ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.11 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 4749 1376849 1357122 2026-07-16T00:07:21Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376849 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian political party | party_name = ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ | native_name = | logo = [[File:Bharatiya Janata Party (icon).svg|150px]] | abbreviation = ಬಿಜೆಪಿ | colorcode = {{Bharatiya Janata Party/meta/color}} | president = [[ಜೆಪಿ ನಡ್ಡಾ]]<ref>{{cite news |title=Jagat Prakash Nadda: BJP's new national president rises through the ranks, faces several challenges |url=https://zeenews.india.com/india/jagat-prakash-nadda-bjps-new-national-president-rises-through-the-ranks-faces-several-challenges-2258301.html |accessdate= 16 March 2020 |work=Zee News |date=20 January 2020 |author=Ananya Das |language=en}}</ref> | national_convener = <--Bharatiya Janata Party does not have any National Convener.--> | general_secretary = [[ಬಿ.ಎಲ್. ಸಂತೋಷ್]]<ref>{{cite news |title=Meet BL Santhosh, newly appointed general secretary of BJP |url=https://www.livemint.com/politics/news/meet-bl-santhosh-newly-appointed-general-secretary-of-bjp-1563168633822.html |accessdate=16 March 2020 |work=live mint |date=15 July 2019 |author=Gyan Varma |language=en}}</ref> | presidium = [[National Executive of the Bharatiya Janata Party|National Executive]]<ref name=Constitution>{{cite web |title=Bharatiya Janata Party Constitution |url=https://www.bjp.org/en/constitution|website=BJP official website |publisher=Bharatiya Janata Party |accessdate=15 May 2020 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171118173055/http://www.bjp.org/images/pdf_2012_h/constitution_eng_jan_10_2013.pdf |archivedate=18 November 2017 }}</ref> | ppchairman = [[ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ]]<br /> {{small|([[ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ|ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ]])}} | loksabha_leader = [[ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ]]<br /> {{small|([[ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ|ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ]])}}<ref name=":3000">{{cite news |title=BJP announces new parliamentary committee; Modi leader in Lok Sabha, Rajnath his deputy |url=https://www.indiatoday.in/india/story/bjp-announces-parliamentary-party-executive-committee-1547512-2019-06-12 | accessdate=16 March 2020 |work=India Today |date=12 June 2019 |language=en}}</ref> | rajyasabha_leader = [[ತವಾರ್ ಚಂದ್ ಗೆಹಲೋಟ್]]<br />{{small|(ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲತೆ ಖಾತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರು)}}<ref name=":3000" /> | foundation = {{Nowrap|{{Start date and years ago|df=yes|p=y|1980|04|06}}}}<ref name=":4000">{{cite news|title=BJP's foundation day: Brief history of the achievements and failures of the party |url=https://indianexpress.com/article/research/bhartiya-janata-party-narendra-modi-bjp-bjps-37th-foundation-day-brief-history-of-the-achievements-and-failures-of-the-party-4601637/ | accessdate=17 March 2020 |work=The Indian Express |date=6 April 2019 |language=en}}</ref> | founder = {{hlist|[[ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ]]|[[ಎಲ್. ಕೆ. ಅಡ್ವಾಣಿ]]<ref name=":3001">{{cite news |title=What you need to know about India's BJP |url=https://www.aljazeera.com/news/2019/05/india-bjp-190523053850803.html |accessdate=16 March 2020 |work=AlJazeera |date=23 May 2019 |language=en}}</ref>}} | headquarters = 6-A, ದೀನ್ ದಯಾಳ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗ <br />[[ನವ ದೆಹಲಿ]]-110002<ref>{{cite news |title=BJP Gets A New Address; Soul Of New Office Is The Party Worker, Says PM Modi |url=https://www.ndtv.com/india-news/bjp-gets-a-new-address-today-pm-modi-to-inaugurate-multi-storey-office-1814043}}</ref> |think_tank [[Vivekananda International Foundation]]<ref>{{cite news |title=How the Right is tackling Left's intellectual hegemony in Delhi — one think-tank at a time |url=https://theprint.in/india/how-the-right-is-tackling-lefts-intellectual-hegemony-in-delhi-one-think-tank-at-a-time/341760/ |accessdate=17 March 2020 |work=NDTV |date=18 February 2018 |author=Nimisha Jaiswal |language=en}}</ref> | eci = [[List of political parties in India#National parties|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷ]]{{sfn|Election Commission|2013}} | slogan = ''The Party With A Difference'' | alliance = *[[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಅಲಯನ್ಸ್]]<br />{{small|(ಅಖಿಲ ಭಾರತ)}}<ref>{{cite news |title=BJP + 29 Parties = National Democratic Alliance |url=https://www.ndtv.com/elections-news/bjp-29-parties-national-democratic-alliance-562972 |accessdate=17 March 2020 |work=NDTV |date=20 May 2014 |author=Devesh Kumar |language=en}}</ref> *[[ಈಶಾನ್ಯ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಅಲಯನ್ಸ್]]<br />{{small|([[ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತ]])}}<ref>{{cite news |title=BJP seals alliances in Northeast, aims 22 LS seats |url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/bjp-seals-alliances-in-northeast-aims-22-ls-seats/article26519732.ece |accessdate=17 March 2020 |work=The Hindu Business Line |date=13 March 2019 |language=en}}</ref> | loksabha_seats = {{Composition bar|303|543|hex=#FF9900}} {{small|(currently '''542''' members and '''1''' vacancy)}}<ref>[http://loksabhaph.nic.in/writereaddata/Updates/EventLSS_637191127420791113_31994.pdf Party Position pdf]</ref> | rajyasabha_seats = {{Composition bar|85|245|hex=#FF9900}} {{small|(currently '''242''' members and '''3''' vacancies)}}<ref>{{cite web|title = ALPHABETICAL PARTY POSITION IN THE RAJYA SABHA|url=https://rajyasabha.nic.in/rsnew/member_site/partymemberlist.aspx}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.5/NewMembers/partystrength.aspx|title=STRENGTHWISE PARTY POSITION IN THE RAJYA SABHA|publisher=Rajya Sabha|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170606134311/http://164.100.47.5/NewMembers/partystrength.aspx|archivedate=6 June 2017|df=dmy-all}}</ref><!--Please do not change without a more up-to-date reference--><!--Seats after Rajya Sabha election, 2018--> | state_seats_name = [[State Legislative Assembly (India)|State Legislative Assemblies]] | state_seats = {{Composition bar|1323|4126|hex=#FF9900}} {{small|(currently '''3983''' members and '''136''' vacancies)}} {{small|([[Bharatiya Janata Party#Presence in States and UTs|see complete list]])}} | state2_seats_name = [[State Legislative Assembly (India)|State Legislative Councils]] | state2_seats = {{Composition bar|91|426|hex=#FF9900}} {{small|(currently '''373''' members and '''53''' vacancies)}} {{small|([[Bharatiya Janata Party#Presence in States and UTs|see complete list]])}} | no_states = {{Composition bar|18|31|hex=#FF9900}} {{small|(currently '''28''' states and '''2''' union territories)}}<ref>{{cite news |title=BJP gains back Madhya Pradesh in just 15 months after losing it|url= https://www.indiatoday.in/india/story/bjp-s-shivraj-singh-chouhan-sworn-in-as-madhya-pradesh-cm-for-fourth-time-1658867-2020-03-23 |work=India Today |date=26 November 2019 |language=en}}</ref> | ideology = {{Nowrap|[[ಸಮಗ್ರ ಮಾನವತಾವಾದ(ಭಾರತ)]]<ref name="mathewjoh"/><br>[[ಹಿಂದುತ್ವ]]<ref name="Angana.p">{{cite book |last1=Chatterji |first1=Angana P. |last2=Hansen |first2=Thomas Blom |last3= Jaffrelot|first3=Christophe |date=2019 |title=Majoritarian State: How Hindu Nationalism Is Changing India |url=https://books.google.com/books?id=zcObDwAAQBAJ&dq=BJP%27s+Hindutva+ideology |location= |publisher=[[Oxford University Press]] |pages=100–130 |isbn=978-0-190-07817-1 |author-link1=Angana P. Chatterji |author-link2=Thomas Blom Hansen |author-link3=Christophe Jaffrelot }}</ref><br>[[ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದ]]<ref name="mathewjoh">{{cite book |last1=Johnson |first1=Matthew |last2=Garnett |first2= Mark | last3=Walker |first3= David M |date=2017 |url=https://books.google.com/books?id=smxQDwAAQBAJ&dq=BJP+a+conservatism |title=Conservatism and Ideology |location= |publisher=[[Routledge]] |pages=45–50 |isbn=978-1-317-52900-2 |author-link=}}</ref><br>[[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದ]]<ref name = "McComas">{{cite book|title=Seven Days of Nectar: Contemporary Oral Performance of the Bhagavatapurana |url=https://books.google.com/books?id=DbhjDQAAQBAJ |year=2016|first=McComas|last=Taylor|publisher=[[Oxford University Press]]|page=197|isbn=978-0-190-61192-7}}</ref><br>[[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದ]]<ref>{{cite journal|url=http://www.csm.org.pl/en/analysis/category/53-2014%3Fdownload%3D617:m-bonikowska-india-after-the-elections-inspirations-for-europe-vi-2014-eng|year=2014|issue=6|title=India After The Elections|first=Monika|last=Bonikowska|journal=Centre for International Relations|page=2|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170924230618/http://www.csm.org.pl/en/analysis/category/53-2014%3Fdownload%3D617:m-bonikowska-india-after-the-elections-inspirations-for-europe-vi-2014-eng|archivedate=24 September 2017|df=dmy-all|access-date=24 September 2017}}</ref><br>[[ಬಲಪಂಥೀಯ ವಿಚಾರಧಾರೆ]]<ref>{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/analysis/column-modi-s-right-wing-populism-2166620|title=Modi's right-wing populism|work=[[Daily News and Analysis]]|date=18 January 2016|accessdate=29 June 2017|last=Rao Jr.|first=Parsa Venkateshwar|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170701081155/http://www.dnaindia.com/analysis/column-modi-s-right-wing-populism-2166620|archivedate=1 July 2017|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite book|first1=Ruth|last1=Wodak|last2=KhosraviNik |first2= Majid|last3=Mral |first3= Brigitte|title=Right-Wing Populism in Europe: Politics and Discourse|url=https://books.google.com/books?id=EUhMAQAAQBAJ&dq=Right-Wing+Populism+in+Europe:+Politics+and+Discourse|publisher=A&C Black|year=2013|page=23|isbn=978-1-780-93343-6}}</ref><br>[[ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದ]]<ref name="Angana.p"/><br>[[ಆರ್ಥಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದ]]<ref>{{cite book|first=Sunila|last=Kale|title=Electrifying India: Regional Political Economies of Development|publisher=[[Stanford University Press]]|year=2014|page=94|isbn=978-0-804-79102-1}}</ref><br>[[ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದ]]<ref>{{Cite web|title = Bharatiya Janata Party (BJP)|url = http://www.elections.in/political-parties-in-india/bharatiya-janata-party.html|accessdate = August 21, 2019|website = elections.in|archive-date = ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2, 2019|archive-url = https://web.archive.org/web/20190902133941/http://www.elections.in/political-parties-in-india/bharatiya-janata-party.html|url-status = dead}}</ref>}} | position = <!--Please do not change this without discussing on the talk page. Such changes will be removed-->[[ಬಲ ಪಂಥೀಯ ರಾಜಕೀಯ ]]{{sfn|Malik|Singh|1992|pp=318–336}}{{sfn|BBC|2012}}{{sfn|Banerjee|2005|p=3118}}<!--Please do not change this without discussing on the talk page. Such changes will be removed--> <!--See https://www.independent.co.uk/voices/india-general-election-narendra-modi-bjp-hindu-nationalism-a8926831.html--> | publication = ''ಕಮಲ ಸಂದೇಶ''<ref>{{cite news |title=PM Modi goes cashless, buys lifetime subscription of BJP mouthpiece Kamal Sandesh through cheque |url=https://www.indiatoday.in/mail-today/story/pm-modi-bjp-kamal-sandesh-cashless-currency-revamp-957298-2017-01-27 |accessdate=17 March 2020 |work=India Today |date=27 January 2017 |author=Siddhartha Rai |language=en}}</ref> | students = [[ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪರಿಷತ್ತು]]<br />{{small|(ಅನಧೀಕೃತ)}}<ref>{{cite web|title = Akhil Bhartiya Vidyarthi Parishad is not the students' wing of BJP: Shreehari Borikar|url = https://www.abvp.org/akhil-bhartiya-vidyarthi-parishad-not-students-wing-bjp-shreehari-borikar|access-date = 2020-07-14|archive-date = 2020-02-28|archive-url = https://web.archive.org/web/20200228202158/https://www.abvp.org/akhil-bhartiya-vidyarthi-parishad-not-students-wing-bjp-shreehari-borikar|url-status = dead}}</ref> | youth = [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಯುವ ಮೋರ್ಚಾ]]<ref>{{cite news |title=BJP youth wing launches its campaign for party's Lok Sabha poll win |url=https://m.economictimes.com/news/politics-and-nation/bjp-youth-wing-launches-its-campaign-for-partys-lok-sabha-poll-win/articleshow/67574466.cms |accessdate=17 March 2020 |work=Economic Times |date=19 January 2019 |language=en}}</ref> | women = [[ಬಿಜೆಪಿ ಮಹಿಳಾ ಮೋರ್ಚಾ]]<ref>{{cite news |title=Quota for women in council of ministers among Mahila Morcha's suggestions for BJP poll manifesto |url=https://m.economictimes.com/news/elections/lok-sabha/india/quota-for-women-in-council-of-ministers-among-mahila-morchas-suggestions-for-bjp-poll-manifesto/articleshow/68738662.cms |accessdate=17 March 2020 |work=Economic Times |date=5 April 2019 |language=en}}</ref> | peasants = [[ಬಿಜೆಪಿ ಕಿಸಾನ್ ಮೋರ್ಚಾ]] | think_tank = [http://www.pprc.in/ Public Policy Research Centre] <ref name ="Thinktank">—{{cite news|url =https://www.newindianexpress.com/nation/2020/may/23/bjp-think-tank-offers-online-course-in-governance-babus-to-impart-lessons-2146940.html|title =BJP think tank offers online course in governance; babus to impart lessons|publisher =The New Indian Express|location =New Delhi|date =23 May 2020|website =newindianexpress.com|author =Express News Service|accessdate =14 July 2020}} <br />—{{cite web |url=https://theprint.in/india/how-the-right-is-tackling-lefts-intellectual-hegemony-in-delhi-one-think-tank-at-a-time/341760/ |accessdate=17 March 2020 |work=The Print |date=30 December 2019 |author=Srijan Shukla and Neelam Pandey |title=How the Right is tackling Left’s intellectual hegemony in Delhi — one think-tank at a time |language=en }} <br />—{{cite news|url =https://www.dailypioneer.com/2019/state-editions/bjp-think-tank-releases-modi-govt---s-100-day-report-card.html|title =BJP think tank releases Modi Govt’s 100-day report card|publisher =[[The Pioneer]]|quote =Public Policy Research Center (PPRC), BJP’s think tank, on Monday released a comprehensive report on 100 major decisions and initiatives taken by Modi Government in first 100 days.|location =New Delhi|date =10 September 2019|website =dailypioneer.com|author =Staff Reporter|accessdate =14 July 2020|archive-date =16 ಜುಲೈ 2020|archive-url =https://web.archive.org/web/20200716135158/https://www.dailypioneer.com/2019/state-editions/bjp-think-tank-releases-modi-govt---s-100-day-report-card.html|url-status =dead}}</ref> | website = {{URL|https://www.bjp.org/}} | predecessor = * [[ಭಾರತೀಯ ಜನಸಂಘ]] (1951–1977)<ref name=":4000" /> * [[ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] (1977–1980)<ref name=":4000" /> | split = [[Janata Party]]<ref name=":4000" /> |labour = [[ಭಾರತೀಯ ಮಜ್ದೂರ್ ಸಂಘ]]<ref>{{cite news |title=Need to Know BJP-led BMS is biggest labour union in India |url=https://www.livemint.com/Politics/ohkSVkDnWYnxvZyuzggTsL/Need-to-Know--BJPled-BMS-is-biggest-labour-union-in-India.html |accessdate=17 March 2020 |work=live mint |date=15 January 2008 |author=Pragya Singh |language=en}}</ref> | wing4_title = Minority wing | wing4 = BJP Minority Morcha | no_of_members = {{nowrap|{{Increase}}180 million (2019)}}<ref name = "IndiaToday">{{cite news|url = https://www.indiatoday.in/india/story/bjp-inducts-7-crore-new-members-creates-membership-drive-record-1593164-2019-08-29|title =BJP inducts 7 crore new members, creates membership drive record|date = 29 August 2019 |accessdate = 29 August 2019 |work=[[India Today]] }}</ref><ref name = "TOI">{{cite news|url =https://timesofindia.indiatimes.com/india/bjp-to-add-7-crore-new-members-j-p-nadda/articleshow/70894220.cms |title = BJP to add 7 crore new members: J P Nadda |date = 29 August 2019|accessdate = 29 August 2019 |work = [[Times of India]] }}</ref> | international = *[[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೆಮಾಕ್ರಟ್ ಒಕ್ಕೂಟ]]<ref>{{cite web|url=https://thediplomat.com/2016/02/indias-bharatiya-janata-party-joins-union-of-international-conservative-parties|title=India's Bharatiya Janata Party Joins Union of International Conservative Parties&nbsp;— The Diplomat|first=Akhilesh|last=Pillalamarri|work=The Diplomat|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160228053454/https://thediplomat.com/2016/02/indias-bharatiya-janata-party-joins-union-of-international-conservative-parties/|archivedate=28 February 2016|df=dmy-all}}</ref><ref>{{Cite web|title = Members|url = https://www.idu.org/members/|publisher = [[International Democrat Union]]|accessdate = September 25, 2019|website = idu.org}}</ref> *[[ಏಷ್ಯಾ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟ್ ಒಕ್ಕೂಟ]]<ref>{{cite web|url=http://idu.org/asia-pacific-democrat-union-apdu/|title=International Democrat Union » Asia Pacific Democrat Union (APDU)|work=International Democrat Union|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170616235358/http://idu.org/asia-pacific-democrat-union-apdu/|archivedate=16 June 2017|df=dmy-all|access-date=12 June 2017}}</ref> | colours = {{colour box|{{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} [[Saffron (color)|Saffron]]<ref>{{cite news |title=Gujarat deputy CM welcomes all Congress MLAs to join Saffron party |url=https://www.businessinsider.in/politics/india/news/gujarat-deputy-cm-welcomes-all-congress-mlas-to-join-saffron-party/articleshow/74665724.cms |accessdate=17 March 2020 |work=Business Insider |date=17 March 2020 |language=en |archive-date=19 ಮಾರ್ಚ್ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200319214950/https://www.businessinsider.in/politics/india/news/gujarat-deputy-cm-welcomes-all-congress-mlas-to-join-saffron-party/articleshow/74665724.cms |url-status=dead }}</ref> |symbol= | flag = }} '''ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ''' ಅಥವಾ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ ಭಾರತದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ [[ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ]]. ಮತ್ತು ಈಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪಕ್ಷ. [[೧೯೮೦]]ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿಂದೂ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ]] [[ಬಲಪಂಥೀಯ]] ಪಕ್ಷ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[೧೯೯೮]]-[[೨೦೦೪]] ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ [[ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ]] ರಚಿಸಿ ದೇಶದ ಆಡಳಿತ ನೆಡಸಿತ್ತು. [[ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ]] ಮತ್ತು [[ಎಲ್. ಕೆ. ಅಡ್ವಾಣಿ]] ಈ ಪಕ್ಷದ ಹಿರಿಯ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ನಾಯಕರು. [[೨೦೧೪ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶ|೨೦೧೪ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ]]‌ ಹಾಗೂ ೨೦೧೯ ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಬಹುಮತ ಪಡೆದು ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ == ರಾಜಕೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು == ಕಳೆದ ೪-೫ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ [[ಹಿಂದುತ್ವ]], [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ]], [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುರಕ್ಷತೆ]] ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರೇ ಬಲಪಂಥೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ]] ರಾಜಕೀಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಜನ ಸಂಘ ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ ವಾಗಿ ಮರು ನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿತು.<ref>[https://www.aljazeera.com/news/2019/05/india-bjp-190523053850803.html - Origins of the BJP;What you need to know about India's BJP;Hindu nationalist Bharatiya Janata Party sweeps general elections as it gets a mandate to pursue pro-Hindu policies. 23 May 2019]</ref> == ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Ab vajpayee2.jpg|thumb|right|ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ]] [[ಚಿತ್ರ:L. K. Advani.jpg|thumb|right|ಲಾಲಕೃಷ್ಣ ಅಡ್ವಾಣಿ]] [[ಚಿತ್ರ:Narendramodi.jpg|thumb|right|ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ]] === ಅಧ್ಯಕ್ಷರು === {|border="1" class="wikitable" ! ಹೆಸರು || ಇಂದ (ಇಸವಿ) || ವರೆಗೆ |- | ಜೆ.ಪಿ.ನಡ್ಡಾ || ೨೦೧೯ || ಇಂದಿನವರೆಗು |- | ಆಮಿತ ಶಾ || ೨೦೧೪ || ೨೦೧೯ |- | ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ || ೨೦೧೩ || ೨೦೧೪ |- | ನಿತಿನ್ ಗಡ್ಕರಿ || ೨೦೦೯ || ೨೦೧೩ |- | ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ || ೨೦೦೫ || ೨೦೦೯ |- | ಎಲ್. ಕೆ. ಅಡ್ವಾಣಿ || ೨೦೦೪ || ೨೦೦೫ |- | ವೆಂಕಯ್ಯ ನಾಯ್ಡು|| ೨೦೦೨ || ೨೦೦೪ |- | ಜನಾ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ || ೨೦೦೧ || ೨೦೦೨ |- | ಬಂಗಾರು ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ || ೨೦೦೦ || ೨೦೦೧ |- | ಕುಶಾಭಾವು ಠಾಕರೆ || ೧೯೯೮ || ೨೦೦೦ |- | ಲಾಲಕೃಷ್ಣ ಅಡ್ವಾಣಿ || ೧೯೯೩ || ೧೯೯೮ |- | ಮುರಳಿ ಮನೋಹರ ಜೋಷಿ || ೧೯೯೧ || ೧೯೯೩ |- | ಲಾಲಕೃಷ್ಣ ಅಡ್ವಾಣಿ || ೧೯೮೬ || ೧೯೯೧ |- | [[ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ]] || ೧೯೮೦ || ೧೯೮೬ |} === ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು === * * [[ಸಂಜಯ್ ಜೊಷಿ]] * * [[ಓಂ ಪ್ರಕಾಶ್ ಠಾಕೂರ್]] * [[ತಾವರಚಂದ್ರ ಗೆಹಲೋಟ್]] * [[ವಿನಯ್ ಕಟಿಯಾರ್]] * [[ಪ್ರಮೋದ್ ಮಹಾಜನ್]] === ಖಜಾಂಚಿ === * [[ವೇದ ಪ್ರಕಾಶ ಗೋಯಲ್]] == ಭಾರತೀಯ ಜನತಾಪಕ್ಷ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಬಗೆ == ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಬೆಳವಣಿಗೆ : ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷವು ಭಾರತೀಯ ಜನ ಸಂಘ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಲ ಪಂಥೀಯ ಪಕ್ಷ ವಾಗಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು , ೧೯೭೭ರ ಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪಕ್ಷಸಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗಿ; ಪುನಹ ಅದರಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಪುನರ್ನಮಕರಣ ಹೊಂದಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಅದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ದ ಹೋಲಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಳಗೆ ಕಾಣಬಹುದು {|border="1" class="wikitable" ! ವರ್ಷ || [[ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] || [[ಭಾರತೀಯ ಜನಸಂಘ]]/ ಬಿಜೆಪಿ- ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ |- | 1952 || 364 || 3 ([[ಭಾರತೀಯ ಜನಸಂಘ]]) |- | 1957 || 371 || 4 ([[ಭಾರತೀಯ ಜನಸಂಘ]]) |- | 1962 || 361 || 14 ([[ಭಾರತೀಯ ಜನಸಂಘ]]) |- | 1967 || 283 || 35 ([[ಭಾರತೀಯ ಜನಸಂಘ]]) |- | 1971 || 352 || 23 ([[ಭಾರತೀಯ ಜನಸಂಘ]]) |- | 1977 || 154 || 295 [[ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]]ದ ಸರ್ಕಾರ |- | 1980 || 353 || 31 [[ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] |- | 1984 || 415 || 2 (ಬಿಜೆಪಿ ಶೇ.7.74) |- | 1989 || 197 || 86 (ಬಿಜೆಪಿ ಶೇ.11.36 ) |- | 1991 || 232 || 120 (ಬಿಜೆಪಿ ಶೇ.20.11) |- | 1996 || 140 || 161 ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರ ೧೩ ದಿನ |- | 1998 || 141(25.82%) || 182(ಬಿಜೆಪಿ ಶೇ.25.59) ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರ (ಎನ್.ಡಿ.ಎ 37.21% :ಯುನೈಟೆಡ್ ಫ್ರಂಟ್ 26.14%) |- | 1999 || 114(ಯುನೈಟೆಡ್ ಫ್ರಂಟ್ 28.30) || 182 (ಬಿಜೆಪಿ) ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರ (ಎನ್.ಡಿ.ಎ 37.06 :ಯುನೈಟೆಡ್ ಫ್ರಂಟ್ 26.14%) |- | 2004 || 145(35.4%+7.1%) || 138 (ಬಿ ಜೆ ಪಿ+ 33.3%-3.76%)[[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] ಪಕ್ಷದ ಒಕ್ಕೂಟ -ಯು.ಪಿ.ಎ. ಸರ್ಕಾರ . |- | 2009 || 206 || 116 (ಬಿ ಜೆ ಪಿ -ಶೇ.19.29 ) ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಒಕ್ಕೂಟ - ಯು.ಪಿ.ಎ. ಸರ್ಕಾರ .(262+ ಹೊರಗಿನ ಬೆಂಬಲ) |- |2014|| 44 (19.35%) || ಬಿಜೆಪಿ-282+1?(31%) |- |2019||52(19.01) ||ಬಿಜೆಪಿ 303(36.37)<ref>Final Results 2014 General Elections". Press Information Bureau, Government of India. Archived from the original on 2014-10-27</ref> |- |} - * (೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ ಸರ್ಕಾರ) * ೧೯೫೨,೧೯೫೭,೧೯೬೨,೧೯೬೭,೧೯೭೧ [[ಭಾರತೀಯ ಜನಸಂಘ]] (ಪಕ್ಷ == ೧೯೮೪ ರಿಂದ ೨೦೧೪ ರ ವರೆಗಿನ ಲೋಕ ಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ ಸಾರಾಂಶ== {| class="wikitable sortable" cellpadding="5" |+ ! style="width:5%;"| ವರ್ಷ ! style="width:25%;"| ಚುನಾವಣೆ ! style="width:15%;"| ಗೆದ್ದ ಸ್ಥಾನಗಳು ! style="width:15%;"| ಬದಲಾವಣೆ (ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ) ! style="width:15%;"| ಶೇಕಡಾ ಮತಗಳು ! style="width:15%;"| ಬದಲಾವಣೆ (ಶೇಕಡಾ ಮತಗಳಲ್ಲಿ ) |- style="text-align:center;" || 1984 || [[8ನೇ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ]] || 2 || {{increase}} 2 || 7.74 ||&nbsp;– |- style="text-align:center;" || 1989 || [[9ನೇ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ]] || 85 || {{increase}} 83 || 11.36 || {{increase}} 3.62 |- style="text-align:center;" || 1991 || [[10ನೇ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ]] || 120 || {{increase}} 35 || 20.11 || {{increase}} 8.75 |- style="text-align:center;" || 1996 || [[11ನೇ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ]] || 161 || {{increase}} 41 || 20.29 || {{increase}} 0.18 |- style="text-align:center;" || 1998 || [[12ನೇ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ]] || 182 || {{increase}} 21 || 25.59 || {{increase}} 5.30 |- style="text-align:center;" || 1999 || [[13ನೇ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ]] || 182 || {{increase}} 0 || 23.75 || {{decrease}} 1.84 |- style="text-align:center;" || 2004 || [[14ನೇ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ]] || 138 || {{decrease}} 44 || 22.16 || {{decrease}} 1.69 |- style="text-align:center;" || 2009 || [[15ನೇ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ]] || 116 || {{decrease}} 22 || 18.80 || {{decrease}} 3.36 |- style="text-align:center;" || 2014 || [[16ನೇ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ]] || 282 || {{increase}} 166 || 31.00 || {{increase}}12.2 |-style="text-align:center;" ||2019 || [[17ನೇ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ]] || 303 || {{increase}} 21 || 37.36% || {{increase}}6.02% |} == ನೋಡಿ == *[[ಭಾರತ]] *[[ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} ==ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕ== *[http://www.prajavani.net/article/2018_05_20/574012 ಭಾರತೀಯ ಜನತಾಪಾರ್ಟಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ; <!---ಉಮಾಪತಿ. ಡಿ.; 20 May, 2018--->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180524213544/http://www.prajavani.net/article/2018_05_20/574012 |date=2018-05-24 }} *ಬಿಜೆಪಿ ಬೆಳೆದುಬಂದ ಬಗೆ:[https://www.indiatoday.in/fyi/story/bjp-foundation-day-modi-vajpayee-1984-congress-969890-2017-04-06 ;BJP Foundation Day: Party's rise to power from 2 MPs in 1984 to 282 in 2014;PTI|May 31, 2018,] *[https://www.prajavani.net/stories/national/modis-dynasty-politics%E2%80%99-593915.html ‘ವಂಶ ಪಾರಂಪರ್ಯ’?] *[https://www.prajavani.net/it-possible-india-convert-674479.html ಭಾರತವನ್ನು ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?;;ಕೆ.ಎನ್‌. ಹರಿಕುಮಾರ್‌;d: 20 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019,] ===ಪೂರಕ ಮಾಹಿತಿ=== *[[ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ|ಅಟಲ್‍]] ರಿಂದ [[ಜಗತ್ ಪ್ರಕಾಶ್ ನಡ್ಡಾ|ಜೆ.ಪಿ.ನಡ್ಡಾ]] ವರೆಗೆ:[https://www.prajavani.net/stories/national/list-of-presidents-of-the-bharatiya-janata-party-from-1980-to-2020-699560.html ಬಿಜೆಪಿ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಗತಿಯ ಹಾದಿ;;d: 21 ಜನವರಿ 2020,] == ಹೊರ ಪುಟಗಳು == * [http://www.bjp.org ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190312121347/http://www.bjp.org/ |date=2019-03-12 }} * [http://www.hvk.org Hindu Vivek Kendra] * [http://koenraadelst.bharatvani.org/books/bjp/index.html BJP vis-à-vis Hindu Resurgence] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060212231959/http://koenraadelst.bharatvani.org/books/bjp/index.html |date=2006-02-12 }} Online book by [[Koenraad Elst]]' {{ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ]] [[ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು]] 1kqaa7db1qfgkwq7uoe5y08murh1vd0 0 11056 1376848 1356797 2026-07-15T22:06:54Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376848 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:BhageerathiHegde.jpg|alt=ಭಾಗೀರಥಿ ಹೆಗಡೆ|thumb|ಭಾಗೀರಥಿ ಹೆಗಡೆ]] '''ಭಾಗೀರಥಿ ಹೆಗಡೆ''' [[ಕನ್ನಡ]]ದ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕಿ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ ವಿಜೇತರಾದ ಇವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಕತೆ, ಕವಿತೆ, ನಾಟಕ, ಕಾದಂಬರಿ, ಪ್ರಬಂಧ ಹೀಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಿ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. == ಜನನ- ಜೀವನ : == ಇವರು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿದ್ದಾಪುರ ತಾಲೂಕು ತಟ್ಟೀಕೈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ೧೯೪೮ ಜುಲೈ ೨೩ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ  ತಂದೆ ವೆಂಕಟ್ರಮಣ ಭಟ್, ತಾಯಿ ಗಣಪಿ ಭಟ್. ಇವರ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಐದನೇ ವರ್ಗಕ್ಕೇ ಕೊನೆಗೊಂಡರೂ, ಮದುವೆಯಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಾದ ನಂತರ, ಬಾಹ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆದು ಎಸ್. ಎಸ್. ಎಲ್. ಸಿ. ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿ ಪ್ರವೇಶಿಕಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು.    ಇವರ ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ, ಪಕ್ಕದೂರು ಬಿಳೇಕಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀ ಆರ್. ಎಂ. ಹೆಗಡೆಯವರೊಂದಿಗೆ  ಇವರ ವಿವಾಹವಾಯಿತು. ನಂತರ  ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾದ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಸಿರಸಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಿಗೆ ಮೂವರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ವರು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು.   == ಬರಹ: == ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಹವ್ಯಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇವರು, ಕ್ರಮೇಣ ಕವಿತೆ ಬರೆಯತೊಡಗಿದರು. ತುಷಾರ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯ ಚಿತ್ರಕವನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತ ಕವಿತೆಯಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿದರು. ತುಷಾರದಲ್ಲೇ ಇವರ ಮೊದಲ ಕತೆ 'ನಮ್ಮೆಲಬುಗಳ ಮೇಲೆ' ಪ್ರಕಟವಾಗುವದರೊಂದಿಗೆ, ಇವರ ಕಥಾ ಪಯಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.   ಇವರ ಸಣ್ಣಕತೆ, ಕವಿತೆ, ನಗೆಬರಹ, ನಾಟಕ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಶಿಶುಗೀತೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಬರಹಗಳು ನಾಡಿನ ಬಹಳ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ,  ಆಗುತ್ತಿವೆ. ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ಕಾರವಾರ ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಇವರ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಸಾರವಾಗಿವೆ. ಚಂದನ ವಾಹಿನಿಯ ‘ಬೆಳಗು’ ಕಾರ‍್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇವರ ಸಂದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದೆ.  ಈ ಟಿವಿಯ ‘ನಮಸ್ಕಾರ’ ಕಾರ‍್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದೆ.   'ಚಂದನ' ವಾಹಿನಿಯ 'ಕತೆಗಾರ' ಕಾರ‍್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇವರ ಸಣ್ಣಕತೆಯೊಂದು ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದೆ. ಸಿರಸಿ ಸಮೀಪದ ಕೊರ್ಲಕಟ್ಟಾ ವಿವೇಕ ಬಳಗದವರು ತಯಾರಿಸಿದ ‘ಉರಿದಾರಿ’ ಟೆಲಿಫಿಲ್ಮಿನ  ಲೇಖಕಿ ಭಾಗೀರಥಿ ಹೆಗಡೆಯವರು, ತಾಯಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.     == ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು: == === ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳು: === # ಸ್ವೀಕಾರ    # ಅರ್ಥ # ಪ್ರವಾಹ    # ಗಿಳಿಪದ್ಮ    # ಬೇಟೆ   # ಪ್ರತಿಮೆ # ಆಳ   # ಹಿಮನದಿ(ಆಯ್ದ ಕತೆಗಳ ಸಂಕಲನ) # ಯಾತ್ರೆ     ===   ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು: === # ‘ಚಂದ್ರಗಾವಿ’ # ‘ಒಂದುದಿನ’   === ನಾಟಕ : ===       ‘ಪ್ರಭಾವತಿ’   === ಮಕ್ಕಳ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು: === # ‘ಗುಬ್ಬಿಯ ಸ್ವರ್ಗ’ #  ‘ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಯ ಹುಡುಗ’        === ಕಾದಂಬರಿಗಳು : === # ‘ಹೊಳೆಯ ಹಾದಿ’ # ‘ಕಾಲಾಂತರ’ === ಇತರ: === # ‘ಬಾರೆಲೆ ಹಕ್ಕಿ’  ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನ # ‘ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ’ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ === ಇತರ ವಿಷಯಗಳು : === # ಇವರ 'ಕನ್ನಡಮ್ಮ' ಎಂಬ ಮಕ್ಕಳ ಕವಿತೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರನೇ ತರಗತಿಯ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ. # 'ರುಚಿ' ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಕವನ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಕಾರದ ಎಂಟನೇ ತರಗತಿಯ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ == ಬಹುಮಾನ-ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು : == ಇವರ ಕಥೆಗಳು ಉತ್ಥಾನ, ಸಂಕ್ರಮಣ, ತರಂಗ, ತುಷಾರ, ವಿಕ್ರಾಂತ ಕರ್ನಾಟಕ, ಕಥಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ  ವಿವಿಧ ಕವನ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನ ದೊರೆತಿವೆ.        # ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ಶಿಶುಕಾವ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ -ದ್ವಿತೀಯ ಹೀಗೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಬಹುಮಾನಗಳು,  # ೨೦೧೩ರ   ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಪ್ರಬಂಧ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ # ‘ಅರ್ಥ’  ಕಥಾ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಮಾಸ್ತಿ ಕನ್ನಡ ಸೇವಾನಿಧಿ ಪುರಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಧಾರವಾಡದ ರತ್ನಮ್ಮ ಹೆಗ್ಗಡೆ ದತ್ತಿನಿಧಿ ಬಹುಮಾನ (೧೯೯೧)      #   ‘ಪ್ರವಾಹ’ ಕಥಾ ಸಂಕಲಕ್ಕೆ ಎಚ್, ವಿ, ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮ ದತ್ತಿನಿಧಿ ಬಹುಮಾನ (೧೯೯೬) # ‘ಗಿಳಿಪದ್ಮ’ ಕಥಾ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿ ಶಾಂತರಸ ದತ್ತಿಪ್ರಶಸ್ತಿ(೨೦೦೭)       # ‘ಪ್ರಭಾವತಿ’ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಮಹಿಳಾ ವರ್ಷ ದತ್ತಿ ನಿಧಿ ಬಹುಮಾನ(೨೦೦೨) # ‘ಗುಬ್ಬಿಯ ಸ್ವರ್ಗ’ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಲೇಖಕಿಯರ ಸಂಘದ ಗುಣಸಾಗರಿ ನಾಗರಾಜ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ 'ಪುಸ್ತಕ ಸೊಗಸು' ಬಹುಮಾನ(೨೦೦೭)  # ‘ಹೊಳೆಯ ಹಾದಿ’ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಮುಂಬಯಿಯ ಸದಾನಂದ ಸುವರ್ಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಕಾರಂತ ಕಾದಂಬರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಬಹುಮಾನ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ  ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೯)      # ಯಳಂದೂರಿನ ಅಂಬಾ ಪ್ರಕಾಶನದ ‘ಸಂಚಿ ಹೊನ್ನಮ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’(೨೦೦೯)      # ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಸಂಘದ ಕೆ. ಶಾಮರಾವ ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ(೨೦೦೨)  # ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ(೨೦೦೨)   <ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/7-women-named-for-chennamma-awards/articleshow/3096695.cms] 7 women named for Chennamma awards : Times of India 7-3-2002</ref>   # ‘ಒಂದು ದಿನ’ ಕವನ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ  ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ‘ನೀಲಗಂಗಾ ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’(೨೦೧೪)  # ‘ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಯ ಹುಡುಗ’ ಮಕ್ಕಳ ಪದ್ಯ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಟ್ರಸ್ಟಿನ ರಾಷ್ಟೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ(೨೦೧೪)       #  ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅಗ್ನಿಸೇವಾ ಟ್ರಸ್ಟಿನ ‘ಮಹಾಕವಿ ಪರಮದೇವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’(೨೦೧೫)       # ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಲೇಖಕಿಯರ ಸಂಘದ ಶಾಂತಾದೇವಿ ಕಣವಿ ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ(೨೦೧೯) <ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/city/hubballi/women-continue-to-be-suppressed-despite-laws-rues-lawyer-writer/articleshow/72929846.cms]'Women continue to be suppressed despite laws, rues lawyer' - Times of India</ref>  # ಹೊನ್ನಾವರದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ(೨೦೨೦ ಫೆ.)   # ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಜಿಲ್ಲಾಮಟ್ಟದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ(೨೦೨೨) # 'ಕಾಲಾಂತರ' ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸರಳಾ ರಂಗನಾಥದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref>[https://www.prajavani.net/district/bengaluru-city/bm-shree-pratishtana-1008511.html] ಭಾಗೀರಥಿ ಹೆಗಡೆಗೆ 'ಸರಳಾ ರಂಗನಾಥರಾವ್' ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಪ್ರಜಾವಾಣಿ</ref><ref>[https://www.prajavani.net/district/bengaluru-city/bm-shree-pratishtana-1008511.html] ಭಾಗೀರಥಿ ಹೆಗಡೆಗೆ 'ಸರಳಾ ರಂಗನಾಥರಾವ್' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ - ಪ್ರಜಾವಾಣಿ</ref> ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟೂ 39 ವಿವಿಧ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬಹುಮಾನಗಳು ದೊರೆತಿವೆ.     ==  ಸಂದ ಗೌರವಗಳು: == # ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ೧೯ನೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸರ್ವಾಧ್ಯಕ್ಷತೆ(೨೦೧೪) <ref>[https://vijaykarnataka.com/news/uttara-kannada/-/articleshow/45376166.cms] ಸಮ್ಮೇಳನ ಸರ್ವಾಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಅಧಿಕತ ಆಹ್ವಾನ - ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ</ref> # ಕುಮಟಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉ. ಕ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸರ್ವಾಧ್ಯಕ್ಷತೆ,(೨೦೦೬)  # [[ಸಿರ್ಸಿ ತಾಲೂಕು|ಸಿರ್ಸಿ]] ತಾಲೂಕಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸರ್ವಾಧ್ಯಕ್ಷತೆ(೨೦೧೧)   #  ಸ್ವರ್ನವಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಗಂಗಾಧರೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಂದ ‘ಸಾಹಿತ್ಯ ಸರಸ್ವತಿ’ ಬಿರುದು ಹಾಗೂ ಸನ್ಮಾನ(೨೦೦೭)     # [[ಸಿರ್ಸಿ]]ಯ ಆದರ್ಶ ವನಿತಾ ಸಮಾಜ, ರೋಟರಿ ಕ್ಲಬ್, ಅಭಿಮಾನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೇದಿಕೆ, ಪ್ರಜಾಪಿತ ಬ್ರಹ್ಮಕುಮಾರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಕೆ ಎಸ್. ಆರ್. ಟಿ. ಸಿ.ಕನ್ನಡ ಕ್ರಿಯಾ ಸಮಿತಿ. ಅಖಿಲ ಹವ್ಯಕ ಮಹಾಸಭಾ ಬೆಂಗಳೂರು, ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಸನ್ಮಾನಗಳು ದೊರೆತಿವೆ.       == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿ : == 1. ಬುಕ್ ಬ್ರಹ್ಮ : https://www.bookbrahma.com/author/bhageerathi-hegade {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230123115059/https://www.bookbrahma.com/author/bhageerathi-hegade |date=2023-01-23 }} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == # <references /> # ಮಾತೃ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಿ ' ಭಾಗೀರಥಿ ಹೆಗಡೆ - ಉದಯವಾಣಿ 28-11-2011 # 'ನೈತಿಕತೆ ಪತನ, ಸಮಸ್ಯೆ ಉಲ್ಭಣ' - ಪ್ರಜಾವಾಣಿ 2-1-2007 # 'ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ..." ಪ್ರಜಾವಾಣಿ 12-6-2007 # 'ಅನುಭವ ಅನುಭಾವಗಳಿಗೆ ಧ್ವನಿಯಾಗುವದೇ ಸಾಹಿತ್ಯ' ಕನ್ನಡ ಜನಾಂತರಂಗ 21-5-2006 {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಭಾಗೀರಥಿ ಹೆಗಡೆ]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು|ಭಾಗೀರಥಿ ಹೆಗಡೆ]] [[ವರ್ಗ:ಹವ್ಯಕ]] 91wp10lwuzjikgm4dw8cmbl7t13jt4y 0 22584 1376852 1375580 2026-07-16T03:31:42Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376852 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | name = Marlon Brando | image =Marlon_Brando_in_'Streetcar_named_Desire'_trailer.jpg | imagesize = 250px | caption = as [[Stanley Kowalski]] in the trailer for the film ''[[A Streetcar Named Desire (1951 film)|A Streetcar Named Desire]]'' (1951) | birthname = Marlon Brando, Jr. | birthdate = {{birth date|1924|4|3|mf=y}} | birthplace = {{city-state|Omaha|Nebraska}}, U.S. | deathdate = {{death date and age|2004|7|1|1924|4|3|mf=y}} | deathplace = {{city-state|Los Angeles|California}}, U.S. | occupation = Actor/Film director | yearsactive = 1944–2004 | spouse = [[Anna Kashfi]] (1957–1959)<br />[[Movita Castaneda]] (1960–1962)<br />[[Tarita Teriipia]] (1962–1972) | }} '''ಮರ್ಲಾನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ , ಜೆಆರ್.''' ಏಪ್ರಿಲ್ 3, 1924 – ಜುಲೈ 1, 2004) ಸುಮಾರು ಅರ್ಧಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಿನೆಮಾ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದಂತ ಅಮೇರಿಕಾದ ನಟ. ಯುವಜನಾಂಗದ [[ಸೆಕ್ಸ್‌ ಸಿಂಬಾಲ್]]ಆಗಿದ್ದಂತಹ ಇವರು, ''[[ಎ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌‌ ಕಾರ್ ನೇಮ್ಡ್ ಡಿಸೈರ್]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ [[ಸ್ಟಾನ್ಲೆ ಕೊವಲಾಸ್ಕಿ]] ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ ''[[ಆನ್ ದಿ ವಾಟರ್‌‍ಫ್ರಂಟ್]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಟೆರ್ರಿ ಮಲಾಯ್ ಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ನಟಿಸಿದ ಈ ಎರಡು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ 1950ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಎಲಿಯಾ ಕಜನ್]] ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು. ಮಧ್ಯಮ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇವರು ನಟಿಸಿದಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳೆಂದರೆ; ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆದ್ದ '[[ದಿ ಗಾಡ್‌‍ಫಾದರ್]] '' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ [[ವಿಟೊ ಕೊರ್ಲೇನ್]] ಪಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ''[[ಅಪೊಕಾಲ್ಯಾಪ್ಸ್ ನೌ]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಕರ್ನಲ್‌ ವಾಲ್ಟರ್ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಪೊರ್ಡ್ ಕೊಪ್ಪೋಲ]] ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು. ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡ '' [[ಲಾಸ್ಟ್ ಟಾಂಗೊ ಇನ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪೌಲ್ ಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ಇವರು ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಬ್ರಾಂಡೊ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟನೆಗೆ ಕುರಿತಂತೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು [["ಮೆಥಡ್‌‍" ಆಕ್ಟಿಂಗ್]] ಶೈಲಿಯ ನಟನೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ "ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸುವಂತಹ" ವಾಕ್‌‍ಶೈಲಿಯಿಂದ ವಿಡಂಬನೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಪಾದರಸದಂತಹ ನಡವಳಿಕೆ, ಹೀಗೆ ಎದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಂತಹ ಅಭಿನಯ ಚತುರತೆ ಅವರ ಸಮಾನರ ನಡುವೆ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮನ್ನಣೆ ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟವು.<ref>{{Cite web |url=https://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800023585/bio |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-07-20 |archive-date=2012-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120117121811/http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800023585/bio |url-status=dead }}</ref> ಅವರನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಸ್ಕೋರ್ಸೆಸ್‌ "ಇವರು ಸಿನೆಮಾ ರಂಗದ ಒಂದು ಹೆಗ್ಗುರುತು ಆದುದರಿಂದಲೇ ’ಬ್ರಾಂಡೊಗಿಂತ ಮೊದಲು’ ಮತ್ತು ’ಬ್ರಾಂಡೊನ ನಂತರ’ ಎಂಬ ಶಬ್ಧಗಳನ್ನು ಸಿನೆಮಾರಂಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="johnnydepp82989.yuku.com">{{Cite web |url=http://johnnydepp82989.yuku.com/topic/1780/t/BRANDO-A-TCM-Documentary.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-02-19 |archive-date=2011-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718145959/http://johnnydepp82989.yuku.com/topic/1780/t/BRANDO-A-TCM-Documentary.html |url-status=dead }}</ref><ref name="johnnydepp82989.yuku.com"/> ಒಮ್ಮೆ ಮರ್ಲಾನ್ ಕುರಿತು ನಟ [[ಜಾಕ್ ನಿಕೋಲ್‌‌ಸನ್]] ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರು, "ಮರ್ಲಾನ್ ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ ಸಿನೆಮಾ ರಂಗದ ಒಂದು ಹಂತ ಮುಗಿದು ಮುಂದಿನ ಹಂತ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ." ಬ್ರಾಂಡೊ ಒಬ್ಬ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರು, ಇವರು [[ಅಮೇರಿಕಾ ನಾಗರೀಕ ಹಕ್ಕುಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕಾ ಭಾರತೀಯರ ಚಳುವಳಿ]] ಸೇರಿದ್ದಂತೆ ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಮುಂದಾಳತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದರು. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಬ್ರಾಂಡೊ ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ 3, 1924ರಲ್ಲಿ [[ಒಮಹ, ನೆಬ್ರಾಸ್ಕದಲ್ಲಿ]] ನಟಿ [[ಡೊರೊಥಿ ಜುಲಿಯಾ ಪೆನ್ನೆಬಾಕರ್ ಬ್ರಾಂಡೊ]] (1897 – 1954) ಮತ್ತು [[ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕ ಔಷಧ]] ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಆಹಾರ ತಯಾರಕರಾಗಿದ್ದ [[ಮರ್ಲಾನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ, ಸಿನಿಯರ್]](1895 – 1965) ದಂಪತಿಯ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref name="iron">ಬೆಯಿನ್ 2004, pp.65–66.</ref><ref>[http://www.filmreference.com/film/9/Marlon-Brando.html ಮರ್ಲಾನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ ಬಯೊಗ್ರಫಿ(1924-)]</ref> ಇವರ ಕುಟುಂಬವು [[ಎವಾಸ್ಟನ್, ಇಲಿನೊಯಿಸ್‌‌‍ಗೆ]] ಸ್ಥಳಾಂತರವಾಯಿತು. ನಂತರ 1935ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಡೊ ಹನ್ನೊಂದು ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದಾಗ ಈತನ ಪೋಷಕರು ಬೇರೆಯಾದರು. ಇವರ ತಾಯಿ ತಮ್ಮ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳಾದ ಮಾರ್ಲಾನ್, [[ಜೊಸೈಲೆನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ]](1919 – 2005) ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ ಬ್ರಾಂಡೊ(1922 – 1994) ಅವರನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿಯ ತಮ್ಮ ತಾಯಿ ಸಾಂಥಾ [[ಅನಾ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ 1937ರವರೆಗೂ ಮತ್ತೆ ಇವರ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಒಂದಾಗುವವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿದ್ದರು. ನಂತರೆ ಉತ್ತರ [[ಚಿಕಾಗೋ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[ಲಿಬರ್ಟಿವಿಲ್ಲೆ, ಇಲಿನೊಯಿಸ್]] ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಇವರದು [[ಡಚ್]], [[ಐರಿಷ್]], [[ಜರ್ಮನ್]] ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] ಜನಾಂಗದ ಮಿಶ್ರ ಕುಟುಂಬವಾಗಿತ್ತು. ಬ್ರಾಂಡೊರವರ ಪೂರ್ವಿಕರಾದ ಜೊಹಾನ್ ವಿಲ್ಹೇಲಮ್ ಬ್ರಾಂಡೊ ಅವರು ಜರ್ಮನಿಯ ರೈನಫ್‌ಪಾಲ್ಝ್‌‍ನಿಂದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ನ್ಯೂ ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ಬ್ರಾಂಡೋನನ್ನು ಒಬ್ಬ [[ಕ್ರೈಸ್ತ ವಿಜ್ಞಾನಿ]]ಯನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.adherents.com/people/pb/Marlon_Brando.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-02-19 |archive-date=2009-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331081145/http://www.adherents.com/people/pb/Marlon_Brando.html |url-status=dead }}</ref> ಕೆಲವು ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಬ್ರಾಂಡೊರವರ ಅಜ್ಜ ಯೂಗಿನ್‌ ಇ.ಬ್ರಾಂಡೊರವರು ಫ್ರೆಂಚ್ ದೇಶದವರಾಗಿರಲ್ಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]] ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದರು.<ref>"ರಾಯಲ್ ಡಿಸೆಂಟ್ಸ್, ನೊಟೇಬಲ್ ಕಿನ್, ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಪ್ರಿಂಟೆಡ್ ಸೊರ್ಸಸ್" ಸರಣಿಯ ಭಾಗವಾದ ಗೇರಿ ಬಾಯ್ಡ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌ರ [http://www.newenglandancestors.org/research/services/articles_gbr78.asp "ಟೆನ್ ಫರ್ದರ್ ಹಾಲಿವುಡ್ ಫಿಗರ್ಸ್ (ಆರ್ ಗ್ರೂಪ್ಸ್ ದೇರ್‌ಆಫ್)"]. #78 ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕ್ ಜೆನಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ</ref> ಈತ ಐದು ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದಾಗ ಅಜ್ಜಿ ಮೇರಿ ಹ್ಯಾಲೊವೆ, ಯೂಗಿನ್‌ ಮತ್ತು ಮರ್ಲೊನ್‌ ಬ್ರಾಂಡೋನನ್ನು(ಸಿನಿಯರ್) ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿ ಅವರಲ್ಲಿದ್ದ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆದು ನಿರಂತರ ಕುಡಿತ ಮತ್ತು ಜೂಜಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಳು.<ref>''[[ಸಾಂಗ್ಸ್ ಮೈ ಮದರ್ ಟಾಟ್ ಮಿ]], ಮರ್ಲಾನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ''</ref> ಬ್ರಾಂಡೊರವರ ತಾಯಿ ದೋದಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧಳಲ್ಲದ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅಂದಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವುದು, [[ಷರಾಯಿ]]ಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವುದು ಅಸಹಜ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವರು ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು [[ಕುಡಿತದ ಚಟ]]ದ ದಾಸರಾಗಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಬ್ರಾಂಡೊನ ತಂದೆಯು ದೋದಿಯವರನ್ನು [[ಚಿಕಾಗೋ]]ದ ಬಾರ್‌ಗಳಿಂದ ಕರೆದು ತರಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಆಕೆ [[ಅನಾಮದೇಯ ಮದ್ಯವ್ಯಸನಿ]]ಯಾಗಿ ಹೋದಳು. ದೋದಿ ಒಬ್ಬ ನಟಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಂಗಮಂದಿರದ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ರಂಗ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ಈಕೆಯ ಕೆಲಸಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಓಮಾಹಾದ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಬರೆದಿದ್ದವು. ಯುವಕ [[ಹೆನ್ರಿ ಫೊಂಡ]] ತನ್ನ ನಟನಾವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಇವರು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಬ್ರಾಂಡೊಗೆ [[ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವ]] ಕುರಿತು ಇದ್ದ ಬಯಕೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಇವರು ನೀಡಿದರು. ಈತನ ತಂದೆ ಮರ್ಲಾನ್ (ಸಿನಿಯರ್‌) ಸಹಜ ಪ್ರತಿಭೆಯುಳ್ಳ ಹವ್ಯಾಸಿ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾಗಿದ್ದರು. ಬಹುಶಃ ಬ್ರಾಂಡೊಗೆ ಸ್ವಂತ ತಾಯಿಗಿಂತ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ತಾಯಿ ತನ್ನ ಅಜ್ಜಿ ಬೆಸ್ಸಿ ಗಹನ್ ಪೆನ್ನೆಬೇಕರ್ ಮೇಯರ್ಸ್‌‍ರವರು ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದ ಹಾಗೂ ಬಾಂಧವ್ಯ ತೋರಿದಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಇವರೂ ಕೂಡಾ ಅಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದವರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಯೌವನಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೇ ಪತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ವಿಧವೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ವಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ [[ಕ್ರೈಸ್ತ ವಿಜ್ಞಾನದ]] ವೈದ್ಯೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಓಮಾಹಾದಲ್ಲಿ ಈಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಈಕೆಯ ತಂದೆ ಮೈಲಸ್‌ ಗಹನ್ ವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದು ಮೂಲತಃ ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನವರಾಗಿದ್ದರು. ತಾಯಿ ಜುಲಿಯಾ ವಾಟ್ಸ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನವರಾಗಿದ್ದರು. ಬ್ರಾಂಡೊರವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಜ ಪ್ರತಿಭೆಯುಳ್ಳ [[ಮಿಮಿಕ್ರಿ]] ಕಲಾಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಈ ಅಪರೂಪದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜನರ ಮುಖದ ಹಾವಭಾವಗಳನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿದ್ದಂತೆ ಅಭಿನಯಿಸುವ ಚಾತುರ್ಯವನ್ನು ಇವರು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇವರ ಸಹೋದರಿ [[ಜೊಸೆಲೆನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ]] ಮೊದಲು ನಟನಾವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿಯ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಡ್ರಾಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆರ್ಟ್‌‍ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡಳು. ನಂತರ ಈಕೆ [[ಬ್ರೊಡ್‌‍ವೇ]] ಎನ್ನುವ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು ಮತ್ತು ಹಲವು ಸಿನಿಮಾ ಮತ್ತು ಟಿ.ವಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಜೊಸೆಲನ್ ‌ನಂತರ ಬ್ರಾಂಡೊನ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಹೋದರಿ ಫ್ರಾನ್ನಿ ಕಲಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ಗೆ ತೆರಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಕಾಲೇಜನ್ನು ತೊರೆದಳು. ಇವಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಬ್ರಾಂಡೊ ಆಕೆಯ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದ. ಬ್ರಾಂಡೊ ಪ್ರಚಂಡ ಯುವಕನಾಗಿದ್ದ. [[ಲಿಬರ್ಟಿವಿಲ್ಲೆ ಫ್ರೌಡಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ]] ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಮೋಟಾರ್ ಸೈಕಲ್‌‍ನ್ನು ಶಾಲೆಯ ಒಳಗಡೆ ಓಡಿಸಿದ್ದರು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇವರು ಶಾಲೆಯಿಂದ [[ಬಹಿಷ್ಕೃತಗೊಂಡಿದ್ದರು]]. ಬ್ರಾಂಡೊ ಹದಿನಾರು ವರ್ಷದ ಯುವಕನಾಗಿದ್ದಾಗ ಇವರನ್ನು [[ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾದ ಫರಿಬೌಲ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ]] [[ಶಟ್ಟಕ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಮೊದಲು ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊನ ತಂದೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಶಟ್ಟಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ ನಾಟಕ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಾವಿಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಶಾಲೆಯ ಎಲ್ಲ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಾಟಕ ರಂಗಕ್ಕೆ ಕುರಿತ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ತರಬೇತಿಯ ಅಂತಿಮ ವರ್ಷ(1943)ದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬ ಕುತಂತ್ರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಕುರಿತಾಗಿ ತಿರುಗಿಬಿದ್ದ ಸಲುವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಣಾ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಇವರಿಗೆ ಶಾಲಾ ಆವರಣದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗದಂತೆ ತಾಕೀತು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಇವರು ಶಾಲಾ ಆವರಣ ದಾಟಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡಲು ಹೋದಾಗ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡರು. ಬೋಧನ ವಿಭಾಗ ಇವರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವಂತೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿತು. ಈ ಶಿಕ್ಷೆ ಅತಿಯಾಯಿತು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಸಹಪಾಠಿಗಳ ಸಹಾಯ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ನಂತರ ಇವರನ್ನು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಶಾಲೆಗೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಇವರು ಶಾಲೆಗೇ ಹೋಗುವುದೇ ಬೆಡವೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದರು. ಬ್ರಾಂಡೊ ಕೆಲದಿನ ಬೇಸಿಗೆ ರಜೆಯ ಕೆಲಸವಾಗಿ [[ಹಳ್ಳ ಅಗೆಯುವ]] ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರ ಸಹೋದರಿಯರಂತೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿಗೆ ಹೋಗಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದರು. ಒಬ್ಬ ಸೋದರಿ ಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಅದಾಗಲೇ [[ಬ್ರಾಡ್‌‍ವೆ]] ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಇವರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರಿ ಫ್ರಾನ್ಸಸ್‌ ಅವರನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ 1942ರ [[ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌]] ದಿನದಂದು ಭೇಟಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಈ ಅನುಭವವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡರು. ಬ್ರಾಂಡೊಗೆ ಅವರ ತಂದೆ ಆರು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಸಹಾಯ ನೀಡಿದರು ಅದರ ನಂತರ ಬ್ರಾಂಡೊ [[ಸೇಲ್ಸ್‌]]ಮನ್ ಕೆಲಸ ಗಿಟ್ಟಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಬ್ರಾಂಡೊ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌]]ಗೆ ತೆರಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ [[ಇಲ್ಲಿನಾಯ್ಸ್‌]] ಅನ್ನು ತೊರೆದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಥೀಯೇಟರ್ ವಿಂಗ್‌ ಪ್ರೋಫೇಷನಲ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌]], [[ಡ್ರಾಮಾಟಿಕ್‌ ವರ್ಕ್‌ಶಾಪ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ನ್ಯೂ ಸ್ಕೂಲ್‌]] (ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಿ ಜರ್ಮನ್‌ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಎರ್ವಿನ್‌ ಪಿಸ್ಕಾಟರ‍್ನಿಂದ]] ತರಬೇತಿ) ಮತ್ತು [[ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟರ್ಸ್‌‍ ಸ್ಟುಡಿಯೋ]]ದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. [[ಸ್ಟೆಲ್ಲಾ ಆ‍ಯ್‌ಡ್ಲರ್‌‍]] ಅವರ ಜತೆಗೆ ನ್ಯೂ ಸ್ಕೂಲ್‌ನ ಡ್ರಾಮ್ಯಾಟಿಕ್‌ ವರ್ಕಶಾಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಇವರು [[ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾವಸ್ಕಿ ಸಿಸ್ಟಮ್‌]]‌ನ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲಿತರು.ಬ್ರಾಂಡೊನ ಕಲಿಕೆಯ ಸಮಯದ ಕುರಿತಾಗಿ ಒಂದು ಘಟನೆಯನ್ನು ಆ‍ಯ್‌‍ಡ್ಲೆರ್ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. "ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಕೋಳಿಯಂತೆ ನಟಿಸಲು ಹೇಳಿದೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಈಗ ಆ ಕೋಳಿಗಳ ಗುಂಪಿನ ಮೇಲೆ ಬಾಂಬ್‌ ಬೀಳುವ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ನಟಿಸಿ ಎಂದು ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ. ತರಗತಿಯ ಮುಕ್ಕಾಲು ಪಾಲು ಹುಡುಗರು ಕೋಳಿಯಂತೆ ಕೂಗುತ್ತಾ ಕಕ್ಕಾಬಿಕ್ಕಿಯಾಗಿ ಸುತ್ತಾಮುತ್ತೆಲ್ಲ ಓಡುತ್ತಿದ್ದರು ಆದರೆ ಬ್ರಾಂಡೊ ಮಾತ್ರ ಸುಮ್ಮನೆ ಕೂತು ಕೋಳಿ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದ." ಆ‍ಯ್‌ಡ್ಲರ್ ಬ್ರಾಂಡೊರವರನ್ನು ತಮ್ಮ ನಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಲು ಹೇಳಿದಾಗ "ನಾನು ಕೋಳಿ- ಸಿಡಿಮದ್ದಿನ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೇನು ಗೊತ್ತು?" ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದರಂತೆ.{{Cite quote|date=September 2008}} == ವೃತ್ತಿ == === ಆರಂಭಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Brando van Vechten3.jpg|thumb|upright|1948ರಲ್ಲಿ 24 ವರ್ಷದ ಬ್ರಾಂಡೊ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲಿ ಕೊವಾಲ್ಸ್ಕಿಯಾಗಿ ಎ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ಕರ್ ನೇಮ್ಡ್ ಡಿಸೈರ್‌ನ ರಂಗಭೂಮಿ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದರು, ಕಾರ್ಲ್ ವಾನ್ ವೆಕ್ಟೆನ್‌ರಿಂದ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.]] ಬ್ರಾಂಡೊರವರು [[ನೂಯಾರ್ಕಿನ ಸೇಯ್‌ವಿಲ್ಲೆ]] [[ಲಾಂಗ್ ಐಸ್ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‍ನಲ್ಲಿ]] ತಮ್ಮ [[ಬೇಸಿಗೆ ರಜಾ ಕಾಲದ]] ಮೊದಲ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ [[ಸ್ಟಾನ್ಸ್ಲಾವಸ್ಕಿ ಪ್ರಕಾರದ]] ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇವರ ಮೊಂಡು ಸ್ವಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಇವರನ್ನು ಸೆಯ್‌ವಿಲ್ಲೆ ನ್ಯೂ ಸ್ಕೂಲ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್‌‍ನಿಂದ ಹೊರದೂಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅವರು ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವಂತಹ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ ಇದೇ ನಾಟಕವನ್ನು ಅವರು [[ಬ್ರಾಡ್‌ವೇ]] ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು 1944ರಲ್ಲಿ ''[[ಐ ರಿಮೆಂಬರ್ ಮಮ್ಮಾ]]'' ಆಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಬ್ರಾಂಡ್‌ವೇಸ್‌ನ ''[[ಟ್ರಕ್ ಲೈನ್]]'' ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಕಡು ದುಃಖದಿಂದ ಚಿತ್ರ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಮರ್ಶಕರು "ಈತ ಅತ್ಯಂತ ಭರವಸೆ ನಟ" ಎಂದು ಹೇಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅಭಿನಂದನೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ನಾಟಕವು [[ವಾಣಿಜ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸೋಲು ಅನುಭವಿಸಿತು]]. 1946ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಡ್‌ವೇ ನಿರ್ಮಾಣದ ''[[ಎ ಫ್ಲಾಗ್ ಇಸ್ ಬಾರ್ನ್]]'' ಎನ್ನುವ ರಾಜಕೀಯ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಯುವ ನಾಯಕನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಂದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಇವರು ಬದ್ದನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ನಟರಮೇಲಿನ ಸಮಬೆಲೆಯ ವೇತನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು.<ref>[http://www.jewishjournal.com/home/preview.php?id=13027 ಮೈ ಸೆಡರ್ ವಿತ್ ಬ್ರಾಂಡೊ| ಆರ್ಟ್ಸ್ | ಜೇವಿಶ್ ಜರ್ನಲ್]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.wymaninstitute.org/articles/2004-04-flagisborn.php |title=ಡೆವಿಡ್ ಎಸ್. ವೈಮನ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಹೊಲೊಕಾಸ್ಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್: ವೆಲ್‌ಕಮ್ |access-date=2010-02-19 |archive-date=2015-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150325063213/http://www.wymaninstitute.org/articles/2004-04-flagisborn.php |url-status=dead }}</ref> [[ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀ ವಿಲಿಯಮ್‌]]ರವರ [[ಎಲಿಯಾ ಕಝನ್‌]] ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದ 1947ರ ''[[ಎ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಕಾರ್ ನೇಮ್ಡ್ ಡಿಸೈಯರ್‌]]'' ನಾಟಕದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಕೊವಲ್ಸ್‌ಕಿ]] ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಈ ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯ ಅಭಿನಯದಿಂದ ಬ್ರಾಂಡೊ ತಾರಾ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬ್ರಾಂಡೊ [[ಮೆಸ್ಯಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಪ್ರೊವಿನ್ಸ್‌ಟೌನ್‌]]ಗೆ ವಿಹಾರಕ್ಕೆಂದು ಹೋದಾಗ ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ ಬೇಸಿಗೆ ವಿಹಾರ ನಡೆಸುತ್ತಾ ತನ್ನ ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ [[ಪ್ರತಿಭಾಶೋಧ]] ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.<ref>[[ಜಾನ್ ಗರ್ಪೀಲ್ಡ್]] ಪಾತ್ರದ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಮೊದಲ ಆಧ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದರೆ "ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದವು." ಎಂದು ಪೈಯರ್‌ಪಾಂಟ್ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. It was [[Elia Kazan]]'s decision to fall back on the far less experienced (and technically too young for the role) Brando.ಇದು ಅನನುಭವಿ (ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಆ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಯುವಕನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ) ಬ್ರಾಂಡೊ ವಿರುದ್ಧ ತಿರುಗಿ ಬೀಳುವ [[ಎಲಿಜಾ ಕಜಾನ್‌]]ರ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿತ್ತು,</ref> ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ ಆ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ತಾನು ಪರದೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಸರಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ತನ್ನ ನಾಟಕದ ಪಾತ್ರ ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಕೊವಾಲ್‌ಸ್ಕಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಈತನೇ ಸೂಕ್ತವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ತಕ್ಷಣ ಎನಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ರಾಂಡೊ ಅವರ ಈ ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯ ನಟನೆಯು ಈ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಹಾಗೂ ಇದು ಅಮೇರಿಕಾದ [[ಮೆಥಡ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿಂಗ್‌‍]] ರೀತಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ನಂತರ ಬ್ರಾಂಡೊರವರಿಗೆ [[ವಾರ್ನರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್‌]]‌ರ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ''[[ರೆಬಲ್‌ ವಿದೌಟ್‌ ಎ ಕಾಸ್]]'' <ref>ವೊಯ್ನಾರ್, ಕಿಮ್. [https://web.archive.org/web/20070203083953/http://www.cinematical.com/2006/03/28/lost-brando-screen-test-for-rebel-surfaces-but-its-not-for-th/ "ಲಾಸ್ಟ್ ಬ್ರಾಂಡೊ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ರೆಬೆಲ್ ಸರ್ಫೇಸಸ್ - ಬಟ್ ಈಟ್‌’ಸ್ ನಾಟ್ ಫಾರ್ ದ ರೆಬೆಲ್ ವಿ ನೊ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಲವ್."] ''ಸಿನಿಮ್ಯಾಟಿಕಲ್'' , ವೆಬ್‌ಲಾಗ್ಸ್, Inc., ಮಾರ್ಚ್ 28, 2006. ಪಡೆದದ್ದು: [ಏಪ್ರಿಲ್ 3, 2008.</ref> ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಟೆಸ್ಟ್‌ಗಾಗಿ ಬರುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಯ್ತು. ನಂತರ ಜೇಮ್ಸ್‌ಡೀನ್ ಈ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ‌. ''[[ಎ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌‍ಕಾರ್ ನೇಮ್ಡ್ ಡಿಸೈರ್]]'' ಚಿತ್ರದ 2006ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಡಿವಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಾಶೋಧದ ಈ ತುಣುಕನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. 1950ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊರವರು ''[[ದಿ ಮೆನ್]]'' ಎಂಬ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ದೇಹಕ್ಕೆ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಬಂದಿರುವಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಪಾತ್ರವು ನೈಜವಾಗಿ ತೆರೆ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿ ಬರಬೇಕೆಂದು, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. === ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯತ್ತ - ಬೆಳವಣಿಗೆ === {{Weasel|date=March 2009}} [[ಚಿತ್ರ:Viva Zapata movie trailer screenshot (25).jpg|thumb|left|1952ರ ವೈವಾ ಜಪಾಟಾ ಎಂಬ ಪ್ರಚಾರ ತುಣುಕಿನಲ್ಲಿ ಎಮಿಲಿಯೊ ಜಪಾಟಾ!ಆಗಿ ಬ್ರಾಂಡೊ]] 1951ರಲ್ಲಿ [[ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೆ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌‍]]ರವರ ''[[ಎ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌‍ಕಾರ್ ನೇಮ್ಡ್ ಡಿಸೈಯರ್]]'' ನಾಟಕದ ರೂಪಾಂತರ ಕಾಜನ್ಸ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಕೊವಾಲ್ಸ್ಕಿ]] ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿನ ಬ್ರಾಂಡೊರವರ ನಟನೆಯು ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಬುನಾದಿಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ಪಾತ್ರದ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಇವರು [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ]] ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡರು. ಇದರ ನಂತರದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳೂ 1952ರಲ್ಲಿ ''[[ವಯಾ ಜಪಾಟಾ]]'' ! 1953ರಲ್ಲಿ ''[[ಜುಲಿಯಸ್ ಸೀಸರ್]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಮಾರ್ಕ್ ಆಂಟೋನಿ]] ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು 1954ರಲ್ಲಿ ''[[ಆನ್ ದಿ ವಾಟರ್‌‌ಫ್ರಂಟ್]]'' ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯ ಪಾತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಬ್ರಾಂಡೊರ ಈ ಮೊದಲ ಐದು ಚಿತ್ರಗಳು ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು. ಬಹುಶಃ ಇವರು ಜಗತ್ತಿನ ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟನಾ ಪ್ರತಿಭೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿ ಅವರು ಗಳಿಸಿರುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಅವರು ಸತತವಾಗಿ 1951 ರಿಂದ 1953ರವರೆಗೆ ಮೂರುವರ್ಷಗಳು [[ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ BAFTA ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]]ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 1953ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ ''[[ದಿ ವೈಲ್ಡ್ ಒನ್‌]]'' ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಹ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು ಇದರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ [[ಟ್ರಿಂಪ್‌ ತಂಡರ್ ಬರ್ಡ್]] 6T ಮೊಟರ್ ಸೈಕಲ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಸವಾರಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಈ ಮೊಟರ್ ಸೈಕಲ್‌ ಅನ್ನು ಅಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವವರಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಭಯವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತ್ತಂತೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಟ್ರಿಂಪ್‌ ತಂಡರ್ ಬರ್ಡ್ ಮೊಟರ್ ಸೈಕಲ್‌ ರೌಡಿ ಮೊಟರ್ ಸೈಕಲ್‌ ಎಂದು ಸಣ್ಣ ನಗರಗವೊಂದರಲ್ಲಿ ಜನರ ಗುಂಪುಗಳು ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಆದರೆ ಟ್ರಿಂಪ್‌ ಮೊಟರ್ ಸೈಕಲ್‌‍ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ನೀಡಿರುವ ಭಾವಚಿತ್ರದ ಬಂಗಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದವು. ಇದೇ ಬಂಗಿಯನ್ನಾದರಿಸಿ [[ಮೇಡಮ್‌ ಟ್ಯುಸ್ಸಾಡ್ಸ್‌]] ಮ್ಯೂಸಿಯಂ‍ನಲ್ಲಿ ಮೇಣದ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಸಹ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಾಂಡೊನ ''ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು'' ಈಗ ಟ್ರಿಂಪ್‌ ಮೊಟರ್ ಸೈಕಲ್‍ನ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬೊಸ್ಟೊನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ [[ಲೀ ಫಾಕ್]] ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಜಾರ್ಜ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್‌ ಶಾ]]ರವರ ''[[ಆರ್ಮ್ಸ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ದಿ ಮ್ಯಾನ್]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಮರ್ಲಾನ್‌ ಬ್ರಾಂಡೊ [[ಬೊಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಫಾಕ್‌ರವರ ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ಸೌಹಾರ್ಧಯುತ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ರಾಡ್‌ವೇಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾರಕ್ಕೆ $10,000 ಸಂಭಾವನೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಬಂದಿರುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಫಾಕ್‌ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಜನರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಬೊಸ್ಟನ್ ಒಪ್ಪಂದವು ಪ್ರತಿ ವಾರಕ್ಕೆ $500 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಅವರ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊನೆಯ ಅಭಿನಯವಾಗಿತ್ತು. ನಿರ್ದೇಶಕ [[ನಿಕೊಲಸ್ ರೇ]] ''[[ದಿ ವೈಲ್ಡ್ ಒನ್]]'' ಚಿತ್ರದದಲ್ಲಿದ್ದ ರೌಡಿ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ತೆಗೆದು ತನ್ನ ಚಿತ್ರ ''[[ರೆಬೆಲ್ ವಿದೌಟ್‌ ಎ ಕಾಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಬ್ರಾಂಡೊ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು. ಇದರಿಂದ ಯುವಕರ ಮೇಲೆ ಬ್ರಾಂಡೊರ ಪ್ರಭಾವವು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಬಂಡಾಯಗಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ರೂಪಗಳಾದ ಮೋಟಾರ್ ಸೈಕಲ್‌ಗಳು, ಚರ್ಮದ ಜಾಕೆಟ್‌ಗಳು, ಜೀನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಂಡೊ ಅವರ ಬಂಡಾಯಗಾರನ ರೀತಿಯ ರೂಪಗಳು ಬಂಡಾಯಗಾರ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿದವು. ಇವೆಲ್ಲವು ಬ್ರಾಂಡೊ ಅವರ ಹೊಸ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಪಾತ್ರದ ಕೊಡುಗೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಮೋಟಾರ್ ಸೈಕಲ್-ಸಂಬಂಧಿತ ಉಪಕರಣ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳು, ಚರ್ಮದ ಜಾಕೆಟ್‌ಗಳು,ಬೂಟುಗಳು ಮತ್ತು ಟಿ-ಶರ್ಟ್‌ಗಳ ಮಾರಾಟಗಳು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಾದವು.<ref>ಹಾಪ್‌ವುಡ್, ಜಾನ್ ಸಿ [http://theoscarsite.com/whoswho3/brando_m.htm "] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091128224332/http://theoscarsite.com/whoswho3/brando_m.htm |date=2009-11-28 }}[http://theoscarsite.com/whoswho3/brando_m.htm ಮರ್ಲಾನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ (1924–2004)."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091128224332/http://theoscarsite.com/whoswho3/brando_m.htm |date=2009-11-28 }} theoscarsite.com. ಪಡೆದದ್ದು: ಏಪ್ರಿಲ್ 7, 2008.</ref> ಈ ಚಿತ್ರವು ಕಡಲಾಚೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮೇಲೂ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು ಈ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಭಾವವು ತಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ದೇಶಗಳ ಯುವಕರ ಮೇಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಲಾಪಿಸಿದರು. [[ಚಿತ್ರ:Eva marie saint marlon brando waterfront 10.jpg|thumb|1954ರ ಆನ್ ದಿ ವಾಟರ್‌ಪ್ರಂಟ್ ಪ್ರಚಾರ ತುಣುಕಿನಲ್ಲಿ ಇವಾ ಮ್ಯಾರಿ ಸೇಂಟ್ ಜೊತೆ ಮರ್ಲಿನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ]] [[ಕಜಾನ್‌ರ]] ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವರು ಹೊಂದ್ದಿದ್ದಂತಹ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ತಂಡದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಂಡೊ ''[[ಆನ್ ದಿ ವಾಟರ್‌ಫ್ರಂಟ್‌]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಟೆರಿ ಮಲಾಯ್ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಜನಪ್ರಿಯ ''ಐ ಕುಡಾ ಬೀನ್ ಎ ಕಂಟೆಂಡರ್'' ದೃಶ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಬ್ರಾಂಡೊ ಸ್ಕ್ರೀಪ್ಟ್ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ದೃಶ್ಯವು ಅವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಕಜಾನ್‌ರ ಮನವೊಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತು [[ರಾಡ್ ಸ್ಟೈಗರ್‌]]ರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅಂತಿಮ ಹಂತವನ್ನು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮಾಡಿದರು. ಬ್ರಾಂಡೊ 1950ರಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು, ಅಂತಹ ಸವಾಲಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯ ಪಾತ್ರಗಳೆಂದರೆ:''[[ಗೈಯ್ಸ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಡಾಲ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಸ್ಕೈ ಮಾಸ್ಟರ್ಸನ್ ಆಗಿ ಅವರು ಗಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು; ''[[ದ ಟೀಹೌಸ್ ಆಫ್ ದ ಆಗಸ್ಟ್ ಮೂನ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಯುದ್ಧದ ನಂತರ [[ಜಪಾನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಯು.ಎಸ್. ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಜಪಾನಿ ವಿವರಣಕಾರ ಸಾಕಿನಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು; ''[[ಸಯೋನಾರ]]'' ದಲ್ಲಿ ವಾಯುಪಡೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ''[[ದ ಯಂಗ್ ಲಯನ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ನಾಜಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ''ಸಯೋನಾರ'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ನಟನೆಗಾಗಿ ಆಸ್ಕರ್‌ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, 1950ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ನಟನೆಯು ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಗುರಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ ''[[ಮ್ಯುಟಿನಿ ಆನ್ ದ ಬೌಟಿ]]'' (1962); ''[[ಒನ್-ಐಡ್ ಜ್ಯಾಕ್ಸ್]]'' (1961), ಇದು ಬ್ರಾಂಡೊ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಏಕಮಾತ್ರ ಪಾಶ್ವಿಮಾತ್ಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು; ತುಂಬ ಜನ ನಟರಿದ್ದರೂ ''[[ದಿ ಚೇಸ್]]'' (1966) ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಭ್ರಷ್ಟನಲ್ಲದ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಷರೀಪ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ''[[ರಿಫ್ಲೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಇನ್ ಎ ಗೋಲ್ಡನ್ ಐ]]'' (1967) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅದುಮಿಟ್ಟ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಸೈನ್ಯಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯವೇ ಮುಂದೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಮುಖ ವಿಮರ್ಶಕ [[ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲೀ ಕ್ರೌಚ್]], "ಬ್ರಾಂಡೊರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯು ಮಿತಭಾಷಿಯೆಂಬಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಖಿನ್ನನಾಗುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರು ಸುಂದರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ" ಎಂದು ಬರೆಯಲು ಕಾರಣವಾಯ್ತು.<ref>http://www.slate.com/id/2158225/pagenum/all/#p2</ref> ''[[ಬರ್ನ್!]]'' (1969), ಅದು ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಬ್ರಾಂಡೊ ಕ್ರಮೇಣ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು, ಅದು ವ್ಯಾಪಾರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸೋಲನ್ನನುಭವಿಸಿತ್ತು. ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಬದುಕು ಆ ದಶಕದ ಕೊನೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳೆಗುಂದಿತ್ತು, ಪ್ರಯಾಸದ ನಟನೆಂಬ ತನ್ನ ಕೆಟ್ಟಹೆಸರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಧಿಕ-ಬಜೆಟ್ ಅಥವಾ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ದಾಖಲೆಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು. === ''ದಿ ಗಾಡ್‌ಫಾದರ್‌'' === [[ಚಿತ್ರ:Godfather15 flip.jpg|thumb|left|1972ರ ಗಾಡ್‌ಫಾದರ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಾನ್ ವಿಟೋ ಕರ್ಲೆಯಾನ್ ಆಗಿ ಬ್ರಾಂಡೊ]] 1972ರ ''[[ದ ಗಾಡ್‌ಫಾದರ್‌]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ [[ವಿಟೊ ಕಾರ್ಲೆಯೊನ್]] ಆಗಿ ನಟಸಿದ್ದ ಬ್ರಾಂಡೊ ಅವರ ಅಭಿನಯವು ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತಿರುವು ನೀಡಿತ್ತು. ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಫೊರ್ಡ್ ಕೊಪೊಲಾ]] ಬ್ರಾಂಡೊ ಅವರನ್ನು "ಅಲಂಕಾರ"(ಮೇಕಪ್) ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮನವೊಲಿಸಿದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ ಸ್ವತಃ ತಾವೇ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು(ಅವರು ದುಂಡು-ಕೆನ್ನೆಯ ನೋಟವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಟಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಟನ್ ಬಾಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು). ಅಪರಾಧಿ ಕುಟುಂಬದ ಮುಖಂಡನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಬ್ರಾಂಡೊರ ಪಾತ್ರ ಕೊಪೊಲಾ ಅವರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಅಚ್ಚರಿಗೊಳಿಸಿತ್ತು, ಆದರೆ ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯುಳ್ಳ ಬ್ರಾಂಡೊ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ವರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಜಗಳವಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವರು ತಮ್ಮ ಈ ಕಠಿಣ ವರ್ತನೆಗಾಗಿಯೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಈ ತಗಾದೆಗಳು ಸಹ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ತುಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದವು. [[ಮಾರಿಯೊ ಪುಜೊ]] ಬ್ರಾಂಡೊ ಅವರನ್ನು ಕಾರ್ಲಿಯೊನ್ ಆಗಿಯೇ ಸದಾ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಪೈರ್‌ಪಾಂಟ್, ಪು.71</ref> ಆದರೂ [[ಪ್ಯಾರಾಮೌಂಟ್]] ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಮುಖಂಡರು [[ಡ್ಯಾನಿ ಥಾಮಸ್‌]]ಗೆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದರು, ಥಾಮಸ್ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪ್ಯಾರಾಮೌಂಟ್‍‌ ಸೇರಲಿಲ್ಲ. ಥಾಮಸ್ ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ, ಆಗ ಸ್ಟುಡಿಯೊದವರು ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಟೆಸ್ಟ್‌ಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದವರು ಮತ್ತು ಕೊಪೊಲಾ ಕೋರಿಕೆಯಂತೆ ಬ್ರಾಂಡೊ ಅವರನ್ನು ಆ ಪಾತ್ರ ಮಾಡುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, [[ಗಲ್ಫ್+ ವೆಸ್ಟರ್ನ್‌]]ನಿಂದ ಬೆಂಬಲಿಸಲ್ಪಡುವ ಪ್ಯಾರಾಮೌಂಟ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬ್ಲೂಡೊರ್ನ್]] ಅವರು ಬ್ರಾಡೊ ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಫಲರಾದರು; ಅವರು ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಟೆಸ್ಟ್‌ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, "ನಾವು ಏನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ?, ಯಾರು ಈ ಮೇದಾವಿ ಮುದುಕ ?" ಎಂದು ಅತ್ಯಾಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕೇಳಿದ್ದರು. ಬ್ರಾಂಡೊ ತನ್ನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ [[ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಎರಡನೇ ನಟನೆಂದು ಗುರ್ತಿಸಿದ ಆಸ್ಕರ್‌ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪದೇ ಅವರು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು,(''[[ಪ್ಯಾಟನ್‌]]'' ಗಾಗಿ [[ಜಾರ್ಜ್ ಸಿ.ಸ್ಕಾಟ್‌]]ಗೆ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು) ಅಮೇರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ರ‍ೈಟ್ಸ್ ಚಳುವಳಿಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ [[ಸ್ಯಾಚೀನ್ ಲಿಟಲ್‌ಫೆದರ್‌]] ಅವರನ್ನು ತನ್ನ ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬ್ರಾಂಡೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿದರು. ಲಿಟಲ್‌ಫೆದರ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗೂಂಡಾ (ಅಪಚಿ)ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ. ಅಮೇರಿಕಾದ ಭಾರತೀಯರನ್ನು <ref>{{Cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/5354208/ |title=ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ಮೌರ್ನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ ಡೆತ್ - ಮರ್ಲಾನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ (1924–2004)- msnbc.com |access-date=2010-02-19 |archive-date=2008-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080723151101/http://www.msnbc.msn.com/id/5354208/ |url-status=dead }}</ref> ಹಾಲಿವುಡ್ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಮಾದ್ಯಮಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ರೀತಿಯನ್ನು ಅವರು ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಫೆದರ್ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ. 1973ರಲ್ಲಿ [[ಬರ್ನಾಡೊ ಬರ್ಟೊಲುಕಿ]]ಯ ಚಿತ್ರ ''[[ಲಾಸ್ಟ್ ಟ್ಯಾಂಗೊ ಇನ್ ಪ್ಯಾರೀಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದು ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭಿನಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಚಿತ್ರದ [[ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ]] ಸ್ವಭಾವವು ಇವರ ಪಾತ್ರದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಸಿನಿಮಾ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿ-ಎರಡರಲ್ಲೂ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಾಗಿ ಬ್ರಾಂಡೊ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತರಾದರು. ಬ್ರಾಂಡೊರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಏರಿಳಿತದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಬ್ರಾಂಡೊ ಅವರಿಗೆ 1979ರ ಅಪೊಕಾಲಿಪ್ಸೆ ನೌ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ’ಕರ್ನಲ್‌ ಕರ್ಟ್ಜ್‌’ದ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ವಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್‌ ಡಾಲರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ತೆಳ್ಳಗೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವಂತರಾಗಿರುವಂತೆ ಮತ್ತು ''[[ಹಾರ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ಡಾರ್ಕ್‌ನೆಸ್‌]]'' ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಿರುವವರಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಅವರು ತೂಕವನ್ನು ಇಳಿಸಿಕೊಂಡು ಆ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಓದಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬ್ರಾಂಡೊ ತನ್ನ ತೂಕವನ್ನು 220ಪೌಂಡ್‌ಗೆ (100 ಕೆಜಿ) ಇಳಿಸಿಕೊಂಡರು, ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಲು ಅವರಿಂದಾಗಲಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇವರ ಪಾತ್ರದ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವನ್ನು ನೆರಳಿನ ಮಧ್ಯೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಬ್ರಾಂಡೋರ ಅಭಿನಯದ ಭಾಗ ಮುಗಿದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಫೊರ್ಡ್ ಕೊಪೊಲಾ]] ಇನ್ನೊಂದು ತಾಸು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಬ್ರಾಂಡೊರನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ ’ಹಾರರ್ ಹಾರರ್’ ಎಂದು ಕೂಗಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾಗದ ಕ್ಲೋಸ್‌ಅಪ್‌ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಕೊಪೊಲಾ ಅವರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಬ್ರಾಂಡೊ ಈ ಸಮಯಕ್ಕಾಗಿ $75,೦೦೦ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣಕ್ಕೆ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಈ ಚಿತ್ರದ ನಂತರ ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಪ್ರೌಡತೆಯು ಅವರು ಅಭಿನಯಿಸಬಹುದಾದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸಿತು. === ನಂತರದ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ === [[ಚಿತ್ರ:Jor-EL.jpg|thumb|right|1978ರ ಸೂಪರ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೊ-ಎಲ್‌ ಆಗಿ ಮರ್ಲಾನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ]] ಬ್ರಾಂಡೊ 1978ರ ''[[ಸೂಪರ್‌ಮ್ಯಾನ್: ದ ಮೂವೀ]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಸೂಪರ್‌ಮ್ಯಾನ್‌]]ನ ತಂದೆ [[ಜೊರ್-ಎಲ್]] ಆಗಿ ಮತ್ತೆ ನಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಮೊತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನೀಡುತ್ತೇವೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರು ಅಭಿನಯಿಸುವ ಮೊದಲು ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ ಅನ್ನು ಓದುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಅದು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಮರಾದ ಹಿಂದೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು.ಇದನ್ನು ''[[ಸೂಪರ‍್ಮ್ಯಾನ್‌]]'' ಬಿಡುಗಡೆಯ 2001ರ ಡಿವಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ ಎರಡು ವಾರಗಳ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ $3.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂದಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಚಿತ್ರದ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವಾದ ''[[ಸೂಪರ್‌ಮ್ಯಾನ್ II]]'' ರ ಸಲುವಾಗಿಯೂ ಬ್ರಾಂಡೊರವರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕೆಲವು ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಅವರು ಮೊದಲ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ನೀಡಲು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಾಂಡೊ ಆ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಬ್ರಾಂಡೊ ಮರಣದ ನಂತರ, ಆ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು 2006ರ ಚಿತ್ರದ ಮರು-ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.''[[Superman II: The Richard Donner Cut]]'' ಬ್ರಾಂಡೊ ನಿಧನದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ,2006ರಲ್ಲಿ ಲೂಸ್‌ ಸಿಕ್ವೆಲ್‍ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ''[[ಸೂಪರ‍್ಮ್ಯಾನ್ ರಿಟರ್ನ್ಸ್‌]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಜೊರ್-ಎಲ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು "ಪುನರಾವರ್ತನ ಪ್ರತಿ"ಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಮತ್ತು ಬಳಸಿಲ್ಲದ ಮೊದಲ ಎರಡು ಸೂಪರ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳ ಜೊರ್-ಎಲ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಾಂಡೊರ ದೃಶ್ಯಸಂಗ್ರಹವನ್ನು [[ಫೊರ್‌ಟ್ರೆಸ್ ಆಫ್ ಸೊಲಿಟ್ಯೂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ದೃಶ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ರಿಮಾಸ್ಟರ್‌ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಬ್ರಾಂಡೊರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸಿನಿಮಾದಾದ್ಯಂತ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಬ್ರಾಂಡೊ 1980ರಲ್ಲಿ ನಟನೆಯಿಂದ ತನ್ನ ನಿವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರಾದರೂ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳತ್ತ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿದರು. ಅಂತಹ ಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ ''[[ಎ ಡ್ರೈ ವೈಟ್ ಸೀಸನ್]]'' (ಈ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಅವರು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ 1989ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಕರ್‌ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತಗೊಂಡರು), 1990ರಲ್ಲಿ ''[[ದ ಫ್ರೆಶ್‌ಮ್ಯಾನ್]]'' ಮತ್ತು 1995ರಲ್ಲಿ ''[[ಡಾನ್ ಜಾನ್ ಡೇಮಾರ್ಕೊ]]'' . ಅವರ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರ ''[[ದಿ ಸ್ಕೋರ್‌]]'' (2001)ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮೆಥಡ್ ನಟ [[ರಾಬರ್ಟ್ ಡೆ ನಿರೊ]] ಜೊತೆಗೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ''[[ದಿ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಡಾ.ಮೊರ‍ೊ]]'' (1996)-ನಂತಹ ನಂತರದ ಕೆಲವು ಅಭಿನಯಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಂಡೊ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಅಭಿನಂದನಾರ್ಹವಲ್ಲದ ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಬ್ರಾಂಡೊ 1979ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ''ಫ್ಯಾನ್-ಟ್ಯಾನ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಾದಂಬರಿಯ ತಂತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅದು 2005ರವರೆಗೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref>ಶೈಕೆಲ್, ರಿಚರ್ಡ್. "ಎ ಲೆಜೆಂಡ್ 'ರೈಟ್ಸ್' ಎ ನಾವೆಲ್." ''ಟೈಮ್'' , ಆಗಸ್ಟ್ 7, 2005.</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಬ್ರಾಂಡೊ [[ನಾಗರೀಕ ಹಕ್ಕುಗಳು]], ದೇಶಿಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರ ನಡವಳಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ "ಬ್ಯಾಡ್ ಬಾಯ್" ಎಂದೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜೂನ್ 12,1973ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ [[ರಾನ್ ಗಲೆಲ್ಲಾ]] ಎಂಬ [[ಪಾಪರಾಜಿ]]ಯ ದವಡೆ ಮುರಿದರು. ಗಲೆಲ್ಲಾ ಬ್ರಾಂಡೊರವರನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿದರು, ಆತಿಥೇಯನಾದ [[ಡಿಕ್ ಕ್ಯಾವೆಟ್‌ನ ಸಂವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]]ದ ಜೊತೆಯಾಗಿದ್ದ, ನಂತರ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ‍ದಲ್ಲಿ [[ಡಿಕ್ ಕ್ಯಾವೆಟ್‌]] ಸಂವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಗೊಂಡಿತು. ಅವರು ನ್ಯಾಯಲಯದ ಹೊರಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು 40,೦೦೦ ಡಾಲರ್ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವರು ಹೆಸರು ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಮೇಯ ಉಂಟಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ಡೆವಲಪ್‍ಮೆಂಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ ಭಾಗವಹಿದ್ದಾಗಿನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ತೆಗೆಯುವಾಗ ಗಲೆಲ್ಲಾ ಪುಟ್‍ಬಾಲ್ ಹೆಲ್ಮೆಟ್ ಧರಿಸಿದ್ದನು. ''ಸಾಂಗ್ಸ್ ಮೈ ಮದರ್ ಟಾಟ್ ಮಿ'' ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ, [[ಮರ್ಲಿನ್ ಮನ್ರೊ]] ಪಾರ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಯಾನೋ ನುಡಿಸುವಾಗ ಅವಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ಅಲ್ಲಿದ್ದವರಿಗ್ಯಾರಿಗೂ ಗುರುತಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ, ಅವರಿಬ್ಬರು ಅವಳು ಸಾಯುವ ಕೊನೆಯ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೂ ಅಫೇರ್‌ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವಳು ಸಾಯುವ ಹಿಂದಿನ ಕೆಲವು ದಿನ ಮೊದಲು ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿದಿದ್ದರು. ಅವರು ಹಲವಾರು ಬೇರೆ ಪ್ರಣಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ತನ್ನ ಮದುವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಂಡತಿಯರು, ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. 1957ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ [[ಆನ್ನಾ ಕಶ್‍ಫಿ]] ಎಂಬ ನಟಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಕಾಶ್‍ಫಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, 1947ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಅಳ್ವಿಕೆ]] ಕೊನೆಗೊಂಡಾಗ ವೇಲ್ಸ್‌ಗೆ ಹೋದರು. ವೆಲ್ಸ್‌, ಸ್ಟೀಲ್ ಕಂಪನಿಯ ವರ್ಕರ್ ಹಾಗೂ ಐರಿಶ್ ಪೀಳಿಗೆಯ ವಿಲಿಯಮ್ ಒ ಕಲಾಘನ್ ಮಗಳು. ಮೊದಲು ಇವನು ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ರೇಲ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನಾಗಿದ್ದ. ಅವಳ ಪುಸ್ತಕ ಬ್ರಾಂಡೊ ಫಾರ‍್ ಬ್ರೇಕ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌‍ನಲ್ಲಿ ತಾನು ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದವಳಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಒ’ಕಲಾಘನ್ ತನ್ನ ಮಲತಂದೆ ಎಂದು ಪ್ರೆಸ್ ತಪ್ಪಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರೇ ನಿಜವಾದ ತಂದೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವಳು ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ತಂದೆ ಭಾರತೀಯನೆಂದು ಹಾಗೂ ತನ್ನ ತಂದೆ ತಾಯಿಯರ ನಡುವೆ "ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಸಂಬಂಧದ" ಫಲಿತಾಂಶವೇ ತಾನು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಳು. ಮೇ 11, ೧೯೫೮ ಮಗ [[ಕ್ರಿಸ್ಚಿಯನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ]] ಹುಟ್ಟಿದ ನಂತರ 1959ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ ಮತ್ತು ಕಾಶ್‌ಫಿ ವಿಚ್ಚೇದನ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. 1960ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ ಏಳು ವರ್ಷ ಹಿರಿಯಳಾದ [[ಮೆಕ್ಸಿಕನ್]] ನಟಿ [[ಮೊವಿಟಾ ಕಾಸ್ಟಾನೆಡಾ]]ರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. 1962ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಬ್ಬರು ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. 1935ರಲ್ಲಿ ಕಾಸ್ಟಾನೆಡಾ ಮೊದಲು ''[[ಮ್ಯುಟಿನಿ ಆನ್ ದಿ ಬೌನ್ಟಿ]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 1962ಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ 27 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅದನ್ನು ರೀಮೇಕ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ [[ಫ್ಲೆಚರ್ ಕ್ರಿಶ್ಟಿಯನ್]] ಆಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು. ''ಬೌಂಟಿ'' ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊರ ವರ್ತನೆಯು ಪ್ರಯಾಸದ ನಟ ಎಂಬ ತನ್ನ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಅಂಕೆ ಮೀರಿದ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ದೂಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಎರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ''ಬೌಂಟಿ'' ಚಿತ್ರದ ಅನುಭವವು ಆಳವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊರ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿತು. ಅವರು [[ತಾಹಿತಿ]] ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು [[ಟೆಟಿಯಾರೊವಾ]]ದ ಹನ್ನೆರಡು-ಹವಳ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮತ್ತೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೆಸಾರ್ಟ್ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು. ಫ್ಲೆಚರ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯನ್‌ನ ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದ ತಾಹಿತಿಯ ಸುಂದರಿ [[ಟರಿಟ ಟೆರಿಪಿಯಾ]] ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ 10, 1962ರಂದು ಬ್ರಾಂಡೊರ ಮೂರನೇ ಹೆಂಡತಿಯಾದರು. ಆಕೆ 20 ವರ್ಷದವಳಾಗಿದ್ದಳು ಹಾಗೂ ಆಕೆ ಬ್ರಾಂಡೊಗಿಂತ 18 ವರ್ಷ ಕಿರಿಯವಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅಭಿಮಾನಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ''ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್'' ನಲ್ಲಿ ಟೆರಿಪಿಯಾ ಕುರಿತಂತೆ 1961ರ ಲೇಖನವೊಂದು ಆಕೆಯ ಮುಗ್ದತೆ ಮತ್ತು ಕೃತಕವಲ್ಲದ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಬ್ರಾಂಡೊ ಹೇಗೆ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದೆ. ಟೆರಿಪಿಯಾ ಮೂಲತಃ [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಾಂಡೊ ಸಹ ಆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸರಾಗವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವಂತಾದರು. ಫ್ರೆಂಚ್‌ನಲ್ಲೇ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.<ref>[http://www.ina.fr/archivespourtous/index.php?full=brando&amp;action=ft ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡೆ ಐ’ ಆಡಿಯೊವಿಷ್ಯುಯೆಲ್ ಆರ್ಚಿವ್‌ಪೌರ್ಟಸ್]</ref><ref>[http://www.dailymotion.com/video/x5xdzd_marlon-brando-interview-en-francais_shortfilms ಡೈಲಿಮೊಷನ್]</ref> ಟೆರಿಪಿಯಾ ಅವರ ಎರಡು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಾಯಿಯಾದರು. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಜುಲೈ 1972ರಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು. ಬ್ರಾಂಡೊ ಕೊನೆಗೆ ಟೆಟಿಯಾರೊಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೋಟೆಲ್‌ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಬ್ರಾಂಡೊ ಬೇಡಿಕೆಗಳಂತೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಅನೇಕ ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ವರ್ಷಗಳಗಟ್ಟಲೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಈಗ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತು ಭೋಗಕರವಾದ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಹೊಸ ಹೋಟೆಲ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾಯಿತು.<ref>{{cite news |first=Julian |last=Sancton |publisher=Maxim |title=Last Tango on Brando Island |page= |date= |accessdate=2009-01-25 |url=http://www.maxim.com/Lasttangoonbrandoisland/articles/1/46839.aspx |archive-date=2009-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201160550/http://www.maxim.com/Lasttangoonbrandoisland/articles/1/46839.aspx |url-status=dead }}</ref> ತನ್ನ 1976ರ ಬಯೊಗ್ರಫಿ ''ದಿ ಒನ್ಲೀ ಕಂಟೆಂಡರ್'' ಕುರಿತಂತೆ ಗೇರಿ ಕಾರೇಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ "ಸಲಿಂಗಕಾಮವು ಈಗ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಟ್ರೆಂಡ್‌ ಅಗಿದೆ. ಅದು ಹೆಚ್ಚು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಾಗುವ ಸರಕಾಗಿ ಉಳಿಯಲಾರದು. ಅನೇಕ ಪುರುಷರಂತೆ ನಾನು ಸಹ ಸಲಿಂಗಕಾಮೀಯ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ನಾನು ನಾಚಿಕೆ ಪಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಜನ ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೊ ಎಂದು ನಾನೆಂದಿಗೂ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೆಲವರು, [[ಜಾಕ್ ನಿಕೊಲ್ಸನ್]] ಮತ್ತು ನಾನು ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಎಂದು ನನ್ನ ಮನವೊಲಿಸಿದ್ದ. ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಹಾಗೇ ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ನಾನು ಇದನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. 2004ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಧನರಾದಾಗ ಬ್ರಾಂಡೊ 1973ರಿಂದ ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯ ಸ್ನೇಹಿತ [[ವ್ಯಾಲಿ ಕಾಕ್ಸ್‌]]ನ ಬೂದಿಯನ್ನು, ಬ್ರಾಂಡೊರ ಸ್ವಂತ ಬೂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ತಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಡೆತ್‌ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.timesonline.co.uk/tol/news/article729793.ece?token=null&amp;offset=0&amp;page=1 ವೈಲ್ಡ್ ಥಿಂಗ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100604052003/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/article729793.ece?token=null&offset=0&page=1 |date=2010-06-04 }} ಡಾನ್ ಪೊರ್ಟರ್, ದ ಟೈಮ್ಸ್, ಫೆಬ್ರುವರಿ 12, 2006</ref> === ಮಕ್ಕಳು === * [[ಅನ್ನಾ ಕಶ್ಫಿ]]ಯಿಂದ: ** [[ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯಾನ್ ಡೆವಿ ಬ್ರಾಂಡೊ]] (ಅಕಾ ಗ್ಯಾರಿ ಬ್ರೌನ್; ಜನನ ಮೇ 11, 1958 - ಜನವರಿ 26, 2008 [[ನ್ಯೂಮೊನಿಯಾ]]ದಿಂದ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದನು. * [[ಟರಿಟ ಟೆರಿಪಿಯಾ]]ಳಿಂದ: ** ಸೈಮನ್ ತೈಹೊಟು ಬ್ರಾಂಡೊ (ಜನನ. 1963) -[[ಟೆಟಿಯಾರೊವ]]ದ ನಿವಾಸಿ. ** [[ಟೆರಿಟ]] (ಜನನ. 1970 - ಮರಣ. 1995), ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. * ಅನಾಮಧೇಯ ತಾಯಿಯಿಂದ ** ಸ್ಟೆಫನೊ ಬ್ರಾಂಡೊ (AKA) [[ಸ್ಟಿಫನ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ಹರ್ಟ್]] (ಜನನ. 1967)<ref>[http://www.nydailynews.com/archives/news/2004/07/03/2004-07-03_love_life_as_big_as_the_lege.html ಲವ್ ಲೈಪ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ಬಿಗ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ದ ಲೆಜೆಂಡ್]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.deseretnews.com/article/1,5143,595074918,00.html |title=ಫಿಲ್ಮ್ ಲೆಜೆಂಡ್ ಮರ್ಲಾನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ ಡೈಸ್ |access-date=2010-02-19 |archive-date=2009-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090713031411/http://www.deseretnews.com/article/1%2C5143%2C595074918%2C00.html |url-status=dead }}</ref> * ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಅವರ ಮನೆ ಕೆಲಸದವಳಾಗಿದ್ದ ಮರಿಯಾ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯಾನಾ ರೂಯಿಜ್‌ಳಿಂದ: ** ನಿನಾ ಪ್ರಿಸ್ಕಿಲ ಬ್ರಾಂಡೊ (ಜನನ ಮೇ 13, 1989) ** ಮೈಲ್ಸ್ ಜೊನಾಥನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ (ಜನನ ಜನವರಿ 16, 1992) ** ಟಿಮೊಥಿ ಗಹಾನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ ( ಜನನ ಜನವರಿ 6, 1994) * [[ದತ್ತು ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ]]: * [[ಮೊವಿಟಾ ಕ್ಯಾಸ್ಟನೆಡ]]:ತಾಯಿ ** ಮೈಕೊ ಕ್ಯಾಸ್ಟನೆಡಾ ಬ್ರಾಂಡೊ (ಜ. 1961) ** ರೆಬೆಕಾ ಬ್ರಾಂಡೊ ಕೊಟ್ಲಿಜ್ಕಿ (ಜ. 1966) * ** ಪೆಟ್ರಾ-ಕಾರ್ವಲ್ (ಜ. 1972), ಬ್ರಾಂಡೊರ ಸಹಾಯಕ ಕರೊಲೈನ್ ಬ್ಯಾರೆಟ್‌ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಕಾರ [[ಜೇಮ್ಸ್ ಕ್ಲಾವೆಲ್‌]]ನ ಮಗಳು (ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಎಡ್ಮಂಡ್‌ ಡ್ಯೂಮಾರೆಸ್ಕ್ ಡೆ ಕ್ಲಾವೆಲ್‌) ** ಮೈಮಿಟಿ ಬ್ರಾಂಡೊ(ಜ. 1977) ** ರೈಯಾಟುವ ಬ್ರಾಂಡೊ (ಜ. 1982) === ಬ್ರಾಂಡೊ ಅವರ ಮಗ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯಾನ್ ಶೂಟಿಂಗ್ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವುದು === 1990ರ ಮೇನಲ್ಲಿ [[ತಾಹಿತಿ]]ಯಾದ ಬ್ರಾಂಡೊರ ಪುತ್ರಿ ಚೆಯನ್ನೆ ಪ್ರೇಮಿ ಡಾಗ್ ಡ್ರೊಲೆಟ್, [[ಬಿವರ್ಲೀ ಹಿಲ್ಸ್]] ಮೇಲಿರುವ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯಾನ್ ಕುಟುಂಬದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ [[ಚೆಯೆನೆ]]ಯ ಮಲಸಹೋದರ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾದ ನಂತರ ಬಂದೂಕು ಗುಂಡು ತಗುಲಿದ ಗಾಯದಿಂದ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದನು. ಆಗ 31ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯಾನ್‌, ಅವನು ಕುಡುಕನಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಈ ಶೂಟಿಂಗ್ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿದ.ವಿಚಾರಣಾಪೂರ್ವ ವಾಜ್ಯ ವಿಚಾರಣೆಯು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾದ ನಂತರ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯಾನ್‌ [[ಸ್ವಯಂ ನರಹತ್ಯೆ]] ಮತ್ತು [[ಬಂದೂಕು]] ಬಳಸಿದ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡ. ಅವನು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಿಕ್ಷೆಗೂ ಮೊದಲು ಬ್ರಾಂಡೊ ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ತಾನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಾಜಿ ಹೆಂಡತಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯನ್‌ ಅನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅವರು ಡ್ರೊಲೆಟ್ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ: "ನನ್ನ ಕ್ಷಮಿಸಿ... ಡ್ಯಾಗ್‌ ತಲುಪಿದ ಸ್ಥಳವನ್ನೇ ತಲುಪಲು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದಿದ್ದರೆ ನಾನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ನಾನು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ತಯಾರಾಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ". ನಂತರದಲ್ಲಿ ಡ್ರೊಲೆಟ್‌ನ ತಂದೆಯು ಬ್ರಾಂಡೊ ನಟನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಮಗನನ್ನು "ಕೊಲೆ ಅಪರಾಧದಿಂದ ಬಿಡಿಸಲು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. [[ಚೆಯೆನೆ]] ಕಾರಿನ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ದೀರ್ಘ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ 1995ರಲ್ಲಿ ಈ ದುರಂತವೊಂದು ನಡೆಯಿತು. ಡ್ರೊಲೆಟ್‌ನ ಸಾವಿನಿಂದ ಈಗಲೂ ಖಿನ್ನಳಾಗಿರುವ ಆಕೆ ತಾನಾಗಿಯೇ [[ತಾಹಿತಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನೇಣು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯಾನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ ತನ್ನ 49ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜನವರಿ 26, 2008ರಂದು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಉರಿಯೂತದ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ (ನ್ಯುಮೊನಿಯಾ) ನಿಧನನಾದನು. == ಅಂತಿಮ ವರ್ಷಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾವು == ಬ್ರಾಂಡೊರ ಕುಪ್ರಸಿದ್ಢಿ, ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಂಡೊರ ನಟನಾವೃತ್ತಿ ಜೀವನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವರ [[ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆ]] ಆಕರ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅವರು 1980 ಮತ್ತು 1990ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ದೇಹ ತೂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಸುಮಾರು 136 ಕೆಜಿ ತೂಕವಿದ್ದರು ಮತ್ತು [[ಮಧುಮೇಹ]] ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಆರ್ಸನ್ ವೇಲ್ಸ್]] ಅಥವಾ [[ಎಲ್ವಿಸ್ ಪ್ರೆಸ್ಲೀ]] ಅವರಂತೆ ಬ್ರಾಂಡೊ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ದೇಹ ತೂಕದ ಏರಿಳಿತದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅತಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನುವ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಪರಿಹಾರಾತ್ಮಕ ಆಹಾರಕ್ರಮವನ್ನಾಗಿ ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುವ ರೀತಿಗಾಗಿ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರನ್ನು ಸಹ ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತನ್ನ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅನಾವಶ್ಯಕ ಅಥವಾ ಅಸಾಧ್ಯವೆಂಬಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳ ತರದ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ಸಿನಿಮಾ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುವಾಗ ಅನಾಸಕ್ತಿ ತೋರುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇನ್ನಿತರ ಅನೇಕ ಸಹನಟರು ಅವರನ್ನು ವಿಶಾಲ ಹೃದಯದ, ಹಾಸ್ಯವಂತ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲಿಗನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಬ್ರಾಂಡೊ ತನ್ನ ಕೊನೆ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ನಾವಿನ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಸಹ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಬ್ರಾಂಡೊ ಯು.ಎಸ್.ಪೇಟೆಂಟ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಆಫೀಸ್‌ನಿಂದ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅನೇಕ ಹಕ್ಕುಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಜೂನ್ 2002- ನವೆಂಬರ್‌ 2004ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಬ್ರಾಂಡೊ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೋಡಿ{{US Patent|6812392}}"ಅದರ ಸಮಾನವಾದವುಗಳು".) ಈ ನಟನಿಗೆ ಮನರಂಜನೆಗಾರ [[ಮೈಕೆಲ್ ಜಾಕ್ಸನ್]] ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ [[ನೆವರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಂಚ್‌ಗೆ]] ನಿರಂತರ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ವಾರಗಟ್ಟಲೇ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಬ್ರಾಂಡೊ 2001ರ ಗಾಯಕನ ಎರಡು-ದಿನದ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಹದಿಮೂರನೇ-ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಸಮಾರಂಭದ ಸಂಗೀತ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತನ್ನ 15-ನಿಮಿಷ ಅವಧಿಯ ಸಂಗೀತ ವಿಡಿಯೊ "[[ಯು ರಾಕ್ ಮೈ ವರ್ಲ್ಡ್]]"ನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಈ ನಟನ ಮಗ ಮೈಕೊ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜಾಕ್ಸನ್‌ರ ಅಂಗರಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಆ ಗಾಯಕನಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತನೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಅವನು "ಕಳೆದ ಬಾರಿ ನನ್ನ ತಂದೆ ಎಲ್ಲಿಗಾದರೂ ಹೋಗುವುದಾಗಿ ಮನೆ ತೊರೆದರು. ಅವರ ಅಧಿಕ ಸಮಯವನ್ನು ಮೈಕೆಲ್ ಜಾಕ್ಸನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕಳೆದರು. ಅವರು ಅದನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು... ಅವರು 24-ಗಂಟೆಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅಡಿಗೆಯವನು, 24 ಗಂಟೆಯ ಭದ್ರತೆ, 24-ಗಂಟೆಯೂ ಕೂಡಾ ಸಹಾಯಕರು, 24-ಗಂಟೆಯೂ ತೆರೆದಿರುವ ಅಡಿಗೆಮನೆ, 24-ಗಂಟೆಯ ಮಹಿಳಾ ಸೇವಕಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.<ref>[http://mjnewsonline.com/board/archive/index.php/t-7498.htm "ಬ್ರಾಂಡೊ, ಜಾಕ್ಸನ್ ಆಫ್ ಹೀಸ್ ಕ್ಲೋಸೆಸ್ಟ್ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ನೆವರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ಸೆಕೆಂಡ್ ಹೋಮ್."]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} MJNewsOnline.com ನವೆಂಬರ್ 11, 2006.</ref> ಜಾಕ್ಸನ್‌ರ 30ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಸಂಗೀತ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ ಮಾನವತಾವಾದಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಭಾಷಣವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅದು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಕೀಳು ಮಟ್ಟದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಜುಲೈ 1, 2004ರಂದು, ಬ್ರಾಂಡೊ ತನ್ನ 80ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಸಾವಿನ ಕಾರಣವನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರ ಪರ ವಕೀಲರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದರು. ಅದನ್ನು ನಂತರ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅದೇನೆಂದರೆ [[ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳ ಸಂಬಂಧವಾದ ಪೈಬ್ರೊಸಿಸ್‌]]ನಿಂದುಂಟಾದ [[ಉಸಿರಾಟ ತೊಂದರೆ]]ಯಿಂದ ಅವರು ಯುಸಿಎಲ್‌ಎ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ಅವರು [[ಹೃದಯ ರೋಗ]](ಕಂಜೆಸ್ಟಿವ್ ಹಾರ್ಟ್ ಫೈಲ್ಯುರ್)ದಿಂದ ಸಹ ನರಳುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>[http://www.cnn.com/2004/SHOWBIZ/Movies/07/02/obit.brando/ "ಮರ್ಲಾನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ ಡೈಸ್ ಅಟ್ 80."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071016070001/http://www.cnn.com/2004/SHOWBIZ/Movies/07/02/obit.brando/ |date=2007-10-16 }} CNN.com ಜುಲೈ 2, 2004. ಪಡೆದದ್ದು: ಏಪ್ರಿಲ್ 3, 2008.</ref> [[ಮಧುಮೇಹ]] ಮತ್ತು [[ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌]]ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಣ್ಣಿನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.nnp.org/nni/Publications/Dutch-American/brando.html |title=ನ್ಯೂ ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್, ಬ್ರಾಂಡೊ ಬಯೊಗ್ರಫಿ |access-date=2010-02-19 |archive-date=2012-05-24 |archive-url=https://archive.is/20120524121928/http://www.nnp.org/nni/Publications/Dutch-American/brando.html |url-status=dead }}</ref> [[ಕಾರ್ಲ್ ಮಾಲ್ಡೆನ್]],''ಎ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಕಾರ್ ನೇಮ್ಡ್ ಡಿಸೈರ್{/1‌}, ''ಆನ್ ದಿ ವಾಟರ್ಫ್ರಂಟ್'' ಮತ್ತು ''ಒನ್ ಐಡ್ ಜ್ಯಾಕ್ಸ್'' (ಬ್ರಾಂಡೊ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಚಿತ್ರ) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಬ್ರಾಂಡೊರ ಸಹ ನಟರಾಗಿದ್ದರು. ''ಎ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ಕಾರ್ ನೇಮ್ಡ್ ಡಿಸೈರ್'' '' ಡಿವಿಡಿಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊರ ಸಾವಿಗೆ ಮುಂಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊರಿಂದ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆ ಸ್ವೀಕರಿಸದ್ದುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಾಂಡೊ ಮಾಲ್ಡನ್‌ಗೆ ತಾನು ಬೀಳುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಮಾಲ್ಡನ್ ಬರಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದರು ಆದರೆ ಬ್ರಾಂಡೊ ಅವರನ್ನು ತಡೆದು. ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯಗಳಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿದರು. ಮೂರು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಬ್ರಾಂಡೊ ನಿಧನನಾದ. ಅವರ ಸಾವಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಬ್ರಾಂಡೊ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ನೀಡುವ ಟ್ಯೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಆಗ ಅವರು ಅದು ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗ ಎಂದಿದ್ದರು. ಬ್ರಾಂಡೊ ಹೆಣವನ್ನು [[ದಹನ ಮಾಡಲಾಯಿತು]] ಮತ್ತು ಅವರ ಬೂದಿಯನ್ನು, [[ವ್ಯಾಲಿ ಕಾಕ್ಸ್‌]] ಬೂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದ ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ [[ಟಹಿತಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಡೆತ್ ವ್ಯಾಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬಿಡಲಾಯಿತು. 2007ರಲ್ಲಿ, 165-ನಿಮಿಷದ ಬ್ರಾಂಡೊ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಚಿತ್ರ ''ಬ್ರಾಂಡೊ: ದಿ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ'' ಯನ್ನು [[ಟರ್ನರ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಮೂವೀಸ್‌]]ಗಾಗಿ [[ಮೈಕ್ ಮೆಡವಾಯ್]](ಬ್ರಾಂಡೊರ ಹಿತ ಬಯಸುವ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ) ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಅದು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು.<ref>ಬ್ರೂಕ್ಸ್, ಕ್ಸ್ಯಾನ್. [http://film.guardian.co.uk/cannes2007/story/0,,2085413,00.html "ದ ಲಾಸ್ಟ್ ವರ್ಡ್ ಅನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ."] ''[[ದ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'' , ಮೇ 22, 2007. ಪಡೆದದ್ದು: ಏಪ್ರಿಲ್ 6, 2008.</ref> == ರಾಜಕೀಯ == === ನಾಗರೀಕ ಹಕ್ಕುಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Baldwin Brando Civil Rights March 1963.jpg|thumb|left|ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್‌ನ ಡಿ.ಸಿ.ಯ 1963ರ ಸಿವಿಲ್ ರೈಟ್ಸ್ ಮಾರ್ಚ್‌ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಲ್ಡ್‌ವಿನ್ ಜೊತೆ ಬ್ರಾಂಡೊ.]] 1946 ರಲ್ಲಿ [[ಬೆನ್ ಹೆಚ್]]’ನ "[[ಎ ಫ್ಲಾಗ್‌ ಇಸ್ ಬಾರ್ನ್‌]]" ಎಂಬ ಜಿಯೋನಿಸ್ಟ್ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ತಾಯ್ನಾಡಿನ ಆಕಾಂಕ್ಷಕರಾದ ಜ್ಯೂಗಳಿಗೆ ಬ್ರಾಂಡೊ ತನ್ನ ಸಮರ್ಪಣೆಯನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸಿದನು. ಆಗಿನ ಯುದ್ದಾನಂತರದ ಕಾಲದ ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದ ಭರಿತ ಜ್ಯೂ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಟ, ಹೊಲೊಕಾಸ್ಟ್ ವಾಸಿಗಳನ್ನು ಪಾಲೆಸ್ಟೈನ್‌ಗೆ ಕಳ್ಳತನದಿಂದ ಸಾಗಿಸುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕದನ ಈ ಮೂರು ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತಾದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ ತನ್ನನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಹೋರಾಟವು ಹೆಚ್ಚು ತೀವೃಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 1960ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಠಾನದ ಚುನಾವಣೆಗೆ [[ಜಾನ್ ಎಫ್ ಕೆನೆಡಿ]]ಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಫಂಡ್‌ ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬ್ರಾಂಡೊ ನೇಮಕ ಮಾಡಿದನು. 1963 ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, [[ವಾಶಿಂಗ್‌ಟನ್‌ನ ಸೈನ್ಯದ ಶಿಸ್ತಿನ ಕ್ರಮದ ನಡಿಗೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಶಾಲಿಗಳಾದ [[ಹ್ಯಾರ್ರಿ ಬೆಲಾಫಾಂಟೆ]], [[ಜೆಮ್ಸ್ ಗಾರ್ನರ್]], [[ಚಾರ್ಲ್‌ಟನ್ ಹೆಸ್‌ಟನ್]], [[ಬರ್ಟ್ ಲ್ಯಾನ್‌ಕಾಸ್‌ಟರ್]], ಹಾಗೂ [[ಸಿಡ್ನಿ ಪೊಯಿಟಿಯರ್‌]]ನಂತಹ ಸಂಗಡಿಗರ ಜೊತೆ ಬ್ರಾಂಡೊ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದನು.<ref>ಬೇಕರ್, ರಸೆಲ್. [http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=FB0911F938541A7B93CBAB1783D85F478685F9 "ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಈಸ್ ಆಕ್ಯುಪೈಡ್ ಬೈ ಎ ಜೆಂಟಲ್ ಆರ್ಮಿ." ][http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=FB0911F938541A7B93CBAB1783D85F478685F9 (PDF)] ''ದ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'' , ಆಗಸ್ಟ್ 28, 1963, ಪು. 17.</ref> ಅದೇ ರೀತಿ [[ಪೌಲ್ ನ್ಯುಮ್ಯಾನ್]] ಜೊತೆ ಕೂಡ ಬ್ರಾಂಡೊ [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ]] ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. 1968ರಲ್ಲಿ ಡಾ.ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೂಥರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್‌ನ ವಧೆಯಾದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಡಾ.ಕಿಂಗ್ಸ್’ನ ಮುಂದುವರೆದ ಕೃತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಜೂ.ಬ್ರಾಂಡೊ ಒಬ್ಬನ್ನನ್ನು ಕೂಡ ಬಲವಾಗಿ ಸೆರೆಮನೆಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಡಾ.ಕಿಂಗ್ಸ್‌ನ ಮರಣಾನಂತರ ಅತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೊದಲು (''ದಿ ಅರೆಂಜ್‌ಮೆಂಟ್‌'' ) ಎಂಬ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಬ್ರಾಂಡೊನನ್ನು ನಮ್ರತೆಯಿಂದ ಒಂದು ನಾಯಕತ್ವದ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳುವಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. "ನಾನು ಏನ್ನನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕೆಂದು; ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕರಿಯರಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ; ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಏಕೆ ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ತಡ ರಾತ್ರಿಯ ABC-TVಯ ''[[ಜಾಯ್ ಬಿಷಪ್ ಪ್ರದರ್ಶನ]]'' ಒಂದರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಯಶಃ ಕಿಂಗ್‌ನ ಮರಣದ ಮೊದಲೇ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ನಾಗರೀಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ನಟನು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದನು. 1960ರ ದಶಕದ ಹಿಂದೆಯೇ ಬ್ರಾಂಡೊ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‌ ಲೀಡರ್‌ಶಿಪ್ ಕಾನ್‌ಫಾರೆನ್ಸ್ (S.C.L.C) ಹಾಗೂ ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿ ಗುಲಾಮ N.A.A.P. ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್ ಫಂಡ್ ಒಂದಕ್ಕೆ ಸಾವಿರ್ ಡಾಲರ್ ಹಣವನ್ನು ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮೆಡ್‌ಗರ್ ಎವರ್ಸ್‌ನ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಧನವಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಾಗಲೇ ಮಾನವಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತ ಸಂದೇಶಗಳಿರುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲಾರಂಬಿಸಿದ್ದರು. ಸಾಯೊನಾರಾ ಚಿತ್ರವು ಅಂತರ್‌ಜನಾಂಗದ ನಡುವಿನ ರೋಮಾನ್ಸ್‌ ಕುರಿತು ಇದ್ದ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇನ್ನೊಂದು ಚಲನಚಿತ್ರ [[’ದಿ ಅಗ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್‌’,]] ಇದರಲ್ಲಿ ಹೊರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಯುಎಸ್‌ ಕಚೇರಿಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಇದು ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮದ ಕುರಿತಾಗಿ ಇತ್ತು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ [[ಬ್ಲಾಕ್ ಪ್ಯಾಂಥರ್ ಪಾರ್ಟಿ]]ಗೂ ಸಹ ಹಣವನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ [[ಬಾಬ್ಬಿ ಸೀಯಲ್]] ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಅದೇನೆ ಇದ್ದರೂ ಬ್ರಾಂಡೊ ಈ ಪಕ್ಷದ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೂಲಾಗ್ರ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಾಂಡೊ ತನ್ನ ಧನಸಹಾಯವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅದರಲ್ಲೂ ಪ್ಯಾಂಥರ್‌ ಪಾಂಪ್ಲೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಎಲ್‌ರಿಟ್ಜ್‌ ಕ್ಲೆವರ್]] ಬರೆದ ಒಂದು ಸಂದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಗಾಗಿ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಮಾರ್ಗ ಉತ್ತಮ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಬ್ರಾಂಡೊಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ದಿ ಗಾಡ್ ಫಾದರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಆತನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ 1973ರ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಆಚರಣೆಯ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದನು. ಆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಸಾಚೀನ್ ಲಿಟ್ಲ್‌ಫೆದರ್]] ಮಿ.ಬ್ರಾಂಡೊನ ಬದಲಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಗೂಂಡಾಗಳ ರೀತಿಯ ಉಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. "ಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಗೆ" ಮಿ. ಬ್ರಾಂಡೊ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದೇ ಇರಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಕೊಟ್ಟಳು.<ref>ದ ಅಕಾಡೆಮಿ. [https://www.youtube.com/watch?v=2QUacU0I4yU "ಮಾರ್ಲಾನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ’ಸ್ ಆಸ್ಕರ್ ವಿನ್ ಫಾರ್ ದ ಗಾಡ್‌ಫಾದರ್"]</ref> ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ 1973ರ [[ವುಂಡೆಡ್‌ ನೀ]] ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಅಮೇರಿಕಾ ಮೂಲನಿವಾಸಿ ಹೋರಾಟಗಾರಾರ ನಡುವೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಉದ್ಭವವಾಗಿತ್ತು. US ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಗಮನವನ್ನು ಈ ಘಟನೆ ಸೆಳೆಯಿತು. ಇದನ್ನು ಆ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಚಳುವಳಿಗಾರರು ಮತ್ತು ಅವರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಹೊರತಾಗಿ ಬ್ರಾಂಡೊ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಅಸ್ಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಎದುರು ಫೇರ್ ಹೌಸಿಂಗ್‌ ಕೂನೂನು ಕುರಿತಾದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದನು. ಅಲ್ಲದೇ ಸ್ವತಃ ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕುರಿತಾದ ಮಾನವ ಸರಪಳಿರಚನೆಯಲ್ಲೂ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದನು. === ಜ್ಯೂಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಾಲಿವುಡ್ === 1979ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ''[[ಪ್ಲೇ ಬಾಯ್]]'' ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ ಹೇಳಿದ್ದರು: ನೀವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜನಾಂಗವೂ ಹಾಳಾಗಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೀರಿ, ಆದರೆ [[ಜ್ಯೂ]]ರನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಯಾವಾಗಲೂ ನೋಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ [[ಜ್ಯೂ]]ಗಳು ಯಾವಾಗಲು ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅದು ಸರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಇದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಅವರು ಕೊಡಲಿಲ್ಲಾ. ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕಾಗಿ ಜ್ಯೂಗಳು ಬಹಳಷ್ಟನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ನೀವು ತುಂಬಾ ನಿರಾಶರಾಗಿರುವಿರೆಂದು ನಾನು ಊಹಿಸಬಲ್ಲೇ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಗಮನವನ್ನು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲಾ.<ref>ಗ್ರೊಬೆಲ್, ಲಾರೆನ್ಸ್. [http://cyber.playboy.com/members/magazine/interviews/197901/ "ಪ್ಲೇಬಾಯ್ ಇಂಟರ್‌ವ್ಯೂ: ಮರ್ಲಾನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ."]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''ಪ್ಲೇಬಾಯ್'' , ಜನವರಿ 1979, ISSN 0032-1478. ಪಡೆದದ್ದು: ಏಪ್ರಿಲ್ 3, 2008.</ref> 1996 ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ''[[ಲ್ಯಾರಿ ಕಿಂಗ್ ಬದುಕಿ]]'' ರುವಾಗಲೇ ಬ್ರಾಂಡೊ "[[ಹಾಲಿವುಡ್]] ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದೇ [[ಜ್ಯೂ]]ಗಳಿಂದ, ಜ್ಯೂಗಳೇ ಅದರ ಒಡೆಯರು ಹಾಗೂ ಅವರುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವರು-ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಜನರು" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಎಕೆಂದರೆ ಅವರನ್ನು ಸ್ವಂತಕ್ಕಾಗಿ ದುಡಿಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು - ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ - [[ನಿಗ್ಗರ್]] ಮತ್ತು [[ಗ್ರೇಸ್‌ಬಾಲ್‌]]ನನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. [[ಚಿಂಕ್‌]]ಅನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ,[[ಜಾಪ್‌]]ನ ಸೀಳುವಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಕುಯುಕ್ತಿಯ [[ಫಿಲಿಪಿನೊ]]ನನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ನಾವು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಹ ನೋಡಿದ್ದೇವೆ ಆದರೆ [[ಯಹೂದಿ]]ಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನೋಡಿರುವುದಿಲ್ಲಾ. ಏಕೆಂದರೆ "ನೀವು ಬಂಡಿಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಎಳೆಯುವಿರೆಂದು" ಪ್ರಾಯಶಃ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದರು. "ಎಂದಾದರೂ ನೀವು ಹೇಳುವಿರಾ - ಏನಾದರೂ ಒಂದಿಷ್ಟು ನಿಮ್ಮ ಇಷ್ಟದಂತೆ ನೀವು ಆಡುತ್ತಿರುವುದು ಸರಿಯೆಂದು ಯಾವಾಗ ನೀವು ಹೇಳುವಿರಿ, ಆ‍ಯ್‌೦ಟಿ-ಸೆಮೆಟಿಕ್‌ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಯಹೂದಿಗಳಿಗೆ ಯಾರು ಹೇಳುವರು" ಎಂದು ರಾಜನು ಉತ್ತರಿಸಿದಕ್ಕಾಗಿ, ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡೊ ಮದ್ಯ ತನ್ನ ಬಾಯಿಹಾಕಿ,"ಇಲ್ಲಾ,ಇಲ್ಲಾ, ಎಕೆಂದರೆ ಪ್ರಾಮಣಿಕತೆಯ ಯಹೂದಿಗಳಿಗೆ ಬೆಲೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ನಾನೊಬ್ಬನೇ ಮೊದಲಿಗ ಮತ್ತು ’ಯಹೂದಿಗಳಿಗೊಸ್ಕರ ದೇವರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು’" ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಬ್ರಾಂಡೋನ ಪ್ರತಿನಿಧಿ, ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರಾದ [[ಜೇಯ್ ಕಾಂಟರ್]] "ಮರ್ಲೋನ್ ನನ್ನ ಜೊತೆ ತಾಸಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿ ಯಹೂದಿ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗಿರುವ ಹುಚ್ಚು ಪ್ರೀತಿಯಯನ್ನು, ಹಾಗೂ ಇಸ್ರೇಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರು ಎಂದು [[ಡೈಲಿ ವೆರೈಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.<ref name="JTA">[https://web.archive.org/web/20130116232434/http://www.jweekly.com/article/full/2985/jewish-groups-riled-over-brando-s-attacks/ ಜೇವಿಶ್ ಗ್ರೂಪ್ಸ್ ರೈಲ್ಡ್ ಓವರ್ ಬ್ರಾಂಡೊ’ಸ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ಸ್] ಏಪ್ರಿಲ್ 1996, ಟಾಮ್ ಟ್ಯೂಗಂಡ್, [[ಜೇವಿಶ್ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫಿಕ್ ಏಜೆನ್ಸಿ]]</ref> == ಮನ್ನಣೆ == ಅವರು [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್]] ಮತ್ತು ''[[ಟೈಮ್]]'' ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಿಂದ [[ಎಲ್ಲ ಕಾಲಕ್ಕೂ ನಾಲ್ಕನೇಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನ]]ಟರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.[[Time 100: The Most Important People of the Century]]<ref>[https://web.archive.org/web/20000531222258/http://www.time.com/time/time100/artists/profile/brando.html ಮರ್ಲಾನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ] [[ಟೈಮ್]].</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು == {{See|List of awards and nominations received by Marlon Brando}} == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ == {{Main|Marlon Brando filmography}} == ಆಕರಗಳು == {{Reflist|2}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * ಬೆಯಿನ್, ಡೇವಿಡ್ ಹವಾರ್ಡ್. ''ದಿ ಓಲ್ಡ್ ಐರನ್ ರೋಡ್:ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಎಪಿಕ್ ಆಫ್ ರೇಲ್ಸ್, ರೋಡ್ಸ್ , ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಅರ್ಜ್ ಟು ಗೋ ವೆಸ್ಟ್'' . ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್, 2004. ISBN 0-14303-526-6. * [[ಬೊಸ್ವರ್ಥ್, ಪ್ಯಾಟ್ರಿಸಿಯ]]. ''ಮರ್ಲಾನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ'' . ಲಂಡನ್: ವೈಡೆನ್‌ಫೆಲ್ಡ್ & ನಿಕೊಲ್‌ಸನ್, 2001. ISBN 0-297-84284-6. * [[ಬ್ರಾಂಡೊ,ಅ‌ನ್ನಾ ಕಾಶ್ಫಿ]] ಆ‍ಯ್೦ಡ್ [[ಇ.ಪಿ ಸ್ಟೈನ್]]. ''ಬ್ರಾಂಡೊ ಫಾರ್ ಬ್ರೇಕ್‌ಫಾಸ್ಟ್'' . ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: [[ಕ್ರೌನ್ ಪಬ್ಲೀಷರ್ಸ್]], 1979. ISBN 0-517-53686-2. * ಬ್ರಾಂಡೊ, ಮರ್ಲಾನ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಕ್ಯಾಮೆಲ್ ''ಪ್ಯಾನ್- ಟ್ಯಾನ್'' . ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ನೂಫ್, 2005. ISBN 1-40004-471-5. * ಬ್ರಾಂಡೊ, ಮರ್ಲಾನ್ ಆ‍ಯ್೦ಡ್ [[ರಾಬರ್ಟ್ ಲಿಂಡ್ಸೆ]]. ''[[ಬ್ರಾಂಡೊ: ಸಾಂಗ್ಸ್ ಮೈ ಮದರ್ ಟಾಟ್ ಮಿ]]'' . ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ರಾಂಡಮ್ ಹೌಸ್ , 1994. ISBN 0-67941-013-9. * [[ಪೈರ್‌ಪಾಂಟ್, ಕ್ಲೌಡಿಯಾ ರೊಥ್]]. ''ಮೆಥಡ್ ಮ್ಯಾನ್'' . ''[[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್]]'' ,ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27, 2008. * [[ಪೋರ್ಟ್‌ರ್, ಡಾರ್ವಿನ್]]. ''ಬ್ರಾಂಡೊ ಅನ್‌ಜಿಪ್ಡ್'' . ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಬ್ಲಡ್ ಮೂನ್, 2006. ISBN 0-9748-1182-3. == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{wikiquote}} {{commons|Marlon Brando}} * {{imdb|0000008}} * {{tcmdb name|id=21204|name=Marlon Brando}} * {{ibdb|32868}} * {{Amg name|8070}} * {{findagrave|9026023}} * [http://www.rollingstone.com/news/story/5934307/the_oddfather ದಿ ಆಡ್‌ಫಾದರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071211021729/http://www.rollingstone.com/news/story/5934307/the_oddfather |date=2007-12-11 }}, ''[[ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್]]'' , ಜೋಡ್ ಕಫ್ತಾನ್, ಏಪ್ರಿಲ್ 25, 2002 * [http://www.crimelibrary.com/notorious_murders/family/christian_brando/1.html?sect=12 ಕೋರ್ಟ್ ಟಿವಿ: ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ: ಎ ಹಾಲಿವುಡ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಟ್ರಾಜಿಡಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041205050209/http://www.crimelibrary.com/notorious_murders/family/christian_brando/1.html?sect=12 |date=2004-12-05 }} * [http://www.vanityfair.com/fame/features/2005/03/brando200503 ವ್ಯಾನಿಟಿ ಫೇರ್:[[ಬಡ್ ಶೂಲ್ಬರ್ಗ್]] ಅವರ ''ದ ಕಿಂಗ್ ಹೂ ವುಡ್ ಬಿ ಮ್ಯಾನ್'' .] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509161545/http://www.vanityfair.com/fame/features/2005/03/brando200503 |date=2008-05-09 }} * [http://www.newyorker.com/archive/1957/11/09/1957_11_09_053_TNY_CARDS_000252812 ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್: ''ದಿ ಡ್ಯೂಕ್ ಇನ್ ಹೀಸ್ ಡೊಮೈನ್'' ] - [[1957ರಲ್ಲಿ ಟ್ರೂಮನ್ ಕ್ಯಾಪೋಟ್‌]]ರ ಪ್ರಭಾವತ್ಮಕ ಸಂದರ್ಶನ. === ನಿಧನವಾರ್ತೆಗಳು === * [https://www.nytimes.com/2004/07/02/movies/02CND-BRANDO.html?ex=1246507200&amp;en=76ee8f54c18a5ee9&amp;ei=5088&amp;partner=rssnyt ಮರ್ಲಾನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ, ಆಸ್ಕರ್-ವಿಜೇತ ನಟ,ತನ್ನ 80 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನ] * [http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A23157-2004Jul2.html ''ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ ಪೊಸ್ಟ್‌'' ನಿಂದ ಶ್ರದ್ದಾಂಜಲಿ] * [http://www.slate.com/id/2103320/ ಸ್ಲೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ದಾಂಜಲಿ] * [http://www.msnbc.msn.com/id/5351267 ಎಮ್‍ಎಸ್‌ಎನ್‌ಬಿಸಿ: ಮರ್ಲಾನ್ ಬ್ರಾಂಡೊ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070526005658/http://www.msnbc.msn.com/id/5351267/ |date=2007-05-26 }} * [http://film.guardian.co.uk/features/featurepages/0,4120,1473954,00.html ''ದಿ ಅಬ್ಸರ್ವರ್‌'' ನಲ್ಲಿ (ಯುಕೆ)ಬ್ರಾಂಡೊರ ಆಸ್ತಿ ಹರಾಜಿನ ಮೇಲೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಲೇಖನ] {{Template group |title = Awards for Marlon Brando |list = {{AcademyAwardBestActor 1941-1960}} {{AcademyAwardBestActor 1961-1980}} {{GoldenGlobeBestActorMotionPictureDrama 1943-1960}} {{GoldenGlobeBestActorMotionPictureDrama 1961-1980}} {{EmmyAward MiniseriesSupportingActor 1976-2000}} }} {{Persondata |NAME=Brando, Marlon |ALTERNATIVE NAMES=Brando, Marlon, Jr. (full name) |SHORT DESCRIPTION=Actor |DATE OF BIRTH=April 3, 1924 |PLACE OF BIRTH=Omaha, Nebraska, U.S. |DATE OF DEATH=July 1, 2004 |PLACE OF DEATH=Los Angeles, California, U.S. }} {{DEFAULTSORT:Brando, Marlon}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಮೇರಿಕ ದೇಶದ ಜನ]] [[ವರ್ಗ:೨೧ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ರಂಗ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಾಟಕ ನಟ ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌ (ಚಲನಚಿತ್ರ) ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:BAFTA ವಿಜೇತರು (ಜನರು)]] [[ವರ್ಗ:ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದೇಶಿ ನಟ BAFTAಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಲುಮ್ನಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮ್ಯಾಚುರ್ ರೇಡಿಯೋ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಲಿನೊಯ್ಸ್ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನೆಬ್ರಾಸ್ಕಾದ ಒಮಾಹದ ನಟ]] [[ವರ್ಗ:ಇಲಿನೊಯ್ಸ್‌ನ ಲಿಬರ್ಟಿವಿಲೆಯ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಡಚ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು]] [[ವರ್ಗ:ಐರಿಷ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು]] [[ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ LGBT ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು]] [[ವರ್ಗ:ಲಿವರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನಿಂದ ಸಾವು]] [[ವರ್ಗ:ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ರೋಗದಿಂದ ಸಾವು]] [[ವರ್ಗ:ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಯಿಂದ ಸಾವು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಪೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ‍್ನಿಂದ ಸಾವು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೨೪ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಅತಿ ಕೆಟ್ಟ ಪೋಷಕ ನಟ ಗೋಲ್ಡನ್ ರಾಸ್ಪ್‌ಬೆರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರು]] gs8wbwji5qv1cwb4v27mlwe2nrk6710 0 24040 1376842 1354974 2026-07-15T15:25:54Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376842 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> |name = Birmingham |official_name = |other_name = |native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> |nickname = "Brum", "Brummagem", "Second City", "City of a thousand trades", "Workshop of the World" |settlement_type = City and Metropolitan borough |motto = Forward <!-- images and maps -----------> |image_skyline = Birmingham -UK -Skyline.jpg |imagesize = 350px |image_caption = Birmingham's skyline with Holloway Circus Tower, The Rotunda and Selfridges Building visible. |image_flag = |flag_size = |image_seal = |seal_size = |image_shield = |shield_size = |image_blank_emblem = Birm 1977 arms.png |blank_emblem_type = Coat of Arms of the City Council |blank_emblem_size = |blank_emblem_link = Coat of arms of Birmingham |image_map = EnglandBirmingham.svg |mapsize = |map_caption = Birmingham shown within England and the West Midlands |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |image_dot_map = |dot_mapsize = |dot_map_caption = |dot_x = |dot_y = |pushpin_map = <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> |pushpin_map_caption = |pushpin_mapsize = <!-- Location ------------------> |subdivision_type = [[List of sovereign states|Sovereign state]] |subdivision_name = {{flagicon|Great Britain}} United Kingdom |subdivision_type1 = [[Countries of the United Kingdom|Constituent country]] |subdivision_name1 = {{flagicon|England}} [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] |subdivision_type2 = [[Regions of England|Region]] |subdivision_name2 = [[West Midlands (region)|West Midlands]] |subdivision_type3 = [[Ceremonial counties of England|Ceremonial county]] |subdivision_name3 = [[West Midlands (county)|West Midlands]] |subdivision_type4 = Admin HQ |subdivision_name4 = [[Council House, Birmingham|The Council House]] <!-- Politics -----------------> |government_footnotes = |government_type =[[Metropolitan borough]] |governing_body =[[Government of Birmingham#Birmingham City Council|Birmingham City Council]] |leader_title1 =Lord Mayor |leader_name1 = Michael Wilkes |leader_title2 = Deputy Lord Mayor |leader_name2 = Chauhdry Abdul Rashid |leader_title3 =Council Leader |leader_name3 = [[Mike Whitby]] ([[Conservative Party (UK)|C]]) |leader_title4 = Deputy Council Leader |leader_name4 = [[Paul Tilsley]] ([[Liberal Democrat Party (UK)|Lib Dem]]) |leader_title4 = Council Control |leader_name4 = [[Conservative Party (UK)|Conservative]] / [[Liberal Democrats|Liberal Democrat]] Progressive Partnership |leader_title5 =[[MPs elected in the UK general election, 2005|MPs]] |leader_name5 =[[Richard Burden]] [[Labour Party (UK)|(L)]]<br />[[Liam Byrne]] [[Labour Party (UK)|(L)]]<br />[[John Hemming (politician)|John Hemming]] [[Liberal Democrats|(LD)]]<br />[[Lynne Jones|Dr Lynne Jones]] [[Labour Party (UK)|(L)]]<br />[[Khalid Mahmood]] [[Labour Party (UK)|(L)]]<br />[[Steve McCabe (politician)|Steve McCabe]] [[Labour Party (UK)|(L)]]<br />[[Andrew Mitchell]] [[Conservative Party (UK)|(C)]]<br />[[Clare Short]] [[Clare Short|(IL)]]<br />[[Siôn Simon]] [[Labour Party (UK)|(L)]]<br />[[Gisela Stuart]] [[Labour Party (UK)|(L)]] |established_title = Founded |established_date = 7th century |established_title2 = [[Municipal borough]] |established_date2 = 1838 |established_title3 = [[City status in the United Kingdom|City]] |established_date3 = 1889 <!-- Area ---------------------> |area_magnitude = |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 267.77<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |area_blank1_title = |area_blank1_km2 = |area_blank1_sq_mi = <!-- Population -----------------------> |population_as_of =2008 est. |population_footnotes = |population_note = |population_total ={{EnglishDistrictPopulation|ONS=00CN}} ([[List of English districts by population|Ranked {{EnglishDistrictRank|ONS=00CN}}]]) |population_density_km2 =3739 |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_sq_mi = |population_blank1_title = [[West Midlands conurbation|Conurbation]] |population_blank1 = 2,284,093 |population_density_blank1_title = |population_density_blank1_km2 = |population_density_blank1_sq_mi = |population_blank2_title =Ethnicity <br /><small>(2007 estimates<ref>{{cite web |url=http://www.neighbourhood.statistics.gov.uk/dissemination/LeadTableView.do?a=3&b=276800&c=birmingham&d=13&e=13&g=373272&i=1001x1003x1004&m=0&r=1&s=1256075609225&enc=1&dsFamilyId=1812 |title=Resident Population Estimates by Ethnic Group (Percentages) |publisher=Neighbourhood Statistics |month=June |year=2006 |accessdate=23 October 2008 |archive-date=19 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919144842/http://www.neighbourhood.statistics.gov.uk/dissemination/LeadTableView.do?a=3&b=276800&c=birmingham&d=13&e=13&g=373272&i=1001x1003x1004&m=0&r=1&s=1256075609225&enc=1&dsFamilyId=1812 |url-status=dead }}</ref>) </small> |population_blank2 = 66.7% White (62.1% [[White British]])<br />21.0% [[British Asian|South Asian]]<br />6.7% [[Black British|Black]]<br /> 3.2% [[British Mixed|Mixed Race]]<br />1.2% [[British Chinese|Chinese]]<br />1.2% Other |population_density_blank2_km2 = |population_density_blank2_sq_mi = <!-- General information ---------------> |timezone = [[Greenwich Mean Time]] |utc_offset = +0 |timezone_DST = [[British Summer Time]] |utc_offset_DST = +1 |coordinates_type =region:GB_type:city_scale:1000 |latd=52 |latm=28 |lats=59 |latNS=N |longd=1 |longm=53 |longs=37 |longEW=W |elevation_footnotes = <!--for references: use tags--> |elevation_m = 140 |elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> |postal_code_type = Postcode |postal_code =[[B postcode area|B]] |area_code =0121 |iso_code =GB-BIR |blank1_name =[[ONS coding system|ONS code]] |blank1_info =00CN |blank2_name =[[British national grid reference system|OS grid reference]] |blank2_info ={{gbmappingsmall|SP066868}} |blank3_name =[[Nomenclature of Territorial Units for Statistics|NUTS]] 3 |blank3_info = UKG31 |blank4_name = |blank4_info = |website = [http://www.birmingham.gov.uk/ birmingham.gov.uk] |footnotes = }} '''ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌''' ({{Pron-en|ˈbɜːmɪŋəm|en-uk-Birmingham.ogg}}, {{Respell|BUR|ming-əm}}, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ {{IPA|/ˈbɝːmɪŋɡəm/}} {{Respell|BIIR|ming-gəm}}) [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌]]ನ [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ ಕೌಂಟಿ]]ಯಲ್ಲಿರುವ ನಗರ ಹಾಗೂ [[ಮಹಾನಗರ ನಗರವಿಭಾಗ]]ವಾಗಿದೆ. ಇಸವಿ 2008ರಲ್ಲಿನ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, 1,015,800ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌, ಲಂಡನ್‌ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ನಗರವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.nomisweb.co.uk/reports/lmp/la/2038431965/report.aspx|title=Local Authority Profile – Birmingham|accessdate=9 January 2010|year=2009|work=Nomis – Official Labour Market Statistics|publisher=Office for National Statistics|archive-date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110928095223/https://www.nomisweb.co.uk/reports/lmp/la/2038431965/report.aspx|url-status=dead}}</ref> ಈ ನಗರವು [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ ನಗರಕೂಟ]]ದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಇಸವಿ 2001ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ 2,284,093ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ನಗರವು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲೇ ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ ನಗರ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref name="KSUA">{{cite web |url=http://www.statistics.gov.uk/statbase/ssdataset.asp?vlnk=8271&More=Y |title=Usual resident population: Census 2001, Key Statistics for urban areas |publisher= Office for National Statistics |accessdate=9 June 2007}}</ref> 3,683,000ದಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ [[ಮಹಾನಗರ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ವು, ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನ [[ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ]]ದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ಮಹಾನಗರವು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಂಡು, [[ಪ್ರಯಾಣ]]ದ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.espon.eu/mmp/online/website/content/projects/261/420/file_2420/fr-1.4.3_April2007-final|title=British urban pattern: population data|accessdate=14 March 2009|year=2007|month=March|format=pdf|work=ESPON project 1.4.3 Study on Urban Functions|publisher=European Union – European Spatial Planning Observation Network}} {{dead link| date=June 2010 | bot=DASHBot}}</ref> ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ, ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರವನ್ನು 'ವಿಶ್ವದ ಕಾರ್ಯಾಗಾರ' ಅಥವಾ 'ಸಾವಿರ ವಾಣಿಜ್ಯಗಳ ನಗರ' ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://icbirmingham.icnetwork.co.uk/mail/news/columnists/goldberg/tm_objectid=16955982&method=full&siteid=50002&headline=decline-of-the-city-of-a-thousand-trades-name_page.html |title=Decline of the city of a thousand trades |publisher=[[Birmingham Mail]] |date=17 April 2006 |accessdate=2 August 2006}}</ref> ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಅದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಆರಂಭಿಸಲು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಥಳ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref name="cushman">{{cite web|url=http://www.birminghampost.net/news/newsaggregator/2009/10/06/birmingham-biggest-mover-in-european-league-table-second-to-london-for-uk-business-65233-24859371/|title=Birmingham, biggest mover in European league table, second to London for UK business|date=6 October 2009|author=Anna Blackaby|access-date=22 ಜುಲೈ 2010|archive-date=27 ಆಗಸ್ಟ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110827084202/http://www.birminghampost.net/news/newsaggregator/2009/10/06/birmingham-biggest-mover-in-european-league-table-second-to-london-for-uk-business-65233-24859371/|url-status=dead}}</ref> ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಮಹಾಸಭೆಗಳು, ಸಮಾರಂಭಗಳು ಹಾಗೂ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಹೈಟೆಕ್‌, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಆಗರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. ವಿದೇಶೀ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ UKಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂದರ್ಶಿತ ನಗರವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.statistics.gov.uk/cci/nugget.asp?id=178 |title=National Statistics Online – International Visits |accessdate=19 July 2009 |publisher=ONS }}</ref> ಈ ನಗರವು UKಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಾಗಿದೆ.<ref>[https://www.ukmediacentre.pwc.com/imagelibrary/detail.asp?MediaDetailsID=1562 UKmediacentre.pwc.com]</ref> ಇದನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ [[ಎರಡನೆಯ ನಗರ (Second City)]] ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. [[ಮರ್ಸರ್‌]] ಇಂಡೆಕ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ವೈಡ್‌ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಲಿವಿಂಗ್‌ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, 2010ರಲ್ಲಿ, ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಯೋಗ್ಯ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 55ನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.mercer.com/qualityoflivingpr#Europe |title=Quality of Living worldwide city rankings 2010 – Mercer survey |publisher=Mercer |date=26 May 2010 |accessdate=27 May 2010}}</ref> [[ಬೃಹತ್‌ ನಗರ ಯೋಜನೆ (Big City Plan)]] ಎಂಬುದು ದೊಡ್ಡ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ್ನು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ 20 [[ವಾಸಿಸಲು ಯೋಗ್ಯ ನಗರ]]ಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸುವುದು ಇದರ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://bigcityplan.birmingham.gov.uk/|title=Big City Plan Website|publisher=Birmingham City Council|accessdate=27 January 2010|archive-date=31 ಜನವರಿ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100131191908/http://bigcityplan.birmingham.gov.uk/|url-status=dead}}</ref> ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಜನರನ್ನು [[ಬ್ರಮ್ಮೀಸ್]]‌ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಅಡ್ಡಹೆಸರು 'ಬ್ರಮ್‌'ನಿಂದ ಬ್ರಮ್ಮೀಸ್‌ ಪದವು ಉದ್ಭವವಾಯಿತು. ನಗರದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ [[ಬ್ರಮಾಜೆಮ್]]‌ ಎಂಬುದರಿಂದ ಇದು ಉದ್ಭವಿಸಿರಬಹುದು.<ref>{{cite web |url=http://www.worldwidewords.org/weirdwords/ww-bru2.htm |title= Brummagem |publisher= Worldwidewords.com |date= 13 December 2003 |accessdate=7 June 2008}}</ref> ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ನಗರದ ಇನ್ನೂ ಹಿಂದಿನಕಾಲದ ಹೆಸರಾದ 'ಬ್ರೊಮ್ವಿಕ್ಹ್ಯಾಮ್‌' ಇಂದ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book |author=William Hutton |title=An History of Birmingham |year=1783 }}</ref> ಬ್ರಮ್ಮೀ [[ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ]] ತನ್ನದೇ ಆದ [[ಉಚ್ಚಾರಣಾ ಶೈಲಿ]]ಯಿದೆ. ಇದು ಪಕ್ಕದ ಸ್ಥಳ [[ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ ಕಂಟ್ರಿ]]ಯ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಾರಣಾ ಶೈಲಿಗಿಂತಲೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವಿಕೆಯ ಬಹಳ ಪುರಾತನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸುಮಾರು 14,400 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಮಾನವಕೃತ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿವೆ. ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕರ್ಜನ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ಬಳಿ ಈ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="origins">{{cite web |url=http://www.birminghampost.net/news/west-midlands-news/2009/07/24/evidence-of-stone-age-man-found-in-digbeth-65233-24226815/ |title=Evidence of Stone Age man found in Digbeth |publisher=Birmingham Post |accessdate=28 July 2009 |archive-date=8 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091008152705/http://www.birminghampost.net/news/west-midlands-news/2009/07/24/evidence-of-stone-age-man-found-in-digbeth-65233-24226815/ |url-status=dead }}</ref> ಏಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ,<ref>{{Cite web |url=http://www.midlandhistory.bham.ac.uk/issues/2000/bassetts.pdf |title=ಬ್ಯಾಸೆಟ್‌, ಆಂಗ್ಲೊ-ಸ್ಯಾಕ್ಸಾನ್‌ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌, 2000 |access-date=2010-07-22 |archive-date=2009-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316044800/http://www.midlandhistory.bham.ac.uk/issues/2000/bassetts.pdf |url-status=dead }}</ref> ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ [[ರಿಯಾ ನದಿ]]ಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ [[ಆಂಗ್ಲೊ-ಸ್ಯಾಕ್ಸಾನ್]]‌ ಜನರ ವ್ಯವಸಾಯದ [[ಸಣ್ಣ ಪಾಳೆಯ]]ವಾಗಿತ್ತು.<ref name="name"/>‌ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಎಂಬುದು 'ಬಿಯೊರ್ಮಾ ಇಂಗಾ ಹ್ಯಾಮ್‌' ಎಂಬ ಉಕ್ತಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವವಾಯಿತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ '[[ಬಿಯೊರ್ಮಾ]]ದ ಮಕ್ಕಳ (ಅಥವಾ ವಂಶಜರ) <ref name="name">{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/cs/Satellite?c=Page&childpagename=SystemAdmin%2FPageLayout&cid=1223092625903&packedargs=subtype%3DPressNewsStandardTemplate%26website%3D1&pagename=BCC%2FCommon%2FWrapper%2FWrapper&rendermode=live |title=Birmingham or Brummagem? |publisher=Birmingham City Council |accessdate=13 january 2010 |archive-date=29 ಜೂನ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629134450/http://www.birmingham.gov.uk/cs/Satellite?c=Page&childpagename=SystemAdmin%2FPageLayout&cid=1223092625903&packedargs=subtype=PressNewsStandardTemplate&website=1&pagename=BCC%2FCommon%2FWrapper%2FWrapper&rendermode=live |url-status=dead }}</ref> ಜಮೀನು' <ref name="name"/> ಇಸವಿ 1086ರ [[ಡೋಮ್ಸ್‌ಡೇ ಬುಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 20 [[ಷಿಲಿಂಗ್]]‌ಗಳ ಮೌಲ್ಯದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯೆಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="name"/> ಈ ಹೆಸರಿನ ಕುರಿತು ಹಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಬೆರ್ಮಿಂಗೆಹಮ್‌ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Birmingham - Westley Map 1731.png|left|thumb|ವಿಲಿಯಮ್‌ ವೆಸ್ಟ್ಲೆ 1731ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರದ ನಕ್ಷೆ.ನಕ್ಷೆಯ ಮೇಲ್ಬದಿಯು ಪಶ್ಚಿಮದತ್ತ ವಾಲಿದೆ.]] ಇಸವಿ 1166ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯೊಂದನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಜಹಗೀರಿನ ಧಾರಕ [[ಪೀಟರ್‌ ಡಿ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್]]‌ರಿಗೆ ರಾಜಮನೆತನದ ಸನ್ನದು ದೊರೆಯಿತು.<ref name="origins"/><ref>{{cite web |url=http://www.birminghamuk.com/historicbirmingham.htm |title=Historic Birmingham |publisher=Birminghamuk.com |date= |accessdate=30 May 2009 }}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬುಲ್‌ ರಿಂಗ್‌ ಎನ್ನಲಾಗಿ, ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ್ನು ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಡಿ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಕುಟುಂಬವು 1530ರ ದಶಕದ ತನಕ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಲಾರ್ಡ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಅನಂತರ [[ಜಾನ್‌ ಡಡ್ಲೆ]] ಎಂಬೊಬ್ಬರು [[ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಡಿ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌]]ರನ್ನು ತಮ್ಮ ಲಾರ್ಡ್‌ಷಿಪ್‌ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ವಂಚಿತಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.project-iona.co.uk/landscape/cityscape_past_and_present/birmingham |title=IONA – Birmingham |publisher=Project-iona.co.uk |date= |accessdate=30 May 2009|archiveurl = https://web.archive.org/web/20071020214707/http://www.project-iona.co.uk/landscape/cityscape_past_and_present/birmingham |archivedate = October 20, 2007|deadurl=yes}}</ref> ಹದಿನಾರನೆಯ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ, ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಕಬ್ಬಿಣ]]ದ ಅದಿರು ಮತ್ತು [[ಇದ್ದಿಲು]] ಲಭ್ಯವಾದದ್ದು, [[ಲೋಹ]] ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book |author=Hugh Miller |title=First Impressions of England and Its People |year=1851 |publisher=Gould and Lincoln}}</ref> ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಆಂತರ್ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಂಭವಿಸುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ [[ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಸ್ತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಖ್ಯಾತಿ ಹೊಂದಿದ‌ ಪ್ರಮುಖ ತಯಾರಿಕಾ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿತ್ತು. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯು ಮೂಲಭೂತ ವಹಿವಾಟಾಗಿ, [[ಗನ್‌ ಕ್ವಾರ್ಟರ್]]‌ ಎಂಬ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯ ಸಮಯ, ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು; ಪಟ್ಟಣವೂ ಸಹ ಏಳ್ಗೆ ಕಂಡಿತು. ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 15,000 ಇದ್ದದ್ದು ಒಂದು ಶತಮಾನದ ನಮತರ 70,000ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿತು.<ref>"[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/674997/Birmingham ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ (ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌, ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್)]". ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ವಿಶ್ವಕೋಶ</ref> ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಚಿಂತಕರು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಸಂಗಮವಾದ [[ಲುನಾರ್‌ ಸೊಸೈಟಿ]] ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://www.birminghamuk.com/historic2.htm |title=History of Birmingham 2 |publisher=BirminghamUK |accessdate=7 June 2008 }}{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ಆಭಿಯಾನವು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ವೇಳೆ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಮುಖತೆ ಪಡೆಯಿತು. ಇಸವಿ 1832ರಲ್ಲಿ [[ಗ್ರೇಟ್‌ ರಿಫಾರ್ಮ್‌ ಆಕ್ಟ್‌‌]] ಮಂಜೂರಾಗುವ ಮುನ್ನ, [[ಡೇಯ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಮೇ (Days of May)]] ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಥಾಮಸ್‌ ಅಟ್ವುಡ್‌]] ನಾಯಕತ್ವದ [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ರಾಜಕೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ (Birmingham Political Union)]] ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite book|last=Hilton|first=Boyd|year=2006|title=A Mad, Bad, and Dangerous People?: England, 1783–1846|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=0-19-822830-9|pages=426–427|url=http://books.google.co.uk/books?id=D37VByMZSaUC|accessdate=7 January 2009}}</ref> ಇಸವಿ 1831 ಮತ್ತು 1832ರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂಹಾಲ್‌ ಹಿಲ್]]‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಭೆಗಳು ಬ್ರಿಟನ್‌ ದೇಶದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ಸಭೆಗಳಾಗಿದ್ದವು.<ref>{{Cite journal|last=Flick|first=Carlos T.|title=Thomas Attwood, Francis Place, and the Agitation for British Parliamentary Reform|journal=The Huntington Library Quarterly|volume=34|issue=4|year=1971|month=August|publisher=University of California Press|page=359|url=http://www.jstor.org/stable/3816950|accessdate=10 January 2009}}</ref> ಈ ಕಾಯಿದೆಯ ಕರಡನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ [[ಲಾರ್ಡ್‌ ಡರ್ಹಮ್‌]], 'ಬ್ರಿಟನ್‌ಗೆ ಸುಧಾರಣೆ ಲಭಿಸಲು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಕ್ರಾಂತಿ ಹಾಗೂ ಉದ್ಧಾರವು ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ' ಎಂದು ಬರೆದರು.<ref>{{Cite journal |last=Briggs|first=Asa|author-link=Asa Briggs|title=Thomas Attwood and the Economic Background of the Birmingham Political Union|journal=Cambridge Historical Journal|volume=9|issue=2|year=1948|month=|publisher=Cambridge University Press|page=190|url=http://www.jstor.org/stable/3020620|accessdate=6 January 2009}}</ref> 1820ರ ದಶಕದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ವಿಸ್ತಾರವಾದ [[ಕಾಲುವೆ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಇನ್ನೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯತೊಡಗಿದವು. ಇಸವಿ 1837ರಲ್ಲಿ [[ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಜಂಕ್ಷನ್‌ ರೇಲ್ವೆ]] ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ರೇಲ್ವೆ]] ಸಂಪರ್ಕದ ಪದಾರ್ಪಣೆಯಾಯಿತು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಇದನ್ನು [[ಲಂಡನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ರೇಲ್ವೆ]] ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. [[ವಿಕ್ಟೊರಿಯನ್ ಯುಗ]]ದಲ್ಲಿ, ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿ, ಅರ್ಧ ದಶಲಕ್ಷ ಅಂಕವನ್ನೂ ಮೀರಿತು.<ref name="historicpopulation">{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/cs/Satellite?c=Page&childpagename=Lib-Central-Archives-and-Heritage%2FPageLayout&cid=1223092760414&pagename=BCC%2FCommon%2FWrapper%2FWrapper |title=Historic Population Of Birmingham |publisher=Birmingham City Council |accessdate=13 January 2010 |archive-date=29 ಜೂನ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629134523/http://www.birmingham.gov.uk/cs/Satellite?c=Page&childpagename=Lib-Central-Archives-and-Heritage%2FPageLayout&cid=1223092760414&pagename=BCC%2FCommon%2FWrapper%2FWrapper |url-status=dead }}</ref> ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಎರಡನಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದ ನಗರವಾಯಿತು. ಇಸವಿ 1889ರಲ್ಲಿ [[ಮಹಾರಾಣಿ‌ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ]] ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ [['ನಗರ' ಮನ್ನಣೆ]] ನೀಡಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/mayors |publisher=Birmingham.gov.uk |title=History of Mayoralty |accessdate=7 June 2008|archiveurl = https://web.archive.org/web/20080609052542/http://www.birmingham.gov.uk/mayors |archivedate = June 9, 2008|deadurl=yes}}</ref> ಇಸವಿ 1900ರಲ್ಲಿ ನಗರವು [[ತನ್ನದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.bham.ac.uk/about/ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080102065752/http://www.bham.ac.uk/about/ |archivedate=2 January 2008 |title=Inside the university |publisher=University of Birmingham |accessdate=7 June 2008}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Birmingham in 1886.jpg|thumb|ಇಸವಿ 1886ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌.]] [[ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರದ ಮೇಲೆ [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಬ್ಲಿಟ್ಜ್]] ಎಂಬ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ [[ಬಾಂಬ್]] ಗಳಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ಹಾನಿಯಾಯಿತು. 1950 ಹಾಗು 1960ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಗರದ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/cs/Satellite?blobcol=urldata&blobheader=application%2Fpdf&blobheadername1=Content-Disposition&blobheadervalue1=attachment%3B+filename%3D6415485.pdf&blobkey=id&blobtable=MungoBlobs&blobwhere=1223418010271&ssbinary=true |title=1960s Architecture in Birmingham |publisher=Birmingham City Council Planning Department |format=PDF |accessdate=13 January 2010}} {{dead link| date=June 2010 | bot=DASHBot}}</ref> ಇದರಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾಸ್ಲ್‌ ವೇಲ್‌]] ಎನ್ನಲಾದ ದೊಡ್ಡ ಗೋಪುರ ತೋಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವೂ ಸೇರಿತ್ತು. [[ಬುಲ್‌ ರಿಂಗ್‌]]ನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ [[ನ್ಯೂ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್]]‌ನ್ನು ಪುನಃ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಸೆಂಟೆನರಿ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌ ಹಾಗೂ ಮಿಲೆಯಿಯಮ್‌ ಪ್ಲೇಸ್‌ನಂತಹ ಚೌಕಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದೊಂದಿಗೆ, ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ನೋಟವು ಬಹಳಷ್ಟು ಬದಲಾಗಿದೆ. ಹಳೆಯ ಬೀದಿಗಳು, ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪೂರ್ವಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ, ಪಾದಚಾರಿ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ; [[ಬುಲ್‌ ರಿಂಗ್]]‌ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಳಿಗೆಯನ್ನು <ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/majordevelopments |title=Major Developments |publisher=Birmingham City Council |accessdate=7 June 2008 |archive-date=10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081010173332/http://www.birmingham.gov.uk/majordevelopments |url-status=dead }}</ref> ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿ]]ಗೊಳಿಸಲು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೀ ಯೋಜನೆ ಕೈಗೊಂಡ [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರ ಪರಿಷತ್]]‌ನ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಇದನ್ನು ಇಂದು [[ಬಿಗ್‌ ಸಿಟಿ ಪ್ಲ್ಯಾನ್]]‌ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2008/jun/29/architecture.regeneration|title=Article reviewing the Architectural regeneration of Birmingham City Centre|publisher= Guardian|accessdate=25 January 2010 | location=London | first=Stephen | last=Bayley | date=30 June 2008}}</ref>(ಬೃಹತ್ ನಗರ ಯೋಜನೆ) [[ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದ ನಂತರದ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಜನಾಂಗೀಯ ಅಂಶಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬದಲಾದವು. [[ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ ದೇಶಗಳು]] ಹಾಗೂ ಇತರೆ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=2392&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=10596 |title=Birmingham's Post War Black Immigrants |publisher=Birmingham City Council |accessdate=22 July 2009 |archive-date=9 ಜೂನ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080609021432/http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=2392&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=10596 |url-status=bot: unknown }}</ref> ಇಸವಿ 1951ರಲ್ಲಿ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, 1,113,000 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತು.<ref name="historicpopulation"/> == ಆಡಳಿತ == [[ಚಿತ್ರ:Victoria Square, Birmingham at dusk.jpg|thumb|ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರ ಪರಿಷತ್‌ನ ಪೀಠವಾದ ದಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ ಹೌಸ್‌.]] [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರ ಪರಿಷತ್‌]] UKಯಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪರಿಷತ್‌ ಅಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.birmingham.gov.uk/cs/Satellite/sponsorship?packedargs=website%3D1&rendermode=live|title=Corporate Marketing and Promotions Team: Sponsorship|publisher=Birmingham City Council|accessdate=12 September 2009|archiveurl=https://www.webarchive.org.uk/wayback/archive/20100310232453/http://www.birmingham.gov.uk/cs/Satellite/sponsorship?packedargs=website%3D1&rendermode=live|archivedate=10 ಮಾರ್ಚ್ 2010|url-status=dead}}</ref> ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರ ಪರಿಷತ್‌ 40 ನಗರ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ 120 ಜನ ಸಭಾಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/wards |title=Wards |publisher=Birmingham City Council |accessdate=13 January 2010}}</ref> ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳವು [[ವಿಕ್ಟೊರಿಯಾ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ [[ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ ಹೌಸ್]]‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಏಕ ಪಕ್ಷವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಹುಮತ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. [[ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್]]‌/[[ಲಿಬರಲ್‌ ಡೆಮೊಕ್ರ್ಯಾಟ್]]‌ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಆಡಳಿತವು ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]]‌ನ [[ವೆಸ್ಟ್ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌]] [[ವಲಯ]]ದ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪೀಠವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಇದು ವಲಯದ [[ಸರ್ಕಾರ ಕಛೇರಿ]],<ref>{{cite web|url=http://www.gos.gov.uk/gowm/contactUs/|title=Contact Us|accessdate=3 February 2009|publisher=Government Office for the West Midlands|archive-date=1 ಮಾರ್ಚ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090301044531/http://www.gos.gov.uk/gowm/contactUs/|url-status=dead}}</ref> [[ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ]], [[ಅಡ್ವಾಂಟೇಜ್‌ ವೆಸ್ಟ್‌ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌]] <ref name="constituencies">{{cite web|url=http://www.advantagewm.co.uk/about-awm/contact-us/default.aspx|title=Contact us|accessdate=3 February 2009|publisher=Advantage West Midlands|archive-date=25 ಜನವರಿ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090125035230/http://advantagewm.co.uk/about-awm/contact-us/default.aspx|url-status=dead}}</ref> ಹಾಗೂ [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಭೆ]]ಯ ಪೀಠವೂ ಹೌದು.<ref>{{cite web|url=http://www.wmra.gov.uk/contact_us/Contact_Us.aspx|title=Contact Us|accessdate=3 February 2009|publisher=West Midlands Regional Assembly|archive-date=26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081226125335/http://www.wmra.gov.uk/contact_us/Contact_Us.aspx|url-status=dead}}</ref> [[ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌ ಕಾಮನ್ಸ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಹತ್ತು [[ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬ [[ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್‌]], ಒಬ್ಬ [[ಲಿಬರಲ್‌ ಡೆಮೊಕ್ರ್ಯಾಟ್‌]] ಹಾಗೂ ಎಂಟು ಜನ [[ಲೇಬರ್‌]] [[ಸಂಸದ]]ರಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/mps |title=Members of Parliament |publisher=Birmingham City Council |accessdate=13 January 2010}}</ref> [[ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಸಂಸತ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಗರವು [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌]] [[ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಸಂಸತ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಆರು ಮಂದಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು [[ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಸಂಸತ್‌ ಸದಸ್ಯ]]ರಾಗಿ ಚುನಾಯಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref name="constituencies" /> ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಮೂಲತಃ [[ವಾರ್ವಿಕ್ಷೈರ್‌]]ನ ಅಂಗವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈ ನಗರವು 19ನೆಯ ಶತಮಾನ ಅಪರಾರ್ಧ ಹಾಗೂ 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ [[ವೊರ್ಸೆಸ್ಟರ್ಷೈರ್]] ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಸ್ಟ್ಯಾಫರ್ಡ್‌ಷೈರ್]]‌ನ ‌ನ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತು. ಇಸವಿ 1974ರಲ್ಲಿ ಈ ನಗರವು [[ಸಟ್ಟನ್‌ ಕೋಲ್ಡ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌]]ನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಹೊಸದಾಗಿ ರಚನೆಯಾದ [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ ಕೌಂಟಿ]]ಯ ಮಹಾನಗರ ನಗರವಿಭಾಗವಾಯಿತು. ಇಸವಿ 1986ರ ತನಕ, [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ ಕೌಂಟಿ ಪರಿಷತ್]]‌ [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಸಿಟಿ ಸೆಂಟರ್]]‌ನಲ್ಲಿತ್ತು. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ ಪೊಲೀಸ್‌]] ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ ಫಯರ್‌ ಸರ್ವಿಸ್‌]] ಅಗ್ನಿಶಮನ ಹಾಗೂ ಸುರಕ್ಷಾ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸುತ್ತದೆ, [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ ಆಂಬುಲೆನ್ಸ್ ಸರ್ವಿಸ್‌]] ತುತ್ತು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ. == ಭೂಗೋಳ == ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ ವಲಯ]]ದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರವಿದೆ. ಈ ವಲಯದ ಭೂಪ್ರದೇಶವು [[ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟ]]ಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು 500ರಿಮದ 1,000 ಅಡಿ (150-300 ಮೀಟರ್‌) [[ಎತ್ತರ]]ದಲ್ಲಿದೆ. [[ಸೆವರ್ನ್]]‌ ಹಾಗೂ [[ಟ್ರೆಂಟ್]]‌ ನದಿಗಳ ಪಾತ್ರಗಳ ನಡುವಣ ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದ ವರೆಗೆ ಹರಿಯುವ ನದಿಯ ಜಲರೇಖೆಯಿದೆ. ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯಾಚೆ [[ಲಿಕಿ ಹಿಲ್ಸ್‌]],<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/lickey |title=Lickey Hills Country Park |publisher= Birmingham City Council |accessdate=13 January 2010}} {{dead link| date=June 2010 | bot=DASHBot}}</ref> [[ಕ್ಲೆಂಟ್‌ ಹಿಲ್ಸ್‌]] ಹಾಗೂ [[ವಾಲ್ಟನ್‌ ಹಿಲ್‌]] ಇವೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರದ ವಿಸ್ತಾರ ನೋಟ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿರುವ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಗೃಹವಾಸಿ ತಾಣ [[ಸೊಲಿಹಲ್‌]] ನಗರ, ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ [[ವುಲ್ವರ್‌ಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್‌]] ನಗರ ಹಾಗೂ [[ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ ಕಂಟ್ರಿ]] ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಟ್ಟಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರವು ನಗರಕೂಟವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ ನಗರವಲಯ ಕ್ಷೇತ್ರ]] ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇದು {{convert|59972|ha|km2 sqmi|abbr=on|0}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ವ್ಯಾಪಿಸಿ, 2001 ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ 2,284,093ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="KSUA"/> ನಗರವು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗವು ಮೂಲತಃ ಪುರಾತನ [[ಫಾರೆಸ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ಆರ್ಡೆನ್‌]]ನ ಉತ್ತರ ಬದಿಯಾಗಿತ್ತು. ನಗರದಲ್ಲಿ ಓಕ್‌ ಮರಗಳ ಸಮೂಹ ಹಾಗೂ [[ಮೋಸ್ಲೆ]], [[ಸಾಲ್ಟ್‌ಲೆ]], [[ಯಾರ್ಡ್ಲೆ]], [[ಸ್ಟರ್ಚ್‌ಲೆ]] ಹಾಗೂ [[ಹಾಕ್ಲೆ]] (ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಗಳು -ley ಪ್ರತ್ಯಯದೊಂ ದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. [[ಪುರಾತನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್]]‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ''-lēah'' ಎಂದರೆ 'ಕಾಡುಪ್ರದೇಶದ ಜಮೀನು'. (ಆದರೂ ಸ್ಟರ್ಚ್‌ಲೆ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಹೆಸರನ್ನು 'ಸ್ಟ್ರೀಟ್ಲಿ (Streetly)' ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 200 ವರ್ಷದ ಹಿಂದಿನ ತನಕ ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ಟ್ರೀಟ್ಲಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{cite book|last=Hooke|first=Della|editor=Brown, Michelle P.; Farr, Carol Ann|title=Mercia: an Anglo-Saxon kingdom in Europe|accessdate=9 May 2009|edition=|series=|date=|year=2005|publisher=Continuum|isbn=0826477658|page=167|chapter=Mercia: Landscape and Environment|chapterurl=http://books.google.co.uk/books?id=H8Ke9acHFm4C&pg=PA167}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Birmingham panorama from the Lickey Hills.jpg|thumb|800px|center|ಲಿಕಿ ಹಿಲ್ಸ್‌ನಿಂದ ನಗರದ ದೃಶ್ಯ. ಲಾಂಗ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.]] === ಭೂವಿಜ್ಞಾನ === ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ, ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರದ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗವು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಫಾಲ್ಟ್‌ ಎಂಬ ಸುಳಿವಿನ ಮೇಲಿದೆ. ಇದು ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಲಿಕಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು, [[ಎಡ್ಜ್‌ಬ್ಯಾಸ್ಟನ್]]‌, [[ಬುಲ್ ರಿಂಗ್]], [[ಎರ್ಡಿಂಗ್ಟನ್]]‌ ಹಾಗೂ ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿರುವ [[ಸಟ್ಟನ್‌ ಕೊಲ್ಡ್‌ಫೀಲ್ಡ್]]‌ ತನಕ, ನಗರದುದ್ದಕ್ಕೂ ಓರೆಯಾಗಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref name="JPS"/> ಈ ಭಾಗವು ದಕ್ಷಿಣ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿನ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಬಹಳಷ್ಟು ಮೃದುವಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಮರ್ಸಿಯಾ ಮಡ್‌ಸ್ಟೋನ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ (ಮುಂಚೆ [[ಕೈಪರ್]]‌ [[ಮಾರ್ಲ್]]‌) ಎನ್ನಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಮಧ್ಯ-ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಬಂಟರ್‌ ಪೆಬಲ್ಸ್‌]] ಹಾಸು, ಹಾಗೂ, [[ಟೇಮ್‌]], [[ರಿಯಾ]] ಹಾಗೂ [[ಕೋಲ್‌]] ನದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಉಪನದಿಗಳ ಕಣಿವೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite book |author=Victor Skipp |title=The History of Greater Birmingham – down to 1830 |page=15 |year=1987 |publisher=V. H. T. Skipp |location=Yardley, Birmingham |isbn=0-9506998-0-2}}</ref> ಇವೆಲ್ಲವೂ [[ಪರ್ಮಿಯನ್]]‌ ಹಾಗೂ [[ಟ್ರಯಾಸಿಕ್]]‌ ಯುಗಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿರಬಹುದು.<ref name="JPS">{{cite web |url=http://www.jpservicez-searcharticles.com/article.detail.php/179361/17/Travel/144/Vacations/The_Geography_of_Birmingham |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080212130436/http://www.jpservicez-searcharticles.com/article.detail.php/179361/17/Travel/144/Vacations/The_Geography_of_Birmingham |archivedate=12 February 2008 |title=The Geography of Birmingham |publisher=JPServicez Search Articles |author=Susan Ashby |date=10 December 2007 |accessdate=24 December 2007}}</ref> ಈ ಊನದ ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪರದೇಶದಿಂದ 150ರಿಂದ 600 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ತನಕ (ಅರ್ಥಾತ್‌ 45ರಿಂದ 180 ಮೀಟರ್‌ಗಳ ತನಕ) ನಗರ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗದ ಕೆಳಗೆ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾದ [[ಕೈಪರ್]]‌ [[ಮರಳುಗಲ್ಲಿ]]ನ ಉದ್ದದ ಉಬ್ಬು ಏಣು ಇದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=22959 |title=The Growth of the City, A History of the County of Warwick: Volume 7: The City of Birmingham (1964), pp. 4–25 |publisher= British History Online |accessdate= 22 July 2009}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.defra.gov.uk/erdp/images/wmgifs/wmgeol.GIF |title=Solid Geology – 1:250,000 scale (Source: British Geological Survey, NERC) |publisher=Department for Environment Food and Rural Affairs |format=gif |accessdate=7 June 2008 |archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20021101221926/http://www.defra.gov.uk/erdp/images/wmgifs/wmgeol.GIF |archivedate=1 ನವೆಂಬರ್ 2002 |url-status=dead }}</ref> === ಹವಾಗುಣ === ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ದ್ವೀಪಗಳ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗದಂತೆ, ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಹವಾಗುಣವನ್ನು [[ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ]] [[ಕಡಲ ಹವಾಗುಣ]] ಎಂದು ವರ್ಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ (ಜುಲೈ) ಸರಾಸರಿ [[ಉಷ್ಣಾಂಶ]]ವು ಸುಮಾರು {{convert|20|°C|°F}}; ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ (ಜನವರಿ) ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ಸುಮಾರು {{convert|4.5|°C|°F}}. ತೀವ್ರ ಹವಾಮಾನವು ಬಹಳ ಅಪರೂಪ, ಆದರೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ಸುಂಟರಗಾಳಿ]] ಸಂಭವಿಸಿದ್ದುಂಟು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ [[ಜುಲೈ 2005]]ರಲ್ಲಿ ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಂಟರಗಾಳಿ ಬಡಿದು, ಹಲವು ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಿ, ಆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಂಡಿದ್ದವು.<ref>{{cite web |url=https://web.archive.org/web/20080618215923rn_1/www.birmingham.gov.uk/tornado.bcc |title=Birmingham Tornado 2005 |publisher=Birmingham City Council |accessdate=13 January 2010}}</ref> ಜುಲೈ 2006ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದಂತೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾವಿನ ಹವೆ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಸವಿ 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲಗಳು ಮೆದುವಾಗಿ, ಹಿಮಪಾತವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇತರೆ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಂತೆ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ [[ನಗರವಲಯ ತಾಪಮಾನವು ದ್ವೀಪ]] ದ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/pressoffice/pressreleases/stories/2007/03_march/27/climate.shtml |title=Inside Out: Living with global warming |publisher=BBC |date=27 March 2007 |accessdate=7 June 2008}}</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 14 ಜನವರಿ 1982ರ ರಾತ್ರಿಯಂದು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಪೂರ್ವ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಅತಿ-ತಣ್ಣನೆಯ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣಾಂಶ {{convert|-20.8|°C|°F}} ವರೆಗೂ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು, ಆದರೆ ನಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಎಡ್ಜ್‌ಬ್ಯಾಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ {{convert|-12.9|°C|°F}} ಆಗಿತ್ತು.<ref name="RCBI">{{cite book |author=Dennis Wheeler |coauthors=Julian Mayes |title=Regional Climates of the British Isles |year=1997 |publisher=Routledge |isbn=0-415-13930-9}}</ref> UKಯ ಇತರೆ ದೊಡ್ಡ ನಗರಕೂಟಗಳಿಗೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಬಹಳಷ್ಟು ಹಿಮಪಾತ ಅನುಭವಿಸುವ ನಗರವಾಗಿದೆ. ನಗರವು ಒಳನಾಡಿನಲ್ಲಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಬಹಳ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.<ref name="RCBI" /> ಹಿಮವರ್ಷವು 'ನಾರ್ತ್‌ ವೆಸ್ಟರ್ಲಿ ಹವೆ'ಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ [[ಚೆಷೈರ್‌ ಗ್ಯಾಪ್‌]] ನಗರದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, [[ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರ]]ದಿಂದ 'ನಾರ್ತ್‌ ಈಸ್ಟರ್ಲಿ ಹವೆ'ಯೊಂದಿಗೂ ಸಹ ಹಿಮವರ್ಷವು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.<ref name="RCBI" /> {{Infobox Weather |metric_first= Yes |single_line= Yes |location = Birmingham |Jan_Hi_°C = 6.0 |Jan_REC_Hi_°C = 13 |Feb_Hi_°C = 6.2 |Feb_REC_Hi_°C = 16 |Mar_Hi_°C = 8.9 |Mar_REC_Hi_°C = 21 |Apr_Hi_°C = 11.9 |Apr_REC_Hi_°C = 24 |May_Hi_°C = 15.3 |May_REC_Hi_°C = 29 |Jun_Hi_°C = 19.3 |Jun_REC_Hi_°C = 31 |Jul_Hi_°C = 21.2 |Jul_REC_Hi_°C = 32 |Aug_Hi_°C = 20.8 |Aug_REC_Hi_°C = 33 |Sep_Hi_°C = 17.8 |Sep_REC_Hi_°C = 27 |Oct_Hi_°C = 13.8 |Oct_REC_Hi_°C = 25 |Nov_Hi_°C = 9.2 |Nov_REC_Hi_°C = 19 |Dec_Hi_°C = 7.1 |Dec_REC_Hi_°C = 14 |Jan_Lo_°C = 0.3 |Jan_REC_Lo_°C = -12 |Feb_Lo_°C = 0.1 |Feb_REC_Lo_°C = -9 |Mar_Lo_°C = 1.5 |Mar_REC_Lo_°C = -7 |Apr_Lo_°C = 3.3 |Apr_REC_Lo_°C = -2 |May_Lo_°C = 6.0 |May_REC_Lo_°C = -1 |Jun_Lo_°C = 9.8 |Jun_REC_Lo_°C = 3 |Jul_Lo_°C = 11.5 |Jul_REC_Lo_°C = 6 |Aug_Lo_°C = 11.0 |Aug_REC_Lo_°C = 6 |Sep_Lo_°C = 8.8 |Sep_REC_Lo_°C = 3 |Oct_Lo_°C = 6.2 |Oct_REC_Lo_°C = -2 |Nov_Lo_°C = 2.9 |Nov_REC_Lo_°C = -4 |Dec_Lo_°C = 1.3 |Dec_REC_Lo_°C = -6 |Jan_Precip_mm = 56 |Feb_Precip_mm = 48 |Mar_Precip_mm = 52 |Apr_Precip_mm = 48 |May_Precip_mm = 55 |Jun_Precip_mm = 57 |Jul_Precip_mm = 47 |Aug_Precip_mm = 67 |Sep_Precip_mm = 54 |Oct_Precip_mm = 53 |Nov_Precip_mm = 59 |Dec_Precip_mm = 66 |source = United Nations World Meteorological Organization<ref>{{cite web| url = http://worldweather.wmo.int/010/c00028.htm| title = Weather Information for Birmingham| accessdate =, 2007| publisher = UN World Meteorological Organization| archive-date = 2011-11-16| archive-url = https://web.archive.org/web/20111116060434/http://worldweather.wmo.int/010/c00028.htm| url-status = dead}}</ref>|accessdate = 26 August 2007 }} === ಹತ್ತಿರದ ಸ್ಥಳಗಳು === {{flatlist}} * [[ಅಥರ್ಸ್ಟೋನ್‌]] * [[ಬೆಡ್ವರ್ತ್‌]] * [[ಬ್ರೊಮ್ಸ್‌ಗ್ರೂವ್‌]] * [[ಕೆನಾಕ್‌]] * [[ಕೋಲ್ಸ್‌ಹಿಲ್‌]] * [[ಕೊವೆಂಟ್ರಿ]] * [[ಡ್ರೊಯ್ಟ್‌ವಿಚ್‌]] * [[ಡಡ್ಲೆ]] * [[ಹಾಲ್ಸೊವೆನ್‌]] * [[ಹಿಂಕ್ಲೆ]] * [[ಕೆನಿಲ್ವರ್ತ್‌]] * [[ಕಿಡರ್ಮಿನ್ಸ್ಟರ್‌]] * [[ಲಿಚ್ಫೀಲ್ಡ್‌]] * [[ನ್ಯೂನಟನ್‌]] * [[ಓಲ್ಡ್‌ಬ್ಯುರಿ]] * [[ರೆಡಿಚ್‌]] * [[ರಾಯಲ್‌ ಲೀಮಿಂಗ್ಟನ್‌ ಸ್ಪಾ]] * [[ರಗ್ಬಿ]] * [[ಸೊಲಿಹಲ್‌]] * [[ಸ್ಟ್ಯಾಫರ್ಡ್‌]] * [[ಸ್ಟೊರ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌]] * [[ಸ್ಟ್ರಾಟ್ಫರ್ಡ್‌-ಅಪಾನ್‌-ಏವನ್‌]] * [[ಟ್ಯಾಮ್ವರ್ತ್‌]] * [[ಟೆಲ್ಫರ್ಡ್‌]] * [[ವಾರ್ವಿಕ್‌]] * [[ವಾಲ್ಸಾಲ್‌]] * [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಬ್ರೊಮ್ವಿಚ್‌]] * [[ವೊಲ್ವರ್‌ಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್‌]] * [[ವರ್ಸೆಸ್ಟರ್‌]] {{endflatlist}} == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == {| class="wikitable" border="1" style="float:right;font-size:90%" |- ! ಧರ್ಮ ! ಶೇಕಡಾವಾರು <br />ಜನಸಂಖ್ಯೆ |- | [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮೀಯ]] | 3-0 |- | [[ಕ್ರೈಸ್ತ]] | 59% |- | [[ಹಿಂದೂ]] | 2% |- | [[ಜ್ಯೂಯಿಶ್]] | 0.2% |- | [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] | 14.3% |- | [[ಸಿಖ್]] | 2.9% |- | [[ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಲ್ಲದವರು]] | 12.4% |- | ಯಾವುದೇ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ | 8.4% |} {{Main|Demography of Birmingham}} ಇಸವಿ 2007ರಲ್ಲಿ [[ONS]] ನಡೆಸಿದ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 67%ರಷ್ಟು ಬಿಳಿಯರು (ಇದರಲ್ಲಿ 2.4% [[ಐರಿಷ್‌]] ಹಾಗೂ 2.2% [[ಇತರೆ ಬಿಳಿಯ]]ರು), 21% [[ಏಷ್ಯನ್‌]], 6.7% ಅಥವಾ [[ಕರಿಯರು]], 1.2% [[ಚೀನೀಯರು]], 3.2% [[ಮಿಶ್ರಿತ ಜನಾಂಗದವರು]] ಹಾಗೂ 1.2% ಇತರೆ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದವರಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://neighbourhood.statistics.gov.uk/dissemination/LeadTableView.do?a=3&b=276800&c=birmingham&d=13&e=13&g=373272&i=1001x1003x1004&m=0&r=1&s=1203649391078&enc=1&dsFamilyId=1812 |title=Regional Population Estimates by Ethnic Group |publisher=ONS |accessdate=22 July 2009 |archive-date=24 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081224002326/http://neighbourhood.statistics.gov.uk/dissemination/LeadTableView.do?a=3&b=276800&c=birmingham&d=13&e=13&g=373272&i=1001x1003x1004&m=0&r=1&s=1203649391078&enc=1&dsFamilyId=1812 |url-status=dead }}</ref> 57%ರಷ್ಟು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಹಾಗೂ 52%ರಷ್ಟಯ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಬಿಳಿಯರಲ್ಲದ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕುಟುಂಬದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2007/09/27/nschools127.xml |title=One fifth of children from ethnic minorities |publisher=The Daily Telegraph |author=Graeme Paton |date=1 October 2007 |accessdate=28 March 2008 |location=London |archive-date=17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080417152416/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2007%2F09%2F27%2Fnschools127.xml |url-status=dead }}</ref> ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 16.5%ರಷ್ಟು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನ ಆಚೆ ಜನಿಸಿದ್ದರು. [[ಚಿತ್ರ:Birmingham canalside apartments at dusk.jpg|thumb|left|ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಸಿಟಿ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕೆನಾಲ್‌ಸೈಡ್‌ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್‌ಗಳು]] ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಚದರ ಮೈಲ್‌ಗೆ (377.2/km²) 976.9ರಷ್ಟು ಜನರ ಸಾಂದ್ರತೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚದರ ಮೈಲ್‌ಗೆ (3,649/km²) ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಾಂದ್ರತೆಯು 9,451ರಷ್ಟಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಶೇಕಡಾವಾರು 51.6% ಹಾಗೂ ಪುರುಷರದ್ದು 48.4%. ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು 70 ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/Media?MEDIA_ID=172964 |title=2001 Population Census: Gender Profiles |publisher=Birmingham City Council |format=PDF |accessdate=7 June 2008|archiveurl = https://web.archive.org/web/20080609145143/http://www.birmingham.gov.uk/Media?MEDIA_ID=172964 |archivedate = June 9, 2008|deadurl=yes}}</ref> ಇಡೀ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ 66.7%ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 60.4%ರಷ್ಟು 16ರಿಂದ 74ರ ವಯಸ್ಸಿನ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.<ref name="KS">{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=26205&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=11333 |title=2001 Census of Population: Key Findings |publisher=Birmingham City Council |accessdate=7 June 2008|archiveurl = https://web.archive.org/web/20080609032140/http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=26205&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=11333 |archivedate = June 9, 2008|deadurl=yes}}</ref> 60.3%ರಷ್ಟು ಮನೆಮಂದಿಗಳಲ್ಲಿರುವವರು ಆ ಮನೆಗಳ ಮಾಲೀಕರೇ ಆಗಿದ್ದರು; 27.7%ರಷ್ಟು ನಗರ ಪರಿಷತ್‌, ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಘ ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾರಾದರೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಮೀನುದಾರರಿಂದ ಬಾಡಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಉಳಿದ 11.8%ರಷ್ಟು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ [[ಬಾಡಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ]] ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="KS"/> ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದಿಸಲಾದ [[ಯುರೊಸ್ಟಾಟ್‌]] ಮಾನದಂಡದ ಪ್ರಕಾರ, ಇಸವಿ 2004ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ [[ವಿಶಾಲ ನಗರವಲಯ]]ದಲ್ಲಿ 2,357,100 ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.urbanaudit.org/CityProfiles.aspx?CityCode=UK002C&CountryCode=UK|title=Urban Audit – City Profiles: Birmingham|publisher=Urban Audit|accessdate=5 October 2008|archive-date=19 ಆಗಸ್ಟ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819172757/http://www.urbanaudit.org/CityProfiles.aspx?CityCode=UK002C&CountryCode=UK|url-status=dead}}</ref> ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಜೊತೆಗೆ, LUZ (ವಿಶಾಲ ನಗರ ವಲಯ)ನಲ್ಲಿ [[ಡಡ್ಲೆ]], [[ಸ್ಯಾಂಡ್ವೆಲ್‌]], [[ಸೊಲಿಹಲ್‌]] ಹಾಗೂ [[ವಾಲ್ಸಾಲ್‌]]ನ ಮಹಾನಗರ ನಗರವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ [[ಲಿಚ್ಫೀಲ್ಡ್‌]], [[ಟ್ಯಾಮ್ವರ್ತ್‌]], [[ನಾರ್ತ್‌ ವಾರ್ವಿಕ್ಷೈರ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಬ್ರೊಮ್ಸ್‌ಗ್ರೂವ್‌]] ಸಹ ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.london.gov.uk/archive/mayor/economic_unit/docs/wp13_towards_a_common_standard.pdf|title=Towards a Common Standard|pages=28|format=PDF|publisher=Greater London Authority|accessdate=5 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110604094316/http://www.london.gov.uk/archive/mayor/economic_unit/docs/wp13_towards_a_common_standard.pdf|archivedate=4 ಜೂನ್ 2011|url-status=live}}</ref> == ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:BirminghamBarberInstitute.jpg|thumb|ಬಾರ್ಬರ್‌ ಇಂಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಫೈನ್‌ ಆರ್ಟ್ಸ್‌]] [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ &amp; ಆರ್ಟ್‌ ಗ್ಯಾಲರಿ]] ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾ ಹಾಗೂ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಡಲಾಗಿದೆ. [[ಪ್ರಿ-ರಫೇಲೈಟ್‌ ಬ್ರದರ್ಹುಡ್]]‌ ಪ್ರಸಿದ್ಧಕೃತಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು [[ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಬರ್ನ್‌-ಜೋನ್ಸ್]]‌ರ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕೃತಿ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪರಿಷತ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಇತರೆ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಆಸ್ಟನ್‌ ಹಾಲ್‌]], [[ಬ್ಲೇಕ್ಸ್ಲೆ ಹಾಲ್‌]], [[ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಜ್ಯುಯಲರಿ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌]], [[ಸೊಹೊ ಹೌಸ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಜೆ. ಆರ್‌. ಆರ್‌. ಟೊಲ್ಕಿಯನ್‌]]ರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗಾಗಿ [[ಸರಹೊಲ್‌ ಮಿಲ್‌]] ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯವೂ ಸಹ ಸೇರಿವೆ. ಈಸ್ಟ್‌ಸೈಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ಥಿಂಕ್‌ಟ್ಯಾಂಕ್‌]] ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಅತಿ ಹೊಸ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯ. ನ್ಯೂಹಾಲ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಯನ್ಸ್‌ & ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಬ್ಯಾಕ್‌ ಟು ಬ್ಯಾಕ್ಸ್‌]] ಎಂಬುದು ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಜೋಡಿ ಗೃಹಗಳ ಕೊನೆಯ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/ELibrary?E_LIBRARY_ID=93&a=1157290087529 |title=Back to back in Birmingham |publisher=Birmingham City Council |format=PDF |accessdate=7 June 2008 |archive-date=30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930222433/http://www.birmingham.gov.uk/ELibrary?E_LIBRARY_ID=93&a=1157290087529 |url-status=dead }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Brindleyplace Birmingham.jpg|thumb|left|ಬ್ರಿಂಡ್ಲೆಪ್ಲೇಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಕೆನಾಲ್‌ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ಸ್‌ನ BCN ಮೇಯ್ನ್‌ ಲೈನ್‌ ಕೆನಾಲ್‌.]] [[ಬಾರ್ಬರ್‌ ಇಂಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಫೈನ್‌ ಆರ್ಟ್ಸ್‌]] ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯ ಹಾಗೂ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿ ಸಭಾಂಗಣವೂ ಆಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ವಿಸ್ತೃತ ಹಾಗೂ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಾಣ್ಯ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.barber.org.uk/coins/coinroom.html |title=The Coin Room |publisher=Barber Institute |accessdate=7 June 2008 |archive-date=17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080417055626/http://www.barber.org.uk/coins/coinroom.html |url-status=dead }}</ref> [[ಕ್ಯಾಡ್ಬ್ಯೂರಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌]] ಎಂಬುದು, ಚಾಕಲೇಟ್‌ ತಯಾರಿಕೆಯ ಹಂತಗಳ ಜೊತೆಗೆ, [[ಚಾಕಲೇಟ್]]‌ ಹಾಗೂ [[ಉದ್ದಿಮೆ]]ಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದವರಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು {{convert|8000|acres|0|lk=on|abbr=on}} ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/parks |title=Parks and Nature Conservation |publisher=Birmingham City Council |accessdate=7 June 2008}}</ref> {{convert|2400|acres|0|abbr=on}} ಹರಡಿರುವ [[ಸಟ್ಟನ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌]] ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡದು. ಇದು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲೆ ನಗರವಲಯದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಸನಿಹವಿರುವ [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಬಾಟನಿಕಲ್‌ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್]]‌ ವಿಕ್ಟೊರಿಯನ್‌ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯರಕ್ಷಣಾಗೃಹ ಹಾಗೂ ವಾದ್ಯವೇದಿಕೆಯಿದೆ. [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]ವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ [[ವಿಂಟರ್ಬೊರ್ನ್‌ ಬಾಟನಿಕ್‌ ಗಾರ್ಡನ್]]‌ ಸಹ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಸನಿಹದಲ್ಲಿದೆ. ಬಾರ್ಟ್ಲೆ ಗ್ರೇನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕ್ವಿನ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ [[ವುಡ್ಗೇಟ್‌ ವ್ಯಾಲಿ ಕಂಟ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್‌]] ಇದೆ. ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ [[ಸೆಂಟೆನರಿ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌]], [[ಚಾಂಬರ್ಲಿನ್‌ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌]] ಹಾಗೂ [[ವಿಕ್ಟೊರಿಯಾ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌]] ಸೇರಿದಂತೆ, ಹಲವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚೌಕಗಳಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ [[ಓಲ್ಡ್‌ ಸ್ಕ್ವೇರ್]]‌ [[ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]]‌ನಲ್ಲಿದೆ. ರೊಟಂಡಾ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌ ಹಾಗೂ ಸೇಂಟ್‌ ಮಾರ್ಟಿನ್ಸ್‌ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಎರಡು ಹೊಸ ಚೌಕಗಳು. ಇವು ಬುಲ್‌ರಿಂಗ್‌ ಷಾಪಿಂಗ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ನೊಳಗಿವೆ. [[ಬ್ರಿಂಡ್ಲೆಪ್ಲೇಸ್]]‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಮೂರು ಚೌಕಗಳು ಹಾಗೂ [[ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೀ ಲೈಫ್‌ ಸೆಂಟರ್]]‌ ಇವೆ. === ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:St Philips Cathedral, Birmingham from the east.jpg|thumb|upright|right|ಸೇಂಟ್ ಫಿಲಿಪ್‌ರ ಪ್ರಧಾನ ಇಗರ್ಜಿ (ಕತೀಡ್ರಲ್‌).]] ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌‌ನ ಜನತೆಯು ವಿವಿಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭವನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. [[ಸೇಂಟ್‌ ಫಿಲಿಪ್‌ ಇಗರ್ಜಿ]]ಯ ಸ್ಥಿತಿನ್ನು 'ಇಗರ್ಜಿ'ಯಿಂದ 'ಪ್ರಧಾನ ಇಗರ್ಜಿ'ಗೆ (ಕತೀಡ್ರಲ್‌) ಗೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತು. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ರೊಮನ್‌ ಕ್ಯಾತೊಲಿಕ್‌ ವಿಭಾಗದ ಪೀಠವಾದ [[ಸೇಂಟ್‌ ಚಾಡ್ಸ್]] ಹಾಗೂ ಗ್ರೀಕ್‌ ಸಂಪ್ರದಾಯದ [[ಡಾರ್ಮಿಷನ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಮದರ್‌ ಆಫ್‌ ಗಾಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸೇಂಟ್‌ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ]] ಎಂಬ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಪ್ರಧಾನ ಇಗರ್ಜಿಗಳಿವೆ. ಕಾಪ್ಟಿಕ್‌ ಆರ್ತೊಡಾಕ್ಸ್‌ [[ಡಯೊಸಿಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌]] ಸಹ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿದೆ ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಇಗರ್ಜಿಯು ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. [[ಸೇಂಟ್‌ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಬುಲ್‌ ರಿಂಗ್]] ಎಂಬ ಮೂಲತಃ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಪ್ಯಾರಿಷ್‌ ಚರ್ಚ್‌ [[ಗ್ರೇಡ್‌ II* ಪಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿದೆ (ಅಂದರೆ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ & ವೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ, ವಿಶೇಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಮಾರಕಗಳು). [[ಫೈವ್‌ ವೇಸ್]]‌ಗಿಂತಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ, [[ಕಾರ್ಡಿನಲ್‌ ನ್ಯೂಮನ್‌]]ರ ಮೂಲ ಅಡಿಪಾಯದ ಮೇಲೆ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಆರೆಟರಿಯನ್ನು(ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪಾದ್ರಿಗಳ ಸಂಘ) 1910ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. [[ಚಿತ್ರ:Serbian Orthodox Church of St Lazar, Bournville.jpg|thumb|left|ಬೊರ್ನ್‌ವಿಲ್‌ನ ಸೇಂಟ್‌ ಲಾಜಾರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ಬಿಯನ್‌ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇಗರ್ಜಿ]] ಇಸವಿ 1825ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಗ್ರೀಕ್ ರಿವೈವಲ್]]‌ [[ಸೆವರ್ನ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಸಿನಗಾಗ್‌]] (ಇಂದು [[ಫ್ರೀಮೇಸನ್ಸ್‌]] ಲಾಡ್ಜ್‌ ಹಾಲ್‌ ಆಗಿದೆ) ಯೆಹೂದ್ಯರ ಅತಿ ಪುರಾತನ ಆರಾಧನ ಮಂದಿರ. ಇಸವಿ 1856ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ [[ಗ್ರೇಡ್‌ II* ಪಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿರುವ [[ಸಿಂಗರ್ಸ್‌ ಹಿಲ್‌ ಸಿನಗಾಗ್]]‌ನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಮಾಸ್ಕ್]]‌ನ್ನು 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/birmingham/faith/places_of_worship/muslim/birmingham_central_mosque.shtml |title=Birmingham Central Mosque |publisher=BBC Birmingham Faith |accessdate=7 June 2008}}</ref> ಆದರೂ, 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, [[ಸ್ಮಾಲ್‌ ಹೀತ್]]‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಗಮ್‌ಕೊಲ್‌ ಷರಿಫ್‌ ಮಸ್ಜೀದ್‌]] ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್‌ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಸೀದಿ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. {{Citation needed|date=June 2010}} ಇನ್ನೂ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, [[ಅಹ್ಮದಿಯಾ ಮುಸ್ಲಿಮ್‌ ಸಮುದಾಯ]]ದವರು ಬಾರ್ಡರ್‌ಸ್ಲೆ ಗ್ರೀನ್‌ನಲ್ಲಿ [[ದಾರುಲ್‌ ಬರಕಾತ್‌‌ ಮಸ್ಜೀದ್‌]] ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref>[http://icbirmingham.icnetwork.co.uk/0100news/0100localnews/tm_objectid=14707141%26method=full%26siteid=50002%26headline=new-city-mosque-a-symbol-of-peace-name_page.html icBirmingham‌ ವಾರ್ತಾ ವಿಷಯ: ನ್ಯೂ ಸಿಟಿ ಮಾಸ್ಕ್‌ ಅ ಸಿಂಬಲ್‌ ಆಫ್‌ ಪೀಸ್‌]</ref> 1970ರ ದಶಕದ ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಗುರು ನಾನಕ್‌ ನಿಷ್ಕಾಮ್‌ ಸೇವಕ್‌ ಜಾಥಾ [[ಸಿಖ್]]‌ [[ಗುರುದ್ವಾರ]]ವನ್ನು ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್‌ನ ಸೊಹೊ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, [[ಎಡ್ಜ್‌ಬ್ಯಾಸ್ಟನ್‌ ಜಲಾಶಯ]]ದ ಬಳಿ [[ಬೌದ್ಧ]] ಧಮ್ಮತಲಕ [[ಶಾಂತಿ ಪಗೊಡಾ]]ವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. == ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ == [[ಚಿತ್ರ:ColmoreRowBirmingham.jpg|thumb|ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೊಲ್ಮೋರ್‌ ರೋ.]] [[ತಯಾರಿಕೆ]] ಹಾಗೂ [[ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮೆರೆದಿದ್ದರೂ, ಇಂದು [[ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ವು ಇದರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇಸವಿ 2003ರಲ್ಲಿ ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ 78% ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ 97%ರಷ್ಟು ಪಾಲಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_economy/NUTS3_Tables_1-12.xls |title=NUTS3 Gross Value Added (GVA) (1995–2003) Tables |publisher=Office for National Statistics |format=xls |accessdate=7 June 2008|archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20050303060222/http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_economy/NUTS3_Tables_1-12.xls|archivedate=3 March 2005}}<br />Data on sheet NUTS34 ಹಾಳೆಯ ಮೇಲಿನ ದತ್ತಾಂಶ, 339ನೆಯ ಸಾಲು </ref> ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. [[ಲಾಯ್ಡ್ಸ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್]]‌ (ಈಗ [[ಲಾಯ್ಡ್ಸ್‌ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್]]‌) 1765ರಲ್ಲಿ,<ref>{{cite web |url=http://www.lloydstsb.com/about_ltsb/lloyds_bank.asp |title=Lloyds Bank |publisher=Lloyd's TSB |accessdate=7 June 2008}}</ref> ಹಾಗೂ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ (ಇಂದು [[ಹೆಚ್‌ಎಸ್‌ಬಿಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್]]‌) 1836ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದವು.<ref>{{cite web |url=http://www.img.ghq.hsbc.com/1/PA_1_1_S5/content/assets/about_hsbc/brief_history_feb2008s3.pdf |title=The HSBC Group in Europe |publisher=HSBC |format=PDF |accessdate=7 June 2008|archiveurl = https://web.archive.org/web/20080626020058/http://www.img.ghq.hsbc.com/1/PA_1_1_S5/content/assets/about_hsbc/brief_history_feb2008s3.pdf |archivedate = June 26, 2008|deadurl=yes}}</ref> ಇಸವಿ 2007ರಲ್ಲಿ, ನಗರದಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌, ಹಣಕಾಸು ಹಾಗೂ ವಿಮಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ 108,300 ಜನರು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.birminghameconomy.org.uk/sum/kfsumaes3.htm|title=Employment in Birmingham and the West Midlands 2007|publisher=Birmingham City Council|accessdate=13 September 2009|archive-date=30 ಆಗಸ್ಟ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110830124635/http://www.birminghameconomy.org.uk/sum/kfsumaes3.htm|url-status=dead}}</ref> ಇಸವಿ 2009ರಲ್ಲಿ [[ಕುಷ್ಮನ್‌ &amp; ವೇಕ್ಫೀಲ್ಡ್]]‌ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಉದ್ದಿಮೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ 14ನೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಗರ ಎಂದಿದೆ.<ref name="cushman"/> ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವೂ ಸಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. [[ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕನ್ವೆಂಷನ್‌ ಸೆಂಟರ್]]‌ ಹಾಗೂ [[ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಎಕ್ಸಿಬಿಷನ್‌ ಸೆಂಟರ್]]‌ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಾಸಭೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. UKಯಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾಸಭೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರದರ್ಶನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ 42%ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನದ್ದಾಗಿದೆ.<ref name="convention">{{cite web |url=http://www.locatebirmingham.com/conference_city/nec_group |title=NEC Group – Conference City |publisher=Locate Birmingham |accessdate=7 June 2008 |archive-date=1 ಏಪ್ರಿಲ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080401071154/http://www.locatebirmingham.com/conference_city/nec_group |url-status=dead }}</ref> ಭೇಟಿಗಾರರು ನಗರದ ಕ್ರೀಡಾ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುವರು. ನಗರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ([[ಆಸ್ಟನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]], [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]] ಮತ್ತು [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]) ಹಾಗೂ ಎರಡು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಕಾಲೇಜುಗಳಿವೆ. ಒಟ್ಟು 65,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಮಾರು 15,000 ಜನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯ ಭಂಡಾರಗಳಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:2009 Jaguar XF DC.JPG|thumb|left|ಕ್ಯಾಸ್ಲ್‌ ಬ್ರೊಮ್ವಿಚ್‌ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗರ್‌ ಕಾರ್ಸ್‌ ಉದ್ದಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ಜಾಗರ್‌ XF ವಾಹನ.]] £2.2 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಯುವ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರ ಕೇಂದ್ರವು, UKಯ ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.caci.co.uk/msd.asp?url=lsp-retailfootprint.htm |title=Comparison Expenditure CACI Retail Footprint 2005 |publisher=CACI |accessdate=22 July 2009 |archive-date=20 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071020003313/http://www.caci.co.uk/msd.asp?url=lsp-retailfootprint.htm |url-status=dead }}</ref> ಲಂಡನ್‌ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ [[ಬುಲ್‌ರಿಂಗ್]] ದೇಶದ ಅತಿ ನಿಬಿಡ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾದ ವಾರ್ಷಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ,<ref name="shpcent">{{cite news |title=UK's busiest shopping centre |url=http://icbirmingham.icnetwork.co.uk/post/news/tm_method=full%26objectid=14600178%26siteid=50002-name_page.html |publisher=icBirmingham |date=3 September 2004 |accessdate=3 February 2008}}</ref> ಹಾಗೂ [[ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]]‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌ ಫ್ರೇಸರ್‌]] ಅತಿ ದೊಡ್ಡ [[ವಿವಿಧ ಸರಕಿನ ಮಳಿಗೆ]]ಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.propertymall.com/press/article/3888 |title=The 10 largest UK Stores, 1998 |accessdate=3 February 2008 |date=5 May 1998 |work=Corporate Intelligence on Retailing – Other – Tesco Overtakes Sainsburys Overall |publisher=propertymall.com}}</ref> ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು [[ಸೆಲ್ಫ್ರಿಡ್ಜಸ್]]‌ ವಿವಿಧ ಸರಕಿನ ಮಳಿಗೆಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ [[ಡೆಬೆನ್‌ಹ್ಯಾಮ್ಸ್]]‌ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶಾಖೆ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="shpcent" /> ಇಸವಿ 2004ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಲು ಮೂರನೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಗರ ಎನ್ನಲಾಯಿತು. [[ಲಂಡನ್‌ನ ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್]]‌ ಹಾಗೂ [[ಗ್ಲಾಸ್ಗೊ]] ನಗರಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಎರಡು ಸ್ಥಾನ ಲಭಿಸಿದ್ದವು. ಇವನ್ನು ವಿಶ್ವದರ್ಜೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ ಎನ್ನಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/uk/2004/mar/03/shopping.arts |title=Birmingham soars up the shopping list &#124; UK news |publisher=The Guardian |accessdate=30 May 2009 | location=London | first=Gerard | last=Seenan | date=3 March 2004}}</ref> ನಗರದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಕೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅವಸಾನವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾಸ್ಲ್‌ ಬ್ರೊಮ್ವಿಚ್‌]]‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ಜಾಗರ್‌]] ಕಾರ್ಸ್‌ ಹಾಗೂ [[ಬೊರ್ನ್ವಿಲ್]]‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ಕ್ಯಾಡ್‌ಬ್ಯೂರಿ ಟ್ರೆಬೊರ್‌ ಬ್ಯಾಸೆಟ್]]‌ ಸಹ ಸೇರಿವೆ. ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಗರವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗಳಿಸಿದರೂ,<ref>{{cite web |url=http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_economy/NUTS3_Tables_1-12.xls |title=NUTS3 Gross Value Added (GVA) (1995–2003) Tables |publisher=Office for National Statistics |format=xls |accessdate=7 June 2008|archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20050303060222/http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_economy/NUTS3_Tables_1-12.xls|archivedate=3 March 2005}}<br />NUTS33 ಹಾಳೆಯಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿ, 102ನೆಯ ಸಾಲು </ref> ಇದರಿಂದ ಲಭ್ಯವಾದ ಅನುಕೂಲಗಳು ಸಮವಾಗಿಲ್ಲ. ನವೀನತೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಹುದ್ದೆಗಳು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ [[ಅರಸಿ ಬರುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ]]ಗಳ ಪಾಲಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. UKಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ನಿರುದ್ಯೋಗ ಪ್ರಮಾಣವಿರುವ ಎರಡು ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾದ [[ಲೇಡಿವುಡ್‌]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಪಾರ್ಕ್‌ಬ್ರೂಕ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸ್ಮಾಲ್‌ ಹೀತ್]] ಇವೆರಡೂ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಒಳನಗರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_labour/PCAtables.xls |title=Local area labour markets: statistical indicators – Parliamentary Constituency tables (Unemployment Rate January 2005 to December 2005) |publisher=Office for National Statistics |format=xls |accessdate=7 June 2008|archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20070108225836/http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_labour/PCAtables.xls|archivedate=8 January 2007}}</ref> ಬೆಳವಣಿಗೆಯೂ ಸಹ ನಗರದ ಸಾರಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರೀಯ [[ನ್ಯೂ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ]]ವು ನಿಬಿಡ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಮೀರಿರುತ್ತದೆ. == ಸಾರಿಗೆ == [[ಚಿತ್ರ:Birmingham airport arrivals arp.jpg|right|thumb|ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ.]] [[ಚಿತ್ರ:390029 'City of Stoke-on-Trent' at Birmingham New Street.JPG|thumb|ನ್ಯೂ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಆಡಳಿತದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಪೆಂಡೊಲಿನೊ.]] ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಭಾಗಶಃ ಒಳನಾಡಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣ, ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ [[ಮೋಟಾರ್‌-ಹಾದಿ]], [[ರೈಲು]] ಹಾಗೂ [[ಕಾಲುವೆ]] ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/canals |title=Canals in Birmingham |publisher=Birmingham City Council |accessdate=7 June 2008|archiveurl = https://web.archive.org/web/20080609052603/http://www.birmingham.gov.uk/canals |archivedate = June 9, 2008|deadurl=yes}}</ref> ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಮೋಟಾರ್‌-ಹಾದಿಗಳು ನಗರದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ. [[ಸ್ಪಗೆಟಿ ಜಂಕ್ಷನ್‌]] ಎಂಬುದು UKಯಲ್ಲಿರುವ ಅತಿ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಮೊಟಾರ್‌-ಹಾದಿ ಜಂಕ್ಷನ್‌ ಆಗಿದೆ. [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌]]ನ UKಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನವು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ [[ಈಸ್ಟ್‌ಸೈಡ್]]‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಕೋಚ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್]]‌ ನನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ವು [[ಸೊಲಿಹಲ್ ನಗರವಿಭಾಗ]]ದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಇಸವಿ 2009ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಸಂಚಾರದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ, ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನ [[ಆರನೆಯ ಅತಿ ನಿಬಿಡ]] ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಎನ್ನಲಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯೆಂದರೆ [[ಬಸ್]]‌, ಸ್ಥಳೀಯ ರೈಲು ಅಥವಾ [[ಟ್ರ್ಯಾಮ್‌]] ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿವೆ. ಮಾರ್ಗ ಸಂಖ್ಯೆ 11A ಹಾಗೂ 11C ಯುರೋಪ್‌ ಖಂಡದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೀರ್ಘ ಸಮಯದ ನಗರವಲಯ ಬಸ್‌ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ (ನಗರವನ್ನು ಸುತ್ತುವ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, ಇದರಲ್ಲಿ 'A' ಎಂಬುದು 'ಅಪ್ರದಕ್ಷಿಣ anti-clockwise) ಹಾಗೂ 'C' ಎಂಬುದು 'ಪ್ರದಕ್ಷಿಣ (clockwise)' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ). ಈ ಮಾರ್ಗವು {{convert|26|mi|km}} ಉದ್ದವಿದೆ <ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/birmingham/content/articles/2005/06/27/number_11_bus_feature.shtml |title=The amazing number 11 bus |publisher=BBC Birmingham |date=27 June 2005 |accessdate=7 June 2008}}</ref> ಹಾಗೂ ಇದರಲ್ಲಿ 272 ಬಸ್‌ ನಿಲುಗಡೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=61780&CONTENT_ITEM_TYPE=9&MENU_ID=276&CONTENT_TITLE=Route%2011%20Bus%20Showcase |title=Route 11 Bus Showcase |publisher=Birmingham City Council |date=21 June 2005 |author=Barbara Elsom |accessdate=7 June 2008 |quote=Since 2001 231 bus stops out of 272 have been upgraded to Showcase standards... |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081208133513/http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=61780&CONTENT_ITEM_TYPE=9&MENU_ID=276&CONTENT_TITLE=Route%2011%20Bus%20Showcase |archivedate=8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 |url-status=dead }}</ref> ಬಸ್‌ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ ವೆಸ್ಟ್‌ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್]]‌ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಸ್‌ ಸಂಚಾರದ 80%ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೂ ಇನ್ನು 50 ಇತರೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ, ನೋಂದಾಯಿತ ಬಸ್‌ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.centro.org.uk/wwwroot/Bus/Bus%20intro.asp |title=Bus Services |publisher=Centro |accessdate=7 June 2008|archiveurl = https://web.archive.org/web/20080522122603/http://www.centro.org.uk/wwwroot/Bus/Bus%20intro.asp |archivedate = May 22, 2008|deadurl=yes}}</ref> ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಬಸ್‌ ಸೇವಾ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ನಗರದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದ ಬಸ್ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು [[ವೊಲ್ವರ್‌ಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್]]‌, [[ಡಡ್ಲೆ]], [[ವಾಲ್ಸಾಲ್]]‌, [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಬ್ರೊಮ್ವಿಚ್]]‌, [[ಹಾಲ್ಸೊವೆನ್]]‌, [[ಸ್ಟೊರ್‌‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್]]‌ ಹಾಗೂ [[ಮೆರ್ರಿ ಹಿಲ್ ಷಾಪಿಂಗ್‌ ಸೆಂಟರ್]]‌ನಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋಗಬಹುದಾಗಿದೆ. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ನೇರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರದ ಪಟ್ಟಣಗಳೆಂದರೆ [[ಸೆಡ್ಜ್‌ಲೆ]], [[ಕಿಂಗ್ಸ್‌ವಿನ್ಫರ್ಡ್‌]], [[ವೆಡ್ನೆಸ್ಫೀಲ್ಡ್‌]] ಹಾಗೂ [[ವಿಲೆನ್ಹಾಲ್‌]]. '[[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನ್ಯೂ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌]]' ಎನ್ನಲಾದ ನಗರದ ಮುಖ್ಯ ರೈಲ್‌ ನಿಲ್ದಾಣ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ನಗರದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣವಾದ '[[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಸ್ನೊ ಹಿಲ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್‌]]' [[ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್‌ ಮೆಟ್ರೊ]] ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೂ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಸ್ನೊ ಹಿಲ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್]]‌ ಹಾಗೂ ವುಲ್ವರ್‌ಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್ ನಡುವೆ ರೈಲು ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪಟ್ಟಣಗಳಾದ ‌[[ಬಿಲ್‌ಸ್ಟನ್‌]], [[ವೆಡ್ನೆಸ್‌ಬ್ಯೂರಿ]] ಮತ್ತು [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಬ್ರೊಮ್ವಿಚ್‌]] ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.travelmetro.co.uk/ |title=Travelmetro.co.uk |publisher=Centro |accessdate=7 June 2008 |archive-date=8 ಜೂನ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080608124147/http://www.travelmetro.co.uk/ |url-status=dead }}</ref> ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್‌ ಮೆಟ್ರೊ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ತನಕ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.opsi.gov.uk/si/si2005/20051794.htm |title=The Midland Metro (Birmingham City Centre Extension, etc.) Order 2005 |publisher=[[Office of Public Sector Information]] |year=2005 |accessdate=7 June 2008}}</ref> ರೈಲು ಆಧಾರಿತ ನಿಲುಗಡೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಯಾಣ ಜಾಲವಿದೆ. (ಪಾರ್ಕ್‌ ಅಂಡ್‌ ರೈಡ್‌ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌). ಇದು ನಗರ ಕೇಂದ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ರೈಲ್‌ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು]] ನೋಡಿ. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾದ [[ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉದ್ದವು [[ವೆನಿಸ್‌]]ನದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಉದ್ದವಿದೆ.‌ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಲುವೆಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದವು. [[ಬ್ರಿಂಡ್ಲೆಪ್ಲೇಸ್]]‌ನಂತಹ ಕಾಲುವೆ-ಬದಿಗಳ ನವೀಕರಣಾ ಯೋಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಕಾಲುವೆಗಳು ಪ್ರವಾಸಿತಾಣಗಳಾಗಿವೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == [[ಚಿತ್ರ:BirminghamUniversityChancellorsCourt.jpg|thumb|right|ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]] ನಗರದ ಪರಿಷತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಿದೆ. 25 [[ಶಿಶುವಿಹಾರ]]ಗಳು, 328 [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ]]ಗಳು, 77 [[ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ]]ಗಳು <ref>{{cite web |url=http://www.bgfl.org/services/nqt/primsec.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070928104515/http://www.bgfl.org/services/nqt/primsec.htm |archivedate=28 September 2007 |title=Birmingham City Council Primary and Secondary |publisher=Birmingham Grid for Learning (BGfL) |accessdate=7 June 2008}}</ref> ಹಾಗೂ 29 [[ವಿಶೇಷ ಶಾಲೆ]]ಗಳು ಈ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ನೇರ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷ ಆಡಳಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.bgfl.org/services/nqt/sen.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070928104556/http://www.bgfl.org/services/nqt/sen.htm |archivedate=28 September 2007 |title= Birmingham City Council Special Needs Schools |publisher=Birmingham Grid for Learning (BGfL) |accessdate=7 June 2008}}</ref> ಈ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು [[ಗ್ರಂಥಾಲಯ]] ಸೇವೆಯನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ನಾಲ್ಕು ದಶಲಕ್ಷ ಸಂದರ್ಶಕರು ಈ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆಯುವರು.<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=1787&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=5255 |title=Facts about Birmingham Library Service |publisher=Birmingham City Council |accessdate=7 June 2008|archiveurl = https://web.archive.org/web/20080609080413/http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=1787&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=5255 |archivedate = June 9, 2008|deadurl=yes}}</ref> ಜೊತೆಗೆ, ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಸುಮಾರು 3,500 [[ವಯಸ್ಕ-ಶಿಕ್ಷಣ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ]]ವನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.birmingham.gov.uk/adulteducation|title=Birmingham Adult Education Service|publisher=Birmingham City Council|accessdate=7 June 2008|archive-date=10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081010173416/http://www.birmingham.gov.uk/adulteducation|url-status=dead}}</ref> [[ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಂಥಾಲಯ (ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಲೈಬ್ರರಿ)]] ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ 41 ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ನಿಯಮಿತ ಸಂಚಾರಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಸೇವೆಯೂ ಇದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/mobilelibrary |title=Birmingham Mobile Library Service |publisher=Birmingham City Council |accessdate=7 June 2008 |archive-date=24 ಮಾರ್ಚ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100324200749/http://www.birmingham.gov.uk/mobilelibrary |url-status=dead }}</ref> ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ರಾಜ್ಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು, ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರ ಪರಿಷತ್‌ ನಡೆಸುವ ಸಮುದಾಯ ಶಾಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಪರಿಷತ್‌ [[ಸ್ಥಳೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]]ದ (LEA) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಈ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೂ, ಈ ರಾಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗೇ ಬಹಳಷ್ಟು [[voluntary aided]] (ಸ್ವಯಂ ನಿಧಿ ಹೂಡುವ)ಶಾಲೆಗಳೂ ಇವೆ (ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವಿನಿಂದ ನಡೆಯುವ ಶಾಲೆಗಳಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಈ ಶಾಲೆಗಳ ಮಾಲಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ದತ್ತಿ) ಶಾಲೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ದುರಸ್ತಿ ಖರ್ಚನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡು, ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಶಾಲೆಗಳು ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಿತ voluntary controlled ಶಾಲೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರಮಾಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿವೆ). [[ಕಿಂಗ್‌ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್‌ ಶಾಲೆ]] ಬಹುಶಃ ನಗರದ ಅತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶಾಲೆಯಾಗಿದೆ. ಕಿಂಗ್‌ ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ VI ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಏಳು ಶಾಲೆಗಳು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಲೆಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲೀಗ್‌ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.kingedwardthesixth.org/grammar.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080213094554/http://www.kingedwardthesixth.org/grammar.htm |archivedate=13 February 2008 |title=Grammar Schools of King Edward the Sixth |publisher=The Grammar Schools of King Edward the Sixth in Birmingham |accessdate=7 June 2008}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:BirminghamCentralLibrary.jpg|left|thumb|ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಂಥಾಲಯ]] ಮೂರು [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು]] ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿವೆ: [[University of ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]], [[ಆಸ್ಟನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]], [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]] ಹಾಗೂ ಎರಡು [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಕಾಲೇಜ್‌]]ಗಳು: [[ನ್ಯೂಮನ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್‌]] <ref>{{cite web |url=http://icbirmingham.icnetwork.co.uk/birminghampost/news/tm_headline=city-college-wins-right-to-grant-degrees%26method=full%26objectid=19750162%26siteid=50002-name_page.html |author=Naqvi, Shahid |title=City college wins right to grant degrees |publisher=[[Birmingham Post]] |date=7 September 2007 |accessdate=7 June 2008}}</ref> ಹಾಗೂ [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್‌]].<ref>{{cite web |url=http://www.bcftcs.ac.uk/asp/UCB-faq.asp |title=A New Year and a new name for the College. |accessdate=7 January 2008 |publisher=University College Birmingham |archive-date=10 ಜನವರಿ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080110092441/http://www.bcftcs.ac.uk/asp/UCB-faq.asp |url-status=dead }}</ref> ಈಗ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಅಂಗವಾಗಿರುವ [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಕನ್ಸರ್ವೇಟೊಯರ್]]‌ ಹಾಗೂ [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ಆಕ್ಟಿಂಗ್‌]] ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲಾ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾಲೇಜ್‌ಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 65,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಲಂಡನ್‌ ನಂತರ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ UKಯ ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಗರ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಚಾನ್ಸೆಲರ್ಸ್‌ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ಜೊಸೆಫ್‌ ಚಾಂಬರ್ಲಿನ್‌ ಸ್ಮಾರಕ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರ]]ವು ಒಂದು ಗಂಟೆಗೋಪುರ ಆಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರವಾಗಿದೆ. [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಮಹಾನಗರ ಕಾಲೇಜ್]]‌ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾಲೇಜ್‌ಗಳಲ್ಲೊಂದು.<ref>{{cite web |url=http://www.sutcol.ac.uk |title=Sutton Coldfield College |accessdate=7 June 2008 |archive-date=22 ಮಾರ್ಚ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090322022536/http://www.sutcol.ac.uk/ |url-status=dead }}</ref> ಹಲವು ಸಣ್ಣ ಕಾಲೇಜ್‌ಗಳು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗಿ ರಚನೆಯಾದ ಕಾಲೇಜಿದು. ಜೋಸೆಫ್‌ ಚಾಂಬರ್ಲಿನ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌ ಬೆಕಾನ್ ಸ್ಥಾನ-ಮಾನ [[Beacon Status]] ಹಾಗೂ ಸಮಗ್ರ [[OFSTED]] ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ (Outstanding) ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಮತ್ತು ಸೊಲಿಹಲ್‌ ಪ್ರದೇಶದ ಏಕೈಕ [[ಸಿಕ್ಸ್ತ್ ಫಾರ್ಮ್‌ ಕಾಲೇಜ್]]‌ ಆಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.jcc.ac.uk/welcome.php |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080205191644/http://www.jcc.ac.uk/welcome.php |archivedate=5 February 2008 |title=Joseph Chamberlain College |accessdate=7 June 2008}}</ref> [[1970ರ ದಶಕ]]ದಿಂದಲೂ, ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು 11-16/18 ವಿವಿಧೋದ್ದೇಶ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳಾಗಿವೆ. [[GCSE]]-ಉತ್ತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಶಾಲೆಯ ಸಿಕ್ಸ್ತ್‌ ಫಾರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮುಂದುವರೆಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕಾಲೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮುಂದುವರೆಸಬಹುದು. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ 5-7 ಶಿಶುವಿಹಾರ ಹಾಗೂ 7-11 ಜೂನಿಯರ್‌ ಶಾಲೆಗಳಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. == ಕ್ರೀಡೆ == [[ಚಿತ್ರ:AstonvillavsBirmingham06.JPG|thumb|right|ವಿಲ್ಲಾ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟನ್‌ ವಿಲ್ಲಾ ಹಾಗೂ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಸಿಟಿ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸೆಕಂಡ್‌ ಸಿಟಿ ಡರ್ಬಿ ಪಂದ್ಯ.]] ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಕ್ರೀಡೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಲೀಗ್‌ [[ಫುಟ್‌ಬಾಲ್]]‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಾದ [[ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಲೀಗ್‌]]ನ್ನು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಿವಾಸಿ ಹಾಗೂ [[ಆಸ್ಟನ್‌ ವಿಲ್ಲಾ]] ನಿರ್ದೇಶಕ [[ವಿಲಿಯಮ್‌ ಮೆಕ್‌ಗ್ರೆಗೊರ್]]‌ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇವರು 1888ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹ-ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ 'ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಹತ್ತು ಅಥವಾ ಹನ್ನೆರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಒಗ್ಗೂಡಿ ಪ್ರತಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ವಸ್ಥಳ-ಪರಸ್ಥಳ ಪಂದ್ಯಗಳು ಆಡುವ' ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿಟ್ಟರು.<ref>{{cite web |url=http://www.football-league.co.uk/page/History/HistoryDetail/0,,10794~1357277,00.html|title=History of the Football League|publisher=The Football League|accessdate=30 December 2009}}</ref> [[ಹ್ಯಾರಿ ಜೆಮ್]]‌ ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತ [[ಆಗರಿಯೊ ಪೆರೆರಾ]] [[ಎಡ್ಜ್‌ಬ್ಯಾಸ್ಟನ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ ಪೆರೆರಾ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಕ್ರೀಡೆಯಾದ [[ಟೆನಿಸ್]]‌ನ್ನು 1859 ಮತ್ತು 1865ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.birminghamcivicsociety.org.uk/lawntennis.htm |title=Lawn Tennis and Major T. H. Gem |publisher=Birmingham Civic Society |accessdate=7 June 2008 |archive-date=18 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 |archive-url=https://www.webcitation.org/611hF75my?url=http://www.birminghamcivicsociety.org.uk/lawntennis.htm |url-status=dead }}</ref> ಇದರಿಂದಾಗಿ [[ಎಡ್ಜ್‌ಬ್ಯಾಸ್ಟನ್‌ ಆರ್ಚರಿ ಅಂಡ್‌ ಲಾನ್‌ ಟೆನಿಸ್‌ ಸೊಸೈಟಿ]] ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹಳೆಯ ಟೆನಿಸ್‌ ಸಂಘವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|first=Anna|last=Tyzack|title=The True Home of Tennis|url=http://www.countrylife.co.uk/news/culture/article/79487/The_True_Home_of_Tennis.html|work=Country Life|publisher=IPC Media|date=22 June 2005|accessdate=17 January 2009|archive-date=30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131030083434/http://www.countrylife.co.uk/news/culture/article/79487/The_True_Home_of_Tennis.html|url-status=dead}}</ref> [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಅಂಡ್‌ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಲೀಗ್‌]] ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹಳೆಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್‌.<ref>{{cite book|last=Davis|first=Alex E|title=First in the field: the history of the world's first cricket league: the Birmingham and District Cricket League, formed 1888|year=1988|publisher=Brewin Books|isbn=0947731342}}</ref> ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ವಿಶ್ವದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ ಪಂದ್ಯವೊಂದರ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿತ್ತು. ಅದು 1973ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.icc-europe.org/DATABASE/ARTICLES/articles/000035/003593.shtml|title=ICC Women's World Cup Qualifier schedule|publisher=International Cricket Council|accessdate=14 September 2009|archive-date=2 ಏಪ್ರಿಲ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080402102254/http://www.icc-europe.org/DATABASE/ARTICLES/articles/000035/003593.shtml|url-status=dead}}</ref> ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರಕ್ಕೆ [[ಕ್ರೀಡಾ ಪರಿಷತ್‌ (Sports Council)]] ಇಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ನಗರ ಎಂಬ ಬಿರುದು ಸಂದಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.marketingbirmingham.com/media_office/fun_facts/fun_facts_sport/ |title=Birmingham – We love our sport |publisher=Marketing Birmingham |accessdate=7 June 2008 |archive-date=8 ಜೂನ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080608151649/http://www.marketingbirmingham.com/media_office/fun_facts/fun_facts_sport/ |url-status=dead }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Edgbaston - England vs Australia 2009.jpg|thumb|left|ಎಡ್ಜ್‌ಬ್ಯಾಸ್ಟನ್‌ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಟೆಸ್ಟ್‌ ಪಂದ್ಯ.]] ಇಂದು ದೇಶದ ಅತಿ ಹಳೆಯ ವೃತ್ತಿ ಪರ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ತಂಡಗಳು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿವೆ: 1874ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿ, [[ವಿಲ್ಲಾ ಪಾರ್ಕ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಸಿಸುವ [[ಆಸ್ಟನ್‌ ವಿಲ್ಲಾ]]; ಅಲ್ಲದೇ, 1875ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ, [[ಸೇಂಟ್‌ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ]]ದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಸಿಸುವ [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಸಿಟಿ]]. ಈವೆರಡೂ ತಂಡಗಳ ನಡುವಿನ ಪೈಪೋಟಿಯು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇವೆರಡೂ ತಂಡಗಳ ನಡುವಣ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ [[ಸೆಕಂಡ್‌ ಸಿಟಿ ಡರ್ಬಿ]] ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.footballderbies.com/honours/index.php?id=27 ದಿ ಸೆಕೆಂಡ್‌ ಸಿಟಿ ಡರ್ಬಿ], footballderbies.com, 30 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2009ರಂದು ವೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಆಸ್ಟನ್‌ ವಿಲ್ಲಾ 50 ಸಲ ಗೆದ್ದಿದ್ದರೆ, ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಸಿಟಿ 38 ಸಲ ಗೆದ್ದಿದೆ. ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜಯಿಯಾಗಿವೆ. ವಿಲ್ಲಾ ಏಳು ಬಾರಿ [[ಲೀಗ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್]]‌ ಹಾಗು 1982ರಲ್ಲಿ [[ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್]]‌‌ ಆಗಿತ್ತು. ಆರು ಸಲ [[ಕೌಂಟಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್‌]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ವಿಜೇತ ತಂಡ [[ವಾರ್ವಿಕ್ಷೈರ್‌ ಕೌಂಟಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಕ್ಲಬ್]]‌ ತಂಡವು [[ಎಡ್ಜ್‌ಬ್ಯಾಸ್ಟನ್‌ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಮೈದಾನ]]ದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಟೆಸ್ಟ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಒಂದು ದಿನದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯ]]ಗಳ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಪ್ರಥಮ-ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್]]‌ನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಕೋರ್‌ ಈ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಯಿತು. ಇಸವಿ 1994ರಲ್ಲಿ, ಎಡಗೈ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್‌ [[ಬ್ರಯನ್‌ ಲಾರಾ]] ವಾರ್ವಿಕ್ಷೈರ್‌ ಪರವಾಗಿ ಆಡಿ ಅಜೇಯ 501 ರನ್‌ ಗಳಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.thebears.co.uk/history/alumni/brianlara.shtml |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071204030409/http://www.thebears.co.uk/history/alumni/brianlara.shtml |archivedate=4 December 2007 |title=Alumni – Brian Lara |publisher=Warwickshire County Cricket Club |accessdate=7 June 2008}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:NIA, Birmingham.jpg|thumb|right|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಳಾಂಗಣ ಅಂಕಣ]] ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ ಅಂಡ್‌ ಫೀಲ್ಡ್‌]] ಕೂಟಗಳು [[ಅಲೆಕ್ಸ್ಯಾಂಡರ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇದು [[ಬರ್ಚ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ ಹ್ಯಾರಿಯರ್ಸ್‌]] ತಂಡವು ಅಭ್ಯಸಿಸುವ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಈ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಹಲವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ [http://www.birmingham.gov.uk/gmac GMAC ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಮಾರ್ಷಲ್‌ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ ಸೆಂಟರ್‌] ನ್ನು 2008ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌ ಅಂಕಣ ಹಾಗೂ ಮೂರು ಕದನ-ಕಲೆಗಳ 'ಡೋಜೋ'ಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. [http://www.aikidofellowship.org.uk/Home/Home.htm ಐಕಿಡೊ ಫೆಲೊಷಿಪ್‌ ಆಫ್‌ ಗ್ರೇಟ್‌ ಬ್ರಿಟನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101122131858/http://www.aikidofellowship.org.uk/Home/Home.htm |date=2010-11-22 }}‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳವು ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿದೆ. [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಳಾಂಗಣ ಅಂಕಣ (National Indoor Arena)]] (NIA) 1991ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.thenia.co.uk |title=The NIA |accessdate=7 June 2008 |archive-date=2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202161556/http://www.thenia.co.uk/ |url-status=dead }}</ref> ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌ ಅಂಕಣವಾಗಿದೆ. ಇಸವಿ 2007ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌ ಒಳಾಂಗಣ‌ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ಸ್‌]] ಕೂಟ, [[2003ರ IAAF ವಿಶ್ವ ಒಳಾಂಗಣ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ಸ್]]‌ ಹಾಗೂ ಹಲವು [[WWE]] ಕುಸ್ತಿ-ಹೊಡೆದಾಟದ ಕೂಟಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಎಡ್ಜ್‌ಬ್ಯಾಸ್ಟನ್‌ನ ಪ್ರಯರಿ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿ [[ATP]] ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೆನಿಸ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಆಡಲಾಗುತ್ತಿವೆ.<ref>{{cite book |author=Steve Beauchampe |title=Played in Birmingham |publisher=Malavan Media |year=2006 |isbn=0-9547445-1-9}}<br />{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=82152&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=126 |title=Birmingham's Sporting Heritage |publisher=Birmingham City Council |accessdate=7 June 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060630033855/http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=82152&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=126 |archivedate=30 ಜೂನ್ 2006 |url-status=dead }}</ref> ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ also has a professional [[Rugby Union]] side, [[Moseley RFC]], who play at [[Billesley Common]], as well as professional [[boxing]], [[hockey]], [[skateboarding]], [[stock-car racing]], [[greyhound racing]] and [[speedway]] in the city. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಮೋಸ್ಲೆ RFC]] ವೃತ್ತಿಪರ ರಗ್ಬಿ ಯುನಿಯನ್‌ ತಂಡವಿದೆ. ಈ ತಂಡವು ಬಿಲ್ಲೆಸ್ಲೆ ಕಾಮನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಿ ಆಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ವೃತ್ತಿಪರ [[ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್‌]], [[ಹಾಕಿ]], [[ಸ್ಕೇಟ್‌ಬೋರ್ಡಿಂಗ್‌]], [[ಸ್ಟಾಕ್‌-ಕಾರ್‌ ರೇಸಿಂಗ್‌]], [[ಗ್ರgreyhound racing]] and [[speedway]] == ಆಹಾರ ಹಾಗೂ ಪಾನೀಯಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Birmingham Wholesale Markets.jpg|right|thumb|ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಸಗಟು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ ವಿಭಾಗ]] ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಒಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದು, 1166ರಲ್ಲಿ [[ರಾಯಲ್‌ ಚಾರ್ಟರ್]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಮೂಲತಃ ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಅನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣವು ಮುನ್ನಡೆದರೂ, ಈ ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಾಗಿದೆ. [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಸಗಟು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು]] ಇಂದಿಗೂ ದೇಶದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸಗಟು ಆಹಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ.<ref name="post-2009-03-03">{{cite web|url=http://www.birminghampost.net/news/politics-news/2009/03/03/birmingham-council-set-to-give-green-light-to-digbeth-market-scheme-65233-23047367/|title=Birmingham Council set to give green light to Digbeth market scheme|accessdate=29 October 2009|last=Dale|first=Paul|date=3 March 2009|work=Birmingham Post|archive-date=5 ಜನವರಿ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120105233013/http://www.birminghampost.net/news/politics-news/2009/03/03/birmingham-council-set-to-give-green-light-to-digbeth-market-scheme-65233-23047367/|url-status=dead}}</ref> ಇಲ್ಲಿ [[ಮಾಂಸ]], [[ಮೀನು]], [[ಹಣ್ಣು]], [[ತರಕಾರಿ]] ಹಾಗೂ [[ಹೂವುಗಳು]] ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಸುಮಾರು 100 ಮೈಲ್‌ಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಭೋಜನಾ ಮಂದಿರಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ತಾಜಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಪೂರೈಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.<ref>{{cite news|first=Shepherd|last=Mark|title=The Wholesale shebang: traders at Birmingham's Wholesale Market may have a new home at Prupim's Hub by 2012. But that will happen to the existing site?|url=http://www.propertyweek.com/story.asp?sectioncode=39&storycode=3144234|work=Property Week|publisher=United Business Media|date=3 July 2009|accessdate=30 October 2009}}</ref> ಲಂಡನ್‌ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಮೂರು [[ಮಿಷೆಲಿನ್‌-ಪ್ರಮಾಣಿತ]] ಭೋಜನಾಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಲು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಏಕೈಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಗರವಾಗಿದೆ: [[ಎಡ್ಜ್‌ಬ್ಯಾಸ್ಟನ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ''ಸಿಂಪ್ಸನ್ಸ್‌'', [[ಹಾರ್ಬೊರ್ನ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ''ಟರ್ನರ್ಸ್‌'' ಹಾಗೂ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ''ಪರ್ನೆಲ್ಸ್‌''.<ref>{{cite web|url=http://servicesv2.webmichelin.com/frontnews/servlet/GetElement?elementCode=54989|title=Michelin stars 2009|accessdate=18 January 2009|publisher=Michelin Group|archive-date=12 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090212162013/http://servicesv2.webmichelin.com/frontnews/servlet/GetElement?elementCode=54989|url-status=dead}}</ref> [[ಆನ್ಸೆಲ್ಸ್‌]], [[ಡೆವೆನ್ಪೊರ್ಟ್ಸ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಮಿಚೆಲ್ಸ್‌ &amp; ಬಟ್ಲರ್ಸ್‌]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು [[ಬಟ್ಟಿ ಕೇಂದ್ರ]]ಗಳು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.midlandspubs.co.uk/breweries/birmingham.htm |title=Birmingham Breweries |publisher=Midlands Pubs.co.uk |accessdate=7 June 2008 |archive-date=17 ಮೇ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080517144014/http://www.midlandspubs.co.uk/breweries/birmingham.htm |url-status=dead }}</ref> [[ಆಸ್ಟನ್‌ ಮ್ಯಾನೊರ್‌ ಬ್ರೂಯರಿ]] ಯಾವುದೇ ಗಮನಾರ್ಹ ಗಾತ್ರದ ಏಕೈಕ ಬಟ್ಟಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಂದೂ ಸಹ, ನಗರದೆಲ್ಲೆಡೆ ಹಲವು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ವಿಕ್ಟೊರಿಯನ್‌ ಪಬ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬಾರ್‌ಗಳಿವೆ. ಸುಮಾರು 1450ರಲ್ಲಿ [[ಡೆರಿಟೆಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ [[ಓಲ್ಡ್‌ ಕ್ರೌನ್‌]] ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಅತಿ ಹಳೆಯ ತಂಗುದಾಣವಾಗಿದೆ. {{Citation needed|date=June 2009}} ನಗರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ರಾತ್ರಿಯ ವಿಹಾರಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಬಾರ್‌ಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಬ್ರಾಡ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವವು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.broadstreetbid.com/flash/index.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930105529/http://www.broadstreetbid.com/flash/index.html |archivedate=30 September 2007 |title=BID Broad Street |accessdate=7 June 2008}}</ref> [[ವಿಂಗ್‌ ಯಿಪ್‌]] ಎಂಬ ಬೃಹತ್‌ ಆಹಾರ ಉದ್ದಿಮೆಯು ಮೊದಲು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಇಂದು ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನವು [[ನೆಷೆಲ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.birminghampost.net/tm_objectid=16631720&method=full&siteid=50002&headline=taste-of-the-orient-sweet-for-wing-yip-name_page.html |title=Taste of the Orient sweet for Wing Yip |publisher=The Birmingham Post Midland Rich List 2006 |date=6 January 2006 |accessdate=7 June 2008 |archive-date=9 ಮಾರ್ಚ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080309190801/http://www.birminghampost.net/tm_objectid%3D16631720%26method%3Dfull%26siteid%3D50002%26headline%3Dtaste-of-the-orient-sweet-for-wing-yip-name_page.html |url-status=dead }}</ref> [[ಬಾಲ್ಟಿ]] ಎಂಬ ಒಂದು ರೀತಿಯ [[ಪಲ್ಯ]]ವನ್ನು ನಗರದಲ್ಲೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ವಲಯಕ್ಕೆ 'ಬಾಲ್ಟಿ ಬೆಲ್ಟ್‌' ಅಥವಾ '[[ಬಾಲ್ಟಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌]]' ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/balti |title=The Balti Experience |publisher=Birmingham City Council |accessdate=19 December 2006 |archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20110929053142/http://www.birmingham.gov.uk/balti |archivedate=29 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 |url-status=dead }}</ref> ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಮೂಲದ ಆಹಾರ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ಪೈಕಿ [[ಟೈಫೂ ಟೀ]], [[ಬರ್ಡ್ಸ್‌ ಕಸ್ಟರ್ಡ್‌]], [[ಕ್ಯಾಡ್ಬ್ಯೂರಿಸ್‌ ಚಾಕಲೇಟ್‌]] ಹಾಗೂ [[HP ಸಾಸ್‌]] ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿವೆ. == ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕಲೆ == === ಕಲೆ === [[ಚಿತ್ರ:Black Sabbath 1999-12-16 Stuttgart.jpg|thumb|right|ಹೆವಿ-ಮೆಟಲ್‌ ಶೈಲಿ ಸಂಗೀತದ ಹರಿಕಾರ ವಾದ್ಯತಂಡ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ ಸಬ್ಬತ್‌ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತವಾಯಿತು.]] ಕಳೆದ ಶತಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನದು ವಿಜೃಂಭಣೆಯ ಹಾವು ವಿವಿಧತೆಯುಳ್ಳ ಸಂಗೀತದ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನ ಸಂಗೀತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಾಗಿ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಮೂಲದ ವಾದ್ಯತಂಡಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿವೆ. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಮೂಲದ ವಾದ್ಯತಂಡಗಳು ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ ಎಂದು ಸಮಕಾಲೀನ ವಾದ್ಯತಂಡಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿವೆ. 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, '[[ಬ್ರಮ್‌ ಬೀಟ್‌]]' ಯುಗದಲ್ಲಿ [[ಬ್ಲೂಸ್‌]] ಶೈಲಿಯ ಸಂಗೀತ ಹಾಗೂ ಅಂತಹ ಶೈಲಿಯ ಸಂಗೀತ ನುಡಿಸುವ [[ದಿ ಮೂಡಿ ಬ್ಲೂಸ್‌]]ನಂತಹ [[ಪ್ರಗತಿಪರ ರಾಕ್‌ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿ]]ಯ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಹೊಂದಿತ್ತು. ನಗರವು ಹೆವಿ ಮೆಟಲ್‌ ಶೈಲಿಯ ಸಂಗೀತದ ಉಗಮಸ್ಥಾನ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. [[ಜುಡಾಸ್‌ ಪ್ರಿಯೆಸ್ಟ್‌]], [[ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ ಸಬ್ಬತ್‌]], [[ಮ್ಯಾಗ್ನಮ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಲೆಡ್‌ ಝೆಪೆಲಿನ್‌]] ತಂಡದ ಇಬ್ಬರು ಸದಸ್ಯರು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಮೂಲದವರು. ಅನಂತರ, 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, [[ನೇಪಾಮ್‌ ಡೆತ್]]‌ನಂತ ವಾದ್ಯತಂಡಗಳು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಹೆವಿ ಮೆಟಲ್‌ ಸಂಗೀತ ರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, [[ದಿ ಮೂವ್]]‌ ಹಾಗೂ [[ದಿ ಐಡ್ಲ್‌ ರೇಸ್]]‌ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಲೈಟ್‌ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ]] ಹಾಗೂ [[ವಿಝರ್ಡ್]]‌ ತಂಡಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಗರದಲ್ಲಿ [[ರೆಗೇ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಕಾ]] ಶೈಲಿಯ ಸಂಗೀತವು ಪ್ರಾಬಲ್ಯದತ್ತ ಸಾಗಿತು. ಇಂತಹ ಶೈಲಿಯ ವಾದ್ಯತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀಲ್‌ ಪಲ್ಸ್‌, [[UB40]], [[ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್‌ ಯೂತ್‌]] ಹಾಗೂ [[ದಿ ಬೀಟ್‌]] ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದವು. ವಾಮಪಂಥೀಯತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಹಾಡುಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗದವರಾದ ಸದಸ್ಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ಈ ತಂಡಗಳು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಚಲನಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1980ರ ದಶಕದ ಪಾಪ್‌ ಬ್ಯಾಂಡ್ [[ಡುರಾನ್‌ ಡುರಾನ್]]‌ ಸಹ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಮೂಲದ್ದಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:ExCathedra-BirminghamTownHall-byJamesAshby-20080301.jpg|thumb|upright|left|ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಪುರಭವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಎಕ್ಸ್‌ ಕತೀಡ್ರಾ]] ನಗರದಲ್ಲಿ [[ಜ್ಯಾಝ್‌]] ಶೈಲಿಯ ಸಂಗೀತವು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜ್ಯಾಝ್‌ ಉತ್ಸವವು UKಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜ್ಯಾಝ್‌ ಉತ್ಸವ.<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/birmingham/local_events/2003/07/jazz-calendar.shtml |title=Birmingham Local Events |publisher=BBC |accessdate=7 June 2008}}</ref> ಈ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಹೊರಗಿರುವ [[ಸೊಲಿಹಲ್]]‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1984ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.birminghamjazzfestival.com/venues_a.php |title=Birmingham International Jazz Festival venues |publisher=Birmingham Jazz Festival |accessdate=7 June 2008 |archive-date=21 ಆಗಸ್ಟ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080821115658/http://www.birminghamjazzfestival.com/venues_a.php |url-status=dead }}</ref> ನಗರದಲ್ಲಿರುವ [[ಸಿಂಫನಿ ಹಾಲ್‌]], ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯ [[ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಬಿರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಸಿಂಫನಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ]] ವಾದ್ಯತಂಡಕ್ಕೆ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಇಸವಿ 1834ರಿಂದಲೂ, [[ಸಿಟಿ ಆರ್ಗನಿಸ್ಟ್]]‌ ಎಂಬ (ಆರ್ಗನ್‌ ವಾದ್ಯ ಕಲಾವಿದ) ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಏಳು ಜನರು ಹೊಂದಿದ್ದುಂಟು. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ, ಥಾಮಸ್‌ ಟ್ರಾಟರ್‌ 1983ರಿಂದಲೂ ಸಿಟಿ ಆರ್ಗನಿಸ್ಟ್‌ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.patrickgarvey.com/artists/thomas-trotter.html |title=Thomas Trotter – Organ |publisher=Patrick Garvey Management |accessdate=7 June 2008}}</ref> [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಪುರಭವನ]]ದಲ್ಲಿ ಆರ್ಗನ್‌ ತೆರೆದಾಗಿನಿಂದಲೂ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=37342&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=126 |title=Birmingham Town Hall: The Organ |publisher=Birmingham City Council |accessdate=7 June 2008|archiveurl = https://web.archive.org/web/20080611231917/http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=37342&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=126 |archivedate = June 11, 2008|deadurl=yes}}</ref> ಆದರೆ, ಪುರಭವನದ ದುರಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರವು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2007ರ ತನಕ ನಡೆದ ಕಾರಣ, ಈ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ಸೇಂಟ್‌ ಫಿಲಿಪ್‌ ಪ್ರಧಾನ ಇಗರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ರಾಯಲ್‌ ಬ್ಯಾಲೆ]] <ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=24788&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=12535#ballet |title=Birmingham Royal Ballet |publisher=Birmingham City Council |accessdate=7 June 2008|archiveurl = https://web.archive.org/web/20080605043954/http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=24788&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=12535#ballet |archivedate = June 5, 2008|deadurl=yes}}</ref> ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಹಳೆಯ ವೃತ್ತಿಪರ ನೃತ್ಯಶಾಲೆಯಾದ [[ಎಲ್ಮ್‌ಹರ್ಸ್ಟ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಫಾರ್‌ ಡ್ಯಾನ್ಸ್‌]] ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.made-schools.org.uk/schools/elmhurst-school-of-dance|title=Elmhurst School for Dance|publisher=MADE|accessdate=3 July 2009|archive-date=21 ಜುಲೈ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090721050543/http://www.made-schools.org.uk/schools/elmhurst-school-of-dance|url-status=dead}}</ref> [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ತ್ರೈವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವ]]ಗಳು 1784ರಿಂದ 1912ರ ತನಕ ನಡೆದವು. [[ಮೆಂಡೆಲ್ಸಾನ್‌]], [[ಗೊನೋಡ್‌]], [[ಸಲ್ಲಿವನ್‌]], [[ಡ್ವೊರ್ಯಾಕ್‌]], [[ಬ್ಯಾಂಟಾಕ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಎಲ್ಗರ್‌]] ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಅಥವಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಗರ್ ತಮ್ಮ ಅತಿಖ್ಯಾತ ಇಗರ್ಜಿ ಗಾನಮೇಳದ ಹಾಡುಗಳ ಪೈಕಿ‌ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ಗಾಗಿ ನಾಲ್ಕನ್ನು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ಗಾಗಿ ಬರೆದರು. ಎಲ್ಗರ್‌ರ ಮೊದಲ ಸಂಯೋಜನೆ ''[[ದಿ ಡ್ರೀಮ್‌ ಆಫ್‌ ಜೆರಾಂಟಿಯಸ್‌]]'' 1900ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು. ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಯೋಜಕರ ಪೈಕಿ [[ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ವಿಲಿಯಮ್‌ ಕೆಟೆಲ್ಬೆ]] ಹಾಗೂ [[ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಗ್ಲೊವರ್‌]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಯೋಜಕರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದರು. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ನಂತರದ ನಗರ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಸಭಾಂಗಣಗಳ ಪೈಕಿ, 1991ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾದ [[ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಇಂಡೊರ್‌ ಅರೆನಾ]], ಡೇಲ್‌ ಎಂಡ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ [[02 ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ]]ಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2009ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾದ [[02 ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ]], 1997ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾದ [[CBSO ಸೆಂಟರ್‌]], ಡಿಗ್ಬೆತ್‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ಬಾರ್ಫ್ಲೈ]] ಹಾಗೂ, [[ಪ್ಯಾರಡೈಸ್ ಫೊರಮ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಕನ್ಸರ್ವೆಟೊಯಿರ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಅಡ್ರಿಯನ್‌ ಬೌಲ್ಟ್ ಹಾಲ್‌]] ಸಹ ಸೇರಿವೆ. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ರಂಗಮಂದಿರದಲ್ಲಿ, [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಾ]] ("ದಿ ಅಲೆಕ್ಸ್‌"), [[ದಿ ರೆಪ್‌]], [[ಹಿಪ್ಪೊಡ್ರೊಮ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಓಲ್ಡ್‌ ರೆಪ್‌]] ರಂಗಮಂದಿರಗಳು ಅತಿ ದೊಡ್ಡವು. [[ಕ್ರೆಸೆಂಟ್‌ ಥಿಯೆಟರ್‌]] ಅಂಡ್‌ [[ಒಲ್ಡ್‌ ಜಾಯಿಂಟ್‌ ಸ್ಟಾಕ್‌ ಥಿಯೆಟರ್‌]], ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಇತರೆ ರಂಗಮಂದಿರಗಳು. ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಾಚೆ, ಹಿಂದೆ [[ಆಸ್ಟನ್‌ ಹಿಪ್ಪೊಡ್ರೊಮ್‌]] ಇದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ [[ಡ್ರಮ್‌ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ ಸೆಂಟರ್‌]] ಹಾಗೂ ''[[ಮ್ಯಾಕ್]]'' ‌ ಇವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/theatres |title=Theatres in Birmingham |publisher=Birmingham City Council |accessdate=7 June 2008 |archive-date=24 ಮಾರ್ಚ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100324202550/http://www.birmingham.gov.uk/theatres |url-status=dead }}</ref> ದಿ ರೆಪ್‌ ರಂಗಮಂದಿರದ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ, [[ಫಿಯರ್ಸ್‌! (Fierce!)]] ಉತ್ಸವವು, ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಕಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಣಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Birmingham Art Gallery & Museum.jpg|thumb|left|upright|ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ ಮತ್ತು ಆರ್ಟ್‌ ಗ್ಯಾಲರಿ]] ಹತ್ತಿರದ [[ಲಿಚ್ಫೀಲ್ಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಕೆಲ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ [[ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್‌ ಜಾನ್ಸನ್‌]] ಸೇರಿದಂತೆ, [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಹಲವು ಸಾಹಿತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಂಟು]] ಹೊಂದಿದೆ. ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್‌ ಜಾನ್ಸನ್‌ರದು ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ಸಂಪುಟಗಳು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿವೆ. [[ಆರ್ಥರ್ ಕೊನಾನ್‌ ಡಾಯ್ಲ್]]‌ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಆಸ್ಟನ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೃತಿ ರಚಿಸಿದರು. [[ಲೂಯಿಸ್‌ ಮೆಕ್ನೀಸ್‌]] ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಮೆರಿಕಾ ಮೂಲದ ಲೇಖಕ [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಇರ್ವಿಂಗ್]]‌ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ತಮ್ಮ ಖ್ಯಾತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ''ಬ್ರೇಸ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಹಾಲ್‌'' ಹಾಗೂ ''ದಿ ಹ್ಯೂಮರಿಸ್ಟ್ಸ್‌, ಎ ಮೆಡ್ಲೇ'' ಕೃತಿಗಳು ಆಸ್ಟನ್‌ ಹಾಲ್‌ನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದ ಅಥವಾ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ [[ಡೇವಿಡ್‌ ಲಾಡ್ಜ್‌]], [[ಜೊನಥನ್‌ ಕೋ]] ಹಾಗೂ [[ಜೆ. ಆರ್‌. ಆರ್. ಟೊಲ್ಕಿಯನ್‌]] ಸಹ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಟೋಲ್ಕಿಯನ್‌ ನಗರದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಪ್ರಭಾವೀ ಕವಿಗಳ ಪೈಕಿ ಆರನೆಯ ಗೌರವಯೋಗ್ಯ ಕವಿ [[ರೊಯಿ ಕ್ವಾಬೆನಾ]],<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=23945&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=5247 |title=About the Birmingham Poet Laureate |publisher=Birmingham City Council |accessdate=7 June 2008|archiveurl = https://web.archive.org/web/20080609075008/http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=23945&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=5247 |archivedate = June 9, 2008|deadurl=yes}}</ref> ಹಾಗೂ, ಇದೇ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ [[ಬೆಂಜಾಮಿನ್‌ ಝೆಫಾನಿಯಾ]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. [[UKಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥಾ ಸಮುದಾಯ]]ದ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಶಾಖೆಯು 1971ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು.(ಆದರೂ 1940 ಹಾಗೂ 1960ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಮುಂಚಿನ ನಿರೂಪಣೆಗಳಿದ್ದವು). ಈ ಸಮುದಾಯವು [[ನೊವಾಕಾನ್‌]] ಎಂಬ ವಾರ್ಷಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ &amp; ಅರ್ಟ್‌ ಗ್ಯಾಲರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ [[ರಫೆಲೈಟ್‌-ಪೂರ್ವ]] ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. [[ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಬರ್ನ್ಸ್‌-ಜೋನ್ಸ್]]‌ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಮೊದಲ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲೇ ಕಳೆದು, ಅನಂತರ [[ರಾಯಲ್‌ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್‌ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ಸ್‌]] ಸಮುದಾಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ''ಗುಡ್‌ ಬ್ರಿಟನ್‌ ಗೈಡ್‌'' ಪ್ರಕಾರ, 2004ರಲ್ಲಿ [[ಬಾರ್ಬರ್‌ ಇಂಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಫೈನ್‌ ಆರ್ಟ್ಸ್‌]]ಗೆ 'ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್‌ ದಿ ಇಯರ್‌' ಎನ್ನಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.barber.org.uk/pr081203.html |title=Barber Institute is 'Gallery of the Year' |date=8 December 2003 |publisher=Barber Institute of Fine Arts |accessdate=7 June 2008 |archive-date=8 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050908083324/http://barber.org.uk/pr081203.html |url-status=dead }}</ref> [[ಐಕಾನ್‌ ಗ್ಯಾಲರಿ]] ಹಾಗೂ [[ಈಸ್ಟ್‌ಸೈಡ್‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಖ್ಯಾತ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ [[ಡೇವಿಡ್‌ ಕಾಕ್ಸ್‌]], [[ಡೇವಿಡ್‌ ಬಾಂಬರ್ಗ್‌]], [[ಪೊಗಸ್‌ ಸೀಸರ್‌]], [[ಕೀತ್‌ ಪೈಪರ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ರಾಡ್ನಿ]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಛಾಯಾಚಿತ್ರಣ ಸಂಕಲನ [[OOM ಗ್ಯಾಲರಿ]] [[ಫೇಜ್ಲೆ ಸ್ಟುಡಿಯೊಸ್‌]] [[ಥ್ರೀ ವ್ಹೈಟ್‌ ವಾಲ್ಸ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಕೈನೆಟಿಕ್‌ AIU]]ನಂತಹ ಸಂಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರ ನಡೆಸಿದೆ. ತಯಾರಿಕೆ ಹಾಗು ಮುದ್ರಣಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌, [[ಉತ್ಪನ್ನ ವಿನ್ಯಾಸ]] ಹಾಗೂ [[ಚಿತ್ರಕ ವಿನ್ಯಾಸ]]ಗಳೆಂಬ ಸದೃಢ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದೆ. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ವಿನ್ಯಾಸಕರ, ಬಹಳಷ್ಟು ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಬ್ಯಾಸ್ಕರ್ವಿಲ್‌]] ಫಾಂಟ್‌,<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=76113&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=260 |title=John Baskerville of Birmingham |publisher=Birmingham City Council |accessdate=29 September 2007|archiveurl = https://web.archive.org/web/20071012100752/http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=76113&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=260 |archivedate = October 12, 2007|deadurl=yes}}</ref> [[ರಸ್ಕಿನ್‌ ಪಾಟರಿ]],<ref>{{cite web |url=http://www.geffrye-museum.org.uk/_download/CCECMYVI.pdf |title=Ruskin pottery centenary exhibition |publisher=The Geffrye Museum, London |format=PDF |accessdate=29 September 2007}}</ref> [[ಆಕ್ಮೆ ಥಂಡರರ್‌]] ಸಿಳ್ಳೆ,<ref>{{cite web |url=http://www.drcdurham.ca/htm/history_of_the_whistle.htm |title=History of the Whistle |publisher=District Referee Coordinator – Durham |accessdate=29 September 2007 |archive-date=12 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012100044/http://drcdurham.ca/htm/history_of_the_whistle.htm |url-status=dead }}</ref> [[ಓಡ್‌-ಆನ್‌ ಸಿನೆಮಾಸ್‌]]ನ ಆರ್ಟ್‌ ಡೆಕೊ ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‌ <ref>{{cite news |url=http://arts.guardian.co.uk/critic/feature/0,1169,717532,00.html |title=The mogul's monuments – How Oscar Deutsch's Odeon cinemas taught Britain to love modern architecture |author=Jonathan Glancey |publisher= Guardian |date=18 May 2002 |accessdate=29 September 2007 | location=London}}</ref> ಹಾಗೂ [[ಮಿನಿ]] ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.designmuseum.org/design/alec-issigonis |title=Alec Issigonis, Automotive Designer (1906–1988) |publisher=Design Museum, London |accessdate=29 September 2007 |archive-date=13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070913154950/http://www.designmuseum.org/design/alec-issigonis |url-status=dead }}</ref> === ಉತ್ಸವಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು === ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉತ್ಸವಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಸೇಂಟ್‌ ಜಾರ್ಜ್ಸ್‌ ಡೇ]] ಔತಣವೂ ಒಂದು. [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಟ್ಯಾಟೂ]] ಎಂಬುದು ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಆಯೋಜಿವಾಗಿರುವ ಸೇನಾ ಪ್ರದರ್ಶನ. ಇದು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಇಂಡೊರ್‌ ಅರೆನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. [[ಕೆರಿಬಿಯನ್]] ಶೈಲಿಯ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ನಿವಲ್‌ ವಿಷಮ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವರ್ಷಗಳಂದು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಪ್ರೈಡ್‌]] ಎಂಬುದು ಗೇ ವಿಲೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 100,000 ಸಂದರ್ಶಕರು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇಸವಿ 1997ರಿಂದ, ನಗರದಲ್ಲಿ ''[[ಆರ್ಟ್ಸ್‌ಫೆಸ್ಟ್]]'' ‌ ವಾರ್ಷಿಕ ಕಲಾ ಉತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು UKಯಲ್ಲೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮುಕ್ತ ಕಲಾ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ತಾನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ಫೆಸ್ಟ್‌ ಉತ್ಸವದ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಲಾರದು ಎಂದು ನಗರ ಪರಿಷತ್‌ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2006ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.birminghammail.net/birmingham-blogs-views/birmingham-mail-columnists/the-stirrer/tm_method=full&objectid=18192354&siteid=50002-name_page.html |title=Will a fest by any other name smell as sweet? |publisher=Birmingham Mail |date=1 December 2006 |accessdate=7 June 2008 |archive-date=9 ಮಾರ್ಚ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080309192731/http://www.birminghammail.net/birmingham-blogs-views/birmingham-mail-columnists/the-stirrer/tm_method%3Dfull%26objectid%3D18192354%26siteid%3D50002-name_page.html |url-status=dead }}</ref> [[ಸೇಂಟ್‌ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್‌ ಡೇ]] ಪ್ರದರ್ಶನವು ನಗರದಲ್ಲಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ, ಏಕದಿನದ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ. [[ಡಬ್ಲಿನ್]]‌ನ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಉತ್ಸವವು ಯುರೋಪ್‌ನ ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.anysubject.com/st-patricks-day-history-of-st-patricks-day.asp |title=History of St. Patrick's Day |publisher=AnySubject |accessdate=7 June 2008 |archive-date=27 ಮಾರ್ಚ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080327033548/http://www.anysubject.com/st-patricks-day-history-of-st-patricks-day.asp |url-status=dead }}</ref> ಇತರೆ ವಿವಿಧ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾ ಮೇಲಾ ಹಾಗೂ ವೈಶಾಖಿ ಮೇಲಾ ಸಹ ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಆಗಸ್ಟ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಹೆರಿಟೇಜ್‌ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ [[ಮರ್ಡಿ ಗ್ರಾಸ್]]‌ ಶೈಲಿಯ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ. [[ಕೆರಿಬಿಯನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಸಂಪ್ರದಾಯ]] ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು [[ಪ್ರದರ್ಶನ]]ಗಳು ಹಾಗೂ [[ಸಂಚಾರಿ ನಟ]]ರಿಂದ ಬೀದಿ ನಾಟಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಇತರೆ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ, 2006ರಿಂದ ಮೋಸ್ಲೆ ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ [[ಮೋಸ್ಲೆ ಜನಪದ ಉತ್ಸವ]] - ಇದು ಮೊದಲೇ ಸ್ಥಾಪಿತ ಜನಪದ ನಾಟಕಗಳೊಂದಿಗೆ ನೂತನ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಮಿಶ್ರಿಸುತ್ತದೆ. [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಜ್ಯಾಝ್‌ ಉತ್ಸವ]], ಇಸವಿ 2001ರಿಂದಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಕಾಮೆಡಿ ಉತ್ಸವ]]ದಲ್ಲಿ [[ಪೀಟರ್‌ ಕೇ]], [[ದಿ ಫಾಸ್‌‌ ಷೋ]], [[ಜಿಮ್ಮಿ ಕ್ಯಾರ್]]‌, [[ಲೀ ಇವಾನ್ಸ್]]‌ ಹಾಗೂ [[ಲೆನ್ನಿ ಹೆನ್ರಿ]] ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿದ್ದವು, ಹಾಗೂ, 2009ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಆಫ್‌ ದಿ ಕಫ್‌ ಉತ್ಸವಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುವ ಉತ್ಸವಗಳು, ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ 2026 ಯೋಜನೆಯ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಹ, ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉತ್ಸವಗಳು ಹಾಗೂ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಬಿ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ (ನಗರದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ) ಸಂಘಟನೆಯ ಧ್ಯೇಯದ ಅಂಗವಾಗಿವೆ. {{Citation needed|date=February 2010}} ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಗರ ಎಂದು ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಯತ್ನವನ್ನು ಖ್ಯಾತನಾಮರಾದ [[ಕ್ರಿಸ್‌ ಅಕಬ್ಯುಸಿ]], [[ಡೆನಿಸ್‌ ಲೂಯಿಸ್‌]] ಹಾಗೂ ಜೇಮ್ಸ್‌ ಫೆಲ್ಪ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಆಲಿವರ್‌ ಫೆಲ್ಪ್ಸ್‌ ಅವಳಿಗಳು (ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ವೀಸ್ಲೆ ಅವಳಿಗಳ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು). ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಉತ್ಸವವು 2008ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಡ್ಯಾನ್ಸ್‌ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಚ್‌ ಅಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ನಗರದೆಲ್ಲೆಡೆ ಒಳಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ನಡೆಯುವವು. === ಮಾಧ್ಯಮ === [[ಚಿತ್ರ:The mailbox.jpg|thumb|right|BBC ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳವಾದ ದಿ ಮೇಲ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌.]] ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿವೆ - ದೈನಿಕ ''[[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಮೇಲ್]]'' ‌ ಹಾಗೂ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ''[[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಪೋಸ್ಟ್‌]]'' ಮತ್ತು ''[[ಸಂಡೇ ಮರ್ಕ್ಯೂರಿ]]''. ಇವೆರಡೂ ಸಹ [[ಟ್ರಿನಿಟಿ ಮಿರರ್]]‌ ಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ''ವ್ಹಾಟ್ಸ್‌ ಆನ್'' ‌ ಎಂಬ ಪಾಕ್ಷಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 30 ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರ ಪರಿಷತ್]]‌ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ (ಹಿಂದೆ ''ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ವಾಯ್ಸ್'' ‌)‌ ಎಂಬ [[ಉಚಿತ ಪತ್ರಿಕೆ]]ಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನಗರದಲ್ಲಿನ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಹಲವು ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಜನಾಂಗೀಯ]] ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಹಾಗೂ ಎರಡು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಹಾನಗರ ಸಂಚಿಕೆಗಳ (ಪೂರ್ವ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌) ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳಗಳು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಸ್ಟೇಷನ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಸಿನೆಮಾ]] UKಯ ಅತಿ ಹಳೆಯ ಸಕ್ರಿಯ ಚಿತ್ರಮಂದಿರವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.theelectric.co.uk/ |title=The Electric Cinema website |accessdate=7 June 2008 |archive-date=16 ಜೂನ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080616175452/http://www.theelectric.co.uk/ |url-status=dead }}</ref> 1920ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ಆಸ್ಕರ್‌ ಡಾಯಿಚ್]]‌ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ [[ಓಡ್‌ಆನ್ ಸಿನೆಮಾ]]ವನ್ನು [[ಪೆರ್ರಿ ಬಾರ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌-ಸಂಜಾತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ [[ಹ್ಯಾರಿ ವೀಡನ್]]‌ ಆಸ್ಕರ್‌ ಡಾಯಿಚ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ ನೀಡಿ, ದೇಶದೆಲ್ಲಡೆ 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಿನೆಮಾಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು [[ಆರ್ಟ್‌ ಡೆಕೊ]] ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite book |title=The Buildings Around Us |author=Thom Gorst |page=93 |year=1995 |publisher=Taylor & Francis |isbn=0-419-19330-8}}</ref> [[ಸ್ಟಾರ್‌ ಸಿಟಿ]] ಯುರೋಪ್‌ನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿರಾಮಕಾಲಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಸಿನೆಮಾ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲೊಂದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. {{Weasel-inline|date=May 2010}} [[ಈಸ್ಟ್‌ಸೈಡ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ [[ಮಿಲೆನಿಯಮ್‌ ಪಾಯಿಂಟ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು [[IMAX]] ಚಲನಚಿತ್ರಮಂದಿರವಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.imax.ac/ |title=Birmingham IMAX |publisher=Thinktank |accessdate=28 November 2007 |archive-date=28 ನವೆಂಬರ್ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071128022949/http://www.imax.ac/ |url-status=dead }}</ref> ''[[ಫೆಲಿಷಿಯಾಸ್‌ ಜರ್ನಿ]]'' ಸೇರಿದಂತೆ, 1999ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ [[ಚಲನಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮುಂಚೆ, 1973ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''[[ಟೇಕ್‌ ಮಿ ಹೈ]]'' ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಸಲಾಗಿದ್ದು, ಫೆಲಿಷಿಯಾಸ್‌ ಜರ್ನಿ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಗರದಲ್ಲಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite book|title=Remaking Birmingham: The Visual Culture of Urban Regeneration |author=Liam Kennedy |page=115 |year=2004 |publisher=Routledge |isbn=0-415-28838-X}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:ElectricCinema.jpg|thumb|left|upright|ದಿ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಸಿನೆಮಾ]] ಕಿರುತೆರೆ ನಾಟಕಗಳಿಗಾಗಿ ನೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಳವಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೂ ಸಹ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ [[BBC]] ವಾಹಿನಿಯ ಎರಡು ಘಟಕಗಳಿವೆ. ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ [[ದಿ ಮೇಲ್‌ಬಾಕ್ಸ್]]‌ನಲ್ಲಿ [[BBC ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ರೀಜನ್‌]]ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನ,<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/england/about.shtml |title=About Us – Information about BBC English Regions |publisher=BBC |accessdate=7 June 2008}}</ref> [[BBC ವೆಸ್ಟ್‌ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌]] ಹಾಗೂ [[BBC ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌]] ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ. ಇವು ಮುಂಚೆ [[ಎಡ್ಜ್‌ಬ್ಯಾಸ್ಟನ್‌]]ನ [[ಪೆಬಲ್‌ ಮಿಲ್‌ ಸ್ಟುಡಿಯೊ]]ದಲ್ಲಿದ್ದವು. [[ಸೆಲ್ಲಿ ಓಕ್]]‌ನಲ್ಲಿರುವ [[BBC ಡ್ರಾಮಾ ವಿಲೇಜ್‌]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಿರುತೆರೆ ನಾಟಕಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ '[[ಡಾಕ್ಟರ್ಸ್]]' ಅತಿ-ಹೊಸದಾದ UK ದೈನಿಕ ಧಾರಾವಾಹಿ, ವೆಸ್ಟ್‌ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ ವಲಯದ ಏಕೈಕ ದೈನಿಕ ಧಾರಾವಾಹಿ, ಹಾಗೂ, ಹಗಲಿನ ವೇಳೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಏಕೈಕ ದೈನಿಕ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/pressoffice/pressreleases/stories/2005/05_may/09/drama_village.shtml |title=Lights, campus, action for BBC Birmingham's Television Drama Village |publisher=BBC Press Release |date=9 May 2005 |accessdate=7 June 2008}}</ref> BBC ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ 2,500 ಹುದ್ದೆಗಳ ಪೈಕಿ 43ರನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದೆಂದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ''[[ಟಿಸ್ವಸ್‌]]'' ಹಾಗೂ ''[[ಕ್ರಾಸ್‌ರೋಡ್ಸ್‌]]'' ಸೇರಿದಂತೆ, ITVಗಾಗಿ ಹಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌/ATV ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಈ ಸ್ಟುಡಿಯೊವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.transdiffusion.org/emc/studioone/circles.php |title=Ever Decreasing Circles |author=Lee Carey |publisher=Studio One |accessdate=10 May 2008 |date=1 February 2003 |archive-date=6 ಮೇ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080506154335/http://www.transdiffusion.org/emc/studioone/circles.php |url-status=dead }}</ref> ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ TV ಸದ್ಯದ ಗ್ಯಾಸ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಸ್ಟುಡಿಯೊಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಾಗ, ಇದು [[CITV]]ಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಅನಂತರ CITV 2004ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಿಂದ ಮೂಡಿಬರುವ ITV ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ''[[ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಟುನೈಟ್‌]]'' ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶವಾರು ವಾರ್ತಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪಶ್ಚಿಮ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವ ಸಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರೇಡಿಯೊ ವಾಹಿನಿಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ರೇಡಿಯೊ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಇವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[96.4 BRMB]], [[ಗೆಲೆಕ್ಸಿ]], [[ಹಾರ್ಟ್‌ FM]], [[ಕೆರಾಂಗ್‌!]], [[105.2]], [[ನ್ಯೂ ಸ್ಟೈಲ್‌ ರೇಡಿಯೊ 98.7FM]], [[ಸ್ಮೂತ್‌ ರೇಡಿಯೊ 105.7FM]] ಹಾಗೂ [[BBC WM]] ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.radio-now.co.uk/central.htm#WM|title=Radio stations in the West Midlands|publisher=Radio Now|accessdate=22 July 2009|archive-date=10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090410042132/http://www.radio-now.co.uk/central.htm#WM|url-status=dead}}</ref> ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ ರೇಡಿಯೊ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ''[[ದಿ ಆರ್ಚರ್ಸ್‌]]'' ನ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣವನ್ನು [[BBC ರೇಡಿಯೊ 4]]ಗಾಗಿ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6124558.stm |title=The Archers airs 15,000th episode |publisher=BBC News |date=7 November 2006 |accessdate=28 November 2007}}</ref> === ಬಿಡುವಿನ ಸಮಯ === [[ಚಿತ್ರ:Vtp200.jpg|thumb|upright|ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ VTP200]] ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಗರದ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪುನಃ ನಿರ್ಮಿಸಿವೆ. [[ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೀ ಲೈಫ್‌ ಸೆಂಟರ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ, ಭೋಜನಾ ಮಂದಿರಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳ ಕಟ್ಟಡಗಳುಳ್ಳ [[ಬ್ರಿಂಡ್ಲೆಪ್ಲೇಸ್‌]] ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲುವೆ-ತೀರದ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡೆದ ಜಾಗವಾಗಿದೆ. ಮುಂಚೆ ಇದ್ದ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಮಳಿಗೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ಬುಲ್‌ ರಿಂಗ್‌ ಷಾಪಿಂಗ್‌ ಸೆಂಟರ್]]‌ ಇನ್ನೊಂದು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಕಾಲುವೆ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ನಿರ್ಮಾಣವಾದ [[ದಿ ಮೇಲ್‌ಬಾಕ್ಸ್]]‌ನಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರ ಮಳಿಗೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ವಠಾರದ ಮನೆಗಳಿವೆ. [[MAKE ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಟ್‌ಸ್‌]] ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ [[ದಿ ಕ್ಯೂಬ್‌]] ಹದಿನೇಳು ಅಂತಸ್ತುಗಳುಳ್ಳ, ವಿವಿಧ-ಬಳಕೆಯ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದ್ದು, ಮೇಲ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಇದು ಇನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಇಂಡೊರ್‌ ಅರೆನಾ ಯುರೋಪ್‌ನ ಅತಿ ನಿಬಿಡ, ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ಕ್ರೀಡಾ ಹಾಗೂ ಮನರಂಜನಾ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ. ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಾಚೆ [[ಸ್ಟಾರ್‌ ಸಿಟಿ]] ಮನರಂಜನಾ ಮಳಿಗೆಯಿದೆ. ಮುಂಚೆ, [[ನೆಚೆಲ್ಸ್]]‌ ಪಾವರ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್‌ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://www.memonline.com/news8.html |title=Birmingham's New Leisure Complex |publisher=MEM Online News |accessdate=7 June 2008|archiveurl = https://web.archive.org/web/20071212014801/http://www.memonline.com/news8.html |archivedate = December 12, 2007|deadurl=yes}}</ref> ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿನ ರಾತ್ರಿ-ಜೀವನವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಬ್ರಾಡ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]]‌ ಹಾಗೂ [[ಬ್ರಿಂಡ್ಲೆಪ್ಲೇಸ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಡ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆಚೆ, ಸೊಗಸಾದ ಕ್ಲಬ್‌ ಹಾಗೂ ಬಾರ್‌ಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳೂ ಸಹ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. The [[ಕಸ್ಟರ್ಡ್‌ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ]]ಯಲ್ಲಿರುವ [[ಮೆಡಿಸಿನ್‌ ಬಾರ್]], [[ದಿ ಸ್ಯಾಂಕ್ಚುಯರಿ]], ರೇನ್ಬೊ ಪಬ್‌ ಹಾಗೂ ಏರ್‌, [[ಡಿಗ್ಬೆತ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಕ್ಲಬ್‌ ಹಾಗೂ ಬಾರ್‌ಗಳು. ಡಿಗ್ಬೆತ್‌ ಸಮೀಪ, ಅರ್ಕಾಡಿಯನ್‌ ಹಾಗೂ [[ಚೈನೀಸ್‌ ಕ್ವಾರ್ಟರ್]]‌ ಸಮೀಪ [[ಹರ್ಸ್ಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]]‌ ಗೇ ವಿಲೇಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಮನರಂಜನಾಲಯಗಳಿವೆ. ಸಮ್ಮರ್‌ ರೋ, [[ದಿ ಮೇಲ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌]], [[ಜುಯಲ್ಲರಿ ಕ್ವಾರ್ಟರ್]]‌ ಸಹ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವಲ್ಲದೆ, ಸೇಂಟ್‌ ಫಿಲಿಪ್ಸ್‌/ಕೊಲ್ಮೊರ್‌ ರೋ ಎಂಬ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿ, ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಪೋಲಿಷ್‌ ಮೂಲದ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ರಾತ್ರಿಯ ಔತಣ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಐರಿಷ್‌ ಕ್ವಾರ್ಟರ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ರಾತ್ರಿ ಮನರಂಜನಾ ಗೃಹಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=24761&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=12535 |title=Nightlife in the City Centre |publisher=Birmingham City Council |accessdate=7 June 2008|archiveurl = https://web.archive.org/web/20080610221029/http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=24761&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=12535 |archivedate = June 10, 2008|deadurl=yes}}</ref> [[ಲೇಡಿವುಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ, [[NIA]] ಪಕ್ಕ ಐವತ್ತು ಮೀಟರ್‌ ಉದ್ದದ ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ಈಜುಕೊಳ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜನಾ ಅನುಮತಿ ದೊರೆತಿದೆ. '''''ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಅಕ್ವಾಟಿಕ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಲೀಜರ್‌ ಸೆಂಟರ್'' ''' ‌ ಅಥವಾ ''''''BALC'' ''' ' ನಿರ್ಮಿಸಲು £58 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ವೆಚ್ಚವಾಗಲಿದೆ. [[ಲಂಡನ್]]‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ [[2012 ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ]]ದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲ ಯೋಜನೆಯಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಚೀನೀ ಈಜು ತಂಡದವರು ಇಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವುದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬಜೆಟ್‌ ತೊಂದರೆಯ ಕಾರಣ ಸಕಾಲಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web|url=http://www.birminghammail.net/news/top-stories/2009/10/08/birmingham-will-not-have-olympic-swimming-pool-by-2012-97319-24881847/|title=Birmingham will not have Olympic swimming pool by 2012|publisher=Birmingham Mail|date=8 October 2009|accessdate=8 January 2010|archive-date=16 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110916175107/http://www.birminghammail.net/news/top-stories/2009/10/08/birmingham-will-not-have-olympic-swimming-pool-by-2012-97319-24881847/|url-status=dead}}</ref> ಯೋಜನಾ ಅನುಮತಿ ದೊರೆತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿಯು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ. ಈ ಈಜುಕೊಳವು ಆ ಬಡಾವಣೆಯ ನಿವಾಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವಾದ ಹಾಗೂ ಮಾತಿನ ಚಕಮಕಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಇತರೆ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.<ref>{{cite web|url=http://www.birminghammail.net/news/top-stories/2009/12/19/new-58-million-pool-will-create-parking-chaos-say-ladywood-residents-97319-25425184/|title=New £58 million pool will create parking chaos say Ladywood residents|publisher=Birmingham Mail|date=19 December 2009|accessdate=8 January 2010}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ === [[ಚಿತ್ರ:Bell Edison Telephone Building.jpg|thumb|17 & 19 ನ್ಯೂಹಾಲ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ ಎನ್ನಲಾದ ವಿಕ್ಟೊರಿಯನ್‌ ಕೆಂಪು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಟೆರಾಕೊಟಾ ಬಳಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮನೆಗಳು]] ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 18, 19 ಹಾಗೂ 20ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯ ಸಮಯ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಡಿತು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ, ತನ್ನ ಮುಂಚಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ. ಉಳಿದುಕೊಂಡವುಗಳನ್ನು ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ 1,946 [[ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಎಂದು ಗುರತಿಸಲಾದ]] ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹಾಗೂ ಹದಿಮೂರು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ (ಯಾವುದೇ ಮಾರ್ಪಾಡಿನ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಿತ) ಸ್ಮಾರಕ]]ಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/ELibrary?E_LIBRARY_ID=75&a=1083070309470 |title=Schedule of Nationally Listed Buildings of Historic Interest in Birmingham |publisher=Birmingham City Council Planning Department |format=PDF |accessdate=7 June 2008 |archive-date=30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930235342/http://www.birmingham.gov.uk/ELibrary?E_LIBRARY_ID=75&a=1083070309470 |url-status=dead }}</ref> ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಲು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪೂರೈಸದ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರ ಪರಿಷತ್‌ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಇಗರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ [[ಮಧ್ಯಯುಗೀಯ]] ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಸೇಂಟ್‌ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಬುಲ್‌ರಿಂಗ್‌]] ಎಂಬ ಮೂಲ ಪ್ಯಾರಿಷ್‌ ಇಗರ್ಜಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದ ಮತ್ತು ಟುಡಾರ್‌ ಕಾಲದ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಟ್ಟಡಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ''[[ಲ್ಯಾಡ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಲೇನ್‌]]'' <ref>{{cite web |url=http://www.pub-explorer.com/wmids/pub/ladinlaneerdington.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071222043422/http://www.pub-explorer.com/wmids/pub/ladinlaneerdington.htm |archivedate=22 December 2007 |title=The Lad In The Lane, Erdington |publisher=pub-explorer.com}}</ref> ಹಾಗೂ ''[[ದಿ ಓಲ್ಡ್‌ ಕ್ರೌನ್‌]]'', ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದ ''[[ಸಾರಾಸೆನ್ಸ್‌ ಹೆಡ್‌]]'' ತಂಗುಮನೆ (ಮದ್ಯದ ಹೋಟೆಲ್‌?) [[ಕಿಂಗ್ಸ್‌ ನಾರ್ಟನ್]]‌ನಲ್ಲಿರುವ ಓಲ್ಡ್‌ ಗ್ರ್ಯಾಮರ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ <ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=2474&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=260 |title=History of Kings Norton |publisher=Birmingham City Council |accessdate=7 June 2008|archiveurl = https://web.archive.org/web/20080521222034/http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=2474&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=260 |archivedate = May 21, 2008|deadurl=yes}}</ref> ಹಾಗೂ [[ಬ್ಲೇಕ್ಸ್‌ಲೆ ಹಾಲ್]]‌ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿವೆ. [[ಚಿತ್ರ:SelfridgesBhamFront.jpg|thumb|left|ಫ್ಯೂಚರ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ ವಾಸ್ತುವಿನ್ಯಾಸಕರಿಂದ ಸೆಲ್ಫ್‌ರಿಡ್ಜಸ್‌.]] [[ಜಾರ್ಜಿಯನ್]]‌ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಸೇಂಟ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್‌ ಕತೀಡ್ರಲ್]]‌, [[ಸೊಹೊ ಹೌಸ್]]‌, [[ಪೆರ್ರಾಟ್ಸ್ ಫೋಲ್ಲಿ]], [[ಟೌನ್‌ ಹಾಲ್‌ (ಪುರಭವನ)]] ಹಾಗೂ [[ಸೇಂಟ್‌ ಪಾಲ್ಸ್‌ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌]] ಸೇರಿವೆ. [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್‌ ಯುಗ]]ದಲ್ಲಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಪೈಕಿ [[ವಿಕ್ಟೊರಿಯನ್‌ ಕಾನೂನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು]] ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದ [[ಕೆಂಪು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಟೆರ್ರಾ ಕೊಟ್ಟಾ]] ಬಳಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ [[ಪರಿಷತ್‌ ಭವನ]] ಹಾಗೂ [[ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ &amp; ಆರ್ಟ್‌ ಗ್ಯಾಲರಿ]] ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದವು.<ref>{{cite book |author=Anne Baltz Rodrick |title=Self-Help and Civic Culture: Citizenship in Victorian Birmingham |year=2004 |publisher=Ashgate Publishing |isbn=0-7546-3307-1}}</ref> [[ಸೇಂಟ್‌ ಚಾಡ್ಸ್‌ ಕತೀಡ್ರಲ್‌]] [[ಮತ ಸುಧಾರಣಾ ಯು]]ಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೊದಲ [[ರೋಮನ್‌ ಕ್ಯಾತೊಲಿಕ್]]‌ ಪ್ರಧಾನ ಇಗರ್ಜಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/birmingham/content/articles/2007/04/05/st_chads_feature.shtml |title=Birmingham's hidden jewel |publisher=BBC Birmingham |accessdate=7 June 2008}}</ref> ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗಾಗಿ ವಸತಿಯ ಅಗತ್ಯವೆದ್ದಿತು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ, ನಗರದುದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಕೆಂಪು ಇಟ್ಟಿಗೆ ನಿವಾಸಗಳ ಮನೆಗಳು ಛಾವಣಿಗಳು, [[ಜೋಡಿ ಮನೆಗಳು]] ನಿರ್ಮಿತವಾದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅನಂತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಗರದ ಒಳಪ್ರದೇಶದ [[ಕೊಳಚೆ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾದವು.<ref>{{cite web |url=http://www.gees.bham.ac.uk/research/cpp/membersfiles/phil/leebankabstract.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080227084303/http://www.gees.bham.ac.uk/research/cpp/membersfiles/phil/leebankabstract.pdf |archivedate=27 February 2008 |title=Tower Block Modernism vs. Urban Morphology: An analysis of Lee Bank, Birmingham |author=Phil Jones |format=PDF |accessdate=7 June 2008}}</ref> ಯುದ್ಧ ನಂತರದ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ವಿಕ್ಟೊರಿಯಾವಾದ-ವಿರೋಧದ ಫಲವಾಗಿ, [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನ್ಯೂ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್]]‌ ಹಾಗೂ ಹಳೆಯ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಲೈಬ್ರರಿ ಸೇರಿದಂತೆ, ವಿಕ್ಟೊರಿಯಾ ಯುಗದ ಹಲವು ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=89806&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=10277 |title=Aerial View of New Street Station 1963 |publisher=Birmingham City Council |accessdate=7 June 2008|archiveurl = https://web.archive.org/web/20080511152530/http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=89806&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=10277 |archivedate = May 11, 2008|deadurl=yes}}</ref> ನಗರದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ಬಹಳಷ್ಟು ವಿಕ್ಟೊರಿಯಾ ಯುಗದ ಮನೆಗಳನ್ನು [[ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು]]. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು [[ಕ್ಯಾಸ್ಲ್‌ ವೇಲ್]]‌ನಂತಹ [[ಅತ್ಯೆತ್ತರದ ವಠಾರದ ಮನೆ]]ಗಳುಳ್ಳ ತೋಟಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=19750&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=1453 |title=Castle Vale |publisher=Birmingham City Council |accessdate=7 June 2008|archiveurl = https://web.archive.org/web/20071012100538/http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=19750&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=1453 |archivedate = October 12, 2007|deadurl=yes}}</ref> ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರ ಪರಿಷತ್‌ ಈಗ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ಅತ್ಯೆತ್ತರದ ವಠಾರದ ಮನೆ ನೆಲಸಮ ಹಾಗೂ ನವೀಕರಣ ಯೋಜನೆ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಬುಲ್‌ರಿಂಗ್‌ ಷಾಪಿಂಗ್‌ ಸೆಂಟರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ವಿಜೇತ <ref>{{cite web |url=http://www.future-systems.com/company/awards.html |title=Awards |publisher=Future Systems |accessdate=7 June 2008 |archive-date=31 ಮೇ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080531194606/http://www.future-systems.com/company/awards.html |url-status=dead }}</ref> [[ಫ್ಯೂಚರ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್]]‌ರವರ ಸಂಸ್ಥೆಯ [[ಸೆಲ್ಫ್‌ರಿಡ್ಜಸ್‌]] ಕಟ್ಟಡ, [[ಬ್ರಿಂಡ್ಲೇಪ್ಲೇಸ್]]‌ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ, [[ಮಿಲೆನಿಯಮ್‌ ಪಾಯಿಂಟ್]]‌ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣವೂ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಧನಬೆಂಬಲವು [[ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಯುನಿಯನ್]]‌ನಿಂದ ದೊರೆತಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪುರಭವನಕ್ಕಾಗಿ [[ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ರೀಜನಲ್‌ ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಫಂಡ್‌]]ನಿಂದ £3 ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ದೊರೆಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.thsh.co.uk/page/town-hall-birmingham/|title=Town Hall, Birmingham|publisher=Birmingham City Council|accessdate=21 June 2010|archive-date=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091217134925/http://www.thsh.co.uk/page/town-hall-birmingham|url-status=dead}}</ref> 1970ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯೆತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೋಗುವ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆ [[ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]]ವು, [[ಬೀಟ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಟಾವರ್]]‌ನಂತಹ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರದ ಕುರಿತು ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=13971&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=1453 |title=Birmingham High Places document |publisher=Birmingham City Council |accessdate=7 June 2008|archiveurl = https://web.archive.org/web/20080609045359/http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=13971&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=1453 |archivedate = June 9, 2008|deadurl=yes}}</ref> == ಪರಿಸರ == ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ವನ್ಯಜೀವಿಕುಲದ ಹಲವು ತಂಗುದಾಣಗಳಿವೆ. ಇವು [[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಕಿಂಗ್ಫಿಷರ್‌]] ಮತ್ತು [[ವುಡ್ಗೇಟ್‌ ವ್ಯಾಲಿ ಕಂಟ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್‌]]ನಂತಹ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಹಾಗೂ [[ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್‌ ಪಾರ್ಕ್]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಮಾಲ್‌ ಹೀತ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌]]ನಂತಹ ಉದ್ಯಾನಗಳ ಸಮೂಹವೂ ಅಗಬಹುದು. ಕಿಂಗ್ಸ್‌ ಹೀತ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನಗರದ ತೋಟಗಾರಿಕ ತರಬೇತಿ ಘಟಕವು ಪರ್ಷೋರ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ. 'ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಅರ್ಥ್'‌ ಎಂಬ ಒತ್ತಾಯದ ತಂಡವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪರಿಸರೀಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸತತವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಸಾರಿಗೆಗಳಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ರೈಲು, ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ, ಸೈಕಲ್‌, ಇಂಧನದ ಬೇಡಿಕೆ ಹಾಗು ತ್ಯಾಜ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿತ, ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ-ಸ್ನೇಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಆ ಸಮುದಾಯ ಸಾರಿದೆ. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ, ಕಾಫ್ಟನ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌, ಲಿಕಿ ಹಿಲ್ಸ್‌ ಹಾಗೂ ವೇಸ್ಲೆ ಹಿಲ್ಸ್‌ ಇವೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ನಗರದ ಕೇಂದ್ರದತ್ತ ವಿಹಂಗಮ ದೃಷ್ಟಿ ಹಾಯಿಸಬಹುದು. ರಾತ್ರಿಯವೇಳೆ ನಗರದ ಬಾನರೇಖೆಯ ಸೊಗಸಾದ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣಬಹುದು. == ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್‌ == [[ಚಿತ್ರ:Digbeth Police Station, Birmingham.JPG|right|250px|thumb|ಡಿಗ್ಬೆತ್‌ ಪೊಲೀಸ್‌ ಠಾಣೆ.]] ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಹಾಗೂ ವೆಸ್ಟ್‌ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ ಕೌಂಟಿಯು [[ವೆಸ್ಟ್ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ ಪೊಲೀಸ್]]‌ ಸೇವಾ ವಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಪೊಲೀಸ್‌ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳವು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಲಾಯ್ಡ್‌ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಗಮನ-ಸೆಳೆಯುವ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದ್ದುಂಟು: [[31 ಜನವರಿ 2007ರಂದು ಸಂಭವಿಸಿದ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ದಾಳಿ]], ಹೊಸವರ್ಷಾರಂಭದಂದು ಸಂಭವಿಸಿದ ಕೊಲೆಗಳು, [[2005 ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಜನಾಂಗೀಯ ಗಲಭೆಗಳು]] ಹಾಗೂ 1974ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಪಬ್‌ ಬಾಂಬ್ ವಿಸ್ಫೋಟ]]ಗಳು. ಕೆಳಗೆ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ, 2008/2009 ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಗಳ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಸರಾಸರಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಪರಾಧಗಳು ನಡೆದದ್ದುಂಟು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ [['ಮೂಲ ನಗರ']]ಗಳಲ್ಲಿ (ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌, ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್‌, ಲೀಡ್ಸ್‌, ಲಿವರ್ಪೂಲ್‌, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌, ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸ್ಲ್‌, ನಾಟಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಮತ್ತು ಷೆಫೀಲ್ಡ್‌), ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧದ ಪ್ರಮಾಣ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham-csp.org.uk/current-crime-position.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080108145425/http://www.unitedbirmingham.com/crimeinbirmingham.html |archivedate=8 January 2008 |title=Crime in Birmingham |publisher=United Streets of Birmingham |accessdate=5 August 2009}} </ref> ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು, ಅಪರಾಧ ಹಾಗೂ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿಗ್ರಹ ಸಹಯೋಗಿತ್ವವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಹಯೋಗವಾಗಿದೆ.<ref name="BCSP">{{cite web |url=http://www.birmingham-csp.org.uk/informationcentre/archiveddocuments/summary8.pdf |title=Birmingham's Crime & Disorder Audit – Summary for Consultation 2005 |publisher=Birmingham Crime Safety Partnership |accessdate=18 November 2007 |format=PDF |archive-date=27 ನವೆಂಬರ್ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071127152445/http://www.birmingham-csp.org.uk/informationcentre/archiveddocuments/summary8.pdf |url-status=dead }}</ref> ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಐದು ನೆರೆಹೊರೆ-ಆಧಾರಿತ ಸಮುದಾಯ ರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಹಯೋಗಿತ್ವಗಳ ಕೊಡುಗೆಗೆ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2004ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ಸೇಫ್ಟಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಹುಮಾನ ಲಭಿಸಿತು.<ref name="BCSP"/> [[ಆಸ್ಟನ್‌]], [[ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್‌]], [[ಸ್ಮಾಲ್‌ ಹೀತ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಬಾರ್ಡರ್ಸ್ಲೆ ಗ್ರೀನ್‌]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು ಹೆಚ್ಚು.<ref name="BCSP"/> {| class="wikitable" border="1" |+ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ 2008/2009 ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು<td><ref>{{cite web |url=http://www.homeoffice.gov.uk/rds/ia/atlas.html |title=Interactive maps of recorded crime data at local authority level |publisher=Home Office |accessdate=6 September 2009 |archiveurl=https://www.webarchive.org.uk/wayback/archive/20080917023905/http://www.homeoffice.gov.uk/rds/ia/atlas.html |archivedate=17 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.homeoffice.gov.uk/rds/pdfs09/hosb1109vol1.pdf |title=Findings form the British Crime Survey and police recorded crime |publisher=Home Office |accessdate=6 September 2009 |archive-date=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009 |archive-url=https://www.webarchive.org.uk/wayback/archive/20091217033737/http://www.homeoffice.gov.uk/rds/pdfs09/hosb1109vol1.pdf |url-status=dead }}</ref></td> |- ! ಅಪರಾಧ ! ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಸರಾಸರಿ<br />(ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರತಿ 1,000ದ ಸರಾಸರಿ) ! ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಸರಾಸರಿ<br />(ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರತಿ 1,000ದ ಸರಾಸರಿ) |- | ದಾಖಲಾದ ಒಟ್ಟು ಅಪರಾಧಗಳು | 94.92 | 86 |- | ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರ ವಿರುದ್ಧದ ಹಿಂಸೆ | 21.55 | 16 |- | ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧಗಳು | 1.24 | 1 |- | ದರೋಡೆ ಅಪರಾಧಗಳು | 3.88 | 2 |- | ಕಳ್ಳತನ | 12.19 | 11 |- | ವಾಹನದ ಕುರಿತು ಅಪರಾಧಗಳು | 14.34 | 11 |- | ಇತರೆ ಕಳ್ಳತನದ ಅಪರಾಧಗಳು | 15.24 | 20 |- | ದಂಡಾರ್ಹ ಹಾನಿ | 15.9 | 17 |- | ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಒಳಗೊಂಡ ಅಪರಾಧಗಳು | 5.22 | 4 |} == ಪ್ರಮುಖ ನಿವಾಸಿಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Chamberlain.jpg|thumb|upright|ಜೊಸೆಫ್‌ ಚ್ಯಾಂಬರ್ಲಿನ್‌]] ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದುಂಟು. [[ಜೋಸೆಫ್‌ ಚೇಂಬರ್ಲಿನ್‌]] ಒಮ್ಮೆ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಮಹಾಪೌರರಾಗಿದ್ದರು. ಅನಂತರ ಅವರು ಸಂಸದ್‌ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ಅವರ ಪುತ್ರ [[ನೆವಿಲ್‌ ಚೇಂಬರ್ಲಿನ್‌]] ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಲಾರ್ಡ್‌ ಮೇಯರ್‌ ಆಗಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾದರು. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದ ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿಬ್ಬರು. ರಾಜಕಾರಣಿ [[ಇನಾಕ್‌ ಪೊವೆಲ್]]‌ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದರು. [[ಕಿಂಗ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್‌ ಶಾಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ಲೇಖಕ [[ಜೆ. ಅರ್. ಆರ್‌. ಟೊಲ್ಕಿಯನ್‌]] ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವಾದ ಮೋಸ್ಲೆ ಬಾಗ್‌, ಸೇರ್‌ಹೋಲ್‌ ಮಿಲ್ ಹಾಗು [[ಪೆರಾಟ್ಸ್‌ ಫೋಲ್ಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು.‌ [[ಲಾರ್ಡ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ರಿಂಗ್ಸ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಪೆರಾಟ್ಸ್‌ ಫೋಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಲೇಖಕ [[ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಹೆಚ್‌ ಆಡೆನ್]]‌ ನಗರದ ಹಾರ್ಬೊರ್ನ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದರು. ಅಮೆರಿಕಾ ಮೂಲದ ಲೇಖಕ [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಇರ್ವಿಂಗ್‌]] 1820ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಅವರು ರಿಪ್‌ ವ್ಯಾನ್‌ ವಿಂಕ್ಲ್‌ ಹಾಗೂ ದಿ ಲೆಜೆಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ಲೀಪಿ ಹಾಲೊ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅಥವಾ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮನರಂಜನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಹಾಸ್ಯನಟರಾದ [[ಸಿಡ್‌ ಫೀಲ್ಡ್‌]], [[ಟೊನಿ ಹ್ಯಾನ್ಕಾಕ್‌]] ಮತ್ತು [[ಜಸ್ಪರ್‌ ಕ್ಯಾರಟ್‌]]; ನಟರಾದ [[ಟ್ರೆವರ್‌ ಇವ್‌]], [[ಅಡ್ರಿಯನ್‌ ಲೆಸ್ಟರ್‌]], [[ಜೂಲೀ ವಾಲ್ಟರ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಷಾ]]. [[ಲೆಡ್‌ ಝೆಪೆಲಿನ್‌]], [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಲೈಟ್‌ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ]], [[UB40]], [[ಡ್ಯುರಾನ್‌ ಡ್ಯುರಾನ್‌]], [[ಸ್ಟೀಲ್‌ ಪಲ್ಸ್‌]], [[ಒಷಿಯನ್‌ ಕಲರ್‌ ಸೀನ್‌]], [[ಮೂಡಿ ಬ್ಲೂಸ್‌]], [[ದಿ ಮೂವ್‌]], [[ಜುಡಾಸ್‌ ಪ್ರಿಯೆಸ್ಟ್‌]], [[ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ ಸಬ್ಬತ್‌]], [[ನೆಪಾಮ್‌ ಡೆತ್‌]], [[ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್‌ ಯುತ್‌]] ಹಾಗೂ [[ದಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ಸ್‌]] ಸೇರಿದಂತೆ, ಹಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯತಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಾರರು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಗೀತಗಾರರಾದ [[ಜೆಫ್‌ ಲಿನ್‌]], [[ಒಝಿ ಆಸ್ಬೊರ್ನ್‌]], [[ಕಾರ್ಲ್‌ ಪಾಲ್ಮರ್‌]], [[ಜಾನ್‌ ಲಾಡ್ಜ್‌]], [[ರಾಯ್‌ ವುಡ್‌]], [[ಜೋನ್‌ ಆರ್ಮಾಟ್ರೇಡಿಂಗ್‌]], [[ರೂಬಿ ಟರ್ನರ್‌]], [[ಟೊಯಾ ವಿಲ್ಕಾಕ್ಸ್‌]], [[ಡೆನ್ನಿ ಲೇಯ್ನ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಸ್ಟೀವ್‌ ವಿನ್ವುಡ್‌]], ಈ ನಗರದಲ್ಲೇ ಬೆಳೆದರು. ಇತರೆ ಗಣ್ಯ ನಿವಾಸಿಗಳ ಪೈಕಿ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ [[ಜೇಮ್ಸ್‌ ವಾಟ್‌]]; ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ರಾಜಕೀಯ ನಾಟಕಕಾರ [[ಡೇವಿಡ್‌ ಎಡ್ಗರ್‌]] ಹಾಗೂ ಬುಕರ್‌ ಪ್ರೈಝ್‌-ವಿಜೇತ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ [[ಡೇವಿಡ್‌ ಲಾಡ್ಜ್‌]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಲು, ಜುಲೈ 2007ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಡ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ [[ವಾಕ್‌ ಅಫ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಸ್]]‌ ಎಂಬುದನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.walkofstars.co.uk/wp-content/uploads/OZZY_PRESS_RELEASE.pdf |title=Ozzy Osbourne to be the first star on the Birmingham Walk of Stars |publisher=Broad Street Business Improvement District |date=17 May 2007 |format=PDF |accessdate=7 June 2008 |archive-date=27 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927110039/http://www.walkofstars.co.uk/wp-content/uploads/OZZY_PRESS_RELEASE.pdf |url-status=dead }}</ref> ''ಇವನ್ನು ನೋಡಿ'' : [http://www.birminghamcivicsociety.org.uk/plaque_intoduction.htm ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರ ಸಮಾಜವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಬ್ಲೂ ಪ್ಲಾಕ್‌ಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061013145237/http://www.birminghamcivicsociety.org.uk/plaque_intoduction.htm |date=2006-10-13 }}. == ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಆವಿಷ್ಕಾರ == [[ಚಿತ್ರ:Matthew Boulton - Carl Frederik von Breda.jpg|thumb|upright|left|ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಬೌಲ್ಟನ್‌]] ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾದದ್ದು ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲೇ. ಸ್ಥಳೀಯ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಥಮಗಳ ಪೈಕಿ: [[ಗ್ಯಾಸ್‌ ಲೈಟಿಂಗ್‌]], [[ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳದ ಪುಡಿ]], [[ಬ್ರಿಲ್ಕ್ರೀಮ್‌]], [[ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ರಾನ್‌]], [[ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ರೇಡಿಯೊಗ್ರಫಿ]]ಯ ಬಳಕೆ,<ref>{{Cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/xray |title=Major John Hall-Edwards |access-date=2010-07-22 |archive-date=2012-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120928204852/http://www.birmingham.gov.uk/xray |url-status=dead }}</ref> [[ಲೂಯಿಸ್‌ ಪಾಲ್‌]] ಮತ್ತು [[ಜಾನ್‌ ವ್ಯಾಟ್‌]]ರ ಮೊದಲ [[ಹತ್ತಿ]] ನೂಲು ಮಾಡುವ ಯಂತ್ರ ಹಾಗೂ UKಯ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ [[ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ರಂಧ್ರ]] ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು [[ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url= |title=Facts about Birmingham |publisher=BirminghamNet |accessdate=7 June 2008}}</ref> [[ಸೊಹೊ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ವರ್ಕ್ಸ್]]‌ನ ಮಾಲೀಕ [[ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಬೌಲ್ಟನ್‌]], [[ಸುಜನನಶಾಸ್ತ್ರ]] ಹಾಗೂ [[ಅಂಕಿಅಂಶ ಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ತಂತ್ರಗಳ ಹರಿಕಾರ [[ಸರ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್‌ ಗ್ಯಾಲ್ಟನ್‌]], ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿ [[ಜೋಸೆಫ್‌ ಪ್ರಿಯೆಸ್ಟೆ]], ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಹಾಗೂ [[ರೇಲ್ವೆ ಸ್ಟೀಮ್‌ ಇಂಜಿನ್]]‌ನ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ ಜೇಮ್ಸ್‌ ವ್ಯಾಟ್‌ ಸಹ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವರು, ನಗರದಲ್ಲಿದ್ದ [[ಲುನಾರ್‌ ಸೊಸೈಟಿ]]ಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.birminghamuk.com/lunarsociety.htm |title=Lunar Society |publisher=BirminghamUK |accessdate=7 June 2008 }}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{clr}} == ಅವಳಿ ನಗರಗಳು == ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಆರು [[ಅವಳಿ ನಗರ]]ಗಳಿವೆ. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರ ಪರಿಷತ್‌ ಇವುಗಳನ್ನು 'ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಯೋಗಿ ನಗರಗಳು' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿವೆ.<ref name="BCC partner cities">{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/cs/Satellite?c=Page&childpagename=European-Team%2FPageLayout&cid=1223092718469&pagename=BCC%2FCommon%2FWrapper%2FWrapper |title=International Links |publisher=Birmingham City Council |accessdate=31 May 2010 |archive-date=17 ಜುಲೈ 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150717042531/http://www.birmingham.gov.uk/cs/Satellite?c=Page&childpagename=European-Team%2FPageLayout&cid=1223092718469&pagename=BCC%2FCommon%2FWrapper%2FWrapper |url-status=dead }}</ref> ಇವುಗಳು ಯಾವುವೆಂದರೆ: {| |- | valign="top" | * {{flagicon|USA}} ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ [[ಇಲಿನಾಯ್‌]] ರಾಜ್ಯದ [[ಶಿಕಾಗೊ]] * {{flagicon|Germany}} [[ಜರ್ಮನಿ]] ದೇಶದ [[ಫ್ರಾಂಕ್‌ಫರ್ಟ್‌ ಆಮ್‌ ಮೇಯಿನ್‌]] <ref name="Frankfurt am Main">{{cite web|url=http://www.frankfurt.de/sixcms/detail.php?id=502645|title=''Frankfurt -Partner Cities''|publisher=© 2008 [http://www.frankfurt.de/ Stadt Frankfurt am Main]|accessdate=17 July 2009|archiveurl = https://web.archive.org/web/20071107080201/http://www.frankfurt.de/sixcms/detail.php?id=502645 |archivedate = November 7, 2007|deadurl=yes}}</ref> * {{flagicon|South Africa}} ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ [[ಜೊಹಾನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌]] * {{flagicon|Germany}} ಜರ್ಮನಿಯ [[ಲೀಪ್ಜಿಗ್‌]] <ref name="Brno">{{cite web|url=http://www.brno.cz/index.php?nav02=1985&nav01=34&nav03=1010&nav04=1016&nav05=1249&nav06=1272|title=Brno – Partnerská města|publisher=© 2006–2009 [http://www.brno.cz/index.php?nav01=70&nav02=2224 City of Brno]|language=Czech|accessdate=17 July 2009}}</ref> * {{flagicon|France}} ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ [[ಲಯನ್‌]] <ref name="Lyon">{{cite web|url=http://www.lyon.fr/vdl/sections/en/villes_partenaires/villes_partenaires_2/?aIndex=1|title=''Partner Cities of Lyon and Greater Lyon''|publisher=[[ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯ|©]] 2008 Mairie de Lyon|accessdate=17 July 2009|archive-date=19 ಜುಲೈ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090719003816/http://www.lyon.fr/vdl/sections/en/villes_partenaires/villes_partenaires_2/?aIndex=1|url-status=dead}}</ref> * {{flagicon|Italy}} ಇಟಲಿಯ [[ಮಿಲ್ಯಾನ್‌]] <ref name="Milan">{{cite web|url=http://www.comune.milano.it/portale/wps/portal/CDM?WCM_GLOBAL_CONTEXT=/wps/wcm/connect/ContentLibrary/In%20Comune/In%20Comune/Citt%20Gemellate|title=''Milano – Città Gemellate''|publisher=[[ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯ|©]] 2008 Municipality of Milan (Comune di Milano)|accessdate=17 July 2009|archive-date=10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140410020744/http://www.comune.milano.it/portale/wps/portal/CDM?WCM_GLOBAL_CONTEXT=%2Fwps%2Fwcm%2Fconnect%2FContentLibrary%2FIn%20Comune%2FIn%20Comune%2FCitt%20Gemellate|url-status=dead}}</ref> |} ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ [[ಚೀನಾ]]ದ [[ಗ್ವಾಂಗ್ಝೌ]] ಹಾಗೂ '[[ಅಜಾದ್‌ ಕಾಶ್ಮೀರ್]]'‌ನ [[ಮಿರ್‌ಪುರ್]]‌ ನಗರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿತ್ರತ್ವ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಿವಾಸಿಗಳ ಪೈಕಿ 90,000 ಜನರು ಮಿರ್‌ಪುರ್‌ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.birmingham.gov.uk/cs/Satellite/twins?packedargs=website%3D4&rendermode=live |title=Partner Cities |publisher=Birmingham City Council |accessdate=31 May 2010 |archive-date=18 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100918175041/http://birmingham.gov.uk/cs/Satellite/twins?packedargs=website%3D4&rendermode=live |url-status=dead }}</ref> ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಈ ನಗರದ ಹೆಸರಿನಂತೆ USAನ [[ಅಲಬಾಮಾ ರಾಜ್ಯದ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹಾಮ್]]‌ ನಗರವಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಾಂಧ್ಯವ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.birminghamnet.com/birmingham.htm |title=Birmingham, Alabama |publisher=BirminghamNet |accessdate=7 June 2008}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == === ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ === {{refbegin}} * {{gutenberg|no=13926|name=An History of Birmingham (1783) by William Hutton}} * {{cite book|author=Gordon E. Cherry|title=Birmingham A Study in Geography, History and Planning|year=1994|isbn=0-471-94900-0}} * {{cite book|author=Canon Doctor Terry Slater|authorlink=Terry Slater|title=A History of Warwickshire|year=1981|isbn=0-85033-416-0}} * {{cite book|author=Johnathan Berg|title=Positively Birmingham|year=1994|isbn=0-9523179-0-7}} * {{cite book|author=A. J. Gerard|coauthors=[[Canon Doctor Terry Slater]]|title=Managing a Conurbation: Birmingham and its Region|year=1996|isbn=1-85858-083-8}} {{refend}} === ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು === {{Reflist|colwidth=30em}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.birmingham.gov.uk/ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಗರ ಪರಿಷತ್‌] * [http://www.bebirmingham.org.uk/ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ಗಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ರೂಪುರೇಖೆಯ ಸಹಯೋಗ] * [http://www.birminghamcivicsociety.org.uk/ ದಿ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಸಿವಿಕ್‌ ಸೊಸೈಟಿ] * [http://www.birminghamtattoo.co.uk ದಿ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಮಿಲಿಟರಿ ಟ್ಯಾಟೂ] * {{wikivoyage|Birmingham (England)|Birmingham}} {{UK cities}} {{LargestUKCities}} {{Coord|52|29|1|N|1|54|23|W|city|display=title}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌, ವೆಸ್ಟ್‌ ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] gwn2gt3pb1w7r7zxras69hqbon7e9ei 0 24063 1376840 1375855 2026-07-15T14:07:48Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376840 wikitext text/x-wiki {{Infobox Writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]] --> | name = Franz Kafka | image = Kafka portrait.jpg | imagesize = 200px | caption = Franz Kafka in 1906 | birthdate = {{Birth date|1883|7|3|df=yes}} | birthplace = [[Prague]], [[Austria–Hungary]] | deathdate = {{death date and age |1924|6|3|1883|7|3|df=y}} | deathplace = Kierling near [[Vienna]], Austria | occupation = Insurance officer, factory manager, novelist, short story writer | language = [[German language literature|German]], Czech | nationality = [[Bohemia]]n ([[Austria–Hungary]]) | genre = [[Fiction]], [[short story]] | movement = [[Modernism]], [[existentialism]] | notableworks = ''[[The Trial]]'', ''[[The Castle (novel)|The Castle]]'', ''[[The Metamorphosis]]'' | influences = [[Knut Hamsun]], [[Arthur Schopenhauer|Schopenhauer]], [[Johann Wolfgang von Goethe|Goethe]], [[Heinrich von Kleist|von Kleist]], [[Søren Kierkegaard|Kierkegaard]], [[Peter Altenberg|Altenberg]], [[Fyodor Dostoyevsky|Dostoyevsky]], [[Charles Dickens|Dickens]], [[Friedrich Nietzsche|Nietzsche]], [[August Strindberg|Strindberg]], [[Gustave Flaubert|Flaubert]], [[Jeremy Bentham|Bentham]], [[Robert Walser (writer)|Walser]], [[Otto Weininger|Weininger]] | influenced = [[Harold Pinter|Pinter]], [[Vladimir Nabokov|Nabokov]], [[Philip Roth|Roth]], [[Samuel Beckett|Beckett]], [[Albert Camus|Camus]], [[Robert Musil|Musil]], [[Federico Fellini|Fellini]], [[Hannah Arendt|Arendt]], [[Walter Benjamin|Benjamin]], [[Isaac Bashevis Singer|Singer]], [[Jorge Luis Borges|Borges]], [[Gabriel García Márquez|García Márquez]], [[Carlos Fuentes|Fuentes]], [[Milan Kundera|Kundera]], [[Drago Jančar|Jančar]], [[Salman Rushdie|Rushdie]], [[Haruki Murakami|Murakami]], [[Günter Grass|Grass]], [[Park Chan-wook|Park]], [[Jhonen Vasquez|Vasquez]], [[Amanda Filipacchi|Filipacchi]], [[J. D. Salinger]], [[David Lynch|Lynch]], [[Charles Bukowski|Bukowski]], [[Elias Canetti|Canetti]], [[Kōbō Abe|Abe]], [[ಟಾರ್ಸ್ಟನ್ ಹಾ|Haß]] | signature = Kafka.gif}} '''ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ''' ({{IPA-de|ˈfʁants ˈkafka}}; 3 ಜುಲೈ 1883 – 3 ಜೂನ್ 1924) 20ನೆಯ ಶತಮಾನ ಕಂಡ ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವಿ [[ಕಲ್ಪಿತಕಥೆ]]ಗಳ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು; [[ಕಾದಂಬರಿ]]ಕಾರ ಮತ್ತು [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]]ಗಳ ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಇವರ ಕೃತಿಗಳು, 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂಬುದನ್ನು ಇವರ ನಿಧನದ ನಂತರವೇ ಗಮನಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಅಂದಿನ [[ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಹಂಗೇರಿಯನ್ ರಾಜ್ಯ]]ಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದ, ಈಗಿನ [[ಝೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್]] ಗೆ ಸೇರಿದ, [[ಬೊಹೇಮಿಯಾ]]ದ [[ಪ್ರೇಗ್]] ನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ [[ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ]]ದ [[ಯಹೂದಿ]] ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. [[ಓಲ್ಡ್ ಟೌನ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್]] ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೇಗ್ ನ [[ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ನಿಕೋಲಸ್]] ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಫ್ಕ ಜನಿಸಿದ ಮನೆಯು ಈಗ ಈ ಬರಹಗಾರರ ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನೂ ಸರ್ವಕಾಲದಲ್ಲೂ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.grandhotelpraha.cz/en/franz-kafka-1/ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100405024919/http://www.grandhotelpraha.cz/en/franz-kafka-1/ |date=2010-04-05 }} ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ</ref> ಕಾಫ್ಕರ ಕೃತಿಗಳು — ಕಾದಂಬರಿಗಳಾದ ''[[ದ ಟ್ರಯಲ್]]'' (1925), ''[[ದ ಕ್ಯಾಸಲ್]]'',''[[ದ ಮೆಟಮಾರ್ಫಾಸಿಸ್]]'' (1915) ಮತ್ತು ''[[ಇನ್ ದ ಪೀನಲ್ ಕಾಲೋನಿ]]'' (1914)ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತಹ ಸಣ್ಣಕಥೆಗಳು — ಈಗ ಆಧುನಿಕ [[ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಂತಿಕೆಯುಳ್ಳ ಕೃತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಇರುವಂತಹವೆಂದು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳು, ನಿಧನಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ಅಪೂರ್ಣ]]ವಾಗಿದ್ದು, [[wikt:posthumous|ಮರಣಾನಂತರ]] ಪ್ರಕಟಣೆಗೊಂಡವು.<ref name="esp">{{es icon}}ಕಾಂಟಿಜಾಚ್, ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸೆಸ್ಕ್ ಮಿರಾಲ್ಲೆಸ್ (2000) "ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ". ''ಓಷಿಯಾನೋ ಗ್ರೂಪೋ ಎಡಿಟೋರಿಯಲ್, S.A. ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ.'' ISBN 0-521-22515-9.</ref> ಈ ಲೇಖಕರ ಹೆಸರಿನಿಂದ "[[wikt:Kafkaesque|ಕಾಫ್ಕಾಯಿಸ್ಕ್]]" ಎಂಬ ಪದವು ಜನ್ಮತಾಳಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. == ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ == [[ಚಿತ್ರ:Kafka5jahre.jpg|thumb|ಐದರ ಹರೆಯದ ಕಾಫ್ಕ]][[ಬೊಹೇಮಿಯಾ]]ದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ [[ಪ್ರೇಗ್]] ನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ [[ಯಹೂದಿ]] ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಕಾಫ್ಕರ ಜನನವಾಯಿತು. [[ಚಿತ್ರ:Franz Kafka House.JPG|thumb|left|ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕರು ಮೊದಲಿದ್ದ ಮನೆ.ಅದು ಈಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಶುಲ್ಕರಹಿತವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾದ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ, ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾಫ್ಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರೇಗ್ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳ ಮಾರಾಟವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.]] ಅವರ ತಂದೆ, ಹರ್ಮನ್ ಕಾಫ್ಕ (1852-1931)ರು "ದೈತ್ಯಾಕಾರದ, ಸ್ವಾರ್ಥ,ಸೊಕ್ಕಿನ ಉದ್ಯಮಿ"<ref>ಕಾರ್ನ್ ಗೋಲ್ಡ್ 1973</ref> ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಕಾಫ್ಕರೇ "ಶಕ್ತಿ, ಆರೋಗ್ಯ, ಆಹಾರಸೇವನೆ, ಗಡುಸು ಕಂಠ, ಮಾತುಕತೆ, ಸ್ವಯಂ-ತೃಪ್ತಿ, ಜಗವನ್ನು ಆಳುವ ಗುಣ, ತಾಳಿಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಸಮಯಪ್ರಜ್ಞೆ, ಮತ್ತು ಜನರ ಗುಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವುಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಜವಾದ ಕಾಫ್ಕ ಆಗಿದ್ದರು" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹರ್ಮನ್ ಜೇಕಬ್ ಕಾಫ್ಕ ಎಂಬ ''ಷಾಚೆಟ್'' ([[ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಟುಕ]]ರಾಗಿದ್ದವರು) ರ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಮಗನಾಗಿದ್ದು, ದಕ್ಷಿಣ ಬೊಹೇಮಿಯಾದ [[ಪಿಸೆಕ್]] ನ ಸಮೀಪದ ಝೆಕ್ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ ಯಹೂದಿಗಳಿರುವ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯಾದ ಒಸೆಕ್ ನಿಂದ ಪ್ರೇಗ್ ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರವಾಸದ ಮಾರಾಟ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದನಂತರ, ಅವರು [[ಜ್ಯಾಕ್ಡಾ]](ಝೆಕ್ ನಲ್ಲಿ ''ಕಾವ್ಕಾ'' ) ಲಾಂಛನವನ್ನು ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರಸಂಸ್ಥೆಯ ಕುರುಹಾಗಿ ಹೊಂದಿದ ಪುರುಷರ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನಗಳ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ತೆರೆದು, 15 ನೌಕರರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗವಿತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಫ್ಕರ ತಾಯಿ, ಜೂಲಿ (1856–1934)[[ಪೋಡೆಬ್ರಾಡಿ]]ಯ ಶ್ರೀಮಂತ ಮದ್ಯೋತ್ಪಾದಕರಾದ ಜೇಕಬ್ ಲೋಯಿಯವರ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನ ಪತಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾವಂತೆಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>ಗಿಲ್ಮನ್, ಸ್ಯಾಂಡರ್ ಎಲ್. (2005) ''ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ''. ರೀಕ್ಟನ್ ಬುಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್. ಲಂಡನ್, ಯುಕೆ. ಪುಟಗಳು&nbsp;20–21. ISBN 1-59474-023-2</ref> ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಆರು ಮಕ್ಕಳ ಪೈಕಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದರು.<ref>ಹಮಾಲಿಯನ್ ([1975], 3).</ref> ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ತಮ್ಮಂದಿರು: ಜಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಹೀನ್ರಿಚ್; ಎರಡು ಹಸುಳೆಗಳೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹದಿನೈದು ತಿಂಗಳು ಹಾಗೂ ಆರು ತಿಂಗಳ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ, ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ತನ್ನ ಏಳನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ, ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದವು.ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ತಂಗಿಯರೂ ಇದ್ದರು - ಗ್ಯಾಬ್ರಿಯೆಲೆ ("ಎಲ್ಲಿ") (1889–1944), ವ್ಯಾಲೆರಿ ("ವಲ್ಲಿ") (1890–1944), ಮತ್ತು ಓಟ್ಟಿಲೆ ("ಓಟ್ಲಾ") (1892–1943). ವ್ಯಾಪಾರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಂದೆತಾಯಿಗಳಿಬ್ಬರೂ ಮನೆಯಿಂದ ಗೈರುಹಾಜರಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಪತಿಯ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ದಿನಕ್ಕೆ 12 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿದುದು ದಾದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸೇವಕರೇ. ''[[ಲೆಟರ್ ಟು ಹಿಸ್ ಫಾದರ್]]'' ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಅಧಿಕಾರಯುತ ಹಾಗೂ ಕಂಡದ್ದೆಲ್ಲಾ ತನ್ನದಾಗಬೇಕೆಂದು ತಗಾದೆ ಹೂಡುವ ಗುಣಗಳು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಅಗಾಧವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವೆಂದು ದೂರುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಅಪ್ಪನ ಅವಗುಣಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಬರೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ, ಻ವರ ತಂದೆಯೊಡನೆ ಅವರ ಸಂಬಂಧವು ಬಹಳ ತೊಡಕಿನದಾಗಿತ್ತೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ರ ತಂಗಿಯರನ್ನು, ಅವರ ಕುಟುಂಬದೊಡನೆ [[ಲಾಡ್ಝ್ ಘೆಟ್ಟೋ]]ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಕಾಂಸೆಂಟ್ರೇಷನ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ (ಚಿತ್ರಹಿಂಸಾ ಶಿಬಿರ)ಗಳಲ್ಲಿ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ಓಟ್ಲಾರನ್ನು [[ಥೆರೆಸಿಯೆನ್ಸ್ಟಾಡ್ಟ್]] ನ ಹಿಂಸಾಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1943ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಏಳರಂದು [[ಆಷ್ವಿಟ್ಝ್]] ನ [[ಸಾವಿನ ಶಿಬಿರ]]ಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು; ಅಲ್ಲಿ ಓಟ್ಲಾ ಸೇರಿದಂತೆ 1267 ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು 51 ಪೋಷಕರನ್ನು ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ವಿಷಾನಿಲವನ್ನು ನೀಡಿ ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು.<ref>ಡಾನ್ಯುಟಾ ಝೆಕ್: ಕಲೆಂಡಾರ್ಝ್ ವೈಡಾರ್ಝೆನ್ w KL ಆಷ್ವಿಟ್ಝ್, ಓಸ್ವೀಕಿಮ್ 1992, ಪುಟ&nbsp;534. ಕ್ಯಾಂಪ್ ನ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರ ಹೆಸರುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯು ಜೋಪಾನವಾಗಿ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.</ref> === ಶಿಕ್ಷಣ === [[ಚಿತ್ರ:Prague Palace Kinsky PC.jpg|thumb|ಕಾಫ್ಕ ಜಿಮ್ನಾಷಿಯಂಗೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಅವರ ತಂದೆಯು ನಂತರ ಒಂದು ಅಂಗಡಿಯ ಮಾಲಿಕರಾಗಿದ್ದ ಕಿಂಸ್ಕೀ ಅರಮನೆ.]] ಕಾಫ್ಕರ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಜರ್ಮನ್ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಝೆಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೂ ನಿರರ್ಗಳತೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>ಡೆರೆಕ್ ಸೇಯರ್, "ದ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಾಲಿಟಿ ಎಂಡ್ ದ ನ್ಯಾಷನಾಲಿಟಿ ಆಫ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್: ಪ್ರೇಗ್ 1780–1920 – ಝೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಹಿಸ್ಟರಿ", ಪಾಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್, 1996; 153: 164–210.</ref> ನಂತರ ಕಾಫ್ಕ [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ]] ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನೂ ಒಂದಷ್ಟು ಕಲಿತರು; [[ಫ್ಲಾಬರ್ಟ್]] ಅವರ ನೆಚ್ಚಿನ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. 1889ರಿಂದ 1893ರವರೆಗೆ ಅವರು ಈಗ ಮಾಸ್ನಾ ಬೀದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ''ಮ್ಯಾಸ್ನಿ ಟ್ರ್ಹ್/ಫ್ಲೀಷ್ ಮಾರ್ಕ್ಟ್'' (ಮಾಂಸದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ)ಯ ಬಳಿಯ ''ಡ್ಯೂಟ್ಷೆ ಕ್ನಾಬೆನ್ಸ್ಕೂಲೆ'', ಬಾಲಕೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ [[ಯಹೂದಿ]] ಶಿಕ್ಷಣವು ತಮ್ಮ 13ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಿದ ''[[ಬಾರ್ ಮಿಟ್ಝ್ವಾ]]'' ಹಾಗೂ, ತಾವು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ತನ್ನ ತಂದೆಯೊಡನೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಹೋಗಲೇಬೇಕಾದಂತಹ [[ಸಿನಗಾಗ್]] (ಯಹೂದ್ಯರ ದೇಗುಲ)ಭೇಟಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು.<ref>ಲೆಟರ್ ಟು ಹಿಸ್ ಫಾದರ್, ಪುಟ&nbsp;150</ref> ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯ ನಂತರ, ''ಆಲ್ಟ್ ಸ್ಟ್ಯಾಡ್ಟರ್ ಡ್ಯೂಟ್ಷೆಸ್ ಜಿಮ್ನಾಷಿಯಂ'' ಎಂಬ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯತೆಯತ್ತ ವಾಲುವಂತಹ, ಕಠಿಣವಾದ ರಾಜ್ಯ ''ಜಿಮ್ನಾಷಿಯಂ'' ನಲ್ಲಿನ,ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು; ಈ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಗ್ರೇಡ್ ಹಂತಗಳಿದ್ದು, ಬೋಧನೆಯು ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಹ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಶಾಲೆಯು ಕಿಂಸ್ಕಿ ಅರಮನೆಯೊಳಗಿನ [[ಓಲ್ಡ್ ಟೈಂ ಸ್ಕ್ವೇರ್]] ನಲ್ಲಿದ್ದಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ [[ಮೆಚ್ಯೂರಿಟಾ]] ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 1901ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು.<ref>''ಲ್ಯಾಂಬೆಂಟ್ ಟ್ರೇಸಸ್: ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ'' S ಕಾರ್ನ್ ಗೋಲ್ಡ್ - 2004</ref> ಪ್ರೇಗ್ ನ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್-ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ]]ಯನ್ನು ಸೇರಿದ ಕಾಫ್ಕ ಮೊದಲಿಗೆ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರೂ, ಎರಡು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಕಾನೂನು ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದರಿಂದ ಹಲವಾರು ವೃತ್ತಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಅವರ ತಂದೆಯೂ ಇದರಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನರಾದರು; ಈ ವ್ಯಾಸಂಗವು ದೀರ್ಘಕಾಲದ್ದಾದ್ದರಿಂದ ಕಾಫ್ಕ ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ಸೇರಲು ಅವಕಾಶವಾಯಿತು. ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ''ಲೆಸೆ-ಉಂಡ್-ರೆಡೆಹಲ್ಲೆ ಡೆರ್ ಡ್ಯೂಟ್ಷೆನ್ ಸ್ಟೂಡೆಂಟೆನ್'' ಎಂಬ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾರ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು, ಓದುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಮೊದಲ ವರ್ಷದ ಅಧ್ಯಯನದ ಕಡೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಅವರ ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಆಪ್ತಗೆಳೆಯರಾದ [[ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಬ್ರಾಡ್]] ಅನ್ನು ಹಾಗೂ ಪತ್ರಕರ್ತ [[ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ವೆಲ್ಟ್ಷ್]] ಎಂಬ ಕಾನೂನಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯನ್ನೂ ಭೇಟಿಯಾದರು. ಕಾಫ್ಕ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಲಾ ಡಿಗ್ರಿಯನ್ನು 1906ರ ಜೂನ್ 18ರಂದು ಪಡೆದರು ಹಾಗೂ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಕಾಲ ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಎಸಗಬೇಕಾದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರು.<ref name="esp"/> === ಉದ್ಯೋಗ === ನವೆಂಬರ್ 1, 1907ರಂದು [[ಅಸ್ಸಿಕ್ಯುರಾಝಿಯೋನಿ ಜನರಲಿ]] ಎಂಬ ಬೃಹತ್ ಇಟಲಿಯ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಯು ಇವರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು; ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಬರೆದ ಕಾಗದ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗದ ವೇಳೆ - ರಾತ್ರಿ ಎಂಟು ಗಂಟೆ(20:00)ಯಿಂದ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಆರರವರೆಗೆ(06:00) - ಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಂತುಷ್ಟರಾಗಿದ್ದರೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ; ತನ್ನ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಆ ವೇಳೆಯು ಬಹಳ ಅಡಚಣೆಯುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಮನೋಗತವಾಗಿತ್ತು. ಜುಲೈ 15,1908ರಂದು ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜಿನಾಮೆ ಇತ್ತರು ಮತ್ತು ಎರಡು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುವಂತಹ ಕೆಲಸವನ್ನು [[ಬೊಹೇಮಿಯಾ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ [[ವರ್ಕರ್ಸ್ ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಇಂಷ್ಯೂರೆನ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ಈ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೌಕರರಿಗೆ [[ವೈಯುಕ್ತಿಕವಾದ ಗಾಯ]]ಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನಮೂದಿದಬೇಕಿತ್ತು. ಕಾಫ್ಕರು ನೌಕರರ ಅಪಘಾತ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ನಾಗರಿಕರು ಬಳಸುವ ಮೊದಲ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಟೊಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರೆಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆದ [[ಪೀಟರ್ ಡ್ರಕ್ಕರ್]] ಹೇಳುವರಾದರೂ, ಅದನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.<ref>ಡ್ರಕ್ಕರ್, ಪೀಟರ್. ಮುಂದಿನ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವಿಕೆ. ನೋಡಿ: ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ, ''ಆಮ್ಟ್ಲಿಚೆ ಸ್ಕ್ರಿಫ್ಟೆನ್ ''. (ಸಂಪಾದಕರು) ಕೆ. ಹರ್ಮ್ಸ್ ಡಾರ್ಫ್ &amp; ಬಿ. ವ್ಯಾಗ್ನರ್ (2004) (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದ.: ''ದ ಆಫೀಸ್ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್''. (ಸಂಪಾದಕರು) ಎಸ್. ಕಾರ್ನ್ ಗೋಲ್ಡ್, ಜೆ. ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ &amp; ಬಿ. ವ್ಯಾಗ್ನರ್. ಅನುವಾದ. ಇ. ಪ್ಯಾಟನ್ ರೊಂದಿ್ಗೆ ಆರ್. ಹೀನ್(2008)); cf. ಹೆಚ್..ಜಿ. ಕಾಚ್ &amp; ಕೆ. ವಾಗೆನ್ ಬ್ಯಾಚ್ (ಸಂಪಾದಕರು.), ''ಕಾಫ್ಕಾಸ್ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕೆನ್'' (2002).</ref> ಅವರ ತಂದೆಯು ಮಗನ ವಿಮಾ ಅಧಿಕಾರಿತ್ವವನ್ನು "ಬ್ರಾಟ್ ಬೆರಫ್", ಎಂದರೆ "ಆಹಾರ ನೌಕರಿ", ಅರ್ಥಾತ್ ಖರ್ಚನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲೆಂದೇ ಮಾಡಬಲ್ಲ ನೌಕರಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಫ್ಕ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಈ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ತಮಗೆ ಒಲವಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರಾದರೂ, ಅವರು ಪರಿಶ್ರಮಿ ಹಾಗೂ ಸಮರ್ಥ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಸಂಸ್ಥೆಯ [[ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿ]]ಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ರಚಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಅವರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಅದರ ಫಲಿತವು ಅವರಿಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯೆನಿಸಿತೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಆ ವರದಿಯ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರು ಹಾಗೂ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ಕಳುಹಿಸಿದರಂತೆ. ಜೊತೆಜೊತೆಗೇ ಕಾಫ್ಕ ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿ ರಚನೆಗೂ ಬದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರಾದ [[ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಬ್ರಾಡ್]] ಮತ್ತು [[ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ವೆಲ್ಟ್ಷ್]] ರನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ, ಈ ಮೂವರ ತಂಡವನ್ನು "ಡೆರ್ ಎಂಗೆ ಪ್ರೇಗರ್ ಕ್ರೀಸ್", ನಿಕಟವಾದ ಪ್ರೇಗ್ ವರ್ತುಲ, ಎಂದು ಕರೆದರು; ಇದು ಪ್ರೇಗ್ ನ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವರ್ತುಲದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಆ ವರ್ತುಲವು (ಸಮಾನಮನಸ್ಕರ ತಂಡವು) "ಪ್ರೇಗ್ ನ ಫಲವತ್ತಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನೆಲಕ್ಕೆ 1880ರ ದಶಕದಿಂದ ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರದವರೆಗೂ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ಜರ್ಮನ್-ಯಹೂದಿ ಬರಹಗಾರರ, ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟುರಹಿತ ಗುಂಪು" ಆಗಿತ್ತು.<ref name="Czermak">''ದ ಮೆಟಮಾರ್ಫಾಸಿಸ್ ಎಂಡ್ ಅದರ್ ಸ್ಟೋರೀಸ್'', ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು. ಹರ್ಬರ್ತ್ ಝೆರ್ಮಾಕ್. ಲಿಂಕನ್, ನೆಬ್ರಾಸ್ಕ: ಕ್ಲಿಫ್ಸ್ ನೋಟ್ಸ್ 1973, 1996.</ref> 1911ರಲ್ಲಿ ಇವರ ತಂಗಿ ಎಲ್ಲಿಯ ಪತಿಯಾದ ಕಾರ್ಲ್ ಹರ್ಮನ್ ಪ್ರೇಗರ್ ಆಸ್ಬೆಸ್ಟ್ ವರ್ಕ್ ಹರ್ಮನ್ ಎಂಡ್ ಕೋ ಎಂಬ [[ಆಸ್ಬೆಸ್ಟಾಸ್]] ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಲು ಕಾಫ್ಕರನ್ನು ಕೋರಿದರು. ಕಾಫ್ಕ ಮೊದಲಿಗೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿ, ತಮ್ಮ ಬಿಡುವಿನ ವೇಳೆಯ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಬ್ರಾಡ್ ರಂತಹ, ಇವರ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ಅನುಮೋದಿಸುವಂತಹ, ಆಪ್ತರು ವಿರೋಧಿಸಿದಾಗಲೂ ಸಹ, ಕಾಫ್ಕ [[ಯಿಡ್ಡಿಷ್ ರಂಗಭೂಮಿ]]ಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆಯತ್ತ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿದರು. ಆ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ತಮ್ಮ [[ಜುದಾಯಿಸಂ]]ನೊಡನೆ ಬೆಳೆದ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬೀಜಾಂಕುರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವು.<ref name="victorian">{{cite web |url=http://victorian.fortunecity.com/vermeer/287/judaism.htm |title=Kafka and Judaism |publisher=Victorian.fortunecity.com |accessdate=28 May 2009 |archive-date=21 ಫೆಬ್ರವರಿ 1999 |archive-url=https://web.archive.org/web/19990221072227/http://victorian.fortunecity.com/vermeer/287/judaism.htm |url-status=dead }}</ref> === ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳು === 1912ರಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಬ್ರಾಡ್ ರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಬರ್ಲಿನ್ ವಾಸಿಯಾದ ಮತ್ತು [[ಡಿಕ್ಟಾಫೋನ್]] ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಫೆಲಿಸ್ ಬಾಯೆರ್ ರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಪರಸ್ಪರ ಪತ್ರ ಬರೆದರು, ಭೇಟಿಯಾದರು ಹಾಗೂ ಎರಡು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗಲು ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವನ್ನೂ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಸಂಬಂಧವು ಕಡೆಗೆ 1917ರಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಾಯಿತು. 1917ರಲ್ಲಿ ಕಾಫ್ಕ [[ಕ್ಷಯರೋಗ]]ದಿಂದ ನರಳಲಾರಂಭಿಸಿದರು; ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಚೇತರಿಕೆಯುಂಟಾಗಬೇಕಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು, ವಿಶೇಷತಃ ತಂಗಿ ಓಟ್ಲಾ, ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ತನ್ನನ್ನು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲಿ ಜನರು ತಿರಸ್ಕಾರಾರ್ಹವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿಬಿಡುವರೋ ಎಂಬ ಶಂಕೆ ಅವರಿಗಿದ್ದರೂ, ತಮ್ಮ ಬಾಲಕನಂತಹ ರೂಪ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯವಾದ ಸುಂದರ ರೂಪ, ಸರಳ ಹಾಗೂ ತಣ್ಣನೆಯ ಭಾವ, ಗೋಚರಿಸುವ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಮತ್ತು ನಿರಾರ್ದ್ರ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>[https://web.archive.org/web/20080501080645/http://www.amrep.org/articles/3_3c/ disappearing.html ''ಅಮೆರಿಕಾ'' ದ ಬಗ್ಗೆ ರಿಯಾನ್ ಮೆಕ್ ಕಿಟ್ರಿಕ್ ರವರು ನಿರ್ದೇಶಕ ಡಾಮಿನಿಕ್ ಸೆರ್ರಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಗಿಡಿಯನ್ ಲೆಸ್ಟರ್ ರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡುವರು www.amrep.org]</ref> ಕಾಪ್ಕ ಝೆಕ್ ಪತ್ರಕರ್ತೆಯಾದ [[ಮಿಲೇನಾ ಜೆಸೆನ್ಸ್ಕಾ]]ರೊಡನೆ ಗಾಢವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಜುಲೈ 1923ರಲ್ಲಿ [[ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರ]]ದ [[ಗ್ರಾಲ್-ಮ್ಯುರಿಟ್ಝ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಸಮಗ್ರ ರಜೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು [[ಡೋರಾ ಡಯಾಮಂಟ್]] ರೊಡನೆ ಭೇಟಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಕಾಲ, ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದವರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದು ಹೊರಗುಳಿದು ಬರವಣಿಗೆಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಬರ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡರು. ಬರ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಘೆಟ್ಟೋದ ನಿನ್ನೆಗಳನ್ನು ಮರೆಯುವಷ್ಟು ಸ್ವತಂತ್ರ ಮನೋಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದ, ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥ ಯಹೂದಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹಾಗೂ ಕಿಂಡರ್ ಗಾರ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿದ್ದ 25ರ ಹರೆಯದ ಡಯಾಮಂಟ್ ರೊಡನೆ ನೆಲೆಸಿದರು. ಡಯಾಮಂಟ್ ಅವರ ಪ್ರೇಯಸಿಯಾಗಿ, ಕಾಫ್ಕರು [[ಟಾಲ್ಮಡ್]] ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿಹೊಂದುವತ್ತ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದರು.<ref>[https://web.archive.org/web/20050924095502/http://www.atlegerhardsen.com/pages/lothar_hempel/presse_eng_0802.htm Lothar Hempel] www.atlegerhardsen.com</ref> [[ನೈಸರ್ಗಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ]]ಗಳನ್ನು ನೀಡುದರೂ ಸಹ ಕಾಫ್ಕರ ಕ್ಷಯವು ಉಲ್ಬಣಿಸುತ್ತಲೇ ಸಾಗಿತು; ಅವರು ಪ್ರೇಗ್ ಗೆ ಮರಳಿದರು, ನಂತರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ [[ವಿಯೆನ್ನಾ]]ದ ಬಳಿಯ ಕಿಯರ್ಲಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ಡಾಕ್ಟರ್ ಹಾಫ್ ಮನ್ ರ [[ಕ್ಷಯರೋಗಚಿಕಿತ್ಸಾಕೇಂದ್ರ]]ಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಯಶಃ ಹಸಿವಿನಿಂದಲೇ, 1924ರ ಜೂನ್ 3ರಂದು, ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದರು. ಕಾಫ್ಕರ ಗಂಟಲಿನ ಸ್ಥಿತಿಯು ಬಹಳ ಹದಗೆಟ್ಟಿದ್ದು, ನುಂಗುವುದು ಬಹಳ ತ್ರಾಸದಾಯಕ ಹಾಗೂ ನೋವು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದಲೂ, ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ಬಾಹ್ಯದಿಂದ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ]] ನೀಡುವುದು ಇನ್ನೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದುದರಿಂದಲೂ, ಅವರಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವ ಯಾವುದೇ ಮಾರ್ಗಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ದೇಹವನ್ನು ಕಡೆಗೆ ಪ್ರೇಗ್ ಗೆ ತರಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ 1924ರ ಜೂನ್ 11ರಂದು [[ಪ್ರೇಗ್-ಝಿಝ್ಕೋವ್]] ನ ಹೊಸ ಯಹೂದಿಗಳ ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ(ವಿಭಾಗ 21, ಸಾಲು 14, ನಿವೇಶನ ಸಂಖ್ಯೆ 33) ಅವರನ್ನು ಹೂಳಲಾಯಿತು. == ರಾಜಕೀಯ ನಿಲುವು == ಕಾಫ್ಕ [[ಅನಿರ್ಬಂಧಿತ ಸಮಾಜವಾದಿ]] (ಅಥವಾ [[ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ]])ಯಾಗಿದ್ದರು,ಮ್ಲಾಡಿಚ್ ಕ್ಲಬ್ ಎಂಬ ಝೆಕ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ, [[ಸೇನಾಪ್ರವೃತ್ತಿವಿರೋಧಿ]], [[ಪಾದ್ರಿ-ವಿರೋಧಿ]] ಸಂಘದ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>http://libcom.org/ಗ್ರಂಥಾಲಯ/ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್-ಕಾಫ್ಕ-ಲಿಬರ್ಟೇರಿಯನ್-ಸಮಾಜವಾದ{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕಾಫ್ಕರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಸಹಪಾಠಿಯಾದ ಹ್ಯೂಗೋ ಬರ್ಗ್ ಮನ್ ತಮ್ಮ ಕಡೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷ(1900-1901)ದಲ್ಲಿ ಕಾಫ್ಕರಿಂದ ದೂರವಾದ ಕಾರಣವೆಂದರೆ "(ಕಾಫ್ಕರ) ಸಮಾಜವಾದ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಝಿಯಾನಿಸಂ ಎರಡೂ ಬಹಳ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದವು." "ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಸಮಾಜವಾದಿಯಾದರು, ನಾನು 1898ರಲ್ಲಿ [[ಝಿಯಾನಿಸ್ಟ್]] ಆದೆ. ಝಿಯಾನಿಸಂ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವಾದದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಆಗಿನ್ನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ." ಕಾಫ್ಕ ಎಲ್ಲರಿಗೆ ಕಾಣುವಂತೆ [[ಸಮಾಜವಾದ]]ದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಸಾರುವ ಕೆಂಪು ಗುಲಾಬಿಯ ಬಣ್ಣದ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಶಾಲೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಬರ್ಗ್ ಮನ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>https://books.google.com/books?id=d1wxHUOcPdcC&amp;pg=PA17&amp;lpg=PA17&amp;dq=%22Hugo+Bergmann%22+Kafka+socialism&amp;source=bl&amp;ots=ruBA-NWq6r&amp;sig=G-0DLO1TFwiSahfPQllY_cGong4&amp;hl=en&amp;ei=CCcETPqECoH98Aaj2OCeDQ&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=2&amp;ved=0CBcQ6AEwAQ#v=onepage&amp;q=%22Hugo%20Bergmann%22%20Kafka%20socialism&amp;f=false </ref> ತಮ್ಮ ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಕಾಫ್ಕ ಪ್ರಭಾಗಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ [[ಪೀಟರ್ ಕ್ರೋಪೋಟ್ಕಿನ್]] ರ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ: "ಡೋಂಟ್ ಫರ್ಗೆಟ್ ಕ್ರೋಪೋಟ್ಕಿನ್!"<ref>https://books.google.com/books?id=wVz2auyt81sC&amp;pg=PA148&amp;dq=Kafka+Kropotkin&amp;cd=4#v=onepage&amp;q=Kropotkin&amp;f=false</ref> == ಜುದಾಯಿಸಂ ಮತ್ತು ಝಿಯಾನಿಸಂ == ಕಾಫ್ಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮದ ಜೀವನವನ್ನೇನೂ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಯಹೂದಿಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. [[ಯಿಡ್ಡಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಆಳವಾದ ಅರಿವು ಅವರಿಗಿತ್ತು ಮತ್ತು [[ಯಿಡ್ಡಿಷ್ ರಂಗ]]ದತ್ತ ಅವರಿಗೆ ಒಲವು ಇದ್ದಿತು.<ref name="palestine1">{{cite web |url=http://www.haaretz.com/hasen/spages/1040561.html |title=Sadness in Palestine |publisher=Haaretz.com |date= |accessdate=28 May 2009 |archive-date=20 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081220232543/http://www.haaretz.com/hasen/spages/1040561.html |url-status=dead }}</ref> [[ಡ್ಯಾನ್ ಮಿರಾನ್]] ತಮ್ಮ ಪ್ರಬಂಧವಾದ ''ಸ್ಯಾಡ್ನೆಸ್ ಇನ್ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್?'' ನಲ್ಲಿ ಕಾಫ್ಕರ ಹಾಗೂ ಝಿಯಾನಿಸಂನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಝಿಯಾನಿಸಂ ಮತ್ತು ಕಾಫ್ಕರಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿದ್ದು, ಅದು ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು ಎನ್ನುವವರು ಹಾಗೂ ಆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವವರು ಅಥವಾ ಅದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವವರು, ಇಬ್ಬರೂ ತಪ್ಪೇ. ನಿಜವು ಈ ಎರಡೂ ಸರಳವಾದ ಧೃವಗಳ ನಡುವೆ ಎಲ್ಲೋ ನಿಲುಕದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ" ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಮತ.<ref name="palestine1"/> [[ಜೇಮ್ಸ್ ಹಾಸ್]] ರವರ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾಫ್ಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಯಹೂದಿತನದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಅರಿವಿದ್ದರೂ, ತಮ್ಮ ಯಹೂದಿತನವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಿಲ್ಲ. "ಅಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿತನ ನಿಜಕ್ಕೂ ಶೂನ್ಯ" ಅಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ ಯಹೂದಿ ಪಾತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಯಹೂದಿ ಚಿತ್ರಣಗಳು ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಹಾಸ್.<ref name="timesonline1">[http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/article4446131.ece ಮರೆಯಿಂದ ಹೊರತರಲ್ಪಟ್ಟ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕರ ಅಶ್ಲೀಲ - ಟೈಮ್ಸ್ ಆನ್ ಲೈನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091005114330/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/article4446131.ece |date=2009-10-05 }} entertainment.timesonline.co.uk ಯಲ್ಲಿ</ref> ಆದರೆ, ''ದ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಕ್ಯಾನನ್'' ನ ಲೇಖಕರಾದ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕರಾದ [[ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಬ್ಲೂಮ್]] ರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೀಗಿದೆ:"ಅವರ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಂದರವಾದ ನೆಪಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ,(ಕಾಫ್ಕರ ಬರಹಗಳು) ನಿಜಕ್ಕೂ ಯಹೂದ್ಯ ಬರವಣಿಗೆಗಳೇ."<ref name="victorian"/> ಲೋಥರ್ ಕಾಹ್ನ್ ಸಹ ತಮ್ಮ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ನಿಲುವನ್ನು ಹೀಗೆ ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ: "ಕಾಫ್ಕರ ''ಈಯೂವ್ರೆ'' ಯಲ್ಲಿನ ಯಹೂದಿತನದ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ನಿಂಸದೇಹವಾದುದು."<ref>ಲೋಥರ್ ಕಾಹ್ನ್, in ''ಬಿಟ್ವೀನ್ ಟೂ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್: ಎ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಜರ್ಮನ್-ಜ್ಯೂಯಿಷ್ ರೈಟರ್ಸ್,'' ನಲ್ಲಿ, ಪುಟ 191</ref> ಕಾಫ್ಕರ ಕೃತಿಗಳ ಮೊದಲ ಅನುವಾದಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ [[ಪಾವೆಲ್ ಈಸ್ನರ್]] ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಕೃತಿಯಾದ ''ದ ಟ್ರಯಲ್'' ಅನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುತ್ತಾ, "ಕಾಫ್ಕರ ''ದ ಟ್ರಯಲ್'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಗ್ ನಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿವೆತ್ತಂತೆ ಇದೆ: ಆ ಕಥೆಯಲ್ಲಿನ ಅಗ್ರೇಸರನಾದ ಜೋಸೆಫ್ ಕೆ.ಯು (ಲಾಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ) ಒಬ್ಬ ಜರ್ಮನ (ರಾಬೆನ್ ಸ್ಟೀನರ್), ಒಬ್ಬ ಝೆಕ್ (ಕುಲ್ಲಿಚ್) ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಯಹೂದಿ (ಕಾಮಿನೆರ್)ಇಂದ ಬಂಧಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು "ತಪ್ಪಿಲ್ಲದ ತಪ್ಪು" ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದು ಆಧುನಿಕ ಜಗದ ಯಹೂದಿಯ ರಂಗನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ, ಅವನು ಯಹೂದಿಯೆಂಬ ಪುರಾವೆ ಎಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ." <ref name="Rothkirchen">ಲಿವಿಯಾ ರಾಥ್ಕಿರ್ಚೆನ್, ''ದ ಜ್ಯೂಸ್ ಆಫ್ ಬೊಹೇಮಿಯಾ ಎಂಡ್ ಮೊರಾವಿಯಾ: ಫೇಸಿಂಗ್ ದ ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್'', ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನೆಬ್ರಾಸ್ಕಾ ಪ್ರೆಸ್, 2005 ಪುಟ&nbsp;23</ref> ಲಿವಿಯಾ ರಾಥ್ಕಿರ್ಚೆನ್ ಕಾಫ್ಕರನ್ನು "ಅವರ ಕಾಲದ ದ್ಯೋತಕ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಕಾಲಫಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಇತರ ಯಹೂದಿ ಬರಹಗಾರರರು (ಝೆಕ್, ಜರ್ಮನ್, ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯಹೂದಿಗಳು)ಇದ್ದು, ಅವರುಗಳು ಜರ್ಮನ್, ಝೆಕ್, ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಯಹೂದಿಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ರಾಥ್ಕಿರ್ಚೆನ್ ಇಂತೆಂದರು:"ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಅವರ ಬರಹಗಳಿಗೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಸಮದರ್ಶಿತ್ವದ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನುಸಂಧಾನಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಉತ್ಕರ್ಷವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ ಅದಕ್ಕೊಂದು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉದಾಹರಣೆ."<ref name="Rothkirchen"/> == ಸಾಹಿತ್ಯ ಜೀವನ == [[ಚಿತ್ರ:Grave of Kafka.JPG|thumb|ಪ್ರೇಗ್-ಝಿಝ್ಕೋವ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕರ ಸಮಾಧಿ.]] ಕಾಫ್ಕ ಸಾಯುವ ನಂತರದವರೆಗೂ ಅವರ ಬರಹಗಳು ಗಮನ ಸೆಳೆದದ್ದು ವಿರಳ. ಅವರ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳನ್ನು; ''[[ದ ಮೆಟಮಾರ್ಫಾಸಿಸ್]]'' ಅನ್ನು (ಸಣ್ಣ) ಕಾದಂಬರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಯಾವುದೇ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತದಲ್ಲಿ ಬರೆದು ಮುಗಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಸಾವಿಗೆ ಮುನ್ನ, ಕಾಫ್ಕ ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕ [[ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಬ್ರಾಡ್]] ಗೆ ಹೀಗೆ ಬರೆದರು: "ಆತ್ಮೀಯ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್, ನನ್ನ ಕೊನೆಯ ಕೋರಿಕೆ: ನಾನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವಂತಹ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ... ಡೈರಿಗಳು, ಹಸ್ತಾಕ್ಷರಗಳು, ಕಾಗದಗಳು (ನನ್ನ ಸ್ವಂತದ್ದು ಹಾಗೂ ಇತರರದು), ಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ... ಅವುಗಳನ್ನು ಓದದೆಯೇ ಸುಡತಕ್ಕದ್ದು."<ref>''ದ ಕ್ಯಾಸಲ್'' ನ ಪ್ರಕಾಶಕರ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಸ್ಖೋಕ್ಕೆನ್ ಬುಕ್ಸ್.</ref> ಬ್ರಾಡ್ ಕಾಫ್ಕರ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಅವಗಣಿಸಿದರು, ಕಾಫ್ಕರು ತಾನು ಹೇಗೂ ಆ ಕೋರಿಕೆಗಳನ್ನು ಮನ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿದೇ ಹಾಗೆ ತನಗೇ ಹೇಳಿದುದೆಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು - ಬ್ರಾಡ್ ಹಾಗೆಂದು ಕಾಫ್ಕರಿಗೆ ಹೇಳಿಯೂ ಆಗಿತ್ತು. (ಅವರ ಪ್ರಿಯತಮೆ ಡೋರಾ ಡಯಾಮಂಟ್ ಸಹ ಅವರ ಕೋರಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವಗಣನೆ ಮಾಡಿ, ಗುಪ್ತವಾಗಿ 20 ನೋಟ್ ಬುಕ್ ಗಳು ಮತ್ತು 35 ಕಾಗದಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು; 1933ರಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು [[ಗೆಸ್ಟಾಪೋ]]ದವರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕಾಫ್ಕರ ಈ ಪತ್ತೆಯಾಗದ ಕಾಗದಗಳಿಗಾಗಿ ಈಗಲೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಾಟ ಸಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಬ್ರಾಡ್ ತಮ್ಮ ವಶದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಫ್ಕರ ಬಹುತೇಕ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಕಾಶನದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ವಹಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಈ ಕೃತಿಗಳು ಬೇಗನೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲಾರಂಭಿಸಿ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನೂ ಗಿಟ್ಟಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದವು. ಝೆಕ್ ನಲ್ಲಿ ಮಿಲೇನಾ ಜೆಸೆನ್ಸ್ಕಾಗೆ ಬರೆದ ಹಲವು ಕಾಗದಗಳ ಹೊರತು, ಕಾಫ್ಕರ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿಗಳೂ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಂತಹವಾಗಿದ್ದವು. === ಬರವಣಿಗೆಯ ಶೈಲಿ === ಕಾಫ್ಕ ಸಾಕಷ್ಟು ಬಾರಿ [[ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ]]ಗೆ ವಿಚಿತ್ರವೆನಿಸುವಂತಹ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಹಳ ದೀರ್ಘವಾದ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಇಡೀ ಪುಟದಷ್ಟು ದೊಡ್ಸ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಪೂರ್ಣವಿರಾಮ ಇಡುವ ಮುನ್ನ ಕಾಫ್ಕರ ವಾಕ್ಯಗಳು ಒಂದು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುತ್ತವೆ - ಅದೇ ತೀರ್ಮಾನವಾದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದಲೂ ಹಾಗೂ ಆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದವು ವಾಕ್ಯದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುವುದರಿಂದಲೂ ಈ ರೀತಿಯ ಬರಹದ ಉದ್ಭವವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂತಹ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಆಂಗ್ಲಕ್ಕೆ ನಕಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ,ಆದ್ದರಿಂದ ಓದುಗನಿಗೆ ಮೂಲ ವಾಕ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವೇ(ಅಥವಾ ಅದರ ಸಮನಾದುದು) ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಅನುವಾದಕನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ಕಾಫ್ಕ (1996, xi).</ref> ಅನುವಾದಕರು ಎದುರಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ಬಗೆಹರಿಸಲಾಗದ ತೊಂದರೆಯೆಂದರೆ ಲೇಖಕರು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ನಿಗೂಢಾರ್ಥದ ಅಥವಾ ವಿವಿಧಾರ್ಥವುಳ್ಳ ಪದಗಳು. ''[[ದ ಮೆಟಮಾರ್ಪಾಸಿಸ್]]'' ನ ಮೊದಲ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲೇ ಅಂತಹ ಒಂದು ದೃಷ್ಟಾಂತವಿದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದಕರು ''ಉಂಗೆಝೀಫೆರ್'' ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ "ಕೀಟ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡಲು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ; ಆದರೆ, ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಜರ್ಮನ್ ನಲ್ಲಿ, ''ಉಂಗೆಝೀಫೆರ್'' ನ ಅಕ್ಷರಶಃ "ಬಲಿಕೊಡಲು ಅನರ್ಹವಾದ ಸ್ವಚ್ಛವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಾಣಿ"<ref>{{Cite web |url=http://www.beolingus.org/dings.cgi?lang=en&service=deen&opterrors=0&optpro=0&query=ungeziefer&iservice=&dlink=self&comment= |title=ಉಂಗೆಝೀಫರ್ : ಡಿಕ್ಷ್ನರಿ/ವೋರ್ಟರ್ಬಕ್ (ಬಿಯೋಲಿಂಗಸ್, TU ಕೆಮಿಂಟ್ಝ್) |access-date=2026-06-26 |archive-date=2007-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071213224614/http://www.beolingus.org/dings.cgi?lang=en&service=deen&opterrors=0&optpro=0&query=ungeziefer&iservice=&dlink=self&comment= |url-status=dead }}</ref> ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿನ ಅರ್ಥವು "ಹುಳು"&nbsp;– ಎಂಬ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದವಾಗಿದ್ದು, ವಿಜ್ಞಾನದ ಛಾಯೆ ಹೊತ್ತ "ಕೀಟ"ವೆಂದಲ್ಲ. ಕಾಫ್ಕರಿಗೆ ಗ್ರೆಗರ್,ಎಂದರೆ ಆ ಕಥೆಯ ನಾಯಕ,ನನ್ನು ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿನ ಕುರುಹಿನಿಂದ ಕರೆಯುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಗ್ರೆಗರ್ ಮಾರ್ಪಾಟಿನಿಂದ ಅನುಭವಿಸಿದ ಜಿಗುಪ್ಸೆಯನ್ನು ಓದುಗನಿಗೆ ತಲುಪಿಸಬೇಕಿತ್ತಷ್ಟೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಕಾಫ್ಕರ ಜರ್ಮನ್ ನಾಮಪದವಾದ, ''[[ದ ಜಡ್ಜ್ ಮೆಂಟ್]]'' ನ ಕೊನೆಯ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವ ''[[wikt:Verkehr|ವೆರ್ಕೆಹ್ರ್]]'' ಎಂಬ ಪದ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ''ವೆರ್ಕೆಹ್ರ್'' ಎಂದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ಕೋರ್ಸ್ ಎಂದು ಅರ್ಥವಿದ್ದು, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲಿ ಆ ಪದಕ್ಕೆ ಲೈಂಗಿಕ ಹಾಗೂ ಅ-ಲೈಂಗಿಕ ಅರ್ಥೈಸುವಂತೆಯೇ ಇಲ್ಲೂ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲದೆ ಆ ಪದಕ್ಕೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ವಾಹನದಟ್ಟಣೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥಗಳೂ ಇವೆ. ಆ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೀಗೆ ಅನುವಾದಿಸಬಹುದು: "ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯೇ ಇಲ್ಲದಂತಹ ವಾಹನದಟ್ಟಣೆಯ ಹೊಳೆಯು ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾದುಹೋಯಿತು."<ref>ಕಾಫ್ಕ (1996, 75).</ref> 'ವೆರ್ಕೆಹ್ರ್' ಪದದ ದ್ವಂದ್ವಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೂಕ ಬರಲು ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ ಕಾಫ್ಕರು, ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಬ್ರಾಡ್ ರಿಗೆ, ಆ ಕೊನೆಯ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಬರೆದಾಗ ಅವರು "ಒಂದು ತೀವ್ರವಾದ ಸ್ಖಲನ"ದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಿದುದು.<ref>ಬ್ರಾಡ್. ಮ್ಯಾಕ್ಸ್: "ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ: ಎ ಬಯಾಗ್ರಫಿ". (ಅನುವಾದ ಹಂಫ್ರೇಸ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್) ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ಸ್ಖೋಕ್ಕೆನ್ ಬುಕ್ಸ್,1960. ಪುಟ&nbsp;129.</ref> === ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Kafka statue Prague.jpg|ಉಪ್ರಿಘ್ತ್|thumb|ಪ್ರೇಗ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕರ ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆ.]] ವಿಮರ್ಶಕರು ಕಾಫ್ಕರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಮಾಡ್ರನಿಸಂ(ಆಧುನಿಕತೆ)]], [[ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಸರ್ರಿಯಲಿಸಂ (ಐಂದ್ರಜಾಲಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕತೆ)]], ಇತ್ಯಾದಿ ನೆಲೆಗಟ್ಟುಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿವೆ.<ref name="interpretation">[http://www.coskunfineart.com/details.asp?workID=40 ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ 1883 – 1924] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080426004050/http://www.coskunfineart.com/details.asp?workID=40 |date=2008-04-26 }} www.coskunfineart.com</ref> ಅಸಮಂಜಸತೆ ಮತ್ತು ಅಸಹಾಯಕತೆಗಳು ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುವಂತಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು [[ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದ]]ದ ಚಿಹ್ನೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ''[[ಇನ್ ದ ಪೀನಲ್ ಕಾಲೋನಿ]]'', ''[[ದ ಟ್ರಯಲ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ದ ಕ್ಯಾಸಲ್]]'' <ref name="interpretation"/> ನಂತಹ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಅಧಿಕಾರಿವರ್ಗ]]ದ ಲೇವಡಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಇವರ ಮೇಲೆ ಸಂಭವಿಸಿರಬಹುದಾದ [[ಮಾರ್ಕ್ಸಿಸ್ಟ್]] ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ಕೆಲವರು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಕಾಫ್ಕರ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ-ವಿರೋಧಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು [[ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮನೋಗುಣ]]ದ ಪ್ರಭಾವ ಎಂದರು. ಮತ್ತೂ ಕೆಲವರು ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು [[ಜುದಾಯಿಸಂ]] ನ ಗಾಜಿನಿಂದ ಕಂಡರು([[ಬೊರ್ಜೆಸ್]] ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಗ್ರಾಹ್ಯ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು), [[ಫ್ರಾಯ್ಡಿಯಾನಿಸಂ]]<ref name="interpretation"/> ಮೂಲಕ (ಅವರ ಕೌಟುಂಬಿಕ ತೊಂದರೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ) ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ [[ದೇವ]]ರನ್ನು ಹುಡುಕುವುದರ ರೂಪಕತೆಗಳಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರು([[ಥಾಮಸ್ ಮ್ಯಾನ್ನ್]] ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪೂರ್ವವಾದಿಯಾಗಿದ್ದರು).<ref>''ಥಾಮಸ್ ಮಾನ್ನ್, ದ ಐರಾನಿಕ್ ಜರ್ಮನ್''. ಇ ಹೆಲರ್, ಟಿ. ಮಾನ್ನ್ - 1981</ref> ಕಾಫ್ಕರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಮುಖತೆ ಮತ್ತು ಕಿರುಕುಳಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಒತ್ತಿಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಈ ಗುಣದ ಪ್ರಭಾವವು, ವಿಶೇಷತಃ ಮಾರ್ಥೆ ರಾಬರ್ಟ್ ರ ಕೃತಿಗಳ ಮೇಲುಂಟಾದುದು, [[ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ಡೆಲ್ಯೂಝ್]] ಮತ್ತು [[ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಗಾಟ್ಟಾರಿ]]ಯವರ ಪ್ರತಿ-ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಭಾಗಶಃ ಪ್ರೇರಕವಾಯಿತು; "''ಕಾಫ್ಕ: ಟುವರ್ಡ್ ಎ ಮೈನರ್ ಲಿಟರೇಚರ್'' " ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾಫ್ಕರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಟಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊನ್ನ ಆತಂಕದಿಂದ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಸಾಗುವ ಏಕತಾನತೆಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನದಿತ್ತು ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಗೋಚರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ, ಬುಡಮೇಲಾಗಿಸುವಂತಹವು, ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ "ಸಂತೋಷದಾಯಕ" ರೀತಿಯವಾಗಿದ್ದವು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೇ ಮುಂದುವರೆದು, ಕಾಫ್ಕರ ಕೃತಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಛಾಯೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಓದದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಓದಿದಾಗ - ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಹತ್ತಕ್ಕುವ ವ್ಯರ್ಥ ಯತ್ನಗಳನ್ನು ಕಾಫ್ಕರ ಬದುಕಿನ ಘಟನೆಗಳ ಆಧ್ಯಯನದ ಮೂಸೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣದಿದ್ದಾಗ - ಕಾಫ್ಕರ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡಾಗ, ಕಾಫ್ಕರ ಬರಹಗಳು ಅವರ ಜೀವನದ ಕೋಟಲೆಗಳ ಲಿಖಿತ ಬಿಂಬಗಳಲ್ಲ, ಜನರು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>''ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ'' (1883-1924)ನಿಹ್.ಗವ್.ಡಿ ಫೆಲಿಸಾಟಿ, ಜಿ ಸ್ಪೆರಾಟಿ - ಆಕ್ಟಾ ಓಟೋರ್ಹಿನೋಲಾರಿಂಗೋಲಾಜಿಕ್ ಅ ಇಟಾಲಿಕಾ, 2005 - ncbi.nlm.nih.gov</ref> ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಬರೆಯುವವರು, ಕಾಫ್ಕರು ತಾವು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಓದಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆಂದೂ, ಆ ಓದುವಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಗದ್ಯದ ಹಾಸ್ಯದ ಮುಖಕ್ಕೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒತ್ತುನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತೆಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [[ಮಿಲಾನ್ ಕುಂದೇರ]]ರು ಕಾಫ್ಕರ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಕಾಫ್ಕ ಮುಂದಿನ ಹಲವಾರು ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪೂರ್ವಜರಾದರೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರೆಂದರೆ [[ಫೆಡೆರಿಕೋ ಫೆಲಿನಿ]], [[ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ಗಾರ್ಸಿಯಾ ಮಾರ್ಕ್ವೆಝ್]], [[ಕಾರ್ಲೋಸ್ ಫ್ಯೂಯೆಂಟೆಸ್]] ಮತ್ತು [[ಸಲ್ಮಾನ್ ರಷ್ದಿ]]. ಗಾರ್ಸಿಯಾ ಮಾರ್ಕ್ವೆಝ್ ರೇ ಹೇಳುವಂತೆ, ಕಾಫ್ಕರ ''[[ದ ಮೆಟಪಾರ್ಪಾಸಿಸ್]]'' ಓದಿದ ನಂತರವೇ ಅವರಿಗೆ "ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ" ಅರಿವಾದದ್ದು. === ಕಾಫ್ಕರ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು === ಕಾಫ್ಕರ ಕಾನೂನಿನ ಅರಿವಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹಾಗೂ ಅವರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನಿನ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿಯಲು ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕಾಫ್ಕರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯೇ ಆಗಿವೆ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಪಾಂಡಿತ್ಯಕ್ಕೆ ನಹಳ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿವೆ. ಕಾಫ್ಕರ ಕೃತಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರ ಕಥೆಗಳು ಅಸಂಜಸತೆಗೆ ತಳುಕುಹಾಕಿದಂತಹವು, ಆಡಳಿತಶಾಹಿಯ ವಿಮರ್ಶೆ, ಅಥವಾ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ/ವಿಮೋಚನೆಗಾಗಿ ಶೋಧನೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ; ಅವರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿನ "ಅರ್ಥದ ದಿಗಂತ"ದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳಾದ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸೋಲುತ್ತದೆ. ''ದ ಟ್ರಯಲ್'' ನಲ್ಲಿನ ಕಾನೂನು ವಾದವಿವಾದಗಳ ವಿವರಣೆಗಳು - ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ,ಅಸಮಂಜಸ, ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಕಾರಕ ಮತ್ತು "ಕಾಫ್ಕಾಯಿಸ್ಕ್" ಎಂದೆನ್ನಿಸಬಹುದಾದರೂ - ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಆ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಜರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಅಪರಾಧ ಪರಿಶೋಧನೆಯ ನಿಖರವಾದ ಹಾಗೂ ವಿಷಯಯುಕ್ತವಾದ ವಿವರಣೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಕಾಫ್ಕರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯು ಕಾನೂನು ಪಂಡಿತರಿಂದಲೂ ಉಪೇಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ; ರಿಚರ್ಡ್ ಪಾಸ್ನರ್ ರೇ ಸೂಚಿಸಿದಂತೆ, ಕಾನೂನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನಿನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಬಹುತೇಕ ವಕೀಲರು ಕಾನೂನಿ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದುದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾಫ್ಕರ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಮೋಚನೆ/ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಹಾಗೂ ಅಸಮಂಜಸತೆಯ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಚಿಂತನೆಗಳು ಏನೇ ಇರಲಿ, ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಪಾಸ್ನರ್ ರಂತಹ ಜ್ಯೂರಿಗಳು ಇವುಗಳು ಕಾನೂನು ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯ ವೃತ್ತಿ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದುದರ ಬಗ್ಗೆ ಏನೇ ನಿಲುವು ತಾಳಲಿ, ಕಾಫ್ಕ ಒಬ್ಬ ವಿಮಾ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರೆಂಬುದು ವಾಸ್ತವಿಕ ಸಂಗತಿ; ಅವರು ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ "ಆ ಕಾಲದ ಕಾನೂನು ಚರ್ಚೆಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅರಿವು ಉಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದರು"(ಝಿಯೋಲ್ಕೋವ್ಸ್ಕಿ, 2003, ಪುಟ 224).<ref>ಕಾಫ್ಕರ ಬಿಂಬಿತ ಕಾನೂನುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರಿತವಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೇಲ್ನೋಟವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನೋಡಿರಿ ಬನಕರ್, ರೆಝಾ. “ಇನ್ ಸರ್ಚ್ ಆಫ್ ಹೀಮಟ್: ಎ ನೋಟ್ ಆನ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕಾಸ್ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಆಫ್ ಲಾ”. ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ 2010ರಲ್ಲಿ ಮುಂದಬರುವಂತಹವು. ಒಂದು ಈ-ಕಾಪಿಯು ಇಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1574870</ref> ಕಾಫ್ಕರ ಕಚೇರಿಯ ಬರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು<ref>ಕಾರ್ನ್ ಗೋಲ್ಡ್, ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲೀ, ಮುಂತಾದವರು (ಸಂಪಾದಕರು) ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ: ದ ಆಫೀಸ್ ರೈಟಿಂಗಸ್. ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಟನ್, ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 2009.</ref> ಅದರ ನಿರ್ಗಮನ ಬಿಂದುವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ ರೆಝಾ ಬನಕರ್Iತಮ್ಮ ವಾದವನ್ನು ಹೀಗೆ ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ:"ಕಾಫ್ಕರ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಾನೂನಿನ ಬಿಂಬಗಳು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಅರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅವುಗಳ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸುವ, ಅರ್ಥವಾಗದ, ವಿಚಿತ್ರವಾದ, ಕುಭಾಷೆಯುಳ್ಳ ಹಾಗೂ ದೂರೀಕರಿಸುವ ಗುಣಗಳುಳ್ಳ ಅಂಶಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಗಂಭೀರವಾದ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ ಅಥವಾ ಅವು ಸೂಚಿಸುವ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದದ ಅರ್ಥಗಳು ಸಹ ಆಗಿವೆ.ಅಲ್ಲದೆ, ಉಭಯತಾಪಿ ಆಧುನಿಕ ಮಾನವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಒಂದು ಅಂಶವೇ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯವೆಸಗುವಂತಹ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಕಾನೂನಿನ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯದ ಚಿಂತನೆಗಾಗಿಯೂ ಸಹ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಅವಶ್ಯ<ref>"ಇನ್ ಸರ್ಚ್ ಆಫ್ ಹೀಮಟ್: ಎ ನೋಟ್ ಆನ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕಾಸ್ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಆಫ್ ಲಾ" ನೋಡಿ http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1574870</ref>. ಕಾಫ್ಕರ ಕಾನೂನಿನ ವಿಚಾರಗಳ ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು, [[ಹೀಮಟ್]] ಗೆ ಅವರ ಇಡೀ ಬರಹಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತುಲನೆ ಮಾಡಬೇಕೆನ್ನಲಾಗಿದೆ; ಇದರಿಂದ ಹಲವಾರು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಕಾನೂನು ಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಲೆಗಳು ಬೋಧಿಸುವ ಕಾನೂನಿನ ಸಾಧನೋಪಾಯಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇದು ನಮ್ಮನ್ನು ತಲುಪಿಸುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದ ನಮಗೆ ಕಾನೂನನ್ನು ಒಂದು ಅನುಭವವಾಗಿ ಅರಿಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ"(ನೋಡಿ ಬನಕರ್ 2010). === ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು === ಕಾಫ್ಕರ ಬಹುತೇಕ ಕೃತಿಗಳು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದವು ಅಥವಾ ಮರಣಾನಂತರ ಪ್ರಕಟಣೆಗಾಗಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಬ್ರಾಡ್ ರಿಂದ ಅಣಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟವಾಗಿದ್ದವು. ಕಾದಂಬರಿಗಳಾದ ''[[ದ ಕ್ಯಾಸಲ್]]'' (ಮಧ್ಯ-ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಅದರ ವಸ್ತುವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿದ್ದಿತು), ''[[ದ ಟ್ರಯಲ್]]'' (ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ನಮೂದಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದವು) ಮತ್ತು ''[[ಅಮೆರಿಕಾ]]'' (ಕಾಫ್ಕರು ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಇಟ್ಟ ಹೆಸರು ''ದ ಮ್ಯಾನ್ ಹೂ ದಿಸಪಿಯರ್ಡ್'' ) ಎಂದು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬ್ರಾಡ್ ಪ್ರಕಟಣೆಗಾಗಿ ಅಣಿಗೊಳಿಸಿದರು. ಹಸ್ತಾಕ್ಷರದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳನ್ನು ಬ್ರಾಡ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಂತರೆನಿಸುತ್ತದೆ (ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆ, ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿನ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾದ ಅರ್ಧ ವಿರಾಮ, ಪೂರ್ಣವಿರಾಮ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಸರಿಗೊಳಿಸುವುದು) ಹಾಗೂ ತತ್ಕಾರಣವಾಗಿ ಮೂಲ ಜರ್ಮನ್ ಪಠ್ಯವು ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ತಿದ್ದಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಬ್ರಾಡ್ ರ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಡೆಫೆನೆಟಿವ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ''ದ ಕ್ಯಾಸಲ್'' <ref>[[ಸ್ಖೋಕ್ಕೆನ್ ಬುಕ್ಸ್]], 1998</ref> ನ ಪ್ರಕಾಶಕರ ನುಡಿಯಂತೆ<ref>{1)ಎ ಕಾಫ್ಕ ಫಾರ್ ದ 21ಸ್ಟ್ ಸೆಂಚುರಿ ಬೈ ಆರ್ಥರ್ ಸ್ಯಾಮುಯಲ್ಸನ್, ಪಬ್ಲಿಷರ್, ಸ್ಖೋಕ್ಕೆನ್ ಬುಕ್ಸ್ {/1} www.jhom.com</ref>, [[ಮಾಲ್ಕಮ್ ಪಾಸ್ಲೇ]] ಕಾಫ್ಕರ ಬಹುತೇಕ ಮೂಲ ಹಸ್ತಾಕ್ಷರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು 1961ರಲ್ಲಿ [[ಆಕ್ಸ್ ಫ]]ರ್ಡ್ [[ಬೋಡ್ಲೀಯನ್]] ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ''[[ದ ಟ್ರಯಲ್]]'' ನ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಹರಾಜಿನ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಜರ್ಮನಿಯ [[ಮಾರ್ಬಾಚ್]] ಜರ್ಮನ್ ಲಿಟರರಿ ಆರ್ಕೈವ್ಸ್<ref>{{de icon}} [http://www.dla-marbach.de/ ಹೆರ್ಝ್ಲಿಚ್ ವಿಲ್ಕೋಮ್ಮೆನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100726190652/http://www.dla-marbach.de/ |date=2010-07-26 }} www.dla-marbach.de</ref> ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ.<ref>(ಪ್ರಕಾಶಕರ ಟಿಪ್ಪಣಿ, ''ದ ಟ್ರಯಲ್'', ಸ್ಖೋಕೆನ್ ಬುಕ್ಸ್, 1998</ref> ಕ್ರಮೇಣ, ಪಾಲ್ಸೇಯ ನೇತೃತ್ವ ತಂಡವೊಂದು (ಇದರಲ್ಲಿ [[ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ನ್ಯೂಮನ್]], ಜಾಸ್ಟ್ ಸ್ಕಿಲ್ಲೆಮೀಯ್ಟ್, ಮತ್ತು ಜುರ್ಗೆನ್ ಬಾರ್ನ್ ಇದ್ದರು) ಕಾಫ್ಕರ ಜರ್ಮನ್ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಪುನಾರಚನೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು [[ಎಸ್. ಫಿಶರ್ ವೆರ್ಲಾಗ್]] ಅದನ್ನು ಮರುಪ್ರಕಟಣೆ ಮಾಡಿದರು.<ref name="Adler_oct131995">''ಸ್ಟೆಪಿಂಗ್ ಇಂಟು ಕಾಫ್ಕ'ಸ್ ಹೆಡ್'', ಜೆರೆಮಿ ಆಡ್ಲರ್, ಟೈಮ್ಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪುರವಣಿ, 13 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1995 <http://www.textkritik.de/rezensionen/kafka/einl_04.htm></ref> ಪಾಸ್ಕೇ 1982ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗೊಂಡ ''ದಾಸ್ ಸ್ಕ್ಲಾಬ್ (ದ ಕ್ಯಾಸಲ್)'', ಮತ್ತು 1990ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗೊಂಡ ''[[ಡೆರ್ ಪ್ರೋಝೆಸ್ (ದ ಟ್ರಯಲ್)]]'' ಗಳ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ಜಾಸ್ಟ್ ಸ್ಕಿಲ್ಲೆಮೀಯ್ಟ್ 1983ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತವಾದ ''ಡೆರ್ ವರ್ಸಕೋಲ್ಲಿನಿ'' (''ಅಮೆರಿಕಾ'' )ದ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ "ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳು" ಅಥವಾ "ಫಿಷರ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜರ್ಮನ್ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪಠ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾಫ್ಕರ ಇತರ ಕೃತಿಗಳು ''ದ ಕಾಫ್ಕ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್'' ಎಂಬ ಆನ್ ಲೈನ್ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ದೊರಕುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.kafka.org/index.php?project ದ ಕಾಫ್ಕ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ – ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಕಾಫ್ಕರ ಎಲ್ಲಾ ಪಠ್ಯಗಳೂ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230612162044/http://www.kafka.org/index.php?project |date=2023-06-12 }} www.kafka.org</ref> ಈ ತಾಣವು ತನ್ನ ಭಂಡಾರವನ್ನು ಅವಿರತವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. [[ಸ್ಯಾನ್ ಡೀಗೋ ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಿತವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾಫ್ಕ ಯೋಜನೆಯು 1998ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಕಾಫ್ಕರ ಕಡೆಯ ಬರಹಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೋಧವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಕಾಫ್ಕರ ಕಡೆಯ ಸಂಗಾತಿಯಾದ ಡೋರಾ ಡಯಾಮಂಟ್(ನಂತರ, ಡೈಮಾಂಟ್-ಲಾಸ್ಕ್) ರ ಬಳಿಯಿದ್ದ 20 ನೋಟ್ ಬುಕ್ ಗಳು ಮತ್ತು 35 ಪತ್ರಗಳ ಈ ಕಳೆದುಹೋದ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರವನ್ನು ಗೆಸ್ಟಾಪೋದವರು ಆಕೆಯಿಂದ 1933ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಕಾಫ್ಕ ಯೋಜನೆಯ ನಾಲ್ಕು-ತಿಂಗಳ, ಬರ್ಲಿನ್ ನ ಹಳೆಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಡತಗಳ ಹುಡುಕಾಟವು 1998ರಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೀಡಿದ ಆಜ್ಞಾಪತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. 2003ರಲ್ಲಿ, ಕಾಫ್ಕ 1923ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಮೂರು ಅಸಲಿ ಓಲೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವಲ್ಲಿ ಕಾಫ್ಕ ಯೋಜನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. 1950ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಬ್ರಾಡ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಸ್ ವ್ಯಾಗನ್ ಬ್ಯಾಚ್ ನಡೆಸಿದ ಶೋಧನೆಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ, SDSUವಿನ ಕಾಫ್ಕ ಯೋಜನೆಯು ಒಂದು ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಪಂಡಿತರು ಮತ್ತು ಸಂಶೋದಕರು ಇದ್ದಾರೆ; ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಯಸುವ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಿಗೂ ಆಹ್ವಾನವಿದೆ.<ref>ಮೂಲಗಳು: ಕಾಫ್ಕ, ಲೇಖಕ ನಿಕೋಲಸ್ ಮರ್ರೆ, ಪುಟಗಳು 367, 374; ಕಾಫ್ಕ'ಸ್ ಲಾಸ್ಟ್ ಲವ್, ಲೇಖಕಿ ಕಾಥಿ ಡಯಾಮಂಟ್; "ಸಮ್ಮರಿ ಆಫ್ ದ ರಿಸಲ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ಕಾಫ್ಕ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಬರ್ಲಿನ್ ರಿಸರ್ಚ್ 1 ಜೂನ್ – ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1998" ಡಿಸೆಂಬರ್ 1998ರಲ್ಲಿ ಕಾಫ್ಕ ಕಾಟೆರ್ನ್ ಎಂಬ ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ನ ಕಾಫ್ಕ ಗುಂಪಿನ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ http://www.kafkaproject.com</ref> 2008ರಲ್ಲಿ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಕಾಫ್ಕ ತಜ್ಞರಾದ ಜೇಮ್ಸ್ ಹಾಸ್ ಕಾಫ್ಕ ಕ್ವಾಸಿ-ಸಂತನಂತಹ "ಹೊರಗಿನವನು" ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿರುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಪಂಡಿತರು ಕಾಫ್ಕ ಸಮ್ಮತಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತಹ ಅಶ್ಲೀಲತೆಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು(ಕಾಫ್ಕರ ಮೊದಲ ಪ್ರಕಾಶಕರೇ ಇದನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು) ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅರೋಪಿಸಿದರು.<ref name="timesonline1"/> === ಭಾಷಾಂತರಗಳು === ಜರ್ಮನ್ ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಅನುವಾದ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಎರಡು ಪ್ರಧಾನ ಮೂಲಗಳಿವೆ. ಮೊದಮೊದಲ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದಗಳನ್ನು [[ಎಡ್ವಿನ್]] ಮತ್ತು ವಿಲ್ಲಾ ಮುಯಿರ್ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಇವುಗಳನ್ನು [[ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಎ. ನಾಪ್ಫ್]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶನಗೊಂಡವು ಮತ್ತು 1940ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಫ್ಕರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ಪ್ರವಾಹದಂತೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿತು. ನಂತರದ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ (ವಿಶೇಷತಃ 1954ರ ಆವೃತ್ತಿಗಳು) [[ಐಥ್ನೆ ವಿಲ್ಕಿನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಅರ್ನ್ಸ್ಟ್ ಕೈಸರ್]] ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದು, ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದ್ದ ಪಠ್ಯಗಳೂ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಇವುಗಳನ್ನು "ಡಿಫೆನೆಟಿವ್ ಎಡಿಷನ್ಸ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಅವರು ''[[ದ ಟ್ರಯಲ್, ಡೆಫೆನೆಟಿವ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ದ ಕ್ಯಾಸಲ್, ಡೆಫೆನೆಟಿವ್]]'' ಗಳನ್ನು ತರ್ಜುಮೆ ಇತರ ಅನುವಾದಗಳೊಡನೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದರು. ಡೆಫೆನೆಟಿವ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಹಲವಾರು ಪಕ್ಷಪಾತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದು, ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಹಳತು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಪಾಸ್ಲೇ ಮತ್ತು ಸ್ಕಿಲ್ಲೆಮಯೀಯ್ಟ್ ರವರು ಜರ್ಮನ್ ಪಠ್ಯದ ಮರುಸಂಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ನೂತನ ಅನುವಾದಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡು ಪ್ರಕಟಣೆಗೋಂಡವು – ಮಾರ್ಕ್ ಹರ್ಮನ್ ರಿಂದ''[[ದ ಕ್ಯಾಸಲ್, ಕ್ರಿಟಿಕಲ್]]'' ([[ಸ್ಖೋಕ್ಕೆನ್ ಬುಕ್ಸ್]], 1998), [[ಬ್ರಿಯೋನ್ ಮಿಚೆಲ್]] ರಿಂದ''[[ದ ಟ್ರಯಲ್, ಕ್ರಿಟಿಕಲ್]]'' ([[ಸ್ಖೋಕ್ಕೆನ್ ಬುಕ್ಸ್]], 1998) ಮತ್ತು ಮೈಕೆಲ್ ಹಾಫ್ ಮನ್ ರಿಂದ ''ಅಮೆರಿಕಾ: ದ ಮ್ಯಾನ್ ಹೂ ಡಿಸಪಿಯರ್ಡ್'' ([[ನ್ಯೂ ಡೈರೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್]], 2004). ಈ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಮರುಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಪಠ್ಯಗಳ ಆಧಾರಿತವಾದುದು ಎಂದು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿಗಳು == {{See also|Franz Kafka bibliography}} ;ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು * ''[[ಡಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಆಫ್ ಎ ಸ್ಟ್ರಗಲ್]]'' (''ಬೆಷ್ರೀಬಂಗ್ ಯ್ಯೀನೆಸ್ ಕಾಂಪ್ಫೆಸ್'', 1904–1905) * ''[[ವೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಪ್ರಿಪರೇಷನ್ಸ್ ಇನ್ ದ ಕಂಟ್ರಿ]]'' (''ಹಾಕ್ಝೀಟ್ಸ್ವೋರ್ಬೆರೀಟಂಜೆನ್ ಆಫ್ ಡೆಂ ಲ್ಯಾಂಡೆ'', 1907–1908) * ''[[ಕಾಂಟೆಂಪ್ಲೇಷನ್]]'' (ಬಿಟ್ರಾಕ್ಟಟಂಗ್, 1904–1912) * ''[[ದ ಜಡ್ಜ್ ಮೆಂಟ್]]'' (''ದಾಸ್ ಉರ್ಟೀಲ್'', 22–23 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1912) * ''[[ದ ಸ್ಟೋಕರ್]]'' * ''[[ಇನ್ ದ ಪೀನಲ್ ಕಾಲೋನಿ]]'' (''ಇನ್ ಡೆರ್ ಸ್ಟ್ರಾಫ್ಕೋಲೋನಿ'', ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1914) * ''[[ದ ವಿಲೇಜ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಮಾಸ್ಟರ್]]'' (''ಡೆರ್ ಡಾರ್ಫ್ಸ್ಕಲ್ಲೆನ್ಹೆರರ್(/1) ಅಥವಾ ''ಡೆರ್ ರೀಸೆನ್ಮಾಲ್ವುರ್ಫ್'' '', 1914–1915) * ''[[ಬ್ಲಂಫೆಲ್ಡ್, ಎನ್ ಎಲ್ಡರ್ಲಿ ಬ್ಯಾಚೆಲರ್]]'' (''ಬ್ಲಂಫೆಲ್ಡ್, ಯೀಯ್ನ್ ಆಲ್ಟೆರೆರ್ ಜಂಗೆಸೆಲ್ಲೆ '', 1915) * ''[[ದ ವಾರ್ಡನ್ ಆಫ್ ದ ಟೋಂಬ್]]'' (''ಡೆರ್ ಗ್ರಫ್ಟ್ ವಾಕ್ಟರ್'', 1916–1917), ಕಾಫ್ಕ ಬರೆದ ಏಕೈಕ ನಾಟಕ * ''[[ದ ಹಂಟರ್ ಗ್ರಾಚ್ಚಸ್]]'' (''ಡೆರ್ ಜಾಗರ್ ಚ್ರಾಚ್ಚಸ್'', 1917) * ''[[ದ ಗ್ರೇಟ್ ವಾಲ್ ಆಫ್ ಚೈನಾ]]'' (''ಬೀಯ್ಮ್ ಬಾ ಡೆರ್ ಚೈನಿಸಿಸ್ಚೆನ್ ಮಾಯೆರ್'', 1917) * ''[[ಎ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಟು ಎನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ]]'' (''ಈಯ್ನ್ ಬೆರಿಕ್ಟ್ ಫರ್ ಈಯ್ನ್ ಅಕ್ಯಾಡೆಮೀ '', 1917) * ''[[ಜಾಕಾಲ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಅರಬ್ಸ್]]'' (''ಸ್ಕಾಕಾಲೆ ಉಂಡ್ ಅರಾಬೆರ್'', 1917) * ''[[ಎ ಕಂಟ್ರಿ ಡಾಕ್ಟರ್]]'' (''ಈಯ್ನ್ ಲ್ಯಾಂಡಾರ್ಝ್ಟ್'', 1919) * ''[[ಎ ಮೆಸೇಜ್ ಫ್ರಂ ದ ಎಂಪರರ್]]'' (''ಯೀಯ್ನೆ ಕೇಯ್ಸರ್ಲಿಚೆ ಬಾಟ್ಸ್ ಚಾಫ್ಟ್ '', 1919) * ''[[ಎನ್ ಓಲ್ಡ್ ಮ್ಯಾನುಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್]]'' (''ಈಯ್ನ್ ಆಲ್ಟೆಸ್ ಬ್ಲ್ಯಾಟ್ಟ್'', 1919) * ''[[ದ ರೆಫ್ಯೂಸಲ್l]]'' (''ಡಯ್ ಅಬ್ವೀಸಂಗ್'', 1920) * ''[[ಎ ಹಂಗರ್ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್]]'' (''ಯೀಯ್ನ್ ಹಂಗರ್ ಕಂಸ್ಟ್ಲರ್'', 1924) * ''[[ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ಎ ಡಾಗ್]]'' (''ಫಾರ್ಶುಂಗೆನ್ ಯೀಯ್ನೆಸ್ ಹುಂಡೆಸ್'', 1922) * ''[[ಎ ಲಿಟಲ್ ವುಮನ್]]'' (''ಯೀಯ್ನ್ ಕ್ಲೀಯೆನ್ ಫ್ರಾ'', 1923) * ''[[ಫಸ್ಟ್ ಸಾರೋ]]'' (''ಎರ್ಸ್ಟೆಸ್ ಲೀಯ್ಡ್'', 1921–1922) * ''[[ದ ಬರೋ]]'' (''ಡೆರ್ ಬಾ'', 1923–1924) * ''[[ಜೋಸೆಫೈನ್ ದ ಸಿಂಗರ್ ಆರ್ ದ ಮೌಸ್ ಫೋಲ್ಕ್]]'' (''ಜೋಸೆಫೈನ್, ಡೈ ಸ್ಯಾಂಗರಿನ್, ಓಡರ್ ದಾಸ್ ವೋಲ್ಕ್ ಡೆರ್ ಮಾಸ್'', 1924) ಇವರ ಕಥೆಗಳ ಹಲವಾರು ಸಂಗ್ರಹಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳು ಈ ಕೆಲಕಂಡವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ: * ''[[The Penal Colony: Stories and Short Pieces]]''. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ಸ್ಖಾಕೆನ್ ಬುಕ್ಸ್, 1948. * ''[[ದ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಸ್ಟೋರೀಸ್]]'', (ಸಂ. ನಾಹುಂ ಎನ್, ಗ್ಲಾಟ್ಝರ್). ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ಸ್ಖಾಕೆನ್ ಬುಕ್ಸ್, 1971. * ''ದ ಬೇಸಿಕ್ ಕಾಫ್ಕ''. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌: ಪಾಕೆಟ್‌ ಬುಕ್ಸ್‌, 1997. * ''[[ದ ಸನ್ಸ್]]''. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ಸ್ಖಾಕೆನ್ ಬುಕ್ಸ್, 1989. * ''ದ ಮೆಟಮಾರ್ಫಾಸಿಸ್, ಇನ್ ದ ಪೀನಲ್ ಕಾಲೋನಿ, ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು''. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ಸ್ಖಾಕೆನ್ ಬುಕ್ಸ್, 1995. * ''[[ಕಾಂಟೆಂಪ್ಲೇಷನ್]]''. ಟ್ವಿಸ್ಟೆಡ್ ಸ್ಪೂನ್ ಪ್ರೆಸ್, 1998. * ''ಮೆಟಮಾರ್ಫಾಸಿಸ್ ಎಂಡ್ ಅದರ್ ಸ್ಟೋರೀಸ್''. ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ಸ್, 2007 ;ಸಣ್ಣ ಕಾದಂಬರಿಗಳು * ''[[ದ ಮೆಟಮಾರ್ಫಾಸಿಸ್]]'' (''ಡೈ ವೆರ್ವಾಂಡ್ಲಂಗ್'', ನವೆಂಬರ್ – ಡಿಸೆಂಬರ್ 1915) ;ಕಾದಂಬರಿಗಳು * ''[[ದ ಟ್ರಯಲ್]]'' (''ಡೆರ್ ಪ್ರೋಝೆಭ್'', 1925) ([[ಬಿಫೋರ್ ದ ಲಾ]]ಎಂಬ ಸಣ್ಣಕಥೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ) * ''[[ದ ಕ್ಯಾಸಲ್]]'' (''ದಾಸ್ ಸ್ಕ್ಲಾಭ್'', 1926) * ''[[ಅಮೆರಿಕಾ]]'' (''ಅಮೆರಿಕಾ'' ಅಥವಾ ''ಡೆರ್ ವೆರಸ್ಕೋಲ್ಲಿನಿ'', 1927) ;ಡೈರಿಗಳು ಮತ್ತು ನೋಟ್ ಬುಕ್ ಗಳು * ''[[ಡೈರಿಗಳು 1910–1923]]'' * ''[[ದ ಬ್ಲೂ ಆಕ್ಟೇವೋ ನೋಟ್ ಬುಕ್ಸ್]]'' ;ಪತ್ರಗಳು * ''[[ತಂದೆಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು]]'' * ''[[ಫೆಲಿಸ್ ಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು]]'' * ''[[ಓಟ್ಲಾಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು]]'' * ''[[ಮಿಲೆನಾಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು]]'' * ''[[ಕುಟುಂಬ, ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಸಂಪಾದಕರುಗಳಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು]]'' == ಸ್ಮರಣೆ == [[ಚಿತ್ರ:Kafka Museum.JPG|thumb|ಪ್ರೇಗ್ ನ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ.]] ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳಿಗೇ ಬದ್ಧವಾದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಝೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ನ [[ಪ್ರೇಗ್]] ನಲ್ಲಿ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. "[[ಕಾಫ್ಕಾಯಿಸ್ಕ್]]" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕಾಫ್ಕರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ''ದ ಟ್ರಯಲ್'' ಮತ್ತು ''ದ ಮೆಟಮಾರ್ಫಾಸಿಸ್'' ಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ, ಕಲ್ಪನೆಗಳು, ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಹೋಲುವಂತಹವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು/ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೆಕ್ಸಿಕೋದಲ್ಲಿ, "ಸಿ ಫ್ರಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ ಫ್ಯುಯೆರ ಮೆಕ್ಸಿಕಾನೋ, ಸಿಯೆರಾ ಕೋಸ್ಟುಂಬ್ರಿಸ್ಟಾ" (ಫ್ರಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದವರಾಗಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಅವರು ಕೋಸ್ಟುಂಬ್ರಿಸ್ಟಾ ಲೇಖಕರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು) ಎಂಬ ನುಡಿಗಟ್ಟನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಗಕೆಗಳು, ಬ್ಲಾಗ್ ಗಳು,ಮತ್ತು ಆನ್ ಲೈನ್ ಚರ್ಚಾಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಎಷ್ಟು ಬಾಲಿಶವೂ, ನಿರಾಶಾದಾಯಕವೂ ಆಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | last =Aquella | first =Daniel | authorlink = | coauthors = | title =México kafkiano y costumbrista | work =Daquella manera:Paseo personal por inquietudes culturales, sociales y lo que tengamos a bien obrar. | publisher = | date =22 November 2006 | url =http://www.daquellamanera.org/?q=node/144 | doi = | accessdate =16 February 2007 | archive-date =16 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007 | archive-url =https://web.archive.org/web/20071216081625/http://www.daquellamanera.org/?q=node%2F144 | url-status =dead }}</ref> "ಝೆಕ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಕಾಫ್ಕ ಜರ್ಮನ್ ಆಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್ನರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಅವರು, ಬೇರೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ, ಯಹೂದಿಯಾಗಿದ್ದರು" ಮತ್ತು ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಬಹುತೇಕ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯಹೂದಿಗಳ ಹಣೆಬರಹ"ವಾಗಿತ್ತು.<ref name="Czermak"/> == ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == === ಸಾಹಿತ್ಯ === * [[ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ವಿಜೇತ [[ಐಸಾಕ್ ಬಾಷೆವಿಸ್ ಸಿಂಗರ್]] "ಎ ಫ್ರೆಂಡ್ ಆಫ್ ಕಾಫ್ಕ" ಎಂಬ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಥೆ ಬರೆದರು; ಅದು ಜೇಕ್ಸ್ ಕಾಹ್ನ್ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ [[ಯಿಡ್ಡಿಷ್]] ನಟ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ ತನಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಿದುದರ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಕಥೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ, ಜೇಕ್ಸ್ ಕಾಹ್ನ್ ಹೇಳುವಂತೆ, ಕಾಫ್ಕ [[ಗೋಲೆಮ್]] ಎಂಬ [[ಯಹೂದಿಗಳ ಜನಪದ]]ದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರಾಣಿಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು.<ref>{{cite book | last =Bashevis Singer | first =Isaac | authorlink = | coauthors = | title =A Friend of Kafka, and Other Stories | publisher =Farrar, Straus and Giroux | date= 1970 | location = | page =311 | url = | doi = | isbn = 0-37415-880-0 }}</ref> * ''[[ಕಾಫ್ಕ ಅಮೆರಿಕಾನಾ]]'' ಲೇಖಕರು [[ಜೊನಾಥನ್ ಲೆದೆಂ]] ಮತ್ತು ಕಾರ್ಟರ್ ಸ್ಕಾಲ್ಝ್; ಇದು ಕಾಫ್ಕರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನ. * ''[[ಕಾಫ್ಕ ಆನ್ ದ ಶೋರ್]]'' ಲೇಖಕ [[ಹಾರೂಕಿ ಮುರಾಕಾಮಿ]] * ''[[ಕಾಫ್ಕ ವಾಸ್ ದ ರೇಜ್, ಎ ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್ ವಿಲೇಜ್ ಮೆಮಾಯ್ರ್]]'' ಲೇಖಕ [[ಅನಾಟೊಲೆ ಬ್ರೊಯಾರ್ಡ್]] * ''ಕಾಫ್ಕಾಸ್ ಕರ್ಸ್'' ಲೇಖಕ [[ಅಖ್ಮತ್ ಡ್ಯಾಂಗರ್]] * ''[[ದ ಕಾಫ್ಕ ಎಫೆಕ್ಟ್]]'' ಬರೆದವರು ಅಮೆರಿಕದ [[ಬಿಝಾರೋ]] ಲೇಖಕ [[ಡಿ. ಹಾರ್ಲಾನ್ ವಿಲ್ಸನ್]];[[ಇರ್ರಿಯಾಲಿಸಂ]] ವರ್ಗದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ತಮ್ಮ ನಿಲುವನ್ನು ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕರ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ [[ವಿಲಿಯಮ್ ಎಸ್. ಬರೋಸ್]] ರ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಂಡಿಸಿದರು. * ''[[ಕ್ರಿಮಿನಲ್ (ಚಿತ್ರಕಥಾ ಪುಸ್ತಕಗಳು)]]'' ಲೇಖಕರು [[ಎಡ್ ಬ್ರೂಬಾಕರ್]] ಮತ್ತು ಸೀನ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್/2}; ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಕಳಿಸುವ ಕಾಮಿಕ್ ಅಂಕಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ದ ಅಡ್ವೆಂಚರ್ಸ್ ಆಫ್ 'ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ PI'. ಈ ಅಂಕಣದ 4ನೆಯ ವಿಭಾಗದ ಕಥಾಂಕಣವು ಇದರ ಸೃಷ್ಟಕರ್ತನನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. [[ಮ್ಯಾಟ್ ಫ್ರ್ಯಾಕ್ಷನ್]] ಬರೆದಿರುವ ಕಥಾಸರಣಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಸುದ್ದಿಗಳು ಹರಡಿವೆ. ==== ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು ==== * ಝೋಟ್ರೋಪ್ :[[ಚಾರ್ಲೀ ಡ್ಯೂಕ್ಸ್]] ರವರ ಒಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ನವ್ಯ ಕಿರುಚಿತ್ರ {{imdb title|id=0343217 |title=Zoetrope (1999)}}. "ಇನ್ ದ ಪೀನಲ್ ಕಾಲೋನಿ"ಯ ಅಳವಡಿಕೆ. * {{imdb title|id=0356714 |title=The Hunger Artist (2002)}} :ಟಾಮ್ ಗಿಬ್ಬನ್ಸ್ ರವರ ಅನಿಮೇಟೆಡ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ. * {{imdb title|id=0411641 |title=Menschenkörper (2004)}}<ref>{{de icon}} [http://www.menschenkoerper.de/ ಮೆನ್ಷೆನ್ ಕೋರ್ಪರ್ ಮೂವೀ ವೆಬ್ ಸೈಟ್] www.menschenkoerper.de</ref> "ಎ ಕಂಟ್ರಿ ಡಾಕ್ಟರ್" ನ ಅವತರಣಿಕೆ. ಟೋಬಿಯಾಸ್ ಫ್ರಹ್ಮೋರ್ಗನ್ ರವರು ತೆಗೆದ ಕಿರುಚಿತ್ರ. * {{imdb title|id=1118665 |title=A Country Doctor (2007)}}"ಎ ಕಂಟ್ರಿ ಡಾಕ್ಟರ್"ನ ಅಳವಡಿಕೆ. ಕೋಜೀ ಯಾಮಾಮೂರಾ ತೆಗೆದ ಕಿರುಚಿತ್ರ. * ಜೇಕಬ್ ಎಂ. ಅಪ್ಪೆಲ್ ನ ಕಥೆ, "ಹುಳದ ವೃತ್ತಾಂತ," ಸಂಸಾನ ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಮಾರ್ಪಾಡಾದ ಕಥೆಯ ಮರುನಿರೂಪಣೆ.<ref>ಇಮೇಜ್, ಸಂಪುಟ 62</ref> * ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಲೇಖಕ ರೂಡಿ ರಕ್ಕರ್ "ದ 57ತ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಹೊತ್ತ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಇದು ಅವರ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನದ ಹೊತ್ತಿಗೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೂ ಹೌದು. === ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಲಿವಿಷನ್ === * ''[[ಕಾಫ್ಕ]]'' (1990) [[ಜೆರೆಮಿ ಐರನ್ಸ್]][[ಸ್ಥಳ/ವ್ಯಕ್ತಿ/ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟದ ಖ್ಯಾತಿ]]ಹೊಂದಿದೆ ಲೇಖಕರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಥೆ [[ಲೆಮ್ ಡಾಬ್ಸ್]] ಹಾಗೂ ನಿರ್ದೇಶನ [[ಸ್ಟೀವನ್ ಸಾಡೆರ್ಬರ್ಗ್]].ಈ ಚಿತ್ರವು ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಮಿಶ್ರಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಕಾಫ್ಕರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳ ಅರೆ-ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳೊಬ್ಬರು ಕಾಣೆಯಾದುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಫ್ಕ ನಡೆಸುವ ತನಿಖೆ ಸುತ್ತ ಕಥೆ ಹೆಣೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕಥಾಹಂದರವು ಕಾಫ್ಕರನ್ನು ಕೃತಿಕಾರರ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ''[[ದ ಕ್ಯಾಸಲ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ದ ಟ್ರಯಲ್]]'' ಗಳ ಮೂಲಕ. * {{imdb title|id=0432858 |title=Franz Kafka (1992)}} : [[ಪಿಯೀಟರ್ ಡ್ಯುಮಾಲಾ]] ರಿಂದ ಒಂದು ಅನಿಮೇಷನ್ ಚಿತ್ರ. * ''[[ದ ಟ್ರಯಲ್]]'' (1962) [[ಆರ್ಸನ್ ವೆಲ್ಸ್]] ರು ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಈ ಕಥೆಯ ಆಧಾರಿತ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಆಂಥೋನಿ ಪರ್ಕಿನ್ಸ್]], [[ಜಿಯನ್ನೆ ಮೋರಿಯಾ]], ಮತ್ತು [[ರೋಮಿ ಸ್ಕ್ನೀಡರ್]] ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. 1962ರ BBC ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹವ್ ವೆಲ್ಡನ್ ರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಆರ್ಸನ್ ವೆಲ್ಸ್,"ನೀವು ಏನಾದರೂ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ, ಆದರೆ ''ದ ಟ್ರಯಲ್l'' ನಾನು ತಯಾರಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಚಿತ್ರಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದುದು" ಎಂದರು. * ''[[ಕ್ಲಾಸೆನ್ವೆರ್ಹಾಲ್ಟ್ನಿಸ್ಸೆ]]'' ''ಕ್ಲ್ಯಾಸ್ ರಿಲೇಷನ್ಸ್'' (1984) ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕದ್ವಯಯರಾದ [[ಜೀನ್-ಮೇರಿ ಸ್ಟ್ರಾಬ್]] ಮತ್ತು [[ಡೇನಿಯೆಲೆ ಹ್ಯುಯಿಲ್ಲಿಟ್]] ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ, ಕಾಫ್ಕರ ಕಾದಂಬರಿ ''[[ಅಮೆರಿಕಾ]]'' ಆಧಾರಿತ ಚಿತ್ರ. * ''[[ದ ಟ್ರಯಲ್]]'' (1993)[[ಕೈಲ್ ಮೆಕ್ಲಾಕ್ಲಾನ್]] ಜೋಸೆಫ್ ಕೆ. ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿರುವ, [[ಆಂಥೋನಿ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್]] ಪಾದ್ರಿಯ ಚಿಕ್ಕ, ಚೊಕ್ಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿರುವ, ಕಾದಂಬರಿಯ ಯಥಾವತ್ತು ಅಳವಡಿಕೆಯಾದ, ನಾಟಕ ರಚನಕಾರ [[ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಪಿಂಟರ್]] ರ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಹೊಂದಿರುವ ಚಿತ್ರ. * ದ ಕ್ಯಾಸಲ್ ನ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅವತರಣಿಕೆ{{imdb title|id=0120075 |title=Das Schloß (1997)}} [[ಮೈಕಲ್ ಹನೆಕೆ]]ಯವರಿಂದ. ಮತ್ತಷ್ಟು[[ದಾಸ್ ಸ್ಕ್ಲಾಭ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]]ದಲ್ಲಿ * [[MTV]]'ಯ ''[[ಡಾರಿಯಾ]]'' ದಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯಾದ ಡಾರಿಯಾ ತನ್ನ ಶಯ್ಯಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಕಾಫ್ಕರ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾಳೆ. [[ಸೆವೆಂಟೀನ್ ಮ್ಯಾಗಝೈನ್]] ಡಾರಿಯಾಳ ಶಯ್ಯಾಗೃಹದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದು, ಈ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರವನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ''ಸೆವೆಂಟೀನ್ ಡಾರಿಯಾಳನ್ನು ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದಿ ಲೇಖಕ ಪ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ ಅವಳ ಹೀರೋ ಆಗಿರುವನೆಂದು ಕೇಳಿತು. '' ''ಅವಳು "ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನು ಜಿರಳೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗಿದ್ದೂ ಅವರು ಹೀರೋವೇನು ಎಂದು ಕೇಳಬೇಕೇನು?" ಎಂದು ಉತ್ತರವಿತ್ತಳು.'' * [[ಅಡಲ್ಟ್ ಸ್ವಿಮ್]] ನ '' [[ಹೋಂ ಮೂವೀಸ್ (TV ಸರಣಿ)]]'' ಯ ಒಂದು ಕಂತಿನಲ್ಲಿ, ರಾಕ್ ತಂಡ ಸ್ಕ್ಯಾಬ್ ನ ಡ್ಯುಯೇನ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು [[ರಾಕ್ ಒಪೇರಾ]] ಬರೆದರು ಮತ್ತು ಶೀರ್ಷಿಕಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತಾವೇ ನಟಿಸಿದರು. * [[ಸುಡಾ51]]''ದ ಕ್ಯಾಸಲ್'' ಆಧಾರಿತವಾದ "ಕುರಾಯಾಮಿ" ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಆಟವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಿದೆ. * ''ಕಾಫ್ಕ ಗೋಸ್ ಟು ದ ಫಾರೆಸ್ಟ್'' (2009) ಒಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಿರುಚಿತ್ರ; ನಿರ್ದೇಶನ ಡೇನಿಯಲ್ ಮೇಟೋಸ್(/1); ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಕಾಫ್ಕರ ಕಡೆಯ ದಿನಗಳ ಆಂತರಿಕ ತುಮುಲಗಳ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ==== ಮೆಟಮಾರ್ಫಾಸಿಸ್ ==== * {{imdb title|id=0174019|title=Die Verwandlung}} * {{imdb title|id=0074561|title=Förvandlingen}} * {{imdb title|id=0076389|title=The Metamorphosis of Mr. Samsa}}, ಒಂದು ಅನಿಮೇಟೆಡ್ ಪುಟ್ಟದು, ತೆಗೆದವರು [[ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ಲೀಫ್]] * {{imdb title|id=0093530|title=Metamorphosis}} * ''ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕರ 'ಇಟ್ಸ್ ಎ ವಂಡರ್ ಫುಲ್ ಲೈಫ್' '' (1993) ಒಂದು [[ಆಸ್ಕರ್]]-ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಕಿರುಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಕಥೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದೇಶನ [[ಪೀಟರ್ ಕಪಾಲ್ಡಿ]]ಯವರದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರವರ್ಗದಲ್ಲಿ [[ರಿಚರ್ಡ್ ಇ. ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್]] ಕಾಫ್ಕರ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ''[[ದ ಮೆಟಮಾರ್ಫಾಸಿಸ್]]'' ನೊಂದಿಗೆ[[ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಕ್ಯಾಪ್ರಾ]]ರವರ ''[[ಇಟ್ಸ್ ಎ ವಂಡರ್ ಫುಲ್ ಲೈಫ್]]'' ಅನ್ನೂ ಹದವಾಗಿ ಮೇಳೈಸಿದೆ. * ''[http://www.carlosatanes.com/metamorphosis_franz_kafka_online.html ದ ಮೆಟಮಾರ್ಫಾಸಿಸ್ ಆಫ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ (1993)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090915181326/http://www.carlosatanes.com/metamorphosis_franz_kafka_online.html |date=2009-09-15 }}'' ಲೇಖಕ [[ಕಾರ್ಲೋಸ್ ಅಟಾನೆಸ್]]. * {{imdb title|id=0328279 |title=Prevrashcheniye}} * {{imdb title|id=0463603 |title=Metamorfosis}} === ರಂಗಭೂಮಿ === * [[ಅಲನ್ ಬೆನೆಟ್]], ''[[ಕಾಫ್ಕ'ಸ್ ಡಿಕ್]]'', 1986, ಈ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾಫ್ಕ, ಅವರ ತಂದೆ ಹರ್ಮನ್, ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಬ್ರಾಡ್ ಒಬ್ಬ ಆಂಗ್ಲ ವಿಮಾ ಗುಮಾಸ್ತ(ಮತ್ತು ಕಾಫ್ಕರ ಅಭಿಮಾನಿ) ಹಾಗೂ ಅವನ ಪತ್ನಿ ಇರುವ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. * [[ಮಿಲಾನ್ ರಿಕ್ಟರ್]], ''[[ಕಾಫ್ಕ'ಸ್ ಹೆಲ್-ಪ್ಯಾರಡೈಸ್]]'', 2006, 5 ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳಿರುವ ಈ ನಾಟಕವು, ಕಾಫ್ಕರ ಸಾರೋಕ್ತಿಗಳು, ಕನಸುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕಾಫ್ಕರ ತಂದೆಯೊಡನೆಯ ಯಾಗೂ ಹೆಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮರು-ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಲೋವಾಕ್ ನಿಂದ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದವರು ಎವಾಲ್ಡ್ ಓಸರ್ಸ್. * [[ಮಿಲಾನ್ ರಿಕ್ಟರ್]], ''[[ಕಾಫ್ಕಸ್ ಸೆಕೆಂಡ್ ಲೈಫ್]]'', 2007, ಹದಿನೇಳು ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ನಾಟಕವು ಕಾಫ್ಕ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ಕಿಯರ್ಲಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ 1961ರ ಪ್ರೇಗ್ ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸ್ಲೋವಾಕ್ ನಿಂದ ಅನುವಾದ ಎವಾಲ್ಡ್ ಆಸರ್ಸ್ ರಿಂದ. * [[ಟಾಡ್ಯೂಸ್ಝ್ ರೋಝೆವಿಕ್ಸ್]], ''ಪುಲಪ್ಕ'' (''ದ ಟ್ರ್ಯಾಪ್'' ), 1982, ಕಾಫ್ಕರ ಡೈರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಕೊಂಚಮಟ್ಟಿಗೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ನಾಟಕ. === ಸಂಗೀತ === * ಹಂಗೇರಿಯ ಸಂಕಲನಕಾರ [[ಗಿಯೋಗಿ ಕುರ್ಟಾಗ್]] ಕಾಫ್ಕರ ಡೈರಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಗಳ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೋಪ್ರಾನೋ ಮತ್ತು ವಾಯ್ಲನ್ ಗೆ ಒಂದು ಗೀತೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು: ''ಕಾಫ್ಕ-ಫ್ರ್ಯಾಗ್ಮೆಂಟರ'', Op.&nbsp;24, 1985. * ರಷ್ಯಾದ [[ಹಿಪ್ ಹಾಪ್]] ತಂಡ [[:ru:2H Company|2H ಕಂಪನಿ]] refers to ''ದ ಮೆಟಮಾರ್ಪಾಸಿಸ್'' ಅನ್ನು ಪ್ರಾಯಶಃ ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಹಾಡಾದ "ಅಡಾಪ್ಟೇಷನ್" ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಹಾಡಿನ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕನು ನಾವೆಲ್ಲಾವನ್ನು(ಕಿರುಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು) ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಓದಿದನು, ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ಮನುಷ್ಯರ ದೇಹಗಳೂ ಮಾರ್ಪಾಡಾದಂತಹ ಕನಸು ಕಂಡನು. * ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ತಂಡ [[ಲಾಸ್ಟ್ ವ್ಯಾಲೆಂಟಿನೋಸ್]] ತಾವು ರಚಿಸಿದ "ಕಾಫ್ಕ" ಹಾಡನ್ನು, "ದ ವ್ಯಾಲೆಂಟಿನೋಸ್" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ 2005 EP ರಿಲೀಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿದರು. "ಕಾಫ್ಕ" ಗೀತೆಯು(ಟ್ರ್ಯಾಕ್) ಕಾಫ್ಕರ ಮರಣದ ಬಗ್ಗೆ ದೊರೆತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೈರಾಶ್ಯದ ಕುರುಹಾಗಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಂಬಂಧದ ಪತನವಾದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಆಶಾಹೀನ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. * (0}ಜೇಸನ್ ವೆಬ್ಲಿಯವರ ಹಾಡಾದ "ಇಲೆವೆನ್ ಸೇಂಟ್ಸ್" ನಲ್ಲಿ ಕಾಫ್ಕರು ಹಾಡಿನ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ, "...ವಿ ಆರ್ ಜಸ್ಟ್ ಸಿಟಿಂಗ್ ಬೈ ದ ಟ್ರೈನ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಸ್ ರೀಡಿಂಗ್ ಕಾಫ್ಕ ಟು ದ ಸ್ಕೈ,". * [[ಜೋಸೆಫ್ ಟಾಲ್]] ರ ಕಡೆಯ ಅಪೆರಾ ಆದ ಜೋಸೆಫ್(1993), ಭಾಗಶಃ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ [http://www.iamic.net/news/israel/josef-tal-%E2%80%93-memoriam ಜೋಸೆಫ್ ಟಾಲ್ – ಇನ್ ಮೆಮೋರಿಯಂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723150217/http://www.iamic.net/news/israel/josef-tal-%E2%80%93-memoriam |date=2011-07-23 }} * ಅಮೆರಿಕದ [[ಲೋ-ಫೈ]] ತಂಡ {1ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ ಗ್ರೇವ್ಸ್{/1} ಕಾಫ್ಕರ ಬರಹಗಳನ್ನು ಓದಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ "ದ ಟ್ವಿನ್"ಎಂಬ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು [[2010]]ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಎಂಬ ರೆಕಾರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಆಸ್ಟರಾಯ್ಡ್]] [[3412 ಕಾಫ್ಕ]], ಲೇಖಕರ ಹೆಸರನ್ನೇ ಅದಕ್ಕೆ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ ಬಹುಮಾನ]] == ಆಕರಗಳು == {{reflist|2}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * ಅಡೋರ್ನೋ, ಥಿಯೋಡರ್. ''ಪ್ರಿಸಮ್ಸ್'' ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್: MIT ಪ್ರೆಸ್, 1967. * ಬಾನಕರ್, ರೆಝಾ. "ಇನ್ ಸರ್ಚ್ ಆಫ್ ಹೀಮಟ್: ಎ ನೋಟ್ ಆನ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕಾಸ್ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಆಫ್ ಲಾ". ಫೋರ್ತ್ಕಮಿಂಗ್ ಇನ್ ಲಾ ಅಂಡ್ ಲಿಟರೇಚರ್ ಸಂಪುಟ 22, 2010. [http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1574870 ] * ಕಾರ್ನ್ ಗೋಲ್ಡ್, ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲೀ. ''ಇಂಟ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಟು ದ ಮೆಟಮಾರ್ಫಾಸಿಸ್''. ಬಂತಮ್ ಕ್ಲ್ಯಾಸಿಕ್ಸ್, 1972. ISBN 0-7922-7391-5. * ಹಮಾಲಿಯನ್, ಲಿಯೋ, ಸಂಪಾದಕ ''ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ: ಎ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಟಿಸಿಸಂ''. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ಮೆಕ್‌ಗ್ರಾ-ಹಿಲ್‌:1. ISBN 0-471-80580-7. * ಹೆಲೆರ್, ಪಾಲ್. ''ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ: ವಿಸೆನ್ಷಾಫ್ಟ್ ಉಂಡ್ ವಿಸೆನ್ಷಾಫ್ಟ್ಸ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್''. ಟ್ಯೂಬಿಂಜೆನ್: ಸ್ಟಾಫ್ಫೆನ್ ಬರ್ಗ್, 1989. ISBN 3-85052-197-4. * ಕಾಫ್ಕ, ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್. ''ದ ಮೆಟಮಾರ್ಪಾಸಿಸ್ ಎಂಡ್ ಅದರ್ ಸ್ಟೋರೀಸ್''. ಅನುವಾದ ಡೊನ್ನಾ ಫ್ರೀಡ್. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ಬಾರ್ನ್ಸ್&amp; ನೋಬಲ್, 1996. ISBN 1-85158-833-7. * ಕಾಫ್ಕ, ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್. ''ಕಾಫ್ಕ'ಸ್ ಸೆಲೆಕ್ಟೆಸ್ ಸ್ಟೋರೀಸ್''. ನಾರ್ಟನ್ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಆವೃತ್ತಿ. ಅನುವಾದ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲೀ ಕಾರ್ನ್ ಗೋಲ್ಡ್. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ನಾರ್ಟನ್, 2005. ISBN 0-7910-6772-6 * ಬ್ರಾಡ್, ಮ್ಯಾಕ್ಸ್. ''ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ: ಎ ಬಯಾಗ್ರಫಿ.'' ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ಡಾ ಕ್ಯಾಪೋ ಪ್ರೆಸ್, 1995. ISBN 0-385-49062-3 * ಬ್ರಾಡ್, ಮ್ಯಾಕ್ಸ್. ''ದ ಬಯಾಗ್ರಫಿ ಆಫ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ'', ಜರ್ಮನ್ ನಿಂದ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದವರು ಜಿ. ಹಂಫ್ರೇಸ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್. ಲಂಡನ್: [[ಸೆಕ್ಕರ್ &amp; ವಾರ್ಬರ್ಗ್]], 1947. {{OCLC|2771397}} * ಕಲಾಸ್ಸೋ, ರಾಬರ್ಟೋ. ''ಕೆ.'' ಕ್ನಾಪ್ಫ್, 2005. ISBN 1-59474-023-2 * [[ಸಿಟಾಟಿ, ಪಿಯೆಟ್ರೋ]], ''ಕಾಫ್ಕ'', 1987. ISBN 0-471-80580-7. * ಕೂಟ್ಸ್, ಸ್ಟೀವ್. ''ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ (ಆರಂಭಿಕ ಕೈಪಿಡಿ)''. ಹೆಡ್ವೇ, 2002, ISBN 0-340-84648-8 * [[ಡೆಲ್ಯೂಝೆ, ಗಿಲ್ಲೆಸ್]] & [[ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಗಾಟ್ಟಾರಿ]]. ''ಕಾಫ್ಕ: ಟುವರ್ಡ್ ಎ ಮೈನರ್ ಲಿಟರೇಚರ್ (ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಿದ್ಧಂತ ಮತ್ತು ಚರಿತ್ರೆ, ಸಂಪುಟ 30).'' ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್, ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, 1986. ISBN 0-674-44301-2 * ಡಾಂಟಾ, ಕ್ರಿಸ್. "[[ಸಾರಾ]]'ಸ್ ಲಾಫ್ಟರ್: ಕಾಫ್ಕ'ಸ್ [[ಅಬ್ರಹಾಮ್]]" ಇ್ನ ''[[ಮಾಡ್ರನಿಸಂ/ಮಾಡ್ರನಿಟಿ]]'' ದಲ್ಲಿ 15:2 ([http://muse.jhu.edu/journals/modernism-modernity/toc/mod15.2.html ] ಏಪ್ರಿಲ್ 2008), 343–59. * ಗ್ಲಾಟ್ಝರ್, ನಾಹುಮ್ ಎನ್., ''ದ ಲವ್ಸ್ ಆಫ್ ಫ್ರಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ''. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ: ಸ್ಖಾಕ್ಕೆನ್ ಬುಕ್ಸ್, 1986. ISBN 0-674-44301-2 * ಗ್ರೀನ್ ಬರ್ಗ್, ಮಾರ್ಟಿನ್, ''ದ ಟೆರರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್: ಕಾಫ್ಕ ಎಂಡ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಲಿಟರೇಚರ್''. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್, ಬೇಸಿಕ್ ಬುಕ್ಸ್, 1968. ISBN 0-06-095339-X * ಗಾರ್ಡಿಮರ್, ನಡೈನ್ (1984). ''ಸಂಥಿಂಗ್ ಔಟ್ ದೇರ್'' ನಲ್ಲಿ "ಲೆಟರ್ ಫ್ರಂ ಹಿಸ್ ಫಾದರ್", ಲಂಡನ್, ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್. ISBN 0-595-20284-5. * ಹೇಮನ್, ರೊನಾಲ್ಡ್. ''ಕೆ, ಎ ಬಯಾಗ್ರಫಿ ಆಫ್ ಕಾಫ್ಕ''. ಲಂಡನ್: ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್, 2001.ISBN 974-8496-78-3. * ಜ್ಯಾನೌಚ್, ಗುಸ್ಟಾವ್. ''ಕಾನ್ವರ್ಸೇಷನ್ಸ್ ವಿತ್ ಕಾಫ್ಕ''. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ನ್ಯೂ ಡೈರೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಬುಕ್ಸ್, ಎರಡನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ 1971. (ಅನುವಾದಕರು ಗೊರೋನ್ವಿ ರೀಸ್.)ISBN 0-06-095339-X * ಮರ್ರೇ, ನಿಕೋಲಸ್. ''ಕಾಫ್ಕ.'' ನ್ಯೂ ಹ್ಯಾವನ್: ಯೇಲ್, 2004. * ಪವೆಲ್, ಅರ್ನ್ಸ್ಟ್. ''ದ ನೈಟ್ ಮೇರ್ ಆಫ್ ರೀಸನ್: ಎ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ.'' ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ವಿಂಟೇಜ್ ಬುಕ್ಸ್, 1985. ISBN 0-7922-7391-5. * ಥಿಹರ್, ಅಲೆನ್ (ಸಂಪಾದಕ). ''ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ದ ಷಾರ್ಟ್ ಫಿಕ್ಷನ್ '' ( ಟ್ವೇಯ್ನ್ ರ ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಪಿತ ಕಥೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ಸಂಖ್ಯೆ. 12). ISBN 0-471-80580-7. * ಫಿಲಿಪ್ ಝಾರ್ಡ್: ''ಲಾ ಫಿಕ್ಷನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಓಕ್ಸಿಡಂಟ್ : ಥಾಮಸ್ ಮ್ಯಾನ್ನ್, ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ, ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಕೊಹೆನ್'', ಪ್ಯಾರಿಸ್, P.U.F., 1999. * ಫಿಲಿಪ್ ಝಾರ್ಡ್ (ಸಂಪಾದಕ) : ''ಸಿಲ್ಲೇಜ್ ಡಿ ಕಾಫ್ಕ'', ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಲೆ ಮ್ಯಾನುಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್, 2007, ISBN 2-7481-8610-9. * ಝಿಯೋಲ್ಕೋವ್ಸ್ಕಿ, ಥಿಯೋಡೋರ್, ದ ಮಿರರ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್: ಲಿಟರರಿ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ಲೀಗಲ್ ಕ್ರೈಸಿಸ್. ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಟನ್, ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 2003 (ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ 1997) == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{sisterlinks|s=Author:Franz Kafka}} * {{PND|118559230}} * {{gutenberg author| id=Franz+Kafka | name=Franz Kafka}} * {{imdb name|0434525}} * [http://kafka-metamorphosis.wikispaces.com/ ಕಾಫ್ಕ-ಮೆಟಮಾರ್ಫಾಸಿಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121120015907/http://kafka-metamorphosis.wikispaces.com/ |date=2012-11-20 }} ಕಾಫ್ಕ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಕಿ * [http://www.kafka.org/ ದ ಕಾಫ್ಕ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201206132133/http://www.kafka.org/ |date=2020-12-06 }} ಕಾಫ್ಕರ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಆನ್ ಲೈನ್ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಯೋಜನೆ * [http://books.guardian.co.uk/news/articles/0,,2289734,00.html ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಕಾಫ್ಕಾಯಿಸ್ಕ್ ನೈಟ್ಮೇರ್: ಬರಹಗಾರರ ಪತ್ರಗಳು ಕಡೆಗೂ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡವು] * [http://www.kafkasocietyofamerica.org/ ಕಾಫ್ಕ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201130050643/http://kafkasocietyofamerica.org/ |date=2020-11-30 }} * [http://www.kafka-gesellschaft.de/ ಡ್ಯೂಟ್ಷೆ ಕಾಫ್ಕ-ಜೆಸೆಲ್ಷಾಫ್ಟ್] * [http://www.franzkafka-soc.cz/index.php?action=view&amp;page=cnakladatelstvi ಸ್ಪೊಲೆಕ್ನಾಸ್ಟ್ ಫ್ರಾನ್ಝೆ ಕಾಫ್ಕಿ ಅ ನಕ್ಲಡಟೆಲ್ಸ್ ಟ್ವಿ ಫ್ರಾನ್ಝೆ ಕಾಫ್ಕಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170630120310/http://www.franzkafka-soc.cz/index.php?action=view&page=cnakladatelstvi |date=2017-06-30 }} ಪ್ರೇಗ್ ನ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ ಸಂಘ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣಾ ಗೃಹ * [http://www.kafka-research.ox.ac.uk/ ಆಕ್ಸ್ ಫರ್ಡ್ ಕಾಫ್ಕ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್] – ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಾಫ್ಕ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ * [http://www.franzkafka.info/ ಜರ್ನೀಸ್ ಆಫ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ] ಕಾಫ್ಕ ಇದ್ದ ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು * [http://www.alicewhittenburg.com/kafka_prague/kafka_home.html ಫೈಂಡಿಂಗ್ ಕಾಫ್ಕ ಇನ್ ಪ್ರೇಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120821210156/http://www.alicewhittenburg.com/kafka_prague/kafka_home.html |date=2012-08-21 }} ಇಂದಿನ ಪ್ರೇಗ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಫ್ಕರನ್ನು ಕಾಣುವ ಯತ್ನ {{Normdaten|LCCN=n/81/063091}} {{kafka}} {{Kafka adaptations}} {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]] --> |NAME=Kafka, Franz |ALTERNATIVE NAMES= |SHORT DESCRIPTION=German Czech novelist |DATE OF BIRTH={{birth date|df=yes|1883|7|3}} |PLACE OF BIRTH=[[Prague]], [[Austria-Hungary]] |DATE OF DEATH={{death date|df=yes|1924|6|3}} |PLACE OF DEATH=[[Vienna]], Austria }} {{DEFAULTSORT:Kafka, Franz}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೮೮೩ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:1924ರಲ್ಲಿ ಗತಿಸಿದವರು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರೇಗ್ ನ ಜನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಷ್ಕೆನಾಝಿ ಯಹೂದಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಘ]] [[ವರ್ಗ:ಝೆಕಾಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ-ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ಯಹೂದಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಝೆಕಾಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಷಯದಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದ ಮರಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಫ್ಯಾಬುಲಿಸ್ಟ್ ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಫ್ರ್ಯಾನ್ಝ್ ಕಾಫ್ಕ]] [[ವರ್ಗ:ಝೆಕ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಝೆಕ್ ಸಮಾಜವಾದಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಝೆಕ್ ಡೈರಿ ಬರೆಯುವ ಜನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿದ ರೋಗದಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದ ಮರಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯಹೂದಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯಹೂದಿ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಾಂತ್ರಿಕ ನೈಜತೆಯ ಬರಹಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದಿ ಯಹೂದಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಝೆಕ್-ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಹಂಗೇರಿಯ ಜನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಧುನಿಕತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] a3nkzuwjpx91xy0phyp4m52reyn8f2h 0 25227 1376860 1373078 2026-07-16T09:41:02Z Shree basavalingamurthi sharanaru 88725 1376860 wikitext text/x-wiki ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಣಿಯ ವಚನಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. ಇವರ ಜೀವನ ಜರಿತ್ರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಅಧಾರಗಳು ವಚನ, ಕಾವ್ಯ ಶಾಸನ, ಐತಿಹ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಿಯುತ್ತವೆ. ಸೊನ್ನಲಿಗೆ (ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಇಂದಿನ [[ಸೊಲ್ಲಾಪುರ]]) ಇವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ವಾಗಿದೆ. ಇವರ ತಂದೆ ಹೆಸರು ಮುದ್ದಗೌಡ ತಾಯಿ ಸುಗ್ಗಲಾದೇವಿ.ಇವರ ಪುಣ್ಯಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದರಾಮೇಶ್ವರರು ಜನಿಸಿದರು =='''ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ'''== ಸಿದ್ಧರಾಮ ವಚನ, ಸ್ವರವಚನ, ಬಸವಸ್ತೋತ್ರದ ತ್ರಿವಿಧಿ, ಅಷ್ಟಾವರಣ ಸ್ತೋತ್ರದ ತ್ರಿವಿಧಿ, ಸಂಕೀರ್ಣ ತ್ರಿವಿಧಿ ಎಂದು ಮುಂತಾಗಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ವಚನ ಮತ್ತು ಸ್ವರವಚನಗಳಲ್ಲಿ 'ಕಪಿಲಸಿದ್ಧ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ' ಎಂಬ ಅಂಕಿತವಿದ್ದರೆ, ತ್ರಿವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ 'ಯೋಗಿನಾಥ' ಅಂಕಿತವಿದೆ. ಸದ್ಯ ಈತನ ೧೧೬೨ ವಚನಗಳು ದೊರೆತಿದ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿನ ಸಂಗತಿಗಳು ಧರ್ಮತತ್ವ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿ ಪ್ರಧಾನವೆನಿಸಿವೆ. '''ಬಸವಣ್ಣನೇ ತಾಯಿ'''<br /> '''ಬಸವಣ್ಣನೇ ತಂದೆ'''<br /> '''ಬಸವಣ್ಣನೇ ಪರಮ ಬಂಧುವೆನಗೆ'''<br /> ವಸುಧೀಶ ಕಪಿಲಸಿದ್ಧ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ<br /> ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿಟ್ಟ ಗುರು ಬಸವಣ್ಣನಯ್ಯ. ಗುರುವಾಗಿ ಬಂದೆನಗೆ ದೀಕ್ಷೆಯ ಮಾಡಿದಿರಿ, ಲಿಂಗವಾಗಿ ಬಂದೆನ್ನ ಮನದ ಮಲಿನವ ಕಳೆದಿರಿ,<br /> ಜಂಗಮವಾಗಿ ಬಂದೆನ್ನ ಪ್ರಪಂಚಕತನವ ಕಳೆದು ಪರಮ ಸೀಮೆಯ ಮಾಡಿದಿರಿ.<br /> ಇಂತಿವೆಲ್ಲವೂ ಬಸವಣ್ಣನಾಗಿ ಎನಗೆ<br /> ಪ್ರಸಾದವ ನೀಡಿಸಲಹಿದ ಕಪಿಲಸಿದ್ದಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ<br /> ಇನ್ನೆನಗತಿಶಯವೇನೂ ಇಲ್ಲ.<br /> <br /> ತಾ ಮಾಡಿದ ಹೆಣ್ಣು ತನ್ನ ತಲೆಯನೇರಿತ್ತುÈ<br /> ತಾ ಮಾಡಿದ ಹೆಣ್ಣು ತನ್ನ ತೊಡೆಯನೇರಿತ್ತು<br /> ತಾ ಮಾಡಿದ ಹೆಣ್ಣು ಬ್ರಹ್ಮನ ನಾಲಿಗೆಯನೇರಿತ್ತು<br /> ತಾ ಮಾಡಿದ ಹೆಣ್ಣು ನಾರಾಯಣನ ಎದೆಯನೇರಿತ್ತು<br /> ಅದು ಕಾರಣ, ಹೆಣ್ಣು ಹೆಣ್ಣಲ್ಲ ಹೆಣ್ಣು ರಾಕ್ಷಸಿಯಲ್ಲ;<br /> ಹೆಣ್ಣು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಕಪಿಲಸಿದ್ದಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ನೋಡಾ! == '''ಲಿಂಗೈಕ್ಯ''' == ಕಲ್ಯಾಣಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ([[ಸೊಲ್ಲಾಪುರ]]) ಸೊನ್ನಲಿಗೆಗೆ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಐಕ್ಯನಾದ. ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== [[ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ]] [[ಅಲ್ಲಮ ಪ್ರಭು]] == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == * [https://lingayatreligion.com/K/Sharanaru/Siddharameshwara.htm '''ಸಿದ್ಧರಾಮ ಶಿವಯೋಗಿ'''] {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಧರ್ಮ]] [[ವರ್ಗ:ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಲಿಂಗಾಯತ]] [[ವರ್ಗ:ವಚನಕಾರರು]] pa6o9asxnmgh66wfksxqse47b7g9wtl 0 49328 1376858 1359691 2026-07-16T07:25:20Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376858 wikitext text/x-wiki '''ಮುರುಗಲ ಎಣ್ಣೆ'''ಯನ್ನು ಮುರುಗಲ ಬೀಜದಿಂದ ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮುರುಗಲ ಮರವನ್ನು ''' [[ಪುನರ್ಪುಳಿ]] '''ಮರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮುರುಗಲ ಮರ ''[[ಗಟ್ಟಿಫೆರ]]'' (Guttifera)ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮರ. ಇದರ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಹೆಸರು '''ಗರ್ಸಿನಿಯ ಇಂಡಿಕಾ''' (Garcinia indica). ==ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಸಾಧಾರಣ ಹೆಸರು<ref name="murugala">SEA HandBOOk -2009,by The Solvent Extractors' Association of India</ref><ref name="india">http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Kokam.html</ref>== *[[ಸಂಸ್ಕೃತ]]=ರರ್ಕ್ತಪುರಕ್(Rakta purak)ವೃಕ್ಷ ಮಲ(वृक्षामला) *[[ಹಿಂದಿ]]=ಕೊಲಿಮ್ *[[ಮಲಯಾಳಂ]]= ಕಾತ್ತಾಂಪಿ(കാട്ടമ്പി-kaattampi),ಕೊಕ್ಕಮ್(കൊക്കം-kokkam ),ಪುನ್ನಮ್ ಪುಲಿ *[[ತಮಿಳು]]=ಮುರ್ಗಲ್(murgal) *[[ಮರಾಠಿ]]=ಬೆರಣ್ಡ (भेरंड- bheranda),ಕೊಕುಮ್(kokum),ರತಂಬ(Ratamba),( रातंबी- ratambi), (तांबडा आंबा- tambada amba) *[[ಒರಿಯ]]=ತಿಂತಲಿ(Tintali),ತಿಂತುಲಿ(Tintuli) *[[ಕೊಂಕಣಿ]]=ಭಿರಿಂಡಿ(भिरींड-bhirind),ಕೊಕಮ್(कोकम-kokam) *[[ಗುಜರಾತಿ]]=ಕೊಕಮ್(કોકમ-Kokam) *[[ತೆಲುಗು]]=ಮುರುಗಲ(murugala),ಕೊಕುಮ್(kokum) *ಸಾಧಾರಣ ಹೆಸರು=Kokam, Goa butter tree, Kokum butter tree, Mangosteen ===ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುರುಗಲ ಮರದ ಆವಾಸ=== ಮುರುಗಲ ಮರದ ಹುಟ್ಟು ಸ್ಥಾವರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರ ಪ್ರಾಂತ <ref>http://theepicentre.com/spice/kokum/{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ಇದು [[ಮೈಸೂರು|ಮೈಸೂರಿನ]] ಪಶ್ಚಿಮ ಕಣಿವೆ ಉಷ್ಣವಲಯ/ಮಲೆನಾಡು ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಕೂರ್ಗ್ (coorg), ವೈನೆಡ್ (wyneed), ಖಾಸಿ (khasi), ಜೈನ್ ತಲ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರಾಂತ (jaintal), [[ಬಂಗಾಲ|ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಲ]], ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಮತ್ತು [[ಅಸ್ಸಾಂ]]ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮರ. ಸಮುದ್ರದ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೬ಸಾವಿರ ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಇಳಿಜಾರಿನಿಂದ ಸಮುದ್ರತಟದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೊಂದಿವೆ. [[ಗೋವಾ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]],ಮತ್ತು [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ಗಳು ಮುರುಗಲ ತೋಟಗಳ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾದ ತಾಣಗಳು.<ref name="murugala"/> ===ಮರ=== ಇದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಗಾತ್ರದ,ನಿತ್ಯ ಹರಿದ್ವರ್ಣದ,ತೊಗಲು ಬೀಳು ಕೊಂಬೆಗಳಿರುವ ಚೆಲುವಿನ ಮರ. ಮರ ೧೫ ನಿಂದ ೧೮ ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ೫.೫-೮ ಸೆಂ.ಮೀ,ಉದ್ದ,೨.೫-೩.೦ಸೆಂ.ಮೀ ಗಳ ಅಗಲವಿದ್ದು, ದೀರ್ಘ ವೃತ್ತಾಕಾರ, ನಿಡುನಾಲ್ಮೂಲೆಯಾಗಿ, ಈಟಿ ವೊನೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಎಲೆಗಳು ಮುದುರು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಹೂಗಳು ಬೊಜ್ಜಿನ ತರಹ ಇದ್ದು ಕಪ್ಪು /ಪಿಂಕು ಬಣ್ಣದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹೂವುಗಳು ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಗೊಂಚಲಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಹಣ್ಣುಗಳು ಗೋಳಾಕಾರ ವಾಗಿ ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಹಣ್ಣು ಕಂದು ವರ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅಡ್ಡಳತೆ ೨.೫-೩.೦ಸೆಂ.ಮೀ.ಇರುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣಿನ ಒಳಗೆ ೬-೮ವಿತ್ತನಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಹಣ್ಣು ರುಚಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ <ref name="india"/>. ವಿತ್ತನವು ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ೨೦-೨೩% ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ವಿತ್ತನದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಣ್ಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ೨೩-೨೬%.ಒಂದು ಮರದಿಂದ, ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೬೦-೮೦ಕಿಲೋ ಫಲ ಬರುತ್ತದೆ, ವಿತ್ತನ ಆದರೆ (seed) ೧೦-೧೫ ಕಿಲೋಗಳಷ್ಟು ಬರುತ್ತದೆ. ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಮಯ ನವಂಬರು-ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳವರೆಗೆ, ಫಸಲು ಬರುವ ಸಮಯ ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ. ವಿತ್ತನದಲ್ಲಿ ಬೀಜ (kernel) ಪ್ರಮಾಣ ೬೦%.ಬೀಜ (kernel)ದಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ೪೪% ಇರುತ್ತದೆ. ಬೀಜದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಪ್ರತಿಶತ ೧೭.೦ಇರುತ್ತದೆ. ===ಉತ್ಪಾದನೆ=== ಹಣ್ಣಾದ ಮೇಲೆ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಝಾಡಿಸಿ, ಇಲ್ಲಂದರೆ, ಉದ್ದವಾದ ಕೋಲಿನಿಂದ ಒಡೆದು ಹಣ್ಣು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವರು. ಹಣ್ಣನ್ನು ಬಡಿಗೆಯಿಂದ ಒಡೆದು ವಿತ್ತನವನ್ನು ಬೆರ್ಪಡಿಸುವರು ಮತ್ತು ವಿತ್ತನವನ್ನು ಸುತ್ತಿಗೆಗಳಿಂದ ಒಡೆದು, ವಿತ್ತನ ಮೇಲಿದ್ದ ಹೊಟ್ಟು/ಸಿಪ್ಪೆ ಯನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೀಜ/ತಿರುಳನ್ನು ನೀರಿನ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಿಸಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ/ಕುದಿಸುವುದರಿಂದ, ಎಣ್ಣೆ ವಿತ್ತನದಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ತೇಲಾಡುತ್ತದೆ. ತೇಲಿದ ಎಣ್ಣೆ/ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂದಿನ ಕಾಲ ಎಣ್ಣೆ ಯಂತ್ರಗಳಿಂದ (ಎಕ್ಸುಪೆಲ್ಲರು) ಮತ್ತು ಸಾಲ್ವೆಂಟ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಸಹಾಯದಿಂದ ಎಣ್ಣೆ/ಕೊಬ್ಬನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ<ref>http://www.novodboard.com/Kokum-Eng.pdf{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref>. ===ಎಣ್ಣೆ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆ === ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಂತೃಪ್ತ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳು ೫೮-೬೦% ತನಕ ಇರುವುದರಿಂದ ಎಣ್ಣೆಯ ದ್ರವೀಭವನ ಉಷ್ಣೋಗ್ರತೆ ೪೧-೪೨^೦C ಇರುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಇದು ಸಾಧಾರಣ ಪರಿಸರ ಉಷ್ಣೊಗ್ರತೆ ಹತ್ತಿರ ಘನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುರುಗಲ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಮುರುಗಲ/ಕೊಕುಮ್ ಕೊಬ್ಬು (kokum fat), ಕೊಕುಮ್ ಬೆಣ್ಣೆ (kokum butter) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂತೃಪ್ತ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಇರುವುದರಿಂದ, ಎಣ್ಣೆ/ಕೊಬ್ಬು ಅಯೋಡಿನ್ ಮೌಲ್ಯ ಕಡಿಮೆ ಯಾಗಿ ೩೨ ನಿಂದ ೪೦ ಮಧ್ಯೆ ಇರುತ್ತದೆ. '''ಮುರುಗಲ ಎಣ್ಣೆ/ಕೊಬ್ಬು ಭೌತಿಕ ಧರ್ಮಗಳು'''<ref name="murugala"/><ref name="fat">{{Cite web |url=http://www.pioneerherbal.com/food-additives/kokum-fat.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2013-10-17 |archive-date=2014-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140220005419/http://www.pioneerherbal.com/food-additives/kokum-fat.html |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable" |-style="background:indigo; color:white" align="center" |ಭೌತಿಕ ಲಕ್ಷಣ||ಪರಿವಿಡಿ ಮಿತಿ |- |ವಕ್ರಿಭವನ ಸೂಚಕ60⁰Cవద్ద||1.4565-1.4575 |- |ಅಯೋಡಿನ್ ಮೌಲ್ಯ||32±2-40 |- |ಸಪೊನಿಫಿಕೆಸನ್ ಮೌಲ್ಯ/ಸಂಖ್ಯೆ||187-191±2 |- |ಅನ್ ಸಪೋನಿಫಿಯಬುಲ್ ಪದಾರ್ಥ||1.0-2.0ಗರಿಷ್ಟವಾಗಿ |- |ದ್ರವೀಭವನ ಉಷ್ಣೋಗ್ರತೆ ||41-42⁰C |- |ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತ್ವ||೦.898-0.914 |- |ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್ ಬೆಲೆ ಮಿ.ಗ್ರಾ/ಕಿಲೋ||೪.೦ ಗರಿಷ್ಟವಾಗಿ |} ಮುರುಗಲ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕವಾದ ವಿಟಮಿನ್ 'E' ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ. ಅದರಿಂದ ಎಣ್ಣೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕೆಡುವುದಿಲ್ಲ. ಒಮೇಗಾ-೩ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲ ಕೆಲವು ಮುರುಗಲ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ೨.೦% ತನಕ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ದ್ವಿ ಬಂಧವಿರುವ ಒಲಿಕ್ ಸಂತೃಪ್ತ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ೪೦-೪೨% ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಂತೃಪ್ತ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟಿಯರಿಕ್ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲ ೫೦-೫೬% ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆಮ್ಮೆ ೬೦% ತನಕ ಇರುತ್ತದೆ. '''ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳ ಪಟ್ಟಿ'''<ref name="murugala"/><ref name="fat"/> {| class="wikitable" |-style="background:green; color:yellow" align="center" |ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲ||ಶೇಕಡ |- |ಮಿರಿಸ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ(C14:0)||1.2 |- |ಪಾಮಿಟಿ ಆಮ್ಲ(C16:0||2.5-5.3 |- |ಸ್ಟಿಯರಿಕ್ ಆಮ್ಲ(C18:0)||52-56 |- |ಒಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ(C18:1)||39.4-41.5 |- |ಲಿನೊಲೆನಿಕ್ ಆಮ್ಲ(C18:3)||1.7 |- |ಮಾರ್ಗರ್ ಆಮ್ಲ(C17:0)||0-5 |- |ಅರಚಿಡಿಕ್ ಆಮ್ಲ(C20:0)||0-5 |} ===ಮುರುಗಲ ಎಣ್ಣೆ/ಬೆಣ್ಣೆ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು=== *ಚಾಕೋಲೆಟ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಕೋ ಬಟ್ಟರ್ ಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಮುರುಗಲ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸ ಬಹುದು.<ref>[http://www.researchgate.net/publication/227657863_Application_of_kokum_(Garcinia_indica)_fat_as_cocoa_butter_improver_in_chocolate ] Application of kokum (Garcinia indica) fat as cocoa butter improver in chocolate.B Maheshwari, S Yella Reddy,Journal of the Science of Food and Agriculture (Impact Factor: 1.44). 01/2005; 85(1):135 - 140. DOI:10.1002/jsfa.1967</ref> *ಸಾಬೂನ್,ಮೇಣದ ಬತ್ತಿ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. *ಕಾಸ್ಮೋಟಿಕ್ಸು ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ<ref>http://trade.indiamart.com/details.mp?offer=1843698291{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ===ಚಿತ್ರಶಾಲೆ=== <gallery> File:Garcinia indica tree.jpg| ಮರ File:Garcinia indica.jpeg| ಹೂ ವೊಗ್ಗು File:Garcinia indica - fruits and leaves.jpg| ಎಲೆ-ಹಣ್ಣು File:Garcinia indica leaves, raw and ripe fruits.jpg| ಎಲೆ-ಕಾಯಿ-ಹಣ್ಣು File:Garcinia indica rinds being dried.jpg| ಹಣ್ಣು-ತೊಗಟೆ File:Kokumfruitsdried.jpg| ಒಣಗಿಸಿದ ಹಣ್ಣು </gallery> ===ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು=== {{reflist}} {{ವಿವಿಧ ತರಹದ ಎಣ್ಣೆಗಳು}} {{Interwikineeded}} sqfl1w8jn78fshuccnmri7i6f8b08oa 0 60614 1376845 1355468 2026-07-15T17:04:53Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376845 wikitext text/x-wiki '''ಡಾ.ಬಿ.ಎಸ್.ಶೈಲಜಾ''' ಅವರು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕಿ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ, ಗಣಿತದ ಕುರಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಲೇಖನ ಮತ್ತು ಅಂಕಣಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ '[[ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ತಾರಾಲಯ, ಬೆಂಗಳೂರು|ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ತಾರಾಲಯ]]'ದ ನಿರ್ದೇಶಕಿ'ಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ತಾರಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸೀನಿಯರ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಕನ್ಸಲ್ಟೆಂಟ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |title=Directory of officers and employees |url=https://taralaya.org/the-team.html |website=ತಾರಾಲಯ |accessdate=26 September 2021 |archive-date=26 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210926164431/https://taralaya.org/the-team.html |url-status=dead }}</ref> ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿಜೀವನ== *ತಂದೆ [[:w:Ba._Na._Sundara_Rao|ಬ.ನ. ಸುಂದರರಾವ್]], ತಾಯಿ ರತ್ನಮ್ಮ. *ಇವರು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಮ್.ಎಸ್ಸಿ. ಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ವೋಲ್ಫ್-ರಾಯೆಟ್ ಬೈನರಿ ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಪಿ.ಎಚ್ಡಿ.ಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಖಭೌತ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. *ಬಿ. ಎಸ್. ಶೈಲಜಾ ಅವರು ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಜವಾಹರ್ ಲಾಲ್ ನೆಹರು ತಾರಾಲಯವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿಯಾದರು. *ಅವರು ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಮಿತಿ, ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಮಿತಿ, ಅಧ್ಯಯನ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಸಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. *ಇವರು ಹಿರಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ, ಉಪ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನಂತರ ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ತಾರಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದರು. ಇವರ ಆಸಕ್ತಿಯುತ ವಿಷಯಗಳು ನೋವೆ, ವಿಶಿಷ್ಟ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಧೂಮಕೇತುಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತಾರಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಆಕಾಶವೀಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಸದ್ಯ ಶಿಲಾ ಶಾಸನಗಳು, 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಅನುವಾದ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ದೇವಾಲಯಗಳ ಖಗೋಳೀಯ ಅಂಶಗಳು, ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು – ಈ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |title=ಬಿ. ಎಸ್. ಶೈಲಜಾ |url=https://taralaya.org/kannada/b-s-shylaja.html |website=ತಾರಾಲಯ |accessdate=26 September 2021 |archive-date=26 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210926164427/https://taralaya.org/kannada/b-s-shylaja.html |url-status=dead }}</ref> ==ಬರೆವಣಿಗೆ== ಇವರು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ 120 ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ 17 ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮುನ್ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು [[ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]] ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಅಂಕಣಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. 'ಹೊಸತು' ಪತ್ರಿಕೆಗೆ 1999 ಆಗಸ್ಟ್ ನಿಂದ ‘ನಭಾವಲೋಕನ’ ಎಂಬ ಮಾಸಿಕ ಅಂಕಣ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ==ಕೃತಿಗಳು== * ಆಗಸದ ಅಲೆಮಾರಿಗಳು * ಬಾನಿಗೊಂದು ಕೈಪಿಡಿ * ಶುಕ್ರಗ್ರಹದ ಸಂಕ್ರಮಣ * ಏನು..? ಗಣಿತ ಅಂದ್ರಾ? * ಬಾಲಂಕೃತ ಚುಕ್ಕಿ ಧೂಮಕೇತು * ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ? ಏಕಿದೆ * ಸಫಾರಿ ಎಂಬ ಲಕ್ಷುರಿ (ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ) (2007), * ನನ್ನ ಮಿತ್ರ ಸೋರಣ್ಣ (ಜೆ.ಬಿ.ಎಸ್. ಹಾಲ್ಲೆನರ ಮಿ. ಲೀಕಿಯ ಅನುವಾದ) * ನವಕರ್ನಾಟಕ ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನ ಕೋಶದಲ್ಲಿ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಭಾಗದ ರಚನೆ * ದೂರದರ್ಶಕ * ಗ್ರಹಣ * ಸೂರ್ಯ * ಸೌರವ್ಯೂಹ * Chintamani Ragoonatha Charry and Contemporary Indian Astronomy * Transit of Venus * Ganitagannadi : Mirror of Mathematics * History of the Sky - ON STONES, ಸಹಲೇಖಕಿ: ಗೀತಾ ಕೈದಾಳ ಗಣೇಶ, ಪ್ರ: ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್, ೨೦೨೨<ref>ಲೇ: ಸೂರ್ಯಪ್ರಕಾಶ್ ಪಂಡಿತ್, [https://www.prajavani.net/artculture/book-review/history-of-the-sky-on-stones-book-review-954973.html ಒಳನೋಟ:ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ], ಪ್ರಜಾವಾಣಿ, ೧೭ ಜುಲೈ ೨೦೨೨ </ref> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗೌರವಗಳು== *‘ಶುಕ್ರಗ್ರಹದ ಸಂಕ್ರಮಣ’ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>{{Cite web |url=http://kannada.oneindia.in/news/shimoga/karnataka-sangha-literary-awards-announced-085180.html |title=ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘದ 2013ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಘೋಷಣೆ, ಒನ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಕನ್ನಡ) June 13, 2014 |access-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13, 2014 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 22, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140822145644/http://kannada.oneindia.in/news/shimoga/karnataka-sangha-literary-awards-announced-085180.html |url-status=dead }}</ref> *'ಆಗಸದ ಅಲೆಮಾರಿಗಳು’ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ *'ಬಾಲಂಕೃತ ಚುಕ್ಕಿ ಧೂಮಕೇತು' ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘದ ‘ಹಸೂಡಿ ವೆಂಕಟಾಚಲಶಾಸ್ತ್ರಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’-೨೦೧೪<ref>[http://www.kannadaprabha.com/districts/shimoga/%E0%B2%AE%E0%B3%8C%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%AF-%E0%B2%95%E0%B2%B3%E0%B2%95%E0%B3%8A%E0%B2%82%E0%B2%A1-%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%A1%E0%B3%81-%E0%B2%A4%E0%B2%B2%E0%B3%86-%E0%B2%8E%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%B2%E0%B3%81-%E0%B2%86%E0%B2%97%E0%B2%A6%E0%B3%81-%E0%B2%A1%E0%B2%BE-%E0%B2%AC%E0%B2%82%E0%B2%9C%E0%B2%97%E0%B3%86%E0%B2%B0%E0%B3%86/228010.html 'ಮೌಲ್ಯ ಕಳಕೊಂಡ ನಾಡು ತಲೆ ಎತ್ತಲು ಆಗದು': ಡಾ. ಬಂಜಗೆರೆ]{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ಕನ್ನಡಪ್ರಭ, ೦೬ ಜುಲೈ ೨೦೧೪</ref> *‘ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ? ಏಕಿದೆ?’ ಕೃತಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ಬಿಸಲೇರಿ ಜಯಣ್ಣ ಮತ್ತು ಬಿಸಲೇರಿ ಬ್ರದ​ರ್ಸ್‌ ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೨೦<ref>{{cite news |title=ಶೈಲಜಾ, ಸತ್ಯನಾರಾಯಣಗೆ ಕಸಾಪ ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |url=https://kannada.asianetnews.com/state/kannada-sahitya-parishat-datti-award-to-shailaja-sathyanarayana-qgj2ii |accessdate=26 September 2021 |publisher=Kannadaprabha News |date= 12 September 2020}}</ref> * ಎಚ್.ಎನ್. ದತ್ತಿನಿಧಿ ಬಹುಮಾನ<ref>{{cite web |title=About the author |url=https://www.bookbrahma.com/author/b-s-shailaja |website=ಬುಕ್ ಬ್ರಹ್ಮ |accessdate=26 September 2021 }}{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>{{cite web |title=About the author |url=https://www.bookbrahma.com/author/b-s-shailaja |website=ಬುಕ್ ಬ್ರಹ್ಮ |accessdate=26 September 2021 |archive-date=26 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210926164430/https://www.bookbrahma.com/author/b-s-shailaja |url-status=dead }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <References /> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://www.deccanherald.com/author/b-s-shylaja ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶೈಲಜಾರ ಲೇಖನಗಳು] * [https://www.ias.ac.in/listing/bibliography/reso/B._S._Shylaja ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ನಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳು] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] 6axm4e6iq2cph1qqghhedl8fwjjunub 0 77225 1376841 1354752 2026-07-15T14:22:29Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376841 wikitext text/x-wiki Pratamika marukatte endarenu ==''ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ''== [[ಚಿತ್ರ:NYSE-floor.jpg|thumbnail|right| ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್, ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದ್ವಿತೀಯ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.]] ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು [https://en.wikipedia.org/wiki/Financial_market ಆರ್ಥಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ] ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು. ಆಧುನಿಕ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]] ಆಧಾರಿತವಾದ [https://en.wikipedia.org/wiki/Electronic_trading ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವ್ಯಾಪಾರ] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.ಹಣಕಾಸು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಘಟಕಗಳು ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಗಳು,ನಿಗಮಗಳು,ಖಜಾನೆ ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು ನಿಲುಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು,ಹಾಗು ಕೆಲವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ<ref>{{Cite web |url=http://www.treasurydirect.gov/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2016-01-10 |archive-date=2011-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110709201837/http://www.treasurydirect.gov/indiv/myaccount/myaccount_legacytd.htm |url-status=dead }}</ref>.ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಇವೆ, ಆದರೆ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕೇವಲ ಸಣ್ಣ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.ಘಟಕಗಳು ಷೇರು ವಿನಿಮಯ, ಹೂಡಿಕೆಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ದೈಹಿಕವಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ [https://en.wikipedia.org/wiki/Financial_centre ರ್ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಾದ] [[ಲಂಡನ್]], [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]], ಮತ್ತು [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗಗಳೆಂದರೆ [https://en.wikipedia.org/wiki/Primary_market ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]ಗಳು ಮತ್ತು [https://en.wikipedia.org/wiki/Secondary_market ದ್ವಿತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]ಗಳು.ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹೊಸ [https://en.wikipedia.org/wiki/Stock ಸ್ಟಾಕ್] ಅಥವಾ [https://en.wikipedia.org/wiki/Bond_(finance) ಬಾಂಡ್] ಯಾಂತ್ರಿಕ ಮೂಲಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ [https://en.wikipedia.org/wiki/Underwriting ವಿಮೆ]ಯ ಮೂಲಕ ಮಾರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಕೋರುವ ಮುಖ್ಯ ಘಟಕಗಳು ಸರ್ಕಾರಗಳು (ಪುರಸಭಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇರಬಹುದು) ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಉದ್ಯಮಗಳು (ಕಂಪನಿಗಳು). ಕಂಪನಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಕ್ವಿಟಿ ಅಥವಾ ಬಾಂಡುಗಳು ಎರಡನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಬಾಂಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ವಿತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಾಂಡುಗಳು ಅಥವಾ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕಗಳು [https://en.wikipedia.org/wiki/Pension_fund ಪಿಂಚಣಿ ನಿಧಿಗಳು], [https://en.wikipedia.org/wiki/Hedge_fund ಹೆಡ್ಜ್ ನಿಧಿಗಳು], [https://en.wikipedia.org/wiki/Sovereign_wealth_fund ಸಾರ್ವಭೌಮ ಸಂಪತ್ತು ಹಣ] ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಮಾಡುವವರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದ್ವಿತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಭದ್ರತೆಗಳನ್ನು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಖರೀದಿಸುತ್ತಾರೆ. ದ್ವಿತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಅಗತ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಬಲುಬೇಗನೆ ತಮ್ಮ ಹೂಡಿಕೆ ಹಣ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಾಧ್ಯತೆ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಇಚ್ಛೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ಅತಿಮುಖ್ಯ ವಿಭಾಹ [https://en.wikipedia.org/wiki/Stock_market ಷೇರುಪೇಟೆಗಳ] ಮತ್ತು (ಸಹ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಕಂಪನಿಗಳ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಲಾರರು ಅಲ್ಲಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಇಕ್ವಿಟಿ ಭದ್ರತಾ ಫಾರ್) [https://en.wikipedia.org/wiki/Bond_market ಬಾಂಡ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು] (ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಸಾಲಗಾರರಾಗುತ್ತಾರೆ) ==''ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತೆ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ''== [https://en.wikipedia.org/wiki/Money_market ಹಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು] ಹಿಂದೆಯೇ ರಾತ್ರಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಾಲ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಇಂತಹ ಷೇರುಗಳ ಖರೀದಿ, ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕನಿಷ್ಟ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಪಾವತಿ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಾಲ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Arthur_O%27Sullivan_(economist)</ref>. ಒಟ್ಟಿಗೆ,ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Commodity_market</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Foreign_exchange_market</ref>.ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಹಣಕಾಸು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿದೆ. ವಿಶಾಲವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಇದು ಸಮುದಾಯದ ಉಳಿತಾಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದಿಮೆಗಳ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ==''ಸಾಮಾನ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ''== ನಿಯಮಿತ [https://en.wikipedia.org/wiki/Loan ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲ] ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಷ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಬಂಡವಾಳ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯ ವ್ಯವಹಾರ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಖ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ನಿಯಮಿತ [[ಬ್ಯಾಂಕ್]] ನಿಂದ ಸಾಲ ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲ.ಎರಡನೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಇದೇ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಸಾಲ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವುದು ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.. ಮೂರನೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಠೇವಣಿದಾರರು ಮತ್ತು ಷೇರುದಾರರ ಬಂಡವಾಳ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಹೆಚ್ಚು ಒಲ್ಲದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. 20 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಪನಿಯ ಹಣಕಾಸನ್ನು [[ಬ್ಯಾಂಕ್]] ಸಾಲದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಂದ [[ಅಮೇರಿಕ]]ವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ==''ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯವಹಾರದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು''== ===''ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಹಣ ಎತ್ತುವ ರೀತಿ''=== [[ಚಿತ್ರ:Barclays HQ.jpg|thumbnail|right|ಒನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ಪ್ಲೇಸ್, ಬಾರ್ಕ್ಲೇನ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ, ಕೆನರಿ ವಾರ್ಫ್, ಲಂಡನ್]] ಸರ್ಕಾರವು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಹಣಕಾಸು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಬಯಸಿದಾಗ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಂಡವಾಳ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಗಳಿಗೆ ಬಾಂಡ್ ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 20 ನೇ ಮತ್ತು 21 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಸರ್ಕಾರಗಳು ತಮ್ಮ ಬಾಂಡುಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಾಂಡುಗಳು ಒಪ್ಪಂದದಾರ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತರ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಮೂಲದಿಂದ ಇರಬಹುದು ಇವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು, ಒಂದು ಒಕ್ಕೂಟ ಮುಖಂಡರನ್ನಾಗಿ ಎಂದು.ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ನಂತರ ವಿವಿಧ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ಒಂದು [https://en.wikipedia.org/wiki/International_financial_institutions#Multilateral_development_bank ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್] ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ರು), ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ನಡುವೆ ಹಂಚಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಪಾಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವಿಮೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪದರ ಒದಗಿಸುವುದು. ಆದರೆ, 1997 ರಿಂದ ಬಾಂಡುಗಳು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಅನೇಕ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಈಗ ಗಣಕೀಕೃತ ಹರಾಜು ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಬಾಂಡುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಾಂಡುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸರಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರ ಮಾತ್ರ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹರಾಜು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ಕೆಲವು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಇತರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಬಾಂಡುಗಳನ್ನು ಒಂದು ನಿರಂತರವಾದ ಧಾರೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸಾಲದ ದೊಡ್ಡ ಏಕ ಮಾರಾಟಗಾರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸರ್ಕಾರ; ಇಂತಹ ಮಾರಾಟದ ಹಲವಾರು ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಲ [[ಗಡಿಯಾರ]] ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಆಗುತ್ತದೆ<ref>http://www.usdebtclock.org/</ref><ref>http://thismatter.com/money/bonds/primary-bond-market.htm</ref>. ===''ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿ ಹಣ ಎತ್ತುವ ರೀತಿ''=== ಒಂದು ಕಂಪನಿಯು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಬಯಸಿದರೆ, ಇವರ ಮೊದಲ ನಿರ್ಧಾರ ಇದನ್ನು ಬಾಂಡುಗಳು ಅಥವಾ ಷೇರುಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಮಾಡುವುದು ಎಂಬುದು.ಷೇರುಗಳಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದರೆ, ಇದು ತನ್ನ ಸಾಲದ ಹೆಚ್ಚುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುಬಹುದು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಷೇರುದಾರರು ನಾನ್ ಮಾನಿಟರಿ ಸಹಾಯ ಒದಗಿಸಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಉಪಯುಕ್ತ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಷೇರುಗಳ ಹೊಸ ಸಂಚಿಕೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಷೇರುದಾರರನ್ನು ಕಾನೂನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವಹಾಗೆ ಮಾಡಬಹುದು, ಮತ್ತು ಅವರು ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಡೆದರ ವೇಳೆ, ಹೊಸ ಷೇರುದಾರರು ಹಿರಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರ ಜಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕಂಪನಿಯು ಅತಿಯುತ್ತಮವಾಗಿದ್ದರೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಪ್ರಕಾರ ಷೇರುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಲಾಭದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಬಾಂಡ್ಗಳು, ಕಂಪನಿ ಕಳಪೆ ಮಾಡುವ ವೇಳೆ ಸುರಕ್ಷಿತ, ಮತ್ತು ದಿವಾಳಿತನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಬಾಂಡ್ ಮಾಲೀಕರರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಷೇರುದಾರರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಹಣವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹಣಕಾಸು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖಾ ಮುಖಿ ಸಭೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಅವರು ಬಾಂಡುಗಳು ಅಥವಾ ಷೇರುಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೋಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.ಕಂಪನಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಡುವಿನ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾಗಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೊಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತಂಡವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳ ಧ್ವನಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಂಪನಿಯ ಎಲ್ಲ ಹಿರಿಯ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ಗಳು ಭೇಟಿಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಂತರ [https://en.wikipedia.org/wiki/Underwriting#Securities_underwriting ಒಪ್ಪಂದದಾರ] ಹಾಗೆ ವರ್ತಿಸಿ,[https://en.wikipedia.org/wiki/Broker-dealer ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ] ಜಾಲವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ತಿಸಿ ಬಾಂಡ್ ಅಥವಾ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗಣಕೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಕಂಪನಿಗಳು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಲು ತಪ್ಪಿಸಲು [https://en.wikipedia.org/wiki/Direct_public_offering ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀಡಿಕೆ]ಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ<ref>{{Cite web |url=http://thismatter.com/money/stocks/investment-banking.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2016-01-10 |archive-date=2010-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100830092122/http://www.thismatter.com/money/stocks/investment-banking.htm |url-status=dead }}</ref>. ಇದು ಇತರ ಕಾನೂನು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ===''ದ್ವಿತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ''=== [[ಚಿತ್ರ:JUSTRADER Salle de Trading.jpg|thumbnail|right| ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವ್ಯಾಪಾರ ವೇದಿಕೆ]] ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯವಹಾರ ದ್ವಿತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಭದ್ರತಾ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು, ಮತ್ತು ಹೊಸ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಬಾಂಡ್ಗಳು ಬ್ಯಾಚ್ಗಳು ರಚಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ.ದ್ವಿತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಭದ್ರತಾ ಮಾರಾಟ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದೇ ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವೇಗವಾಗಿದೆ.[https://en.wikipedia.org/wiki/High-frequency_trading ಉನ್ನತ ಆವರ್ತನ ವ್ಯಾಪಾರ]ಗಳಂತಹ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಒಂದೇ ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ಸಾವಿರಾರು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಬಹುದು.ದ್ವಿತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನೇರವಾಗಿ ಹಣಕಾಸು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ,ಆದರೆ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.ತಮ್ಮ ಹಣ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿದರೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಭದ್ರತಾ ಮರು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ದ್ವಿತೀಯಕ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಲಗಾರರ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಾಂಡ್ ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ ಇದೇ ಘಟಕದ ಭವಿಷ್ಯದ ಲಾಭವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.ಒಂದು ಪರಮಾವಧಿಯ ಉದಾಹರಣೆ [https://en.wikipedia.org/wiki/Bill_Clinton ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್] ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯ ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ<ref>http://www.ft.com/intl/cms/s/1131abe8-4594-11e4-9b71-00144feabdc0,Authorised=false.html?siteedition=intl&_i_location=http%3A%2F%2Fwww.ft.com%2Fcms%2Fs%2F0%2F1131abe8-4594-11e4-9b71-00144feabdc0.html%3Fsiteedition%3Dintl&_i_referer=&classification=conditional_standard&iab=barrier-app</ref>. 20 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೆಲವೇ ಶ್ರೀಮಂತರು [https://en.wikipedia.org/wiki/Broker ಬ್ರೋಕರ್ಗಳ] ಜೊತೆ ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಬಹುದಾಗಿತ್ತು,ಆದರೆ ಈಗ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು. ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ [https://en.wikipedia.org/wiki/Trader_%28finance%29 ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು] ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟವನ್ನು ವೆಬ್ ಬ್ರೌಸರ್ ಮೂಲಕ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಒದಗಿಸಿದ ವೇದಿಕೆಗಳು.ಇಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಹಿವಾಟ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹಂತದ ವ್ಯವಹಾರ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.ಮೊದಲ ಅವರು ಬ್ರೋಕರ್ ಜೊತೆ ಮನವಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ನಂತರ ಬ್ರೋಕರ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡುವ ವೇಳೆ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅವರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪರವಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಏಂಬ ಒಂದು ವಿಭಾಗ (ಅಥವಾ ಇಲಾಖೆ) ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಅವಕಾಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ<ref>http://www.ft.com/intl/cms/s/0dc3dd2a-ec6b-11e1-8e4a-00144feab49a,Authorised=false.html?siteedition=intl&_i_location=http%3A%2F%2Fwww.ft.com%2Fcms%2Fs%2F0%2F0dc3dd2a-ec6b-11e1-8e4a-00144feab49a.html%3Fsiteedition%3Dintl&_i_referer=&classification=conditional_standard&iab=barrier-app#axzz3rwzEOhZA</ref>.ನೇರವಾಗಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಬಾಂಡುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದರ ಬದಲು ದ್ವಿತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಅನೇಕ ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ.ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧಾನ ಬಂಡವಾಳ ಹೊಂದಿದೆ [https://en.wikipedia.org/wiki/Mutual_fund ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ನಿಧಿಗಳು] ಅಥವಾ [https://en.wikipedia.org/wiki/Exchange-traded_fund ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಮಾರಾಟವಾದ ನಿಧಿಗಳು]. ಇದು ದ್ವಿತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದಾದದ್ದು. ==''ಬಂಡವಾಳ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು''== ರಾಜ್ಯದ ಸರ್ಕಾರ ಬಂಡವಾಳ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.ದೇಶೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಹಭಾಗಿಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಾಕಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ,ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂತಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಳತೆ ಮೀರಿದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಂಡವಾಳ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು [https://en.wikipedia.org/wiki/Macroeconomics ಬೃಹದಾರ್ಥಿಕ] ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರದಹಾಗೆ ನೊಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಿತವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಬಂಡವಾಳ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು [https://en.wiktionary.org/wiki/win-win ವಿನ್-ವಿನ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ] ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಗರಿಷ್ಠ ಆದಾಯ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರವು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು - ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ದೇಶದಲ್ಲಿ [https://en.wikipedia.org/wiki/Financial_crisis ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು] ಇದ್ದರೆ ಬಂಡವಾಳವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿ ಇಲ್ಲದೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಒಳತರಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. [[ಭಾರತ]]ದಂತಹ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಜೆಗಳ ಹಣವನ್ನು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಮಾಡುವ ಬದಲಿಗೆ ತಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಮಾಡಲು ಬಂಡವಾಳ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Carmen_Reinhart</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Kenneth_Rogoff</ref>. ==''ಉಲ್ಲೇಖಗಳು''== <References/> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟು]] kin0r5mrs45huzaym7iqwr0yi4wdh8r 0 92397 1376853 1358766 2026-07-16T04:47:57Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376853 wikitext text/x-wiki '''ಮಾದರ ಚೆನ್ನಯ್ಯ''' - 12ನೆಯ ಶತಮಾನದ [[ಶಿವ ಶರಣರು|ಶಿವಶರಣ]] ಹಾಗೂ ವಚನಕಾರ. [[ಬಸವಣ್ಣ|ಬಸವಣ್ಣನವರ]] ಸಮಕಾಲೀನ. ಬಸವಣ್ಣ, ಚೆನ್ನಬಸವಣ್ಣ ಮೊದಲಾದ ವಚನಕಾರರು ಇವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಸವಣ್ಣ ಇವರನ್ನು ತಮ್ಮ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಪೂಜ್ಯಭಾವದಿಂದ ಕೊಂಡಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>Satyanarayana, K & [[Susie Tharu|Tharu, Susie]] (2011) ''No Alphabet in Sight: New Dalit Writing from South Asia, Dossier 1: Tamil and Malayalam'', New Delhi: Penguin Books.</ref> == ಹಿನ್ನಲೆ == ಜಾತಿಯಿಂದ ಮಾದರನಾದ ಚೆನ್ನಯ್ಯ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕರಿಕಾಲ ಚೋಳರಾಜನ ಕುದುರೆಲಾಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕಿದ್ದರು. ಹುಲ್ಲು ಕೊಯ್ಯುವುದು ಇವರ ಕಾಯಕ. ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನನಾದಾಗ ಏಕಾಂತ ಸ್ಥಳವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ಇಷ್ಟಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಮಗ್ನನಾಗಿದ್ದು ಶಿವನನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಒಲಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಅಂಬಲಿಯನ್ನು ಶಿವನಿಗರ್ಪಿಸಿ ಅದರ ಸವಿಯನ್ನು ಶಿವನ ಜತೆ ಕುಳಿತು ಸವಿದ ಮಹಾನ ಶಿವಶರಣರು. ರಾಜನು ಪ್ರತಿ ವಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ಆನಂದಪಟ್ಟು ತಾನೂ ಮೃಷ್ಟಾನ್ನ ಮಾಡಿಸಿ ಹೀಗೆ ವರುಷಗಳಿಂದ ಶಿವನಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿರುತ್ತಾನೆ . ಕೆಲವು ವರುಷಗಳೀಂದ ಶಿವ ಊಟ ಮಾಡದಿರಲು ಕಾರಣ ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಎನೊ ಲೋಪಾವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬೇಸರದಿಂದ` ಆತ ತನ್ನ ರುಂಡವನ್ನೇ ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಣಿಯಾದ. ಆಗ ಶಿವ ಚೆನ್ನಯ್ಯನ ಅಂಬಲಿ ನನಗೆ ಸವಿಯಾದದ್ದು; ಅದನ್ನು ನಾನು ದಿನಾಲು ಅವನೊಡನೆ ಉಣ್ಣುತ್ತೇನೆಂದು ತಿಳಿಸಿ ಅವನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲ್ಲು ಬಂದಿರುವುದಾಗಿ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದನ್ನು. ರಾಜ ಇಂಥ ಭಕ್ತನನ್ನು ಕಾಣಲು ಬಂದ. ಅಲ್ಲಿವರೆಗು ತಾನೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಿವಭಕ್ತ ನೇಂಬ ಻ ಅಗ್ಗಳಕೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿ ಇದ್ದ ಕರಿಕಾಲ ಚೋಳರಾಜನಿ ಗೆ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾಯಿತ್ತು ಜೋತೆಗೆ ಕಿರಿ ಕಿರಿ ಆಯಿತು. ಅಯ್ಯೋ ಻ಎಂಥ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಿವ ಭಕ್ತನಿಂದ ಕಡೆಯಿಂದ ಸೇವೆಮಾಡಿಸಿಕೋಂಡೆನಲ್ಲ ಎಂದು ಹಲುಬಿದನ್ನು ಕರಿಕಾಲ ಚೋಳರಾಜ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ನೇರಾವಾಗಿ ಮಾದರ ಚೇನ್ನಯ್ಯನ ಮನೆಗೆ ಹುಡುಕುತ್ತ ಹೋರಟನ್ನು ರಾಜ ಪರಿವಾರವು ಆತನ್ನನು ಅನುಸರಿಸಿತ್ತು ರಾಜ ಮತ್ತು ರಾಜಪರಿವಾರವೆ ಮಾದರ ಕೇರಿಗೆ ಬಂದದನ್ನು ಕಂಡು ಕೇರಿಯ ಜನಗಳು ಭಯಭೀತಾರಾದರು. ಚೆನ್ನಯ್ಯ ಮತ್ತು ಆತನ ಪತ್ನಿ ಏನು ಆಚತಯ್ರ಻ಜರುಗೆದೆ ಎಂದು ಗಾಬರಿಆದರು. ರಾಜನ್ನು ಮಾದರ ಕೇರಿಗೆ ಬರುವಾಗ ಮಾದರ ಚೆನ್ನಯ್ಯ , ಮಾದರ ಚೆನ್ನಯ್ಯ ,ಮಾದರ ಚೆನ್ನಯ್ಯ ,ಎಂದು ಚೆನ್ನಯ್ಯನನ್ನು ಕರಿಯುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಾನೆ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಯಾರೊ ಕರಿಯುತಾರೆ ಎಂಬ ಆತಂಕದಿಂದ ಚನ್ನಯ್ಯ ಬಾಗಿಲು ತೆರಯುತ್ತಾನೆ ಕರಿಕಾಲ ಚೋಳರಾಜ ನೇರಾವಾಗಿ ಚನ್ನಯ್ಯನ ಕಾಲಿಗೆರಗಿದನು ತಬ್ಬಿಬಾದ ಚನ್ಯ್ಯ ೆದೇನು ಮಾಡಿತಿರುವೆ ರಾಜರೆ ನಾನುನೀಮ್ಮ ಸೇವಕ ಮೇಲಾಗಿ ಕೆಳ ವಗ್ರದವನ್ನು ಅಂಥದರಲ್ಲಿ ನೀವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುಲದವರು ನ ್ನನ ಕಾಲಿಗೆ ಬಿದ್ದು ನನ್ನನು ಯಾವ ಪಾಪಕ್ಕೆ ತಳುವಿರಿಎಂದು ನುಡುದನ್ನು ಮಾದರ ಚೆನ್ನಯ್ಯ ಉತ್ತಮ ವಚನಕಾರರೂ ಆಗಿದ್ದು , '''ನಿಜಾತ್ಮಾರಾಮ ರಾಮನಾ''' ಎಂಬ ಅಂಕಿತ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಚನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ತನಕ ಇವರ 10 ವಚನಗಳು ದೊರಕಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವೀರಶೈವ ತತ್ತ್ವಬೋಧನೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಪಂಡಿತಾರಾಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಲ್ಕುರಿಕೆ ಸೋಮನಾಥ ಇವರ ಗಣಸಹಸ್ರನಾಮದಲ್ಲಿ ಇವರ ಹೆಸರಿದೆ. ಅಬ್ಬಲೂರು, ಜಗಳೂರು ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಹೆಸರಿನ ಉಲ್ಲೇಖ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://sribasavatv.com/Home_con/sharanarajeevanacharithre |title=ಮಾದರ ಚೆನ್ನಯ್ಯರ ವಚನಗಳು |access-date=2017-11-12 |archive-date=2017-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171215232533/http://sribasavatv.com/Home_con/sharanarajeevanacharithre |url-status=dead }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] [[ವರ್ಗ:ವಚನಕಾರರು]]ಮಾದರ ಚೆನ್ನಯ್ಯನ ಭಕ್ತಿ ನೋಡಿ ಶಿವನು ಅವನಿಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡಿಸಿ ಶಿವ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಪ ದಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಮಾತೇ ಶ್ರೀ ಪಾರ್ವತಿ ಅವನ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ಅವನಿಗೆ " ಗಣ " ಪದವಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು . https://www.bookbrahma.com/book/appanu-namma-madara-chennaiah {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217142519/https://www.bookbrahma.com/book/appanu-namma-madara-chennaiah |date=2022-02-17 }} a3qv6ipjyxvw589zgco55ztzdk54hww 0 122242 1376844 1339709 2026-07-15T17:00:57Z Mahaveer Indra 34672 1376844 wikitext text/x-wiki {{Use Indian English|date=December 2016}} {{Infobox company | name = ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ | logo = Asian paints logo.jpg | logo_size = 200px | type = ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿ | traded_as = {{plainlist| *{{BSE|50082}} *{{NSE|ASIANPAINT}} *[[BSE SENSEX|BSE SENSEX Constituent]] *[[NIFTY 50|NSE NIFTY 50 Constituent]]}} | founders = {{plainlist| *Champaklal Choksey *Chimanlal Choksi *Suryakant Dani *Arvind Vakil}}<ref name="Business Insider"/> | foundation = {{start date and age|df=yes|1942|02|01}} | location_city = [[ಮುಂಬೈ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] | location_country = [[ಭಾರತ]] | area_served = ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ | key_people = {{plainlist| *ಅಶ್ವಿನ್ ದಾನಿ (ಅಧ್ಯಕ್ಷ) *ಮನೀಶ್ ಚೋಕ್ಸಿ (ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ) *ಅಮಿತ್ ಸಿಂಗಲ್ (CEO) *ಅಭಯ್ ವಕೀಲ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ನಿರ್ದೇಶಕ)}} | ISIN = INE021A01026 | industry = ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು | products = {{plainlist| *ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು *ಅಲಂಕಾರಿಕ ಬಣ್ಣಗಳು *ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು *ಕೋಟಿಂಗ್‌ಗಳು}} | revenue = {{increase}} {{INRConvert|34875|c}} (2023)<ref name="AR2023">{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/financials/asianpaints/consolidated-balance-sheetVI/AP31#AP31|title=Asian Paints Limited Financial Statements |access-date= 23 May 2023|publisher= Moneycontrol.com}}</ref> | operating_income = {{increase}} {{INRConvert|5594|c}} (2023)<ref name="AR2023" /> | net_income = {{increase}} {{INRConvert|4101|c}} (2023)<ref name="AR2023" /> | assets = {{increase}} {{INRConvert|25798|c}} (2023)<ref name="AR2023" /> | equity = {{increase}} {{INRConvert|15992|c}} (2023)<ref name="AR2023" /> | owner = | num_employees = 7,160 (2021)<ref name="AR2021">{{cite web |url=https://www.moneycontrol.com/financials/asianpaints/consolidated-balance-sheetVI/AP31#AP31|title=Asian Paints Limited Financial Statements |access-date=23 February 2022 |publisher= Moneycontrol.com}}</ref> | parent = | divisions = | subsid = | homepage = {{URL|https://www.asianpaints.com/|asianpaints.com}} }} [[ಚಿತ್ರ:Sailor paints a mural of Lt. Michael Murphy on the aft missile deck aboard USS Michael Murphy. (35095322772).jpg|thumb]] '''ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್''' ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೇಂಟ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಕಂಪನಿಯು ಬಣ್ಣಗಳು, ಲೇಪನಗಳು, ಮನೆ ಅಲಂಕಾರಿಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಸ್ನಾನದ ಫಿಟ್ಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ, ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ವಿತರಿಸುವ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದೆ [http://.ಏಷ್ಯನ್%20ಪೇಂಟ್ಸ್.ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್] ಕಂಪನಿಯು ಅಲಂಕಾರಿಕ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲಿನ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪೇಂಟ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ.ಇದು ಬರ್ಗರ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್‌ನ ಹಿಡುವಳಿ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ.<ref>https://www.businessinsider.in/Independence-Day-Special-Started-by-four-Mumbaikers-how-Asian-Paints-is-today-one-of-Indias-most-valued-companies/articleshow/53634906.cms{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕಂಪನಿಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶ್ವದ ೧೫ ದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ==ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ == ಈ ಕಂಪನಿಯು ವಾಲ್ ಪ್ರಿಮಾರ್, ವುಡ್ ಪ್ರೈಮರ್, ಪುಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟೇನರ್‌ಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ಅಕ್ಸೆಸರಿಗಳನ್ನು ಸಹ ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಬಲವಾದ ಗ್ರಾಹಕ-ಗಮನ ಮತ್ತು ನವೀನ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಕಂಪನಿಯು ೧೯೬೭ ರಿಂದ ಪೇಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ.<ref>https://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/shares-of-asian-paints-jump-7-on-good-q1-results/articleshow/53427210.cms</ref> ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲದೆ, ಈ ಗುಂಪು ತನ್ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ಬರ್ಗರ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್, ಆಪ್ಕೊ ಕೋಟಿಂಗ್ಸ್, ಎಸ್‌ಸಿಐಬಿ ಪೇಂಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟೌಬ್‌ಮ್ಯಾನ್ಸ್, ಬರ್ಗರ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್, ಎಸ್‌ಸಿಐಬಿ ಪೇಂಟ್ಸ್-ಈಜಿಪ್ಟ್, ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್, ಆಪ್ಕೊ ಕೋಟಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟೌಬ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ೫ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಐದು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳಾದ ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್, ಬರ್ಗರ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್, ಎಸ್‌ಸಿಐಬಿ ಪೇಂಟ್ಸ್, ಆಪ್ಕೊ ಕೋಟಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟೌಬ್‌ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಮೂಲಕ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಪೆಸಿಫಿಕ್, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ನಾಲ್ವರು ಗುಜರಾತಿ ಗೆಳೆಯರಾದ ಚಂಪಕ್‌ಲಾಲ್ ಚೋಕ್ಸಿ, ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಚೋಕ್ಸಿ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ದಾನಿ ಮತ್ತು ಅರವಿಂದ್ ವಕೀಲ್ ಅವರು ಮುಂಬೈನ ಗೈವಾಡಿ, ಗಿರ್‌ಗಾಂವ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಗ್ಯಾರೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಜೈನ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರು ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ವಿಶ್ವ ಸಮರ ೨ ಮತ್ತು ೧೯೪೨ರ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬಣ್ಣದ ಆಮದುಗಳ ಮೇಲಿನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನಿಷೇಧವು ವಿದೇಶಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಲಿಮಾರ್ ಪೇಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಟ್ಟಿತು. ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ರೂ.೨೩ ಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸಿತು ಆದರೆ ಕೇವಲ ೨% ಪಿಬಿಟಿ ಮಾರ್ಜಿನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿತು. ೧೯೬೭ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಇದು ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಪೇಂಟ್ ತಯಾರಕರಾದರು. ನಾಲ್ಕು ಕುಟುಂಬಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಂಪನಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದರೆ ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಭಾರತವನ್ನು ಮೀರಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದಾಗ ಜಾಗತಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ವಿವಾದಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಚೋಕ್ಸಿ ತಮ್ಮ ೧೩.೭% ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದರು. ಜುಲೈ ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ಚಂಪಕ್ಲಾಲ್ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗ ಅತುಲ್ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಂಪನಿ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಹಯೋಗದ ಮಾತುಕತೆ ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ, ಚೋಕ್ಸಿಯ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಉಳಿದ ಮೂರು ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಯುನಿಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪರಸ್ಪರ ಖರೀದಿಸಿದವು.<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Visakhapatnam/Local-people-demand-jobs-in-Asian-Paints%E2%80%99-proposed-plant/article14410202.ece</ref> ೨೦೦೮ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಚೋಕ್ಸಿ, ದಾನಿ ಮತ್ತು ವಕಿಲ್ ಕುಟುಂಬಗಳು ೪೭.೮೧% ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ==ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ== ೧೦ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ತನ್ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಬರ್ಗರ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಸ್ಸಿಐಬಿ ಪೇಂಟ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಈಜಿಪ್ಟ್ನಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ನ ೫ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಆಪ್ಕೊ ಕೋಟಿಂಗ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಫಿಜಿ ಮತ್ತು ಸಮೋವಾದಲ್ಲಿ ಇದು ಟೌಬ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/asian-paints-acquires-96-48-stake-in-berger-open-offer-ends/articleshow/25600460.cms</ref> ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯು ಭಂಡಪ್ (ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ), ಕಾಸ್ನಾ (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ) ಮತ್ತು ಶ್ರೀಪೆರುಂಬುದೂರ್ (ತಮಿಳುನಾಡು), [[ಅಂಕಲೇಶ್ವರ]] (ಗುಜರಾತ್), ಪತಂಚೇರು (ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ) ಮತ್ತು [http://ರೋಹ್ಟಕ್ ರೋಹ್ಟಕ್]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (ಹರಿಯಾಣ) ದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ ೧೭ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ೨೫ ಪೇಂಟ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ೬೫ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಸಸ್ಯಗಳು, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿತರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಹೊರಗಿನ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಕಂಪನಿಯ ಬಣ್ಣಗಳು, ಎರಡು ರಾಸಾಯನಿಕ ಘಟಕಗಳು, ೧೮ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ೩೫೦ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಂತರ ಸರಕು ಸರಬರಾಜುದಾರರು, ೧೪೦ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವಸ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರರು, ೬ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿತರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ೭೨ ಡಿಪೋಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯು ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಅನುಭವಿ ಆರ್ & ಡಿ ತಂಡವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಹೈ-ಎಂಡ್ ಬಾಹ್ಯ ಮುಗಿದ ಮತ್ತು ಮರದ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ದೇಶಕ್ಕೆ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ ಎಲಾಸ್ಟೊಮೆರಿಕ್ ಹೈ-ಸ್ಟ್ರೆಚ್ ಬಾಹ್ಯ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ ಪಿಯು ವುಡ್ ಫಿನಿಶ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಕಂಪನಿಯ ಉತ್ಪನ್ನ ಶ್ರೇಣಿಗಳು== * ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ * ಅಲಂಕಾರಿಕ ಬಣ್ಣಗಳು * ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಣ್ಣಗಳು * ಪೂರಕಗಳು - ಪ್ರೈಮರ್‌ಗಳು, ಫಿಲ್ಲರ್‌ಗಳು ಸ್ಟೇನರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳಂತಹ ಪೂರಕಗಳ ಶ್ರೇಣಿ. ==ಉತ್ಪಾದನಾ ಸ್ಥಳಗಳು== ಕಂಪನಿಯು ಅದರ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ೧೬ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೨೬ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ೬೫ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref>https://books.google.co.in/books?id=YiLBD_IpgIkC&redir_esc=y</ref> {| class="wikitable sortable " |+ !S.No. !ದೇಶಗಳು !ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕ !ಸ್ಥಳ/ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ |- |೧ |ಭಾರತ |೧೦ |[[ಅಂಕಲೇಶ್ವರ]] & ಸರಿಗಮ್ ([[ಗುಜರಾತ್]]), ಪತಂಚೇರು ([[ತೆಲಂಗಾಣ]]), ಕಷ್ಣ ([[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]]), ಶ್ರೀಪೆರಂಬದೂರ್ ([[ತಮಿಳುನಾಡು]]), ರೋಹ್ಟಕ್ ([[ಹರಿಯಾಣ]]), ಖಂಡಾಲಾ ಮತ್ತು ತಲೋಜಾ ([[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]]), [[ಮೈಸೂರು]] ([[ಕರ್ನಾಟಕ]]), ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಂ ([[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]]) |- |೨ |[[ಶ್ರೀ ಲಂಕಾ]] |೨ |ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ ಕಾಸ್ವೇ |- |೩ |[[ನೇಪಾಳ]] |೨ |ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ |- |೪ |[[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] |೧ |ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ |- |೫ |[[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]] |೧ |ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ |- |೬ |[[ಫಿಜಿ]] |೧ |ಆಪ್ಕೊ ಕೋಟಿಂಗ್ಸ್ & ಟೌಬ್‌ಮ್ಯಾನ್ಸ್ |- |೭ |ಸಮೋವಾ ದ್ವೀಪಗಳು |೧ |ಟೌಬ್ಮಾನ್ಸ್ |- |೮ |ವನವಾಟು | |ಆಪ್ಕೋ ಕೋಟಿಂಗ್ಸ್ |- |೯ |ಸೋಲೋಮೋನ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ | |ಆಪ್ಕೋ ಕೋಟಿಂಗ್ಸ್ |- |೧೦ |ಒಮನ್ |೧ |ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ ಬರ್ಗರ್ |- |೧೧ |[[ಬಹ್ರೇನ್]] |೧ |ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ ಬರ್ಗರ್ |- |೧೨ |ಯು‌ಎ‌ಇ |೧ |ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ ಬರ್ಗರ್ |- |೧೩ |[[ಈಜಿಪ್ಟ್]] |೨ |SCIB ಪೇಂಟ್ಸ್ |- |೧೪ |[[ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ]] |೩ |ಕ್ಯಾಡಿಸ್ಕೋ ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ |- | colspan="2" |ಒಟ್ಟು |೨೬ | |} ==ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತು== ೧೯೫೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು "ತೊಳೆಯಬಹುದಾದ ಡಿಸ್ಟೆಂಪರ್" ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಪ್ಪೆ ಸುಲಿದ ಅಗ್ಗದ ಡ್ರೈ ಡಿಸ್ಟೆಂಪರ್ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಎಮಲ್ಷನ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವಾಗಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಬ್ರಾಂಡ್ ಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಡಿಸ್ಟೆಂಪರ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಕಂಪನಿಯು ತಮ್ಮ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ "ನಿಮ್ಮ ಕೋಪವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ, ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಡಿಸ್ಟೆಂಪರ್ ಬಳಸಿ" ಎಂದು ಬಳಸಿತು. ೧೯೫೪ ರಲ್ಲಿ, "ಗಟ್ಟು" - ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ಬಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚೇಷ್ಟೆಯ ಹುಡುಗ - ಮ್ಯಾಸ್ಕಾಟ್ ಆಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಆರ್. ಕೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ರಚಿಸಿದ, ಮ್ಯಾಸ್ಕಾಟ್ ಮಧ್ಯಮ-ವರ್ಗದವರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು.<ref>https://www.ibtimes.co.in/asian-paints-hindustan-unilever-top-innovative-indian-firms-forbes-list-691157</ref> ಅವರು ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಮುದ್ರಣ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಚಿತ್ರಕಾರರ ಸರಕು-ನೇತೃತ್ವದ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಮನೆ-ಮಾಲೀಕರ ನಿಜವಾದ ಅಂತಿಮ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತರಲು ಗಟ್ಟು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.<ref>https://www.business-standard.com/article/management/40-years-ago-and-now-gattu-s-antics-coloured-asian-paints-future-115021201710_1.html</ref> ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜಾಹೀರಾತು ಏಜೆನ್ಸಿಯಾದ ಓಗಿಲ್ವಿ ಮತ್ತು ಮಾಥರ್, ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಟ್ಯಾಗ್‌ಲೈನ್ "ಹರ್ ಘರ್ ಕುಚ್ ಕೆಹ್ತಾ ಹೈ" (ಪ್ರತಿ ಮನೆಯು ಏನನ್ನಾದರೂ ಹೇಳುತ್ತದೆ) ನೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>https://www.asianpaints.com/about-us.html</ref> ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಮದುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಜನನದಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಜೀವನ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚುವ ಸಂದರ್ಭ ಎಂದು ಕಂಪನಿಯು ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡಿದೆ. ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಮನೆಯ ಹೊರಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದವು, ಬಣ್ಣಗಳು ಬಾಹ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಮಯರಹಿತವಾಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದವು. ಕಂಪನಿಯು ೨೦೦೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಗುರುತನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಗಟ್ಟುವನ್ನು ತಮ್ಮ ಮ್ಯಾಸ್ಕಾಟ್ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅದರ "ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್" ಲೋಗೋವನ್ನು ಚಿಕ್ಕದಾದ "ಎಪಿ" ಜ್ಞಾಪಕಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ==ಷೇರುದಾರರ ಮಾದರಿ== ೧೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ ರಂತೆ: {| class="wikitable sortable " |+ !ಷೇರುದಾರರ ವರ್ಗ !ಷೇರುದಾರಿಕೆ |- |ಪ್ರವರ್ತಕರ ಗುಂಪು |೫೨.೬೩% |- |ಎಫ್‌ಐ‌ಐ |೧೭.೪೮% |- |ಡಿ‌ಐಐ |೧೦.೦೬% |- |ಸಾರ್ವಜನಿಕ |೧೯.೮೨% |- |ಇತರೆ |೦.೦೧% |- |ಒಟ್ಟು |೧೦೦% |} ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ ಕ್ಯೂ೧ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭವು ೭೯% ನಷ್ಟು ೧,೦೧೭ ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿತು. ಆದಾಯ ೫೫% ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.<ref>https://www.moneycontrol.com/financials/asianpaints/consolidated-balance-sheetVI/AP31#AP31</ref><ref>https://www.moneycontrol.com/india/stockpricequote/paintsvarnishes/asianpaints/AP31</ref> ==ಏಷ್ಯನ್ ಬಣ್ಣಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು== *ಬಲವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ ಕಳೆದ ೫ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೮ - ೧೨% ರಷ್ಟು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕಂಪನಿಯು ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಇದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ಪೇಂಟ್ ಕಂಪನಿಯ ಗಾತ್ರಕ್ಕಿಂತ ದುಪ್ಪಟ್ಟು. ==ಏಷ್ಯನ್ ಬಣ್ಣಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ದುರ್ಬಲತೆಗಳು== * ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಆಟೋ ಪೇಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲು: ಕನ್ಸಾಯ್ ನೆರೋಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಜೊನೊಬೆಲ್ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್‌ಗಳು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು 15 ಪ್ರತಿಶತ) ಮತ್ತು ವಾಹನ ವಲಯದಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು 20 ಪ್ರತಿಶತ) ಕಡಿಮೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. * ನಿಧಾನಗತಿಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ: [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]], [[ನೇಪಾಳ]] ಮತ್ತು ಯುಎಇ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಏಷ್ಯನ್ ಪೇಂಟ್ಸ್ ಇತರ ಸಾಗರೋತ್ತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. * ಏಷ್ಯನ್ ಬಣ್ಣಗಳ SWOT ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಅವಕಾಶಗಳು: ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ,ಉದಯೋನ್ಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು,ಗ್ರಾಹಕರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದು,ಏಷ್ಯನ್ ಬಣ್ಣಗಳ SWOT ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೆದರಿಕೆಗಳು:ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯ: ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯವು ಇನ್ನೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪಾಲಿನ ಸುಮಾರು 35 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಉದ್ಯಮದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬಹುದು. * ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಕೊರತೆ: ಪೇಂಟ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳು ಬಣ್ಣದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕೊರತೆಯು ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು, ಇದು ಪೇಂಟ್ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ==Reference== == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} 3n9aojixaht76338z6qs8t01ydc04ph 0 127413 1376854 1371206 2026-07-16T05:54:36Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376854 wikitext text/x-wiki '''ಮಾವಿನಕಾಯಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ''' [[ಮಾವು|ಮಾವಿನಕಾಯಿ]] ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ. ಇದು [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ|ದಕ್ಷಿಣ]] ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. [[File:Mango pickle. jpg.jpg|thumb|ಹೆಚ್ಚಿದ ಮಾವಿನ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ]] ==ಇತಿಹಾಸ== ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷ‍ಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕ|ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ]] ೧೬೦೦ [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡದ]] ಕವಿ [[ಅಣ್ಣಾಜಿ|ಅಣ್ಣಾಜಿಯು]] ತನ್ನ ಸೌಂದರ ವಿಲಾಸದಲ್ಲಿ ಎಳೆಮಾವಿನ ಉಪ್ಪಿನ ಕಾಯಿಯ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. <ref>[https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/mango-pickle-a-childhood-memory-with-its-many-avatars/articleshow/58662497.cms ಇಕೊನೋಮಿಕ್ಸ್ ಟೈಮ್ಸ್]</ref> ==ವಿಧಗಳು== ಭಾರತದಲ್ಲಿ [[ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ]] ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಇತರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಮಾವಿನಕಾಯಿ ಹೋಳುಗಳನ್ನು ಅಥವ ಮಿಡಿಗಳನ್ನು [[ಉಪ್ಪು (ಖಾದ್ಯ)|ಉಪ್ಪಿನ]] ಜೊತೆ ಗಾಳಿ ರಹಿತ ಭರಣಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿಟ್ಟು, ನಂತರ ಮಸಾಲೆ ಹಾಕಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುವುದು. ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದು.<ref>[https://vijaykarnataka.com/lavalavk/food/about-easy-made-pickles/articleshow/59066269.cms ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ವರದಿ]</ref> ಅದರಲ್ಲಿ ಎಳೆ ಮಾವಿನಕಾಯಿ ಉಪ್ಪಿನ ಕಾಯಿಯು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು. ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಮಸಾಲೆ ವಿಧಾನಕ್ಕಾನುಗುಣವಾಗಿ ಅನೇಕ ತರಹದ ಮಾವಿನಕಾಯಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗಳಿವೆ: ಎಳೆ ಮಾವಿನ ಮಿಡಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿದ ಮಾವಿನ ಕಾಯಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಮಾವಿನ ಮಿಡಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗಾಗಿಯೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಿಶೇಷ ವಿಧದ ಮಾವಿನಹಣ್ಣುಗಳಿವೆ. ಮಾವಿನ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಉಪ್ಪು, ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಬಳಸಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ, ಹಲವಾರು ವರ್ಷ ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡುವಂತೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[https://vijaykarnataka.com/lavalavk/food/mango-pickle-varieties-of-karnataka/articleshow/69072082.cms ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ ವರದಿ]</ref> [[File:Kadumanga Mango pickle from Kerala India.jpg|thumb|ಕೇರಳದ ಮಾವಿನ ಕಾಯಿ ಮಿಡಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ]] ===ಹೆಚ್ಚಿದ ಮಾವಿನ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ=== ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷ ವಿಧದ ಮಾವಿನ ಕಾಯಿಯಿಂದ ಗರಿ ಗರಿಯಾಗಿ ತುಂಬಾ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಉಳಿಯುವಂತೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗೆ ಬಳಸುವಂತಹ ಮಾವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಕಸಿ ಮಾಡಿರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ವಿಧದ ಮಾವಿನ ಕಾಯಿಯಿಂದ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ರೀತಿಯ ಮಾವಿನ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಅವಕಾಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು "ಉರಕಾಯಾ" ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇದು ವಿಶೇಷ ಮಸಾಲೆ ಮತ್ತು ಪರಿಮಳಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://food.ndtv.com/food-drinks/7-lip-smacking-south-indian-pickles-you-need-to-try-1662259 |title=ಎನ್‍ಡಿಟಿವಿ |access-date=2020-05-11 |archive-date=2024-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240803105010/https://food.ndtv.com/food-drinks/7-lip-smacking-south-indian-pickles-you-need-to-try-1662259 |url-status=dead }}</ref> ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳ್ತಿಗೆ ಅನ್ನದೊಂದಿಗೆ, ಅಥವ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದಂಥ ಆಹಾರ ಪಾದಾರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ===ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಮಾವಿನ ಚಟ್ನಿ=== ಮಾವಿನ ಕಾಯಿಯನ್ನು ತುರಿದು ಚಟ್ನಿಯಂಥ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[File:APPEMIDI1.jpg|thumb|ಅಪ್ಪೆಮಿಡಿ]] === ಮಿಡಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ=== ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಎಳೆ ಮಾವಿನ ಕಾಯಿ ಮಿಡಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. [[ಅಪ್ಪೆಮಾವು|ಅಪ್ಪೆಮಿಡಿ]] ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗೆಂದೇ ಬಳಸುವ ಮಾವಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಸುವಾಸನಾಭರಿತವಾಗಿ ಹಾಗೂ ರುಚಿಕರವಾಗಿದ್ದು ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಶಸ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿ== # https://h2g2.com/edited_entry/A3100168 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240803115019/https://h2g2.com/edited_entry/A3100168 |date=2024-08-03 }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <References /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಹಾರ]] o9up1uukcvtn93scdj8ocrkf2vqg0vr 0 131312 1376838 1371698 2026-07-15T12:41:36Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376838 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = ಪ್ರೀತಿ ಶುಭಚಂದ್ರ |image = |caption = ಡಾ. ಪ್ರೀತಿ, ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ. |birth_name = ಪ್ರೀತಿ |birth_date = 1 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, 1957 |nationality = ಭಾರತೀಯ |occupation = ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿ, ಕವಯತ್ರಿ, ಲೇಖಕಿ, ವಿಮರ್ಶಕಿ |birth_place = |- }} '''ಡಾ. ಪ್ರೀತಿ ಶುಭಚಂದ್ರ''' ({{lang-en|Preeti Shubhachandra}} - 1 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, 1957), ವಿಮರ್ಶಕಿಯಾಗಿ, ಲೇಖಕಿಯಾಗಿ, ಮಹಿಳಾವಾದಿಯಾಗಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದವರು. ವರ್ತಮಾನದ ಮಹಿಳಾ ಸಂವೇದನೆ ಅವರ ಬರಹಗಳ ಮೂಲಸೆಲೆ. ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಜೈನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿ. ''ಕಾವ್ಯಾನಂದ ಪುರಸ್ಕಾರ, ಜೈನ ಮಹಾಸಮ್ಮೇಳನದ ಉನ್ನತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''ಗಳಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿರುವ ಪ್ರೀತಿ, [[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ, [[ಕುವೆಂಪು ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ 50 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ನಿರ್ದೇಶಕಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರು ಪ್ರೀತಿ.<ref>{{Cite news|url=https://vijaykarnataka.com/news/mysuru/kuvempu-institute-of-kannada-studies-the-first-female-director/articleshow/52056690.cms|language=Kannada|title=ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಪ್ರೀತಿ ಶುಭಚಂದ್ರ|trans-title=Preethi Shubhachandra:The first female director of Kuvempu Institute of Kannada Studies|website=Vijayakarnataka.com|author=Manjunathaswamy K.|date=1 May 2016|access-date=15 September 2020}}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಸಾಹಿತ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ == ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ 'ಪ್ರೀತಿ ಶ್ರೀಮಂಧರ್ ಕುಮಾರ್' ಎನಿಸಿದ್ದರೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ 'ಪ್ರೀತಿ ಶುಭಚಂದ್ರ' ಎಂದೇ ಪರಿಚಿತರು. ಸೃಜನಶೀಲ ಬರಹಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ತ್ರೀಸಮಾನತೆ, ಸ್ತ್ರೀಪರ ಜೀವನಪ್ರೀತಿ ಅವರ ಬರಹಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಳಜಿ.<ref>{{Cite web|url=http://www.aayaama.com/ed7/%E0%B2%B2%E0%B3%87%E0%B2%96%E0%B2%95%E0%B2%B0-%E0%B2%AA%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%9A%E0%B2%AF.php|title=ಸ್ತ್ರೀಪರ ಲೇಖಕಿ ಪ್ರೀತಿ ಶುಭಚಂದ್ರ|website=aayaama.com|access-date=16 September 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/change-in-thinking-will-help-bring-down-atrocities-on-women-nidumamidi-seer/article7051228.ece|title= ಯೋಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾದರೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಇಳಿಕೆಯಾಗುವುದು:ಪ್ರೀತಿ ಶುಭಚಂದ್ರ|website=The Hindu}}</ref> ಸ್ತ್ರೀವಾದವನ್ನು ಅವರು ಹೀಗೆ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತಾರೆ: {{quote box |quote="ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಆಕಾರದೊಳಗೆ ಮಿತಿಗೊಳಿಸಿ ಇಡಲಾಗದು. ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಎಲ್ಲ ಕಾಲ, ದೇಶ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಏಕರೂಪವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುವಂತಹ ಅಮೂರ್ತ ತತ್ವವಲ್ಲ. ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ನವ್ಯವಾದುದು. ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ನಿಂತಿದೆ"<br>- ಪ್ರೀತಿ ಶುಭಚಂದ್ರ ಅವರ '''''ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನದ ತಾತ್ವಿಕ ನೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಚಳುವಳಿಗಳು''''' ಕೃತಿಯಿಂದ. |bgcolor = #CCDDFF |align = left |salign = right |width = 20em }} ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಿದ್ಧಉಪಮೆಗಳಿಂದ ಹೇಳುವ ಯಾವ ಬಗೆಯನ್ನು ಅವರು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. 'ವೀಣೆ-ವೈಣಿಕ', 'ನದಿ-ಸಾಗರ' ಇಂತಹ ಹೋಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನೇ ಮುಂದಿಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ನಿಲುವು. ಮಹಿಳಾವಾದವು ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಆಶಯ.<ref>{{cite news|url=https://www.prajavani.net/article/%E0%B2%AE%E0%B2%B9%E0%B2%BF%E0%B2%B3%E0%B2%BE%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%A6-%E0%B2%AA%E0%B2%A0%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%AE-%E0%B2%B8%E0%B3%87%E0%B2%B0%E0%B2%AC%E0%B3%87%E0%B2%95%E0%B3%81|title=ಮಹಿಳಾವಾದ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಬೇಕು:ಪ್ರೀತಿಶುಭಚಂದ್ರ|website=Prajavani.com|access-date=2020-08-29|archive-date=2016-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624145205/http://www.prajavani.net/article/%E0%B2%AE%E0%B2%B9%E0%B2%BF%E0%B2%B3%E0%B2%BE%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%A6-%E0%B2%AA%E0%B2%A0%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%AE-%E0%B2%B8%E0%B3%87%E0%B2%B0%E0%B2%AC%E0%B3%87%E0%B2%95%E0%B3%81|url-status=dead}}</ref> ==ಕೃತಿಗಳು== * ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ: ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ. - ಪಿ ಎಚ್. ಡಿ. ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧ. * ಸೃಜನೆಯ ಮೂಡು.(ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಕಲನ) * ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನದ ತಾತ್ವಿಕ ನೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಚಳುವಳಿಗಳು. * ಕನ್ನಡಿ-ಕೈದೀವಿಗೆ.(ಪುಸ್ತಕಗಳ ವಿಮರ್ಶಾ ಸಂಕಲನ). * ಸಾಕಾರದತ್ತ ಸಮಾನತೆಯ ಕನಸು. (ಮಹಿಳಾ ಪ್ರತಿರೋಧದ ನೆಲೆಗಳು ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿ) * ಶಾಂತಿನಾಥ ದೇಸಾಯಿ (ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ). * ಶ್ರೀಕುಂದ ಕುಂದಾಚಾರ್ಯರು. == ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು == * ಚಾವುಂಡರಾಯ ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>{{cite news|url=https://www.prajavani.net/district/bengaluru-city/ka-sa-pa-award-bengaluru-news-2803199|title=ಚಾವುಂಡರಾಯ ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರೀತಿ ಶುಭಚಂದ್ರ ಅವರಿಗೆ|work=Prajaavani|date=11 May 2025}}</ref> * ಸಿದ್ದಯ್ಯ ಪುರಾಣಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಕಾವ್ಯಾನಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref name="Preeti">{{Cite web|url=https://www.bookbrahma.com/author/preethi-shubachandra|title=ಸಾಹಿತಿ ಪ್ರೀತಿ ಶುಭಚಂದ್ರ|website=bookbrahma.com|access-date=16 September 2020}}{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ಪ್ರೊ. ಸ. ಸ. ಮಾಳವಾಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref name="Preeti"/> * ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಗೌರಮ್ಮ ಹಾರ್ನಳ್ಳಿ ದತ್ತಿ ಬಹುಮಾನ<ref name="Preeti"/> * ಶ್ರೀಮತಿ ಕಳಂತೆ ಅಕ್ಕಾ ಸ್ತ್ರೀ ಉನ್ನತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಜೈನ ಮಹಾಸಮ್ಮೇಳನ<ref name="Preeti"/> * ಮಾತೋಶ್ರೀ ರತ್ನಮ್ಮ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref name="Preeti"/> * ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/content/152762/gomateshwara-vidyapeeta-awards-presented.html|title=ಪ್ರೀತಿ ಶುಭಚಂದ್ರಗೆ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|website=Deccanherald.com}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಬದುಕಿರುವ ಜನರು]] k71b1ci2gze0n7trolcvvi2fzhvmrry 0 131490 1376837 1354246 2026-07-15T12:39:22Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376837 wikitext text/x-wiki {{Infobox Writer | name       = ಪ್ರೀತಿ ನಾಗರಾಜ್ | image = | imagesize = | caption = | pseudonym = | birth_date = | birth_place = [[ದಾವಣಗೆರೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | death_date = | death_place = | resting_place = | alma_mater = [[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]<br>[[ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]] | spouse = | children = | relatives = | occupation = ಲೇಖಕಿ, ರಂಗಕರ್ಮಿ, ಅಂಕಣ ಬರಹಗಾರ್ತಿ, ಪತ್ರಕರ್ತೆ | nationality = ಭಾರತೀಯ | period = | genre = | subject = | movement = | debut_works = | awards = | influences = [[ಬಿ.ವಿ.ಕಾರಂತ]], [[ಪಿ.ಲಂಕೇಶ್]] | influenced = | signature = |website = | footnotes = }} '''ಪ್ರೀತಿ ನಾಗರಾಜ್''' ({{lang-en|links=no|Preethi Nagaraj}}), [[ಕನ್ನಡ]] ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್|ಇಂಗ್ಲೀಷಿ]]ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವ ಲೇಖಕಿ, ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಮತ್ತು ಅಂಕಣ ಬರಹಗಾರ್ತಿ. ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳುಳ್ಳ ಅವರ ಬರಹಗಳು ನಾಡಿನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. '[[ಪ್ರಜಾವಾಣಿ]]' ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಅವರ [https://www.prajavani.net/amp/meerchi-mandakki| ‛ಮಿರ್ಚಿ ಮಂಡಕ್ಕಿ]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}’ ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳು ಅಪಾರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿ, ಪುಸ್ತಕವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.prajavani.net/amp/meerchi-mandakki|title=Mirchi Mandakki - Prajavani|publisher=Prajavani.net}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ವೃತ್ತಿ == ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ರಂಗಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳೆದ ಪ್ರೀತಿ, ರಂಗಚಟುವಟಿಕೆಗಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡವರು. ಪತ್ರಕರ್ತೆಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಪ್ರೀತಿಯವರು ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್, ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್'ಪ್ರೆಸ್, CNBC ಮುಂತಾದ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. [[ಪಿ.ಶೇಷಾದ್ರಿ]] ನಿರ್ದೇಶನದ, ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ '''ಡಿಸೆಂಬರ್ 1''' ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಕತೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಪ್ರೀತಿ, ಅದೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.bangalorefirst.in/?p=10550|title=Interview of Preethi Nagaraj|publisher=Bangalore first.in|date= May 3, 2014}}</ref> ರಂಗಕರ್ಮಿ, ನಟಿ [[ಬಿ.ಜಯಶ್ರೀ]] ಅವರ ಆತ್ಮಕಥೆ "ಕಣ್ಣಾಮುಚ್ಚೆ ಕಾಡೇಗೂಡೇ" ಕೃತಿಯ ನಿರೂಪಣೆ ಮಾಡಿರುವ ಪ್ರೀತಿ, ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಕರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು.<ref>{{Cite web|url=https://pustakapremi.wordpress.com/category/%E0%B2%95%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E0%B2%A8%E0%B2%A1/%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%80%E0%B2%A4%E0%B2%BF-%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%97%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%9C%E0%B3%8D/|title=‛ಕಣ್ಣಾಮುಚ್ಚೆ ಕಾಡೇ ಗೂಡೇ’ - ಪ್ರೀತಿ ನಾಗರಾಜ|publisher=pustakapremi.com|date=Feb 29, 2020}}</ref> == ಕೃತಿಗಳು == * "''ಮಿರ್ಚಿ ಮಂಡಕ್ಕಿ''" - ಭಾಗ ೧, ೨<ref>{{Cite web|url=http://www.navakarnatakaonline.com/mirchi-mandakki-a-collection-of-articles-by-preeti-nagaraja|title=ಪ್ರೀತಿ ನಾಗರಾಜ್ ಅವರ 'ಮಿರ್ಚಿ ಮಂಡಕ್ಕಿ'|publisher=www.navakarnatakaonline.com|access-date=2020-09-06|archive-date=2020-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810182934/http://www.navakarnatakaonline.com/mirchi-mandakki-a-collection-of-articles-by-preeti-nagaraja|url-status=dead}}</ref> * "''ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯ ಪಾತ್ರ''" ಇತ್ಯಾದಿ == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== * 2016 - ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ("''ಕಣ್ಣಾಮುಚ್ಚೆ ಕಾಡೇಗೂಡೇ''" ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗೆ)<ref>{{Cite web|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/kannada/avadi-epaper-avadi/breaking+news+biligere+bhaarati+priti+chaitrika+shaanti+appanna+seridante+halavarige+saahitya+akaademi+pustaka+bahumaana+ghoshane-newsid-82807766?listname=topicsList&index=0&topicIndex=0&mode=pwa|title=ಪ್ರೀತಿ ನಾಗರಾಜ್, ಶಾಂತಿ ಅಪ್ಪಣ್ಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವರಿಗೆ 'ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಘೋಷಣೆ|publisher=dailyhunt.com|date= March 1, 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.mysuruliteraturefestival.com/lit-fest-2019/preethi-nagaraj/|title=Preethi Nagaraj at Mysore Literature Festival|website=www.mysoreliteraturefestival.com}}</ref> * 2010 - ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಬಹುಮಾನ ( "''ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯ ಪಾತ್ರ''" ಲೇಖನಕ್ಕೆ)<ref>{{Cite web|url=https://www.bookbrahma.com/author/preethi-nagaraj|title=ಲೇಖಕಿ ಪ್ರೀತಿ ನಾಗರಾಜ್|website=Bookbrahma.com}}{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಇತ್ಯಾದಿ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕಿಯರು]] ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[https://www.quora.com/profile/Preethi-Nagaraj] ffd02e341pk36jcdwq7wrj8i95nv93u 0 136252 1376846 1355480 2026-07-15T17:09:44Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376846 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer |name=ಬಿ. ಪಿ. ಆಶಾಕುಮಾರಿ |image=Dr. B. P. Ashakumari.jpg |image_size=200px |birth_date= ೧೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೭೦ |birth_place=[[ಕೊಡಗು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] |language=[[ಕನ್ನಡ]], [[ಕೊಡವ]] |occupation= {{hlist|ಲೇಖಕಿ|ವಿಮರ್ಶಕಿ|}} |subject= {{hlist|ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ|ಜಾನಪದ|ಮಹಿಳಾಸಾಹಿತ್ಯ}} }} '''ಬಡುವಂಡ್ರ ಪೂವಯ್ಯ ಆಶಾಕುಮಾರಿ''' ({{lang-en|B. P. Asha Kumari}}) (ಜನನ: ೧೯೭೦), [[ಕನ್ನಡ]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖಕಿ.<ref name="ASHA">{{cite web|url=https://www.bookbrahma.com/author/b-p-aashakumari|title=Writer BP Ashakumari|website=Bookbrahma.com|access-date=15 April 2021|archive-date=15 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415141057/https://www.bookbrahma.com/author/b-p-aashakumari|url-status=dead}}</ref> ವರ್ತಮಾನದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, [[ಜಾನಪದ]] ಮತ್ತು [[ಐತಿಹ್ಯ]]ಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡುವ ಅವರ ಸಂಶೋಧನಾ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಖನಗಳು ಮಹಿಳಾವಾದದ ಒಳದನಿಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿವೆ. == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಆಶಾಕುಮಾರಿ, [[ಕೊಡಗು|ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ]] ಬಡುವಂಡ್ರ ಪೂವಯ್ಯ ಮತ್ತು ಸೀತಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗಳಾಗಿ ೧೯೭೦ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೩ರಂದು ಹುಟ್ಟಿದರು.<ref name="ASHA"/> [[ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪದವಿ ಓದಿದ ಅವರು, [[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮೊದಲ ಅಂಧ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಆಶಾ, ರಾಜ್ಯದ ಅಂತಹ ಮೂರನೇ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{cite news|url=https://vijaykarnataka.com/news/mysuru/nigerian-girl-bags-20-gold-medals/articleshow/68454471.cms|title=ನೈಜೀರಿಯಾ ಹುಡುಗಿಗೆ 20 ಚಿನ್ನದ ಪದಕ!|work=Vijaya Karnataka|date= 18 March 2019|access-date=15 April 2021}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.kannadaprabha.com/karnataka/2019/mar/18/nigerian-emerges-university-of-mysores-golden-girl-334725.html|title=ಮೈಸೂರು ವಿವಿ ಘಟಿಕೋತ್ಸವ: ನೈಜೀರಿಯಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ 'ಗೋಲ್ಡನ್ ಗರ್ಲ್', ಅಂಧನಿಗೆ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್!|work=Kannada Prabha|date=18 March 2019|access-date=15 April 2021}}</ref><ref>{{cite news|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/kannada/prajavani-epaper-praj/kannadadalle+taipisi+piech+di+padedha+andha-newsid-111395927?listname=topicsList&index=0&topicIndex=0&mode=pwa|title=ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ ಟೈಪಿಸಿ ಪಿಎಚ್. ಡಿ. ಪಡೆದ ಅಂಧ|work=Prajavani|date=18 March 2019|access-date=15 April 2021}}</ref> [[File:Manjamma Jogathi with other folklorists.jpg|thumb|centre|[[ಮಂಜಮ್ಮ ಜೋಗತಿ]] ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಆಶಾಕುಮಾರಿ.]] == ಕೃತಿಗಳು == * ''ಮಹಿಳಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ'' (೨೦೦೩)<ref>'ಮಹಿಳಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ', [[ISBN]]:81-7877024-5, ಅಭಿರುಚಿ ಪ್ರಕಾಶನ</ref> * ''ಯಾರು ಹೆಚ್ಚು?'' (೨೦೦೩) * ''ಹೊನ್ನ ಹೊಂಗೆ'' (೨೦೦೪) * ''ಉಳ್ಳವರು ಶಿವಾಲಯ ಮಾಡುವರು'' (೨೦೦೪) * ''ನಂಬಿಕೆಗಳು'' (೨೦೦೪) * ''ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಅಥವಾ ಸ್ವಉದ್ಯೋಗ'' (೨೦೦೪) * ''ಸ್ಪಂದನ'' (೨೦೦೫) * ''ಕಾಸ್ತಾಳಿ'' (೨೦೦೫) * ''ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ'' (೨೦೦೬) * ''ಸುವರ್ಣ ಚೇತನ: ಜಿ. ಎಸ್. ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ'' (೨೦೦೭)<ref>{{cite web|url=https://www.sapnaonline.com/books/shivarudrappa-gs-rashtrakavi-chethana-suvarna-bp-ashakumari-1234567102097|title=Rashtrakavi G. S. Shivarudrappa - Chetana Suvarna|website=Sapna Online|access-date=15 April 2021}}</ref> * ''ಕೊಡಗಿನ ಗೌರಮ್ಮ'' (೨೦೦೭) * ''ಜಿ. ಎಸ್. ಭಟ್'' (೨೦೦೭) * ''ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ'' (೨೦೧೧)<ref>{{cite web|url=http://libcatmysore-koha.informindia.co.in/cgi-bin/koha/opac-search.pl?q=ccl=(su%3A%7B%E0%B2%B6%E0%B2%BE%E0%B2%B8%E0%B2%A8%E0%B2%97%E0%B2%B3%E0%B3%81%20%7D)&offset=60|title=ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ|website=Library catalog|publisher=Chetana Book house|access-date=15 April 2021}}{{Dead link|date=ಮೇ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.sapnaonline.com/books/kannada-sahitya-modala-hejje-chetana-bp-ashakumari-1234567102099|title=Kannada Sahitya Modala Hejje|website=Sapna Online|access-date=15 April 2021}}</ref> * ''ತೀ. ನಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ'' (೨೦೧೩) * ''ಹೊಳವು'' (೨೦೧೬) ಕೊಡಗಿನ ಜಾನಪದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಆಶಾಕುಮಾರಿ ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳನಾಮ, ಹಬ್ಬಗಳು, ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಆಚರಣೆಗಳ ಕುರಿತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯುಳ್ಳ ಹಲವಾರು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. * ''ಕೊಡಗಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು''<ref>South Indian Folklore Dictionary, [[ISBN]]:978-93-80-994-90-1, Volume I, p. 271, Year-2011</ref> * ''ಬೇಡರ ಕುಣಿತ'' * ''ಕೃಷಿ ಆಚಾರಣೆಗಳು'' * ''ಆಡು ಸೋಗೆ'' ಮುಂತಾದವು. == ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಕೊಡವರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೭೦ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಶೋಧಕರು]] s3xyrgjt2xaq8ollh5aygckqsf60epg 0 141582 1376850 1357523 2026-07-16T01:30:55Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376850 wikitext text/x-wiki '''ಮಂದಗೆರೆ ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ''' (ಜನನ 16 ಜೂನ್ 1931), '''ಇಂದಿರೇಶ್''' ಅಥವಾ '''ಮ.ಸು. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ''' ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇವರು [[ಕನ್ನಡ]] ಮತ್ತು [[ಹಿಂದಿ]] ಭಾಷೆಗಳ ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. <ref name="Intro">{{Cite web|url=http://www.ourkarnataka.com/events/masukri.htm|title=Dr. Ma Su Krishnamurthy, an introduction|last=Karnataka|first=Our|access-date=2022-01-09|archive-date=2022-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20220109031224/http://www.ourkarnataka.com/events/masukri.htm|url-status=dead}}</ref> <ref name="Encyclopedia">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=zB4n3MVozbUC&q=m.s.krishnamurthy+hindi&pg=PA1679|title=Encyclopedia of Indian Literature|last=Datta|first=Amaresh|publisher=Sahitya Academy|year=1988|isbn=9788126011940}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Portrait of Dr. M. S. Krishnamurthy.jpg|thumb]] ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ [[ಶಂಕರ ದಯಾಳ ಶರ್ಮ|ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಶಂಕರ್ ದಯಾಳ್ ಶರ್ಮಾ]] ಅವರಿಗೆ ತಾಮ್ರ ಪತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. == ಬದುಕು == === ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ === ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ]] ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಂದಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕನ್ನಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಆರಂಭವಾದದ್ದು ಮಂದಗೆರೆಯಲ್ಲಿ. ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ [[ಮೈಸೂರು|ಮೈಸೂರಿಗೆ]] ತೆರಳಿ, 1958 ರಲ್ಲಿ [[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ]] ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ (ಎಂಎ) ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. [[ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಅವರು ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ]] ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ 1962 ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಎಂಎ ಗಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಮೈಸೂರಿಗೆ ತೆರಳಿ 1966 ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪಡೆದರು. ಸದ್ಯ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ಇಂದಿರಾ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. === ವೃತ್ತಿ === ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರು 1967 ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಹಿಂದಿ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ಹಿಂದಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷದ ಹಿಂದಿ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ನಿವೃತ್ತ 1991 <ref name="MysoreU">{{Cite web|url=http://www.uni-mysore.ac.in/hindi/|title=ChairPersons of Hindi Dept|last=University|first=Mysore}}</ref> ಅವರು 1988 ರಿಂದ 1991 ರವರೆಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:MSKrishnamurthyTamraPatra.jpg|right|thumb|320x320px| ಮ.ಸು.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಶಂಕರ್ ದಯಾಳ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ತಾಮ್ರ ಪತ್ರ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು]] * ತಾಮ್ರಪತ್ರ, ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೇಸರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – 2010 <ref name="DakshinaKesari">{{Cite news|url=http://www.mysoretrendz.com/News/newsdetail.aspx?id=14760&y=12%2F7%2F2010|title=Dakshina Kesari Kannada Sahitya Award|last=Trendz|first=Mysore|date=12 July 2010|work=Star of Mysore|access-date=9 ಜನವರಿ 2022|archive-date=5 ಜನವರಿ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140105110740/http://www.mysoretrendz.com/News/newsdetail.aspx?id=14760&y=12%2F7%2F2010|url-status=dead}}</ref> * ಬಸವರಾಜು ಪ್ರಶಸ್ತಿ - 2008 ರ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಗಾಗಿ * ಕುವೆಂಪು ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ – ೨೦೧೦ * ಕೇಂದ್ರೀಯ ಹಿಂದಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದಿಂದ ಸತತ 3 ವರ್ಷಗಳ ಗೌರವ * ಬಾಬು ಗಂಗಾಶರಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕೇಂದ್ರೀಯ ಹಿಂದಿ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಆಗ್ರಾ – 1996 * ಆನಂದ ಋಷಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್ - 1992 * ಹಿಂದಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್ – 1990 * ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬೆಂಗಳೂರು – 1990 * ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - 2000 * ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸೌಹಾರ್ದ ಸನ್ಮಾನ – 1999 * ರಾಷ್ಟ್ರ ಧರ್ಮ ಸೇವಾ ಸನ್ಮಾನ, ಲಕ್ನೋ – 2008 * ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸತತ ಎರಡು ವರ್ಷ * ನೃಪತುಂಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - 2001 * ಸ್ವರ್ಣ ಜಯಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ – 1998 * ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಧಾರವಾಡ – ೧೯೯೮ * ಟಿಎನ್ ಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ – 1980 * ಹಿಂದಿ ಕಾದಂಬರಿ 'ಅಪರಾಜಿತಾ' ಕೇಂದ್ರ ಹಿಂದಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು – 1973 * ಹಿಂದಿ ಕಾದಂಬರಿ 'ರಾಗ ಕಾನಡ' ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನವಾಗಿದೆ * ಹಿಂದಿ ಕಾದಂಬರಿ 'ಪರಶುರಾಮ್ ಕಿ ಬೆಹೆನೆ' ಕೇಂದ್ರ ಹಿಂದಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - 1983 * ಹಿಂದಿ ಕಾದಂಬರಿ 'ಜ್ಯೋತಿ ಕಲಶ' ಕೇಂದ್ರ ಹಿಂದಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - 1988 * ಕನ್ನಡದ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಗೌರವ == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == === ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು === * 'ಆರಣ್ಯಕ್' ಮೂಲ ಹಿಂದಿ ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹ (1994) <ref name="GandhiMem">{{Cite web|url=http://igmlnet.uohyd.ernet.in:8000/cgi-bin/gw/chameleon?sessionid=2011040202445418977&skin=hcu_2010&lng=en&inst=consortium&host=localhost%2B1111%2BDEFAULT&patronhost=localhost%201111%20DEFAULT&searchid=97&sourcescreen=INITREQ&pos=1&itempos=1&rootsearch=SCAN&function=INITREQ&search=AUTHID&authid=146663&authidu=1003|title=Indira Gandhi Memorial Library}}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 'ಕವಿಶ್ರೀ ಕುವೆಂಪು ಕವಿಶ್ರೀ ಮಾಲಾ' (1962) * ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನ * 'ಸಮಾರಾಧನಾ' ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಗ್ರಹ (1981) * 'ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಾಹಿನಿ' (ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ) – (1978) * 'ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಂದೀಪನಿ' (1978) * 'ಸಾಹಿತ್ಯ ಸ್ಥಬನ್' (1982) === ಹಿಂದಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದ === * 'ಬಾಣಭಟ್ಟ ಕಿ ಆತ್ಮಕಥಾ' (ಬಾಣಭಟ್ಟನ ಜೀವನ ಕಥೆ) – (1956) <ref name="Intro"/> * 'ಮೃಗಾಯಾನ' <ref name="Intro" /> * 'ಜಯ ಸೋಮನಾಥ್' (1962) <ref name="Intro" /> * 'ಸೂರಜ್ ಕಿ ಸತ್ವಘಡ' (1970) <ref name="Intro" /> * 'ಚಿದಂಬರ ಸನೇಹಯನ್' (1974) <ref name="Intro" /> * 'ಮೇಘಧೂತ್ ಏಕ್ ಪುರಾಣು ಕಹಾನಿ' (1974) <ref name="Intro" /> * 'ಆನಮದಾಸ್ ಕಾ ಪೋಥಾ' (1980) <ref name="Intro" /> * 'ಕೋಮಲ್ ಗಂಧರ್' (1985) <ref name="Intro" /> * 'ರಾಮಚರಿತ ಮಾನಸ' (1990) <ref name="Intro" /> * 'ವಿನಯ ಪತ್ರಿಕಾ' (1999) <ref name="Intro" /> * 'ಕಬೀರ್ ಪಡಾವಳಿ' (2000) <ref name="Intro" /> * 'ಬಿಹಾರಿ ಸಪ್ತಪದಿ' (1994) <ref name="Intro" /> * 'ಮೀರಾ ಪದಾವಳಿ' (2004) <ref name="Intro" /> * 'ಸುರ ಪದಾವಳಿ' (2005) <ref name="Intro" /> === ಕನ್ನಡದ ಮೂಲ ಕೃತಿಗಳು === * 'ಹಿಂದಿ ಸಾಹಿತ್ಯ' (1976) <ref name="Intro"/> * 'ಸಿದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯ' (1981) <ref name="Intro" /> * 'ಸೂಫಿ ಪ್ರೇಮಕಾವ್ಯ' (1991) <ref name="Intro" /> * 'ಉತ್ತರದ ಸಂತ ಪರಂಪರೆ' (2003) <ref name="Intro" /> * 'ಸೂಫಿ ಪ್ರೇಮ ದರ್ಶನ' (1998) <ref name="Intro" /> * 'ಬಿಹಾರಿ' (1995) <ref name="Intro" /> * 'ಸೂರ್ದಾಸ್' (1973) <ref name="Intro" /> * 'ವಿದ್ಯಾಪತಿ' (1983) <ref name="Intro" /> === ಕನ್ನಡದ ಮೂಲ ಕಾದಂಬರಿಗಳು === * 'ನಾದಸೇತು' (1970) <ref name="Intro"/> * 'ಖಗಯಾನ' (1976) <ref name="Intro" /> * 'ಹಡಗಿನ ಹಕ್ಕಿ' (1980) <ref name="Intro" /> * 'ಪರಶುರಾಮನ ತಂಗಿಯರು' (1998) <ref name="Intro" /> * 'ಕುರಿ ಸಾಕಿದ ತೋಳ' (1999) <ref name="Intro" /> * 'ಕಸ್ತೂರಿ ಮೃಗ' (2000) <ref name="Intro" /> * 'ಚತುರ್ಮುಖ' (2001) <ref name="Intro" /> * 'ರಥಚಕ್ರ' (2004) <ref name="Intro" /> * 'ಒಂಟಿ ಸಲಗ' (2003) <ref name="Intro" /> <ref name="GBH">{{Cite web|url=http://gbhmysore.com/oscommerce/catalog/index.php?manufacturers_id=1335&osCsid=67593b5345095f6580f4d9648e3967aa|title=Geetha Book House|archive-url=https://archive.today/20131213015356/http://gbhmysore.com/oscommerce/catalog/index.php?manufacturers_id=1335&osCsid=67593b5345095f6580f4d9648e3967aa|archive-date=2013-12-13}}</ref> * 'ಫಲ್ಗುಣಿ' (2004) <ref name="Intro" /> === ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ === * 'ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಚಳಿಯಾದರೆ' (2002) <ref name="Intro"/> * 'ಪುನರ್ಗಮನ' (2002) <ref name="Intro" /> === ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಗ್ರಹ === * 'ಗಂಧಮಾದನ' (1973) <ref name="Intro"/> * 'ಚಂಕ್ರಮಣ' (1978) <ref name="Intro" /> * 'ಚೈತ್ರರಥ' (1986) <ref name="Intro" /> <ref name="GBH"/> <ref name="Chaitraratha">{{Cite web|url=http://www.cscsarchive.org:8081/MediaArchive/Library.nsf/%28docid%29/BA90CCB0EBB08B7165256D4C00388824?OpenDocument&StartKey=Shatamanada&count=50|title=Shatamanada Lalita Prabandha|last=Gurulinga|first=Kapse|publisher=CSCArchive}}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 'ಹದಿಪುರಾಣ' (1981) <ref name="Intro" /> * 'ಏಕಾಂತ ಸಂಗೀತ' (1999) <ref name="Intro" /> * 'ಕೀರ್ತಿರಾಗ್' (1998) <ref name="Intro" /> * 'ಗಿರಿಕರ್ಣಿಕಾ' (2000) <ref name="Intro" /> <ref name="GBH" /> * 'ದೀಪಮಾಲೆ' (2004) <ref name="Intro" /> === ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು === * 'ಚಿತ್ತ ಭಿತ್ತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು' (1998) <ref name="Intro"/> * 'ಗೋಪುರದ ದೀಪ' (1995) <ref name="Intro" /> * 'ಸಂತ ನರಸಿ ಮಹತಾ' (2002) <ref name="Intro" /> <ref name="GBH"/> * 'ವ್ಯೋಮಕೇಶನ ವಚನಗಳು' (2000) <ref name="Intro" /> <ref name="GBH" /> * 'ಸಮುದ್ರ ಸಂಗಮ' (2001) <ref name="Intro" /> === ನಾಟಕಗಳು === * 'ಯುಗಾಂತ' <ref name="Intro"/> <ref name="GBH"/> <ref name="Yuganta">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/theatre/alternate-readings/article3717306.ece|title=Alternate Endings|last=Desai|first=Rishikesh|work=The Hindu}}</ref> <ref name="Yuganta2">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/theatre-festival/article3684942.ece|title=Theatre Festival|last=Hindu|first=The|work=The Hindu}}</ref> * 'ರತ್ನ ಕಂಕಣ' (2003) <ref name="Intro" /> <ref name="GBH" /> === ವಿಮರ್ಶೆ === * 'ಸೀಮೋಲ್ಲಂಘನ' (2000) * 'ಸೇತು ಬಂಧನ' (2001) * 'ಪರಿಶೋಧನ' (2002) === ಮಕ್ಕಳ ಕಾದಂಬರಿಗಳು === * 'ಮೀರಾ ಬಾಯಿ' (1973) <ref name="Intro"/> * 'ಸಂತ ರೈ ದಾಸ್' (1988) <ref name="Intro" /> * 'ಮಹರ್ಷಿ ಕರವೇ' <ref name="Intro" /> * 'ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ' <ref name="Intro" /> * 'ಕೋಗಿಲೆಯ ಚಿಕ್ಕವ್ವ' <ref name="Intro" /> * 'ಚಂದಮಾಮನ ಅಳಿಯ' <ref name="Intro" /> * 'ಮೆಣಸಿನ ಕಾಯಿಯ ಸಾಹಸ' <ref name="Intro" /> * 'ಕಳುವುಗಳ ಜಗಳ' <ref name="Intro" /> * 'ಗೋರಾ ಬಾದಲ್' <ref name="Intro" /> * 'ಚಿತ್ರ ಪಲ್ಲವ' <ref name="Intro" /> === ಕವನಗಳು === * 'ಅನಂತ ಯಾತ್ರೆ' (2006) <ref name="Intro"/> === ಸಂಪಾದನೆ === * 'ನಳಚಂಪಾ' (1971) <ref name="Intro"/> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://www.bookbrahma.com/author/ma-su-krishnamurthy ಬುಕ್ ಬ್ರಹ್ಮ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರ ಪರಿಚಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220109032055/https://www.bookbrahma.com/author/ma-su-krishnamurthy |date=2022-01-09 }} *[https://kannada.oneindia.com/literature/articles/2005/260805yuganta2.html ಕನ್ನಡ ಒನ್ ಇಂಡಿಯಾ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ] *{{YouTube|omuIveBzUKw|Works of M. S. Krishnamurthy}} * {{YouTube|1cU-HX35BFc|M. S. Krishnamurthy recounts his Life Journey}} * {{YouTube|MQL_7UQNHBo|M. S. Krishnamurthy recites the poem 'Balegaara'}} * {{YouTube|fUBqhIyPdHw|M. S. Krishnamurthy recites the poem 'Kolluve Yene Saki'}} * {{YouTube|2dy0J813OQM|M. S. Krishnamurthy recites the poem 'Katharisidaru Ninna Bera'}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೩೧ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರಿನ ಬರಹಗಾರರು]] fmnsxjwy9lir6wh1eaozngbq0h7bdmw 0 146063 1376843 1372087 2026-07-15T16:36:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376843 wikitext text/x-wiki {{Infobox body of water |name=ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರ |image=STS039-085-00E_Lake_Balkhash,_Kazakhstan_April_1991.jpg |caption=ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ವೀಕ್ಷಣೆ, ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೧ |image_bathymetry=Lakebalkhashbasinmap.png |caption_bathymetry=ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರದ ಒಳಚರಂಡಿ ಜಲಾನಯನ ನಕ್ಷೆ |pushpin_map=ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್ |length=೬೦೫ ಕಿಮೀ (೩೭೬ ಮೈಲಿ) |width=ಪಶ್ಚಿಮ ೭೪ ಕಿಮೀ (೪೬ ಮೈಲಿ)<br/>ಪೂರ್ವ ೧೯ ಕಿಮೀ (೧೨ ಮೈಲಿ) |depth=೫.೮ ಮೀ (೧೯ ಅಡಿ) |max-depth=೨೬ ಮೀ (೮೫ ಅಡಿ) }} '''ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರ''' ( {{Lang-kk|Балқаш көлі}} , ''Balqaş kóli'', Kazakh pronunciation: [bɑlqɑɕ kwʏlɪ] ; {{Lang-ru|озеро Балхаш|ozero Balkhash}} ) ಆಗ್ನೇಯ [[ಕಜಾಕಸ್ಥಾನ್|ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ]] ಸರೋವರವಾಗಿದೆ, ಇದು ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ [[ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆಗಳು|೧೫ ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ]] ಸರೋವರವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಮಧ್ಯ ಏಶಿಯಾ|ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ]] ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಎಂಡೋರ್ಹೆಕ್ (ಮುಚ್ಚಿದ) ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಬಾಲ್ಖಾಶ್-ಅಲಕೋಲ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಏಳು ನದಿಗಳನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾದ ಇಲಿ ನದಿಯ ಒಳಹರಿವಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ; ಕರಾಟಲ್ ನಂತಹ ಇತರರು ಮೇಲ್ಮೈ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮೈ ಹರಿವನ್ನು ತರುತ್ತಾರೆ. ಚೀನಾದ ಕ್ಸಿನ್‌ಜಿಯಾಂಗ್ ಪ್ರದೇಶದ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಸಂತ ಹಿಮ ಕರಗುವ ಮಳೆಯಿಂದ ಇಲಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರೋವರವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುಮಾರು ೧೬,೪೦೦ ಕಿಮೀ<sup>೨</sup> (೬,೩೦೦ ಚ.ಮೈ) ಆವರಿಸಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅರಲ್ ಸಮುದ್ರದಂತೆ, ಅದರ ಫೀಡರ್‌ಗಳಿಂದ ನೀರಿನ ತಿರುವು ಮತ್ತು ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಇದು ಕುಗ್ಗುತ್ತಿದೆ.<ref>[https://web.archive.org/web/20110716085418/http://www.ilec.or.jp/database/asi/asi-54.html Lake Balkhash], International Lake Environment Committee</ref> ಸರೋವರವು ಕಿರಿದಾದ, ಸಾಕಷ್ಟು ಕೇಂದ್ರ, ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸರೋವರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗವು [[ಸಿಹಿ ನೀರು|ಶುದ್ಧ ನೀರು]]. ಸರೋವರದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧವು ಲವಣಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.<ref name="britanica"/><ref name="ground">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=NueJf_WhSw4C&q=Balkhash&pg=PA76|title=Groundwater and the Environment: Applications for the Global Community|last=Igor S. Zektser, Lorne G Everett|publisher=CRC Press|year=2000|isbn=1-56670-383-2|page=76}}</ref><ref name="phys_geo">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8CFiT3qbN5UC&q=Balkhash&pg=PA140|title=The Physical Geography of Northern Eurasia|last=Maria Shahgedanova|publisher=Oxford University Press|year=2002|isbn=0-19-823384-1|pages=140–141}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Yoshiko Kawabata|year=1997|title=The phytoplankton of some saline lakes in Central Asia|journal=International Journal of Salt Lake Research|volume=6|issue=1|pages=5–16|doi=10.1007/BF02441865|display-authors=etal}}</ref> ಪೂರ್ವವು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿಂತ ಸರಾಸರಿ ೧.೭ ಪಟ್ಟು ಆಳವಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ತೀರದ ನಗರವನ್ನು ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೬೬,೦೦೦ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಅದಿರು ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಮೈಕ್ರೋಕ್ಲೈಮೇಟ್‌ಗಳ ಮರುಭೂಮಿೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಗುಣಿಸಿದಾಗ ನೀರಿನ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಸರೋವರದ ಆಳವಿಲ್ಲದ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳವಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ನಾಮಕರಣ == ಸರೋವರದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೆಸರು ಟಾಟರ್, ಕಝಕ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಲ್ಟಾಯ್ ಭಾಷೆಗಳ "ಬಾಲ್ಕಾಸ್" ಪದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ, ಇದರರ್ಥ "ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಟಸ್ಸಾಕ್ಸ್".<ref>[http://www.slovopedia.com/22/193/1630307.html Balkhash in Etymological dictionary] of [[Max Vasmer]] (in Russian)</ref> ೧೦೩ BC ಯಿಂದ ೮ ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ, ಸರೋವರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಬಲ್ಖಾಶ್ ರಾಜ್ಯವು ''ಯಿಬೋಹೈ''夷播海 ಎಂಬ ಚೀನೀ ಹೆಸರು, [[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಚೀನಿಯರಿಗೆ]]布谷/布庫/布蘇 "ಬುಗು/ಬುಕು/ಬುಸು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೮ ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ, ಸರೋವರದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ, ಅದರ ಮತ್ತು [[ಟೀಯೆನ್ ಷಾನ್|ಟಿಯಾನ್ ಶಾನ್]] ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವಿನ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತುರ್ಕಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ''ಜೆಟಿಸು'' "ಸೆವೆನ್ ರಿವರ್ಸ್" ( [[ರಷ್ಯಾದ ಭಾಷೆ|ರಷ್ಯನ್]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ''ಸೆಮಿರೆಚಿ'' ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ಅಲೆಮಾರಿ ತುರ್ಕರು ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲರು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ನೆಲೆಸಿದ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬೆರೆಯುವ ಭೂಮಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref>[[Svat Soucek|Soucek, Svat]] (2000) [https://books.google.com/books?id=7E8gYYcHuk8C&pg=PA22 ''A History of Inner Asia''], Princeton: Cambridge University Press, p. 22.</ref> ಚೀನಾದ ಕ್ವಿಂಗ್ ರಾಜವಂಶದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (೧೬೩೬-೧೯೧೨), ಸರೋವರವು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಾಯುವ್ಯದ ಗಡಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ೧೮೬೪ ರಲ್ಲಿ, ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಅದರ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಾರ್ಬಗಟೈ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಾಯಿತು. ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ [[ಸೊವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟ|ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ]] ವಿಸರ್ಜನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಸರೋವರವು [[ಕಜಾಕಸ್ಥಾನ್|ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್]] ಭಾಗವಾಯಿತು. == ಸರೋವರದ ಮೂಲ == [[ಚಿತ್ರ:Karatal_balkhash.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/Karatal_balkhash.jpg/220px-Karatal_balkhash.jpg|thumb| ಕರತಾಲ್ ನದಿ ಮುಖಜಭೂಮಿಯ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರ]] ಬಾಲ್ಖಾಶ್,ಇದು ವಿಶಾಲವಾದ ಬಾಲ್ಖಾಶ್-ಅಲಕೋಲ್ ಖಿನ್ನತೆಯ ಆಳವಾದ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ನಿಯೋಜೀನ್ ಮತ್ತು ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಲ್ಪೈನ್ ಓರೊಜೆನಿ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಬ್ಲಾಕ್ನ ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವಿನ ಇಳಿಜಾರಿನ ತೊಟ್ಟಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. [[ಟೀಯೆನ್ ಷಾನ್|ಟಿಯಾನ್ ಶಾನ್‌ನ]] ಕ್ಷಿಪ್ರ ಸವೆತವು ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮರಳು [[ಮೆಕ್ಕಲು|ನದಿಯ ಕೆಸರುಗಳಿಂದ]] ತುಂಬಿದ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುತ್ತದೆ. [[ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ|ಜಲಾನಯನ]] ಪ್ರದೇಶವು ಜುಂಗರಿಯನ್ ಅಲಾಟೌನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಸಿಕೋಲ್, ಅಲಕೋಲ್ ಮತ್ತು ಐಬಿ ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="phys_geo"/> ಈ ಸರೋವರಗಳು ಪುರಾತನ ಸಮುದ್ರದ ಅವಶೇಷಗಳಾಗಿವೆ, ಇದು ಒಮ್ಮೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಾಲ್ಖಾಶ್-ಅಲಕೋಲ್ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಆವರಿಸಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅರಲ್-ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಖಿನ್ನತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name="sokolov"/> == ವಿವರಣೆ == ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ನೀರನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ನದಿಗಳು ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಹರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು: ಇಲಿ, ಅಕ್ಸು ಮತ್ತು ಕರತಾಲ್. ಟೋಕ್ರೌ ನದಿಯು ಉತ್ತರದಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದರ ನೀರು ಸರೋವರದ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮೊದಲು ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸರೋವರವನ್ನು ಸರ್ಯೆಸಿಕ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದಿಂದ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ (ಇದರರ್ಥ ಕಝಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಹಳದಿ ಬಾಗಿಲು"). ಈ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಉಜಿನರಲ್ ಜಲಸಂಧಿಯಿಂದ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಲ್ಖಾಶ್ ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಸರೋವರಗಳು ಅದರ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಝಲನಾಶ್ಕೋಲ್, ಇತಿಶ್ಪೆಸ್, ಅಲಕೋಲ್ ಮತ್ತು ಸಸಿಕ್ಕೋಲ್. ಇನ್ನೂ ದೂರದ ಹಿಂದೆ ಅದು ಸಮುದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಜುಂಗರಿಯನ್ ಅಲಾಟೌ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ೧೯೧೦ ರಲ್ಲಿ ಸರೋವರವು ಅಂದಾಜು ೨೩,೪೬೪ ಕಿಮೀ <sup>೨</sup> ವಿಸ್ತೀರ್ಣದೊಂದಿಗೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ೧೯೪೬ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇದು ೧೫,೭೩೦ ಕಿಮೀ <sup>೨</sup> ಕ್ಕೆ ಕುಗ್ಗಿತು.<ref>{{Cite journal|last=Narama|first=Chiyuki|last2=Kubota|first2=Jumpei|last3=Shatravin|first3=V.I.|last4=Duishonakunov|first4=Murataly|last5=Moholdt|first5=Geir|last6=Abdrakhmatov|first6=K.|title=The lake-level changes in Central Asia during the last 1000 years based on historical map.|journal=Proceedings of International Workshop on "Reconceptualizing Cultural and Environmental Change in Central Asia: an Historical Perspective on the Future.|date=2010|page=19|accessdate=21 July 2022|url=https://www.researchgate.net/publication/285024882_The_lake-level_changes_in_Central_Asia_during_the_last_1000_years_based_on_historical_map}}</ref> == ಪರಿಹಾರ == ಸರೋವರವು ಸುಮಾರು ೧೬,೪೦೦ಕಿಮೀ <sup>೨೯</sup> (೨೦೦೦) ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ&nbsp;,<ref name="ground"/> ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್‌ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೇಲ್ಮೈ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು ೩೪೦ ಮೀ. ಇದು ಮೃದುವಾದ ವಕ್ರರೇಖೆಯ ( [[ಕುಡುಗೋಲು|ಕುಡಗೋಲು]] ) ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಮೊನಚಾದ ತೀರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಉದ್ದ ಸುಮಾರು ೬೦೦&nbsp;ಕಿಮೀ ಮತ್ತು ಅಗಲವು &nbsp; ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ೯-೧೯ ಕಿ.ಮೀ &nbsp;ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ೭೪ ಕಿ.ಮೀ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರೋವರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ಯೆಸಿಕ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾವು ಹೈಡ್ರೋಗ್ರಾಫಿಕವಾಗಿ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಇದು ೫೮% ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಆದರೆ ೪೬% ಭಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ.<ref name="ilec"/> ಇದು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಆಳವಿಲ್ಲದ, ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವ ಭಾಗವು ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾದ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪುಸಹಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಭಾಗಗಳು ಉಜಿನರಲ್ ಜಲಸಂಧಿಯಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ ( {{Lang-kk|Ұзынарал}} - "ಲಾಂಗ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್") &ndash; ೩.೫&nbsp;ಕಿಮೀ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೬ ಮೀಟರ್ ಆಳವಾಗಿದೆ.<ref name="britanica"/> {| class="wikitable" |+ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರದ ನೋಟ (ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೨) | align="center" |[[ಚಿತ್ರ:Balkhash_labeled_eng.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f6/Balkhash_labeled_eng.jpg/500px-Balkhash_labeled_eng.jpg|center|500x500px]] | align="left" | ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪಗಳು, ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಲಿಗಳನ್ನು ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ: # ಸಾರ್ಯೆಸಿಕ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾ, ಸರೋವರವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಜಿನಾರಲ್ ಜಲಸಂಧಿ # ಬೇಗಾಬಿಲ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ # ಬಲಾಯಿ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾ # ಶೌಕರ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾ # ಕೆಂಟುಬೆಕ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾ # ಬಸರಲ್ ಮತ್ತು ಒರ್ಟಾರಲ್ ದ್ವೀಪಗಳು # ತಸರಲ್ ದ್ವೀಪ # ಶೆಂಪೆಕ್ ಬೇ # ಸರಿಶಗನ್ ಬೇ |} ಸರೋವರವು ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ೭-೧೧ ಮೀಟರ್ ಆಳದ &ndash; ತಗ್ಗುಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ (ತಸರಾಲ್ ದ್ವೀಪದ ಬಳಿ) ಕೇಪ್ ಕೊರ್ಜಿನ್ಟುಬೆಕ್‌ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಎರಡನೆಯದು "ಅರ್ಧ" ದ ಆಳವಾದ ಭಾಗವಾದ ಗಲ್ಫ್ ಬರ್ಟಿಸ್‌ನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿದೆ. ಪೂರ್ವ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಸರಾಸರಿ ಆಳವು ೧೬ ಮೀ ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ ಆಳವನ್ನು (೨೬ ಮೀ) ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="kazssr"/> ಸರೋವರದ ಸರಾಸರಿ ಆಳ ೫.೮ ಮೀಟರ್, ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು ೧೧೨&nbsp;ಕಿಮೀ <sup>೩</sup>.<ref name="kazssr"/> ಸರೋವರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ತೀರಗಳು ಎತ್ತರವಾಗಿವೆ (೨೦-೩೦ ಮೀ) ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ಅವು ಪೋರ್ಫೈರಿ, [[ಟುಫ್|ಟಫ್]], [[ಗ್ರಾನೈಟ್]], ಸ್ಕಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳಂತಹ ಪ್ಯಾಲಿಯೋಜೋಯಿಕ್ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಟೆರೇಸ್‌ಗಳ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಇರಿಸುತ್ತವೆ. ಗಲ್ಫ್ ಕರಾಶಗನ್ ಮತ್ತು ಇಲಿ ನದಿಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ತೀರಗಳು ಚಿಕ್ಕ (೧-೨ ಮೀ) ಮತ್ತು ಮರಳುಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಹಲವಾರು ನೀರಿನ ಪೂಲ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅದರಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಬೆಟ್ಟಗಳು ೫-೧೦ ಮೀ ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.<ref name="kazssr">{{Cite book|title=Казахская ССР|publisher=Kazakh Soviet Encyclopedia|year=1988|isbn=5-89800-002-X|editor-last=R. N. Nurgaliev|volume=2|location=Alma-Ata|pages=101–102}}</ref> [[ಕರಾವಳಿ|ಕರಾವಳಿಯು]] ತುಂಬಾ ವಕ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಕೊಲ್ಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೋವ್‌ಗಳಿಂದ ಛಿದ್ರಗೊಂಡಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ದೊಡ್ಡ ಕೊಲ್ಲಿಗಳೆಂದರೆ: ಸರ್ಶಾಗನ್, ಕಾಶ್ಕಾಂಟೆನಿಜ್, ಕರಕಮಿಸ್, ಶೆಂಪೆಕ್ (ಸರೋವರದ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ), ಮತ್ತು ಬಾಲಕಷ್ಕನ್ ಅಹ್ಮೆಟ್ಸು, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವವು: ಗುಜ್ಕೋಲ್, ಬಾಲಿಕ್ಟಿಕೋಲ್, ಕುಕುನಾ, ಕರಾಶಿಗನ್. ಪೂರ್ವ ಭಾಗವು ಬೈಗಾಬೈಲ್, ಬಾಲಯ್, ಶೌಕರ್, ಕೆಂಟುಬೆಕ್ ಮತ್ತು ಕೊರ್ಜಿಂಟೋಬೆ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸರೋವರವು ೪೩ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ೬೬ಕಿಮೀ <sup>೨</sup> ಪ್ರದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ&nbsp;;<ref name="geo_slovar">{{Cite web|url=http://otpusk-info.ru/journey/dictionary/geographic-names/fc/slovar-193-1.htm#zag-421|title=Balkhash|last=V.M. Kotlyakov|publisher=Dictionary of modern geographical names|language=ru|access-date=21 June 2020}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಹೊಸ ದ್ವೀಪಗಳು ರಚನೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ದ್ವೀಪಗಳ ಪ್ರದೇಶವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.<ref name="unep"/> ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ತಸರಲ್ ಮತ್ತು ಬಸರಲ್ (ದೊಡ್ಡದು), ಹಾಗೆಯೇ ಒರ್ಟಾರಲ್, ಆಯಕರಲ್ ಮತ್ತು ಓಲ್ಜಬೆಕರಲ್ ಸೇರಿವೆ. ಪೂರ್ವದ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಓಝೈನಾರಲ್, ಅಲ್ಟಾರಾಕ್ಟಿ, ಕೊರ್ಜಿನ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಗಾಜಿ ಸೇರಿವೆ. == ಸರೋವರ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದು == {{Multiple image | width = 200 | footer = ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತಿರುವ ಹಿಮ. | image1 = LakeBalkhash_NASA_2003_1010600-250m.jpg | alt1 = NASA Satellite Photo 1 | caption1 = ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೧, ೨೦೦೩ ರಂದು ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರದ ಮೇಲೆ ಕಾಣುವ ಹಿಮ. | image2 = LakeBalkhash_NASA_2003_1120545-250m.jpg | alt2 = NASA Satellite Photo 2 | caption2 = ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೮, ೨೦೦೩ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕರಗಿದ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಗಳು. }} ಬಾಲ್ಖಾಶ್-ಅಲಕೋಲ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ೫೧೨,೦೦೦ &nbsp;ಕಿಮೀ <sup>೨</sup> ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ&nbsp;,<ref name="wri">{{Cite web|url=http://earthtrends.wri.org/text/water-resources/map-346.html|title=Watersheds of the World: Asia and Oceania – Lake Balkhash Watershed|last=World Resources Institute|publisher=World Resources Institute|archive-url=https://web.archive.org/web/20081201143103/http://earthtrends.wri.org/text/water-resources/map-346.html|archive-date=December 1, 2008|access-date=2009-02-01}}</ref> ಮತ್ತು ಅದರ ಸರಾಸರಿ ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರಿನ ಹರಿವು ೨೭.೭೬ಆಗಿದೆ&nbsp;ಕಿಮೀ <sup>೩</sup> / ವರ್ಷ, ಅದರಲ್ಲಿ ೧೧.೫&nbsp;ಕಿಮೀ <sup>೩</sup> ಚೀನಾದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಸರೋವರದ [[ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ|ಒಳಚರಂಡಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು]] ಸುಮಾರು ೪೧೩,೦೦೦ ಆಗಿದೆ&nbsp;ಕಿಮೀ <sup>೨</sup> ;<ref name="ilec"/><ref name="unep"/> ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ಕ್ಸಿನ್‌ಜಿಯಾಂಗ್‌ನ ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿ ೧೫% ಮತ್ತು [[ಕಿರ್ಗಿಸ್ಥಾನ್|ಕಿರ್ಗಿಜ್]] -ಕಜಾಕ್ ಗಡಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರವು ಬಾಲ್ಖಾಶ್-ಅಲಕೋಲ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ನೀರಿನ ಒಳಹರಿವಿನ ೮೬% ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಲಿ ನದಿಯ ಒಳಹರಿವಿನ ಪ್ರಮಾಣ ೭೩-೮೦% ರಷ್ಟಿದೆ: ೧೨.೩&nbsp;ಕಿಮೀ <sup>೩</sup> / ವರ್ಷ <ref name="Institute of Hydrogeology and Hydrophysics Ministry of Education and Science">{{Cite web|url=http://water.unesco.kz/|title=Water problems in Kazakhstan|last=Institute of Hydrogeology and Hydrophysics Ministry of Education and Science|publisher=unesco.kz|access-date=2009-01-29|archive-date=2011-09-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20110902000442/http://water.unesco.kz/|url-status=dead}}</ref> ಅಥವಾ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೨೩&nbsp; ಕಿಮೀ <sup>೩</sup>.<ref name="bse"/> ಈ ನದಿಯು [[ಟೀಯೆನ್ ಷಾನ್|ಟಿಯಾನ್ ಶಾನ್]] ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬಹಳ ಉದ್ದವಾದ, ಕಿರಿದಾದ, ಎತ್ತರದ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಹಿಮನದಿ|ಹಿಮನದಿಯಿಂದ]] ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ವಿರಳವಾದ ಪರಿಹಾರ ಮಳೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಇದು ಅವುಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರಕಾರ. ಗ್ಲೇಶಿಯಲ್ ಕರಗುವ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಒಳಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ: ಜೂನ್ ನಿಂದ ಜುಲೈ.<ref name="bse" /> ನದಿಯು ೮,೦೦೦ ಕಿಮೀ <sup>೨</sup> ನ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಿರಿದಾದ ಡೆಲ್ಟಾವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.&nbsp;ಇದು ಬಹು-ವರ್ಷದ ಸಂಚಯಕ ವಿಧದ ನಿಯಂತ್ರಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="undp2"/> ಸರೋವರದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗವು ಕರತಾಲ್, ಅಕ್ಸು ಮತ್ತು ಲೆಪ್ಸಿ ನದಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು [[ಅಂತರ್ಜಲ|ಅಂತರ್ಜಲದಿಂದ]] ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="ground"/><ref name="Institute of Hydrogeology and Hydrophysics Ministry of Education and Science"/> ಕರಾಟಲ್ ಜುಂಗರಿಯನ್ ಅಲಾಟೌ ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಏರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಒಳಹರಿವು. ೧೯೫೦ ರವರೆಗೆ ಪೂರ್ವಾರ್ಧವನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದ ಅಯಾಗುಜ್ ವಿರಳವಾಗಿ ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮಾರ್ಧದ ಒಳಹರಿವು, ಸರಾಸರಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೧.೧೫ ಕಿಮೀ <sup>3</sup> ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು.<ref>{{Cite web|url=http://www.undp.kz/library_of_publications/files/2496-24188.pdf|title=Water resources of Kazakhstan in the new millennium|date=April 19, 2004|publisher=UNDP Kazakhstan|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20070306235829/http://www.undp.kz/library_of_publications/files/2496-24188.pdf|archive-date=March 6, 2007|access-date=2009-02-14}}</ref><div style="float:right;margin-left:0.5em;"> {| class="wikitable" |+೨೦೦೦ ದಲ್ಲಿನ ಸರೋವರದ ನೀರಿನ ಸಮತೋಲನ <ref name="undp2"/> | ಕೆರೆಗೆ ಒಟ್ಟು ಒಳಹರಿವು ೨೨.೫೧ ಇತ್ತು&nbsp;ಕಿಮೀ <sup>೩</sup>, ಸೇರಿದಂತೆ: * ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರು - ೧೮.೫೧&nbsp;ಕಿಮೀ <sup>೩</sup>, * ಅಂತರ್ಜಲ - ೦.೯&nbsp;ಕಿಮೀ <sup>೩</sup>, * ಸೆಡಿಮೆಂಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಐಸ್ - ೩.೧&nbsp;ಕಿಮೀ <sup>೩</sup>. ಒಟ್ಟು ನಷ್ಟವು ೨೪.೫೮ ರಷ್ಟಿದೆ&nbsp;ಕಿಮೀ <sup>೩</sup> ಸೇರಿದಂತೆ * ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆ - ೧೬.೧೩&nbsp;ಕಿಮೀ <sup>೩</sup>, * ಇಲಿ ಡೆಲ್ಟಾ - ೪.೨೨&nbsp;ಕಿಮೀ <sup>೩</sup>, * ಐಸ್ ರಚನೆ - ೦.೭೪೯&nbsp;ಕಿಮೀ <sup>೩</sup>, * ವಸತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಸೇವೆಗಳು - ೦.೨೪&nbsp;ಕಿಮೀ <sup>೩</sup>, * ಉದ್ಯಮ - ೦.೨೨&nbsp;ಕಿಮೀ <sup>೩</sup>, * ಕೃಷಿ - ೩.೨೪&nbsp;ಕಿಮೀ <sup>೩</sup>, * ಮೀನುಗಾರಿಕೆ - ೦.೦೨೭&nbsp;ಕಿಮೀ <sup>೩</sup>. |} </div>ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಏರಿಳಿತಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪರಿಮಾಣವು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಏರಿಳಿತಗಳು ೧೨-೧೪ ಮೀಟರ್ ಗಳಷ್ಟು ವೈಶಾಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ೦ [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುಗ|CE]] ವರ್ಷದಿಂದ ಅವರು ೫ ನೇ ಮತ್ತು ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ಕನಿಷ್ಠ ನೀರನ್ನು ಕಂಡರು; ಮತ್ತು ೧೩ ನೇ ಮತ್ತು ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ಗರಿಷ್ಠನಿರನ್ನು ಕಂಡರು.<ref name="phys_geo"/> ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೯೫೮ ಮತ್ತು ೧೦೬೯ ರ ನಡುವೆ, ಸರೋವರವು ಸುಮಾರು ೧೮,೦೦೦ ಕಿಮೀ<sup>೨</sup> ಅನ್ನು ಆವರಿಸಿತು&nbsp;.<ref name="britanica"/> ೧೯೦೦ ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯ, ೧೯೩೦ ಮತ್ತು ೧೯೪೦ ರ [[ಬರ|ಬರಗಾಲಗಳಲ್ಲಿ]], ಸರೋವರವು ಸುಮಾರು ೧೬,೦೦೦ ಕಿಮೀ<sup>೨</sup> ಕ್ಕೆ ಕುಗ್ಗಿತು.&nbsp; ಸುಮಾರು ೩ ಮೀಟರ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕುಸಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/50390/Lake-Balkhash|title=Lake Balkhash|publisher=Encyclopædia Britannica|access-date=2009-01-29}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/50390/Lake-Balkhash "Lake Balkhash"]. Encyclopædia Britannica<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2009-01-29</span></span>.</cite></ref> ೧೯೪೬ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರದೇಶವು ೧೫,೭೩೦ ಕಿಮೀ <sup>2</sup> ಆಗಿತ್ತು&nbsp; (ಪರಿಮಾಣ ೮೨.೭&nbsp;ಕಿಮೀ <sup>3)</sup>.<ref name="ilec">{{Cite web|url=http://www.ilec.or.jp/database/asi/asi-54.html|title=Lake Balkhash|last=International Lake Environment Committee|publisher=World Lakes Database|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716085418/http://www.ilec.or.jp/database/asi/asi-54.html|archive-date=2011-07-16|access-date=2009-01-29}}</ref> ೧೯೦೦ ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಿಂದ, ಸರೋವರವು ಅದನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ನದಿಗಳ ತಿರುವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿದೆ.<ref name="unep">{{Cite web|url=http://www.grid.unep.ch/activities/sustainable/balkhash/|title=United Nations Environment Programme – Lake Balkhash|last=Guillaume Le Sourd, Diana Rizzolio|year=2004|publisher=UNEP Global Resource Information Database|archive-url=https://web.archive.org/web/20110718164918/http://www.grid.unep.ch/activities/sustainable/balkhash/|archive-date=2011-07-18|access-date=2009-01-29}}</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಪ್ಶಗೇ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ಇಲಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಸಂಬಂಧಿತ ಕಪ್ಶಗೆ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ತುಂಬಿಸುವುದರಿಂದ ಸರೋವರದ ಅಸಮತೋಲನ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹದಗೆಟ್ಟಿತು. ೧೯೭೦ ಮತ್ತು ೧೯೮೭ ರ ನಡುವೆ, ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವು ೨.೨ ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಕುಸಿಯಿತು,<ref name="britanica" /> ಪರಿಮಾಣವು ೩೦ ಕಿಮೀ <sup>೩</sup> ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ&nbsp; ಪಶ್ಚಿಮಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಲವಣಾಂಶ ಹೆಚ್ಚುತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಸರೋವರವನ್ನು ಅಣೆಕಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಎರಡಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಲು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="phys_geo" /><ref name="sokolov"/><ref>{{Cite journal|doi=10.1002/hyp.6097|title=Decrease of river runoff in the Lake Balkhash basin in Central Asia|year=2006|last=Kezer|first=Kader|last2=Matsuyama|first2=Hiroshi|journal=Hydrological Processes|volume=20|issue=6|pages=1407|bibcode=2006HyPr...20.1407K}}</ref> ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳ ಕನಿಷ್ಠ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ (೩೪೦.೬೫ ಮೀಟರ್ AOD ) ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ತುಂಬುವ ಕಪ್ಶಗೇ ಜಲಾಶಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಜನವರಿ ೨೦೦೫ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಟ್ಟವು ೩೪೨.೫ ಮೀ ಗೆ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಮಳೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://ru.government.kz/documents/publications/page24|title=Save Balkhash we can together|last=Olga Malakhova|date=September 23, 2005|publisher=Kazakhstan Pravda|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20110706064131/http://ru.government.kz/documents/publications/page24|archive-date=July 6, 2011|access-date=2009-01-29}}</ref> === ನೀರಿನ ಸಂಯೋಜನೆ === ಬಲ್ಖಾಶ್ ಅರೆ ಲವಣಯುಕ್ತ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಜಲಾಶಯದ ಹೈಡ್ರೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀರು ಬಹುತೇಕ ತಾಜಾವಾಗಿದೆ, ಒಟ್ಟು ಕರಗಿದ ಘನವಸ್ತುಗಳು ಸುಮಾರು ೦.೭೪ ಗ್ರಾಂ/ಲೀ, ಮತ್ತು ಮೋಡ (ಗೋಚರತೆ: ೧ ಮೀಟರ್); ಇದನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಹೂಳು ಇದೆ (ಗೋಚರತೆ: ೫.೫ ಮೀಟರ್) ಆದರೆ ೩.೫-೬ ಗ್ರಾಂ/ಲೀ ಸಾಂದ್ರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಲವಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸಾಗರ ಸಮುದ್ರದ ನೀರನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.<ref name="geo_slovar"/> ಸರೋವರದ ಸರಾಸರಿ ಲವಣಾಂಶವು ೨.೯೪ ಗ್ರಾಂ/ಲೀ ಆಗಿದೆ. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ (೧೯೩೧ - ೭೦) ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಲವಣಗಳ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯು ೭.೫೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕರಗಿದ ಲವಣಗಳ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಸುಮಾರು ೩೧೨ ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್‌ಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="kazssr"/> ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀರು ಹಳದಿ-ಬೂದು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣವು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಪಚ್ಚೆ-ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=969|title=Lake Balkhash, Kazakhstan: Image of the Day|date=December 1, 2000|publisher=NASA Earth Observatory|access-date=2009-01-29}}</ref> == ಹವಾಮಾನ == [[ಚಿತ್ರ:Lake_Balkhash,_2008.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/90/Lake_Balkhash%2C_2008.jpg/220px-Lake_Balkhash%2C_2008.jpg|thumb| ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರ,೨೦೦೮]] ಸರೋವರದ ಪ್ರದೇಶದ ಹವಾಮಾನವು ಭೂಖಂಡವಾಗಿದೆ. ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನವು ಸುಮಾರು ಆಗಿದೆ&nbsp;೨೪ °ಸೆ ಜೊತೆಗೆ ೩೦ °ಸೆ (೮೬ °ಫ್ಯಾ) ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನ &nbsp;ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ೧೪°ಸೆ. ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆ ೧೩೧ ಮಿಮೀ ಆಗಿದೆ&nbsp; ಮತ್ತು [[ಆರ್ದ್ರತೆ|ಸಾಪೇಕ್ಷ ಆರ್ದ್ರತೆಯು]] ಸುಮಾರು ೬೦% ಆಗಿದೆ. ಗಾಳಿ, ಶುಷ್ಕ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಸಿಗೆಯ ಉಷ್ಣತೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ [[ಬಾಷ್ಪೀಕರಣ (ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆ)|ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆಯ]] ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ - ಶೀತದಲ್ಲಿ ೯೫೦ ಮಿಮೀ ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ೧೨೦೦ ಮಿಮೀ ವರೆಗೆ..<ref name="bse"/> ಗಾಳಿಯ ಸರಾಸರಿ ವೇಗ ೪.೫ - ೪.೮&nbsp;ಮೀ/ಸೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೀಸುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿಯು ೨ - ೩.೫ ಮೀ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ <ref name="sokolov">{{Cite book|url=http://www.astronet.ru/db/msg/1192178/p1ch21d.html|title=Hydrography of the USSR|last=A. Sokolov|publisher=Gidrometeoizdat|year=1952|language=ru|chapter=Central Asia and Kazakhstan}}</ref> ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರ ಪ್ರವಾಹಗಳು. ದಿನಕ್ಕೆ ೧೫.೯ ಎಂ.ಜೆ/ಮೀ <sup>೨</sup> ಸರಾಸರಿ ವಿಕಿರಣದೊಂದಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೧೧೦ - ೧೩೦ ಬಿಸಿಲಿನ ದಿನಗಳಿವೆ.<ref name="ilec"/> ಸರೋವರದ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ತಾಪಮಾನವು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ೦ °ಸೆ ನಿಂದ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ೨೮ °ಸೆ ವರೆಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ತಾಪಮಾನವು &nbsp;ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ೧೦ °ಸೆ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು &nbsp;ಸರೋವರದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೯ °ಸೆ ಆಗಿದೆ. ಸರೋವರವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ ಆರಂಭದ ನಡುವೆ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುತ್ತದೆ,<ref>{{Cite web|url=http://earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=3416|title=Ice Melts on Lake Balkhash, Kazakhstan: Image of the Day|date=April 30, 2003|publisher=NASA Earthobservatory|access-date=2009-01-29}}</ref> ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕರಗುವಿಕೆಯು ಸುಮಾರು ೧೦- ೧೫ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="sokolov"/>{{Climate chart|Balkhash City|−18.1|-9.2|13|−17.8|-8.1|10|−10.0|0.0|10|2.8|14.2|11|10.0|22.1|15|16.0|27.9|12|18.3|30.0|10|15.7|28.0|8|9.4|21.9|4|1.7|12.7|9|−6.3|2.6|14|−13.1|-4.8|15|float=left|Source=[http://www.pogoda.ru.net/climate/35796.htm Weather and Climate – The climate of Lake Balkhash]<ref>data [http://www.ilec.or.jp/database/asi/asi -54.html ILEC]{{dead link|date=December 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} for 1986–1990 are slightly different</ref>}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ನೀರಿನ ತಾಪಮಾನ (°ಸೆ) (೧೯೮೫ ರಿಂದ ೧೯೮೭ ರವರೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿ) <ref name="ilec"/> !ಆಳ ! ಜನವರಿ ! ಫೆಬ್ರವರಿ ! ಮಾರ್ ! ಎಪ್ರಿಲ್ ! ಮೇ ! ಜೂನ್ ! ಜುಲೈ ! ಆಗಸ್ಟ್ ! ಸೆ ! ಅಕ್ಟೋಬರ್ ! ನವೆಂಬರ್ ! ಡಿಸೆಂಬರ್ |- | colspan="13" | ಸರೋವರದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗ |- !೦ | – | -೦.೨ |೦.೨ | – |೧೩.೯ |೧೯.೦ |೨೩.೪ |೨೩.೨ |೧೭.೨ |೧೧.೪ | – | – |- !೧೦ | – |೧ | – | – |೧೦.೮ |೧೬.೭ |೨೧.೭ |೨೨.೮ | – | – | – | – |- !೨೦ (ಕೆಳಭಾಗದ ಹತ್ತಿರ) | – |೧.೭ |೧.೯ | – |೮.೯ |೧೩.೭ |೧೪.೬ |೧೯.೭ |೧೭.೧ |೧೧.೫ | – | – |- | colspan="13" | ಸರೋವರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗ, ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ನಗರದ ಬಳಿ |- !೦ | – |೦.೦ |೦.೮ |೬.೭ |೧೩.೩ |೨೦.೫ |೨೪.೭ |೨೨.೭ |೧೬.೬ |೭.೮ |೨.೦ | – |- !೩ (ಕೆಳಭಾಗದ ಹತ್ತಿರ) | – |೦.೩ |೨.೨ |೬.೫ |೧೩.೧ |೧೯.೬ |೨೪.೧ |೨೨.೬ |೧೬.೫ |೭.೪ |೨.೦ | – |} == ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ == ಸರೋವರದ ತೀರಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಲೋ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ನದಿ ತೀರದ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಇವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಜನಪ್ರಿಯ ಜಾತಿಗಳಿಂದ ''ಕೂಡಿದೆ''. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀಡ್ ( ''ಫ್ರಾಗ್ಮಿಟ್ಸ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಸ್'' ), ಕಡಿಮೆ ಭಾರತೀಯ ರೀಡ್ ಮೇಸ್ ( ''ಟೈಫಾ ಅಂಗುಸ್ಟಾಟಾ'' ) ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಜಾತಿಯ ಕಬ್ಬುಗಳು ಸೇರಿವೆ - ''ಸ್ಕೋನೊಪ್ಲೆಕ್ಟಸ್ ಲಿಟ್ಟೊರಾಲಿಸ್'', ''ಎಸ್''. ಲಾಕಸ್ಟ್ರಿಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ''ಎಸ್. ಕಸಾಚ್ಸ್ಟಾನಿಕಸ್''. ನೀರಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೀತಿಯ ''ಮೈರಿಯೊಫಿಲ್ಲಮ್'' ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ - ಮೊನಚಾದ ( ''M. ಸ್ಪಿಕಾಟಮ್'' ) ಮತ್ತು ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ( ''M. ವರ್ಟಿಸಿಲ್ಲಾಟಮ್'' ); ಹಲವಾರು ವಿಧದ ''ಪೊಟಮೊಜೆಟನ್'' - ಶೈನಿಂಗ್ ( ''ಪಿ. ಲ್ಯೂಸೆನ್ಸ್'' ), ಪರ್ಫೋಲಿಯೇಟ್ ( ''ಪಿ. ಪರ್ಫೋಲಿಯಾಟಸ್'' ), ಕಿಂಕಿ ( ''ಪಿ. ಕ್ರಿಸ್ಪಸ್'' ), ಫೆನ್ನೆಲ್ ( ''ಪಿ. ಪೆಕ್ಟಿನೇಟಸ್'' ) ಮತ್ತು ''ಪಿ. ಮ್ಯಾಕ್ರೋಕಾರ್ಪಸ್'' ; ಹಾಗೆಯೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೂತ್ರಕೋಶ ( ''ಯುಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇರಿಯಾ ವಲ್ಗ್ಯಾರಿಸ್'' ), ರಿಜಿಡ್ ಹಾರ್ನ್‌ವರ್ಟ್ ( ''ಸೆರಾಟೊಫಿಲಮ್ ಡೆಮರ್ಸಮ್'' ) ಮತ್ತು ಎರಡು ಜಾತಿಯ ''ನಜಾಸ್''. ಫೈಟೊಪ್ಲಾಂಕ್ಟನ್, ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ೧,೧೨೭ ಗ್ರಾಂ/ಲೀ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಹಲವಾರು ಜಾತಿಯ [[ಶೈವಲ|ಪಾಚಿಗಳಿಂದ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="ilec"/> [[ಚಿತ್ರ:Lake_Balkhash_May_2007_2.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Lake_Balkhash_May_2007_2.JPG/220px-Lake_Balkhash_May_2007_2.JPG|thumb| ಕರಾವಳಿ ಕಬ್ಬು]] ಸರೋವರವು ಶ್ರೀಮಂತ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಆದರೆ ೧೯೭೦ ರಿಂದ, ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹದಗೆಟ್ಟ ಕಾರಣ [[ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ|ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವು]] ಕುಸಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾದ ಚಿಪ್ಪುಮೀನುಗಳು, ಕಠಿಣಚರ್ಮಿಗಳು, ಚಿರೋನೊಮಿಡೆ ಮತ್ತು ಒಲಿಗೋಚೈಟಾ, ಹಾಗೆಯೇ ಝೂಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ಟನ್ (೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ೧.೮೭ ಗ್ರಾಂ/ಲೀ ಸಾಂದ್ರತೆ <ref name="ilec"/> ) ಇದ್ದವು. ಸರೋವರವು ಸುಮಾರು ೨೦ ಜಾತಿಯ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ೬ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿವೆ: ಇಲಿ ಮರಿಂಕಾ ( ''ಸ್ಕಿಜೋಥೊರಾಕ್ಸ್ ಸ್ಯೂಡೋಕ್ಸೈಯೆನ್ಸಿಸ್), ಬಾಲ್ಖಾಶ್'' ಮರಿಂಕಾ ( ''ಎಸ್. ಅರ್ಜೆಂಟಾಟಸ್'' ), ಬಲ್ಖಾಶ್ ಪರ್ಚ್ ( ''ಪೆರ್ಕಾ ಸ್ಕ್ರೆಂಕಿ'' '')'', ಟ್ರಿಪ್ಲೋಫಿಸಾ ಸ್ಟ್ರಾಚಿ, ''ಟಿ. ಲ್ಯಾಬಿಯಾಟಾ'' ಮತ್ತು ''ಬಾಲ್ಖಾಶ್‌ಪೋಲ್‌ಕೋಮಿನ್‌ಸಿನ್‌ಸಿನ್‌''. ಇತರ ಮೀನು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಅನ್ಯಲೋಕದವು: ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರ್ಪ್ ( ''ಸಿಪ್ರಿನಸ್ ಕಾರ್ಪಿಯೊ'' ), ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ, ಓರಿಯಂಟಲ್ ಬ್ರೀಮ್ ( ''ಅಬ್ರಾಮಿಸ್ ಬ್ರಾಮಾ ಓರಿಯೆಂಟಲಿಸ್'' ), ಅರಲ್ ಬಾರ್ಬೆಲ್ ( ''ಲೂಸಿಯೋಬಾರ್ಬಸ್ ಬ್ರಾಚಿಸೆಫಾಲಸ್'' ), ಸೈಬೀರಿಯನ್ ಡೇಸ್ ( ''ಲ್ಯೂಸಿಸ್ಕಸ್ ಬೈಕಾಲೆನ್ಸಿಸ್'' ), ಟೆಂಚ್ ( ''ಟಿಂಕಾ ಟಿಂಕಾ'' ), ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪರ್ಚ್ ( ''ಪರ್ಕಾ ಫ್ಲೂವಿಯಾಟಿಲಿಸ್'' ), ಬೆಕ್ಕುಮೀನು, ''ಡಿಪ್ಟಿಚಸ್'', ಪ್ರಶ್ಯನ್ ಕಾರ್ಪ್ (ಕರಾಸಿಯಸ್ ''ಗಿಬೆಲಿಯೊ'' ) ಮತ್ತು ಇತರವು. ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯು ಕಾರ್ಪ್, ಪರ್ಚ್, ಆಸ್ಪ್ ( ''ಆಸ್ಪಿಯಸ್ ಆಸ್ಪಿಯಸ್'' ) ಮತ್ತು ಬ್ರೀಮ್ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು.<ref name="ilec" /><ref name="bse">{{Cite web|url=http://bse.sci-lib.com/article093365.html|title=Балхаш (озеро в Казахской ССР)|publisher=Great Soviet Encyclopedia|language=ru}}</ref> ಸರೋವರದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾದ ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಜೊಂಡುಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಲಿ ನದಿಯ ಡೆಲ್ಟಾದಲ್ಲಿ, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಡೆಲ್ಟಾದ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು - ೧೯೭೦ ರಿಂದ, ಅದರ ಪ್ರದೇಶವು ೩,೦೪೬ ರಿಂದ ೧,೮೭೬ ಕಿಮೀ <sup>೨</sup> ಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ&nbsp;,ಹಾಗೆಯೇ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತೇವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನದಿ ತೀರದ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದು. ಭೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಬಳಕೆ, ಮಿತಿಮೀರಿದ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯನಾಶ ಕೂಡ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಇಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. [[ಕಶೇರುಕ|ಕಶೇರುಕಗಳ]] ೩೪೨ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ, ೨೨ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್‌ನ ಕೆಂಪು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="undp2">{{Cite web|url=http://www.undp.kz/library_of_publications/files/1030-25100.pdf|date=4 November 2004|publisher=UNDP Kazakhstan|language=ru|script-title=ru:Или-Балхаш — Концепция устойчивого развития|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722144213/http://www.undp.kz/library_of_publications/files/1030-25100.pdf|archive-date=22 July 2011|access-date=2009-02-14}}</ref> ಇಲಿ ಡೆಲ್ಟಾದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ (ಈಗ ಬಹುಶಃ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ) ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಹುಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಬೇಟೆಯಾದ [[ಕಾಡುಹಂದಿ|ಕಾಡು ಹಂದಿಗಳು]] ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ೧೯೪೦ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಕೆನಡಾದ [[ಕಸ್ತೂರಿ ಇಲಿ|ಕಸ್ತೂರಿಯನ್ನು]] ಇಲಿ ಡೆಲ್ಟಾಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು; ಇದು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡಿತು, ''ಟೈಫಾವನ್ನು'' ತಿನ್ನುತ್ತದೆ,<ref>{{Cite web|url=http://bse.sci-lib.com/article097278.html|title=Рогоз|publisher=Great Soviet Encyclopedia|language=ru|access-date=21 June 2020}}</ref> ಮತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತುಪ್ಪಳಕ್ಕಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅದರ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದವು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ತುಪ್ಪಳ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಾಲಾಯಿತು.<ref name="undp2" /> ಕಾರ್ಮೊರಂಟ್‌ಗಳು, ಮಾರ್ಬಲ್ಡ್ ಟೀಲ್, ಫೆಸೆಂಟ್‌ಗಳು, ಗೋಲ್ಡನ್ ಹದ್ದು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ ಸೇರಿದಂತೆ ೧೨೦ ವಿಧದ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವೂ ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಆಗಿದೆ; ಗ್ರೇಟ್ ವೈಟ್ ಪೆಲಿಕನ್, ಡಾಲ್ಮೇಷಿಯನ್ ಪೆಲಿಕನ್, ಯುರೇಷಿಯನ್ ಸ್ಪೂನ್‌ಬಿಲ್, ವೂಪರ್ ಸ್ವಾನ್ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಾಲದ ಹದ್ದು ಸೇರಿದಂತೆ ೧೨ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ.<ref name="undp2"/> == ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆ == [[ಚಿತ್ರ:Balkhash_copper_smelting_complex.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Balkhash_copper_smelting_complex.jpg/220px-Balkhash_copper_smelting_complex.jpg|left|thumb| ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಮೈನಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮೆಟಲರ್ಜಿ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ನ ಸರೋವರದಿಂದ ಒಂದು ನೋಟ.]] ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್‌ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾದ ಅಲ್ಮಾಟಿಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರದ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೩.೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.zakon.kz/64827-osnovnaja-problema-ozera-balkhash.html|title=The main problem of Balkhash Lake is poor water quality|last=A. Samakova|date=2005-10-01|publisher=zakon.kz|language=ru|access-date=2009-01-29|archive-date=2018-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20180307121817/http://www.zakon.kz/64827-osnovnaja-problema-ozera-balkhash.html|url-status=dead}}</ref> ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ೬೬,೭೨೪ ನಿವಾಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರದ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://pop-stat.mashke.org/kazakhstan-cities.htm|title=Қазақстан / Qаzаqstаn population statistics|format=Entry Балқаш/Bаlqаş|access-date=2022-10-16|archive-date=2009-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20091221175803/http://pop-stat.mashke.org/kazakhstan-cities.htm|url-status=dead}}</ref> ಇದು ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಲೋಹಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ೧೯೨೮ - ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ [[ತಾಮ್ರ|ತಾಮ್ರದ]] ನಿಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ಉತ್ತರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. [[ಬಿಷ್ಕೆಕ್]] ಮತ್ತು ಕರಗಂಡ ನಡುವಿನ ಮೋಟಾರುಮಾರ್ಗದ ಭಾಗವು ಸರೋವರದ ಪಶ್ಚಿಮ ದಡದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರವು ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ [[ರೇಡಾರ್|ರಾಡಾರ್]] ಕ್ಷಿಪಣಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಂತಹ ಮಿಲಿಟರಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ತೀರವು ಬಹುತೇಕ ಜನನಿಬಿಡವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೇ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸರೋವರದ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ಮೇಲೆ ಹಲವಾರು ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.votpusk.ru/news.asp?msg=219606|title=Foreign guests are delighted with the Lake Balkhash: Tourism News|last=Kazakh News agency|year=2008|publisher=votpusk.ru|language=ru|access-date=2009-01-29|archive-date=2011-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722105953/http://www.votpusk.ru/news.asp?msg=219606|url-status=dead}}</ref> ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರವನ್ನು ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್ ದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ೧೦ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://astanatimes.com/2021/06/kazakhstan-selects-top-10-tourist-destinations/|title=Kazakhstan Selects Top 10 Tourist Destinations|last=June 2021|first=Adelya Dauletkyzy in Tourism on 16|date=2021-06-16|website=The Astana Times|language=en|access-date=2021-09-27}}</ref> === ಮೀನುಗಾರಿಕೆ === ಸರೋವರದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿದೆ. ಮೀನಿನ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು;<ref name="britanica">{{Cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/50390/Lake-Balkhash|title=Lake Balkhash|publisher=Encyclopædia Britannica|access-date=2009-01-29}}</ref> ೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ೨೦ ಸಾವಿರ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು,<ref name="sokolov"/> ಇದು ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ೩೦ ಸಾವಿರಕ್ಕೆ ಏರಿತು ಮತ್ತು ೭೦% ರಷ್ಟು ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ೧೯೯೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೬,೬೦೦ ಟನ್‌ಗಳಿಗೆ ಕುಸಿಯಿತು ಮತ್ತು ಕೇವಲ ೪೯ ಟನ್ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ತಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತು. ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಸ್ಥಗಿತ, ಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಕುಸಿತ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳಿಂದ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.<ref name="undp2"/> === ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Lake_Balkhash_May_2007_1.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d2/Lake_Balkhash_May_2007_1.JPG/220px-Lake_Balkhash_May_2007_1.JPG|thumb| ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರ, ಪ್ರಿಯೋಜರ್ಸ್ಕ್ ನಗರದ ನೆರೆಹೊರೆ]] ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ, ೩೬೪ - ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಕಪ್ಶಗೇ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ಇಲಿ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, [[ನೀರಾವರಿ|ನೀರಾವರಿಗಾಗಿ]] ಹೊಸ ಕಪ್ಶಗೆ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ನೀರನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಯಿತು. ಇಲಿಯ ನೀರನ್ನು ಚೀನಾದ ಕ್ಸಿನ್‌ಜಿಯಾಂಗ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಯಲು ಅಪ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="britanica"/> ಪ್ರಸ್ತುತ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರತಿ-ನಿಯಂತ್ರಕ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಪ್ಚಾಗೆಯಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ೨೩ ಕಿ.ಮೀ ವರೆಗಿನ ಯೋಜನೆ ಇದೆ&nbsp;. ಸಂಬಂಧಿತ ೪೯.೫ -MW ಕೆರ್ಬುಲಾಕ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವು ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನದ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಒದಗಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಲಿ ನದಿಯ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೈನಂದಿನ ಮತ್ತು ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಏರಿಳಿತಗಳಿಗೆ ಬಫರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.climate.kz/rus/?m=catalog&cid=52&id=30|title=Construction Kerbulak hydroelectric power, 49 5 MW|publisher=klimate.kz|language=ru|access-date=2009-01-29|archive-date=2019-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20191124214527/http://www.climate.kz/rus/?m=catalog|url-status=dead}}</ref> ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್‌ನ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿಯ ಪೂರೈಕೆಯು ಹಳೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಈ ಹಿಂದೆ ಹಲವಾರು ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೯೭೦ ರ ಮತ್ತು ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಖಾಶ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡವು ಮತ್ತು ಉಲ್ಕೆನ್ <ref>{{Cite web|url=http://www.megapolis.kz/show_article.php?art_id=3684|title=From age to age|last=Gulsum Kunelekova|date=2006-10-30|publisher=newspaper "Megapolis" No. 43 (307)|language=ru|archive-url=https://archive.today/20120629062619/http://www.megapolis.kz/show_article.php?art_id=3684|archive-date=2012-06-29|access-date=2009-01-29}}</ref> ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ [[ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ|ಪರಮಾಣು ಸ್ಥಾವರವನ್ನು]] ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಉಪಕ್ರಮವು ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ಬಲವಾದ ವಿರೋಧವನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.comcon-2.kz/Opros_on_glav/publ_000006.php|title=Research: NPP Balkhash|publisher=COMCON-2 Eurasia|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20090624184624/http://www.comcon-2.kz/Opros_on_glav/publ_000006.php|archive-date=2009-06-24|access-date=2009-01-29}}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ, ೨೦೯೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಕಝಕ್ ಸರ್ಕಾರವು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಿತು ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.express-k.kz/show_article.php?art_id=21857|last=Larissa Stoppel|date=2008-11-12|publisher="Express K" No. 213 (16599)|language=ru|script-title=ru:И ГЭС, и ТЭС, и на дуде игрец|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722142852/http://www.express-k.kz/show_article.php?art_id=21857|archive-date=2011-07-22|access-date=2009-01-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.builder.kz/snews/detail.php?ID=32308|title=Project "Construction of the Balkhash Thermal Power Plant"|date=20 October 2008|publisher=builder.kz|archive-url=https://web.archive.org/web/20120114190247/http://builder.kz/snews/detail.php?ID=32308|archive-date=14 January 2012|access-date=2009-01-29}}</ref> === ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ === [[ಚಿತ್ರ:Balkhash_Lake_pier.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Balkhash_Lake_pier.jpg/220px-Balkhash_Lake_pier.jpg|left|thumb| ಬಲ್ಖಾಶ್ ನಗರದ ಬಳಿಯ ಒಂದು ಪಿಯರ್]] ಸರೋವರದಲ್ಲಿ, ಇಲಿ ನದಿಯ ದ್ವಾರದಿಂದ ಮತ್ತು ಕಪ್ಚಾಗೆ ಜಲಾಶಯದ ಮೂಲಕ ನಿಯಮಿತ ಹಡಗು ಸಂಚರಣೆ ಇದೆ. ಮುಖ್ಯ ಪಿಯರ್‌ಗಳು ಬುರಿಲ್‌ಬೈಟಲ್ ಮತ್ತು ಬರ್ಲಿಟೋಬ್.<ref name="bse"/> ಸರೋವರದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಸೀಮಿತ ಆಳದಿಂದಾಗಿ ಹಡಗುಗಳು <ref>{{Cite web|url=http://forums.airbase.ru/2008/06/t62038--balkhash-parokhody-teplokhody-sudokhodstvo.html|title=Balkhash – ships, ships, shipping|year=2008|publisher=forum, photo|access-date=2009-01-29}}</ref> ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹಗುರವಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೀನು ಹಿಡಿಯಲು ಮತ್ತು ಮೀನು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು|ಜಲಮಾರ್ಗದ]] ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ ೯೭೮&nbsp;ಕಿಮೀ, ಮತ್ತು ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಅವಧಿಯು ೨೧೦ ದಿನಗಳು/ವರ್ಷ. ೧೯೩೧ ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಟೀಮರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ನಾಡದೋಣಿಗಳ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರದ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ೧೯೯೬ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ೧೨೦.೦೦೦ ಟನ್ ಕಟ್ಟಡ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ೩,೫೦೦ ಟನ್ ಅದಿರು, ೪೫ ಟನ್ ಮೀನು, ೨೦ ಟನ್ ಕಲ್ಲಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ೩,೫೦೦ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಬಾಲ್ಖಾಶ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು (ವರ್ಷಕ್ಕೆ). ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ೧೦೦೦ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮತ್ತು ೪೩ ಟನ್ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗಳು ೭ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಹಡಗುಗಳು, ೧೪ ಸರಕು ದೋಣಿಗಳು ಮತ್ತು ೧೫ ಟಗ್ಬೋಟ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ೮೭ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಇಲಿ-ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೨೩೩,೦೦೦ ಟನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ಕನಿಷ್ಠ ೫೫೦,೦೦೦ ಜಾನುವಾರು, ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ೫೩ ಟನ್ ಮೀನುಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರವು ಯೋಜಿಸಿದೆ. ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೬,೦೦೦ ಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.<ref name="waterways">{{Cite web|url=http://ru.government.kz/docs/p060917~2.htm|title=On Approval of the Programme of development of navigation and safety on the inland waterways of the Republic of Kazakhstan for 2007–2012|last=Resolution of the Government of the Republic of Kazakhstan dated 26 September 2006, N 917|publisher=government.kz|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722142910/http://ru.government.kz/docs/p060917~2.htm|archive-date=22 July 2011|access-date=2009-01-29}}</ref> == ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:BalkhashPlaneTransaero.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/BalkhashPlaneTransaero.JPG/220px-BalkhashPlaneTransaero.JPG|left|thumb| ಸರೋವರದ ಕೇಂದ್ರ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ.]] ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಲಹೆಗಾರರು ಸರೋವರದಲ್ಲಿನ [[ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ]] ದೊಡ್ಡ ನಷ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="undp2"/> ನಿರ್ಲಜ್ಜ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ ಅರಲ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ದುರಂತವನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತದೆ. ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ, ೩೯ ಕಿಮೀ<sup>೩</sup> &nbsp;ಕಪ್ಚಾಗೆ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ತುಂಬಲು ನೀರಿನ ಹೊರಹರಿವು ಇಲಿ ನದಿಯಿಂದ ಒಳಹರಿವಿನ ೬೬% ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="britanica"/> ೧೯೦೮ - ೧೯೪೬ ರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕುಸಿತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು (೯.೨&nbsp;ಸೆಂ / ವರ್ಷ), ಸರೋವರದ ಮಟ್ಟವು ೧೫.೬ ಸೆಂ/ವರ್ಷ ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ&nbsp;.<ref>{{Cite web|url=http://www.undp.kz/library_of_publications/files/2496-24188.pdf|title=Water resources of Kazakhstan in the new millennium|date=April 19, 2004|publisher=UNDP Kazakhstan|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20070306235829/http://www.undp.kz/library_of_publications/files/2496-24188.pdf|archive-date=March 6, 2007|access-date=2009-02-14}}</ref> ಪಶ್ಚಿಮ "ಅರ್ಧ" ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಳವಿಲ್ಲದಿರುವುದು ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ. ೧೯೭೨ ರಿಂದ ೨೦೦೧ ರವರೆಗೆ, ಸಣ್ಣ ಉಪ್ಪು ಸರೋವರ ಅಲಕೋಲ್, &nbsp;ಬಾಲ್ಖಾಶ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ೮ ಕಿಮೀ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವು ಸುಮಾರು ೧೫೦ ಕಿಮೀ <sup>೨</sup> ನಷ್ಟು ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="unep"/> ಸರೋವರದ ಸುತ್ತ ಇರುವ ೧೬ ಸರೋವರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿವೆ. ಮರುಭೂಮಿೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸುಮಾರು  ೧⁄೩ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref name="centrasia">{{Cite web|url=http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1128411000|title=Спасти уникальное озеро. Стремительно мелеет казахстанский Балхаш|last=N. Borovaya|date=4 October 2005|publisher=Экспресс К, No. 186 (15844)|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20110718181423/http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1128411000|archive-date=2011-07-18|access-date=2009-01-29}}</ref> ಉಪ್ಪು ಧೂಳು ಒಣಗಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಹಾರಿಹೋಗುತ್ತದೆ, ಏಷ್ಯಾದ ಧೂಳಿನ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಲವಣಾಂಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ನದಿಯ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹೂಳು ಸರೋವರಕ್ಕೆ ನೀರಿನ ಒಳಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="undp2" /><div style="float:right;margin-left:0.5em;"> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ಜಲ ಮಾಲಿನ್ಯ ಸೂಚ್ಯಂಕ<br /><br /> ೦.೫ - ಶುದ್ಧ, ೨ - ಕೊಳಕು, ೪ - ತುಂಬಾ ಕೊಳಕು <ref>{{Cite web|url=http://www.undp.kz/library_of_publications/files/2496-24188.pdf|title=Water resources of Kazakhstan in the new millennium|date=April 19, 2004|publisher=UNDP Kazakhstan|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20070306235829/http://www.undp.kz/library_of_publications/files/2496-24188.pdf|archive-date=March 6, 2007|access-date=2009-02-14}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20070306235829/http://www.undp.kz/library_of_publications/files/2496-24188.pdf "Water resources of Kazakhstan in the new millennium"] <span class="cs1-format">(PDF)</span> (in Russian). UNDP Kazakhstan. April 19, 2004. Archived from [http://www.undp.kz/library_of_publications/files/2496-24188.pdf the original] <span class="cs1-format">(PDF)</span> on March 6, 2007<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2009-02-14</span></span>.</cite> </ref> !ಸ್ಥಳ !೧೯೯೭ !೨೦೦೦ !೨೦೦೧ |- ! ಗಲ್ಫ್ ತರಂಗಲಿಕ್ |೨.೩೮ |೩.೭೦ |೩.೯೬ |- ! ಗಲ್ಫ್ ಎಂಎ ಸಾರಿ-ಶಗನ್ |೨.೫೬ |೪೩.೮೩ |೪.೫೨ |} </div>ಇಲಿ-ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಅಂಶವೆಂದರೆ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಲೋಹಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ [[ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ|ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ]], ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಮೈನಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮೆಟಲರ್ಜಿ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಜಖ್ಮಿಸ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಮಟ್ಟವು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೨೮೦ - ೩೨೦ ಸಾವಿರ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟಿತ್ತು, ಸರೋವರದ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ೭೬ ಟನ್ ತಾಮ್ರ, ೬೮ ಟನ್ ಸತು ಮತ್ತು ೬೬ ಟನ್ ಸೀಸವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯು ಸುಮಾರು ದ್ವಿಗುಣಗೊಂಡಿದೆ. ಧೂಳಿನ ಬಿರುಗಾಳಿಯಿಂದ ಕಲ್ಮಶಗಳನ್ನು ಕಸದ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="A. Samakova">{{Cite web|url=http://www.zakon.kz/64827-osnovnaja-problema-ozera-balkhash.html|title=The main problem of Balkhash Lake is poor water quality|last=A. Samakova|date=2005-10-01|publisher=zakon.kz|language=ru|access-date=2009-01-29|archive-date=2018-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20180307121817/http://www.zakon.kz/64827-osnovnaja-problema-ozera-balkhash.html|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true" id="CITEREFA._Samakova2005">A. Samakova (2005-10-01). [http://www.zakon.kz/64827-osnovnaja-problema-ozera-balkhash.html "The main problem of Balkhash Lake is poor water quality"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180307121817/http://www.zakon.kz/64827-osnovnaja-problema-ozera-balkhash.html |date=2018-03-07 }} (in Russian). zakon.kz<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2009-01-29</span></span>.</cite></ref> ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ, ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ೨೦೦೦ ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಸಮ್ಮೇಳನವು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿತು. ಸಮ್ಮೇಳನವು ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿತು, ಅಲಕೋಲ್ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="undp">{{Cite web|url=http://www.undp.kz/library_of_publications/files/2496-24188.pdf|title=Water resources of Kazakhstan in the new millennium|date=April 19, 2004|publisher=UNDP Kazakhstan|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20070306235829/http://www.undp.kz/library_of_publications/files/2496-24188.pdf|archive-date=March 6, 2007|access-date=2009-02-14}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20070306235829/http://www.undp.kz/library_of_publications/files/2496-24188.pdf "Water resources of Kazakhstan in the new millennium"] <span class="cs1-format">(PDF)</span> (in Russian). UNDP Kazakhstan. April 19, 2004. Archived from [http://www.undp.kz/library_of_publications/files/2496-24188.pdf the original] <span class="cs1-format">(PDF)</span> on March 6, 2007<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2009-02-14</span></span>.</cite> </ref> ೨೦೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಫೋರಮ್ನಲ್ಲಿ, ೨೦೦೬ ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಝಕ್ಮಿಸ್ ಅದರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪುನರ್ರಚಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ೮೦ - ೯೦% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="A. Samakova"/> ಬಾಲ್ಖಾಶ್‌ನ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಚೀನಾದಿಂದ ಕಲುಷಿತ ನೀರಿನ ಒಳಹರಿವಿನಿಂದ ಕೂಡ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.{{Fact|date=December 2019}} ಚೀನಾವು ಇಲಿ ನದಿಯಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೧೪.೫ ಕಿಮೀ <sup>೩</sup> ನೀರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಯೋಜಿತವಾಗಿ ಇದು ೩.೬ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="A. Samakova"/> ಹೆಚ್ಚಳದ ಪ್ರಸ್ತುತ ದರವು ೦.೫ - ೪ ಕಿಮೀ <sup>೩</sup> / ವರ್ಷ ಆಗಿದೆ&nbsp;.<ref name="unesco">{{Cite web|url=http://water.unesco.kz/|title=Water problems in Kazakhstan|last=Institute of Hydrogeology and Hydrophysics Ministry of Education and Science|publisher=unesco.kz|access-date=2009-01-29|archive-date=2011-09-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20110902000442/http://water.unesco.kz/|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFInstitute_of_Hydrogeology_and_Hydrophysics_Ministry_of_Education_and_Science">Institute of Hydrogeology and Hydrophysics Ministry of Education and Science. [http://water.unesco.kz "Water problems in Kazakhstan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110902000442/http://water.unesco.kz/ |date=2011-09-02 }}. unesco.kz<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2009-01-29</span></span>.</cite></ref> ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಸರ್ಕಾರವು ಇಲಿ ನದಿಯಿಂದ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಕಝಕ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಕಡಿತವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು, ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಚೀನಾ ನಿರಾಕರಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9505EFD61531F93BA35750C0A9619C8B63|title=Kazakhstan and China Deadlock Over Depletion of a Major Lake|last=Ilan Greenberg|date=8 March 2007|website=The New York Times|access-date=2009-01-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.chinadialogue.net/article/show/single/en/1860-Water-woes-in-Kazakhstan|title=Water woes in Kazakhstan|last=Jack Carino|date=April 1, 2008|publisher=China Dialogue|access-date=2009-01-29|archive-date=2012-02-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20120229164824/http://www.chinadialogue.net/article/show/single/en/1860-Water-woes-in-Kazakhstan|url-status=dead}}</ref> == ಸಹ ನೋಡಿ == * ಬಾಲ್ಖಾಶ್ - ಬಾಲ್ಖಾಶ್ ಸರೋವರದಲ್ಲಿರುವ ನಗರ * ಕೊರ್ಜಿನ್ ದ್ವೀಪ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|35em}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Cite web|url=http://www.ilec.or.jp/database/asi/asi-54.html|title=Information on Balkhash's geography and biology|archive-url=https://web.archive.org/web/20010305164812/http://www.ilec.or.jp/database/asi/asi-54.html|archive-date=5 March 2001}} * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4286916.stm Kazakh 'national treasure' under threat] * [https://web.archive.org/web/20061018023138/http://www.grid.unep.ch/activities/sustainable/balkhash/index.php United Nations Environmental Programme details on Lake Balkhash] * [http://www.rferl.org/featuresarticle/2007/3/CC0D14E0-0C50-4A02-97F6-CFB13B6BE11E.html "Central Asia: Kazakhstan, aid bodies work to save major lake" 13 March 2007] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:CS1 Russian-language sources (ru)]] [[ವರ್ಗ:ಸರೋವರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] ay6nrmbm8wld97yyjpwj08j7a71jl8a 0 150052 1376839 1365178 2026-07-15T13:37:48Z A826 72368 A826 moved page [[ಶೇಂಗಾ ಹೋಳಿಗೆ]] to [[ಒಬ್ಬಟ್ಟು/ಶೇಂಗಾ ಹೋಳಿಗೆ]] without leaving a redirect 1365178 wikitext text/x-wiki ಶೇಂಗಾ ಹೋಳಿಗೆ<ref>{{cite web |title=Shenga holige recipe {{!}} How to make kadlekai obbattu {{!}} Peanut poli using wheat flour |url=https://vegrecipesofkarnataka.com/383-shenga-holige-kadlekai-obbattu-peanut-poli.php |website=www.vegrecipesofkarnataka.com |access-date=29 April 2023 |language=en}}</ref>[[ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ]]ದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾಡುವ ಒಂದು [[ಸಿಹಿ]] ತಿಂಡಿಯಾಗಿದೆ. [[ಒಬ್ಬಟ್ಟು]] ಮಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಹೋಳಿಗೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಬ್ಬ,ಮದುವೆ,[[ಸೀಮಂತ|ಸಿಮಂತ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. <br> ==ಬಳಸುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು== * ಶೇಂಗಾ * [[ಬೆಲ್ಲ]] * ಎಳ್ಳು * [[ಗೋಧಿ]] ಹಿಟ್ಟು ==ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ== ಶೇಂಗಾ ಆಥವಾ ನೆಲಗಡಲೆ ಅಥವಾ ಕಡಲೆಕಾಳು ಬಳಸಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶೇಂಗಾವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ಅದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹುರಿಯಬೇಕು. ಶೇಂಗಾವನ್ನು ರುಬ್ಬಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ಎಳ್ಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ರುಬ್ಬಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಎಲ್ಲವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಿಶ್ರಣಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ [[ಗೋಧಿ]] ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಚಪಾತಿ ಮಾಡುವ ಹಿಟ್ಟಿನ ಹಾಗೇ ನಾದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಂತರ ಶೇಂಗಾದ<ref>{{cite web |title=Special Shenga Holige / Groundnut Poli available at lowest ever prices! |url=https://florafoods.in/product/shenga-holige-groundnut-poli/ |website=Flora Foods |access-date=29 April 2023 |archive-date=28 ಏಪ್ರಿಲ್ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230428171626/https://florafoods.in/product/shenga-holige-groundnut-poli/ |url-status=dead }}</ref> ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಉಂಡೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಚಪಾತಿಯ ಹಾಗೇ ಗುಂಡಗೆ ಮಾಡಬೇಕು ಆಗ ಅದನ್ನು ಚಪಾತಿಯ ಹಾಗೇ ತವೆಯ ಮೇಲೆ ಬೇಯಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಸಾಕು. ಇದನ್ನು [[ತುಪ್ಪ]]ದೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನಬಹುದು ==ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ== ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ1, ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ2, ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ6, ನಯಾಸಿನ್, ಫೋಲೆಟ್, ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಂ<ref>{{cite web |title=Shenga Holige for that rich taste and health |url=https://newskarnataka.com/special/cuisines-of-karnataka/shenga-holige-for-that-rich-taste-and-health/08112022#:~:text=Holige%20is%20tasty%20and%20healthy,disease%20by%20lowering%20cholesterol%20levels. |access-date=29 April 2023 |date=8 November 2022}}</ref>, ಸೋಡಿಯಂ, ಒಳ್ಳೆಯ [[ಕೊಲೆಸ್ಟರಾಲ್‌|ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್]], ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾದ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಶ, ಪ್ರೋಟೀನ್ ಅಂಶ, ನಾರಿನ ಅಂಶ,ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ ಅಂಶ, ಕ್ಯಾಲೋರಿಗಳು, [[ಸಕ್ಕರೆ]] ಅಂಶ, ಕಬ್ಬಿಣ, ಮೆಗ್ನೀಷಿಯಂ, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಫಾಸ್ಪರಸ್. ಕಡಲೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಿ ಸೇವನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆರೋಗ್ಯದ ಲಾಭಗಳು ಕಡಲೆ ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾದ ಕೆಲವೊಂದು ಅಂಶಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ [[ಹೃದಯ]]ವನ್ನು ಮತ್ತು ಹೃದಯ ರಕ್ತನಾಳಗಳನ್ನು ಕಡಲೆ ಬೀಜಗಳು ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿ ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಹಸಿ ಕಡಲೆ ಬೀಜ ಅಥವಾ ಹುರಿದು ತಿನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಲೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಿ ಆಗಾಗ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸೇವನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಆರೋಗ್ಯದ ಲಾಭಗಳು ಜಾಸ್ತಿ. ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ನೋಡುವುದಾದರೆ ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತಸಂಚಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುವ ಗುಣ ಕಡಲೇ ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. <ref>{{cite web |title=Special Shenga Holige / Groundnut Poli available at lowest ever prices! |url=https://florafoods.in/product/shenga-holige-groundnut-poli/ |website=Flora Foods |access-date=29 April 2023 |archive-date=28 ಏಪ್ರಿಲ್ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230428171626/https://florafoods.in/product/shenga-holige-groundnut-poli/ |url-status=dead }}</ref>ಹೀಗಾಗಿ ಇಡೀ ದೇಹದ ತುಂಬಾ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಮಾಣದ ರಕ್ತ ಸಂಚಾರ ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<br> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಉತ್ತರಕರ್ನಾಟಕದ ಅಡುಗೆ]] kggwmashv1rm7mx1toia5akd9nqzpap 0 160341 1376859 1359901 2026-07-16T08:13:32Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376859 wikitext text/x-wiki [[File:MRI anterior cingulate.png|thumb|right|ಇಲ್ಲಿ ಎದ್ದು(ಹೈಲೈಟ್ ಆಗಿ) ಕಾಣುವ ಪ್ರದೇಶವು ಮುಂಭಾಗದ ಸಿಂಗ್ಯುಲೇಟ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಧ್ಯಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೆದುಳಿನ ಒಂದು ಭಾಗವು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.]] '''ಮೆದುಳಿನ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ''' ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ನರಮಂಡಲದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವು ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನರವಿಜ್ಞಾನ, [[ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ|ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ]] ಮತ್ತು ನ್ಯೂರೋಬಯಾಲಜಿಯ ಸಹಯೋಗದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಯಿತು. ಧ್ಯಾನದ ಮೇಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯು ವಿವಿಧ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರೂಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಮೆದುಳಿನ ಮೇಲೆ ಧ್ಯಾನದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು: ಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಹಾಗೂ ಧ್ಯಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೆದುಳಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಅಭ್ಯಾಸದ ಫಲಿತಾಂಶ. ಝೆನ್ ಮತ್ತು ವಿಪಸ್ಸಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಬೌದ್ಧ ಧ್ಯಾನ ವಿಧಾನವಾದ ಸಾವಧಾನತೆ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book |title=Essentials of Buddhism |last=Mizuno |first=Kogen |year=1972 |publisher=Kosei Publishing Company |location=Tokyo}}</ref><ref>{{cite book |title=Vipassana : A Universal Buddhist Meditation Technique |last=Ahir |first=D.C. |year=1999 |publisher=Sri Satguru Publications |location=New Delhi}}</ref> ಜಾನ್ ಕಬತ್-ಜಿನ್ ಅವರು ಸಾವಧಾನತೆ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ, ಪಕ್ಷಪಾತವಿಲ್ಲದ ಗಮನ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite book |title=Wherever You Go, There You Are : Mindfulness Meditation in Everyday Life |last=Kabat-Zinn |first=Jon |year=1998 |publisher=Hyperion |location=New York}}</ref> ==ಮೆದುಳಿನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು== ===ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಎನ್ಸೆಫಾಲೋಗ್ರಫಿ=== ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಮೆದುಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಅನೇಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಎನ್ಸೆಫಾಲೋಗ್ರಫಿ (ಇಇಜಿ) ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಎನ್ಸೆಫಾಲೋಗ್ರಫಿಯು ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾಗಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಲೀಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮೆದುಳಿನ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ನ ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಇಇಜಿ ನರಕೋಶಗಳ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪುಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇಇಜಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನಿರ್ಣಯದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಭಾಗಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಚಟುವಟಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಮಿಲಿಸೆಕೆಂಡ್ ಸ್ಕೇಲ್‌ಗೆ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ಚಿತ್ರಣ ಆಧಾರಿತ ವಿಧಾನಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಇಇಜಿಯು ಉತ್ತಮ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ನ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಆವರ್ತನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಎಚ್ಚರ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಮಿದುಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಡಿಮೆ ಆವರ್ತನದ ಡೆಲ್ಟಾ ತರಂಗಗಳಿಂದ (< ೪ Hz) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿದ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಬೀಟಾ ಅಲೆಗಳವರೆಗೆ (೧೩-೩೦Hz). ಈ ಎರಡು ವಿಪರೀತಗಳ ನಡುವೆ ಥೀಟಾ ಅಲೆಗಳು (೪–೮ Hz) ಮತ್ತು ಆಲ್ಫಾ ಅಲೆಗಳು (೮–೧೨ Hz) ಇವೆ.<ref>{{cite web |last1=Clark |first1=Amelie |title=Which Frequency/Hz Is Good For Meditation? |url=https://incensejunction.com/meditation-frequencies/ |website=Incense Junction |access-date=16 August 2020 |archive-date=5 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220905161944/https://incensejunction.com/meditation-frequencies/ |url-status=dead }}</ref> ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಹ್ನ್ ಮತ್ತು ಪೋಲಿಚ್ ಅವರ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಆವರ್ತನದ ಆಲ್ಫಾ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಥೀಟಾ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿದ ಸಾವಧಾನತೆ ಧ್ಯಾನದ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಅನೇಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ಣಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.<ref name="Cahn">{{cite journal |vauthors=Cahn BR, Polich J |title = Meditation states and traits : EEG, ERP, and neuroimaging studies|pmid=16536641 |journal = Psychological Bulletin |volume = 132 |pages = 180–211 |year = 2006 <!--|accessdate = 2011-09-06--> |issue=2 |doi=10.1037/0033-2909.132.2.180}}</ref> ಹೆಚ್ಚು ಹಳೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾದ ಆಲ್ಫಾ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮುಂಭಾಗದ ಲೋಬ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಥೀಟ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Kasamatsu">{{cite journal |vauthors=Kasamatsu KH, Hirai T |title = An electroencephalographic study on the zen meditation (Zazen) |journal = Psychiatry and Clinical Neurosciences|volume = 20 |pages = 315–336 |year = 1966 <!--|accessdate = 2011-09-06--> |doi=10.1111/j.1440-1819.1966.tb02646.x |pmid=6013341 |issue=4|s2cid = 18861855 }}</ref> ಆಲ್ಫಾ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವಿಕೆಯು ಒಂದು ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೀಟಾ ತರಂಗ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವ ಸಕ್ರಿಯ ಮೆದುಳು ಹಾಗು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಆಲ್ಫಾ ತರಂಗ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಶಾಂತವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಆದರೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಅರಿವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡು ದೊಡ್ಡದಾದ, ಸಮಗ್ರವಾದ ವಿಮರ್ಶಾ ಕೃತಿಗಳು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಆರಂಭಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿನ ಕಳಪೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ಆಲ್ಫಾ ಮತ್ತು ಥೀಟಾ ತರಂಗ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಹೇಳಬಹುದು.<ref name="Cahn" /><ref name="Chiesa">{{cite journal |vauthors = Chiesa A, Serretti, A |title = A systematic review of neurobiological and clinical features of mindfulness meditations |journal = Psychological Medicine |volume = 40 |issue = 8 |pages = 1239–1252 |year = 2010 <!--|accessdate = 2011-09-06--> |doi=10.1017/S0033291709991747 |pmid=19941676|s2cid = 5818378 }}</ref> [[File:Kamakura Budda Daibutsu front 1885.jpg|thumb|right| ಇದು ಅಮಿತಾಭ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿದೆ.]] ===ನ್ಯೂರೋ ಇಮೇಜಿಂಗ್=== ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ರೆಸೋನೆನ್ಸ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ (ಎಫ್‌ಎಂಆರ್‌ಐ)ಯು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವ ಮಿದುಳುಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೆಟಬಾಲಿಕ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಮೆದುಳಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ರಕ್ತದ ಹರಿವಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಎಫ್‌ಎಂಆರ್‌ಐ ಪತ್ತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಚಯಾಪಚಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಚೋದಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸಲು ಮೆದುಳಿನ ಯಾವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇಇಜಿ ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಎಫ್‌ಎಂಆರ್‌ಐಯು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಹಾಗೂ ಮೆದುಳಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ವಿವರವಾದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ನರಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಇಜಿ ಯಂತೆ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವಿವರವಾಗಿ ಅಳೆಯಲು ಎಫ್‌ಎಂಆರ್‌ಐಯಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ===ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು=== ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿ, ಎಫ್‌ಎಂಆರ್‌ಐ ಅನ್ನು ಧ್ಯಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೆದುಳಿನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಪಸ್ಸನಾ ಧ್ಯಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಿಂಗ್ಯುಲೇಟ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್, ಫ್ರಂಟಲ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಫ್ರಂಟಲ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ,ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಾರ್ಸಲ್ ಮಧ್ಯದ ಪ್ರಿಫ್ರಂಟಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ.<ref name="Holzel">{{cite journal |vauthors=Holzel BK, Ott U, Hempel H, Hackl A, Wolf K, Stark R, Vaitl D |title = Differential engagement of anterior cingulate and adjacent medial frontal cortex in adept meditators and non-meditators |journal = Neuroscience Letters |volume = 421 |issue = 1 |pages = 16–21 |year = 2007 <!--|accessdate = 2011-09-06--> |doi=10.1016/j.neulet.2007.04.074 |pmid=17548160|s2cid = 3195263 }}</ref> ಅಂತೆಯೇ, ಸಿಂಗ್ಯುಲೇಟ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮುಂಭಾಗದ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಝೆನ್ ಧ್ಯಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದವು.<ref name="Pagnoni">{{cite journal |vauthors=Pagnoni G, Cekic M, Guo Y |title = ' Thinking about not- thinking': neural correlates of conceptual processing during Zen meditation |journal = PLOS ONE |volume = 3 |issue = 9 |pages = e3083 |year = 2008 <!--|accessdate = 2011-09-06--> |doi=10.1371/journal.pone.0003083|pmid = 18769538 |pmc = 2518618 |bibcode = 2008PLoSO...3.3083P |doi-access = free }}</ref> ಸಾವಧಾನತೆ ಧ್ಯಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಮನದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕೆಲವು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡೂ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಹ್ನ್ ಮತ್ತು ಚೀಸಾ ಅವರ ವಿಮರ್ಶೆ ಕೃತಿಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಮೆದುಳಿನ ಈ ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ಧ್ಯಾನದ ಪರಿಣಾಮದಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಧ್ಯಾನ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಇತರ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತನಿಖೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Cahn" /><ref name="Chiesa" /> ===ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಯನ=== ಕಾಹ್ನ್ ಅವರ ವಿಮರ್ಶೆಯು ಧ್ಯಾನಸ್ಥರ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಹ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ. ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಲುಟ್ಜ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ನಡೆಸಿದ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಅಧ್ಯಯನವು ಧ್ಯಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ.<ref name="Lutz">{{cite journal |vauthors=Lutz A, Brefczynski-Lewis J, Johnstone T, Davidson RJ |title = Regulation of the Neural Circuitry of Emotion by Compassion Meditation: Effects of Meditative Expertise |journal = PLOS ONE |volume = 3 |issue=3 |pages = e1897 |year = 2008 |doi=10.1371/journal.pone.0001897 |pmid=18365029 |pmc=2267490|bibcode = 2008PLoSO...3.1897L |doi-access = free }}</ref> ಈ ತನಿಖೆಯು ಅನನುಭವಿ ಮತ್ತು ಅನುಭವಿ ಧ್ಯಾನಸ್ಥರಿಂದ "ಸಹಾನುಭೂತಿ ಧ್ಯಾನ" ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಆವೇಶದ ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ಧ್ಯಾನಸ್ಥರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಎಫ್‌ಎಂಆರ್‌ಐ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಅಮಿಗ್ಡಾಲಾ, ಟೆಂಪೊರೊ-ಪ್ಯಾರಿಯೆಟಲ್ ಜಂಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಬಲ ಹಿಂಭಾಗದ ಸುಪೀರಿಯರ್ ಟೆಂಪೊರಲ್ ಸಲ್ಕಸ್‌ನಲ್ಲಿ,ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸಿಂಗ್ಯುಲೇಟ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದ ಲೇಖಕರು ನರ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ರಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಂಡ ಕಾರಣ ಇದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಸಂವೇದನಾಶೀಲತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ಧನಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Lutz" /> ==ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು== ===ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಎನ್ಸೆಫಾಲೋಗ್ರಫಿ=== ಮೆದುಳಿನ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯಂತೆಯೇ, ಹಳೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವವರ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವವರಲ್ಲದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆಲ್ಫಾ ತರಂಗದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವೆಂದೂ ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಮಾನಗಳೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಆಲ್ಫಾ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆವರ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ, ಆಲ್ಫಾ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಶಕ್ತಿಯ ಹೆಚ್ಚಳ, ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವಾಗ ಕಡಿಮೆ ಅನುಭವಿ ಧ್ಯಾನಸ್ಥರನ್ನು ಮತ್ತು ಅನುಭವಿ ಧ್ಯಾನಸ್ಥರಲ್ಲಿ ಇಇಜಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ನಿಧಾನಗತಿಯನ್ನು (ಆವರ್ತನದಲ್ಲಿ ಕಡಿತ) ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.ಮಿದುಳಿನ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಆಲ್ಫಾ ತಡೆಯುವ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಸಂಭವನೀಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿ ತನಿಖೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="Kasamatsu" /><ref name="Stigsby">{{cite journal |vauthors=Stigsby B, Rodenberg JC, Moth HB |title = Electroencephalographic findings during mantra meditation (transcendental meditation). A controlled, quantitative study of experienced meditators |journal = Electroencephalography and Clinical Neurophysiology |volume = 51 |issue = 4 |pages = 434–442 |year = 1981 <!--|accessdate = 2011-09-06--> |doi=10.1016/0013-4694(81)90107-3|pmid = 6164542 }}</ref> ವಿವಿಧ ಧ್ಯಾನ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಶ್ರವಣೇಂದ್ರಿಯ ಪ್ರಚೋದಕಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಧ್ಯಾನದ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಆಲ್ಫಾ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು.<ref name="Becker">{{cite journal |vauthors=Becker DE, Shapiro D |title = Physiological responses to clicks during Zen, yoga, and TM meditation |journal = Psychophysiology |volume = 18 |issue = 6 |pages = 694–699 |year = 1981 <!--|accessdate = 2011-09-06--> |doi=10.1111/j.1469-8986.1981.tb01846.x|pmid = 7031742 }}</ref> ವಿಮರ್ಶೆ ಕೃತಿಗಳು ಅಸಮಂಜಸವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಮಾಡಿದೆ. ಮೆದುಳಿನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅವಲೋಕನಗಳಂತೆಯೇ, ಮೆದುಳಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾಡಬಹುದು: ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಎನ್ಸೆಫಾಲೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ ಆದರೆ ಕೆಲವು ಅಸಂಗತಗೊಂಡಿದೆ..<ref name="Cahn" /><ref name="Andersen">{{cite journal |author = Andersen J |title = Meditation meets behavioural medicine: The story of experimental research on meditation |journal = Journal of Consciousness Studies |volume = 7 |pages = 17–73 |year = 2000<!--|accessdate = 2011-09-06-->}}</ref> ಧ್ಯಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ವೈದ್ಯರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಎನ್ಸೆಫಾಲೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಅನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಈ ಇಇಜಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಇನ್ನೂ ಅನುಭವಿಗಳ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡದ ಮಿದುಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿಲ್ಲ. [[File:Hippocampus.gif|thumb|left|ಇಲ್ಲಿ ಮೆದುಳಿನ ಕೆಂಪು ಭಾಗವು ಹಿಪೊಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಅನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಧ್ಯಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿ ಧ್ಯಾನಸ್ಥರಲ್ಲಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.]] ===ನ್ಯೂರೋ ಇಮೇಜಿಂಗ್=== ನ್ಯೂರೋಇಮೇಜಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಎಫ್‌ಎಂಆರ್‌ಐವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಿದುಳಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಗಮನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಂಟು ಮೆದುಳಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಮೆಟಾ-ಜಾಗೃತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳು (ಫ್ರಂಟೊಪೋಲಾರ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್/ಬ್ರಾಡ್‌ಮನ್ ಏರಿಯಾ ೧೦), ಎಕ್ಸ್‌ಟೆರೊಸೆಪ್ಟಿವ್ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್‌ಸೆಪ್ಟಿವ್ ದೇಹದ ಅರಿವು (ಸಂವೇದನಾ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇನ್ಸುಲರ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್), ಮೆಮೊರಿ ಬಲವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಮರುಸಂಘಟನೆ (ಹಿಪೊಕ್ಯಾಂಪಸ್), ಸ್ವಯಂ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣ (ಮುಂಭಾಗದ ಸಿಂಗ್ಯುಲೇಟ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಬಿಟೋಫ್ರಂಟಲ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್), ಮತ್ತು ಕೋಶಗಳ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಕೋಶಗಳ<ref name="Fox 48–73">{{cite journal|last=Fox|first=Kieran C.R.|author2=Nijeboer, Savannah |author3=Dixon, Matthew L. |author4=Floman, James L. |author5=Ellamil, Melissa |author6=Rumak, Samuel P. |author7=Sedlmeier, Peter |author8= Christoff, Kalina |title=Is meditation associated with altered brain structure? A systematic review and meta-analysis of morphometric neuroimaging in meditation practitioners|journal=Neuroscience & Biobehavioral Reviews|date=June 2014|volume=43|pages=48–73|doi=10.1016/j.neubiorev.2014.03.016 |pmid=24705269|s2cid=207090878}}</ref> ನಡುವೆ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಂಟು ಮೆದುಳಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ೨೧ ನ್ಯೂರೋಇಮೇಜಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೆಟಾ-ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ;<ref name="Fox 48–73"/> ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಬೂದು ದ್ರವ್ಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮಿದುಳಿನ ಬಿಳಿ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಡ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ರಚನಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿರುವುದು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ವರದಿಯಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ವಯಸ್ಸಾಗುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೂದು ದ್ರವ್ಯ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಡಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ಯಾನವು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಸಹ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಿವೆ. ಕಲಿಕೆ, ಅರಿವಿನ ನಮ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಗಮನ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುವ ಪುಟಮೆನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಮೆದುಳಿನ ಬೂದು ದ್ರವ್ಯದ ಪರಿಮಾಣಕ್ಕೆ ಝೆನ್ ಧ್ಯಾನಸ್ಥರು ನಿಧಾನ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕುಸಿತದ ದರವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಪುರಾವೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ,<ref name="Pagnoni2">{{cite journal |vauthors=Pagnoni G, Cekic M |title = Age effects on gray matter volume and attentional performance in Zen meditation |journal = Neurobiology of Aging |volume = 28 |pages = 1623–1627 |year = 2007 |doi = 10.1016/j.neurobiolaging.2007.06.008 |pmid = 17655980 |issue = 10|s2cid = 16755503 }}</ref> ಇದು ಧ್ಯಾನಸ್ಥರಲ್ಲದವರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ವಯಸ್ಸಾದ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವವರಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ತಮ ಗಮನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಧ್ಯಾನದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವವರೂ ಸಹ ನೋವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂದು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite journal|last=Grant|first=J. A.|author2=Rainville, P.|title=Pain Sensitivity and Analgesic Effects of Mindful States in Zen Meditators: A Cross-Sectional Study|journal=Psychosomatic Medicine|date=5 January 2009|volume=71|issue=1|pages=106–114|doi=10.1097/psy.0b013e31818f52ee|pmid=19073756|s2cid=14953679}}</ref> ಈ ಪರಿಣಾಮವು ಸೊಮಾಟೊಸೆನ್ಸರಿ ಕಾರ್ಟಿಸಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾದ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ನೋವಿನ ಅರಿವಿನ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ (ಮುಂಭಾಗದ ಸಿಂಗ್ಯುಲೇಟ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಸೊಲೇಟರಲ್ ಪ್ರಿಫ್ರಂಟಲ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್).<ref>{{cite journal|last=Grant|first=Joshua A.|author2=Courtemanche, Jérôme |author3=Rainville, Pierre |title=A non-elaborative mental stance and decoupling of executive and pain-related cortices predicts low pain sensitivity in Zen meditators|journal=Pain|date=January 2011|volume=152|issue=1|pages=150–156|doi=10.1016/j.pain.2010.10.006|pmid=21055874|s2cid=24114284}}</ref> ಮೆದುಳಿನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉನ್ನತ-ಶ್ರೇಣಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮತ್ತು ಸಂಘದ ಕವಚ(ಕಾರ್ಟಿಸಸ್‌)ಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="Fox 48–73"/> ಧ್ಯಾನವು ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಇದು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸಹ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಸ್ಥಿತಿಯ ಜಾಲಬಂಧದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬದಲಿಸಬಹುದು ಎಂದು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿವೆ, ಇದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಹಗಲುಗನಸು ಮುಂತಾದ ಆಂತರಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದಾಗ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಮಿದುಳಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಜಾಲವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal|last=Jang|first=Joon Hwan|author2=Jung, Wi Hoon |author3=Kang, Do-Hyung |author4=Byun, Min Soo |author5=Kwon, Soo Jin |author6=Choi, Chi-Hoon |author7= Kwon, Jun Soo |title=Increased default mode network connectivity associated with meditation|journal=Neuroscience Letters|volume=487|issue=3|pages=358–362|doi=10.1016/j.neulet.2010.10.056 |pmid=21034792 |date=January 2011|s2cid=8169221}}</ref> ===ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಸಿಂಧುತ್ವ=== ಫಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ನಡೆಸಿದ ಮೆಟಾ-ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂರೋಇಮೇಜಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುವ ಧ್ಯಾನದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಪಕ್ಷಪಾತದ ಹಲವಾರು ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಫಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರರು. ಪ್ರಕಟಣೆಯು ಪಕ್ಷಪಾತವು ಗಮನಾರ್ಹ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಅತಿ-ವರದಿ ಮಾಡುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು.<ref name="Kieran C.R 2014">{{cite journal|last=Fox|first=Kieran C.R.|author2=Nijeboer, Savannah |author3=Dixon, Matthew L. |author4=Floman, James L. |author5=Ellamil, Melissa |author6=Rumak, Samuel P. |author7=Sedlmeier, Peter |author8= Christoff, Kalina |title=Is meditation associated with altered brain structure? A systematic review and meta-analysis of morphometric neuroimaging in meditation practitioners|journal=Neuroscience & Biobehavioral Reviews|volume=43|pages=48–73|doi=10.1016/j.neubiorev.2014.03.016 |pmid=24705269 |year=2014|s2cid=207090878}}</ref> ಇದರ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಫಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರರು. "ಮೆಟಾ-ಜಾಗೃತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳ, ಬಹಿರ್ಮುಖಿ ಮತ್ತು ಅಂತರಪ್ರಚೋದನೆಯ ದೇಹದ ಅರಿವು..., ಸ್ಮರಣೆ ಬಲವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಮರುಸಂಘಟನೆ..., ಸ್ವಯಂ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ..., ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಅಂತರಗೋಳದ ಸಂವಹನ..." ಮತ್ತು "ಮಧ್ಯಮ" ಜಾಗತಿಕ ಮಧ್ಯದ ಪರಿಣಾಮದ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು "ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಮೆದುಳಿನ ರಚನೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೊಂದಿಗೆ" ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ.<ref name="Kieran C.R 2014" /> ಯಾವುದೇ ದೃಢ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.{{Citation needed|date=December 2020}} ==ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯ== ===ಧನಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರಣ=== ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹೊರತಾಗಿ, ಕೆಲವು ಲೇಖಕರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಭರವಸೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದ ತನಿಖೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ರಿಕ್ ಹ್ಯಾನ್ಸನ್ ರವರು ಬರೆದಿರುವ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ, ಬುದ್ಧನ ಮೆದುಳು.<ref name=Hanson>{{cite book |title=Buddha's Brain: The Practical Neuroscience of Happiness, Love, and Wisdom |last=Hanson |first=Rick |year=2009 |publisher=New Harbinger Publication, INC |location=Oakland, CA |isbn=978-1572246959 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/isbn_9781572246959 }}</ref> ನರವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿರುವ ಹ್ಯಾನ್ಸನ್ ಸರಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಓದುಗರಿಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾನ್ಸನ್‌ರವರು ಮುಖ್ಯ ವಾದವೆಂದರೆ ಪ್ರೀತಿಯಂತಹ ಧನಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನದ ಮೂಲಕ ನ್ಯೂರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬಲಪಡಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಈ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಡಜನ್ಗಟ್ಟಲೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿವೆ ಎಂದೊ ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name=Hanson /> ಹಾನ್ಸನ್ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ಪೂರ್ವದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದೊಡ್ಡ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಳುವಳಿಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದೆ. ===ಟೀಕೆಗಳು=== ಓವೆನ್ ಫ್ಲಾನಗನ್ ರಂತಹ ವಿಮರ್ಶಕರು, ಹ್ಯಾನ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಅವನಂತಹವರು ಪ್ರಸಕ್ತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಬೋಧಿಸತ್ವಸ್ ಬ್ರೈನ್: ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ ನ್ಯಾಚುರಲೈಸ್ಡ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಫ್ಲ್ಯಾನಾಗನ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿರುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಓದುಗರಿಗೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ರೋಚಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೆಚ್ಚು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref name=Flanagan>{{cite book |title= Bodhisattva's Brain: Buddhism Naturalized |last=Flanagan |first=Owen |year=2011 |publisher=The MIT Press |location=Cambridge, MA|isbn=978-0262016049}}</ref> ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿಗೆ ಒಳಗಾದವರು ಕಾಲುಗಳ ಬಳಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಬಲ್ಲರು, ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಧನಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಫ್ಲಾನಗಾನ್ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.ಧ್ಯಾನವು ಯಾವುದೋ ವಿಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನಕರವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಫ್ಲಾನಗಾನ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಧ್ಯಾನವು ಮಿದುಳಿನ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು ಇನ್ನೂ ನಿಗೂಢವಾಗಿದೆ.<ref name=Flanagan /> ಅದೇ ರೀತಿ, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಧ್ಯಾನವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವಸ್ಥಿಯವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ..<ref name="Awasthi">{{cite journal |author=Awasthi B |title = Issues and perspectives in meditation research: in search for a definition|pmid=23335908 |journal = Frontiers in Psychology |volume = 3 |pages = 613 |year = 2013 |doi=10.3389/fpsyg.2012.00613 |pmc=3541715|doi-access = free}}</ref> ತಮ್ಮ ಭಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಫ್ಲಾನಗನ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾನ್ಸನ್ ಅನೇಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಇಬ್ಬರೂ ಲೇಖಕರು ಧ್ಯಾನವನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡುವ ಭವಿಷ್ಯದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಧ್ಯಾನದ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಇನ್ನೂ ಅದರ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಸಮುದಾಯವು ಅದರ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸುವ ಮೊದಲು ಹೆಚ್ಚು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಬಹುದಾದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] [[ವರ್ಗ:ಮಾನಸಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ]] [[ವರ್ಗ:ಆಧ್ಯಾತ್ಮ]] [[ವರ್ಗ:ನರವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ]] qkhco6vk0vbvrzq1q4ie7saodmd7v98 828 160525 1376856 1376497 2026-07-16T06:51:50Z Grufo 84028 Update from [[d:Special:GoToLinkedPage/mediawikiwiki/Q122696746|master]] using [[mw:Synchronizer| #Synchronizer]] 1376856 Scribunto text/plain require[[strict]] --- --- --- PRIVATE ENVIRONMENT --- --- ________________________________ --- --- --- --[[ Abstract utilities ]]-- ---------------------------- -- Helper function for `string.gsub()` (for managing zero-padded numbers) local function zero_padded (str) return ('%03d%s'):format(#str, str) end -- Helper function for `table.sort()` (for natural sorting) local function natural_sort (var1, var2) return var1:gsub('%d+', zero_padded) < var2:gsub('%d+', zero_padded) end -- Return a copy or a reference to a table local function copy_or_ref_table (src, refonly) if refonly then return src end local newtab = {} for key, val in pairs(src) do newtab[key] = val end return newtab end -- Copy at most N items (of all kinds) from `src` to `dest` and return `dest` local function copy_table_maxn (dest, src, len) local idx = 1 for key, val in pairs(src) do dest[key], idx = val, idx + 1 if idx > len then break end end return dest end -- Remove some numeric elements from a table, shifting everything to the left local function remove_numeric_keys (tbl, idx, len) local cache, tmp = {}, idx + len - 1 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and key >= idx then if key > tmp then cache[key - len] = val end tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end -- Make a reduced copy of a table (shifting in both directions if necessary) local function copy_table_reduced (tbl, idx, len) local ret, tmp = {}, idx + len - 1 if idx > 0 then for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key < idx then ret[key] = val elseif key > tmp then ret[key - len] = val end end elseif tmp > 0 then local nshift = 1 - idx for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' then ret[key] = val elseif key > tmp then ret[key - tmp] = val elseif key < idx then ret[key + nshift] = val end end else for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key > tmp then ret[key] = val elseif key < idx then ret[key + len] = val end end end return ret end -- Make an expanded copy of a table (shifting in both directions if necessary) local function copy_table_expanded (tbl, idx, len) local ret, tmp = {}, idx + len - 1 if idx > 0 then for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key < idx then ret[key] = val else ret[key + len] = val end end elseif tmp > 0 then local nshift = idx - 1 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' then ret[key] = val elseif key > 0 then ret[key + tmp] = val elseif key < 1 then ret[key + nshift] = val end end else for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key > tmp then ret[key] = val else ret[key - len] = val end end end return ret end -- Given a table, create two new tables containing the sorted list of keys local function get_key_list_sorted (tbl, sort_fn) local nums, words, nn, nw = {}, {}, 0, 0 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then nn = nn + 1 nums[nn] = key else nw = nw + 1 words[nw] = key end end table.sort(nums) table.sort(words, sort_fn) return nums, words, nn, nw end -- Parse a parameter name string and return it as a string or a number local function get_parameter_name (par_str) local ret = par_str:match'^%s*(.-)%s*$' if ret ~= '0' and ret:find'^%-?[1-9]%d*$' == nil then return ret end return tonumber(ret) end -- Move a key from a table to another, but only if under a different name and -- always parsing numeric strings as numbers local function steal_if_renamed (val, src, skey, dest, dkey) local realkey = get_parameter_name(dkey) if skey ~= realkey then dest[realkey], src[skey] = val, nil end end --[[ Public strings ]]-- ------------------------ -- Special match keywords (functions and modifiers MUST avoid these names) local mkeywords = { ['or'] = 0, pattern = 1, plain = 2, strict = 3 } -- Sort functions (functions and modifiers MUST avoid these names) local sortfunctions = { alphabetically = false, naturally = natural_sort } -- Callback styles for the `mapping_*` and `renaming_*` class of modifiers -- (functions and modifiers MUST avoid these names) --[[ Meanings of the columns: col[1] = Loop type (0-3) col[2] = Number of module arguments that the style requires (1-3) col[3] = Minimum number of sequential parameters passed to the callback col[4] = Name of the callback parameter where to place each parameter name col[5] = Name of the callback parameter where to place each parameter value col[6] = Argument in the modifier's invocation that will override `col[4]` col[7] = Argument in the modifier's invocation that will override `col[5]` A value of `-1` indicates that no meaningful value is stored (i.e. `nil`) ]]-- local mapping_styles = { names_and_values = { 3, 2, 2, 1, 2, -1, -1 }, values_and_names = { 3, 2, 2, 2, 1, -1, -1 }, values_only = { 1, 2, 1, -1, 1, -1, -1 }, names_only = { 2, 2, 1, 1, -1, -1, -1 }, names_and_values_as = { 3, 4, 0, -1, -1, 2, 3 }, names_only_as = { 2, 3, 0, -1, -1, 2, -1 }, values_only_as = { 1, 3, 0, -1, -1, -1, 2 }, blindly = { 0, 2, 0, -1, -1, -1, -1 } } -- Memory slots (functions and modifiers MUST avoid these names) local memoryslots = { h = 'header', f = 'footer', i = 'itersep', l = 'lastsep', n = 'ifngiven', p = 'pairsep', s = 'oxfordsep' } -- Possible trimming modes for the `parsing` modifier local trim_parse_opts = { trim_none = { false, false }, trim_positional = { false, true }, trim_named = { true, false }, trim_all = { true, true } } -- Possible string modes for the iteration separator in the `parsing` and -- `reinterpreting` modifiers local isep_parse_opts = { splitter_pattern = false, splitter_string = true } -- Possible string modes for the key-value separator in the `parsing` and -- `reinterpreting` modifiers local psep_parse_opts = { setter_pattern = false, setter_string = true } -- Possible position references for the `splicing` modifier local position_references = { add_nothing = 0, add_smallest_number = 1, add_last_of_sequence = 2, add_largest_number = 3 } -- Possible modes for the `reassigning` modifier local a_modes = { duplicate = 0, transfer = 1, provide = 2, spare = 3, sacrifice = 4 } -- Functions and modifiers MUST avoid these names too: `here`, `in_substack`, -- `let`, `expose`, `use`, `with_flushed_glue`, `without_flushed_glue` -- `without_sorting` --[[ Private constants ]]-- --------------------------- -- Hard-coded name of the module (to avoid going through `frame:getTitle()`) local modulename = 'Module:Params' -- The functions listed here declare that they don't need the `frame.args` -- metatable to be copied into a regular table; if they are modifiers they also -- guarantee that they will make their own (modified) copy available local refpipe = { call_for_each_group = true, --coins = true, count = true, evaluating = true, for_each = true, list = true, list_values = true, list_maybe_with_names = true, value_of = true } -- The functions listed here declare that they don't need the -- `frame:getParent().args` metatable to be copied into a regular table; if -- they are modifiers they also guarantee that they will make their own -- (modified) copy available local refparams = { call_for_each_group = true, combining = true, combining_by_calling = true, combining_values = true, concat_and_call = true, concat_and_invoke = true, concat_and_magic = true, count = true, grouping_by_calling = true, mixing_names_and_values = true, keeping_at_most = true, renaming_by_mixing = true, renaming_to_sequence = true, renaming_to_uppercase = true, renaming_to_lowercase = true, --renaming_to_values = true, shifting = true, splicing = true, --swapping_names_and_values = true, value_of = true, with_name_matching = true } -- Maximum number of numeric parameters that can be filled, if missing (we -- chose an arbitrary number for this constant; you can discuss about its -- optimal value at Module talk:Params) local maxfill = 1024 -- The private table of functions local library = {} -- Functions and modifiers that can only be invoked in first position local static_iface = {} --[[ Private functions ]]-- --------------------------- -- Create a new context local function context_new (child_frame) local main_frame = child_frame:getParent() return { frame = main_frame, opipe = child_frame.args, oparams = main_frame.args, firstposonly = static_iface, iterfunc = pairs, sorttype = 0, n_parents = 0, n_children = 0, n_available = maxfill } end -- Move to the next action within the user-given list local function context_iterate (ctx, n_forward) local nextfn if ctx.pipe[n_forward] ~= nil then nextfn = ctx.pipe[n_forward]:match'^%s*(.*%S)' end if nextfn == nil then error(modulename .. ': You must specify a function to call', 0) end if library[nextfn] == nil then if ctx.firstposonly[nextfn] == nil then error(modulename .. ': The function ‘' .. nextfn .. '’ does not exist', 0) else error(modulename .. ': The ‘' .. nextfn .. '’ directive can only appear in first position', 0) end end remove_numeric_keys(ctx.pipe, 1, n_forward) return library[nextfn] end -- Main loop local function main_loop (ctx, start_with) local fn = start_with repeat fn = fn(ctx) until not fn if ctx.n_parents > 0 then error(modulename .. ': One or more ‘merging_substack’ directives are missing', 0) end if ctx.n_children > 0 then error(modulename .. ', For some of the snapshots either the ‘flushing’ directive is missing or a group has not been properly closed with ‘merging_substack’', 0) end end -- Load a `setting`-like directive string into the `dest` table local function set_strings_from_opts (dest, opts, start_from) local cmd if opts[start_from] == nil then return start_from - 1 end cmd = opts[start_from]:gsub('%s+', ''):gsub('/+', '/') :match'^/*(.*[^/])' if cmd == nil then return start_from end local vname, chr local amap, sep, argc = {}, string.byte('/'), start_from + 1 for idx = 1, #cmd do chr = cmd:byte(idx) if chr == sep then for key, val in ipairs(amap) do dest[val], amap[key] = opts[argc], nil end argc = argc + 1 else vname = memoryslots[string.char(chr)] if vname == nil then error(modulename .. ', ‘setting’: Unknown slot ‘' .. string.char(chr) .. '’', 0) end table.insert(amap, vname) end end for key, val in ipairs(amap) do dest[val] = opts[argc] end return argc end -- Add a new stack of parameters to `ctx.children` local function new_substack (ctx) local currsnap, newparams = ctx.n_children + 1, {} if ctx.children == nil then ctx.children = { newparams } else ctx.children[currsnap] = newparams end ctx.n_children = currsnap return newparams end -- Parse a raw argument containing a `sortfunctions` directive, or -- `'without_sorting'`, or `nil` local function load_sort_opt (raw_arg) if raw_arg == nil then return nil, 1, false end local trarg = raw_arg:match'^%s*(.-)%s*$' if trarg == 'without_sorting' then return nil, 2, false, trarg end local tmp = sortfunctions[trarg] if tmp == nil then return nil, 1, false, trarg end return tmp or nil, 2, true, trarg end -- Parse optional user arguments of type `...|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]| -- [number of additional parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]` local function load_child_opts (src, start_from, append_after, params) local tnamed, tmp1, tmp2 local pin, tbl, mem = start_from, {}, {} while src[pin] ~= nil and src[pin + 1] ~= nil do tmp1 = src[pin]:match'^%s*(.*%S)' if tmp1 == 'let' and src[pin + 2] ~= nil then tmp1 = get_parameter_name(src[pin + 1]) mem[tmp1], tbl[tmp1], pin = nil, src[pin + 2], pin + 3 --[[ elseif tmp1 == 'expose' then tmp1 = get_parameter_name(src[pin + 1]) tmp2 = params[tmp1] mem[tmp1], tbl[tmp1], pin = tmp2, tmp2, pin + 2 ]]-- elseif tmp1 == 'use' and src[pin + 2] ~= nil then tmp1 = get_parameter_name(src[pin + 2]) tmp2 = params[tmp1] mem[tmp1], tbl[get_parameter_name(src[pin + 1])], pin = tmp2, tmp2, pin + 3 else break end end local tnew = copy_or_ref_table(params, next(mem) == nil) for key in pairs(mem) do tnew[key] = nil end if pin ~= start_from then tnamed, tbl = tbl, {} end tmp1 = tonumber(src[pin]) if tmp1 ~= nil and math.floor(tmp1) == tmp1 then if tmp1 < 0 then tmp1 = -1 end tmp2 = append_after - pin for idx = pin + 1, pin + tmp1 do tbl[idx + tmp2] = src[idx] end pin = pin + tmp1 + 1 end if tnamed ~= nil then for key, val in pairs(tnamed) do tbl[key] = val end end return tbl, pin, tnew, mem end -- Load the optional arguments of some of the `mapping_*` and `renaming_*` -- class of modifiers local function load_callback_opts (src, n_skip, default_style, params) local style, shf local tmp = src[n_skip + 1] if tmp ~= nil then style = mapping_styles[tmp:match'^%s*(.-)%s*$'] end if style == nil then style, shf = default_style, n_skip - 1 else shf = n_skip end local n_exist, karg, varg = style[3], style[4], style[5] tmp = style[6] if tmp > -1 then karg = src[tmp + shf]:match'^%s*(.-)%s*$' if karg == '0' or karg:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then karg = tonumber(karg) n_exist = math.max(n_exist, karg) end end tmp = style[7] if tmp > -1 then varg = src[tmp + shf]:match'^%s*(.-)%s*$' if varg == '0' or varg:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then varg = tonumber(varg) n_exist = math.max(n_exist, varg) end end local dest, argc, tnew, mem = load_child_opts(src, style[2] + shf, n_exist, params) tmp = style[1] if (tmp == 3 or tmp == 2) and dest[karg] ~= nil then tmp = tmp - 2 end if (tmp == 3 or tmp == 1) and dest[varg] ~= nil then tmp = tmp - 1 end return dest, argc, tmp, karg, varg, tnew, mem end -- Parse the arguments of some of the `mapping_*` and `renaming_*` class of -- modifiers local function load_replace_args (opts, whoami) if opts[1] == nil then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No pattern string was given', 0) end if opts[2] == nil then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No replacement string was given', 0) end local ptn, repl, nmax, argc = opts[1], opts[2], tonumber(opts[3]), 3 if nmax ~= nil or (opts[3] or ''):match'^%s*$' ~= nil then argc = 4 end local flg = opts[argc] if flg ~= nil then flg = mkeywords[flg:match'^%s*(.-)%s*$'] end if flg == 0 then flg = nil elseif flg ~= nil then argc = argc + 1 end return ptn, repl, nmax, flg, argc, (nmax ~= nil and nmax < 1) or (flg == 3 and ptn == repl) end -- Parse the arguments of the `with_*_matching` class of modifiers local function load_pattern_args (opts, whoami) local keyw local ptns, state, nptns, cnt = {}, 0, 0, 1 for _, val in ipairs(opts) do if state == 0 then nptns, state = nptns + 1, -1 ptns[nptns] = { val, false, false } else keyw = val:match'^%s*(.*%S)' if keyw == nil or mkeywords[keyw] == nil or ( state > 0 and mkeywords[keyw] > 0 ) then break else state = mkeywords[keyw] if state > 1 then ptns[nptns][2] = true end if state == 3 then ptns[nptns][3] = true end end end cnt = cnt + 1 end if state == 0 then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No pattern was given', 0) end return ptns, nptns, cnt end -- Load the optional arguments of the `parsing`, `reinterpreting` and -- `evaluating` modifiers local function load_parse_opts (opts, start_from, isp, psp) local tmp local optslots, noptslots, argc, trimn, trimu, iplain, pplain = { true, true, true }, 3, start_from, true, false, true, true repeat noptslots, tmp = noptslots - 1, opts[argc] if tmp == nil then break end tmp = tmp:match'^%s*(.-)%s*$' if optslots[1] ~= nil and trim_parse_opts[tmp] ~= nil then tmp = trim_parse_opts[tmp] trimn, trimu, optslots[1] = tmp[1], tmp[2], nil elseif optslots[2] ~= nil and isep_parse_opts[tmp] ~= nil then argc = argc + 1 iplain, isp, optslots[2] = isep_parse_opts[tmp], opts[argc], nil elseif optslots[3] ~= nil and psep_parse_opts[tmp] ~= nil then argc = argc + 1 pplain, psp, optslots[3] = psep_parse_opts[tmp], opts[argc], nil else break end argc = argc + 1 until noptslots < 1 return isp, iplain, psp, pplain, trimn, trimu, argc end -- Map parameters' values using a custom callback and a referenced table local value_maps = { [0] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key in pairs(tbl) do tbl[key] = fn() end end, [1] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do margs[varg] = val tbl[key] = fn() end end, [2] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key in pairs(tbl) do margs[karg] = key tbl[key] = fn() end end, [3] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do margs[karg], margs[varg] = key, val tbl[key] = fn() end end } -- Private table for `map_names()` local name_thieves = { [0] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end, [1] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do rargs[varg] = val steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end, [2] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do rargs[karg] = key steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end, [3] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do rargs[karg], rargs[varg] = key, val steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end } -- Map parameters' names using a custom callback and a referenced table local function map_names (tbl, rargs, karg, varg, looptype, fn) local cache = {} name_thieves[looptype](cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end -- Return a new table that contains `src` regrouped according to the numeric -- suffixes in its keys local function make_groups (src) -- NOTE: `src` might be the original metatable! local prefix, gid local groups = {} for key, val in pairs(src) do -- `key` must only be a string or a number... if type(key) == 'string' then prefix, gid = key:match'^%s*(.-)%s*(%-?%d*)%s*$' gid = tonumber(gid) or '' else prefix, gid = '', key end if groups[gid] == nil then groups[gid] = {} end if prefix == '0' or prefix:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then prefix = tonumber(prefix) if prefix < 1 then prefix = prefix - 1 end end groups[gid][prefix] = val end return groups end -- Split into parts a string containing the `$#` and `$@` placeholders and -- return the information as a skeleton table, a canvas table and a length local function parse_placeholder_string (target) local idx, s_pos, skel, canvas = 1, 1, {}, {} local e_pos = string.find(target, '%$[@#]', 1, false) while e_pos ~= nil do canvas[idx] = target:sub(s_pos, e_pos - 1) skel[idx + 1] = target:sub(e_pos, e_pos + 1) == '$@' idx = idx + 2 s_pos = e_pos + 2 e_pos = string.find(target, '%$[@#]', s_pos, false) end if (s_pos > target:len()) then idx = idx - 1 else canvas[idx] = target:sub(s_pos) end return skel, canvas, idx end -- Populate a table by parsing a parameter string (heavy lifting for `parsing`, -- `reinterpreting` and `evaluating`) local function parse_parameter_string (tbl, str, isp, ipl, psp, ppl, trn, tru) local key, val, spos1, spos2, pos1, pos2 local pos3, idx, lenplone = 0, 1, #str + 1 if isp == nil or isp == '' then if psp == nil or psp == '' then if tru then tbl[idx] = str:match'^%s*(.-)%s*$' else tbl[idx] = str end return idx end spos1, spos2 = str:find(psp, 1, ppl) if spos1 == nil then key = idx if tru then val = str:match'^%s*(.-)%s*$' else val = str end idx = idx + 1 else key = get_parameter_name(str:sub(1, spos1 - 1)) val = str:sub(spos2 + 1) if trn then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end end tbl[key] = val return idx end if psp == nil or psp == '' then repeat pos1 = pos3 + 1 pos2, pos3 = str:find(isp, pos1, ipl) val = str:sub(pos1, (pos2 or lenplone) - 1) if tru then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end tbl[idx], idx = val, idx + 1 until pos2 == nil return idx end repeat pos1 = pos3 + 1 pos2, pos3 = str:find(isp, pos1, ipl) val = str:sub(pos1, (pos2 or lenplone) - 1) spos1, spos2 = val:find(psp, 1, ppl) if spos1 == nil then key = idx if tru then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end idx = idx + 1 else key = get_parameter_name(val:sub(1, spos1 - 1)) val = val:sub(spos2 + 1) if trn then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end end tbl[key] = val until pos2 == nil return idx end -- Heavy lifting for `snapshotting` and `remembering` local function make_child (ctx, src, whoami) local len = tonumber(ctx.pipe[1]) if len == nil or len == 0 then local stack = new_substack(ctx) for key, val in pairs(src) do stack[key] = val end return len == nil and 1 or 2 end if len < 0 or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: The number of parameters to copy must be an integer greater than zero', 0) end copy_table_maxn(new_substack(ctx), src, len) return 2 end -- Heavy lifting for `setting_by_flushing`, `combining` and `combining_values` local function set_strings_from_substack (ctx, dest, whoami) if ctx.n_children < 1 then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: There are no substacks to flush', 0) end local currsnap = ctx.n_children local stack = ctx.children[currsnap] for key, val in pairs(memoryslots) do if stack[key] ~= nil then dest[val] = stack[key] end end ctx.children[currsnap], ctx.n_children = nil, currsnap - 1 end -- Heavy lifting for `combining` and `combining_values` local function combine_parameters (ctx, keyval_fn, whoami) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! This function -- MUST create a copy of it before returning local opts = ctx.pipe if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No parameter name was provided', 0) end local argc local tbl, vars = ctx.params, {} local sortfn, varsarg0, do_sort, tmp = load_sort_opt(opts[2]) if varsarg0 == 2 then tmp = opts[3] and opts[3]:match'^%s*(.-)%s*$' end if tmp == 'with_flushed_glue' then varsarg0 = varsarg0 + 1 argc = set_strings_from_opts(vars, opts, varsarg0 + 1) set_strings_from_substack(ctx, vars, whoami) else if tmp == 'without_flushed_glue' then varsarg0 = varsarg0 + 1 end argc = set_strings_from_opts(vars, opts, varsarg0 + 1) end if argc < varsarg0 then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No setting directive was given', 0) end if next(tbl) == nil then if vars.ifngiven ~= nil then ctx.params = { [get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = vars.ifngiven } elseif tbl == ctx.oparams then ctx.params = {} end return argc end local cache, len if do_sort then local words cache, words, len, tmp = get_key_list_sorted(tbl, sortfn) for idx = 1, tmp do cache[len + idx] = words[idx] end len = len + tmp else len, cache = 0, {} for key in pairs(tbl) do len = len + 1 cache[len] = key end end local pmap, nss, kvs, pps = {}, 0, vars.pairsep or '', vars.itersep or '' for idx = 1, len do tmp, pmap[nss + 1] = cache[idx], pps pmap[nss + 2] = keyval_fn(tmp, tbl[tmp], kvs) nss = nss + 2 end tmp = vars.oxfordsep or vars.lastsep if tmp ~= nil and nss > 4 then pmap[nss - 1] = tmp elseif nss > 2 and vars.lastsep ~= nil then pmap[nss - 1] = vars.lastsep end pmap[1] = vars.header or '' if vars.footer ~= nil then pmap[nss + 1] = vars.footer end ctx.params = { [get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = table.concat(pmap) } return argc end -- Concatenate the numeric keys from the table of parameters to the numeric -- keys from the table of options; non-numeric keys from the table of options -- will prevail over colliding non-numeric keys from the table of parameters local function concat_params (ctx) local retval, tbl, nmax = {}, ctx.params, table.maxn(ctx.pipe) if ctx.subset == 1 then -- We need only the sequence for key, val in ipairs(tbl) do retval[key + nmax] = val end else if ctx.subset == -1 then for key in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and key > 0 then retval[key + nmax] = val else retval[key] = val end end end for key, val in pairs(ctx.pipe) do retval[key] = val end return retval end -- Flush the parameters by calling a custom function for each value (after this -- function has been invoked `ctx.params` will be no longer usable) local function flush_params (ctx, fn) local tbl = ctx.params if ctx.subset == 1 then for key, val in ipairs(tbl) do fn(key, val) end return end if ctx.subset == -1 then for key, val in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end end if ctx.sorttype > 0 then local nums, words, nn, nw = get_key_list_sorted(tbl, natural_sort) if ctx.sorttype == 2 then for idx = 1, nw do fn(words[idx], tbl[words[idx]]) end for idx = 1, nn do fn(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end return end for idx = 1, nn do fn(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end for idx = 1, nw do fn(words[idx], tbl[words[idx]]) end return end if ctx.subset ~= -1 then for key, val in ipairs(tbl) do fn(key, val) tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(tbl) do fn(key, val) end end -- Flush the parameters by calling one of two custom functions for each value -- (after this function has been invoked `ctx.params` will be no longer usable) local function mixed_flush_params (ctx, fn_seq, fn_oth) if ctx.subset == 1 then for key, val in ipairs(ctx.params) do fn_seq(key, val) end return end if ctx.subset == -1 then flush_params(ctx, fn_oth) return end local tbl = ctx.params if ctx.sorttype > 0 then local nums, words, nn, nw = get_key_list_sorted(tbl, natural_sort) local sequence = {} for key, val in ipairs(tbl) do sequence[key] = val end if ctx.sorttype == 2 then for idx = 1, nw do fn_oth(words[idx], tbl[words[idx]]) end end for idx = 1, nn do if sequence[nums[idx]] then fn_seq(nums[idx], sequence[nums[idx]]) else fn_oth(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end end if ctx.sorttype ~= 2 then for idx = 1, nw do fn_oth(words[idx], tbl[words[idx]]) end end return end for key, val in ipairs(tbl) do fn_seq(key, val) tbl[key] = nil end for key, val in pairs(tbl) do fn_oth(key, val) end end -- Finalize and return a concatenated list local function finalize_and_return_concatenated_list (ctx, lst, len, modsize) if len > 0 then local tmp = ctx.oxfordsep or ctx.lastsep if tmp ~= nil and len > modsize * 2 then lst[len - modsize + 1] = tmp elseif len > modsize and ctx.lastsep ~= nil then lst[len - modsize + 1] = ctx.lastsep end lst[1] = ctx.header or '' if ctx.footer ~= nil then lst[len + 1] = ctx.footer end ctx.text = table.concat(lst) else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end end --- --- --- PUBLIC ENVIRONMENT --- --- ________________________________ --- --- --- --[[ Modifiers ]]-- ------------------- -- Syntax: #invoke:params|sequential|pipe to library.sequential = function (ctx) if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The ‘sequential’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == -1 then error(modulename .. ': The two directives ‘non-sequential’ and ‘sequential’ are in contradiction with each other', 0) end if ctx.sorttype > 0 then error(modulename .. ': The ‘all_sorted’ and ‘reassorted’ directives are redundant when followed by ‘sequential’', 0) end ctx.iterfunc, ctx.subset = ipairs, 1 return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|non-sequential|pipe to library['non-sequential'] = function (ctx) if ctx.subset == -1 then error(modulename .. ': The ‘non-sequential’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The two directives ‘sequential’ and ‘non-sequential’ are in contradiction with each other', 0) end ctx.iterfunc, ctx.subset = pairs, -1 return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|all_sorted|pipe to library.all_sorted = function (ctx) if ctx.sorttype == 1 then error(modulename .. ': The ‘all_sorted’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The ‘all_sorted’ directive is redundant after ‘sequential’', 0) end if ctx.sorttype == 2 then error(modulename .. ': The two directives ‘reassorted’ and ‘sequential’ are in contradiction with each other', 0) end ctx.sorttype = 1 return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|reassorted|pipe to library.reassorted = function (ctx) if ctx.sorttype == 2 then error(modulename .. ': The ‘reassorted’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The ‘reassorted’ directive is redundant after ‘sequential’', 0) end if ctx.sorttype == 1 then error(modulename .. ': The two directives ‘sequential’ and ‘reassorted’ are in contradiction with each other', 0) end ctx.sorttype = 2 return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|setting|directives|...|pipe to library.setting = function (ctx) local argc = set_strings_from_opts(ctx, ctx.pipe, 1) if argc < 2 then error(modulename .. ', ‘setting’: No directive was given', 0) end return context_iterate(ctx, argc + 1) end -- Syntax: #invoke:params|scoring|new parameter name|[container]|pipe to library.scoring = function (ctx) if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘scoring’: No parameter name was provided', 0) end local tmp local retval, opts = 0, ctx.pipe for _ in pairs(ctx.params) do retval = retval + 1 end if opts[2] ~= nil then tmp = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end if tmp == 'in_substack' then new_substack(ctx)[get_parameter_name(opts[1])] = tostring(retval) return context_iterate(ctx, 3) end ctx.params[get_parameter_name(opts[1])] = tostring(retval) return context_iterate(ctx, tmp == 'here' and 3 or 2) end -- Syntax: #invoke:params|squeezing|pipe to library.squeezing = function (ctx) local store, indices, tbl, newlen = {}, {}, ctx.params, 0 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then newlen = newlen + 1 indices[newlen], store[key], tbl[key] = key, val, nil end end table.sort(indices) for idx = 1, newlen do tbl[idx] = store[indices[idx]] end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|filling_the_gaps|pipe to library.filling_the_gaps = function (ctx) local newval, tbl, tmp, nmin, nmax, nnums = ctx.pipe[1], ctx.params, {}, 1, nil, -1 if newval == nil then error(modulename .. ', ‘filling_the_gaps’: No value was provided', 0) end for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then if nmax == nil then if key < nmin then nmin = key end nmax = key elseif key > nmax then nmax = key elseif key < nmin then nmin = key end tmp[key], nnums = val, nnums + 1 end end if nmax ~= nil and nmax - nmin > nnums then ctx.n_available = ctx.n_available + nmin + nnums - nmax if ctx.n_available < 0 then error(modulename .. ', ‘filling_the_gaps’: It is possible to fill at most ' .. tostring(maxfill) .. ' parameters', 0) end for idx = nmin, nmax, 1 do tbl[idx] = newval end for key, val in pairs(tmp) do tbl[key] = val end end return context_iterate(ctx, 2) end -- Syntax: #invoke:params|clearing|pipe to library.clearing = function (ctx) local tbl, numerics = ctx.params, {} for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then numerics[key], tbl[key] = val, nil end end for key, val in ipairs(numerics) do tbl[key] = val end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|cutting|left cut|right cut|pipe to library.cutting = function (ctx) local lcut = tonumber(ctx.pipe[1]) if lcut == nil or math.floor(lcut) ~= lcut then error(modulename .. ', ‘cutting’: Left cut must be an integer number', 0) end local rcut = tonumber(ctx.pipe[2]) if rcut == nil or math.floor(rcut) ~= rcut then error(modulename .. ', ‘cutting’: Right cut must be an integer number', 0) end local tbl = ctx.params local len = #tbl if lcut < 0 then lcut = len + lcut end if rcut < 0 then rcut = len + rcut end local tot = lcut + rcut if tot > 0 then local cache = {} if tot >= len then for key in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end tot = len else for idx = len - rcut + 1, len, 1 do tbl[idx] = nil end for idx = 1, lcut, 1 do tbl[idx] = nil end end for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and key > 0 then if key > len then cache[key - tot] = val else cache[key - lcut] = val end tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|cropping|left crop|right crop|pipe to library.cropping = function (ctx) local lcut = tonumber(ctx.pipe[1]) if lcut == nil or math.floor(lcut) ~= lcut then error(modulename .. ', ‘cropping’: Left crop must be an integer number', 0) end local rcut = tonumber(ctx.pipe[2]) if rcut == nil or math.floor(rcut) ~= rcut then error(modulename .. ', ‘cropping’: Right crop must be an integer number', 0) end local tbl = ctx.params local nmin, nmax for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then if nmin == nil then nmin, nmax = key, key elseif key > nmax then nmax = key elseif key < nmin then nmin = key end end end if nmin ~= nil then local len = nmax - nmin + 1 if lcut < 0 then lcut = len + lcut end if rcut < 0 then rcut = len + rcut end if lcut + rcut - len > -1 then for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then tbl[key] = nil end end elseif lcut + rcut > 0 then for idx = nmax - rcut + 1, nmax do tbl[idx] = nil end for idx = nmin, nmin + lcut - 1 do tbl[idx] = nil end local lshift = nmin + lcut - 1 if lshift > 0 then for idx = lshift + 1, nmax, 1 do tbl[idx - lshift], tbl[idx] = tbl[idx], nil end end end end return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|purging|start offset|length|pipe to library.purging = function (ctx) local idx = tonumber(ctx.pipe[1]) if idx == nil or math.floor(idx) ~= idx then error(modulename .. ', ‘purging’: Start offset must be an integer number', 0) end local len = tonumber(ctx.pipe[2]) if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘purging’: Length must be an integer number', 0) end local tbl = ctx.params if len < 1 then len = len + table.maxn(tbl) if idx > len then return context_iterate(ctx, 3) end len = len - idx + 1 end ctx.params = copy_table_reduced(tbl, idx, len) return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|backpurging|start offset|length|pipe to library.backpurging = function (ctx) local last = tonumber(ctx.pipe[1]) if last == nil or math.floor(last) ~= last then error(modulename .. ', ‘backpurging’: Start offset must be an integer number', 0) end local len = tonumber(ctx.pipe[2]) if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘backpurging’: Length must be an integer number', 0) end local idx local tbl = ctx.params if len > 0 then idx = last - len + 1 else for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and (idx == nil or key < idx) then idx = key end end if idx == nil then return context_iterate(ctx, 3) end idx = idx - len if last < idx then return context_iterate(ctx, 3) end len = last - idx + 1 end ctx.params = copy_table_reduced(ctx.params, idx, len) return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|shifting|addend|pipe to library.shifting = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local nshift = tonumber(ctx.pipe[1]) if nshift == nil or nshift == 0 or math.floor(nshift) ~= nshift then error(modulename .. ', ‘shifting’: A non-zero integer number must be provided', 0) end local tbl = {} for key, val in pairs(ctx.params) do if type(key) == 'number' then tbl[key + nshift] = val else tbl[key] = val end end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, 2) end -- Syntax: #invoke:params|reversing_numeric_names|pipe to library.reversing_numeric_names = function (ctx) local tbl, numerics, nmax = ctx.params, {}, 0 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then numerics[key], tbl[key] = val, nil if key > nmax then nmax = key end end end for key, val in pairs(numerics) do tbl[nmax - key + 1] = val end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|pivoting_numeric_names|pipe to --[[ library.pivoting_numeric_names = function (ctx) local tbl = ctx.params local shift = #tbl + 1 if shift < 2 then return library.reversing_numeric_names(ctx) end local numerics = {} for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then numerics[key] = val tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(numerics) do tbl[shift - key] = val end return context_iterate(ctx, 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|mirroring_numeric_names|pipe to --[[ library.mirroring_numeric_names = function (ctx) local nmax, nmin local tbl, numerics = ctx.params, {} for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then numerics[key] = val tbl[key] = nil if nmax == nil then nmin, nmax = key, key elseif key > nmax then nmax = key elseif key < nmin then nmin = key end end end for key, val in pairs(numerics) do tbl[nmax + nmin - key] = val end return context_iterate(ctx, 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|swapping_numeric_names|pipe to --[[ library.swapping_numeric_names = function (ctx) local tmp local tbl, cache, nsize = ctx.params, {}, 0 for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then nsize = nsize + 1 cache[nsize] = key end end table.sort(cache) for idx = math.floor(nsize / 2), 1, -1 do tmp = tbl[cache[idx] ] tbl[cache[idx] ] = tbl[cache[nsize - idx + 1] ] tbl[cache[nsize - idx + 1] ] = tmp end return context_iterate(ctx, 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|sorting_sequential_values|[criterion]|pipe to library.sorting_sequential_values = function (ctx) local sortfn if ctx.pipe[1] ~= nil then sortfn = sortfunctions[ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$'] end if sortfn then table.sort(ctx.params, sortfn) else table.sort(ctx.params) end -- i.e. either `false` or `nil` if sortfn == nil then return context_iterate(ctx, 1) end return context_iterate(ctx, 2) end -- Syntax: #invoke:params|splicing|[add to position]|position|increment| -- [number of elements to write]|...|pipe to library.splicing = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local tmp2, argc, pos, refp local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params local tmp1 = opts[1] if tmp1 ~= nil then tmp2 = tonumber(tmp1) if tmp2 == nil or math.floor(tmp2) ~= tmp2 then pos, argc, tmp2 = tonumber(opts[2]), 4, tmp1:match'^%s*(.*%S)' if tmp2 ~= nil then refp = position_references[tmp2] if refp == nil then error(modulename .. ', ‘splicing’: ‘' .. tostring(tmp2) .. '’ is not a valid first argument', 0) end else refp = 0 end else pos, argc, refp = tmp2, 3, 0 end else pos, argc, refp = tonumber(opts[2]), 4, 0 end if pos == nil or math.floor(pos) ~= pos then error(modulename .. ', ‘splicing’: The position must be an integer number', 0) end local len = tonumber(opts[argc - 1]) if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘splicing’: The increment must be an integer number', 0) end if refp == 2 then for _ in ipairs(tbl) do pos = pos + 1 end refp = 0 end tmp1, tmp2 = nil, nil if refp ~= 0 or len ~= 0 then for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then if tmp1 == nil then tmp1, tmp2 = key, key elseif key < tmp1 then tmp1 = key elseif key > tmp2 then tmp2 = key end end end end if tmp2 == nil then len = 0 elseif refp == 3 then pos = pos + tmp2 elseif refp == 1 then pos = pos + tmp1 end if len > 0 and pos + len > tmp1 and pos <= tmp2 then tbl = copy_table_expanded(tbl, pos, len) elseif len < 0 and pos - len > tmp1 and pos <= tmp2 then tbl = copy_table_reduced(tbl, pos, -len) else tbl = copy_or_ref_table(tbl, tbl ~= ctx.oparams) end ctx.params = tbl tmp1 = tonumber(opts[argc]) if len == 0 and (tmp1 == nil or tmp1 < 1) then error(modulename .. ', ‘splicing’: When the increment is zero the number of elements to add cannot be zero', 0) end if tmp1 == nil or tmp1 < 0 or math.floor(tmp1) ~= tmp1 then return context_iterate(ctx, argc) end tmp2 = argc - pos + 1 for key = pos, pos + tmp1 - 1 do tbl[key] = opts[key + tmp2] end return context_iterate(ctx, argc + tmp1 + 1) end -- Syntax: #invoke:params|imposing|name|value|pipe to library.imposing = function (ctx) if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘imposing’: Missing parameter name to impose', 0) end ctx.params[get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = ctx.pipe[2] return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|providing|name|value|pipe to library.providing = function (ctx) if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘providing’: Missing parameter name to provide', 0) end local key = get_parameter_name(ctx.pipe[1]) if ctx.params[key] == nil then ctx.params[key] = ctx.pipe[2] end return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|reassigning|source|destination|[mode]|pipe to library.reassigning = function (ctx) local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params if opts[1] == nil then error(modulename .. ', ‘reassigning’: Missing source parameter', 0) end if opts[2] == nil then error(modulename .. ', ‘reassigning’: Missing destination parameter', 0) end local mode local src = get_parameter_name(opts[1]) local val = tbl[src] if opts[3] ~= nil then mode = a_modes[opts[3]:match'^%s*(.-)%s*$'] end local argc = mode == nil and 3 or 4 if val == nil then return context_iterate(ctx, argc) end local dest = get_parameter_name(opts[2]) if mode == 1 or mode == 4 or (mode == 3 and tbl[dest] == nil) then tbl[src] = nil end if mode == nil or mode < 2 or tbl[dest] == nil then tbl[dest] = val end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|discarding|name|[how many]|pipe to library.discarding = function (ctx) if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘discarding’: Missing parameter name to discard', 0) end local len = tonumber(ctx.pipe[2]) if len == nil then ctx.params[get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = nil return context_iterate(ctx, 2) end local key = tonumber(ctx.pipe[1]) if key == nil or math.floor(key) ~= key then error(modulename .. ', ‘discarding’: A range was provided, but the initial parameter name is not an integer number', 0) end if len < 1 or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘discarding’: A range can only be an integer number greater than zero', 0) end for idx = key, key + len - 1 do ctx.params[idx] = nil end return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|excluding_non-numeric_names|pipe to library['excluding_non-numeric_names'] = function (ctx) local tmp = ctx.params for key, val in pairs(tmp) do if type(key) ~= 'number' then tmp[key] = nil end end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|excluding_numeric_names|pipe to library.excluding_numeric_names = function (ctx) local tmp = ctx.params for key, val in pairs(tmp) do if type(key) == 'number' then tmp[key] = nil end end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|with_name_matching|target 1|[plain flag 1]|[or] -- |[target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag -- N]|pipe to library.with_name_matching = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local tmp, ptn local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe, 'with_name_matching') local tbl, newparams = ctx.params, {} for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then tmp = ptn[1] if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then tmp = tonumber(tmp) end newparams[tmp] = tbl[tmp] else for key, val in pairs(tbl) do if tostring(key):find(ptn[1], 1, ptn[2]) then newparams[key] = val end end end end ctx.params = newparams return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|with_name_not_matching|target 1|[plain flag 1] -- |[and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain -- flag N]|pipe to library.with_name_not_matching = function (ctx) local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe, 'with_name_not_matching') local tbl = ctx.params if nptns == 1 and targets[1][3] then local tmp = targets[1][1] if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then tbl[tonumber(tmp)] = nil else tbl[tmp] = nil end return context_iterate(ctx, argc) end local yesmatch, ptn for key in pairs(tbl) do yesmatch = true for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then if tostring(key) ~= ptn[1] then yesmatch = false break end elseif not tostring(key):find(ptn[1], 1, ptn[2]) then yesmatch = false break end end if yesmatch then tbl[key] = nil end end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|with_value_matching|target 1|[plain flag 1]|[or] -- |[target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag -- N]|pipe to library.with_value_matching = function (ctx) local nomatch, ptn local tbl = ctx.params local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe, 'with_value_matching') for key, val in pairs(tbl) do nomatch = true for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then if val == ptn[1] then nomatch = false break end elseif val:find(ptn[1], 1, ptn[2]) then nomatch = false break end end if nomatch then tbl[key] = nil end end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|with_value_not_matching|target 1|[plain flag 1] -- |[and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain -- flag N]|pipe to library.with_value_not_matching = function (ctx) local yesmatch, ptn local tbl = ctx.params local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe, 'with_value_not_matching') for key, val in pairs(tbl) do yesmatch = true for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then if val ~= ptn[1] then yesmatch = false break end elseif not val:find(ptn[1], 1, ptn[2]) then yesmatch = false break end end if yesmatch then tbl[key] = nil end end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|keeping_at_most|number of parameters to pick|pipe to library.keeping_at_most = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local len = tonumber(ctx.pipe[1]) if len == nil or len < 1 or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘keeping_at_most’: The number of parameters to keep must be an integer greater than zero', 0) end ctx.params = copy_table_maxn({}, ctx.params, len) return context_iterate(ctx, 2) end -- Syntax: #invoke:params|trimming_values|pipe to library.trimming_values = function (ctx) local tbl = ctx.params for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:match'^%s*(.-)%s*$' end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_to_lowercase|pipe to library.mapping_to_lowercase = function (ctx) local tbl = ctx.params for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:lower() end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_to_uppercase|pipe to library.mapping_to_uppercase = function (ctx) local tbl = ctx.params for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:upper() end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_calling|template name|[call -- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe to library.mapping_by_calling = function (ctx) local tname local opts = ctx.pipe if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if tname == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_calling’: No template name was provided', 0) end local margs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, 1, mapping_styles.values_only, ctx.params) local model = { title = tname, args = margs } value_maps[looptype](tbl, margs, karg, varg, function () return ctx.frame:expandTemplate(model) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_invoking|module name|function name|[call -- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.mapping_by_invoking = function (ctx) local mname, fname local opts = ctx.pipe if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if mname == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: No module name was provided', 0) end if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end if fname == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: No function name was provided', 0) end local margs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, 2, mapping_styles.values_only, ctx.params) local model = { title = 'Module:' .. mname, args = margs } local mfunc = require(model.title)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end value_maps[looptype](tbl, margs, karg, varg, function () return tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model))) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_magic|parser function|[call -- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.mapping_by_magic = function (ctx) local magic local opts = ctx.pipe if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if magic == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_magic’: No parser function was provided', 0) end local margs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, 1, mapping_styles.values_only, ctx.params) value_maps[looptype](tbl, margs, karg, varg, function () return ctx.frame:callParserFunction(magic, margs) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_replacing|target|replace|[count]|[plain -- flag]|pipe to library.mapping_by_replacing = function (ctx) local ptn, repl, nmax, flg, argc, die = load_replace_args(ctx.pipe, 'mapping_by_replacing') if die then return context_iterate(ctx, argc) end local tbl = ctx.params if flg == 3 then for key, val in pairs(tbl) do if val == ptn then tbl[key] = repl end end else if flg == 2 then -- Copied from Module:String's `str._escapePattern()` ptn = ptn:gsub('[%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]]', '%%%0') end for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:gsub(ptn, repl, nmax) end end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_mixing|mixing string|pipe to library.mapping_by_mixing = function (ctx) if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_mixing’: No mixing string was provided', 0) end local tbl, mix = ctx.params, ctx.pipe[1] if mix == '$#' then for key in pairs(tbl) do tbl[key] = tostring(key) end return context_iterate(ctx, 2) end local skel, cnv, n_parts = parse_placeholder_string(mix) for key, val in pairs(tbl) do for idx = 2, n_parts, 2 do if skel[idx] then cnv[idx] = val else cnv[idx] = tostring(key) end end tbl[key] = table.concat(cnv) end return context_iterate(ctx, 2) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_to_names|pipe to --[[ library.mapping_to_names = function (ctx) local tbl = ctx.params for key in pairs(tbl) do tbl[key] = tostring(key) end return context_iterate(ctx, 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|renaming_to_lowercase|pipe to library.renaming_to_lowercase = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local cache = {} for key, val in pairs(ctx.params) do if type(key) == 'string' then cache[key:lower()] = val else cache[key] = val end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_to_uppercase|pipe to library.renaming_to_uppercase = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local cache = {} for key, val in pairs(ctx.params) do if type(key) == 'string' then cache[key:upper()] = val else cache[key] = val end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_to_sequence|[sort order]|pipe to library.renaming_to_sequence = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local cache, len local tbl = ctx.params local sortfn, argc, do_sort = load_sort_opt(ctx.pipe[1]) if do_sort then local words, wl cache, words, len, wl = get_key_list_sorted(tbl, sortfn) for idx = 1, len do cache[idx] = tbl[cache[idx]] end for idx = 1, wl do cache[len + idx] = tbl[words[idx]] end else len, cache = 0, {} for _, val in pairs(tbl) do len = len + 1 cache[len] = val end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_calling|template name|[call -- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe to library.renaming_by_calling = function (ctx) local tname local opts = ctx.pipe if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if tname == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_calling’: No template name was provided', 0) end local rargs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, 1, mapping_styles.names_only, ctx.params) local model = { title = tname, args = rargs } map_names(tbl, rargs, karg, varg, looptype, function () return ctx.frame:expandTemplate(model) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_invoking|module name|function -- name|[call style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of -- additional arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument -- N]|pipe to library.renaming_by_invoking = function (ctx) local mname, fname local opts = ctx.pipe if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if mname == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_invoking’: No module name was provided', 0) end if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end if fname == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_invoking’: No function name was provided', 0) end local rargs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, 2, mapping_styles.names_only, ctx.params) local model = { title = 'Module:' .. mname, args = rargs } local mfunc = require(model.title)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_invoking’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end map_names(tbl, rargs, karg, varg, looptype, function () return tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model))) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_magic|parser function|[call -- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.renaming_by_magic = function (ctx) local opts = ctx.pipe local magic if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if magic == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_magic’: No parser function was provided', 0) end local rargs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, 1, mapping_styles.names_only, ctx.params) map_names(tbl, rargs, karg, varg, looptype, function () return ctx.frame:callParserFunction(magic, rargs) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_replacing|target|replace|[count]|[plain -- flag]|pipe to library.renaming_by_replacing = function (ctx) local ptn, repl, nmax, flg, argc, die = load_replace_args(ctx.pipe, 'renaming_by_replacing') if die then return context_iterate(ctx, argc) end local tbl = ctx.params if flg == 3 then ptn = get_parameter_name(ptn) local val = tbl[ptn] if val ~= nil then tbl[ptn], tbl[get_parameter_name(repl)] = nil, val end else if flg == 2 then -- Copied from Module:String's `str._escapePattern()` ptn = ptn:gsub('[%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]]', '%%%0') end local cache = {} for key, val in pairs(tbl) do steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, tostring(key):gsub(ptn, repl, nmax)) end for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_mixing|mixing string|pipe to library.renaming_by_mixing = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_mixing’: No mixing string was provided', 0) end local mix = ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$' local cache = {} if mix == '$@' then for _, val in pairs(ctx.params) do cache[get_parameter_name(val)] = val end else local skel, canvas, n_parts = parse_placeholder_string(mix) for key, val in pairs(ctx.params) do for idx = 2, n_parts, 2 do if skel[idx] then canvas[idx] = val else canvas[idx] = tostring(key) end end cache[get_parameter_name(table.concat(canvas))] = val end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, 2) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_to_values|pipe to --[[ library.renaming_to_values = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local cache = {} for _, val in pairs(ctx.params) do cache[val] = val end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|grouping_by_calling|template -- name|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.grouping_by_calling = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local tmp, argc, tbl, mem = load_child_opts(ctx.pipe, 2, 0, ctx.params) local gargs = {} for key, val in pairs(tmp) do if type(key) == 'number' and key < 1 then gargs[key - 1] = val else gargs[key] = val end end tmp = ctx.pipe[1] if tmp ~= nil then tmp = tmp:match'^%s*(.*%S)' end if tmp == nil then error(modulename .. ', ‘grouping_by_calling’: No template name was provided', 0) end local model = { title = tmp } local groups = make_groups(tbl) for gid, group in pairs(groups) do for key, val in pairs(gargs) do group[key] = val end group[0], model.args = gid, group groups[gid] = ctx.frame:expandTemplate(model) end for key, val in pairs(mem) do groups[key] = val end ctx.params = groups return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|parsing|string to parse|[trim flag]|[iteration -- delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe to library.parsing = function (ctx) local opts = ctx.pipe if opts[1] == nil then error(modulename .. ', ‘parsing’: No string to parse was provided', 0) end local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc = load_parse_opts(opts, 2, '|', '=') parse_parameter_string(ctx.params, opts[1], isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed) return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|reinterpreting|parameter to reinterpret|[trim -- flag]|[iteration delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter -- setter]|[...]|pipe to library.reinterpreting = function (ctx) local opts = ctx.pipe if opts[1] == nil then error(modulename .. ', ‘reinterpreting’: No parameter to reinterpret was provided', 0) end local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc = load_parse_opts(opts, 2, '|', '=') local tbl, tmp = ctx.params, get_parameter_name(opts[1]) local str = tbl[tmp] if str ~= nil then tbl[tmp] = nil parse_parameter_string(tbl, str, isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed) end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|evaluating|string to parse|[trim flag]|[iteration -- delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe to library.evaluating = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local opts = ctx.pipe if opts[1] == nil then error(modulename .. ', ‘evaluating’: No string to parse was provided', 0) end local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc = load_parse_opts(opts, 2, '!', ':') if opts[1]:match'^%s*(.*%S)' == nil then ctx.pipe = copy_or_ref_table(opts, opts ~= ctx.opipe) return context_iterate(ctx, argc) end local new_opts, cache = {}, {} local shift = parse_parameter_string(cache, opts[1], isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed) - argc for key, val in pairs(opts) do if type(key) ~= 'number' or key < 1 then new_opts[key] = val elseif key >= argc then new_opts[key + shift] = val end end for key, val in pairs(cache) do new_opts[key] = val end ctx.pipe = new_opts return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|mixing_names_and_values|mixing string|pipe to library.mixing_names_and_values = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘mixing_names_and_values’: No mixing string was provided for parameter names', 0) end if ctx.pipe[2] == nil then error(modulename .. ', ‘mixing_names_and_values’: No mixing string was provided for parameter values', 0) end local tmp local mix_k = ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$' local cache, mix_v = {}, ctx.pipe[2] if mix_k == '$@' and mix_v == '$@' then for _, val in pairs(ctx.params) do cache[get_parameter_name(val)] = val end elseif mix_k == '$@' and mix_v == '$#' then for key, val in pairs(ctx.params) do cache[get_parameter_name(val)] = tostring(key) end elseif mix_k == '$#' and mix_v == '$#' then for key in pairs(ctx.params) do cache[key] = tostring(key) end else local skel_k, cnv_k, n_parts_k = parse_placeholder_string(mix_k) local skel_v, cnv_v, n_parts_v = parse_placeholder_string(mix_v) for key, val in pairs(ctx.params) do tmp = tostring(key) for idx = 2, n_parts_k, 2 do if skel_k[idx] then cnv_k[idx] = val else cnv_k[idx] = tmp end end for idx = 2, n_parts_v, 2 do if skel_v[idx] then cnv_v[idx] = val else cnv_v[idx] = tmp end end cache[get_parameter_name(table.concat(cnv_k))] = table.concat(cnv_v) end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|swapping_names_and_values|pipe to --[[ library.swapping_names_and_values = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local cache = {} for key, val in pairs(ctx.params) do cache[val] = key end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|combining|new parameter name|[sort -- order]|[with/without flushed glue]|setting directives|...|pipe to library.combining = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning return context_iterate(ctx, combine_parameters( ctx, function (key, val, kvs) return key .. kvs .. val end, 'combining' ) + 1) end -- Syntax: #invoke:params|combining_values|new parameter name|[sort -- order]|[with/without flushed glue]|setting directives|...|pipe to library.combining_values = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning return context_iterate(ctx, combine_parameters( ctx, function (key, val, kvs) return val end, 'combining_values' ) + 1) end -- Syntax: #invoke:params|combining_by_calling|template name|new parameter -- name|pipe to library.combining_by_calling = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local tname = ctx.pipe[1] if tname ~= nil then tname = tname:match'^%s*(.*%S)' else error(modulename .. ', ‘combining_by_calling’: No template name was provided', 0) end if ctx.pipe[2] == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_calling’: No parameter name was provided', 0) end ctx.params = { [get_parameter_name(ctx.pipe[2])] = ctx.frame:expandTemplate{ title = tname, args = ctx.params } } return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|combining_by_invoking|module name|function name|new -- parameter name|pipe to library.combining_by_invoking = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local mname = ctx.pipe[1] if mname ~= nil then mname = mname:match'^%s*(.*%S)' else error(modulename .. ', ‘combining_by_invoking’: No module name was provided', 0) end local fname = ctx.pipe[2] if fname ~= nil then fname = fname:match'^%s*(.*%S)' else error(modulename .. ', ‘combining_by_invoking’: No function name was provided', 0) end if ctx.pipe[3] == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_invoking’: No parameter name was provided', 0) end local model = { title = 'Module:' .. mname, args = ctx.params } local mfunc = require(model.title)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end ctx.params = { [get_parameter_name(ctx.pipe[3])] = tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model))) } return context_iterate(ctx, 4) end -- Syntax: #invoke:params|combining_by_magic|parser function|new parameter -- name|pipe to library.combining_by_magic = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local magic = ctx.pipe[1] if magic ~= nil then magic = magic:match'^%s*(.*%S)' else error(modulename .. ', ‘combining_by_magic’: No parser function was provided', 0) end if ctx.pipe[2] == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_magic’: No parameter name was provided', 0) end ctx.params = { [get_parameter_name(ctx.pipe[2])] = ctx.frame:callParserFunction(magic, ctx.params) } return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|snapshotting|[maximum number]|pipe to library.snapshotting = function (ctx) return context_iterate(ctx, make_child(ctx, ctx.params, 'snapshotting')) end -- Syntax: #invoke:params|remembering|[maximum number]|pipe to library.remembering = function (ctx) return context_iterate(ctx, make_child(ctx, ctx.oparams, 'remembering')) end -- Syntax: #invoke:params|entering_substack|[new]|pipe to library.entering_substack = function (ctx) local tbl, ncurrparent = ctx.params, ctx.n_parents + 1 if ctx.parents == nil then ctx.parents = { tbl } else ctx.parents[ncurrparent] = tbl end ctx.n_parents = ncurrparent if ctx.pipe[1] ~= nil and ctx.pipe[1]:match'^%s*new%s*$' then ctx.params = {} return context_iterate(ctx, 2) end local currsnap = ctx.n_children if currsnap > 0 then ctx.params, ctx.children[currsnap], ctx.n_children = ctx.children[currsnap], nil, currsnap - 1 else local newparams = {} for key, val in pairs(tbl) do newparams[key] = val end ctx.params = newparams end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|pulling|parameter name|pipe to library.pulling = function (ctx) local opts = ctx.pipe if opts[1] == nil then error(modulename .. ', ‘pulling’: No parameter to pull was provided', 0) end local tmp = ctx.n_parents local parent = tmp < 1 and ctx.oparams or ctx.parents[tmp] tmp = get_parameter_name(opts[1]) if parent[tmp] ~= nil then ctx.params[tmp] = parent[tmp] end return context_iterate(ctx, 2) end -- Syntax: #invoke:params|recalling|parameter name|pipe to library.recalling = function (ctx) local opts = ctx.pipe if opts[1] == nil then error(modulename .. ', ‘recalling’: No parameter to recall was provided', 0) end local arg = get_parameter_name(opts[1]) if ctx.oparams[arg] ~= nil then ctx.params[arg] = ctx.oparams[arg] end return context_iterate(ctx, 2) end -- Syntax: #invoke:params|finding|parameter name|pipe to --[[ library.finding = function (ctx) local opts = ctx.pipe if opts[1] == nil then error(modulename .. ', ‘finding’: No parameter to find was provided', 0) end local arg = get_parameter_name(opts[1]) local parent for idx = ctx.n_parents, 1, -1 do parent = ctx.parents[idx] if parent[arg] ~= nil then ctx.params[arg] = parent[arg] return context_iterate(ctx, 2) end end if ctx.oparams[arg] ~= nil then ctx.params[arg] = ctx.oparams[arg] end return context_iterate(ctx, 2) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|picking|number of parameters to pick|pipe to --[[ library.picking = function (ctx) local len = tonumber(ctx.pipe[1]) if len == nil or len < 1 or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘picking’: The number of parameters to pick must be an integer greater than zero', 0) end if ctx.n_parents < 1 then copy_table_maxn(ctx.params, ctx.oparams, len) else copy_table_maxn(ctx.params, ctx.parents[ctx.n_parents], len) end return context_iterate(ctx, 2) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|detaching_substack|pipe to library.detaching_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘detaching_substack’: No substack has been created', 0) end local parent = ctx.parents[ncurrparent] for key in pairs(ctx.params) do parent[key] = nil end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|dropping_substack|pipe to library.dropping_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘dropping_substack’: No substack has been created', 0) end ctx.params, ctx.parents[ncurrparent], ctx.n_parents = ctx.parents[ncurrparent], nil, ncurrparent - 1 return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|leaving_substack|pipe to library.leaving_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘leaving_substack’: No substack has been created', 0) end local currsnap = ctx.n_children + 1 if ctx.children == nil then ctx.children = { ctx.params } else ctx.children[currsnap] = ctx.params end ctx.params, ctx.parents[ncurrparent], ctx.n_parents, ctx.n_children = ctx.parents[ncurrparent], nil, ncurrparent - 1, currsnap return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|merging_substack|pipe to library.merging_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘merging_substack’: No substack has been created', 0) end local parent, child = ctx.parents[ncurrparent], ctx.params ctx.params, ctx.parents[ncurrparent], ctx.n_parents = parent, nil, ncurrparent - 1 for key, val in pairs(child) do parent[key] = val end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|flushing|pipe to library.flushing = function (ctx) if ctx.n_children < 1 then error(modulename .. ', ‘flushing’: There are no substacks to flush', 0) end local parent, currsnap = ctx.params, ctx.n_children for key, val in pairs(ctx.children[currsnap]) do parent[key] = val end ctx.children[currsnap], ctx.n_children = nil, currsnap - 1 return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|setting_by_flushing|pipe to library.setting_by_flushing = function (ctx) set_strings_from_substack(ctx, ctx, 'setting_by_flushing') return context_iterate(ctx, 1) end --[[ Functions ]]-- ----------------------------- -- Syntax: #invoke:params|count library.count = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables! local retval = 0 for _ in ctx.iterfunc(ctx.params) do retval = retval + 1 end if ctx.subset == -1 then retval = retval - #ctx.params end ctx.text = retval return false end -- Syntax: #invoke:args|concat_and_call|template name|[prepend 1]|[prepend 2] -- |[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n=value -- n]|[...] library.concat_and_call = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local tname local opts = ctx.pipe if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if tname == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_call’: No template name was provided', 0) end remove_numeric_keys(opts, 1, 1) ctx.text = ctx.frame:expandTemplate{ title = tname, args = concat_params(ctx) } return false end -- Syntax: #invoke:args|concat_and_invoke|module name|function name|[prepend -- 1]|[prepend 2]|[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named -- item n=value n]|[...] library.concat_and_invoke = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local mname, fname local opts = ctx.pipe if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if mname == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_invoke’: No module name was provided', 0) end if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end if fname == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_invoke’: No function name was provided', 0) end remove_numeric_keys(opts, 1, 2) local mfunc = require('Module:' .. mname)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_invoke’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end ctx.text = mfunc(ctx.frame:newChild{ title = 'Module:' .. mname, args = concat_params(ctx) }) return false end -- Syntax: #invoke:args|concat_and_magic|parser function|[prepend 1]|[prepend -- 2]|[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n= -- value n]|[...] library.concat_and_magic = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local magic local opts = ctx.pipe if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if magic == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_magic’: No parser function was provided', 0) end remove_numeric_keys(opts, 1, 1) ctx.text = ctx.frame:callParserFunction(magic, concat_params(ctx)) return false end -- Syntax: #invoke:params|value_of|parameter name library.value_of = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables! local opts = ctx.pipe if opts[1] == nil then error(modulename .. ', ‘value_of’: No parameter name was provided', 0) end local val local key = opts[1]:match'^%s*(.-)%s*$' if key == '0' or key:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then key = tonumber(key) val = ctx.params[key] -- No worries: #ctx.params is unused when the modifier is in -- first position (and therefore `ctx.params` is a metatable) if val ~= nil and ( ctx.subset ~= -1 or key > #ctx.params or key < 1 ) and ( ctx.subset ~= 1 or (key <= #ctx.params and key > 0) ) then ctx.text = (ctx.header or '') .. val .. (ctx.footer or '') else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end else val = ctx.params[key] if ctx.subset ~= 1 and val ~= nil then ctx.text = (ctx.header or '') .. val .. (ctx.footer or '') else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end end return false end -- Syntax: #invoke:params|list library.list = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable! local ret, nss, kvs, pps = {}, 0, ctx.pairsep or '', ctx.itersep or '' flush_params(ctx, function (key, val) ret[nss + 1], ret[nss + 2], ret[nss + 3], ret[nss + 4], nss = pps, key, kvs, val, nss + 4 end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 4) return false end -- Syntax: #invoke:params|list_values library.list_values = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable! -- NOTE: `library.coins()` and `library.unique_coins()` rely on us local ret, nss, pps = {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params(ctx, function (key, val) ret[nss + 1], ret[nss + 2], nss = pps, val, nss + 2 end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|list_maybe_with_names library.list_maybe_with_names = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable! local ret, nss, kvs, pps = {}, 0, ctx.pairsep or '', ctx.itersep or '' mixed_flush_params( ctx, function (key, val) ret[nss + 1], ret[nss + 2], ret[nss + 3], ret[nss + 4], nss = pps, '', '', val, nss + 4 end, function (key, val) ret[nss + 1], ret[nss + 2], ret[nss + 3], ret[nss + 4], nss = pps, key, kvs, val, nss + 4 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 4) return false end -- Syntax: #invoke:params|coins|[first coin = value 1]|[second coin = value -- 2]|[...]|[last coin = value N] --[[ library.coins = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable! local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = opts[get_parameter_name(val)] end return library.list_values(ctx) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|unique_coins|[first coin = value 1]|[second coin = -- value 2]|[...]|[last coin = value N] --[[ library.unique_coins = function (ctx) local tmp local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params for key, val in pairs(tbl) do tmp = get_parameter_name(val) tbl[key], opts[tmp] = opts[tmp], nil end return library.list_values(ctx) end ]] -- Syntax: #invoke:params|for_each|wikitext library.for_each = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable! local ret, nss, pps, txt = {}, 0, ctx.itersep or '', ctx.pipe[1] or '' local skel, cnv, n_parts = parse_placeholder_string(txt) flush_params(ctx, function (key, val) for idx = 2, n_parts, 2 do if skel[idx] then cnv[idx] = val else cnv[idx] = tostring(key) end end ret[nss + 1], nss = pps, nss + 2 ret[nss] = table.concat(cnv) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|call_for_each|template name|[append 1]|[append 2] -- |[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.call_for_each = function (ctx) local tname local opts = ctx.pipe if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if tname == nil then error(modulename .. ', ‘call_for_each’: No template name was provided', 0) end local model = { title = tname, args = opts } local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or '' table.insert(opts, 1, true) flush_params(ctx, function (key, val) opts[1], opts[2], ret[nss + 1], nss = key, val, ccs, nss + 2 ret[nss] = ctx.frame:expandTemplate(model) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|invoke_for_each|module name|module function|[append -- 1]|[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...] -- |[named param n=value n]|[...] library.invoke_for_each = function (ctx) local mname, fname local opts = ctx.pipe if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if mname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each’: No module name was provided', 0) end if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end if fname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each’: No function name was provided', 0) end local model = { title = 'Module:' .. mname, args = opts } local mfunc = require(model.title)[fname] local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params(ctx, function (key, val) opts[1], opts[2], ret[nss + 1], nss = key, val, ccs, nss + 2 ret[nss] = mfunc(ctx.frame:newChild(model)) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|magic_for_each|parser function|[append 1]|[append 2] -- |[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.magic_for_each = function (ctx) local magic local opts = ctx.pipe if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if magic == nil then error(modulename .. ', ‘magic_for_each’: No parser function was provided', 0) end local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or '' table.insert(opts, 1, true) flush_params(ctx, function (key, val) opts[1], opts[2], ret[nss + 1], nss = key, val, ccs, nss + 2 ret[nss] = ctx.frame:callParserFunction(magic, opts) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|call_for_each_value|template name|[append 1]|[append -- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.call_for_each_value = function (ctx) local tname local opts = ctx.pipe if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if tname == nil then error(modulename .. ', ‘call_for_each_value’: No template name was provided', 0) end local model = { title = tname, args = opts } local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params(ctx, function (key, val) opts[1], ret[nss + 1], nss = val, ccs, nss + 2 ret[nss] = ctx.frame:expandTemplate(model) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|invoke_for_each_value|module name|[append 1]|[append -- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.invoke_for_each_value = function (ctx) local opts = ctx.pipe local mname, fname if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if mname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each_value’: No module name was provided', 0) end if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end if fname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each_value’: No function name was provided', 0) end local model = { title = 'Module:' .. mname, args = opts } local mfunc = require(model.title)[fname] local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or '' remove_numeric_keys(opts, 1, 1) flush_params(ctx, function (key, val) opts[1], ret[nss + 1], nss = val, ccs, nss + 2 ret[nss] = mfunc(ctx.frame:newChild(model)) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|magic_for_each_value|parser function|[append 1] -- |[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named -- param n=value n]|[...] library.magic_for_each_value = function (ctx) local opts = ctx.pipe local magic if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if magic == nil then error(modulename .. ', ‘magic_for_each_value’: No parser function was provided', 0) end local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params(ctx, function (key, val) opts[1], ret[nss + 1], nss = val, ccs, nss + 2 ret[nss] = ctx.frame:callParserFunction(magic, opts) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|call_for_each_group|template name|[append 1]|[append -- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.call_for_each_group = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables! local tmp if ctx.pipe[1] ~= nil then tmp = ctx.pipe[1]:match'^%s*(.*%S)' end if tmp == nil then error(modulename .. ', ‘call_for_each_group’: No template name was provided', 0) end local model = { title = tmp } local opts, ret, nss, ccs = {}, {}, 0, ctx.itersep or '' for key, val in pairs(ctx.pipe) do if type(key) == 'number' then opts[key - 1] = val else opts[key] = val end end ctx.pipe = opts ctx.params = make_groups(ctx.params) flush_params(ctx, function (gid, group) for key, val in pairs(opts) do group[key] = val end group[0], model.args, ret[nss + 1], nss = gid, group, ccs, nss + 2 ret[nss] = ctx.frame:expandTemplate(model) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end --[[ First-position-only modifiers ]]-- --------------------------------------- -- Syntax: #invoke:params|new|pipe to static_iface.new = function (child_frame) local ctx = context_new(child_frame) ctx.pipe = copy_or_ref_table(ctx.opipe, false) ctx.params = {} main_loop(ctx, context_iterate(ctx, 1)) return ctx.text end --[[ First-position-only functions ]]-- --------------------------------------- -- Syntax: #invoke:params|self static_iface.self = function (frame) return frame:getParent():getTitle() end --[[ Public metatable of functions ]]-- --------------------------------------- return setmetatable({}, { __index = function (_, query) local fname = query:match'^%s*(.*%S)' if fname == nil then error(modulename .. ': You must specify a function to call', 0) end local func = static_iface[fname] if func ~= nil then return func end func = library[fname] if func == nil then error(modulename .. ': The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end return function (child_frame) local ctx = context_new(child_frame) ctx.pipe = copy_or_ref_table(ctx.opipe, refpipe[fname]) ctx.params = copy_or_ref_table(ctx.oparams, refparams[fname]) main_loop(ctx, func) return ctx.text end end }) jm8x5ug81bre69dpt2csm0n3owsmu2i 0 175641 1376851 1351949 2026-07-16T02:04:40Z ~2026-40138-58 100563 ಹರಪನಹಳ್ಳಿ ನಗರಸಭೆ 1376851 wikitext text/x-wiki '''ಕರ್ನಾಟಕದ ನಗರಸಭೆಗಳು :''' ನಗರ ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಪೌರಾಡಳಿತ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಗರ ಸಭೆಯಾಗಿ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಲು ಕನಿಷ್ಠ 50000 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರಬೇಕು.[[ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆಗಳು]] [[ಕರ್ನಾಟಕದ ಪುರಸಭೆಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಟ್ಟಣಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು]], [[ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮಪಂಚಾಯತಿಗಳು]] * [[ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬಾಗಲಕೋಟೆ]] # [[ ಬಾಗಲಕೋಟೆ]] # [[ ಇಲಕಲ್ಲ]] # [[ ಜಮಖಂಡಿ]] # [[ ಮುಧೋಳ]] # [[ ರಬಕವಿ-ಬನಹಟ್ಟಿ]] * [[ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ (ಬೆಂಗಳೂರು)]] # [[ಹೆಬ್ಬಗೋಡಿ]] # [[ಮಾದನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ]] * [[ಬೆಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ (ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ)]] # [[ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ]] # [[ನೆಲಮಂಗಲ]] # [[ಹೊಸಕೋಟೆ]] * [[ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ (ರಾಮನಗರ)]] # [[ರಾಮನಗರ]] # [[ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ]] # [[ಕನಕಪುರ]] # [[ಬಿಡದಿ]] * [[ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಳಗಾವಿ]] # [[ಗೋಕಾಕ]] # [[ನಿಪ್ಪಾಣಿ]] # ಸೌದತ್ತಿ * [[ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬಳ್ಳಾರಿ]] # [[ಸಿರುಗುಪ್ಪ]] * [[ಬೀದರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೀದರ]] # [[ಬೀದರ]] # [[ಬಸವಕಲ್ಯಾಣ]] # ಭಾಲ್ಕಿ * [[ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಿಜಯಪುರ]] 1.ಇಂಡಿ 2. ಸಿಂದಗಿ * [[ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಚಾಮರಾಜನಗರ]] # [[ಚಾಮರಾಜನಗರ]] # [[ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ]] * [[ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ]] # [[ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ]] # [[ಚಿಂತಾಮಣಿ]] # [[ಗೌರಿಬಿದನೂರು]] # [[ಶಿಡ್ಲಘಟ್ಟ]] * [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]] # [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]] * [[ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ|ಚಿತ್ರದುರ್ಗ]] # [[ಚಿತ್ರದುರ್ಗ]] # [[ಚಳ್ಳಕೆರೆ]] # [[ಹಿರಿಯೂರು]] * [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ (ಮಂಗಳೂರು)]] # [[ಪುತ್ತೂರು]] # [[ಉಳ್ಳಾಲ]] * [[ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆ|ದಾವಣಗೆರೆ]] # [[ಹರಿಹರ]] * [[ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ಧಾರವಾಡ]] * [[ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ|ಗದಗ]] # [[ಗದಗ-ಬೆಟಗೇರಿ]] * [[ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕಲಬುರಗಿ (ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ)]] # [[ಶಹಾಬಾದ]] # ಸೇಡಂ * [[ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ|ಹಾಸನ]] # [[ಹಾಸನ]] # [[ಅರಸೀಕೆರೆ]] * [[ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಹಾವೇರಿ]] # [[ ಹಾವೇರಿ]] # ರಾಣೇಬೆನ್ನೂರು * [[ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೊಡಗು (ಮಡಿಕೇರಿ)]] # [[ ಮಡಿಕೇರಿ]] * [[ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಲಾರ]] # [[ ಕೋಲಾರ]] # [[ ಮುಳಬಾಗಲು]] # [[ ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್‌ಪೇಟೆ]] # ಬಂಗಾರಪೇಟೆ * [[ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೊಪ್ಪಳ]] # [[ ಕೊಪ್ಪಳ]] # [[ ಗಂಗಾವತಿ]] * [[ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಂಡ್ಯ]] # [[ಮಂಡ್ಯ]] * [[ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಮೈಸೂರು]] # [[ಹುಣಸೂರು]] # [[ನಂಜನಗೂಡು]] # [[ಹೂಟಗಳ್ಳಿ]] * [[ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ರಾಯಚೂರು]] # [[ರಾಯಚೂರು]] # [[ಸಿಂಧನೂರು]] * [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ|ಶಿವಮೊಗ್ಗ]] # [[ಭದ್ರಾವತಿ]] # [[ಸಾಗರ]] * [[ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ತುಮಕೂರು]] # [[ಸಿರಾ]] # [[ತಿಪಟೂರು]] * [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] # [[ಉಡುಪಿ]] * [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ (ಕಾರವಾರ)]] # [[ಕಾರವಾರ]] # [[ದಾಂಡೇಲಿ]] # [[ಶಿರಸಿ]] * [[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಯಾದಗಿರಿ]] # [[ಯಾದಗಿರಿ]] # [[ಶಹಾಪುರ]] # [[ಸುರಪುರ]] * [[ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಿಜಯನಗರ]] # [[ ಹೊಸಪೇಟೆ]] # ಹರಪನಹಳ್ಳಿ {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ನಗರ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು]] a67jtvtmuz0ce3h5hhnxzc6p1exs3ie 0 175841 1376836 1354165 2026-07-15T12:21:25Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376836 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Greek_-_Actor_-_Walters_541067.jpg|thumb|ಒಬ್ಬ ಗ್ರೀಕ್ ನಟನ ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆ, ಕ್ರಿ.ಪೂ. 150–100. ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಗಿನ ಮೇಲೆ ಅರ್ಧ ಮುಖವಾಡ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಟನೆಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನು ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನ ಶಂಕುವಿನಾಕಾರದ ಟೋಪಿ ಆದರೆ ಹೆಣ್ಣಿನ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಪುರುಷರು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಹಿಸುವ ಗ್ರೀಕ್ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ, ಚಿಕ್ಕ ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಹಿಸಲು ಗುಲಾಮ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ತರಲಾಯಿತು, ಹರ್ಷನಾಟಕಗಳಲ್ಲು ಸಹ.]] [[:en:Ancient_Greece|ಪ್ರಾಚೀನ್ ಗ್ರೀಸ್‍ನಲ್ಲಿ]] ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೭೦೦ ರಿಂದ [[ರಂಗಭೂಮಿ]] [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] ಪ್ರವರ್ಧಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಆಧುನಿಕ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಂಗಭೂಮಿಯು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ '''ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್‍ನ ರಂಗಭೂಮಿ'''ಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ನಾಟಕಾಲಯದ ಮತ್ತು [[ನಾಟಕ|ನಾಟಕಗಳ]] ಅಭಿಮಾನದೇವತೆ [[:en:Dionysus|ಡೈಯೊನೈಸಸ್]].<ref>Hedreen, Guy Michael. ''Silens in Attic Black-figure Vase-painting: Myth and Performance''. University of Michigan Press. 1992. {{ISBN|9780472102952}}. p. 1</ref><ref>James, Edwin Oliver. ''The Tree of Life: An Archaeological Study''. Brill Publications. 1966. p. 234. {{ISBN|9789004016125}}</ref> ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ [[ಗ್ರಾಮಗಳು|ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲೂ]], [[ಅಥೆನ್ಸ್]] ಮುಂತಾದ [[ನಗರ|ನಗರಗಳಲ್ಲೂ]] ಆತನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಶೀತಕಾಲದಿಂದ ವಸಂತ ಸಮಯದ ತನಕ ಹಲವು ಸಣ್ಣ ದೊಡ್ಡ [[ಉತ್ಸವಗಳು]] ಜರುಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಆರಾಧನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಜೊತೆಗೆ ನರ್ತನಸಹಿತ ಗೀತ ಹಾಡುವುದೇ ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಕಾಣಿಕೆ. ನೃತ್ಯಮೇಳಕ್ಕೆ [[:en:Dithyramb|ಡಿಥಿರ‍್ಯಾಂಬ್]] (ಆವೇಶಕುಣಿತ) ಎಂದು ಅಂಕಿತ. ಅದರ ವಿಷಯ ಡೈಯೊನೈಸಸ್ಸನ ಕಷ್ಟಸುಖಮಿಶ್ರಿತ [[ಜೀವನ|ಜೀವನದ]] ಘಟನಾವಳಿ. ನೃತ್ಯಮೇಳದಲ್ಲಿ ಐವತ್ತು ಮಂದಿ, ಡೈಯೊನೈಸಸ್ಸನ [[ಕುಟುಂಬ|ಪರಿವಾರದವರಾದ]] [[:en:Satyr|ಸ್ಯಾಟಿರೈ]] ಮತ್ತು [[:en:Silenus|ಸೈಲಿನೈಗಳಂತೆ]] [[ವೇಷ]] ಧರಿಸಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಳ್ಳೆಯ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟು ಹೆಸರುಗೊಂಡ [[:en:Arion|ಏರಿಯನ್]] ನಾಟ್ಯದ ಮಧ್ಯೆ ಮಧ್ಯೆ ಬಳಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣಾ ಪದ್ಯ ಪಂಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತಂದು ಸೇರಿಸಿದ. ಅದನ್ನು ನಾಟಕತೆಯ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವೇಶ ಎನ್ನಬಹುದು. ಆಮೇಲೆ ಬಂದ [[:en:Thespis|ಥೆಸ್ಪಿಸ್]] ಐವತ್ತು ನರ್ತಕರ ಎದುರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ನಟನನ್ನು (ಹೈಪೊಕ್ರಿಟೀಸ್ - ಉತ್ತರ ಹೇಳುವವ) ತಂದಿರಿಸಿ,<ref>https://www.factmonster.com/encyclopedia/arts/bios/classical-lit/thespis</ref> ಕಥನಮಯವಾಗಿದ್ದ ನೃತ್ಯಗೀತವನ್ನು ಕಥಾಭಿನಯಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಿ, ನಾಟಕದ ನಿಜಸ್ಥಾಪಕನಾದ.<ref>Buckham, Philip Wentworth, [https://books.google.com/books?id=IjAZAAAAYAAJ&q=The+Theatre+of+the+Greeks ''Theatre of the Greeks''], Cambridge : J. Smith, 1827.</ref> ಸಂವಾದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಗಮನವೂ, [[ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ]] ದೊರಕಿದರೂ ನೃತ್ಯಗೀತ ([[:en:Greek_chorus|ಕೋರಸ್]], ಮೇಳಗೀತ) ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡೇ ಇತ್ತು. [[ಈಸ್ಕಿಲಸ್]] ಎರಡನೆಯ ನಟನನ್ನು ತಂದು ಸೇರಿಸಿದ<ref name="P222">{{harvnb|Pomeroy|1999|p=222}}</ref> ಅನಂತರವೂ ಅದು ಕುಗ್ಗಲಿಲ್ಲ. ಗಂಭೀರವಾಗಲಿ ವಿನೋದವಾಗಲಿ ಲೇವಡಿಯಾಗಲಿ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ನಾಟಕಕ್ಕೂ ಕೋರಸ್ ಎಂಬ ನಾಮಧೇಯವೇ ಬಲುಕಾಲ ಸಲ್ಲುತ್ತಿತ್ತು. [[:en:Greek_tragedy|ಟ್ರ್ಯಾಜೆಡಿ]], [[:en:Ancient_Greek_comedy|ಕಾಮೆಡಿ]], [[:en:Satyr_play|ಸ್ಯಾಟಿರ್ ನಾಟಕಗಳ]] ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸಮಯದಲ್ಲೂ [[ಕವಿ|ಕವಿಗೆ]] ತನ್ನ [[ರೂಪಕ|ರೂಪಕಗಳನ್ನು]] ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಅಪ್ಪಣೆಯೀಯುವ ರಹದಾರಿಗೆ `ಅವನಿಗೊಂದು ಕೋರಸ್ ಕೊಟ್ಟರು` (ಹಿ ವಾಸ್ ಗಿವನ್ ಎ ಕೋರಸ್) ಎಂಬ ನಿರೂಪಣೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರದರ್ಶನಾಧಿಕಾರಿ ಕವಿಗೆ ನಿನ್ನ ಟ್ರ್ಯಾಜಡಿ ಅಥವಾ ಕಾಮೆಡಿ ಶುರುವಾಗಲಿ ಎನ್ನುವುದರ ಬದಲು ನಿನ್ನ ಕೋರಸ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದ. ಈಸ್ಕಿಲಸ್ಸನ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ [[:en:Sophocles|ಸಾಫೊಕ್ಲೀಸ್]] ಮೂರನೆಯ ನಟನನ್ನು ತಂದು ಕೂಡಿಸಿದ<ref>{{cite book |last=LLoyd-Jones, H. (ed. and trans.) |title=Introduction, in ''Sophocles I'' |date=1997 |publisher=Loeb Classical Library, Harvard University Press |others=Sophocles |isbn=9780674995574 |location=Cambridge, Massachusetts; London, England |page=9}}</ref> ಮೇಲೂ ನೃತ್ಯಗೀತವಿಲ್ಲದೆ ನಾಟಕ ನಡೆಯುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಡೈಯೊನೈಸಸ್ [[ಪೂಜೆ|ಪೂಜೆಯ]] ಅಂಗವಾದ ನೃತ್ಯಗೀತ ಬಹುಶಃ ಒಂದೇ ಬಗೆಯದಾಗಿರದೆ ಹಲವು ವಿಧದ ಭಾವ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವು ವೇಳೆ [[ಕೋಪ]], [[ಮರುಕ]], [[ಭಯ]], ವಿಸ್ಮಯ ಮೊದಲಾದ ಗಂಭೀರರಾಗವೂ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಪರಿಹಾಸ, ಸಮ್ಮೋದ, [[ವಿಡಂಬನೆ|ವಿಡಂಬನ]], [[ನಗೆ|ನಗು]], ಗೇಲಿ ಮುಂತಾದ ಹಗುರ ರಾಗವೂ ಅದರಲ್ಲಿ ತುಂಬಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಭಾವಗಳ ಮಿಶ್ರಣ ತೋರಿಬರುತ್ತಿದ್ದದ್ದೂ ಉಂಟು. ಕ್ರಮೇಣ ನೃತ್ಯಗೀತ ಕವಲೊಡೆದು ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ನಾಟಕಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು: [[ಗಂಭೀರ ನಾಟಕ]] (ಟ್ರ್ಯಾಜೆಡಿ), ಹರ್ಷನಾಟಕ ([[ವೈನೋದಿಕ|ಕಾಮೆಡಿ]]), ಮಿಶ್ರನಾಟಕ (ಸ್ಯಾಟಿರ್ ಪ್ಲೇ). ಅವು ಮೂರಕ್ಕೂ ತಮ್ಮತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಕಾಸ, ಚರಿತ್ರೆ, ಸಾರ್ಥಕತೆ, ಒದಗಿ ಬಂದದ್ದು ನ್ಯಾಯವೇ. == ಗಂಭೀರನಾಟಕ == === ಶಬ್ದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ === ಟ್ರ್ಯಾಜೆಡಿ ಅರ್ಥಾತ್ [[ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ|ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯ]] ‘ಟ್ರ್ಯಾಜೆಡಿಯ’ ಎದ್ದುಬಂದದ್ದು ಅದೇ ಭಾಷೆಯ 'ಟ್ರ್ಯಾಗಡಾಯ್' ಎಂಬ ಪದದಿಂದ. ಟ್ರ್ಯಾಗಡಾಯ್ ಎಂದರೆ ಪ್ರಾಯಶಃ [[ಮೇಕೆ|ಹೋತನಂತೆ]] ವೇಷ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಡೈಯೊನೈಸಸ್ಸನ ಹಿಂಬಾಲಕರಾದ ಸ್ಯಾಟಿರ್ ತಂಡ ತಾವೆಂದು ನಟಿಸುತ್ತ, ನೃತ್ಯಗೀತದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವರು; ಅಥವಾ ಒಂದು ಹೋತದ [[ಪಾರಿತೋಷಕ|ಬಹುಮಾನಕ್ಕಾಗಿ]] ನರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಗುಂಪು; ಅಥವಾ ಡೈಯೊನೈಸಸ್ಸನ ಬಲಿ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ದು ಕೆಡವಿದ ಹೋತನ ಸುತ್ತ ಭಯಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನರ್ತಿಸುತಿದ್ದವರು. ಹೀಗೇ ಎಂದು ಹೇಳವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಬಿಬ್ಬರು [[ವಿದ್ವಾಂಸ|ವಿದ್ವಾಂಸರಂತೂ]] ಗಂಭೀರನಾಟಕಕ್ಕೂ, ಹೋತಕ್ಕೂ ಏನೇನೂ ಸಂಬಂಧ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ; ಏತಕ್ಕೆಂದರೆ, ಟ್ರ್ಯಾಜೆಡಿ ಎಂಬ ಪದ ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಯುಕ್ತವಾಗಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೆ ಏರಿಯನ್, ಥೆಸ್ಪಿಸ್, ಅಳಿದು ಹಲವು ದಶಕ ಕಳೆದು ಹೋಗಿದ್ದುವು; ನಾಟಕದ ಸ್ವರೂಪವೂ, ನೃತ್ಯಗೀತದ ಸ್ವರೂಪವೂ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಹೋಗಿತ್ತು. ಆ ಪದ, ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದವಾಗಿಯೇ ಉಪಯೋಗ. === ವಿವರಗಳು === [[ಬೆಟ್ಟ|ಬೆಟ್ಟದ]] ತಪ್ಪಲಿನ [[ಬಯಲು]] ಪ್ರದೇಶವೇ ನಾಟಕಾಲಯದ ಜಾಗ. ಅಲ್ಲಿ [[ಕುದುರೆ ಲಾಳ|ಕುದುರೆಲಾಳದ]] ಆಕಾರದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅಣಿಮಾಡಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಮೇಳದ ವರ್ತುಳವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅದರ ನಡುವೆ ಡೈಯೊನೈಸಸ್ಸನ [[ವೇದಿಕೆ|ವೇದಿಕೆಯನ್ನು]] ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮೇಳದವರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಐವತ್ತರಿಂದ ಹನ್ನೆರಡಕ್ಕೆ ಈಸ್ಕಿಲಸ್ ಇಳಿಸಿದ. ಸಾಫೊಕ್ಲೀಸ್ ಹದಿನೈದಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದ.<ref>Wilson, Edwin and Alvin Goldfarb (1999) ''Theater, The Lively Art'', McGraw-Hill, New York {{ISBN|0-07-240718-2}}</ref> ಅವರನ್ನು ಚಚ್ಚೌಕ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಏರ್ಪಾಡಿತ್ತು. ಅವರು ನರ್ತಿಸುತ್ತ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೊಡನೆ ನಾಟಕದ ಪ್ರಾರಂಭ; ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನರ್ತಿಸುತ್ತ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವುದೇ ನಾಟಕದ ಅಂತ್ಯ. ಅವರ ಗೀತನಾಟ್ಯ, ಆಮೇಲೆ ಚಿಕ್ಕ ನೇಪಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪಾತ್ರಗಳ ಸಂವಾದ, ಪುನಃ ಗೀತನಾಟ್ಯ, ಅನಂತರ ಸಂವಾದ-ಹೀಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ನಾಟಕದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ, ಗೀತವೂ, ನೃತ್ಯವೂ ನಾನಾ ಭೇದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಹದಿನೈದು ಸಾವಿರ ಮಂದಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಾಗಿ ಕುಳ್ಳಿರುತ್ತಿದ್ದರು; ಯಾವ ಶುಲ್ಕವನ್ನೂ ಅವರು ಕೊಡಬೇಕಾದ್ದಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೇಳದವರಿಗೂ, ನಟರಿಗೂ ತಕ್ಕ ತರಬೇತು ಕೊಡುವುದು [[ಕವಿ|ಕವಿಯ]] ಜವಾಬ್ದಾರಿ; ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ ಕವಿ ತನ್ನ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಒಂದು ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ನಟರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾದ ವೇತನ ಆಡಳಿತವರ್ಗದವರಿಂದ ಬಟವಾಡೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ರಂಗಸಜ್ಜು, ನಟರ ವೇಷಭೂಷಣ ಮುಂತಾದ ಪರಿಕರದ ಖರ್ಚನ್ನು ಚುನಾಯಿತ ಧನವಂತ ಹೊರುತ್ತಿದ್ದ. ನಾಟಕಕಾರದಲ್ಲಿ ಮೂವರನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡು, ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬನಿಂದಲೂ ಮೂರು ಗಂಭೀರನಾಟಕ ಮತ್ತು ಒಂದು ಮಿಶ್ರನಾಟಕ, ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ಕರ ಕಟ್ಟು ([[:en:Tetralogy|ಟೆಟ್ರೋಲಜಿ]]) ಸಿದ್ಧವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಅಧಿಕಾರ ಸಂಪುಟ ಒಂದು [[ಸ್ಪರ್ಧೆ]] ಹೂಡುತ್ತಿತ್ತು.<ref>Rush Rehm. ''Greek Tragic Theater.'' Routledge, 1994, p. 16.</ref> ಗೆದ್ದವನಿಗೂ, ಧನವಂತನಿಗೂ [[ಕಿರೀಟ|ಕಿರೀಟದ]] ಬಹುಮಾನ. ನಟರು [[ಮುಖವಾಡ|ಮೊಗವಾಡ]], [[ರಜಾಯಿ|ರಜಾಯಿಯಂಥ]] [[ಬಟ್ಟೆ|ಬಟ್ಟೆಯ]] [[ನಿಲುವಂಗಿ]], [[ತಲೆ|ತಲೆಯ]] ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕಿರೀಟ, [[ಕಾಲು|ಕಾಲಿಗೆ]] ಮರದ ದಪ್ಪ ಅಟ್ಟೆಯ ದೊಡ್ಡ ಬೂಟು-ಇವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿ ಸುಮಾರು ಆರೂವರೆ ಏಳು ಅಡಿ ಎತ್ತರದವರಾಗಿ ಸೌಮ್ಯ ವೈಭವದ ನಿಧಾನ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಂದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದ್ದರು. ಸ್ತ್ರೀಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಗಂಡಸರೇ. ಪರಚಿತವಾದ ಪುರಾಣ ಕಥಾವಳಿಯಿಂದಲೇ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ವಿಷಯವನ್ನು ಕವಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಒಂದೇ ಮುಖ್ಯ ಘಟನಾವಳಿ, ಕ್ಲುಪ್ತಕಾಲದಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೂ ಅದು ಜರುಗಬೇಕು. ಕೆಲವೇ ಪಾತ್ರಗಳ ಸಂಭಾಷಣೆ ಇರಬೇಕು. ಘೋರ ಘಟನೆ ರಂಗದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯಕೂಡದು, ವಾದವಿವಾದವೇ ಕೃತ್ಯ, [[ಭಾಷೆ]] [[ಛಂದಸ್ಸು|ಛಂದಸ್ಸುಗಳು]] ನಿಯಮಬದ್ಧ-ಹೀಗೆ ಕಟ್ಟುಕಟ್ಟಳೆ ಇದ್ದಿತಾಗಿ ಕವಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಸ್ಪದವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಗ್ರೀಕ್ ಗಂಭೀರನಾಟಕ [[ಮಾನವ]] ಸ್ವಭಾವದ ಮೂಲ ಚಲನವಲನಗಳ ನಿಕಟ ಪರಿಚಯವನ್ನು ನಮಗೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಸರಿಗಟ್ಟುವ ಮಹಾ[[ಸಾಹಿತ್ಯ]] ಈಚಿನ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ದಿಟವಾಗಿ ಅಪರೂಪ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5ನೆಯ ಶತಮಾನ ಗ್ರೀಕ್ ಗಂಭೀರನಾಟಕದ ಸುವರ್ಣಯುಗ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಸು. 499 ರಿಂದ 403 ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಿಬಂದ ಮೂವರು ಮಹಾ ಕವಿಗಳೇ ಅದನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡವರು, ಗಂಭೀರನಾಟಕಕಾರತ್ರಯ ಎಂಬ ಘನಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವರು; ಅವರಾರೆಂದರೆ ಈಸ್ಕಿಲಸ್, ಸಾಫೊಕ್ಲೀಸ್, [[:en:Euripides|ಯುರಿಪಿಡೀಸ್]]. ಅವರಿಗೆ ಕೊಂಚ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ನಾಟಕ ರಚಿಸಿದ [[:en:Phrynichus_(tragic_poet)|ಫ್ರೀನಿಕಸ್]],<ref name="Easterling5">Easterling e.a. (1989) 5f.</ref> [[:en:Pratinas|ಪ್ರಾಟಿನಸ್]], [[:en:Choerilus_(playwright)|ಕೀರಿಲಸ್ಸರು]] ಕೇವಲ ನಾಮಾವಶೇಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಕಾಲೀನರಾಗಿದ್ದ ಇಯಾನ್, [[:en:Achaeus_of_Eretria|ಆಕಿಯಸ್]], [[:en:Agathon|ಆಗಥಾನರೂ]] ಕೆಲವು ಚೂರುಪಾರುಗಳಿಂದ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆಯೇ ವಿನಾ ಪೂರ್ಣ ಗ್ರಂಥಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲ. ಮೋರಿಕಸ್, ನೊತಿಪ್ಪಸ್, ಅಕೆಸ್ಟರ್, [[:en:Theognis_(statesman)|ಥಿಯಾಗ್ನಿಸ್]] ಮುಂತಾದ ಇತರ ಕೆಲವು ನಾಮಾಂಕಿತಗಳು [[ಅರಿಸ್ಟೋಫೆನೀಸ್|ಆರಿಸ್ಟಾಫನೀಸನ]] ಅವಹೇಳನದಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತವೆಯೇ ಹೊರತು ಅವರ ಒಂದು ಚೂರು ಕೃತಿ ಕೂಡ ಉಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರನಾಟಕದ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಏನೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಾಟಕಕಾರತ್ರಯದ ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತೆಮತ್ತೆ ಅಪೇಕ್ಷಿತವಾದುವು, ಹಿತವಾದುವು. ಅಲ್ಲದೆ ಹೊಸ ನಾಟಕಗಳ ರಚನೆಗೂ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ನಾಟಕಕಾರರು ಅತಿ ಚುರುಕಿನಿಂದ [[ರೂಪಕ]] ಕಟ್ಟಿ ಹೊರತರಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಹೇರಳವಾಗಿಯೂ ಕಟ್ಟಬೇಕಾಯಿತು. [[:en:Theodectes|ಥಿಯೊಡೆಕ್ಟೀಸ್]] 50, [[:en:Carcinus_(writer)|ಕಾರ್ಸಿನಸ್]] 160, [[:en:Astydamas|ಆಸ್ಟಿಡಾಮಸ್]] 240<ref name="classicalliterature">{{cite book |last=Knox |first=Bernard |url=https://books.google.com/books?id=Cg8SOYw9GLAC |title=The Cambridge History of Classical Literature |date=1985 |publisher=[[Cambridge University Press]] |isbn=9780521210423 |editor-last1=Knox |editor-first1=Bernard |series= |volume=1 |pages=342 |language=English |chapter=Minor Tragedians |quote=The meagre fragments do little to explain his great popularity. |editor-last2=Easterling |editor-first2=P.E. |accessdate=2024-08-21}}</ref><ref>[[Suda]] ''s.v.'' Ἀστυδ</ref><ref>{{cite book |last=Netz |first=Reviel |url=https://books.google.com/books?id=eG_IDwAAQBAJ |title=Scale, Space and Canon in Ancient Literary Culture |date=2020 |publisher=[[Cambridge University Press]] |isbn=9781108481472 |pages=554 |language=English |authorlink=Reviel Netz |accessdate=2024-08-21}}</ref>-ಈ ರೀತಿ ಅವರ ಬರೆಹ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಗುಣದಲ್ಲಾದರೂ ಅವಾವುದಕ್ಕೂ ರವೆಯಷ್ಟು ಮೆಚ್ಚಿಕೆಯೂ ಲಭಿಸಲಾಗದು. ನೂರಾರು ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೂ ಉಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. ಈಸ್ಕಿಲಸ್,<ref name="F243">{{harvnb|Freeman|1999|p=243}}</ref> ಸಾಫೊಕ್ಲೀಸ್,<ref>The exact number is unknown; the ''Suda'' says he wrote 123, another ancient source says 130, but no exact number "is possible", see Lloyd-Jones 2003, p. 3.</ref><ref>Lloyd-Jones 2003, pp. 3–9.</ref> ಯುರಿಪಿಡೀಸರು ಬರೆದವೆಂದು ನಮೂದಿತವಾಗಿರುವ ಕೃತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ 90, 123, 92; [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್|ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡ್ರಿಯನ್]] ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚುರದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವರ ಕ್ರಮವಾಗಿ 72, ದೊಡ್ಡಸಂಖ್ಯೆ 78, ಒಟ್ಟು 305ರಲ್ಲಿ ಈಗ ಲಭ್ಯವಾಗಿರುವುವು 33; ಕ್ರಮವಾಗಿ 7, 7, 19-ಅಷ್ಟೆ. ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠತ್ರಯ ಹೊರ ತಂದ ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡ್ರಿಯನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 240 ಆದರೂ ಇದ್ದಿರಬೇಕು. ಆಗಿರುವ ನಷ್ಟ ಆಗಾಧವೆಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು. ಇರುವ ಅವರ ರೂಪಕಗಳಿಂದ ಅವರ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ, ಸ್ವಂತ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಅರಿಯುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಒಬ್ಬನಿಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಗಂಭೀರ ನಾಟಕ ಸರಿಯುವಾಗ ಅದಕ್ಕಾದ [[ವಿಕಾಸ]] ಸಹಜವೂ, ತರ್ಕಸಮ್ಮತವೂ, ಸಮರ್ಪಕವೂ ಆಗಿತ್ತು. ಅದರ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾದ ಸಂಭಾಷಣೆ ಮತ್ತು [[ಸಂಗೀತ|ಸಂಗೀತಗಳಲ್ಲಿ]] ಎರಡನೆಯದಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ಇಳಿಮುಖ. ಈಸ್ಕಿಲಸ್ಸನಲ್ಲಿ ಕೋರಸ್ ಭಾಗ 3/5 ರಿಂದ 2/5 ಕ್ಕೂ, ಸಾಫೊಕ್ಲೀಸನಲ್ಲಿ 1/3 ರಿಂದ 1/6 ಕ್ಕೂ, ಯುರಿಪಿಡೀಸನಲ್ಲಿ 1/7 ರಿಂಧ 1/10 ಕ್ಕೂ ಇಳಿದು ಕಡಿಮೆಯಾದದ್ದು ಎಷ್ಟೊಂದು ಯುಕ್ತ ಬದಲಾವಣೆ. ಮೂವರಿಗೂ, ಮನುಜವರ್ಗಕ್ಕೂ, ದೇವವರ್ಗಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧ ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರವಾಗಿದ್ದರೂ ಅದರ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವಾಂಶಕ್ಕೆ ಕವಿಯ ಲಕ್ಷ್ಯ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾದದ್ದನ್ನೂ, ಅವನ ದೃಷ್ಟಿ ಸ್ಥೂಲದಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದದ್ದನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಈಸ್ಕಿಲಸ್ಸನ ಪಾತ್ರಗಣ [[ದೇವರು|ದೇವತೆಗಳು]], ಉಪ ದೇವತೆಗಳು, ಅತಿಮಾನವರು. ಸಾಫೊಕ್ಲೀಸನದು ಆದರ್ಶ ಮಾನವರು, ಯುರಿಪಿಡೀಸನದು ಮಾನವರು. ಮೂವರ ಗಂಭೀರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಲ್ಲೂ ಅದೇ ಬಗೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಮಾಡುವವ ಮನುಷ್ಯ; ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಉಣ್ಣುವವ ಮನುಷ್ಯ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಬಯ್ಯುವುದೇಕೆ? ಅತಿಗೆ ಹೋಗದೆ ಮಿತದಲ್ಲಿರುವ ನರನಿಗೆ ಸದಾ ನೆಮ್ಮದಿ-ಎಂದು ಈಸ್ಕಿಲಸ್ ಮನಗಂಡು, ಮನಸ್ಸಿಟ್ಟು ಉಪದೇಶಿಸಿದ. ಸಾಪೊಕ್ಲೀಸ್ ಮುಂದೆ ನಡೆದು, ನಿರಪರಾಧಿಗೂ ಸಂಕಟ ಬರಬಹುದು. ಅದು [[ವಿಧಿ|ವಿಧಿಯ]] ಲೀಲೆ; ಬಂದದ್ದನ್ನು ಸ್ಥೈರ್ಯದಿಂದ ತಾಳಿ ಮನುಷ್ಯ ಉದಾತ್ತನಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಯುರಿಪಿಡೀಸ್, ಎಡರೂ, [[ನೋವು|ನೋವೂ]] ಬರುವುದರಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಕೈವಾಡ ಇದ್ದೇ ಇದೆ; ಮನುಷ್ಯನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಎಷ್ಟು ಕನಿಕರಪಟ್ಟರೂ ಸಾಲದು ಎಂದು ಒತ್ತಿನುಡಿದ. ಈಸ್ಕಿಲಸ್ಸನ ಹಿರಿಯ ಗುಣ ಮಹಾಘನತೆ; ಅವನ ಮಹೋನ್ನತ ಶೈಲಿಯ ವಾಗ್‌ವೈಭವ ಅವನಿಗೇ ಮೀಸಲು. ಮಿತಿ, ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತತೆ, ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಸರಳತೆ, ತುಂಬಿಸೂಸುವ [[ಧ್ವನಿ]], ಮಾಧುರ್ಯ-ಇವು ಸಾಪೊಕ್ಲೀಸನ ಲೇಖನವಿಧಾನ; ಶಿಷ್ಟತೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆ. ಯುರಿಪಿಡೀಸನ ಧೋರಣೆ ಮನುಜ [[ಸಮಾಜ|ಸಮಾಜಕ್ಕೆ]] ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರ. ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದು ರಾಗಗ್ರಸ್ತರಾದ ಹೆಣ್ಣುಗಂಡುಗಳ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ಕಾವ್ಯಮಯವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವ ಜಾಣ್ಮೆ ಅವನಿಗೆ ದೈವದತ್ತವಾಗಿತ್ತು; ಮನಮೋಹಕವಾದ ಇಂಪನ್ನು ಪದಸರಣಿಗೆ ಕೂಡಿಸುವ ಕೌಶಲವೂ ಅವನಿಗಿತ್ತು. ಮುಂದಣ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪ್ರತೀತಿ. == ಮಿಶ್ರನಾಟಕ == [[ಅನುಬಂಧ|ಅನುಬಂಧವಾಗಿ]] ಅಥವಾ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕವಿಸ್ಪರ್ಧಿಯೂ ಬರೆಯಲೇಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಮಿಶ್ರನಾಟಕ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಕಾರಣ, ಈಗ ಲಭ್ಯವಾಗಿರುವ ಮಿಶ್ರನಾಟಕ ಒಂದೇ ಒಂದು - ಯುರಿಪಿಡೀಸನ [[:en:Cyclops_(play)|ಸೈಕ್ಲಾಪ್ಸ್]]. ಅದರ [[ಕಥಾವಸ್ತು]], [[ಟ್ರಾಯ್|ಟ್ರಾಯಿನಿಂದ]] ಹಿಂದಿರುಗುವಾಗ [[:en:Odysseus|ಆಡಿಸಿಯಸ್]] ತನ್ನ ಜೊತೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ [[ಕಣ್ಣು|ಕಣ್ಣಿನ]] [[:en:Giant|ದೈತ್ಯ]] [[:en:Polyphemus|ಪಾಲಿಫೀಮಸ್‍ಗೆ]] ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದು , ಅವನಿಗೆ ದ್ರಾಕ್ಷಾಮದ್ಯ ಕುಡಿಸಿ ನಿದ್ರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ದಪ್ಪ ಕೋಲನ್ನು ಚೂಪು ಮಾಡಿ [[ಬೆಂಕಿ|ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ]] ಕಾಸಿ, ಅದನ್ನು ದೈತ್ಯನ ಕಣ್ಣಿನೊಳಕ್ಕೆ ಚುಚ್ಚಿ ಕುರುಡಾಗಿಸಿ ಅವನ ಹಿಡಿತದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಯಾನ ಕೈಗೊಂಡ ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆ. ನಾಟಕಕ್ಕೆ ನೃತ್ಯಮೇಳ, ಪಾನದೇವತೆ [[:en:Dionysus|ಬಾಕಸ್ಸನ]] ಅನುಯಾಯಿಗಳಾದ ಸ್ಯಾಟಿರ್ ಮಂದಿ. ಅವರಲ್ಲಿ ಮುದುಕನಾದ [[:en:Silenus|ಸೈಲಿನಸ್]] ಇನ್ನೊಂದು ಪಾತ್ರ. ಒಬ್ಬ ವಿದೂಷಕನಂತೆ ಅವನ ಚಿತ್ರಣವಾಗಿದೆ. ಅವನನ್ನೂ ಸ್ಯಾಟಿರರನ್ನೂ ಬಲಾತ್ಕಾರದಿಂದ ಹಿಡಿದುತಂದು ಪಾಲಿಫೀಮ್ ತನ್ನ ಗುಲಾಮರನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆಡಿಸಿಯಸ್ಸಿಗೆ ಅವನು ಕೊಟ್ಟ [[ಮದ್ಯ ಪಾನೀಯ|ಮದ್ಯಕ್ಕೆ]] ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ದೈತ್ಯನ [[ಹಾಲು]], [[ಗಿಣ್ಣು|ಚೀಸು]], [[ಮಾಂಸ]] ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ದೈತ್ಯ ಬಂದೊಡನೆ ಅವನ್ನು ಆಗಂತುಕರೇ ಅಪಹರಿಸಿದರೆಂದು ಸುಳ್ಳಾಡಿ ತಲೆತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ದೈತ್ಯನಿಗೆ ಕಾಣದಂತೆ ಮದ್ಯಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕುವ ಅವನ ಪ್ರಯತ್ನ ಹುಡುಗಾಟದಂತೆ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ. ಸ್ಯಾಟಿರರು [[ವಿನೋದ|ವಿನೋದಕ್ಕಿಂತ]] ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿಲಾಸಿಗಳು; ಅವರದ್ದು ಕುಡಿತ [[ಕುಣಿತ]] [[ಸಂಭೋಗ|ಸಂಭೋಗಗಳ]] ಮಾತೇ ಮಾತು. ಕೋರಸ್ಸಿನ ನರ್ತನ ರಭಸ ಆವೇಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಗಿರಬೇಕು; ಆ ಸೂಚನೆ ಇದೆ. ಪಾಲಿಫೀಮ್ ಆಡಿಸಿಯಸ್ಸಿನ ಜನರಲ್ಲಿ ಮೈತುಂಬಿಕೊಂಡ. ಇಬ್ಬರನ್ನು ಬಡಿದು ಕೊಂದು ಅವರ ಮಾಂಸವನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಬೇಯಿಸಿ ಭಕ್ಷಿಸುವ ವೃತ್ತಾಂತ ಕಥಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಕುರುಡನಾದ ಪಾಲಿಫೀಮ್ ಆಡಿಸಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ತಡಕಾಡುವುದು. ಬಲಗಡೆ ಇದ್ದಾರೆ, ಹಿಂದೆ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸ್ಯಾಟಿರರು ಹುಸಿಮಾತು ಹೇಳುವುದು. ಅವನು ಹಾಗೆ ನುಗ್ಗಿ [[ಗುಹೆ|ಗವಿಯ]] [[ಕಲ್ಲು|ಕಲ್ಲಿಗೆ]] ತಲೆ ಚಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು-ಇಂಥ ವಿನೋದವೂ ಉಂಟು. ಏರಿಯನ್ ರಚಿಸಿದ ಒಂದು ನೃತ್ಯಗೀತಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ಟಿರ್ಬ್ಯಾಸಿಯ; ಅದು ಸ್ಯಾಟಿರರು ಸೈಲಿನೈಗಳ ಅತ್ಯಾಮೋದದ ದಾಂಧಲೆ ಕುಣಿತ. ಅದರಿಂದ ಈ ಮಿಶ್ರನಾಟಕ ಪ್ರಾಯಶಃ ಬೆಳೆದುಬಂತು. ಗಂಭೀರನಾಟಕವನ್ನು ಹಲವು ಘಂಟೆ ನೋಡಿ ನಲುಗಿದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಕೇವಲ 700 ಪಂಕ್ತಿಗಳ ಕಿರುನಾಟಕ [[ಹಾಸ್ಯ]] ಗಲಭೆ ಭಾವಾವೇಶಗಳನ್ನು ತುಸು ಹೊತ್ತು ಒದಗಿಸಿ ಚಿತ್ತಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತಿತ್ತೊ ಏನೊ. ಪ್ರಾಟಿನಾಸ್ ಹೆಸರಾದ ಕವಿ.<ref>[[Suda]], πρῶτος ἔγραψε Σατύρους</ref><ref>[[Helenius Acron]], ''Commentaries on Horace'' 230, reading Pratinae for Cratini</ref> == ಹರ್ಷನಾಟಕ == ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ಹರ್ಷನಾಟಕ ಗಂಭೀರನಾಟಕದಂತೆ ಏಕರೂಪದ್ದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. [[:en:Old_Comedy|ಹಳೆಯದು]], ನಡುವಣದು, ಹೊಸದು ಎಂಬ ಮೂರು ರೂಪಗಳನ್ನು ಅದು ತಾಳಿತು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಸು. 520 ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 400ರ ವರೆಗೆ ಹಳೆಯದರ ಅವಧಿ; ಕ್ರಿ.ಪೂ 400ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಸು. 336ರ ತನಕ ನಡುವಣದರ ಅವಧಿ; ಅಲ್ಲಿಂದ ಸುಮಾರು ನೂರು ವರ್ಷ, ಎಂದರೆ [[:en:Roman_people|ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನರು]] ಗ್ರೀಕರ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅನುಕರಣ ಮಾಡತೊಡಗುವವರೆಗೆ ಹೊಸದರ ಅವಧಿ. ಅನೇಕರು ಹರ್ಷನಾಟಕವನ್ನು ವಿಪುಲವಾಗಿ ರಚಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದರೂ ಆರಿಸ್ಟಾಫನಿಸನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಮತ್ತಾವ ಕೃತಿಯೂ ಲಭ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.<ref>{{harvnb|Thorburn|2005|pp=66-67}}; {{harvnb|Roman|Roman|2010|p=82}}</ref> ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನಡುವಣ ಹರ್ಷನಾಟಕ ಹೇಗಿತ್ತೆಂದು ಊಹಿಸಬಹುದೇ ಹೊರತು ಅದರ ಯಥಾರ್ಥ ಚಿತ್ರ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹೊಸ ಹರ್ಷನಾಟಕದ ಗ್ರೀಕ್ ನಿದರ್ಶನ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ [[:en:Plautus|ಪ್ಲಾಟಸ್]], [[:en:Caecilius_Statius|ಸ್ಟಾಷಿಯಸ್‌]], [[:en:Terence|ಟೆರೆನ್ಸ್]] ಎಂಬ ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನ್ ಕವಿಗಳ ಹರ್ಷನಾಟಕ ಅದರ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ್ದಾದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಲಕ್ಷಣ ನಮಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೊಂದು ವಿನೋದ ನಾಟಕಗಳ ನಷ್ಟ ಹೇಗಾಯಿತೊ ಏಕಾಯಿತೊ ಹೇಳಲಾಗದು. ಕಾಮೆಡಿ (ಹರ್ಷನಾಟಕ) ಎಂಬ ಶಬ್ದ ''ಕೋಮೆ'' ಎಂದರೆ ಹಳ್ಳಿ ಎಂಬುದರಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಯಿತೆಂದೂ, ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನವರು ಗುಂಪುಗುಂಪಾಗಿ ಹಾಡಿ ಲೇವಡಿ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮೆರೆಯಿಸುತ್ತ ನೋಟಕರಿಗೆ ಸಂತಸ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆಂದೂ ಅದರಿಂದ ಕಾಮೆಡಿಯ ಪ್ರಾರಂಭವೆಂದೂ [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]] ವಿವರಿಸಿದ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಈಗ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ಸ್ವಚ್ಛಂದ ತಂಡದವರು ಬಹುವಾಗಿ [[ಶಿಶ್ನ]]ಗೀತ ಗಾಯನಮಾಡುತ್ತ ಶಿಶ್ನಲಾಂಛನವನ್ನು ([[:en:Phallus|ಫ್ಯಾಲಸ್]]) ಅಲಂಕರಿಸಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ [[ನಗರ|ನಗರಗಳಲ್ಲಿ]] ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕದೆ ಹೋಯಿತು; ಕ್ರಮೇಣ ಆ ಅಶ್ಲೀಲತೆ ನಗರಗಳನ್ನೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಇದೂ ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಆದರೆ ಕಾಮೆಡಿ ಪದ ಬಂದದ್ದು ಕೋಮೆಯಿಂದಲ್ಲ; ಕಾಮಾಸ್ (ಬಹುವಚನ ಕಾಮಾಯ್) ಪದದಿಂದ, ಅದರ ಅರ್ಥ ಮೋದಗಾರರು (ರೆವೆಲರ್ಸ್).<ref>[https://www.etymonline.com/word/comedy comedy (n.)] "The old derivation from ''kome'' "village" is not now regarded."</ref> [[ದ್ರಾಕ್ಷಿ|ದ್ರಾಕ್ಷಿಯನ್ನು]] ಕೊಯ್ದು ಮದ್ಯಮಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲೂ, [[ಬೆಳೆ|ಬೆಳೆಯನ್ನು]] ಕೊಯ್ದು [[ಕಣಜ|ಕಣಜಕ್ಕೆ]] ತುಂಬುವಾಗಲೂ ಜನರಿಗೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಸುಗ್ಗಿಯ ಉಲ್ಲಾಸ. ಕುಡಿತ, ಕುಣಿತ, ಪೈರುಪಚ್ಚೆಗಳ [[ಅಧಿದೇವತೆ|ಅಧಿದೇವತೆಯಾದ]] ಡೈಯೊನೈಸಸನನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತ ಒಂದೆರಡು ದಿನ ಆಮೋದದ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಅದರ ಅಂಗವಾಗಿ ಪ್ರಜೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಸಂಕೇತಕ್ಕೆ ಅವರು ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದುದು ಅಚ್ಚರಿಯಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇಕೆ, ಕಾಮೆಡಿ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಮೇಲೂ ಅದರ [[ನಟ|ನಟರು]] ದೊಡ್ಡ ಕೃತಕ ಶಿಶ್ನವನ್ನು ತಮ್ಮ [[ವೇಷ|ವೇಷದ]] ಭಾಗವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಮೆಡಿ ಅಂತ್ಯವಾಗುವುದು ನಾಯಕನಾಯಕಿಯರ [[ವಿವಾಹ|ವಿವಾಹದಿಂದ]]; ಗ್ರೀಕರಲ್ಲೂ, ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದ ರೋಮನರಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಯಾವುದೋ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ತಂದು ನಾಯಕನಿಗೆ [[ಮದುವೆ]] ಮಾಡಿಸುವುದೂ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಜರುಗುತ್ತಿತ್ತು. [[ಸಂಭೋಗ|ಮೈಥುನದ]] ವಿಚಾರ ನಿರ್ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತವಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ನಟರ ಮೂಲಕ. ಆರಿಸ್ಟಾಫನೀಸ್ ತನ್ನಿಂದ ಹರ್ಷನಾಟಕದ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅಂದಗೊಳಿಕೆ ಆಯಿತು, ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಅವನ ಹಿಂದೆ ಅದು ಹೇಗಿದ್ದಿತೆಂಬುದು ವ್ಯಂಜಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಗಂಭೀರನಾಟಕಕ್ಕಿಂತ ಹರ್ಷನಾಟಕ ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬಲು ಹತ್ತಿರವಾದದ್ದು. ಕಾಮೆಡಿ ಮೊದಲು ಬೆಳೆದುಬಂದದ್ದು [[:en:Sicily|ಸಿಸಿಲಿಯಲ್ಲಿ]], ಆಮೇಲೆ [[:en:Attica|ಆಟಿಕದಲ್ಲಿ]]. ನಾನಾ ರೀತಿಯ ವಿನೋದ ದೃಶ್ಯಗಳೂ, ಪ್ರಸಂಗಗಳೂ, [[ಮೂಕಾಭಿನಯ|ಮೂಕಾಭಿನಯಗಳೂ]] [[:en:Megara|ಮೆಗಾರಾ]] ಮೊದಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದುಬಂದುವು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಸು. 580ರ ಹೊತ್ತಿಗೇ [[:en:Susarion|ಸುಸಾರಿಯನ್]] ಎಂಬಾತನ ಮೆಗಾರಾ ಪ್ರಹಸನಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಸು. 526ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ [[ಎಪಿಕರ್ಮಸ್|ಎಪಿಕಾರ್ಮಸ್]] ಪಡೆದ ಖ್ಯಾತಿ ದೊಡ್ಡದು. ಆತ ಮೆಗಾರಾದಲ್ಲಿದ್ದು ಆಮೇಲೆ [[:en:Syracuse,_Sicily|ಸಿರಕ್ಯೂಸಿಗೆ]] ಹೋದ. ಅವನ ಕೃತಿಗಳು ಮೂರು ಬಗೆಯವು: * ಪುರಾಣ ಕಥಾವಳಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷರನ್ನು ನಕಲಿಗೈಯುವ ಅಣಕನಾಟಕ; * ಜನಜೀವನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಘುಪ್ರಸಂಗಗಳ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ; * ತತ್ತ್ವ ಪ್ರಮುಖವಾದ ವಾದವಿವಾದ. ತ್ವರೆ ಗಡಿಬಿಡಿ ಓಡಾಟಗಳಿಂದ ಅವನ ನಾಟಕ ತುಂಬಿರುತ್ತಿತ್ತಂತೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ನಾಟಕಕಾರ [[:en:Sophron|ಸೊಫ್ರಾನ್]]; ಗಂಡು ಮೈಮ್, ಹೆಣ್ಣು ಮೈಮ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಕೃತಿ ಅವನಿಂದ ರಚಿತವಾದುವು.<ref name="suda">{{cite encyclopedia|encyclopedia=Suda|url=https://www.cs.uky.edu/~raphael/sol/sol-cgi-bin/search.cgi?login=guest&searchstr=sigma,893&field=adlerhw_gr|title=Sophron (σ 893)}}</ref> ಅವನಿಗೂ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯಿತ್ತು. ಸಿಸಿಲಿಯ ವಿನೋದನಾಟಕದ ಪ್ರಭಾವ ಆಟ್ಟಿಕದ ಮೇಲೂ ಬಿದ್ದಿತೆಂಬುದು ನಿಸ್ಸಂದೇಹ. ಆದರೂ ಹರ್ಷನಾಟಕ ಕಲಾಪೂರ್ಣವಾದದ್ದೂ, ಉತ್ತಮ ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದಿದ್ದೂ ಆಟಿಕದ ಪ್ರಧಾನ [[ಪಟ್ಟಣ|ಪಟ್ಟಣವೂ]], ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕರ ಸಮಸ್ತ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ]] ಏಕೈಕ ಕೇಂದ್ರವೂ ಆದ ಅಥೆನ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಸು. 486ರಂದು ಹರ್ಷನಾಟಕಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕೋರಸ್ಸು ಸಿಕ್ಕಿತು;<ref>Mastromarco, Giuseppe: (1994) ''Introduzione a Aristofane'' (Sesta edizione: Roma-Bari 2004). {{ISBN|88-420-4448-2}} p.3</ref> ಎಂದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ [[:en:Dionysia|ಡೈಯೊನೈಸಿಯ]], [[:en:Lenaia|ಲೀನಿಯ]] [[ಹಬ್ಬ|ಉತ್ಸವ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದೂ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ನೇಮಕವಾಯಿತು. ಐದು ಕವಿಗಳಿಗೆ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೂ ಒಂದೊಂದು ಕೃತಿ ಆಡಿಸುವಂತೆ ಏರ್ಪಾಡು. ಗೆದ್ದವನಿಗೆ [[ಬಹುಮಾನ]]. ಅವರು ಗಂಭೀರನಾಟಕದ ವಸ್ತುಸಂವಿಧಾನವನ್ನೇ ಅನುಕರಿಸಿ ಹರ್ಷನಾಟಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ಅಂಗಾಂಗ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಮೋದಗಾರರಿಂದ ಇಳಿದುಬಂದಿದ್ದ ಪರಿಹಾಸ, [[ಚತುರೋಕ್ತಿ]], ವ್ಯಕ್ತಿವಿಡಂಬನ, ಗೇಲಿಯ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಕಟುವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿದರು. ದೇವತೆಯ ಹಬ್ಬವಾದ್ದರಿಂದ ಕೋರಸ್ಸಿನ ನೃತ್ಯಗೀತ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಇರಬೇಕಾಯಿತು. ಹೀಗೆ [[ಕಾವ್ಯ]], ನಾಟ್ಯ, [[ಸಂಗೀತ]], ಚಾಟೂಕ್ತಿ, [[ಚರ್ಚೆ]], [[ಉಪದೇಶ ಭಾಷಣ]], [[ವಿಡಂಬನೆ]] ಮೊದಲಾದ ಅಂಶಗಳ ಕೂಟವಾದದ್ದು ಹಳೆಯ ಹರ್ಷನಾಟಕದ ಸ್ವಂತಿಕೆ, ಸ್ವಾರಸ್ಯ, ಸೊಗಸು. ಕೋರಸ್ಸಿನ ಸಂಖ್ಯೆ 24; ಕೆಲವು ಸಾರಿ ಅದು 12, 12 ಆಗಿ ಇಬ್ಭಾಗವಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣುಗಳ ಸಮಾಗಮ ಅವಶ್ಯಕವಾದಾಗ. ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೀಠಿಕೆ, ಆಮೇಲೆ [[ಪಕ್ಷಿ|ಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ]] ವಸನ ಧರಿಸಿದ ನೃತ್ಯಮೇಳದ ಪ್ರವೇಶ, ಅನಂತರ ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯವಾದ ಒಂದು ಸೆಣಸಾಟ, ಅನಂತರ ನಮಗೆ ವಿಸ್ಮಯ ಹಿಡಿಸುವ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಅಂಶ: ಮುಂಬರುವಿಕೆ ([[:en:Parabasis|ಪ್ಯರಾಬಸಿಸ್]]).<ref>J E Sandys ed., ''A Dictionary of Classical Antiquities'' (London 1891) p. 458</ref> ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವೋ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕವಿಯೋ ರಂಗದ ಮುಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಾನಾ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ.<ref>S Halliwell ed., ''Birds and Other Plays'' (Oxford 1998) p. xxxvi</ref> ಪ್ಯಾರಾಬೇಸಿಸ್ ಆದ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ಘಟನಾವಳಿ (ಎಪಿಸೋಡಿಯ). ಅವು ನಾಟಕದ [[ಕಥೆ|ಕಥೆಯನ್ನು]] ಮುಂದುವರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೆಣಸಾಟದ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿಕೊಡುವ ಉದಾಹರಣೆ. ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿ ಭೋಜನಕೂಟಕ್ಕೋ, ವಿವಾಹಕ್ಕೋ ತೆರಳುವ ಗಲಭೆ, [[ಮೆರವಣಿಗೆ]]. ನಾಟಕದ ವಿಷಯ ಕಲ್ಪಿತವೂ, ನವನವ್ಯವೂ, ನಗು ಬರಿಸುವಂಥದೂ, ದ್ವಿಪಕ್ಷವುಳ್ಳದ್ದೂ, ಜಗಳಕ್ಕೆ ಆಸ್ಪದ ಕೊಡುವಂಥದೂ, ಆದರೆ ಸಮಕಾಲೀನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮೋಪಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದೂ ಆದ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆ: ಈ ಹಾಳು [[:en:Twelve_Olympians|ಒಲಿಂಪಿಕ್ ದೇವತೆಗಳಿಂದ]] ನರರಿಗೆ ತ್ರಾಸ: ಅವರೇತಕ್ಕೆ ಆಗಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಡ್ಡ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಣೆ ಯಾವುದೂ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ತಲಪದಂತೆ ತಡೆಗಟ್ಟಬಾರದು? ಗಂಡಸರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹದಗೆಡಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ: ಹೆಂಗಸರು ಆಡಳಿತವನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಕಸಿದುಕೊಂಡು ನೇರ್ಪಾಟಿಸಬಾರದೇತಕ್ಕೆ? ಸರಿ, ಎರಡು ಕಕ್ಷಿಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯ; ವಾಗ್ಯುದ್ಧ ಹಣಾಹಣಿ ಆಗಲೇಬೇಕು. ನೃತ್ಯಮೇಳದ ಕೆಲಸ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸಮಾಧಾನ ಬಗೆಯುವುದಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸುವುದು. ವಿನೋದ ಪ್ರಮುಖವಾದರೂ ಆರಿಸ್ಟಾಫನೀಸನ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಮನನೀಯವಾದ ವಿವೇಕ ತತ್ತ್ವ ಹೇರಳವಾಗಿದೆ; ಹಾಸ್ಯಗಾರನಾದರೂ ಅವನೊಬ್ಬ [[ಹೃದಯ]] ಸೂರೆಮಾಡುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕವಿ, ಮನಸ್ಸು ತುಂಬುವ ದೊಡ್ಡ ದಾರ್ಶನಿಕ. === ಹಳೆಯ ಹರ್ಷನಾಟಕ === ಹಳೆಯ ಹರ್ಷನಾಟಕಕಾರರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿದವ [[:en:Cratinus|ಕ್ರಾಟಿನಸ್]] (ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಸು. 520-ಕ್ರಿ.ಪೂ. 423). ಆತ 21 ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದನಂತೆ. ಪ್ರಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಿ [[:en:Pericles|ಪೆರಿಕ್ಲೀಸನನ್ನೇ]] ಆತ ತನ್ನ ವಿಡಂಬನೆಗೆ ಗುರಿಮಾಡಿದ.{{sfn|Chisholm|1911|p=382}} ಅವನೊಬ್ಬ ಕುಡುಕ, ಶಕ್ತಕವಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕನಾದ ಆರಿಸ್ಟಾಫನೀಸ್ ''ಶೂರರು'' ಎಂಬ ತನ್ನ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯಗೈದ;<ref>{{cite book |url=http://quod.lib.umich.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=moa;cc=moa;idno=acl3129.0001.001;q1=Cratinus;size=l;frm=frameset;seq=901 |title=A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology. By various writers. Ed. by William Smith. Illustrated by numerous engravings on wood |date=1867 |publisher=Quod.lib.umich.edu |accessdate=2021-03-12}}</ref><ref>Ar. Eq. 526-536: "Next, remembering Cratinus, who formerly having flowed with a full stream of praise used to flow through the level plains, and carrying away from their places, used to bear away the oaks and the plane-trees, and his enemies by the roots. And it was not permitted to sing any thing at a banquet except " Oh fig-sandaled Doro," and " builders of ingenious songs;" so much did he flourish. But now, when you see him in his dotage, you do not pity him, since the pegs fall out, and the tone is no longer there, and the harmony is dissonant. But old as he is, he wanders about like Connas, having, it is true, a withered chaplet, but dying with thirst ; who ought to drink in the Prytaneum on account of his former victories..."</ref> ಕ್ರಾಟಿನಸ್ ರೇಗಿ ''ಮದ್ಯದ ಹೂಜಿ'' ಎಂಬ ಹರ್ಷನಾಟಕ ಬರೆದು, ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಆರಿಸ್ಟಾಫನೀಸನ ಘನ ಕೃತಿ [[:en:The_Clouds|ಮೋಡಗಳು]] ಎಂಬುದನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಬಹುಮಾನಗಳಿಸಿದ.<ref>Aristoph. ad Equit. 528: "After Cratinus had heard these things (the taunts by Aristophanes), he wrote the Pytine, to show, that he did not blather about these things, which speak ill of Aristophanes, just like the things, which speak ill of Eupolis."</ref> [[:en:Crates_(comic_poet)|ಕ್ರೇಟೀಸ್]] ಮತ್ತು ಅವನ ಹಿಂಬಾಲಕ [[:en:Pherecrates|ಫೆರಿಕ್ರೇಟೀಸ್]] ಇಬ್ಬರೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಕವಿಗಳು. ಕ್ರೇಟೀಸ್ ಮೊದಲಾಗಿ ಬಿಡಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅವಹೇಳನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹಲವರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಸಾಧಾರಣ ಸಂಗತಿಯ ವಿಡಂಬನವನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದ. ಆಮೇಲೆ ಬಂದ [[:en:Eupolis|ಯೂಪೋಲಿಸ್]] ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವಿ, ಕಲ್ಪನಾ ಪ್ರವೀಣ, ಬಲಿಷ್ಠ ವಿಡಂಬನಕಾರ, ಆರಿಸ್ಟಾಫನೀಸನ ಸಮಕಾಲೀನ, ಸ್ನೇಹಿತ, ಜೊತೆಗಾರ ಕಾವ್ಯಕರ್ತೃ, ಹಾಗೂ ವಿರೋಧಿ.{{sfnp|Chisholm|1911}} ಅರಿಸ್ಟಾಫನೀಸ್ (ಕ್ರಿ.ಪು.448-385) ಸುಮಾರು ನಲವತ್ತು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಇವನ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ವಿಕಸಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇವನ ನಾಟಕಗಳಿಗಾಗಿ ನೃತ್ಯಮೇಳಗಳ ಹೆಸರುಗಳೇ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಕೆಲವು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ [[ಪ್ರಾಣಿ|ಪ್ರಾಣಿಗಳು]], ಪಕ್ಷಿಗಳು ನೃತ್ಯಮೇಳ; ಆದುದರಿಂದಲೇ ಅವುಗಳಿಗೆ [[:en:The_Frogs|ದ ಫ್ರಾಗ್ಸ್]], [[:en:The_Birds_(play)|ದ ಬರ್ಡ್ಸ್]] ಮೊದಲಾದ ಹೆಸರುಗಳು. ಕ್ರಿ,ಪೂ.413ರಲ್ಲಿ ಅಥೆನ್ಸ್ [[:en:Peloponnesian_War|ಪೆಲಿಪೊನೀಷಿಯನ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ]] ಸೋತು ತೇಜೋವಧೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಈ ಕಾಲದನಂತರ ಅರಿಸ್ಟಾಫನೀಸ್ ಬರೆದ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಲವಲವಿಕೆ, ಚೈತನ್ಯಗಳಿಲ್ಲ, ಫ್ಯಾಂಟಿಸಿಯ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವಿಲ್ಲ. ಗ್ರೀಕ್ ನಾಟಕದ ಮಹಾಯುಗಕ್ಕೆ ತೆರೆ ಬೀಳುತ್ತಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇವರ ಮುಂಚಿನ ನಾಟಕಗಳು ಅದ್ಭುತ ಮನರಂಜನೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಆರಿಸ್ಟಾಫನೀಸನ ಹಾಸ್ಯ ಯಾವಾಗಲೂ ಸದಭಿರುಚಿಯದು ಎಂದು ಹೇಳುವಂತಿಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಅಸಾಧ್ಯ ಎನ್ನಿಸುವ, ತೀರ ಒರಟು ಎನ್ನಿಸುವ ಮಾತುಗಳೂ ಉಂಟು. ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಹಾಸ್ಯವೂ ಉಂಟು. ಅರಿಸ್ಟಾಫನೀಸ್ ಫ್ಯಾಂಟಸಿಯನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ರಂಜಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ಅಸಂಬದ್ಧ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು (ಉದಾ [[ಭೂಮಿ|ಭೂಮಿಗೂ]], [[ಸ್ವರ್ಗ|ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೂ]] ನಡುವೆ [[ಗೋಡೆ|ಗೋಡೆಯನ್ನು]] ಕಟ್ಟುವುದು) ಅದು ತರ್ಕಬದ್ಧ ಎನ್ನುವಂತೆ ಬಳಸಬಲ್ಲ. ತನ್ನ ಹಾಸ್ಯನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ. ಅವನು ತನ್ನನ್ನು `ಡಿಸ್ಕಲಾಯ್' ([[ಉಪಾಧ್ಯಾಯ]]) ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ನಗರದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ, ಧೋರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಸಣ್ಣತನವನ್ನು, [[ದ್ವೇಷ]], [[ಅಸೂಯೆ|ಅಸೂಯೆಗಳನ್ನು]] ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ, [[ಶಾಂತಿ|ಶಾಂತಿಗಾಗಿ]] ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಾನೆ. === ನಡುವಣ ಹರ್ಷನಾಟಕ === ನಡುವಣ ಹರ್ಷನಾಟಕದ ಬಗೆಗೆ ಹೇಳುವ ಸಂಗತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ಹರ್ಷನಾಟಕದ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಂದೆ, [[ಬೈಗುಳ]], ಕೀಳು ಅಪಹಾಸ್ಯ ಅದರಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಉಚ್ಚ ಕೃತಿಗಳ ಅಣಕ, ಪುರಾಣ ಕಥಾವಳಿಯ ಹೀನಯಿಕೆ, [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ|ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ]] ಟೀಕೆ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಲಘು ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ತುಂಬಿಕೊಂಡು ರಸಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದ್ದುವು. [[:en:Antiphanes_(comic_poet)|ಆಂಟಿಫೇನೀಸ್]] ಮತ್ತು [[:en:Alexis_(poet)|ಅಲೆಕ್ಸಿಸ್]] ನಡುನಾಟಕದ ಲೇಖಕರು. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೂ ಇನ್ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರೂಪಕ ರಚಿಸಿದರಂತೆ.<ref name="BNP">{{cite encyclopedia|title=Brill's New Pauly|entry=Antiphanes [1]|last=Nesselrath|first=Heinz-Günther|year=2006|doi=10.1163/1574-9347_bnp_e124990}}</ref> ಆರಿಸ್ಟಾಫನೀಸ್ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಎಂದರೆ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 388ರಲ್ಲಿ, ಬರೆದ ಕೃತಿ ಧನ ([[:en:Plutus_(play)|ಪ್ಲೂಟಸ್]]).<ref>See the introductory notes by David Barrett and Alan H. Sommerstein in their 1978 Penguin Classics edition for more, especially on the date of production. There was an earlier play by the same title that Aristophanes produced in 408 BC. The two plays are distinct, though it is sometimes mistakenly suggested that the play from 388 BC is a revised version of the earlier play.</ref> ಇದು ಅವನ ಇತರ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೇರೆಯಾಗಿದೆ. ಅದು ಹಳೆಯ ಹರ್ಷನಾಟಕ ಅಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ, ನಡುವಣ ಹರ್ಷನಾಟಕ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಡುವಣ ಹರ್ಷನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟರೆ [[ಊಟ|ಊಟದ]] ಮತ್ತು ಕಂಠಪೂರ್ತಿ ಪಾನದ ಆಸಕ್ತ ವರ್ಣನೆ ಮತ್ತೆಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತಂತೆ. ಅದು ಕವಿಗಳ ದೈಹಿಕಾಪೇಕ್ಷೆಯ ಕ್ಷುದ್ರತನವೆಂದು ದೂರಿದ್ದಾರೆ. ನಿಜಾಂಶ ಅದಲ್ಲ. ಆಗಿನದು [[ಬರ|ಬರಗಾಲ]]. ಕ್ಷುದ್ಬಾಧೆಯಿಂದ ಸಂತೃಪ್ತರಾದವರಿಗೆ ಮೃಷ್ಟಾನ್ನಭೋಜನದ ವಿವರಣೆಯೇ ಒಂದು ವಿಧದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿಕಾರಕ. === ಹೊಸ ಹರ್ಷನಾಟಕ === ಹೊಸ ಹರ್ಷನಾಟಕದ ಕರ್ತರಲ್ಲಿ [[:en:Menander|ಮಿನಾಂಡರ್]], [[:en:Philemon_(poet)|ಫಿಲಿಮಾನ್]], [[:en:Diphilus|ಡೀಫಿಲಸ್]] ಮುಖ್ಯರು. ಮಿನಾಂಡರ್ ೧೦೮ ಹರ್ಷನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದ.<ref>Suidas μ 589</ref> ಫಿಲಿಮಾನ್ ಬರೆದ ರೂಪಕ 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು; ಮೂರನೆಯವ ಬರೆದವು 100. ಮಿನಾಂಡರ್ ಬಹಳ ಖ್ಯಾತಿವಂತ, ದಕ್ಷ. ಅವರ ಯಾರದೂ ಒಂದು ಕೃತಿಯೂ ಉಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. ಹೊಸ ನಾಟಕದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅರಿವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನರ ಹರ್ಷನಾಟಕಕಾರರ ಬರವಣಿಗೆ ಉಂಟು, ಅದರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಹಾಯವೂ ಉಂಟು. ರೋಮನರ ಟೆರೆನ್ಸ್, ಅವನಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ಲಾಟಸ್, ಗ್ರೀಕ್ `ಹೊಸ' ಹರ್ಷನಾಟಕಕ್ಕೆ [[ಕನ್ನಡಿ]]. ಅದರ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಇವು; ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಾತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮಕಾಲದ ವಾಸ್ತವ ಜೀವನದ ಚಿತ್ರಣ; ಕಥಾಸಂವಿಧಾನದ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು; ಪಾತ್ರಶಿಲ್ಪ; ಬರಿ ಚತುರೋಕ್ತಿಯಲ್ಲದ ಉತ್ತಮ ಹಾಸ್ಯ; ಮೇಲಾಗಿ [[ಸಾಹಸ]] ಗೂಡಿದ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಪ್ರಣಯ. ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಅಂಶದ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಧಾರಣೆ. ನಾಯಕಿ [[ವೇಶ್ಯಾವೃತ್ತಿ|ವೇಶ್ಯಾವರ್ಗಕ್ಕೆ]] ಸೇರಿದವಳಾಗಿರಬಹುದು. ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಿಯ ದೊರೆತು ಅವನ ಮುಖಾಂತರ ಅಡ್ಡಿ ಅಡಚಣೆ ದಾಟಿ ಅವಳು ಗೃಹಸ್ಥೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಅಥವಾ ನಾಯಕಿ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಪಹೃತಳಾಗಿ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಂಗಸರ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕೆ ತೊಳಲಿ ಕೊನೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಧೀರ ಬಂಧುವಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾಳೆ. ಒಂದೆರಡು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ವಂಶದವಳೋ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾದವಳೋ ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಪಕ್ಕಾಗಿ ಪಾರಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಾಟಕ ನಗುವಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯ ರಾಗಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಹರ್ಷನಾಟಕಕ್ಕೆ ಯುರಿಪಿಡೀಸನ [[:en:Ion_(play)|ಇಯಾನ್]] ಮೊದಲಾದ ನಾಟಕಗಳೇ ಆಕರ; ಆಧುನಿಕ ನಾಟಕ ಹೊಸ ಹರ್ಷನಾಟಕದ ಸಂತಾನ. == ಉಪಸಂಹಾರ == ಯೂರೋಪಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಜಗತ್ತಿನ ಹಲವು ದೇಶಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ನಾಟಕವು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. [[ಯೂರೋಪ್]] ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಗಳ]] ನಾಟಕಕಾರರು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ನಾಟಕಗಳು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಜೀವನ ಪರಾಮರ್ಶೆ, ಇವುಗಳತ್ತ ತಿರುಗುತ್ತಾರೆ. [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ|ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ]] [[ನವೋದಯ|ನವೋದಯದ]] ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯ `ಶ್ರೀ' ಯವರು ಈಸ್ಕಿಲಸನ [[:en:The_Persians|ಪಾರಸಿಕರು]] ನಾಟಕವನ್ನೇ ಅನುವಾದಿಸಿದರು. `ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ' ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸಾಫೋಕ್ಲಿಸನ [[:en:Ajax_(play)|ಅಯಾಸ್]] ನಾಟಕವನ್ನು ಆಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್‌ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ]] ಅನುವಾದವಾಗುತ್ತಲೇ ಇದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * {{Cite book |last=Pomeroy |first=Sarah B. |author-link=Sarah B. Pomeroy |url=https://archive.org/details/ancientgreecepol00sara |title=Ancient Greece: A Political, Social, and Cultural History |publisher=[[Oxford University Press]] |year=1999 |isbn=978-0-19-509743-6 |location=New York City |url-access=registration}} * Easterling e.a. (eds.) (1989) <nowiki>''</nowiki>The Cambridge History of Classical Literature Vol. 1 Pt. 2: Greek Drama<nowiki>''</nowiki> (Cambridge: Cambridge University Press). * {{Cite book |last=Freeman |first=Charles |url=https://archive.org/details/greekachievement0000free |title=The Greek Achievement: The Foundation of the Western World |publisher=[[Viking Press]] |year=1999 |isbn=978-0-670-88515-2 |location=New York City}} * {{Cite book |last=Thorburn |first=John E. |url=https://books.google.com/books?id=k3NnUyqzRNYC |title=The Facts on File Companion to Classical Drama |date=2005 |publisher=Infobase Publishing |isbn=978-0-8160-7498-3}} * {{Cite book |last1=Roman |first1=Luke |url=https://books.google.com/books?id=tOgWfjNIxoMC&q=Encyclopedia+of+Greek+and+roman+mythology+cite&pg=PP1 |title=Encyclopedia of Greek and Roman Mythology |last2=Roman |first2=Monica |date=2010 |publisher=Infobase Publishing |isbn=978-1438126395}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{EB1911|wstitle=Cratinus|volume=7|pages=381–382}} *[http://www.theatrehistory.com/ancient/greek.html Ancient Greek theatre history and articles] *[https://web.archive.org/web/20060528183243/http://www.iolani.org/usacad_eng_eng10dterms_cw9404.htm Drama lesson 1: The ancient Greek theatre] *[http://www.greektheatre.gr/ Ancient Greek Theatre] *[http://www.whitman.edu/theatre/theatretour/home.htm The Ancient Theatre Archive, Greek and Roman theatre architecture] – Dr. Thomas G. Hines, Department of Theatre, [[Whitman College]] *[http://www.whitman.edu/theatre/theatretour/glossary/glossary.htm Greek and Roman theatre glossary] *[http://people.hsc.edu/drjclassics/lectures/theater/ancient_greek_theater.shtm Illustrated Greek Theater] – Dr. Janice Siegel, Department of Classics, [[Hampden–Sydney College]], Virginia *[https://web.archive.org/web/20110401172120/http://www.actorama.com/monologues/ancient-greek-plays.html Searchable database of monologues for actors from Ancient Greek Theatre] *[http://www.logeion.upatras.gr Logeion: A Journal of Ancient Theatre with free access which publishes original scholarly articles including its reception in modern theatre, literature, cinema and the other art forms and media, as well as its relation to the theatre of other periods and geographical regions.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191014160940/http://www.logeion.upatras.gr/ |date=2019-10-14 }} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರೀಕ್ ನಾಟಕಗಳು (ಪ್ರಾಚೀನ)}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಂಗಭೂಮಿ]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 3uynnnt34u005grqw9wv5rkg1ihoehn 0 178470 1376863 1371273 2026-07-16T11:11:23Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376863 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{short description|ಚೀನಾದ ರಚನಾ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ}} {{Use dmy dates|date=June 2025}} {{family name hatnote|'''ಯಾನ್''' ({{lang|zh|颜}})|lang=Chinese}} {{Infobox scientist | image = 颜宁 20240613.jpg | caption = ನಿಂಗ್ ಯಾನ್ (2024) | name = ಯಾನ್ ನಿಂಗ್ | native_name = {{nobold|颜宁}} | native_name_lang = zh | birth_name = | other_names = ನಿಂಗ್ ಯಾನ್ (Nieng Yan) | birth_date = {{birth date and age|1977|11|21|df=y}} | birth_place = ಝಾಂಗ್‌ಕ್ಯೂ, ಶಾಂಡಾಂಗ್, ಚೀನಾ | death_date = | death_place = | resting_place = | resting_place_coordinates = | fields = ಪೊರೆಯ ಪ್ರೋಟೀನ್ | workplaces = ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ<br>ಸಿಂಗ್ಹುವಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | alma_mater = ಸಿಂಘುವಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ <small>(ವಿಜ್ಞಾನ ಪದವಿ)</small><br>ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ <small>(ಪಿಎಚ್‌ಡಿ)</small> | awards = (see [[#Honors and awards|Honors and awards]]) | thesis_title = Biochemical and structural dissection of the regulation of apoptotic pathways in Drosophila and C. elegans | thesis_url = https://www.proquest.com/docview/305445138/ | thesis_year = 2005 | doctoral_advisor = ಶಿ ಯಿಗೊಂಗ್ | academic_advisors = | doctoral_students = | notable_students = | signature = | website = {{URL|https://life.tsinghua.edu.cn/info/1033/4384.htm}} | module = {{Infobox Chinese|child=yes|order=st | s = 颜宁 | t = 顏寧 | p = Yán Níng }} }} '''ಯಾನ್ ನಿಂಗ್''' (ಜನನ 21 ನವೆಂಬರ್ 1977; '''ನಿಂಗ್ ಯಾನ್''' ಎಂದೂ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಚೀನಾದ ರಚನಾ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=9 December 2022 |title=Returned Chinese scientist Yan Ning denies AI took her job in US |url=[https://www.scmp.com/news/china/science/article/3202698/chinese-scientist-yan-ning-denies-ai-took-her-job-us-and-forced-her-back-home](https://www.scmp.com/news/china/science/article/3202698/chinese-scientist-yan-ning-denies-ai-took-her-job-us-and-forced-her-back-home) |access-date=2023-11-22 |website=South China Morning Post |language=en }}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Candidate list for new academicians released-Tsinghua University |url=[https://www.tsinghua.edu.cn/en/info/1320/12403.htm](https://www.tsinghua.edu.cn/en/info/1320/12403.htm) |access-date=2023-11-22 |website=[www.tsinghua.edu.cn](http://www.tsinghua.edu.cn)}}</ref> ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022ರಿಂದ ತ್ಸಿಂಗುವಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು 2017ರಿಂದ 2022ರವರೆಗೆ ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿಯೂ, 2007ರಿಂದ 2017ರವರೆಗೆ ಸಿಂಗ್ಹುವಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. == ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಯಾನ್ 1977ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಶಾಂಡಾಂಗ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಜಿನಾನ್ ನಗರದ ಝಾಂಗ್‌ಕ್ಯೂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|script-title=zh:“学术女神”颜宁回乡，原是李清照同乡！30岁成清华最年轻博导|url=[https://new.qq.com/omn/20190924/20190924A0PO7N00.html|](https://new.qq.com/omn/20190924/20190924A0PO7N00.html|) language = zh-hans}}</ref> ಅವರು 2000ರಲ್ಲಿ ಸಿಂಗ್ಹುವಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಜೀವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದಿಂದ ವಿಜ್ಞಾನ ಸ್ನಾತಕ (BS) ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name=":1">{{Cite web |title=颜宁 – 清华大学生命科学学院 |url=[https://life.tsinghua.edu.cn/info/1033/4384.htm](https://life.tsinghua.edu.cn/info/1033/4384.htm) |access-date=2023-11-22 |website=life.tsinghua.edu.cn |archive-date=17 November 2023 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20231117075603/https://life.tsinghua.edu.cn/info/1033/4384.htm](https://web.archive.org/web/20231117075603/https://life.tsinghua.edu.cn/info/1033/4384.htm) |url-status=dead }}</ref> ಅವರು 2004ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಅಣು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ (PhD) ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು ಶಿ ಯಿಗೊಂಗ್ ಆಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite thesis |id={{ProQuest|305445138}} |last1=Yan |first1=Nieng |date=2005 |title=Biochemical and structural dissection of the regulation of the apoptotic pathways in Drosophila and Caenorhabditis elegans }}{{pn|date=February 2024}}{{psc|date=February 2024}}</ref> ಅವರು 2004ರಿಂದ 2007ರವರೆಗೆ ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಡಾಕ್ಟರಲ್ ಸಂಶೋಧಕ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref name=":1" /> ಯಾನ್ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಯಂಗ್ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ ಅವಾರ್ಡ್‌ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಜೇತೆಯಾಗಿದ್ದು, Science/AAAS ಮತ್ತು GE Healthcare ಸಹಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಿತ ಕೋಶ ಮರಣದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಥೀಸಿಸ್‌ಗಾಗಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು 2007ರವರೆಗೆ ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪೋಸ್ಟ್‌ಡಾಕ್ಟರಲ್ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ, ಇಂಟ್ರಾಮೆಂಬರ್‌ೇನ್ ಪ್ರೋಟೀಸ್ಗಳ ರಚನಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಹರಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=Yan Nieng: The Shining Star of Biophysics|url=[http://www.womenofchina.cn/womenofchina/html1/people/others/1510/315-1.htm|accessdate=8](http://www.womenofchina.cn/womenofchina/html1/people/others/1510/315-1.htm|accessdate=8) November 2017|publisher=Women of China|date=9 October 2015|archive-date=18 August 2019|archive-url=[https://web.archive.org/web/20190818101418/http://www.womenofchina.cn/womenofchina/html1/people/others/1510/315-1.htm|url-status=dead}}](https://web.archive.org/web/20190818101418/http://www.womenofchina.cn/womenofchina/html1/people/others/1510/315-1.htm|url-status=dead}})</ref> == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ == 2007ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಿಂಗ್ಹುವಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಸೇರಿದರು.<ref name=":1" /> 2012ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಯಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಪದೋನ್ನತಿ ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web |title=Nieng Yan |url=[https://molbio.princeton.edu/speakers/nieng-yan](https://molbio.princeton.edu/speakers/nieng-yan) |access-date=2023-11-22 |website=Department of Molecular Biology |language=en }}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news|last1=Zhu|first1=Mengqi|title=Yan Nieng: Young Pioneer Who 'Enjoys the Purity and Eternity' of Science|url=[http://www.womenofchina.cn/womenofchina/html1/people/everyday/1611/3089-1.htm|accessdate=8](http://www.womenofchina.cn/womenofchina/html1/people/everyday/1611/3089-1.htm|accessdate=8) November 2017|publisher=Women of China|date=14 November 2016}}</ref> ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆ ಪೊರೆಯ ಸಾಗಣೆ ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು,<ref>{{cite web|title=Ning Yan|url=[http://life.tsinghua.edu.cn/english/faculty/parttime/747.html|publisher=Tsinghua](http://life.tsinghua.edu.cn/english/faculty/parttime/747.html|publisher=Tsinghua) University|accessdate=8 November 2017|archive-date=31 March 2018|archive-url=[https://web.archive.org/web/20180331112900/http://life.tsinghua.edu.cn/english/faculty/parttime/747.html|url-status=dead}}](https://web.archive.org/web/20180331112900/http://life.tsinghua.edu.cn/english/faculty/parttime/747.html|url-status=dead}})</ref> ಇದರಲ್ಲಿ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಸಾರಕ GLUT1 ಹಾಗೂ ವೋಲ್ಟೇಜ್-ಗೇಟ್ ಸೋಡಿಯಂ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal|last1=Hayden|first1=Erika Check|title=Science stars of China|journal=Nature|volume=534|issue=7608|pages=456–461|doi=10.1038/534456a|pmid=27337325|year=2016|bibcode=2016Natur.534..456.|doi-access=free}}</ref> 2017ರಲ್ಲಿ ಯಾನ್ ಸಿಂಗ್ಹುವಾವನ್ನು ತೊರೆದು ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶಿರ್ಲಿ ಎಂ. ಟಿಲ್ಘಮನ್ ಅಣು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇರಿದರು. ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{cite news|last1=Chen|first1=Stephen|title=Top Chinese researcher's move to US sparks soul-searching in China|url=[https://www.scmp.com/news/china/policies-politics/article/2093551/top-chinese-researchers-move-us-sparks-soul-searching|accessdate=8](https://www.scmp.com/news/china/policies-politics/article/2093551/top-chinese-researchers-move-us-sparks-soul-searching|accessdate=8) November 2017|publisher=South China Morning Post|date=9 May 2017}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕೆಲವರು ಚೀನಾದ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಅಪಾಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಊಹಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|last1=Wu|first1=D. D.|title=Why Does a Top Scientist's Move to US Strike a Nerve in China?|url=[https://thediplomat.com/2017/05/why-does-a-top-scientists-move-to-us-strike-a-nerve-in-china/|accessdate=8](https://thediplomat.com/2017/05/why-does-a-top-scientists-move-to-us-strike-a-nerve-in-china/|accessdate=8) November 2017|publisher=The Diplomat|date=19 May 2017}}</ref> ಆದರೆ ಯಾನ್ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಿ, “ಪರಿಸರ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಸ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite web|title=Bye bye biologist|url=[https://www.pressreader.com/china/global-times/20170517/281517931049555|access-date=2020-10-23|via=PressReader}}](https://www.pressreader.com/china/global-times/20170517/281517931049555|access-date=2020-10-23|via=PressReader}})</ref> ಅವರ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ. 2012–2017 ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು HHMI ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು. 2015ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಯುವ ಸಂಶೋಧಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೆವರ್‍ಲಿ ಮತ್ತು ರೇಮಂಡ್ ಸ್ಯಾಕ್ಲರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೀವಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. 2016ರಲ್ಲಿ ಗೋರ್ಡನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಎಂ. ಕ್ರೂಕ್ಶ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ , 2018ರಲ್ಲಿ FAOBMB ಸಂಶೋಧನಾ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು 2019ರಲ್ಲಿ ವೈಜ್‌ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು & ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. 2019 ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಮೆರಿಕದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವಿದೇಶಿ ಸಹಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref>{{cite web|url=[http://www.nasonline.org/news-and-multimedia/news/2019-nas-election.html|title=2019](http://www.nasonline.org/news-and-multimedia/news/2019-nas-election.html|title=2019) NAS Election|publisher=National Academy of Sciences|date=30 April 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=[https://eurekalert.org/pub_releases/2019-04/naos-hno043019.php|title=Historic](https://eurekalert.org/pub_releases/2019-04/naos-hno043019.php|title=Historic) number of women elected to National Academy of Sciences|website=EurekAlert!|language=en|access-date=2019-04-30|archive-date=30 April 2019|archive-url=[https://web.archive.org/web/20190430221053/https://eurekalert.org/pub_releases/2019-04/naos-hno043019.php|url-status=dead}}](https://web.archive.org/web/20190430221053/https://eurekalert.org/pub_releases/2019-04/naos-hno043019.php|url-status=dead}})</ref> 2021ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಲಾ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವಿದೇಶಿ ಸಹಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref>{{Cite web|title=New Members|url=[https://www.amacad.org/new-members-2021|access-date=2021-04-22|website=American](https://www.amacad.org/new-members-2021|access-date=2021-04-22|website=American) Academy of Arts & Sciences|language=en}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 1 ನವೆಂಬರ್ 2022ರಂದು ಶೆನ್‌ಜೆನ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ವಿಶ್ವ ನವೋದ್ಯಮ ವೇದಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಯಾನ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್‌ನಿಂದ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಶೆನ್ಜೆನ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಮತ್ತು ಭಾಷಾಂತರ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಡೀನ್ ಆಗಿ ಸೇರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್‌ನಿಂದ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ ಹೊಸ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=[https://www.scmp.com/comment/letters/article/3198815/why-scientists-decision-return-china-us-making-waves-online|title=Letters](https://www.scmp.com/comment/letters/article/3198815/why-scientists-decision-return-china-us-making-waves-online|title=Letters): Why scientist's decision to return to China from the US is making waves online|newspaper=South China Morning Post|date=9 November 2022|access-date=2022-11-16}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=[https://pandaily.com/structural-biologist-nieng-yan-serves-as-dean-of-shenzhen-medical-academy-of-research-and-translation/|title=Structural](https://pandaily.com/structural-biologist-nieng-yan-serves-as-dean-of-shenzhen-medical-academy-of-research-and-translation/|title=Structural) Biologist Nieng Yan Serves as Dean of Shenzhen Medical Academy of Research and Translation|newspaper=Pandaily|date=12 December 2022|access-date=2022-01-03}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 22 ಮಾರ್ಚ್ 2023ರಂದು ಅವರು Shenzhen Bay Laboratoryಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.<ref>{{cite web|title=Yan Nieng was appointed as the Director of Shenzhen Bay Laboratory|url=[https://www.szbl.ac.cn/en/infomation/news/3331.html|publisher=Shenzhen](https://www.szbl.ac.cn/en/infomation/news/3331.html|publisher=Shenzhen) Bay Laboratory|access-date=8 May 2023|archive-date=8 May 2023|archive-url=[https://web.archive.org/web/20230508065624/https://www.szbl.ac.cn/en/infomation/news/3331.html|url-status=dead}}](https://web.archive.org/web/20230508065624/https://www.szbl.ac.cn/en/infomation/news/3331.html|url-status=dead}})</ref> ಜುಲೈ 2023ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆಣ್ವಿಕ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿದೇಶಿ ಸಹಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref>{{cite web|title=顏寧當選EMBO外籍會士 此前大陸僅10位科學家獲此頭銜|url=[https://www.chinatimes.com/realtimenews/20230706002677-260409?chdtv|website=Chinatimes|date=6](https://www.chinatimes.com/realtimenews/20230706002677-260409?chdtv|website=Chinatimes|date=6) July 2023 |access-date=25 November 2023}}</ref> ನವೆಂಬರ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಚೈನೀಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ನ ಅಕಾಡೆಮಿಶಿಯನ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref>{{cite web|title=2023年两院院士增选结果揭晓 133位专家当选|url=[https://www.tsinghua.edu.cn/info/1182/108166.htm|website=Tsinghua|access-date=25](https://www.tsinghua.edu.cn/info/1182/108166.htm|website=Tsinghua|access-date=25) November 2023}}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಯಾನ್ ಅವರು '''ಲಿ ಯಿನುವೊ''' ಅವರ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಸಿಂಗ್ಹುವಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾಗಿದ್ದಾಗ ಪರಿಚಯವಾದರು.<ref>{{cite web|title=科学家颜宁宣布即将全职回国，李一诺帮比尔·盖茨"花钱"，这对清华姐妹花为何如此强大？|url=[https://www.chineseherald.co.nz/news/socialmedia/yanning-liyinuo/|website=Chineseherald|access-date=25](https://www.chineseherald.co.nz/news/socialmedia/yanning-liyinuo/|website=Chineseherald|access-date=25) November 2023}}{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು == == ಗೌರವಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == {| class="wikitable" |+ !ವರ್ಷ !ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ |- |2025 | * 2024 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರ್ಚ್ 8 ರೆಡ್ ಫ್ಲ್ಯಾಗ್ ಬ್ಯಾರೆರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>{{Cite web |last=媒体滚动 |date=11 March 2025 |title=颜宁又添新职 |url=https://finance.sina.com.cn/tech/discovery/2025-03-11/doc-inephfyi9737870.shtml |access-date=2025-03-12 |website=finance.sina.com.cn}}</ref> * ಏಷ್ಯನ್ ಸೈನ್ಟಿಸ್ಟ್ 100 |- |2024 | * L’Oréal-UNESCO ಮಹಿಳೆಯರು ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ<ref>{{cite web|title=Professor Ning Yan Wins L'Oréal-UNESCO For Women in Science International Awards 2024|url=https://life.tsinghua.edu.cn/lifeen/info/1133/1730.htm|website=Tsinghua|access-date=3 June 2024}}</ref> |- |2023 | * ಚೈನೀಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಸದಸ್ಯ<ref>{{cite web|title=2023年两院院士增选结果揭晓 133位专家当选|url=https://www.tsinghua.edu.cn/info/1182/108166.htm|website=Tsinghua|access-date=25 November 2023}}</ref> * ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮೌಲಿಕ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಘದ ವಿದೇಶಿ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ<ref>{{cite web|title=顏寧當選EMBO外籍會士 此前大陸僅10位科學家獲此頭銜|url=https://www.chinatimes.com/realtimenews/20230706002677-260409?chdtv|website=Chinatimes|date=6 July 2023 |access-date=25 November 2023}}</ref> |- |2021 | * ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಲಾ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ವಿದೇಶಿ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ<ref>{{Cite web|title=New Members|url=https://www.amacad.org/new-members-2021|access-date=2021-04-22|website=American Academy of Arts & Sciences|language=en}}</ref> |- |2019 | * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ವಿದೇಶಿ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ,<ref>{{Cite web |title=2019 NAS Election |url=http://www.nasonline.org/news-and-multimedia/news/2019-nas-election.html |access-date=2020-03-07 |website=www.nasonline.org}}</ref> * ವೈಜ್‌ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು & ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ವೈಜ್‌ಮನ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ<ref>{{Cite web |date=17 April 2019 |title=Dr. Nieng Yan {{!}} Women in Science |url=http://www.weizmann.ac.il/WomenInScience/women-science-award/recipients/dr-nieng-yan |access-date=2020-03-07 |website=www.weizmann.ac.il |archive-date=4 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204170202/http://www.weizmann.ac.il/WomenInScience/women-science-award/recipients/dr-nieng-yan |url-status=dead }}</ref> |- |2018 | * FAOBMB ಸಂಶೋಧನಾ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಓಶಿಯಾನಿಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ಜೈವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಮೌಲಿಕ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಫೆಡರೇಶನ್<ref>{{Cite web |last=Nagley |first=Phillip |title=Winner of FAOBMB Award for Research Excellence 2018 {{!}} FAOBMB – Federation of Asian and Oceanian Biochemists and Molecular Biologists Inc |url=http://faobmb.com/2018/02/02/winner-of-faobmb-award-for-research-excellence-2018/ |access-date=2020-03-07 |language=en-AU}}</ref> |- |2017 | * ಚೀನಾದ ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ಮೂಲ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ವು-ಜಾನ್ಸನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref name=":0">{{Cite web |title=Nieng Yan {{!}} Princeton University Department of Chemistry |url=https://chemistry.princeton.edu/associated-faculty/nieng-yan |access-date=2020-03-07 |website=chemistry.princeton.edu |language=en |archive-date=16 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200316131756/https://chemistry.princeton.edu/associated-faculty/nieng-yan |url-status=dead }}</ref> * ಬೋಧನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಸಿಂಗ್ಹುವಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ<ref name=":0" /> |- |2016 | * ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಎಂ. ಕ್ರೂಕ್ಶ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೋರ್ಡನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಮ್ಮೇಳನ ಮೆಂಬರ್‌ವೇನ್ ಸಾರಣಾ ಪ್ರೋಟೀನ್ಸ್: ಅಣುಗಳಿಂದ ಔಷಧಿಗೆ ಗೆ<ref name=":0" /> |- |2015 | * ಪ್ರೋಟೀನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಯುವ ಸಂಶೋಧಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>{{Cite web |title=Announcing the winners of the 2015 Protein Society Awards |url=http://www.eurekalert.org/pub_releases/2015-02/tps-atw020415.php |access-date=2020-03-07 |website=EurekAlert! |language=en |archive-date=25 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201125085854/https://www.eurekalert.org/pub_releases/2015-02/tps-atw020415.php |url-status=dead }}</ref> * ಬೆವರ್‍ಲಿ ಮತ್ತು ರೇಮಂಡ್ ಸ್ಯಾಕ್ಲರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೀವಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಟೆಲ್ ಅವೀವ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ<ref>{{Cite web |title=Tsinghua University News |url=http://news.tsinghua.edu.cn/publish/thunewsen/9679/2015/20151008163424887965352/20151008163424887965352_.html |access-date=2020-03-07 |website=news.tsinghua.edu.cn}}</ref> |- |2014 | * ಸೆಲ್ "40ಅಂಡರ್40", Cell<ref name=":0" /> * ಬಯೋಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಗೆ Promega ಪ್ರಶಸ್ತಿ, Promega<ref name=":0" /> * ಚಾಂಗ್‌ಜಿಯಾಂಗ್ ಸ್ಕಾಲರ್, ಚೀನಾದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯ<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=教育部关于公布2013、2014年度长江学者特聘教授、讲座教授名单的通知_教育部门户网站_MOE.GOV.CN |url=http://old.moe.gov.cn//publicfiles/business/htmlfiles/moe/s8132/201502/xxgk_183693.html |access-date=2020-03-07 |website=old.moe.gov.cn |archive-date=28 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200128053104/http://old.moe.gov.cn/publicfiles/business/htmlfiles/moe/s8132/201502/xxgk_183693.html |url-status=dead }}</ref> * ಚೀನಾ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹೋ ಲಿಯಂಗ್ ಹೋ ಲೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=【科技日报】群星璀璨 亮点纷呈 |url=http://www.cas.cn/cm/201410/t20141030_4233235.shtml |access-date=2020-03-07 |website=www.cas.cn}}</ref> |- |2012 | * ಹೋವಾರ್ಡ್ ಹ್ಯೂಜಸ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಿ, ಹೋವರ್ಡ್ ಹ್ಯೂಜಸ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (HHMI)<ref name=":0" /> * ಚೀನಾದ "ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು" ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref name=":0" /> * ಜೀವನ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ನವೋನ್ಮೇಷಣೆಗಾಗಿ CC ಟಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಚೀನಾ<ref name=":0" /> |- |2011 | * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಯುವ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಚೀನಾ<ref name=":0" /> |- |2006 | * ಯುವ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಜೇತ), AAAS/Science ಮತ್ತು GE |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [[https://molbio.princeton.edu/people/nieng-yan](https://molbio.princeton.edu/people/nieng-yan){{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Nieng Yan's page] j061ql2yt18na7rlicpjvy6r8yb0wor 0 179650 1376864 1376528 2026-07-16T11:51:58Z Mahaveer Indra 34672 /* ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ ಬಿ19 */ 1376864 wikitext text/x-wiki ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ ಬಿ19 (ಇದನ್ನು ಬಿ19 ವೈರಸ್ (ಬಿ19ವಿ) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಹ್ಯೂಮನ್ ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ ಬಿ19,<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-pmid17304869-1</ref> ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎರಿಥ್ರೋವೈರಸ್ ಬಿ19<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-pmid18491974-2</ref> ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ರೋಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಮಾನವ ವೈರಸ್ ಆಗಿದೆ, ಆದರೂ ಇದು ವಯಸ್ಕರ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಇದು ಐದನೇ ಕಾಯಿಲೆ ಅಥವಾ ಎರಿಥೆಮಾ ಇನ್ಫೆಕ್ಟಿಯೋಸಮ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬಾಲ್ಯದ ದದ್ದುಗಳಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Vafaie_2004-3</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Sabella1999-4</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-CDC-5</ref> ವೈರಸ್‌ನ ಹೆಸರು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪಾರ್ವಮ್‌ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದರರ್ಥ 'ಸಣ್ಣ', ಏಕೆಂದರೆ ಬಿ19 ಚಿಕ್ಕ ಡಿಎನ್‌ಎ ವೈರಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ, ಇದು ಕೇವಲ 23–26 ಎನ್‌ಎಂ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Heegaard_2002-6</ref> ಈ ವೈರಸ್ ಅನ್ನು 1975 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ವೈರಾಲಜಿಸ್ಟ್ ಯವೊನೆ ಕೊಸಾರ್ಟ್ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Heegaard_2002-6</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Sabella1999-4</ref> ಬಿ19 ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪ್ಯಾನಲ್ ಬಿ ಯಲ್ಲಿ 19 ನೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸೀರಮ್ ಮಾದರಿಯ ಕೋಡಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Sabella1999-4</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-7</ref> ==ವಿಷಾಣುಶಾಸ್ತ್ರ== ಎರಿಥ್ರೋವೈರಸ್‌ಗಳು ಸಣ್ಣ ಡಿಎನ್‌ಎ ವೈರಸ್‌ಗಳ ಪಾರ್ವೊವಿರಿಡೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Brown_2004-8</ref> ಇದು ಎರಿಥ್ರೋಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ ಕುಲದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಎರಿಥ್ರೋಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ ಪ್ರೈಮೇಟ್1 ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-9</ref> ಮಾನವ ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ B19 ಒಂದು ಸುತ್ತುವರಿಯದ, ಐಕೋಸಾಹೆಡ್ರಲ್ ವೈರಸ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಸುಮಾರು 5,600 ಬೇಸ್ ಜೋಡಿ ಉದ್ದದ ಏಕ-ಎಳೆಯ ರೇಖೀಯ ಡಿಎನ್‌ಎ ಜೀನೋಮ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Luo_2015-10</ref> B19V ಯ ಸುತ್ತುವರಿಯದ ವೈರಲ್ ಕಣಗಳು ~22 ರಿಂದ 24 nm ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಇದು ಇತರ ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ. ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಕಣಗಳು ಡಿಎನ್‌ಎಯ ಧನಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ಋಣಾತ್ಮಕ ಎಳೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಐಕೋಸಾಹೆಡ್ರಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಡ್ 60 ಕ್ಯಾಪ್ಸೋಮಿಯರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಎರಡು ರಚನಾತ್ಮಕ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, VP1 (83 kDa) ಮತ್ತು VP2 (58 kDa), ಇವು VP1-ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನ ಅಮೈನೋ-ಟರ್ಮಿನಲ್‌ನಲ್ಲಿ 227 ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತವೆ, VP1-ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. VP2 ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಡ್ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ವೈರಸ್ ಕಣದ ಸರಿಸುಮಾರು 95% ರಷ್ಟನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. VP1-ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಡ್ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟೊಯಿಕಿಯೊಮೆಟ್ರಿಕ್ ಅಲ್ಲದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ (ಪ್ರತಿಕಾಯ-ಬಂಧನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್-ರೇ ರಚನಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ VP1-ವಿಶಿಷ್ಟ (VP1u) ಪ್ರದೇಶವು ವೈರಸ್ ಕಣದ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Invitro-12</ref> DNA ಅಣುವಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ "ಹೇರ್‌ಪಿನ್" ಲೂಪ್‌ಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಪಾಲಿಂಡ್ರೊಮಿಕ್ ಅನುಕ್ರಮಗಳಿವೆ. 3' ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹೇರ್ಪಿನ್ DNA ಪಾಲಿಮರೇಸ್‌ಗೆ ಪ್ರೈಮರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-13</ref>ಮೂಳೆ ಮಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ರಕ್ತ ಕಣ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ಎರಿಥ್ರೋವೈರಸ್ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೂರು ಜೀನೋಟೈಪ್‌ಗಳನ್ನು (ಉಪವಿಧಗಳೊಂದಿಗೆ) ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Molenaar-de2012-14</ref> ಮಾನವ ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ B19 ನ ಜೀನೋಮ್ VP1 ಮತ್ತು VP2 ಜೊತೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಇತರ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ಎನ್ಕೋಡ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-15</ref> ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದದ್ದು NS1 ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದೊಡ್ಡ ರಚನೆಯಿಲ್ಲದ ಪ್ರೋಟೀನ್. NS1 ಒಂದು ಬಹುಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು p6 ಪ್ರವರ್ತಕದ ಮೇಲೆ ಬಂಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು NS1 ಗೆ B19V ಜೀನೋಮ್‌ನ ಪ್ರತಿಲೇಖನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-NS1-16</ref> NS1 N-ಟರ್ಮಿನಲ್ ಡೊಮೇನ್‌ನ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಎಂಡೋನ್ಯೂಕ್ಲೀಸ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಅನುಕ್ರಮ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ DNA ಅನ್ನು ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೀಳುತ್ತದೆ. ಸಿಂಗಲ್ ಸ್ಟ್ರಾಂಡೆಡ್ DNA ಮಾತ್ರ ಸೀಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಡಬಲ್ ಸ್ಟ್ರಾಂಡೆಡ್ DNA ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿ ಬಂಧಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಬಹು NS1 ಘಟಕಗಳ ಬೈಂಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-17</ref> p21/WAF1 ಪ್ರವರ್ತಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಸೆಲ್ಯುಲಾರ್ ಪ್ರವರ್ತಕಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ NS1 ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-18</ref> ಮತ್ತು ವೈರಸ್‌ನ ಸ್ವಂತ ಪ್ರವರ್ತಕವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-19</ref> ವೈರಲ್ ಜೀನೋಮ್‌ನಿಂದ ಎನ್ಕೋಡ್ ಮಾಡಲಾದ 11 kDa ಪ್ರೋಟೀನ್ ವೈರಲ್ DNA ಪ್ರತಿಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-20</ref> ಒಟ್ಟು ಕೋಡಿಂಗ್ ಡಿಎನ್‌ಎಗೆ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್ ಪರ್ಯಾಯ ದರವು 1.03 (0.6-1.27) × 10−4 ಪರ್ಯಾಯಗಳು/ಸೈಟ್/ವರ್ಷ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Stamenkovi%C4%872016-21</ref> ಈ ದರವು ಇತರ ಸಿಂಗಲ್-ಸ್ಟ್ರಾಂಡೆಡ್ ಡಿಎನ್‌ಎ ವೈರಸ್‌ಗಳಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. VP2 ಕೋಡಾನ್‌ಗಳು ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಆಯ್ಕೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಜೀನ್‌ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ VP1 ಕೋಡಾನ್‌ಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆಯ್ಕೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆಯ್ಕೆಯು ನಿರಂತರ ಸೋಂಕಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ VP1 ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನ ಈ ಭಾಗವು ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಪಿಟೋಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇತರ ಆವರಿಸದ ಡಿಎನ್‌ಎ ವೈರಸ್‌ಗಳಂತೆ, ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ ಬಿ 19 ನ ರೋಗಕಾರಕತೆಯು ಆತಿಥೇಯ ಕೋಶ ಗ್ರಾಹಕಗಳಿಗೆ ಬಂಧಿಸುವುದು, ಆಂತರಿಕೀಕರಣ, ಆತಿಥೇಯ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ಗೆ ಜೀನೋಮ್‌ನ ಸ್ಥಳಾಂತರ, ಡಿಎನ್‌ಎ ಪ್ರತಿಕೃತಿ, ಆರ್‌ಎನ್‌ಎ ಪ್ರತಿಲೇಖನ, ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಡ್‌ಗಳ ಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು ಜೀನೋಮ್‌ನ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪ್ರಬುದ್ಧ ವೈರಿಯನ್‌ಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೀವಕೋಶದ ಲೈಸಿಸ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-22</ref> ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಪಿ ಆಂಟಿಜೆನ್ (ಗ್ಲೋಬೋಸೈಡ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ ಬಿ 19 ವೈರಸ್‌ಗೆ ಸೆಲ್ಯುಲಾರ್ ಗ್ರಾಹಕವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಎರಿಥೆಮಾ ಇನ್ಫೆಕ್ಟಿಯೋಸಮ್ (ಐದನೇ ಕಾಯಿಲೆ) ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸೋಂಕು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆರಂಭಿಕ ಎರಿಥ್ರಾಯ್ಡ್ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಗಳ ಲೈಸಿಸ್‌ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ತೀವ್ರವಾದ ಅಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್ ರಕ್ತಹೀನತೆಯಿಂದ ಜಟಿಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ B19 (B19V) ನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮಾನವ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ನಿರಂತರತೆ ಮತ್ತು ಏಕೀಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ. ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು B19V ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಎಂಡೋಥೀಲಿಯಲ್ ಕೋಶಗಳು, ಮೊನೊಸೈಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು B ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿವೆ, ಮತ್ತು ವಿವೊದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದಾಖಲಿತ ಏಕೀಕರಣ ಘಟನೆಗಳಿವೆ. ವಿಟ್ರೊದಲ್ಲಿ B19V DNA ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಾದರಿ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಕಡಿಮೆ ಹರಡುವಿಕೆಯು ಪರ್ಯಾಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ನಿರಂತರತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪಲ್ಮನರಿ ಕಾರ್ಸಿನೋಮವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಕೊಲೊನ್‌ನಲ್ಲಿ B19V ಏಕೀಕರಣ ಜಂಕ್ಷನ್ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ, ಇದು ಆತಿಥೇಯ ಜೀನೋಮಿಕ್ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಭವನೀಯ ಸಂವಹನಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-PyoriaL2024-23</ref> ==ರೋಗ ಪ್ರಸಾರ== ಈ ವೈರಸ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸೋಂಕಿತ ಉಸಿರಾಟದ ಹನಿಗಳಿಂದ ಹರಡುತ್ತದೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಕ್ತದಿಂದ ಹರಡುವ ಹರಡುವಿಕೆಯೂ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Barron-25</ref> ಮನೆಯ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ದಾಳಿಯ ಅಪಾಯವು ಸುಮಾರು 50% ರಷ್ಟಿದ್ದು, ತರಗತಿಯ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಇದರ ಅರ್ಧದಷ್ಟು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Sabella1999-4</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Young_2004-26</ref> ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ B19V ಸೋಂಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತಾಯಿಯಿಂದ ಹರಡುವಿಕೆ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಮಗುವಿಗೆ ರಕ್ತಪ್ರವಾಹದ ಮೂಲಕ ಸೋಂಕು ತಗುಲಬಹುದು ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ತೀವ್ರ ರಕ್ತಹೀನತೆ ಬೆಳೆಯಬಹುದು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-PregB19V-27</ref> ==ಸೋಂಕು ಹರಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು== ಸೋಂಕಿತ ಹತ್ತು ಜನರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಯಾವುದೇ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. B19V ಸೋಂಕು ಜ್ವರ, ತಲೆನೋವು, ಸ್ರವಿಸುವ ಮೂಗು, ನೋಯುತ್ತಿರುವ ಗಂಟಲು, ಕೀಲು ನೋವು ಮತ್ತು ದದ್ದುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಜ್ವರ ತರಹದ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-symptoms-28</ref> ಸೋಂಕಿನ ಆರು ದಿನಗಳ ನಂತರ (4 ರಿಂದ 28 ದಿನಗಳ ನಡುವೆ, ಸರಾಸರಿ 16 ರಿಂದ 17 ದಿನಗಳು <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-29</ref>) ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಒಂದು ವಾರ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳು ಅನುಭವಿಸುವ ದದ್ದು ಆರಂಭಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳ ನಂತರ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇಹದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಬಹುದು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-symptoms-28</ref> ಸಾಮಾನ್ಯ ರೋಗನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸೋಂಕಿತ ರೋಗಿಗಳು ರೋಗಲಕ್ಷಣವಾಗುವ ಮೊದಲು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಬಹುಶಃ ನಂತರ ಅಲ್ಲ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Corcoran_2004-30</ref>B19 IgG ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರುಕಳಿಸುವ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಿತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಸೋಂಕು ಸಾಧ್ಯ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Lehmann_2003-31</ref> ಹಿಂದಿನ ಸೋಂಕಿನಿಂದಾಗಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ವಯಸ್ಕರು B19-ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-PregB19V-27</ref> ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾದ ರೋಗಿಗಳು (ಅಂಗಾಂಗ ಕಸಿ, HIV ಇತ್ಯಾದಿ) ನರಗಳು, ಕೀಲುಗಳು ಅಥವಾ ರಕ್ತಪ್ರವಾಹದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ತೊಡಕುಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-symptoms-28</ref> ==ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ== ಪ್ರತಿ ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ; ಕೊನೆಯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ವರ್ಷ 1998.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-32</ref> ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನರ್ಸರಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಏಕಿ ಹರಡಬಹುದು. ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ ಬಿ 19 ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸೋಂಕನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಬೆಕ್ಕು ಮತ್ತು ನಾಯಿ ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್‌ಗಳು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಸೋಂಕು ತಗುಲುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಪಿಲ್‌ಓವರ್‌ಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಮಾನವ ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ ಬಿ 19 ಗೆ ಯಾವುದೇ ಲಸಿಕೆ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ, <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Servey2007-33</ref> ಆದರೂ ಒಂದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿವೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-34</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Bernstein-35</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 9gidsvebolqrjdnd6935hv74z5czohd 3 179717 1376847 2026-07-15T18:06:58Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376847 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=ನಿಖಿಲ್ ಎನ್}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೩:೩೬, ೧೫ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) eqyeogaht8uwchtlj8srcoat738w5gm 1 179718 1376855 2026-07-16T06:29:40Z ~2026-39956-16 100565 /* jaganath */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1376855 wikitext text/x-wiki == jaganath == '''''' [[ವಿಶೇಷ:Contributions/&#126;2026-39956-16|&#126;2026-39956-16]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:&#126;2026-39956-16|talk]]) ೧೧:೫೯, ೧೬ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) 89jpeeyc9byyhg5mu3iymuacngifyuo 3 179719 1376857 2026-07-16T07:18:58Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376857 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Shiddarooda Uppar}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೪೮, ೧೬ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) dasxdwfhc5us0sh7ypoqy8efqs3w9hs 0 179720 1376861 2026-07-16T10:49:50Z Askprasanna 100464 "[[:en:Special:Redirect/revision/1364411407|R. Chandru]]" ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು 1376861 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಆರ್. ಚಂದ್ರು | image = RChandru.jpg | birth_date = {{birth date and age|1980|02|07|df=yes}} | birth_place = ಕೇಶಾವರ, ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ, ಭಾರತ | citizenship = ಭಾರತೀಯ | education = ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್ (ಬಿ.ಕಾಂ) | occupation = {{hlist|ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ | ಬರಹಗಾರ | ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ }} | years_active = 2007– ಪ್ರಸ್ತುತ | known_for = ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಬರಹಗಾರ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ ಮತ್ತು ವಿತರಕ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 12 ಯಶಸ್ವಿ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ದ ರಾಗಿದ್ದಾರೆ | spouse = ಯಮುನಾ | children = 3 | mother = ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಮ್ಮ | father = ಎಂ. ರಾಮಯ್ಯ | awards = ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೀತರಚನೆಕಾರರಿಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಕನ್ನಡ (ತಾಜ್ ಮಹಲ್ - 2008), ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು (ಚಾರ್ಮಿನಾರ್ - 2013), ಪಿಆರ್‌ಸಿಎಲ್ (PRCL) ಸಮ್ಮೋಹನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಜೈಪುರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ (JIFF) 2015ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಣಯಾತ್ಮಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಹಾಗೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ (ಕನ್ನಡ - 2008) ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ. | honours = ಮಣಿಪುರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ 2025ರಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ | website = www.rchandrustudios.com | image_size = }} '''ಡಾ. ಆರ್. ಚಂದ್ರು''' ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಒಬ್ಬ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ ಮತ್ತು ವಿತರಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ ಹಾಗೂ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಆಗಿ ಯಶಸ್ವಿ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿರುವ ಇವರು, ಸಮಕಾಲೀನ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಮುಂಚೂಣಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುದೀರ್ಘ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರು ಅವರು ಪ್ರೇಮಕಥೆ, ಆಕ್ಷನ್, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಡ್ರಾಮಾ ಮತ್ತು ಭಾರಿ ಬಜೆಟ್‌ನ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯಾ ಮನರಂಜನಾ ಚಿತ್ರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಶಂಸನೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾವನಾತ್ಮಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಅವರಿಗೆ ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನಿ ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಫೆಬ್ರವರಿ 7, 1980 ರಂದು [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದ ಕೇಶವವರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಎಂ. ರಾಮಯ್ಯ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ವಿನಮ್ರ ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಸಾಧಾರಣ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಸಿನಿಮಾದ ಬಗ್ಗೆ ಬಲವಾದ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಆರ್ ಚಂದ್ರು ಅವರು ಮನರಂಜನಾ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಹಿರಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಎಸ್.ನಾರಾಯಣ್|ಎಸ್. ನಾರಾಯಣ್]] ಅವರ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಭಾಗೀರಥಿ ಎಂಬ ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅವರು 2008 ರಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿತ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಂದ ಚಿತ್ರಕಥೆ, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳಲು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಸೃಜನಶೀಲ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಅವರು [[ಅಜಯ್ ರಾವ್]] ಮತ್ತು [[ಪೂಜಾ ಗಾಂಧಿ]] ನಟಿಸಿದ ತಾಜ್ ಮಹಲ್ (2008) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಪ್ರಣಯ ನಾಟಕವು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ]] ಅತ್ಯಂತ ಭರವಸೆಯ ಯುವ ನಿರ್ದೇಶಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಅಗಾಧ ಯಶಸ್ಸು ಅವರಿಗೆ "ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ಚಂದ್ರು <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Sebastian |first=Shilpa |date=2017-12-04 |title=Breaking through every brass gate |url=https://www.thehindu.com/entertainment/director-r-chandru-on-taj-mahal/article21259155.ece |access-date=2026-07-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> " ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಅಡ್ಡಹೆಸರನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು, ಇದು ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಅವರ ಪ್ರಗತಿಯ ನಂತರ, ಚಂದ್ರು ಪ್ರೇಮ್ ಕಹಾನಿ, [[ಮೈಲಾರಿ (ಚಲನ ಚಿತ್ರ)|ಮೈಲಾರಿ]], <ref>{{Cite web |title=Producers make a beeline on Chandru |url=https://www.filmibeat.com/kannada/news/2008/chandru-taj-mahal-120808.html |access-date=6 August 2022 |website=Fimlibeat}}</ref> [[ಕೋ ಕೋ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕೋ ಕೋ]], [[ಚಾರ್ ಮಿನಾರ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಚಾರ್ಮಿನಾರ್]], ಬ್ರಹ್ಮ, [[ಮಳೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಮಾಲೆ]], [[ಲಕ್ಷ್ಮಣ]], [[ಕನಕ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕನಕ]], ಐ ಲವ್ ಯು, ಮತ್ತು ಬಹುಭಾಷಾ ಆಕ್ಷನ್ ಚಮತ್ಕಾರ [[ಕಬ್ಜ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕಬ್ಜಾ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪ್ರಯಾಣದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ, ಅವರು ಪ್ರಣಯ ನಾಟಕಗಳು, <ref>{{Cite web |title=Films directed by R. Chandru |url=https://letterboxd.com/director/r-chandru/ |access-date=2026-07-15 |website=letterboxd.com |language=en}}</ref> ಕುಟುಂಬ ಮನರಂಜನಾ ಚಿತ್ರಗಳು, ಆಕ್ಷನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಬಹುಮುಖತೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |last=Lakshminarayana |first=Shruti Indira |title=Review: Mylari is a good entertainer |url=https://www.rediff.com/movies/report/south-review-mylari/20101224.htm |access-date=2022-08-06 |website=Rediff |language=en}}</ref> ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಅವುಗಳ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕಥೆ ಹೇಳುವಿಕೆ, ಸ್ಮರಣೀಯ ಸಂಗೀತ, ದೃಶ್ಯ ಶ್ರೀಮಂತ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿವೆ, ಇದು ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂವೇದನೆಗಳನ್ನು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಯಶಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಕೆಲವೇ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ <ref>{{Cite web |title=R. Chandru - Movies, Biography, News, Age & Photos |url=https://in.bookmyshow.com/person/r-chandru/34718/in.bookmyshow.com/person/r.-chandru/34718 |access-date=2026-07-15 |website=BookMyShow |language=en-IN}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Breaking through every brass gate |url=https://www.thehindu.com/entertainment/director-r-chandru-on-taj-mahal/article21259155.ece |access-date=6 August 2022 |website=The Hindu}}</ref> ಕರುನಾಡ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವರಾಜಕುಮಾರ್]], ರಿಯಲ್ ಸ್ಟಾರ್ [[ಉಪೇಂದ್ರ]], ಅಭಿನಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಿಚ್ಚ [[ಸುದೀಪ್]], ವಿ. [[ರವಿಚಂದ್ರನ್]], [[ಅಜಯ್ ರಾವ್]], [[ದುನಿಯಾ ವಿಜಯ್]], ಪ್ರೇಮ್ ಕುಮಾರ್ (ಲವ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್, [[ಕೃಷ್ಣ (ಕನ್ನಡ ನಟ)|ದರ್ಲಿಂಗೆ ಬಾಬು]], [[ಶ್ರೀನಗರ ಕಿಟ್ಟಿ (ನಟ)|ಶ್ರೀನಗರ ರೇವಣಸಿದ್ದಪ್ಪ]] ), ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ತಾರೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ., ಸಂದೀಪ್ ಕಿಶನ್, ಶ್ರೀಹರಿ, [[ಪ್ರಕಾಶ್ ರೈ|ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್]], [[ಅನಂತ್ ನಾಗ್]], [[ರಂಗಾಯಣ ರಘು]], [[ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ]], ಬುಲೆಟ್ ಪ್ರಕಾಶ್, [[ಪಿ.ರವಿ ಶಂಕರ್|ಪಿ. ರವಿಶಂಕರ್ ,]] ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ, ನವಾಬ್ ಶಾ, ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್, ಪ್ರದೀಪ್ ರಾವತ್, ನಾಸರ್, ಸಯಾಜಿ ಶಿಂಧೆ, ದೇವ್ ಗಿಲ್, ಕಬೀರ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ದುಹಾನ್ ಸಿಂಗ್, [[ಕೋಟ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್|ಕೋಟ]] ಶ್ರೀನಿವಾಸ್, ಕೃಷ್ಣಾ ರಾವ್, ಸುಂದೀಪ್ ಕೃಷ್ಣ ರಾವ್ [[ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ (ನಟ)|. ಶೆಟ್ಟಿ]], ಬಿ. ಸುರೇಶ, ಅವಿನಾಶ್, ಶರಣ್, ಲಕ್ಕಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್, ತಾಹಾ ಶಾ, ಎಂ. ಕಾಮರಾಜ್, ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ, ಮೋಹನ್ ಜುನೇಜಾ, ಮತ್ತು ಸುಚೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, ಹಾಗೂ ನಟಿಯರಾದ [[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್|ಶ್ರಿಯಾ ಸರಣ್]], [[ರಚಿತಾ ರಾಮ್]], [[ಪೂಜಾ ಗಾಂಧಿ]], [[ಪ್ರಣಿತಾ ಸುಭಾಷ್]], ಸದಾ, ಮೇಘನಾ ಗಾಂವ್ಕರ್, [[ಪ್ರಿಯಾಮಣಿ]], [[ಹರಿಪ್ರಿಯಾ]], ಮಾನ್ವಿತಾ ಕಾಮತ್, ಶೀಲಾ ಕೌರ್, ಸೋನು ಗೌಡ, [[ಮೇಘನಾ ರಾಜ್]], [[ಅಮೂಲ್ಯ (ನಟಿ)|ಅಮೂಲ್ಯ]], ಸಂಜನಾ ಗಲ್ರಾಣಿ, ನಂದಿತಾ ರಾಜ್, ತಾರಾ ಅನುರಾಧಾ, ಸುಧಾ, ಸುಹಾಸಿನಿ ಮಣಿರತ್ನಂ, ರೋಜಾ ಮಣಿರತ್ನಂ, ರೋಜಾ - ಆರ್. ಚಂದ್ರು ತಾನೊಬ್ಬ 'ಸ್ಟಾರ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್' ಅಂತ ಪ್ರೂವ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ನಿರ್ದೇಶನದ ಜೊತೆಗೆ, ಚಂದ್ರು ಅವರು ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿತರಕರಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm1318567/ |access-date=2026-07-15 |website=www.imdb.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Charminar is a true story: R Chandru |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/charminar-is-a-true-story-r-chandru/articleshow/18348535.cms |access-date=6 August 2022 |website=The Times of India}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Show must go on, but with precautions: Kabza director R Chandru |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2020/apr/20/show-must-go-on-but-with-precautions-kabza-director-r-chandru-2132482.html |access-date=2022-08-06 |website=The New Indian Express}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2020-10-07 |title=Upendra's Kabza: Director R Chandru has plans to helm a sequel? |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/upendra-s-kabza-director-r-chandru-has-plans-helm-sequel-566927 |access-date=2022-08-06 |website=PINKVILLA |language=en}}{{ಮಡಿದ ಕೊಂಡಿ|date=July 2025|bot=InternetArchiveBot}}</ref> == ಆರ್.ಸಿ. ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ == '''[https://www.rchandrustudios.com ಆರ್‌ಸಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್]''' ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸೃಜನಶೀಲ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಯಶಸ್ವಿ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ '''ಆರ್. ಚಂದ್ರು''' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ, ಉತ್ಸಾಹ, ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ನಿರಂತರ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಅಡಿಪಾಯದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ಸ್ಟುಡಿಯೋ, ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |date=2024-01-23 |title=RC Studios New Projects launched by CM Siddaramaiah ಮಾನ್ಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದ ರಾಮಯ್ಯ ರವರಿಂದ ಶುರುವಾಯ್ತು R.ಚಂದ್ರುರವರ 5 ಚಿತ್ರಗಳು. |url=https://www.dailynewskarnataka.in/dailynews/cinema-news/rc-studios-new-projects-launched-by-cm-siddaramaiah-%e0%b2%ae%e0%b2%be%e0%b2%a8%e0%b3%8d%e0%b2%af-%e0%b2%ae%e0%b3%81%e0%b2%96%e0%b3%8d%e0%b2%af%e0%b2%ae%e0%b2%82%e0%b2%a4%e0%b3%8d%e0%b2%b0%e0%b2%bf/ |access-date=2026-07-15 |language=en}}</ref> '''ಜನವರಿ 24, 2024''' ರಂದು <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2024-01-25 |title=R. Chandru launches RC Studios and reveals an ambitious film lineup, including the 'Kabzaa' sequel |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/r-chandru-launches-rc-studios-and-reveals-an-ambitious-film-lineup-including-the-kabzaa-sequel/articleshow/107143493.cms |access-date=2026-07-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref>, '''ಕರ್ನಾಟಕದ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ]]''', <ref>{{Cite web |last=News |first=Chittara |date=2024-01-25 |title=RC Studios Launch event |url=https://chittaranews.com/rc-studios-launch-event/ |access-date=2026-07-15 |website=Chittara news |language=en-US}}</ref> ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ 'ರಿಯಲ್ ಸ್ಟಾರ್' '''[[ಉಪೇಂದ್ರ]]''' ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವಾರು ಗಣ್ಯರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ತಾರಾಬಳಗದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮನರಂಜನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಭವ್ಯ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು <ref>{{Cite web |title=RC Studios launches 5 projects announced by Filmmaker R Chandru in the presence of Chief Minister of Karnataka Siddaramaiah |url=https://www.aninews.in/news/business/business/rc-studios-launches-5-projects-announced-by-filmmaker-r-chandru-in-the-presence-of-chief-minister-of-karnataka-siddaramaiah20240125163246/ |access-date=2026-07-15 |website=ANI News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Fb |last2=Tw |last3=Linkdin |last4=Whatsapp |title=ಆರ್‌ಸಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್‌ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ ಸಿಎಂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ; ರಿಯಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ಹಾಜರಿ, ಚಂದ್ರುಗೆ ಶಬ್ಬಾಸ್‌ಗಿರಿ |url=https://kannada.asianetnews.com/sandalwood/chief-minister-siddaramaiah-launches-kabzaa-fame-movie-director-r-chandru-rc-studios-srb-s7tnwk |access-date=2026-07-15 |website=Asianet Suvarna News |language=kn}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Parvathaneni |first=RamBabu |date=2024-01-22 |title=RC studios investing over 400 Crores on Pan India movies |url=https://www.cinejosh.com/news/1/104825/rc-studios-investing-over-400-crores-on-pan-india-movies.html |access-date=2026-07-15 |website=cinejosh.com |language=english}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ == ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ, ಉದ್ಯಮದ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಅವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿವೆ. <ref>{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2026-05-27 |title=Shivarajkumar to team up with R Chandru |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2026/May/27/shivarajkumar-to-team-up-with-r-chandru |access-date=2026-07-15 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> '''ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಯಶಸ್ಸು:''' ಅವರು ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ನಿರ್ದೇಶನದ ತಾಜ್ ಮಹಲ್ (2008) ಚಿತ್ರದ "ಖುಷಿಯಾಗಿದೇ ಯೇಕೋ ನಿನ್ನಿಂದಲೆ" ಎಂಬ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಗೀತೆಗಾಗಿ '''ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೀತರಚನೆಕಾರ [[ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]]''' ಗೆದ್ದರು <ref>{{Citation |title=56th Filmfare Awards South |date=2026-05-14 |work=Wikipedia |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=56th_Filmfare_Awards_South&oldid=1354162754 |access-date=2026-07-15 |language=en}}</ref>, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು '''ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ''' ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೂ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Sebastian |first=Shilpa |date=2017-12-04 |title=Breaking through every brass gate |url=https://www.thehindu.com/entertainment/director-r-chandru-on-taj-mahal/article21259155.ece |access-date=2026-07-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> '''ಚಾರ್ಮಿನಾರ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು''' <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2015-01-05 |title=Karantaka State Film Awards announced |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/karantaka-state-film-awards-announced/articleshow/45756810.cms |access-date=2026-07-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ''':''' ಅವರ ೨೦೧೩ ರ ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್ ಪ್ರಣಯ ನಾಟಕ ಚಾರ್ಮಿನಾರ್ ಎರಡು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ '''[[ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು]]''' ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು — ವಿಶೇಷವಾಗಿ '''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ''' ಮತ್ತು '''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ಮಾಪಕ''' ( '''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮನರಂಜನಾ ಚಲನಚಿತ್ರ''' ವಿಭಾಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ) <ref>{{Cite web |date=2013-12-25 |title=Charminar – ಚಾರ್‌ಮಿನಾರ್ (2013/೨೦೧೩) |url=https://kannadamoviesinfo.wordpress.com/2013/12/25/charminar-2013/ |access-date=2026-07-15 |website=Kannada Movies Info |language=en}}</ref> — ಇದನ್ನು ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ]] ಅವರಿಂದ ಪಡೆದರು. <ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/title/tt3006554/awards/ |access-date=2026-07-15 |website=www.imdb.com}}</ref> '''ಪಿಆರ್‌ಸಿಎಲ್ ಸಮ್ಮೋಹನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ:''' ಚಾರ್ಮಿನಾರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅಸಾಧಾರಣ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಾಗಿ, ಅವರಿಗೆ ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಡಿ. ವಿ. ಸದಾನಂದ ಗೌಡ|ಡಿವಿ ಸದಾನಂದ ಗೌಡ]] ಅವರಿಂದ '''ಪಿಆರ್‌ಸಿಎಲ್ ಸಮ್ಮೋಹನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು''' ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. '''ಟಾಲಿವುಡ್ ಮನ್ನಣೆ:''' ಸ್ಯಾಂಡಲ್‌ವುಡ್‌ನ ಆಚೆಗೆ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ, ಅವರ 2015 ರ ತೆಲುಗು ನಿರ್ದೇಶನದ ಕೃಷ್ಣಮ್ಮ ಕಲಿಪಿಂಡಿ ಇದ್ದರಿನಿ ಜೈಪುರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ (JIFF) '''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು''' ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. '''ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ :''' <ref>{{Cite web |last=M |first=Narayana |date=2026-02-06 |title=ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾ ನಿರ್ದೇಶಕ, ನಿರ್ಮಾಪಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಇನ್ಮುಂದೆ ಡಾ. ಆರ್. ಚಂದ್ರು |url=https://kannada.filmibeat.com/news/r-chandru-honoured-with-honorary-doctorate-for-contribution-to-cinema-culture-and-social-service-108649.html |access-date=2026-07-15 |website=https://kannada.filmibeat.com |language=kn}}</ref> ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು, ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಮಣಿಪುರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2025 ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ '''ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು''' ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. <ref>{{Cite web |title=ʻಕಬ್ಜʼ ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್‌.ಚಂದ್ರುಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್‌ ಘೋಷಣೆ! |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/kabza-movie-director-r-chandru-receives-honorary-doctorate-on-45th-birthday/articleshow/128120025.cms |access-date=2026-07-15 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಆರ್. ಚಂದ್ರು '''ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5, 2010 ರಂದು''' '''ಯಮುನಾ''' <ref>{{Cite web |last=Hooli |first=By: Shekhar H. |date=2010-09-06 |title=Taj Mahal fame R Chandru ties the knot with Yamuna |url=https://www.filmibeat.com/kannada/news/2010/rchandru-ties-knot-yamuna-060910.html |access-date=2026-07-15 |website=https://www.filmibeat.com |language=en}}</ref> ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ದಂಪತಿಗೆ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬೇರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಳವಾದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೇಶವವರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದದ್ದು ಅವರ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಕೆಲಸದ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಶೈಲಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅವರ ವಿನಮ್ರ ಆರಂಭವು ಅವರ ಸೃಜನಶೀಲ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡುತ್ತಲೇ ಇದೆ, ಇದು ಕುಟುಂಬ, ಭಾವನೆಗಳು, ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |title=R. Chandru |url=https://grokipedia.com/page/R._Chandru |access-date=2026-07-15 |website=Grokipedia |language=en}}</ref> == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ == {{ಬಾಕಿ ಇರುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಕೀಲಿ}} == ಮುಂಬರುವ ಯೋಜನೆಗಳು == ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಆರ್‌ಸಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಿನಿಮೀಯ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2024-01-27 |title=Kabzaa director R Chandru announces five ambitious films |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-director-r-chandru-announces-five-ambitious-films/articleshow/107182952.cms |access-date=2026-07-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಅವರ ಮುಂಬರುವ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಫಾದರ್, ಡಾಗ್, ಶ್ರೀ ರಾಮ ಬಾಣ ಚರಿತ, ಪಿಒಕೆ (ಪಾಕ್ ಆಕ್ರಮಿತ ಕಾಶ್ಮೀರ), ಮತ್ತು ಕಬ್ಜಾ 2 ಸೇರಿವೆ <ref>{{Cite web |last=Information |first=Film |date=2024-01-24 |title=R. Chandru Launches 5 Films {{!}} 24 January, 2024 |url=https://filminformation.com/featured/r-chandru-launches-5-films-24-january-2024/ |access-date=2026-07-15 |website=Film Information |language=en-US}}</ref> ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಕಥೆ ಹೇಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರ್ಮಾಣ ಮೌಲ್ಯದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವತ್ತ ಅವರ ನಿರಂತರ ಗಮನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. <ref>{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2024-01-24 |title=R Chandru announces five new projects in multiple languages |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2024/Jan/24/r-chandru-announces-five-new-projectsin-multiple-languages |access-date=2026-07-15 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Imdb name|id=1318567}} [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಥೆಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೮೦ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Articles with hCards]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] elmas0txo4xma9guo8tsmeu1fooer5g 1376862 1376861 2026-07-16T10:53:52Z Askprasanna 100464 1376862 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಆರ್. ಚಂದ್ರು | image = RChandru.jpg | birth_date = {{birth date and age|1980|02|07|df=yes}} | birth_place = ಕೇಶಾವರ, ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ, ಭಾರತ | citizenship = ಭಾರತೀಯ | education = ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್ (ಬಿ.ಕಾಂ) | occupation = {{hlist|ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ | ಬರಹಗಾರ | ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ }} | years_active = 2007– ಪ್ರಸ್ತುತ | known_for = ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಬರಹಗಾರ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ ಮತ್ತು ವಿತರಕ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 12 ಯಶಸ್ವಿ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ದ ರಾಗಿದ್ದಾರೆ | spouse = ಯಮುನಾ | children = 3 | mother = ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಮ್ಮ | father = ಎಂ. ರಾಮಯ್ಯ | awards = ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೀತರಚನೆಕಾರರಿಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಕನ್ನಡ (ತಾಜ್ ಮಹಲ್ - 2008), ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು (ಚಾರ್ಮಿನಾರ್ - 2013), ಪಿಆರ್‌ಸಿಎಲ್ (PRCL) ಸಮ್ಮೋಹನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಜೈಪುರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ (JIFF) 2015ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಣಯಾತ್ಮಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಹಾಗೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ (ಕನ್ನಡ - 2008) ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ. | honours = ಮಣಿಪುರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ 2025ರಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ | website = www.rchandrustudios.com | image_size = }} '''ಡಾ. ಆರ್. ಚಂದ್ರು''' ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಒಬ್ಬ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ ಮತ್ತು ವಿತರಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ ಹಾಗೂ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಆಗಿ ಯಶಸ್ವಿ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿರುವ ಇವರು, ಸಮಕಾಲೀನ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಮುಂಚೂಣಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುದೀರ್ಘ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರು ಅವರು ಪ್ರೇಮಕಥೆ, ಆಕ್ಷನ್, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಡ್ರಾಮಾ ಮತ್ತು ಭಾರಿ ಬಜೆಟ್‌ನ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯಾ ಮನರಂಜನಾ ಚಿತ್ರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಶಂಸನೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾವನಾತ್ಮಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಅವರಿಗೆ ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನಿ ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಫೆಬ್ರವರಿ 7, 1980 ರಂದು [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದ ಕೇಶವವರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಎಂ. ರಾಮಯ್ಯ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ವಿನಮ್ರ ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಸಾಧಾರಣ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಸಿನಿಮಾದ ಬಗ್ಗೆ ಬಲವಾದ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಆರ್ ಚಂದ್ರು ಅವರು ಮನರಂಜನಾ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಹಿರಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಎಸ್.ನಾರಾಯಣ್|ಎಸ್. ನಾರಾಯಣ್]] ಅವರ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಭಾಗೀರಥಿ ಎಂಬ ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅವರು 2008 ರಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿತ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಂದ ಚಿತ್ರಕಥೆ, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳಲು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಸೃಜನಶೀಲ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಅವರು [[ಅಜಯ್ ರಾವ್]] ಮತ್ತು [[ಪೂಜಾ ಗಾಂಧಿ]] ನಟಿಸಿದ ತಾಜ್ ಮಹಲ್ (2008) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಪ್ರಣಯ ನಾಟಕವು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ]] ಅತ್ಯಂತ ಭರವಸೆಯ ಯುವ ನಿರ್ದೇಶಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಅಗಾಧ ಯಶಸ್ಸು ಅವರಿಗೆ "ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ಚಂದ್ರು <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Sebastian |first=Shilpa |date=2017-12-04 |title=Breaking through every brass gate |url=https://www.thehindu.com/entertainment/director-r-chandru-on-taj-mahal/article21259155.ece |access-date=2026-07-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> " ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಅಡ್ಡಹೆಸರನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು, ಇದು ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಅವರ ಪ್ರಗತಿಯ ನಂತರ, ಚಂದ್ರು ಪ್ರೇಮ್ ಕಹಾನಿ, [[ಮೈಲಾರಿ (ಚಲನ ಚಿತ್ರ)|ಮೈಲಾರಿ]], <ref>{{Cite web |title=Producers make a beeline on Chandru |url=https://www.filmibeat.com/kannada/news/2008/chandru-taj-mahal-120808.html |access-date=6 August 2022 |website=Fimlibeat}}</ref> [[ಕೋ ಕೋ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕೋ ಕೋ]], [[ಚಾರ್ ಮಿನಾರ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಚಾರ್ಮಿನಾರ್]], ಬ್ರಹ್ಮ, [[ಮಳೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಮಾಲೆ]], [[ಲಕ್ಷ್ಮಣ]], [[ಕನಕ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕನಕ]], ಐ ಲವ್ ಯು, ಮತ್ತು ಬಹುಭಾಷಾ ಆಕ್ಷನ್ ಚಮತ್ಕಾರ [[ಕಬ್ಜ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕಬ್ಜಾ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪ್ರಯಾಣದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ, ಅವರು ಪ್ರಣಯ ನಾಟಕಗಳು, <ref>{{Cite web |title=Films directed by R. Chandru |url=https://letterboxd.com/director/r-chandru/ |access-date=2026-07-15 |website=letterboxd.com |language=en}}</ref> ಕುಟುಂಬ ಮನರಂಜನಾ ಚಿತ್ರಗಳು, ಆಕ್ಷನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಬಹುಮುಖತೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |last=Lakshminarayana |first=Shruti Indira |title=Review: Mylari is a good entertainer |url=https://www.rediff.com/movies/report/south-review-mylari/20101224.htm |access-date=2022-08-06 |website=Rediff |language=en}}</ref> ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಅವುಗಳ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕಥೆ ಹೇಳುವಿಕೆ, ಸ್ಮರಣೀಯ ಸಂಗೀತ, ದೃಶ್ಯ ಶ್ರೀಮಂತ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿವೆ, ಇದು ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂವೇದನೆಗಳನ್ನು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಯಶಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಕೆಲವೇ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ <ref>{{Cite web |title=R. Chandru - Movies, Biography, News, Age & Photos |url=https://in.bookmyshow.com/person/r-chandru/34718/in.bookmyshow.com/person/r.-chandru/34718 |access-date=2026-07-15 |website=BookMyShow |language=en-IN}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Breaking through every brass gate |url=https://www.thehindu.com/entertainment/director-r-chandru-on-taj-mahal/article21259155.ece |access-date=6 August 2022 |website=The Hindu}}</ref> ಕರುನಾಡ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವರಾಜಕುಮಾರ್]], ರಿಯಲ್ ಸ್ಟಾರ್ [[ಉಪೇಂದ್ರ]], ಅಭಿನಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಿಚ್ಚ [[ಸುದೀಪ್]], ವಿ. [[ರವಿಚಂದ್ರನ್]], [[ಅಜಯ್ ರಾವ್]], [[ದುನಿಯಾ ವಿಜಯ್]], ಪ್ರೇಮ್ ಕುಮಾರ್ (ಲವ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್, [[ಕೃಷ್ಣ (ಕನ್ನಡ ನಟ)|ದರ್ಲಿಂಗೆ ಬಾಬು]], [[ಶ್ರೀನಗರ ಕಿಟ್ಟಿ (ನಟ)|ಶ್ರೀನಗರ ರೇವಣಸಿದ್ದಪ್ಪ]] ), ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ತಾರೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ., ಸಂದೀಪ್ ಕಿಶನ್, ಶ್ರೀಹರಿ, [[ಪ್ರಕಾಶ್ ರೈ|ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್]], [[ಅನಂತ್ ನಾಗ್]], [[ರಂಗಾಯಣ ರಘು]], [[ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ]], ಬುಲೆಟ್ ಪ್ರಕಾಶ್, [[ಪಿ.ರವಿ ಶಂಕರ್|ಪಿ. ರವಿಶಂಕರ್ ,]] ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ, ನವಾಬ್ ಶಾ, ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್, ಪ್ರದೀಪ್ ರಾವತ್, ನಾಸರ್, ಸಯಾಜಿ ಶಿಂಧೆ, ದೇವ್ ಗಿಲ್, ಕಬೀರ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ದುಹಾನ್ ಸಿಂಗ್, [[ಕೋಟ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್|ಕೋಟ]] ಶ್ರೀನಿವಾಸ್, ಕೃಷ್ಣಾ ರಾವ್, ಸುಂದೀಪ್ ಕೃಷ್ಣ ರಾವ್ [[ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ (ನಟ)|. ಶೆಟ್ಟಿ]], ಬಿ. ಸುರೇಶ, ಅವಿನಾಶ್, ಶರಣ್, ಲಕ್ಕಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್, ತಾಹಾ ಶಾ, ಎಂ. ಕಾಮರಾಜ್, ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ, ಮೋಹನ್ ಜುನೇಜಾ, ಮತ್ತು ಸುಚೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, ಹಾಗೂ ನಟಿಯರಾದ [[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್|ಶ್ರಿಯಾ ಸರಣ್]], [[ರಚಿತಾ ರಾಮ್]], [[ಪೂಜಾ ಗಾಂಧಿ]], [[ಪ್ರಣಿತಾ ಸುಭಾಷ್]], ಸದಾ, ಮೇಘನಾ ಗಾಂವ್ಕರ್, [[ಪ್ರಿಯಾಮಣಿ]], [[ಹರಿಪ್ರಿಯಾ]], ಮಾನ್ವಿತಾ ಕಾಮತ್, ಶೀಲಾ ಕೌರ್, ಸೋನು ಗೌಡ, [[ಮೇಘನಾ ರಾಜ್]], [[ಅಮೂಲ್ಯ (ನಟಿ)|ಅಮೂಲ್ಯ]], ಸಂಜನಾ ಗಲ್ರಾಣಿ, ನಂದಿತಾ ರಾಜ್, ತಾರಾ ಅನುರಾಧಾ, ಸುಧಾ, ಸುಹಾಸಿನಿ ಮಣಿರತ್ನಂ, ರೋಜಾ ಮಣಿರತ್ನಂ, ರೋಜಾ - ಆರ್. ಚಂದ್ರು ತಾನೊಬ್ಬ 'ಸ್ಟಾರ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್' ಅಂತ ಪ್ರೂವ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ನಿರ್ದೇಶನದ ಜೊತೆಗೆ, ಚಂದ್ರು ಅವರು ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿತರಕರಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm1318567/ |access-date=2026-07-15 |website=www.imdb.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Charminar is a true story: R Chandru |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/charminar-is-a-true-story-r-chandru/articleshow/18348535.cms |access-date=6 August 2022 |website=The Times of India}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Show must go on, but with precautions: Kabza director R Chandru |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2020/apr/20/show-must-go-on-but-with-precautions-kabza-director-r-chandru-2132482.html |access-date=2022-08-06 |website=The New Indian Express}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2020-10-07 |title=Upendra's Kabza: Director R Chandru has plans to helm a sequel? |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/upendra-s-kabza-director-r-chandru-has-plans-helm-sequel-566927 |access-date=2022-08-06 |website=PINKVILLA |language=en}}{{ಮಡಿದ ಕೊಂಡಿ|date=July 2025|bot=InternetArchiveBot}}</ref> == ಆರ್.ಸಿ. ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ == '''[https://www.rchandrustudios.com ಆರ್‌ಸಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್]''' ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸೃಜನಶೀಲ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಯಶಸ್ವಿ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ '''ಆರ್. ಚಂದ್ರು''' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ, ಉತ್ಸಾಹ, ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ನಿರಂತರ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಅಡಿಪಾಯದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ಸ್ಟುಡಿಯೋ, ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |date=2024-01-23 |title=RC Studios New Projects launched by CM Siddaramaiah ಮಾನ್ಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದ ರಾಮಯ್ಯ ರವರಿಂದ ಶುರುವಾಯ್ತು R.ಚಂದ್ರುರವರ 5 ಚಿತ್ರಗಳು. |url=https://www.dailynewskarnataka.in/dailynews/cinema-news/rc-studios-new-projects-launched-by-cm-siddaramaiah-%e0%b2%ae%e0%b2%be%e0%b2%a8%e0%b3%8d%e0%b2%af-%e0%b2%ae%e0%b3%81%e0%b2%96%e0%b3%8d%e0%b2%af%e0%b2%ae%e0%b2%82%e0%b2%a4%e0%b3%8d%e0%b2%b0%e0%b2%bf/ |access-date=2026-07-15 |language=en}}</ref> '''ಜನವರಿ 24, 2024''' ರಂದು <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2024-01-25 |title=R. Chandru launches RC Studios and reveals an ambitious film lineup, including the 'Kabzaa' sequel |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/r-chandru-launches-rc-studios-and-reveals-an-ambitious-film-lineup-including-the-kabzaa-sequel/articleshow/107143493.cms |access-date=2026-07-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref>, '''ಕರ್ನಾಟಕದ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ]]''', <ref>{{Cite web |last=News |first=Chittara |date=2024-01-25 |title=RC Studios Launch event |url=https://chittaranews.com/rc-studios-launch-event/ |access-date=2026-07-15 |website=Chittara news |language=en-US}}</ref> ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ 'ರಿಯಲ್ ಸ್ಟಾರ್' '''[[ಉಪೇಂದ್ರ]]''' ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವಾರು ಗಣ್ಯರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ತಾರಾಬಳಗದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮನರಂಜನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಭವ್ಯ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು <ref>{{Cite web |title=RC Studios launches 5 projects announced by Filmmaker R Chandru in the presence of Chief Minister of Karnataka Siddaramaiah |url=https://www.aninews.in/news/business/business/rc-studios-launches-5-projects-announced-by-filmmaker-r-chandru-in-the-presence-of-chief-minister-of-karnataka-siddaramaiah20240125163246/ |access-date=2026-07-15 |website=ANI News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Fb |last2=Tw |last3=Linkdin |last4=Whatsapp |title=ಆರ್‌ಸಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್‌ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ ಸಿಎಂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ; ರಿಯಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ಹಾಜರಿ, ಚಂದ್ರುಗೆ ಶಬ್ಬಾಸ್‌ಗಿರಿ |url=https://kannada.asianetnews.com/sandalwood/chief-minister-siddaramaiah-launches-kabzaa-fame-movie-director-r-chandru-rc-studios-srb-s7tnwk |access-date=2026-07-15 |website=Asianet Suvarna News |language=kn}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Parvathaneni |first=RamBabu |date=2024-01-22 |title=RC studios investing over 400 Crores on Pan India movies |url=https://www.cinejosh.com/news/1/104825/rc-studios-investing-over-400-crores-on-pan-india-movies.html |access-date=2026-07-15 |website=cinejosh.com |language=english}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ == ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ, ಉದ್ಯಮದ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಅವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿವೆ. <ref>{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2026-05-27 |title=Shivarajkumar to team up with R Chandru |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2026/May/27/shivarajkumar-to-team-up-with-r-chandru |access-date=2026-07-15 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> '''ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಯಶಸ್ಸು:''' ಅವರು ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ನಿರ್ದೇಶನದ ತಾಜ್ ಮಹಲ್ (2008) ಚಿತ್ರದ "ಖುಷಿಯಾಗಿದೇ ಯೇಕೋ ನಿನ್ನಿಂದಲೆ" ಎಂಬ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಗೀತೆಗಾಗಿ '''ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೀತರಚನೆಕಾರ [[ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]]''' ಗೆದ್ದರು <ref>{{Citation |title=56th Filmfare Awards South |date=2026-05-14 |work=Wikipedia |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=56th_Filmfare_Awards_South&oldid=1354162754 |access-date=2026-07-15 |language=en}}</ref>, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು '''ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ''' ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೂ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Sebastian |first=Shilpa |date=2017-12-04 |title=Breaking through every brass gate |url=https://www.thehindu.com/entertainment/director-r-chandru-on-taj-mahal/article21259155.ece |access-date=2026-07-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> '''ಚಾರ್ಮಿನಾರ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು''' <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2015-01-05 |title=Karantaka State Film Awards announced |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/karantaka-state-film-awards-announced/articleshow/45756810.cms |access-date=2026-07-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ''':''' ಅವರ ೨೦೧೩ ರ ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್ ಪ್ರಣಯ ನಾಟಕ ಚಾರ್ಮಿನಾರ್ ಎರಡು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ '''[[ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು]]''' ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು — ವಿಶೇಷವಾಗಿ '''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ''' ಮತ್ತು '''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ಮಾಪಕ''' ( '''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮನರಂಜನಾ ಚಲನಚಿತ್ರ''' ವಿಭಾಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ) <ref>{{Cite web |date=2013-12-25 |title=Charminar – ಚಾರ್‌ಮಿನಾರ್ (2013/೨೦೧೩) |url=https://kannadamoviesinfo.wordpress.com/2013/12/25/charminar-2013/ |access-date=2026-07-15 |website=Kannada Movies Info |language=en}}</ref> — ಇದನ್ನು ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ]] ಅವರಿಂದ ಪಡೆದರು. <ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/title/tt3006554/awards/ |access-date=2026-07-15 |website=www.imdb.com}}</ref> '''ಪಿಆರ್‌ಸಿಎಲ್ ಸಮ್ಮೋಹನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ:''' ಚಾರ್ಮಿನಾರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅಸಾಧಾರಣ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಾಗಿ, ಅವರಿಗೆ ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಡಿ. ವಿ. ಸದಾನಂದ ಗೌಡ|ಡಿವಿ ಸದಾನಂದ ಗೌಡ]] ಅವರಿಂದ '''ಪಿಆರ್‌ಸಿಎಲ್ ಸಮ್ಮೋಹನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು''' ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. '''ಟಾಲಿವುಡ್ ಮನ್ನಣೆ:''' ಸ್ಯಾಂಡಲ್‌ವುಡ್‌ನ ಆಚೆಗೆ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ, ಅವರ 2015 ರ ತೆಲುಗು ನಿರ್ದೇಶನದ ಕೃಷ್ಣಮ್ಮ ಕಲಿಪಿಂಡಿ ಇದ್ದರಿನಿ ಜೈಪುರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ (JIFF) '''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು''' ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. '''ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ :''' <ref>{{Cite web |last=M |first=Narayana |date=2026-02-06 |title=ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾ ನಿರ್ದೇಶಕ, ನಿರ್ಮಾಪಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಇನ್ಮುಂದೆ ಡಾ. ಆರ್. ಚಂದ್ರು |url=https://kannada.filmibeat.com/news/r-chandru-honoured-with-honorary-doctorate-for-contribution-to-cinema-culture-and-social-service-108649.html |access-date=2026-07-15 |website=https://kannada.filmibeat.com |language=kn}}</ref> ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು, ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಮಣಿಪುರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2025 ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ '''ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು''' ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. <ref>{{Cite web |title=ʻಕಬ್ಜʼ ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್‌.ಚಂದ್ರುಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್‌ ಘೋಷಣೆ! |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/kabza-movie-director-r-chandru-receives-honorary-doctorate-on-45th-birthday/articleshow/128120025.cms |access-date=2026-07-15 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಆರ್. ಚಂದ್ರು '''ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5, 2010 ರಂದು''' '''ಯಮುನಾ''' <ref>{{Cite web |last=Hooli |first=By: Shekhar H. |date=2010-09-06 |title=Taj Mahal fame R Chandru ties the knot with Yamuna |url=https://www.filmibeat.com/kannada/news/2010/rchandru-ties-knot-yamuna-060910.html |access-date=2026-07-15 |website=https://www.filmibeat.com |language=en}}</ref> ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ದಂಪತಿಗೆ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬೇರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಳವಾದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೇಶವವರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದದ್ದು ಅವರ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಕೆಲಸದ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಶೈಲಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅವರ ವಿನಮ್ರ ಆರಂಭವು ಅವರ ಸೃಜನಶೀಲ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡುತ್ತಲೇ ಇದೆ, ಇದು ಕುಟುಂಬ, ಭಾವನೆಗಳು, ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |title=R. Chandru |url=https://grokipedia.com/page/R._Chandru |access-date=2026-07-15 |website=Grokipedia |language=en}}</ref> == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ == ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಅವರು ತಾಜ್ ಮಹಲ್ (2008) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ನಿರ್ದೇಶನದ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ನಂತರ ಪ್ರೇಮ್ ಕಹಾನಿ (2009), ಮೈಲಾರಿ (2010), ಕೋ ಕೋ (2012), ಚಾರ್ಮಿನಾರ್ (2013), ಬ್ರಹ್ಮ (2014), ಕೃಷ್ಣಮ್ಮ ಕಲಿಪಿಂದಿ ಇದ್ದರಿನಿ (ತೆಲುಗು, 2015), ಮಳೆ (2015), ಲಕ್ಷ್ಮಣ (2016), ಕನಕ (2018), ಐ ಲವ್ ಯೂ (2019), ಮತ್ತು ಬಹುಭಾಷೆಯ ಆಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯ ವೈಭವದ ಕಬ್ಜ (2023) ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಸಿನಿಮಾಗಳ ಮೂಲಕ ಯಶಸ್ವಿ ಮನರಂಜನೆಯನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ/ನಿರ್ಮಾಪಕರೆಂಬ ಖ್ಯಾತಿ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಅವರಿಗೆ ದೊರಕಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=R Chandru Movies List: Kannada Director{{!}} Writer |url=https://chiloka.com/celebrity/r-chandru/filmography |access-date=2026-07-16 |website=chiloka.com}}</ref> == ಮುಂಬರುವ ಯೋಜನೆಗಳು == ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಆರ್‌ಸಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಿನಿಮೀಯ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2024-01-27 |title=Kabzaa director R Chandru announces five ambitious films |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-director-r-chandru-announces-five-ambitious-films/articleshow/107182952.cms |access-date=2026-07-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಅವರ ಮುಂಬರುವ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಫಾದರ್, ಡಾಗ್, ಶ್ರೀ ರಾಮ ಬಾಣ ಚರಿತ, ಪಿಒಕೆ (ಪಾಕ್ ಆಕ್ರಮಿತ ಕಾಶ್ಮೀರ), ಮತ್ತು ಕಬ್ಜಾ 2 ಸೇರಿವೆ <ref>{{Cite web |last=Information |first=Film |date=2024-01-24 |title=R. Chandru Launches 5 Films {{!}} 24 January, 2024 |url=https://filminformation.com/featured/r-chandru-launches-5-films-24-january-2024/ |access-date=2026-07-15 |website=Film Information |language=en-US}}</ref> ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಕಥೆ ಹೇಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರ್ಮಾಣ ಮೌಲ್ಯದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವತ್ತ ಅವರ ನಿರಂತರ ಗಮನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. <ref>{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2024-01-24 |title=R Chandru announces five new projects in multiple languages |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2024/Jan/24/r-chandru-announces-five-new-projectsin-multiple-languages |access-date=2026-07-15 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Imdb name|id=1318567}} [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಥೆಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೮೦ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Articles with hCards]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] 8hyou450rnhbk5a8v842bgus48dgrnk 1 179721 1376865 2026-07-16T11:56:44Z Mahaveer Indra 34672 /* ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಪುಟಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಕಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1376865 wikitext text/x-wiki == ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಪುಟಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಕಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. == @[[ಸದಸ್ಯ:Sannidhishetty|Sannidhishetty]] ಅವರು ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ. ವಿಕಿಪಿಡಿಯಾ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಇತರ ವಿಕಿಪಿಡಿಯಾ ಬರಹಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿ ಸೇರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಯಮ ಇದೆ. ಮುಂದಿನ ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಎಂಬ ವಿನಂತಿ. [[ಸದಸ್ಯ:Mahaveer Indra|ಮಹಾವೀರ ಇಂದ್ರ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Mahaveer Indra|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೨೬, ೧೬ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) ehdxzmobif63dwazhwwgpmbdq4vsl1g