ರ ಭಾರತೀಯ ಜೂನಿಯರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಟ್‌ಪುಟ್ / ಡಿಸ್ಕಸ್ ಡಬಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು. ೨೦೧೨ ರ ಏಷ್ಯನ್ ಜೂನಿಯರ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕವನ್ನು ಪಡೆದರು. <ref>Krishnan, Ram. Murali (2012-06-13). [http://www.iaaf.org/news/news/ashraf-steals-the-show-in-asian-juniors-with Ashraf steals the show in Asian Juniors with 80.85m world junior hammer lead]. IAAF. Retrieved on 2018-04-15.</ref> ೨೦೧೩ರ ಏಷ್ಯನ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಟ್‌ಪುಟ್ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಕಸ್ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಧಿಲ್ಲೋನ್ ೨೦೧೩ ರ ಸೀಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೀನಿಯರ್ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. <ref name="IAAF"/> ೨೦೧೪ ರ ಏಷ್ಯನ್ ಜೂನಿಯರ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಯಸ್ಸಿನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪದಕಗಳು ಬಂದವು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಾಟ್‌ಪುಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಕಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. <ref>[http://163.17.55.13/taipei2014/score_query.php?action=sub_all&htm=21&ItNo=&grp_num=200&grp_name=%A8k%A4l&cate=tf&ID= 16th Asian Junior Athletics Championships Men Results] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181118095155/http://163.17.55.13/taipei2014/score_query.php?action=sub_all&htm=21&ItNo=&grp_num=200&grp_name=%A8k%A4l&cate=tf&ID= |date=2018-11-18 }}. Taipei2014. Retrieved on 2014-07-13.</ref> ಅವರು ೨೦೧೪ ರ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಜೂನಿಯರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ೫೬.೩೬ ರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಕ್ರ ಎಸೆತದೊಂದಿಗೆ ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಪಡೆದು ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದರು. ೨೦೧೪ ಮತ್ತು ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಕಸ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಧಿಲ್ಲೋನ್ ರವರು ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವರು ಹಿರಿಯರ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಸೇರಿದರು, ಜೊತೆಗೆ ೨೦೧೫ ರ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಶಾಟ್‌ಪುಟ್ ಹಾಗೂ ಚಕ್ರ ಎಸೆತ ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೫ ರ ಏಷ್ಯನ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನ ಡಿಸ್ಕಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಅವರು ೨೦೧೬ ಮತ್ತು ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಅವರು ಆ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಟ್‌ಪುಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಿಸ್ಕಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಆಗಿದ್ದರು. <ref name="IAAF"/> ಧಿಲ್ಲೋನ್ ೨೦೧೮ ರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಕ್ರ ಎಸೆತದಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು - ಇದು ಅವರ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪದಕ. <ref>{{Cite web |date=12 April 2018 |title=CWG 2018: Seema Punia wins silver, Navjeet Dhillon claims bronze in discus throw |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/commonwealth-games/cwg-2018-seema-punia-wins-silver-navjeet-dhillon-claims-bronze-in-discus-throw/articleshow/63732164.cms |access-date=13 April 2018 |website=[[The Times of India]]}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Navjeet Dhillon |url=https://results.gc2018.com/en/athletics/athlete-profile-n6068795-navjeet-dhillon.htm |access-date=13 April 2018 |publisher=2018 Commonwealth Games |archive-date=13 ಏಪ್ರಿಲ್ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180413043614/https://results.gc2018.com/en/athletics/athlete-profile-n6068795-navjeet-dhillon.htm |url-status=dead }}</ref> ==ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು== * ಇಂಡಿಯಾ ಓಪನ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ** ಚಕ್ರ ಎಸೆತ: ೨೦೧೪, ೨೦೧೫ ** ಗುಂಡು ಎಸೆತ: ೨೦೧೬, ೨೦೧೭ * ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಟಗಳು ** ಗುಂಡು ಎಸೆತ: [[2014-15ರ-ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|೨೦೧೫]] ** ಚಕ್ರ ಎಸೆತ: [[2014-15ರ-ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|೨೦೧೫]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <references group="" responsive="1"></references> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://worldathletics.org/athletes/_/14282905 Navjeet Kaur Dhillon at World Athletics] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ]] s1cbbxrh5fe9lkpkbydw3zhew7s4uj8 0 156081 1375457 1350085 2026-06-20T05:23:10Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375457 wikitext text/x-wiki [[ತ್ರಿಪುರ]] ರಾಜ್ಯವು ಅದರ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ತ್ರಿಪುರಾ ಅನೇಕ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬುಡಕಟ್ಟು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ [[ನೃತ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ಸಂಗೀತ]] ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.ತ್ರಿಪುರಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜಾನಪದ ಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿದೆ.ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತ್ರಿಪುರಾ ರಾಜ್ಯದ ಅನೇಕ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name=tripura>{{citeweb|url=https://www.tripuraonline.in/about/profile/culture|title=culture of tripura|publisher=tripuraonline.in|accessdate=2024-02-15|archive-date=2020-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200927095032/https://www.tripuraonline.in/about/profile/culture|url-status=dead}}</ref> ==ಬಿಜು ನೃತ್ಯ( Bizu Dance)== ತ್ರಿಪುರಾದ ಚಕ್ಮಾ ಸಮುದಾಯದವರು ಬಿಜು ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಇದು ಈ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ನೃತ್ಯವಾಗಿದೆ.ಬಿಜು ಬಂಗಾಳಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ (ಪಂಚಾಂಗ ಅಥವಾ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್) ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.ಬಿಜು ನೃತ್ಯವನ್ನು ಜನಪದ ವಾದ್ಯಗಳಾದ ಧೋಲ್, ಬಾಜಿ, ಹೆಂಗ್ರಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಧುಲಕ್/ಧೋಲಕ್‌ಗಳ ಲಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=tripura/>ಈ ಜನಪ್ರಿಯ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವು ಚಕ್ಮಾ ಸಮುದಾಯದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಬಿಜ್ಜು ಎಂದರೆ 'ಚೈತ್ರ-ಸಂಕ್ರಾಂತಿ'.ಮುಂಬರುವ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಲು ಮತ್ತು ಹೊಸ ವರ್ಷವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ಚಕ್ಮಾಗಳು ಹಾಡುವುದು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವುದು ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ.ಖೇಂಗ್-ಗರಾಂಗ್', 'ಧುಕುಕ್' ಮತ್ತು ಕೊಳಲು (ಪಿಲ್ನಾಗ್ರೋವಿ/ವೇಣು) ಎಂಬ ವಾದ್ಯದ ಲಯಬದ್ಧವಾದ ನುಡಿಸುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ನೃತ್ಯವು ಸುಂದರವಾಗಿ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.ಚಕ್ಮಾ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಕೂದಲು ಮತ್ತು ಲೋಹದ ಆಭರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name=Bizhu> {{citeweb|url= https://tripura.gov.in/folk-dances|title=Folk dances|publisher= tripura.gov.in |accessdate=2024-02-15}}</ref> ==ಲೆಬಾಂಗ್ ಬೂಮಣಿ ನೃತ್ಯ(Lebang Boomani Dance)== ಲೆಬಾಂಗ್ ನೃತ್ಯವು ತ್ರಿಪುರಾದಲ್ಲಿ ಸುಗ್ಗಿಯ ಹಬ್ಬವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಮಾನ್ಸೂನ್ ಋತುವಿನ ಮೊದಲು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಗಾರರು ಲೆಬಾಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕೆಲವು ವರ್ಣರಂಜಿತ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ.ಪುರುಷ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ಬಿದಿರಿನ ಚಿಪ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ತಮ್ಮ ಕೈಗಳನ್ನು ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.<ref name=tripura/>ಗರಿಯಾ ಉತ್ಸವ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ತ್ರಿಪುರಾದ ಜನರು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದು ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾರೆ.ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, 'ಲೆಬಾಂಗ್' ಎಂಬ ಆಕರ್ಷಕ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಕೀಟಗಳು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರುಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತವೆ.ಕೀಟಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಭೇಟಿಯು ಬುಡಕಟ್ಟು ಯುವಕರನ್ನು ಉಲ್ಲಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.ಪುರುಷರು-ಜನಪದರು ತಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಿದಿರಿನ ಚಿಪ್‌ಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಲಯಬದ್ಧ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು 'ಲೆಬಾಂಗ್' ಎಂಬ ಈ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಓಡುತ್ತಾರೆ.ಬಿದಿರಿನ ಚಿಪ್ಸ್ ಮಾಡುವ ಶಬ್ದದ ಲಯವು ಕೀಟಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಅಡಗುತಾಣಗಳಿಂದ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.ಮತ್ತು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ.ref name=Bizhu/>ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಜೀವನವು ಪಡು ಕೃಷಿಯ ಸುತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜೀವನವು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಆಳವಾಗಿ ತೂರಿಕೊಂಡಿತು.ಎರಡೂ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತ್ರಿಪುರಾ ಜಾನಪದವು ಬಿದಿರಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಖಂಬ್, ಕೊಳಲು, ಸರಿಂದಾ, ಬಿದಿರು ಮತ್ತು ಬಿದಿರಿನ ಸಿಂಬಲ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಲೆಬಾಂಗ್‌ನಂತಹ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.ತ್ರಿಪುರಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಸರಪಳಿ, ಬೆಳ್ಳಿ ಬಳೆ, ಕಂಚಿನ ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಮೂಗಿನ ಉಂಗುರಗಳಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಆಭರಣವಾಗಿ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref name=Bizhu/> ==ಗರಿಯಾ ನೃತ್ಯ(Garia Dance)== ಗರಿಯಾ ಉತ್ತಮ ಸುಗ್ಗಿಯ ದೇವರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಗರಿಯಾ ನೃತ್ಯವು ಸುಗ್ಗಿಯ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.ಬೀಜಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟ ನಂತರ ಗರಿಯಾ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನರು ಉತ್ತಮ ಬೆಳೆಗಾಗಿ ಬೆಳೆಗಳ ದೇವರನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name=tripura/>ತ್ರಿಪುರಾದ ಜನರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಜುಮ್ (ಪೋಡು ಕೃಷಿ) ಕೃಷಿಯ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ.ಜುಂ/ಪೋಡುಗಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಏನಿದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಸುಟ್ಟು, ಬಿತ್ತನೆಯು ಏಪ್ರಿಲ್ ಮಧ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಅವರು ತೃಪ್ತಿಕರ, ಸಮೃದ್ಧ ಫಸಲುಗಾಗಿ 'ಗರಿಯಾ' ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.ಗರಿಯಾ ಪೂಜೆ ಆಚರಣೆಗಳು ಒಂದು ವಾರ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಏಳು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ದೇವತೆಯನ್ನು ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಮನರಂಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name=Bizhu/> ==ಹಾಯ್ ಹಕ್ ನೃತ್ಯ(Hai Hak Dance)== ಹೈ ಹಕ್ ನೃತ್ಯವನ್ನು ತ್ರಿಪುರಾದ ಹಲಂ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ.ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಜುಂ/ಪೋಡು ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೃತ್ಯವಾಗಿದೆ.ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಋತುವಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ಆದಿವಾಸಿಗಳು ಹೈ ಹಕ್ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳ ಟ್ಯೂನ್‌ಗಳಿಗೆ ಹಾಯ್ ಹಕ್ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name=tripura/>ಈ ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳಂತೆ, ಹಾಲಂ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಜೀವನವೂ ಪೋಡು(ಝುಂ) ಕೃಷಿಯ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ.ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೈ-ಹಕ್ ನೃತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆನಂದದಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಇದು ಉತ್ತಮ ಸೌಂದರ್ಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೃತ್ಯವೂ ಆಗಿದೆ.ನೃತ್ಯದ ಲಯವು ದೂರದ ಗತಕಾಲದಿಂದ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.<ref name=Bizhu/> ==ಜುಮ್ ನೃತ್ಯ(Jhum Dance)== ಒಂದು ಕ್ಷಣ ದುಡಿಮೆಯನ್ನು ಮರೆಯಲು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಜುಮ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ನೃತ್ಯವು ಜನರ ಜೀವನ ಶೈಲಿ, ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಜನರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲು ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ನೃತ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=tripura/>ಝುಮ್ ಪ್ರಚಂಡ ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಕೃಷಿಕರು ತಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ.ನೃತ್ಯವು ಅವರ ಜೀವನ ವಿಧಾನ, ಕೃಷಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ‘ಕೆಲಸದ ಹಾಡು’ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ದುಡಿಯಲು ಪ್ರೇರಣೆ. ==ಸಂಗ್ರಾಯ್ (ಮೊಗ್) ನೃತ್ಯ(Sangrai(Mog) Dance)== ಸಂಗ್ರಾಯ್ ನೃತ್ಯ ಸಮಾರಂಭವು ತ್ರಿಪುರಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ.ಈ ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೋಗ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಯುವಕರು ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಿಂದ ತೆರಳಿ ಪವಿತ್ರವಾದ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಮರವನ್ನು (ಕಲ್ಪತರು) ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ..ಈ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=tripura/>ಬಂಗಾಳಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದ ಚೈತ್ರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಂಗ್ರಾಯ್ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಮೋಗ್ ಸಮುದಾಯದ ಜನರು ಸಂಗ್ರಾಯ್ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರು ಹೊಸ ವರ್ಷವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹಬ್ಬದ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name=Bizhu/>ಸಮಾರಂಭವು ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ನೀರನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಪಾತ್ರೆ/ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಒಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜದ ಹಿರಿಯರು ಈ ನೀರಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಗ್ರಾಮದ ಮನೆಗಳ ಬಾಗಿಲುಗಳಿಗೆ ಗಂಧದ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹೊದಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ಮನೆಯ ಮೇಲೆ ಹಸಿರು ತೆಂಗಿನ ನೀರನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಹಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ 'ಬೋಧಿ ವೃಕ್ಷ'ದ ಬೇರುಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಖೌಯಾಂಗ್‌ನ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=indian/> ==ಹೊಜಗಿರಿ ನೃತ್ಯ (Hozagiri Dance)== [[file:Hojagiri.JPG|thumb|250px|ಹೊಜಗಿರಿ ನೃತ್ಯಗಾರರು]] ರಿಯಾಂಗ್ ಸಮುದಾಯದ ಮಹಿಳೆಯರು ಹೋಜಗಿರಿ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಸ ಸುಗ್ಗಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜನರು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಸ ಸುಗ್ಗಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜನರು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.ಹೋಜಗಿರಿಯು ಸಮತೋಲನ, ಸಮರ್ಪಣೆ ಮತ್ತು ಕೈಚಳಕದ ನೃತ್ಯವಾಗಿದೆ.ನರ್ತಕಿಯು ತನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬಾಟಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದಾಳೆ. ಬೆಳಗಿದ ದೀಪವನ್ನು ಬಾಟಲಿಯ ಮೇಲೆ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ನರ್ತಕರು ಬಾಟಲಿ ಮತ್ತು ದೀಪಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ತಮ್ಮ ಕೆಳಗಿನ ದೇಹಗಳನ್ನು ಲಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಬಾಗಿ ಮತ್ತು ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name=tripura/>ನೃತ್ಯದ ವಿಷಯವು ಇತರ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಂತೆಯೇ ಇದ್ದರೂ, ರಿಯಾಂಗ್ ಸಮುದಾಯದ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವು ಇತರರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.ತೋಳುಗಳ ಚಲನೆ ಅಥವಾ ದೇಹದ ಮೇಲಿನ ಭಾಗವು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಆದರೆ ಅವರ ಸೊಂಟದಿಂದ ಪಾದದವರೆಗೆ ಚಲನೆಯು ಅದ್ಭುತವಾದ ಅಲೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆಯ ಮೇಲೆ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬಾಟಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲೆ ಬೆಳಗಿದ ದೀಪದೊಂದಿಗೆ ನಿಂತು, ರಿಯಾಂಗ್ ಬೆಲ್ಲೆ ತನ್ನ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಲಯಬದ್ಧವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ, ನೃತ್ಯವು ನೋಡುಗರನ್ನು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.ರಿಯಾಂಗ್‌ಗಳು ಬಿದಿರು ಮತ್ತು ಬಿದಿರಿನ ಚಪ್ಪಾಳೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಖಂಬ್, ಕೊಳಲು/ಕೊಳಲು ಮುಂತಾದ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.ರಿಯಾಂಗ್ ಮಹಿಳೆಯರು ಕಪ್ಪು ಪಚ್ರಾ ಮತ್ತು ರಿಯಾವನ್ನು ಧರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.ರಿಯಾಂಗ್ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಣ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಂಗುರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ,ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹದ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ.ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ನಾಣ್ಯಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಉಂಗುರಗಳಂತಹ ಉಂಗುರಗಳನ್ನೂ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಲೋಹದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆಭರಣವಾಗಿ ಧರಿಸಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. <ref name=Bizhu/> ==ಗಲಾಮುಚಮೋ ನೃತ್ಯ(Galamuchamo Dance)== ಇದನ್ನು ಸುಗ್ಗಿಯ ಋತುವಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮ ಸುಗ್ಗಿಗಾಗಿ ದೇವರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದ ಅರ್ಪಿಸಲು ಗಾಲಾಮುಚಮೊ ನೃತ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ನೃತ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಗಾರರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name=tripura/>ಈ ನೃತ್ಯವು ತ್ರಿಪುರಾ ಜನ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ನೃತ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸಮುದಾಯವು ಉತ್ತಮ ಫಸಲುಗಾಗಿ ದೇವರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.ಗಲಾಮುಚಮೊ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ನೃತ್ಯಗಾರರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೃತ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನುಡಿಸುವ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳು ತ್ರಿಪುರದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ.<ref name=indian>{{citeweb|url= https://www.ezcc-india.org/tripura.php|title= tripura|publisher= ezcc-india.org|accessdate= 2024-02-15|archive-date= 2025-02-23|archive-url= https://web.archive.org/web/20250223001340/https://www.ezcc-india.org/tripura.php|url-status= dead}}</ref> ==ಚೆರಾವ್ಲಂ ನೃತ್ಯ(Cherawlam Dance)== ಚೆರಾವ್ಲಂ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಲುಶೈ ಸಮುದಾಯದ ಹುಡುಗಿಯರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಅಕಾಲಿಕ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ಯಾರೊಬ್ಬರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name=tripura/>ಸಾವಿನ ನಂತರ ಮನುಷ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿ, ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆ ಸತ್ತರೆ, ಆಕೆಯ ದೈಹಿಕ ಪರಿಶ್ರಮದ ಜೊತೆಗೆ, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ದೀರ್ಘ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಆಕೆಯ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ - ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಹೆರಿಗೆಗೆ ಮೊದಲು ಅಥವಾ ತಕ್ಷಣವೇ ಆಕೆಯ ಸಂಬಂಧಿಕರೆಲ್ಲರೂ ಈ 'ಚೇರ' ನೃತ್ಯವನ್ನು ಹಗಲು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಹೀಗೆ ಹೆಣ್ಣಿನ ಮನದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ.ಅವಳು ಸತ್ತರೆ ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಬಿದಿರಿನ ಸದ್ದಿನಿಂದ ಸಾಧಿಸಿದ ಕುಣಿತದ ಲಯದಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಆನಂದ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಸ್ಥೈರ್ಯದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.<ref name=Bizhu/> ==ಗಜನ್ ನೃತ್ಯ(Gajan Dance)== ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಕೊನೆಯ ದಿನದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಗಜನ್ ನೃತ್ಯವು ತ್ರಿಪುರಾದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.ಈ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಶಿವ ಮತ್ತು ಗೌರಿ ದೇವತೆಗಳ ವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನರ್ತಕರು ಮನೆ ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name=tripura/>ತ್ರಿಪುರಾದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಿ ಸಮುದಾಯದವರು ಗಜನ್ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಶಿವನಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಶಿವ, ದುರ್ಗಾ ಮಾತೆ, ಕಾಳಿ, ನಂದಿ ಮತ್ತು ಭೃಂಗಿ (ಶಿವನ ಸಂಗಡಿಗರು) ವೇಷ ಧರಿಸಿದ ಕಲಾವಿದರು ಡ್ರಮ್‌ಗಳ ಬಡಿತಕ್ಕೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಶಿವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name=indian/> ==ರವೀಂದ್ರ ಸಂಗೀತ (Rabindra Sangeet)== ರವೀಂದ್ರರ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯವು ತ್ರಿಪುರಾದ ಬೆಂಗಾಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಮಹಾಕವಿ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ರವೀಂದ್ರರ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಯಲಿದೆ.<ref name=tripura/> ==ಇವುಗಳನ್ನೂ ಓದಿ== *[[ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು]] *[[ಕೇರಳದ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು]] *[[ಕಾಶ್ಮೀರದ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು]] *[[ಸಿಕ್ಕಿಂನ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು]] *[[ಮೇಘಾಲಯದ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ: ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು]] pemvd7qo722vcmkkji6dx7z9jqvow19 0 156532 1375417 1374872 2026-06-19T15:20:34Z Cmariejoseph 913 1375417 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=December 2019}} {{Use Indian English|date=December 2019}} [[ಚಿತ್ರ:Tunga_Bridge_Side_View.JPG|thumb|ತುಂಗಾ ಸೇತುವೆ (ಬದಿಯ ನೋಟ)]] '''ತುಂಗಾ ಸೇತುವೆ''' ಇಂಡಿಯಾದ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ [[ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ, [[ತುಂಗಾ ನದಿ]]ಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ಕುರುವಳ್ಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. <nowiki>==ಸೇತುವೆಯ ರಚನೆ==</nowiki> ಇದೊಂದು ಕಮಾನು-ಸೇತುವೆ (Arch-bridge) ಆಗಿದ್ದು, ೫೩.೮೮ ಅಡಿ ಎತ್ತರ, ೭೬೧.೨೫ ಅಡಿ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ೨೬.೨೫ ಅಡಿ ಅಗಲ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ೧೬ ಕಮಾನುಗಳಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಮಾನುಗಳ ನಡುವೆ ೫೩.೧೩ ಅಡಿ ಅಂತರವಿದೆ.<ref>https://vijaykarnataka.com/news/shivamogga/tunga-bridge-proposal-for-new-bridge-construction-to-mark-155-years-of-history/articleshow/130985787.cms</ref> <nowiki>==ಇತಿಹಾಸ==</nowiki> ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಮಿಷನರಾಗಿದ್ದ ಜೆ. ಡಿ. ಗೋರ್ಡನ್ ಅವರು ೧೮೬೮ರಲ್ಲಿ ತುಂಗಾ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಾಣದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ ಕರ್ನಲ್ ಸ್ವೋಕ್ಸ್ ಅವರಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಾಮಗಾರಿ ಆರಂಭಿಸಿ, ೧೮೭೧ರಲ್ಲಿ ೧.೭೫ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>https://vijaykarnataka.com/news/shivamogga/tunga-bridge-proposal-for-new-bridge-construction-to-mark-155-years-of-history/articleshow/130985787.cms</ref> ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಕೆಡವಿ ಆಧುನಿಕ ಫ್ಲೈಓವರ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳು ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಇದರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/city/mysuru/push-to-replace-tunga-bridge-with-flyover-draws-opposition-fro-heritage-activists/articleshow/131227512.cms</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=={{Reflist}}{{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸೇತುವೆಗಳು]] qvepqqe7nwmapnnhwt04478s02me5a4 0 174043 1375431 1348374 2026-06-19T23:47:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375431 wikitext text/x-wiki '''ಜೋಯಿಕ್''' ಅಥವಾ '''ಯೋಯಿಕ್''' (ಆಂಗ್ಲೀಕರಣಗೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂತರದ ಕಾಗುಣಿತವು ಉಚ್ಚಾರಣೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು '''{{Lang|smi|luohti}}''' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ., '''{{Lang|smi|vuolle}}''', '''{{Lang|smi|vuelie}}''', ಅಥವಾ '''{{Lang|smi|juoiggus}}''' ಸಾಮಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ) ಎಂಬುದು [[ಉತ್ತರ ಯುರೋಪ್|ಉತ್ತರ ಯುರೋಪಿನ]] ಸಾಪ್ಮಿಯ ಸಾಮಿ ಜನರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಸಾಮಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಡಿನ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಜೋಯಿಕ್ ಪ್ರದರ್ಶಕನನ್ನು '''{{Lang|fi|joikaaja}}''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಫಿನ್ನಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ), '''{{Lang|no|joiker}}''' (ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲೀಕೃತ) ಅಥವಾ '''{{Lang|sv|jojkare}}''' (ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ). ಮೂಲತಃ, ''ಜೋಯಿಕ್'' ಹಲವಾರು ಸಾಮಿ ಗಾಯನ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಪದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಿ ಗಾಯನವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೋಕ್ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಪ್ರಾಣಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಅಥವಾ ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೋಯಿಕ್ ಶಬ್ದವು ಕೆಲವು [[ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನ|ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಠಣಕ್ಕೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |title=Wimme Saari - Shamanistic chant meets modern electronics |url=http://www.nciv.net/site3/pages/actueel/Wimme%20Saari.htm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20041214111458/http://www.nciv.net/site3/pages/actueel/Wimme%20Saari.htm |archive-date=14 December 2004}}</ref> ಜೋಯಿಕ್ ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಶಾಮನಿಸ್ಟಿಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾದೆ, ಇದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಸಾಮಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಹಿಂದೆ ಯಾವುದೇ ಲಿಖಿತ ಭಾಷೆ ಇರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಜೋಯಿಕ್‌ನ ಮೂಲವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಯಕ್ಷಯಕ್ಷಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಎಲ್ವೆಸ್ ಸಾಮಿ ಜನರಿಗೆ ಜೋಯಿಕ್ಸ್ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾಮಿ ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ಜಸ್ಟ್ ಕ್ವಿಗ್‌ಸ್ಟಾಡ್, ಈ ದಂತಕಥೆಯನ್ನು ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Qvigstad |first=Just |url=https://books.google.com/books?id=IWi1cQAACAAJ |title=Lappiske eventyr og sagn: Lappiske eventyr og sagn fra Lyngen II 09 fra Nordland |date=1 January 1929 |publisher=H. Aschehoug & Company [W. Nygaard] |language=no |trans-title=Lappish fairy tales and legends: Lappish fairy tales and legends from Lyngen II 09 from Nordland}}</ref> ಸಂಗೀತ ಸಂಶೋಧಕರು ಜೋಯಿಕ್ ಯುರೋಪಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ನಿರಂತರ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. <ref name="traditional_sami_yoik">{{Cite web |url=http://www.dat.net/music1.html |title=Tradisjonell klassisk joik – Traditional Classical Sami Yoik – Arbevirolas Luohti |access-date=13 ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 |archive-date=5 ಮಾರ್ಚ್ 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240305000426/https://www.dat.net/music1.html |url-status=dead }}</ref> ಸಾಮಿಯ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜೋಯಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪಾಪವೆಂದು ಖಂಡಿಸಲಾಯಿತು. ನಾರ್ವೇಜಿಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅಂತಹುದೇ ಸಮೀಕರಣ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಪವಾಗಿ ಸೇರುವ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚುಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಚಿನ ಚಳುವಳಿಗಳ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಅದರ ಅಪಮೌಲ್ಯೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ. ಜಾಯ್ಕಿಂಗ್ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ''ನೋಯೈಡಿ'' (ಸಾಮಿ ಶಾಮನ್ನರು) ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪೂರ್ವ ಪುರಾಣ ಆಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಸಂಬಂಧ, <ref name="Maze">{{Cite web |title=Derfor tillates ikke joik i kirka – NRK Troms – Lokale nyheter, TV og radio |trans-title=Therefore, yoik is not allowed in the church – NRK Troms – Local news, TV and radio |url=http://www.nrk.no/nordnytt/derfor-tillates-ikke-joik-i-kirka-1.11630371 |access-date=25 November 2015 |publisher=Nrk.no |language=no}}</ref> ಜಾಯ್ಕಿಂಗ್ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. 1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಸಾಮಿ ಪ್ರದೇಶದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಯ್ಕಿಂಗ್ ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2014 ರಲ್ಲಿ, ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ " ಕೌಟೋಕಿನೊ ಮತ್ತು ಮೇಜ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚರ್ಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿ [ಚರ್ಚ್] ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರ ಸಂಗೀತದ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕೇ ಎಂದು ಚರ್ಚಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರುವುದು ಏಕೆ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹಲವರು ಇನ್ನೂ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ". <ref name="Maze" /> ಈ ದಮನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಜೋಯಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಬೇರೂರಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಜೋಯಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಇನ್ನೂ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ , ಜೋಯಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿ, ಇದನ್ನು "ಗೊಣಗುವ" ಶೈಲಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯುವಕರು ಹಾಡುವ ಆಧುನಿಕ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಮಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಕ ಸ್ವಭಾವ == ಸಪ್ಮಿಯಲ್ಲಿನ ಸಾಮಿ ಜನರಿಗೆ ಜೋಯಿಕ್ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Yoik of the Wind Shamanistic chant meets modern electronics |url=http://www.tallbergfoundation.org/T%C3%84LLBERGFORUM/T%C3%A4llbergMoments/YoikoftheWind/tabid/317/Default.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20110728082510/http://www.tallbergfoundation.org/T%C3%84LLBERGFORUM/T%C3%A4llbergMoments/YoikoftheWind/tabid/317/Default.aspx |archive-date=28 July 2011 |website=Tallberg Foundation}}</ref> ಈ ರೀತಿಯ ಹಾಡು ಆಳವಾಗಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿರಬಹುದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿ ಅಥವಾ ಭೂದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಹಿಯಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. <ref name="traditional_sami_yoik"/> ಸುಧಾರಣೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೋಕ್ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜೋಯಿಕ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲು ಬಳಸುವ ಸಾಮಿ ಕ್ರಿಯಾಪದ (ಉದಾ. ಉತ್ತರ ಸಾಮಿ ''ಜುಯೋಯಿಗಟ್'' ) ಒಂದು ಸಕರ್ಮಕ ಕ್ರಿಯಾಪದವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೋಯಿಕ್ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳದ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಡಲ್ಲ, ಆದರೆ ಜೋಯಿಕ್ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಅಥವಾ ಚಿತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ ರೂಪಗಳು == ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಜೋಯಿಕ್ಸ್ ಸಣ್ಣ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ..ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜೋಯಿಕ್‌ನ ಇತರ ರೂಪಗಳು (ಪದದ ವಿಸ್ತೃತ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ) ಹೆಚ್ಚು ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಜೋಯಿಕ್ ಅನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲಾ ಎಂದು ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಡ್ರಮ್ ( ಸಾಮಿ ಡ್ರಮ್ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಅಥವಾ ಇತರ [[ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ|ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ]] ಇರಬಹುದು. ಜೋಯಿಕ್‌ನ ಸ್ವರವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪಂಚಸ್ವರದಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ''ಜೋಯಿಕ್‌ಗಳಿಗೆ'' ಅವರು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಯಾವುದೇ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Same etnam |url=http://boreale.konto.itv.se/smusic.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160101193445/http://boreale.konto.itv.se/smusic.htm |archive-date=1 January 2016 |access-date=2015-11-25 |publisher=Boreale.konto.itv.se}}</ref> ಉತ್ತರ ಸಾಮಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೋಯಿಕ್‌ಗಳು ''ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ,'' ಅಂದರೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಅವನಿಗೆ ಜೋಯಿಕ್ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಬ್ರಿಟಿಷ್]] ನಟಿ ಜೋನ್ನಾ ಲುಮ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ''ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ದಿ ನಾರ್ದರ್ನ್ ಲೈಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಹಲವಾರು ಜಾಯಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು, ಉತ್ತರ ಸಾಮಿ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. [[ಆರೋರಾ|ಅರೋರಾ]] ಗುಂಪಿನ ಯಾವುದೇ ಸದಸ್ಯರು ಇರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸಾಮಿಗಳು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಲುಮ್ಲಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡರು. ಜೋಯಿಂಗ್ ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: * ''ವುಲೀ'' ಎಂಬುದು ಹಳೆಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಸಾಮಿ ಓಟವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಮುಂದೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತು. ಕ್ರೂರಿ ಅಥವಾ ಅನ್ಯಧರ್ಮೀಯರಂತೆ ಕಾಣುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ದಕ್ಷಿಣ ಸಾಮಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೇರುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. * ''ಲುಹೋತಿ'' ಉತ್ತರ ಸಾಮಿ ರೂಪಾಂತರವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಜಾಯ್ಕಿಂಗ್ ಶೈಲಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಕೋಲ್ಟ್ ಸಾಮಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[Leuʹdd|ಲ್ಯೂಡ್]], ಜೋಯಿಕ್‌ನ ರೂಪಾಂತರವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ಗಾಯನವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |last=Saastamoinen |first=Ilpo |title=Leud |url=http://senc.hum.helsinki.fi/wiki/Leudd |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180912160825/http://senc.hum.helsinki.fi/wiki/Leudd |archive-date=12 September 2018 |access-date=14 October 2019 |website=Multidisciplinary and multilinguistic encyclopaedia on the Saami, Saami culture and languages}}</ref> == ಅನುಕರಣೆ ಶಬ್ದಗಳು ಮತ್ತು ಷಾಮನಿಸಂ == ಸಾಮಿ ಜನರ ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೊಯಿಡಿ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳು ಕೆಲವು ಸೈಬೀರಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡವು. ಅವರ ಕೆಲವು ಜೋಯಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಶಾಮನ ವಿಧಿಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಈ ಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಜಾನಪದ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ (ಶಾಮನ್ ಕಥೆ) ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಏಷ್ಯಾದ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಂತೆ, <ref>{{Cite web |title=Vikingatidens och medeltidens musik |trans-title=The Viking Age and medieval music |url=http://www.fotevikensmuseum.se/art_50_99/viking_art62f.htm |access-date=3 February 2012 |publisher=Fotevikensmuseum.se |language=sv}}</ref> ಪ್ರಕೃತಿಯ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವುದು ಸಹ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. == ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಕಿಂಗ್ == ಜೋಯಿಂಗ್ ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗಾಯನ ರೂಪವಾಗಿದ್ದರೂ, ವಿವಿಧ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ರೂಪಾಂತರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಅದು ಆಧುನಿಕ ಪಾಪ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ. ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಯೂರೋವಿಷನ್ ಸಾಂಗ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಾಗಿ 1980 ರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನಮೂದು " ಸಮಿಡ್ ಎಡ್ನಾನ್ ", ಇದು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಅದರ ಕೋರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೋಯಿಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಹಾಡನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ತರುವಾಯ, ಈ ಹಾಡನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಕ್ರಿಂಗ್ಟನ್ ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಎಫ್‌ಸಿಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಆಟದ ಪಠಣವಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಹಾಡಿನ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯದ ಮಾದರಿಯನ್ನು 2011 ರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿ ಭಯಾನಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ದಿ ಥಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ'' ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. 2019 ರ ಯೂರೋವಿಷನ್ ಸಾಂಗ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನಮೂದು, " ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಇನ್ ದಿ ಸ್ಕೈ ", ಕೋರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೋಯಿಕ್ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಜೋಯಿಕ್ ಸೋಲೋ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ಸಾಮಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೋಯಿಂಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಡಿಸ್ನಿಯ ''ಫ್ರೋಜನ್'' ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವಾದ ''ಫ್ರೋಜನ್ 2'', ಇವು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಮತ್ತು ಸಾಮಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿವೆ. ಹಿಮಸಾರಂಗ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿನ ಶೈಲಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಮಿ ಜನರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂಶಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸೌತ್ ಸಾಮಿ ಸಂಗೀತಗಾರ ಮತ್ತು ಜಾಯ್ಕರ್ ಫ್ರೋಡ್ ಫ್ಜೆಲ್‌ಹೈಮ್ "ವುಯೆಲಿ" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ''ಫ್ರೋಜನ್‌ನ'' ಆರಂಭಿಕ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು, ಇದು ಅವರ ಮೂಲ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ "ಈಟ್ನೆಮೆನ್ ವುಯೆಲಿ (ಭೂಮಿಯ ಹಾಡು)" ನ ರೂಪಾಂತರವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಿ ಅಂಶಗಳ ಈ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ರೂಪಾಂತರ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಜೋಯಿಂಗ್, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕ್ರಮೇಣ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಕಡೆಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಯೂರೋವಿಷನ್ ಸಾಂಗ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಗೀತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾದ ಸಾಮಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೂ ಜೋಯಿಂಗ್ ಆಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ನಾರ್ವೆ, ಸ್ವೀಡನ್ ಮತ್ತು ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಸಾಮಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಿಂದ ಬಲವಾದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವಿದೆ. ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ನ ಜೋಯಿಕ್ ಮತ್ತು ಹಾಡಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಜೋಯಿಕ್ ಘಟಕದಲ್ಲಿ, ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಿ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಯಾವುದೇ ವಾದ್ಯಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ಜೋಯಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರದ ಹಾಡಿನ ಅಂಶವು ಭಾಗವಹಿಸುವವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಪಾಪ್ ನಮೂದುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜೋಕಿಂಗ್ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Holt |first=Fabian |title=The Oxford Handbook of Popular Music in the Nordic Countries |last2=Kärjä |first2=Antti-Ville |date=2017}}</ref> ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಿ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ತುಂಬುವ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, 1970 ರ ದಶಕವು ಸಾಮಿ ಜನರಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜಾಯ್ಕ್ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಫಲಪ್ರದ ಅವಧಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು, ಇದನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು "ಜಾಯ್ಕ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ" ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸಾಮಿ ಸಂಗೀತಗಾರರ ನಡುವಿನ ಸಹಯೋಗದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಿ-ಮಾಲೀಕತ್ವದ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಕಂಪನಿಯಾದ ಜಾರ್ಗಲೆಡ್ಜಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸಾಮಿ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರು ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಸುಲಭವಾಯಿತು, ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಿ ಮತ್ತು ಜೋಯಿಕ್ ಸಂಗೀತದ 40 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸೆಟ್‌ಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು. <ref>{{Cite journal|last=Jones-Bamman|first=Richard|title=From 'I'm a Lapp' to 'I am Saami': Popular music and changing images of indigenous ethnicity in Scandinavia|journal=Journal of Intercultural Studies|date=3 August 2010|volume=22|issue=2|pages=189–210|doi=10.1080/07256860120069602}}</ref> ಹಣಕಾಸಿನ ಮೂಲಗಳು ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇದು ಸಾಮಿ ಸಂಗೀತದ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಜಾಯ್ಕಿಂಗ್ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಇದು ಜಾರ್ಗಲಾಯ್ಡ್ಜಿಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿತ್ತು. 1980 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಕಂಪನಿಯ ದಿವಾಳಿತನವು ಸಾಮಿ ಮತ್ತು ಜೋಯಿಕ್ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧಾನಗತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದರೂ, ಅಂತಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಜಾಯ್ಕ್‌ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಇತರ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಮಾರಿ ಬೊಯಿನ್, ಜಾನ್ ಹೆನ್ರಿಕ್ ಫ್ಜಾಲ್‌ಗ್ರೆನ್ ಮತ್ತು ಕೋರ್ಪಿಕ್ಲಾನಿ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಜಾಯ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಜಾಝ್, ಮೆಟಲ್ ಮತ್ತು ರಾಕ್‌ನಂತಹ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಫ್ಜಾಲ್‌ಗ್ರೆನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜೋಯಿಕ್ ಹಾಡುಗಳ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯ ಮೂಲಕ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ತಲಾಂಗ್ 2014 ರ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಪ್ರತಿಭಾ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ತರುವಾಯ ಅವರು 2014 ರಲ್ಲಿ "ಡೇನಿಯಲ್ಸ್ ಜೋಯಿಕ್", "ದಿ ರೀಂಡೀರ್ ಹರ್ಡರ್ಸ್ ಜೋಯಿಕ್", ಮತ್ತು "ನೆಜ್ಲಾಸ್ ಜೋಯಿಕ್" ನಂತಹ ಬಹು ಜೋಯಿಕ್ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಗೋಕ್ಸೆಗ್ ಎಂಬ ಚೊಚ್ಚಲ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಯೂರೋವಿಷನ್ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೆಲೋಡಿಫೆಸ್ಟಿವಾಲೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೋಯಿಕ್ ಹಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. == ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದರು == * [[ಅಡ್ಜಾಗಸ್]], ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಗೀತ ತಂಡವು ಜೋಯಿಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://home.earthlink.net/~arran4/siida/sami-yoik.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2025-04-13 |archive-date=2010-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100326054014/http://home.earthlink.net/~arran4/siida/sami-yoik.htm |url-status=dead }}</ref> * [[ಆಯಿಲೋಶ್]], ನಾರ್ವೆದ ಸಾಮಿ ನಟ, ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತಗಾರ.<ref>{{Citation |last=Gaski |first=Harald |title=Johan Turi – Ein Bühnenstück mit einem Joik von Áilloš |year=2019 |publisher=Samica}}</ref> * [[ನಿಲ್ಸ್ ಮ್ಯಾಟಿಯಾಸ್ ಆಂಡರ್ಸನ್]] (1882–1975) ಸ್ವೀಡನ್ನ ಜೋಯಿಕರ್ ಆಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |title=Nils Mattias Andersson (1882 – 1974) |url=http://www.calliidlagadus.org/web/index.php?sladja=51&vuolitsladja=66 |publisher=ČálliidLágádus}}</ref> * [[ಏಂಜಲಿಟ್]] ಫಿನ್ನಿಷ್ ಸಾಮಿ ಜಾನಪದ ಗುಂಪು, ಇವರು ತಮ್ಮ ಜೋಯಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. * ನಾರ್ವೆಯ [[ಮರಿ ಬೊಯ್ನೆ]] ಸಾಮಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ಜೋಯಿಕ್ ಅನ್ನು ಜಾಝ್, ರಾಕ್ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. * [[ಫ್ರೆಡ್-ರೆನೆ ಬುಲ್ಜೊ]] ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಜೋಯಿಕರ್ ಮತ್ತು ರ್ಯಾಪರ್, ಇವರು KEiiNO ಸೂಪರ್ಗ್ರೂಪ್ನೊಂದಿಗೆ 2019ರ ಯೂರೋವಿಷನ್ ಸಾಂಗ್ ಕಾಂಟೆಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. * [[ಜಾನ್ ಹೆನ್ರಿಕ್ ಫ್ಜೆಲ್ಗ್ರೆನ್]] ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಜೋಯಿಕರ್, 2014ರ ತಲಾಂಗ್ ಸ್ವೆರಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ವಿಜೇತ. * [[ಫ್ರೋಡ್ ಫ್ಜೆಲ್ಹೈಮ್]] ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜೋಯಿಕರ್, ಟ್ರಾನ್ಸ್ಜೋಯಿಕ್ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ. ಫ್ರೋಜನ್ ಚಿತ್ರದ ಆರಂಭದ ಹಾಡು "ಈಟ್ನಾಮೆನ್ ವುಯೆಲಿ"ಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. * [[ಆಂಟೈ ಗ್ರೈಯೆ]]ರ "ಡಿಜಿಟಲ್ ಯೋಯಿಕ್" ಹಾಡು ಉತ್ತರ ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ನ ಸಾಮಿ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಕಳೆದ ಸಮಯದಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=LINE | LINE_SEG02 |url=http://www.lineimprint.com/editions/cd/line_seg02/ |publisher=Lineimprint.com}}</ref> * [[ಮ್ಯಾಟಿಸ್ ಹ್ಯಾಟ್ಟಾ]] ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಜೋಯಿಕರ್ ಮತ್ತು ಗಾಯಕ, 1980ರ ಯೂರೋವಿಷನ್ ಸಾಂಗ್ ಕಾಂಟೆಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು. * [[ಎಲ್ಲಾ ಮಾರಿ ಹ್ಯಾಟ್ಟಾ ಈಸಾಕ್ಸೆನ್]] ಸಾಮಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ (2016) ಮತ್ತು ಲಿಯೆಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (2017) ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ISÁK ಬ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. * [[ಇಂಗಾ ಜುಸೊ]] ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಜೋಯಿಕರ್, ನಟಿ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದೆ, 2014ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಸಾಮಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. * [[ಸೋಫಿಯಾ ಜಾನೋಕ್]] ಸ್ವೀಡನ್ನ ಗಲ್ಲಿವಾರೆಯಿಂದ ಬಂದ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಗಾಯಕಿ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸಾಮಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಜೋಯಿಕಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. * [[ಜೊನ್ನೆ ಜಾರ್ವೆಲಾ]] ಫಿನ್ನಿಷ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಕೊರ್ಪಿಕ್ಲಾನಿಯ ಸದಸ್ಯ, ಜೋಯಿಕಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ನಿಪುಣ. ಶಮನ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ನ ಎರಡು ಆಲ್ಬಂಗಳನ್ನು "ಜೋಯಿಕ್ ಮೆಟಲ್" ಎಂದು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. * [[ಮಾರ್ಜ ಮೊರ್ಟೆನ್ಸನ್]], ಸಾಮಿ ಜೋಯಿಕರ್ ಮತ್ತು ಗಾಯಕಿ, 1995ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಸಾಮಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. * [[ಉಲ್ಲ ಪಿರ್ಟ್ಟಿಜಾರ್ವಿ]] ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜೋಯಿಕ್ ಅನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. * [[ವಿಮ್ಮೆ ಸಾರಿ]] ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಮಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು, ಇವರ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಜೋಯಿಕ್ ಕೇಂದ್ರ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. * [[ಆಂಡೆ ಸೊಂಬಿ]] ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜೋಯಿಕ್ ಕಲಾವಿದ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಇವರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಜೋಯಿಕ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. * [[ನಿಲ್ಸ್-ಆಸ್ಲಾಕ್ ವಾಲ್ಕಿಯಾಪಾ]] ಆಧುನಿಕ ಸಾಮಿ ಬರಹಗಾರ, ಸಂಗೀತಗಾರ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ, 1994ರ ಚಳಿಗಾಲದ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದರು. * [[ನಜಾನ]] ಸಾಮಿ/ಸ್ವೀಡಿಷ್/ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಗೀತಗಾರ್ತಿ, ಇವರ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಜೋಯಿಕ್ ಸಹಿತ ಎಥ್ನೋ ಪಾಪ್ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಬಹುದು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.jus.uit.no/ansatte/somby/juigosatENG.html Ande Somby's yoik-room] * [http://www.utexas.edu/courses/sami/diehtu/giella/music/yoiksunna.htm The Sami Yoik] – detailed article with audio files. * {{Cite web |last=Laitinen |first=Heikki |year=1994 |title=The many faces of the yoik |url=http://www.fimic.fi/fimic/fimic.nsf/0/5CE3EAB9837ADFF8C225750C0044D747?opendocument |access-date=2025-04-13 |archive-date=2012-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029102327/http://www.fimic.fi/fimic/fimic.nsf/0/5CE3EAB9837ADFF8C225750C0044D747?opendocument |url-status=dead }} * [https://web.archive.org/web/20110807045458/http://www.fimic.fi/fimic/fimic.nsf/0/AA2C08AD29D6DDF7C22575A10029AFCF?opendocument Wimme by Harri Römpötti] * [http://www.fimic.fi/ Finnish Music Information Center] * [https://web.archive.org/web/20050409003209/http://www.folksylinks.it/folksy_s.html Sami Folk Bands & Musicians online] * [https://web.archive.org/web/20080325110925/http://www.uit.no/ssweb/dok/Somby/Ande/95.htm Joik and the theory of knowledge] by Ánde Somby * [https://web.archive.org/web/20151019035950/http://www.dat.net/artists.html DAT artists] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ ಸಂಗೀತ]] gj2e7j4i3q9jh004j80frnv96c08pk3 0 174290 1375487 1351805 2026-06-20T10:40:55Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375487 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group| | group = Norwegians<br />''Nordmenn'' | image = [[File:Map of the Norwegian Diaspora in the World.svg|center|frameless|260x260px]] | caption = Distribution of Norwegians worldwide | population = {{circa}} '''10 million'''{{smallsup|a}} | popplace = {{flagcountry|Norway}} 4,459,166<ref>{{cite web|url=https://www.ssb.no/befolkning/folketall/statistikk/befolkning|access-date=26 February 2024|work=ssb.no|title=Befolkning}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ssb.no/statbank/table/05182|access-date=26 February 2024|work=ssb.no|title=05182: Personer, etter innvandringskategori og kjønn (F) 1970 – 2021}}</ref> | region1 = {{flagcountry|United States}} | pop1 = 4,642,526<ref>{{cite web|url=http://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=ACS_09_1YR_B04003&prodType=table|archive-url=https://archive.today/20150215231840/http://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=ACS_09_1YR_B04003&prodType=table|url-status=dead|archive-date=15 February 2015|title=American FactFinder – Results|first=U.S. Census|last=Bureau|website=Factfinder2.census.gov|access-date=18 October 2017}}</ref> | region2 = {{flagcountry|Brazil}} | pop2 = | region3 = {{flagcountry|Canada}} | pop3 = 463,275<ref>{{cite web |url=https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&Geo1=PR&Code1=01&Geo2=PR&Code2=01&Data=Count&SearchText=01&SearchType=Begins&SearchPR=01&B1=All&Custom=&TABID=3 |author=Statistics Canada |title=2016 National Household Survey: Data tables |date=8 February 2017 |access-date=14 April 2019 |author-link=Statistics Canada |archive-date=20 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220920181643/https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&Geo1=PR&Code1=01&Geo2=PR&Code2=01&Data=Count&SearchText=01&SearchType=Begins&SearchPR=01&B1=All&Custom=&TABID=3 |url-status=live }}</ref> | region4 = {{flagcountry|United Kingdom}}{{Ref label|aaa|a}}{{Ref label|bbb|b}} | pop4 = 13,798<ref name="reg">Number of Norwegians registered at the Embassy for living in each of these countries.</ref><br /> 42,000 | region5 = {{flagcountry|Sweden}} | pop5 = 48,385<ref>{{Cite web |url=http://www.scb.se/statistik/_publikationer/BE0101_2005A01_BR_BE0106TAB.pdf |title=Swedish Statistics from 2005. Shows the official number of Norwegians in Sweden at page 20. |access-date=11 June 2007 |archive-date=3 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303191812/http://www.scb.se/statistik/_publikationer/BE0101_2005A01_BR_BE0106TAB.pdf |url-status=live }}</ref> | region6 = {{flagcountry|Australia}}{{Ref label|ccc|c}} | pop6 = 31,934<ref>{{cite web|url=https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/2406_AUS|title=Norway|access-date=8 February 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250329171254/https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/2406_AUS|archive-date=29 ಮಾರ್ಚ್ 2025|url-status=dead}}</ref> | region7 = {{flagcountry|Denmark}} | pop7 = 17,350<ref>{{cite web|title=Statistics Denmark Q1 2020|url=https://www.statistikbanken.dk/statbank5a/Graphics/MapAnalyser.asp?Maintable=FOLK1C&PLanguage=0&IELAND=5110&OMR%C3%85DE=000&K%C3%98N=TOT&ALDER=IALT&HERKOMST=4|publisher=Statistics Denmark|access-date=12 April 2020|archive-date=6 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806022507/https://www.statistikbanken.dk/statbank5a/Graphics/MapAnalyser.asp?Maintable=FOLK1C&PLanguage=0&IELAND=5110&OMR%C3%85DE=000&K%C3%98N=TOT&ALDER=IALT&HERKOMST=4|url-status=live}}</ref> | region8 = {{flagcountry|Spain}} | pop8 = 11,871<ref>{{cite web|url=http://www.ine.es/jaxi/Datos.htm?path=/t20/e245/p04/provi/l0/&file=00000010.px|title=TablaPx|website=Ine.es|access-date=1 November 2020|archive-date=25 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525083953/http://www.ine.es/jaxi/Datos.htm?path=%2Ft20%2Fe245%2Fp04%2Fprovi%2Fl0%2F&file=00000010.px|url-status=live}}</ref> | region9 = {{flagcountry|Germany}} | pop9 = 11,000<ref>{{Cite web|url=https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Migration-Integration/Tabellen/migrationshintergrund-staatsangehoerigkeit-staaten.html|title=Bevölkerung in Privathaushalten nach Migrationshintergrund im weiteren Sinn nach ausgewählten Geburtsstaaten|website=Statistisches Bundesamt|access-date=15 February 2022|archive-date=20 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190420232930/https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Migration-Integration/Tabellen/migrationshintergrund-staatsangehoerigkeit-staaten.html/|url-status=live}}</ref> | region10 = {{flagcountry|Brazil}} | pop10 = 10,618<ref>{{Cite web|title=Imigrantes internacionais registrados no Brasil|url=https://www.nepo.unicamp.br/observatorio/bancointerativo/numeros-imigracao-internacional/sincre-sismigra/|access-date=20 August 2021|website=www.nepo.unicamp.br|archive-date=19 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210819004608/https://www.nepo.unicamp.br/observatorio/bancointerativo/numeros-imigracao-internacional/sincre-sismigra/|url-status=live}}</ref> | region11 = {{flagcountry|France}} | pop11 = 7,000<ref name="Présentation de la Norvège">{{cite web |author=Erwin Dopf |url=https://www.diplomatie.gouv.fr/fr/dossiers-pays/norvege/relations-bilaterales/#:~:text=Coop%C3%A9ration%20culturelle%2C%20scientifique%20et%20technique,-Le%20fran%C3%A7ais%20est&text=Nous%20disposons%20%C3%A9galement%20de%20sections,norv%C3%A9giens%20(300%20en%202017). |title=Présentation de la Norvège, Relations bilatérales |publisher=diplomatie.gouv.fr |access-date=8 April 2014 |archive-date=10 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200810195232/https://www.diplomatie.gouv.fr/fr/dossiers-pays/norvege/relations-bilaterales#:~:text=Coop%C3%A9ration%20culturelle%2C%20scientifique%20et%20technique,-Le%20fran%C3%A7ais%20est&text=Nous%20disposons%20%C3%A9galement%20de%20sections,norv%C3%A9giens%20(300%20en%202017). |url-status=live }}</ref> | region12 = {{flagcountry|Switzerland}} | pop12 = 2,234<ref>{{cite web |last1=Federal Statistical Office |first1=Switzerland |title=Permanent and non-permanent resident population by canton, citizenship (selection), country of birth, sex and age, 2019 – 2019 {{!}} Table |url=https://www.bfs.admin.ch/bfs/en/home/statistics/population/migration-integration/foreign.assetdetail.14087635.html |website=Federal Statistical Office |access-date=29 June 2021 |language=en |date=27 August 2020 |archive-date=29 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210629211915/https://www.bfs.admin.ch/bfs/en/home/statistics/population/migration-integration/foreign.assetdetail.14087635.html |url-status=live }}</ref> | region13 = {{flagcountry|Finland}} | pop13 = 2,156<ref>{{cite web|url=http://www.un.org/en/development/desa/population/migration/data/estimates2/estimates17.shtml|title=International migrant stock: The 2017 revision|work=United Nations|access-date=12 September 2018|archive-date=20 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190520071719/https://www.un.org/en/development/desa/population/migration/data/estimates2/estimates17.shtml|url-status=live}}</ref> | region14 = {{flagcountry|New Zealand}} | pop14 = 1,400<ref>{{cite web |url=http://www.ssb.no/innvbef_en/tab-2009-04-30-05-en.html |title=Immigrants and Norwegian-born to immigrant parents |access-date=6 December 2009 |publisher=Statistics Norway |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20240524210405/https://www.webcitation.org/5nDtcE5XJ?url=http://www.ssb.no/innvbef_en/tab-2009-04-30-05-en.html |archive-date=24 May 2024 }}</ref> | region15 = {{flagcountry|Iceland}} | pop15 = 1,369<ref>{{cite web |last1=Statistics |first1=Iceland |title=Population by country of birth, sex and age 1 January 1998–2020 |url=https://px.hagstofa.is/pxen/pxweb/en/Ibuar/Ibuar__mannfjoldi__3_bakgrunnur__Faedingarland/MAN12103.px/table/tableViewLayout1/?rxid=9cd8c1ec-9d01-4511-91d5-d6080ad3ccbd |website=Statistics Iceland |access-date=29 June 2021 |archive-date=11 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230411235559/https://px.hagstofa.is/pxen/pxweb/en/Ibuar/Ibuar__mannfjoldi__3_bakgrunnur__Faedingarland/MAN12103.px/?rxid=9cd8c1ec-9d01-4511-91d5-d6080ad3ccbd |url-status=live }}</ref> | region16 = {{flagcountry|Portugal}} | pop16 = 1,086<ref>{{Cite web |url=https://www.sef.pt/pt/Documents/RIFA2022%20vF2a.pdf |title=Estrangeiros em Portugal em 2022 |access-date=21 July 2023 |archive-date=23 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230723201450/https://www.sef.pt/pt/Documents/RIFA2022%20vF2a.pdf |url-status=live }}</ref> | region17 = {{flagcountry|Italy}} | pop17 = 1,024<ref>{{Cite web | url=https://www.tuttitalia.it/statistiche/cittadini-stranieri/norvegia/ | title=Norvegesi in Italia – statistiche e distribuzione per regione nel 2022 | access-date=4 June 2019 | archive-date=4 June 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190604120702/https://www.tuttitalia.it/statistiche/cittadini-stranieri/norvegia/ | url-status=live }}</ref> | region18 = {{flagcountry|Japan}} | pop18 = 424<ref>{{cite web |title=Japan-Norway Relations (Basic Data) |url=https://www.mofa.go.jp/region/europe/norway/data.html |website=Ministry of Foreign Affairs of Japan |access-date=4 June 2019 |language=en |archive-date=14 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220814120219/https://www.mofa.go.jp/region/europe/norway/data.html |url-status=live }}</ref> | langs = [[Norwegian language|Norwegian]] {{Collapsible list | title = Standard forms | [[Bokmål]] | [[Nynorsk]] }} {{Collapsible list | title = Unofficial forms | [[Riksmål]] | [[Høgnorsk]] }} | rels = [[Lutheranism]] ([[Church of Norway]])<ref name="stat2015statechurch">{{cite web|url=http://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/statistikker/kirke_kostra/aar|title=Church of Norway, 2015: Steady decline in number of church attendances|publisher=Statistics Norway|date=4 May 2016|access-date=28 February 2017|archive-date=25 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171125173428/http://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/statistikker/kirke_kostra/aar|url-status=live}}</ref> Historically [[Norse paganism]] and [[Catholic Christianity]] | footnotes = a. {{note|aaa}} Based on table of given countries above. Includes those of partial Norwegian ancestry but does not include people of [[Faroese people|Faroese]], [[Icelandic people|Icelandic]], [[Orcadians|Orcadian]] or [[Shetlanders|Shetland]] ancestry. b. {{note|bbb}} There are millions of [[British people|Britons]] of [[Scandinavia]]n ancestry and ethnicity, though mixed with others. c. {{note|ccc}} 2,908 were born in Norway; 31,934 claim Norwegian ancestry or partial Norwegian ancestry.| | native_name = Nordmenn | native_name_lang = }} ''''ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರು'' ({{langx|no|Nordmenn}}) [[ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪು]] ಮತ್ತು [[ದೇಶ|ರಾಷ್ಟ್ರ]] [[ನಾರ್ವೆ]] ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಜನರನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು]] ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರು 9 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಏಕೀಕೃತ [[ನಾರ್ವೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ (872–1397)|ನಾರ್ವೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ರಚಿಸಿದ [[ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದ]] [[ನಾರ್ಸ್ಮೆನ್|ನಾರ್ಸ್]] ನಿಂದ ಬಂದವರು. [[ವೈಕಿಂಗ್ ಯುಗ]]ದಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಇತರ ನಾರ್ಸ್ ಜನರು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪಗಳು]], [[ಫಾರೋ ದ್ವೀಪಗಳು]], [[ಐಸ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್|ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಗ್ರೀನ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್|ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು, ನೆಲೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಆಳಿದರು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರು [[ಡೇನ್ಸ್]], [[ಸ್ವೀಡನ್ನರು]], [[ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡರ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಫಾರೋ ದ್ವೀಪವಾಸಿಗಳು]] ಮುಂತಾದ ನಾರ್ಸ್‌ಮೆನ್‌ನ ವಂಶಸ್ಥರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಜೊತೆಗೆ [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಜನರು|ಸ್ಕಾಟ್ಸ್]] ನಂತಹ ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಅವರ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಅವರು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಉತ್ತರ ದ್ವೀಪಗಳು]] ([[ಓರ್ಕ್ನಿ]] ಮತ್ತು [[ಶೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್]]). ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಾಷೆ, ಅದರ ಎರಡು ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಮಾಣಿತ ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ [[ಬೊಕ್ಮಾಲ್]] ಮತ್ತು [[ನೈನೋರ್ಸ್ಕ್]], [[ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾದ ಭಾಷೆಗಳ ದೊಡ್ಡ [[ಉತ್ತರ ಜರ್ಮನಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು|ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಉಪಭಾಷಾ ನಿರಂತರತೆಯ]] ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಜನರು ಮತ್ತು ಅವರ [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಲಸೆಗಾರರು|ವಂಶಸ್ಥರು]] ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ವಲಸೆ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಅಮೇರಿಕನ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]], [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಕೆನಡಿಯನ್|ಕೆನಡಾ]], [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರು|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]], [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನವರು|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]], [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕನ್|ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ.<ref>{{Cite web |title=Viking {{!}} History, Exploration, Facts, & Maps |url=https://www.britannica.com/topic/Viking-people |access-date=21 June 2022 |website=Britannica |language=en |archive-date=5 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190505074136/https://www.britannica.com/topic/Viking-people |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Yirka |first=Bob |title=Genetic study shows deep Norwegian lineage in people of northern Scotland |url=https://medicalxpress.com/news/2019-09-genetic-deep-norwegian-lineage-people.html |access-date=21 June 2022 |website=Medical Xpress |date=3 September 2019 |language=en |archive-date=21 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220821232547/https://medicalxpress.com/news/2019-09-genetic-deep-norwegian-lineage-people.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=3 September 2019 |title=Scotland's genetic landscape reflects Dark Age populations |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-scotland-49563887 |access-date=21 June 2022 |archive-date=21 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220621152958/https://www.bbc.com/news/uk-scotland-49563887 |url-status=live }}</ref><ref>{{Citation |title=How DNA reveals Vikings never left Scotland – BBC REEL | date=6 June 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dw3VbJ0RTcQ |language=en |access-date=21 June 2022 |archive-date=21 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220621152150/https://www.youtube.com/watch?v=dw3VbJ0RTcQ&gl=US&hl=en |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=The Norwegians {{!}} Scandinavian {{!}} Immigration and Relocation in U.S. History {{!}} Classroom Materials at the Library of Congress {{!}} Library of Congress |url=https://www.loc.gov/classroom-materials/immigration/scandinavian/the-norwegians/ |access-date=21 June 2022 |website=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA |archive-date=21 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220621152223/https://www.loc.gov/classroom-materials/immigration/scandinavian/the-norwegians/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=United Kingdom |url=https://www.norway.no/en/uk/ |access-date=21 June 2022 |website=Norgesportalen |language=en |archive-date=9 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210909232951/https://www.norway.no/en/uk/ |url-status=live }}</ref> [[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್-ನಾರ್ವೆ ಮತ್ತು ಹೋಲ್‌ಸ್ಟೈನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸುಧಾರಣೆ]] ಲುಥೆರನಿಸಂ ಅನ್ನು ದೇಶದ ಏಕೈಕ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಧರ್ಮವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ [[ಲುಥೆರನಿಸಂ|ಲುಥೆರನ್]] ಆಗಿದ್ದಾರೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳು ಈಗ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದವರು, [[ನಾಸ್ತಿಕತೆ|ನಾಸ್ತಿಕರು]] ಅಥವಾ [[ಅಜ್ಞೇಯತಾವಾದ|ಅಜ್ಞೇಯತಾವಾದ]].<ref>{{Cite web |title=Norway: religious identification, by type 2017 |url=https://www.statista.com/statistics/909406/religious-identification-in-norway-by-type/ |access-date=21 June 2022 |website=Statista |language=en |archive-date=21 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220621152613/https://www.statista.com/statistics/909406/religious-identification-in-norway-by-type/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=History and Main Religions / Living in Norway / StudyinNorway / Home – Study in Norway |url=https://www.studyinnorway.no/living-in-norway/history-and-main-religions |access-date=21 June 2022 |website=www.studyinnorway.no |archive-date=7 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220907043013/https://www.studyinnorway.no/living-in-norway/history-and-main-religions |url-status=dead }}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== {{ಮುಖ್ಯ|ಜರ್ಮನಿಕ್ ಜನರು|ನಾರ್ವೆಯ ಇತಿಹಾಸ|ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯಾದ ಇತಿಹಾಸ}} ಕ್ರಿ.ಪೂ. 3ನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, [[ಪ್ರೋಟೋ-ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆ|ಪ್ರೋಟೋ-ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್]]–ಮಾತನಾಡುವ [[ಯುದ್ಧ-ಕೊಡಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಯುದ್ಧ-ಕೊಡಲಿ ಜನರು]] ನಾರ್ವೆಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು, [[ಸಾಕು ಕುದುರೆ]], [[ಕೃಷಿ]], [[ದನಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಚಕ್ರ|ಚಕ್ರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]]ವನ್ನು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತಂದರು. [[ವೈಕಿಂಗ್ ಯುಗ]]ದಲ್ಲಿ, [[ನಾರ್ವೆಯ ಹೆರಾಲ್ಡ್ I|ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಫೇರ್‌ಹೇರ್]] [[ನಾರ್ವೆಯ ಏಕೀಕರಣ|ನಾರ್ಸ್‌ಮೆನ್ ನಾರ್ಸ್]] [[ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯ]]ಗಳನ್ನು 880 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ಹಾಫ್ರ್ಸ್‌ಫ್‌ಜೋರ್ಡ್ ಕದನದಲ್ಲಿ]] ವಿಜಯಶಾಲಿಯಾದ ನಂತರ ಏಕೀಕರಿಸಿದರು. 11 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯಾದ ಕ್ರೈಸ್ತೀಕರಣ|ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಅಳವಡಿಕೆ]]ಯೊಂದಿಗೆ [[ನಾರ್ಸ್ ಪೇಗನಿಸಂ]] ಅವನತಿಯ ನಂತರ ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ [[ವೈಕಿಂಗ್ ವಿಸ್ತರಣೆ]] ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. [[ಕಪ್ಪು ಸಾವು|ಕಪ್ಪು ಸಾವು]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸರಿಸುಮಾರು 60% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸತ್ತರು ಮತ್ತು 1397 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆ [[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್]] ನೊಂದಿಗೆ [[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್-ನಾರ್ವೆ|ಒಕ್ಕೂಟ]]ವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. 1814 ರಲ್ಲಿ, [[ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ]] ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್-ನಾರ್ವೆಯ ಸೋಲಿನ ನಂತರ, ನಾರ್ವೆ [[ಸ್ವೀಡನ್]] ನೊಂದಿಗೆ [[ಸ್ವೀಡನ್ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ನಡುವಿನ ಒಕ್ಕೂಟ]]ವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು ಮತ್ತು [[ನಾರ್ವೆಯ ಸಂವಿಧಾನ|ಹೊಸ ಸಂವಿಧಾನ]]ವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 19 ನೇ ಶತಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪ್ರಣಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ|ಉದಯೋನ್ಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ]] [[1905 ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ ವಿಸರ್ಜನೆ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ|1905 ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ]]ಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. [[ನಾರ್ವೆಯ ಇತಿಹಾಸ#ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ ನಾರ್ವೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ತಟಸ್ಥವಾಗಿ]] [[ಒಂದನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಒಂದನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲಿ, ದೇಶವು [[ಎಂಟೆಂಟೆ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ]] [[ತಟಸ್ಥ ಮಿತ್ರ|ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮೈತ್ರಿ]] ಹೊಂದಿತ್ತು. [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೆ ತನ್ನ ತಟಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು, ಆದರೆ ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ [[ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ನಾರ್ವೆಯ ಆಕ್ರಮಣ|ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು]] [[ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ]] (1940–45). 1949 ರಲ್ಲಿ, ತಟಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ [[ನ್ಯಾಟೋ]] ಸದಸ್ಯರಾದರು. [[ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ|1960 ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಕದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲದ ಆವಿಷ್ಕಾರ]] [[ನಾರ್ವೆಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ|ನಾರ್ವೆಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ]] ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಆದರೆ [[1972 ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ|1972]] ಮತ್ತು [[1994 ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ|1994]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೆ [[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ|EU]] ಗೆ ಸೇರುವುದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಪ್ರಮುಖ ದೇಶೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೆಂದರೆ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ [[ನಾರ್ವೆಗೆ ವಲಸೆ|ವಲಸಿಗ ಜನಸಂಖ್ಯೆ]]ಯ ಏಕೀಕರಣ, [[ಯುರೋಪ್‌ನ ವಯಸ್ಸಾದ|ವಯಸ್ಸಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ]]ಯೊಂದಿಗೆ ದೇಶದ ಉದಾರ [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ಜಾಲ]]ವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು.<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/|title=The World Factbook|access-date=29 March 2015|archive-date=11 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210111023530/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/|url-status=live}}</ref> ===ವೈಕಿಂಗ್ ಯುಗ=== {{ಮುಖ್ಯ|ವೈಕಿಂಗ್ ಯುಗ|ನಾರ್ಸ್‌ಮೆನ್|ವೈಕಿಂಗ್‌ಗಳು|ವೈಕಿಂಗ್ ವಿಸ್ತರಣೆ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ನಾರ್ಸ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ}} ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಅಥವಾ ನಾರ್ಸ್ ವೈಕಿಂಗ್‌ಗಳು [[ಶೆಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ಆರ್ಕ್ನಿ]], ಐರ್ಲೆಂಡ್, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ, -''ಕಿರ್ಕ್'', -''ನೆಸ್'', -''ಥಾರ್ಪ್'', -''ಟಾಫ್ಟ್'' ಮತ್ತು -''ಬೈ'' ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳು ಬಹುಶಃ ನಾರ್ಸ್ ಮೂಲದವು. 947 ರಲ್ಲಿ, [[ಎರಿಕ್ ಬ್ಲಡಾಕ್ಸ್]] [[ಯಾರ್ಕ್]] ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವೈಕಿಂಗ್‌ಗಳ ಹೊಸ ಅಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 8 ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು ನಂತರ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮತ್ತು ಡ್ಯಾನಿಶ್ ವೈಕಿಂಗ್‌ಗಳು ಸಹ [[ನಾರ್ಮಂಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ [[ರೊಲೊ]] ನೇತೃತ್ವದವರು; ಅವರ [[ನಾರ್ಮನ್ನರು|ನಾರ್ಮನ್]] ವಂಶಸ್ಥರು ನಂತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, [[ಸಿಸಿಲಿ]] ಮತ್ತು ಇತರ [[ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್]] ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವೈಕಿಂಗ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜನವಸತಿಯಿಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಶಾಶ್ವತ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಸಾಹತುಗಾರ [[ಇಂಗೋಲ್ಫರ್ ಅರ್ನಾರ್ಸನ್]]. 874 ರಲ್ಲಿ ಅವರು [[ರೇಕ್ಜಾವಿಕ್]] ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ [[ಎರಿಕ್ ದಿ ರೆಡ್]] ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು, ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡಿಕ್ ವಸಾಹತುಗಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಭರವಸೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ಹೆಸರು. ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಆಶ್ರಯ ಫ್ಜೋರ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವೈಕಿಂಗ್ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಎರಿಕ್‌ನ ಸಂಬಂಧಿ [[ಲೀಫ್ ಎರಿಕ್ಸನ್]] ನಂತರ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.<ref>{{cite encyclopedia|encyclopedia=The Oxford Dictionary of English|edition=2nd|editor1-last=Soanes|editor1-first= Catherine|editor2-last=Stevenson|editor2-first= Angus|publisher=Oxford University Press|year=2003|title=Norse|page=1200|isbn=0-19-8613474}}</ref><ref name="Nikel 2020">{{cite web | last=Nikel | first=David | title=Viking Settlements in Scandinavia and Beyond | website=Life in Norway | date=17 June 2020 | url=https://www.lifeinnorway.net/viking-settlements/ | access-date=24 April 2023 | archive-date=24 April 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230424141609/https://www.lifeinnorway.net/viking-settlements/ | url-status=live }}</ref> === ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ === 17 ನೇ ಮತ್ತು 18 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರು ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್|ಆಮ್ಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್]].<ref> ವ್ಯಾನ್ ಲೊಟ್ಟಮ್, ಜೆಲ್ಲೆ. ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರದಾದ್ಯಂತ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ವಲಸೆಯ ಮೇಲೆ ಡಚ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಪರಿಣಾಮ, ಸುಮಾರು 1550–1850. ಸಂಪುಟ 1. ಆಮ್ಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2007, ಪುಟಗಳು 73–77</ref> ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ನಂತರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಲಸಿಗರಿಗೆ ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು.<ref> ಡೆ ಬ್ಲೆಸ್, ಹ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಎರ್ಲೆಂಡ್ ಡೆಸ್ ಬೌವ್ರಿ. "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರಾತ್ರಿ" ಯಲ್ಲಿ ಡಚ್ ಬೆಳಕು: ಆರಂಭಿಕ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರದಾದ್ಯಂತ ಸಮುದ್ರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ವಲಸೆ. ಉಯಿಟ್ಗೆವೆರಿಜ್ ವೆರ್ಲೋರೆನ್, 2004, ಪುಟ 8</ref> ಸಡಿಲವಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸಿದರೆ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 10% ವಲಸೆ ಹೋಗಿರಬಹುದು, ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಡೀ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸುಮಾರು 800,000 ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರು ಡಚ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಹಡಗುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟರು, ಅವು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಮರ, ಚರ್ಮ, ಹೆರಿಂಗ್ ಮತ್ತು [[ಸ್ಟಾಕ್‌ಫಿಶ್]] (ಒಣಗಿದ ಕಾಡ್‌ಫಿಶ್) ಗಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಯುವತಿಯರು ಆಮ್ಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಸಿಯರಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಆದರೆ ಯುವಕರು ನಾವಿಕರಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಡಚ್ ವ್ಯಾಪಾರಿ ನೌಕಾಪಡೆ ಮತ್ತು ನೌಕಾಪಡೆಯ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗಗಳು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಡೇನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಹೆಚ್ಚಿನವರು [[ಡಚಿಫಿಕೇಶನ್|ಡಚ್ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು]], ನಂತರದ ಡಚ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೆಸರುಗಳ ಯಾವುದೇ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವುದು ತಾಯ್ನಾಡಿಗೆ ಎಷ್ಟು ವಿನಾಶಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ, ಡ್ಯಾನಿಶ್-ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರಾಜ ವಲಸೆಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಿದನು, ಆದರೆ ಮರಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವರಿಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಕ್ಷಮಾದಾನ ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು ಎಂದು ಆಮ್ಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌ನ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟರ್‌ಗಳಿಂದ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವಂತೆ, ತಮ್ಮ ವಂಶಾವಳಿಯ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಡಚ್ಚರು ನಾರ್ವೆಗೆ ತಿರುಗುತ್ತಾರೆ. ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಡಚ್ ವ್ಯಾಪಾರಿ ನೌಕಾಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಅನೇಕ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರು ನ್ಯೂ ಆಮ್ಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್ (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್) ನಂತಹ ಅನೇಕ ಡಚ್ ವಸಾಹತುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಲಸೆ ಹೋದರು. == ಆನುವಂಶಿಕತೆ == ಇತ್ತೀಚಿನ ಆನುವಂಶಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, [[ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯಲ್ ಡಿಎನ್ಎ|mtDNA]] ಮತ್ತು [[ವೈ-ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್|Y-ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್]] [[ವರ್ಣತಂತು ಬಹುವಿಧತೆ|ಬಹುವಿಧತೆಗಳು]] ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಯುರೋಪ್|ಉತ್ತರ]] ಹಾಗೂ [[ಮಧ್ಯ ಯುರೋಪ್]]‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಇತರ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜರ್ಮನ್ನರೊಂದಿಗೆ, ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಆನುವಂಶಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ. ಇದು ಕನಿಷ್ಠ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ನಡೆದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಲಸೆಯಿಂದಾಗಿ ಆಗಿದೆ.<ref name="hpgl.stanford.edu">{{cite web |url=http://hpgl.stanford.edu/publications/EJHG_2002_v10_521-529.pdf |title=Archived copy |access-date=27 September 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927060758/http://hpgl.stanford.edu/publications/EJHG_2002_v10_521-529.pdf |archive-date=27 September 2011 }}</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರಂತೆ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ವಂಶಾವಳಿಗಳಿಂದ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ:<ref name="Indo-European"/> ಸುಮಾರು 45,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ಬಂದ [[ಆರಂಭಿಕ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆಧುನಿಕ ಮಾನವರು|ಕ್ರೋ-ಮ್ಯಾಗ್ನಾನ್]] ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ವಂಶಸ್ಥರಾದ ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್ [[ಬೇಟೆಗಾರ-ಸಂಗ್ರಹಕಾರರು]],<ref>{{cite news |first=Andrew |last=Curry |title=The first Europeans weren't who you might think |url=https://www.nationalgeographic.com/culture/article/first-europeans-immigrants-genetic-testing-feature |work=National Geographic |date=August 2019 |access-date=5 March 2023 |archive-date=6 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230306235330/https://www.nationalgeographic.com/culture/article/first-europeans-immigrants-genetic-testing-feature |url-status=dead }}</ref> 9,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ [[ನವಶಿಲಾಯುಗ ಕ್ರಾಂತಿ|ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಕ್ರಾಂತಿಯ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನಾಟೋಲಿಯಾದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ [[ಆರಂಭಿಕ ಯುರೋಪಿಯನ್ ರೈತರು|ನವಶಿಲಾಯುಗದ ರೈತರು]],<ref>{{cite journal |last1=Gibbons |first1=Ann |title=Thousands of horsemen may have swept into Bronze Age Europe, transforming the local population |journal=Science |date=21 February 2017 |url=https://www.science.org/content/article/thousands-horsemen-may-have-swept-bronze-age-europe-transforming-local-population |access-date=5 March 2023 |archive-date=25 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220925154535/https://www.science.org/content/article/thousands-horsemen-may-have-swept-bronze-age-europe-transforming-local-population |url-status=live }}</ref> ಮತ್ತು 5000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ [[ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಲಸೆಗಳು|ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಲಸೆಗಳ]] ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ಪಾಂಟಿಕ್-ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು|ಪಾಂಟಿಕ್-ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನಿಂದ]] ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ [[ಯಮ್ನಾಯಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಯಮ್ನಾಯಾ]] [[ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ದನಗಾಹಿಗಳು|ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪಶುಪಾಲಕರು]].<ref name="Indo-European">{{Cite journal|last1=Haak |first1=Wolfgang |last2=Lazaridis |first2=Iosif |last3=Patterson |first3=Nick |last4=Rohland |first4=Nadin |last5=Mallick |first5=Swapan |last6=Llamas |first6=Bastien |last7=Brandt |first7=Guido |last8=Nordenfelt |first8=Susanne |last9=Harney |first9=Eadaoin |last10=Stewardson |first10=Kristin |last11=Fu |first11=Qiaomei |date=11 June 2015 |title=Massive migration from the steppe was a source for Indo-European languages in Europe |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |volume=522 |issue=7555 |pages=207–211 |doi=10.1038/nature14317 |issn=0028-0836 |pmc=5048219 |pmid=25731166 |bibcode=2015Natur.522..207H |arxiv=1502.02783}}</ref> ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಉತ್ತರ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು, [[ಹ್ಯಾಪ್ಲೋಗ್ರೂಪ್ I1 (Y-DNA)|ಹ್ಯಾಪ್ಲೋಗ್ರೂಪ್ I1]] ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವೈ-ಹ್ಯಾಪ್ಲೋಗ್ರೂಪ್ ಆಗಿದೆ, ಸುಮಾರು 37.3% ರಷ್ಟಿದೆ.<ref>{{Cite journal|last1=Dupuy|first1=Berit Myhre|last2=Stenersen|first2=Margurethe|last3=Lu|first3=Tim T.|last4=Olaisen|first4=Bjørnar|date=1 December 2006|title=Geographical heterogeneity of Y-chromosomal lineages in Norway|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16337760/|journal=Forensic Science International|volume=164|issue=1|pages=10–19|doi=10.1016/j.forsciint.2005.11.009|issn=0379-0738|pmid=16337760|access-date=6 March 2021|archive-date=21 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211121030557/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16337760/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Y-DNA Haplogrupper – Norway DNA Norgesprosjektet|url=https://www.norwaydna.no/y-dna/y-haplogrupper/|access-date=6 March 2021|website=www.norwaydna.no|archive-date=18 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210118061840/https://www.norwaydna.no/y-dna/y-haplogrupper/|url-status=live}}</ref> ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರು ಪಿತೃವಂಶೀಯ ಪೂರ್ವಜತ್ವದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ [[R1a]] ಜೀನ್‌ಗಳನ್ನು 17.9%<ref name="ajhg.org">{{cite web |url=http://www.ajhg.org/AJHG/abstract/S0002-9297(07)63256-X |title=Maintenance Page |access-date=8 April 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414055310/http://www.ajhg.org/AJHG/abstract/S0002-9297(07)63256-X |archive-date=14 April 2012 }} Estimating Scandinavian and Gaelic Ancestry in the Male Settlers of Iceland – Agnar Helgason et al., 2000, Am. J. Hum. Genet. 67:697–717, 2000</ref> ರಿಂದ 30.8%<ref name="Rosser et al. 2000">Rosser et al. (2000)</ref> ವರೆಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. R1a ದ ಇಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.<ref>F. Luca, F. Di Giacomo, T. Benincasa et al., "Y-Chromosomal Variation in the Czech Republic," American Journal of Physical Anthropology 132:132–139 (2007).</ref> ಪಿತೃವಂಶೀಯ ಮೂಲವನ್ನು ತೋರಿಸುವ [[R1b]] ಜೀನ್ ಸಹ 25.9%<ref name="ajhg.org"/> ರಿಂದ 30.8%<ref name="Rosser et al. 2000"/> ವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರು ವಲಸೆ ಹೋದ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಆನುವಂಶಿಕತೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾದ]] ಹಲವಾರು ಉತ್ತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ([[ಮಿಚಿಗನ್]], [[ಮಿನ್ನೇಸೋಟ]], [[ನಾರ್ತ್ ಡಕೋಟಾ]], [[ಸೌತ್ ಡಕೋಟಾ]], ಮತ್ತು [[ಮೊಂಟಾನಾ]]) ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮೂಲದ (ಬಿಳಿ) ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ (ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸೇರಿದಂತೆ) ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಮಾಣವು 10 ರಿಂದ 20% ರಷ್ಟಿದೆ.<ref>{{Cite journal|last1=Bryc|first1=Katarzyna|last2=Durand|first2=Eric&nbsp;Y.|last3=Macpherson|first3=J. Michael|last4=Reich|first4=David|last5=Mountain|first5=Joanna&nbsp;L.|date=8 January 2015|title=The Genetic Ancestry of African Americans, Latinos, and European Americans across the United States|journal=The American Journal of Human Genetics|volume=96|issue=1|pages=37–53|doi=10.1016/j.ajhg.2014.11.010|pmid=25529636|pmc=4289685|issn=0002-9297}}</ref> ಹಾಗೆಯೇ, [[ಶೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ್ವೀಪಗಳು|ಶೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ್ವೀಪಗಳ]] ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 25% ಮತ್ತು [[ಗ್ರೀನ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್|ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ]] ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 25% ರಷ್ಟು ಪೂರ್ವಜತ್ವವು [[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್-ನಾರ್ವೆ|ಡ್ಯಾನಿಶ್-ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್]] ಮೂಲದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>{{Cite journal|last1=Gilbert|first1=Edmund|last2=O'Reilly|first2=Seamus|last3=Merrigan|first3=Michael|last4=McGettigan|first4=Darren|last5=Vitart|first5=Veronique|last6=Joshi|first6=Peter K.|last7=Clark|first7=David W.|last8=Campbell|first8=Harry|last9=Hayward|first9=Caroline|last10=Ring|first10=Susan M.|last11=Golding|first11=Jean|date=17 September 2019|title=The genetic landscape of Scotland and the Isles|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|language=en|volume=116|issue=38|pages=19064–19070|doi=10.1073/pnas.1904761116|issn=0027-8424|pmid=31481615|pmc=6754546|doi-access=free|bibcode=2019PNAS..11619064G }}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Moltke|first1=Ida|last2=Fumagalli|first2=Matteo|last3=Korneliussen|first3=Thorfinn&nbsp;S.|last4=Crawford|first4=Jacob&nbsp;E.|last5=Bjerregaard|first5=Peter|last6=Jørgensen|first6=Marit&nbsp;E.|last7=Grarup|first7=Niels|last8=Gulløv|first8=Hans&nbsp;Christian|last9=Linneberg|first9=Allan|last10=Pedersen|first10=Oluf|last11=Hansen|first11=Torben|date=8 January 2015|title=Uncovering the Genetic History of the Present-Day Greenlandic Population|journal=The American Journal of Human Genetics|volume=96|issue=1|pages=54–69|doi=10.1016/j.ajhg.2014.11.012|pmid=25557782|pmc=4289681|issn=0002-9297}}</ref> === ವೈ-ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್ ಡಿಎನ್ಎ === ವೈ-ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್ ಡಿಎನ್ಎ ([[Y-DNA]]) ಪುರುಷ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ [[ವೈ-ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್]] ಪೂಲ್ ಅನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಬಹುದು, ಅಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಪ್ಲೋಗ್ರೂಪ್‌ಗಳು [[ಹ್ಯಾಪ್ಲೋಗ್ರೂಪ್ R1 (Y-DNA)|R1]] & [[ಹ್ಯಾಪ್ಲೋಗ್ರೂಪ್ I (Y-DNA)|I]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಟ್ಟು ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್‌ಗಳ 85% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.<ref>Helgason et al. 2000, Zerjal et al. 2001, Passarino et al. 2002, Rootsi et al. 2004, Dupuy et al. 2006, Lindqvist et al. 2006</ref> * [[ಹ್ಯಾಪ್ಲೋಗ್ರೂಪ್ I (Y-DNA)|I]] – 55% * [[ಹ್ಯಾಪ್ಲೋಗ್ರೂಪ್ R1 (Y-DNA)|R1]] – 35% * [[ಹ್ಯಾಪ್ಲೋಗ್ರೂಪ್ NOP (Y-DNA)|NOP]] ~ 5% * ಇತರ ಹ್ಯಾಪ್ಲೋಗ್ರೂಪ್‌ಗಳು ~ 5% === ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯಲ್ ಡಿಎನ್ಎ === ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯಲ್ ಡಿಎನ್ಎ ([[mtDNA]]) ಸ್ತ್ರೀ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, [[ಹ್ಯಾಪ್ಲೋಗ್ರೂಪ್ H (mtDNA)|ಹ್ಯಾಪ್ಲೋಗ್ರೂಪ್ H]] ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯಲ್ ಡಿಎನ್ಎ ವಂಶಾವಳಿಗಳ ಸುಮಾರು 40% ಅನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.<ref>Passarino et al. 2002, Loogväli et al. 2004, Tambets et al. 2004, Lappalainen et al. 2006</ref> * [[ಹ್ಯಾಪ್ಲೋಗ್ರೂಪ್ H (mtDNA)|H]] ~ 40% * [[ಹ್ಯಾಪ್ಲೋಗ್ರೂಪ್ JT (mtDNA)|JT]] ~ 23% * [[ಹ್ಯಾಪ್ಲೋಗ್ರೂಪ್ UK (mtDNA)|UK]] ~ 22% * [[ಹ್ಯಾಪ್ಲೋಗ್ರೂಪ್ IWX (mtDNA)|IWX]] ~ 5% * [[ಹ್ಯಾಪ್ಲೋಗ್ರೂಪ್ V (mtDNA)|V]] ~ 5% * ಇತರ ವಂಶಾವಳಿಗಳು ~ 5% == ಭಾಷೆ == {{Main|ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಾಷೆ|ಉತ್ತರ ಜರ್ಮಾನಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು}} [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಾಷೆ|ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್]] ಒಂದು [[ಉತ್ತರ ಜರ್ಮಾನಿಕ್ ಭಾಷೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಸರಿಸುಮಾರು 5 ಮಿಲಿಯನ್ ಭಾಷಿಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು [[ನಾರ್ವೆ|ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ]]. [[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್]], [[ಸ್ವೀಡನ್]], [[ಜರ್ಮನಿ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಬ್ರಿಟನ್]], [[ಸ್ಪೇನ್]], [[ಕೆನಡಾ]], ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿಯೂ]] ಕೆಲವು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಾಷಿಕರಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ 2000 ರ ಗಣತಿಯಂತೆ 55,311 ಭಾಷಿಕರೊಂದಿಗೆ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಭಾಷಿಕ ಸಮುದಾಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ; ಸರಿಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಭಾಷಿಕರು [[ಮಿನ್ನೇಸೋಟ]] (8,060), [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]] (5,865), [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ (ರಾಜ್ಯ)|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್]] (5,460), [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ (ರಾಜ್ಯ)|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]] (4,200), ಮತ್ತು [[ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್]] (3,520) ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://apps.mla.org/map_data_results%26mode%3Dlang_tops%26SRVY_YEAR%3D2000%26lang_id%3D616|title=Data Center Results|website=apps.mla.org|access-date=16 June 2022|archive-date=19 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211219130456/https://apps.mla.org/map_data_results%26mode%3Dlang_tops%26SRVY_YEAR%3D2000%26lang_id%3D616|url-status=live}}</ref> 2006 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ, 7,710 [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಾಷೆ|ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಾಷಿಕರಿದ್ದಾರೆ]], ಅವರಲ್ಲಿ 3,420 [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿ]], 1,360 [[ಆಲ್ಬರ್ಟಾ|ಆಲ್ಬರ್ಟಾದಲ್ಲಿ]], ಮತ್ತು 1,145 [[ಒಂಟಾರಿಯೊ|ಒಂಟಾರಿಯೊದಲ್ಲಿ]] ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www12.statcan.ca/census-recensement/2006/dp-pd/tbt/Rp-eng.cfm?TABID=1&LANG=E&APATH=3&DETAIL=0&DIM=0&FL=A&FREE=0&GC=0&GK=0&GRP=1&PID=89186&PRID=0&PTYPE=88971,97154&S=0&SHOWALL=0&SUB=0&Temporal=2006&THEME=70&VID=0&VNAMEE=&VNAMEF= |title=Detailed Mother Tongue (148), Single and Multiple Language Responses (3) and Sex (3) for the Population of Canada, Provinces, Territories, Census Metropolitan Areas and Census Agglomerations, 2006 Census – 20% Sample Data |year=2007 |access-date=11 June 2010 |archive-date=16 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616061556/http://www12.statcan.ca/census-recensement/2006/dp-pd/tbt/Rp-eng.cfm?TABID=1&LANG=E&APATH=3&DETAIL=0&DIM=0&FL=A&FREE=0&GC=0&GK=0&GRP=1&PID=89186&PRID=0&PTYPE=88971,97154&S=0&SHOWALL=0&SUB=0&Temporal=2006&THEME=70&VID=0&VNAMEE=&VNAMEF= |url-status=dead }}</ref> == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == {{Main|ನಾರ್ವೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ}} '''ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ'''ಯು ದೇಶದ [[ನಾರ್ವೆ ಇತಿಹಾಸ|ಇತಿಹಾಸ]] ಮತ್ತು [[ನಾರ್ವೆ ಭೂಗೋಳ|ಭೂಗೋಳದೊಂದಿಗೆ]] ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಯು, ವಿರಳವಾದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಹವಾಮಾನದಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ [[ಪ್ರಾಚೀನ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಆಸ್ತಿ ಕಾನೂನುಗಳು|ಪ್ರಾಚೀನ ಆಸ್ತಿ ಕಾನೂನುಗಳಿಂದಲೂ]] ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. 18 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಇದು ಬಲವಾದ [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ|ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ]] ಚಳುವಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಅದು ಇಂದಿಗೂ [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಾಷೆ]] ಮತ್ತು [[:ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮ|ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ]] ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. 19 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಗುರುತನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಮುಂದುವರೆದಂತೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಅರಳಿತು. === ತಿನಿಸು === {{Main|ನಾರ್ವೆ ತಿನಿಸು}} [[ಚಿತ್ರ:Norwegian.cuisine-Reinsdyrsteik-01.jpg|thumb|[[Reinsdyrsteik]] (ಹಿಮಸಾರಂಗ ಸ್ಟೀಕ್), [[ಲಿಂಗನ್‌ಬೆರಿ ಜಾಮ್]]ನೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಕ್ಷ್ಯ. ಇದು ನಾರ್ವೆಯ ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಉತ್ತರದವರೆಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.]] ನಾರ್ವೆಯ ಪಾಕಶಾಲೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಡಲ ಯಾನ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ; [[ಸಾಲ್ಮನ್]] (ತಾಜಾ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ), [[ಹೆರಿಂಗ್]] (ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾರಿನೇಟ್ ಮಾಡಿದ), [[ಟ್ರೌಟ್]], [[ಕಾಡ್]] ಮೀನು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮುದ್ರಾಹಾರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಚೀಸ್, ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ (ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಪ್ಪು/ಗಾಢ) ಬ್ರೆಡ್‌ಗಳು ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. [[ಲೆಫ್ಸೆ]] ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಫ್ಲಾಟ್‌ಬ್ರೆಡ್ ಆಗಿದ್ದು, ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌ನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ, [[ಲುಟೆಫಿಸ್ಕ್]], [[ಸ್ಮಾಲಹೋವ್]], [[ಪಿನ್ನೆಕ್ಜಾಟ್]], [[ಕ್ರೊಟೆಕಾಕೆ]] ಮತ್ತು [[ಫಾರಿಕಾಲ್]] ನೋಡಿ. === ಸಂಗೀತ === {{Main|ನಾರ್ವೆ ಸಂಗೀತ}} [[ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಸಿಸಂ|ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್]] [[ಸಂಯೋಜಕ]] [[ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಗ್ರೀಗ್]] ಅವರ [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಗೀತ|ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ]] ಮತ್ತು [[ಆರ್ನೆ ನಾರ್ಡ್‌ಹೈಮ್]] ಅವರ ಆಧುನಿಕ ಸಂಗೀತದ ಜೊತೆಗೆ, [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೆಟಲ್]] ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಫ್ತು ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ನಾರ್ವೆಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರದರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಿಯಾನೋ ವಾದಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ [[ಲೀಫ್ ಓವೆ ಆಂಡ್ಸ್ನೆಸ್]] ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೆಲ್ಲಿಸ್ಟ್ [[ಟ್ರುಲ್ಸ್ ಮಾರ್ಕ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಝ್ ದೃಶ್ಯವೂ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನದಲ್ಲಿದೆ. [[ಜಾನ್ ಗಾರ್ಬರೆಕ್]], [[ಮಾರಿ ಬೋಯಿನ್]], [[ಅರಿಲ್ಡ್ ಆಂಡರ್ಸನ್]], ಮತ್ತು [[ಬುಗ್ಗೆ ವೆಸೆಲ್ಟಾಫ್ಟ್]] ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, [[ಪಾಲ್ ನಿಲ್ಸೆನ್-ಲವ್]], [[ಸೂಪರ್‌ಸೈಲೆಂಟ್]], [[ಜಾಗಾ ಜಾಝಿಸ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ವಿಬುಟೀ]] ಕಿರಿಯ ಪೀಳಿಗೆಯ ವಿಶ್ವ ದರ್ಜೆಯ ಕಲಾವಿದರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.studyinnorway.no/sn/Living-in-Norway/Culture Culture from Study in Norway] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120219033541/http://www.studyinnorway.no/sn/Living-in-Norway/Culture |date=19 February 2012 }}. Retrieved 2 December 2008.</ref> ನಾರ್ವೆಯು ಬಲವಾದ [[ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ]] ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದು ಇಂದಿಗೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.norway.org.uk/culture/music/folk/folk.htm Norwegian Folk Music from Norway, official site in the UK.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040326090318/http://www.norway.org.uk/culture/music/folk/folk.htm |date=26 March 2004 }}. Retrieved 25 November 2008.</ref> ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತಗಾರರಲ್ಲಿ [[ಹಾರ್ಡಿಂಗ್‌ಫೆಲೆ|ಹಾರ್ಡಂಜರ್ ಪಿಟೀಲು ವಾದಕರು]] [[ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಈನ್]], [[ಒಲಾವ್ ಜೋರ್ಗೆನ್ ಹೆಗ್ಗೆ]], [[ವಿದಾರ್ ಲಾಂಡೆ]] ಮತ್ತು [[ಆನ್‌ಬ್ಜೋರ್ಗ್ ಲೀನ್]], ಪಿಟೀಲು ವಾದಕ [[ಸುಸಾನೆ ಲುಂಡೆಂಗ್]], ಮತ್ತು ಗಾಯಕರಾದ [[ಆಗ್ನೆಸ್ ಬ್ಯೂನ್ ಗಾರ್ನಾಸ್]], [[ಕಿರ್ಸ್ಟನ್ ಬ್ರಾಟೆನ್ ಬರ್ಗ್]] ಮತ್ತು [[ಆಡ್ ನಾರ್ಡ್‌ಸ್ಟೋಗಾ]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.norway.org.uk/culture/contemporaryart/ Contemporary art from Norway the official site.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210302231117/http://www.norway.org.uk/culture/contemporaryart/ |date=2 ಮಾರ್ಚ್ 2021 }}. Retrieved 28 November 2008.</ref> === ಆಚರಣೆಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Oslo 17 mai 2010.jpg|thumb|ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂವಿಧಾನ ದಿನ, ಮೇ 17]] ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರು ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನವನ್ನು ಮೇ 17 ರಂದು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು [[ನಾರ್ವೆಯ ಸಂವಿಧಾನ|ನಾರ್ವೆಯ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ]] ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಜನರು ''[[ಬುನಾಡ್]]'' (ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣಗಳು) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನವರು ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂವಿಧಾನ ದಿನ]]ದ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು ಇರುತ್ತಾರೆ. [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್]] ಲೇಖಕ [[ಹೆನ್ರಿಕ್ ವೆರ್ಗೆಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮೇ 17 ರ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಸಾಮಾನ್ಯ [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ|ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್]] ರಜಾದಿನಗಳನ್ನು ಸಹ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ [[ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್]] (ಪೇಗನ್ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ [[ವೈಕಿಂಗ್]] ಚಳಿಗಾಲದ ಅಯನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ''[[ಯೂಲ್|ಜುಲ್]]'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು [[ಈಸ್ಟರ್]] (ಪಾಸ್ಕೆ). ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ, [[ಸಾಂಟಾ ಕ್ಲಾಸ್|ಸಾಂಟಾ]] (ಅವರನ್ನು [[ಟಾಮ್ಟೆ|ನಿಸ್ಸೆನ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಡಿಸೆಂಬರ್ 24 ರ [[ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಈವ್|ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಸಂಜೆ]] ಉಡುಗೊರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ, ಅನೇಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತನಾಡುವ ದೇಶಗಳಂತೆ ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ. ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಜೆ ತಡವಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ, ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಭೋಜನದ ನಂತರ, ಇದನ್ನು ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳು ದೀರ್ಘ, ನೀರಸ ಮತ್ತು ಅನಗತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ''[[ಜಾನ್‌ಸೋಕ್]]'' ([[ಜಾನ್ ದಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್|ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್‌ನ]] ಪಾಸಿಂಗ್), ಅಥವಾ ''[[ಸೇಂಟ್ ಹಾನ್ಸ್]]'' ([[ಜಾನ್ ದಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್|ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್‌ನ]] ದಿನ), ಅಂದರೆ ಜೂನ್ 24, ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೂಜ್ಯ ರಜಾದಿನವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಮಧ್ಯಬೇಸಿಗೆ|ಮಧ್ಯಬೇಸಿಗೆಯನ್ನು]] ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆ ರಜೆಯ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿಂದಿನ ಸಂಜೆ [[ದೀಪೋತ್ಸವ|ದೀಪೋತ್ಸವಗಳನ್ನು]] ಬೆಳಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾರ್ವೆಯ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ದಿನವು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕೇವಲ 17.5 ಗಂಟೆಗಳ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. === ಧರ್ಮ === {{See also|ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ|Norwegian American#The Norwegian Lutheran Church in the United States}} [[ಚಿತ್ರ:Stavechurch-heddal.jpg|thumb|[[ಹೆಡ್ಡಾಲ್ ಸ್ಟೇವ್ ಚರ್ಚ್]] ನಾರ್ವೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ಟೇವ್ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.]] ನಾರ್ವೆಯ [[ನಾರ್ಸ್ ಪೇಗನಿಸಂ|ನಾರ್ಸ್ ಪೇಗನಿಸಂನಿಂದ]] [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ|ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ]] ಪರಿವರ್ತನೆಯು 1000 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮವು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿತ್ತು. [[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್|ಡ್ಯಾನಿಶ್]] ರಾಜ [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ III ಆಫ್ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್|ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ III]] ಅವರನ್ನು [[ಲೂಥರನಿಸಂ|ಲೂಥರನಿಸಂಗೆ]] ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ-ಆಡಳಿತ ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುವವರೆಗೂ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರು [[ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕರು|ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕರಾಗಿದ್ದರು]]. [[ಚರ್ಚ್ (ಕಟ್ಟಡ)|ಚರ್ಚ್]] 16 ಮತ್ತು 17 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ [[ಸಾಮಿ ಜನರು|ಸಾಮಿ]] ಜನರನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತು, ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. 19 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ನಾರ್ವೆಯಿಂದ ವಲಸೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಲೂಥರನಿಸಂ ಅಮೇರಿಕಾಗೆ ಹರಡಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ,{{citation needed|reason=Most Nordic people are religiously moderate – I have heard of no oppression of Christians here.|date=March 2011}} ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಅನೇಕ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರು ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮಧ್ಯಮರಾಗಿದ್ದರು; ತರುವಾಯ, [[ಚರ್ಚ್ ಹಾಜರಾತಿ]] 20 ನೇ ಶತಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕ್ಷೀಣಿಸಿತು, ಗ್ಯಾಲಪ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 78% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಧರ್ಮವು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುವುದರಿಂದ<ref>{{Cite web|url=https://www.gallup.com/analytics/213617/gallup-analytics.aspx|title=Access Crucial Data for Your Research|website=Gallup.com|access-date=16 June 2022|archive-date=7 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200407080004/https://www.gallup.com/analytics/213617/gallup-analytics.aspx|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಚರ್ಚ್ ಹಾಜರಾತಿಯಿಂದ (2%)<ref>{{cite web |url=http://www.aftenbladet.no/livssyn/1086156/2_prosent_gaar_i_kirken_paa_en_vanlig_soendag.html |archive-url=https://archive.today/20120721001720/http://www.aftenbladet.no/livssyn/1086156/2_prosent_gaar_i_kirken_paa_en_vanlig_soendag.html |url-status=dead |archive-date=21 July 2012 |title=2 prosent går i kirken på en vanlig søndag |work=Aftenbladet.no |access-date=29 March 2015}}</ref> ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ನಾರ್ತ್ ಡಕೋಟಾ]]ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಈ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 30.4% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲಾ ಯು.ಎಸ್. ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ನಾರ್ತ್ ಡಕೋಟಾವು ಧಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲದ ಜನರ ಕಡಿಮೆ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮತ್ತು ತಲಾ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಚರ್ಚ್ ಹಾಜರಾತಿ 43% ರಷ್ಟಿದೆ.<ref name="religious survey">{{cite web |url=http://www.gc.cuny.edu/faculty/research_briefs/aris/key_findings.htm |title=American Religious Identification Survey |work=Exhibit 15 |publisher=The Graduate Center, City University of New York |access-date=24 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051024031359/http://www.gc.cuny.edu/faculty/research_briefs/aris/key_findings.htm |archive-date=24 October 2005 |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.signonsandiego.com/uniontrib/20060502/news_lz1n2thelist.html San Diego Times, May 2, 2006] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120513103435/http://www.signonsandiego.com/uniontrib/20060502/news_lz1n2thelist.html |date=13 May 2012 }}, from 2006 Gallup survey</ref> ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ [[ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ನಾರ್ವೆ]] ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. 2016 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾದ ಕಾಯಿದೆಯು ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ನಾರ್ವೆಯನ್ನು 1 ಜನವರಿ 2017 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾನೂನು ಘಟಕವಾಗಿ ರಚಿಸಿತು.<ref>[https://www.regjeringen.no/no/aktuelt/offisielt-fra-statsradet/id2501869/ Offisielt frå statsrådet 27. mai 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170909185939/https://www.regjeringen.no/no/aktuelt/offisielt-fra-statsradet/id2501869/ |date=9 September 2017 }} regjeringen.no «Sanksjon av Stortingets vedtak 18. mai 2016 til lov om endringer i kirkeloven (omdanning av Den norske kirke til eget rettssubjekt m.m.) Lovvedtak 56 (2015–2016)  Lov nr. 17 Delt ikraftsetting av lov 27. mai 2016 om endringer i kirkeloven (omdanning av Den norske kirke til eget rettssubjekt m.m.). Loven trer i kraft fra 1. januar 2017 med unntak av romertall I § 3 nr. 8 første og fjerde ledd, § 3 nr. 10 annet punktum og § 5 femte ledd, som trer i kraft 1. juli 2016.»</ref><ref name="stortinget.no">[https://stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Vedtak/Beslutninger/Lovvedtak/2015-2016/vedtak-201516-056/ Lovvedtak 56 (2015–2016) Vedtak til lov om endringer i kirkeloven (omdanning av Den norske kirke til eget rettssubjekt m.m.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180703220253/https://stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Vedtak/Beslutninger/Lovvedtak/2015-2016/vedtak-201516-056/ |date=3 July 2018 }} Stortinget.no</ref> ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ನಾರ್ವೆ ಹಿಂದೆ ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ಧರ್ಮವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಅದರ ಕೇಂದ್ರ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು 2017 ರವರೆಗೆ ರಾಯಲ್ ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್, ರಿಫಾರ್ಮ್ ಅಂಡ್ ಚರ್ಚ್ ಅಫೇರ್ಸ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name=NOU2006>[[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಅಧಿಕೃತ ವರದಿ|NOU]] 2006: 2: ''Staten og Den norske kirke'' [ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ಚರ್ಚ್]. Utredning fra Stat – kirke-utvalget oppnevnt ved kongelig resolusjon av 14. mars 2003. ([http://www.regjeringen.no/nb/dep/kud/dok/nouer/2006/nou-2006-2.html?id=156177 ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ವರದಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140911001719/http://www.regjeringen.no/nb/dep/kud/dok/nouer/2006/NOU-2006-2.html?id=156177 |date=11 September 2014 }}).</ref> ಲೂಥರನ್ ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು [[ನಾರ್ವೆಯ ಸಂವಿಧಾನ|ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ]] ಇನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ನಾರ್ವೆಯ ರಾಜ|ರಾಜನು]] ಇನ್ನೂ ಲೂಥರನ್ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.<ref>{{cite web |title=The King prevented a real separation of church and state |url=https://www.nrk.no/norge/xl/_-kongen-hindret-et-reelt-skille-mellom-kirke-og-stat-1.12748098 |publisher=NRK |access-date=3 May 2020 |language=no |date=14 January 2016 |archive-date=5 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200805193100/https://www.nrk.no/norge/xl/_-kongen-hindret-et-reelt-skille-mellom-kirke-og-stat-1.12748098 |url-status=live }}</ref> ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದಾಗ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು [[ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ನಾರ್ವೆ]]ಯ ಸದಸ್ಯರ ನೋಂದಣಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ದೊಡ್ಡ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಅನೇಕ ಜನರು ವಯಸ್ಕರಾದಂತೆ ಶ್ರದ್ಧಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಜನಾಂಗೀಯ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಸಾಮಿ ಇಬ್ಬರ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ನಾಮಮಾತ್ರವಾಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು, ಆದರೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಶ್ರದ್ಧಾಪೂರ್ವಕರಾಗಿಲ್ಲ. 2018 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ [[ನಾರ್ವೆ|ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ]], 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು [[ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ನಾರ್ವೆ|ಲೂಥರನ್ ಚರ್ಚ್‌ನ]] ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ,<ref>{{cite web |title=Church of Norway |url=https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/statistikker/kirke_kostra/aar |publisher=Statistics Norway |access-date=3 May 2020 |date=14 June 2019 |archive-date=12 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612142905/https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/statistikker/kirke_kostra/aar |url-status=live }}</ref> ಆದರೂ 2018 ರ [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಅಧ್ಯಯನ|ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ]] "ನೀವು ದೇವರನ್ನು ನಂಬುತ್ತೀರಾ?" ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಕೇವಲ 47.1% ಜನರು "ಹೌದು" ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://zacat.gesis.org/webview/|title=European Values Study 2017: Integrated Dataset (EVS 2017) "do you believe in: God (Q18A)"|website=GESIS: ZACAT|access-date=19 November 2019|archive-date=11 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191211072723/https://zacat.gesis.org/webview/|url-status=live}}</ref> == ಬಳಸಲಾದ ಇತರ ಪದಗಳು == ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರನ್ನು ಇತರ ಪದಗಳಿಂದಲೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸೇರಿವೆ: * '''''Nordmenn''''': ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ನರು ಬಳಸುವ ಪದ. ಇದು "ಉತ್ತರದ ಜನರು" ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸುತ್ತದೆ. (ಏಕವಚನ: '''Nordmann''') * ''[[ನಾರ್ಸ್‌ಮನ್|Northmen]]'': ಯುರೋಪಿನ ಉತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಜನರನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಇತರ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಜನರು ಬಳಸುವ ಹಳೆಯ ಪದ. * ''[[ನಾರ್ಸ್‌ಮನ್|Norsemen]]'' ಅಥವಾ ''Norse'': [[ವೈಕಿಂಗ್ ಯುಗ|ವೈಕಿಂಗ್ ಯುಗದ]] [[ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳು|ನಾರ್ಡಿಕ್]] ಮೂಲದ ಜನರು. * ''[[ವೈಕಿಂಗ್ಸ್]]'': ವೈಕಿಂಗ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ದಾಳಿ, ಲೂಟಿ ಅಥವಾ ''ಗುಲಾಮರನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು'' ಹೋದ ಜನರನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ಜನರು ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯಾ]]ದವರನ್ನು ಸಹ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು. * ''[[Minnewegian]]'': [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮಿನ್ನೇಸೋಟನ್|ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮಿನ್ನೇಸೋಟನ್]] ಗಾಗಿ [[ಆಡುಮಾತಿನ ಶೈಲಿ|ಆಡುಮಾತಿನ]] ಪದ. * ''Norski'': ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು. * ''Norrbagge'': ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರಿಗೆ ಸ್ವೀಡಿಷ್ (ಅವಹೇಳನಕಾರಿ) ಪದ (ಮೊದಲ ದೃಢೀಕೃತ ಬಳಕೆ 1257 ರಲ್ಲಿ) ಅನಿಶ್ಚಿತ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ. ಕೆಲವರು ಇದು ಕೆಲವು ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಉಪಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುರಿ ವೃಷಣಗಳು ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಡುವ ''bagge'' ಎಂಬ ಮೂಲವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದು ವಿವರಣೆಯೆಂದರೆ "bagge" ಎಂಬುದು ನಾರ್ವೆ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್ ನಡುವಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ [[ಬೋಹಸ್ ಕೋಟೆ]] ಇರುವ ಬಗಾಹೋಮ್ ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದರೆ Nordbagge ಎಂದರೆ ಬಗಾಹೋಮ್‌ನ ಉತ್ತರ (ಸ್ವೀಡಿಷ್: norr) ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರು.<ref>[[Per Egil Hegge]]: [http://tux.aftenposten.no/spraak/spraak?action=question&id=4121 Norrbagge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191207040024/http://tux.aftenposten.no/spraak/spraak%3Faction%3Dquestion%26id%3D4121 |date=7 December 2019 }} Aftenposten, 8 December 2010 {{in lang|no}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಜನರು| ]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು| ]] tqvw0avyjgu09lceio6ber735742jja 0 175513 1375450 1349299 2026-06-20T03:10:00Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375450 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:David Wark Griffith portrait.jpg|thumb|೧೯೨೨ರಲ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿತ್]] '''ಡೇವಿಡ್ ವಾರ್ಕ್ ಗ್ರಿಫಿತ್''' (1875-1948) [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕದ]] ಒಬ್ಬ [[ಚಲನಚಿತ್ರ]] ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು [[ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ|ದಿಗ್ದರ್ಶಕ]]. == ಜೀವನ, ಸಾಧನೆಗಳು == ಹುಟ್ಟಿದ್ದು [[:en:Kentucky|ಕೆಂಟಕಿಯ]] [[:en:Oldham_County,_Kentucky|ಓಲ್ಡ್‌ಹ್ಯಾಮಿನಲ್ಲಿ]]. [[:en:Rescued_from_an_Eagle's_Nest|ರೆಸ್ಕ್ಯೂಡ್ ಫ್ರಮ್ ಎನ್ ಈಗಲ್ಸ್ ನೆಸ್ಟ್]] (1908) ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ.<ref name="DWPlay">{{cite web |title=D.W. Griffith |url=https://spartacus-educational.com/USAgriffith.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110605080400/http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/USAgriffith.htm |archive-date=June 5, 2011 |access-date=February 27, 2019 |publisher=Spartacus-Educational.com |df=mdy}}</ref> ಅನಂತರ [[:en:Biograph_Company|ಬಯೋಗ್ರಾಫ್]] ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಥಾ ಲೇಖಕ ಮತ್ತು ದಿಗ್ದರ್ಶಕನಾಗಿ ಸೇರಿದ. ಅಲ್ಲಿ ಈತ ತಯಾರಿಸಿದ ಪ್ರಥಮ ಚಿತ್ರ [[:en:The_Adventures_of_Dollie|ದಿ ಅಡ್ವೆಂಚರ್ಸ್ ಆಫ್ ಡಾಲೀ]]. ಬಳಿಕ ಈತ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವಿಶ್ರಾಂತವಾಗಿ ದುಡಿಯಲಾರಂಭಿಸಿದ. ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ. ಅಮೆರಿಕಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಈತನಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯ ಚಲನೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಈತ ಬಳಸಿದ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಗಳು ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದುವು. 1913ರಲ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿತ್ [[ಬೈಬಲ್|ಬೈಬಲಿನ]] [[ಕಥೆ|ಕಥೆಯೊಂದನ್ನು]] ಆಧರಿಸಿ [[:en:Judith_of_Bethulia|ಜೂಡಿತ್ ಆಫ಼್ ಬೆತೊಲಿಯ]] ಎಂಬ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಸಿದ. ಅದೇ ವರ್ಷ ಬಯೋಗ್ರಾಫ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. [[:en:Thomas_Dixon_Jr.|ಥಾಮಸ್ ಡಿಕ್ಸನ್]] ಎಂಬಾತ [[ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಂತಃಕಲಹ|ಅಮೇರಿಕದ ಅಂತರ್‌ಯುದ್ಧವನ್ನಾಧರಿಸಿ]] ಬರೆದ [[ಕಾದಂಬರಿ]] [[:en:The_Clansman:_A_Historical_Romance_of_the_Ku_Klux_Klan|ದ ಕ್ಲ್ಯಾನ್ಸ್‌ಮನ್]] ಆಧರಿಸಿ ಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಉದ್ಯುಕ್ತನಾದ.<ref>Maxwell Bloomfield, "Dixon's ''The Leopard's Spots'': A Study in Popular Racism." ''American Quarterly'' 16.3 (1964): 387-401. [http://scholarship.law.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1864&context=scholar online]</ref> ಇದು 1915ರಲ್ಲಿ [[:en:The_Birth_of_a_Nation|ದ ಬರ್ತ್ ಆಫ್ ಎ ನೇಷನ್]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ]] ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. [[ಮನೋರಂಜನೆ|ಮನೋರಂಜನೆಯೊಡನೆ]] ಉತ್ತಮ [[ಕಲೆ|ಕಲೆಯನ್ನೂ]] ಚಲನಚಿತ್ರ ಒದಗಿಸಬಲ್ಲದೆಂಬುದನ್ನು ಈ ಚಿತ್ರ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯ ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚೆಗೆ ಆಸ್ಪದ ನೀಡಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಬಂದ ಅಪಾರ ಲಾಭ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿತನಾದ ಗ್ರಿಫಿತ್ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅದ್ದೂರಿಯ [[:en:Intolerance_(film)|ಇಂಟಾಲರೆನ್ಸ್]] ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ (1916). 3 1/2 ಗಂಟೆ ಉದ್ದದ ಈ ಚಿತ್ರ [[ಇತಿಹಾಸ|ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ]] ನಾಲ್ಕು ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಘಟನೆಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. [[:en:Battle_of_Opis|ಬ್ಯಾಬಿಲಾನ್ ಪತನ]], [[:en:Crucifixion_of_Jesus|ಕ್ರಿಸ್ತನ ಜೀವನ]], [[:en:St._Bartholomew's_Day_massacre|ಬಾರ್ತಲೋಮ್ಯೂದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಗ್ಗೊಲೆ]], ಸಮಕಾಲೀನವೆನ್ನಬಹುದಾದ 'ತಾಯಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ'-ಹೀಗೆ ಈ ಚಿತ್ರ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು [[ಹಣ]] ಬರಲಿಲ್ಲವಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿತ್ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಹಂಬಲವನ್ನು ಬಿಡಬೇಕಾಯಿತು.<ref>{{cite web |date=September 5, 1928 |title=Griffith's 20 Year Record |url=http://www.cinemaweb.com/silentfilm/bookshelf/7_dwg_2.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110712184505/http://www.cinemaweb.com/silentfilm/bookshelf/7_dwg_2.htm |archive-date=July 12, 2011 |access-date=June 5, 2011 |work=Cinemaweb.com |df=mdy}}</ref><ref>{{cite magazine |date=May 29, 2011 |title=Intolerance Movie Review |url=http://www.contactmusic.com/new/film.nsf/reviews/intolerance |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110606073024/http://www.contactmusic.com/new/film.nsf/reviews/intolerance |archive-date=June 6, 2011 |access-date=June 5, 2011 |magazine=[[Contactmusic.com]]}}</ref> [[ಚಾರ್ಲಿ ಚಾಪ್ಲಿನ್]], [[:en:Douglas_Fairbanks|ಡಗ್ಲಾಸ್ ಫೇರ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[:en:Mary_Pickford|ಮೇರಿ ಪಿಕ್‌ಫರ್ಡ್]] ಇವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಗ್ರಿಫಿತ್ 1919ರಲ್ಲಿ [[:en:United_Artists|ಯುನೈಟೆಡ್ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು]] ಕೂಡಿಸಿದ.<ref name="LATimes-Woo-2011-09-29">{{cite news |last=Woo |first=Elaine |date=September 29, 2011 |title=Mo Rothman dies at 92; found new audience for Chaplin |url=https://www.latimes.com/news/obituaries/la-me-0929-mo-rothman-20110929,0,5684307.story |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131229081349/http://www.latimes.com/news/obituaries/la-me-0929-mo-rothman-20110929,0,5684307.story |archive-date=December 29, 2013 |access-date=October 1, 2011 |newspaper=[[Los Angeles Times]]}}</ref> ಗ್ರಿಫಿತನ ಇತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳಿವು: [[:en:Broken_Blossoms|ಬ್ರೋಕನ್ ಬ್ಲಾಸಮ್ಸ್]] (1919), [[:en:Way_Down_East|ವೇ ಡೌನ್ ಈಸ್ಟ್]] (1920), [[:en:Orphans_of_the_Storm|ಆರ್ಫನ್ಸ್ ಆಪ್ ದ ಸ್ಟಾರ್ಮ್]] (1922). ಈತನ ಎರಡು ವಾಕ್‌ಚಿತ್ರಗಳೂ ಅಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈತನ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರ ''ದ ಸ್ಟ್ರಗಲ್'' ಎಂಬುದಂತೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಚಿತ್ರ ದಿಗ್ದರ್ಶನದಿಂದ ಈತ ನಿವೃತ್ತನಾದದ್ದು 1932ರಲ್ಲಿ. ಗ್ರಿಫಿತ್ ಮೇಧಾವಿ ದಿಗ್ದರ್ಶಕ. [[:en:Film_editing|ಚಿತ್ರಸಂಪಾದನೆ]] ಹಾಗೂ [[ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ]] ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಈತನ ಕೊಡುಗೆ ಮಹತ್ತರವಾದದ್ದು. ಚಿತ್ರಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ [[:en:Wide_shot|ಲಾಂಗ್ ಷಾಟ್]], [[:en:Close-up|ಕ್ಲೋಸ್ ಅಪ್]], [[:en:Panning_(camera)|ಪ್ಯಾನ್ ಷಾಟ್]], [[:en:High-angle_shot|ಹೈ]] ಮತ್ತು [[:en:Low-angle_shot|ಲೋ ಆಂಗಲ್ ಷಾಟುಗಳು]], [[:en:Tracking_shot|ಮೂವಿಂಗ್ ಷಾಟ್]], [[:en:Dissolve_(filmmaking)|ಡಿಸಾಲ್ವ್]], [[:en:Soft_focus|ಸಾಫ್ಟ್ ಫೋಕಸ್]], [[:en:Cross-cutting|ಕ್ರಾಸ್ ಕಟಿಂಗ್]],<ref>{{cite web |title=Lonedale Operator: Part 2 |url=http://www.tcf.ua.edu/Classes/Jbutler/T112/Lonedale2/index.htm |access-date=28 August 2017 |website=Tcf.ua.edu |archive-date=29 ಆಗಸ್ಟ್ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170829040555/https://tcf.ua.edu/Classes/Jbutler/T112/Lonedale2/index.htm |url-status=dead }}</ref> [[:en:Flashback_(narrative)|ಫ್ಲ್ಯಾಷ್‍ಬ್ಯಾಕ್]], ಬ್ಯಾಕ್ ಲೈಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು [[:en:Night_photography|ನೈಟ್ ಫೊಟಾಗ್ರಫಿ]]-ಮೊದಲಾದ ಬಾಬುಗಳನ್ನು ಈತ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ ಇಲ್ಲವೆ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ಬಳಕೆಗೆ ತಂದ. ಚತುರ ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಭಾವತೀವ್ರತೆ, ದೃಶ್ಯರಚನೆ, ಜನಜಂಗುಳಿಯನ್ನು ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ತರುವ ವರಸೆ-ಇವುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಈತ ನಿಷ್ಣಾತನೆನಿಸಿದ್ದ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.lib.berkeley.edu/MRC/GriffithBib.html Bibliography of books and articles about Griffith]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160409085418/http://www.lib.berkeley.edu/MRC/GriffithBib.html |date=2016-04-09 }} via University of California, Berkeley Media Resources Center * {{IMDb name|428}} * [https://1.bp.blogspot.com/-Emq2iUBtLH8/V2u8G-J7PII/AAAAAAAAMuw/1ai-lSSOGroOIzpCinpsE5i_g_iwebRqgCLcB/s1600/d%2Bw%2Bgriffith%2Blate%2B1890s.jpg Photo of Griffith as a young man in the 1890s or early 1900s] <references /> {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರಿಫಿತ್, ಡೇವಿಡ್ ವಾರ್ಕ್}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನಿರ್ದೇಶಕರು]] [[ವರ್ಗ:ನಿರ್ಮಾಪಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 333rf0el3vabdlbu5xnhe01utyw4hqe 0 175865 1375484 1373600 2026-06-20T10:23:25Z ~2026-34429-77 100105 /* */ 1375484 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = | image_alt = | caption = | genre = {{plainlist| * [[ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ]] }} | writer = ಡಿ ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ | screenplay = ದ್ವಾರಕಿ ರಾಘವ್ | story = Dialogues: ತುರುವೆಕೆರೆ ಪ್ರಸಾದ್ | director = ಮಲಿಶಾಂತ್ | starring = ಮಧುಸಾಗರ್ <br> ಅಖಿಲ ದೆಚ್ಚಮ್ಮ | theme_music_composer = | open_theme = "Ninu Obbale Nana Lokavu" <br> Vivan Arya, Shashank, Shruthi Prashant (Vocals) | composer = | language = ಕನ್ನಡ | num_seasons = 1 | num_episodes = 617<!---As of 19 Oct 2023---> | producer = ಕೆ. ಎಮ್ ಚೈತನ್ಯ <br> ಹರಿದಾಸ್ ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್. | editor = ಗುರುರಾಜ್ ಬಿ.ಕೆ. | camera = [[ಮಲ್ಟೀ ಕ್ಯಾಮೆರಾ]] | runtime = 22–23 ನಿಮಿಷಗಳು | company = ಚೈತನ್ಯ ಹರಿದಾಸ್ ಸಿನಿಮಾಸ್ | network = [[ಉದಯ ಟಿ.ವಿ|ಉದಯ ಟಿವಿ]] | first_aired = {{Start date|2021|11|22|df=y}} | last_aired = ಪ್ರಸ್ತುತ | related = [[Vanathai Pola (TV series)|Vanathai Pola]] }} '''''ಭಾಗ್ಯವಂತರು''''' [[ಉದಯ ಟಿ.ವಿ|ಉದಯ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಭಾರತೀಯ [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ]] ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆಗಿದೆ. ಧಾರಾವಾಹಿಯು 6 ಜುಲೈ 2026 ರಂದು ರಾತ್ರಿ 10:30 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಧು ಸಾಗರ್ ಮತ್ತು ಅಖಿಲಾ ದೇಚಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸರಣಿಯು [[ತಮಿಳು|ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯ]] ಮರುಮಗಲ್ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಅಧಿಕೃತ ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿದೆ <ref>{{Cite news |title=Watch new show Anna Tangi from Monday |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/watch-new-show-anna-tangi-from-monday/articleshow/87753187.cms}}</ref> <ref>{{Cite news |title=Anna Thangi to premiere today; here's everything you need to know about the upcoming show |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/anna-thangi-to-premiere-today-heres-everything-you-need-to-know-about-the-upcoming-show/articleshow/87844054.cms}}</ref> <ref>{{Cite news |title=New serial 'Anna-sister' on 'Udaya TV'; Since when? What kind of story?, Udaya TV new Kannada serial Anna Thangi to go on air 22nd November |work=pipanews.com |url=https://pipanews.com/new-serial-anna-sister-on-udaya-tv-since-when-what-kind-of-story-udaya-tv-new-kannada-serial-anna-thangi-to-go-on-air-22nd-november/}}</ref> <ref>{{Cite news |title=Daily soap Anna Thangi completes 100 episodes |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/daily-soap-anna-thangi-completes-100-episodes/articleshow/90373263.cms}}</ref> <ref>{{Cite web |title=ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸೆಂಚುರಿ ಬಾರಿಸಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿದ 'ಅಣ್ಣ-ತಂಗಿ'; ಮಹತ್ವದ ಘಟ್ಟ ತಲುಪಿದ ಧಾರಾವಾಹಿ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/k-m-chaitanya-akhila-prakashs-anna-thangi-serial-completes-100-episode/articleshow/90663038.cms |access-date=2023-03-03 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2022-04-05 |title=Anna Thangi Serial 100 Episodes On Udaya TV - Monday To Saturday At 7:00 P:M |url=https://www.indiantvinfo.com/anna-thangi-serial-100-episode/ |access-date=2023-03-03 |website=Indian TV News |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=ಕಿರುತೆರೆಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ ನಟಿ ಅಖಿಲಾ ಪ್ರಕಾಶ್; ಶುರುವಾಗಲಿದೆ ಹೊಸ ಧಾರಾವಾಹಿ 'ಅಣ್ಣ-ತಂಗಿ' |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/akhila-prakash-k-m-chaitanyas-new-serial-anna-thangi-to-go-on-air-on-udaya-tv-from-november-22nd/articleshow/87749077.cms |access-date=2023-03-03 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> {{Interwikineeded}} p29ccw1rogndiofi4dw60nufy1nz1e9 3 177532 1375436 1323913 2026-06-20T01:13:43Z ಪರಿಸರ ಮಂಜು 97299 /* */ 1375436 wikitext text/x-wiki Bio - Data:- Name: Manjunath ( Parisara manju), Father : Late Kaverappa Mother: vasanthamma Birth: 13th march 1987 Age :37 Work : Tree Planting, Environmental and wildlife Conservation, caste: SC, AK Religion: Hindu Address: No.155, 7th cross, Bhuvaneshwari colony, Near venu Gopala Store, Yamlur village, Marathahalli post, Bangalore - 560037, Karnataka‌ ( state ), India (country ) Adhar no: 219346280763 BPL no: 320100411313 Contact: 9738965213, 9686845219 According to Environmentist Manjunath K (Parisara manju ) Says, " Planting an tree is like building a temple and Nature is the only God seen on the Earth" and Trees have Feelings and emotions as us. His service to environmental protection and wildlife survival is unique. Fot More than 5 thousand heritage plants have been planted in Bangalore East. He use to Fight against logger's and have done thousands of public environmental awareness programs , Awareness camps for students about forest, land, water, plastic, pollution, environmental protection, environmental workshops for NSS, NCC students, teaching and lecturing about Nature conservation from past 20 years. He have Distributed 2 lakh Ayurveda, medicinal and local saplings in marriage, Birthday, naming auspicious works, Also have Established an organization in the name called " Miditha Foundation" through which hundreds of environmental awareness programs including various environmental works, environment day, forest festival have been meaningfully celebrated throughout the year and set an example for others. Hundreds of organizations have honored with international and state awards, Honours and prizes in appreciation of nature service. He have dedicated Himselves to environmental service, considering environmental service as God's work, He's working like an efficient warrior with discipline and honesty. His work is appreciated by the society and the country itself and is an inspiration to today's youth community. Achievements : 1. From past 20 years have planted more then 5000 plants, 2 lakh plants have been distributed to framers and public in occasions like Marriage, Naming ceremony and Birthday's. 2. Started " All India Vruksha Bachavoo Andolana committee - Justice for Tree's" and have protected more then 2700 trees while illegal cuttings.Thousands of animals and Birds rescued in Accidents and Conflicts, Tree Nil remove campaigns organized and introduced first time in Bangalore by Manju. 3. Environment conservation, wildlife protection awereness programs and conference's conducted to children's and public especially and participated and conducted various television and Radio Nature Awareness programs. 4. Awards some of Mainly are :- •Karnataka State Bio - diversity board have Honoured with Certificate for Nature conservation. •Aryabhatta international award, •Dr.Rajkumar Award, •salumarda Thimmakka International Greenery Award, •Vijaya karnataka's prestigious •Environment conservist Award, •Kannada seva Rathana Award, •Parisara premi award , •sahitya samanvya award from Madya •Pradesh for Nature poets, •Sahitya rathana, •Parisara sipayi award, •Kannada Rajyotsava Rajaya Award •Parisara Mitra award •Best Environment hero award and near 50 awards received. 5. Doctorate in Field of environment & Animal conservation and also Entered international Book of Records too. 6. Have led As President in Environmental conference held in Bangalore . 7. Books written: A. Sumanedre neevu, kachuvudilla Navuu ( about snake's), B. Naa Kanda parisara ( Nature poet's), C. Mididha maragalu( about Trees). D. Vrakshapurada Manjanna ( Drama) Declaration: As above mentioned and given details are true and accurate to my knowledge and Legal. Regards, Manjunath K ( Parisara Manju ) Environmental activist, Bangalore East mahadevapura Zone 71kihz9wtl1g46cnc3g4brswh5gnnhw 1375437 1375436 2026-06-20T01:14:39Z ಪರಿಸರ ಮಂಜು 97299 /* */ 1375437 wikitext text/x-wiki Bio - Data:- Name: Manjunath ( Parisara manju), Father : Late Kaverappa Mother: vasanthamma Birth: 13th march 1987 Age :37 Work : Tree Planting, Environmental and wildlife Conservation, Religion: Hindu Address: Yamlur village, Marathahalli post, Bangalore - 560037, Karnataka‌ ( state ), India (country ) According to Environmentist Manjunath K (Parisara manju ) Says, " Planting an tree is like building a temple and Nature is the only God seen on the Earth" and Trees have Feelings and emotions as us. His service to environmental protection and wildlife survival is unique. Fot More than 5 thousand heritage plants have been planted in Bangalore East. He use to Fight against logger's and have done thousands of public environmental awareness programs , Awareness camps for students about forest, land, water, plastic, pollution, environmental protection, environmental workshops for NSS, NCC students, teaching and lecturing about Nature conservation from past 20 years. He have Distributed 2 lakh Ayurveda, medicinal and local saplings in marriage, Birthday, naming auspicious works, Also have Established an organization in the name called " Miditha Foundation" through which hundreds of environmental awareness programs including various environmental works, environment day, forest festival have been meaningfully celebrated throughout the year and set an example for others. Hundreds of organizations have honored with international and state awards, Honours and prizes in appreciation of nature service. He have dedicated Himselves to environmental service, considering environmental service as God's work, He's working like an efficient warrior with discipline and honesty. His work is appreciated by the society and the country itself and is an inspiration to today's youth community. Achievements : 1. From past 20 years have planted more then 5000 plants, 2 lakh plants have been distributed to framers and public in occasions like Marriage, Naming ceremony and Birthday's. 2. Started " All India Vruksha Bachavoo Andolana committee - Justice for Tree's" and have protected more then 2700 trees while illegal cuttings.Thousands of animals and Birds rescued in Accidents and Conflicts, Tree Nil remove campaigns organized and introduced first time in Bangalore by Manju. 3. Environment conservation, wildlife protection awereness programs and conference's conducted to children's and public especially and participated and conducted various television and Radio Nature Awareness programs. 4. Awards some of Mainly are :- •Karnataka State Bio - diversity board have Honoured with Certificate for Nature conservation. •Aryabhatta international award, •Dr.Rajkumar Award, •salumarda Thimmakka International Greenery Award, •Vijaya karnataka's prestigious •Environment conservist Award, •Kannada seva Rathana Award, •Parisara premi award , •sahitya samanvya award from Madya •Pradesh for Nature poets, •Sahitya rathana, •Parisara sipayi award, •Kannada Rajyotsava Rajaya Award •Parisara Mitra award •Best Environment hero award and near 50 awards received. 5. Doctorate in Field of environment & Animal conservation and also Entered international Book of Records too. 6. Have led As President in Environmental conference held in Bangalore . 7. Books written: A. Sumanedre neevu, kachuvudilla Navuu ( about snake's), B. Naa Kanda parisara ( Nature poet's), C. Mididha maragalu( about Trees). D. Vrakshapurada Manjanna ( Drama) Declaration: As above mentioned and given details are true and accurate to my knowledge and Legal. Regards, Manjunath K ( Parisara Manju ) Environmental activist, Bangalore East mahadevapura Zone gdujj1uuf8rs0v91gb1yzv6q6wt0kzx 0 177755 1375476 1350792 2026-06-20T07:53:14Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375476 wikitext text/x-wiki {{About|ಪರ್ವತ|ಪಟ್ಟಣ|ದೇವಮಲಿ}} {{Infobox mountain | other_name = | photo = Deomali.jpg | photo_caption = | elevation_m = ೧೬೭೨ | map = India Odisha#India | map_caption = ದೇವಮಲಿ ಶಿಖರದ ಸ್ಥಳ | map_size = 300 | location = [[ಕೋರಾಪುಟ್]]‌ ಜಿಲ್ಲೆ, [[ಒಡಿಶಾ]], [[ಭಾರತ]] | range = [[ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳು]] | coordinates = {{coord|18|40|32|N|82|58|54|E|type:mountain_region:IN_scale:100000|format=dms|display=inline,title}} | easiest_route = ಹೈಕ್ / ಸ್ಕ್ರಾಂಬಲ್ | coordinates_ref = <ref>[http://wikimapia.org/11788837/Deomali-Hill-Top-Highest-peak-of-Odisha Deomali Hill Top (Highest peak of Odisha)]</ref> | topo = ಗೂಗಲ್ ಭೌಗೋಳಿಕ ನಕ್ಷೆ<ref>[https://www.google.co.th/maps/place/Deomali/data=!4m2!3m1!1s0x3a3baa0831623499:0x6c1063e9b9ca5c6!5m1!1e4?sa=X&ved=0CBsQ8gEwAGoVChMI19aJ0rrByAIVEASOCh198Ack Google topographic map]</ref> | name = ದೇವಮಲಿ ಬೆಟ್ಟ (ಒಡಿಶಾ) }}   '''ದೇವಮಲಿ''', ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳ ಚಂದ್ರಗಿರಿ-ಪೊತ್ತಂಗಿ ಉಪಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪರ್ವತ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾದ]] ಕೊರಾಪುಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾರಾಬಂಧ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಇದೆ. == ಒಡಿಶಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಿಖರ == ಸುಮಾರು ೧೬೭೨ ಮೀ ಎತ್ತರವಿರುವ ದೇವಮಲಿ ಶಿಖರವು ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೋರಾಪುಟ್‌ನಿಂದ ಸೆಮಿಲಿಗುಡಾ ಮತ್ತು ಕುಂದಿಲಿ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು ೭೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕೋಟಿಯಾ ಪಂಚಾಯತ್ ವಿಭಾಗದ ಬಾರಾಬಂಧ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಇದೆ. ದಟ್ಟ ಹಸಿರು ಕಾಡಿನಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವ ಈ ಶಿಖರವು ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟ ಶ್ರೇಣಿಯು ಬಾಕ್ಸೈಟ್, ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ರತ್ನದ ಕಲ್ಲುಗಳಂತಹ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ದೇವಮಲಿಯು ಹೊಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಕಣಿವೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಕಂಧ, ಪರಜ, ಭೂಮಿಯಾ, ಮಾಲಿ ಮತ್ತು ಭೋಟಿಯಾಗಳಂತಹ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಹ್ಯಾಂಗ್ ಗ್ಲೈಡಿಂಗ್, ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಮತ್ತು ಚಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಹಸಮಯ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಿಯರಿಗೂ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಒಡಿಶಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯು ಟಾರ್ ರಸ್ತೆಗಳು, ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯ ಸೌಕರ್ಯ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಒಳ್ಳೆಯ ನೋಟಗಳಿಗಾಗಿ ವೀಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಶಿಖರವನ್ನು ಜನನಿಬಿಡ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಅನೇಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಅನೇಕ ಜಲಪಾತಗಳು ಸಹ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ದೇವಮಲಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಪುಟ್ಸಿಲ್ ಕಣಿವೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Deomali peak.jpg|center|thumb|ದೇವಮಲಿ ಶಿಖರ]] * ಒಡಿಶಾದ ಭೌಗೋಳಿಕತೆ * ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ವತಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಎತ್ತರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರ್ವತಗಳ ಪಟ್ಟಿ<ref>{{Cite web |url=http://www.telegraphindia.com/1110124/jsp/orissa/story_13484793.jsp |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2014-04-21 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304225554/http://www.telegraphindia.com/1110124/jsp/orissa/story_13484793.jsp |url-status=dead }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} nbykj0ke7zhyxq64ds0b2ltc37e2n4v 0 178914 1375429 1370826 2026-06-19T22:28:00Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1375429 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{short description|American poet}} {{Infobox writer | name = ಜೂಲಿಯಾ ಕೆನ್ ಬೇಕರ್ | image = Julie Wetherill Baker from American Women, 1897.jpg | alt = | caption = ಜೂಲಿಯಾ- 1897 | birth_name = ಜೂಲಿಯಾ ಕೆನ್ ಬೇಕರ್ | pseudonym = ಜೂಲಿಯಾ ಕೆ. ವೆಥೆರಿಲ್, | occupation = ಬರಹಗಾರ್ತಿ, ಕವಯತ್ರಿ | birth_date = {{birth date|1858|07|15|mf=yes}} | death_date = {{Death date and age|1931|07|25|1858|07|15|mf=yes}} | birth_place = ವುಡ್ವಿಲ್ಲೆ, ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ | death_place = ನ್ಯೂ ಆರ್ಲಿಯನ್ಸ್, ಲೂಯಿಸಿಯಾನ, ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ | spouse = ಮೇರಿಯನ್ ಎ. ಬೇಕರ್ (1886) }} ಜೂಲಿಯಾ ಕೆನ್ ಬೇಕರ್ (ಜನನ ಹೆಸರಾಗಿ ವೆಥರಿಲ್; ಜುಲೈ 15, 1858 – ಜುಲೈ 25, 1931) ಅವರು ಅಮೇರಿಕಾದ ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ಕವಯತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Julie_K._Wetherill</ref> ಅವರು ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಜೂಲೀ ಕೆ. ವೆಥರಿಲ್ ಮತ್ತು ಜೆ. ಕೆ. ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಎಂಬ ಆರಂಭाक्षರಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>https://books.google.co.in/books?id=wAYTAAAAIAAJ&pg=PA65&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> == ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ == ಜೂಲಿಯಾ ಕೆನ್ ವೆಥರಿಲ್ ಅವರು ಮಿಸ್ಸಿಸಿಪಿ ರಾಜ್ಯದ ವುಡ್‌ವಿಲ್ಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. 1884ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನ್ಯೂ ಒರ್ಲಿಯನ್ಸ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರರಾದರು, ಮತ್ತು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಅಲ್ಲಿನ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕ ಮಾರಿಯನ್ ಎ. ಬೇಕರ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. 1916ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಆ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಡೇ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ. ಜೂಲಿಯಾ ಕವಯತ್ರಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕಿ ಎಂದು ತಮ್ಮನ್ನು ತೋರಿಸದೇ, “ಲಿಟರರಿ ಪಾತ್ವೇಸ್” ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶಾ ಕಾಲಮ್ ಮತ್ತು “ಇನೋಸಂಟ್ ಬೈಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್” ಎಂಬ ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಕುರಿತ ಕಾಲಮ್ ಅನ್ನು ನ್ಯೂ ಒರ್ಲಿಯನ್ಸ್‌ನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref>https://en.wikisource.org/wiki/Woman_of_the_Century/Julie_Wetherill_Baker</ref> == ಸಾಹಿತ್ಯ == ಜೂಲಿಯಾ ಕೇಕನ್ ವೆಥರಿಲ್ ಹಲವಾರು ಹಾಸ್ಯ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಲಘು ಕಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಿಪ್ಪಿಂಕಾಟ್‌ಸ್ ಮಂಥ್ಲಿ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್, ದಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಂಥ್ಲಿ, ದಿ ಸೆಂಚುರಿ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್, ಮತ್ತು ದಿ ಕ್ರಿಟಿಕ್ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಬಹುತೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಜೂಲೀ ಕೆ. ವೆಥರಿಲ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>https://archive.org/details/standardhistoryo00righ</ref> ಮಾರಿಯನ್ ಎ. ಬೇಕರ್ ಅವರ ಅಂತಿಮ ಸಮಾರಾಧನೆ ಕ್ರಿಸ್ತ ಚರ್ಚ್ ಕ್ಯಾಥಡ್ರಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು, ಮತ್ತು ಜೂಲಿಯಾ ಅವರಿಗೆ ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಸಮಾಧಿ ನಂ. 3 ರಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಸನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://mdah.state.ms.us/manuscripts/z1032.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2013-05-05 |archive-date=2014-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140224025225/http://mdah.state.ms.us/manuscripts/z1032.html |url-status=dead }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಹಿಳಾ ಕವಿಗಳು]] 0gfxghf3j5r9h7d71qi04jjwaetfd5q 0 179396 1375458 1375269 2026-06-20T05:26:23Z VASANTH S.N. 728 ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆ 1375458 wikitext text/x-wiki ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ನಗರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದ [[ಕೋಟೆ]].<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=gDhpqYwg7MgC&q=%22a+kremlin%22+castle&pg=PA24|title=Stalin's Folly: The Tragic First Ten Days of World War II on the Eastern Front|last=Pleshakov|first=Constantine|date=2006|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|isbn=0618773614|pages=24|language=en|access-date=2020-11-06|archive-date=2023-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216065428/https://books.google.com/books?id=gDhpqYwg7MgC&q=%22a+kremlin%22+castle&pg=PA24#v=snippet&q=%22a%20kremlin%22%20castle&f=false|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=l3SKDgAAQBAJ&q=%22a+kremlin%22+citadel&pg=PT150|title=A Travel Guide to Jewish Russia & Ukraine|last=Frank|first=Ben G.|date=2010-09-23|publisher=Pelican Publishing|isbn=9781455613281|pages=150|language=en|access-date=2020-11-06|archive-date=2023-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216065428/https://books.google.com/books?id=l3SKDgAAQBAJ&q=%22a+kremlin%22+citadel&pg=PT150#v=snippet&q=%22a%20kremlin%22%20citadel&f=false|url-status=live}}</ref> ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಸ್ಕೋದ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‍ಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=n60tAwAAQBAJ&q=%22a+kremlin%22+citadel&pg=PA5|title=A History of Russian Christianity, Vol. I: From the Earliest Years through Tsar Ivan IV|last=Shubin|first=Daniel H.|date=2004|publisher=Algora Publishing|isbn=9780875862873|pages=5|language=en|access-date=2020-11-06|archive-date=2023-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216065429/https://books.google.com/books?id=n60tAwAAQBAJ&q=%22a+kremlin%22+citadel&pg=PA5#v=snippet&q=%22a%20kremlin%22%20citadel&f=false|url-status=live}}</ref>ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ನದಿ]]ಯ ಎತ್ತರದ ದಡದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಎರಡು ನದಿಗಳು ಕೂಡುವೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುತ್ತಲ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಮೊದಲು [[ಮರ]]ದಿಂದಲೂ [[ಇಟ್ಟಿಗೆ]]ಗಳಿಂದಲೂ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅನಂತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ಕಲ್ಲು]] ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಗೋಡೆಯ ಸುತ್ತಲೂ [[ಕಂದಕ]] ತೆಗೆಯುತ್ತಿದ್ದುದೂ ಉಂಟು. ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುವಂತೆ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಮಾಸ್ಕೋ]], ಪ್ಸ್ಕಾಫ್, ನಾವ್ಗರಾಡ್, ಸ್ಮೊಲೆನ್‍ಸ್ಕ್, ರಾಸ್ಟಾಫ್, ಸೂಜ್‍ದಾಲ್, ಯೂರೊಸ್ಲಾವ್ಲ್, ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್, ನಿಜ್‍ನಿನಾವ್ಗರಾಡ್ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ನಗರಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‍ಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಬೆಳೆದಂಥವು. ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‍ನ ಒಳಗಡೆ ರಾಜ ಮತ್ತು ಬಿಷಪರ ಅರಮನೆಗಳು, ಕೆಥೀಡ್ರಲ್, ಸರ್ಕಾರದ ಕಚೇರಿಗಳು, ರಾಜಪರಿವಾರಗಳ ವಾಸದ ಮನೆಗಳು, ಮದ್ದಿನ ಮನೆ, ಮುತ್ತಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯವಾದ ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲು [[ಉಗ್ರಾಣ]]ಗಳು-ಇವೆಲ್ಲ ಇರುತ್ತಿದ್ದುವು. ಈ ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವೊಂದು ಕ್ರಮವನ್ನೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ, ಎತ್ತರ ತಗ್ಗು-ಹೀಗೆ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಇವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಥೀಡ್ರಲ್ ಮತ್ತು ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಗಳು ಉಳಿದ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗಿಂತ ಎತ್ತರವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದುವು. == ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ == {| class="wikitable" | |} === ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು === * ಮಾಸ್ಕೋ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ (ಸರಳವಾಗಿ ''ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್'' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ) * ನವ್ಗೊರೊಡ್ ಡೆಟಿನೆಟ್ಸ್ * ಸೊಲೊವೆಟ್ಸ್ಕಿ ಮಠ * ಸುಜ್ಡಲ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಕಜನ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ === ಅಖಂಡ === * ಅಸ್ಟ್ರಾಖಾನ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಕೊಲೊಮ್ನಾ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ನಿಜ್ನಿ ನವ್ಗೊರೊಡ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಪ್ಸ್ಕೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ರೋಸ್ಟೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ( ಬಿಷಪ್ ನಿವಾಸ, ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಸ್ಮೋಲೆನ್ಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಟೊಬೊಲ್ಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ( ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಏಕೈಕ ಕಲ್ಲಿನ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ) * ತುಲಾ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಜರೈಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಇವಾಂಗೊರೊಡ್ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಒರೆಶೆಕ್ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಸ್ಟಾರಾಯ ಲಡೋಗ * ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ( ರಾಜ ನಿವಾಸ, ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಕೊರೆಲಾ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಇಜ್ಬೋರ್ಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ === ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ === * ಗ್ಡೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಪೋರ್ಖೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಸೆರ್ಪುಖೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ವೆಲಿಕಿ ಲುಕಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಟಾರ್ಜೋಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಮೊಝೈಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಕೊಪೊರಿ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ವ್ಯಾಜ್ಮಾ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ (ಒಂದು ಗೋಪುರ) * ಸಿಜ್ರಾನ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ (ಒಂದು ಗೋಪುರ, 1683) * ಉಫಾ === ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಗೋಡೆ ಇಲ್ಲದ === * ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ (ಗೋಲ್ಡನ್ ಗೇಟ್ ಟವರ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್) * ಡಿಮಿಟ್ರೋವ್ * ರಿಯಾಜಾನ್ * ವೊಲೊಗ್ಡಾ (ಬಿಷಪ್ ನಿವಾಸ, ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಯಾರೋಸ್ಲಾವ್ಲ್ (ಎರಡು ಗೋಪುರಗಳು) * ಪೆರೆಸ್ಲಾವ್ಲ್-ಜಲೆಸ್ಕಿ * ಖ್ಲಿನೋವ್ (ವ್ಯಾಟ್ಕಾ) * ವೊಲೊಕೊಲಾಮ್ಸ್ಕ್ === ಕುರುಹುಗಳು ಉಳಿದಿವೆ === * ಬೊರೊವ್ಸ್ಕ್ * ಒಪೋಚ್ಕಾ * ಜ್ವೆನಿಗೊರೊಡ್ * ಸ್ಟಾರೊಡುಬ್ * ಟ್ವೆರ್ - 1763 ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಮರದ ಕೋಟೆ ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು. * ಸ್ಕ್ನ್ಯಾಟಿನೊ – 1930 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾದಾಗಿನಿಂದ ನೀರಿನೊಳಗೆ. * ಯಾಮ್ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ರಾಡೋನೆಜ್ ಕೋಟೆ * ರಿಯಾಜಾನ್ * ಹಳೆಯ ರಿಯಾಜಾನ್ ^{[ ರು ]} (ಆಧುನಿಕ ರಿಯಾಜಾನ್‌ನಿಂದ 60 ಕಿಮೀ ) * ಓಸ್ಟ್ರೋವ್ (14-15 ನೇ ಶತಮಾನಗಳು) * ಬೆಲ್ಗೊರೊಡ್ (ಕೋಟೆಯ ದಂಡೆ) * ವೆರೆಯ * ಕಲುಗ * ಕ್ಲೆಶ್ಚಿನ್ * ಕೊಸ್ಟ್ರೋಮಾ * ಪುಸ್ಟೊಜ್ಯೋರ್ಸ್ಕ್ * ಉಗ್ಲಿಚ್ * ಸ್ಟಾರಿಟ್ಸಾ * ಸ್ವಿಯಾಜ್‌ಸ್ಕ್ * ಚೆಬೊಕ್ಸರಿ * ಯೂರಿಯೆವ್-ಪೋಲ್ಸ್ಕಿ * ಅಲೆಕ್ಸಿನ್ * ಒಪೋಚ್ಕಾ * ಓರಿಯೊಲ್ * ರುರಿಕೊವೊ ಗೊರೊಡಿಸ್ಚೆ * ಮ್ಟ್ಸೆನ್ಸ್ಕ್ * ರಸ್ಕಿಯಲ್ === ಆಧುನಿಕ ಅನುಕರಣೆಗಳು === * ಇಜ್ಮೆಯ್ಲೋವೊ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಯೋಷ್ಕರ್ ಓಲಾ ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://rbth.ru/articles/2010/12/23/twelve_russian_kremlins.html Twelve Russian Kremlins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110119032920/http://rbth.ru/articles/2010/12/23/twelve_russian_kremlins.html |date=2011-01-19 }} * {{cite web|title=Kremlin|url=http://www.wordsoftheworld.co.uk/videos/kremlin.html|work=Words of the World|publisher=[[Brady Haran]] ([[University of Nottingham]])|author= Cynthia Marsh}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== mv03sg4qnfkrmfgxt9l8t5n9y34tr2g 1375459 1375458 2026-06-20T05:26:39Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕೋಟೆಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1375459 wikitext text/x-wiki ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ನಗರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದ [[ಕೋಟೆ]].<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=gDhpqYwg7MgC&q=%22a+kremlin%22+castle&pg=PA24|title=Stalin's Folly: The Tragic First Ten Days of World War II on the Eastern Front|last=Pleshakov|first=Constantine|date=2006|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|isbn=0618773614|pages=24|language=en|access-date=2020-11-06|archive-date=2023-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216065428/https://books.google.com/books?id=gDhpqYwg7MgC&q=%22a+kremlin%22+castle&pg=PA24#v=snippet&q=%22a%20kremlin%22%20castle&f=false|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=l3SKDgAAQBAJ&q=%22a+kremlin%22+citadel&pg=PT150|title=A Travel Guide to Jewish Russia & Ukraine|last=Frank|first=Ben G.|date=2010-09-23|publisher=Pelican Publishing|isbn=9781455613281|pages=150|language=en|access-date=2020-11-06|archive-date=2023-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216065428/https://books.google.com/books?id=l3SKDgAAQBAJ&q=%22a+kremlin%22+citadel&pg=PT150#v=snippet&q=%22a%20kremlin%22%20citadel&f=false|url-status=live}}</ref> ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಸ್ಕೋದ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‍ಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=n60tAwAAQBAJ&q=%22a+kremlin%22+citadel&pg=PA5|title=A History of Russian Christianity, Vol. I: From the Earliest Years through Tsar Ivan IV|last=Shubin|first=Daniel H.|date=2004|publisher=Algora Publishing|isbn=9780875862873|pages=5|language=en|access-date=2020-11-06|archive-date=2023-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216065429/https://books.google.com/books?id=n60tAwAAQBAJ&q=%22a+kremlin%22+citadel&pg=PA5#v=snippet&q=%22a%20kremlin%22%20citadel&f=false|url-status=live}}</ref>ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ನದಿ]]ಯ ಎತ್ತರದ ದಡದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಎರಡು ನದಿಗಳು ಕೂಡುವೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುತ್ತಲ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಮೊದಲು [[ಮರ]]ದಿಂದಲೂ [[ಇಟ್ಟಿಗೆ]]ಗಳಿಂದಲೂ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅನಂತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ಕಲ್ಲು]] ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಗೋಡೆಯ ಸುತ್ತಲೂ [[ಕಂದಕ]] ತೆಗೆಯುತ್ತಿದ್ದುದೂ ಉಂಟು. ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುವಂತೆ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಮಾಸ್ಕೋ]], ಪ್ಸ್ಕಾಫ್, ನಾವ್ಗರಾಡ್, ಸ್ಮೊಲೆನ್‍ಸ್ಕ್, ರಾಸ್ಟಾಫ್, ಸೂಜ್‍ದಾಲ್, ಯೂರೊಸ್ಲಾವ್ಲ್, ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್, ನಿಜ್‍ನಿನಾವ್ಗರಾಡ್ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ನಗರಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‍ಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಬೆಳೆದಂಥವು. ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‍ನ ಒಳಗಡೆ ರಾಜ ಮತ್ತು ಬಿಷಪರ ಅರಮನೆಗಳು, ಕೆಥೀಡ್ರಲ್, ಸರ್ಕಾರದ ಕಚೇರಿಗಳು, ರಾಜಪರಿವಾರಗಳ ವಾಸದ ಮನೆಗಳು, ಮದ್ದಿನ ಮನೆ, ಮುತ್ತಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯವಾದ ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲು [[ಉಗ್ರಾಣ]]ಗಳು-ಇವೆಲ್ಲ ಇರುತ್ತಿದ್ದುವು. ಈ ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವೊಂದು ಕ್ರಮವನ್ನೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ, ಎತ್ತರ ತಗ್ಗು-ಹೀಗೆ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಇವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಥೀಡ್ರಲ್ ಮತ್ತು ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಗಳು ಉಳಿದ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗಿಂತ ಎತ್ತರವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದುವು. == ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ == {| class="wikitable" | |} === ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು === * ಮಾಸ್ಕೋ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ (ಸರಳವಾಗಿ ''ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್'' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ) * ನವ್ಗೊರೊಡ್ ಡೆಟಿನೆಟ್ಸ್ * ಸೊಲೊವೆಟ್ಸ್ಕಿ ಮಠ * ಸುಜ್ಡಲ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಕಜನ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ === ಅಖಂಡ === * ಅಸ್ಟ್ರಾಖಾನ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಕೊಲೊಮ್ನಾ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ನಿಜ್ನಿ ನವ್ಗೊರೊಡ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಪ್ಸ್ಕೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ರೋಸ್ಟೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ( ಬಿಷಪ್ ನಿವಾಸ, ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಸ್ಮೋಲೆನ್ಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಟೊಬೊಲ್ಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ( ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಏಕೈಕ ಕಲ್ಲಿನ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ) * ತುಲಾ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಜರೈಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಇವಾಂಗೊರೊಡ್ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಒರೆಶೆಕ್ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಸ್ಟಾರಾಯ ಲಡೋಗ * ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ( ರಾಜ ನಿವಾಸ, ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಕೊರೆಲಾ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಇಜ್ಬೋರ್ಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ === ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ === * ಗ್ಡೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಪೋರ್ಖೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಸೆರ್ಪುಖೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ವೆಲಿಕಿ ಲುಕಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಟಾರ್ಜೋಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಮೊಝೈಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಕೊಪೊರಿ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ವ್ಯಾಜ್ಮಾ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ (ಒಂದು ಗೋಪುರ) * ಸಿಜ್ರಾನ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ (ಒಂದು ಗೋಪುರ, 1683) * ಉಫಾ === ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಗೋಡೆ ಇಲ್ಲದ === * ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ (ಗೋಲ್ಡನ್ ಗೇಟ್ ಟವರ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್) * ಡಿಮಿಟ್ರೋವ್ * ರಿಯಾಜಾನ್ * ವೊಲೊಗ್ಡಾ (ಬಿಷಪ್ ನಿವಾಸ, ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಯಾರೋಸ್ಲಾವ್ಲ್ (ಎರಡು ಗೋಪುರಗಳು) * ಪೆರೆಸ್ಲಾವ್ಲ್-ಜಲೆಸ್ಕಿ * ಖ್ಲಿನೋವ್ (ವ್ಯಾಟ್ಕಾ) * ವೊಲೊಕೊಲಾಮ್ಸ್ಕ್ === ಕುರುಹುಗಳು ಉಳಿದಿವೆ === * ಬೊರೊವ್ಸ್ಕ್ * ಒಪೋಚ್ಕಾ * ಜ್ವೆನಿಗೊರೊಡ್ * ಸ್ಟಾರೊಡುಬ್ * ಟ್ವೆರ್ - 1763 ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಮರದ ಕೋಟೆ ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು. * ಸ್ಕ್ನ್ಯಾಟಿನೊ – 1930 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾದಾಗಿನಿಂದ ನೀರಿನೊಳಗೆ. * ಯಾಮ್ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ರಾಡೋನೆಜ್ ಕೋಟೆ * ರಿಯಾಜಾನ್ * ಹಳೆಯ ರಿಯಾಜಾನ್ ^{[ ರು ]} (ಆಧುನಿಕ ರಿಯಾಜಾನ್‌ನಿಂದ 60 ಕಿಮೀ ) * ಓಸ್ಟ್ರೋವ್ (14-15 ನೇ ಶತಮಾನಗಳು) * ಬೆಲ್ಗೊರೊಡ್ (ಕೋಟೆಯ ದಂಡೆ) * ವೆರೆಯ * ಕಲುಗ * ಕ್ಲೆಶ್ಚಿನ್ * ಕೊಸ್ಟ್ರೋಮಾ * ಪುಸ್ಟೊಜ್ಯೋರ್ಸ್ಕ್ * ಉಗ್ಲಿಚ್ * ಸ್ಟಾರಿಟ್ಸಾ * ಸ್ವಿಯಾಜ್‌ಸ್ಕ್ * ಚೆಬೊಕ್ಸರಿ * ಯೂರಿಯೆವ್-ಪೋಲ್ಸ್ಕಿ * ಅಲೆಕ್ಸಿನ್ * ಒಪೋಚ್ಕಾ * ಓರಿಯೊಲ್ * ರುರಿಕೊವೊ ಗೊರೊಡಿಸ್ಚೆ * ಮ್ಟ್ಸೆನ್ಸ್ಕ್ * ರಸ್ಕಿಯಲ್ === ಆಧುನಿಕ ಅನುಕರಣೆಗಳು === * ಇಜ್ಮೆಯ್ಲೋವೊ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಯೋಷ್ಕರ್ ಓಲಾ ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://rbth.ru/articles/2010/12/23/twelve_russian_kremlins.html Twelve Russian Kremlins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110119032920/http://rbth.ru/articles/2010/12/23/twelve_russian_kremlins.html |date=2011-01-19 }} * {{cite web|title=Kremlin|url=http://www.wordsoftheworld.co.uk/videos/kremlin.html|work=Words of the World|publisher=[[Brady Haran]] ([[University of Nottingham]])|author= Cynthia Marsh}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು]] qu28vqqt21xibw3bxwyxm2xpjiaakwd 1375460 1375459 2026-06-20T05:26:57Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1375460 wikitext text/x-wiki ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ನಗರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದ [[ಕೋಟೆ]].<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=gDhpqYwg7MgC&q=%22a+kremlin%22+castle&pg=PA24|title=Stalin's Folly: The Tragic First Ten Days of World War II on the Eastern Front|last=Pleshakov|first=Constantine|date=2006|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|isbn=0618773614|pages=24|language=en|access-date=2020-11-06|archive-date=2023-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216065428/https://books.google.com/books?id=gDhpqYwg7MgC&q=%22a+kremlin%22+castle&pg=PA24#v=snippet&q=%22a%20kremlin%22%20castle&f=false|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=l3SKDgAAQBAJ&q=%22a+kremlin%22+citadel&pg=PT150|title=A Travel Guide to Jewish Russia & Ukraine|last=Frank|first=Ben G.|date=2010-09-23|publisher=Pelican Publishing|isbn=9781455613281|pages=150|language=en|access-date=2020-11-06|archive-date=2023-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216065428/https://books.google.com/books?id=l3SKDgAAQBAJ&q=%22a+kremlin%22+citadel&pg=PT150#v=snippet&q=%22a%20kremlin%22%20citadel&f=false|url-status=live}}</ref> ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಸ್ಕೋದ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‍ಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=n60tAwAAQBAJ&q=%22a+kremlin%22+citadel&pg=PA5|title=A History of Russian Christianity, Vol. I: From the Earliest Years through Tsar Ivan IV|last=Shubin|first=Daniel H.|date=2004|publisher=Algora Publishing|isbn=9780875862873|pages=5|language=en|access-date=2020-11-06|archive-date=2023-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216065429/https://books.google.com/books?id=n60tAwAAQBAJ&q=%22a+kremlin%22+citadel&pg=PA5#v=snippet&q=%22a%20kremlin%22%20citadel&f=false|url-status=live}}</ref>ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ನದಿ]]ಯ ಎತ್ತರದ ದಡದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಎರಡು ನದಿಗಳು ಕೂಡುವೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುತ್ತಲ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಮೊದಲು [[ಮರ]]ದಿಂದಲೂ [[ಇಟ್ಟಿಗೆ]]ಗಳಿಂದಲೂ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅನಂತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ಕಲ್ಲು]] ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಗೋಡೆಯ ಸುತ್ತಲೂ [[ಕಂದಕ]] ತೆಗೆಯುತ್ತಿದ್ದುದೂ ಉಂಟು. ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುವಂತೆ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಮಾಸ್ಕೋ]], ಪ್ಸ್ಕಾಫ್, ನಾವ್ಗರಾಡ್, ಸ್ಮೊಲೆನ್‍ಸ್ಕ್, ರಾಸ್ಟಾಫ್, ಸೂಜ್‍ದಾಲ್, ಯೂರೊಸ್ಲಾವ್ಲ್, ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್, ನಿಜ್‍ನಿನಾವ್ಗರಾಡ್ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ನಗರಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‍ಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಬೆಳೆದಂಥವು. ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‍ನ ಒಳಗಡೆ ರಾಜ ಮತ್ತು ಬಿಷಪರ ಅರಮನೆಗಳು, ಕೆಥೀಡ್ರಲ್, ಸರ್ಕಾರದ ಕಚೇರಿಗಳು, ರಾಜಪರಿವಾರಗಳ ವಾಸದ ಮನೆಗಳು, ಮದ್ದಿನ ಮನೆ, ಮುತ್ತಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯವಾದ ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲು [[ಉಗ್ರಾಣ]]ಗಳು-ಇವೆಲ್ಲ ಇರುತ್ತಿದ್ದುವು. ಈ ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವೊಂದು ಕ್ರಮವನ್ನೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ, ಎತ್ತರ ತಗ್ಗು-ಹೀಗೆ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಇವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಥೀಡ್ರಲ್ ಮತ್ತು ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಗಳು ಉಳಿದ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗಿಂತ ಎತ್ತರವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದುವು. == ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ == {| class="wikitable" | |} === ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು === * ಮಾಸ್ಕೋ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ (ಸರಳವಾಗಿ ''ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್'' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ) * ನವ್ಗೊರೊಡ್ ಡೆಟಿನೆಟ್ಸ್ * ಸೊಲೊವೆಟ್ಸ್ಕಿ ಮಠ * ಸುಜ್ಡಲ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಕಜನ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ === ಅಖಂಡ === * ಅಸ್ಟ್ರಾಖಾನ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಕೊಲೊಮ್ನಾ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ನಿಜ್ನಿ ನವ್ಗೊರೊಡ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಪ್ಸ್ಕೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ರೋಸ್ಟೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ( ಬಿಷಪ್ ನಿವಾಸ, ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಸ್ಮೋಲೆನ್ಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಟೊಬೊಲ್ಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ( ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಏಕೈಕ ಕಲ್ಲಿನ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ) * ತುಲಾ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಜರೈಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಇವಾಂಗೊರೊಡ್ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಒರೆಶೆಕ್ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಸ್ಟಾರಾಯ ಲಡೋಗ * ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ( ರಾಜ ನಿವಾಸ, ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಕೊರೆಲಾ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಇಜ್ಬೋರ್ಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ === ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ === * ಗ್ಡೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಪೋರ್ಖೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಸೆರ್ಪುಖೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ವೆಲಿಕಿ ಲುಕಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಟಾರ್ಜೋಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಮೊಝೈಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಕೊಪೊರಿ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ವ್ಯಾಜ್ಮಾ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ (ಒಂದು ಗೋಪುರ) * ಸಿಜ್ರಾನ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ (ಒಂದು ಗೋಪುರ, 1683) * ಉಫಾ === ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಗೋಡೆ ಇಲ್ಲದ === * ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ (ಗೋಲ್ಡನ್ ಗೇಟ್ ಟವರ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್) * ಡಿಮಿಟ್ರೋವ್ * ರಿಯಾಜಾನ್ * ವೊಲೊಗ್ಡಾ (ಬಿಷಪ್ ನಿವಾಸ, ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಯಾರೋಸ್ಲಾವ್ಲ್ (ಎರಡು ಗೋಪುರಗಳು) * ಪೆರೆಸ್ಲಾವ್ಲ್-ಜಲೆಸ್ಕಿ * ಖ್ಲಿನೋವ್ (ವ್ಯಾಟ್ಕಾ) * ವೊಲೊಕೊಲಾಮ್ಸ್ಕ್ === ಕುರುಹುಗಳು ಉಳಿದಿವೆ === * ಬೊರೊವ್ಸ್ಕ್ * ಒಪೋಚ್ಕಾ * ಜ್ವೆನಿಗೊರೊಡ್ * ಸ್ಟಾರೊಡುಬ್ * ಟ್ವೆರ್ - 1763 ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಮರದ ಕೋಟೆ ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು. * ಸ್ಕ್ನ್ಯಾಟಿನೊ – 1930 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾದಾಗಿನಿಂದ ನೀರಿನೊಳಗೆ. * ಯಾಮ್ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ರಾಡೋನೆಜ್ ಕೋಟೆ * ರಿಯಾಜಾನ್ * ಹಳೆಯ ರಿಯಾಜಾನ್ ^{[ ರು ]} (ಆಧುನಿಕ ರಿಯಾಜಾನ್‌ನಿಂದ 60 ಕಿಮೀ ) * ಓಸ್ಟ್ರೋವ್ (14-15 ನೇ ಶತಮಾನಗಳು) * ಬೆಲ್ಗೊರೊಡ್ (ಕೋಟೆಯ ದಂಡೆ) * ವೆರೆಯ * ಕಲುಗ * ಕ್ಲೆಶ್ಚಿನ್ * ಕೊಸ್ಟ್ರೋಮಾ * ಪುಸ್ಟೊಜ್ಯೋರ್ಸ್ಕ್ * ಉಗ್ಲಿಚ್ * ಸ್ಟಾರಿಟ್ಸಾ * ಸ್ವಿಯಾಜ್‌ಸ್ಕ್ * ಚೆಬೊಕ್ಸರಿ * ಯೂರಿಯೆವ್-ಪೋಲ್ಸ್ಕಿ * ಅಲೆಕ್ಸಿನ್ * ಒಪೋಚ್ಕಾ * ಓರಿಯೊಲ್ * ರುರಿಕೊವೊ ಗೊರೊಡಿಸ್ಚೆ * ಮ್ಟ್ಸೆನ್ಸ್ಕ್ * ರಸ್ಕಿಯಲ್ === ಆಧುನಿಕ ಅನುಕರಣೆಗಳು === * ಇಜ್ಮೆಯ್ಲೋವೊ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಯೋಷ್ಕರ್ ಓಲಾ ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://rbth.ru/articles/2010/12/23/twelve_russian_kremlins.html Twelve Russian Kremlins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110119032920/http://rbth.ru/articles/2010/12/23/twelve_russian_kremlins.html |date=2011-01-19 }} * {{cite web|title=Kremlin|url=http://www.wordsoftheworld.co.uk/videos/kremlin.html|work=Words of the World|publisher=[[Brady Haran]] ([[University of Nottingham]])|author= Cynthia Marsh}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು]] cmbtnrylg8mt0vuifid0jgw6kfq03yd 1375461 1375460 2026-06-20T05:27:20Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ರಷ್ಯ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1375461 wikitext text/x-wiki ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ನಗರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದ [[ಕೋಟೆ]].<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=gDhpqYwg7MgC&q=%22a+kremlin%22+castle&pg=PA24|title=Stalin's Folly: The Tragic First Ten Days of World War II on the Eastern Front|last=Pleshakov|first=Constantine|date=2006|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|isbn=0618773614|pages=24|language=en|access-date=2020-11-06|archive-date=2023-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216065428/https://books.google.com/books?id=gDhpqYwg7MgC&q=%22a+kremlin%22+castle&pg=PA24#v=snippet&q=%22a%20kremlin%22%20castle&f=false|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=l3SKDgAAQBAJ&q=%22a+kremlin%22+citadel&pg=PT150|title=A Travel Guide to Jewish Russia & Ukraine|last=Frank|first=Ben G.|date=2010-09-23|publisher=Pelican Publishing|isbn=9781455613281|pages=150|language=en|access-date=2020-11-06|archive-date=2023-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216065428/https://books.google.com/books?id=l3SKDgAAQBAJ&q=%22a+kremlin%22+citadel&pg=PT150#v=snippet&q=%22a%20kremlin%22%20citadel&f=false|url-status=live}}</ref> ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಸ್ಕೋದ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‍ಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=n60tAwAAQBAJ&q=%22a+kremlin%22+citadel&pg=PA5|title=A History of Russian Christianity, Vol. I: From the Earliest Years through Tsar Ivan IV|last=Shubin|first=Daniel H.|date=2004|publisher=Algora Publishing|isbn=9780875862873|pages=5|language=en|access-date=2020-11-06|archive-date=2023-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216065429/https://books.google.com/books?id=n60tAwAAQBAJ&q=%22a+kremlin%22+citadel&pg=PA5#v=snippet&q=%22a%20kremlin%22%20citadel&f=false|url-status=live}}</ref>ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ನದಿ]]ಯ ಎತ್ತರದ ದಡದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಎರಡು ನದಿಗಳು ಕೂಡುವೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುತ್ತಲ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಮೊದಲು [[ಮರ]]ದಿಂದಲೂ [[ಇಟ್ಟಿಗೆ]]ಗಳಿಂದಲೂ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅನಂತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ಕಲ್ಲು]] ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಗೋಡೆಯ ಸುತ್ತಲೂ [[ಕಂದಕ]] ತೆಗೆಯುತ್ತಿದ್ದುದೂ ಉಂಟು. ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುವಂತೆ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಮಾಸ್ಕೋ]], ಪ್ಸ್ಕಾಫ್, ನಾವ್ಗರಾಡ್, ಸ್ಮೊಲೆನ್‍ಸ್ಕ್, ರಾಸ್ಟಾಫ್, ಸೂಜ್‍ದಾಲ್, ಯೂರೊಸ್ಲಾವ್ಲ್, ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್, ನಿಜ್‍ನಿನಾವ್ಗರಾಡ್ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ನಗರಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‍ಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಬೆಳೆದಂಥವು. ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‍ನ ಒಳಗಡೆ ರಾಜ ಮತ್ತು ಬಿಷಪರ ಅರಮನೆಗಳು, ಕೆಥೀಡ್ರಲ್, ಸರ್ಕಾರದ ಕಚೇರಿಗಳು, ರಾಜಪರಿವಾರಗಳ ವಾಸದ ಮನೆಗಳು, ಮದ್ದಿನ ಮನೆ, ಮುತ್ತಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯವಾದ ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲು [[ಉಗ್ರಾಣ]]ಗಳು-ಇವೆಲ್ಲ ಇರುತ್ತಿದ್ದುವು. ಈ ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವೊಂದು ಕ್ರಮವನ್ನೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ, ಎತ್ತರ ತಗ್ಗು-ಹೀಗೆ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಇವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಥೀಡ್ರಲ್ ಮತ್ತು ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಗಳು ಉಳಿದ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗಿಂತ ಎತ್ತರವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದುವು. == ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ == {| class="wikitable" | |} === ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು === * ಮಾಸ್ಕೋ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ (ಸರಳವಾಗಿ ''ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್'' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ) * ನವ್ಗೊರೊಡ್ ಡೆಟಿನೆಟ್ಸ್ * ಸೊಲೊವೆಟ್ಸ್ಕಿ ಮಠ * ಸುಜ್ಡಲ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಕಜನ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ === ಅಖಂಡ === * ಅಸ್ಟ್ರಾಖಾನ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಕೊಲೊಮ್ನಾ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ನಿಜ್ನಿ ನವ್ಗೊರೊಡ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಪ್ಸ್ಕೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ರೋಸ್ಟೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ( ಬಿಷಪ್ ನಿವಾಸ, ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಸ್ಮೋಲೆನ್ಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಟೊಬೊಲ್ಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ( ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಏಕೈಕ ಕಲ್ಲಿನ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ) * ತುಲಾ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಜರೈಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಇವಾಂಗೊರೊಡ್ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಒರೆಶೆಕ್ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಸ್ಟಾರಾಯ ಲಡೋಗ * ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ( ರಾಜ ನಿವಾಸ, ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಕೊರೆಲಾ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಇಜ್ಬೋರ್ಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ === ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ === * ಗ್ಡೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಪೋರ್ಖೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಸೆರ್ಪುಖೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ವೆಲಿಕಿ ಲುಕಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಟಾರ್ಜೋಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಮೊಝೈಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಕೊಪೊರಿ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ವ್ಯಾಜ್ಮಾ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ (ಒಂದು ಗೋಪುರ) * ಸಿಜ್ರಾನ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ (ಒಂದು ಗೋಪುರ, 1683) * ಉಫಾ === ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಗೋಡೆ ಇಲ್ಲದ === * ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ (ಗೋಲ್ಡನ್ ಗೇಟ್ ಟವರ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್) * ಡಿಮಿಟ್ರೋವ್ * ರಿಯಾಜಾನ್ * ವೊಲೊಗ್ಡಾ (ಬಿಷಪ್ ನಿವಾಸ, ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಯಾರೋಸ್ಲಾವ್ಲ್ (ಎರಡು ಗೋಪುರಗಳು) * ಪೆರೆಸ್ಲಾವ್ಲ್-ಜಲೆಸ್ಕಿ * ಖ್ಲಿನೋವ್ (ವ್ಯಾಟ್ಕಾ) * ವೊಲೊಕೊಲಾಮ್ಸ್ಕ್ === ಕುರುಹುಗಳು ಉಳಿದಿವೆ === * ಬೊರೊವ್ಸ್ಕ್ * ಒಪೋಚ್ಕಾ * ಜ್ವೆನಿಗೊರೊಡ್ * ಸ್ಟಾರೊಡುಬ್ * ಟ್ವೆರ್ - 1763 ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಮರದ ಕೋಟೆ ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು. * ಸ್ಕ್ನ್ಯಾಟಿನೊ – 1930 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾದಾಗಿನಿಂದ ನೀರಿನೊಳಗೆ. * ಯಾಮ್ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ರಾಡೋನೆಜ್ ಕೋಟೆ * ರಿಯಾಜಾನ್ * ಹಳೆಯ ರಿಯಾಜಾನ್ ^{[ ರು ]} (ಆಧುನಿಕ ರಿಯಾಜಾನ್‌ನಿಂದ 60 ಕಿಮೀ ) * ಓಸ್ಟ್ರೋವ್ (14-15 ನೇ ಶತಮಾನಗಳು) * ಬೆಲ್ಗೊರೊಡ್ (ಕೋಟೆಯ ದಂಡೆ) * ವೆರೆಯ * ಕಲುಗ * ಕ್ಲೆಶ್ಚಿನ್ * ಕೊಸ್ಟ್ರೋಮಾ * ಪುಸ್ಟೊಜ್ಯೋರ್ಸ್ಕ್ * ಉಗ್ಲಿಚ್ * ಸ್ಟಾರಿಟ್ಸಾ * ಸ್ವಿಯಾಜ್‌ಸ್ಕ್ * ಚೆಬೊಕ್ಸರಿ * ಯೂರಿಯೆವ್-ಪೋಲ್ಸ್ಕಿ * ಅಲೆಕ್ಸಿನ್ * ಒಪೋಚ್ಕಾ * ಓರಿಯೊಲ್ * ರುರಿಕೊವೊ ಗೊರೊಡಿಸ್ಚೆ * ಮ್ಟ್ಸೆನ್ಸ್ಕ್ * ರಸ್ಕಿಯಲ್ === ಆಧುನಿಕ ಅನುಕರಣೆಗಳು === * ಇಜ್ಮೆಯ್ಲೋವೊ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಯೋಷ್ಕರ್ ಓಲಾ ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://rbth.ru/articles/2010/12/23/twelve_russian_kremlins.html Twelve Russian Kremlins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110119032920/http://rbth.ru/articles/2010/12/23/twelve_russian_kremlins.html |date=2011-01-19 }} * {{cite web|title=Kremlin|url=http://www.wordsoftheworld.co.uk/videos/kremlin.html|work=Words of the World|publisher=[[Brady Haran]] ([[University of Nottingham]])|author= Cynthia Marsh}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಷ್ಯ]] mi7q4ore7nd5wz5hwl1l4f4v7dfeluh 1375462 1375461 2026-06-20T05:29:48Z VASANTH S.N. 728 ಚಿತ್ರ ಅಳವಡಿಕೆ 1375462 wikitext text/x-wiki ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ನಗರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದ [[ಕೋಟೆ]].<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=gDhpqYwg7MgC&q=%22a+kremlin%22+castle&pg=PA24|title=Stalin's Folly: The Tragic First Ten Days of World War II on the Eastern Front|last=Pleshakov|first=Constantine|date=2006|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|isbn=0618773614|pages=24|language=en|access-date=2020-11-06|archive-date=2023-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216065428/https://books.google.com/books?id=gDhpqYwg7MgC&q=%22a+kremlin%22+castle&pg=PA24#v=snippet&q=%22a%20kremlin%22%20castle&f=false|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=l3SKDgAAQBAJ&q=%22a+kremlin%22+citadel&pg=PT150|title=A Travel Guide to Jewish Russia & Ukraine|last=Frank|first=Ben G.|date=2010-09-23|publisher=Pelican Publishing|isbn=9781455613281|pages=150|language=en|access-date=2020-11-06|archive-date=2023-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216065428/https://books.google.com/books?id=l3SKDgAAQBAJ&q=%22a+kremlin%22+citadel&pg=PT150#v=snippet&q=%22a%20kremlin%22%20citadel&f=false|url-status=live}}</ref> ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಸ್ಕೋದ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‍ಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=n60tAwAAQBAJ&q=%22a+kremlin%22+citadel&pg=PA5|title=A History of Russian Christianity, Vol. I: From the Earliest Years through Tsar Ivan IV|last=Shubin|first=Daniel H.|date=2004|publisher=Algora Publishing|isbn=9780875862873|pages=5|language=en|access-date=2020-11-06|archive-date=2023-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216065429/https://books.google.com/books?id=n60tAwAAQBAJ&q=%22a+kremlin%22+citadel&pg=PA5#v=snippet&q=%22a%20kremlin%22%20citadel&f=false|url-status=live}}</ref>ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ನದಿ]]ಯ ಎತ್ತರದ ದಡದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಎರಡು ನದಿಗಳು ಕೂಡುವೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುತ್ತಲ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಮೊದಲು [[ಮರ]]ದಿಂದಲೂ [[ಇಟ್ಟಿಗೆ]]ಗಳಿಂದಲೂ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅನಂತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ಕಲ್ಲು]] ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಗೋಡೆಯ ಸುತ್ತಲೂ [[ಕಂದಕ]] ತೆಗೆಯುತ್ತಿದ್ದುದೂ ಉಂಟು. ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುವಂತೆ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಮಾಸ್ಕೋ]], ಪ್ಸ್ಕಾಫ್, ನಾವ್ಗರಾಡ್, ಸ್ಮೊಲೆನ್‍ಸ್ಕ್, ರಾಸ್ಟಾಫ್, ಸೂಜ್‍ದಾಲ್, ಯೂರೊಸ್ಲಾವ್ಲ್, ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್, ನಿಜ್‍ನಿನಾವ್ಗರಾಡ್ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ನಗರಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‍ಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಬೆಳೆದಂಥವು. ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‍ನ ಒಳಗಡೆ ರಾಜ ಮತ್ತು ಬಿಷಪರ ಅರಮನೆಗಳು, ಕೆಥೀಡ್ರಲ್, ಸರ್ಕಾರದ ಕಚೇರಿಗಳು, ರಾಜಪರಿವಾರಗಳ ವಾಸದ ಮನೆಗಳು, ಮದ್ದಿನ ಮನೆ, ಮುತ್ತಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯವಾದ ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲು [[ಉಗ್ರಾಣ]]ಗಳು-ಇವೆಲ್ಲ ಇರುತ್ತಿದ್ದುವು. ಈ ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವೊಂದು ಕ್ರಮವನ್ನೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ, ಎತ್ತರ ತಗ್ಗು-ಹೀಗೆ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಇವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಥೀಡ್ರಲ್ ಮತ್ತು ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಗಳು ಉಳಿದ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗಿಂತ ಎತ್ತರವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದುವು. == ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ == {| class="wikitable" | |} === ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು === [[File:Moscow Kremlin (8281675670).jpg|thumb|The [[Kremlin|Moscow Kremlin]], better known simply as the ''Kremlin'', the most famous of the kremlins]] * ಮಾಸ್ಕೋ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ (ಸರಳವಾಗಿ ''ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್'' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ) * ನವ್ಗೊರೊಡ್ ಡೆಟಿನೆಟ್ಸ್ * ಸೊಲೊವೆಟ್ಸ್ಕಿ ಮಠ * ಸುಜ್ಡಲ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಕಜನ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ === ಅಖಂಡ === * ಅಸ್ಟ್ರಾಖಾನ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಕೊಲೊಮ್ನಾ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ನಿಜ್ನಿ ನವ್ಗೊರೊಡ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಪ್ಸ್ಕೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ [[File:Rostov19.jpg|thumb|250px|The bishop's residence in [[Rostov, Yaroslavl Oblast|Rostov]], sometimes called a kremlin]] * ರೋಸ್ಟೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ( ಬಿಷಪ್ ನಿವಾಸ, ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಸ್ಮೋಲೆನ್ಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ [[File:View01.jpg|thumb|right|250px|Remains of the [[Kolomna]] Kremlin]] * ಟೊಬೊಲ್ಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ( ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಏಕೈಕ ಕಲ್ಲಿನ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ) * ತುಲಾ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಜರೈಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಇವಾಂಗೊರೊಡ್ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಒರೆಶೆಕ್ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಸ್ಟಾರಾಯ ಲಡೋಗ * ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ( ರಾಜ ನಿವಾಸ, ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಕೊರೆಲಾ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಇಜ್ಬೋರ್ಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ === ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ === * ಗ್ಡೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಪೋರ್ಖೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಸೆರ್ಪುಖೋವ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ವೆಲಿಕಿ ಲುಕಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಟಾರ್ಜೋಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಮೊಝೈಸ್ಕ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಕೊಪೊರಿ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ವ್ಯಾಜ್ಮಾ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ (ಒಂದು ಗೋಪುರ) * ಸಿಜ್ರಾನ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ (ಒಂದು ಗೋಪುರ, 1683) * ಉಫಾ === ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಗೋಡೆ ಇಲ್ಲದ === * ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ (ಗೋಲ್ಡನ್ ಗೇಟ್ ಟವರ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್) * ಡಿಮಿಟ್ರೋವ್ * ರಿಯಾಜಾನ್ * ವೊಲೊಗ್ಡಾ (ಬಿಷಪ್ ನಿವಾಸ, ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ಯಾರೋಸ್ಲಾವ್ಲ್ (ಎರಡು ಗೋಪುರಗಳು) * ಪೆರೆಸ್ಲಾವ್ಲ್-ಜಲೆಸ್ಕಿ * ಖ್ಲಿನೋವ್ (ವ್ಯಾಟ್ಕಾ) * ವೊಲೊಕೊಲಾಮ್ಸ್ಕ್ === ಕುರುಹುಗಳು ಉಳಿದಿವೆ === * ಬೊರೊವ್ಸ್ಕ್ * ಒಪೋಚ್ಕಾ * ಜ್ವೆನಿಗೊರೊಡ್ * ಸ್ಟಾರೊಡುಬ್ * ಟ್ವೆರ್ - 1763 ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಮರದ ಕೋಟೆ ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು. * ಸ್ಕ್ನ್ಯಾಟಿನೊ – 1930 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾದಾಗಿನಿಂದ ನೀರಿನೊಳಗೆ. * ಯಾಮ್ ಕೋಟೆ (ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ) * ರಾಡೋನೆಜ್ ಕೋಟೆ * ರಿಯಾಜಾನ್ * ಹಳೆಯ ರಿಯಾಜಾನ್ ^{[ ರು ]} (ಆಧುನಿಕ ರಿಯಾಜಾನ್‌ನಿಂದ 60 ಕಿಮೀ ) * ಓಸ್ಟ್ರೋವ್ (14-15 ನೇ ಶತಮಾನಗಳು) * ಬೆಲ್ಗೊರೊಡ್ (ಕೋಟೆಯ ದಂಡೆ) * ವೆರೆಯ * ಕಲುಗ * ಕ್ಲೆಶ್ಚಿನ್ * ಕೊಸ್ಟ್ರೋಮಾ * ಪುಸ್ಟೊಜ್ಯೋರ್ಸ್ಕ್ * ಉಗ್ಲಿಚ್ * ಸ್ಟಾರಿಟ್ಸಾ * ಸ್ವಿಯಾಜ್‌ಸ್ಕ್ * ಚೆಬೊಕ್ಸರಿ * ಯೂರಿಯೆವ್-ಪೋಲ್ಸ್ಕಿ * ಅಲೆಕ್ಸಿನ್ * ಒಪೋಚ್ಕಾ * ಓರಿಯೊಲ್ * ರುರಿಕೊವೊ ಗೊರೊಡಿಸ್ಚೆ * ಮ್ಟ್ಸೆನ್ಸ್ಕ್ * ರಸ್ಕಿಯಲ್ === ಆಧುನಿಕ ಅನುಕರಣೆಗಳು === * ಇಜ್ಮೆಯ್ಲೋವೊ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್ * ಯೋಷ್ಕರ್ ಓಲಾ ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://rbth.ru/articles/2010/12/23/twelve_russian_kremlins.html Twelve Russian Kremlins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110119032920/http://rbth.ru/articles/2010/12/23/twelve_russian_kremlins.html |date=2011-01-19 }} * {{cite web|title=Kremlin|url=http://www.wordsoftheworld.co.uk/videos/kremlin.html|work=Words of the World|publisher=[[Brady Haran]] ([[University of Nottingham]])|author= Cynthia Marsh}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಕೋಟೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಷ್ಯ]] 6pqf9n3o6jepx2mydv5ldikryzwep6x 3 179419 1375415 2026-06-19T15:01:18Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1375415 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Lakshamana bc}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೩೧, ೧೯ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) 7c99c17dt08ifljg83r3wo0809xpzjp 2 179420 1375438 2026-06-20T01:16:49Z ಪರಿಸರ ಮಂಜು 97299 PARISARA MANJU 1375438 wikitext text/x-wiki Bio - Data:- Name: Manjunath ( Parisara manju), Father : Late Kaverappa Mother: vasanthamma Birth: 13th march 1987 Age :37 Work : Tree Planting,  Environmental and wildlife Conservation,                  According to Environmentist Manjunath K (Parisara manju ) Says, " Planting an tree is like building a temple and  Nature is the only God seen on the Earth" and  Trees  have Feelings and emotions as us.  His service to environmental protection and wildlife survival is unique. Fot More than 5 thousand heritage plants have been planted in Bangalore East. He use to Fight against logger's and have done thousands of public environmental awareness programs , Awareness camps for students about forest, land, water, plastic, pollution, environmental protection, environmental workshops for NSS, NCC students, teaching and lecturing about Nature conservation from past 20 years. He have Distributed 2 lakh Ayurveda, medicinal and local saplings in marriage, Birthday, naming auspicious works,  Also have Established an organization in the name called " Miditha Foundation" through which hundreds of environmental awareness programs including various environmental works, environment day, forest festival have been meaningfully celebrated throughout the year and set an example for others. Hundreds of organizations have honored  with international and state awards, Honours and  prizes in appreciation of nature service. He have dedicated Himselves to environmental service, considering environmental service as God's work, He's working like an efficient warrior with discipline and honesty. His work is appreciated by the society and the country itself and is an inspiration to today's youth community. Achievements : 1. From past 20 years have planted more then 5000 plants, 2 lakh plants have been distributed to framers and  public in occasions like Marriage, Naming ceremony and Birthday's. 2. Started " All India Vruksha Bachavoo Andolana committee - Justice for Tree's" and have protected more then 2700 trees while illegal cuttings.Thousands of animals and Birds rescued in Accidents and Conflicts,  Tree Nil remove campaigns organized and introduced first time in Bangalore by Manju. 3. Environment conservation, wildlife protection awereness programs and conference's conducted to children's and public especially and participated and conducted  various television and Radio Nature Awareness programs. 4. Awards some of Mainly are :- •Karnataka State Bio - diversity board have Honoured with Certificate for Nature conservation. •Aryabhatta international award, •Dr.Rajkumar Award, •salumarda Thimmakka International Greenery Award, •Vijaya karnataka's prestigious •Environment conservist Award,   •Kannada seva Rathana Award, •Parisara premi award , •sahitya samanvya award from Madya •Pradesh for Nature poets, •Sahitya rathana, •Parisara sipayi award, •Kannada Rajyotsava Rajaya Award •Parisara Mitra award •Best Environment hero award and near 50 awards received. 5. Doctorate in Field of environment & Animal conservation and also Entered international Book of Records too. 6. Have led As President in  Environmental conference held in Bangalore . 7. Books written: A. Sumanedre neevu, kachuvudilla Navuu ( about snake's), B. Naa Kanda parisara ( Nature poet's), C. Mididha maragalu( about Trees). Declaration: As above mentioned and given details are true and accurate to my knowledge and Legal. Regards, Manjunath K ( Parisara Manju ) Environmental activist, Bangalore East mahadevapura Zone tt68fnfz3dzgc9mlzevmsootqc95z3t 0 179421 1375453 2026-06-20T04:58:51Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1375453 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | honorific_prefix = [[Sir]] | honorific_suffix = [[Fellowship of the Royal Society|FRS]] | name =ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ | image = Hans Adolf Krebs.jpg | image_size = | birth_date = {{birth date|df=yes|1900|8|25}} | birth_place = [[Hildesheim]], Province of Hanover, Kingdom of Prussia, German Empire | citizenship = [[Naturalised British citizen|Naturalised British]] (from 1939) | death_date = {{death date and age|df=yes|1981|11|22|1900|8|25}} | death_place = [[ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್]], UK | field = [[Internal medicine]], [[biochemistry]] | workplaces = [[Kaiser Wilhelm Institute for Biology]]<br>[[University of Hamburg]]<br>[[University of Cambridge]]<br>[[University of Sheffield]]<br>[[University of Oxford]] | education = [[University of Göttingen]]<br>[[University of Freiburg]]<br>[[University of Berlin]]<br>[[University of Hamburg]] | known_for = [[Citric acid cycle]]<br>[[Urea cycle]]<br>[[Glyoxylate cycle]]<br>[[Krebs–Henseleit solution]] | prizes = [[Albert Lasker Award for Basic Medical Research]] (1953)<br>[[Nobel Prize in Physiology or Medicine]] (1953)<br>[[Royal Medal]] (1954)<br>[[Copley Medal]] (1961) | spouse = {{marriage|Margaret Cicely Fieldhouse|1938}} | children = 3, including [[John Krebs, Baron Krebs|John Krebs]]<ref name=trinity>{{cite q| Q28205069}}</ref> }} '''ಸರ್ ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಕ್ರೆಬ್ಸ್''' ೧೯೦೦-೧೯೮೧ <ref>{{cite journal|last1=Kornberg|first1=H.|last2=Williamson|first2=D. H.|title=Hans Adolf Krebs. 25 August 1900 – 22 November 1981|journal=Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society|year=1984|volume=30|pages=350–385|doi=10.1098/rsbm.1984.0013|pmid=11616005|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Weber|first1=George|title=Sir Hans A. Krebs Centenary Lecture: cancer and clinical targeting|journal=Advances in Enzyme Regulation|year=2001|volume=41|issue=1|pages=1–29|doi=10.1016/S0065-2571(00)00026-1|pmid=11417529}}</ref><ref name=stubbs>{{cite journal|last1=Gibbons|first1=Marion Stubbs, Geoff|title=Hans Adolf Krebs (1900–1981)...His Life and Times|journal=IUBMB Life|year=2000|volume=50|issue=3|pages=163–166|doi=10.1080/152165400300001462|pmid=11142342|s2cid=26393428|doi-access=free}}</ref><ref name=raju>{{cite journal|last1=Raju|first1=Tonse NK|title=The Nobel Chronicles|journal=The Lancet|year=1999|volume=353|issue=9164|pages=1628|doi=10.1016/S0140-6736(05)75758-5|pmid=10334294|s2cid=54354255}}</ref> . [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟಿಷ್]] ಜೀವ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿ<ref>{{cite web|title=Sir Hans Adolf Krebs|url=http://www.britannica.com/nobelprize/article-9046221?tocId=9046221|publisher=Encyclopædia Britannica, Inc.|access-date=26 July 2014}}</ref> . ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದೆಸೆಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ. ಆದರೆ ಆಸಕ್ತಿ ಕುದುರಿದ್ದು ಜೀವ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟುಗಳು ಹೊಂದುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳ ಪಥಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಮೂಲಭೂತ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ [[ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ನೊಬೆಲ್ ಬಹುಮಾನ]]ವನ್ನು ಪಡೆದ (1953). ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== 1900ರ ಆಗಸ್ಟ್ 25ರಂದು [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ಹಿಲ್ಡೆಷೈಮಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ 1919ರಿಂದ 1925ರ ವರೆಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜರ್ಮನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು 1925ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಡಿಗ್ರಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ. ಅದಾದ ಬಳಿಕ [[ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ|ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ]]ವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿ ಬರ್ಲಿನ್-ಡಾಲೆಮಿನಲ್ಲಿ, ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ವಾರ್ಬುರ್ಗನ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಈತ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ==ಜೀವನ== ತರುವಾಯ ಕೆಲಕಾಲ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದ. ನಾಟ್ಸಿಗಳು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಪ್ರಬಲರಾಗಿದ್ದಾಗ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ನಿರಾಶ್ರಿತನಾಗಿ ಬ್ರಿಟನ್ನಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಜೀವರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸೇರಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಮೇಲೆ ಷೆಫೀಲ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋದ (1935). 1954ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಜೀವ ರಸಾಯನ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ.<ref>{{cite book|last1=Hans|first1=Krebs|last2=Martin|first2=Anne|title=Reminiscences and Reflections|year=1981|publisher=Clarendon Press|location=Oxford|isbn=978-0-1985-4702-0|page=48|url=https://books.google.com/books?id=27-4AAAAIAAJ}}</ref> 1947ರಲ್ಲಿ ಈತ [[ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ]]ಯ ಫೆಲೊ ಆಗಿ ಚುನಾಯಿತನಾದ. 1958ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಇವನಿಗೆ ನೈಟ್ ಪದವಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. 1964ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಕ್ರೆಬ್ಸ್‍ನನ್ನು ತನ್ನ ಓರ್ವ ವಿದೇಶೀ ಸದಸ್ಯನನ್ನಾಗಿ ಚುನಾಯಿಸಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿತು. ==ಸಂಶೋಧನೆಗಳು== ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ ದೇಹವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ [[ಪ್ರೋಟೀನ್|ಪ್ರೋಟೀನು]]ಗಳು ಜಲವಿಭಜನೆ (ಹೈಡ್ರಾಲಿಸಿಸ್) ಹೊಂದಿ [[ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲ|ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲ]]ಗಳಾದ ಬಳಿಕ ಆ ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳು ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ವಿವಿಧ ಪ್ರೋಟೀನುಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗ ಪಡೆಯುವುದು ಸರಿಯಷ್ಟೆ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಅವು [[ಉತ್ಕರ್ಷಣ - ಅಪಕರ್ಷಣ|ಉತ್ಕರ್ಷಣೆ]] ಹೊಂದಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದೂ ಉಂಟು. ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳಲ್ಲಿನ ಗುಂಪು ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಬೇಕು. ಹಾಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಯೂರಿಯಾ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಬರುವುದು. ಇದು ನಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಕುತೂಹಲ ತಳೆದು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪಥಗಳ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ. ಆರ್ನಿಥೀನ್ ಎಂಬ ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲ [[ಅಮೊನಿಯ|ಅಮೋನಿಯ]] ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬನ್ ಆಕ್ಸೈಡುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮೊದಲು ಸಿಟ್ರುಲ್ಲೀನ್ ಆಗಿ ಅದು ಇನ್ನೊಂದು ಅಮೋನಿಯ ಅಣುವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅರ್ಜಿನೀನ್ ಆಗುವುದೆಂದೂ ಅನಂತರ ಆರ್ಜಿನೀನ್ ವಿಭಜನೆ ಹೊಂದಿ ಯೂರಿಯಾವನ್ನು ನೀಡುವುದಲ್ಲದೆ ಆರ್ನಿಥೀನನ್ನು ಪುನರುತ್ಪಾದಿಸುವುದೆಂದೂ ತೋರಿಸಿದ. ಹಾಗೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಆರ್ನಿಥೀನ್ ಪುನಃ ಇದೇ ಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲುಗೊಳ್ಳುವುದು. ಹೀಗೆ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಚಕ್ರೀಯವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುವುದರಿಂದ ಈ ಕ್ರಿಯಾಸರಣಿಗೆ ಆರ್ನಿಥೀನ್ ಚಕ್ರ ಅಥವಾ [[ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಯೂರಿಯ ಚಕ್ರ]] ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬ್ರಿಟನ್ನಿಗೆ ಬಂದ ಬಳಿಕ ಆತನ ಗಮನ ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟುಗಳ ಚಯಾಪಚಯದ (ಮೆಟಬಾಲಿಸಂ) ಕಡೆ ಹರಿಯಿತು. [[ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟುಗಳು|ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟು]]ಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಿಯಾಸರಣಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ [[ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ]]ವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದು ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಉತ್ಕರ್ಷಣೆ ಹೊಂದಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್]] ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಇದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದ. ಈ ಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯೂ ಒಂದು ಚಕ್ರೀಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಈ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ [[ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ]] ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಹಂತವಾದುದರಿಂದ ಈ ಚಕ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಗೆ ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಚಕ್ರ ಅಥವಾ [[ಕ್ರೆಬ್ಸ್‌ ಚಕ್ರ|ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಚಕ್ರ]] ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವೆಂದು ಈಗ ಸ್ಥಿರಪಟ್ಟಿರುವ ಈ ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಮ ಚಕ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಕ್ರೆಬ್ಸ್‍ನಿಗೆ ನೊಬೆಲ್ ಬಹುಮಾನದ ಒಂದು ಪಾಲು ದೊರೆತದ್ದು. ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಚಕ್ರದ ವಿಶದೀಕರಣಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನು ನಡೆಸಿದ ಲಿಪ್‍ಮನ್ ಆ ಬಹುಮಾನದ ಉಳಿದೊಂದು ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆದ. ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಜೀವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪದಗಳನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಭಾಗಶಃ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿರುವನಾದರೂ ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಚಕ್ರದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಅವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ==ನಿಧನ== ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ೨೨ ನವಂಬರ್ ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಕಾಲದ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ನಿಧನನಾದ.<ref name=stubbs/><ref>{{cite news|last1=Altman|first1=Lawrence K.|title=Sir Hans Krebs, winner of Nobel for research on food cycles, dies|url=https://www.nytimes.com/1981/12/09/obituaries/sir-hans-krebs-winner-of-nobel-for-research-on-food-cycles-dies.html|access-date=13 December 2014|work=The New York Times|date=9 December 1981}}</ref> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *{{Nobelprize}} including the Nobel Lecture, 11 December 1953 ''The Citric Acid Cycle'' *[http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1953/ 1953 Prize in Physiology or Medicine] Nobel Prizes *[http://www.deconstructingthetour.group.shef.ac.uk/krebs-cycle/ Deconstructing the Tour, University of Sheffield (biography)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210419085915/http://www.deconstructingthetour.group.shef.ac.uk/krebs-cycle/ |date=19 April 2021 }} *[http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/1541.html Sir Hans Adolf Krebs at whonamedit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020815064645/http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/1541.html |date=15 August 2002 }} *[http://apps.nationalarchives.gov.uk/a2a/records.aspx?cat=200-csac113486_3&cid=0#0 Catalogue of the papers and correspondence of Sir Hans Adolf Krebs, FRS (1900–1981)] * [https://nobel.bh.org.il/en/persona/Hans-Krebs/ Hans A. Krebs], Nobel Luminaries – Jewish Nobel Prize Winners, on the [https://www.bh.org.il/ Beit Hatfutsot-The Museum of the Jewish People] Website. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== mxradiqibxy2szlsdx7vu8zgb6wr5c9 1375454 1375453 2026-06-20T05:00:17Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1375454 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | honorific_prefix = [[Sir]] | honorific_suffix = [[Fellowship of the Royal Society|FRS]] | name =ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ | image = Hans Adolf Krebs.jpg | image_size = | birth_date = {{birth date|df=yes|1900|8|25}} | birth_place = [[Hildesheim]], Province of Hanover, Kingdom of Prussia, German Empire | citizenship = [[Naturalised British citizen|Naturalised British]] (from 1939) | death_date = {{death date and age|df=yes|1981|11|22|1900|8|25}} | death_place = [[ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್]], UK | field = [[Internal medicine]], [[biochemistry]] | workplaces = [[Kaiser Wilhelm Institute for Biology]]<br>[[University of Hamburg]]<br>[[University of Cambridge]]<br>[[University of Sheffield]]<br>[[University of Oxford]] | education = [[University of Göttingen]]<br>[[University of Freiburg]]<br>[[University of Berlin]]<br>[[University of Hamburg]] | known_for = [[Citric acid cycle]]<br>[[Urea cycle]]<br>[[Glyoxylate cycle]]<br>[[Krebs–Henseleit solution]] | prizes = [[Albert Lasker Award for Basic Medical Research]] (1953)<br>[[Nobel Prize in Physiology or Medicine]] (1953)<br>[[Royal Medal]] (1954)<br>[[Copley Medal]] (1961) | spouse = {{marriage|Margaret Cicely Fieldhouse|1938}} | children = 3, including [[John Krebs, Baron Krebs|John Krebs]]<ref name=trinity>{{cite q| Q28205069}}</ref> }} '''ಸರ್ ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಕ್ರೆಬ್ಸ್''' ೧೯೦೦-೧೯೮೧ <ref>{{cite journal|last1=Kornberg|first1=H.|last2=Williamson|first2=D. H.|title=Hans Adolf Krebs. 25 August 1900 – 22 November 1981|journal=Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society|year=1984|volume=30|pages=350–385|doi=10.1098/rsbm.1984.0013|pmid=11616005|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Weber|first1=George|title=Sir Hans A. Krebs Centenary Lecture: cancer and clinical targeting|journal=Advances in Enzyme Regulation|year=2001|volume=41|issue=1|pages=1–29|doi=10.1016/S0065-2571(00)00026-1|pmid=11417529}}</ref><ref name=stubbs>{{cite journal|last1=Gibbons|first1=Marion Stubbs, Geoff|title=Hans Adolf Krebs (1900–1981)...His Life and Times|journal=IUBMB Life|year=2000|volume=50|issue=3|pages=163–166|doi=10.1080/152165400300001462|pmid=11142342|s2cid=26393428|doi-access=free}}</ref><ref name=raju>{{cite journal|last1=Raju|first1=Tonse NK|title=The Nobel Chronicles|journal=The Lancet|year=1999|volume=353|issue=9164|pages=1628|doi=10.1016/S0140-6736(05)75758-5|pmid=10334294|s2cid=54354255}}</ref> . [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟಿಷ್]] ಜೀವ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿ<ref>{{cite web|title=Sir Hans Adolf Krebs|url=http://www.britannica.com/nobelprize/article-9046221?tocId=9046221|publisher=Encyclopædia Britannica, Inc.|access-date=26 July 2014}}</ref> . ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದೆಸೆಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ. ಆದರೆ ಆಸಕ್ತಿ ಕುದುರಿದ್ದು ಜೀವ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟುಗಳು ಹೊಂದುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳ ಪಥಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಮೂಲಭೂತ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ [[ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ನೊಬೆಲ್ ಬಹುಮಾನ]]ವನ್ನು ಪಡೆದ (1953). ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== 1900ರ ಆಗಸ್ಟ್ 25ರಂದು [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ಹಿಲ್ಡೆಷೈಮಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ 1919ರಿಂದ 1925ರ ವರೆಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜರ್ಮನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು 1925ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಡಿಗ್ರಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ. ಅದಾದ ಬಳಿಕ [[ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ|ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ]]ವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿ ಬರ್ಲಿನ್-ಡಾಲೆಮಿನಲ್ಲಿ, ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ವಾರ್ಬುರ್ಗನ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಈತ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ==ಜೀವನ== ತರುವಾಯ ಕೆಲಕಾಲ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದ. ನಾಟ್ಸಿಗಳು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಪ್ರಬಲರಾಗಿದ್ದಾಗ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ನಿರಾಶ್ರಿತನಾಗಿ ಬ್ರಿಟನ್ನಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಜೀವರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸೇರಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಮೇಲೆ ಷೆಫೀಲ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋದ (1935). 1954ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಜೀವ ರಸಾಯನ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ.<ref>{{cite book|last1=Hans|first1=Krebs|last2=Martin|first2=Anne|title=Reminiscences and Reflections|year=1981|publisher=Clarendon Press|location=Oxford|isbn=978-0-1985-4702-0|page=48|url=https://books.google.com/books?id=27-4AAAAIAAJ}}</ref> 1947ರಲ್ಲಿ ಈತ [[ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ]]ಯ ಫೆಲೊ ಆಗಿ ಚುನಾಯಿತನಾದ. 1958ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಇವನಿಗೆ ನೈಟ್ ಪದವಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. 1964ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಕ್ರೆಬ್ಸ್‍ನನ್ನು ತನ್ನ ಓರ್ವ ವಿದೇಶೀ ಸದಸ್ಯನನ್ನಾಗಿ ಚುನಾಯಿಸಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿತು. ==ಸಂಶೋಧನೆಗಳು== ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ ದೇಹವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ [[ಪ್ರೋಟೀನ್|ಪ್ರೋಟೀನು]]ಗಳು ಜಲವಿಭಜನೆ (ಹೈಡ್ರಾಲಿಸಿಸ್) ಹೊಂದಿ [[ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲ|ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲ]]ಗಳಾದ ಬಳಿಕ ಆ ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳು ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ವಿವಿಧ ಪ್ರೋಟೀನುಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗ ಪಡೆಯುವುದು ಸರಿಯಷ್ಟೆ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಅವು [[ಉತ್ಕರ್ಷಣ - ಅಪಕರ್ಷಣ|ಉತ್ಕರ್ಷಣೆ]] ಹೊಂದಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದೂ ಉಂಟು. ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳಲ್ಲಿನ ಗುಂಪು ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಬೇಕು. ಹಾಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಯೂರಿಯಾ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಬರುವುದು. ಇದು ನಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಕುತೂಹಲ ತಳೆದು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪಥಗಳ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ. ಆರ್ನಿಥೀನ್ ಎಂಬ ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲ [[ಅಮೊನಿಯ|ಅಮೋನಿಯ]] ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬನ್ ಆಕ್ಸೈಡುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮೊದಲು ಸಿಟ್ರುಲ್ಲೀನ್ ಆಗಿ ಅದು ಇನ್ನೊಂದು ಅಮೋನಿಯ ಅಣುವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅರ್ಜಿನೀನ್ ಆಗುವುದೆಂದೂ ಅನಂತರ ಆರ್ಜಿನೀನ್ ವಿಭಜನೆ ಹೊಂದಿ ಯೂರಿಯಾವನ್ನು ನೀಡುವುದಲ್ಲದೆ ಆರ್ನಿಥೀನನ್ನು ಪುನರುತ್ಪಾದಿಸುವುದೆಂದೂ ತೋರಿಸಿದ. ಹಾಗೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಆರ್ನಿಥೀನ್ ಪುನಃ ಇದೇ ಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲುಗೊಳ್ಳುವುದು. ಹೀಗೆ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಚಕ್ರೀಯವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುವುದರಿಂದ ಈ ಕ್ರಿಯಾಸರಣಿಗೆ ಆರ್ನಿಥೀನ್ ಚಕ್ರ ಅಥವಾ [[ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಯೂರಿಯ ಚಕ್ರ]] ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬ್ರಿಟನ್ನಿಗೆ ಬಂದ ಬಳಿಕ ಆತನ ಗಮನ ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟುಗಳ ಚಯಾಪಚಯದ (ಮೆಟಬಾಲಿಸಂ) ಕಡೆ ಹರಿಯಿತು. [[ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟುಗಳು|ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟು]]ಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಿಯಾಸರಣಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ [[ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ]]ವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದು ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಉತ್ಕರ್ಷಣೆ ಹೊಂದಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್]] ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಇದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದ. ಈ ಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯೂ ಒಂದು ಚಕ್ರೀಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಈ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ [[ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ]] ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಹಂತವಾದುದರಿಂದ ಈ ಚಕ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಗೆ ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಚಕ್ರ ಅಥವಾ [[ಕ್ರೆಬ್ಸ್‌ ಚಕ್ರ|ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಚಕ್ರ]] ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವೆಂದು ಈಗ ಸ್ಥಿರಪಟ್ಟಿರುವ ಈ ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಮ ಚಕ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಕ್ರೆಬ್ಸ್‍ನಿಗೆ ನೊಬೆಲ್ ಬಹುಮಾನದ ಒಂದು ಪಾಲು ದೊರೆತದ್ದು. ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಚಕ್ರದ ವಿಶದೀಕರಣಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನು ನಡೆಸಿದ ಲಿಪ್‍ಮನ್ ಆ ಬಹುಮಾನದ ಉಳಿದೊಂದು ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆದ. ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಜೀವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪದಗಳನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಭಾಗಶಃ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿರುವನಾದರೂ ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಚಕ್ರದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಅವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ==ನಿಧನ== ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ೨೨ ನವಂಬರ್ ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಕಾಲದ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ನಿಧನನಾದ.<ref name=stubbs/><ref>{{cite news|last1=Altman|first1=Lawrence K.|title=Sir Hans Krebs, winner of Nobel for research on food cycles, dies|url=https://www.nytimes.com/1981/12/09/obituaries/sir-hans-krebs-winner-of-nobel-for-research-on-food-cycles-dies.html|access-date=13 December 2014|work=The New York Times|date=9 December 1981}}</ref> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *{{Nobelprize}} including the Nobel Lecture, 11 December 1953 ''The Citric Acid Cycle'' *[http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1953/ 1953 Prize in Physiology or Medicine] Nobel Prizes *[http://www.deconstructingthetour.group.shef.ac.uk/krebs-cycle/ Deconstructing the Tour, University of Sheffield (biography)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210419085915/http://www.deconstructingthetour.group.shef.ac.uk/krebs-cycle/ |date=19 April 2021 }} *[http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/1541.html Sir Hans Adolf Krebs at whonamedit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020815064645/http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/1541.html |date=15 August 2002 }} *[http://apps.nationalarchives.gov.uk/a2a/records.aspx?cat=200-csac113486_3&cid=0#0 Catalogue of the papers and correspondence of Sir Hans Adolf Krebs, FRS (1900–1981)] * [https://nobel.bh.org.il/en/persona/Hans-Krebs/ Hans A. Krebs], Nobel Luminaries – Jewish Nobel Prize Winners, on the [https://www.bh.org.il/ Beit Hatfutsot-The Museum of the Jewish People] Website. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] 0na27fausz3quk5y7p6melkfjmwpwso 1375455 1375454 2026-06-20T05:00:40Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಜೀವ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1375455 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | honorific_prefix = [[Sir]] | honorific_suffix = [[Fellowship of the Royal Society|FRS]] | name =ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ | image = Hans Adolf Krebs.jpg | image_size = | birth_date = {{birth date|df=yes|1900|8|25}} | birth_place = [[Hildesheim]], Province of Hanover, Kingdom of Prussia, German Empire | citizenship = [[Naturalised British citizen|Naturalised British]] (from 1939) | death_date = {{death date and age|df=yes|1981|11|22|1900|8|25}} | death_place = [[ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್]], UK | field = [[Internal medicine]], [[biochemistry]] | workplaces = [[Kaiser Wilhelm Institute for Biology]]<br>[[University of Hamburg]]<br>[[University of Cambridge]]<br>[[University of Sheffield]]<br>[[University of Oxford]] | education = [[University of Göttingen]]<br>[[University of Freiburg]]<br>[[University of Berlin]]<br>[[University of Hamburg]] | known_for = [[Citric acid cycle]]<br>[[Urea cycle]]<br>[[Glyoxylate cycle]]<br>[[Krebs–Henseleit solution]] | prizes = [[Albert Lasker Award for Basic Medical Research]] (1953)<br>[[Nobel Prize in Physiology or Medicine]] (1953)<br>[[Royal Medal]] (1954)<br>[[Copley Medal]] (1961) | spouse = {{marriage|Margaret Cicely Fieldhouse|1938}} | children = 3, including [[John Krebs, Baron Krebs|John Krebs]]<ref name=trinity>{{cite q| Q28205069}}</ref> }} '''ಸರ್ ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಕ್ರೆಬ್ಸ್''' ೧೯೦೦-೧೯೮೧ <ref>{{cite journal|last1=Kornberg|first1=H.|last2=Williamson|first2=D. H.|title=Hans Adolf Krebs. 25 August 1900 – 22 November 1981|journal=Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society|year=1984|volume=30|pages=350–385|doi=10.1098/rsbm.1984.0013|pmid=11616005|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Weber|first1=George|title=Sir Hans A. Krebs Centenary Lecture: cancer and clinical targeting|journal=Advances in Enzyme Regulation|year=2001|volume=41|issue=1|pages=1–29|doi=10.1016/S0065-2571(00)00026-1|pmid=11417529}}</ref><ref name=stubbs>{{cite journal|last1=Gibbons|first1=Marion Stubbs, Geoff|title=Hans Adolf Krebs (1900–1981)...His Life and Times|journal=IUBMB Life|year=2000|volume=50|issue=3|pages=163–166|doi=10.1080/152165400300001462|pmid=11142342|s2cid=26393428|doi-access=free}}</ref><ref name=raju>{{cite journal|last1=Raju|first1=Tonse NK|title=The Nobel Chronicles|journal=The Lancet|year=1999|volume=353|issue=9164|pages=1628|doi=10.1016/S0140-6736(05)75758-5|pmid=10334294|s2cid=54354255}}</ref> . [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟಿಷ್]] ಜೀವ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿ<ref>{{cite web|title=Sir Hans Adolf Krebs|url=http://www.britannica.com/nobelprize/article-9046221?tocId=9046221|publisher=Encyclopædia Britannica, Inc.|access-date=26 July 2014}}</ref> . ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದೆಸೆಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ. ಆದರೆ ಆಸಕ್ತಿ ಕುದುರಿದ್ದು ಜೀವ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟುಗಳು ಹೊಂದುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳ ಪಥಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಮೂಲಭೂತ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ [[ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ನೊಬೆಲ್ ಬಹುಮಾನ]]ವನ್ನು ಪಡೆದ (1953). ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== 1900ರ ಆಗಸ್ಟ್ 25ರಂದು [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ಹಿಲ್ಡೆಷೈಮಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ 1919ರಿಂದ 1925ರ ವರೆಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜರ್ಮನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು 1925ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಡಿಗ್ರಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ. ಅದಾದ ಬಳಿಕ [[ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ|ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ]]ವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿ ಬರ್ಲಿನ್-ಡಾಲೆಮಿನಲ್ಲಿ, ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ವಾರ್ಬುರ್ಗನ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಈತ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ==ಜೀವನ== ತರುವಾಯ ಕೆಲಕಾಲ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದ. ನಾಟ್ಸಿಗಳು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಪ್ರಬಲರಾಗಿದ್ದಾಗ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ನಿರಾಶ್ರಿತನಾಗಿ ಬ್ರಿಟನ್ನಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಜೀವರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸೇರಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಮೇಲೆ ಷೆಫೀಲ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋದ (1935). 1954ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಜೀವ ರಸಾಯನ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ.<ref>{{cite book|last1=Hans|first1=Krebs|last2=Martin|first2=Anne|title=Reminiscences and Reflections|year=1981|publisher=Clarendon Press|location=Oxford|isbn=978-0-1985-4702-0|page=48|url=https://books.google.com/books?id=27-4AAAAIAAJ}}</ref> 1947ರಲ್ಲಿ ಈತ [[ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ]]ಯ ಫೆಲೊ ಆಗಿ ಚುನಾಯಿತನಾದ. 1958ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಇವನಿಗೆ ನೈಟ್ ಪದವಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. 1964ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಕ್ರೆಬ್ಸ್‍ನನ್ನು ತನ್ನ ಓರ್ವ ವಿದೇಶೀ ಸದಸ್ಯನನ್ನಾಗಿ ಚುನಾಯಿಸಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿತು. ==ಸಂಶೋಧನೆಗಳು== ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ ದೇಹವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ [[ಪ್ರೋಟೀನ್|ಪ್ರೋಟೀನು]]ಗಳು ಜಲವಿಭಜನೆ (ಹೈಡ್ರಾಲಿಸಿಸ್) ಹೊಂದಿ [[ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲ|ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲ]]ಗಳಾದ ಬಳಿಕ ಆ ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳು ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ವಿವಿಧ ಪ್ರೋಟೀನುಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗ ಪಡೆಯುವುದು ಸರಿಯಷ್ಟೆ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಅವು [[ಉತ್ಕರ್ಷಣ - ಅಪಕರ್ಷಣ|ಉತ್ಕರ್ಷಣೆ]] ಹೊಂದಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದೂ ಉಂಟು. ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳಲ್ಲಿನ ಗುಂಪು ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಬೇಕು. ಹಾಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಯೂರಿಯಾ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಬರುವುದು. ಇದು ನಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಕುತೂಹಲ ತಳೆದು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪಥಗಳ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ. ಆರ್ನಿಥೀನ್ ಎಂಬ ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲ [[ಅಮೊನಿಯ|ಅಮೋನಿಯ]] ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬನ್ ಆಕ್ಸೈಡುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮೊದಲು ಸಿಟ್ರುಲ್ಲೀನ್ ಆಗಿ ಅದು ಇನ್ನೊಂದು ಅಮೋನಿಯ ಅಣುವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅರ್ಜಿನೀನ್ ಆಗುವುದೆಂದೂ ಅನಂತರ ಆರ್ಜಿನೀನ್ ವಿಭಜನೆ ಹೊಂದಿ ಯೂರಿಯಾವನ್ನು ನೀಡುವುದಲ್ಲದೆ ಆರ್ನಿಥೀನನ್ನು ಪುನರುತ್ಪಾದಿಸುವುದೆಂದೂ ತೋರಿಸಿದ. ಹಾಗೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಆರ್ನಿಥೀನ್ ಪುನಃ ಇದೇ ಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲುಗೊಳ್ಳುವುದು. ಹೀಗೆ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಚಕ್ರೀಯವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುವುದರಿಂದ ಈ ಕ್ರಿಯಾಸರಣಿಗೆ ಆರ್ನಿಥೀನ್ ಚಕ್ರ ಅಥವಾ [[ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಯೂರಿಯ ಚಕ್ರ]] ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬ್ರಿಟನ್ನಿಗೆ ಬಂದ ಬಳಿಕ ಆತನ ಗಮನ ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟುಗಳ ಚಯಾಪಚಯದ (ಮೆಟಬಾಲಿಸಂ) ಕಡೆ ಹರಿಯಿತು. [[ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟುಗಳು|ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟು]]ಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಿಯಾಸರಣಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ [[ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ]]ವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದು ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಉತ್ಕರ್ಷಣೆ ಹೊಂದಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್]] ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಇದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದ. ಈ ಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯೂ ಒಂದು ಚಕ್ರೀಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಈ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ [[ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ]] ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಹಂತವಾದುದರಿಂದ ಈ ಚಕ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಗೆ ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಚಕ್ರ ಅಥವಾ [[ಕ್ರೆಬ್ಸ್‌ ಚಕ್ರ|ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಚಕ್ರ]] ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವೆಂದು ಈಗ ಸ್ಥಿರಪಟ್ಟಿರುವ ಈ ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಮ ಚಕ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಕ್ರೆಬ್ಸ್‍ನಿಗೆ ನೊಬೆಲ್ ಬಹುಮಾನದ ಒಂದು ಪಾಲು ದೊರೆತದ್ದು. ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಚಕ್ರದ ವಿಶದೀಕರಣಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನು ನಡೆಸಿದ ಲಿಪ್‍ಮನ್ ಆ ಬಹುಮಾನದ ಉಳಿದೊಂದು ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆದ. ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಜೀವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪದಗಳನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಭಾಗಶಃ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿರುವನಾದರೂ ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಚಕ್ರದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಅವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ==ನಿಧನ== ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ೨೨ ನವಂಬರ್ ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಕಾಲದ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ನಿಧನನಾದ.<ref name=stubbs/><ref>{{cite news|last1=Altman|first1=Lawrence K.|title=Sir Hans Krebs, winner of Nobel for research on food cycles, dies|url=https://www.nytimes.com/1981/12/09/obituaries/sir-hans-krebs-winner-of-nobel-for-research-on-food-cycles-dies.html|access-date=13 December 2014|work=The New York Times|date=9 December 1981}}</ref> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *{{Nobelprize}} including the Nobel Lecture, 11 December 1953 ''The Citric Acid Cycle'' *[http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1953/ 1953 Prize in Physiology or Medicine] Nobel Prizes *[http://www.deconstructingthetour.group.shef.ac.uk/krebs-cycle/ Deconstructing the Tour, University of Sheffield (biography)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210419085915/http://www.deconstructingthetour.group.shef.ac.uk/krebs-cycle/ |date=19 April 2021 }} *[http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/1541.html Sir Hans Adolf Krebs at whonamedit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020815064645/http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/1541.html |date=15 August 2002 }} *[http://apps.nationalarchives.gov.uk/a2a/records.aspx?cat=200-csac113486_3&cid=0#0 Catalogue of the papers and correspondence of Sir Hans Adolf Krebs, FRS (1900–1981)] * [https://nobel.bh.org.il/en/persona/Hans-Krebs/ Hans A. Krebs], Nobel Luminaries – Jewish Nobel Prize Winners, on the [https://www.bh.org.il/ Beit Hatfutsot-The Museum of the Jewish People] Website. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] 8dipqreozv02y2g8w026wli9nbttf81 1375456 1375455 2026-06-20T05:01:02Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1375456 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | honorific_prefix = [[Sir]] | honorific_suffix = [[Fellowship of the Royal Society|FRS]] | name =ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ | image = Hans Adolf Krebs.jpg | image_size = | birth_date = {{birth date|df=yes|1900|8|25}} | birth_place = [[Hildesheim]], Province of Hanover, Kingdom of Prussia, German Empire | citizenship = [[Naturalised British citizen|Naturalised British]] (from 1939) | death_date = {{death date and age|df=yes|1981|11|22|1900|8|25}} | death_place = [[ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್]], UK | field = [[Internal medicine]], [[biochemistry]] | workplaces = [[Kaiser Wilhelm Institute for Biology]]<br>[[University of Hamburg]]<br>[[University of Cambridge]]<br>[[University of Sheffield]]<br>[[University of Oxford]] | education = [[University of Göttingen]]<br>[[University of Freiburg]]<br>[[University of Berlin]]<br>[[University of Hamburg]] | known_for = [[Citric acid cycle]]<br>[[Urea cycle]]<br>[[Glyoxylate cycle]]<br>[[Krebs–Henseleit solution]] | prizes = [[Albert Lasker Award for Basic Medical Research]] (1953)<br>[[Nobel Prize in Physiology or Medicine]] (1953)<br>[[Royal Medal]] (1954)<br>[[Copley Medal]] (1961) | spouse = {{marriage|Margaret Cicely Fieldhouse|1938}} | children = 3, including [[John Krebs, Baron Krebs|John Krebs]]<ref name=trinity>{{cite q| Q28205069}}</ref> }} '''ಸರ್ ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಕ್ರೆಬ್ಸ್''' ೧೯೦೦-೧೯೮೧ <ref>{{cite journal|last1=Kornberg|first1=H.|last2=Williamson|first2=D. H.|title=Hans Adolf Krebs. 25 August 1900 – 22 November 1981|journal=Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society|year=1984|volume=30|pages=350–385|doi=10.1098/rsbm.1984.0013|pmid=11616005|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Weber|first1=George|title=Sir Hans A. Krebs Centenary Lecture: cancer and clinical targeting|journal=Advances in Enzyme Regulation|year=2001|volume=41|issue=1|pages=1–29|doi=10.1016/S0065-2571(00)00026-1|pmid=11417529}}</ref><ref name=stubbs>{{cite journal|last1=Gibbons|first1=Marion Stubbs, Geoff|title=Hans Adolf Krebs (1900–1981)...His Life and Times|journal=IUBMB Life|year=2000|volume=50|issue=3|pages=163–166|doi=10.1080/152165400300001462|pmid=11142342|s2cid=26393428|doi-access=free}}</ref><ref name=raju>{{cite journal|last1=Raju|first1=Tonse NK|title=The Nobel Chronicles|journal=The Lancet|year=1999|volume=353|issue=9164|pages=1628|doi=10.1016/S0140-6736(05)75758-5|pmid=10334294|s2cid=54354255}}</ref> . [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟಿಷ್]] ಜೀವ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿ<ref>{{cite web|title=Sir Hans Adolf Krebs|url=http://www.britannica.com/nobelprize/article-9046221?tocId=9046221|publisher=Encyclopædia Britannica, Inc.|access-date=26 July 2014}}</ref> . ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದೆಸೆಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ. ಆದರೆ ಆಸಕ್ತಿ ಕುದುರಿದ್ದು ಜೀವ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟುಗಳು ಹೊಂದುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳ ಪಥಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಮೂಲಭೂತ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ [[ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ನೊಬೆಲ್ ಬಹುಮಾನ]]ವನ್ನು ಪಡೆದ (1953). ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== 1900ರ ಆಗಸ್ಟ್ 25ರಂದು [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ಹಿಲ್ಡೆಷೈಮಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ 1919ರಿಂದ 1925ರ ವರೆಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜರ್ಮನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು 1925ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಡಿಗ್ರಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ. ಅದಾದ ಬಳಿಕ [[ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ|ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ]]ವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿ ಬರ್ಲಿನ್-ಡಾಲೆಮಿನಲ್ಲಿ, ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ವಾರ್ಬುರ್ಗನ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಈತ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ==ಜೀವನ== ತರುವಾಯ ಕೆಲಕಾಲ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದ. ನಾಟ್ಸಿಗಳು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಪ್ರಬಲರಾಗಿದ್ದಾಗ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ನಿರಾಶ್ರಿತನಾಗಿ ಬ್ರಿಟನ್ನಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಜೀವರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸೇರಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಮೇಲೆ ಷೆಫೀಲ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋದ (1935). 1954ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಜೀವ ರಸಾಯನ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ.<ref>{{cite book|last1=Hans|first1=Krebs|last2=Martin|first2=Anne|title=Reminiscences and Reflections|year=1981|publisher=Clarendon Press|location=Oxford|isbn=978-0-1985-4702-0|page=48|url=https://books.google.com/books?id=27-4AAAAIAAJ}}</ref> 1947ರಲ್ಲಿ ಈತ [[ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ]]ಯ ಫೆಲೊ ಆಗಿ ಚುನಾಯಿತನಾದ. 1958ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಇವನಿಗೆ ನೈಟ್ ಪದವಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. 1964ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಕ್ರೆಬ್ಸ್‍ನನ್ನು ತನ್ನ ಓರ್ವ ವಿದೇಶೀ ಸದಸ್ಯನನ್ನಾಗಿ ಚುನಾಯಿಸಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿತು. ==ಸಂಶೋಧನೆಗಳು== ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ ದೇಹವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ [[ಪ್ರೋಟೀನ್|ಪ್ರೋಟೀನು]]ಗಳು ಜಲವಿಭಜನೆ (ಹೈಡ್ರಾಲಿಸಿಸ್) ಹೊಂದಿ [[ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲ|ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲ]]ಗಳಾದ ಬಳಿಕ ಆ ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳು ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ವಿವಿಧ ಪ್ರೋಟೀನುಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗ ಪಡೆಯುವುದು ಸರಿಯಷ್ಟೆ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಅವು [[ಉತ್ಕರ್ಷಣ - ಅಪಕರ್ಷಣ|ಉತ್ಕರ್ಷಣೆ]] ಹೊಂದಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದೂ ಉಂಟು. ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳಲ್ಲಿನ ಗುಂಪು ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಬೇಕು. ಹಾಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಯೂರಿಯಾ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಬರುವುದು. ಇದು ನಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಕುತೂಹಲ ತಳೆದು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪಥಗಳ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ. ಆರ್ನಿಥೀನ್ ಎಂಬ ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲ [[ಅಮೊನಿಯ|ಅಮೋನಿಯ]] ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬನ್ ಆಕ್ಸೈಡುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮೊದಲು ಸಿಟ್ರುಲ್ಲೀನ್ ಆಗಿ ಅದು ಇನ್ನೊಂದು ಅಮೋನಿಯ ಅಣುವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅರ್ಜಿನೀನ್ ಆಗುವುದೆಂದೂ ಅನಂತರ ಆರ್ಜಿನೀನ್ ವಿಭಜನೆ ಹೊಂದಿ ಯೂರಿಯಾವನ್ನು ನೀಡುವುದಲ್ಲದೆ ಆರ್ನಿಥೀನನ್ನು ಪುನರುತ್ಪಾದಿಸುವುದೆಂದೂ ತೋರಿಸಿದ. ಹಾಗೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಆರ್ನಿಥೀನ್ ಪುನಃ ಇದೇ ಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲುಗೊಳ್ಳುವುದು. ಹೀಗೆ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಚಕ್ರೀಯವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುವುದರಿಂದ ಈ ಕ್ರಿಯಾಸರಣಿಗೆ ಆರ್ನಿಥೀನ್ ಚಕ್ರ ಅಥವಾ [[ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಯೂರಿಯ ಚಕ್ರ]] ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬ್ರಿಟನ್ನಿಗೆ ಬಂದ ಬಳಿಕ ಆತನ ಗಮನ ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟುಗಳ ಚಯಾಪಚಯದ (ಮೆಟಬಾಲಿಸಂ) ಕಡೆ ಹರಿಯಿತು. [[ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟುಗಳು|ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟು]]ಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಿಯಾಸರಣಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ [[ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ]]ವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದು ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಉತ್ಕರ್ಷಣೆ ಹೊಂದಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್]] ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಇದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದ. ಈ ಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯೂ ಒಂದು ಚಕ್ರೀಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಈ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ [[ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ]] ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಹಂತವಾದುದರಿಂದ ಈ ಚಕ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಗೆ ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಚಕ್ರ ಅಥವಾ [[ಕ್ರೆಬ್ಸ್‌ ಚಕ್ರ|ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಚಕ್ರ]] ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವೆಂದು ಈಗ ಸ್ಥಿರಪಟ್ಟಿರುವ ಈ ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಮ ಚಕ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಕ್ರೆಬ್ಸ್‍ನಿಗೆ ನೊಬೆಲ್ ಬಹುಮಾನದ ಒಂದು ಪಾಲು ದೊರೆತದ್ದು. ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಚಕ್ರದ ವಿಶದೀಕರಣಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನು ನಡೆಸಿದ ಲಿಪ್‍ಮನ್ ಆ ಬಹುಮಾನದ ಉಳಿದೊಂದು ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆದ. ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಜೀವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪದಗಳನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಭಾಗಶಃ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿರುವನಾದರೂ ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಚಕ್ರದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಅವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ==ನಿಧನ== ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ೨೨ ನವಂಬರ್ ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಕಾಲದ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ನಿಧನನಾದ.<ref name=stubbs/><ref>{{cite news|last1=Altman|first1=Lawrence K.|title=Sir Hans Krebs, winner of Nobel for research on food cycles, dies|url=https://www.nytimes.com/1981/12/09/obituaries/sir-hans-krebs-winner-of-nobel-for-research-on-food-cycles-dies.html|access-date=13 December 2014|work=The New York Times|date=9 December 1981}}</ref> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *{{Nobelprize}} including the Nobel Lecture, 11 December 1953 ''The Citric Acid Cycle'' *[http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1953/ 1953 Prize in Physiology or Medicine] Nobel Prizes *[http://www.deconstructingthetour.group.shef.ac.uk/krebs-cycle/ Deconstructing the Tour, University of Sheffield (biography)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210419085915/http://www.deconstructingthetour.group.shef.ac.uk/krebs-cycle/ |date=19 April 2021 }} *[http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/1541.html Sir Hans Adolf Krebs at whonamedit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020815064645/http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/1541.html |date=15 August 2002 }} *[http://apps.nationalarchives.gov.uk/a2a/records.aspx?cat=200-csac113486_3&cid=0#0 Catalogue of the papers and correspondence of Sir Hans Adolf Krebs, FRS (1900–1981)] * [https://nobel.bh.org.il/en/persona/Hans-Krebs/ Hans A. Krebs], Nobel Luminaries – Jewish Nobel Prize Winners, on the [https://www.bh.org.il/ Beit Hatfutsot-The Museum of the Jewish People] Website. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] 9w4imfheo8skrkmv85w9gd2hzpnvs32 3 179422 1375463 2026-06-20T05:41:41Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1375463 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Preeti vatsalya}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೧೧, ೨೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) 18hm4iszukbrsb8l2qyj67fdn3aoimv 3 179423 1375466 2026-06-20T06:06:33Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1375466 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Akshay ET}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೩೬, ೨೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) mj54vtth5zbqp1eu8ltmlbo1zj8ohaa 1 179425 1375486 2026-06-20T10:40:20Z VASANTH S.N. 728 /* ಎರಡು ಊರುಗಳ ಮಿಶ್ರಣ */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1375486 wikitext text/x-wiki == ಎರಡು ಊರುಗಳ ಮಿಶ್ರಣ == ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರು ಸಮೀಪದ ಗುರುಪುರ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತರೀಕೆರೆ ಸಮೀಪದ ಗುರುಪುರ ಈ ಎರಡು ಊರುಗಳ ವಿಷಯಗಳು ಮಿಶ್ರವಾಗಿದೆ. [[ಸದಸ್ಯ:VASANTH S.N.|VASANTH S.N.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:VASANTH S.N.|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೧೦, ೨೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) ofnssfbywl1emr47ji7685d2m4zxvff