ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 10605 1377204 1338204 2026-07-25T07:57:30Z Minorax 55530 1377204 wikitext text/x-wiki {{Infobox ದೇಶ |native_name = 조선민주주의인민공화국<br />朝鮮民主主義人民共和國<br />''ಚೊಸೊನ್ ಮಿನ್ಜುಜೋಇ ಇನ್ಮಿನ್ ಕೊನ್ಘ್ವಾಗುಕ್'' | |conventional_long_name = ಕೊರಿಯಾದ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಜನ ಗಣತಂತ್ರ | |conventional_short_name = ಡಿಪಿಆರ್ ಕೊರಿಯಾ | |common_name = ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ | |image_flag = Flag of North Korea.svg | |image_coat = Coat of Arms of North Korea.png|20px | |national_motto = ''ಸಮೃದ್ಧ ಹಾಗು ಮಹಾನ್ ರಾಷ್ಟ್ರ (강성대국)'' <ref>http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/0607/08/cst.04.html</ref>| |image_map = Locator map of North Korea.svg | |national_anthem = ''[[ಐಗುಕ್ಕ]]'' | |official_languages = [[ಕೊರಿಯನ್ ಭಾಷೆ|ಕೊರಿಯನ್]]| |capital = [[ಪ್ಯೊನ್ಗ್‌ಯಾಂಗ್]] |latd=39|latm=2|latNS=ಉ|longd=125|longm=45|longEW=ಪೂ| |government_type=[[ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣತಂತ್ರ]]| |leader_title1 = [[ಗಣತಂತ್ರದ ಶಾಶ್ವತ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]]| |leader_title2 = [[ಕೊರಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಕಮಿಷನ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ]] | |leader_title3 = [[ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಜನ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ]] | |leader_title4 = [[ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಪ್ರಧಾನಿ]] | |leader_name1 = [[ಕಿಮ್ ಇಲ್-ಸಂಗ್]] (ಮೃತ, [[೧೯೯೪]])| |leader_name2 = [[ಕಿಮ್ ಜಾಂಗ್-ಇಲ್]]| |leader_name3 = [[ಕಿಮ್ ಯಾಂಗ್-ನಾಮ್]]| |leader_name4 = [[ಪಕ್ ಪಾಂಗ್-ಜು]] | |largest_city = [[ಪ್ಯೊನ್ಗ್‌ಯಾಂಗ್]] | |area = ೧೨೦,೫೪೦ | |areami²= ೪೬,೫೨೮ <!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] -->| |area_rank = ೯೮ನೇ| |area_magnitude = 1 E12| |percent_water = ೪.೮೭% | |population_estimate = ೨೩,೧೧೩,೦೧೯ | |population_estimate_year = ೨೦೦೬| |population_estimate_rank = ೪೮ನೇ | |population_census = N/A | |population_census_year = | |population_density = ೧೯೦ | |population_densitymi² =೪೯೨ <!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --> | |population_density_rank = ೫೫ನೇ | |GDP_PPP_year = ೨೦೦೫ | |GDP_PPP = ೪೦ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್| |GDP_PPP_rank = ೮೫ನೇ | |GDP_PPP_per_capita = ೧೮೦೦ ಡಾಲರ್| |GDP_PPP_per_capita_rank = ೧೪೯ನೇ | |HDI_year = ೨೦೦೩ | |HDI = NA | |HDI_rank = unranked | |HDI_category = <span style="color:gray;">NA</span> | |sovereignty_type = [[ಕೊರಿಯಾದ ವಿಭಜನೆ|ಸ್ಥಾಪನೆ]] | |established_event1 = [[ಗೋಜೋಸಿಯೋನ್]]| |established_event2 = [[ಮಾರ್ಚ್ ೧ರ ಚಳುವಳಿ|ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಘೋಷನೆ]]| |established_event3 = [[ಜಪಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಜ]]| |established_event4 = ಗಣತಂತ್ರ| |established_date1 = ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೩೩೩| |established_date2 = [[ಮಾರ್ಚ ೧]], [[೧೯೧೯]]| |established_date3 = [[ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫]], [[೧೯೪೫]]| |established_date4 = [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೯]], [[೧೯೪೮]] | |currency = [[ಕೊರಿಯಾದ ವಾನ್|ವಾನ್]] (₩) | |currency_code = ಕೆಪಿಡಬ್ಲ್ಯೂ| |time_zone = | |utc_offset = +೯ | |DST_note = Does not observe DST | |time_zone_DST = | |utc_offset_DST = | |cctld = none, [[.kp]] reserved | |calling_code = 850 | }} [[ಪೂರ್ವ ಏಶಿಯಾ]]ದ ಕೊರಿಯ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ '''ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯ''' (ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ಕೊರಿಯಾ ಜನ ಗಣತಂತ್ರ ) ಪೂರ್ವ ಏಷಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಈ ದೇಶದ ಉತ್ತರದದಲ್ಲಿ [[ಚೀನಾ]] ಹಾಗು [[ರಷ್ಯಾ]] ದೇಶಗಳಿದ್ದರೆ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ]] ದೇಶವಿದೆ. [[೧೯೪೫]]ರ ವರೆಗೂ ಎರಡೂ ಕೊರಿಯಾ ದೇಶಗಳು ಒಂದಾಗಿದ್ದವು. ಉತ್ತರ ಚೀನದಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ, ಹಳದಿ ಸಮುದ್ರ ಹಾಗೂ ಜಪಾನ್ ಸಮುದ್ರಗಳ ನಡುವೆ, ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಉ.ಅ. 38º ಯಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕಿರುವ ರಾಜ್ಯ. ಕೊರಿಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿ ಜನತಾ ಗಣರಾಜ್ಯ (ಡೆಮೊಕ್ರ್ಯಾಟಿಕ್ ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಕೊರಿಯ). ಇದಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯ (ಕೊರಿಯ ಗಣರಾಜ್ಯ) ಇದೆ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 77,000 ಕಿಮೀ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 22,224000 (2002). ಒಟ್ಟು ಕೊರಿಯದ ಶೇ.56ರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಈ ರಾಜ್ಯ ಆಕ್ರಮಿಸಿದೆ. ==ಮೇಲ್ಮೈಲಕ್ಷಣ== [[File:North Korea Topography.png|left|250px|Topography of North Korea]] ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿರುವ ಈ ರಾಜ್ಯ ಬಹುಪಾಲು ಪರ್ವತಮಯ. ಆದರೆ [[ಜಪಾನ್]] ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಇಲ್ಲಿ [[ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ]]ಗಳಿಲ್ಲ. ವ್ಯವಸಾಯಯೋಗ್ಯ ಭೂಮಿ ಕಡಿಮೆ. ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯವನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ಮೇಲ್ಮೈಲಕ್ಷಣಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಮೂರು ಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು * ಮಧ್ಯದ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ: ಪುರ್ತಿಯಾಗಿ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ತೀರ ವಿರಳ. ಅನೇಕ ಶಿಖರಗಳು 2435 ಮೀ ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಎತ್ತರ. ಈ ಪರ್ವತಗಳ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಿದೆ. ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ ಪಾಯೆಕ್ಟ್ರು (2744 ಮೀ). ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುವ ಗುಡ್ಡಗಾಡಿನ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ವ್ಯವಸಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಯಾಲೂ ಹಾಗೂ ಟೇಡಾಂಗ್ ನದಿಗಳು ಮುಖ್ಯ. * ಪೂರ್ವದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ : ಈ ಕಿರಿದಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮೀನುಗಾರರ ಹಳ್ಳಿಗಳಿವೆ. ನದೀಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿನ ವ್ಯವಸಾಯ ಸಾಧ್ಯ. ಬತ್ತ ಮತ್ತು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯ ಇಲ್ಲಿನ ಬೆಳೆ. ಅಲೆಗಳ ಹಾವಳಿ ಕಡಿಮೆ. * ವಾಯವ್ಯ ಪ್ರದೇಶ: ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಸಾಯ ಪ್ರದೇಶ. ಆದರೆ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಅಡಚಣೆಗಳಿರುವುದರಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬೆಳೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು, ಖನಿಜಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದರಿಂದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಬೆಳೆದಿವೆ. ಯಾಲು ಮತ್ತು ಟುಮೆನ್ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು ==ವಾಯುಗುಣ== ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯದ್ದು ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯನ್ ರೀತಿಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ವಾಯುಗುಣ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆ, ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರು ಗಡ್ಡೆ ಕಟ್ಟುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣತೆ. (-8º ಸೆ.) ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿಮಳೆ 150 ಸೆಂಮೀ. ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. == ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಸ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗ== ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಸಸ್ಯಗಳಿವೆ. ಒಟ್ಟು ಭೂಮಿಯ ಶೇ.70 ಭಾಗ ಕಾಡು. ಲಾರ್ಜ್, ಸ್ಪ್ರೂಸ್, ಫರ್, ಬರ್ಚ್ಗಳು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು. ಯಾಲೂ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲೂ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲೂ ಮೇಪ್ಲ್‌, ಬಾಸ್ವುಡ್, ಬರ್ಚ್, ಪಾಪ್ಲರ್, [[ಓಕ್]], ಆಷ್, ಹಾರ್ನ್‌ಬೀಮ್, ಎಲ್ಮ್‌ ಚೆಸ್ನಟ್, ಹ್ಯಾಕ್ಟೆರಿ, ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯ ಮತ್ತು ಜಪಾನೀ ಹೂಗಳಿವೆ. ಲಿಲಿ ಇತರ ಕಾಡು ಹೂಗಳು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶದ ಸೌಂದರ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಏಷ್ಯದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಯುರೋಪಿನವನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ವೈಚಿತ್ರ್ಯ. ಇಂಥ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹುಲಿ, ಹಿಮಚಿರತೆ, ಕಸ್ತೂರಿಮೃಗಗಳಿವೆ. ತೋಳ, ಕರಡಿ, ಕಾಡುಹಂದಿ, ಜಿಂಕೆ, ಕಪ್ಪೆ, ಹಲ್ಲಿ, ಹಾವು ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯ. ==ಖನಿಜ ಸಂಪತ್ತು== ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾದ ಖನಿಜ ಸಂಪತ್ತಿದೆ. ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು, ತಾಮ್ರ, ಸೀಸ, ಸತು, ಸ್ವರ್ಣ ಮಕ್ಷಿಕ, ಟಂಗ್ ಸ್ಟನ್, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಚಿನ್ನ ಮುಖ್ಯ. ವ್ಯವಸಾಯ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯದ ಒಟ್ಟು ಭೂಮಿಯ 1/5 ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ವ್ಯವಸಾಯ ಯೋಗ್ಯ. ಬತ್ತ, ಗೋದಿ, ಬಾರ್ಲಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಮತ್ತು ಸೋಯ ಬೀನುಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆ. ಹತ್ತಿ, ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು, ನಾರು, ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜಪಾನ್ ಮಾದರಿಯ ಬತ್ತದ ಬೇಸಾಯದಿಂದಾಗಿ ಅಕ್ಕಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. 1905ರಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜಪಾನೀಯರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಯಲಾಯಿತು. ಈಗ ಹತ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆ. ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಖನಿಜಸಂಪತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಬೆಳೆದಿವೆ. ಜಪಾನೀಯರ ಆಕ್ರಮಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಸಾಯನವಸ್ತು, ಸಿಮೆಂಟ್, ಕಬ್ಬಿಣ, ಉಕ್ಕು, ವಿದ್ಯುತ್ತು ಮತ್ತು ಯಂತ್ರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದವು. ದ್ವಿತೀಯ ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದು ಜಪಾನೀಯರು ಹಿನ್ನಡೆಯುವಾಗ ಇಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿದರು. ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗ ಎಲ್ಲ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಂಡವು. ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ನಾಶವಾಯಿತು. ಯೋಜನಾತ್ಮಕ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಿದ್ಯುತ್, ಧಾತು ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಯಂತ್ರರಚನೆ, ರಸಾಯನವಸ್ತು, ಜವಳಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮುಖ್ಯ. ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜನ ಈಗಲೂ ವ್ಯವಸಾಯ ನಿರತರು. ಕೊರಿಯ ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ರಸ್ತೆ ಹಾಗೂ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಹುತೇಕ ನಾಶ ಹೊಂದಿದವು. ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿತ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗ (21%) ವಿದ್ಯುತ್ಚಾಲಿತ. ಮಾಸ್ಕೊ ಬೀಜಿಂಗ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ. ಕೆಲವು ನದಿಗಳು ನೌಕಾಸಂಚಾರಯೋಗ್ಯವಾದವು. ಪಿಯಂಗ್ ಯಾಂಗಿನಿಂದ ಮಾಸ್ಕೊ ಪೀಕಿಂಗುಗಳಿಗೆ ವಿಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯುಂಟು. ==ಆಡಳಿತ, ರಕ್ಷಣಾವ್ಯವಸ್ಥೆ== [[File:Mansudae-Kongressalle.JPG|thumb|right|ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಹಾಲ್]] ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯದ ಈಗಿನ ಸಂವಿಧಾನದ (1948) ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಜನತಾ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ (ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ). ಅಧಿಕಾರ ಜನತೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ, ಸಮಾನ, ಹಾಗೂ ರಹಸ್ಯ ಮತದಾನದ ಮೂಲಕ ಜನತೆ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಮೋನ್ನತ ಜನತಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಧಿಕಾರ ನಿಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅಧಿವೇಶನ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆರಡು ಬಾರಿ. ಈ ಸಭೆ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿಲ್ಲದಾಗ ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಾದಿಯಾಗಿ ನಿರೂಪ ಹೊರಡಿಸುವ ಹೊಣೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷಮಂಡಲಿಯದು (ಪ್ರಿಸಿಡಿಯಂ). ಸಂಪುಟವೂ ಅದರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಮಂತ್ರಾಲಯಗಳೂ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಆಡಳಿತಾಂಗಗಳು. ಪ್ರಧಾನಿಯೂ ಉಪಪ್ರಧಾನಿಗಳೂ ಮಂತ್ರಿಗಳೂ ಆಯೋಗ ಗಳ (ಮಂತ್ರಾಲಯಗಳ) ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಇನ್ನು ಕೆಲವರೂ ಸಂಪುಟ ಸದಸ್ಯರು. ಸಂಪುಟವನ್ನು ನೇಮಿಸುವ ಹೊಣೆ ಪರಮೋನ್ನತ ಜನತಾ ಸಭೆಯದು. ಇದು ಈ ಸಭೆಯ ಹಾಗೂ ಅಧ್ಯಕ್ಷಮಂಡಲಿಯೂ ಹೊಣೆ. ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೂ ಜನತಾ ಚೀನದೊಂದಿಗೂ ಕರಾರಿಗೆ ಸಹಿಹಾಕಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ 18ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ಸೇವೆ ಕಡ್ಡಾಯ. (ಸೈನ್ಯಬಲ 4,00,000. ಚಾಲ್ತಿ ಆಯವ್ಯಯದ ಶೇ. 30.2 ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತಿದೆ.) ==ಇತಿಹಾಸ== ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಚರಿತ್ರೆಗೆ 1910ರಿಂದ ಜಪಾನಿನ ನೇರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದ್ದ ಅಖಂಡ ಕೊರಿಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಪಡೆದದ್ದು 1945ರಲ್ಲಿ. ಇದಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ 1943 ಡಿಸೆಂಬರಿನಲ್ಲಿ [[ಚೀನ]], [[ಬ್ರಿಟನ್]] ಹಾಗೂ [[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನ]]ಗಳು ಹೊರಡಿಸಿದ ಕೈರೊ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರಿಯದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವೂ ಇತ್ತು. ಕ್ರಮೇಣ ಈ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರಕಿಸಿ ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಆಗ ಸಾರಿದ್ದುವು. 1945ರಲ್ಲಿ ಪಾಟ್ಸ್‌ಡಾಂನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಈ ವಿಚಾರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು. 1945ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 8ರಂದು ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಜಪಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದಾಗ ಅದು ಕೊರಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಆಗಸ್ಟ್‌ 12ರಂದು ಸೋವಿಯತ್ ಸೇನೆಗಳು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ್ದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 8ರಂದು. ಜಪಾನ್ ಶರಣಾಗತಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕೊರಿಯವನ್ನು 38ನೆಯ ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಸೋವಿಯತ್ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನ ಸೇನೆಗಳ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಜಪಾನೀಯರ ಆಡಳಿತ ಕೊನೆಗೊಂಡಾಗ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಶೂನ್ಯಸ್ಥಿತಿ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೇ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರಚಿಸಿ ಕೊಂಡುವು. [[File:Koreans from Hamhung identify the bodies of some 300 political prisoners who were killed by the North Korean Army by being forced into caves which were subsequently sealed off so that they died of suffocation HD-SN-99-03167.jpg|thumb|ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಹತರಾದ ನಾಗರಿಕರು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1950]] ಕೊರಿಯದ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸೋವಿಯತ್ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಆಯೋಗ ರಚಿಸಬೇಕೆಂದೂ ಇದು ಕೊರಿಯದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸರ್ಕಾರವೊಂದನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಏರ್ಪಡಿಸಬೇಕೆಂದೂ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1945ರಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಕೊನಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿದ್ದ ನಾಲ್ಕು ಬೃಹದ್ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು (ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ, ಬ್ರಿಟನ್, ಅಮೆರಿಕ, ಚೀನ) ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದುವಾದರೂ ಈ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಇಡೀ ಕೊರಿಯದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯಾಗಬೇಕೆಂದು 1947ರಲ್ಲಿ [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಮಹಾಸಭೆ ನಿರ್ಣಯಿಸಿತಾದರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮದ ಕೈವಾಡವಿದೆಯೆಂಬ ಸಂಶಯದಿಂದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸೋವಿಯತ್ ಸೈನ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವಕಾಶ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಸಂವಿಧಾನವೊಂದು 1948ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದವು (ಆಗಸ್ಟ್‌ 25). ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28ರಂದು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯದ ಪ್ರಥಮ ಪರಮೋನ್ನತ ಜನತಾ ಸಭೆ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡು ನೂತನ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿ ಜನತಾ ಗಣರಾಜ್ಯ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು ಅಂದು. 38ನೆಯ ಅಕ್ಷಾಂಶದ ಆಚೀಚಿನಿಂದ ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಗಳ ತಿಕ್ಕಾಟ ಬಿರುಸಾಗಿ ಕೊನೆಗೆ 1950 ಜೂನ್ 25ರಂದು ಯುದ್ಧ ಆಸ್ಫೋಟನೆಯಾದಾಗ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯದ ನೆರವಿಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸೈನ್ಯಗಳು ಬಂದವು. ಮೂರು ವರ್ಷ ನಡೆದ ಈ ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯವಾದದ್ದು 1952 ಜುಲೈ 27ರಂದು-ಪಾನ್ಮುಂಜಾನ್ನಲ್ಲಿ ಕದನ ವಿರಾಮಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಬಿದ್ದಾಗ. ಕೊರಿಯದ ಐಕ್ಯಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಈ ಕೌಲಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಆಶಯ ವ್ಯಕ್ತ ಪಟ್ಟಿತ್ತಾದರೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಯತ್ನ ಫಲಿಸಲಿಲ್ಲ. 1954ರಲ್ಲಿ ಜಿನೀವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ವಿಫಲಗೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಗಳೆರಡಕ್ಕೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವ ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಬೇಕೆಂದು 1962ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಫಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== ;ಸರಕಾರಿ * [http://www.korea-dpr.com/ Official Webpage of The Democratic People's Republic of Korea] – maintained by the [[Korean Friendship Association]] * [http://www.kcna.kp/ kcna.kp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200912013712/http://www.kcna.kp/ |date=2020-09-12 }} – The website of the [[Korean Central News Agency]] (including [http://www.kcna.kp/goHome.do?lang=eng English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150803151356/http://www.kcna.kp/goHome.do?lang=eng |date=2015-08-03 }} Spanish, Chinese and Japanese) * [http://naenara.com.kp/en/ naenara.com.kp/en/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160527002656/http://naenara.com.kp/en/ |date=2016-05-27 }} – The official North Korean governmental portal [[Naenara]] ;ಸಾಮಾನ್ಯ * [http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/HRC/CoIDPRK/Pages/ReportoftheCommissionofInquiryDPRK.aspx United Nations Office of the High Commissioner for Human Rights] – Report by the Commission of Inquiry on Human Rights in the Democratic People's Republic of Korea * {{dmoz|Regional/Asia/North_Korea}} * {{CIA World Factbook link|kn|North Korea}} * [http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-15256929 North Korea profile] from the [[BBC News]] * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/322222/North-Korea North Korea] ''Encyclopædia Britannica'' entry * {{Wikiatlas|North Korea}} * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/nkorea.htm North Korea] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090612212909/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/nkorea.htm |date=2009-06-12 }} – Link Collection ([[University of Colorado at Boulder]] Libraries GovPubs) *[https://web.archive.org/web/20120914120858/https://www.amnesty.org/en/library/asset/ASA24/001/2011/en/2671e54f-1cd1-46c1-96f1-6a463efa6f65/asa240012011en.pdf Amnesty International: North Korea: Political Prison Camps] - Document on conditions in North Korean prison camps * [http://ashen-rus.livejournal.com/ "Show and Tell Pyongyang"] – A blog, often with images, in Russian * [http://nknews.org/2011/01/christmas-and-new-years-celebrations-in-the-dprk/ Article about Show and Tell Pyongyang] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130405072735/http://www.nknews.org/2011/01/christmas-and-new-years-celebrations-in-the-dprk/ |date=2013-04-05 }} in English on NK News * [http://www.dailynk.com/english/index.php The Daily NK: The Hub of North Korean News] – News about North Korea and human rights * The website of the [[Committee for Cultural Relations with Foreign Countries]] at [http://www.friend.com.kp/ friend.com.kp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120815044324/http://www.friend.com.kp/ |date=2012-08-15 }} * [http://www.koredufund.org.kp/ Korea Education Fund]( {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141218182312/http://koredufund.org.kp/ |date=2014-12-18 }}) * The website of the digital edition of the [[Rodong Sinmun]] newspaper at [http://www.rodong.rep.kp/ rodong.rep.kp] ;ಚಿತ್ರಗಳು * Flickr tags: [https://secure.flickr.com/photos/tags/northkorea/ North Korea]. Sets: [https://secure.flickr.com/photos/mytripsmypics/sets/72157604812751507/], [https://secure.flickr.com/photos/mytripsmypics/sets/72157627770809988/], [https://secure.flickr.com/photos/mytripsmypics/sets/72157628202096001/], [https://secure.flickr.com/photos/samgellman/sets/72157627661307874/], [https://secure.flickr.com/photos/shining75/sets/72157631582514433/], [https://secure.flickr.com/photos/mytripsmypics/sets/72157628202062371/], [https://secure.flickr.com/photos/mytripsmypics/sets/72157628202040649/], [https://secure.flickr.com/photos/mytripsmypics/sets/72157628201763951/]. Groups: [https://secure.flickr.com/groups/dprk/pool/], [https://secure.flickr.com/groups/northkorea/pool/] * [http://www.thefirstpost.co.uk/45314,news-comment,news-politics,inside-north-korea-rare-insight-into-a-very-foreign-country Inside North Korea] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110812100145/http://www.thefirstpost.co.uk/45314,news-comment,news-politics,inside-north-korea-rare-insight-into-a-very-foreign-country |date=2011-08-12 }} – slideshow by ''[[The First Post]]'' * [https://www.flickr.com/photos/uriminzok/ North Korea's official flickr], uriminzok, 우리민족끼리 ;ವಿಡಿಯೋಗಳು * {{YouTube user|rodrigorojo1|DPR OF KOREA OFFICIAL주체102년}} * {{YouTube user|uriminzokkiri|uriminzokkiri}} * {{YouTube user|stimmekoreas|Videos from North Korea}} * {{YouTube user|DPRKMusicChannel|DPRK Music}} * {{YouTube user|NorthKoreaVideos|North Korea Videos}} * {{YouTube user|dprkconcert|DPRK Concert}} * {{YouTube user|dprktvradio|DPRK TV Radio}} * {{YouTube|FJ6E3cShcVU|Documentary by film crew about one-week visit to North Korea}} == ಮೂಲಗಳು == {{Reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ]] tfhy4c414738noourlz0ojvlpe3a5n2 1377205 1377204 2026-07-25T07:58:32Z Minorax 55530 1377205 wikitext text/x-wiki {{Infobox ದೇಶ |native_name = 조선민주주의인민공화국<br />朝鮮民主主義人民共和國<br />''ಚೊಸೊನ್ ಮಿನ್ಜುಜೋಇ ಇನ್ಮಿನ್ ಕೊನ್ಘ್ವಾಗುಕ್'' | |conventional_long_name = ಕೊರಿಯಾದ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಜನ ಗಣತಂತ್ರ | |conventional_short_name = ಡಿಪಿಆರ್ ಕೊರಿಯಾ | |common_name = ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ | |image_flag = Flag of North Korea.svg | |image_coat = Emblem of North Korea.svg|20px | |national_motto = ''ಸಮೃದ್ಧ ಹಾಗು ಮಹಾನ್ ರಾಷ್ಟ್ರ (강성대국)'' <ref>http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/0607/08/cst.04.html</ref>| |image_map = Locator map of North Korea.svg | |national_anthem = ''[[ಐಗುಕ್ಕ]]'' | |official_languages = [[ಕೊರಿಯನ್ ಭಾಷೆ|ಕೊರಿಯನ್]]| |capital = [[ಪ್ಯೊನ್ಗ್‌ಯಾಂಗ್]] |latd=39|latm=2|latNS=ಉ|longd=125|longm=45|longEW=ಪೂ| |government_type=[[ಸಮಾಜವಾದಿ ಗಣತಂತ್ರ]]| |leader_title1 = [[ಗಣತಂತ್ರದ ಶಾಶ್ವತ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]]| |leader_title2 = [[ಕೊರಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಕಮಿಷನ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ]] | |leader_title3 = [[ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಜನ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ]] | |leader_title4 = [[ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಪ್ರಧಾನಿ]] | |leader_name1 = [[ಕಿಮ್ ಇಲ್-ಸಂಗ್]] (ಮೃತ, [[೧೯೯೪]])| |leader_name2 = [[ಕಿಮ್ ಜಾಂಗ್-ಇಲ್]]| |leader_name3 = [[ಕಿಮ್ ಯಾಂಗ್-ನಾಮ್]]| |leader_name4 = [[ಪಕ್ ಪಾಂಗ್-ಜು]] | |largest_city = [[ಪ್ಯೊನ್ಗ್‌ಯಾಂಗ್]] | |area = ೧೨೦,೫೪೦ | |areami²= ೪೬,೫೨೮ <!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] -->| |area_rank = ೯೮ನೇ| |area_magnitude = 1 E12| |percent_water = ೪.೮೭% | |population_estimate = ೨೩,೧೧೩,೦೧೯ | |population_estimate_year = ೨೦೦೬| |population_estimate_rank = ೪೮ನೇ | |population_census = N/A | |population_census_year = | |population_density = ೧೯೦ | |population_densitymi² =೪೯೨ <!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --> | |population_density_rank = ೫೫ನೇ | |GDP_PPP_year = ೨೦೦೫ | |GDP_PPP = ೪೦ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್| |GDP_PPP_rank = ೮೫ನೇ | |GDP_PPP_per_capita = ೧೮೦೦ ಡಾಲರ್| |GDP_PPP_per_capita_rank = ೧೪೯ನೇ | |HDI_year = ೨೦೦೩ | |HDI = NA | |HDI_rank = unranked | |HDI_category = <span style="color:gray;">NA</span> | |sovereignty_type = [[ಕೊರಿಯಾದ ವಿಭಜನೆ|ಸ್ಥಾಪನೆ]] | |established_event1 = [[ಗೋಜೋಸಿಯೋನ್]]| |established_event2 = [[ಮಾರ್ಚ್ ೧ರ ಚಳುವಳಿ|ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಘೋಷನೆ]]| |established_event3 = [[ಜಪಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಜ]]| |established_event4 = ಗಣತಂತ್ರ| |established_date1 = ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೩೩೩| |established_date2 = [[ಮಾರ್ಚ ೧]], [[೧೯೧೯]]| |established_date3 = [[ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫]], [[೧೯೪೫]]| |established_date4 = [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೯]], [[೧೯೪೮]] | |currency = [[ಕೊರಿಯಾದ ವಾನ್|ವಾನ್]] (₩) | |currency_code = ಕೆಪಿಡಬ್ಲ್ಯೂ| |time_zone = | |utc_offset = +೯ | |DST_note = Does not observe DST | |time_zone_DST = | |utc_offset_DST = | |cctld = none, [[.kp]] reserved | |calling_code = 850 | }} [[ಪೂರ್ವ ಏಶಿಯಾ]]ದ ಕೊರಿಯ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ '''ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯ''' (ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ಕೊರಿಯಾ ಜನ ಗಣತಂತ್ರ ) ಪೂರ್ವ ಏಷಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಈ ದೇಶದ ಉತ್ತರದದಲ್ಲಿ [[ಚೀನಾ]] ಹಾಗು [[ರಷ್ಯಾ]] ದೇಶಗಳಿದ್ದರೆ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ]] ದೇಶವಿದೆ. [[೧೯೪೫]]ರ ವರೆಗೂ ಎರಡೂ ಕೊರಿಯಾ ದೇಶಗಳು ಒಂದಾಗಿದ್ದವು. ಉತ್ತರ ಚೀನದಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ, ಹಳದಿ ಸಮುದ್ರ ಹಾಗೂ ಜಪಾನ್ ಸಮುದ್ರಗಳ ನಡುವೆ, ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಉ.ಅ. 38º ಯಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕಿರುವ ರಾಜ್ಯ. ಕೊರಿಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿ ಜನತಾ ಗಣರಾಜ್ಯ (ಡೆಮೊಕ್ರ್ಯಾಟಿಕ್ ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಕೊರಿಯ). ಇದಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯ (ಕೊರಿಯ ಗಣರಾಜ್ಯ) ಇದೆ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 77,000 ಕಿಮೀ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 22,224000 (2002). ಒಟ್ಟು ಕೊರಿಯದ ಶೇ.56ರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಈ ರಾಜ್ಯ ಆಕ್ರಮಿಸಿದೆ. ==ಮೇಲ್ಮೈಲಕ್ಷಣ== [[File:North Korea Topography.png|left|250px|Topography of North Korea]] ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿರುವ ಈ ರಾಜ್ಯ ಬಹುಪಾಲು ಪರ್ವತಮಯ. ಆದರೆ [[ಜಪಾನ್]] ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಇಲ್ಲಿ [[ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ]]ಗಳಿಲ್ಲ. ವ್ಯವಸಾಯಯೋಗ್ಯ ಭೂಮಿ ಕಡಿಮೆ. ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯವನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ಮೇಲ್ಮೈಲಕ್ಷಣಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಮೂರು ಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು * ಮಧ್ಯದ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ: ಪುರ್ತಿಯಾಗಿ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ತೀರ ವಿರಳ. ಅನೇಕ ಶಿಖರಗಳು 2435 ಮೀ ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಎತ್ತರ. ಈ ಪರ್ವತಗಳ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಿದೆ. ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ ಪಾಯೆಕ್ಟ್ರು (2744 ಮೀ). ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುವ ಗುಡ್ಡಗಾಡಿನ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ವ್ಯವಸಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಯಾಲೂ ಹಾಗೂ ಟೇಡಾಂಗ್ ನದಿಗಳು ಮುಖ್ಯ. * ಪೂರ್ವದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ : ಈ ಕಿರಿದಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮೀನುಗಾರರ ಹಳ್ಳಿಗಳಿವೆ. ನದೀಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿನ ವ್ಯವಸಾಯ ಸಾಧ್ಯ. ಬತ್ತ ಮತ್ತು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯ ಇಲ್ಲಿನ ಬೆಳೆ. ಅಲೆಗಳ ಹಾವಳಿ ಕಡಿಮೆ. * ವಾಯವ್ಯ ಪ್ರದೇಶ: ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಸಾಯ ಪ್ರದೇಶ. ಆದರೆ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಅಡಚಣೆಗಳಿರುವುದರಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬೆಳೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು, ಖನಿಜಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದರಿಂದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಬೆಳೆದಿವೆ. ಯಾಲು ಮತ್ತು ಟುಮೆನ್ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು ==ವಾಯುಗುಣ== ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯದ್ದು ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯನ್ ರೀತಿಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ವಾಯುಗುಣ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆ, ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರು ಗಡ್ಡೆ ಕಟ್ಟುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣತೆ. (-8º ಸೆ.) ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿಮಳೆ 150 ಸೆಂಮೀ. ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. == ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಸ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗ== ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಸಸ್ಯಗಳಿವೆ. ಒಟ್ಟು ಭೂಮಿಯ ಶೇ.70 ಭಾಗ ಕಾಡು. ಲಾರ್ಜ್, ಸ್ಪ್ರೂಸ್, ಫರ್, ಬರ್ಚ್ಗಳು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು. ಯಾಲೂ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲೂ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲೂ ಮೇಪ್ಲ್‌, ಬಾಸ್ವುಡ್, ಬರ್ಚ್, ಪಾಪ್ಲರ್, [[ಓಕ್]], ಆಷ್, ಹಾರ್ನ್‌ಬೀಮ್, ಎಲ್ಮ್‌ ಚೆಸ್ನಟ್, ಹ್ಯಾಕ್ಟೆರಿ, ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯ ಮತ್ತು ಜಪಾನೀ ಹೂಗಳಿವೆ. ಲಿಲಿ ಇತರ ಕಾಡು ಹೂಗಳು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶದ ಸೌಂದರ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಏಷ್ಯದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಯುರೋಪಿನವನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ವೈಚಿತ್ರ್ಯ. ಇಂಥ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹುಲಿ, ಹಿಮಚಿರತೆ, ಕಸ್ತೂರಿಮೃಗಗಳಿವೆ. ತೋಳ, ಕರಡಿ, ಕಾಡುಹಂದಿ, ಜಿಂಕೆ, ಕಪ್ಪೆ, ಹಲ್ಲಿ, ಹಾವು ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯ. ==ಖನಿಜ ಸಂಪತ್ತು== ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾದ ಖನಿಜ ಸಂಪತ್ತಿದೆ. ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು, ತಾಮ್ರ, ಸೀಸ, ಸತು, ಸ್ವರ್ಣ ಮಕ್ಷಿಕ, ಟಂಗ್ ಸ್ಟನ್, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಚಿನ್ನ ಮುಖ್ಯ. ವ್ಯವಸಾಯ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯದ ಒಟ್ಟು ಭೂಮಿಯ 1/5 ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ವ್ಯವಸಾಯ ಯೋಗ್ಯ. ಬತ್ತ, ಗೋದಿ, ಬಾರ್ಲಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಮತ್ತು ಸೋಯ ಬೀನುಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆ. ಹತ್ತಿ, ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು, ನಾರು, ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜಪಾನ್ ಮಾದರಿಯ ಬತ್ತದ ಬೇಸಾಯದಿಂದಾಗಿ ಅಕ್ಕಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. 1905ರಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜಪಾನೀಯರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಯಲಾಯಿತು. ಈಗ ಹತ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆ. ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಖನಿಜಸಂಪತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಬೆಳೆದಿವೆ. ಜಪಾನೀಯರ ಆಕ್ರಮಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಸಾಯನವಸ್ತು, ಸಿಮೆಂಟ್, ಕಬ್ಬಿಣ, ಉಕ್ಕು, ವಿದ್ಯುತ್ತು ಮತ್ತು ಯಂತ್ರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದವು. ದ್ವಿತೀಯ ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದು ಜಪಾನೀಯರು ಹಿನ್ನಡೆಯುವಾಗ ಇಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿದರು. ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗ ಎಲ್ಲ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಂಡವು. ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ನಾಶವಾಯಿತು. ಯೋಜನಾತ್ಮಕ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಿದ್ಯುತ್, ಧಾತು ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಯಂತ್ರರಚನೆ, ರಸಾಯನವಸ್ತು, ಜವಳಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮುಖ್ಯ. ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜನ ಈಗಲೂ ವ್ಯವಸಾಯ ನಿರತರು. ಕೊರಿಯ ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ರಸ್ತೆ ಹಾಗೂ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಹುತೇಕ ನಾಶ ಹೊಂದಿದವು. ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿತ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗ (21%) ವಿದ್ಯುತ್ಚಾಲಿತ. ಮಾಸ್ಕೊ ಬೀಜಿಂಗ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ. ಕೆಲವು ನದಿಗಳು ನೌಕಾಸಂಚಾರಯೋಗ್ಯವಾದವು. ಪಿಯಂಗ್ ಯಾಂಗಿನಿಂದ ಮಾಸ್ಕೊ ಪೀಕಿಂಗುಗಳಿಗೆ ವಿಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯುಂಟು. ==ಆಡಳಿತ, ರಕ್ಷಣಾವ್ಯವಸ್ಥೆ== [[File:Mansudae-Kongressalle.JPG|thumb|right|ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಹಾಲ್]] ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯದ ಈಗಿನ ಸಂವಿಧಾನದ (1948) ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಜನತಾ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ (ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ). ಅಧಿಕಾರ ಜನತೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ, ಸಮಾನ, ಹಾಗೂ ರಹಸ್ಯ ಮತದಾನದ ಮೂಲಕ ಜನತೆ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಮೋನ್ನತ ಜನತಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಧಿಕಾರ ನಿಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅಧಿವೇಶನ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆರಡು ಬಾರಿ. ಈ ಸಭೆ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿಲ್ಲದಾಗ ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಾದಿಯಾಗಿ ನಿರೂಪ ಹೊರಡಿಸುವ ಹೊಣೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷಮಂಡಲಿಯದು (ಪ್ರಿಸಿಡಿಯಂ). ಸಂಪುಟವೂ ಅದರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಮಂತ್ರಾಲಯಗಳೂ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಆಡಳಿತಾಂಗಗಳು. ಪ್ರಧಾನಿಯೂ ಉಪಪ್ರಧಾನಿಗಳೂ ಮಂತ್ರಿಗಳೂ ಆಯೋಗ ಗಳ (ಮಂತ್ರಾಲಯಗಳ) ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಇನ್ನು ಕೆಲವರೂ ಸಂಪುಟ ಸದಸ್ಯರು. ಸಂಪುಟವನ್ನು ನೇಮಿಸುವ ಹೊಣೆ ಪರಮೋನ್ನತ ಜನತಾ ಸಭೆಯದು. ಇದು ಈ ಸಭೆಯ ಹಾಗೂ ಅಧ್ಯಕ್ಷಮಂಡಲಿಯೂ ಹೊಣೆ. ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೂ ಜನತಾ ಚೀನದೊಂದಿಗೂ ಕರಾರಿಗೆ ಸಹಿಹಾಕಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ 18ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ಸೇವೆ ಕಡ್ಡಾಯ. (ಸೈನ್ಯಬಲ 4,00,000. ಚಾಲ್ತಿ ಆಯವ್ಯಯದ ಶೇ. 30.2 ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತಿದೆ.) ==ಇತಿಹಾಸ== ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಚರಿತ್ರೆಗೆ 1910ರಿಂದ ಜಪಾನಿನ ನೇರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದ್ದ ಅಖಂಡ ಕೊರಿಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಪಡೆದದ್ದು 1945ರಲ್ಲಿ. ಇದಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ 1943 ಡಿಸೆಂಬರಿನಲ್ಲಿ [[ಚೀನ]], [[ಬ್ರಿಟನ್]] ಹಾಗೂ [[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನ]]ಗಳು ಹೊರಡಿಸಿದ ಕೈರೊ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರಿಯದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವೂ ಇತ್ತು. ಕ್ರಮೇಣ ಈ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರಕಿಸಿ ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಆಗ ಸಾರಿದ್ದುವು. 1945ರಲ್ಲಿ ಪಾಟ್ಸ್‌ಡಾಂನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಈ ವಿಚಾರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು. 1945ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 8ರಂದು ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಜಪಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದಾಗ ಅದು ಕೊರಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಆಗಸ್ಟ್‌ 12ರಂದು ಸೋವಿಯತ್ ಸೇನೆಗಳು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ್ದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 8ರಂದು. ಜಪಾನ್ ಶರಣಾಗತಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕೊರಿಯವನ್ನು 38ನೆಯ ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಸೋವಿಯತ್ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನ ಸೇನೆಗಳ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಜಪಾನೀಯರ ಆಡಳಿತ ಕೊನೆಗೊಂಡಾಗ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಶೂನ್ಯಸ್ಥಿತಿ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೇ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರಚಿಸಿ ಕೊಂಡುವು. [[File:Koreans from Hamhung identify the bodies of some 300 political prisoners who were killed by the North Korean Army by being forced into caves which were subsequently sealed off so that they died of suffocation HD-SN-99-03167.jpg|thumb|ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಹತರಾದ ನಾಗರಿಕರು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1950]] ಕೊರಿಯದ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸೋವಿಯತ್ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಆಯೋಗ ರಚಿಸಬೇಕೆಂದೂ ಇದು ಕೊರಿಯದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸರ್ಕಾರವೊಂದನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಏರ್ಪಡಿಸಬೇಕೆಂದೂ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1945ರಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಕೊನಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿದ್ದ ನಾಲ್ಕು ಬೃಹದ್ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು (ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ, ಬ್ರಿಟನ್, ಅಮೆರಿಕ, ಚೀನ) ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದುವಾದರೂ ಈ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಇಡೀ ಕೊರಿಯದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯಾಗಬೇಕೆಂದು 1947ರಲ್ಲಿ [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಮಹಾಸಭೆ ನಿರ್ಣಯಿಸಿತಾದರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮದ ಕೈವಾಡವಿದೆಯೆಂಬ ಸಂಶಯದಿಂದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸೋವಿಯತ್ ಸೈನ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವಕಾಶ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಸಂವಿಧಾನವೊಂದು 1948ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದವು (ಆಗಸ್ಟ್‌ 25). ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28ರಂದು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯದ ಪ್ರಥಮ ಪರಮೋನ್ನತ ಜನತಾ ಸಭೆ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡು ನೂತನ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿ ಜನತಾ ಗಣರಾಜ್ಯ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು ಅಂದು. 38ನೆಯ ಅಕ್ಷಾಂಶದ ಆಚೀಚಿನಿಂದ ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಗಳ ತಿಕ್ಕಾಟ ಬಿರುಸಾಗಿ ಕೊನೆಗೆ 1950 ಜೂನ್ 25ರಂದು ಯುದ್ಧ ಆಸ್ಫೋಟನೆಯಾದಾಗ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯದ ನೆರವಿಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸೈನ್ಯಗಳು ಬಂದವು. ಮೂರು ವರ್ಷ ನಡೆದ ಈ ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯವಾದದ್ದು 1952 ಜುಲೈ 27ರಂದು-ಪಾನ್ಮುಂಜಾನ್ನಲ್ಲಿ ಕದನ ವಿರಾಮಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಬಿದ್ದಾಗ. ಕೊರಿಯದ ಐಕ್ಯಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಈ ಕೌಲಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಆಶಯ ವ್ಯಕ್ತ ಪಟ್ಟಿತ್ತಾದರೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಯತ್ನ ಫಲಿಸಲಿಲ್ಲ. 1954ರಲ್ಲಿ ಜಿನೀವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ವಿಫಲಗೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಗಳೆರಡಕ್ಕೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವ ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಬೇಕೆಂದು 1962ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಫಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== ;ಸರಕಾರಿ * [http://www.korea-dpr.com/ Official Webpage of The Democratic People's Republic of Korea] – maintained by the [[Korean Friendship Association]] * [http://www.kcna.kp/ kcna.kp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200912013712/http://www.kcna.kp/ |date=2020-09-12 }} – The website of the [[Korean Central News Agency]] (including [http://www.kcna.kp/goHome.do?lang=eng English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150803151356/http://www.kcna.kp/goHome.do?lang=eng |date=2015-08-03 }} Spanish, Chinese and Japanese) * [http://naenara.com.kp/en/ naenara.com.kp/en/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160527002656/http://naenara.com.kp/en/ |date=2016-05-27 }} – The official North Korean governmental portal [[Naenara]] ;ಸಾಮಾನ್ಯ * [http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/HRC/CoIDPRK/Pages/ReportoftheCommissionofInquiryDPRK.aspx United Nations Office of the High Commissioner for Human Rights] – Report by the Commission of Inquiry on Human Rights in the Democratic People's Republic of Korea * {{dmoz|Regional/Asia/North_Korea}} * {{CIA World Factbook link|kn|North Korea}} * [http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-15256929 North Korea profile] from the [[BBC News]] * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/322222/North-Korea North Korea] ''Encyclopædia Britannica'' entry * {{Wikiatlas|North Korea}} * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/nkorea.htm North Korea] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090612212909/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/nkorea.htm |date=2009-06-12 }} – Link Collection ([[University of Colorado at Boulder]] Libraries GovPubs) *[https://web.archive.org/web/20120914120858/https://www.amnesty.org/en/library/asset/ASA24/001/2011/en/2671e54f-1cd1-46c1-96f1-6a463efa6f65/asa240012011en.pdf Amnesty International: North Korea: Political Prison Camps] - Document on conditions in North Korean prison camps * [http://ashen-rus.livejournal.com/ "Show and Tell Pyongyang"] – A blog, often with images, in Russian * [http://nknews.org/2011/01/christmas-and-new-years-celebrations-in-the-dprk/ Article about Show and Tell Pyongyang] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130405072735/http://www.nknews.org/2011/01/christmas-and-new-years-celebrations-in-the-dprk/ |date=2013-04-05 }} in English on NK News * [http://www.dailynk.com/english/index.php The Daily NK: The Hub of North Korean News] – News about North Korea and human rights * The website of the [[Committee for Cultural Relations with Foreign Countries]] at [http://www.friend.com.kp/ friend.com.kp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120815044324/http://www.friend.com.kp/ |date=2012-08-15 }} * [http://www.koredufund.org.kp/ Korea Education Fund]( {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141218182312/http://koredufund.org.kp/ |date=2014-12-18 }}) * The website of the digital edition of the [[Rodong Sinmun]] newspaper at [http://www.rodong.rep.kp/ rodong.rep.kp] ;ಚಿತ್ರಗಳು * Flickr tags: [https://secure.flickr.com/photos/tags/northkorea/ North Korea]. Sets: [https://secure.flickr.com/photos/mytripsmypics/sets/72157604812751507/], [https://secure.flickr.com/photos/mytripsmypics/sets/72157627770809988/], [https://secure.flickr.com/photos/mytripsmypics/sets/72157628202096001/], [https://secure.flickr.com/photos/samgellman/sets/72157627661307874/], [https://secure.flickr.com/photos/shining75/sets/72157631582514433/], [https://secure.flickr.com/photos/mytripsmypics/sets/72157628202062371/], [https://secure.flickr.com/photos/mytripsmypics/sets/72157628202040649/], [https://secure.flickr.com/photos/mytripsmypics/sets/72157628201763951/]. Groups: [https://secure.flickr.com/groups/dprk/pool/], [https://secure.flickr.com/groups/northkorea/pool/] * [http://www.thefirstpost.co.uk/45314,news-comment,news-politics,inside-north-korea-rare-insight-into-a-very-foreign-country Inside North Korea] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110812100145/http://www.thefirstpost.co.uk/45314,news-comment,news-politics,inside-north-korea-rare-insight-into-a-very-foreign-country |date=2011-08-12 }} – slideshow by ''[[The First Post]]'' * [https://www.flickr.com/photos/uriminzok/ North Korea's official flickr], uriminzok, 우리민족끼리 ;ವಿಡಿಯೋಗಳು * {{YouTube user|rodrigorojo1|DPR OF KOREA OFFICIAL주체102년}} * {{YouTube user|uriminzokkiri|uriminzokkiri}} * {{YouTube user|stimmekoreas|Videos from North Korea}} * {{YouTube user|DPRKMusicChannel|DPRK Music}} * {{YouTube user|NorthKoreaVideos|North Korea Videos}} * {{YouTube user|dprkconcert|DPRK Concert}} * {{YouTube user|dprktvradio|DPRK TV Radio}} * {{YouTube|FJ6E3cShcVU|Documentary by film crew about one-week visit to North Korea}} == ಮೂಲಗಳು == {{Reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ]] mwi3slkdx7vx8kix977uak0ntdk09k7 0 22536 1377152 1349257 2026-07-24T23:18:09Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377152 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಸಂಗೀತಕಾರ |Name =ಡೆಮಿ ಲೊವಾಟೋ |Img =Demi Lovato, Future Now 2016 (Cropped).jpg |Img_capt =Lovato in 2016 |Background =solo_singer |Birth_name =Demetria Devonne Lovato |Born ={{birth date and age|1992|8|20}}<br />[[Albuquerque, New Mexico]], [[United States]] <!--Please discuss on talk page and gain consensus before re-adding Albuquerque.--> |Instrument =[[Vocals]], [[guitar]], [[piano]] |Voice Type = |Genre =[[Pop rock]] <!--Discuss before adding or changing anything.--> |Occupation =[[ನಟಿ]], [[ಗಾಯಕಿ]], [[songwriter]] |Years_active =2002–present |Associated_acts =[[Jonas Brothers]], [[Selena Gomez]] |Label =[[Hollywood Records|Hollywood]], [[Fascination Records|Fascination]] <small>(UK)</small>, [[Avex Trax]] <small>(Japan)</small> |URL =[http://demilovato.com/ Official Website] }} '''ಡೇಮೆಟ್ರಿಯಾ ಡೆವೊನ್ನ್‌''' "'''ಡೆಮಿ''' " '''ಲೊವಾಟೋ''' <ref name="WP"/> (ಆಗಸ್ಟ್ 20, 1992ರಂದು ಜನಸಿದರು) ಅಮೇರಿಕಾದ ಒಬ್ಬ [[ನಟಿ]] ಮತ್ತು [[ಗಾಯಕಿ-ಗೀತರಚನಾಗಾರ್ತಿ]]. ಅವರು [[ಡಿಸ್ನಿ ಚಾನೆಲ್ ಒರಜಿನಲ್ ಮೂವಿ]]ಯ, ''[[ಕ್ಯಾಂಪ್ ರಾಕ್‌]]'' ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿನ ಅವರ [[ಮಿಚೀ ಟೊರೆಸ್‌]] ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ''[[ಸೋನಿ ವಿತ್ ಎ ಚಾನ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿನ ಸೋನಿ ಮನ್ರೋ ಪಾತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ನಟನೆಯ ಹೊರತಾಗಿ, ಅವರು ಒಬ್ಬ ಸೋಲೋ ಸಂಗೀತ ಕಲಾವಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಮೊದಲ ಕಾಣಿಕೆಯಾದ ''[[ಡೊಂಟ್‌ ಫಾರ್‌ಗೆಟ್]]'' ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23, 2008ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲೇ ಈ ಆಲ್ಬಂನ 89,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಟವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ [[ಬಿಲ್‌ಬೊರ್ಡ್‌ 200|''ಬಿಲ್‌ಬೊರ್ಡ್‌'' 200]]ರಲ್ಲಿ ಇದು #2ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವೇಶಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web |author=Daniel Kreps |date=October 1, 2008 |url=http://www.rollingstone.com/rockdaily/index.php/2008/10/01/on-the-charts-demi-lovato-kings-of-leon-debut-high-metallica-rule/ |title=On the Charts: Demi Lovato & Kings of Leon Debut High, Metallica Rule |work=[[Rolling Stone]] |accessdate=2008-12-22 |archive-date=2008-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081004053422/http://www.rollingstone.com/rockdaily/index.php/2008/10/01/on-the-charts-demi-lovato-kings-of-leon-debut-high-metallica-rule/ |url-status=dead }}</ref> ಲೊವಾಟೋ ತನ್ನ ''[[ಹಿಯರ್ ವಿ ಗೋ ಎಗೆನ್‌]]'' ಎಂಬ ಎರಡನೆಯ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು, 2009ರ ಜುಲೈ 21 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದರು.<ref name="HereWeGoAgain">{{cite web |url=http://twitter.com/ddlovato/status/1957085257 |title=Demi Lovato First Single Announcement |publisher=Demi Lovato |accessdate=2009-05-29}}</ref> ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲೇ ಈ ಆಲ್ಬಂನ 108,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗುವದರೊಂದಿಗೆ, ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ 200ನಲ್ಲಿ #1 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.<ref>[http://www.billboard.com/#/news/demi-lovato-debuts-at-no-1-on-billboard-1003998139.story ][http://www.billboard.com/#/news/demi-lovato-debuts-at-no-1-on-billboard-1003998139.story ಡೆಮಿ ಲೊವಾಟೋರವರ ಮೊದಲ ಕಾಣಿಕೆಗಳು 200 ಜಾಹಿರಾತು ಫಲಕದ ಮೇಲೆ ಮೋದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಮೈಖೆಲ್ ಜ್ಯಾಕ್‌ಸನ್‌ ಇಂದಿಗೂ Billboard.com.ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ]. 2009-07-20ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref> == ಆರಂಭದ ಜೀವನ == ಲೊವಾಟೋ [[ಅಲ್‌ಬ್ಯಕ್ವೆರಾರ್ಕ್‌‌, NM]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್‌ ಮತ್ತು ಡಯಾನಾ ಲೊವಾಟೋ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಡಲ್ಲಾಸ್‌, ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌]]<ref name="WP">{{cite web|author=Laura Yao|date=June 21, 2008|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/06/20/AR2008062003077_pf.html | title=Disney Demi-Goddess| work=[[Washington Post]] | accessdate=2008-12-22}}</ref> ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು, ([[ನೀ]] ಹಾರ್ಟ್‌).<ref>{{cite web|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/tv/2008/06/20/2008-06-20_camp_rock_film_could_make_demi_lovato_a_.html|title=What could happen to Lovato because of the Camp Rock film|publisher=www.nydailynews.com|accessdate=2008-07-13|archive-date=2012-07-11|archive-url=https://www.webcitation.org/695XxP5tw?url=http://articles.nydailynews.com/2008-06-20/entertainment/17899352_1_demi-lovato-camp-rock-mitchie|url-status=dead}}</ref> ಅವರು ಡಲ್ಲಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯ ಅಕ್ಕನನ್ನು ಮತ್ತು [[ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಡೆ ಲಾ ಗಾರ್ಜಾ]] ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಕಿರಿಯ ಮಲಸಹೋದರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="WP"/> ಅವರ ತಾಯಿ [[ಡಲ್ಲಾಸ್‌ ಕೌವ್‌ಬಾಯಿಗಳ ಚಿರ್‌ಲಿಡರ್]] ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣಾ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದರು; ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ ಮುರಿದ ನಂತರ 1994ರಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆ [[ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]]‌ಗೆ ಹೋದರು. ಲೊವಾಟೋರವರು ಮೆಕ್ಸಿಕೋ, ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಐರಿಷ್‌ನ ವಂಶದವರು.<ref name="ref091">{{cite news|last=Caramanica|first=Jon|coauthors=|title=Tween Princess, Tweaked|pages=|publisher=New York Times|date=2009-07-15|url=https://www.nytimes.com/2009/07/19/arts/music/19cara.html?pagewanted=2|accessdate=2009-11-04}}</ref><ref name="ref092">{{cite news|last=Huff|first=Richard|coauthors=|title='Camp Rock' film could make Demi Lovato a star|pages=|publisher=New York Daily News|date=2008-06-19|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/tv/2008/06/20/2008-06-20_camp_rock_film_could_make_demi_lovato_a_.html|accessdate=2009-11-04|archive-date=2012-07-11|archive-url=https://www.webcitation.org/695XxP5tw?url=http://articles.nydailynews.com/2008-06-20/entertainment/17899352_1_demi-lovato-camp-rock-mitchie|url-status=dead}}</ref> == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿ === ಲೊವಾಟೋ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆರನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏಳು ಮತ್ತು ಎಂಟನೇಯ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಮಕ್ಕಳ ದೂರದರ್ಶನದ ಸರಣಿಯಾದ ''[[ಬಾರ್ನೆ &amp; ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಎಂಜೆಲಾ ಆಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ನಟನೆಯ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದರು. 2006ರಲ್ಲಿ ಲೊವಾಟೋ ''[[ಪ್ರಿಸನ್‌ ಬ್ರೆಕ್‌]]'' ನ "ಫಸ್ಟ್‌ ಡೌನ್‌" ಉಪಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ಲ್ ಕರ್ಟಿನ್‌‌ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ನಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಅವರು ದೂರದರ್ಶನದ ಹಾಸ್ಯ ಎರಡನೇ ಋತುಮಾನದ [[ಏಕಪಾತ್ರಾಭಿನಯ]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ ''[[ಜಸ್ಟ್ ಜೊರ್ಡಾನ್‌]]'' ‌ನ "ಸ್ಲಿಪ್ಪರಿ ವೆನ್ ವೆಟ್‌" ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ನಿಕೊಲ್‌ ಆಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜನವರಿ 2007ರಲ್ಲಿ, ಅವರು [[ಡಿಸ್ನಿ ಚಾನೆಲ್‌]]ನ ಒರಜಿನಲ್ ಶಾರ್ಟ್ ಸೀರಿಸ್‌ನ, ''[[ಯಾಸ್ ದಿ ಬೆಲ್ ರಿಂಗ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲೆಟ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಡಮ್ಸ್‌ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು, ಅದು ಆಗಸ್ಟ್‌ 26, 2007ರಂದು ಮೊದಲು ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. "ಶ್ಯಾಡೋ"ವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಅವರ ಕೆಲವು ಸ್ವಂತ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಕಾರಣ, ಅವರ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ [[ಲಿಂಡ್ಸೆ ಬ್ಲಾಕ್‌]] ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. === ಮೇ 2008-2009: ''ಕ್ಯಾಂಪ್ ರಾಕ್'' ಮತ್ತು ''ಡೋನ್ಟ್‌ ಫರ್‌ಗೆಟ್'' === [[ಚಿತ್ರ:Demi Lovato.jpg|thumb|150px|right|2008ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಲೊವಾಟೋರವರು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರದರ್ಶನ.]] ಅವರು [[ಎನ್‌ಚ್ಯಾಂಟೆಡ್‌]] ಚಲನಚಿತ್ರದ ''[[ದಟ್ಸ್ ಹೌ ಯು ನೋ]]'' ದ ಪ್ರಮುಖ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು, ಇದು ಮೇ 20, 2008ರಂದು [[ಡಿಸ್ನಿಮೇನೀಯಾ 6]]ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://disneymusic.disney.go.com/albums/disneymania6.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-02-11 |archive-date=2008-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080512234512/http://disneymusic.disney.go.com/albums/disneymania6.html |url-status=dead }}</ref> 2008ರಲ್ಲಿ, ಲೊವಾಟೋ [[ಡಿಸ್ನಿ ಚಾನೆಲ್ ಚಲನಚಿತ್ರ]]ವಾದ, ''[[ಕ್ಯಾಂಪ್‌ ರಾಕ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಹಾಡುಗಾರ್ತಿಯಾಗುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಿಚೀ ಟೊರೇಸ್‌ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಜೂನ್‌ 20ರಂದು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಡಿಸ್ನಿ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ, 8.9 ಮಿಲಿಯನ್ ವೀಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು ಹಾಗು ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಲೊವಾಟೋರನ್ನು ಹದಿಹರೆಯದವರ ನಡುವೆ ಮನೆಮಾತಾಗಿಸಿತು.<ref>http://latimesblogs.latimes.com/showtracker/2008/06/high-ratings-fo.html</ref> ಅವರು ಕ್ಯಾಂಪ್‌ ರಾಕ್‌‌ ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಜನಪ್ರಿಯ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿದ [[ಜೋ ಜಾನ್ಸ್‌]] ಗೀತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು.<ref>http://www.amazon.com/Camp-Rock-Original-Television-Soundtrack/dp/B0017LFKMO</ref> ಲೊವಾಟೋರವರು ತಮ್ಮ [[ಡೆಮಿ ಲೈವ್‌!]]ಗಾಗಿ ಜೂನ್ 1ರಿಂದ ಜುಲೈ 31ರ ವರೆಗೆ ಹಲವಾರು [[ಹೌಸ್‌ ಅಫ್‌ ಬ್ಲೂಸ್‌]] ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. [[ಪೂರ್ವ ಸಿದ್ಧತಾ ಪ್ರವಾಸ]] ಜೂನ್‌ನಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್‌ವರೆಗೆ ನಡೆದ [[ಜೋನ್ಸ್ ಬ್ರದರ್ಸ್‌]]ರ ಬರ್ನಿಂಗ್ ಅಪ್ ಟೂರ್‌ನಲ್ಲಿ ಲೊವಾಟೋ ಆರಂಭದ ನಟನೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಪ್ರವಾಸವು ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಚತ್ರಿತಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅದು 2009ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 27ರಂದು ತೆರೆ ಕಂಡಿತು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೊವಾಟೋರನ್ನು "[[ದಿಸ್ ಇಸ್ ಮಿ]]"ಯಲ್ಲಿ [[ಜೋ ಜೋನ್ಸ್‌]] ಜೊತೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಿಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. 2008ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23ರಂದು, ಲೊವಾಟೋ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಆಲ್ಬಂ ಆದ ''[[ಡೋಂಟ್ ಫರ್‌ಗೆಟ್‌]]'' ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಆಲ್ಬಂನ ಪ್ರಥಮ ಸಿಂಗಲ್‌, "[[ಗೆಟ್ ಬ್ಯಾಕ್]]", 2008ರ ಆಗಸ್ಟ್ 12ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. [[ಬಿಲ್ಲ್‌ಬೊರ್ಡ್ 200]]ನಲ್ಲಿ ಈ ಆಲ್ಬಂ ಅಗ್ರ 2ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿತ್ತು.<ref>http://www.billboard.com/#/artist/demi-lovato/chart-history/1011430?f=305&amp;g=Albums</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೆ ಸಿಂಗಲ್‌, "[[ಲಾ ಲಾ ಲ್ಯಾಂಡ್‌]]" ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. 2009ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಮೂರನೆ ಸಿಂಗಲ್‌, "[[ಡೋಂಟ್ ಫರ್‌ಗೆಟ್‌]]" ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. === 2009-2010: ''ಸೋನಿ ವಿತ್ ಎ ಚಾನ್ಸ್'' ಮತ್ತು ''ಹಿಯರ್ ವಿ ಗೋ ಅಗೆನ್'' === ಲೋವಾಟೋ ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಡಿಸ್ನಿ ಚಾನೆಲ್ ಒರಜಿನಲ್ ಸಿರಿಸ್‌‌]]ನ, 2009ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 8ರಂದು ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡ ''[[ಸೋನಿ ವಿತ್ ಎ ಚಾನ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news | author =Matt Mitovich | title =Is Disney Channel's Molly the New Miley? | work =Today’s News: Our Take | publisher =TV Guide | date =May 21, 2008 | url =http://community.tvguide.com/blog-entry/TVGuide-News-Blog/Todays-News/Disneys-Miley-Cyrus/800040167/ | accessdate =2008-05-22 | archive-date =2008-05-29 | archive-url =https://web.archive.org/web/20080529011559/http://community.tvguide.com/blog-entry/TVGuide-News-Blog/Todays-News/Disneys-Miley-Cyrus/800040167 | url-status =dead }}</ref> ಈ ಸರಣಿಯು ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://tvbythenumbers.com/2009/06/01/disney-channel-orders-more-hannah-montana-and-sonny-with-a-chance/19759 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-02-11 |archive-date=2012-03-27 |archive-url=https://www.webcitation.org/66THj4ORO?url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2009/06/01/disney-channel-orders-more-hannah-montana-and-sonny-with-a-chance/19759/ |url-status=dead }}</ref> ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಲೊವಾಟೋರನ್ನು ನೇರ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನವಾದ ಸೋ ರಾಂಡಮ್‌!ನ ಹೊಸ ಸದಸ್ಯನಾದ ಸೋನಿಯನ್ನಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ. 2008ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 15ರಂದು, ಲೊವಾಟೋ ತನ್ನ ಮುಂಬರುವ ಆಲ್ಬಂ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಳ್ಳುವರೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.people.com/people/article/0,,20272598,00.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-02-11 |archive-date=2012-03-27 |archive-url=https://www.webcitation.org/66THfPjJx?url=http://www.people.com/people/article/0,,20272598,00.html |url-status=dead }}</ref> ಪ್ರವಾಸವು ಜೂನ್ 21ರಂದು [[ಹಾರ್ಟ್‌ಫೊರ್ಡ್, ಕನ್ನೆಕ್ಟಿಕಟ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ 24ರಂದು [[ಮ್ಯಾನ್ಚಿಸ್ಟರ್, ನ್ಯೂ ಹ್ಯಾಂಪ್‌ಶೈರ್‌‍]]ನಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು. [[ಚಿತ್ರ:Mike, Demi, Kevin & Drew.jpg|thumb|220px|left|ಲೊವಾಟೋ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ 2009ರ ಆಕೆಯ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರದರ್ಶನ.]] 2009ರ ಜೂನ್ 26ರಂದು, ಲೊವಾಟೋ [[ಡಿಸ್ನಿ ಚಾನೆಲ್‌]]ನ ''[[ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ]]'' ನಲ್ಲಿ [[ಸೆಲೆನಾ ಗೊಮೆಜ್]] ಜೊತೆ ರಾಜಕುಮಾರಿ ರೊಸಾಲಿನ್ಡಾ ಆಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.etonline.com/news/2008/08/64623/index.html|title=Disney Darlings: Selena Gomez and Demi Lovato|date=August 22, 2008|accessdate=2008-11-09|archive-date=2010-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20100825235405/http://www.etonline.com/news/2008/08/64623/index.html|url-status=dead}}</ref> ಈ TV ಚಲನಚಿತ್ರವು, ಒಬ್ಬಳು ಯುವ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್‌ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂನಿಂದ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ದೂರದ ಲೊಯಿಸಿಯಾ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ಒಬ್ಬ ಸಾಧಾರಣ ಅಮೇರಿಕಾದ ಹದಿಹರೆಯದವರ ರೀತಿ ವರ್ತಿಸುವುದರ ಒಳ ಮತ್ತು ಹೊರಗನ್ನು ಕಲಿಯಲೇಬೇಕಾದ ಕಥಾವಿಷಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಲೊವಾಟೋ ಆಕೆಯ ಎರಡನೆಯ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಂ ಆದ, ''[[ಹಿಯರ್ ವಿ ಗೋ ಎಗೈನ್‌]]'', ಅನ್ನು 2009ರ ಜುಲೈ 21ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಆಲ್ಬಂ ಮೊದಲ ವಾರದ 107,000 ಪ್ರತಿಗಳ ಮಾರಾಟದೊಂದಿಗೆ, #1 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.mtv.com/news/articles/1617173/20090729/lovato__demi.jhtml |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-02-11 |archive-date=2012-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121104201850/http://www.mtv.com/news/articles/1617173/demi-lovatos-latest-debuts-at-1.jhtml |url-status=dead }}</ref> ಆಲ್ಬಂ ಬಗ್ಗೆ, ಲೊವಾಟೋ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: "ಇದು ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿ ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುವುದು. ನಾನು ಹೆಚ್ಚು ರಾಕ್‌ನ್ನು ಹಾಡುತ್ತೇನೆ, ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಹೆಚ್ಚು ಜಾನ್ ಮೆಯರ್ ಶೈಲಿಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತೆನೆ. ಆಶಾದಾಯಕಾವಾಗಿ ಆತನ ರೀತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನಾನೂ ಬರೆಯಬಹುದು."<ref name="demionalbum">{{cite web|url=http://www.sugarslam.com/demi-lovato-on-second-album/|title=Demi Lovato on second album|first=Chelsea|date=2009-01-28|publisher=Sugar Slam|accessdate=2009-06-13}}</ref> ಈ ಆಲ್ಬಂನ ಮೊದಲ ಸಿಂಗಲ್‌, ಆಲ್ಬಂನ ಹೇಸರನ್ನೇ ಹೊಂದಿದೆ, ಅದು 2009ರ ಜೂನ್ 17ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref name="hwgaplanetpremiere">{{cite web|url=http://radio.disney.go.com/music/planet_premiere.html|title=Radio Disney Planet Premiere - Here We Go Again|date=06-12-2009|publisher=Radio Disney|accessdate=2009-06-13|archive-date=2012-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20120210034350/http://radio.disney.go.com/music/planet_premiere.html|url-status=dead}}</ref> ಲೊವಾಟೋವಿನ ''[[ಹಿಯರ್ ವಿ ಗೋ ಎಗೈನ್‌]]'' ಮತ್ತೆ [[ಬಿಲ್ಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100]]ರ #15ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಹಾಡಾಯಿತು.<ref>http://www.billboard.com/#/artist/demi-lovato/chart-history/1011430</ref> 2009ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಲೊವಾಟೋ ಇತರೆ ಡಿಸ್ನಿ ಚಾನೆಲ್ ತಾರೆಗಳ ಜೊತೆ [[ಡಿಸ್ನಿ’ಸ್ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಫಾರ್ ಚೆಂಜ್]], ಎಂಬ ಒಂದು [[ಸಮಾಜ-ಪರ]] "[[ಗ್ರೀನ್‌]]" ಪ್ರವರ್ತನ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು. [[ಸೆಲೆನಾ ಗೊಮೆಜ್]], [[ಮಿಲೆಯೆ ಸೈರಸ್]] ಮತ್ತು [[ಜೋನ್ಸ್ ಸಹೋದರ]]ರ ಜೊತೆ ಲೊವಾಟೋ ಒಂದು ಯೋಜಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ, ''[[ಸೆಂಡ್ ಇಟ್ ಆನ್‌]]'' ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೂಲ ವಿಷಯ ಆಧಾರಿತ ಹಾಡಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.disneychannelmedianet.com/DNR/2009/doc/F4C_PR_080609.doc |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-02-11 |archive-date=2010-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100113123243/http://disneychannelmedianet.com/DNR/2009/doc/F4C_PR_080609.doc |url-status=dead }}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009ರಲ್ಲಿ, ''[[ಕ್ಯಾಂಪ್‌ ರಾಕ್ 2]]'' ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/news/e3i16f6b174a96cefa964479b24dbff1271 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-02-11 |archive-date=2009-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090711082815/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/news/e3i16f6b174a96cefa964479b24dbff1271 |url-status=dead }}</ref> 2009ರ ನವೆಂಬರ್ 10ರಂದು ಆಕೆಯ ವಾಲ್‌ಮಾರ್ಟ್‌ ಸೌಂಡ್‌ಚೆಕ್ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನೇರಪ್ರಸಾರದ CD+DVDಯನ್ನು ಅವರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://blogs.myspace.com/index.cfm?fuseaction=blog.view&friendId=71815043&blogId=517452499 |title=Demi Lovato's LIVE CD+DVD - MySpace-blog &#124; van Demi Lovato |publisher=Blogs.myspace.com |date= |accessdate=2010-01-04 |archive-date=2009-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091111231146/http://blogs.myspace.com/index.cfm?fuseaction=blog.view&friendID=71815043&blogID=517452499 |url-status=dead }}</ref> ನವೆಂಬರ್ 12ರಂದು, ಅವರ ಮೂರನೆ ಸಿಂಗಲ್‌ "ಹಿಯರ್ ವಿ ಗೋ ಎಗೈನ್‌"ನೊಂದಿಗೆ [[ರಿಮೆಂಬರ್ ಡಿಸೆಂಬರ‍್‌]]ಗಾಗಿ ಒಂದು ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೋವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು [[ವಿ ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್‌]]ನ ಎರಡನೆ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಂ ಆದ ಸ್ಮೈಲ್ ಕಿಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಆಲ್ಬಂ ಹಾಡಾಗಿರುವ "ವಿ ವಿಲ್‌ ಬಿ ಎ ಡ್ರಿಮ್‌"ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == [[ಎಲ್ಲೆನ್ ಡಿಜನರೆಸ್‌]] ಜೊತೆಗಿನ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಏಳನೆ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಜಿಕೆಯಿಂದ ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಲೊವಾಟೋ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |date=May 16, 2009 |url=http://www.usmagazine.com/news/demi-lovato-i-was-bullied |title=Demi Lovato: I was Bullied! |work=US Magazine |accessdate=2009-05-16 |archive-date=2009-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090805111635/http://www.usmagazine.com/news/demi-lovato-i-was-bullied |url-status=dead }}</ref> ಲೊವಾಟೋ ಪ್ರಕಾರ ಅಂಜಿಕೆ ತುಂಬಾ ಕೆಟ್ಟದು, ಒಂದು ದಿನ ನಿರಾಶೆ ಮತ್ತು ಬೇಗುದಿಯ ಮನಸ್ಥಿತಿಃಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅವರು ಅಮ್ಮನ್ನು ಮನೆ-ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೊಡಿಸಲು ಕೋರಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |last=Yao |first=Laura |date=May 16, 2009 |url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/06/20/AR2008062003077_pf.html |title=Disney Demi-Goddess |work=The Washington Post |accessdate=2009-05-16}}</ref> ಲೊವಾಟೋ [[ಮೆಟಲ್‌ ಸಂಗೀತ]]ವನ್ನು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ ಮೆಟಲ್‌]] ಮತ್ತು [[ಮೆಟಲ್‌ಕೊರ್‌‌]] ಅನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಾಗಿ, [[MTV]]ಯ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. "ಅವರ ನೆಚ್ಚಿನ ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳೊಂದರಲ್ಲಿ [[ಸಿಂಫೋನಿಕ್‌ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ ಮೆಟಲ್‌]] ತಂಡವಾದ [[ಡಿಮ್ಮು ಬೋರ್ಜಿರ್‌]] ಅನ್ನು ಕರೆದಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |author=Chris Harris |date=August 29, 2008 |url=http://www.mtv.com/news/articles/1593780/20080828/lovato__demi.jhtml |title=Demi Lovato metalhead? |work=MTV |accessdate=2008-12-22 |archive-date=2008-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081218154846/http://www.mtv.com/news/articles/1593780/20080828/lovato__demi.jhtml |url-status=dead }}</ref> 2009ರ ಜುಲೈ 24ರಂದು, [[ಲೇಟ್‌ ನೈಟ್ ವಿತ್ ಜಿಮ್ಮಿ ಫಾಲಾನ್‌]] ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಲೊವಾಟೋ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಮೂರು ನೆಚ್ಚಿನ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳೆಂದರೆ ಅವು [[ಅಬಿಗೈಲ್ ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ಸ್]], [[ಜಾಬ್ ಫಾರ್‌ ಎ ಕೌವ್ ಬಾಯ್]], ಮತ್ತು [[ಮೆಲೆನ್ ಮತ್ತು ಸನ್ಸ್ ಅಫ್ ಡಿಸಾಸ್ಟರ್]]. ಮಾರ್ಚ್ 2009ರ ''[[ಟೀನ್ ವೆಗ್]]'' ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಲೊವಾಟೋ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ "ನನ್ನ ಮೊದಲ ಭಾವೋದ್ವೇಗವೆಂದರೆ ಅದು ಸಂಗೀತ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ನನಗೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಅಭಿನಯ ಒಂದು ರೀತಿ ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ."/} ಲೊವಾಟೋಳ ಅಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತೆ [[ಸೆಲೆನಾ ಗೊಮೆಜ್]], ''[[ಬಾರ್ನೆಯೆ &amp; ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್]] '' ಧ್ವನಿಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲೊವಾಟೋ ಆಕೆಯನ್ನು "ತನ್ನ ಜಾಕೆಟ್‌ ಒಳಗಡೆ ಕುಳಿತುಕೋ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಜೊತೆ ಕ್ರೇಯನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸು" ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಸಮಯದಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಪರಿಚಯವಾದರು. ಲೊವಾಟೋ ಸಹ [[ಕ್ರೈಸ್ತರು]] ಮತ್ತು ಅವರು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ತಂಡದ ಜೊತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="WP"/> ಅವರು "[[ಫಾರ್ ದಿ ಲವ್ ಅಫ್ ಎ ಡಾಟರ್]]" ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಅವರ ದೂರವಾದ ತಂದೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದರು. ಅವರು ಅಲ್ಪಕಾಲ [[ಮೆಟ್ರೋ ಸ್ಟೇಷನ್]] ಗಾಯಕ [[ಟ್ರೇಸ್ ಸೈರಸ್]] ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಸೈರಸ್ ಪ್ರಕಾರ ಘರ್ಷಣಾತ್ಮಕ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಜುಲೈ 2009ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಬಂಧವು ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web |author=Jennifer Garcia |date=July 21, 2009 |url=http://www.people.com/people/article/0,,20292542,00.html |title=Demi Lovato and Trace Cyrus Split |work=People |accessdate=2009-07-21}}</ref> == ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ ಪಟ್ಟಿ == {{Main|Demi Lovato discography}} * ''[[ಡೋಂಟ್‌ ಫಾರ್‌ಗೆಟ್‌]]'' (2008) * ''[[ಹಿಯರ್ ವಿ ಗೋ ಎಗೈನ್]]'' (2009) == ಪ್ರವಾಸಗಳು == * 2008: [[ಡೆಮಿ ಲೈವ್!]] [[ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತಾ ಪ್ರವಾಸ]] * 2008: [[ಬರ್ನಿಂಗ್ ಅಪ್ ಟೂರ್]] <small>(ಆರಂಭಿಕ ನಟನೆಯ ಹಾಗೆ)</small> * 2009: [[ಡೆಮಿ ಲೋವಾಟೋನ ಸಮ್ಮರ್‌ ಟೂರ್‌ 2009]] * 2009: [[ಡೆಮಿ ಲೊವಾಟೋ ಪಾಲ್‌ ಟೂರ್‌ 2009]] == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ == {| class="wikitable" |- style="background:#ccc;text-align:center" ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| ಸಿನಿಮಾ |- style="background:#ccc;text-align:center" ! ವರ್ಷ ! ಸಿನಿಮಾ ! ಪಾತ್ರ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | 2008 | ''[[ಕ್ಯಾಂಪ ರಾಕ್]]'' | ''[[ಮಿಚೀ ಟೊರೆಸ್‌]]'' | [[ಡಿಸ್ನೀ ಚಾನೆಲ್‌ ಒರಿಜಿಲ್‌ ಮೂವೀ]] |- | rowspan="2"| 2009 | ''[[Jonas Brothers: The 3D Concert Experience]]'' | ಸ್ವತಹ ಆಕೆ | 3D ಚಲನಚಿತ್ರ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿ |- | ''[[ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ]]'' | ರೋಸಾಲಿಂಡಾ / ರೋಸೀ | ಡಿಸ್ನೀ ಚಾನೆಲ್‌ ಒರಿಜಿಲ್‌ ಮೂವೀ |- | 2010 | ''[[Camp Rock 2: The Final Jam]]'' | ಮಿಚೀ ಟೊರೆಸ್‌ | ಡಿಸ್ನೀ ಚಾನೆಲ್‌ ಒರಿಜಿಲ್‌ ಮೂವೀ ''(ಚಿತ್ರಕರಣವು ಮುಗಿದಿದೆ)'' |- style="background:#ccc;text-align:center" ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| ದೂರದರ್ಶನ |- style="background:#ccc;text-align:center" ! ವರ್ಷ ! ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! ಪಾತ್ರ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | 2002–2003 | ''[[ಬರ್ನೆ &amp; ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್]] '' | ಏಂಜೆಲಾ | ಪುನರಾವರ್ತಕ ಪಾತ್ರ |- | 2006 | ''[[ಪ್ರಿಸನ್ ಬ್ರೆಕ್]]'' | ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ಲ್ ಕರ್ಟಿನ್ | ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ, ಕಂತು "[[ಫಸ್ಟ್‌ ಡೌನ್‌]]" |- | 2007, 2009 | ''[[ಆ‍ಯ್‌ಸ್‌ ದಿ ಬೆಲ್ ರಿಂಗ್ಸ್]]'' | [[ಚಾರ್ಲೊಟ್ಟ್ ಆಡಮ್ಸ್]] | ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ, ಕಂತು "[[ಹಾಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲೊಟ್ಟ್]] " |- | rowspan="2"| 2008 | ''[[ಜಸ್ಟ್ ಜೋರ್ಡಾನ್]]'' | ನಿಕೊಲ್ | ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ, ಕಂತು "[[ಸ್ಲಿಪರಿ ವೆನ್ ವೆಟ್]]" |- | ''[[ಡಿಸ್ನಿ ಚಾನೆಲ್ ಗೇಮ್ಸ್]]'' | ಸ್ವತಹ ಆಕೆ | ಪಾರ್ಟಿಸಿಪಂಟ್, [[ಬ್ಲೂ ಟೀಮ್(ದಿ ಲೈಟ್‌ನಿಂಗ್)]] |- | 2009–ಪ್ರಸ್ತುತ | ''[[ಸೋನಿ ವಿಥ್ ಎ ಚಾನ್ಸ್]]'' | ಸೋನಿ ಮುನ್ರೋ | [[ಡಿಸ್ನೀ ಚಾನೆಲ್‌ ಒರಿಜಿಲ್‌ ಮೂವೀ]] |} == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == {| class="wikitable" |- ! ವರ್ಷ ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ! ವಿಭಾಗ ! ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ! ಫಲಿತಾಂಶ |- | rowspan="7"| 2009 | [[ಯುವ ಕಲಾವಿದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | "ಒಂದು TV ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ- ಪ್ರಧಾನ ಯುವ ನಟಿ" | ''[[ಕ್ಯಾಂಪ್‌ ರಾಕ್]]'' | {{Nominated}}<ref name="yaa30">[http://www.youngartistawards.org/noms30.html 30ನೇಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಯುವ ಕಲಾವಿದರ ಬಹುಮಾನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110719205923/http://www.youngartistawards.org/noms30.html |date=2011-07-19 }}. ಯುವಕಲಾವಿದಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು.org. 2009-10-10ರಲ್ಲಿ ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> |- | rowspan="4"| [[ಟೀನ್‌ ಚಾಯಿಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | "ಚಾಯ್ಸ್ TV- ಬ್ರೇಕ್‌ಔಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್‌ ಫೀಮೇಲ್‌" | ''[[ಸೋನಿ ವಿತ್ ಎ ಚಾನ್ಸ್]]'' | {{won}}<ref name="2009TA">[https://web.archive.org/web/20090813095934/http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5gzwwpelzmXR7OGixpNf7x4tyyiVgD99VR9CO0]{{dead link|date=January 2010}}</ref> |- | "ಛಾಯ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ - ಪ್ರವಾಸ <small>([[ಡೆವಿಡ್ ಅರ್ಚುಲೆಟಾ]]) ಜೊತೆ ಹಂಚಿ ಕೊಂಡರು"</small> | [[2009ರ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ]] | {{won}}<ref name="2009TA"/> |- | "ಛಾಯ್ಸ್ ಅದರ್ ಸ್ಟಫ್-ರೆಡ್ ಕಾರ್ಪೆಟ್ ಐಕಾನ್‌:ಫೀಮೇಲ್‌" | ಸ್ವತಹ ಆಕೆ | {{nom}}<ref name="2009TA"/> |- | "ಚಾಯ್ಸ್ ಸಮ್ಮರ್ - TV ಸ್ಟಾರ್-ಫೀಮೇಲ್‌" | ''[[ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ.]]'' | {{nom}}<ref name="2009TA"/> |- | [[ALMA ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | "ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ಸಾಧನೆ-ಸಂಗೀತ" | ಸ್ವತಹ ಆಕೆ | {{nom}} |- | [[ನಿಕೆಲೊಡೆನ್‌ನ ಅಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕಿಡ್ಸ್ ಛಾಯ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು 2009]] | "ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಗಾಯಕಿ" | ಸ್ವತಹ ಆಕೆ | {{nom}} |- | 2010 | [[ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ಚಾಯಿಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] | "ನೆಚ್ಚಿನ ಬ್ರೇಕ್‌ಔಟ್‌ ಸಂಗೀತ ಕಲಾವಿದೆ" | ಸ್ವತಹ ಆಕೆ | {{nom}} |} == ಆಕರಗಳು == {{reflist}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commonscat|Demi Lovato}} * [http://demilovato.com/ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * {{imdb name|id=1416215|name=Demi Lovato}} {{Demi Lovato}} {{Persondata |NAME= Lovato, Demi |ALTERNATIVE NAMES= |SHORT DESCRIPTION= |DATE OF BIRTH= 1992-8-20 |PLACE OF BIRTH= [[Dallas Texas|Dallas]], [[Texas]], United States |DATE OF DEATH= |PLACE OF DEATH= }} {{DEFAULTSORT:Lovato, Demi}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೮೬ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಬಾಲನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಬಾಲ ಗಾಯಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಂತರಜಾಲ ಗಣ್ಯವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಮಹಿಳಾ ಗಾಯಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಪಾಪ್ ಗಾಯಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ರಾಕ್ ಗಾಯಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಬ್ಲಾಗರ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಗಾಯಕರು - ಗೀತ ರಚನಾಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ‌ ದೂರದರ್ಶನ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಸಮ್ಮೋಹನ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಗಳ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ ಅಮೇರಿಕಾದ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಾಲಿವುಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಐರಿಷ್‌-ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಂಗೀತಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಟಲಿ-ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಂಗೀತಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಈಗಿರುವ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಮೆಕ್ಸಿಕೋದಲ್ಲಿರುವ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಂಗೀತಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಸಂಗೀತಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಡಲ್ಲಾಸ್‌ನ ಜನರು, ಟೆಕ್ಸಾಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೀಡಿಯೋ ನಿರ್ಮಾಪಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು]] 7kz03dn3sv7f9f99iz6p54drsm6f88b 0 23357 1377115 1347017 2026-07-24T12:09:21Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377115 wikitext text/x-wiki {{Infobox disease | Name = Peptic ulcer | Image = Deep gastric ulcer.png | Caption = Deep gastric ulcer | DiseasesDB = 9819 | ICD10 = {{ICD10|K|25||k|20}}-{{ICD10|K|27||k|20}} | ICD9 = {{ICD9|531}}-{{ICD9|534}} | ICDO = | OMIM = | MedlinePlus = | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 1776 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|ped|2341}} | MeshID = D010437 | }} ''ಯೂಲ್ಕಸ್‌ ಪೆಪ್ಟಿಕಮ್‌'', '''PUD''' ಅಥವಾ '''ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ ರೋಗ''',<ref name="medmag">{{cite web| url= http://www.emedmag.com/html/pre/gic/consults/071503.asp| title= GI Consult: Perforated Peptic Ulcer| accessdate= 2007-08-26| archive-date= 2007-08-15| archive-url= https://web.archive.org/web/20070815055158/http://www.emedmag.com/html/pre/gic/consults/071503.asp| url-status= dead}}</ref> ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ '''ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ''', ಎಂಬುದು ಜಠರ ಹಾಗೂ ಕರುಳುಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ (0.5 cmನಷ್ಟು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಾತ್ರದ ಮ್ಯುಕೋಸಲ್‌/ಲೋಳೆಪೊರೆ ಸವೆತ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುವ)ವಾಗಿದ್ದು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಆಮ್ಲೀಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವಿಪರೀತ ನೋವುಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲದಾಗಿರುತ್ತದೆ. 80%ರಷ್ಟು ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳಿಗೆ ''[[ಹೆಲಿಕೋಬ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ ಪೈಲೊರಿ]]'', ಎಂಬ ಹೊಟ್ಟೆ/ಉದರದ ಆಮ್ಲೀಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವ ಸುರುಳಿ-ಆಕಾರದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ/ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ/ಏಕಾಣುಜೀವಿಗಳೇ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 40%ರಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮಾತ್ರ ವೈದ್ಯರ ಬಳಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳು [[ಆಸ್ಪಿರಿನ್‌]]ನಂತಹಾ ಔಷಧಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಇತರ [[NSAID]]ಗಳಿಂದ ಕೂಡಾ ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಉಲ್ಬಣಿಸಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯ ನಂಬಿಕೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳು [[ಡ್ಯುವೋಡೆನಮ್]]‌(ಹೊಟ್ಟೆ/ಉದರದ ನಂತರ ಬರುವ [[ಸಣ್ಣಕರುಳಿ]]ನ ಮೊದಲನೇ ಭಾಗ)ನಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು [[ಹೊಟ್ಟೆ/ಉದರ]]ದಲ್ಲಲ್ಲ. ಹೊಟ್ಟೆ/ಉದರ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 4%ರಷ್ಟು [[ಅರ್ಬುದಕಾರಕ]] ಗೆಡ್ಡೆಗಳಿಂದ ಆಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅಂಗಾಂಶ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಂತರವೇ ಅರ್ಬುದದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯ. ಡ್ಯುವೋಡೆನಮ್‌ನ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ [[ಸೌಮ್ಯ]]ವಾಗಿರುತ್ತವೆ. == ವರ್ಗೀಕರಣ == * [[ಹೊಟ್ಟೆ/ಉದರ]] ('''ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ''' ) * [[ಡ್ಯುವೋಡೆನಮ್‌]] ('''ಡ್ಯುವೋಡೆನಮ್‌ನ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ''' ) * [[ಅನ್ನನಾಳ]] ('''ಅನ್ನನಾಳೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ''' ) * [[ಮೆಕೆಲ್‌ರ ನಾಳ ಮೊಂಡುಕೋಶ/ಡೈವರ್ಟಿಕ್ಯುಲಮ್‌]] ('''ಮೆಕೆಲ್‌ರ ನಾಳ ಮೊಂಡುಕೋಶ/ಡೈವರ್ಟಿಕ್ಯುಲಮ್‌ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ''' ) ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳ ವಿಧಗಳು: * ವಿಧ I: ಹೊಟ್ಟೆ/ಉದರದ ಅಲ್ಪ ಬಾಗುವಿಕೆಯೊಂದಿಗಿನ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ * ವಿಧ II: ಎರಡು ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳಿರುತ್ತವೆ - ಒಂದು ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಇನ್ನೊಂದು ಡ್ಯುವೋಡೆನಮ್‌ನದಾಗಿರುತ್ತದೆ * ವಿಧ III: ಪೈಲೋರಸ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗದ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ * ವಿಧ IV: ಜಠರ-ಅನ್ನನಾಳ ನಿಕಟಸ್ಥ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ * ವಿಧ V: ಎಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದರೂ ಆಗಬಹುದು == ರೋಗ ಸೂಚನೆ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷಣಗಳು == ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳ ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದಾದ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು * [[ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆಯ ನೋವು]], ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಅಧಿಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಊಟದ ಸಮಯದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ತೀವ್ರತೆಯೊಂದಿಗಿರುತ್ತದೆ, ಊಟವಾದ ಸುಮಾರು 3 ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ (ಡ್ಯುವೋಡೆನಮ್‌ನ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳು ರೂಢಿಗತವಾಗಿ ಆಹಾರದಿಂದ ಉಪಶಮನಗೊಂಡರೆ, ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳು ಅದರಿಂದಲೇ ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ); * ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಉಬ್ಬುವಿಕೆ ; * ನೀರುನುಗ್ಗುವಿಕೆ (ಅನ್ನನಾಳದಲ್ಲಿರುವ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಸಾರಗುಂದಿಸಲು ಹೊರಕಕ್ಕುವಿಕೆಯ ನಂತರ ನುಗ್ಗಿಬರುವ ಜೊಲ್ಲು/ಲಾಲಾರಸ); * ಪಿತ್ತೋದ್ರೇಕ, ಹಾಗೂ ವಿಪರೀತ ವಾಂತಿಮಾಡುವಿಕೆ;; * ಹಸಿವುರಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ತೂಕ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ; * [[ಹೆಮಟೆಮಿಸಿಸ್‌]] (ರಕ್ತ ವಾಂತಿಮಾಡುವಿಕೆ); ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ರಕ್ತ ಹರಿಯುವಿಕೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ತೀವ್ರ/ಸತತ ವಾಂತಿಮಾಡುವಿಕೆಯಿಂದ ಘಾಸಿಗೊಂಡ ಅನ್ನನಾಳದಿಂದ ಆಗಬಹುದು. * ದುರ್ಗಂಧಪೂರಿತ ಮಲ (ಹಿಮೋಗ್ಲೋಬಿನ್‌ಯಿಂದ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಿಸಿದ ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದಾಗಿ ಟಾರೆಣ್ಣೆಯಂತಹ, ಹೊಲಸು ವಾಸನೆಯ ಮಲ‌); * ಅಪರೂಪವಾಗಿ, ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣವು ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಅಥವಾ ಡ್ಯುವೋಡೆನಮ್‌ನ [[ರಂಧ್ರೀಕರಣ]]ಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲದು. ಇದು ವಿಪರೀತ ಯಾತನಾಪೂರಿತವಾಗಿದ್ದು ತಕ್ಷಣದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಎದೆಯುರಿ]], [[ಜಠರ-ಅನ್ನನಾಳೀಯ ಹಿಮ್ಮುಖಹರಿತ ರೋಗ]](GERD)ಗಳ ರೋಗಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಕೆಲ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೂಪದ ಔಷಧಿಗಳು ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಬಲ್ಲವು. ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾದ ಇತರೆ ಔಷಧಿಗಳೆಂದರೆ [[ಸೈಕ್ಲೋಆಕ್ಸಿಜೆನೇಸ್]]‌, ಹಾಗೂ ಬಹುತೇಕ [[ಗ್ಲೂಕೋಕಾರ್ಟಿಕಾಯ್ಡ್‌ಗಳು]] (e.g. [[ಡೆಕ್ಸಾಮೆಥಾಸೋನ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಪ್ರೆಡ್ನಿಸೊಲೋನ್‌]])ಗಳನ್ನು ನಿರೋಧಿಸುವಂತಹಾ [[NSAID]] (ಸ್ಟಿರಾಯ್ಡ್‌ಅಲ್ಲದ ಉರಿಶಮನದ ಔಷಧಿಗಳು)ಗಳು. ಮೇಲಿನ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಾರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದಿಂದ ಹೊಂದಿರುವ 45ರ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ, EGDಯಿಂದ ತ್ವರಿತ ತಪಾಸಣೆ ಅಗತ್ಯವಾಗುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣಾಗಿರುವಿಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು (ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ). ಊಟದ ಸಮಯಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ''ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌'' ಹಾಗೂ ''ಡ್ಯುವೋಡೆನಮ್‌ನ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳ'' ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ: ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣವು [[ಅಧಿಜಠರದ/ಎಪಿಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌]] [[ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಆಮ್ಲ]]ವು ಒಸರುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆಯೇ ಊಟದ ''ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ'' ಅಥವಾ ''ನಂತರ'' ಕ್ಷಾರೀಯ ಡ್ಯುವೋಡೆನಮ್‌ ಅಂಶಗಳು [[ಹೊಟ್ಟೆ/ಉದರ]]ದೊಳಕ್ಕೆ ಮರುಪೂರಣಗೊಂಡಾಗ ನೋವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಡ್ಯುವೋಡೆನಮ್‌ನ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಆಮ್ಲವು (ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಉತ್ಪಾದನೆ) [[ಡ್ಯುವೋಡೆನಮ್‌]]ನೊಳಗೆ ಹರಿದುಬಂದಾಗ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಊಟಕ್ಕಿಂತ ''ಮುಂಚೆಯೇ'' ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ ನಂಬಲರ್ಹವಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲ. === ತೊಡಕುಗಳು === * '''[[ಜಠರ ಹಾಗೂ ಕರುಳುಗಳಿಂದ ರಕ್ತಹರಿಯುವಿಕೆ]]''' ಯು ಬಹು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ತೊಡಕಾಗಿದೆ. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಆಗಬಹುದಾದ ತೀವ್ರ ಪ್ರಮಾಣದ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲದು.<ref name="pmid9391242">{{cite journal |author=Cullen DJ, Hawkey GM, Greenwood DC, ''et al.'' |title=Peptic ulcer bleeding in the elderly: relative roles of Helicobacter pylori and non-steroidal anti-inflammatory drugs |journal=Gut |volume=41 |issue=4 |pages=459–62 |year=1997 |pmid=9391242 |pmc=1891536 |doi= |url=http://gut.bmj.com/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=9391242}}</ref> ಹುಣ್ಣಿನಿಂ/ವ್ರಣದಿಂದಾಗಿ ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದರೂ ಸವೆದರೆ ಹೀಗಾಗುತ್ತದೆ. * '''ರಂಧ್ರೀಕರಣ''' ವು (ಭಿತ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ರಂಧ್ರವಾಗುವಿಕೆ) ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಅನಾಹುತಕಾರಿ ಪರಿಣಾಮಗಳೆಗೆಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹುಣ್ಣಿನಿಂ/ವ್ರಣದಿಂದಾಗಿ ಜಠರ ಹಾಗೂ ಕರುಳುಗಳ ಭಿತ್ತಿಯ ಸವೆತವು ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆಯ ಕುಹರದೊಳಗೆ ಹೊಟ್ಟೆ/ಉದರ ಅಥವಾ ಕರುಳುಗಳ ಸಾರದ ಸೋರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಟ್ಟೆ/ಉದರದ ಮೇಲಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಾಗುವ ರಂಧ್ರೀಕರಣವು ಮೊದಲಿಗೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಹಾಗೂ ನಂತರ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಪೀಡಿತ [[ಜಠರದ ಉರಿಯೂತ]]ವುಂಟಾಗಿ ತೀವ್ರವಾದ ಜಠರದ ಒಳಪೊರೆಯ ಉರಿಯೂತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು. ಇದರ ಪ್ರಥಮ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಆಗ್ಗಾಗ್ಗೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ತೀವ್ರ ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆಯ ನೋವುಂಟಾಗುವುದು. ಹಿಂಭಾಗದ ಭಿತ್ತಿಯ ರಂಧ್ರೀಕರಣವು [[ಮೆದೋಜೀರಕದ ಉರಿಯೂತ]]ಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲುಂಟಾಗುವ ನೋವು ಬೆನ್ನಿಗೂ ಸಹಾ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ. * ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ ಹಾಗೂ [[ಮೆದೋಜೀರಕ ಗ್ರಂಥಿ]]ಗಳಂತಹಾ ನೆರೆಯ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಹಬ್ಬುವುದನ್ನು '''[[ಭೇದನ]]''' ವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.merck.com/mmhe/sec09/ch121/ch121c.html |title=Peptic Ulcer: Peptic Disorders: Merck Manual Home Edition |accessdate=2007-10-10 |work=}}</ref> * ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳಿಂದಾಗುವ ಗಾಯದ ಗುರುತು/ಮಚ್ಚೆಗಳು ಹಾಗೂ ಊದಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಳು ಡ್ಯುವೋಡೆನಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ ಜ'''[[ಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಬಹಿದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ತಡೆ]]''' ಯುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ರೋಗಿಯು ಆಗ್ಗಾಗ್ಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಾಂತಿಮಾಡುತ್ತಾರೆ. * [[ಜಠರದ ಬಹಿದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಕುಚನ]] == ಕಾರಣ == ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ (60%ರಷ್ಟು ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ಗೆ ಹಾಗೂ ಸುಮಾರು 90%ರಷ್ಟು ಡ್ಯುವೋಡೆನಮ್‌ನ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳಿಗೆ) ''[[ಹೆಲಿಕೋಬ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ ಪೈಲೊರಿ]]'' ಯು [[ಕೋಟರದ]] [[ಲೋಳೆಪೊರೆ]]ಯನ್ನು [[ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವದರಿಂದಾಗುವ]] ಬೇರೂರಿದ/ಸತತವಾಗಿ ಇರುವ [[ಉರಿಯೂತ]]. ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೂ ರೋಗನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸೋಂಕನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ [[ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ/ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ/ಏಕಾಣುಜೀವಿ]]ಯು ಬೇರೂರಿದ ಸಕ್ರಿಯ [[ಜಠರದುರಿತ]] (ವಿಧ B ಜಠರದುರಿತ)ವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಹೊಟ್ಟೆ/ಉದರದ ಆ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ [[ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿನ್‌]] ಉತ್ಪಾದನೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಕುಂದುಂಟಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬಲ್ಲದು, ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿನ್‌ ಸ್ರವಿಸುವಿಕೆಯು ರಾಹಿತ್ಯ ಅಥವಾ [[ಆಕ್ಲಾರ್‌ಹೈಡ್ರಿಯಾ]]ಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಹಾಗೆ (ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ) ಇಳಿಕೆಯಾಗಬಲ್ಲದು ಅಥವಾ ಏರಿಕೆಯಾಗಬಲ್ಲದು. [[ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿನ್‌]] ದೇಹಭಿತ್ತಿಯ ಕೋಶಗಳು [[ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಆಮ್ಲ]]ವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತವೆ, ಅಲ್ಲದೇ ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿನ್‌ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ H. ಜಠರದ ಕಿರುದ್ವಾರದಲ್ಲಿನ ಆಕ್ರಮಿಸುವಿಕೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಆಮ್ಲವು [[ಲೋಳೆಪೊರೆ]]ಯ ಸವೆತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಅದರಿಂದ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ ಉಂಟು ಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ [[NSAID]]ಗಳ (ಮೇಲೆ ನೋಡಿ) ಬಳಕೆ. ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಲೋಳೆಪೊರೆಯು [[ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಆಮ್ಲ]]ದಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಲೋಳೆಯ ಪದರದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರೋಸ್ಟಾಗ್ಲಾಂಡಿನ್‌ಗಳು ಇದರ ಸ್ರವಿಸುವಿಕೆಗೆ ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತವೆ. NSAIDಗಳು ಈ ಪ್ರೋಸ್ಟಾಗ್ಲಾಂಡಿನ್‌ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವ [[ಸೈಕ್ಲೋಆಕ್ಸಿಜೆನೇಸ್‌]] 1ರ (''cox-1'' ), ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತವೆ. COX-2 ಆಯ್ದ ಉರಿಯೂತ ಶಮನಕಾರಕಗಳು ([[ಸೆಲೆಕಾಕ್ಸಿಬ್‌]] ಅಥವಾ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ [[ರಾಫೆಕಾಕ್ಸಿಬ್‌]]) ಆದ್ಯತೆಯ ಮೇರೆಗೆ ತಡೆಯುಂಟುಮಾಡುವ ''cox-2'', ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಲೋಳೆಪೊರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಅಗತ್ಯವಲ್ಲದ, NSAID-ಸಂಬಂಧಿತ ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಹುಣ್ಣಾಗುವಿಕೆಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಸುಮಾರಾಗಿ ಅರ್ಧ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ H. ಪೈಲೊರಿ-ಚೋದಿತ ಹುಣ್ಣಾಗುವಿಕೆಯ ಪ್ರಭಾವವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣ ನೋವು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹಾಗೂ ಸಂಧಿವಾತಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಮಧ್ಯವಯಸ್ಕ/ವೃದ್ಧರಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿದ NSAID ಬಳಕೆ. ಡ್ಯುವೋಡೆನಮ್‌ನ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಳೆದ 30 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡಿದ್ದರೆ, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ NSAIDಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು ಅಲ್ಪ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಮಾಣದ ಇಳಿಕೆಯು ರೋಗದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಗತಿಯ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸದೇ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಸಮೂಹ-ಬೆಳವಣಿಗೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಮೂಹ-ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ''H. ಪೈಲೊರಿ'' ಯ ಸೋಂಕುಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಇಳಿಸಲು ಕಾರಣವಾದ ಜೀವನಮಟ್ಟದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ವಿವರಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite journal |author=Johannessen T |title=Peptic ulcer disease |journal=Pasienthandboka |volume= |issue= |pages= |year= |pmid= |doi= |url=http://www.pasienthandboka.no/default.asp?mode=document&parentid=2104&menuid=2105&documentid=26957 |access-date=2010-05-15 |archive-date=2009-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090210162118/http://www.pasienthandboka.no/default.asp?mode=document&parentid=2104&menuid=2105&documentid=26957 |url-status=dead }}</ref> ಧೂಮಪಾನ ಹಾಗೂ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ ಉಂಟಾಗುವಿಕೆ<ref>{{cite journal|title=A Prospective Study of Gastric and Duodenal Ulcer and Its Relation to Smoking, Alcohol, and Diet|journal=American Journal of Epidemiology|date=1992|first=Ikuko|last=Kato|coauthors=Abraham M. Y. Nomura, Grant N. Stemmermann and Po-Huang Chyou|volume=135|issue=5|pages=521-530|id=PMID 1570818 |url=http://aje.oxfordjournals.org/cgi/content/abstract/135/5/521|format=|accessdate=2010-03-18 }}</ref> ಗಳ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳಿರುವುದನ್ನು ಕೆಲ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿರುವುದಾದರೂ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಇದರ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾಡಿದ ಇತರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಧೂಮಪಾನವೊಂದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಬದಲಿಗೆ ''H. ಪೈಲೊರಿ'' ಸೋಕಿನೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಗೂಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರವೇ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಬಲ್ಲದು ಎಂದು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿವೆ <ref name="salih2007">{{cite journal|title=H pylori infection and other risk factors associated with peptic ulcers in Turkish patients: A retrospective study |journal=World Journal of Gastroenterology|date=June 2007|first=Barik|last=Salih|coauthors=M Fatih Abasiyanik, Nizamettin Bayyurt, Ersan Sander|volume=13|issue=23|pages=3245-3248|id=PMID 17589905 |url=|format=|accessdate=2010-03-18 }}</ref><ref>{{cite journal|title=Campylobacter pylori, NSAIDS, and Smoking: Risk Factors for Peptic Ulcer Disease|journal=American Journal of Gastroenterology|date=28 Jun 2008|first=David F.|last=Martin, U.S.A.F.M.C. (Major)|coauthors=Captain Elizabeth Montgomery, U.S.A. M.C., Arthus S, Dobek, Ph.D., Geoffrey A, Patrissi, M.A., Colonel David A, Peura, U.S.A. M.C., F.A.C.G.|volume=84|issue=10|pages=1268-1272|id=PMID 2801677 {{doi|10.1111/j.1572-0241.1989.tb06166.x}}|url=http://www3.interscience.wiley.com/journal/120151138/abstract?CRETRY=1&SRETRY=0|format=|accessdate=2010-03-18}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite journal|title=Meta-analysis of Risk Factors for Peptic Ulcer: Nonsteroidal Antiinflammatory Drugs, Helicobacter pylori, and Smoking|journal=Journal of Clinical Gastroenterology|date=Jan 1997|first=John H.|last=Kurata Ph.D.,M.P.H.|coauthors=Nogawa, Aki N. M.S.|volume=24|issue=1|pages=2-17|id=PMID 9013343 |url=http://journals.lww.com/jcge/Abstract/1997/01000/Meta_analysis_of_Risk_Factors_for_Peptic_Ulcer_.2.aspx|format=|accessdate=2010-03-18 }}</ref> <ref group="nb">ಕುರಾಟಾ 1997ರಲ್ಲಿ "Fig. 8ರಲ್ಲಿರುವ ದತ್ತವು 89% of ಎಲ್ಲಾ ಗಂಭೀರ ಮೇಲ್ಪದರದ GI ರೋಗಗಳು NSAIDಗಳು ಹಾಗೂ H. ಪೈಲೊರಿಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆಂದು ಹಾಗೂ, ಸಿಗರೇಟ್‌ ಸೇವನೆಯು ಇದಕ್ಕೆ ಸಹಕ್ರಿಯಾ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ."(14)</ref>. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದವರೆಗೆ [[ಆಹಾರಕ್ರಮ]], [[ಮಸಾಲೆ]], ಕ್ಷಯ ಹಾಗೂ [[ರಕ್ತ ವಿಧ]]ಗಳಂತಹಾ ಕೆಲ ಸೂಚಿತ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಕಾರಕಗಳೆಂದು (ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳುಂಟಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತಹವು) ಊಹನೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಇವು ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳುಂಟಾಗಲು ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೊಂದಿವೆಯೆಂದು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>ಬಹುತೇಕ 100 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯರು ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳು ಒತ್ತಡ, ಮಸಾಲೆ ಆಹಾರ, ಹಾಗೂ ಮದ್ಯಸಾರ/ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್‌ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಅದರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು [[ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ]] ಹಾಗೂ ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ನಂತರ, ಸಂಶೋಧಕರು ಹೊಟ್ಟೆ/ಉದರ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಕಾರಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳನ್ನು ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸತೊಡಗಿದರು. [http://digestive.niddk.nih.gov/ddiseases/pubs/hpylori/ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಡೈಜೆಸ್ಟೀವ್‌ ಡಿಸೀಸಸ್‌ ಇನ್‌ಫರ್ಮೇಷನ್‌ ಕ್ಲಿಯರಿಂಗ್‌ ಹೌಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060705194833/http://digestive.niddk.nih.gov/ddiseases/pubs/hpylori/ |date=2006-07-05 }}</ref>. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ''H. ಪೈಲೊರಿ'' ಸೋಂಕಿರುವಾಗ ಮದ್ಯಪಾನವು ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದೆಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೇಳುತ್ತವಾದರೂ, ''H. ಪೈಲೊರಿ'' ಸೋಂಕಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರೂ, ಇದರಿಂದಾಗುವ ಏರಿಕೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅಲ್ಪದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ <ref name="salih2007"/><ref name="Sonnenberg1981">{{cite journal|title=Predictors of duodenal ulcer healing and relapse.|journal=Journal of Gastroenterology|date=1981|first=Sonnenberg|last=A|coauthors=Müller-Lissner SA, Vogel E, Schmid P, Gonvers JJ, Peter P, Strohmeyer G, Blum AL|volume=81|issue=6|pages=1061-1067|id=PMID 7026344|url=http://www.gastrojournal.org/article/S0016-5085(81)70048-9/abstract|format=|accessdate=2010-03-18|archive-date=2013-01-13|archive-url=https://archive.today/20130113091204/http://www.gastrojournal.org/article/S0016-5085(81)70048-9/abstract|url-status=dead}}</ref><ref group="nb">ಸಾನ್ನೆನ್‌ಬರ್ಗ್‌ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ ಗುಣಪಡಿಸುವಿಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರೆ ಸಂಭಾವ್ಯ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ, "ಮಿತವಾದ ಮದ್ಯಸೇವನೆ ಬಹುಶಃ [ಕೂಡಾ] ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ ಗುಣವಾಗುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು" ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ (p. 1066)</ref>. [[ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿನೋಮ]]ಗಳು ([[ಝಾಲಿಂಗರ್‌ ಎಲ್ಲಿಸನ್‌ ಲಕ್ಷಣ]]), ಅಪರೂಪದ ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿನ್‌-ಸ್ರವಿಸುವಿಕೆ ಗೆಡ್ಡೆಗಳು/ಊತಗಳು, ಕೂಡಾ ಅನೇಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೇ ಗುಣಪಡಿಸಲು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. === ಒತ್ತಡ === ಸಂಶೋಧಕರು [[ಒತ್ತಡ]]ವನ್ನೂ ಕೂಡಾ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಂಭವನೀಯ ಕಾರಣ ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ತೊಡಕಾದರೂ ಆಗಿರಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡವು ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳುಂಟಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ವಾದವಿವಾದಗಳಿವೆ. [[ಯಾಂತ್ರಿಕ ಉಸಿರಾಟ]]ದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅನೇಕ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಿದ ಹಾಗೆ [[ಉರಿಯೂತ]] ಹಾಗೂ [[ತಲೆಗಾದ ಗಾಯಗಳು]] ದೈಹಿಕ [[ಒತ್ತಡದಿಂದಾಗುವ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ]]ಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್‌ ಬಿಹೇವಿಯರಲ್‌ ಮೆಡಿಸಿನ್‌ ರೀಸರ್ಚ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ ಏರ್ಪಡಿತ ತಜ್ಞರ ಮಂಡಳಿಯು ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ [[ಸೋಂಕಿನಿಂದಲೇ ಆಗುವ ರೋಗ]]ವಲ್ಲವೆಂದೂ ಮಾನಸಿಕ ಕಾರಣಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವವೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುತ್ತಾರೆ.<ref name="medmag"/> ಸಂಶೋಧಕರು ''H. ಪೈಲೊರಿ'' ಸೋಂಕಿಗೆ ಒತ್ತಡವು ಹೇಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದೆಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ''ಹೆಲಿಕೋಬ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ ಪೈಲೊರಿ'' ಯು ಆಮ್ಲೀಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ವರ್ಧಿಸುತ್ತವೆ, ಹಾಗೂ ಒತ್ತಡವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೊಟ್ಟೆ/ಉದರ ಆಮ್ಲದ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆಂದು ಆಗಲೇ ನಿದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನೀರಲ್ಲಿ-ಮುಳುಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ-ವಿರೋಧಿಸುವ ಒತ್ತಡ ಹಾಗೂ ''H. ಪೈಲೊರಿ'' ಯ ಸೋಂಕುಗಳೆರಡೂ ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಮರ್ಥಿಸಿತು.<ref>{{cite journal |author=Kim YH, Lee JH, Lee SS, ''et al.'' |title=Long-term stress and Helicobacter pylori infection independently induce gastric mucosal lesions in C57BL/6 mice |journal=Scand. J. Gastroenterol. |volume=37 |issue=11 |pages=1259–64 |year=2002 |pmid=12465722 |doi= 10.1080/003655202761020515|url=}}</ref> ಥಾಯ್‌ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿನ ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ ರೋಗಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ತೀವ್ರವಾದ ಒತ್ತಡವು ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಅಪಾಯ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿತು, ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡ ಹಾಗೂ ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಏರುಪೇರುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲದು.<ref>{{cite journal |author=Wachirawat W, Hanucharurnkul S, Suriyawongpaisal P, ''et al.'' |title=Stress, but not Helicobacter pylori, is associated with peptic ulcer disease in a Thai population |journal=J Med Assoc Thai |volume=86 |issue=7 |pages=672–85 |year=2003 |pmid=12948263 |doi= |url=}}</ref> == ರೋಗನಿರ್ಣಯ/ನಿದಾನ == [[ಚಿತ್ರ:Gastric ulcer 3.jpg|right|thumb|ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣದ ಅಂತರ್ದರ್ಶನ ಚಿತ್ರ, ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಅರ್ಬುದವೆಂದು ಸಾಬೀತಾದ ಅಂಗಾಂಶಛೇದನೆ.]] [[ಜಠರದರ್ಶಕ]]ವೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುವ [[ಈಸೋಫೆಗೋಗ್ಯಾಸ್ಟರೋಡ್ಯುವೋಡೆನೋಸ್ಕೊಪಿ]] (EGD), ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಪೀಡಿತರೆಂದು ಅನುಮಾನಿತರಾದ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮಾಡುವ ಎಂಬುದು ಒಂದು ವಿಧವಾದ [[ಅಂತರ್ದರ್ಶನ]] ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ನೇರವಾಗಿ ನೋಡುವ ಮೂಲಕ ಹುಣ್ಣಿನ/ವ್ರಣದ ಸ್ಥಳ ಹಾಗೂ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು. ಅಷ್ಟೇಅಲ್ಲದೇ ಯಾವುದೇ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ ಇರದಿದ್ದರೆ, EGDಯು ಅನೇಕವೇಳೆ ಪರ್ಯಾಯ ರೋಗನಿದಾನವನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲದು. ''[[ಹೆಲಿಕೋಬ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ ಪೈಲೊರಿ]]'' ಯ ರೋಗನಿದಾನವನ್ನು ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು: * [[ಯೂರಿಯಾ ಶ್ವಾಸ/ಉಸಿರು ತಪಾಸಣೆ]] (ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಲ್ಲದ/ಗಾಯಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ಹಾಗೂ EGD ಬೇಡದ); * EGD ಅಂಗಾಂಶಛೇದನೆಯ ಮಾದರಿಯಿಂದ ನೇರ ಸಂಗೋಪನೆ; ಇದನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಲ್ಲದೇ ದುಬಾರಿಯಾದುದು. ಬಹುತೇಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಲ್ಯಾಬ್‌ಗಳು ''H. ಪೈಲೊರಿ'' ಯ ಸಂಗೋಪನೆಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ; * [[ತ್ವರಿತ ಯೂರೇಸ್‌ ತಪಾಸಣೆ]]ಯ ಮೂಲಕ ಅಂಗಾಂಶಛೇದನೆ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿನ [[ಯೂರೇಸ್‌]] ಚಟುವಟಿಕೆಯ ನೇರ ಪತ್ತೆ; * [[ರಕ್ತ]]ದಲ್ಲಿನ [[ಪ್ರತಿಕಾಯ]]ಗಳ ಮಟ್ಟದ ಅಳೆಯುವಿಕೆ (EGD ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ). EGDರಹಿತ ಧನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕಾಯದ ಅಸ್ಥಿತ್ವ ಮಾತ್ರವೇ ನಿರ್ಮೂಲನ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧಾರಕವೇ ಎಂಬುದಿನ್ನೂ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ; * ಮಲದಲ್ಲಿನ [[ಪ್ರತಿಜನಕ]] ತಪಾಸಣೆ; * EGD ಅಂಗಾಂಶಛೇದನೆಯನ್ನು ಊತಕಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ತಪಾಸಣೆ ಹಾಗೂ ವರ್ಣಸಿಕ್ತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ. ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳ ಇತರೆ ಕಾರಣಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಮಾರಣಾಂತಿಕತೆ]]ಯನ್ನು ([[ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಅರ್ಬುದ]])ದ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. [[ಹೊಟ್ಟೆ/ಉದರ]]ದಲ್ಲಿನ ''ದೀರ್ಘವಾದ (ದೊಡ್ಡ) ಬಾಗುವಿಕೆ'' ಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವುಗಳು ಬೇರೂರಿದ ''H. ಪೈಲೊರಿ'' ಸೋಂಕಿನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣವು ಒಳನುಗ್ಗಿ ಆಚೆಬಂದರೆ, ಜಠರ ಹಾಗೂ ಕರುಳುಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಒಳಗಿಂದ ಗಾಳಿಯು ಹೊರಬಂದು (ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ) ಜಠರದ ಒಳಪೊರೆಯ ಕುಹರದೊಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ (ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಾಳಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ). ಇದರಿಂದಾಗಿ ಜಠರದ ಒಳಪೊರೆಯ ಕುಹರದೊಳಗೆ "ಮುಕ್ತ ಅನಿಲ" ಉಂಟಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಎದೆಯ X-ರೇ ತೆಗೆಯುವಾಗಿನಂತೆ ನೇರ ನಿಂತಿದ್ದರೆ, ಅನಿಲವು ವಪೆಯ ಕೆಳಗಿನವರೆಗೆ ತೇಲಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಂತು ತೆಗೆಸಿದ ಎದೆಯ X-ರೇ ಅಥವಾ ಅಂಗಾತನಾಗಿ ಪಾರ್ಶ್ವ ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆಯ X-ರೇಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಜಠರದ ಒಳಪೊರೆಯ ಕುಹರದೊಳಗಿನ ಅನಿಲವು ರಂಧ್ರೀಕರಣಗೊಂಡ ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ ರೋಗದ ಸೂಚನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. === ಸ್ಥೂಲದೃಷ್ಠಿಗೋಚರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ === [[ಚಿತ್ರ:Benign gastric ulcer 1.jpg|thumb|ಜಠರಛೇದನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿನ ಸೌಮ್ಯವಾದ ಒಂದು (ಕುಹರದೊಳಗಿನ) ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ.]] ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಹೊಟ್ಟೆ/ಉದರದ ಅಲ್ಪ ಬಾಗುವಿಕೆಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣವು 2ರಿಂದ 4&nbsp;cm ವ್ಯಾಸದ, ಮೃದು ತಲದ ಹಾಗೂ ಲಂಬ ಅಂಚುಗಳುಳ್ಳ ವೃತ್ತಾಕಾರದಿಂದ ಅಂಡಾಕೃತಿ ಮಾದರಿಯ ದೇಹಭಿತ್ತಿಯ ದೋಷ ("ರಂಧ್ರ")ವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣದ ತೀವ್ರತರವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಚುಗಳು ಎತ್ತರಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅನಿಯತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಿಯತವಾಗಿದ್ದು ಎತ್ತರಿಸಿದ ಅಂಚುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುತ್ತಲೂ ಉರಿಯೂತವನ್ನು ಬೇರೂರಿದ ರೂಪವು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ ರೂಪಿ ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಅರ್ಬುದದಲ್ಲಿ ಅಂಚುಗಳು ಅನಿಯತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸುತ್ತಲಿರುವ ಲೋಳೆಪೊರೆಯು ದೇಹಭಿತ್ತಿಯ ಮೇಲಾದ ಮಚ್ಚೆ ಗುರುತಿನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರೇಡಿಯಲ್‌ ಮೂಳೆಯಲ್ಲಿ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡಬಹುದು. === ಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ === ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ ಆಮ್ಲ-ಪೆಪ್ಸಿನ್‌ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ [[ಮಸ್ಕ್ಯುಲಾರಿಸ್‌ ಲೋಳೆಪೊರೆಗಳು]] ಹಾಗೂ ಮಸ್ಕ್ಯುಲಾರಿಸ್‌ ಪ್ರೋಪ್ರಿಯಾಗಳ ಮೂಲಕ ತೂರಿಹೋಗುವ ಲೋಳೆಪೊರೆಯ ದೋಷವಾಗಿದೆ. ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣದ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳು ಲಂಬವಾಗಿದ್ದು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಜಠರದುರಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಕ್ರಿಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣದ ತಲವು 4 ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ: ಉರಿಯೂತದ ಸ್ರಾವ, ಫೈಬ್ರಿನಾಭ ಊತಕದ ಕ್ಷಯ/ನೆಕ್ರೋಸಿಸ್‌, ಕಣದಂತಹಾ ಉಬ್ಬುಗಳಾಗುವ ಅಂಗಾಂಶ ಹಾಗೂ ಎಳೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ/ನಾರಿನಂಥ ಅಂಗಾಂಶ. ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣದ ಎಳೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ತಲವು ದಪ್ಪಭಿತ್ತಿಯ ನಾಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಗರಣೆಗಟ್ಟಿದ ರಕ್ತನಾಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು.<ref name="pathologyatlas">{{cite web | url= http://www.pathologyatlas.ro/chronic-peptic-ulcer.php| title=ATLAS OF PATHOLOGY|accessdate=2007-08-26}}</ref> === ಅಧಿಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ನೋವಿನ ಭಿನ್ನಲಕ್ಷಣಗಳ ರೋಗನಿದಾನ === <div class="references-small"> * ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ * [[ಜಠರದುರಿತ]] * [[ಹೊಟ್ಟೆ/ಉದರ ಅರ್ಬುದ]] * [[ಜಠರ-ಅನ್ನನಾಳೀಯ ಮರುಪೂರಣ ರೋಗ]] * [[ಮೆದೋಜೀರಕದ ಉರಿತ]] * [[ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ]]ದ [[ರಕ್ತಸಂಚಯ]] * [[ಪಿತ್ತಕೋಶದ ಉರಿಯೂತ]] * [[ಪಿತ್ತರಸದಿಂದಾಗುವ ಹೊಟ್ಟೆನುಲಿತ]] * [[ಹೃದಯದ ಆಂತರಿಕ ಸ್ನಾಯುವಿನ ಊತಕ ಮರಣ]] * ದೇಹದ [[ಅಂಗಭಾಗದಲ್ಲಿನ ನೋವು]] ([[ಫ್ಲ್ಯೂರಿಸಿ]], [[ಹೃದಯಾವರಣದ ಉರಿಯೂತ]]) * [[ಉನ್ನತ ಮೆಸಂಟರೀಯ ಧಮನಿ ಲಕ್ಷಣ]] </div> == ಚಿಕಿತ್ಸೆ == EGDಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣದಂತಹಾ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಯುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಅನೇಕವೇಳೆ [[ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳು]] ಅಥವಾ [[H2 ಪ್ರತಿವರ್ತಿ]]ಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದು ವಾಡಿಕೆ. [[ಬಿಸ್ಮುತ್‌‌ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು]] ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸಾವಯವಿಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಬಲ್ಲವು ಅಥವಾ ನಿರ್ಮಲಗೊಳಿಸಬಲ್ಲವು, ಬಿಸ್ಮುತ್‌‌ ಸಬ್‌ಸಾಲಿಸೈಲೇಟ್‌ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲಿನ ಲೇಬಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿರುತ್ತವೆ. [[ಸ್ಟಿರಾಯ್ಡ್‌ಅಲ್ಲದ ಉರಿಶಾಮಕಗಳ]]ನ್ನು(NSAIDಗಳು) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ NSAIDಗಳ [[ಉಪ-ಪರಿಣಾಮ]]ವಾದ ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು [[ಪ್ರೋಸ್ಟಾಗ್ಲಾಂಡಿನ್‌]] [[ಸದೃಶ]]ಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ([[ಮೈಸೋಪ್ರಾಸ್ಟಲ್‌]] ), ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ''H. ಪೈಲೊರಿ'' ಸೋಂಕಿರುವಾಗ, ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೆಂದರೆ 2 ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು (e.g. [[ಕ್ಲಾರಿಥ್ರೋಮೈಸಿನ್‌]], [[ಅಮಾಕ್ಸಿಸಿಲ್ಲಿನ್‌]], [[ಟೆಟ್ರಾಸೈಕ್ಲೀನ್‌]], [[ಮೆಟ್ರೋನಿಡಜೋಲ್]]‌) ಹಾಗೂ 1 [[ಪ್ರೋಟಾನ್‌ ಪಂಪ್‌ ತಡೆಕಾರಕ]]ವನ್ನು (PPI), ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಿಸ್ಮುತ್‌‌ ಸಂಯುಕ್ತದೊಂದಿಗೆ ನೀಡುವುದು. ಜಟಿಲ, ಚಿಕಿತ್ಸಾ-ವಿರೋಧಿ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, 3 ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳನ್ನು (e.g. ಅಮಾಕ್ಸಿಸಿಲ್ಲಿನ್ + ಕ್ಲಾರಿಥ್ರೋಮೈಸಿನ್ + ಮೆಟ್ರೋನಿಡಜೋಲ್‌) PPIಯೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದು ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಿಸ್ಮುತ್‌‌ ಸಂಯುಕ್ತದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದು.. ಜಟಿಲವಲ್ಲದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವೀ ಪ್ರಥಮ ಸ್ತರದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೆಂದರೆ [[ಅಮಾಕ್ಸಿಸಿಲ್ಲಿನ್‌]] + [[ಮೆಟ್ರೋನಿಡಜೋಲ್‌]] + [[ಪ್ಯಾಂಟಾಪ್ರಾಜೋಲ್‌]] (ಇದೊಂದು PPI)ಗಳ ಬಳಕೆ. ''H. ಪೈಲೊರಿ'' ಇಲ್ಲದೆಡೆ, ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಡೋಸ್‌ನ PPIಗಳನ್ನು ಅನೇಕವೇಳೆ ಬಳಸಲಾಗುವುದು. ''H. ಪೈಲೊರಿ'' ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸೋಂಕನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಿ, ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಸೋಂಕು ಮರುಕಳಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇತರೆ ಪ್ರತಿಜೈವಿಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮರುಚಿಕಿತ್ಸೆಯೂ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. 1990ರ ದಶಕದ ನಂತರದ PPI'ಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಯ ನಂತರ, ಜಟಿಲ್ಲವಲ್ಲದ ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ("ಅಧಿಕ ಆಯ್ಕೆಯ [[ವ್ಯಾಗೋಟಮಿ]]"ಯಂತಹಾ) ತ್ಯಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಂಧ್ರೀಕೃತ ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣವು ತುರ್ತು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಪ್ರಕರಣವಾಗಿದ್ದು ರಂಧ್ರೀಕರಣದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸರಿಪಡಿಕೆ ಅವಶ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳಿಗೆ ಬರೆಗುಳ, ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು, ಅಥವಾ [[ಕತ್ತರಿಸುವಿಕೆ]]ಗಳ ಮೂಲಕ ರಕ್ತಸ್ರಾವವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ತುರ್ತಾಗಿ ಅಂತರ್ದರ್ಶನವು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. == ಸೋಂಕು/ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕಶಾಸ್ತ್ರ == [[ಚಿತ್ರ:peptic ulcer disease world map - DALY - WHO2004.svg|thumb|ಪ್ರತಿ 100,000 ವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ ರೋಗದ ಸಾಧ್ಯತೆ 2004ರಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾದ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಜೀವನದ ವರ್ಷ.<ref>[30]</ref>[31][32][33][34][35][36][37][38][39][40][41][42][43]]] ಬಹುತೇಕ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳಿಗೆ ಬರೆಗುಳ, ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು, ಅಥವಾ ಕತ್ತರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ರಕ್ತಸ್ರಾವವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ತುರ್ತಾಗಿ ಅಂತರ್ದರ್ಶನವು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="pmid18837773">{{cite journal |author=Snowden FM |title=Emerging and reemerging diseases: a historical perspective |journal=Immunol. Rev. |volume=225 |issue= |pages=9–26 |year=2008 |month=October |pmid=18837773 |doi=10.1111/j.1600-065X.2008.00677.x |url=}}</ref> ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಲಿಕೋಬ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ ಪೈಲೊರಿ ಸೋಂಕುಗಳ ಅಟ್ಟಹಾಸದ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ವಯಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಏರುತ್ತದೆ (i.e., 20ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 20%, 30ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 30%, 80ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 80% etc). ಇದರ ಹರಡಿಕೆಯು ಮೂರನೇ ವಿಶ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಸಾರವು ಆಹಾರ, ಕಲುಷಿತ ಅಂತರ್ಜಲ, ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಜೊಲ್ಲು/ಲಾಲಾರಸಗಳಿಂದ (ಚುಂಬನ ಅಥವಾ ಆಹಾರಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ) ಆಗುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=April 2008}} ಹೆಲಿಕೋಬ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ ಸೋಂಕುಗಳ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದಲ್ಲದೇ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಸೌಖ್ಯತೆ, ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆಯ ನೋವು ಅಥವಾ ಜಠರದುರಿತಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. == ಇತಿಹಾಸ == {{see also|Timeline of peptic ulcer disease and Helicobacter pylori}} ಈ ರೋಗಕ್ಕೆ [[ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳೇ]] ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುವ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ 1958ರಿಂದಲೇ ಆರಂಭಗೊಂಡು [[ಜಾನ್‌ ಲಿಕೌಡಿಸ್‌]], ಎಂಬ [[ಗ್ರೀಸ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ಓರ್ವ [[ವೈದ್ಯ]], [[ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ ರೋಗ]]ದ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ [[ಅಜೈವಿಕ]]ಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದನು.<ref name="Lykoudis">ಮಾರ್ಷಲ್‌ B.J., ed. (2002), "ಹೆಲಿಕೋಬ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ ಪಯೋನೀರ್ಸ್‌: ಫಸ್ಟ್‌ಹ್ಯಾಂಡ್‌ ಅಕೌಂಟ್ಸ್‌ ಫ್ರಂ ದ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್‌ಸ್‌ ಹೂ ಡಿಸ್ಕವರ್ಡ್‌ ಹೆಲಿಕೋಬ್ಯಾಕ್ಟರ್ಸ್‌, 1892–1982", ISBN 0-86793-035-7. ಬೆಸಿಲ್‌ ರಿಗಾಸ್‌, ಎಫ್ಸ್‌ಟಾಥಿಯೋಸ್‌ D. ಪಾಪಾವಾಸಾಸ್ಸಿಲಿಯೌವ್‌. ಜಾನ್‌ ಲಿಕೌಡಿಸ್. 1958ರಲ್ಲಿ ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ ರೋಗದ ರೋಗನಿದಾನ ಮಾಡಿದ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಗ್ರೀಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಓರ್ವ ವೈದ್ಯ.</ref> 1982ರಲ್ಲಿ, ''[[ಹೆಲಿಕೋಬ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ ಪೈಲೊರಿ]]'' ಗಳು ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳಿಗೆ ಮೂಲಕಾರಣವೆಂಬುದನ್ನು [[ರಾಬಿನ್‌ ವಾರ್ರೆನ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಬ್ಯಾರಿ J. ಮಾರ್ಷಲ್‌‌]] ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]]ನ್‌ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತೆ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದರು.<ref>{{cite journal|author=Marshall B.J.|title=Unidentified curved bacillus on gastric epithelium in active chronic gastritis|journal=[[The Lancet|Lancet]]|year=1983|volume=1|issue=8336|pages=1273–5|pmid=6134060}}</ref> ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ವಾರ್ರೆನ್‌ ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಷಲ್‌‌ ಈ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ/ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ/ಏಕಾಣುಜೀವಿಯ ಆಕ್ರಮಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಬಹುತೇಕ ಹೊಟ್ಟೆ/ಉದರ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳು ಹಾಗೂ ಜಠರದುರಿತಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆಯೇ ಹೊರತು ಈ ಹಿಂದೆ ಊಹಿಸಿದ ಹಾಗೆ [[ಒತ್ತಡ]] ಅಥವಾ [[ಮಸಾಲೆಯುಕ್ತ ಆಹಾರ]]ದಿಂದಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite journal|author=Marshall B.J., Warren J.R.|title=Unidentified curved bacilli in the stomach patients with gastritis and peptic ulceration|journal=Lancet|year=1984|volume=1|issue=8390|pages=1311–5|pmid=6145023|doi=10.1016/S0140-6736(84)91816-6}}</ref> ''[[H. ಪೈಲೊರಿ]]'' ಯ ಊಹಾಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ,{{Fact|date=November 2009}} ಹಾಗಾಗಿ ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಮಾರ್ಷಲ್‌‌ ರೋಗಿಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳ ಸಂಗೋಪನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಪೆಟ್ರಿ ಆಹಾರ/ಪೇಯ]]ವನ್ನು ಕುಡಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಠರದುರಿತಕ್ಕೀಡಾದರು. ಅವರ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಎರಡು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಮಾಯವಾದರೂ, ಸೋಂಕಿನ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ [[ದುರ್ಗಂಧಶ್ವಾಸ]]ವೂ ಒಂದಾದುದರಿಂದ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯ ಒತ್ತಾಯದ ಮೇರೆಗೆ ಉಳಿದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಅಜೈವಿಕಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರು.<ref name="mja">{{cite journal |author=Van Der Weyden MB, Armstrong RM, Gregory AT |title=The 2005 Nobel Prize in physiology or medicine |journal=Med. J. Aust. |volume=183 |issue=11–12 |pages=612–4 |year=2005 |pmid=16336147 |doi= |url=http://www.mja.com.au/public/issues/183_11_051205/van11000_fm.html#0_i1091639 |access-date=2010-05-15 |archive-date=2009-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090627035448/http://www.mja.com.au/public/issues/183_11_051205/van11000_fm.html#0_i1091639 |url-status=dead }}</ref> ಈ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು 1984ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಜರ್ನಲ್‌ನ ಬಹುಚರ್ಚಿತ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲೊಂದಾಯಿತು. 1997ರಲ್ಲಿ, [[ಸೆಂಟರ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಡಿಸೀಸ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪ್ರಿವೆನ್ಷನ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯು, ಇತರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ''[[H. ಪೈಲೊರಿ]]'' ಹಾಗೂ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸೇವಾದಾರರು ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಹಕರುಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಅಭಿಯಾನದಿಂದಾಗಿ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳು ಗುಣವಾಗಬಹುದಾದ ಸೋಂಕಾಗಿದ್ದು, ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದೆಂದು ಹಾಗೂ ''H. ಪೈಲೊರಿ'' ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಣ ಉಳಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಸುದ್ದಿಯು ಬಲಗೊಂಡಿತು.<ref>[http://www.cdc.gov/ulcer/history.htm ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ, ಡಯಾಗ್ನೋಸಿಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ - CDC ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಲ್‌, ಮೈಕೋಟಿಕ್‌ ಡಿಸೀಸಸ್]</ref> 2005ರಲ್ಲಿ, [[ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನ ಕರೋಲಿಂಕಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯು [[ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯಕ್ಕೆಂದು ನೀಡಲಾಗುವ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು Dr. ಮಾರ್ಷಲ್‌‌ ಹಾಗೂ ಅವರ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಹಯೋಗಿ Dr. ವಾರ್ರೆನ್‌ ರವರುಗಳಿಗೆ "ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ/ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ/ಏಕಾಣುಜೀವಿ ''ಹೆಲಿಕೋಬ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ ಪೈಲೊರಿ'' ಯ ಪತ್ತೆ ಹಾಗೂ [[ಜಠರದುರಿತ]] ಹಾಗೂ ಜಠರ/ಜಠರೀಯ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದುದಕ್ಕಾಗಿ" ನೀಡಿದರು. ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಮಾರ್ಷಲ್‌‌ ''H. ಪೈಲೊರಿ'' ಬಗೆಗಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಅಣುಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪರ್ತ್‌ನ [[UWA]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಮೆಲುಕು-ಮಿಠಾಯಿ/ಚ್ಯೂಯಿಂಗ್‌ಗಮ್‌ನ ಬಳಕೆಯು ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಭಾವನೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಲಾಗಿತ್ತು. ಗಮ್‌ಅನ್ನು ಅಗಿಯುವುದು ಹೊಟ್ಟೆ/ಉದರದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್‌ ಆಮ್ಲದ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ವಿಪರೀತ-ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡುತ್ತದೆಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಪರರು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಕೆಳ(ಆಮ್ಲೀಯ) pH(pH2)ಮಟ್ಟದ, ಅಥವಾ [[ಹೈಪರ್‌ಕ್ಲೋರ್‌ಹೈಡ್ರಿಯಾ]]ವು ಆಹಾರದ ಕೊರತೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆ/ಉದರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕರಗಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅದರಿಂದಾಗಿ ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು.<ref>'''' ಮೆಡಿಸಿನ್‌ ಫಾರ್‌ ನರ್ಸಸ್‌ (ಟೂಹೇ, 1974)</ref> ಇದರ ಹೊರತಾಗಿ ಬಹಳ ಹಿಂದಲ್ಲದೇ ಕೆಲವರು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮರದ ರಾಳದ ಹೊರತೆಗೆದ ಸಾರ, [[ಅಗಿಯುವ ಗಮ್‌]]ಗಳು, ''H. ಪೈಲೊರಿ'' ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ನಿವಾರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು.<ref name="pmid9874617">{{cite journal |author=Huwez FU, Thirlwell D, Cockayne A, Ala'Aldeen DA |title=Mastic gum kills Helicobacter pylori [Letter to the editor, not a peer-reviewed scientific article] |journal=N. Engl. J. Med. |volume=339 |issue=26 |pages=1946 |year=1998 |month=December |pmid=9874617 |doi= |url=http://content.nejm.org/cgi/content/extract/339/26/1946 |accessdate=2008-09-06 |archive-date=2008-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080915121329/http://content.nejm.org/cgi/content/extract/339/26/1946 |url-status=dead }} [http://content.nejm.org/cgi/content/extract/340/7/576 ಮುಂದಿನ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸರಿಪಡಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081005120756/http://content.nejm.org/cgi/content/extract/340/7/576 |date=2008-10-05 }} ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ.</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅನೇಕ ನಂತರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ''H. ಪೈಲೊರಿ'' ಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಅಗಿಯುವ ಗಮ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಯು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸಿವೆ.<ref name="pmid12562704">{{cite journal |author=Loughlin MF, Ala'Aldeen DA, Jenks PJ |title=Monotherapy with mastic does not eradicate Helicobacter pylori infection from mice |journal=J. Antimicrob. Chemother. |volume=51 |issue=2 |pages=367–71 |year=2003 |month=February |pmid=12562704 |url=http://jac.oxfordjournals.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=12562704 |doi=10.1093/jac/dkg057}}</ref><ref name="pmid12888582">{{cite journal |author=Bebb JR, Bailey-Flitter N, Ala'Aldeen D, Atherton JC |title=Mastic gum has no effect on Helicobacter pylori load in vivo |journal=J. Antimicrob. Chemother. |volume=52 |issue=3 |pages=522–3 |year=2003 |month=September |pmid=12888582 |doi=10.1093/jac/dkg366 |url=http://jac.oxfordjournals.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=12888582}}</ref> == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == <references group="nb"></references> == ಆಕರಗಳು == {{reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.medicalvideos.us/videos-925-Endosocpy-of-a-Deep-Gastric-Ulcer ಆಳ ಜಠರದ/ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಹುಣ್ಣು/ವ್ರಣದ ಅಂತರ್ದರ್ಶನದ ವಿಡಿಯೋ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100307024036/http://www.medicalvideos.us/videos-925-Endosocpy-of-a-Deep-Gastric-Ulcer |date=2010-03-07 }} * [http://rad.usuhs.edu/medpix/parent.php3?mode=pt_finder&amp;srchstr=gastric%20ulcer#top ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಅಲ್ಸರ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120719000141/http://rad.usuhs.edu/medpix/parent.php3?mode=pt_finder&srchstr=gastric%20ulcer#top |date=2012-07-19 }} ರೇಡಿಯಾಲಜಿ ಅಂಡ್‌ ಎಂಡೋಸ್ಕಪಿ MedPixಇಂದಾ {{Gram-negative bacterial diseases}} {{Gastroenterology}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋಎಂಟರಾಲಜಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆ ನೋವು]] fpr0rbzhrrf5a48byzbvlkhqsnq9n19 0 23634 1377153 1349764 2026-07-25T01:34:14Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377153 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian Jurisdiction | native_name=Tirupur | type=city | latd = 11.1075|longd=77.3398 | locator_position=right | state_name=ತಮಿಳುನಾಡು | district= [[Tirupur district|Tirupur]] | leader_title= District collector | leader_name= Mr.C.Samayamoortyi IAS | altitude=301.14 | population_as_of = 2009 | population_total = 617180 | population (Metro)=1185632 | population_metro_rank = 5th in Tamilnadu(64th in india) | population_density = | area_magnitude = 9 | area_total= | area_telephone= 91 421 | postal_code= 641 601 to 610 | vehicle_code_range= TN-39 and TN-42 | website=tiruppur.tn.nic.in/ | unlocode=INMAA |//';lyt |D:\My Docu\My Pictures footnotes = | }} '''ತಿರುಪ್ಪೂರು''' ({{Lang-ta|திருப்பூர்}})- ಇದು [[ನೋಯಲ್ ನದಿಯ]] ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ [[ಜವಳಿ]][http://tiruppurcorp.tn.gov.in/index.html ನಗರದ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090222182132/http://tiruppurcorp.tn.gov.in/index.html |date=2009-02-22 }} ಹೆಸರು. ಇದು '''ತಿರುಪ್ಪೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ''' ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನವಿರುವ ಊರು. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೋಂಗು ನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಜನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರು. ತಿರುಪ್ಪೂರು ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗು ನೈಪುಣ್ಯವಿಲ್ಲದ ಹಂಗಾಮಿ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ಸೃಷ್ಟಿಮಾಡುವ ದೊಡ್ಡ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಕೇಂದ್ರ. ತಿರುಪ್ಪೂರು ಭಾರತದ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ. ತಿರುಪ್ಪೂರು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಹೋಸಿಅರಿ, ನಿಟೆಡ್ ಗಾರ್ಮೆಂಟ್ಸ್(ಹೆಣೆದ ಉಡುಪುಗಳು), ಕ್ಯಾಷುಯಲ್ ಕ್ಲಾತ್(ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಉಡುಗೆಗಳು), ಮತ್ತು ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ವೇರ್ (ಆಟದ ಉಡುಗೆಗಳು)- ಈ ಎಲ್ಲಾ ಜವಳಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಮನ್ನಣೆ ಪಡಿದಿದೆ. ತಿರುಪ್ಪೂರು ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಂದ ದೇಶದ ನಿಟ್‌ವೇರ್ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/2007/06/11/stories/2007061110090500.htm |title=Helping Tirupur emerge as a leader in knitwear exports in India - Tiruppur |publisher=The Hindu |date=2007-06-11 |accessdate=2009-09-24 |archive-date=2007-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071128012707/http://www.hindu.com/2007/06/11/stories/2007061110090500.htm |url-status=dead }}</ref> ತಿರುಪ್ಪೂರಿನ ರಫ್ತು ಕೇಂದ್ರಿತ ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮ ಸುಮಾರು ಐದು [[ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ]] ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದಾಗುವ ರಫ್ತಿನ ವಹಿವಾಟು [[ರೂ]]. 12,000 [[ಕೋಟಿಯ]] ಗಡಿಯನ್ನು ಕಳೆದ ವರ್ಷ ದಾಟಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.indiacatalog.com/cityguide/tirupur.html |title=City Guide :: Tirupur :: A.C & Refrigerators |publisher=India Catalog.Com |date= |accessdate=2009-09-24}}</ref> ==ಭೂಗೋಳ== ತಿರುಪ್ಪೂರು [ಜಿಲ್ಲೆ] {{Coord|11.1075|N|77.3398|E|}} ಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/25/Tiruppur.html |title=Falling Rain Genomics, Inc - Tiruppur |publisher=Fallingrain.com |date= |accessdate=2009-09-24 |archive-date=2010-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100415153801/http://www.fallingrain.com/world/IN/25/Tiruppur.html |url-status=dead }}</ref> ಇದು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಸರಾಸರಿ 295 ಮೀಟರ್ (967 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ತಿರುಪ್ಪೂರು ನಗರಕ್ಕೆ ನಿಟ್‌ಸಿಟಿ, ಕಾಟನ್ ಸಿಟಿ, ಎನ್ನುವ ಹೆಸುರಗಳಿಂದ ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಇದು '''ಭಾರತದ ಜವಳಿ ನಗರ''' ಎಂದು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಕೂಡ ಹೌದು. ತಿರುಪ್ಪೂರು ಎನ್ನುವ ಈ ನಗರದ ಹೆಸರು ಪುರಾಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಳ್ಳರು ಪಾಂಡವರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕುರಿಕಾಯುವವರನ್ನು ಕದ್ದು ಒಯ್ಯುತ್ತಾರೆ, ಆಗ ಪಾಂಡವರ ಸೈನ್ಯವು ಅವರನ್ನು ವಾಪಸ್ಸು(ತಿರುಗಿ) ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ''ತಿರುಪ್ಪು=ತಿರುಗಿ ಊರು=ಸ್ಥಳ'' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು. ಇದಲ್ಲದೆ ಧಾರಪುರಂ ಎನ್ನುವ ಊರಿನ ಹಳೆಯ ಹೆಸರು "ವಿರಾಟಪುರಂ" (ಧಾರಪುರಂ ಎನ್ನುವುದ ಪ್ರಸ್ತುತ ತಿರುಪ್ಪೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಊರು). ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಮಹಾಭಾರತದ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ತಿರುಪ್ಪೂರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅಗೆಯುವಾಗ ಸಿಗುವ ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಣ್ಯ, ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿವುದರ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಚೀನ ತಿರುಪ್ಪೂರಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅರಿಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಚೋಳರ ಕಾಲದ ಕಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ "ಕಾಂಚಿ ಮಾನಧಿ" (ನೋಯಲ್ ನದಿ), ಹಾಗೂ ಅದರ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಯ ಕುರಿತಂತೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ತಿರುಪ್ಪೂರು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಭೂಮಿಯು ಫಲವತ್ತಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇವತ್ತಿಗೂ ಕೂಡ ತಿರುಪ್ಪೂರು, ಹತ್ತಿ ತರಕಾರಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಪದಾರ್ಥಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ತಿರುಪ್ಪೂರಿನ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಲಿಂಗವನ್ನು ಚೋಳರ ರಾಜನು ಕಾಶಿಯಿಂದ ತರುವಾಗ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟನೆಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ನೋಯಲ್ ನದಿಯ ದಡದ ಮೇಲೆ ಚೆಲ್ಲಂಡಿ ಅಮ್ಮನ್ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿಗ್ರಹಗಳು ಚೋಳ ಶೈಲಿಯ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. [[ಇಂಡಿಯಾ]] ದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ‍್ಯ ಬರುವುದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೆ ತಿರುಪ್ಪೂರು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಕೊಂಗು ರಾಜ್ಯ|ಕೊಂಗುನಾಡಿನ]] ದಳವಾಯಿ ಮತ್ತು [[ಪಾಳೆಗಾರ]], [[ಧೀರನ್‌ ಚಿನ್ನಮಲೈ]] ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ. ಇವನನ್ನು [[ಸಂಕಗಿರಿ]]ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ನೇಣಿಗೆ ಹಾಕಿದರು. [[ತಿರುಪ್ಪೂರು ಕುಮಾರನ್]], ಎನ್ನುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಯೋಧ ಕುಮಾರನ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರ ಧ್ವಜವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಸದೆ ದೇಶಪ್ರೇಮದಿಂದ ದಿಟ್ಟವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಲಾಠಿ ಚಾರ್ಚ್‌ ಮಾಡಿ ಕೊಂದರು. ಈ ಘಟನೆ ಈ ನಗರದ ಜನರಿಗೆ ಇಂದಿಗೂ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ತಿರುಪ್ಪೂರಿನ ಮುಖ್ಯರಸ್ತೆಗೆ ಕುಮಾರನ್ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="Fraternal Capital">ಶರದ್ ಚಾರಿ ಬರೆದಿರುವ ಫ್ರಟರ್ನಲ್‌ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್</ref> ಇದಲ್ಲದೆ ಈ ಊರಿಗೆ ಸಂಭಂದಪಟ್ಟ ಹಾಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಗಮನಿಸತಕ್ಕ ಘಟನೆಯೆಂದರೆ: ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಸಿ ಎನ್ ಅಣ್ಣಾದೊರೈ]], ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ತಿರುವು ಕೊಟ್ಟ ಘಟನೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿರುವ ಪೆರಿಯಾರರ ಅಂದೋಲನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ಪೆರಿಯಾರ್ ಇ ವಿ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ]], ಅವರನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತಿರುಪ್ಪೂರಿನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಮಾಡಿದರು. ==ಜನಸಾಂದ್ರತೆ== {{As of|2001}} ಭಾರತದ [[ಜನಗಣತಿಯ (ಸೆನ್ಸಸ್)]],<ref>{{GR|India}}</ref> ಪ್ರಕಾರ ತಿರುಪ್ಪೂರು ಸುಮಾರು 346,551 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು 52% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು 48% ಇದ್ದಾರೆ. ತಿರುಪ್ಪೂರಿನ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು 76% ಇದ್ದು,ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ಸರಾಸರಿಯಾದ 59.5% ಗಿಂತ ಜಾಸ್ತಿಯಿದೆ; ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತೆ: 82% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಕ್ಷರತೆ: 69% ಇದೆ. ತಿರುಪ್ಪೂರಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 10% ಜನ ಆರು ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಡೆ ಇದ್ದಾರೆ. ತಿರುಪ್ಪೂರಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದವರಾಗಿದ್ದರೂ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ಥ ಧರ್ಮದವರು ಕೂಡ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಸಿಖ್‌ ಮತ್ತು ಜೈನ್‌ ರ ಕೂಡ ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ. [[ಕೋಂಗು ವೆಲಾಲರ್]] ಗೌಂಡರ್ ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಯಾರ್‌ಗಳು ಈ ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುದೊಡ್ದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಚೆಟ್ಟಿಯಾರ್‌ಗಳು ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ. ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕೇರಳ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಾಳಕಾಡ್‌ನಿಂದ (ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಕೊಂಗು ನಾಡಿನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು), ಬಂದಿರುವ ಅನೇಕ ಮಂದಿಯಿದ್ದಾರೆ. ಇದ್ದಲವೇ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಬಹಳಷ್ಟು ಜೈನ ಮತ್ತು ಮಾರ್ವಾರಿಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದಿನ ದಿನಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಣಿಪುರ್ ಮತ್ತು ನಾಗಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಂತ ರಾಜ್ಯಗಳಂತಹ ಭಾರತದ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಜನರು ಕೂಡ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಅರಸಿಕೊಂಡು ತಿರುಪ್ಪೂರಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಿರುಪ್ಪೂರಿನ ಜವಳಿ(ಬಟ್ಟೆ) ಮತ್ತು ರಂಗಿನ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಘಟಕಗಳು [[ತಮಿಳನಾಡಿನ]] ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾದ ತಿರುಚಿರಾಪಳ್ಳಿ, ದಿಂಡಿಗಲ್ಲು, ರಾಮನಾಥಪುರಂ, ತಿರುನೆಲ್ವೆಲಿ ಮತ್ತು ನಾಗರ್‌‌ಕೋಯಿಲ್‌ ಗಳಿಂದ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇವರು ಕುಶಲತೆಯಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸಗಾರರಾಗಿದ್ದರೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇತರ ಕಡೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ಇಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಸಂಬಳ ದೊರಕುತ್ತದೆ. [[ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ]] ರಾಜ್ಯಗಳಾದ [[ಕೇರಳ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], ಮತ್ತು [[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಿಂದ]] ಕೂಡ ಬಹಳ ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ತಿರುಪ್ಪೂರು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿರುವ [[ಗಾರ್ಮೆಂಟ್]][[ಪ್ರೊಸೆಸ್ಸಿಂಗ್]] (ಜವಳಿ ಸಂಸ್ಕರಣ) ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು 0}ಭಾರತದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ [[ಒಡಿಶಾ]] ಮತ್ತು [[ಬಿಹಾರದಿಂದಲೂ]] ಕೂಡ ಜನರು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. == ಹವಾಗುಣ== '''ತಿರುಪ್ಪೂರು ''' ಹಿತವಾದ, ಅರೋಗ್ಯದಾಯಕವಾದ ಹವಾಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇದರ ತಾಪಮಾನವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಷ್ಟು ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ ಇದು ಸುಮಾರು 310 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಳದ ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು 35&nbsp;°C ರಿಂದ 18&nbsp;°C ನಡುವೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನ 41&nbsp;°C ಆಗಿದ್ದು, ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು 12&nbsp;°C ಆಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಾಲುಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗ, ಜೂನ್‌ನಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್‌ ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಸೌತ್-ವೆಸ್ಟ್‌ (ನೈಋತ್ಯ)ಮುಂಗಾರಿನಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ವೆರೆಗಿನ ಒಣಹವೆಯ ನಂತರ, ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮುಂಗಾರು ಆಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಗಿ ನವೆಂಬರ್‌ ತನಕ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಮುಂಗಾರು ಈಶಾನ್ಯದಿಂದ ಬೀಸುವ ಒಂದು ಕ್ಲುಪ್ತ ಮಾರುತದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಾಸರಿ ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣವು ಸುಮಾರು 700&nbsp;mm ರಷ್ಟಿದೆ. ಒಟ್ಟು ಮಳೆಯ ಈಶಾನ್ಯದ ಮಾರುತದಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇಕಡಾ 47%ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ನೈಋತ್ಯದಿಂದ(ಸೌತ್‌ವೆಸ್ಟ್‌) ಬೀಸುವ ಮಾರುತವು 28%ರಷ್ಟಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಭೂಮಿಯ ಬಹುಪಾಳು ಮಣ್ಣು ಕಪ್ಪಮಣ್ಣಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಯಲು ಬಹಳ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಕಳಿಮಣ್ಣು ಕೂಡ ಇದೆ. ಕೊಯಮತ್ತೂರಿನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ತಿರುಪ್ಪೂರುನ್ನು ಸೈಸ್ಮಿಕ್ (ಭೂಕಂಪ) ವಲಯದ ಕ್ಲಾಸ್ III/IV ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ 1900ರಲ್ಲಿ ರಿಚರ್ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ 6.0 ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಕಂಪನ ಸಂಭವಿಸಿದೆ.[6] ಸಲೀಂ ಆಲಿ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್‌ ಆರ್ನಿತಾಲಜಿ ಅಂಡ್‌ ನಾಚುರಲ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿಯು ಕೊಯಮತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅನೈಕಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆ(ಅಣೆಕಟ್ಟು). ಇದು ತಿರುಪ್ಪೂರಿಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ==ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ== ತಿರುಪ್ಪೂರು ನಗರದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಮೇಯರ್ ಮತ್ತು ಉಪಮೇಯರ್ ಮುಂದಾಳತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಿಟಿ ಮುನಿಸ್ಪಾಲಿಟಿ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ (ನಗರಪಾಲಿಕೆ) ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ತಿರುಪ್ಪೂರು ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಯನ್ನು 1917ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 2008ರಲ್ಲಿ ತಿರುಪ್ಪೂರು ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ ಎಂದು ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ 27 ಕಿ.ಮೀ.ಇದ್ದು, ಇದು 2011ರಲ್ಲಿ, 150 ಕಿ.ಮೀ. ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ, ಈ ಯೋಚನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಸರಕಾರ ತಿರುಪ್ಪೂರು ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಉಪನಗರ (ಸಬ್‌-ಅರ್ಬನ್‌)ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ==ತಿರುಪ್ಪೂರಿನ ಉಪನಗರ(ಸಬ್‌-ಅರ್ಬನ್‌) ಪ್ರದೇಶಗಳು == *ನಲ್ಲೂರು: ಇದು ತೃತೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು 2011ರ ವೇಳೆಗೆ ತಿರುಪ್ಪೂರು ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ನಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಯೋಚನೆಯಿದೆ. *15 ವೆಲಂಪಾಳ್ಯಂ: ಇದೊಂದು ತೃತೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು 2011ರ ವೇಳೆಗೆ ತಿರುಪ್ಪೂರು ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ನಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಯೋಚನೆಯಿದೆ. ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಉಪನಗರಗಳನ್ನು(ಸಬ್‌-ಅರ್ಬ್‌) 2011ರೊಳಗೆ ತಿರುಪ್ಪೂರು ಸಿಟಿ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ನೊಂದಿಗೆ (ನಗರಪಾಲಿಕೆ) ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳು ಉದ್ದೇಶವಿದೆ: *ಮುತ್ತಾನಪಾಳ್ಯಂ *ನೇರುಪರಿಚಲ್ *ವೀರಪಾಂಡಿ *ಅಂಡಿಪಾಳ್ಯಂ *ಇದುವೈ *ತೋಟ್ಟಿಯಮನ್ನಾರೈ *ಮಂಗಳಂ *ಉತುಕುಲಿ *ಅನಪೂರಪಾಳ್ಯಂ ==ರಾಜಕಾರಣ== ತಿರುಪ್ಪೂರು ವಿಧಾನಸಭಾ(ಅಸೆಂಬ್ಲಿ) ಕ್ಷೇತ್ರವು [[ತಿರುಪ್ಪೂರು ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ]] ಭಾಗವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | url = http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S22/TN_ACPC.pdf | format = PDF | title = List of Parliamentary and Assembly Constituencies | accessdate = 2008-10-11 | bhavesh = Tamil Nadu | publisher = Election Commission of India | archive-date = 2008-10-31 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081031131000/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S22/TN_ACPC.pdf | url-status = dead }}</ref> ತಿರುಪ್ಪೂರನ್ನು ಉತ್ತರ ತಿರುಪ್ಪೂರು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ತಿರುಪ್ಪೂರು ಎನ್ನುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಿರುಪ್ಪೂರಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂ.ಪಿ (MP) ಕ್ಷೇತ್ರ ಕೂಡ ಇದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೊಯಮತ್ತೂರು, ಗೋಬಿ, ಪಳನಿ ಎಂ.ಪಿ (MP) ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದ ಆಯ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == ತಿರುಪ್ಪೂರು [[ಭಾರತದ]]'''ನಿಟ್‌ವೇರ್‌ ರಾಜಧಾನಿಯೆಂದು''' ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಕಳೆದ ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಉನ್ನತ ಶಿಖರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಆಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಭಾರತದ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಸ್ಥೈರ್ಯ-ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಇದು ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ==ಉದ್ಯಮ/ಕೈಗಾರಿಕೆ== ===ತಿರುಪ್ಪೂರು --- ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕೈಗಾರಿಕ/ಔದ್ಯೋಗಿಕ ನಗರ=== ತಿರುಪ್ಪೂರು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ತಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ತಿರುಪ್ಪೂರು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ಜೀವನೀಡಿದೆ. ತಿರುಪ್ಪೂರಿನ ಆತ್ಮದಂತಿರುವ ನಿಟ್‌ವೇರ್‌ ಉದ್ಯಮವು ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ಜನರಿಗೂ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಉದ್ಯೋಗ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 300 ಸಿವಿಂಗ್ ಘಟಕಗಳು, 450 ನಿಟ್ಟಿಂಗ್ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಡೈಯಿಂಗ್ ಘಟಕ ಹಾಗು ಅಸಂಖ್ಯ ಪೂರಕಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿವೆ(ಆನ್‌ಸಿಲರಿ). ಫಾರ್‌-ಎಕ್ಸ್‌ ಬಿಸಿನೆಸ್‌ ನಿಂದ ಕಳೆದ 2008ರಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ ಅದಾಯವು ಸುಮಾರು ರೂ. 8,000 ಕೋಟಿಯಷ್ಟಿದೆ. ತಿರುಪ್ಪೂರಿನ ಅನುಕೂಲಕರ ಹವಾಗುಣ, ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಮತ್ತು ಕೆಲಸಗಾರ ಲಭ್ಯತೆ, ನಿಟ್‌ವೇರ್‌ ಉಡುಪುಗಳ (ಗಾರ್ಮೆಂಟ್‌) ರಫ್ತಿಗೆ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.ಮುತ್ತೂರು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿದೆ. <ref>{{cite web |url=http://www.boloji.com/environment/15.htm |title=The Noyyal River and Tiruppur |publisher= |accessdate=2007-02-02 |archive-date=2010-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100114110634/http://boloji.com/environment/15.htm |url-status=dead }}</ref> ===ಅಂತರ್‌ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳು === ತಿರುಪ್ಪೂರು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬ್ರಾಂಡುಗಳಿಗೆ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ನಿಟ್ ರಾಜಧಾನಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂತರ್‌ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಟ್‌ವೇರ್‌ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳಿಗೆ ತಿರುಪ್ಪೂರಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಬಟ್ಟೆಯ ಕೊಡುಗೆಯಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಕೈಗಾರಿಗಾ ಘಟಕಗಳಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು, ಮಹಿಳೆಯರ,ಪುರುಷರ ಒಳಉಡುಪು,ಟಾಪ್‌ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಗರವು [[ಹೋಸಿಅರಿ]] ರಫ್ತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಉದ್ಯಮವು ಸುಮಾರು 300,000 ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=April 2008}} ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರದಾರರಾದ C&amp;A, [[ವಾಲ್‌ಮಾರ್ಟ್‌]], [[ಪ್ರಿಮಾರ್ಕ್‌]], [[ಸ್ವಿಚರ್‌]], [[ಡೀಸಲ್‌]], ARMY, [[ಟಾಮಿ ಹಿಲ್‌‌ಫಿಗರ್]], [[M&amp;S]], [[FILA]], [[H&amp;M]], HTHP, ವೇಲ್‌, [[ರೀಬಾಕ್]] ಗಳನ್ನೊಳಗಂಡಂತೆ ವಿಶ್ವದ ಆತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ವರ್ತಕರು ತಿರುಪ್ಪೂರಿನಿಂದ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ರಫ್ತಿನಿಂದ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಇಲ್ಲಿಯ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಖಾದೆರ್‌ಪೇಟ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. === ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳು === ನಗರವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಇಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಅಮೇರಿಕಾ]]ಮತ್ತು [[ಯುರೋಪಿನ]] ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ಲೋದಿಂಗ್‌ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳಿಂದ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿದ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ನಗರ ಬಹಳ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯವಿರುವ ಕೆಲಸಗಾರರ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ನಗರವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿ ಅಂತರ್‌ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಅದರೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯದೊಂದಿಗೆ ತಾಳೆಹಾಕಿ ನೋಡಿದಾಗ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ನ್ಯೂನತೆಯಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗುತ್ತದೆ. ತಿರುಪ್ಪೂರು ಎಕ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ರ್ಸ್‌ ಅಸೋಸಿಯೆಷನ್ ([http://tea-india.org/default.aspx TEA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160308075147/http://tea-india.org/default.aspx |date=2016-03-08 }}) ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಘ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಾವೆ ನೇರವಾಗಿ ಕೆಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಕೆಲವೊಂದು ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೂರನೇ ನೀರಿನ ಸ್ಕೀಂ ಮತ್ತು NAP). === ಒಳ್ಳೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದರ ಮತ್ತು TEA --- ತಿರುಪ್ಪೂರು ಎಕ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ === ತಿರುಪ್ಪೂರಿನ ಹಲವಾರು ಕಂಪನಿಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ, ಹಾಗು 1990ದಿಂದಿಚೆಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸರಾಸರಿ 40% ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.tea-india.org/ |title=For Textile Information we suggest visiting http://www.tea-india.org |access-date=2010-06-14 |archive-date=2018-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181116115121/http://tea-india.org/ |url-status=dead }}</ref> The association formed by the Exporters of Tirupur ([http://tea-india.org/default.aspx TEA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160308075147/http://tea-india.org/default.aspx |date=2016-03-08 }}) is one of the most successful association in India trying hard and been successful in helping the trade in Tirupur. ತಿರುಪ್ಪೂರನ ರಫ್ತುದಾರರ ಸಂಘ - ([http://tea-india.org/default.aspx TEA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160308075147/http://tea-india.org/default.aspx |date=2016-03-08 }})ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಘಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದು ತಿರುಪೂರು ಮಾಡುವ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕೈಜೋಡಿಸುತ್ತಿದೆ. === ತಿರುಪ್ಪೂರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಾರ್ಕ್‌ === ಹೊಸ ತಿರುಪ್ಪೂರು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಹೊಸದಾಗಿರುವ ನಗರ(ಕೈಗಾರಿಕೆ ಪಾರ್ಕ್), ಇದನ್ನು ತಿರುಪ್ಪೂರಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ರಫ್ತುಗಾರರಿಂದ NAP ಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ತಿರುಪ್ಪೂರು ಹೇಗಿರಬೇಕು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ==ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳು== [[File:kumaranmemorial.JPEG|thumb|325px|right|ಕುಮಾರನ್‌ ಸ್ಮಾರಕ - ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಿ ಇದೆ.]] *ತಿರುಪ್ಪೂರಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ [[ನೋಯಲ್‌]][[ನದಿ]] ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಶುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು, ಹೀಗಾಗಿ ಅದು ಆ ಕಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿತ್ತು. ಈ ನದಿಯು ನಗರವನ್ನು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಎಂಬ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನದಿಯು ಡೈಯಿಂಗ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ಹರಿದು ಬರುವ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದಾಗಿ ಕಲುಷಿತಗೊಂಡಿದೆ. *ಟೌನ್‌ ಹಾಲ್‌, ಹೊಸ ರೈಲ್ವೆ ಮೇಲು-ಸೇತುವೆ, ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಿಯಿರುವ [[ತಿರುಪ್ಪೂರು ಕುಮಾರನ್]] ಸ್ಮಾರಕ ವಿಗ್ರಹ, ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ ಸ್ಮಾರಕ ಪಿಲ್ಲರ್ (ಅದರ ಮೇಲೆ ಗ್ಲೋಬ್‌ ಇರುವ)- ಇವೆಲ್ಲವೂ ತಿರುಪ್ಪೂರಿನ ಇತರ ಕೆಲವು ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳು. == ಸಾರಿಗೆ ಸೌಕರ್ಯ == *'''ವಿಮಾನ ಯಾನ''' ತಿರುಪ್ಪೂರಿಗೆ ಅತಿ ಸಮೀಪದ ಅಂತರ್‌ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವೆಂದರೆ [[ಕೊಯಮತ್ತೂರು ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ]]. ಕೊಯಮತ್ತೂರಿನ ಅಂತರ್‌ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಗ್ರೀನ್‌ ಫೀಲ್ಡ್‌ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ. ಹೀಗಾದಲ್ಲಿ, ಈಗಿರುವ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗುವುದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ತಿರುಪ್ಪೂರು ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಆ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ ಇನ್ನೂ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿಬರುವುದು ಇನ್ನೂ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ತಿರುಪ್ಪೂರಗೆ ಕೇವಲ 40 ನಿಮಿಷಗಳ ರಸ್ತೆಯ ಪ್ರಯಾಣ. *'''ರಸ್ತೆ''' ತಿರುಪ್ಪೂರು ಮತ್ತು ಕೊಯಮತ್ತೂರು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಈಗಿರುವ ವಾಂಜಿಪಾಳ್ಯಂ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಯೋಚಿಸಲಾಗಿದೆ. '''ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳು''' *NH-47— ನಗರದಿಂದ ಕೇವಲ 12 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. (4/6 ಪಥ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ). *NH-67—ನಗರದಿಂದ ಕೇವಲ 16 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. *SH-19—ಕೊಚಿನ್ ರಸ್ತೆ - ಪೋಲ್ಲಾಚಿ-ತಿರುಪ್ಪೂರು -ಅವಿನಾಶಿ(ಅವಿನಾಶಿಯಿಂದ ತಿರುಪ್ಪೂರಿಗೆ ಚತುಷ್ಪತ ರಸ್ತೆ) *SH-169-ತಿರುಪ್ಪೂರು-ಸೋಮನೂರು *SH-174-ತಿರುಪ್ಪೂರು-ಧಾರಪುರಂ *SH-172-ತಿರುಪ್ಪೂರು-ಕಾಂಗೇಯಂ(SH 172 A ಪಡಿಯೂರಿನಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಗಿ ನಾಮಕಲ್ಲ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತದೆ) *'''ಬಸ್ ವ್ಯವಸ್ತೆ''' ತಿರುಪ್ಪೂರು ನಗರವು ತನ್ನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬಸ್ ಸೇವೆಗಳ ಮೂಲಕ [[ತಮಿಳುನಾಡು]], [[ಕೇರಳ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ಮತ್ತು [[ಅಂಧ್ರ]] ರಾಜ್ಯಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮತ್ತು ನಗರಗಳ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕಹೊಂದಿದೆ. ಆವು: {| class="wikitable" |- ! ರಾಜ್ಯ ! ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು |- | ತಮಿಳುನಾಡು | *ಕೊಯಮತ್ತೂರು, ಈರೋಡ್, ಸೇಲಂ, *ಕರೂರು,ತಿರುಚಿನಾಪಳ್ಳಿ,ಅರಿಯಲೂರ್, *ಚೆನ್ನೈ,ವೆಲ್ಲೂರ್,ತಿರುವನ್ನಾಮಲೈ,ಧರ್ಮಪುರಿ,ಕೃಷ್ಣಗಿರಿ,ಹೊಸೂರು, *ಚಿದಂಬರಂ,ಕುಂಭಕೋಣಂ, ತಂಜಾವೂರು,ತಿರುವರುರು *ಮಧುರೈ,ರಾಮೇಶ್ವರಂ,ದೇವಕೋಟೈ, *ಪಳನಿ,ಪೊಳ್ಳಾಚಿ,ಉದುಮಲೈ, ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ *ಪಳಾದಂ,ಗೋಪಿಚೆಟ್ಟಿಪಾಳ್ಯಂ(ಗೋಬಿ), ವಾಳಪಾರೈ, ಧಾರಪುರಂ, ಕಾಂಗೇಯಂ, ಸತ್ಯಮಂಗಳಂ, *ಮೆಟುಪಾಳ್ಯಂ, ಕೂನೂರ್, ಊಟಿ, ಕೋಠಗಿರಿ *ತಿರುಚೆಂಗೋಡ್, ರಾಸಿಪುರಂ, ನಾಮಕಲ್, *ಥೇಣಿ, ಕುಂಬಂ, ರಾಜಪಾಳ್ಯಂ *ವಿರುಧ್ನಗರ್, ತಿರುನಲ್ವೆಳಿ, ನಾಗರ್‌ಕೋಯಿಲ್, ತಿರುಚೆಂದೂರ್, |- | ಕೇರಳ | ಕೋಚಿ, ತ್ರಿಚೂರ್, ತ್ರಿವೇಂಡ್ರಂ(ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ರಾಜ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ). |- | ಕರ್ನಾಟಕ | ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು, ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ,(ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ) |- | ಅಂಧ್ರ | ತಿರುಪತಿ (ತಮಿಳುನಾಡು ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಟೂರಿಸಂ ಡೆವಲೆಂಪ್‌‌ಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ) |} *'''ರೈಲ್ವೆ''' *ತಿರುಪ್ಪೂರು ಚೆನ್ನೈ-ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ BG ಮುಖ್ಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇದೆ (1893 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ). ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ತಿಕರಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಎರಡು ಹಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. *ತಿರುಪ್ಪೂರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. *1. ತಿರುಪ್ಪೂರು(TUP) *2. ವಂಜಿಪಾಳ್ಯಂ(VNJ) *3. ಕೂಳಿಪಾಳ್ಯಂ(KUY) *4. ಉಥುಕುಳಿ(UKL) *5. ಸೋಮನೂರ್(SNO) ಆದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ ರೈಲುಗಳು ಕೇವಲ ತಿರುಪ್ಪೂರಿನಲ್ಲಿ (ಕೋಡ್‌:TUP) ಮಾತ್ರ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಎಕ್ಸ್‌‌ಪ್ರೆಸ್‌ ರೈಲುಗಳು ಉಥುಕುಳಿ ಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಿರುಪ್ಪೂರ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷದ ಪ್ರಯಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್‌ ಷಟಲ್‌ ಗಳು ವಂಜಿಪುರಂ, ಸೋಮನೂರ್ ಮತ್ತು ಕೂಳಿಪಾಳ್ಯಂ ನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೂಡ ತಿರುಪ್ಪೂರ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷದ ಪ್ರಯಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೇ ಕೆಲವು ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಸೂಪರ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ರೈಲುಗಳು ತಿರುಪೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಸೇಲಂ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯಗಳಿಸುವ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪೈಕಿ ತಿರುಪ್ಪೂರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದರೂ, ಈ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಎರಡು ಫ್ಲಾಟ್‌ಫಾರಂಗಳಿದೆ, ಹಾಗು ಇಲ್ಲಿಂದ ಯಾವುದು ರೈಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ತಿರುಪ್ಪೂರು ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಊರುಗಳ ಜೊತೆ ರೈಲಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಚೆನ್ನೈ,ಕೊಯಮತ್ತೂರು, ಈರೋಡ್,ಸೇಲಂ,ಬೆಂಗಳೂರು,ಹೈದಾರಬಾದ್,ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ,ಗುವಹಾಟಿ,ಜೈಪುರ,ನ್ಯೂಡೆಲ್ಲಿ (ನವ ದೆಹಲಿ), ಮುಂಬಯಿ,ಕಲ್ಕತಾ,ಕೋಚಿ,ಮಂಗಳೂರು,ಕುಂಭಕೋಣಂ,ಮಧುರೈ,ವೆಲ್ಲೂರ್,ತಿರುನಲ್ವೆಳಿ,ನಾಗರ್‌ಕೋಯಿಲ್‌ ಮತ್ತು ತ್ರಿವೇಂಡ್ರಂ. '''ತಿರುಪ್ಪೂರು ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು (TUP) ಹಾದು ಹೋಗುವ ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ರೈಲುಗಳು:''' *ಚೇರನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ *ಕೋವೈ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ *ನೀಳಗಿರಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ *ಕೊಯಮತ್ತೂರು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ *ವೆಸ್ಟ್‌ ಕೋಸ್ಟ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ *ಕೊಯಮತ್ತೂರು ಜೈಪುರ್ SF ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ *ತ್ರಿವೇಂಡ್ರಂ ಮೈಲ್ *ಚನ್ನೈ ಮೈಲ್ *ಕೋಂಗು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌. {{Geographic Location |title = '''Destinations from Tirupur''' |Northwest = [[Mysore]], [[Sathy]], [[Bhavanisagar Dam]] [[Chamrajanagar]], [[Mettupalayam]] [[ooty]] |North = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[Gopichettipalayam]], [[Dharmapuri]], [[Krishnagiri]] |Northeast = [[Salem, Tamil Nadu|Salem]], [[Viluppuram]], [[Pondichery]], [[Vellore]], [[Chennai]], [[Tirupati (city)|Tirupati]], [[Tiruvannamalai]] |West = [[Coimbatore]], |Centre = Tirupur |East = [[Erode]], [[Namakkal]], [[Trichy]], [[Thanjavur]], [[Kumbakonam]] [[Karur]], |Southwest = [[Pollachi]], [[Anaimalai]] [[Trissur]] [[Palghat]] |South = [[Udumalpet]], [[Munnar]], [[amaravati dam]], [[Dharapuram]], [[Palani]], |Southeast = [[Madurai]], [[Dindigul]], [[Pudukottai]], [[Sivaganga]], [[Rameswaram]] [[Tuticorin]], [[Kanyakumari]], [[tirunelveli]] }} ==ಪ್ರವಾಸ ತಾಣಗಳು == ತಿರುಪ್ಪೂರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿರುವ ನಗರ, ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ತಾಣಗಳ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಆದರೆ ತಿರುಪ್ಪೂರನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮನರಂಜನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ. *ಶಿವನಮಲೈ *ಕೊಂಗಣಗಿರಿ ಗುಡ್ಡದ ದೇವಸ್ಥಾನ (ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ). *ಅಂಡಿಪಾಳ್ಯಂ ಕೆರೆ(ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಬೋಟಿಂಗ್ ಸೇವೆ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಬೇಕಿದೆ) *ತಿರುಮುರುಗನ್ ಪೂಂಡಿ(ದೇವಸ್ಥಾನ; ನಿಶಬ್ಧ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿಯ ವಾತವರಣವಿದೆ) *ವಾಲೈ ತೋಟ್ಟತು ಅಯ್ಯನ್ ದೇವಸ್ಥಾನ *ತಿರುಪ್ಪೂರು ತಿರುಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಅಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ತಿರುಮಲ ತಿರುಪತಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮಾದರಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನ) *ಸುಕ್ರೀಸ್ವರಾರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಇದು ಸುಮಾರು 10ನೇ ಶತಮಾನದ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು) * ಅವಿನಾಶಿಅಪ್ಪಾರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಕೊಂಗು ನಾಡಿನ ಏಳು ಶಿವಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು) [[ತಮಿಳನಾಡಿನ]] ಅನೇಕ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ತಿರುಪ್ಪೂರಿನಿಂದ ಕೇವಲ ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ಗಂಟೆಯ ಪ್ರಯಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವು: [[ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್]], [[ಊಟಿ]], [[ಕೂನೂರ್]], [[ಪೊಲ್ಲಾಚಿ]], ಕೊವೈ ಕುಟ್ರಾಲಂ, ವೈದೇಹಿ ಜಲಪಾತ(ಫಾಲ್ಸ್), ಟಾಪ್‌ಸ್ಲಿಪ್, ನೆಲಿಯಂಪಟ್ಟಿ, [[ವಾಳಪಾರೈ]], ಕೊಥಗಿರಿ ಮತ್ತು [[ಪಳನಿ]]. ==ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು== ===ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು=== [[ತಮಿಳು]], [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]], [[ಹಿಂದಿ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಮುಖ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ತಿರುಪೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. *ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳಾದ [[ದಿ ಹಿಂದು]], [[ದ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್]], [[ಡೆಕ್ಕನ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್]] ಮತ್ತು [[ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್]] ಎಲ್ಲವೂ ತಿರುಪ್ಪೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. *ತಮಿಳು ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳಾದ ''ದಿನಮಲರ್'' ಮತ್ತು [[ಮಾಲೈಮಲರ್]] ಕೂಡ ಸಿಗುತ್ತದೆ. *[[ರಾಜಸ್ಥಾನ ಪತ್ರಿಕಾ]] (ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆವೃತ್ತಿ) ಕೂಡ ತಿರುಪ್ಪೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ===ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿಗಳು (ಚಾನಲ್‌)=== *ತಿರುಪ್ಪೂರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಟೆಲಿಕಾಂ ಸರ್ಕಲ್‌ ಕೆಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. *ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳೀಯವಾದ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿಗಳಿವೆ. *ಸೇನಾಪತಿ ಕಂಗಾಯಂ ಕ್ಯಾಟಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಫೌಂಡೇಷನ್ www.kangayambull.com ===ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು=== * ಸೂರ್ಯನ್ FM (93.5&nbsp;MHz), * ಕೋಡೈ FM (AIR-100.5&nbsp;MHz (ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್)), * ರೇಡಿಯೋ ಮಿರ್ಚಿ, * ಹಲೊ FM ===ಚಲನಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು/ಸಿನಿಮಾ ಮಂದಿರಗಳು === {| class="wikitable" |- ! ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂದಿರಗಳು ! ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು |- | ಅಭಿರಾಮಿ | DTS (ಡಿ.ಟಿ.ಎಸ್) |- | ಸಿನಿಪಾರ್ಕ್ | DTS |- | ವಜ್ರ | DTS |- | ಜ್ಯೋತಿ | DTS |- | M.P.S | DTS |- | ನಟರಾಜ್ | DTS |- | ರಾಗಂ | DTS |- | ರಾಮಲಕ್ಷಮನ್ | DTS |- | ರೇವತಿ | DTS |- | ಶಕ್ತಿ | DTS |- | ಸಂಗೀತಾ | DTS |- | ಸರಣ್ಯ, ತಮಿಳ್‌ನಾಡು | DTS |- | ಶಾಂತಿ | DTS |- | ಶ್ರಿ ಶಕ್ತಿ | DTS |- | ಸಿವನ್ | DTS |- | ಶ್ರೀನಿವಾಸ | ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್, DTS |- | ಸೂರ್ಯ | DTS |- | ಯುನಿವರ್ಸಲ್ | DTS |- | ವರನಾಶಿ | ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್, DTS |} == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{Reflist}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == * [http://www.tirupurnews.com ತಿರುಪ್ಪೂರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸುದ್ದಿ ಕೊಡುವ ಏಕಮಾತ್ರ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌ ಪೊರ್ಟಲ್‌: tirupurnews.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170918061438/http://tirupurnews.com/ |date=2017-09-18 }} * [http://www.tirupur.mobi ಅನಿವೇರ್-ಅನಿಟೈಮ್‌ Tirupur.mobi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160112001616/http://tirupur.mobi/ |date=2016-01-12 }} * [http://www.tirupurgate.com ತಿರುಪ್ಪೂರು ಮಾಹಿತಿ(ಇನ್ಫೋ) ಪುಟಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106094517/http://www.tirupurgate.com/ |date=2010-01-06 }} * [http://www.fashionsnew.com ಭವಿಷ್ಯದ ಉಡುಪುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವಿರುವ ನಂ.1 ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಪೋರ್ಟಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140101225843/http://fashionsnew.com/ |date=2014-01-01 }} * [http://www.teonline.com ಟೆಕ್ಸ್‌ಟೈಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಚ್‌ ಆನ್‌ಲೈನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180224062129/http://www.teonline.com/ |date=2018-02-24 }} * [http://www.theknitwear.com/ ನಿಟ್‌ ವೇರ್‌ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಪ್ಲೇಸ್‌] * [http://www.indiamart.com ಇಂಡಿಯನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ರ್ಸ್‌‌ ಡೈರಕ್ಟರಿ] * {{cite web| title=Tirupur Jobs| work=Apparel & Textile Jobs Portal for Tirupur| url=http://www.tirupurjobs.net/| accessdate=April 17, 2007| archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 28, 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190328091112/http://www.tirupurjobs.net/| url-status=dead}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [http://www.tirupurnews.com/ ತಿರುಪ್ಪೂರು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌, ತಿರುಪ್ಪೂರು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170918061438/http://tirupurnews.com/ |date=2017-09-18 }} * [http://www.tirupurchamber.com/ ತಿರುಪ್ಪೂರು ಚೇಂಬರ್‌ ಆಫ್‌ ಕಾಮರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ] * [http://www.tea-india.org ತಿರುಪ್ಪೂರು ಎಕ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ರ್ಸ್‌ ಆಸೋಸಿಯೇಷನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181116115121/http://tea-india.org/ |date=2018-11-16 }} * [http://www.indiamart.com ಇಂಡಿಯನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ರ್ಸ್‌ ಡೈರಕ್ಟರಿ] * [http://www.tirupurgate.com ತಿರುಪ್ಪೂರು ಇನ್ಫೋ ಪೇಜಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100106094517/http://www.tirupurgate.com/ |date=2010-01-06 }} * [http://www.tirupur.com ತಿರುಪ್ಪೂರು ಯೆಲ್ಲೋ ಪೇಜಸ್‌] {{Tamil Nadu}} {{Municipalities of Tamil Nadu}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತಿರುಪ್ಪೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳುನಾಡಿನ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮ]] 4pjd7f9tr72fujdl5vi339ku1eoxgzs 0 26362 1377150 1348756 2026-07-24T20:03:29Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377150 wikitext text/x-wiki {{ಯಂತ್ರಾನುವಾದ}} {{Infobox disease |Name = Tourette syndrome |Image = Georges Gilles de la Tourette cleanup.jpg |Alt = Head and shoulders of a man with a shorter Edwardian beard and closely cropped hair, in a circa-1900 French coat and collar |Caption = [[Georges Gilles de la Tourette]]<br /> (1857–1904) |ICD10 = F95.2 |ICD9 = 307.23 |ICDO = |MedlinePlus = 000733 |eMedicineSubj = med |eMedicineTopic = 3107 |eMedicine_mult = {{eMedicine2|neuro|664}} |DiseasesDB = ೫೨೨೦ |OMIM = ೧೩೭೫೮೦ |MeshID = D೦೦೫೮೭೯ | }} '''ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡೋಮ್''' ('''ಟುರೆಟ್‌ನ ರೋಗಲಕ್ಷಣ''', '''ಟುರೆಟ್‌ನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ''', '''ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ದೆಲಾ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್''', '''ಜಿಟಿಎಸ್''' ಅಥವಾ, ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಸರಳವಾಗಿ '''ಟುರೆಟ್‌''' ನ ಅಥವಾ '''ಟಿಎಸ್''' ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಇದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಒಂದು ಆನುವಂಶಿಕ ನರಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಾಗಿದೆ, ಅದು ಬಹುವಿಧದ ದೈಹಿಕ (ಧ್ವನಿಯ) ಸಂಕೋಚನಗಳು ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಒಂದು ವಾಚಿಕ ಸಂಕೋಚನದ ಮೂಲಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಈ ಸಂಕೋಚನಗಳು ಗುಣಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣರುಚಿಗಳಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಕ್ಷಯಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಟುರೆಟ್‌ನ ರೋಗಲಕ್ಷಣವು ಅನೈಚ್ಛಿಕ ಸಂಕೋಚನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅದು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದ ಮತ್ತು ತೀವ್ರವಾದ ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಇದು ಒಮ್ಮೆ ತುಂಬಾ ವಿರಳವಾದ ಮತ್ತು ವಿಲಕ್ಷಣವಾದ ರೋಗಲಕ್ಷಣವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಶ್ಲೀಲ ಶಬ್ದಗಳ ಉದ್ಗಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಅಸಮರ್ಪಕವಾದ ಮತ್ತು ಭಂಗವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ (ಕೊಪ್ರೊಲಲಿಯಾ) ಜೊತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣವು ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಜನರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="dude">ಸ್ಚಾಪಿರೊ ಎನ್‌ಎ. "ಡ್ಯೂಡ್, ಯು ಡೋಂಟ್ ಹ್ಯಾವ್ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್:" ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್, ಬಿಯಾಂಡ್ ದ ಟಿಕ್ಸ್. ''ಪೆಡಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ನರ್ಸಿಂಗ್.'' ೨೦೦೨ ಮೇ-ಜೂನ್;೨೮(೩):೨೪೩–೬, ೨೪೯–೫೩. ಪಿಎಂಐಡಿ ೧೨೦೮೭೬೪೪ [http://www.medscape.com/viewarticle/442029 ಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ(ಉಚಿತ ನೋಂದಣಿ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081205082825/http://www.medscape.com/viewarticle/442029 |date=2008-12-05 }}</ref> ಟುರೆಟ್‌ನ ಲಕ್ಷಣವು ದಿರ್ಘ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಒಂದು ವಿರಳವಾದ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಮಂದಗತಿಯವು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೂಡ ನಿಖರವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ೧ ಮತ್ತು ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ೧,೦೦೦ ಮಕ್ಕಳು ಟುರೆಟ್‌ನ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ;<ref name="LombrosoScahill">ಲಂಬ್ರೋಸೊ ಪಿಜೆ, ಸ್ಕಾಹಿಲ್,ಎಲ್. [http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pubmed&amp;pubmedid=17937978 "]{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pubmed&amp;pubmedid=17937978 ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಒಬ್ಸೆಸಿವ್-ಕಂಪಲ್ಸಿವ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್".]{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''ಬ್ರೇನ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್''. ೨೦೦೮ ಏಪ್ರಿಲ್;೩೦(೪):೨೩೧–೭. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೭೯೩೭೯೭೮</ref> ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ೧,೦೦೦ ಜನರಲ್ಲಿ ೧೦ ಜನರು ಸಂಕೋಚನಾ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ,<ref name="NIH" /><ref name="CommunitySample">ಸ್ಕಾಹಿಲ್ ಎಲ್, ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಎಸ್, ಶ್ವಾಬ್-ಸ್ಟೋನ್ ಎಂ, ಆ‍ಯ್‌ಪಲ್‌ಗೇಟ್ ಜೇ, ಲಿಕ್‌ಮನ್ ಜೆ‌ಎಫ್. "ಡಿಸ್ರಪ್ಟಿವ್ ಬಿಹೇವಿಯರ್ ಪ್ರಾಬ್ಲೆಮ್ಸ್ ಇನ್ ಎ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ಆಫ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ವಿತ್ ಟಿಕ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್". ''ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ನ್ಯೂರಾಲಜಿ'' ೨೦೦೬;೯೯:೧೮೪–೯೦. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೬೫೩೬೩೬೫</ref> ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಣ್ಣುಗಳ ಮಿಟುಕಿಸುವಿಕೆ, ಕೆಮ್ಮುವಿಕೆ, ಗಂಟಲು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ವಾಸನೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ಮೌಖಿಕ ಚಲನೆಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಂಖೋಚನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಟುರೆಟ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜನರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನ ನಿರೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಂಕೋಚನದ ತೀವ್ರತೆಯು ಮಕ್ಕಳು ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದಾಟುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಟುರೆಟ್‌ನ ಲಕ್ಷಣವು ವಿರಳ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಜೀವನದ ಎಲ್ಲ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಟುರೆಟ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://www.tsa-usa.org/People/LivingWithTS/LivingTS.htm ಪೋರ್ಟ್ರೆಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಡಲ್ಟ್ಸ್ ವಿತ್ ಟಿಎಸ್.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716124051/http://www.tsa-usa.org/People/LivingWithTS/LivingTS.htm |date=2011-07-16 }} ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್. ಜನವರಿ ೪, ೨೦೦೭ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆನುವಂಶಿಕ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದ ಸಂಗತಿಗಳು ಟುರೆಟ್‌ನ ವಿವರ್ಣನ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ನಿಖರವಾದ ಕಾರಣಗಳು ಇನ್ನೂ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಕೋಚನದ ಪ್ರತಿ ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೂ ಕೂಡ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯು ಅತ್ಯವಶ್ಯಕವಾದಾಗ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಔಷಧೋಪಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಪುನರ್ಭರವಸೆ ಇವುಗಳೇ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಸಮರ್ಥವಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ;<ref name="Zinner">ಜಿನ್ನರ್ (೨೦೦೦).</ref> ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು (ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು) ನೀಡುವುದು ಯಾವುದೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>ಪೀಟರ್ಸನ್ ಬಿಎಸ್,ಕೊಹೆಲ್ ಡಿಜೆ. "ದ ಟ್ರೀಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್: ಮಲ್ಟಿಮಾಡಲ್ ಡೆಮಲಪ್‌ಮೆಂಟಲ್ ಇಂಟರ್‌ವೆನ್ಶನ್". ''ಜನರಲ್ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿ.'' ೧೯೯೮;೫೯ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್ ೧:೬೨–೭೨; ಚರ್ಚೆ ೭೩–೪. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೯೪೪೮೬೭೧ ಉಲ್ಲೇಖ: "Because of the understanding and hope that it provides, education is also the single most important treatment modality that we have in ಟಿಎಸ್‌." ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಭರವಸೆ ನೀಡುವುದು ಇದನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಟಿಎಸ್ ಇದ್ದಾಗ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವುದ ಕೂಡ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿದೆ.</ref> ನಾಮಸೂಚಕವು ಜೀನ್-ಮಾರ್ಟಿನ್ ಕ್ಯಾರ್ಕೊಟ್‌ನಿಂದ (೧೮೨೫–೧೮೯೩) ಅವನ ಸ್ಥಳೀಕ ಜೊರ್ಜ್ಸ್ ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಎಡೌರ್ಡ್ ಬ್ರುಟುಸ್ ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ದೆ ಲಾ ಟುರೆಟ್‌ನ (೧೮೫೯–೧೯೦೪) ಪರವಾಗಿ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಜೊರ್ಜ್ಸ್ ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಎಡೌರ್ಡ್ ಬ್ರುಟುಸ್ ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ದೆ ಲಾ ಟುರೆಟ್‌‌ನು ಫ್ರೆಂಚ್‍ನ ಒಬ್ಬ ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು [[ನರವಿಜ್ಞಾನ|ನರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]]ನಾಗಿದ್ದನು, ಅವನು ೧೮೮೫ ರಲ್ಲಿ ಟುರೆಟ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂಭತ್ತು ರೋಗಿಗಳ ಒಂದು ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು. ==ವರ್ಗೀಕರಣ== ಸಂಕೋಚನಗಳು ಹಠಾತ್ತಾದ, ಪುನರಾವರ್ತಿತ, ಏಕಪ್ರಕಾರದ, ಲಯಬದ್ಧವಲ್ಲದ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಚಲನೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ (ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಕೋಚನಗಳು).<ref name="phenomenology">ಲಿಕ್‌ಮನ್ ಜೆ‌ಎಫ್, ಬ್ಲೋಚ್ ಎಮ್‌ಎಚ್, ಕಿಂಗ್ ಆರ್‌ಎ, ಸ್ಕಾಹಿಲ್ ಎಲ್. "ಪಿನೊಮೆನಾಲಾಜಿ ಆಫ್ ಟಿಕ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಟಿಕ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್". ''ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ನ್ಯೂರಾಲಜಿ.'' ೨೦೦೬;೯೯:೧–೧೬. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೬೫೩೬೩೪೮</ref> ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಕೋಚನಗಳು ಚಲನೆಯ ಮೇಲೆ-ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಶಬ್ದದ ಸಂಕೋಚನಗಳು ಮೂಗು, ಬಾಯಿ, ಅಥವಾ ಗಂಟಲಿನ ಮೂಲಕ ಒಳಹೋಗುವ ಗಾಳಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಅನೈಚ್ಛಿಕವಾದ ಶಬ್ದಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಟುರೆಟ್‌ನ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಇದು ಹಲವಾರು ಸಂಕೋಚನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಅವುಗಳು ವಿಧ (ಯಾಂತ್ರಿಕ ಅಥವಾ ಶಬ್ದದ ಸಂಕೋಚನಗಳು) ಮತ್ತು ಅವಧಿ (ಕ್ಷಣಿಕ ಅಥವಾ ತೀವ್ರ) ಇವುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ''ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ (ರೋಗನಿರ್ಣಯಾತ್ಮಕ) ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರಾತ್ಮಕ ಕೈಪಿಡಿ'' ಗಳ (ಡಿಎಸ್‌ಎಮ್) ಮೂಲಕ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ಸಂಕೋಚನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯು ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳು ಮತ್ತು ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳುಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯ ಜೊತೆಗಿನ ಬಹುವಿಧದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಕೋಚನಗಳು, ಶಬ್ದದ ಸಂಕೋಚನಗಳು ಅಥವಾ ಎರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತೀವ್ರವಾದ ಸಂಕೋಚನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯು ಏಕೈಕವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಬಹುವಿಧದ್ದಾಗಿರಬಹುದು, ಯಾಂತ್ರಿಕ ಅಥವಾ ಶಾಬ್ದಿಕ ಸಂಕೋಚನಗಳಾಗಿರಬಹುದು (ಆದರೆ ಎರಡೂ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ), ಅವುಗಳು ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲ ರೋಗಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.<ref name="phenomenology" /> ಟುರೆಟ್‌ನ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಇದು ಯಾವಾಗ ಬಹುವಿಧದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಕೋಚನಗಳು ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಒಂದು ಶಾಬ್ದಿಕ ಸಂಕೋಚನವು ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲ ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ರೋಗವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.<ref name="BehaveNet">ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್(೨೦೦೦). [http://behavenet.com/capsules/disorders/touretteTR.htm ಡಿಎಸ್‌ಎಂ--IV-ಟಿಆರ್: : ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್.] ''ಡೈಗ್ನೊಸ್ಟಿಕ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುವಲ್ ಆಫ್ ಮೆಂಟಲ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್'', ೪ನೇಯ ಆವೃತ್ತಿ., ಪಠ್ಯ ಪರಿಷ್ಕರಣ (ಡಿಎಸ್‌ಎಂ--IV-ಟಿಆರ್), ISBN ೦-೮೯೦೪೨-೦೨೫-೪. BehaveNet.com ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಅಗಸ್ಟ್ ೧೦, ೨೦೦೯ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref name="ಐಸಿಡಿ ವರ್ಷನ್ 2007">[http://apps.who.int/classifications/apps/icd/icd10online/?gf90.htm+f950 ಐಸಿಡಿ ವರ್ಷನ್ 2007.] [[ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆ|ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ]] ಆಗಸ್ಟ್‌‌ ೧೦, ೨೦೦೯ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> ಸಂಕೋಚನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು [[ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆ|ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯಿಂದ (ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಂಗಡನೆ, ಐಸಿಡಿ-೧೦ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು) ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.<ref name="ಐಸಿಡಿ ವರ್ಷನ್ 2007"/> ಟುರೆಟ್ ಇದು ಸಂಕೋಚನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ವರ್ಣಸಮೂಹಗಳ ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ,<ref name="Bagheri">ಬಂಗೇರಿ, ಕೆರ್ಬೆಶಿಯಾನ್ &amp; ಬರ್ಗ್ (೧೯೯೯).</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಮಂದಗತಿಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref name="TSAWhat">[https://web.archive.org/web/20060524115004/http://www.tsa-usa.org/what_is/whatists.html ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅಂದರೇನು?] ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್. ಮೇ ೨೪, ೨೦೦೬ರಂದು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ತೀವ್ರತೆಗಳು ಜನರ ನಡುವೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ನಿಧಾನಗತಿಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲ್ಪಡದೇ ಹೋಗಬಹುದು.<ref name="phenomenology" /> ==ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು== ಸಂಕೋಚನಗಳು "ಒಂದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಊಹಿಸಲಸಾಧ್ಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವ" ಚಲನೆಗಳು ಅಥವಾ ಶಬ್ದಗಳಾಗಿವೆ,<ref name="TSADef">ದಿ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಶನ್ ಸ್ಟಡಿ ಗ್ರುಪ್ Group. [https://web.archive.org/web/20060426232033/http://www.tsa-usa.org/research/definitions.html "ಡೆಫಿನೇಶನ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಶನ್ ಆಫ್ ಟಿಕ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್".] ''ಅರ್ಕೈವ್ಸ್ ನ್ಯೂರಾಲಜಿ.'' ೧೯೯೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್;೫೦(೧೦):೧೦೧೩–೧೬. ಪಿಎಂಐಡಿ ೮೨೧೫೯೫೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೬, ೨೦೦೬ರಂದು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಅವುಗಳು "ಸಾಮಾನ್ಯ ನಡುವಳಿಕೆಗಳು ತಪ್ಪಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ" ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Dure">೪ನೇಯ ಡ್ಯೂರ್ ಎಲ್‌ಎಸ್, ಡೆವೂಲ್ಫ್ ಜೆ. "ಟ್ರೀಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಟಿಕ್ಸ್". ''ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ನ್ಯೂರಾಲಜಿ.'' ೨೦೦೬;೯೯:೧೯೧–೯೬. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೬೫೩೬೩೬೬</ref> ಟುರೆಟ್‌ನ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾದ ಸಂಕೋಚನಗಳು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, ಆವರ್ತನದಲ್ಲಿ, ತೀವ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂಗರಚನಾ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ವ್ಯಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನಿಂಗ್ - ಸಂಕೋಚನಗಳ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆವರ್ತನದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವಿಕೆಯ ನಿರಂತರತೆಯು-ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಕೋಚನಗಳು "ಸರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ" ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳು ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಕೂಡ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="phenomenology" /> ಕೊಪ್ರೊಲಾಲಿಯಾ (ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಡುವ ಅಥವಾ ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಬ್ದಗಳು ಅಥವಾ ವಾಕ್ಯಗಳ ಅಪ್ರಯತ್ನಿತ ಉಚ್ಚಾರಣೆ) ಇದು ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ ಹೆಚ್ಚು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಲ್ಪಟ್ಟ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಟುರೆಟ್‌ನ ರೋಗನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ೧೦% ಟುರೆಟ್ ರೋಗಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಈ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="SingerBehavior">ಸಿಂಗರ್ ಎಚ್‌ಎಸ್. "ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್: ಫ್ರಾಮ್ ಬಿಹೇವಿಯರ್ ಟು ಬಯಾಲಜಿ". ''ಲ್ಯಾನ್ಸೆಟ್ ನ್ಯೂರೊಲಾಜಿ.'' ೨೦೦೫ ಮಾರ್ಚ್;೪(೩):೧೪೯–೫೯. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೫೭೨೧೮೨೫</ref> ಎಕೋಲೇಲಿಯಾ (ಅರ್ಥಹೀನ ಪುನರುಚ್ಚಾರ, ಇತರ ಮತುಗಳನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುವುದು) ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಲಿಲಾಲಿಯಾ (ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುವುದು) ಕೆಲವೇ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ,<ref name="phenomenology" /> ಹಾಗೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಶಾಬ್ದಿಕ ಸಂಕೋಚನಗಳು, ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಣ್ಣನ್ನು ಮಿಟುಕಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಗಂಟಲನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref>ಜೂನಿಯರ್ ಮಲೋನ್ ಡಿಎ, ಪಾಂಡ್ಯಾ ಎಂಎಂ. "ಬಿಹೇವಿಯರಲ್ ನ್ಯೂರೋಸರ್ಜರಿ". ''ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ನ್ಯೂರಾಲಜಿ.'' ೨೦೦೬;೯೯:೨೪೧–೪೭. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೬೫೩೬೩೭೨</ref> [[File:Tourette's tic long medium 192kbps.OGG|ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಕೋಚನಗಳ ರಚನೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು]] ಇತರ ಚಲನೆಗಳ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಂಪವಾತಗಳು, ಡಿಸ್ಟೋನೊಯಾಗಳು, ಮೈಯೋಕ್ಲೋನಸ್, ಮತ್ತು ಡೈಸ್ಕಿನೇಸಿಯಾಗಳು) ಅಪಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಚಲನೆಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಟುರೆಟ್‌ನ ಸಂಕೋಚನಗಳು ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ತಡೆಹಿಡಿಯಬಲ್ಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಲಯಬದ್ಧವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಒಂದು ಬಯಸದ ಮುನ್ಸೂಚಕಾ ಪ್ರಚೋದನೆಗೆ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>ಜಾಂಕೊವಿಕ್ ಜೆ. "ಡಿಪರೆನ್ಶಿಯಲ್ ಡಯಾಗ್ನೋಸಿಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಎಟಿಯಾಲಜಿ ಆಫ್ ಟಿಕ್ಸ್". ''ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ನ್ಯೂರಾಲಜಿ.'' ೨೦೦೧;೮೫:೧೫–೨೯. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೧೫೩೦೪೨೪</ref> ಸಂಕೋಚನದ ಪ್ರಾರಂಭಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಆಗಿ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಸೀನು ಅಥವಾ ತುರಿಕೆಯನ್ನು ತುರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಅವಶ್ಯಕತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಟುರೆಟ್ ರೋಗಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಒಂದು ಪ್ರಚೋದನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾರೆ.<ref>ಕೊಹೆನ್ ಎಜೆ, ಲಿಕ್‌ಮನ್ ಜೆ‌ಎಫ್. "ಸೆನ್ಸರಿ ಫಿನಿಮೆನಾ ಅಸೊಸಿಯೇಟೆಡ್ ವಿತ್ ಗಿಲ್ಲಿಸ್ ಡೆ ಲಾ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್". ''ಜನರಲ್ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿ''. ೧೯೯೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್;೫೩(೯):೩೧೯–೨೩. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೫೧೭೧೯೪</ref><ref name="Prado">ಪ್ರಡೊ ಎಚ್‌ಎಸ್, ರೋಸಾರಿಯೋ ಎಂಸಿ, ಲೀ ಜೆ, ಹೌಸಿ ಏಜಿ, ಶವಿತ್ ಆರ್‌ಜಿ, ಮಿಗ್ವೆಲ್ ಇಸಿ. [http://www.cnsspectrums.com/aspx/article_pf.aspx?articleid=1540 "] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120210003420/http://www.cnsspectrums.com/aspx/article_pf.aspx?articleid=1540 |date=2012-02-10 }}[http://www.cnsspectrums.com/aspx/article_pf.aspx?articleid=1540 ಸೆನ್ಸರಿ ಫಿನೊಮೆನಾ ಇನ್ ಒಬ್ಸೆಸಿವ್-ಕಂಪಲ್ಸಿವ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಟಿಕ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್: ಎ ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್ ದ ಲಿಟ್ರೆಚರ್".] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120210003420/http://www.cnsspectrums.com/aspx/article_pf.aspx?articleid=1540 |date=2012-02-10 }} ''ಸಿಎನ್‌ಎಸ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್.'' ೨೦೦೮;೧೩(೫):೪೨೫–೩೨. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೮೪೯೬೪೮೦ ಮೇ ೧೨, ೨೦೦೮ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಂಕೋಚನದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಉದ್ವೇಗ, ಒತ್ತಡ, ಅಥವಾ ಶಕ್ತಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ<ref name="Prado" /><ref name="Bliss">ಬ್ಲಿಸ್ ಜೆ. "ಸೆನ್ಸರಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯನ್ಸಸ್ ಆಫ್ ಗಿಲೆ ಡೆ ಲಾ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್". ''ಅರ್ಕೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ಜನರಲ್ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿ''. ೧೯೮೦ ಡಿಸೆಂಬರ್;೩೭(೧೨):೧೩೪೩–೪೭. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೬೯೩೪೭೧೩</ref> ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಅವುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ, ಸಂವೇದನತ್ವವನ್ನು ಉಪಶಮನಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ<ref name="Prado" /> ಅಥವಾ "ಸರಿಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಭಾವಿಸುವವರೆಗೂ ಅವರು "ಅದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು"<ref name="Kwak">ಕ್ವಾಕ್ ಸಿ, ಡಾಟ್ ವ್ಯೂಂಗ್ ಕೆ, ಜಾಂಕೊವಿಕ್ ಜೆ. "ಪ್ರಿಮೊನಿಟರಿ ಸೆನ್ಸರಿ ಫಿನೊಮೆನನ್ ಇನ್ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್". ''ಮೂವ್‌ಮೆಂಟ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್''. ೨೦೦೩ ಡಿಸೆಂಬರ್;೧೮(೧೨):೧೫೩೦–೩೩. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೪೬೭೩೮೯೩</ref> ಎಂಬಂತೆ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="Kwak" /><ref name="Swain" /> ಮುನ್ಸೂಚಕಾ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಗಂಟಲಿನಲ್ಲಿಏನೋ ಇದೆ ಎಂಬಂತಹ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು, ಅಥವಾ ಭುಜಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಿಕವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಕಿರಿಕಿರಿ, ಇವುಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗಂಟಲನ್ನು ಸರಿಪದಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಭುಜಗಳನ್ನು ಎಗರಿಸುವುದಕ್ಕಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ನವೆಯನ್ನು ತುರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯಂತೆ ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಸಂಕೋಚನವು ಈ ಉದ್ವೇಗವನ್ನು ಅಥವಾ ಸಂವೇದನತ್ವವನ್ನು ಉಪಶಮನಗೊಳಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಭಾವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಅಹಿತವಾದ ಸಂವೇದನೆಯಿಂದ ಉಪಶಮಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮಿಟುಕಿಸುವುದು. ಒಂದು ಸಂಕೋಚನದ ಚಲನೆ ಅಥವಾ ಉಚ್ಚಾರಣೆಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಪೂರ್ವಗ್ರಾಹಕವಾಗಿರುವ ಈ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂವೇದನತ್ವಗಳು "ಮುನ್ಸೂಚಕಾ ಸಂವೇದನಾ ಕ್ರಿಯೆಗಳು" ಅಥವಾ ಮುನ್ಸೂಚಕಾ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಂಕೋಚನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ''ಅನೈಚ್ಛಿಕ'' ಎಂದು ಕರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ,<ref name="TSADef" /> ಅರೆ-ಐಚ್ಛಿಕ ಅಥವಾ "''ಅನೈಚ್ಛಿಕ'' " ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳು ಬಯಸದ ಮುನ್ಸೂಚಕಾ ಪ್ರಚೋದನೆಗೆ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ''ಐಚ್ಛಿಕ'' ಎಂಬಂತೆ ಅನುಭವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.<ref name="SingerBehavior" /> ಟುರೆಟ್‌ನ ಸಂಕೋಚನಗಳ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿವರಣೆಗಳು ಸಂವೇದನಶಿಲತ್ವದ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ರೋಗಲಕ್ಷಣ ಎಂಬುದಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವುಗಳು ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಮಾನದಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.<ref name="Bliss" /><ref>ಸ್ಕಾಹಿಲ್ ಎಲ್‌ಡಿ, ಲಿಕ್‌ಮನ್ ಜೆ‌ಎಫ್, ಮಾರೆಕ್ ಕೆ‌ಎಲ್. "ಸೆನ್ಸರಿ ಫಿನೊಮೆನಾ ಇನ್ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್". ''ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ನ್ಯೂರಾಲಜಿ''. ೧೯೯೫;೬೫:೨೭೩–೮೦. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೭೮೭೨೧೪೫</ref><ref>ಮಿಗ್ವೆಲ್ ಇಸಿ, ಡು ರೊಸಾರಿಯೊ-ಕಂಪೋಸ್ ಎಂಸಿ, ಪ್ರಡೊ ಎಚ್‌ಎಸ್, ''ಇತ್ಯಾದಿ.'' "ಸೆನ್ಸರಿ ಫಿನೊಮೆನಾ ಇನ್ ಒಬ್ಸೆಸಿವ್-ಕಂಪಲ್ಸಿವ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್". ''ಜನರಲ್ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿ''. ೨೦೦೦ ಫೆಬ್ರವರಿ;೬೧(೨):೧೫೦–೫೬. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೦೭೩೨೬೬೭</ref> ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಕೆಲವು ವೇಳೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ಉಪಶಮಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ನಂತರ ಸಂಕೋಚನಗಳ ಒಂದು ಸ್ಪೋಟನಕ್ಕೆ (ಹಠಾತ್ ಸಂಭವಿಸುವಿಕೆ) ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Zinner" /> ಟುರೆಟ್ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ರೋಗಲಕ್ಷಣದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಹೊಂದುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಜಾಗವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚನದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯ ಒಂದು ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಒಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಳದ ಸಂಭವನೀಯತೆಯು ಇರುತ್ತದೆ.<ref name="Dure" /> ಟುರೆಟ್‌ನ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವು ಜನರು ಮುನ್ಸೂಚಕಾ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ವಯಸ್ಕರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು ಮುನ್ಸೂಚಕಾ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಡಿಮೆ ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅವರ ತಿಳುವಳಿಕೆಯು ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref name="TSADef" /> ಅವರು ಮುನ್ಸೂಚಕಾ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವುದಕ್ಕೂ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಮುಂಚೆ ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳು ವೈದ್ಯರುಗಳ ಬಳಿ ಇರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ತಾವು ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರುಗಳು ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು.<ref name="emed">ಬ್ಲ್ಯಾಕ್, ಕೆಜೆ. [http://emedicine.medscape.com/article/1182258-overview ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಅದರ್ ಟಿಕ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್.] ''ಇಮೆಡಿಸಿನ್'' (ಮಾರ್ಚ್ ೩೦, ೨೦೦೭). ಆಗಸ್ಟ್‌‌ ೧೦, ೨೦೦೯ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು.</ref> ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದು ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ ಒಂದು "ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ" ದೃಷ್ಟಾಂತ ಎಂಬ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯ ಇರುವುದಿಲ್ಲ,<ref name="Zinner" /> ಸನ್ನಿವೇಶವು ವಯಸ್ಸಿನ ಪ್ರಾರಂಭದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ನಂಬಿಕಾರ್ಹವಾಗಿರುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ತಿವ್ರತೆಯ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಕೋಚನಗಳು ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಸಂಕೋಚನಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಯಸ್ಸು ಐದರಿಂದ ಏಳರವರೆಗಿನ ವಯಸ್ಸಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="phenomenology" /> ಯೇಲ್ ಮಕ್ಕಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರದ ಲೆಕ್‌ಮನ್ ''ಎಟ್ ಆಲ್'' ಇವರಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ೧೯೯೮ ರ ಅಧ್ಯಯನವು<ref name="YaleTicSeverity">ಲಿಕ್‌ಮನ್ ಜೆ‌ಎಫ್, ಜಾಂಗ್ ಎ, ''ಇತ್ಯಾದಿ.'' [http://childpsych.columbia.edu/brainimaging/PDF/PD10298.pdf "ಕೋರ್ಸ್ ಆಫ್ ಟಿಕ್ ಸೆವೆರಿಟಿ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್: ದ ಫಸ್ಟ್ ಟೂ ಡಿಕೆಡ್ಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120113125604/http://childpsych.columbia.edu/brainimaging/PDF/PD10298.pdf |date=2012-01-13 }} (PDF). ''ಪೆಡಿಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್'' ೧೯೯೮;೧೦೨ (೧ ಪಿಟಿ ೧):೧೪–೧೯. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೯೬೫೧೪೦೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧,೨೦೦೫ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ತೋರಿಸಿದ್ದೇನೆಂದರೆ, ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಸಂಕೋಚನಗಳ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಯಸ್ಸುಗಳೆಂದರೆ ಎಂಟರಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಾಗಿವೆ (ಸರಾಸರಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷ), ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದಾಟುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸಂಕೋಚನಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ ಬರುತ್ತವೆ.<ref name="Swain" /> ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ, ಮೊದಲು-ಕಂಡುಬರುವ ಸಂಕೋಚನಗಳೆಂದರೆ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮಿಟುಕಿಸುವುದು, ಮುಖದ ಚಲನೆಗಳು, ಸೀನುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಗಂಟಲನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಂಕೋಚನಗಳು ದೇಹದ ಮಧ್ಯಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಲೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಮುಖದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="Zinner" /> ಇದು ಇತರ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ (ಅಂದರೆ ಸ್ವಮಗ್ನತೆ ಶಕ್ತಿಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ಸ್ಟಿಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಏಕಪ್ರಕಾರಗಳು), ಅವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಒಂದು ಮುಂಚಿನ ವರ್ಷದ ಪ್ರಾರಂಭವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸುಸಾಂಗತ್ಯ, ಲಯಬದ್ಧ ಮತ್ತು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೈಗಳನ್ನು ಬಡಿಯುವುದು).<ref name="Rapin">ರಾಪಿನ್ ಐ. "ಆಟಿಸಂ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್: ರೆಲೆವನ್ಸ್ ಟು ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್". ''ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ನ್ಯೂರಾಲಜಿ.'' ೨೦೦೧;೮೫:೮೯–೧೦೧. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೧೫೩೦೪೪೯</ref> ಸನ್ನಿವೇಶದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಂಕೋಚನಗಳು ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗಿ ಇತರ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಗೊಂದಲಗೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಅಂದರೆ ಅಲರ್ಜಿಗಳು, ಅಸ್ತಮಾ, ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು: ಪಿಡಿಯಾಟ್ರಿಷನ್‌‌ರು, ಅಲರ್ಜಿ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಆಪ್ಥಲ್ಮೊಲೊಜಿಸ್ಟ್‌ರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="phenomenology" /> ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾಗಿರುವ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಗೀಳು-ನಿರ್ಬಂಧ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ (ಒಸಿಡಿ) ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರತೆಯ-ಕೊರೆತೆಯಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು (ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿ) ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಟುರೆಟ್‌ನ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Swain" /> ಟುರೆಟ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿ ಅಥವಾ ಒಸಿಡಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಕೊಮೊರ್‌ಬಿಡ್ (ಟುರೆಟ್ ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಸಹ ಸಂಭವಿಸುವ ಇತರ ರೋಗನಿರ್ಣಯಗಳು) ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದಾಗ್ಯೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ, ರೋಗಿಗಳ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಶತವು ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Swain" /><ref name="Disentangling">ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಟಿ, ಬೈಡರ್ಮನ್ ಜೆ, ಹಾರ್ಡಿಂಗ್ ಎಂ ''ಇತ್ಯಾದಿ.'' ಡಿಸೆಂಟಾಂಗ್ಲಿಂಗ್ ದ ಓವರ್ಲ್ಯಾಪ್ ಬಿಟ್ವೀನ್ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿ". ''ಜರ್ನಲ್ ಚೈಲ್ಡ್ ಸೈಕಾಲಜಿ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿ''. ೧೯೯೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್;೩೯(೭):೧೦೩೭–೪೪. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೯೮೦೪೦೩೬</ref> ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕನು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿ, ಒಸಿಡಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತ ರೋಗಿಯ ದಾಖಲೆಗಳ ಒಂದು ಹತ್ತು-ವರ್ಷದ ಅವಲೋಕನವು ಟುರೆಟ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸರಿಸುಮಾರು ೪೦% ರೋಗಿಗಳು "ಟಿಎಸ್-ಮಾತ್ರ" ಹೊಂದಿವೆ ಅಥವಾ "ನಿಜವಾದ ಟಿಎಸ್" ಅನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿತು.<ref name="DencklaReview">ಡೆಂಕ್ಲಾ ಎಂಬಿ. "ಅಟೆನ್ಶನ್-ಡೆಫಿಸಿಟ್ ಹೈಪರ್‌ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವಿಟಿ ಡಿಸಾರ್ಡರ್(ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿ) ಕೊಮೊರ್ಬಿಡಿಟಿ: ಎ ಕೇಸ್ ಫಾರ್ "ಪ್ಯೂರ್" ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್?" ''ಜರ್ನಲ್ ಚೈಲ್ಡ್ ನ್ಯೂರೊಲಾಜಿ''. ೨೦೦೬ ಅಗಸ್ಟ್;೨೧(೮):೭೦೧–೩. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೬೯೭೦೮೭೧</ref><ref name="Denckla">ಡೆಂಕ್ಲಾ ಎಂಬಿ. "ಅಟೆನ್ಶನ್ ಡೆಫಿಸಿಟ್ ಹೈಪರ್‌ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವಿಟಿ ಡಿಸಾರ್ಡರ್: ದ ಚೈಲ್ಡ್‌ಹುಡ್ ಕೋ-ಮೊರ್ಬಿಡಿಟಿ ದ್ಯಾಟ್ ಮೋಸ್ಟ್ ಇನ್‌ಫ್ಲೂಯೆನ್ಸಸ್ ದ ಡಿಸಾಬಿಲಿಟಿ ಬರ್ಡನ್ ಇನ್ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್". ''ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ನ್ಯೂರಾಲಜಿ.'' ೨೦೦೬;೯೯:೧೭–೨೧. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೬೫೩೬೩೪೯</ref> ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಲೇಖಕನು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ ಸಂಕೋಚನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ೬೫೬ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ೫೭% ರೋಗಿಗಳು ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಲ್ಲದ ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗೆಯೇ ೪೩% ರೋಗಿಗಳು ಸಂಕೋಚನಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಮೊರ್ಬಿಡ್ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Dure" /> "ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ-ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಟುರೆ‌ಟ್‌ನ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್" ಇದು ಸಂಕೋಚನಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊಮೊರ್‌ಬಿಡ್ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಶಬ್ದವಾಗಿದೆ.<ref name="Dure" /> ==ಕಾರಣಗಳು== {{main|Causes and origins of Tourette syndrome}} ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ ನಿಖರವಾದ ಕಾರಣವು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇದು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಆನುವಂಶಿಕ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದ ಈ ಎರಡು ಸಂಗತಿಗಳು ಒಳಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.<ref name="AN2intro">ವಾಕ್‌ಅಪ್ ಜಿಟಿ, ಮಿಂಕ್ ಜೆಡಬ್ಲ್ಯೂ, ಹೊಲೆನ್‌ಬ್ಯಾಕ್, (ಎಡಿಶನ್). ''ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಇನ್ ನ್ಯೂರೋಲಾಜಿ, ಸಂಪುಟ. ೯೯, ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್.'' ಲಿಪಿನ್ಕಾಟ್, ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ &amp; ವಿಕಿನ್ಸ್, ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ, ಪಿಎ, ೨೦೦೬, ಪು. xv. ISBN ೦-೭೮೧೭-೯೯೭೦-೮</ref> ಟುರೆಟ್‌ಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಬಂದಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಆನುವಂಶಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಆನುವಂಶಿಕತೆಯ ನಿಖರವಾದ ವಿಧಾನವು ಇನ್ನೂ ಕೂಡ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ,<ref>ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್ ಎಂಎಂ (೨೦೦೦), ಪು. ೪೨೫.</ref> ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ವಂಶವಾಹಿಯೂ ಕೂಡ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.<ref name="Zinner" /> ಕೆಲವು ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಟುರೆಟ್‌ನ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ''ವಿರಳವಾಗಿರುತ್ತವೆ'', ಅಂದರೆ, ಇದು ತಂದೆತಾಯಿಗಳಿಂದ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="Asmus">ಆ‍ಯ್‌ಸ್ಮಸ್ ಎಫ್, ಶೇನಿಯನ್ ಎಸ್, ಲಿಚ್ನರ್ ಪಿ ''ಇತ್ಯಾದಿ.'' "ಎಪ್ಸಿಲಾನ್-ಸಾರ್ಕೊಗ್ಲಿಕಾನ್ ಈಸ್ ನಾಟ್ ಇನ್ವಾಲ್ವ್ಡ್ ಇನ್ ಸ್ಪೊರಾಡಿಕ್ ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ಡೆ ಲಾ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್". ''ನ್ಯೂರೊಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್'' ೨೦೦೫;೬(೧):೫೫–೬. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೫೬೨೭೨೦೩</ref> ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂಕೋಚನಗಳು ಟುರೆಟ್ ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಈ ದೃಷ್ಟಾಂತವು ''ಟುರೆಟಿಸಮ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref name="Mejia">ಮೆಜಿಯಾ ಎನ್‌ಐ,ಜಾಂಕೊವಿಕ್ ಜೆ. [http://www.scielo.br/pdf/rbp/v27n1/23707.pdf "][http://www.scielo.br/pdf/rbp/v27n1/23707.pdf ಸೆಕೆಂಡರಿ ಟಿಕ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಟುರೆಟಿಸಂ"] (PDF). ''ರೆವಿಸ್ತಾ ಬ್ರಸಿಲೆಯ್ರಾ ಸಿಕ್ವಿಯಾಟ್ರಿಯಾ''. ೨೦೦೫;೨೭(೧):೧೧–೧೭. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೫೮೬೭೯೭೮</ref> [[File:Basal Ganglia and Related Structures.svg‎|thumb|300px|alt=ತಳದ ಗ್ಯಾಂಗ್ಲಿಯಾಗಳು ಮೆದುಳಿನ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ; ಸಂಬಂಧಿತ ಹತ್ತಿರದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಗ್ಲೋಬಸ್ ಪ್ಲ್ಯಾಲಿಡೆಸ್, ಥಾಲಮಸ್, ಸಬ್‌ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಷಿಯಾ ನಿಗ್ರಾ, ಮತ್ತು ಕಿರುಮೆದುಳು.]][[File:Basal Ganglia and Related Structures.svg‎|ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೆದುಳಿನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು]] ಟುರೆಟ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅವನ ಅಥವಾ ಅವಳ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಂಶವಾಹಿಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ೫೦% ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಟುರೆಟ್ ಇದು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮತ್ತು ಅಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ವ್ಯಾಪನೆಯ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ.<ref>ವಾನ್ ಡೆ ವೆಟರಿಂಗ್ ಬಿಜೆ, ಹೌಟಿಂಕ್ ಪಿ. "ದಿ ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ಗೆಲ್ಲೆಸ್ ಡೆ ಲಾ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್: ಎ ರಿವ್ಯೂ". ''ಜರ್ನಲ್ ಲ್ಯಾಬರೊಟರಿ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಮೆಡಿಸಿನ್.'' ೧೯೯೩ ಮೇ;೧೨೧(೫):೬೩೮–೪೫. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೮೪೭೮೫೯೨</ref> ಆದ್ದರಿಂದ, ಆನುವಂಶಿಕ ಘಾಸಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಕೂಡ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟವಾದ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರುಗಳೂ ಕೂಡ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ತೀವ್ರತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಂಶವಾಹಿ(ಗಳು) ಮಂದವಾದ ಸಂಕೋಚನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ (ಕ್ಷಣಿಕ ಅಥವಾ ತೀವ್ರವಾದ ಸಂಕೋಚನಗಳು), ಅಥವಾ ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ಗೀಳು-ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಟುರೆಟ್‌ಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಪಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ವಂಶವಾಹಿಯ(ಗಳ)ನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="TSAFAQ">[https://web.archive.org/web/20060106020124/http://www.tsa-usa.org/what_is/Faqs.html ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್: ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು.] ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್. ಜನವರಿ ೬, ೨೦೦೬ರಂದು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಲಿಂಗವು ಆನುವಂಶಿಕ ಭೇದ್ಯತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ: ಗಂಡಸರು ಹೆಂಗಸರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="emed" /> ಆನುವಂಶಿಕ-ಅಲ್ಲದ, ವಾತಾವರಣದ, ಸೋಂಕುಗಳು, ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಸಂಗತಿಗಳು - ಟುರೆಟ್ ಅನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ - ಇದರ ತೀವ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುತ್ತವೆ.<ref name="Zinner" /> ಆಟೋಇಮ್ಯೂನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಂಕೋಚನದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರಬಹುದು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಬಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಒಂದು ಊಹೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು, ಅದೇನೆಂದರೆ ಗೀಳು-ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ (ಒಸಿಡಿ) ಮತ್ತು ಸಂಕೋಚನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು ಇವೆರಡೂ ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೊಕೊಕಲ್ ನಂತರದ ಆಟೋಇಮ್ಯೂನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ.<ref>ಸ್ವೆಡೊ ಎಸ್‌ಇ, ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್ ಎಚ್‌ಎಲ್, ಗಾರ್ವೆ ಎಂ,''ಇತ್ಯಾದಿ.''. [http://ajp.psychiatryonline.org/cgi/reprint/155/2/264 "ಪೆಡಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ಅಟೊಇಮ್ಯೂನ್ ನ್ಯೂರೊಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ವಿತ್ ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೊಕೊಕಲ್ ಇನ್‌ಫೆಕ್ಷನ್: ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಡಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಆಫ್ ದ 50 ಕೇಸಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110611231932/http://ajp.psychiatryonline.org/cgi/reprint/155/2/264 |date=2011-06-11 }} (PDF). ''ಅಮೆರಿಕನ್ ಜರ್ನಲ್ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿ.'' ೧೯೯೮ ಫೆಬ್ರವರಿ;೧೫೫(೨):೨೬೪–೭೧. ಪಿಎಂಐಡಿ ೯೪೬೪೨೦೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೧, ೨೦೦೭ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಐದು ರೋಗನಿರ್ಣಯಾತ್ಮಕ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮಕ್ಕಳು ಈ ಊಹೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೋಕೋಕಲ್ ಸೋಂಕುಗಳ (ಪಿಎ‌ಎನ್‌ಡಿಎ‌ಎಸ್) ಜೊತೆಗಿನ ಪೀಡಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ಆಟೋಇಮ್ಯೂನ್ ನರಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="NIHPANDAS">[http://intramural.nimh.nih.gov/pdn/web.htm ಪಾಂಡಾಸ್.] ಎನ್‌ಐಎಚ್. ನವೆಂಬರ್ ೨೫, ೨೦೦೬ ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಈ ಕಲಹಾಸ್ಪದ ಊಹೆಯು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಇನ್ನೂ ಕೂಡ ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.<ref name="Swerdlow">ಸ್ವೆರ್ಡ್‌ಲೊ,ಎನ್‌ಆರ್. "ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್: ಕರೆಂಟ್ ಕಾಂಟ್ರವಸಿಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ಬ್ಯಾಟಲ್‌ಪೀಲ್ಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಕೇಪ್". ''ಕರೆಂಟ್ ನ್ಯೂರಾಲಜಿ ನ್ಯೂರೊಸೈನ್ಸ್ ರಿಪೋರ್ಟ್''. ೨೦೦೫, ೫:೩೨೯–೩೧. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೬೧೩೧೪೧೪</ref> <ಉಲ್ಲೆಖ>ಪ್ರತಿರಕ್ಷಾ ಸಕ್ರಿಯಕರಣ: *ಕುರ್ಲನ್ ಆರ್, ಕಪ್ಲನ್ ಎಲ್.[http://pediatrics.aappublications.org/cgi/reprint/113/4/883.pdf "][http://pediatrics.aappublications.org/cgi/reprint/113/4/883.pdf ಸಂಕೋಚನಗಳು ಮತ್ತು ಗೀಳು-ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಲಕ್ಷಣಗಳ ವಿವರ್ಣನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೋಕೋಕಲ್ ಸೋಂಕಿನ (ಪಿಎ‌ಎನ್‌ಡಿಎ‌ಎಸ್) ಜೊತೆಗಿನ ಶಿಶುವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಆಟೊಇಮ್ಯೂನ್ ನರಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು: ಊಹೆ ಅಥವಾ ಅಸ್ತಿತ್ವತೆ? ][http://pediatrics.aappublications.org/cgi/reprint/113/4/883.pdf ವೈದ್ಯನಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರಿಗಣನೆಗಳು"] (ಪಿಡಿಎಫ್). ''ಶಿಶುವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ'' ೨೦೦೪ ಏಪ್ರಿಲ್;೧೧೩(೪):೮೮೩–೮೬. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೫೦೬೦೨೪೦ ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜನವರಿ ೨೫, ೨೦೦೭. *ಮಾರ್ಟಿನೋ ಡಿ, ಡೇಲ್ ಆರ್‌ಸಿ, ಗಿಲ್ಬರ್ಟ್ ಡಿಎಲ್, ಜಿಯೋವ್ಯಾನ್ನೊನಿ ಜಿ, ಲಿಕ್‌ಮನ್ ಜೆ‌ಎಫ್. "ಟುರೆಟ್‌ನ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಾ ರೋಗಕಾರಕ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಗಳು: ಒಂದು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಅವಲೋಕನ". ''ಚಲನೆಗಳ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು''. ೨೦೦೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೭. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೯೩೫೩೬೮೩</ref> ಟುರೆಟ್‌ಗೆ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಭೇದಿಸಲ್ಪಡುವಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುವ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಯು ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಮತ್ತು ನಿಖರವಾದ ವಿವರ್ಣನ ಶಾಸ್ತ್ರವು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಸಂಕೋಚನಗಳು ದೇಹದ ಹೊದಿಕೆಯ ಮತ್ತು ಉಪಹೊದಿಕೆಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಥಾಲಮಸ್, ತಳದ ಗ್ಯಾಂಗ್ಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಮುಂಭಾಗದ ಕವಚಗಳಲ್ಲಿನ ಅಪಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="AN2intro" /> ನರರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಾದರಿಗಳು ಮೆದುಳಿನ ಕವಚ ಮತ್ತು ಉಪಕವಚವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವೈಫಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ,<ref name="Zinner" /> ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಣ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಗಳು ತಳದ ಗ್ಯಾಂಗ್ಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಮುಂಭಾಗದ ಕವಚವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref>ಹಾರ್ಬರ್ ಎಸ್‌‍ಎಸ್, ವಾಫರ್ ಡಿ. "ಬಾಸಲ್ ಗ್ಯಾಂಗ್ಲಿಯಾ ಪೆಪ್ಟಿದರ್ಗಿಕ್ ಸ್ಟೇನಿಂಗ್ ಇನ್ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್. ಎ ಫಲೋಅಪ್ ಸ್ಟಡಿ". ''ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ನ್ಯೂರಾಲಜಿ''. ೧೯೯೨;೫೮:೧೪೫–೫೦. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೪೧೪೬೧೭ <br>* ಪೀಟರ್ಸನ್ ಬಿ, ರಿಡಲ್ ಎಂಎ ''ಇತ್ಯಾದಿ.'' "ರೆಡ್ಯೂಸ್ಡ್ ಬಾಸಲ್ ಗ್ಯಾಂಗ್ಲಿಯಾ ವಾಲ್ಯೂಮ್ ಇನ್ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಯೂಸಿಂಗ್ ಥ್ರಿ-ಡೈಮೆನ್ಶನಲ್ ರೀಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಟೆಕ್ನಿಕ್ಸ್ ಫ್ರಾಮ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ರಿಸೊನನ್ಸ್ ಇಮೇಜಸ್". ''ನ್ಯೂರೊಲಜಿ'' ೧೯೯೩;೪೩:೯೪೧–೪೯. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೮೪೯೨೯೫೦<br> * ಮೊರಿಯಾರ್ಟಿ ಜೆ, ವರ್ಮಾ ಎಆರ್''ಇತ್ಯಾದಿ.'' "ಎ ವಾಲ್ಯೂಮೆಟ್ರಿಕ್ ಎಂಆರ್‌‍ಐ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ಡೆ ಲಾ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್". ''ನ್ಯೂರೊಲಜಿ'' ೧೯೯೭;೪೯:೪೧೦–೫. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೯೨೭೦೫೬೯</ref> ಒಸಿಡಿಯ ಕೆಲವು ವಿಧಗಳು ಟುರೆಟ್‌ಗೆ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.<ref name="Swain" /><ref>ಪೌಲಸ್ ಡಿಎಲ್, ಟೌಬಿನ್ ಕೆಇ, ಲಿಕ್‌ಮನ್ ಜೆ‌ಎಫ್, ''ಇತ್ಯಾದಿ.'' "ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ಡೆ ಲಾ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಒಬ್ಸೆಸಿವ್-ಕಂಪಲ್ಸಿವ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್. ಎವಿಡೆನ್ಸ್ ಸಪೊರ್ಟಿಂಗ್ ಎ ಜೆನೆಟಿಕ್ ರಿಲೇಶನ್ಶಿಪ್". ''ಅರ್ಕೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ಜನರಲ್ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿ''. ೧೯೮೬ ಡಿಸೆಂಬರ್;೪೩(೧೨):೧೧೮೦–೮೨. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೩೪೬೫೨೮೦</ref> ಒಸಿಡಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಾರಂಭವು ವಿವರ್ಣನಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಟುರೆಟ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾದ ಸಂಗತಿಗಳ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳು ಸಂಕೋಚನಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ.<ref>ಮಿಗ್ವೆಲ್ ಇಸಿ, ಡು ರೊಸಾರಿಯೊ-ಕಂಪೋಸ್ ಎಂಸಿ, ಶವಿತ್ ಆರ್‌ಜಿ, ''ಇತ್ಯಾದಿ.'' "ದ ಟಿಕ್-ರಿಲೇಟೆಡ್ ಒಬ್ಸೆಸಿವ್-ಕಂಪಲ್ಸಿವ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ ಫೆನಿಟೈಪ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಟ್ರೀಟ್ಮೆಂಟ್ ಇಂಪ್ಲಿಕೇಶನ್". ''ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ನ್ಯೂರಾಲಜಿ.'' ೨೦೦೧;೮೫:೪೩–೫೫. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೧೫೩೦೪೪೬</ref> ಟುರೆಟ್‌ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ಗೆ ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿಯ ಆನುವಂಶಿಕ ಸಂಬಂಧವು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿರೀಕರಣಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.<ref name="Denckla" /> ==ರೋಗನಿರ್ಣಯ== ''ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕೈಪಿಡಿ'' ಯ (ಡಿಎಸ್‌ಎಮ್-IV-ಟಿಆರ್) ಪರಿಷ್ಕೃತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಟುರೆಟ್‌ನ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಇದು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬಹುವಿಧದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ವಾಚಿಕ ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೋ ಆಗ ರೋಗನಿರ್ಣಯವು ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ (ಆದಾಗ್ಯೂ ಇವುಗಳು ಸಹಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿರುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲ), ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೂರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕ್ರಮವಾದ ಸಂಕೋಚನ-ರಹಿತ ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಮುಂಚಿನ ಡಿಎಸ್‌ಎಮ್-IV ಇದು "ಸಾಮಾಜಿಕ, ವೃತ್ತಿನಿರತ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವೇದನೆ ಅಥವಾ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವಿಕೆ"ಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈ ಅವಶ್ಯಕತೆಯು ಕೈಪಿಡಿಯ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ವೈದ್ಯರುಗಳು ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ ಇತರ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ವೇದನೆ ಅಥವಾ ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref>[http://dsmivtr.org/2-3changes.cfm ಸಮರಿ ಆಫ್ ಪ್ರ್ಯಾಕ್ಟೀಸಸ್: ರೆಲೆವೆಂಟ್ ಚಾನ್ಸಸ್ ಟು ಡಿಎಸ್‌ಎಂ--IV-ಟಿಆರ್.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511220758/http://dsmivtr.org/2-3changes.cfm |date=2008-05-11 }} ''ಡೈಗ್ನೊಸ್ಟಿಕ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುವಲ್ ಆಫ್ ಮೆಂಟಲ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್.'' ಜನವರಿ ೨೫, ೨೦೦೭ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ರೋಗದ ಪ್ರಾರಂಭವು ೧೮ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ಸಂಭವಿಸಿರಬೇಕು, ಮತ್ತು "ಒಂದು ದ್ರವ್ಯ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ನೇರ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ" ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="BehaveNet" /> ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಇತರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಕೋಚನದ-ತರಹದ ಚಲನೆಗಳು-ಅಂದರೆ ಸ್ವಮಗ್ನತೆ ಅಥವಾ ಟುರೆಟಿಸಮ್‌ನ ಇತರ ಕಾರಣಗಳು-ಒಂದು ಟುರೆಟ್‌ನ ರೋಗನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಡಬೇಕು. ಟುರೆಟ್‌ನ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವಾಗ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುವ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಥವಾ ಮರೆಮಾಡುವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಲ್ಲ;<ref name="Swain">ಸ್ವೇನ್ ಜೆಇ, ಸ್ಕಾಹಿಲ್ ಎಲ್, ಲ್ಯಾಂಬ್ರೋಸ್ ಪಿಜೆ, ಕಿಂಗ್ ಪಿಎ, ಲಿಕ್‌ಮನ್ ಜೆ‌ಎಫ್. "ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಟಿಕ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್: ಎ ಡಿಕೆಡ್ ಆಫ್ ಪ್ರೊಸೆಸ್". ''ಜರ್ನಲ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಚೈಲ್ಡ್ ಅಡೊಲನ್ಸ್ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿ''. ೨೦೦೭ ಅಗಸ್ಟ್;೪೬(೮):೯೪೭–೬೮ ಪಿಎಂಐಡಿ ೧೭೬೬೭೪೭೫</ref> ಇದು ಭಾಗಶಃ ತೀವ್ರತೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ರೋಗ ನಿರ್ಣಯಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ತೀವ್ರತೆಗಳು ಮಂದಗತಿಯಿಂದ (ಹೆಚ್ಚಿನ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳು) ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಮಗತಿಯಿಂದ, ತೀವ್ರತೆಯವರೆಗೆ (ಅತ್ಯಂತ ವಿರಳವಾದ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ-ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳು) ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.<ref name="YaleTicSeverity" /> ಅಸ್ತಮಾವನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಕೆಮ್ಮುವಿಕೆ, ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮಿಟುಕಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಕೋಚನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.<ref name="SingerBehavior" /> ವ್ಯಕ್ತಿಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ಅವಲೋಕನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ<ref name="SingerBehavior" /> ಮತ್ತು ಸಂಕೋಚನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ದ್ವಿತೀಯಕ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ನಂತರ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref name="TSAFAQ" /> ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಾರಂಭವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಗೀಳು-ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಗಿಗಳ ಕುಟುಂಬದ ಇತಿಹಾಸಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಮೂಲಭೂತವಾದ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ನರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಶೀಲನೆಯು ಸಾಕಷ್ಟಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Bagheri" /> ಇತರ ಕೊಮೊರ್ಬಿಡ್ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು (ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿ ಅಥವಾ ಒಸಿಡಿ ಯಂತಹ) ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎಂಬಂತಹ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲ,<ref name="SingerBehavior" /> ಆದರೆ ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಇತರ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವೈದ್ಯ ಭಾವಿಸಿದರೆ, ಅಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಆದೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಯಾವಾಗ ಸಂಕೋಚನಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಡಿತದ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ನಡುವೆ ರೋಗನಿರ್ಣಯಾತ್ಮಕ ಗೊಂದಲವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆಯೋ, ಆಗ ಒಂದು ಇಇಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಅವಶ್ಯಕವಾಗುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ಮೆದುಳಿನ ಅಪಸಾಮಾನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಎಮ್‌ಆರ್‌ಐ ಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳಿರುತ್ತವೆ.<ref name="Assessment">ಸ್ಕಾಹಿಲ್ ಎಲ್, ಎರೆನ್ಬರ್ಗ್ ಜಿ, ಜೂನಿಯರ್ ಬೆರ್ಲಿನ್ ಸಿಎಂ, ಬಡ್ಮನ್ ಸಿ, ಕೊಫೆ ಬಿಜೆ, ಜಾಂಕೊವಿಕ್ ಜೆ, ಕೈಸ್ಲಿಂಗ್ ಎಲ್, ಕಿಂಗ್ ಆರ್‌ಎ, ಕುರ್ಲಾನ್ ಎ, ಲಾಂಗ್ ಎ, ಮಿಂಕ್ ಜೆ, ಮರ್ಫಿ ಟಿ, ಜಿನ್ನರ್ ಎಸ್, ವಾಕ್‌ಅಪ್ ಜೆ; ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಡ್ವೈಸರಿ ಬೋರ್ಡ್: ಪ್ರ್ಯಾಕ್ಟೀಸ್ ಕಮಿಟಿ. "ಕಮ್ಟೆಂಪರರಿ ಅಸೆಸ್ಮೆಂಟ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಫಾರ್ಮಾಕೋಥೆರಪಿ ಆಫ್ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್". ''ನ್ಯೂರೊಆರ್‌ಎಕ್ಸ್.'' ೨೦೦೬ ಏಪ್ರಿಲ್;೩(೨):೧೯೨–೨೦೬. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೬೫೫೪೨೫೭</ref> ಹೈಪರ್‌ಥೈರಾಯ್ಡಿಸಮ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಟಿಎಸ್‌ಎಚ್ ಮಟ್ಟಗಳು ಮಾಪನ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಅವು ಸಂಕೋಚನಗಳ ಒಂದು ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೆದುಳಿನ ಚಿತ್ರಣ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="Assessment" /> ಸಂಕೋಚನಗಳ ಮತ್ತು ಇತರ ನಡುವಳಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಏಕಾಏಕಿಯಾದ ಸಂಭವಿಸುವಿಕೆಯು ಕಂಡುಬರುವ ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಬುದ್ಧರಲ್ಲಿ [[ಕೊಕೇನ್|ಕೊಕೈನ್]] ಮತ್ತು ಉತ್ತೇಜಕಗಳಿಗೆ ಮೂತ್ರದ ಔಷಧಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ರೋಗವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಸೀರಮ್ ಕಾಪರ್ ಮತ್ತು ಸೆರುಲೋಪ್ಲಾಸ್ಮಿನ್ ಮಟ್ಟಗಳು ವಿಲ್ಸನ್‌ನ ರೋಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತವೆ.<ref name="Bagheri" /> ಹೆಚ್ಚಿನ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳು ಸಂಕೋಚನಗಳ ಒಂದು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕೇವಲ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ರೋಗನಿರ್ಣಯಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref name="Zinner" /><ref name="TSAFAQ" /> ಸಂಕೋಚನಗಳ ದ್ವಿತೀಯಕ ಕಾರಣಗಳು (ಆನುವಂಶಿಕ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಟುರೆಟಿಸಮ್ ಎಂಬುದಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref name="Mejia" /> ಡಿಸ್ಟೋನಿಯಾ, ಕಂಪವಾತ, ಇತರ ಆನುವಂಶಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು, ಮತ್ತು ಸಂಕೋಚನಗಳ ದ್ವಿತೀಯಕ ಕಾರಣಗಳು ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ಗೆ ಭೇದಾತ್ಮಕ ರೋಗನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಡಬೇಕು.<ref name="Bagheri" /> ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಏಕಪ್ರಕಾರದ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಇತರ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಬೆಳವಣಿಗಾತ್ಮಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು, ಸ್ವಮಗ್ನತೆ ಶಕ್ತಿಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು,<ref>ರಿಂಗ್ಮನ್ ಜೆ‍ಎಂ, ಜಾಂಕೊವಿಕ್ ಜೆ. "ಆಕರನ್ಸ್ ಆಫ್ ಟಿಕ್ಸ್ ಇನ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ಪರ್ಗರ್ಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಔಟಿಸ್ಟಿಕ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್". ''ಜರ್ನಲ್ ಚೈಲ್ಡ್ ನ್ಯೂರೊಲಾಜಿ'' ೨೦೦೦ ಜೂನ್;೧೫(೬):೩೯೪–೪೦೦. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೦೮೬೮೭೮೩</ref> ಮತ್ತು ಏಕಪ್ರಕಾರಿಕ ಚಲನೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ;<ref>ಜಾಂಕೊವಿಕ್ ಜೆ, ಮೆಜಿಯಾ ಎನ್‌ಐ. "ಟಿಕ್ಸ್ ಅಸೊಸಿಯೇಟೆಡ್ ವಿತ್ ಅದರ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್". ''ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ನ್ಯೂರಾಲಜಿ.'' ೨೦೦೬;೯೯:೬೧–೮. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೬೫೩೬೩೫೨</ref><ref name="FreemanBlog">ಫ್ರೀಮನ್,ಆರ‍್‌ಡಿ. [http://www.tourette-confusion.blogspot.com/ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್: ಮಿನಿಮೈಸಿಂಗ್ ಕನ್‌ಪ್ಯೂಜನ್]. ರೋಜರ್ ಫ್ರೀಮನ್, ಎಂಡಿ, ಬ್ಲಾಗ್. ಫೆಬ್ರುವರಿ ೮ ೨೦೧೦ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಸಿಡೆನ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಕಂಪವಾತ; ಐಡಿಯೋಪ್ಯಾಥಿಕ್ ಡಿಸ್ಟೋನಿಯಾ; ಮತ್ತು ಆನುವಂಶಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಅಂದರೆ ಹಂಟಿಗ್‌ಟನ್‌ನ ರೋಗ, ನ್ಯೂರೋಕ್ಯಾಂಥೋಸೈಟೋಸಿಸ್, ಹ್ಯಾಲರ್ವೋಡೆನ್-ಸ್ಪ್ಯಾಟ್ಜ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್, ಡಶೆನ್ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಡಿಸ್ಟ್ರೊಫಿ, ವಿಲ್ಸನ್‌ನ ರೋಗ, ಮತ್ತು ಟ್ಯುಬೆರಸ್ ಸ್ಕ್ಲೆರೋಸಿಸ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇತರ ಸಂಭವನೀಯತೆಗಳು ಡೌನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್, ಕ್ಲೈನ್‌ಫೆಲ್ಟರ್‌ನ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್, XYY ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಮತ್ತು ಫ್ರ್ಯಾಗಿಲ್ ಎಕ್ಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ಗಳಂತಹ ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಂಕೋಚನಗಳ ಪಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರಣಗಳು ಡ್ರಗ್-ಪ್ರಚೋದಿತ ಸಂಕೋಚನಗಳು, ತಲೆಯ ಗಾಯ, ಎನ್ಸೆಫಾಲಿಟಿಸ್, ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು, ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲದ ಮೊನೊಕ್ಸೈಡ್ ವಿಷಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref name="Bagheri" /><ref name="Mejia" /> ಲೆಶ್-ನೈಹನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಟುರೆಟ್ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.<ref name="Rapin" /> ಈ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳು ಸಂಕೋಚನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಗಿಂತ ವಿರಳವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ವಿವರವಾದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆಯು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಮರೆಮಾಚುವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಲ್ಲದೇ ಅವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Zinner" /> ==ಸ್ಕ್ರೀನಿಂಗ್== ಟುರೆಟ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲರೂ ಇತರೆ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಟುರೆಟ್‌ನ ರೋಗಿಗಳು ಇನ್ನಿತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಲನೆಯ ಮತ್ತು ಮಾತಿನ ಸಂಕೋಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.<ref name="Denckla" /> ಇದರೊಂದಿಗಿನ ಇನ್ನಿತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳೆಂದರೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ-ಕೊರತೆಯ ಹೈಪರ್ಯಾಕ್ಟಿವಿಟಿ ಕಾಯಿಲೆ(ಎಡಿಡಿ ಅಥವಾ ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿ), ಒಬ್ಸೆಸಿವ್-ಕಂಪಲ್ಸಿವ್ ಕಾಯಿಲೆ (ಒಸಿಡಿ), ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಮರ್ಥತೆ ಮತ್ತು ನಿದ್ರಾ ಕಾಯಿಲೆಗಳು.<ref name="NIH">[http://www.ninds.nih.gov/disorders/tourette/detail_tourette.htm ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಶೀಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050323092424/http://www.ninds.nih.gov/disorders/tourette/detail_tourette.htm |date=2005-03-23 }}. ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂರೊಲಾಜಿಕಲ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಸ್ಟ್ರೋಕ್ಸ್/ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ (ಎನ್‌ಐಎನ್‌ಡಿಎಸ್/ಎನ್‌ಐಎಚ್), ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೪, ೨೦೦೭. ಮೇ ೧೪, ೨೦೦೭ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಕಮೊರ್ಬಿಡ್ ಟುರೆಟ್‌ನ ಮತ್ತು ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ನಡವಳಿಕೆ, ದುರ್ಬಲವಾದ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಅಥವಾ ಅರಿವಿನ ದುರ್ಬಲತೆಗಳು, ಕಮೊರ್ಬಿಡ್‌ ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿಯಿಂದಾಗಬಹುದು, ಇದು ಕಾರ್ಮೊರ್ಬಿಡ್ ಮರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Swain" /><ref name="Disentangling" /><ref>ಶುಕೊಡೋಲ್ಸ್‌ಕಿ, ಸ್ಕಾಹಿಲ್ ಎಲ್, ಜಾಂಗ್ ಎಚ್, ''ಇತ್ಯಾದಿ.'' "ಡಿಸ್ರಪ್ಟಿವ್ ಬಿಹೇವಿಯರ್ ಇನ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ವಿತ್ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್: ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ವಿತ್ <span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿ</span> ಕಮೊರ್ಬಿಡಿಟಿ, ಟಿಕ್ ಸೆವೆರಿಟಿ, ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಫಂಕ್ಷನಲ್ ಇಂಪೆರ್‌ಮೆಂಟ್". ''ಜರ್ನಲ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಚೈಲ್ಡ್ ಅಡೊಲನ್ಸ್ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿ''. ೨೦೦೩ ಜನವರಿ;೪೨(೧):೯೮–೧೦೫. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೨೫೦೦೦೮೨<br>* ಹೋಕ್ಸ್ಟ್ರಾ ಪಿಜೆ, ಸ್ಟೀನ್‌ಹ್ಯೂಸ್ ಎಂಪಿ, ಟ್ರೂಸ್ಟ್ ಪಿಡಬ್ಲ್ಯೂ, ''ಇತ್ಯಾದಿ.'' "ರಿಲೇಟಿವ್ ಕಾಂಟ್ರಿಬ್ಯೂಷನ್ ಆಫ್ ಅಟೆನ್ಶನ್ ಡಿಫಿಕ್ಟ್ ಹೈಪರ್‌ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವಿಟಿ ಡಿಸಾರ್ಡರ್, ಒಬ್ಸೆಸಿವ್-ಕಂಪಲ್ಸಿವ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್, ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಟಿಕ್ ಸೆವೆರಿಟಿ ಟು ಸೋಷಿಯಲ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಬೆಹೇವಿಯರಲ್ ಪ್ರಾಬ್ಲೆಮ್ಸ್ ಇನ್ ಟಿಕ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್". ''ಜರ್ನಲ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಬೆಹೇವಿಯರಲ್ ಪೆಡಿಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್''. ೨೦೦೪ ಅಗಸ್ಟ್;೨೫(೪):೨೭೨–೭೯. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೫೩೦೮೯೨೮<br>* ಕಾರ್ಟರ್ ಎ‌ಎಸ್, ಓ‘ ಡೊನೆಲ್ ಡಿಎ, ಸ್ಚಲ್ಜ್ ಆರ್‌ಟಿ, ''ಇತ್ಯಾದಿ.'' "ಸೋಷಿಯಲ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಇಮೊಷನಲ್ ಅಡ್ಜೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಇನ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಅಫೆಕ್ಟೆಡ್ ವಿತ್ ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ಡೆ ಲಾ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್: ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ಸ್ ವಿತ್ ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಫಂಕ್ಷನಿಂಗ್. ಅಟೆನ್ಶನ್ ಡಿಫಿಸಿಟ್ ಹೈಪರ್‌ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವಿಟಿ ಡಿಸಾರ್ಡರ್". ''ಜರ್ನಲ್ ಚೈಲ್ಡ್ ಸೈಕಾಲಜಿ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿ''. ೨೦೦೦ ಫೆಬ್ರವರಿ;೪೧(೨):೨೧೫–೨೩. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೦೭೫೦೫೪೭</ref> ಸಂಕೋಚನೆಗಳಿಂದಾಗುವ ತಡೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಗುವಿನಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಕೊಮೊರ್ಬಿಡ್‌ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ತಿಳಿಯದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="Zinner" /> ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿಯಿಲ್ಲದಿರುವ ಸಂಕೋಚನಾ ಕಾಯಿಲೆಯು ತಡೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಸ್ವಭಾವ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿನ ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ,<ref name="CommunitySample" /> ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕೊಮೊರ್ಬಿಡ್‌ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಮರ್ಥತೆಯು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Dure" /> ಒಸಿಡಿ ಮತ್ತು ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿಗಳಂತಹ ಕೊಮೊರ್ಬಿಡ್‌ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಸಂಕೋಚನೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಸಮರ್ಥತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಈ ಕೊಮೊರ್ಬಿಡ್‌ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಸಂಕೋಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಗಿಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮ್ಯುಯಲ್ ಜಿನ್ನರ್, ಎಮ್‌ಡಿಯ ಪ್ರಕಾರ,"ಸಂಕೋಚನ ಕಾಯಿಲೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಲಯುತವಾಗಿರುವ ಕೊಮೊರ್ಬಿಡ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಸೂಸಿಸುವುದುಕಷ್ಟಕರವಗುತ್ತದೆ."<ref name="Zinner" /> ಸಂಕೋಚನ ಕಾಯಿಲೆಯ ರೋಗಿಯ ಆರಂಭಿಕ ನಿರ್ಧಾರಣವು ಕುಟುಂಬದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿ, ಒಬ್ಸೆಸಿವ್-ಕಂಪಲ್ಸಿವ್‌ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ತೀವ್ರವಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ, ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಸರ ಸಂಬಂಧಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ನಿಖರವಾದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲಿಕಾ ಅಸಮರ್ಥತೆಯನ್ನನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಟಿಎಸ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢರನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಗುವಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Assessment" /> ಗುರುತಿಸದ ಕೊಮೊರ್ಬಿಡ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳೂ ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಅಸಮರ್ಥತೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ತೊಂದರೆಗಳೆಂದರೆ ಖಿನ್ನತೆ, ನಿದ್ರಾ ತೊಂದರೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವ-ಹಿಂಸೆ.<ref name="Bagheri" /> ==ನಿರ್ವಹಣೆ== {{main|Treatment of Tourette syndrome}} [[File:Clonidine pills and patch.jpg|thumb|alt=Little white pills on a counter, next to a pill bottle and labels|ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್‌ಗೆ ಔಷಧದ ಅಗತ್ಯತೆ ಇದ್ದಾಗ ಕ್ಲೊನಿಡೈನ್ (ಅಥವಾ ಕ್ಲೊನಿಡೈನ್ ಪ್ಯಾಚ್) ಎಂಬ ಔಷಧವನ್ನು ನೀಡಲು ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿತ್ತು.]] ಟುರೆಟ್‌ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ರೋಗಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಅವುಗಳ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿ ಆಗಬಹುದಾದ ನೋವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Zinner" /> ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಟುರೆಟ್‌‌ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪರೀಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಅವುಗಳಿಗೆ ಔಷಧಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಬೇಕಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="TSAWhat" /> ಬದಲಿಗೆ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರೀತಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕ್ರಿಯೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸುವುದರಿಂದಲೆ ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದು.<ref>ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್ ಎಂಎಂ, (೨೦೦೦), ಪು. ೪೩೫.</ref> ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಕೋಚನಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಮೊರ್ಬಿದ್ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನಿಂತಾನೆ ಅನೇಕ ಭಾರಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="Assessment" /> ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಸಂಕೋಚನಗಳು ಮತ್ತು ಕಮಾರ್ಬಿಡ್ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೆ <ref name="Denckla" /> ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ಸ್ಥಿತಿ ಇರುತ್ತದೆಯೊ ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪದೆ ಪದೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಟುರೆಟ್‌‍ಗೆ ಇಡಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಯಾವುದೆ ಔಷಧಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಂಕೋಚನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿವೇಚನೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="Zinner" /> ಟುರೆಟ್‌ನ ಗುರುತಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಔಷದ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಲಕ್ಷಣಗಳು, [[ಮನೋಶಾಸ್ತ್ರ|ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ]] ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ. ಔಷದ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು ಕಾಯಿಲೆಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಂತೆ (ಮಾನಸಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಥವಾ[[ಸಂವೇದನಾತ್ಮಕ ವರ್ತನ ಚಿಕಿತ್ಸೆ|ಅರಿವಿನ ವರ್ತನೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ]])ಗಳು ಬಹುಶಃ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು[[ಖಿನ್ನತೆ|ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು]], ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಂಟಿತನವನ್ನು, ಕುಟುಂಬದ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಗಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ರೋಗಿಯ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಆತನ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ(ಗೆಳೆಯರು, ಶಾಲೆ, ದೇಗುಲಗಳು)ಅರಿವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಒಂದು ಯಶಸ್ವಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಇದೆಲ್ಲವು ರೋಗದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯಾವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Zinner" /><ref name="Robertson2005PMJ">ಸೆರ್ನ್ ಜೆ‌ಎಸ್, ಬುರ್ಜಾ ಎಸ್, ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್ ಎಂಎಂ. "ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ಡೆ ಲಾ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಇನ್ ದ ಯುಕೆ". ''ಪೋಸ್ಟ್‌ಗ್ರ್ಯಾಜಿಯೇಟ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಜರ್ನಲ್.'' ೨೦೦೫ ಜನವರಿ;೮೧(೯೫೧):೧೨–೯. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೫೬೪೦೪೨೪</ref> [[File:Haloperidol-3D-vdW.png|thumb|left|alt=4-[4-(4-chlorophenyl)-4-hydroxy-1-piperidyl]-1-(4-fluorophenyl)-butan-1-one|ಹೋಲೊಪೆರಿಡಾಲ್ ಮೊಲೆಕ್ಯೂಲ್‌ನ ಮಾದರಿ. ತೀಕ್ಷ್ಮವಾದ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೋಲೊಪೆರಿಡಾಲ್ ಎಂಬ ಶಮನಕಾರಕ ಔಷಧವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.]] ರೋಗದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಔಷಧಗಳು ಸಹ ಲಭ್ಯವಿವೆ.<ref name="TSAFAQ" /> ಸಂಕೋಚನಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮಬೀರುವ ಹಲವು ದರ್ಜೆಯ ಔಷಧಗಳು ಸಹಾಯಕ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿವೆ. ಒಂದು ಮಾದರಿಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಲ್ಲದ ನ್ಯಿರೊಲಿಪ್ಟಿಕ್ಸ್,ರಿಸ್ಪಿರಿಡನ್ (ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೆಸರು<ref>ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ವೈಸ್ಯಕೀಯ ಟ್ರೇಡ್ ಹೆಸರು ಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಟ್ರೇಡ್ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.</ref> ರಿಸ್ಪೆರ‍ಡಲ್) ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಜಿಪ್ರಝಿಡನ್ (ಜಿಯೊಡನ್), [[ಹಲೊಪೆರಿಡಲ್]] (ಹಲ್ಡೊಲ್)ಪಿಮೊಝೈಡ್ (ಒರ್ಪ್) ಮತ್ತು ಫ್ಲುಪೆನೈಜಿನ್ (ಪ್ರೊಲಿಕ್ಸಿನ್)ಗಳು ದೀರ್ಘಾವದಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.<ref name="Assessment" /> ಅಧಿಕ ಒತ್ತಡ ನಿರೂಧ ಕ್ಲೊನಿಡೈನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹೆಸರು ( ಕೆಟಪ್ರೆಸ್) ಮತ್ತು ಗೊನಫೆಸಿನ್ (ಟೆನೆಕ್ಸ್)ಗಳನ್ನು ಸಹ ಸಂಕೋಚನಗಳುಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಫಲಪ್ರದವಾದ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ,ನ್ಯೊರೊಲಿಪ್ಟಿಕ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="dude" /> ಉದ್ದೀಪನದ ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಔಷಧಿಗಳು ಬಹುಶಃ ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿಯು ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಕಾಯಿಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊರಾಡುವಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದ್ದೀಪನ ಪ್ರಯೋಗವು ವಿಫಲವಾದಾಗ ಹಲವು ದರ್ಜೆಯ ವಿಭಿನ್ನ ಔಷಧಿಗಳು, ಗೊನಫೆಸಿನ್ (ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹೆಸರು ಟೆನೆಕ್ಸ್) [[ಅಟೊಮೆಕ್ಸಿಟಿನ್]] (ಸ್ಟ್ರಟ್ಟೆರ) ಮತ್ತು ಒತ್ತಡನಿರೋಧಕ ಟ್ರೈಸೈಕ್ಲಿಕ್‌ನ್ನು ಓಳಗೊಂಡಂತೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಲೊಮೊಪ್ರಮಿನ್ ಅನಫ್ರನಿಲ್, ಟ್ರೈಸೈಕ್ಲಿಕ್, ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಆರ್‌ಐಎಸ್ -ಅಧಿಕ ಒತ್ತಡ ನಿರೋಧಕ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ, ಫ್ಲೊಕ್ಸಿಟಿನ್ (ಪ್ರೊಝಕ್) ಸರ್ಟ್ರಲಿನ್ (ಜೊಲೊಪ್ಟ್) ಮತ್ತು ಫ್ಲೊವೊಕ್ಸಮಿನ್ (ಲುವೊಕ್ಸ್)ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕ್ರಮವಾದ ಬಲಕೆಯನ್ನು ಟುರೆಟ್ ‌ರೋಗಿಯು ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡದ ಗುಣಲಕ್ಷನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ ಬಳಸಬಹುದು. ಇನ್ನು ಹಲವು ಔಷಧಗಳನ್ನು ನಿಕೊಟಿನ್ ಪದರ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲಾಯಿತು,ಆದರೆ ಅದರ ಉಪಯೋಗವು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ.<ref name="Assessment" /> ಏಕೆಂದರೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರ ಬಳಿ ಹಾಜರು ಪಡಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಸಂಕೋಚನವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡು ಬಂದಿತ್ತು. ಸಂಕೋಚನಗಳ ರೋಮಹರಣ ಮತ್ತು ಸವೆಯುವ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಔಷಧಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರಲು ಅಥವಾ ಬದಲಾವಣೆತರಲು ಅನೇಕ ಸಲ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="Zinner" /> ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯು ಮತ್ತೆ ಬರವಸೆ ಮೂಡಿಸುವುದರಿಂದ, ಸಮದಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ,ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ/ ಲಕ್ಷಣದ ಬಗೆಗೆ ಅರಿವಿನಿಂದ,ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಾಯಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರಿಂದ ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಬಹುದು.<ref name="Zinner" /> ಔಷದವನ್ನು ಒಪಯೋಗಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಉದ್ದೇಶ ರೋಗಲಕ್ಷಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ,ಅವರು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದು ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Zinner" /> [[ಸಂವೇದನಾತ್ಮಕ ವರ್ತನ ಚಿಕಿತ್ಸೆ|ಅರಿವಿನ ನಡುವಳಿಕೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ]]ಯು(ಸಿಬಿಟಿ)ಒಸಿಡಿ ಇದ್ದಾಗ<ref>ಕೊಫೆ ಬಿಜೆ, ಶೇಚ್‌ಟರ್ ಆರ್‌ಎಲ್. "ಟ್ರೀಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಕೋ-ಮಾರ್ಬಿಡ್ ಒಬ್ಸೆಸಿವ್ ಕಂಪಲ್ಸಿವ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್, ಮೂಡ್, ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಗ್ಸೈಟಿ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್". ''ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ನ್ಯೂರಾಲಜಿ.'' ೨೦೦೬;೯೯:೨೦೮–೨೧. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೬೫೩೬೩೬೮</ref> ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚನಗಳುನ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಅಭ್ಯಾಸದ ಬಗೆಗೆ ಬೆಂಬಲದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ಹಿಮ್ಲೆ ಎಂಬಿ, ವೂಡ್ಸ್ ಡಿ‍ಡಬ್ಲ್ಯೂ, ಪೈಸೆಂಟಿನಿ ಜೆಸಿ, <span class="goog-gtc-fnr-highlight">ವಾಕ್‌ಅಪ್ ಜಿಟಿ</span>. "ಬ್ರೀಫ್ ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್ ಹ್ಯಾಬಿಟ್ ರಿವರ್ಸಲ್ ಟ್ರೇನಿಂಗ್ ಫಾರ್ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್". ''ಜರ್ನಲ್ ಚೈಲ್ಡ್ ನ್ಯೂರೊಲಾಜಿ'' ೨೦೦೬ ಅಗಸ್ಟ್;೨೧(೮):೭೧೯–೨೫. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೬೯೭೦೮೭೪</ref> ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ತಂತ್ರಗಳು ಯೋಗ ಅಥವಾ ಧ್ಯಾನ, ಬಹುಶಃ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಹೊರ ಬರಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು ಆ ಮೂಲಕ ಸಂಕೋಚನಗಳುನ್ನು ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಬಾರಿ ನಡವಳಿಕೆಗಳ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ(ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಬಯೋಫೀಡ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುವುದು) ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಮರುಮೌಲ್ಯವಾಗದೆ ಅವೆಲ್ಲವು ಅನುಭವಾತ್ಮಕವಾದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಟುರೆಟ್‌ಗೆ ನೀಡದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.<ref>ವೂಡ್ಸ್ ಡಿ‍ಡಬ್ಲ್ಯೂ, ಹಿಮ್ಲೆ ಎಂಬಿ, ಕೊನೆಲಿಯಾ ಸಿಎ. "ಬಿಹೇವಿಯರ್ ಥೆರಪಿ: ಅದರ್ ಇಂಟರ್‌ವೆನ್ಶನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಟಿಕ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್". ''ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ನ್ಯೂರಾಲಜಿ.'' ೨೦೦೬;೯೯:೨೩೪–೪೦. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೬೫೩೬೩೭೧</ref> ==ವ್ಯಾಧಿಯ ಮುನ್ನರಿವು== [[File:JFK, Marie-Madeleine Lioux, André Malraux, Jackie, L.B. Johnson, unveiling Mona Lisa at National Gallery of Art.png|thumb|right|alt=Three men and two women stand near the Mona Lisa. All are dressed formally, one woman in a spectacular pink gown.|ಆ‍ಯ್‌೦ದ್ರೆ ಮಾಲ್ರಕ್ಸ್ (1901–1976) ಫ್ರೆಂಚ್ ಲೇಖಕ, ಸಾಹಸಿ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಚಿವನೂ ಆಗಿದ್ದು ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಹೊಂದಿದ್ದನು.<ref name="Kammer">Kammer T. "ನರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೊಜಾರ್ಟ್—ಯಾರು ಸಂಕೋಚನ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ?" (PDF).ಫ್ರಂಟ್ ನ್ಯೂರಾಲ್ ನ್ಯೂರೊಸೈನ್ಸ್ 2007;22:184–92. ಪಿಎಂಐಡಿ 17495512 [131] ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10, 2007ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref>ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅಂದರೇನು? ಕೆನಡಾದ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್2010-01-15ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref>ಟೋಡ್, ಓಲಿವಿಯರ್. ಮಾಲ್ರಕ್ಸ್: ಎ ಲೈಫ್. ನೂಫ್, 2005.</ref><ref>ಗ್ವಿಡೊಟಿ ಟಿಎಲ್.ಆ‍ಯ್‌೦ದ್ರೆ ಮಾಲ್ರಕ್ಸ್‌: ಮೆಡಿಕಲ್ ಇಂಟರ್‌ಪ್ರಿಟೇಶನ್ (PDF). ಜರ್ನಲ್ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಮೆಡಿಸಿನ್. 1985 ಮೇ;78(5):401–6. ಪಿಎಂಐಡಿ 3886907</ref> 1963ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕೆನಡಿ, ಮಾರಿ-ಮೆಡಲೈನ್ ಲಿಯಾಕ್ಸ್, ಮಾಲ್ರಕ್ಸ್, ಜಾಕಿ ಕೆನಡಿ ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾನ್ಸನ್ ಇವರು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿಸಿಯ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮೊನಾಲಿಸಾ ಚಿತ್ರದ ಮುಂದೆ ತೆಗೆಸಿಕೊಂಡ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ.<ref>Liebmann, Lisa. ಮೊನಾಲಿಸಾ ಮುಂದೆ ಲಿಸಾ ಲೈಬ್‌ಮನ್ TATEetc. ಸಂಚಿಕೆ 6 / ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ 2006.ಮಾರ್ಚ್ 1, 2008ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref>]] ಟುರೆಟ್‌ ರೋಗಲಕ್ಷಣವು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಿಂದ ರೋಗದ ತೀವ್ರತೆಯು ಕಠಿನ ಹಂತದವರೆಗೂ ಕ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆಯುವಂಥದ್ದಾಗಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂಥದವುಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="TSAWhat" /> ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ಪರಿಣಾಮವು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸೌಮ್ಯ/ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ,ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ನೋಡುಗನಿಂದ ಇದರ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾರ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ರೋಗದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಬಹುದು ಬಹುತೇಕ ಬಾರಿ ಟುರೆಟ್ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಪುರುಷಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.<ref name="AN2intro">ವಾಕ್‌ಅಪ್ ಜಿಟಿ, ಮಿಂಕ್ ಜೆಡಬ್ಲ್ಯೂ, ಹೊಲೆನ್‌ಬ್ಯಾಕ್, (eds). ''ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಇನ್ ನ್ಯೂರೋಲಾಜಿ, ಸಂಪುಟ. ೯೯, ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್.'' ಲಿಪಿನ್ಕಾಟ್, ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ &amp; ವಿಕಿನ್ಸ್, ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ, ಪಿಎ, ೨೦೦೬, ಪು. xv.</ref> ೪೬ವಿಷಯಗಳ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ೧೯ವರ್ಷದವರ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿಶತಃ ೮೦ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ರೋಗಲಕ್ಷಣದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದು ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೂ ಇದರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಾಣ ಬಹುದು, ಇನ್ನುಳಿದಂತೆ ಶೇಕಡ ೨೦ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ತಮ್ಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="phenomenology" /> ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ತೀವ್ರತೆಯ ಹಂತವು ಸ್ವ ಉದ್ಯೂಗದಿಂದ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿ ಬದುಕುವುದನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ೩೧ಜನ ವಯಸ್ಕರರನ್ನು ಯುರಿಟಿ‌ಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಆ ರೋಗಿಗಳೆಲ್ಲ ೧೦ನೇ ತರಗತಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ್ದರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ ೫೨ರಷ್ಟು ಜನರು ೨ವರ್ಷದ ಕಾಲೇಜು ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಮುಗಿಸಿದ್ದರು, ಹಾಗೂ ಅವರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ ೭೧ರಷ್ಟು ಜನರು ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯ ಕೆಲಸಗಾರರಾಗಿದ್ದರು ಅಥವಾ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref name="outcome">ಪೆಪ್ಪರ್ಟ್ ಇಜೆ, ಗೋಟ್ಜ್ ಸಿಜಿ, ಲೂಯೀಸ್ ಇಡಿ, ''ಇತ್ಯಾದಿ.'' "ಒಬ್ಜೆಕ್ಟಿವ್ ಸಸೆಸ್ಮೆಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಲಾಂಗ್ಜಿಟ್ಯೂಡಿನಲ್ ಔಟ್‌ಕಮ್ ಇನ್ ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ಡೆ ಲಾ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್." ''ನ್ಯೂರಾಲಜಿ'' ೨೦೦೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೪;೬೧(೭):೯೩೬–೪೦. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೪೫೫೭೫೬೩</ref> ರೋಗಲಕ್ಷಣದ ಬಗೆಗೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷತಾಲಿದ್ದ ಏಕಾಂಗಿಗಳು ಟೊರೆಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಹಜ ಜೀವನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೂ ರೊಗಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಜೀವನದಾದ್ಯಂಥ ಮತ್ತು ಬಹುಕಾಲದವರೆಗೂ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಈ ಸ್ಥಿತಿಯು ನಾಶಹೊಂದುವಂಥದ್ದಲ್ಲ ಅಥವಾ ಜೀವ-ಬೆದರಿಕೆಯೊಡ್ಡುವಂಥದದ್ದು ಅಲ್ಲ. ಟೊರೆಟ್‌ ಹೊಂದಿರುವವರಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯರೀತಿಯಲ್ಲೆ ಇದೆ, ಆದರೂ ಅವರ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಮರ್ಥತೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.<ref name="SingerBehavior" /> ಸಂಕೋಚನಗಳುನ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು <ref name="SingerBehavior" /> ಜೀವನದ ಕೊಣೆಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಹಾಗೂ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಯೆಯಿಂದ<ref name="SingerBehavior" /> ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ, ಹೊರಬರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಭವಿಷ್ಯತ್ತಿನ ಬಗೆಗೆ ವಿಶ್ವಾಸನೀಯ ಮಾತುಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅನುವಂಶಿಕ ಧಾತುಗಳು ಟೊರೆಟ್‌ಗಳೊಡನೆ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಂಡಿರುತ್ತವಾದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಲುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಇವುಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಮರ್ಥವಾದ ಔಷಧಿಇಲ್ಲ.<ref name="SingerBehavior" /> ಅತಿಯಾದ [[ಮೈಗ್ರೇನ್‌ (ಅರೆತಲೆ ನೋವು)|ತಲೆನೊವು]] ಮತ್ತು ನಿದ್ರಾಹೀನತೆಯು ಈ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.<ref name="SingerBehavior" /> ಬಹಳಷ್ಟು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿರುವಂತೆ ಮಕ್ಕಳ ವಿಕಾಸದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಕೋಚನಗಳು ಬಹುಶಃ ಅತಿ ಕಠಿಣರೂಪವು ರೋಗ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಸಾರ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ ಸಂಕೋಚನದ ಸಂಖ್ಯಾಧಾರಿತ ಆಯಸ್ಸು ೮ರಿಂದ ೧೨ನೇ ವರ್ಷದವರೆಗೂ ಕಾಂದುಬರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದವರ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಲು ಇದನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದಂತೆ ಸಂಕೋಚನದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಭಿತು ಪಡಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಸಂಕೋಚನ ಯವ್ವನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದೇ ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಲಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚನ ಹದಿಹರೆಯದ ವಯ್ಯಸಿನ ನಂತರ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.<ref name="YaleTicSeverity" /><ref>ಬರ್ಡ್ ಎಲ್, ಕೆರ್ಬೆಶಿಯಾನ್ ಪಿಜೆ, ಬರ್ಥ್ ಎ, ''ಇತ್ಯಾದಿ.'' "ಲಾಂಗ್-ಟರ್ಮ್ ಫಾಲೋ-ಅಪ್ ಆಫ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಎಪಿಡೆಮಿಯಾಲಾಜಿಕಲಿ ಡಿಫೈನ್ಡ್ ಕೋಹೊರ್ಟ್ ಆಫ್ ಪೇಷಂಟ್ಸ್ ವಿತ್ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್". ''ಜರ್ನಲ್ ಚೈಲ್ಡ್ ನ್ಯೂರೊಲಾಜಿ'' ೨೦೦೧;೧೬(೬):೪೩೧–೩೭. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೧೪೧೭೬೧೦</ref> ಅಧ್ಯಯನವು ಸಂಕೋಚನ‌ನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್‌ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಕ್ಕಾಗಿ ವಿಡಿಯೋಟೇಪನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಸಂಕೋಚನ ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಹೋಲಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಕೋಚನ ಪ್ರಾಯಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ, ೯೦%ರಷ್ಟು ಪ್ರಾಪ್ತವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸಂಕೋಚನದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತರಾಗಿದ್ದೇವೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜನರಲ್ಲಿ ಈಗಲು ಸಂಕೋಚನದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.<ref name="outcome" /> ಸಂಕೋಚನ ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳ ಪೂಷಕರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿಯೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಟುರೆಟ್‌ ರಕ್ಷಣೆಯು ಅವರ ವಯಸ್ಸಿಗಣುಗುಣವಾಗಿ ತನ್ನ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದ ಟುರೆಟ್‌ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಲುತ್ತದೆ.ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅದು ಮಕ್ಕಳಂತೆಯೆ ಪೋಷಕರು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಸಂಕೋಚನ ತಮ್ಮ ಸಂತತಿಯನ್ನು ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುವ ಹಂತದವರೆಗೂ ಅರಿವಿಗೆ ಬರುವುಸದಿಲ್ಲ. ಇದು ಬಹುತೇಕ ಕುಟುಂಬದ ಮಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿಯಾಗುಲಿದಿಲ್ಲ. ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ವೈಧ್ಯರ ಬಳಿ ಮೊತ್ತ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕರೆತರುತ್ತಾರೆ, ಕಾರಣ ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಕೋಚನ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಾಗಿದೆ. [[File:TimHoward USMNT 20060511.jpg|thumb|left|alt=Top half of a male athlete who appears to be running|ಟಿಮ್ ಹೋವಾರ್ಡ್ ಎವರ್ಟನ್ ಎಫ್.ಸಿ. ಗೋಲ್‌ಕೀಪರ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, "ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆ ಅಲ್ಲ.... ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಹೊರಗೆ ಇದು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ವಿಧದಲ್ಲೂ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿಲ್ಲ,."<ref>ಸೋಕರ್ ಗೋಲಿ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಮಾದರಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದಾನೆ.ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಜುಲೈ 25, 2003ರಂದು ಪತ್ರಿಕಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 1, 2008ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref>]] ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಟೊರೆಟ್‌ ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳು ಬಹಳ ವಿಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಅಸಮರ್ಥ ಸಂಕೋಚನದ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಶಾಲಾ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಸಹಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="TSAFAQ" /> ಏಕೆಂದರೆ ಕೊಮೊರ್ಬಿಡ್‌ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು (ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿ ಅಥವಾ ಒಸಿಡಿ ರಂತೆ) ಅವರ ಸಂಕೋಚನಮೇಲೆ ಬಹುತೇಕ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತವೆ, ಪರಿಣಾಮ ನಿರ್ಧಾರಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಮೊರ್ಬಿಡಿಟಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಿಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕೆಯುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="Bagheri" /> ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಾಯದಾಯಕ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಟೊರೆಟ್‌ ಕ್ರಮವಿರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಇದು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಕೋಹೆನ್ ಡಿಜೆ, ಲಿಕ್‌ಮನ್ ಜೆ‌ಎಫ್, ಪೌಲ್ಸ್ ಡಿ. "ನ್ಯೂರೊಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್ ಆಫ್ ಚೈಲ್ಡ್‌ಹುಡ್: ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ಎ ಮಾಡೆಲ್". ''ಆಕ್ಟಾ ಪೆಡಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್'' ೪೨೨; ೧೦೬–೧೧, ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ೧೯೯೭. ಟಿಎಸ್ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಾವು ತಿಳಿದಿರುತ್ತೇವೆ: "ಅವರು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಜೊತೆಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಹಾಸ್ಯ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಗೆಳೆತನ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ; ಬೇರೆಯವರಿಂದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ವರ್ತನೆಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಯ ನೀಡಲಾಗದಿದ್ದರಿಂದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕಡಿಮೆ; ಮತ್ತು ಔಷಧಿಯಿಂದ ಅವರು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಲು ವಿಫಲರಾಗುತ್ತಾರೆ."</ref><ref>ಲಿಕ್‌ಮನ್ &amp; ಕೋಹೆನ್ (೧೯೯೯), ಪು. ೩೭. " ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ತಕ್ಷಣದ ವರ್ತನೆಗಳಿಗೆ ಯಾರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ದೊಡ್ಡವರಿಂದ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೋ ಅಂಥವರು ಉತ್ತಮ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿ ಬೆಳೆಸಿದವರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.</ref> ಟೊರೆಟ್ ಹೊಂದಿರುವ ಜನರು ಬಹುಶಃ ಸಮಾಜವನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಲಿಯಬೇಕಿದೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಕೋಚನದ ಕಾರ್ಯರಹಿತವಾದುದರ ಬಗ್ಗೆ ಶ್ರಮವಹಿಸಬೇಕಿದೆ. ತಜ್ಞ ಸಂಗೀತಗಾರರು, ಕ್ರೀಡ ಪಟುಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಷಣಕಾರರು,ವೃತ್ತಿಪರರು ಎಲ್ಲರೂ ಟೊರೆಟ್‌ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಯಸ್ಥ ವಯ್ಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಬರುವ ಬಹುತೇಕರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಸಕರ ಸಂಕೋಚನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿದೆ.ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲು ಸಂಕೋಚನಗಳ ನಿಖರ ತ್ರಾಸದಾಯಕದೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಬೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಯಾರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾದರು, ಅಥವಾ ಶಾಲೆ, ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾದವರಿಗಿಂತ ಯಾರು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತಾರೆಯೊ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಾಯಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆಯೊ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಸಂತೋಶವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.<ref name="phenomenology" /> ==ಸೋಂಕುಶಾಸ್ತ್ರ== ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಾಜದಲ್ಲೂ, ಎಲ್ಲಾ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ,<ref name="NIH" /> ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗದಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ,<ref name="Robertson-1-2008" /> ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗಿಂತ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಮೂರರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref>ಬಂಗೇರಿ, ಕೆರ್ಬೆಶಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಬರ್ಡ್ (೧೯೯೯) ಮಹಿಳೆಯರಿಗಿಂತ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಮೂರರಿಂದ ಒಂಭಂತ್ತು ಬಾರಿ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ". ಜಿನ್ನರ್ (೨೦೦೦)ಹೇಳಿಕೆ ಪ್ರಕಾರ, "ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮಾಹಿತಿಗಳು... [a] ಪುರುಷ:ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಪಾತ ೨:೧ ರಿಂದ ೪:೧.ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ" ಲಿಕ್‌ಮನ್ &amp; ಕೋಹೆನ್ (೧೯೯೯), ಪು. ೧೮೦, ಕೋಷ್ಟಕ ೧೦.೧ ಆರು ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ ೧.೬:೧ to ೯.೩:೧ ಪುರುಷ:ಮಹಿಳೆ ಅನುಪಾತ. ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್ ಭಾಗ ೧ (೨೦೦೮), ಪು. ೪೬೫ರಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, " ಎಲ್ಲಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಜಿಟಿಎಸ್ ಮಹಿಳೆರಿಗಿಂತ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪೊಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಅಂದಾಜು ಅಂಕಿಸಂಖ್ಯೆಗಳು ೪:೧." ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅಂದರೆನು? ಮತ್ತು ಎನ್‌ಐಡಿಎಸ್/ಎನ್‌ಐಹೆಚ್‌ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಶೀಟ್‌ ಇದರಲ್ಲಿ ಅನುಪಾತವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ (೩:೧ ರಿಂದ ೪:೧)"</ref> ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಡರಾದಂತೆ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ರೋಗ ನಿರ್ಣಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಇದರ ಪ್ರಭುತ್ವವು ವಯಸ್ಕರಿಗಿಂತ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="YaleTicSeverity" /> ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕರಿಗಿಂತ ಐದರಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಬಾರಿ ಸಂಕೋಚನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ;<ref>ಲಿಕ್‌ಮನ್ ಜೆ‌ಎಫ್, ಪೀಟರ್ಸನ್ ಬಿಎಸ್, ಪೌಲ್ಸ್ ಡಿಎಲ್, ಕೊಹೆಲ್ ಡಿಜೆ "ಟಿಕ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್". ''ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ಕ್ಲಿನಿಕ್.'' ೧೯೯೭ ಡಿಸೆಂಬರ್;೨೦(೪):೮೩೯–೬೧. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೯೪೪೩೩೫೩</ref> ಬಾಲ್ಯದ ಬಹುಕಾಲದ ಸಂಕೋಚನಗಳು ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ೧೦೦ರಲ್ಲಿ ೧ ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನ ಸಂಕೋಚನ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ,.<ref name="NIH" /> ಒಟ್ಟಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ೧,೦೦೦ರಲ್ಲಿ ೧–೧೦ಮಕ್ಕಳು ಟುರೆಟ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ,<ref name="LombrosoScahill" /> ಅದಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ೧,೦೦೦ದಲ್ಲಿ ೬–೮ ಮಕ್ಕಳು ಒಳಗಾಗಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="CommunitySample" /> ೨೦೦೦ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ೫೩,೦೦೦–೫೩೦,೦೦೦ ಶಾಲ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ೧,೦೦೦ಕ್ಕೆ ೧–೧೦ ಮಕ್ಕಳು ಟುರೆಟ್‌ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ,<ref name="CommunitySample" /> ಮತ್ತು ೨೦೦೧ರ ವೇಳಗೆ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ೫೫೩,೦೦೦ ಜನರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಿದಾಗ ೧,೦೦೦ಕ್ಕೆ ೧೦ಜನ ಟುರೆಟ್‌ನಿಂದ ಭಾದೆಗೊಳಗಾಗಿದ್ದರು. ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಇದರ ಪರಿಣಾವವು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗುರುತಿಸಲಾರದಂತಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Robertson-1-2008">ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್ ಎಂಎಂ. "ದಿ ಪ್ರಿವಲೆನ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಎಪಿಡೆಮಿಯಾಲಾಜಿಕಲಿ ಆಫ್ ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ಡೆ ಲಾ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್. ಪಾರ್ಟ್ ೧: ದಿ ಎಪಿಡೆಮಿಯಾಲಾಜಿಕಲ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಪ್ರಿವಲೆನ್ಸ್ ಸ್ಟಡೀಸ್". ''ಜರ್ನಲ್ ಸೈಕೊಸಿಮಾಟಿಕ್ ರಿಸರ್ಚ್.'' ೨೦೦೮ ನವೆಂಬರ್;೬೫(೫):೪೬೧–೭೨. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೮೯೪೦೩೭೭</ref> ಟುರೆಟ್‌ ಇತರ ಅನೇಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದು ರೊಗದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಮಗುವಿನ ದುರ್ಬಲತೆಗೆ ಇದೇ ಮೂಲ ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Swain" /> ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಟುರೆಟ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವಷ್ಟು ತೀವ್ರತರವಾದ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಿದವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಮಾತ್ರ ಇನ್ನಿತರ ರೀಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ,<ref name="Robertson-2-2008" /> ಮತ್ತು ಒಬ್ಸೆಸಿವ್-ಕಂಪಲ್ಸಿವ್ ಕಾಯಿಲೆ (ಒಸಿಡಿ) ಮತ್ತು ಅಟೆನ್ಶನ್-ಡೆಫಿಸಿಟ್ ಹೈಪರ್‌ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವಿಟಿ ಕಾಯಿಲೆ (ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿ)ಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref name="Swain" /><ref name="Disentangling">ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಟಿ, ಬೈಡರ್ಮನ್ ಜೆ, ಹಾರ್ಡಿಂಗ್ ಎಂ, ''ಇತ್ಯಾದಿ.'' "ಡಿಸೆಂಟಾಂಗ್ಲಿಂಗ್ ದ ಓವರ್ಲ್ಯಾಪ್ ಬಿಟ್ವೀನ್ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿ". ''ಜರ್ನಲ್ ಚೈಲ್ಡ್ ಸೈಕಾಲಜಿ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿ''. ೧೯೯೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್;೩೯(೭):೧೦೩೭–೪೪. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೫೧೭೨೮೫೭</ref> ಟುರೆಟ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕವಾದ ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿ, ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ನಡವಳಿಕೆ, ಮತ್ತು ಸಂಕೋಚನ ಉಗ್ರತೆಗಳು ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಾವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇತರೆ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳೆಂದರೆ ತನಗೆ ತಾನೆ ಗಾಯಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಾಭಾವಗಳು (ಎಸ್‌ಐಬಿ), ಆತಂಕ, ಖಿನ್ನತೆ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು, ವಿರೋಧವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವ ಕಾಯಿಲೆ, ಮತ್ತು ವರ್ತನೆ ಕಾಯಿಲೆಗಳು.<ref name="Robertson-2-2008">ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್ ಎಂಎಂ. "ದಿ ಪ್ರಿವಲೆನ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಎಪಿಡೆಮಿಯಾಲಾಜಿಕಲಿ ಆಫ್ ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ಡೆ ಲಾ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್. ಪಾರ್ಟ್ ೨: ಇಂಟೇಟಿವ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲನೇಶನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಡಿಫರಿಂಗ್ ಪ್ರಿವಲೆನ್ಸ್ ಫಿಗರ್ಸ್ ಇನ್ ಜಿಟಿಎಸ್, ಇನ್‌ಕ್ಲೂಡಿಂಗ್ ದ ಪಾಸಿಬಲ್ ಇಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೈಕೊಪೆಥಾಲಜಿ,ಆ‍ಯ್‌ಟಿಯೊಲಜಿ, ಕಲ್ಚರಲ್ ಡಿಫರೆನ್ಸಸ್, ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಡಿಫರಿಂಗ್ ಫೆನೊಟೈಪ್ಸ್". ''ಜರ್ನಲ್ ಸೈಕೊಸಿಮಾಟಿಕ್ ರಿಸರ್ಚ್.'' ೨೦೦೮ ನವೆಂಬರ್;೬೫(೫):೪೭೩–೮೬. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೮೯೪೦೩೭೮</ref> ರೋಗಿಗಳ ವರದಿಯನ್ನು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದ ಲೇಖಕನ ಪ್ರಕಾರ ೪೦% ಟುರೆಟ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಗಿಗಳು ಎಡಿಹೆಚ್‌ಡಿ, ಒಸಿಡಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಲ್ಲದ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ್ನು, "ಟಿಎಸ್‌-ಮಾತ್ರ " ಅಥವಾ "ಶುದ್ಧ ಟಿಎಸ್‌" ಹೊಂದಿಒರುತ್ತಾರೆ.<ref name="DencklaReview" /><ref name="Denckla" /> ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಅಪರೂಪದ್ದು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು: ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (ಎನ್‌ಐಹೆಚ್‌)ಯ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ೧೦೦ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಿದ್ದವು,<ref>ಕೋಹೆನ್ DJ, ಜಾಂಕೊವಿಕ್ ಜೆ, ಗೋಟ್ಜ್ ಸಿಜಿ, (ಎಡಿಶನ್ಸ್). ''ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಇನ್ ನ್ಯೂರೋಲಾಜಿ, ಸಂಪುಟ. ೮೫, ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್.'' ಲಿಪಿನ್ಕಾಟ್, ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ &amp; ವಿಕಿನ್ಸ್, ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ, ಪಿಎ, ೨೦೦೧, ಪು. xviii. ISBN ೦-೭೮೧೭-೨೪೦೫-೮</ref> ಮತ್ತು ೧೯೭೩ರ ನೋಂದಣಿ ಕಚೇರಿಯ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ೪೮೫ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮಾತ್ರ ಇದ್ದವು.<ref>ಅಬುಜಹಾಬ್ ಎಫ್‌ಇ, ಆ‍ಯ್‌೦ಡರ್ಸನ್ ಎಫ್‌ಒ. "ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ಡೆ ಲಾ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್; ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ರೆಜಿಸ್ಟ್ರಿ". ''ಮೆನ್ನೆಸೊಟಾ ಮೆಡಿಸಿನ್''. ೧೯೭೩ ಜೂನ್;೫೬(೬):೪೯೨–೬. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೪೫೧೪೨೭೫</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ೨೦೦೦ರ ತರುವಾಯ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಅನೇಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ವರದಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳಿವೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದ್ದವು.<ref>ಸ್ಕಾಹಿಲ್, ಎಲ್. "ಎಪಿಡೆಮಿಯಾಲಜಿ ಆಫ್ ಟಿಕ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್". ''ಮೆಡಿಕಲ್ ಲೆಟರ್: ೨೦೦೪ ರೆಟ್ರೊಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ಸಮರಿ ಆಫ್ ಟಿಎಸ್‌ ಲಿಟರೇಚರ್.'' ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್. [http://www.tsa-usa.org/Medical/images/MedLetr2004_M114g_pg1.pdf ಮೊದಲ ಪುಟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716123901/http://www.tsa-usa.org/Medical/images/MedLetr2004_M114g_pg1.pdf |date=2011-07-16 }} (PDF), ಚಂದಾ ಇಲ್ಲದೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಜೂನ್ ೧೧, ೨೦೦೭ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.<br>* ಕಡೆಸ್ಜೊ ಬಿ, ಬಿಲ್ಬರ್ಗ್ ಸಿ. "ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್: ಎಪಿಡೆಮಿಯಾಲಜಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಕಮೊರ್ಬಿಡಿಟಿ ಇನ್ ಪ್ರೈಮರು ಸ್ಕೂಲ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್". ''ಜರ್ನಲ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಚೈಲ್ಡ್ ಅಡೊಲನ್ಸ್ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿ''. ೨೦೦೦ ಮೇ;೩೯(೫):೫೪೮–೫೫. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೦೮೦೨೯೭೧<br>* ಕುರ್ಲಾನ್ ಆರ್, ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೇರ್ಮೊಟ್ ಎಂಪಿ, ಡೀಲೆ ಸಿ, ''ಇತ್ಯಾದಿ.'' "ಪ್ರಿವಲೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಟಿಕ್ಸ್ ಇನ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ವಿತ್ ಪ್ಲೇಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಇನ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಎಜುಕೇಶನ್". ನ್ಯೂರಾಲಜಿ ೨೦೦೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೩;೫೭(೮):೧೩೮೩–೮. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೧೬೭೩೫೭೬<br>* ಖಲೀಫಾ ಎನ್, ವಾನ್ನೋರಿಂಗ್ ಎ‌ಎಲ್. "ಪ್ರಿವಲೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಟಿಕ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಇನ್ ಎ ಸ್ವಿಡೀಷ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಪಾಪ್ಯೂಲೇಶನ್". ''ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟಲ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಚೈಲ್ಡ್ ನ್ಯೂರೊಲಜಿ''. ೨೦೦೩ ಮೇ;೪೫(೫):೩೧೫–೧೯. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೨೭೨೯೧೪೫<br>* ಹಾರ್ನ್‌ಸೇ ಎಚ್, ಬೆನರ್ಜೀಸ್ ಎಸ್, ಜೆಟ್ಲಿನ್ ಎಚ್, ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್ ಎಂ. "ದಿ ಪ್ರಿವಲೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಇನ್ ೧೩–೧೪-ಈಯರ್-ಓಲ್ಡ್ಸ್ ಇನ್ ಮೇನ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್". ''ಜರ್ನಲ್ ಚೈಲ್ಡ್ ಸೈಕಾಲಜಿ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿ''. ೨೦೦೧ ನವೆಂಬರ್;೪೨(೮):೧೦೩೫–೩೯. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೧೮೦೬೬೮೫</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ್ತು ಮೊದಲಿನ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ: ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ ಸೂಚಿತಗೊಂಡ ಮೊದಲಿನ ನಮೂನೆಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ, ಮಧ್ಯಮ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಂತಹ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾರ್ಗಗಳು, ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿರುವುದು.<ref name="ScahillTSA">ಸ್ಕಾಹಿಲ್,ಎಲ್. "ಎಪಿಡೆಮಿಯಾಲಜಿ ಆಫ್ ಟಿಕ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್". ''ಮೆಡಿಕಲ್ ಲೆಟರ್: ೨೦೦೪ ರೆಟ್ರೊಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ಸಮರಿ ಆಫ್ ಟಿಎಸ್‌ ಲಿಟರೇಚರ್'' ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್. [http://www.tsa-usa.org/Medical/images/MedLetr2004_M114g_pg1.pdf ಮೊದಲ ಪುಟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716123901/http://www.tsa-usa.org/Medical/images/MedLetr2004_M114g_pg1.pdf |date=2011-07-16 }} (PDF), ಚಂದಾ ಇಲ್ಲದೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಜೂನ್ ೧೧, ೨೦೦೭ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ನಂತರದ ಮತ್ತು ೨೦೦೦ಗಿಂತ ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕೆಲವು ವಿಶಾಲವಾದ ಸಮುದಾಯಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ ಹೆಚ್ಚು ಸೋಂಕುಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮೂರನೇ ಮಟ್ಟದ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಕ್ಲಿನಿಕ್ಕ್‌ಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿದ್ದವು.<ref name="dude" /><ref>ಜೊಹರ್ ಎ‌ಎಚ್, ಅಪ್ಟರ್ ಎ, ಕಿಂಗ್ ಎ ''ಇತ್ಯಾದಿ.'' "ಈಪಿಡಮಿಯಾಲಾಜಿಕಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್". ಇನ್ ಜೆ.ಎಫ್. ಲಿಕ್‌ಮನ್ &amp; ಡಿ.ಜೆ. ಕೋಹೆನ್ (ಎಡಿಶನ್ಸ್.), ''ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ – ಟಿಕ್ಸ್, ಒಬ್ಸೆಶನ್, ಕಂಪಲ್ಶನ್ಸ್: ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟಲ್ ಸೈಕೊಪೆಥಾಲಜಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಕೇರ್'' (ಪುಪು. ೧೭೭–೯೨). ವಿಲ್ಲೆ &amp; ಸನ್ಸ್, ೧೯೯೯. ISBN ೦-೪೭೧-೧೬೦೩೭-೭.</ref> ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಪೂರ್ವಗ್ರಹಿಕೆಯಿಂದ ತೀರ್ವಗೊಂಡ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚು ಅಧ್ಯಯನ‌ ನಡೆಸತ್ತು.<ref name="dude" /><ref><span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಕೊಫೆ ಬಿಜೆ</span>, ಪಾರ್ಕ್ ಎಸ್. "ಬಿಹೇವಿಯರಲ್ ಆ‍ಯ್‍೦ಡ್ ಎಮೊಶನಲ್ ಆಸ್ಪೆಕ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್". ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ನ್ಯೂರೊಲಾಜಿ''.'' ೧೯೯೭ ಮೇ;೧೫(೨):೨೭೭–೮೯. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೯೧೧೫೪೬೧</ref> ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ತಪ್ಪನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಸಂಕೋಚನಗಳು ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಡೆದಿಡುವ ಗುಣಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ಚಿಕಿತ್ಸಕರು, ರೋಗಿಗಳು, ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು, ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ;<ref name="Zinner" /><ref name="Hawley">ಹೌಲೆ, ಜೆ‌ಎಸ್. [http://emedicine.medscape.com/article/289457-overview ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್.] ''ಇಮೆಡಿಸಿನ್'' (ಜೂನ್ ೨೩, ೨೦೦೮). ಆಗಸ್ಟ್‌‌ ೧೦, ೨೦೦೯ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಇರುವ ಸುಮಾರು ೨೦% ಜನರು ತಾವು ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆಂದು ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="Zinner" /> ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಂತಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೇರವಾಗಿ ತರಗತಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಫಿರ್ಯಾದಿಗಳಿಂದಲೂ (ಪೋಷಕರು, ಶಿಕ್ಷಕರು, ಮತ್ತು ತರಬೇತಿಗೊಂಡ ಪರಿಶೀಲಕರು) ಗುರುತಿಸಲು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಹಳೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೆಚ್ಚು ದಾಖಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref name="Robertson2005PMJ" /><ref name="JCLancet">ಲಿಕ್‌ಮನ್ ಜೆ‌ಎಫ್. "ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್". ''ಲ್ಯಾನ್‌ಸೆಟ್'' ‌ ೨೦೦೨ ನವೆಂಬರ್ ೧೬;೩೬೦(೯೩೪೫):೧೫೭೭–೮೬. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೨೪೪೩೬೧೧</ref> ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ಪ್ರರಂಭ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧರಿಸುವಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದವುಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯೆಡೆಗೆ ಚಲಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಪಲಿತಾಂಶವು ಅಂದಾಜಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ.<ref name="ScahillTSA" /> ==ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು== {{main|History of Tourette syndrome}} [[File:Une leçon clinique à la Salpêtrière 02.jpg|thumb|alt=A woman faints into the arms of a man standing behind her, with another woman, apparently a nurse, reaching to help. An older man stands beside her, gesturing as if making a point; another man behind him takes notes at a desk.|ಜೀನ್ ಮಾರ್ಟೀನ್ ಚಾರ್ಕೋಟ್ (1825–1893) ಒಬ್ಬ ಫ್ರೆಂಚ್ ನರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ಜೊರ್ಜ್ಸ್ ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಎಡೌರ್ಡ್ ಬ್ರುಟುಸ್ ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ಡೆ ಲಾ ಟುರೆಟ್‌ನ ಪರವಾಗಿ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಚಾರ್ಕೋಟ್ ಸಲ್ಫೆಟ್ರಿರ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ "ಚಿತ್ತೋನ್ಮಾದದ ಲಕ್ಷಣ" ಹೊಂದಿದ ಮಹಿಳಾ ರೋಗಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು.]] ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ ಮೊದಲ ಮಂಡನೆಯು ೧೪೮೯ರಲ್ಲಿನ ಜಕೊಬ್ ಸ್ಪ್ರೆಂಜರ್‌ ಮತ್ತು ಹೈನ್ರಿಚ್‌ ಕ್ರೀಮರ್‌ರ ''ಮಲ್ಲೆಯಸ್ ಮಲೆಫಿಕರಮ್‌'' ("ವಿಚ್‌ಸ್ ಹ್ಯಾಮರ್") ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿಯದೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಪುರೋಹಿತನ "ದೆವ್ವದಿಂದ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದೆ ಅಂದು ನಂಬಲಾದ" ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ತೈವೆ ಎಚ್‌ಎ, ಚೈನ್ ಎಚ್‌ಎಫ್, ಮಂಜೋಹ್ ಆರ್‌ಪಿ, ಬಾರ್ಬೋಸಾ ಇಆರ್. [http://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0004-282X2008000600035&amp;lng=en&amp;nrm=iso&amp;tlng=en "][http://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0004-282X2008000600035&amp;lng=en&amp;nrm=iso&amp;tlng=en ಚಾರ್ಕೋಟ್ಸ್ ಕಾಂಟ್ರಿಬ್ಯೂಷನ್ ಟು ದ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್".] ''Arq Neuropsiquiatr''. ೨೦೦೮ ಡಿಸೆಂಬರ್;೬೬(೪):೯೧೮–೨೧. ಪಿಎಂಐಡಿ ೧೯೦೯೯೧೪೫ ಫಿಂಗರ್ ಎಸ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ. "ಸಮ್ ಮೂವ್‌ಮೆಂಟ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್." ಇನ್ ಫಿಂಗರ್ ಎಸ್ (ಎಡಿಶನ್). ''ಒರಿಜಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂರೊಸೈನ್ಸ್: ದ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೊರೇಶನ್ಸ್ ಇನ್‌ಟು ಬ್ರೇನ್ ಫಂಕ್ಷನ್.'' ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯ‌ನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ೨೦೦೧:೧೨೧–೨೩೭.</ref> ಫ್ರೆಂಚ್‌ ವೈದ್ಯ ಜೀನ್ ಮಾರ್ಕ್ ಗಸ್ಪರ್ಡ್ ಇಟಾರ್ಡ್, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತಳಾಗಿದ್ದ ಮಾರ್ಕಿಸೆ ಡಿ ಡಂಪೈರೆಯ ಬಗೆಗೆ ವಿವರಿಸುವಾಗ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ೧೮೨೫ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ದಾಖಲಿಸಿದರು<ref>ಇಟಾರ್ಡ್ ಜೆಎಂಜಿ. "Mémoire sur quelques functions involontaires des appareils de la locomotion, de la préhension et de la voix". ''ಆರ್ಚ್ ಜನರಲ್ ಮೆಡಿಸಿನ್.'' ೧೮೨೫;೮:೩೮೫–೪೦೭. ನ್ಯೂಮನ್,ಸಾರಾರಿಂದ. ಜೀನ್-ಮಾರ್ಚ್ ಗಾರ್ಪರ್ಡ್ ಇಟರ್ಡ್‌ರಿಂದ (೧೮೨೫)"ಚಲನೆ, ಹಿಡಿತ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅನೈಚ್ಛಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳು" ''ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿ'' ೨೦೦೬ ೧೭: ೩೩೩–೩೯. {{DOI|10.1177/0957154X06067668}}</ref>.<ref name="TSAWhat" /> ಪ್ರಭಾವೀ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೀನ್-ಮಾರ್ಟಿನ್ ಚಾರ್‌ಕೋಟ್ ತನ್ನ ಮನೆಯನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ನರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾದ ಜಾರ್ಜಸ್ ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಎಡೌರ್ಡ್ ಬ್ರೂಟಸ್ ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ಡಿ ಲ ಟುರಟ್‌ಗೆ ಹಿಸ್ಟೆರಿಯಾ ಮತ್ತು ಜೊರೆಯಾಗಳಿಗಿಂತ ಬಿನ್ನವಾದ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ, ಸಲ್ಪೆಟ್ರಿಯರೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ರೋಗಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟನು.<ref name="emed" /> ೧೮೮೫ರಲ್ಲಿ, ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ಡಿ ಲ ಟುರಟ್ ಒಂಭತ್ತು ರೋಗಿಗಳ ''ನರಗಳ ಕ್ಲೇಷದ ಅಧ್ಯಯನ'' ವನ್ನು ಹೊಸ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬೇಕೆಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದನು.<ref>ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ಡೆ ಲಾ ಟುರೆಟ್ ಜಿ, <span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಗೋಟ್ಜ್</span> ಸಿಜಿ, ಲವನ್ಸ್ ಎಚ್‌ಎಲ್ ಅನುವಾದ. "Étude sur une affection nerveuse caractérisée par de l'incoordination motrice accompagnée d'echolalie et de coprolalie". ಇನ್: ಫ್ರೈಡೋಫ್ ಎಜೆ, ಚೇಸ್ ಟಿಎನ್,ಎಡಿಶನ್. ''ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಇನ್ ನ್ಯೂರೋಲಾಜಿ: ಸಂಪುಟ ೩೫. '' ''ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ಡೆ ಲಾ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್.'' ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ರವೆನ್ ಪ್ರೆಸ್; ೧೯೮೨;೧–೧೬. ಡಿಸ್ಕಸ್ಡ್ ಎಟ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಕೆಜೆ. [http://emedicine.medscape.com/article/1182258-overview ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಅದರ್ ಟಿಕ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್.] ''ಇಮೆಡಿಸಿನ್'' (ಮಾರ್ಚ್ch ೩೦, ೨೦೦೭). ಆಗಸ್ಟ್‌‌ ೧೦, ೨೦೦೯ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. [http://web2.bium.univ-paris5.fr/livanc/?cote=epo0383&amp;do=livre ಮೂಲ ಪಠ್ಯ (ಫ್ರೆಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ).] ಆಗಸ್ಟ್‌‌ ೧೦, ೨೦೦೯ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> ನಂತರ ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ಡಿ ಲ ಟುರಟ್‌ನ ಪರವಾಗಿ ಚಾರ್‌ಕೋಟ್ ರೋಗಕ್ಕೆ ಆತನ ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟನು.<ref name="emed" /><ref>ಎನರ್ಸೆನ್, ಓಲೆ ಡೇನಿಯಲ್. [http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/357.html ಜೊರ್ಜ್ಸ್ ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಎಡೌರ್ಡ್ ಬ್ರುಟುಸ್ ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ಡೆ ಲಾ Tourette.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050309034853/http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/357.html |date=2005-03-09 }} WhoNamedIt.com ಮೇ ೧೪, ೨೦೦೭ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು, ಮತ್ತು ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮನೋಮೂಲದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="emed" /> ಮಸ್ತಿಷ್ಕೋದ್ರೇಕ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವು ೧೯೧೮–೧೯೨೬ರಲ್ಲಿ ಬಂದು ನಂತರದ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಸಂಕೋಚನ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ, ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಅಂಗಾಂಗಗಳ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="Pagewise">ಬ್ಲ್ಯೂ ಟಿನಾ. [http://www.essortment.com/all/tourettesyndrom_rnkl.htm ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080412061921/http://www.essortment.com/all/tourettesyndrom_rnkl.htm |date=2008-04-12 }} ''ಎಸಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ '' ೨೦೦೨. Pagewise Inc. ಅಗಸ್ಟ್ ೧೦, ೨೦೦೯ ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ೧೯೬೦ರ ಮತ್ತು ೧೯೭೦ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚನಗಳ ಮೇಲೆ ಹಲೊಪೆರಿಡಾಲ್ (ಹಾಲ್ಡಾಲ್) ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗುವುದು ತಿಳಿದಿತ್ತು, ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ಗೆ ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ವಿಧಾನವು ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾಯಿತು.<ref>ರಿಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಎಚ್, ಹಾರ್ಟ್ಲಿ ಎನ್, ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್ ಎಂಎಂ. "ಸೈಗ್ನೋಟ್ಸ್ ಪೇಪರ್ ಆನ್ ದ ಟ್ರೀಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ವಿತ್ ಹೋಲೊಪೆರಿಡಾಲ್. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿ ಸಂಖ್ಯೆ. ೩೧". ''ಹಿಸ್ಟರಿ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿ.'' ೧೯೯೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್;೮ (೩೧ Pt ೩):೪೩೩–೩೬. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೧೬೧೯೫೮೯</ref> ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ "ಆಧುನಿಕ ಸಂಕೋಚನ ಕಾಯಿಲೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಜನಕ"<ref>ಗಾಡೊ ಕೆಡಿ, ಸ್ವೆರ್ಡ್ ಜೆ. "ಅಟೆನ್ಶನ್ ಡಿಫಿಸಿಟ್ ಹೈಪರ್‌ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವಿಟಿ ಡಿಸಾರ್ಡರ್, ಕ್ರೋನಿಕ್ ಟಿಕ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್, ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಮೆಪೊಪೆನಿಡೇಟ್". ''ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ನ್ಯೂರಾಲಜಿ.'' ೨೦೦೬;೯೯:೧೯೭–೨೦೭. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೬೫೩೬೩೬೭</ref> ಎಂದು ವಿವರಿಸುವ ಆರ್ಥರ್ ಕೆ ಶಾರ್ಪಿಯೊನು ಟುರೆಟ್ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಹಾಲೊಪೆರಿಡಾಲ್‌ನ್ನು ನೀಡಿ, ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ವರದಿಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದಾಗ ಮುಖ್ಯವಾದ ತಿರುವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="Pagewise" /> ೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಟುರೆಟ್‌ನ ಹೆಚ್ಚು ತಟಸ್ಥವಾದ ದೃಷ್ಠಿಕೋನವು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳುಂಟಾದವು.<ref name="Zinner" /><ref name="emed" /> ಖಿನ್ನತೆ ಅಥವಾ ಹಾನಿಕಾರಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಸಂಕೋಚನ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗಾಗಿ ಡಿಎಸ್‌ಎಮ್‌-ಐವಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು, ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಘವು ಡಿಎಸ್‌ಎಂ-ಐವಿ-ಟಿಆರ್‌ನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>[http://www.psychnet-uk.com/dsm_iv/_misc/what_is_dsm_iv_tr.htm ವಾಟ್ ಈಸ್ ಡಿಎಸ್‌ಎಂ--IV-ಟಿಆರ್?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100908100259/http://www.psychnet-uk.com/dsm_iv/_misc/what_is_dsm_iv_tr.htm |date=2010-09-08 }} Psychnet-UK. ಮೇ ೧೪, ೨೦೦೭ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ೧೯೯೯ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಟಿಎಸ್‌ ವಿಜ್ಞಾನವು ತಳಿವಿಜ್ಞಾನ, ನರಚಿತ್ರಣ, ನರಮನಶಾಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು ನರರೋಗಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕಗೊಂಡಿತು. ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿಭಾಗಿಸಿದರೆ ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಚಲನಾ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಮನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಹೇಗೆ ಟುರೆಟ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಹಾಗೇ ಉಳಿದವು. ಉತ್ತಮ ಸೋಂಕುಶಾಸ್ತ್ರದ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಕೊರತೆಯು ಇನ್ನೂ ಇದೆ, ಮತ್ತು ಲಭ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಹನೀಯವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="ANResearch">ವಾಕ್‌ಅಪ್ ಜಿಟಿ, ಮಿಂಕ್ ಜೆಡಬ್ಲ್ಯೂ, ಹೊಲೆನ್‌ಬ್ಯಾಕ್, (ಎಡಿಶನ್ಸ್). (೨೦೦೬) ಪುಪು. xvi–xviii</ref> ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಆಳ ಮೆದುಳಿನ ಪ್ರಚೋದಕ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಬದಲೀ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಂತಹ ಇನ್ನೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ಅಥವಾ ಫಲಪ್ರದವೆಂದು ಸಾಬೀತಾಗದ ಮತ್ತು ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳೆಡೆಗೆ ಸಂಶೋಧಿಸದ ವಿಧಾನಗಳೆಡೆಗೆ ಕೆಂದ್ರೀಕರಿಸಿದವು.<ref name="Swerdlow" /> ==ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ== {{main|Sociological and cultural aspects of Tourette syndrome}} [[File:Samuel Johnson by Joshua Reynolds.jpg|thumb|upright|right|alt=Half-length portrait of a large, squinting man with a fleshy face, dressed in brown and wearing an 18th-century wig|ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಜಾನ್ಸನ್ (1709–1784) circa 1772. ಜಾನ್ಸನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.]] ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇದರಿಂದ ಅವರು ಈ ವಿದಾನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಕೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರಾದರೆ, ಟುರೆಟ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಥವಾ "ಔಷಧಿ"ಯನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref>ಸ್ಯಾಕ್ಸ್, ಓ (೧೯೮೫). ''ದಿ ಮ್ಯಾನ್ ಹೂ ಮಿಸ್‌ಟೂಕ್ ಹಿಸ್ ವೈಫ್ ಫಾರ್ ಎ ಹ್ಯಾಟ್: ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಅದರ್ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಟೇಲ್ಸ್''. ಹಾರ್ಪರ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ರಾ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಪುಪು. ೯೨–೧೦೦. ISBN ೦-೬೮೪-೮೫೩೯೪-೯.</ref><ref name="LC408">ಲಿಕ್‌ಮನ್ &amp; ಕೋಹೆನ್ (೧೯೯೯), ಪು. ೪೦೮. ISBN ೦-೪೭೧-೧೬೦೩೭-೭.</ref> ಕೆಲವರ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಾಕಾರ ಈ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದಾಗುವ ವಂಶಾವಳಿಯ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಂದ ಅವ್ಯಕ್ತ ಅನುಕೂಲಗಳಿವೆಯೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.<ref name="LC408" /> "ಟಿಎಸ್‌-ಮಾತ್ರ" (ಸಹಕಾಯಿಲೆಗಳಿಲ್ಲದಿರುವ ಟುರೆಟ್‌ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ)ವು ವರದಾನವೆಂದು ಚಿಕಿತ್ಸಾತತ್ವವು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ: ನರಮನಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಟಿಎಸ್‌ನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳ ಅನುಕೂಲತೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿವೆ.<ref name="Denckla" /><ref>Schuerholz LJ, Baumgardner TL, ಸಿಂಗರ್ ಎಚ್‌ಎಸ್, ''ಇತ್ಯಾದಿ.'' "ನ್ಯೂರೊಸೈಕಾಲಾಜಿಕಲ್ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಆಫ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ವಿತ್ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ವಿತ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ವಿದೌಟ್ ಅಟೆನ್ಶನ್ ಡಿಫಿಸಿಟ್ ಹೈಪರ್‌ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವಿಟಿ ಡಿಸಾರ್ಡರ್". ''ನ್ಯೂರಾಲಜಿ'' ೧೯೯೬ ಏಪ್ರಿಲ್;೪೬(೪):೯೫೮–೬೫. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೮೭೮೦೦೭೨</ref> ಕೇವಲ ಟಿಎಸ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಅದೇ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಧ್ಯಮದವರಿಗಿಂತ ಚಲನಾ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು.<ref>Schuerholz LJ, ಕಟ್ಟಿಂಗ್ ಎಲ್, ಮಜೋಕೊ ಎಂಎಂ, ''ಇತ್ಯಾದಿ.'' "ನ್ಯೂರೊಮೋಟರ್ ಫಂಕ್ಷನ್ ಇನ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ವಿತ್ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ವಿತ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ವಿದೌಟ್ ಅಟೆನ್ಶನ್ ಡಿಫಿಸಿಟ್ ಹೈಪರ್‌ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವಿಟಿ ಡಿಸಾರ್ಡರ್". ''ಜರ್ನಲ್ ಚೈಲ್ಡ್ ನ್ಯೂರೊಲಾಜಿ'' ೧೯೯೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್;೧೨(೭):೪೩೮–೪೨. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೯೩೭೩೮೦೦</ref> ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಂಗೀತಗಾರರು, ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು, ಲೆಖಕರನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ. <span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಒಬ್ಸೆಸಿವ್-ಕಂಪಲ್ಸಿವ್</span> ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಕ್ಷರಗಳ ಮನುಷ್ಯ ಸಾಮ್ಯುಯಲ್ ಜಾನ್ಸನ್, ಆತನ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ್ನು ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಸ್ವೆಲ್‌ ಆತನ ಬರಹಗಳಿಂದ ಸಾಕ್ಷೀಕರಿಸಿದನು.<ref>[https://web.archive.org/web/20050407083830/http://www.tsa-usa.org/what_is/johnson.html Samuel Johnson.] ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್. ಏಪ್ರಿಲ್ ೭, ೨೦೦೫ರಂದು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref>ಪೀಯರ್ಸ್ ಜೆ‌ಎಮ್. [http://www.pubmedcentral.nih.gov/picrender.fcgi?artid=1294650&amp;blobtype=pdf "]{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.pubmedcentral.nih.gov/picrender.fcgi?artid=1294650&amp;blobtype=pdf ಡಾಕ್ಟರ್ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಜಾನ್ಸನ್: 'ದ ಗ್ರೇಟ್ ಕನ್ವಲ್ಸನರಿ' ಎ ವಿಕ್ಟಿಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ಡೆ ಲಾ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್"]{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (PDF). ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ದ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್''. ೧೯೯೪ ಜುಲೈ;೮೭(೭):೩೯೬–೯. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೮೦೪೬೭೨೬</ref> ೧೭೪೭ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಬರಹಗಾರ, ಕವಿ ಮತ್ತು ಟೀಕಾಕಾರನಾದ ಜಾನ್ಸನ್ ''ಎ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮೊತ್ಸಾರ್ಟ್‌ ಟುರೆಟ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನ್ನು ಊಹಿಸಬದುದಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ,<ref name="Byways">ಸಿಮ್ಕಿನ್, ಬೆಂಜಮಿನ್. ''ಮೆಡಿಕಲ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್ ಬೈವೇಸ್ ಆಫ್ ಮೊಜಾರ್ಟಿಯಾನಾ.'' ಫಿಥಿಯನ್ ಪ್ರೆಸ್, ೨೦೦೧. ISBN ೧-೫೬೪೭೪-೩೪೯-೭ [http://www.danielpublishing.com/books/suppl/simkin.html ರಿವ್ಯೂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051207023102/http://www.danielpublishing.com/books/suppl/simkin.html |date=2005-12-07 }}, ಮೇ ೧೪, ೨೦೦೭ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.<br>* ಸಿಮ್ಕಿನ್ ಬಿ. [http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pubmed&amp;pubmedid=1286388 "]{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pubmed&amp;pubmedid=1286388 ಮೊಜಾರ್ಟ್ಸ್ ಸ್ಕ್ಯಾಟಲಾಜಿಕಲ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್".]{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''ಬಿಎಮ್‌ಜೆ''. ೧೯೯೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯–೨೬;೩೦೫(೬೮೬೮):೧೫೬೩–೭. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೨೮೬೩೮೮</ref><ref name="TSAMozart">[https://web.archive.org/web/20050407060420/http://www.tsa-usa.org/what_is/Mozart.html Did Mozart really have TS?] ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್. ಏಪ್ರಿಲ್ ೭, ೨೦೦೫ರಂದು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಯಾವುದೇ ಟುರೆಟ್‌ ಪರಿಣತ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಅದರ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಕೊಡಲಿಲ್ಲ,<ref name="TSAMozart" /> ಮತ್ತು ಲಭ್ಯ ದತ್ತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಯಿತ್ತು.<ref>ಕಮ್ಮಾರ್ ಟಿ. [http://www.uni-ulm.de/~tkammer/pdf/Kammer_2007_Mozart_preprint.pdf "] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120207145220/http://www.uni-ulm.de/~tkammer/pdf/Kammer_2007_Mozart_preprint.pdf |date=2012-02-07 }}[http://www.uni-ulm.de/~tkammer/pdf/Kammer_2007_Mozart_preprint.pdf ಮೊಜಾರ್ಟ್ ಇನ್ ದ ನ್ಯೂರೊಲಾಜಿಕಲ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್-ಹೂ ಹ್ಯಾಸ್ ದ ಟಿಕ್?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120207145220/http://www.uni-ulm.de/~tkammer/pdf/Kammer_2007_Mozart_preprint.pdf |date=2012-02-07 }} (PDF). ''ಫ್ರಂಟ್ ನ್ಯೂರಾಲ್ ನ್ಯೂರೊಸೈನ್ಸ್'' ೨೦೦೭;೨೨:೧೮೪–೯೨. ಪಿಎಂಐಡಿ ೧೭೪೯೫೫೧೨ {{DOI|10.1159/0000102880}} ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೦, ೨೦೦೭ ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.<br>* ಆ‍ಯ್‌ಶೂರಿ ಎ, ಜಾಂಕೊವಿಕ್ ಜೆ. "ಮೊಜಾರ್ಟ್ಸ್ ಮೂವ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಬಿಹೇವಿಯರ್: ಎ ಕೇಸ್ ಆಫ್ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್?" ''ಜರ್ನಲ್ ನ್ಯೂರಾಲಜಿ ನ್ಯೂರೊಸರ್ಜರಿ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿ''. ೨೦೦೭ ನವೆಂಬರ್;೭೮(೧೧):೧೧೭೧–೫ {{DOI|10.1136/jnnp.2007.114520}} ಪಿಎಂಐಡಿ ೧೭೯೪೦೧೬೮.<br>* ಸ್ಯಾಕ್ಸ್ ಓ. "ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಕ್ರಿಯೇಟಿವಿಟಿ". ''ಬಿಎಂಜೆ.'' ೧೯೯೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯–೨೬;೩೦೫(೬೮೬೮):೧೫೧೫–೬. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೨೮೬೩೬೪</ref> ಮನರಂಜನಾ ಉದ್ಯಮವು ಕೊಪ್ರೊಲಲಿಯಾವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಂಕೋಚನವನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವುದನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹೊಂದದಿರುವುದೆಂದು ಮತ್ತು ಇದು ಟುರೆಟ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಅರ್ಥವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Holtgren">ಹಾಲ್ಟ್‌ಗ್ರೆನ್,ಬ್ರೂಸ್. "ಟ್ರುತ್ ಅಬೌಟ್ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ನಾಟ್ ವಾಟ್ ಯು ಥಿಂಕ್". ''Cincinnati Enquirer'' (ಜನವರಿ ೧೧, ೨೦೦೬). "ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ, ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಟುರೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಅಂಶಗಳು.... ದುರಾದೃಷ್ಟಕರವಾಗಿ ಭಯ ಪ್ರದರ್ಶಕ ಚಿತ್ರಣ, ಇನ್ನೂ ಹಾಗೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ದೃಶ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮ – ಅಂತರಜಾಲ, ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಟಿವಿಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ವಕ್ರ ದೃಷ್ಠಿಕೋನ ಮೂಡಿದೆ. ನೀವು 'Tourette'ಗಾಗಿ Google ಅಥವಾ YouTube ಹುಡುಕಿದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರವಾದ ಮೋಟಾರ್ ಮತ್ತು ಮೌಕಿಕ ಸಂಕೋಚನಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ದೊರಕುತ್ತವೆ. ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಓಫ್ರಾದಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಉಳಿದುದೆಲ್ಲ ಟುರೆಟ್ ರೋಗವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ವೈಭವೀಕರಿಸಿದೆಯೆಂದರೆ ಅದರ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯುವುದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರಿಗೆ ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ."</ref> ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಮತ್ತು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಟುರೆಟ್‌ನ ಕಾರೊಲಲಿಯಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ರೇಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಟಿವಿಗಳ ಶೊಗಳಿಗೂ ಆಹಾರವಾಗುತ್ತದೆ <ref>[https://web.archive.org/web/20011006192716/http://tsa-usa.org/drlaura.html ಓಪ್ರಾ ಮತ್ತು ಡಾ. ಲಾರಾ – ಕಾನ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಟಿಂಗ್ ಮೆಸೇಜಸ್ ಆನ್ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್. ಓಪ್ರಾ ಎಜಿಕೇಟ್ಸ್; ಡಾ.ಲಾರಾ ಫೊಸ್ಟರ್ಸ್ ಮಿಥ್ ಆಫ್ ಟಿಎಸ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಸ್‌ "ಕರ್ಸಿಂಗ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್".] ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (ಮೇ ೩೧, ೨೦೦೧). ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೬, ೨೦೦೧ರಂದು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ.<br>* [http://www.tsa-usa.org/news/DrPhil.htm ಲೆಟರ್ ಆಫ್ ರಿಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಟು ಡಾ.ಪಿಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080831055605/http://www.tsa-usa.org/news/DrPhil.htm |date=2008-08-31 }} ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್. ೨೦೦೭ರ ಮೇ ೮ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು.<br>* [http://tsa-usa.org/news/Garrison-Keillor.htm ಲೆಟರ್ ಆಫ್ ರಿಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಟು ಕೈಲ್ಲೊರ್ ರೆಡಿಯೋ ಶೋ.] ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್. ೨೦೦೭ರ ಮೇ ೮ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು.<br>* [http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-386969/Big-Brother-Tourettes-housemate-exploited.html ಬಿಗ್ ಬ್ರದರ್: ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಹೌಸ್‌ಮೇಟ್ 'ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲಾಯ್ಟೆಡ್']. ಮೇಲ್ ಆನ್‌ಲೈನ್, (ಮೇ ೧೯, ೨೦೦೬). ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೮ ೨೦೦೮ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref>.<ref name="Spiked">ಗುಲ್ಡ್‌ಬರ್ಗ್,ಹೆಲೆನ್. [http://www.spiked-online.com/index.php?/site/article/321/ ಸ್ಟಾಪ್ ಸೆಲೆಬ್ರೇಟಿಂಗ್ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್.] ''ಸ್ಪಿಕ್ಡ್'' (ಮೇ ೨೬, ೨೦೦೬). ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧,೨೦೦೬ ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು== {{reflist|colwidth=30em}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <div class="references-small references-column-width"> * ಬಂಗೇರಿ ಎಂಎಂ, ಕೆರ್ಬೆಶಿಯಾನ್ ಜೆ, ಬರ್ಡ್ ಎಲ್. [http://www.aafp.org/afp/990415ap/2263.html "] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050331083858/http://www.aafp.org/afp/990415ap/2263.html |date=2005-03-31 }}[http://www.aafp.org/afp/990415ap/2263.html ರೆಕೊಗ್ನೈಸೇಶನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಟಿಕ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್".] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050331083858/http://www.aafp.org/afp/990415ap/2263.html |date=2005-03-31 }} ''ಅಮೆರಿಕನ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಫಿಜಿಶಿಯನ್''. ೧೯೯೯; ೫೯:೨೨೬೩–೭೪. ಪಿಎಂಐಡಿ ೧೦೨೨೧೩೧೦ ೨೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೨೦೦೬ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. * ಲೆಕ್ಮನ್ ಜೆ‌ಎಫ್, ಕೊಹೆನ್ ಡಿಜೆ.''ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್—ಟಿಕ್ಸ್, ಒಬ್ಸೆಶನ್ಸ್, ಕಂಪಲ್ಶನ್ಸ್: ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟಲ್ ಸೈಕೋಪೆಥಾಲಜಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಕೇರ್.'' ಜಾನ್ ವಿಲ್ಲೆ & ಸನ್ಸ್, ಇನ್‌ಕಾರ್ಪೋರೇಟೆಡ್‌., ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ೧೯೯೯. ISBN ೦-೪೭೧-೧೬೦೩೭-೭ [https://books.google.com/books?id=rZ-qKfBhQvIC&amp;dq=Tourette's+Syndrome%E2%80%94Tics,+Obsessions,+Compulsions:+Developmental+Psychopathology+and+Clinical+Care+Leckman+Cohen+Yale.edu&amp;printsec=frontcover&amp;source=bn&amp;hl=en&amp;ei=G5jRS_uPL8H38Aamzdm3Dw&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=5&amp;ved=0CBcQ6AEwBA#v=onepage&amp;q&amp;f=false ಗೂಗಲ್ ಬುಕ್ಸ್.] ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೩, ೨೦೧೦ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. * ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್ ಎಂಎಂ. [http://brain.oxfordjournals.org/cgi/reprint/123/3/425.pdf "][http://brain.oxfordjournals.org/cgi/reprint/123/3/425.pdf ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್, ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಕಂಡಿಶನ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟೀಸ್ ಆಫ್ ಟ್ರೀಟ್ಮೆಂಟ್"] (ಪಿಡಿಎಫ್). ''ಬ್ರೇನ್''. ೨೦೦೦;೧೨೩ ಪಿಟಿ ೩:೪೨೫–೬೨. ಪಿಎಂಐಡಿ ೧೦೬೮೬೧೬೯ ಜನವರಿ ೨೫, ೨೦೦೭ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. * [https://web.archive.org/web/20060106020124/http://www.tsa-usa.org/what_is/Faqs.html ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್: ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು.] ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್. ಜನವರಿ ೬, ೨೦೦೬ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. * [https://web.archive.org/web/20060524115004/http://www.tsa-usa.org/what_is/whatists.html ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅಂದರೇನು?] ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್. ಮೇ ೨೪, ೨೦೦೬ರಂದು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. * ದಿ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಶನ್ ಸ್ಟಡಿ ಗ್ರುಪ್. [https://web.archive.org/web/20060426232033/http://www.tsa-usa.org/research/definitions.html "ಡೆಫಿನೇಶನ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಶನ್ ಆಫ್ ಟಿಕ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್".] ''ಆರ್ಕ್ ನ್ಯೂರಾಲ್.'' ೧೯೯೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್;೫೦(೧೦):೧೦೧೩–೧೬. ಪಿಎಂಐಡಿ ೮೨೧೫೯೫೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೬, ೨೦೦೬ರಂದು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. * ವಾಕ್‌ಅಪ್, ಜೆಟಿ, ಮಿಂಕ್, ಜೆಡಬ್ಲ್ಯೂ, ಹೋಲೆನ್‌ಬ್ಯಾಕ್, ಪಿಜೆ, (ಎಡಿಶನ್). ''ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಇನ್ ನ್ಯೂರೋಲಾಜಿ,ಸಂಪುಟ. ೯೯, ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್.'' ಲಿಪಿನ್ಕಾಟ್, ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ & ವಿಕಿನ್ಸ್, ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ, ಪಿಎ, ೨೦೦೬. ISBN ೦-೭೮೧೭-೯೯೭೦-೮ [https://books.google.com/books?id=hhE74A1fTQkC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=isbn:0781799708&amp;cd=1#v=onepage&amp;q&amp;f=false ಗೂಗಲ್ ಬುಕ್ಸ್.] ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೩,೨೦೦೭ ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. * ಜಿನ್ನರ್ ಎಸ್‌ಎಚ್. "ಟುರೆಟ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್". ''ಪೆಡಿಯಾಟ್ರಿ ರಿವ್ಯೂ ''. ೨೦೦೦;೨೧(೧೧):೩೭೨–೮೩. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೧೦೭೭೦೨೧ </div> ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ== *ಕುಶ್ನರ್, ಎಚ್‌ಐ. [https://books.google.com/books?id=9dQEB_MbhKEC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=isbn:0674003861&amp;cd=1#v=onepage&amp;q&amp;f=false ''ಎ ಕರ್ಸಿಂಗ್ ಬ್ರೇನ್?: ದಿ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಆಫ್ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್''.] ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌, ೨೦೦೦. ISBN ೦-೬೭೪-೦೦೩೮೬-೧.. *ಓಲ್ಸನ್, ಎಸ್. [http://www.tsa-usa.org/Medical/images/Science_Mag_0904.pdf "] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081217044035/http://www.tsa-usa.org/Medical/images/Science_Mag_0904.pdf |date=2008-12-17 }}[http://www.tsa-usa.org/Medical/images/Science_Mag_0904.pdf ಮೇಕಿಂಗ್ ಸೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081217044035/http://www.tsa-usa.org/Medical/images/Science_Mag_0904.pdf |date=2008-12-17 }} (PDF). ''ಸೈನ್ಸ್‌.'' ೨೦೦೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೩;೩೦೫(೫೬೮೯):೧೩೯೦–೯೨. ಪಿಎಮ್‌ಐಡಿ ೧೫೩೫೩೭೭೨ ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== *{{dmoz|Health/Conditions_and_Diseases/Neurological_Disorders/Tourette_Syndrome/Organizations/}}—ಆರ್ಗನೈಜೇಷನ್ಸ್ *{{dmoz|Health/Conditions_and_Diseases/Neurological_Disorders/Tourette_Syndrome/}} *ಎಮ್‌ಡಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ನರಮನಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ಲಿನಿಕ್ಕಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಆಫ್ ಕೆನಡಾದ ವೃತ್ತಿಪರ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು, ಮತ್ತು ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯರಾದ —ರೋಜರ್ ಪ್ರೀಮನ್‌ ರವರ [http://www.tourette-confusion.blogspot.com/ ಟುರೆಟ್ಟೀಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್: ಮಿನಿಮೈಸಿಂಗ್ ‌ಕನ್‌ಪ್ಯೂಷನ್] ಬ್ಲಾಗ್. [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi ಪಬ್‌ಮೆಡ್.] ಜರ್ನಲ್ ಡಾ.ಪ್ರೀಮನ್‌ರ ೧೮೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. *[http://tsa-usa.org/ZNewDiag01/content.html ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್: ನ್ಯೂಲಿ ಡೈಗ್ನೋಸ್ಡ್]— ಜಾನ್ ವಾಕ್‌ಅಪ್‌ ರವರಿಂದ ೩-ಗಂಟೆಗಳ ವಿಡಿಯೋ/ ಸೈಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ,ಜಾನ್ಸ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಎಂಡಿ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯುವಕರ ಮನಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಭಾಗದ ಉಪ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಮತ್ತು ೨೦೦೭ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು. {{DEFAULTSORT:Tourette Syndrome}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯ ಮನಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅನುವಂಶಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವ್ಯತ್ಯಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್]] [[ವರ್ಗ:ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನರವಿಜ್ಞಾನ]] hx9lyk609f1upeed2d050rhxg3e0q83 0 27516 1377203 1350954 2026-07-25T07:23:03Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377203 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ದೊಹಾ |native_name = {{Rtl-lang|ar|الدوحة}} ''ad-Dawḥa'' |type = City and [[Municipalities of Qatar|Municipality]] |image_skyline = Qatar, Doha, Qatar, Persian Gulf.jpg |imagesize = 300px |image_caption = Doha Skyline |image_map = QA-01.svg |mapsize = x150px |map_caption = Location of the municipality of Doha within [[Qatar]]. |pushpin_map = |pushpin_label_position = |pushpin_mapsize = |subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] |subdivision_name = {{flag|Qatar}} |subdivision_type1 = [[Municipalities of Qatar|Municipality]] |subdivision_name1 = [[Ad Dawhah]] |established_title = Established |established_date = 1850 |area_total_km2 = 132 |area_metro_km2 = |population_as_of = 2009 |population_note = |population_total =998651 |total_type = City |population_metro = 1, 723, 064 |population_density_km2 = auto |latd=25 |latm=17 | lats=12 |latNS=N |longd=51|longm=32 | longs=0| longEW=E |coordinates_display = inline,title |coordinates_type = type:city_region:QA-DA |timezone1 = [[East Africa Time]] |utc_offset1 = +3 |website = |footnotes = }} '''ದೊಹಾ''' ({{lang-ar|الدوحة}}, ''{{transl|ar|ad-Dawḥa}}'' ಅಥವಾ ''{{unicode|ad-Dōḥa}}'',ಅಕ್ಷರಶಃ: "ದೊಡ್ಡ ಮರ") ಇದು [[ಕಟಾರ್|ಕತಾರ್]] ರಾಜ್ಯದ [[ರಾಜಧಾನಿ|ರಾಜಧಾನಿ ನಗರ]] ಎನಿಸಿದೆ.. ಪರ್ಸಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 2008 ರ <ref name="Population">{{cite web|url=http://www.gamesbids.com/english/bids/dha2016.shtml |title=Doha 2016 Summer Olympics Bid |publisher=Gamesbids.com |date= |accessdate=2010-06-27}}</ref> ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ 998,651 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತು.ಅದಲ್ಲದೇ ಇದು ಕತಾರ್ ನ ಮುನ್ಸಿಪಾಲ್ಟಿಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ. ದೊಹಾ ಕತಾರ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದ್ದು ದೇಶದ 80% ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಮತ್ತು ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಇದೂ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ದೊಹಾವು ಕತಾರ್ ನ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಶೇಖ್ ಹಮದ್ ಬಿನ್ ಖಲಿಫಾ ಅಲ್ ಥಾನಿ ಅವರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದೆ. ದೊಹಾವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ನಗರವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ತವರು ಮನೆಯಾಗಿದೆ. [[ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಘಟನೆ]]ಯ ಸಚಿವರ ಮಟ್ಟದ ನಿಯೋಗದ ಸಭೆಯ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆದವು.ಅಲ್ಲದೇ ದೊಹಾ ಡೆವಲ್ಪ್ ಮೆಂಟ್ ರೌಂಡ್ ನಡೆದ ಮೊದಲ ತಾಣ ಇದಾಗಿದೆ. ದೊಹಾ ನಗರದಲ್ಲಿ 2006 ರ ಏಶಿಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಗಳು ಆಯೋಜನವಾಗಿದ್ದವು.ಇದು ಆಗ ಆಯೋಜಿತ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಏಶಿಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು. ಇದು 2022 FIFA ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್ ನ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ವಿಶಾಲ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಒದಗಿಸಿ ಆತಿಥೇಯವಾಗಿತ್ತು. == ಇತಿಹಾಸ == thumb|ಏರಿಯಲ್ ವಿವ್ ಆಫ್ ದೊಹಾ. [[ಚಿತ್ರ:Doha Palace.jpg|thumb|ದಿ ಎಮಿರಿ ದಿವಾನ್.]] [[ಚಿತ್ರ:Qatar+Economy+Track+Double+Digit+Growth+Al4Egi6XLNRl.jpg|thumb|ದೊಹಾದ ವ್ಯಾಪಾರ ಜಿಲ್ಲೆ ಇಂದು]] ಆಗ 1825ರಲ್ಲಿ ದೊಹಾ ನಗರವನ್ನು '''ಅಲ್-ಬಿದಾ''' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ "ದೊಹಾ" ಎಂಬ ಪದವು ಅರೆಬಿಕ್ ನ ''ಅದ್-ದವ್ಹಾ'', "ದೊಡ್ಡ ಮರ"ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬಂದಿತು. ಕತಾರ್ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಶಾಲವಾದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಮರವೊಂದು ತಲೆ ಎತ್ತಿ, ಅದು ಆಗ ತನ್ನ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಮೆರೆಯಿತು. ಇದನ್ನು ಬಹುಶಃ "ದೊಹತ್"ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಪಡೆದಿರಬೇಕು,ಅಂದರೆ ಇದನ್ನು ಅರೆಬಿಕ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಜಲಾವೃತ ಪ್ರದೇಶದ ಕಮರಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳವೆನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇದನ್ನು ಸುತ್ತಲಿನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ದೊಹಾ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಕತಾರ್ ಮತ್ತು ಬಹ್ರೆನ್ ನಡುವೆ 1825 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ದೊಹಾ ತೀವ್ರ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಯಿತು.ಅಬು ಧಾಬಿಯು ಬಹ್ರೆನ್ ಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="autogenerated2">{{cite web|author=Encyclopædia Britannica |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/168027/Doha |title=Doha - Britannica Online Encyclopedia |publisher=Britannica.com |date= |accessdate=2010-06-27}}</ref> ಅಲ್ ರಯ್ಯಾನ್ ಎಂಬಾತ ದೊಹಾದ ಆಗ್ನೇಯ್ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಲ್ ವಾಜ್ಬಹ್ ಕೋಟೆಯನ್ನು 1882 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಅದರ ಮರುವರ್ಷ ಶೇಖ್ ಕಾಸಿಮ್, ಕತಾರಿ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ [[ಆಟಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಒಟ್ಟೊಮನ್ಸ್]] ವಿರುದ್ದ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ವಿಜಯಿಯಾದ. ಈ ನಗರವು 1916 ರಲ್ಲಿ ಕತಾರ್ ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಆಗ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.ದೇಶವು 1971 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ದ ಅಲ್ ಕೌಟ್ ಕೋಟೆಯು ನಗರದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು ಇದನ್ನು 1917 ರಲ್ಲಿ ಶೇಖ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಬಿನ್ ಕಾಸಿಮ್ ಅಲ್ ಥಾನಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಆಗ 20 ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಬಹುತೇಕ ಕತಾರ್ ನ ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮುತ್ತುಗಳ ಸಾಗಣೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.ದೊಹಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 350 ಮುತ್ತುಗಳ ಹುಡುಕುವ ದೋಣಿಗಳಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಜಪಾನದ ಸಂಸ್ಕರಣ ಮಾಡಿದ ಮುತ್ತುಗಳು 1930ರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗತೊಡಗಿದಾಗ ದೊಹಾ ಪಟ್ಟಣವನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶ ತೀವ್ರ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿತು.ಕತಾರ್ ಬಡ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಬಡತನದ ಕಂದಕಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದುಹೋಯಿತು. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು [[ಎಣ್ಣೆ|ತೈಲ]]ದ ಪತ್ತೆಯಾಗುವ ತನಕ ಅಂದರೆ 1930 ರ ಕೊನೆವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಆದರೂ ತೈಲ ಹೊರತೆಗೆಯುವುದು ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ದದ ಕಾರಣದಿಂದ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇಂದು ದೇಶವು ಸುಮಾರು 800,000 ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ತೈಲವನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗ 1969,ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಭವನ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾಯಿತು. ಇಂದು ಅದು ಕತಾರ್ ನ ಪ್ರಧಾನ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಲ್ ಬಿದಾವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮೂಲಗಳು 1765 ರಲ್ಲಿ ನಿಖರವಲ್ಲದ ನಕ್ಷೆಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಸ್ಟೆನ್ ನೆಬೆರ್ ಮೂಲಕ 1765 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದವು.ಆಗ ಇದರಲ್ಲಿ ಅಲ್ ಬಿದ್ದಾವನ್ನು ಗುತ್ತುರ್ ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಕಾರ್ಸ್ಟೆನ್ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಕತಾರ್ ಗ ಭೇಟಿ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಅರಬ್ ರು ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಮುದ್ರ ನಾವಿಕರ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಮೇಲೆ ಆತ ಈ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದ. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದೊಹಾ ಸಣ್ಣ ಗ್ರಾಮಕ್ಕಿಂತ ಕೊಂಚ ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು.ಆಗ ಅದನ್ನು ಅಲ್ ಬಿದಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ 1820 ರಲ್ಲಿ ಮೇಜರ್ ಕೊಲೆಬ್ರೂಕ್ ಇದನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ: "''ಗುತ್ತುರ-ಅಥವಾ ಉಲ್ ಬುಡೀ [ಅಲ್ ಬಿದ್ದಾ]ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿತ್ತು.ಸಮುದ್ರ ತಟದಲ್ಲಿ ಅದು ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಜಲಾಗಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.ಈ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶುದ್ದ ನೀರು ಇರಲಿಲ್ಲ,ಹಠಾತ್ ಸಂಭವಿಸುವ ದಾಳಿಗಳಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಇದು ದೊಡ್ಡ ಕಂದಕದಲ್ಲಿನ ನೀರು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇನ್ನೊಂದು ನಗರದ ಆಂತರಿಕ,ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಶುದ್ದ-ತಾಜಾ ನೀರು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ."'' ''ಇಂತಹ ಪ್ರದೇಶವೊಂದರ ಸ್ಥಳವು ಸುಮಾರು ಇನ್ನೂರು ಜನರನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಂತಹದ್ದಾಗಿತ್ತು. '' ''ಇನ್ನುಳಿದ ಉಕ್ ಬುಡೀ ಸುಮಾರು 250 ಜನರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ಒದಗಿಸಿತ್ತು.ಆದರ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳು ಬಹ್ರೆನ್ ನಿಂದ ಮರಳಬೇಕಾಗಿದ್ದು ಅವರು ಒಟ್ಟು 900 ರಿಂದ 1,000 ವರೆಗೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು.ದೊಸೆಯರ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಳುಗುಗಾರರಾಗಿ 600 ರಿಂದ 800 ಜನ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆವಾಸ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು."'''''' '' ಎಷ್ಟೋ ಪಾಲು ಸಣ್ಣ ನಗರವಾಗಿದ್ದರೂ ಇದು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ದೋಣಿ ವೆಸ್ಟಾಲ್ 1821 ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು.ಹೀಗಾಗಿ ನಗರವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೊಳಗಾಯಿತು. ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ 1841 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್-ಸುವೈದಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ದಾಳಿಗೊಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು.ಸುಡಾನಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಅಲ್ ಬಿದ್ದಾವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ.ಕಾನೂನನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಈ ದಾಳಿ ನಡೆಯಿತು,ಅಲ್ಲದೇ 1847 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ವಿನಾಶಕ್ಕೀಡಾಗಿತ್ತು.ಅದರ ನಾಯ್ಕ ಬಿನ್ ತಾರಿಫ್ ಬಿನ್ ಸಲ್ಮಾಹ್ ನನ್ನು ಬಹ್ರೆನ್ ನ ಅಲ್ ಖಲಿಫಾ ವಿರುದ್ದದ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಅಶಾಂತಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಅಲೆಮಾರಿ ಬೆದೌನಿ ಅವರ ದಾಳಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳುವಂತಾಯಿತು.ಆದರೆ ಈ ದಾಳಿಗಳು ಸುಮಾರು ಒಂದು ನೂರುವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದವು. ಇಂತಹ ಪದೇ ಪದೇ ನಡೆದ ದಾಳಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ ಥಾನಿ ಕುಟುಂಬವು ಫುವೆರೆಟ್ ನಿಂದ ಅಲ್ ಬಿದ್ದಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾಯಿತು.ಆಗ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಶೇಖ್ ಅಲ್ ಥಾನಿ ಈ ಗ್ರಾಮ, ದೊಹಾದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ದೊಹಾ ಸದ್ಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗ್ರಾಮವಾಯಿತು.ಇದು ಅಲ್ ಬಿದ್ದಾಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿತ್ತು.ಹೀಗೆ ಅಲ್ ಬಿದ್ದಾ ಮತ್ತು ದೊಹಾದ ನಡುವೆ ಪುಟ್ಟ ದೊಹಾ ತಲೆ ಎತ್ತಿದೆ.ಅಲ್ ಬಿದ್ದಾದಿಂದ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕನೂರು ಯಾರ್ಡ್ ನಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ದೂರ ಇದೆ. ವಿರೋಧಾಭಾಸ ಎನ್ನುವಂತೆ ಅದರ ಕತಾರ್ ರಾಜಧಾನಿ ಬೇರಿನ ಮೂಲಗಳಾದರೂ, ದೊಹಾ ಮತ್ತು ಅಲ್ ವಕ್ರಾಗಳು ಮತ್ತೆ ದಾಳಿಗೀಡಾದವು.ಅಭುಧಾಬಿ ನೆರವಿನಿಂದ ಬಹ್ರೆನ್ 1867 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತ್ತು. ದೊಹಾ ಮತ್ತು ಅಲ್ ವಕ್ರಾಗಳು ಜೊತೆಯಾಗಿ ರಕ್ತಪಾತದ ಪ್ರಸಂಗ ಎದುರಾದರೂ ತಿರುಗೇಟು ನೀಡಿದವು. ಈ ದಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ, ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಯಿತೆಂದು ಕೋಪಗೊಂಡರು,ಅಲ್ ಬಹ್ರೆನ್ ನ್ ಖಲೀಫಾ ಕಡಲತೀರದ ಯುದ್ದವನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದ ಶಾಂತಿ ಸಂಧಾನವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರು ತಮ್ಮ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರು ಆಗ ಅಲ್ ಬಿದಾಗೆ ಆಗಮಿಸಿ ಅದರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮೊಹಮದ್ ಬಿನ್ ಥಾನಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು."ಥಾನಿಯು ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಶೇಖ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಜನರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಂತಿದ್ದರು." ಈ ಭೇಟಿಯು ಮುಂದೆ ಅಲ್ ಥಾನಿಗಳ ನಾಯಕತ್ವದಡಿ ಕತಾರ್ ದೇಶವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಕೆಲಕಾಲ ಒಟ್ಟೊಮನ್ಸ್ ಗಳು ದೊಹಾವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ದೇಶದ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿದ್ದರು.ಇದರ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದ ಕಾಸಿಮ್ ಅಲ್ ಥಾನಿ ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತನ್ನ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ತಂದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಹೇಗೆಯಾದರೂ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತದ ಆಧೀನದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಮೂಗು ತೂರಿಸುವ ಬಗೆಗೆ ಅಸಮ್ಮತಿ ಉಂಟಾಗಿ ಇದು 1893 ರಲ್ಲಿ ಯುದ್ದಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು. ಒಟ್ಟೊಮನ್ಸ್ ಗಳು ಪರಾಜಯಗೊಂಡು ಅವರು ದೊಹಾದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಚಿಕ್ಕ ಕೋಟೆಗೆ ಸೀಮಿತರಾದರು.ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ದದ ವರೆಗೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದ ಅವರು ಮುಂದೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಲಾಯನಗೈದರು. ಭಾಗಶಃ ಒಟ್ಟೊಮನ್ಸ್ ರ ನಿರ್ಗಮನದಿಂದ ಕತಾರ್ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರ ಸಂರಂಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು. ಆಗ ದೊಹಾ ಅವರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ದೊಹಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 12,000 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತು ಅಲ್ಲದೇ 350 ಮುತ್ತು ಸಾಗಿಸುವ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಜಪಾನಿನ ಸಂಸ್ಕರಣಗೊಂಡ ಮುತ್ತುಗಳ ಆಗಮನದಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮುತ್ತುಗಳಿಗೆ ಕುತ್ತು ಬಂದು ಅದು 1930 ರಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿತು. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ದದ ಅನಂತರ ಕತಾರ್ ನಲ್ಲಿ ತೈಲ ಬಾವಿಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು. ಆಗ ಇವು ನಗರವನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬಚಾವ್ ಮಾಡಿದವು.ಕೆಲಕಾಲದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಅನಂತರ ಅದರ ಅವಲಂಬನೆ ನಿಸರ್ಗ ಸಂಪತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಜಾಸ್ತಿಯಾಯಿತು. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಸರಳವಾದ ನೆಲೆವಾಸಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲು ಹವಳದ ಪದರನ್ನು ಬಳಸಿದ ಕೇವಲ ಒಂದೆರೆಡು ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ಕತಾರ್ ನ ಶ್ರೀಮಂತರು ಅಥವಾ ಅಮೀರ್ ಗಳು ಹೊಸ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ ಗುಡಿಸಲುಗಳನ್ನು ನೆಲಸಮಗೊಳಿಸಿ ಕೂಡಲೇ ಆಧುನಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇಂತಹ ಆಧುನೀಕರಣದ ಭರಾಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶ ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಪರಂಪರೆ ಸಾರುವ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾದವು.ದೊಹಾದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಗಾಳಿಗೋಪುರ ಮಾತ್ರ ಅವಶೇಷದಂತೆ ಉಳಿದಿದೆ. ಸದ್ಯ ದೊಹಾದ ಸೋಜಿಗರೀತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತೋರುವ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳು ಕತಾರ್ ನ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ದೊಹಾವು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಹತ್ವ ಸಾರುವ ಒಂದು ಬಂದರುವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಡಿಮೆ ಆಳದ ನೀರಿನಂದಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಹಡಗುಗಳು 1970 ರ ವರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ;ಆದರೆ ಅದು ಯಾವಾಗ ತನ್ನ ಆಳ ನೀರಿನ ಬಂದರು ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತೋ ಆಗ ದೊಡ್ಡ ಹಡಗುಗಳಿಗೂ ಇದು ತಾಣವಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ವ್ಯಾಪಕ ಭೂಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಅರ್ಧ ಚಂದ್ರಾಕೃತಿಯ ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶವು ಇಂದು ಕಾಣಸಿಗುವ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ದೊಹಾ ನಗರವು 1825 ರಲ್ಲಿ '''ಅಲ್-ಬಿದಾ''' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ "ದೊಹಾ"ಹೆಸರು ಅರೆಬಿಕ್ ''ಅದ್-ದವ್ಹಾ '' "ದೊಡ್ಡ ಮರ" ಎಂಬರ್ಥ ಪಡೆಯಿತು. ಇಲ್ಲಿನ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಗ್ರಾಮದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮರವೊಂದು ಇದ್ದಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಪುರಾವೆಗಳಿರಬಹುದು.ಕತಾರ್ ನ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಈ ನಗರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದನ್ನು ಬಹುಶಃ "ದೊಹತ್" ಅಂದರೆ ಅರೆಬಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರ ಸೇರುವ ಜಾಗೆಗೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ದೊಹಾವು ಕರಾವಳಿ,ಪ್ರಪಾತ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಲಿ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಹೊಂದಿರುವ ಗುರುತಾಗಿ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿರಬಹುದು. ಕತಾರ್ ಮತ್ತು ಬಹ್ರೆನ್ ನಡುವೆ 1825 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ದದಿಂದಾಗಿ ದೊಹಾ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಯಿತು.ಅಭುಧಾಭಿ ಕೂಡ ಬಹ್ರೆನ್ ಗೆ ನೆರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="autogenerated2"/> ಅಲ್ ರಯಾನ್ ದೊಹಾದ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ ವಜ್ಬಾಹ್ ಕೋಟೆಯನ್ನು 1882 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ನಂತರ ಅದರ ಮರುವರ್ಷ ಶೇಖ್ ಕಾಸಿಮ್, ಕತಾರಿ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ [[ಆಟಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಒಟ್ಟೊಮನ್ಸ್]] ವಿರುದ್ದ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ವಿಜಯಿಯಾದ. ಈ ನಗರವು 1916 ರಲ್ಲಿ ಕತಾರ್ ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಆಗ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.ದೇಶವು 1971 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ದ ಅಲ್ ಕೌಟ್ ಕೋಟೆಯು ನಗರದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು ಇದನ್ನು 1917 ರಲ್ಲಿ ಶೇಖ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಬಿನ್ ಕಾಸಿಮ್ ಅಲ್ ಥಾನಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಆಗ 20 ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಬಹುತೇಕ ಕತಾರ್ ನ ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮುತ್ತುಗಳ ಸಾಗಣೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.ದೊಹಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 350 ಮುತ್ತುಗಳ ಹುಡುಕುವ ದೋಣಿಗಳಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಜಪಾನದ ಸಂಸ್ಕರಣ ಮಾಡಿದ ಮುತ್ತುಗಳು 1930ರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗತೊಡಗಿದಾಗ ದೊಹಾ ಪಟ್ಟಣವನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶ ತೀವ್ರ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿತು.ಕತಾರ್ ಬಡ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಬಡತನದ ಕಂದಕಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದುಹೋಯಿತು. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು [[ಎಣ್ಣೆ|ತೈಲ]]ದ ಪತ್ತೆಯಾಗುವ ತನಕ ಅಂದರೆ 1930 ರ ಕೊನೆವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಆದರೂ ತೈಲ ಹೊರತೆಗೆಯುವುದು ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ದದ ಕಾರಣದಿಂದ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇಂದು ದೇಶವು ಸುಮಾರು 800,000 ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ತೈಲವನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗ 1969,ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಭವನ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾಯಿತು. ಇಂದು ಅದು ಕತಾರ್ ನ ಪ್ರಧಾನ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕತಾರ್ 1973 ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾದರೆ 1975 ರಲ್ಲಿ ಕತಾರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಮುಜಿಯಮ್ ತೆರೆಯಿತು;ಇದು 1912 ರಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಅರಮನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ ಜಜೀರಾ ಅರೆಬಿಕ್ ಉಪಗ್ರಹ ಟೆಲೆವಿಜನ್ ಸುದ್ದಿವಾಹಿನಿಯು ದೊಹಾದಿಂದ ತನ್ನ ಪ್ರಸಾರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ.ಅದು ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು 1996 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಶೇಖ್ ಹಮದ್ ಬಿನ್ ಖಲಿಫಾ ಅಲ್ ಥಾನಿ ಸದ್ಯ ಸುಂದರ ನಗರ, ಕತಾರ್ ನ ರಾಜಧಾನಿ ದೊಹಾದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಹವಾಮಾನ == [[ಚಿತ್ರ:Al Khor Beach.jpg|thumb|ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ ಖೊರ್ ಬೀಚ್.]] ದೊಹಾದಲ್ಲಿ, ಶುಷ್ಕ ವಾತಾವರಣದ ಹವಾಮಾನ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅರೆಬಿಯನ್ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಹವಾಮಾನವು ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೇ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮಧ್ಯ ತಾಪಮಾನವು ಸರಾಸರಿ {{convert|38|C|F|abbr=on}}ರಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ,ಆರ್ದ್ರತೆಯು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ನೀರಿನ ಭಾಷ್ಪೀಕರಣದ ಅಂಶವು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ {{convert|25|C|F|abbr=on}}ಇದರ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ನಗರವು {{convert|20|mm|in|2|abbr=on}}ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಧೂಳು-ಗಾಳಿಯ ಅವಕ್ಷೇಪನ ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.wunderground.com/NORMS/DisplayIntlNORMS.asp?CityCode=41170&Units=both |title=Doha weather information |publisher=Wunderground.com |date=2010-06-10 |accessdate=2010-06-27 |archive-date=2011-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604101321/http://www.wunderground.com/NORMS/DisplayIntlNORMS.asp?CityCode=41170&Units=both |url-status=dead }}</ref> ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕೂಡ ವಿರಳವಗಿರುತ್ತದೆ,ಸರಾಸರಿ {{convert|75|mm|in|2|abbr=on}}ರಷ್ಟು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದು ಇದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ ನಡುವೆ ಮಳೆಗಾಲ ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲಗಳು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ,ತಾಪಮಾನ ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.{{convert|7|C|F|abbr=on}} <center> {{ climate chart | Doha | 12.8 | 21.7 | 13.2 | 13.7 | 23.0 | 17.1 | 16.7 | 26.8 | 16.1 | 20.6 | 31.9 | 8.7 | 25.0 | 38.2 | 3.6 | 27.7 | 41.2 | 0 | 29.1 | 41.5 | 0 | 28.9 | 40.7 | 0 | 26.5 | 38.6 | 0 | 23.4 | 35.2 | 1.1 | 19.5 | 29.5 | 3.3 | 15.0 | 24.1 | 12.1 |source = WMO }} </center> {{Weather box |location = Doha |metric first = Yes |single line = Yes |Jan high C = 21.7 |Feb high C = 23.0 |Mar high C = 26.8 |Apr high C = 31.9 |May high C = 38.2 |Jun high C = 41.2 |Jul high C = 41.5 |Aug high C = 40.7 |Sep high C = 38.6 |Oct high C = 35.2 |Nov high C = 29.5 |Dec high C = 24.1 |year high C = |Jan low C = 12.8 |Feb low C = 13.7 |Mar low C = 16.7 |Apr low C = 20.6 |May low C = 25.0 |Jun low C = 27.7 |Jul low C = 29.1 |Aug low C = 28.9 |Sep low C = 26.5 |Oct low C = 23.4 |Nov low C = 19.5 |Dec low C = 15.0 |year low C = |Jan rain mm = 13.2 |Feb rain mm = 17.1 |Mar rain mm = 16.1 |Apr rain mm = 8.7 |May rain mm = 3.6 |Jun rain mm = 0 |Jul rain mm = 0 |Aug rain mm = 0 |Sep rain mm = 0 |Oct rain mm = 1.1 |Nov rain mm = 3.3 |Dec rain mm = 12.1 |year rain mm = |source 1 = [[World Meteorological Organisation]] ([[United Nations|UN]]) <ref name=WMO>{{cite web |url=http://worldweather.wmo.int/116/c00221.htm |title=World Weather Information Service - Doha |accessdate=2010-12-04 |archive-date=2011-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110430225434/http://worldweather.wmo.int/116/c00221.htm |url-status=dead }}</ref> |date=December 2010 }} == ಜನಸಂಖ್ಯೆ == [[ಚಿತ್ರ:Souq Waqif mosque.jpg|thumb|ಫನಾರ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೆಂಟರ್, ಸೌಕ್ ವಕ್ಫ್.]] ದೊಹಾದಲ್ಲಿ ಅಸಹಜತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇದೆ,ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ವಲಸೆಗಾರರಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.ಕತಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯರು ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕತಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ವಲಸೆಗಾರರು ದಕ್ಷಿಣ ಏಶಿಯಾದ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ,ಅದರಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ,[[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್]],[[ಭಾರತ]], [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]],[[ನೇಪಾಳ]],[[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಫಿಲಿಫೈನ್ಸ್]], [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] ಮತ್ತು [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ|ಇಂಡೊನೇಶಿಯಾ]], ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಲಸೆಗಾರರು ಲೆವಂಟ್ ಅರಬ್ ದೇಶಗಳು, ಉತ್ತರ ಅಫ್ರಿಕಾ, ಮತ್ತು [[ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ|ಪೂರ್ವಏಶಿಯಾ]] ದಿಂದಲೂ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದೊಹಾವು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್,ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ಕೆನಡಾ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ದಕ್ಷಿಣ ಅಫ್ರಿಕಾ, ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಅಲ್ಲದೇ ವಿಶ್ವದ ಹಲವು ದೇಶಗಳಿಂದ ವಲಸೆಗಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮೊದಲು ಕತಾರ್ ನಲ್ಲಿನ ವಲಸೆಗಾರರು ಯಾವುದೇ ಭೂಮಿ ಖರೀದಿಸದಂತೆ ನಿರ್ಭಂಧವಿತ್ತು ಆದರೆ ಕತಾರಿ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲದವರೂ ಇಂದು ಇಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಖರೀದಿಸುವಂತಾಗಿದೆ.ದೊಹಾದ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ವೆಸ್ಟ್ ಬೇ ಲ್ಯಾಗೂನ್ ಕತಾರ್ ಪರ್ಲ್ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಲುಸೇಲ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಭೂಭಾಗ ಖರೀದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕತಾರ್ ನಲ್ಲಿನ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಒಡೆತನ ಹೊಂದಲು ನವೀಕರಣಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಪರವಾನಿಗೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು,ಅದು ಅವರಿಗೆ ಕತಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಲು ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಕತಾರ್ ಗೆ ವಲಸೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ದೊಹಾದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಜನಸಂಚಾರ ಸ್ಪೋಟಕದಂತೆ ಏರತೊಡಗಿತು. ಸದ್ಯ ದೊಹಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷ ಮೀರಿತು.<ref name="Doha 2016 Summer Olympic Games Bid">{{cite web|url=http://www.gamesbids.com/english/bids/dha2016.shtml |title=Doha 2016 Summer Olympic Games Bid |publisher=Gamesbids.com |date= |accessdate=2010-06-27}}</ref> ರಷ್ಟು ಅದರ ಪ್ರಗತಿ ಕಳೆದ ದಶಕಗಳಿಂದ ದುಪ್ಪಟ್ಟೂ ಆಗಿದೆ. ವಲಸೆಗಾರರ ಸತತ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ಕತಾರ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರೈಕೆ ವಲಯ ಅಭಾವವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು.ಇದರಿಂದಾಗಿ [[ಹಣದುಬ್ಬರ]] ಹೆಚ್ಚಳವಾಯಿತು. ವಸತಿ ಗೃಹಗಳ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತರ ಕಂಡುಬಂತು,ತೀವ್ರ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು.ಈ ಮೊದಲು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗಳ,ಮನೆ ಬಾಡಿಗೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮೂರುಪಟ್ಟಾಗಿದ್ದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸಬಹುದು.<ref>{{Cite web |url=http://www.business24-7.ae/Articles/2009/6/Pages/08062009/06092009_a7cd774da2cb4b1eb50cc316ad01ad8c.aspx |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-01-30 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304050541/http://www.business24-7.ae/Articles/2009/6/Pages/08062009/06092009_a7cd774da2cb4b1eb50cc316ad01ad8c.aspx |url-status=dead }}</ref> ದೊಹಾದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಗಳ ಸಡಿಲಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ರಾಜ್ಯಾಧಿಕಾರವು ಹಲವು ಚರ್ಚ್ ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು.ಇವುಗಳಿಗೆ ಭೂಪ್ರದೇಶ ನೀಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿ ದೊರಕಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾರ್ಚ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಔವರ್ ಲೇಡೀಸ್ ಆಫ್ ರೊಸರಿ ದೊಹಾದಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ರಿಗೆ ಗೌರವ ಸೂಚಕವಾಗಿ ಈ ಕಟ್ಟಡದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿನ್ಹೆ ಹಾಕದಿರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಸದ್ಯ ದೊಹಾದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಚರ್ಚ್ ಗಳು ತಲೆ ಎತ್ತಿವೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಮಲಂಕರಾ ಆರ್ಥೊಡೆಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಮಾರ್ಥೊಮೈಟ್ ಚರ್ಚ್, CSI ಚರ್ಚ್, ಸಿರೊ-ಮಲಂಕರಾ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಪೆಂಟೊಕೊಸ್ಟಲ್ ಚರ್ಚ್ ಇವೆ. {| class="wikitable" |- ! ವರ್ಷಗಳು ! ಜನಸಂಖ್ಯೆ ! ಮೆಟ್ರೊ |- | 1986 | 217,294<ref name="autogenerated2"/> | |- | 1992 | 313,639<ref name="autogenerated2"/> | <ref>{{Cite web |url=http://www.geocities.com/TelevisionCity/Set/2174/qatar.htm |title=Capital Doha Population 484 |access-date=2009-10-25 |archive-date=2009-10-25 |archive-url=https://www.webcitation.org/query?url=http://www.geocities.com/TelevisionCity/Set/2174/qatar.htm&date=2009-10-25+11:09:59 |url-status=dead }}</ref> |- | 2001 | 299,300<ref>{{cite web |url=http://www.tiscali.co.uk/reference/encyclopaedia/hutchinson/m0003599.html |title=Doha |publisher=Tiscali.co.uk |date=1984-02-21 |accessdate=2010-06-27 |archive-date=2009-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091105135524/http://www.tiscali.co.uk/reference/encyclopaedia/hutchinson/m0003599.html |url-status=dead }}</ref> | |- | 2004 | 339,847 <ref>{{cite web |url=http://www.sudanair.com/qatar.htm |title=Sudan Airways - Doha |publisher=Sudanair.com |date= |accessdate=2010-06-27 |archive-date=2010-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100819063519/http://www.sudanair.com/qatar.htm |url-status=dead }}</ref> | 612,707 |- | ೨೦೦೫ | 400,051<ref name="autogenerated1">{{cite web |url=http://www.hotelrentalgroup.com/Qatar/Sheraton%20Doha%20Hotel%20%26%20Resort.htm |title=Sheraton Doha Hotel & Resort &#124; Hotel discount bookings in Qatar |publisher=Hotelrentalgroup.com |date= |accessdate=2010-06-27 |archive-date=2010-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100819070809/http://www.hotelrentalgroup.com/Qatar/Sheraton%20Doha%20Hotel%20%26%20Resort.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.sightseebyspace.com/view_link.php?txt_link_autoid=560 |title=Capitals of the World - Qatar, Doha - Doha capital city of Qatar |publisher=SightSeeBySpace.com |date= |accessdate=2010-06-27 |archive-date=2010-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100819055359/http://www.sightseebyspace.com/view_link.php?txt_link_autoid=560 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.hotelsdoha.eu/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-01-30 |archive-date=2013-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130609182915/http://www.hotelsdoha.eu/ |url-status=dead }}</ref> | |- | 2008 | | 998,651<ref name="Doha 2016 Summer Olympic Games Bid"/> |} == ಜಿಲ್ಲೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Aspire Park Fountain.jpg|thumb|ಅಸ್ಪೈಯರ್ ಪಾರ್ಕ್ ಫೌಂಟೇನ್.]] ದೊಹಾದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ: {| |- | ಹೊಂದಿಸಿ="ಮೇಲೆ" | * ಅಲ್ ಬಿದ್ದಾ '''البدع''' * ಬಿನ್ ಮಹಮೌದ್ '''فريج بن محمود''' * ಅಲ್ ದಫ್ನಾ '''الدفنة''' * ಅಲ್ ಹಿಲಾಲ್'''الهلال''' * ಮದಿನತ್ ಖಲಿಫಾ '''مدينة خليفة''' * ಅಲ್ ಮಮೌರಾ '''المعمورة''' * ಅಲ್ ಮರ್ಖಿಯಾ '''المرخية''' * ಅಲ್ ನಸರ್ '''النصر''' | ಹೊಂದಿಸಿ="ಮೇಲೆ" | * ಹಳೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ '''المطار القديم أو المطار العتيق''' * ಒನೈಜಾ '''عنيزة''' * ಕ್ವಾತೈಫಿಯಾ '''القطيفية''' * ರಸ್ ಅಬು ಅಬೌಡ್ '''راس أبو عبود''' * ಅಲ್ ಸದ್ದ್ (ಕತಾರ್) '''السد''' * ರುಮೈಲ್ಹಾ '''الرميلة''' * ಅಲ್ ವಾಬ್ '''الوعب''' * ವಾದಿ ಅಲ್ ಸೇಲ್ '''وادي السيل''' * ಪಶ್ಚಿಮ ಕೊಲ್ಲಿ (ದೊಹಾ) '''الخليج الغربي''' |} {{wide image|DohaPanoramic.jpg|1000px|<center>Doha's skyline seen from the south side of Doha Bay, with the [[Museum of Islamic Art, Doha|Museum of Islamic Art]] in the foreground.</center>}} == ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ == {{See also|Economy of Qatar|List of tallest buildings in Doha, Qatar}} {{Refimprove|section|date=February 2009}} ಕತಾರ್ ನ ತೈಲ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ದೊಹಾ ಸಂಪತ್ತಿನ ಸಂಕೇತವಾಗಿವೆ.ಇದು ಆ ವಲಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ತೈಲ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಕಂಪನಿಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳು ದೊಹಾದಲ್ಲಿವೆ,ಅದರಲ್ಲೂ ಕತಾರ್ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್, ಕತಾರ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಮತ್ತು ರಾಸ್ ಗ್ಯಾಸ್ಇತ್ಯಾದಿ. ದೊಹಾದ ಬಹುತೇಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಯು ಅದರ ಆದಾಯ ಮೂಲಗಳಾದ [[ಎಣ್ಣೆ|ತೈಲ]] ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ.ಕತಾರ್ ಸರ್ಕಾರವು ಇಂತಹ ಅವಲಂಬನೆಯಿಂದ ದೂರವಿರಲು ಇನ್ನಿತರ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಅದು ಹುಡುಕಲು ಸುರು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ದೊಹಾವು ಸದ್ಯ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ ಹಮದ್ ಬಿನ್ ಖಲಿಫಾರ ಆಧುನಿಕರಣದ ಸೂತ್ರಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿರುವ,ದೊಹಾ ಹತ್ತಿರದ ನಗರವಾದ ದುಬೈನಲ್ಲಿ ಸಹ ತೈಲ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.ಅದರ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಬೇರೆಡೆ ವಾಲುತ್ತಿದೆ.ದುಬೈನಂತೆ ದೊಹಾ ವಾಲಿದೆಯಾದರೂ ಅದು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲಾಗದು. ದೊಹಾವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಗತಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದು ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 30,000 ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ 2004 ಮತ್ತು 2006 ರಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಹೆಚ್ಚಳ ತಂದಿತು.ಅಲ್ಲಿನ ಭೂಮಿ ಬೆಲೆಗಳು ಗಗನಕ್ಕೇರುತ್ತಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.qsa.gov.qa/Eng/publication/annabs/2009/demographics_social_2009/Population-2009.xls |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-01-30 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924083621/http://www.qsa.gov.qa/Eng/publication/annabs/2009/demographics_social_2009/Population-2009.xls |url-status=dead }}</ref> ಇತ್ತೀಚಿನ BBC,ಯ ಜನವರಿ 2007 ರ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ದೊಹಾವು ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಉದ್ಯಮದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ ಇಂದು ದುಬೈಗಿಂತ ದುಬಾರಿ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಲುಸೇಲ್ ಸಿಟಿ ಯಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ.ದೊಹಾದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮನೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲಿರುವ ಈ ಯೋಜನೆ ಕನಿಷ್ಟ 20,000 ಜನರಿಗೆ ವಾಸಸ್ಥಳ ಒದಗಿಸಲಿದೆ. ದೊಹಾದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವೂ ಚುರುಕಿನಿಂದ ಸಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಬಾನರೇಖೆಯನ್ನು ದಾಟಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಇದು ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.ದೊಹಾದಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಗೋಪುರಗಳಿವೆ.ಸದ್ಯ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಗೋಪುರವೆಂದರೆ ದುಬೈ ಟಾವರ್ಸ್ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ 39 ಹೊಸ ಹೊಟೇಲುಗಳು ಕತಾರ್ ನ ಪ್ರಗತಿಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿವೆ.ಇದಕ್ಕಾಗಿ 2009 ರ ವೇಳೆಗೆ 9,000 ಅಧಿಕ ವಾಸ ಕೊಠಡಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವೂ ಆಗಿದೆ. ಕತಾರ್ ಏರ್ ವೇಸ್ ಕತಾರ್ ಏರ್ ವೇಯ್ಸ್ ಟಾವರ್ಸ್ ದೊಹಾದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>"[http://www.qatarairways.com/global/en/offices/contactus_qatar_mainOffice.html ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ಆಫಿಸಿಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110202110511/http://www.qatarairways.com/global/en/offices/contactus_qatar_mainOffice.html |date=2011-02-02 }}." ಕತಾರ್‌ ಏರ್‌ವೇಸ್‌‌ 12 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010 ಪುನರ್ಪಡೆದ್ದು</ref> ದೊಹಾದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳು: * ಅಸ್ಪೈಯರ್ ಟಾವರ್ * ಎಜುಕೇಶನ್ ಸಿಟಿ * ಮ್ಯುಜಿಯಮ್ ಆಫ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆರ್ಟ್ * ದಿ ಪರ್ಲ್ * ಲುಸೇಲ್ * ಅಲ್ ವಾಬ್ ಸಿಟಿ * ದುಬೈ ಟಾವರ್ಸ್ - ದೊಹಾ * ಕಮರ್ಸಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ಲಾಜಾ * ದೊಹಾ ಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ಜ್ಞಾನ ವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರ ನಾಲೇಜ್ ಎನ್ ರಿಚ್ ಮೆಂಟ್ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ದೊಹಾ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು (ದೊಹಾದ ಹೃದಯ ಭಾಗ)ಹಾರ್ಟ್ ಆಫ್ ದೊಹಾ <gallery class="center"> File:Doha construction.jpg|ದೊಹಾ ಕಡಿದಾದ ಕೊಲ್ಲಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ File:Doha Sheraton.jpg|ದೊಹಾ ಸ್ಕೈಲೈನ್ ಆಟ್ ನೈಟ್. File:Doha Shopping Centre.jpg|ದೊಹಾ ಸಿಟಿ ಸೆಂಟರ್ ಮಾಲ್. File:Doha, Qatar.JPG|ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಸ್ಟೇಶನ್ ಮೂಲಕ ದೊಹಾದ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಹೊಸ ವಲಯಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ನೋಟ </gallery> == ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == ದೊಹಾವು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾರಿಗೆ ಜಾಲವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.ಅದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಸ್ತೃತ ಯೋಜನೆಗಳು ಅಂದರೆ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು,ಹೊಸ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಅದಲ್ಲದೇ ಯೋಜಿತ ಮೆಟ್ರೊ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಅದು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ದೊಹಾದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಅದರ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ, ಅದು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇಂತಹ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಮೊರೆಹೋಯಿತು. === ರಸ್ತೆಗಳು === ದೊಹಾವು ದಮಗ್ರ ರಸ್ತೆ ಜಾಲ ಹೊಂದಿದ್ದು ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಪಥದ ಎರಡೂ-ಕಡೆಯ ಸಾಗಣೆ ಮಾರ್ಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಲ್ಲಿ ಸುಸಜ್ಜಿತವಾಗಿದೆ. ದೊಹಾ ಈಗ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಯೌವನಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ನಗರವಾದ್ದರಿಂದ ರಸ್ತೆಗಳು ಅಗಲ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ತಳಹದಿ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಸರ್ವಿಸ್ ರಸ್ತೆಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೌಂಡ್ ಅಬೌಟ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಆಯೋಜನೆ ಮೇರೆಗೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ನಗರದ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಧಿಕ ಒತ್ತಡದ ಸಂಚಾರ ಇರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅನೇಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿ ತರಲಾಗಿದೆ. ಹಲವು ವೃತ್ತತಿರುವುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ರದ್ದಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ಸಂಚಾರಿ ದೀಪಗಳು ಅಥವಾ ಕೆಳಸೇತುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಸೇತುವೆಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಎರಡೂ ಬದಿಗೂ ಸಂಚಾರ ಯೋಗ್ಯ ರಸ್ತೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಮೇಲಿನ ವಾಹನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ==== ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ==== ದೊಹಾವು ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿರುವ ದುಖಾನ್ ಹೆದ್ದಾರಿ,ಅಲ್-ಶಾಮಲ್ ರೋಡ್ ಇದು ದೊಹಾವನ್ನು ದೇಶದ ಉತ್ತರ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.ಅಲ್-ಖೊರ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ವೇ ಇದು ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಅಲ್-ಖೊರ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ವಕ್ರಾಹ್ ಮೆಸ್ಸೇದ್ ರಸ್ತೆಗಳು ದೊಹಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಕ್ಕೆ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಲ್ವಾ ರಸ್ತೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ದೊಹಾದಲ್ಲಿ ಹಾದು ನಗರವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ [[ಸೌದಿ ಅರೆಬಿಯ|ಸೌದಿ]] ಗಡಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಈಗ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಇದು ದೊಹಾದ ನಗರದೊಳಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ವಿಸ್ತರಣೆ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ===== ದೊಹಾ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ವೇ (D-ರಿಂಗ್ ರೋಡ್/ಅಲ್ ಶಾಮಲ್ ರೋಡ್) ===== ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ ಶಾಮಲ್ ರಸ್ತೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಡಿ-ವರ್ತುಲ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ನಗರದ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ಹೇಗೆಯಾದರೂ ದಟ್ಟಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಡಿ-ರಿಂಗ್ ರೋಡ್ ನ್ನು ಈಗ ಪ್ರಮುಖ ಹೆದ್ದಾರಿಯನ್ನಾಗಿಸಿ ನಗರದಾದ್ಯಂತದ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ಅದನ್ನೀಗ ದೊಹಾ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ವೇ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇದು ಕತಾರ್ ನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ಸ್ ವೇ ನ ಹಲವು ಹಂತಗಳ ಕಾರ್ಯ ಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲೂ ಅಲ್ ಶಾಮಲ್ ಬ್ರಿಜ್,ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾರ್ಕ್ ಇಂಟರ್ ಚೇಂಜ್,ಘರಫಾ ಇಂಟರ್ ಚೇಂಜ್ ಮತ್ತು ಮಿಡ್ ಮ್ಯಾಕ್/ಸಲ್ವಾ ರೋಡ್ ಇಂಟರ್ ಚೇಂಜ್ ಇದರಲ್ಲಿವೆ. ದೊಹಾ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ವೇ ದ ಯೋಜನೆಯಂತೆ ಅಲ್ ಶಾಮಲ್ ರಸ್ತೆಯು ವ್ಯಾಪಕ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಚತುರ್ಪಥದ ಹೆದ್ದಾರಿಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.(ಒಟ್ಟು ಎಂಟು ಪಥಗಳು)ಅಂತರ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ದೇಶದ ಸದ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಥದ ಸಂಚಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ಇನ್ನೂ ಮುಂದೆ ಹೋದರೆ ಹೊಸ ದೊಹಾ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ದೊಹಾವನ್ನು ಅದರ ಯೋಜಿತ ಅಲ್ ಜುಬ್ಱಾ ದಲ್ಲಿರುವ ಕತಾರ್ [[ಬಹ್ರೆನ್]] ಫ್ರೆಂಡ್ ಶಿಪ್ ಬ್ರಿಜ್ ಇದು ಎರಡು ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.ಅದೇ ತೆರನಾಗಿ ಈ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ವೇ ಬಹ್ರೆನ್ ಮತ್ತು [[ಸೌದಿ ಅರೆಬಿಯ|ಸೌದಿ ಅರೆಬಿಯಾ]]ಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ===== ಲುಸೇಲ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ವೇ ===== ಈ ಲುಸೇಲ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ವೇ ಲುಸೇಲ್ ನಗರವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.ದೊಹಾದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ.ಕೇಂದ್ರ ದೊಹಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದರ ಕೊಂಡಿ ಇದೆ.ಪರ್ಲ್ ಭಾಗವನ್ನೂ ಅದು ತನ್ನ ಕೊಂಡಿ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ವೇ ಹಿಂದಿನ ಇಸ್ತಿಕ್ಲಾಲ್ ರೋಡ್ ದುದ್ದಕ್ಕೂ ಲುಸೇಲ್ ರಸ್ತೆಗೆ ಹೋಗಿ ಸೇರುತ್ತದೆ.ಇದು 4-ರಸ್ತೆಗಳ ದ್ವಿಪಥದ ಮೂಲಕ ಲುಸೇಲ್ ಸೇಂಟ್ ರಸ್ತೆಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ವೇ ಲುಸೇಲ್ ನಗರದಿಂದ ರೇನ್ ಬೊ ವೃತ್ತ ಬಳಸಿ ಕತಾರ್ ಸ್ಪೊರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋದರೆ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ದಳದ ವೃತ್ತದೆಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ===== ದುಖನ್ ಹೆದ್ದಾರಿ ===== ಸದ್ಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ದುಖಾನ್ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದೆ.ಈ ರಸ್ತೆಗಳ ಆಂತರಿಕ ಕೊಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾಮಗಾರಿಗೆ ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆಯಾಗಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯತ್ ನಲ್ಲಿ ಈ ಹೆದ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ದೊಹಾವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅಂಡರ್ ಪಾಸ್ ಮತ್ತು ಓವರ್ ಪಾಸ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಟಿಲ್ಟೆಡ್ ರೌಂಡ್ ಅಬೌಟ್ ನ್ನು ತೆಗೆದು ಮಾರ್ಖಿಯಾ ರೌಂಡ್ ಅಬೌಟ್ ಮತ್ತು TV ರೌಂಡ್ ಅಬೊಟ್ ಅಲ್ಲದೇ ಎಲ್ಲಾಪ್ರಮುಖ ವೃತ್ತ ತಿರುವು ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಅಂಡರ್ ಪಾಸ್ ಮತ್ತು ಓವರ್ ಪಾಸ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ===== ಸಲ್ವಾ ಹೆದ್ದಾರಿ ===== ಸಲ್ವಾ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಕಾಮಗಾರಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಹಂತವು ಹೆದ್ದಾರಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದ ಸೌದಿ ಅರೆಬಿಯನ್ ಗಡಿಯ ಪಟ್ಟಣವಾದ ಸಲ್ವಾವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಚತುರ್ಪಥದ ಹೆದ್ದಾರಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಂತರ್ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇನುಳಿದ ಸಲ್ವಾ ರಸ್ತೆಯ ಭಾಗವು ವಿಸ್ತಾರ ಮತ್ತು ಉನ್ನತೀಕರಣ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ.ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಇಂಟರ್ ಚೇಂಜ್ ರಸ್ತೆಯು ಜೈಧಾ ಮೇಲ್ಸೇತುವೆ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿ ರಾಮದಾ ರಸ್ತೆ ಜೋಡಿಯ ಭಾಗವು ದೊಹಾದ ವ್ಯಾಪಾರಿ ದಟ್ಟಣೆಯು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ದೊಹಾ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ವೇ ಪೂರ್ಣವಾಗುವವರೆಗೂ ಇದನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದು. ===== ಎಫ್-ರಿಂಗ್ ರೋಡ್ ===== ಈ ಎಫ್-ವರ್ತುಲ ರಸ್ತೆಯು ದೊಹಾದಲ್ಲಿ ಆರನೆಯ ರಿಂಗ್ ರೋಡ್ ಎನಿಸಿದೆ.ಇದನ್ನ್ ನಿವ್ ದೊಹಾ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಏರ್ ಪೊರ್ಟ್ ವರೆಗೆ ಇದನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ಕರಾವಳಿ ಕಡಿದಾದ ಪ್ರದೇಶದ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೂ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದೆ.ಸದ್ಯ ಕಾಮಗಾರಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇದು ದಕ್ಷಿಣದ ಇ-ರಿಂಗ್ ರೋಡ್ ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ==== ಬಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ==== ವಿಶಾಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಒಡೆತನದ ಮೊವಾಸಾಲ್ಟ್ ಕಂಪನಿಯು ಬಸ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ದೊಹಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಈ ಬಸ್ ಸಂಚಾರ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ನಗರದಾದ್ಯಂತ ನಿಲ್ದಾಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇದೆ. ಈ ಬಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಡತನದ ಜನಸಮೂಹ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ.ಶ್ರೀಮಂತರ ವರ್ಗ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಅಪರೂಪ;ಆದರೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು [[ಮೋಟಾರು ವಾಹನ|ಕಾರಗಳ]]ನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ದೊಹಾ ನಗರವು ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ದೊಹಾದ ವ್ಯಾಪಾರ ಸ್ಥಳವಾದ ಡೌನ್ ಟೌನ್ ನ ಸೌಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ.ಕತಾರ್ ಎಲ್ಲಾ ಮುಖ್ಯ ನಗರಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಬಸ್ ಸೌಕರ್ಯವಿದೆ. ==== ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಸೇವೆ ==== ಮೌವಸಾಲ್ಟ್ ಕಂಪನಿಯು ಕತಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗೂ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು ರಾಜಧಾನಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮೊದಲು ಈ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಸೇವೆ ಆರಂಭವಾದಾಗ ಇದರ ಸೇವೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವೆಡೆ ಇತ್ತು.ಹೀಗಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಈಗ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅಂತಹ ತೊಂದರೆಯೇನಿಲ್ಲ. ಇದರ ಪ್ರವಾಣ ಶುಲ್ಕ QR4.00,ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ.ಟೊಯೊಟಾ ಕಾಮ್ರಿ ಮತ್ತು ಫೊರ್ಡ್ ಮೊಂಡಿಯೊ ಪ್ರಮುಖ ಬ್ರಾಂಡ್ ಗಳಾಗಿವೆ. ಏರ್ ಪೊರ್ಟ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು ದೊಹಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ದೊರಕುತ್ತವೆ.ಅವೂ ಕೂಡಾ ಫೊರ್ಡ್ ಫ್ರೀಸ್ಟಾರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ವಿಮಾನದಿಂದ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು ತಮ್ಮ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ QR18.00.ರಿಂದ ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಲೈಸನ್ಸ್ ರಹಿತ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಎಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದು ಆದರೆ ಕಾರ್ವಾ ಕ್ಯಾಬ್ಸ್ ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೂ ಇದು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ. === ಪರಿವರ್ತಿತ === [[ಚಿತ್ರ:Doha 2007.jpg|thumb|ದೊಹಾ ಮರಿನಾ.]] ದೊಹಾ ಬಂದರು ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ವಿಶಾಲ ಬಂದರಾಗಿದ್ದು ಅದು ದೊಹಾ ಕಡಿದಾದ ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದ ಎದುರಿಗಿದೆ. ಬಂದರು ದೊಹಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಮುದ್ರ ಸಾರಿಗೆ ಆಗಿದ್ದು ಹೊಸ ಬಂದರನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳಿವೆಯಾದರೂ ಅದರ ಸ್ಥಳದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ತೊಂದರೆಗಳಿವೆ.ಹೊಸ ಬಂದರನ್ನು ಅಲ್ ವಕ್ರಾದ ಹತ್ತಿರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವ ಕಾಮಗಾರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.ಇದು ಹೊಸ ದೊಹಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಹತ್ತಿರ ಇದೆ. === ವಿಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ === {{details|Doha International Airport}} {{For|information on the new airport under development|New Doha International Airport}} [[ಚಿತ್ರ:Qatar Doha International Airport, Airfield, Qatar.jpg|thumb|ದೊಹಾ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಏರ್ ಪೊರ್ಟ್.]] ದೊಹಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಕತಾರ್ ಏಕೈಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವೆನಿಸಿದೆ. ಇದು ಕತಾರ್ ಏರ್ ವೇಯ್ಸ್ ನ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.ಹಲವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ಗಳಿಗೆ ಸೌಕರ್ಯ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕತಾರ್ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕತಾರ್ ಏರ್ ವೇಯ್ಸ್ ನಿಂದಾಗಿ ಈ ವಿಮಾನ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.ಎಲ್ಲಾ ವಿಮಾನಯಾನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತೂ ಇದೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕೆಲ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನೀಗಿಸಲು 15 ನೆಯ ಏಶಿಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದರ ವಿಸ್ತಾರ ಕಾರ್ಯ ನಡೆದಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ ತಪ್ಪಿಸಲು ಏರ್ ಪೊರ್ಟ್ ನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರಲ್ಲಿಯೇ ಮೊದಲ ದರ್ಜೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿ ದರ್ಜೆಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನೂ ಮಾಡಿ ನೂತನ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ನಡೆದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಲ್ಲದೇ ಹೊಸ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರ ವಿರುದ್ದ ರನ್ ವೇ ನಿರ್ಮಿಸಿ ದಟ್ತಣೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ನೀಗಿಸಿವೆಯಾದರೂ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಇನ್ನೂ ದೊರೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ.ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಸದಾ ಗದ್ದಲದಿಂದ ಕೂಡಿದಂತಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಹೊಸದಾಗಿ ನಿವ್ ದೊಹಾ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಏರ್ ಪೊರ್ಟ್ ನ್ನು ಸದ್ಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಹತ್ತಿರ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತಿದೆ.(ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಸುಮಾಉ 3 ಮೈಲಿ)ಇದು ಸದ್ಯದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲಿದೆ.<ref name="autogenerated3">{{cite web |url=http://www.airguideonline.com/airguidemonthly/airguide0633.htm |title=Global Perspectives - Qatar's New Doha International Airport |publisher=AirguideOnline.com |date= |accessdate=2010-06-27 |archive-date=2012-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120216140021/http://www.airguideonline.com/airguidemonthly/airguide0633.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.ameinfo.com/97394.html |title=New Doha International Airport presents credentials at leading industry forum, AME Info, 2006-09-26 |publisher=Ameinfo.com |date=2007-03-02 |accessdate=2010-06-27 |archive-date=2011-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110607045929/http://www.ameinfo.com/97394.html |url-status=dead }}</ref> ಮೊದಲ ಹಂತದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಕಾರ್ಯ 2009 ರಲ್ಲಿ ಅಥವಾ 2010 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾಮಗಾರಿ ಮುಗಿದಿದ್ದು ಎರಡನೆಯ ಹಂತದ ಕಾಮಗಾರಿ ಮುಗಿದಾಗ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 25 ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಒದಗಲಿದೆ. ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮೂರನೆಯ ಹಂತದ ಕಾಮಗಾರಿ 2015 ಕ್ಕೆ ಮುಗಿದಾಗ ಸುಮಾರು 50 ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಒದಗಲಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.airport-technology.com/projects/doha/ |title=Information on the New Doha International Airport |publisher=Airport-technology.com |date= |accessdate=2010-06-27}}</ref> ಈ ಹೊಸ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವು ನಗರದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.ಮೊದಲಿನ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅದು ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೇ ಶಬ್ದ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ದೂರವಿದೆ.<ref name="autogenerated3"/> ಹೊಸ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ನಿರ್ಮಾಣ ವೆಚ್ಚವು ಸುಮಾರು $22 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಒಟ್ಟು ಕ್ಷೇತ್ರಫಲ 2,200 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಗಳಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="autogenerated3"/> ಪ್ರಮುಖ U.S. ಏರ್ ಫೊರ್ಸ್ ನ ಅಲ್ ಉದೆಡ್ ಏರ್ ಬೇಸ್ ದೊಹಾದ ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == {{See also|Education in Qatar}} [[ಚಿತ್ರ:QatarUniversityEastView.jpg|thumb|ಕತಾರ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ.]] ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕತಾರ್ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವು ಪ್ರಧಾನ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಕತಾರ್ ಯುನ್ವರಿಸಿಟಿ 1973 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತಲ್ಲದೇ ಸರ್ಕಾರ ಕೂಡ ಹಲವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಾನ-ಮಾನ ಒದಗಿಸಿದೆ.ದೊಹಾದಲ್ಲಿ ಅವು ತಮ್ಮ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.ಅವು ಬಹುತೇಕ ಎಜುಕೇಶನ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿವೆ. ಎಜುಕೇಶನ್ ಸಿಟಿ ಪ್ರಮುಖ ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿದ್ದು,ಕತಾರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಶಿಕ್ಷಣ,ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ. ಅದು ವರ್ಲ್ಡ್ ಇನ್ನೊವೇಶನ್ ಸಮಿಟ್ ಫಾರ್ ಎಜುಕೇಶನ್ WISE ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅದು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿತು.ಇದೊಂದು ಗ್ಲೊಬಲ್ ಫೊರಮ್ ಆಗಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ನಾಯಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಕರು ಇಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ,ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಮೊದಲ ಸಂಪುಟದ ಸಭೆಯು ಕತಾರ್ ನ ದೊಹಾದಲ್ಲಿ, ನವೆಂಬರ್ 16^ನೆಯ ರಿಂದ 18^ನೆಯ 2009 ರ ವರೆಗೆ ಆಯೋಜಿತವಾಗಿತ್ತು. ಶಿಕ್ಷಣ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕತಾರ್ ನ ಸುಪ್ರಿಮ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಇನ್ ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಾಜಿ ictQATARಸಂಸ್ಥೆಯು ಇಂದು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ಕತಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ictQATAR ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಗ್ರತೆ ತರಲಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಲ ಮತ್ತು ICT ಗಳು ಇಂದು ಪ್ರಬಲ ಅಸ್ತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ದೊಹಾದಲ್ಲಿನ ವಲಸೆ ಜನಾಂಗದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ದೊಹಾ ತವರು ಮನೆಯೆನಿಸಿದೆ.ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಇಂದು ದೊಹಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದೆ,ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, '''ದೊಹಾದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿರುವ ಶಾಲೆಗಳು:''' * ಕತಾರ್ ಅಕ್ಯಾಡಮಿ * ಕತಾರ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ * ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ದೊಹಾ * ಲೆಬ್ನೀಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ * ದೊಹಾ ಕಾಲೇಜ್ * ಡೆ ಬೇಕೇ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಫಾರ್ ಹೆಲ್ತ್ ಪ್ರೊಫೆಸನ್ಸ್ ಎಟ್ ಕತಾರ್ * ದಿ ಕತಾರ್ ಕೆನೆಡಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್ * ಫಿಲಿಫೈನ್ಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ ದೊಹಾ * ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಎಂ.ಎಚ್.ಎಂ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ & ಕಾಲೇಜ್, ದೊಹಾ-ಕತಾರ್ * MES ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್ * DPS-ಮಾಡೆರ್ನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್, ದೊಹಾ -ಕತಾರ್ * ಐಡಿಯಲ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್ * ದೊಹಾ ಮಾಡೆರ್ನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್ * ದಿ ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಜ್ ಸ್ಕೂಲ್ (ದೊಹಾ) * ನಿವ್ ಟೌನ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ * ಶಾಂತಿನಿಕೇತನ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್ (ವಕ್ರಾ) '''ಯುನ್ವರಿಟಿಗಳು/ಕಾಲೇಜುಗಳು ಎಜುಕೇಶನ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿರುವವುಅಗಳಿಗಾಗಿ:''' ''(ನೋಡಿ ಎಜುಕೇಶನ್ ಸಿಟಿ)'' * ವರ್ಜಿನಿಯಾ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ * ವೆಯಿಲ್ ಕೊನೆಲ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಇನ್ ಕತಾರ್ * ಟೆಕ್ಸಾಸ್ A&amp;M ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಕತಾರ್ * ಕಾರ್ನೆಗಿ ಮೆಲ್ಲಾನ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಇನ್ ಕತಾರ್ * ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಫಾರೆನ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಇನ್ ಕತಾರ್ * ನಾರ್ತ್ ವೆಸ್ಟ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಕತಾರ್ '''ದೊಹಾದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಇನ್ನಿತರ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಗಳು/ಕಾಲೇಜುಗಳು:''' * ಕತಾರ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ * ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ದಿ ನಾರ್ತ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ * CHN ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ * ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕಾಲ್ಗೆರಿ * ಕತಾರ್ ಲೀಡರ್ ಶಿಪ್ ಅಕ್ಯಾಡಮಿ ''(ಹೊರಗಡೆ ಅಲ್ ಖವ್ರ್ ಟೌನ್)'' == ಕ್ರೀಡೆಗಳು == ದೊಹಾದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಿವೆ.ಆಗ 15 ನೆಯ ಏಶಿಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.ಇದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿತವಾದಾಗ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ ಗಳ ನವೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಒಟ್ಟು $2.8 ಬಿಲಿಯನ್ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಈ ಗೇಮ್ಸ್ ಗಳ ತಯಾರಿಗೂ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ದೊಹಾವು 3ನೆಯ ವೆಸ್ಟ್ ಏಶಿಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಗಳನ್ನು 2005 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ದೊಹಾವು 2011 ರ ಏಶಿಯನ್ ಇಂಡೋರ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯಗಳಾದ 2011 AFC ಏಶಿಯನ್ ಕಪ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಾಡು ಮಾಡುವ ಭರದಲ್ಲಿದೆ. ಕತಾರ್ ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕ್ರೀಡಾ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿಸುವ ಹವಣಿಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ದೊಹಾ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರೀಡಾಸ್ಥಳಗಳು: * ಹಮಿದ್ ಬಿನ್ ಖಲಿಫಾ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ - ಅಲ್-ಅಹ್ಲೆ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ * ಥಾನಿ ಬಿನ್ ಜಾಸ್ಸಿಮ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ - ಅಲ್-ಘರಾಫಾ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ * ಜಾಸ್ಸಿನ್ ಬಿನ್ ಹಮದ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್(ಅಲ್ ಸದ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್) * ಅಲ್ ರಯಾನ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್- ಅಹ್ಮದ್ ಬಿನ್ ಅಲಿ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ * ಅಲ್-ಅರಬಿ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ - ಗ್ರಾಂಡ್ ಹಮದ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ * ಹಮದ್ ಅಕ್ವಾಟಿಕ್ ಸೆಂಟರ್ * ಖಲೆಫಾ ಇಂಟ ರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ - 2006 ರ ಏಸಿಶಿಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿತ್ತು. * ಖಲಿಫಾ ಇಂಟ ರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ * ಕತಾರ್ ಸ್ಪೊರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ ASPIRE ಅಕ್ಯಾಡಮಿಯು 2004 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪೊರ್ಟ್ಸ್ ಅಕ್ಯಾಡಮಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ವಿಶ್ವ ಮಟ್ಟದ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹಿಸುವ ಭರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ದೊಹಾ ಸ್ಪೊರ್ಟ್ಸ ಸಿಟಿ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ಖಲಿಫಾ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್,ಹಮದ ಅಕ್ವಾಟಿಕ್ ಸೆಂಟರ್ ಮತ್ತು ಅಸ್ಪೈಯರ್ ಟಾವರ್ ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ MotoGP ಮೊಟಾರು ಸೈಕಲ್ ಗಳ ಗ್ರಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ದೊಹಾವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಲೊಸೇಲ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸರ್ಕ್ಯುಟ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ಇದು ನಗರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳು/ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳು: * ದಿ ವಾಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್<ref>{{cite web|url=http://www.skyscrapercity.com/showpost.php?p=16094915&postcount=21 |title=View Single Post - U/C: the Wall Stadium (MZ& Partners) |publisher=SkyscraperCity |date=2007-10-25 |accessdate=2010-06-27}}</ref> * ಪ್ಯಾರಾಲಂಪಿಕ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್<ref>{{cite web|author=10:21 AM |url=http://www.skyscrapercity.com/showpost.php?p=16101485&postcount=270 |title=View Single Post - Doha votes to host the olympics 2016 !!! |publisher=SkyscraperCity |date= |accessdate=2010-06-27}}</ref> * ದೊಹಾ ಸ್ಪೊರ್ಟ್ಸ್ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್<ref>{{cite web|url=http://www.gamesbids.com/cgi-bin/news/viewnews.cgi?category=1&id=1207052573 |title=Olympic Bid News and Information Website |publisher=GamesBids.com |date= |accessdate=2010-06-27}}</ref> ವಾಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ.ಅದು ಜೆಲ್ಲ್ಹಾಲ್ಲನ್ ಐಸ್-ಹಾಕಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಪ್ರದೇಸಹ್ವು ನಾರ್ವೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.ಇದು 2011 ರ AFC ಏಶಿಯನ್ ಕಪ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳ ಆಯೋಜಕವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.skyscrapercity.com/showpost.php?p=16159543&postcount=17 |title=View Single Post - #News: Qatar bids to host 2011 Asian Cup |publisher=SkyscraperCity |date= |accessdate=2010-06-27}}</ref> ಈ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ 20 ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ವೆಚ್ಚ ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವುದು ಕೂಡ ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ಲುಸೇಲ್ ನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಹೊಸ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ನಿವ್ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ನಿರ್ಮಾಣವೆನಿಸಿದೆ. ಕತಾರ್ ಕೂಡ ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ 2001 ರ ಮಹಿಳಾ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ ಮೊದಲ ದೇಶವಾಗಿದೆ.ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿರುವ ಕತಾರ್ ಒಪನ್ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ITF ಟೂರ್ನಾಮೆಂಟ್ ನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 2008 ರಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸತತವಾಗಿ ಸೊನಿ ಎರಿಕ್ಸನ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ಸ್ ಗಳು ದೊಹಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.(ಇವು ATP ಯ ಸೀಜನ್ ಎಂಡಿಂಗ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ಸ್ ಗಳಿಗೆ ಸಮಬಲದ್ದಾಗಿವೆ.)ಖಲಿಫಾ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಅಲ್ಲದೇ ದಾಖಲೆಯನ್ನುವಂತೆ $4.45 ದಶಲಕ್ಷ ಬಹುಮಾನ ನೀಡುತ್ತವೆ.(ವಿಜಯಿತರಿಗೆ $1,485,000ಚೆಕ್ ನ್ನು ಮತ್ತು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮೊತ್ತ ಗಳಿಸಿದ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಬಹುಮಾನಗಳು ನಿಗದಿಯಾಗಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.sonyericssonwtatour.com/3/newsroom/stories/?ContentID=1482 |title="ಸೀಜನ್ ಟು ಎಂಡ್ ಇನ್ ದೊಹಾ 2008-2010" ಆನ್ ದಿ ಸೊನಿ ಎರಿಕ್ಸನ್ WTA ಟೂರ್ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ |access-date=2011-01-30 |archive-date=2009-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328191203/http://www.sonyericssonwtatour.com/3/newsroom/stories/?ContentID=1482 |url-status=dead }}</ref> ದೊಹಾವು 2016 ಒಲಿಂಪ್ಸ್ಗಾಗಿ ಹರಾಜು ಕೂಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.gamesbids.com/english/bids/2016.shtml |title=Information on 2016 Olympic Games Bids |publisher=Gamesbids.com |date= |accessdate=2010-06-27 |archive-date=2008-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080512003612/http://www.gamesbids.com/english/bids/2016.shtml |url-status=dead }}</ref> ಅದು ಈಗಾಗಲೇ 2006 ರಲ್ಲಿ ಏಶಿಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಗಾಗಿ ಸಿದ್ದಗೊಳಿಸಿದ 70% ರಷ್ಟು ಕ್ರೀಡಾ ತಯಾರಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ದೊಹಾ ಇದರಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾದರೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಗ್ರಾಮ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅದಕ್ಕಾಗಿ 67 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಗ್ರಾಮದ ಸಿದ್ದತೆ ಮಾಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದೆ.ಸುಮಾರು 18,000 ಜನರ ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗು ಇನ್ನುಳಿದ ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗಕ್ಕೂ ಇದರ ಬಳಕೆ ಸುಲಭವಾಗಲಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.doha2016.org/en/news/athletes_to_compete_in_worldclass_sports_venues_in_a_compact_doha_games_ |title=ದೊಹಾ 2016 |access-date=2011-01-30 |archive-date=2009-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090327172317/http://www.doha2016.org/en/news/athletes_to_compete_in_worldclass_sports_venues_in_a_compact_doha_games_ |url-status=dead }}</ref> ''(ನೋಡಿ ದೊಹಾ 2016 ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಹರಾಜು)'' ಜೂನ್ 4, 2008, ಆದರೆ ನಗರವನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ 2016 ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಗಾಗಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ನವೆಂಬರ್ 2009,ರಲ್ಲಿ ದೊಹಾದಿ ಒರೆಕ್ಸ್ ಕಪ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಇದು ಜಲವಿಮಾನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ H1 ಅನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ಋತುಮಾನದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿತ್ತು. ಪರ್ಸಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿನ ದೊಹಾ ಕಡಿದಾದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಏರ್ಪಾಡಾಗಿತ್ತು. ದಿ H1 ಅನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಕತಾರ್ ಮರಿನ್ ಸ್ಪೊರ್ಟ್ಸ್ ಫೆಡರೇಶನ್ (QMSF)2009 ರಲ್ಲಿನ ಅಂತಿಮ ರೇಸ್ ಗಳಿಗಾಗಿ ಆ ಸೀಜನ್ನಿನ ಜಲವಿಮಾನ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಾಗಿ ದೊಹಾದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದವು. ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ ಹತ್ತು ಅತಿ ವೇಗದ ಸ್ಪರ್ಧಾ ದೋಣಿಗಳು ದೊಹಾದಲ್ಲಿ 2009 ರಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದವು.ಅದೇ ರೀತಿ ಒರಾಕ್ಸ್ ಕಪ್ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮತ್ತು H1 ಅನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗಳು ಈ ತಾತ್ವಿಕ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೇರೆಗೆ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ABRA ಮತ್ತು QMSF ನಡುವೆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳು ಆಯೋಜಿತಗೊಂಡವು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 ರಲ್ಲಿ ಕತಾರ್ 2022 FIFA ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್ ಆಯೋಜಿಸಲು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.ಈ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಅದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತಂದ ಹೆಮ್ಮೆಯೆನಿಸಿದೆ. ಕತಾರ್ ನ ಬಿರುಬಿಸಿಲಿನ ಬೇಸಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಈ ಹರಾಜು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮೆರಗನ್ನೇ ತಂದಿವೆ ಎನ್ನಬಹುದು.ಇವು ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಊಹಿಸಲಿಕ್ಕಾಗದ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಎನ್ನಬಹುದು. ಈ ಗೆದ್ದ ಹರಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಎಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ನಡೆಯುವ ಒಳಾಂಗಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳು ಹವಾನಿಯಂತ್ರಣ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳು ಸುಡುಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿತಗೊಂಡಿವೆ. <gallery class="center"> File:Asian Games Doha 2006 fireworks.jpg|ದೊಹಾ ಸ್ಪೊರ್ಟ್ಸ್ ಸಿಟಿ 2006 ರ ಏಶಿಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ನ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದ ಪಕ್ಷಿನೋಟ. File:Doha jetski01.JPG|ದೊಹಾದ ಕಡಿದಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಕಾಣುವ ಜೆಟ್ ಗಗನ ಯಾನಿಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯ. |ಖಲಿಫಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ |ASPIRE ಗುಮ್ಮಜದ ನೋಟ. </gallery> == ಅವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿ ನಗರಗಳು == * {{flagicon|Brazil}} ಬ್ರಾಸಿಲಿಯಾ, [[ಬ್ರೆಜಿಲ್|ಬ್ರಾಜಿಲ್]] * [99] {{flagicon|Tunisia}}ಟ್ಯುನಿಸ್, [[ಟುನೀಶಿಯ|ಟ್ಯನೇಷಿಯಾ]],1964 ರಿಂದ * {{flagicon|United Kingdom}} ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಫೊರ್ಡ್-ಅಪಾನ್-ಎವೊನ್,[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್]] * {{flagicon|China}} [[ಬೀಜಿಂಗ್]], [[ಚೀನಾ]], 2008 ರಿಂದ * {{flagicon|Jordan}} ಅಮ್ಮಾನ್, ಜೊರ್ಡಾನ್, 1995 ರಿಂದ * {{flagicon|USA}} ಹೌಸ್ಟನ್, USA == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * ದೊಹಾ ಘೋಷಣೆ * ಈ ದೊಹಾ ಡೆವೆಲ್ಪ್ಮೆಂಟ್ ರೌಂಡ್ ಆಫ್ [[ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಘಟನೆ|ವರ್ಲ್ಡ್ ಟ್ರೇಡ್ ಆರ್ಗನೈಜೇಶನ್]] (WTO) ಮಾತುಗಳು == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{commons}} * {{wikivoyage|Doha}} * [http://www.worldarab.net/content/doha-projects-and-buildings sದೊಹಾದಲ್ಲಿನ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳು ಅವುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110119154215/http://www.worldarab.net/content/doha-projects-and-buildings |date=2011-01-19 }} * [http://www.thepersiangulf.org/cities/doha.html ಇನ್ ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ದೊಹಾ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060115064348/http://www.thepersiangulf.org/cities/doha.html |date=2006-01-15 }} * [http://yp.theemiratesnetwork.com/browse/shopping_malls_and_centers/qatar-da-doha/-/all/ ದೊಹಾ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್ಸ್ ] {{List of Asian capitals by region}} {{Capitals of Arab countries}} {{Arab Capital of Culture}} {{Qatar}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದೊಹಾ]] [[ವರ್ಗ:ಏಷಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕತಾರ್ ನಲ್ಲಿನ ಮುನ್ಸಿಪಾಲ್ಟಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕತಾರ್ ನಲ್ಲಿನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೮೪೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜನನಿಬಿಡ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕತಾರ್ ನಲ್ಲಿನ ಜನನಿಬಿಡ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ನಗರಗಳು]] 1405ur4qb1jzxyicadcrsjiboc5fmp3 10 40154 1377134 1321540 2026-04-18T03:45:36Z en>Pppery 0 Changed protection settings for "[[Template:Module other]]" ([Edit=Require template editor access] (indefinite) [Move=Require template editor access] (indefinite)) 1321539 wikitext text/x-wiki {{safesubst:<noinclude/>#switch: <noinclude><!-- If no or empty "demospace" parameter then detect namespace --></noinclude> {{safesubst:<noinclude/>#if:{{{demospace|}}} | {{safesubst:<noinclude/>lc: {{{demospace}}} }} <noinclude><!-- Use lower case "demospace" --></noinclude> | {{safesubst:<noinclude/>#ifeq:{{safesubst:<noinclude/>NAMESPACE}}|{{safesubst:<noinclude/>ns:Module}} | module | other }} }} | module = {{{module|{{{1|}}}}}} | other | #default = {{{other|{{{2|}}}}}} }}<noinclude><!--End switch--> {{documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> 6mo4qg9nwfuq6vj2r8irxnjnd71296k 1377135 1377134 2026-07-24T14:04:07Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Module_other]] 1321539 wikitext text/x-wiki {{safesubst:<noinclude/>#switch: <noinclude><!-- If no or empty "demospace" parameter then detect namespace --></noinclude> {{safesubst:<noinclude/>#if:{{{demospace|}}} | {{safesubst:<noinclude/>lc: {{{demospace}}} }} <noinclude><!-- Use lower case "demospace" --></noinclude> | {{safesubst:<noinclude/>#ifeq:{{safesubst:<noinclude/>NAMESPACE}}|{{safesubst:<noinclude/>ns:Module}} | module | other }} }} | module = {{{module|{{{1|}}}}}} | other | #default = {{{other|{{{2|}}}}}} }}<noinclude><!--End switch--> {{documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> 6mo4qg9nwfuq6vj2r8irxnjnd71296k 10 40378 1377130 1076049 2025-08-30T03:05:19Z en>Pppery 0 Add delete-tag markup for those few of us who don't use scripts for everything 1377130 wikitext text/x-wiki {{SAFESUBST:<noinclude />#invoke:Unsubst||type= |page= |link= |help= |$B={{#ifeq:{{{bigbox|<noinclude>yes</noinclude>}}}|yes|{{#invoke:Message box|ombox |class = mbox-tfd |type = delete |image = none |small = {{{small|no}}} |text = This {{#ifeq:{{lc:{{{type}}}}}|module|[[Help:Module|module]]|[[Help:Template|template]]}} is being discussed {{#if:{{{action|}}}|for {{{action}}}|in accordance with Wikipedia's [[Wikipedia:Deletion policy|deletion policy]]}}. Help reach a consensus at [[{{{link}}}|'''its entry''']]. {{#ifeq:{{{help}}}|off||---- ''<small class="plainlinks" style="line-height:1.3em;">[[Wikipedia:Maintenance|Maintenance]] use only:<br />1. [{{fullurl:{{{link}}}|action=edit&editintro=Wikipedia:Templates_for_discussion/editnotice&section=1}} Edit the TfD log] to create the discussion entry.<br />2. Please consider notifying the [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=history}} author(s)] by placing <span class="nowrap">{{#Invoke:Template link general|main|code=on|subst=on|{{#ifeq:{{lc:{{{action}}}}}|rename|TfR|{{#ifeq:{{lc:{{{action}}}}}|renaming|TfR|{{#ifeq:{{lc:{{{action}}}}}|move|TfR|{{#ifeq:{{lc:{{{action}}}}}|moving|TfR|TfD}}}}}}}} notice|{{PAGENAME}}{{#ifeq:{{lc:{{{type}}}}}|module|{{!}}module=yes}}}} <nowiki>~~~~</nowiki></span> on their talk page(s).</small>'' }}}}{{#invoke:Category handler|main | all = [[Category:Templates for deletion]] | nocat = {{{nocat|{{#ifeq:{{Template:FULLBASEPAGENAME|{{FULLBASEPAGENAME}}}}|Template:Template for discussion|true}}|true}}} | category2 = {{{category|¬}}} }}<span id="delete-reason" style="display:none">{{URLENCODE:[[{{{link}}}]]}}</span><span id="delete-criterion" style="display:none"> </span> |{{#switch:{{lc:{{{type}}}}} |tiny = <templatestyles src="Template:Template for discussion/styles.css" /><span class="noprint tfd tfd-dated tfd-tiny {{#ifeq:{{{dedup|}}}|no||tfd-dedup}}">[[{{{link}}}|‹See Tfd›]]</span> |inline = <templatestyles src="Template:Template for discussion/styles.css" /><span class="noprint {{#ifeq:{{{dedup|}}}|no||tfd-dedup}}"><span class="tfd tfd-dated tfd-inline">‹The [[Help:Template|template]] ''[[Template:{{{page}}}|{{{page}}}]]'' is being [[{{{link}}}|considered for {{if empty|{{{action|}}}|deletion}}]].›</span>&nbsp;</span> |infobox|box|sidebar = <templatestyles src="Template:Template for discussion/styles.css" /><div class="boilerplate metadata plainlinks tfd tfd-dated tfd-sidebar navigation-not-searchable {{#ifeq:{{{dedup|}}}|no||tfd-dedup}}" id="tfd{{urlencode:{{{page}}}|WIKI}}">‹&nbsp;The [[Help:Template|template]] ''[[Template:{{{page}}}|{{{page}}}]]'' is being [[{{{link}}}|considered for {{if empty|{{{action|}}}|deletion}}]].&nbsp;›</div> |hide|disabled = <noinclude><!-- No output --></noinclude> |#default = <templatestyles src="Template:Template for discussion/styles.css" /><div class="boilerplate metadata plainlinks tfd tfd-dated tfd-default navigation-not-searchable {{#ifeq:{{{dedup|}}}|no||tfd-dedup}}" id="tfd{{urlencode:{{{page}}}|WIKI}}">‹&nbsp;The [[Help:Template|template]] below (''[[Template:{{{page}}}|{{{page}}}]]'') is being considered for {{if empty|{{{action|}}}|deletion}}{{#if:{{{otherpage|}}}|&#32;to {{{otherpage|}}}}}. See [[{{{link}}}|templates for discussion]] to help reach a consensus.&nbsp;›</div> }}}}}}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage, please, not here! --> </noinclude> eiao66xh15icjiht2qy189wb7safez2 1377131 1377130 2026-07-24T14:04:07Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Template_for_discussion/dated]] 1377130 wikitext text/x-wiki {{SAFESUBST:<noinclude />#invoke:Unsubst||type= |page= |link= |help= |$B={{#ifeq:{{{bigbox|<noinclude>yes</noinclude>}}}|yes|{{#invoke:Message box|ombox |class = mbox-tfd |type = delete |image = none |small = {{{small|no}}} |text = This {{#ifeq:{{lc:{{{type}}}}}|module|[[Help:Module|module]]|[[Help:Template|template]]}} is being discussed {{#if:{{{action|}}}|for {{{action}}}|in accordance with Wikipedia's [[Wikipedia:Deletion policy|deletion policy]]}}. Help reach a consensus at [[{{{link}}}|'''its entry''']]. {{#ifeq:{{{help}}}|off||---- ''<small class="plainlinks" style="line-height:1.3em;">[[Wikipedia:Maintenance|Maintenance]] use only:<br />1. [{{fullurl:{{{link}}}|action=edit&editintro=Wikipedia:Templates_for_discussion/editnotice&section=1}} Edit the TfD log] to create the discussion entry.<br />2. Please consider notifying the [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=history}} author(s)] by placing <span class="nowrap">{{#Invoke:Template link general|main|code=on|subst=on|{{#ifeq:{{lc:{{{action}}}}}|rename|TfR|{{#ifeq:{{lc:{{{action}}}}}|renaming|TfR|{{#ifeq:{{lc:{{{action}}}}}|move|TfR|{{#ifeq:{{lc:{{{action}}}}}|moving|TfR|TfD}}}}}}}} notice|{{PAGENAME}}{{#ifeq:{{lc:{{{type}}}}}|module|{{!}}module=yes}}}} <nowiki>~~~~</nowiki></span> on their talk page(s).</small>'' }}}}{{#invoke:Category handler|main | all = [[Category:Templates for deletion]] | nocat = {{{nocat|{{#ifeq:{{Template:FULLBASEPAGENAME|{{FULLBASEPAGENAME}}}}|Template:Template for discussion|true}}|true}}} | category2 = {{{category|¬}}} }}<span id="delete-reason" style="display:none">{{URLENCODE:[[{{{link}}}]]}}</span><span id="delete-criterion" style="display:none"> </span> |{{#switch:{{lc:{{{type}}}}} |tiny = <templatestyles src="Template:Template for discussion/styles.css" /><span class="noprint tfd tfd-dated tfd-tiny {{#ifeq:{{{dedup|}}}|no||tfd-dedup}}">[[{{{link}}}|‹See Tfd›]]</span> |inline = <templatestyles src="Template:Template for discussion/styles.css" /><span class="noprint {{#ifeq:{{{dedup|}}}|no||tfd-dedup}}"><span class="tfd tfd-dated tfd-inline">‹The [[Help:Template|template]] ''[[Template:{{{page}}}|{{{page}}}]]'' is being [[{{{link}}}|considered for {{if empty|{{{action|}}}|deletion}}]].›</span>&nbsp;</span> |infobox|box|sidebar = <templatestyles src="Template:Template for discussion/styles.css" /><div class="boilerplate metadata plainlinks tfd tfd-dated tfd-sidebar navigation-not-searchable {{#ifeq:{{{dedup|}}}|no||tfd-dedup}}" id="tfd{{urlencode:{{{page}}}|WIKI}}">‹&nbsp;The [[Help:Template|template]] ''[[Template:{{{page}}}|{{{page}}}]]'' is being [[{{{link}}}|considered for {{if empty|{{{action|}}}|deletion}}]].&nbsp;›</div> |hide|disabled = <noinclude><!-- No output --></noinclude> |#default = <templatestyles src="Template:Template for discussion/styles.css" /><div class="boilerplate metadata plainlinks tfd tfd-dated tfd-default navigation-not-searchable {{#ifeq:{{{dedup|}}}|no||tfd-dedup}}" id="tfd{{urlencode:{{{page}}}|WIKI}}">‹&nbsp;The [[Help:Template|template]] below (''[[Template:{{{page}}}|{{{page}}}]]'') is being considered for {{if empty|{{{action|}}}|deletion}}{{#if:{{{otherpage|}}}|&#32;to {{{otherpage|}}}}}. See [[{{{link}}}|templates for discussion]] to help reach a consensus.&nbsp;›</div> }}}}}}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage, please, not here! --> </noinclude> eiao66xh15icjiht2qy189wb7safez2 10 41606 1377132 1187753 2026-07-24T03:24:34Z en>Zackmann08 0 Nominated for deletion; see [[:Wikipedia:Templates for discussion/Log/2026 July 24#Template:Lua]]. 1377132 wikitext text/x-wiki {{Template for discussion/dated|action=|page=Lua|otherpage=|link=Wikipedia:Templates for discussion/Log/2026 July 24#Template:Lua|type=sidebar|help=off|bigbox={{#invoke:Noinclude|noinclude|text=yes}}}} <includeonly>{{#invoke:Lua banner|main}}</includeonly><noinclude> {{Lua|Module:Lua banner}} {{documentation}} <!-- Categories go on the /doc subpage and interwikis go on Wikidata. --> </noinclude> 4yigz0sutlaizp89wjrjcf5ms0um9bl 1377133 1377132 2026-07-24T14:04:07Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Lua]] 1377132 wikitext text/x-wiki {{Template for discussion/dated|action=|page=Lua|otherpage=|link=Wikipedia:Templates for discussion/Log/2026 July 24#Template:Lua|type=sidebar|help=off|bigbox={{#invoke:Noinclude|noinclude|text=yes}}}} <includeonly>{{#invoke:Lua banner|main}}</includeonly><noinclude> {{Lua|Module:Lua banner}} {{documentation}} <!-- Categories go on the /doc subpage and interwikis go on Wikidata. --> </noinclude> 4yigz0sutlaizp89wjrjcf5ms0um9bl 828 43855 1377122 1321475 2026-06-08T00:50:22Z en>Zackmann08 0 hiding un-needed blank rows that show up in child infoboxes per [[Template_talk:Infobox#Blank_rows_on_child_infoboxes....|talk page]] 1377122 Scribunto text/plain local p = {} local args = {} local origArgs = {} local root local empty_row_categories = {} local category_in_empty_row_pattern = '%[%[%s*[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy]%s*:[^]]*]]' local has_rows = false local yesno = require("Module:Yesno") local lists = { plainlist_t = { patterns = { '^plainlist$', '%splainlist$', '^plainlist%s', '%splainlist%s' }, found = false, styles = 'Plainlist/styles.css' }, hlist_t = { patterns = { '^hlist$', '%shlist$', '^hlist%s', '%shlist%s' }, found = false, styles = 'Hlist/styles.css' } } local function has_list_class(args_to_check) for _, list in pairs(lists) do if not list.found then for _, arg in pairs(args_to_check) do for _, pattern in ipairs(list.patterns) do if mw.ustring.find(arg or '', pattern) then list.found = true break end end if list.found then break end end end end end local function isUntitledChildBox(sval) return sval and ( sval:match( '^%s*<%s*[Tt][Rr]' ) or sval:match( '^%s*\127[^\127]*UNIQ%-%-templatestyles%-%x+%-QINU[^\127]*\127%s*<%s*[Tt][Rr]' ) ) end local function fixChildBoxes(sval, tt) local function notempty( s ) return s and s:match( '%S' ) end if notempty(sval) then local marker = '<span class=special_infobox_marker>' local s = sval -- start moving templatestyles and categories inside of table rows local slast = '' while slast ~= s do slast = s s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>%s*)(%[%[%s*[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy]%s*:[^]]*%]%])', '%2%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>%s*)(\127[^\127]*UNIQ%-%-templatestyles%-%x+%-QINU[^\127]*\127)', '%2%1') end -- end moving templatestyles and categories inside of table rows s = mw.ustring.gsub(s, '(<%s*[Tt][Rr])', marker .. '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>)', '%1' .. marker) if s:match(marker) then s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '%s*' .. marker, '') s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n]|-[^\r\n]*[\r\n])%s*' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '%s*([\r\n]|-)', '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Cc][Aa][Pp][Tt][Ii][Oo][Nn]%s*>%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(<%s*[Tt][Aa][Bb][Ll][Ee][^<>]*>%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '^(%{|[^\r\n]*[\r\n]%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n]%{|[^\r\n]*[\r\n]%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '(%s*</[Tt][Aa][Bb][Ll][Ee]%s*>)', '%1') s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '(%s*\n|%})', '%1') end if s:match(marker) then local subcells = mw.text.split(s, marker) s = '' for k = 1, #subcells do if k == 1 then s = s .. subcells[k] .. '</' .. tt .. '></tr>' elseif k == #subcells then local rowstyle = ' style="display:none"' if notempty(subcells[k]) then rowstyle = '' end s = s .. '<tr' .. rowstyle ..'><' .. tt .. ' colspan=2>\n' .. subcells[k] elseif notempty(subcells[k]) then if (k % 2) == 0 then s = s .. subcells[k] else s = s .. '<tr><' .. tt .. ' colspan=2>\n' .. subcells[k] .. '</' .. tt .. '></tr>' end end end end -- the next two lines add a newline at the end of lists for the PHP parser -- [[Special:Diff/849054481]] -- remove when [[:phab:T191516]] is fixed or OBE s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n][%*#;:][^\r\n]*)$', '%1\n') s = mw.ustring.gsub(s, '^([%*#;:][^\r\n]*)$', '%1\n') s = mw.ustring.gsub(s, '^([%*#;:])', '\n%1') s = mw.ustring.gsub(s, '^(%{%|)', '\n%1') return s else return sval end end -- Cleans empty tables local function cleanInfobox() root = tostring(root) if has_rows == false then root = mw.ustring.gsub(root, '<table[^<>]*>%s*</table>', '') end end -- Returns the union of the values of two tables, as a sequence. local function union(t1, t2) local vals = {} for k, v in pairs(t1) do vals[v] = true end for k, v in pairs(t2) do vals[v] = true end local ret = {} for k, v in pairs(vals) do table.insert(ret, k) end return ret end -- Returns a table containing the numbers of the arguments that exist -- for the specified prefix. For example, if the prefix was 'data', and -- 'data1', 'data2', and 'data5' exist, it would return {1, 2, 5}. local function getArgNums(prefix) local nums = {} for k, v in pairs(args) do local num = tostring(k):match('^' .. prefix .. '([1-9]%d*)$') if num then table.insert(nums, tonumber(num)) end end table.sort(nums) return nums end -- Adds a row to the infobox, with either a header cell -- or a label/data cell combination. local function addRow(rowArgs) if rowArgs.header and rowArgs.header ~= '_BLANK_' then has_rows = true has_list_class({ rowArgs.rowclass, rowArgs.class, args.headerclass }) root :tag('tr') :addClass(rowArgs.rowclass) :addClass( isUntitledChildBox( rowArgs.header ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) :cssText(rowArgs.rowstyle) :tag('th') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-header') :addClass(rowArgs.class) :addClass(args.headerclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-header :cssText(args.headerstyle) :cssText(rowArgs.rowcellstyle) :wikitext(fixChildBoxes(rowArgs.header, 'th')) if rowArgs.data and not yesno(args.decat) then root:wikitext( '[[Category:Pages using infobox templates with ignored data cells]]' ) end elseif rowArgs.data and rowArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then has_rows = true has_list_class({ rowArgs.rowclass, rowArgs.class }) local row = root:tag('tr') row:addClass(rowArgs.rowclass) row:cssText(rowArgs.rowstyle) if rowArgs.label then row :tag('th') :attr('scope', 'row') :addClass('infobox-label') -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-label :cssText(args.labelstyle) :cssText(rowArgs.rowcellstyle) :wikitext(rowArgs.label) :done() else row:addClass( isUntitledChildBox( rowArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) end local dataCell = row:tag('td') dataCell :attr('colspan', not rowArgs.label and '2' or nil) :addClass(not rowArgs.label and 'infobox-full-data' or 'infobox-data') :addClass(rowArgs.class) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox(-full)-data :cssText(rowArgs.datastyle) :cssText(rowArgs.rowcellstyle) :wikitext(fixChildBoxes(rowArgs.data, 'td')) else table.insert(empty_row_categories, rowArgs.data or '') end end local function renderTitle() if not args.title then return end has_rows = true has_list_class({args.titleclass}) root :tag('caption') :addClass('infobox-title') :addClass(args.titleclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-title :cssText(args.titlestyle) :wikitext(args.title) end local function renderAboveRow() if not args.above then return end has_rows = true has_list_class({ args.aboveclass }) root :tag('tr') :addClass( isUntitledChildBox( args.above ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) :tag('th') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-above') :addClass(args.aboveclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-above :cssText(args.abovestyle) :wikitext(fixChildBoxes(args.above,'th')) end local function renderBelowRow() if not args.below then return end has_rows = true has_list_class({ args.belowclass }) root :tag('tr') :addClass( isUntitledChildBox( args.below ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) :tag('td') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-below') :addClass(args.belowclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-below :cssText(args.belowstyle) :wikitext(fixChildBoxes(args.below,'td')) end local function addSubheaderRow(subheaderArgs) if subheaderArgs.data and subheaderArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then has_rows = true has_list_class({ subheaderArgs.rowclass, subheaderArgs.class }) local row = root:tag('tr') row:addClass(subheaderArgs.rowclass) row:addClass( isUntitledChildBox( subheaderArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) local dataCell = row:tag('td') dataCell :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-subheader') :addClass(subheaderArgs.class) :cssText(subheaderArgs.datastyle) :cssText(subheaderArgs.rowcellstyle) :wikitext(fixChildBoxes(subheaderArgs.data, 'td')) else table.insert(empty_row_categories, subheaderArgs.data or '') end end local function renderSubheaders() if args.subheader then args.subheader1 = args.subheader end if args.subheaderrowclass then args.subheaderrowclass1 = args.subheaderrowclass end local subheadernums = getArgNums('subheader') for k, num in ipairs(subheadernums) do addSubheaderRow({ data = args['subheader' .. tostring(num)], -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-subheader datastyle = args.subheaderstyle, rowcellstyle = args['subheaderstyle' .. tostring(num)], class = args.subheaderclass, rowclass = args['subheaderrowclass' .. tostring(num)] }) end end local function addImageRow(imageArgs) if imageArgs.data and imageArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then has_rows = true has_list_class({ imageArgs.rowclass, imageArgs.class }) local row = root:tag('tr') row:addClass(imageArgs.rowclass) row:addClass( isUntitledChildBox( imageArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) local dataCell = row:tag('td') dataCell :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-image') :addClass(imageArgs.class) :cssText(imageArgs.datastyle) :wikitext(fixChildBoxes(imageArgs.data, 'td')) else table.insert(empty_row_categories, imageArgs.data or '') end end local function renderImages() if args.image then args.image1 = args.image end if args.caption then args.caption1 = args.caption end local imagenums = getArgNums('image') for k, num in ipairs(imagenums) do local caption = args['caption' .. tostring(num)] local data = mw.html.create():wikitext(args['image' .. tostring(num)]) if caption then data :tag('div') :addClass('infobox-caption') -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-caption :cssText(args.captionstyle) :wikitext(caption) end addImageRow({ data = tostring(data), -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-image datastyle = args.imagestyle, class = args.imageclass, rowclass = args['imagerowclass' .. tostring(num)] }) end end -- When autoheaders are turned on, preprocesses the rows local function preprocessRows() if not args.autoheaders then return end local rownums = union(getArgNums('header'), getArgNums('data')) table.sort(rownums) local lastheader for k, num in ipairs(rownums) do if args['header' .. tostring(num)] then if lastheader then args['header' .. tostring(lastheader)] = nil end lastheader = num elseif args['data' .. tostring(num)] and args['data' .. tostring(num)]:gsub( category_in_empty_row_pattern, '' ):match('^%S') then local data = args['data' .. tostring(num)] if data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('%S') then lastheader = nil end end end if lastheader then args['header' .. tostring(lastheader)] = nil end end -- Gets the union of the header and data argument numbers, -- and renders them all in order local function renderRows() local rownums = union(getArgNums('header'), getArgNums('data')) table.sort(rownums) for k, num in ipairs(rownums) do addRow({ header = args['header' .. tostring(num)], label = args['label' .. tostring(num)], data = args['data' .. tostring(num)], datastyle = args.datastyle, class = args['class' .. tostring(num)], rowclass = args['rowclass' .. tostring(num)], -- @deprecated next; target .infobox-<name> rowclass rowstyle = args['rowstyle' .. tostring(num)], rowcellstyle = args['rowcellstyle' .. tostring(num)] }) end end local function renderNavBar() if not args.name then return end has_rows = true root :tag('tr') :tag('td') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-navbar') :wikitext(require('Module:Navbar')._navbar{ args.name, mini = 1, }) end local function renderItalicTitle() local italicTitle = args['italic title'] and mw.ustring.lower(args['italic title']) if italicTitle == '' or italicTitle == 'force' or italicTitle == 'yes' then root:wikitext(require('Module:Italic title')._main({})) end end -- Categories in otherwise empty rows are collected in empty_row_categories. -- This function adds them to the module output. It is not affected by -- args.decat because this module should not prevent module-external categories -- from rendering. local function renderEmptyRowCategories() for _, s in ipairs(empty_row_categories) do root:wikitext(s) end end -- Render tracking categories. args.decat == turns off tracking categories. local function renderTrackingCategories() if yesno(args.decat) then return end if args.child == 'yes' then if args.title then root:wikitext( '[[Category:Pages using embedded infobox templates with the title parameter]]' ) end elseif #(getArgNums('data')) == 0 and mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then root:wikitext('[[Category:Articles using infobox templates with no data rows]]') end end --[=[ Loads the templatestyles for the infobox. TODO: FINISH loading base templatestyles here rather than in MediaWiki:Common.css. There are 4-5000 pages with 'raw' infobox tables. See [[Mediawiki_talk:Common.css/to_do#Infobox]] and/or come help :). When we do this we should clean up the inline CSS below too. Will have to do some bizarre conversion category like with sidebar. ]=] local function loadTemplateStyles() local frame = mw.getCurrentFrame() local hlist_templatestyles = '' if lists.hlist_t.found then hlist_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = lists.hlist_t.styles } } end local plainlist_templatestyles = '' if lists.plainlist_t.found then plainlist_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = lists.plainlist_t.styles } } end -- See function description local base_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = 'Module:Infobox/styles.css' } } local templatestyles = '' if args['templatestyles'] then templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = args['templatestyles'] } } end local child_templatestyles = '' if args['child templatestyles'] then child_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = args['child templatestyles'] } } end local grandchild_templatestyles = '' if args['grandchild templatestyles'] then grandchild_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = args['grandchild templatestyles'] } } end return table.concat({ -- hlist -> plainlist -> base is best-effort to preserve old Common.css ordering. -- this ordering is not a guarantee because the rows of interest invoking -- each class may not be on a specific page hlist_templatestyles, plainlist_templatestyles, base_templatestyles, templatestyles, child_templatestyles, grandchild_templatestyles }) end -- common functions between the child and non child cases local function structure_infobox_common() renderSubheaders() renderImages() preprocessRows() renderRows() renderBelowRow() renderNavBar() renderItalicTitle() renderEmptyRowCategories() renderTrackingCategories() cleanInfobox() end -- Specify the overall layout of the infobox, with special settings if the -- infobox is used as a 'child' inside another infobox. local function _infobox() if args.child ~= 'yes' then root = mw.html.create('table') root :addClass(args.subbox == 'yes' and 'infobox-subbox' or 'infobox') :addClass(args.bodyclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> :cssText(args.bodystyle) has_list_class({ args.bodyclass }) renderTitle() renderAboveRow() else root = mw.html.create() root :wikitext(args.title) end structure_infobox_common() return loadTemplateStyles() .. root end -- If the argument exists and isn't blank, add it to the argument table. -- Blank arguments are treated as nil to match the behaviour of ParserFunctions. local function preprocessSingleArg(argName) if origArgs[argName] and origArgs[argName] ~= '' then args[argName] = origArgs[argName] end end -- Assign the parameters with the given prefixes to the args table, in order, in -- batches of the step size specified. This is to prevent references etc. from -- appearing in the wrong order. The prefixTable should be an array containing -- tables, each of which has two possible fields, a "prefix" string and a -- "depend" table. The function always parses parameters containing the "prefix" -- string, but only parses parameters in the "depend" table if the prefix -- parameter is present and non-blank. local function preprocessArgs(prefixTable, step) if type(prefixTable) ~= 'table' then error("Non-table value detected for the prefix table", 2) end if type(step) ~= 'number' then error("Invalid step value detected", 2) end -- Get arguments without a number suffix, and check for bad input. for i,v in ipairs(prefixTable) do if type(v) ~= 'table' or type(v.prefix) ~= "string" or (v.depend and type(v.depend) ~= 'table') then error('Invalid input detected to preprocessArgs prefix table', 2) end preprocessSingleArg(v.prefix) -- Only parse the depend parameter if the prefix parameter is present -- and not blank. if args[v.prefix] and v.depend then for j, dependValue in ipairs(v.depend) do if type(dependValue) ~= 'string' then error('Invalid "depend" parameter value detected in preprocessArgs') end preprocessSingleArg(dependValue) end end end -- Get arguments with number suffixes. local a = 1 -- Counter variable. local moreArgumentsExist = true while moreArgumentsExist == true do moreArgumentsExist = false for i = a, a + step - 1 do for j,v in ipairs(prefixTable) do local prefixArgName = v.prefix .. tostring(i) if origArgs[prefixArgName] then -- Do another loop if any arguments are found, even blank ones. moreArgumentsExist = true preprocessSingleArg(prefixArgName) end -- Process the depend table if the prefix argument is present -- and not blank, or we are processing "prefix1" and "prefix" is -- present and not blank, and if the depend table is present. if v.depend and (args[prefixArgName] or (i == 1 and args[v.prefix])) then for j,dependValue in ipairs(v.depend) do local dependArgName = dependValue .. tostring(i) preprocessSingleArg(dependArgName) end end end end a = a + step end end -- Parse the data parameters in the same order that the old {{infobox}} did, so -- that references etc. will display in the expected places. Parameters that -- depend on another parameter are only processed if that parameter is present, -- to avoid phantom references appearing in article reference lists. local function parseDataParameters() preprocessSingleArg('autoheaders') preprocessSingleArg('child') preprocessSingleArg('bodyclass') preprocessSingleArg('subbox') preprocessSingleArg('bodystyle') preprocessSingleArg('title') preprocessSingleArg('titleclass') preprocessSingleArg('titlestyle') preprocessSingleArg('above') preprocessSingleArg('aboveclass') preprocessSingleArg('abovestyle') preprocessArgs({ {prefix = 'subheader', depend = {'subheaderstyle', 'subheaderrowclass'}} }, 10) preprocessSingleArg('subheaderstyle') preprocessSingleArg('subheaderclass') preprocessArgs({ {prefix = 'image', depend = {'caption', 'imagerowclass'}} }, 10) preprocessSingleArg('captionstyle') preprocessSingleArg('imagestyle') preprocessSingleArg('imageclass') preprocessArgs({ {prefix = 'header'}, {prefix = 'data', depend = {'label'}}, {prefix = 'rowclass'}, {prefix = 'rowstyle'}, {prefix = 'rowcellstyle'}, {prefix = 'class'} }, 50) preprocessSingleArg('headerclass') preprocessSingleArg('headerstyle') preprocessSingleArg('labelstyle') preprocessSingleArg('datastyle') preprocessSingleArg('below') preprocessSingleArg('belowclass') preprocessSingleArg('belowstyle') preprocessSingleArg('name') -- different behaviour for italics if blank or absent args['italic title'] = origArgs['italic title'] preprocessSingleArg('decat') preprocessSingleArg('templatestyles') preprocessSingleArg('child templatestyles') preprocessSingleArg('grandchild templatestyles') end -- If called via #invoke, use the args passed into the invoking template. -- Otherwise, for testing purposes, assume args are being passed directly in. function p.infobox(frame) if frame == mw.getCurrentFrame() then origArgs = frame:getParent().args else origArgs = frame end parseDataParameters() return _infobox() end -- For calling via #invoke within a template function p.infoboxTemplate(frame) origArgs = {} for k,v in pairs(frame.args) do origArgs[k] = mw.text.trim(v) end parseDataParameters() return _infobox() end return p kueb5p6xeoq6x7bxu2zyyl7pmxgesrs 1377123 1377122 2026-07-24T14:04:06Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Module:Infobox]] 1377122 Scribunto text/plain local p = {} local args = {} local origArgs = {} local root local empty_row_categories = {} local category_in_empty_row_pattern = '%[%[%s*[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy]%s*:[^]]*]]' local has_rows = false local yesno = require("Module:Yesno") local lists = { plainlist_t = { patterns = { '^plainlist$', '%splainlist$', '^plainlist%s', '%splainlist%s' }, found = false, styles = 'Plainlist/styles.css' }, hlist_t = { patterns = { '^hlist$', '%shlist$', '^hlist%s', '%shlist%s' }, found = false, styles = 'Hlist/styles.css' } } local function has_list_class(args_to_check) for _, list in pairs(lists) do if not list.found then for _, arg in pairs(args_to_check) do for _, pattern in ipairs(list.patterns) do if mw.ustring.find(arg or '', pattern) then list.found = true break end end if list.found then break end end end end end local function isUntitledChildBox(sval) return sval and ( sval:match( '^%s*<%s*[Tt][Rr]' ) or sval:match( '^%s*\127[^\127]*UNIQ%-%-templatestyles%-%x+%-QINU[^\127]*\127%s*<%s*[Tt][Rr]' ) ) end local function fixChildBoxes(sval, tt) local function notempty( s ) return s and s:match( '%S' ) end if notempty(sval) then local marker = '<span class=special_infobox_marker>' local s = sval -- start moving templatestyles and categories inside of table rows local slast = '' while slast ~= s do slast = s s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>%s*)(%[%[%s*[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy]%s*:[^]]*%]%])', '%2%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>%s*)(\127[^\127]*UNIQ%-%-templatestyles%-%x+%-QINU[^\127]*\127)', '%2%1') end -- end moving templatestyles and categories inside of table rows s = mw.ustring.gsub(s, '(<%s*[Tt][Rr])', marker .. '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Tt][Rr]%s*>)', '%1' .. marker) if s:match(marker) then s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '%s*' .. marker, '') s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n]|-[^\r\n]*[\r\n])%s*' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '%s*([\r\n]|-)', '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(</[Cc][Aa][Pp][Tt][Ii][Oo][Nn]%s*>%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '(<%s*[Tt][Aa][Bb][Ll][Ee][^<>]*>%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '^(%{|[^\r\n]*[\r\n]%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n]%{|[^\r\n]*[\r\n]%s*)' .. marker, '%1') s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '(%s*</[Tt][Aa][Bb][Ll][Ee]%s*>)', '%1') s = mw.ustring.gsub(s, marker .. '(%s*\n|%})', '%1') end if s:match(marker) then local subcells = mw.text.split(s, marker) s = '' for k = 1, #subcells do if k == 1 then s = s .. subcells[k] .. '</' .. tt .. '></tr>' elseif k == #subcells then local rowstyle = ' style="display:none"' if notempty(subcells[k]) then rowstyle = '' end s = s .. '<tr' .. rowstyle ..'><' .. tt .. ' colspan=2>\n' .. subcells[k] elseif notempty(subcells[k]) then if (k % 2) == 0 then s = s .. subcells[k] else s = s .. '<tr><' .. tt .. ' colspan=2>\n' .. subcells[k] .. '</' .. tt .. '></tr>' end end end end -- the next two lines add a newline at the end of lists for the PHP parser -- [[Special:Diff/849054481]] -- remove when [[:phab:T191516]] is fixed or OBE s = mw.ustring.gsub(s, '([\r\n][%*#;:][^\r\n]*)$', '%1\n') s = mw.ustring.gsub(s, '^([%*#;:][^\r\n]*)$', '%1\n') s = mw.ustring.gsub(s, '^([%*#;:])', '\n%1') s = mw.ustring.gsub(s, '^(%{%|)', '\n%1') return s else return sval end end -- Cleans empty tables local function cleanInfobox() root = tostring(root) if has_rows == false then root = mw.ustring.gsub(root, '<table[^<>]*>%s*</table>', '') end end -- Returns the union of the values of two tables, as a sequence. local function union(t1, t2) local vals = {} for k, v in pairs(t1) do vals[v] = true end for k, v in pairs(t2) do vals[v] = true end local ret = {} for k, v in pairs(vals) do table.insert(ret, k) end return ret end -- Returns a table containing the numbers of the arguments that exist -- for the specified prefix. For example, if the prefix was 'data', and -- 'data1', 'data2', and 'data5' exist, it would return {1, 2, 5}. local function getArgNums(prefix) local nums = {} for k, v in pairs(args) do local num = tostring(k):match('^' .. prefix .. '([1-9]%d*)$') if num then table.insert(nums, tonumber(num)) end end table.sort(nums) return nums end -- Adds a row to the infobox, with either a header cell -- or a label/data cell combination. local function addRow(rowArgs) if rowArgs.header and rowArgs.header ~= '_BLANK_' then has_rows = true has_list_class({ rowArgs.rowclass, rowArgs.class, args.headerclass }) root :tag('tr') :addClass(rowArgs.rowclass) :addClass( isUntitledChildBox( rowArgs.header ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) :cssText(rowArgs.rowstyle) :tag('th') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-header') :addClass(rowArgs.class) :addClass(args.headerclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-header :cssText(args.headerstyle) :cssText(rowArgs.rowcellstyle) :wikitext(fixChildBoxes(rowArgs.header, 'th')) if rowArgs.data and not yesno(args.decat) then root:wikitext( '[[Category:Pages using infobox templates with ignored data cells]]' ) end elseif rowArgs.data and rowArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then has_rows = true has_list_class({ rowArgs.rowclass, rowArgs.class }) local row = root:tag('tr') row:addClass(rowArgs.rowclass) row:cssText(rowArgs.rowstyle) if rowArgs.label then row :tag('th') :attr('scope', 'row') :addClass('infobox-label') -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-label :cssText(args.labelstyle) :cssText(rowArgs.rowcellstyle) :wikitext(rowArgs.label) :done() else row:addClass( isUntitledChildBox( rowArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) end local dataCell = row:tag('td') dataCell :attr('colspan', not rowArgs.label and '2' or nil) :addClass(not rowArgs.label and 'infobox-full-data' or 'infobox-data') :addClass(rowArgs.class) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox(-full)-data :cssText(rowArgs.datastyle) :cssText(rowArgs.rowcellstyle) :wikitext(fixChildBoxes(rowArgs.data, 'td')) else table.insert(empty_row_categories, rowArgs.data or '') end end local function renderTitle() if not args.title then return end has_rows = true has_list_class({args.titleclass}) root :tag('caption') :addClass('infobox-title') :addClass(args.titleclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-title :cssText(args.titlestyle) :wikitext(args.title) end local function renderAboveRow() if not args.above then return end has_rows = true has_list_class({ args.aboveclass }) root :tag('tr') :addClass( isUntitledChildBox( args.above ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) :tag('th') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-above') :addClass(args.aboveclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-above :cssText(args.abovestyle) :wikitext(fixChildBoxes(args.above,'th')) end local function renderBelowRow() if not args.below then return end has_rows = true has_list_class({ args.belowclass }) root :tag('tr') :addClass( isUntitledChildBox( args.below ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) :tag('td') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-below') :addClass(args.belowclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-below :cssText(args.belowstyle) :wikitext(fixChildBoxes(args.below,'td')) end local function addSubheaderRow(subheaderArgs) if subheaderArgs.data and subheaderArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then has_rows = true has_list_class({ subheaderArgs.rowclass, subheaderArgs.class }) local row = root:tag('tr') row:addClass(subheaderArgs.rowclass) row:addClass( isUntitledChildBox( subheaderArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) local dataCell = row:tag('td') dataCell :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-subheader') :addClass(subheaderArgs.class) :cssText(subheaderArgs.datastyle) :cssText(subheaderArgs.rowcellstyle) :wikitext(fixChildBoxes(subheaderArgs.data, 'td')) else table.insert(empty_row_categories, subheaderArgs.data or '') end end local function renderSubheaders() if args.subheader then args.subheader1 = args.subheader end if args.subheaderrowclass then args.subheaderrowclass1 = args.subheaderrowclass end local subheadernums = getArgNums('subheader') for k, num in ipairs(subheadernums) do addSubheaderRow({ data = args['subheader' .. tostring(num)], -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-subheader datastyle = args.subheaderstyle, rowcellstyle = args['subheaderstyle' .. tostring(num)], class = args.subheaderclass, rowclass = args['subheaderrowclass' .. tostring(num)] }) end end local function addImageRow(imageArgs) if imageArgs.data and imageArgs.data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('^%S') then has_rows = true has_list_class({ imageArgs.rowclass, imageArgs.class }) local row = root:tag('tr') row:addClass(imageArgs.rowclass) row:addClass( isUntitledChildBox( imageArgs.data ) and 'infobox-hiddenrow' or nil ) local dataCell = row:tag('td') dataCell :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-image') :addClass(imageArgs.class) :cssText(imageArgs.datastyle) :wikitext(fixChildBoxes(imageArgs.data, 'td')) else table.insert(empty_row_categories, imageArgs.data or '') end end local function renderImages() if args.image then args.image1 = args.image end if args.caption then args.caption1 = args.caption end local imagenums = getArgNums('image') for k, num in ipairs(imagenums) do local caption = args['caption' .. tostring(num)] local data = mw.html.create():wikitext(args['image' .. tostring(num)]) if caption then data :tag('div') :addClass('infobox-caption') -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-caption :cssText(args.captionstyle) :wikitext(caption) end addImageRow({ data = tostring(data), -- @deprecated next; target .infobox-<name> .infobox-image datastyle = args.imagestyle, class = args.imageclass, rowclass = args['imagerowclass' .. tostring(num)] }) end end -- When autoheaders are turned on, preprocesses the rows local function preprocessRows() if not args.autoheaders then return end local rownums = union(getArgNums('header'), getArgNums('data')) table.sort(rownums) local lastheader for k, num in ipairs(rownums) do if args['header' .. tostring(num)] then if lastheader then args['header' .. tostring(lastheader)] = nil end lastheader = num elseif args['data' .. tostring(num)] and args['data' .. tostring(num)]:gsub( category_in_empty_row_pattern, '' ):match('^%S') then local data = args['data' .. tostring(num)] if data:gsub(category_in_empty_row_pattern, ''):match('%S') then lastheader = nil end end end if lastheader then args['header' .. tostring(lastheader)] = nil end end -- Gets the union of the header and data argument numbers, -- and renders them all in order local function renderRows() local rownums = union(getArgNums('header'), getArgNums('data')) table.sort(rownums) for k, num in ipairs(rownums) do addRow({ header = args['header' .. tostring(num)], label = args['label' .. tostring(num)], data = args['data' .. tostring(num)], datastyle = args.datastyle, class = args['class' .. tostring(num)], rowclass = args['rowclass' .. tostring(num)], -- @deprecated next; target .infobox-<name> rowclass rowstyle = args['rowstyle' .. tostring(num)], rowcellstyle = args['rowcellstyle' .. tostring(num)] }) end end local function renderNavBar() if not args.name then return end has_rows = true root :tag('tr') :tag('td') :attr('colspan', '2') :addClass('infobox-navbar') :wikitext(require('Module:Navbar')._navbar{ args.name, mini = 1, }) end local function renderItalicTitle() local italicTitle = args['italic title'] and mw.ustring.lower(args['italic title']) if italicTitle == '' or italicTitle == 'force' or italicTitle == 'yes' then root:wikitext(require('Module:Italic title')._main({})) end end -- Categories in otherwise empty rows are collected in empty_row_categories. -- This function adds them to the module output. It is not affected by -- args.decat because this module should not prevent module-external categories -- from rendering. local function renderEmptyRowCategories() for _, s in ipairs(empty_row_categories) do root:wikitext(s) end end -- Render tracking categories. args.decat == turns off tracking categories. local function renderTrackingCategories() if yesno(args.decat) then return end if args.child == 'yes' then if args.title then root:wikitext( '[[Category:Pages using embedded infobox templates with the title parameter]]' ) end elseif #(getArgNums('data')) == 0 and mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then root:wikitext('[[Category:Articles using infobox templates with no data rows]]') end end --[=[ Loads the templatestyles for the infobox. TODO: FINISH loading base templatestyles here rather than in MediaWiki:Common.css. There are 4-5000 pages with 'raw' infobox tables. See [[Mediawiki_talk:Common.css/to_do#Infobox]] and/or come help :). When we do this we should clean up the inline CSS below too. Will have to do some bizarre conversion category like with sidebar. ]=] local function loadTemplateStyles() local frame = mw.getCurrentFrame() local hlist_templatestyles = '' if lists.hlist_t.found then hlist_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = lists.hlist_t.styles } } end local plainlist_templatestyles = '' if lists.plainlist_t.found then plainlist_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = lists.plainlist_t.styles } } end -- See function description local base_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = 'Module:Infobox/styles.css' } } local templatestyles = '' if args['templatestyles'] then templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = args['templatestyles'] } } end local child_templatestyles = '' if args['child templatestyles'] then child_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = args['child templatestyles'] } } end local grandchild_templatestyles = '' if args['grandchild templatestyles'] then grandchild_templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = args['grandchild templatestyles'] } } end return table.concat({ -- hlist -> plainlist -> base is best-effort to preserve old Common.css ordering. -- this ordering is not a guarantee because the rows of interest invoking -- each class may not be on a specific page hlist_templatestyles, plainlist_templatestyles, base_templatestyles, templatestyles, child_templatestyles, grandchild_templatestyles }) end -- common functions between the child and non child cases local function structure_infobox_common() renderSubheaders() renderImages() preprocessRows() renderRows() renderBelowRow() renderNavBar() renderItalicTitle() renderEmptyRowCategories() renderTrackingCategories() cleanInfobox() end -- Specify the overall layout of the infobox, with special settings if the -- infobox is used as a 'child' inside another infobox. local function _infobox() if args.child ~= 'yes' then root = mw.html.create('table') root :addClass(args.subbox == 'yes' and 'infobox-subbox' or 'infobox') :addClass(args.bodyclass) -- @deprecated next; target .infobox-<name> :cssText(args.bodystyle) has_list_class({ args.bodyclass }) renderTitle() renderAboveRow() else root = mw.html.create() root :wikitext(args.title) end structure_infobox_common() return loadTemplateStyles() .. root end -- If the argument exists and isn't blank, add it to the argument table. -- Blank arguments are treated as nil to match the behaviour of ParserFunctions. local function preprocessSingleArg(argName) if origArgs[argName] and origArgs[argName] ~= '' then args[argName] = origArgs[argName] end end -- Assign the parameters with the given prefixes to the args table, in order, in -- batches of the step size specified. This is to prevent references etc. from -- appearing in the wrong order. The prefixTable should be an array containing -- tables, each of which has two possible fields, a "prefix" string and a -- "depend" table. The function always parses parameters containing the "prefix" -- string, but only parses parameters in the "depend" table if the prefix -- parameter is present and non-blank. local function preprocessArgs(prefixTable, step) if type(prefixTable) ~= 'table' then error("Non-table value detected for the prefix table", 2) end if type(step) ~= 'number' then error("Invalid step value detected", 2) end -- Get arguments without a number suffix, and check for bad input. for i,v in ipairs(prefixTable) do if type(v) ~= 'table' or type(v.prefix) ~= "string" or (v.depend and type(v.depend) ~= 'table') then error('Invalid input detected to preprocessArgs prefix table', 2) end preprocessSingleArg(v.prefix) -- Only parse the depend parameter if the prefix parameter is present -- and not blank. if args[v.prefix] and v.depend then for j, dependValue in ipairs(v.depend) do if type(dependValue) ~= 'string' then error('Invalid "depend" parameter value detected in preprocessArgs') end preprocessSingleArg(dependValue) end end end -- Get arguments with number suffixes. local a = 1 -- Counter variable. local moreArgumentsExist = true while moreArgumentsExist == true do moreArgumentsExist = false for i = a, a + step - 1 do for j,v in ipairs(prefixTable) do local prefixArgName = v.prefix .. tostring(i) if origArgs[prefixArgName] then -- Do another loop if any arguments are found, even blank ones. moreArgumentsExist = true preprocessSingleArg(prefixArgName) end -- Process the depend table if the prefix argument is present -- and not blank, or we are processing "prefix1" and "prefix" is -- present and not blank, and if the depend table is present. if v.depend and (args[prefixArgName] or (i == 1 and args[v.prefix])) then for j,dependValue in ipairs(v.depend) do local dependArgName = dependValue .. tostring(i) preprocessSingleArg(dependArgName) end end end end a = a + step end end -- Parse the data parameters in the same order that the old {{infobox}} did, so -- that references etc. will display in the expected places. Parameters that -- depend on another parameter are only processed if that parameter is present, -- to avoid phantom references appearing in article reference lists. local function parseDataParameters() preprocessSingleArg('autoheaders') preprocessSingleArg('child') preprocessSingleArg('bodyclass') preprocessSingleArg('subbox') preprocessSingleArg('bodystyle') preprocessSingleArg('title') preprocessSingleArg('titleclass') preprocessSingleArg('titlestyle') preprocessSingleArg('above') preprocessSingleArg('aboveclass') preprocessSingleArg('abovestyle') preprocessArgs({ {prefix = 'subheader', depend = {'subheaderstyle', 'subheaderrowclass'}} }, 10) preprocessSingleArg('subheaderstyle') preprocessSingleArg('subheaderclass') preprocessArgs({ {prefix = 'image', depend = {'caption', 'imagerowclass'}} }, 10) preprocessSingleArg('captionstyle') preprocessSingleArg('imagestyle') preprocessSingleArg('imageclass') preprocessArgs({ {prefix = 'header'}, {prefix = 'data', depend = {'label'}}, {prefix = 'rowclass'}, {prefix = 'rowstyle'}, {prefix = 'rowcellstyle'}, {prefix = 'class'} }, 50) preprocessSingleArg('headerclass') preprocessSingleArg('headerstyle') preprocessSingleArg('labelstyle') preprocessSingleArg('datastyle') preprocessSingleArg('below') preprocessSingleArg('belowclass') preprocessSingleArg('belowstyle') preprocessSingleArg('name') -- different behaviour for italics if blank or absent args['italic title'] = origArgs['italic title'] preprocessSingleArg('decat') preprocessSingleArg('templatestyles') preprocessSingleArg('child templatestyles') preprocessSingleArg('grandchild templatestyles') end -- If called via #invoke, use the args passed into the invoking template. -- Otherwise, for testing purposes, assume args are being passed directly in. function p.infobox(frame) if frame == mw.getCurrentFrame() then origArgs = frame:getParent().args else origArgs = frame end parseDataParameters() return _infobox() end -- For calling via #invoke within a template function p.infoboxTemplate(frame) origArgs = {} for k,v in pairs(frame.args) do origArgs[k] = mw.text.trim(v) end parseDataParameters() return _infobox() end return p kueb5p6xeoq6x7bxu2zyyl7pmxgesrs 828 61097 1377126 1327622 2026-03-16T20:05:56Z en>Hike395 0 Restored revision 1335895720 by [[Special:Contributions/Nux|Nux]] ([[User talk:Nux|talk]]): Rv: see [[Template talk:Sister project]]. This isn't correct yet 1327621 Scribunto text/plain local yesno = require('Module:Yesno') local p = {} local function makeData(args) local data = {} -- Main table classes data.classes = {} if yesno(args.metadata) ~= false then table.insert(data.classes, 'metadata') end if args.position and args.position:lower() == 'left' then table.insert(data.classes, 'side-box-left') else table.insert(data.classes, 'side-box-right') end if args.collapsible then table.insert(data.classes, 'mw-collapsible') if args.collapsible == "collapsed" then table.insert(data.classes, 'mw-collapsed') end data.collapsible = true end table.insert(data.classes, args.class) -- Image if args.image and args.image ~= 'none' then data.image = args.image end -- we have to check to see if a downstream use has plainlist like -- Template:Sister_project. also it's the default. wikitext is :( if args.textclass == 'plainlist' or not args.textclass then data.textclass = 'plainlist' data.plainlist_templatestyles = 'Plainlist/styles.css' else data.textclass = args.textclass end -- Copy over data that does not need adjusting local argsToCopy = { -- aria qualities 'role', 'labelledby', -- Styles 'style', 'textstyle', 'templatestyles', -- Above row 'above', 'abovestyle', -- Body row 'text', 'imageright', -- Below row 'below', } for i, key in ipairs(argsToCopy) do data[key] = args[key] end return data end local function renderSidebox(data) -- Renders the sidebox HTML. -- Table root local root = mw.html.create('div') root:attr('role', data.role) :attr('aria-labelledby', data.labelledby) :addClass('side-box') for i, class in ipairs(data.classes or {}) do root:addClass(class) end if data.style then root:cssText(data.style) end local frame = mw.getCurrentFrame() if data.plainlist_templatestyles then root:wikitext(frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = data.plainlist_templatestyles } }) end -- The "above" row if data.above then local above = root:newline():tag('div') above:addClass('side-box-abovebelow') :newline() :wikitext(data.above) if data.textstyle then above:cssText(data.textstyle) end if data.abovestyle then above:cssText(data.abovestyle) end end -- The body row local body = root:newline():tag('div') body:addClass('side-box-flex') :addClass(data.collapsible and 'mw-collapsible-content') :newline() if data.image then body:tag('div') :addClass('side-box-image') :wikitext(data.image) end local text = body:newline():tag('div') text:addClass('side-box-text') :addClass(data.textclass) if data.textstyle then text:cssText(data.textstyle) end text:wikitext(data.text) if data.imageright then body:newline():tag('div') :addClass('side-box-imageright') :wikitext(data.imageright) end -- The below row if data.below then local below = root:newline():tag('div') below :addClass('side-box-abovebelow') :wikitext(data.below) if data.textstyle then below:cssText(data.textstyle) end end root:newline() local templatestyles = '' if data.templatestyles then templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = data.templatestyles } } end return frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = 'Module:Side box/styles.css' } } .. templatestyles .. tostring(root) end -- private, export for testing p._makeData = makeData p._renderSidebox = renderSidebox function p._main(args) local data = makeData(args) return renderSidebox(data) end function p.main(frame) local origArgs = frame:getParent().args local args = {} for k, v in pairs(origArgs) do v = v:match('%s*(.-)%s*$') if v ~= '' then args[k] = v end end return p._main(args) end return p hu1w1vy5vzibls2pne08un5bivqwbcp 1377127 1377126 2026-07-24T14:04:06Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Module:Side_box]] 1327621 Scribunto text/plain local yesno = require('Module:Yesno') local p = {} local function makeData(args) local data = {} -- Main table classes data.classes = {} if yesno(args.metadata) ~= false then table.insert(data.classes, 'metadata') end if args.position and args.position:lower() == 'left' then table.insert(data.classes, 'side-box-left') else table.insert(data.classes, 'side-box-right') end if args.collapsible then table.insert(data.classes, 'mw-collapsible') if args.collapsible == "collapsed" then table.insert(data.classes, 'mw-collapsed') end data.collapsible = true end table.insert(data.classes, args.class) -- Image if args.image and args.image ~= 'none' then data.image = args.image end -- we have to check to see if a downstream use has plainlist like -- Template:Sister_project. also it's the default. wikitext is :( if args.textclass == 'plainlist' or not args.textclass then data.textclass = 'plainlist' data.plainlist_templatestyles = 'Plainlist/styles.css' else data.textclass = args.textclass end -- Copy over data that does not need adjusting local argsToCopy = { -- aria qualities 'role', 'labelledby', -- Styles 'style', 'textstyle', 'templatestyles', -- Above row 'above', 'abovestyle', -- Body row 'text', 'imageright', -- Below row 'below', } for i, key in ipairs(argsToCopy) do data[key] = args[key] end return data end local function renderSidebox(data) -- Renders the sidebox HTML. -- Table root local root = mw.html.create('div') root:attr('role', data.role) :attr('aria-labelledby', data.labelledby) :addClass('side-box') for i, class in ipairs(data.classes or {}) do root:addClass(class) end if data.style then root:cssText(data.style) end local frame = mw.getCurrentFrame() if data.plainlist_templatestyles then root:wikitext(frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = data.plainlist_templatestyles } }) end -- The "above" row if data.above then local above = root:newline():tag('div') above:addClass('side-box-abovebelow') :newline() :wikitext(data.above) if data.textstyle then above:cssText(data.textstyle) end if data.abovestyle then above:cssText(data.abovestyle) end end -- The body row local body = root:newline():tag('div') body:addClass('side-box-flex') :addClass(data.collapsible and 'mw-collapsible-content') :newline() if data.image then body:tag('div') :addClass('side-box-image') :wikitext(data.image) end local text = body:newline():tag('div') text:addClass('side-box-text') :addClass(data.textclass) if data.textstyle then text:cssText(data.textstyle) end text:wikitext(data.text) if data.imageright then body:newline():tag('div') :addClass('side-box-imageright') :wikitext(data.imageright) end -- The below row if data.below then local below = root:newline():tag('div') below :addClass('side-box-abovebelow') :wikitext(data.below) if data.textstyle then below:cssText(data.textstyle) end end root:newline() local templatestyles = '' if data.templatestyles then templatestyles = frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = data.templatestyles } } end return frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = 'Module:Side box/styles.css' } } .. templatestyles .. tostring(root) end -- private, export for testing p._makeData = makeData p._renderSidebox = renderSidebox function p._main(args) local data = makeData(args) return renderSidebox(data) end function p.main(frame) local origArgs = frame:getParent().args local args = {} for k, v in pairs(origArgs) do v = v:match('%s*(.-)%s*$') if v ~= '' then args[k] = v end end return p._main(args) end return p hu1w1vy5vzibls2pne08un5bivqwbcp 828 66943 1377120 1317797 2026-06-28T22:16:03Z en>MSGJ 0 +pushpin_map 1377120 Scribunto text/plain -- This module may be used to compare the arguments passed to the parent -- with a list of arguments, returning a specified result if an argument is -- not on the list require ('strict'); local p = {} local pushpin_map_params = { 'coordinates', 'pushpin_caption', 'pushpin_relief', 'pushpin_label', 'pushpin_label_position', 'pushpin_label_size', 'pushpin_map', 'pushpin_mark', 'pushpin_mark_size', 'pushpin_alt', 'pushpin_background', 'pushpin_map_size' } local mapframe_params = { 'coord', 'coordinates', 'id', 'qid', 'mapframe', 'mapframe-area_km2', 'mapframe-area_mi2', 'mapframe-caption', 'mapframe-coord', 'mapframe-coordinates', 'mapframe-custom', 'mapframe-frame-coord', 'mapframe-frame-coordinates', 'mapframe-frame-height', 'mapframe-frame-width', 'mapframe-geomask', 'mapframe-geomask-fill', 'mapframe-geomask-fill-opacity', 'mapframe-geomask-stroke-color', 'mapframe-geomask-stroke-colour', 'mapframe-geomask-stroke-width', 'mapframe-height', 'mapframe-id', 'mapframe-length_km', 'mapframe-length_mi', 'mapframe-line', 'mapframe-line-stroke-color', 'mapframe-line-stroke-colour', 'mapframe-marker', 'mapframe-marker-color', 'mapframe-marker-colour', 'mapframe-point', 'mapframe-population', 'mapframe-shape', 'mapframe-shape-fill', 'mapframe-shape-fill-opacity', 'mapframe-shape-stroke-color', 'mapframe-shape-stroke-colour', 'mapframe-stroke-color', 'mapframe-stroke-colour', 'mapframe-stroke-width', 'mapframe-switcher', 'mapframe-type', 'mapframe-width', 'mapframe-wikidata', 'mapframe-zoom' } local function trim(s) return s:match('^%s*(.-)%s*$') end local function isnotempty(s) return s and s:match('%S') end local function clean(text) -- Return text cleaned for display and truncated if too long. -- Strip markers are replaced with dummy text representing the original wikitext. local pos, truncated local function truncate(text) if truncated then return '' end if mw.ustring.len(text) > 25 then truncated = true text = mw.ustring.sub(text, 1, 25) .. '...' end return mw.text.nowiki(text) end local parts = {} for before, tag, remainder in text:gmatch('([^\127]*)\127[^\127]*%-(%l+)%-[^\127]*\127()') do pos = remainder table.insert(parts, truncate(before) .. '&lt;' .. tag .. '&gt;...&lt;/' .. tag .. '&gt;') end table.insert(parts, truncate(text:sub(pos or 1))) return table.concat(parts) end function p._check(args, pargs) if type(args) ~= "table" or type(pargs) ~= "table" then -- TODO: error handling return end -- create the list of known args, regular expressions, and the return string local knownargs = {} if isnotempty(args['mapframe_args']) then for _, v in ipairs(mapframe_params) do knownargs[v] = 1 end end if isnotempty(args['pushpin_map_args']) then for _, v in ipairs(pushpin_map_params) do knownargs[v] = 1 end end local regexps = {} for k, v in pairs(args) do if type(k) == 'number' then v = trim(v) knownargs[v] = 1 elseif k:find('^regexp[1-9][0-9]*$') then table.insert(regexps, '^' .. v .. '$') end end -- loop over the parent args, and make sure they are on the list local ignoreblank = isnotempty(args['ignoreblank']) local showblankpos = isnotempty(args['showblankpositional']) local values = {} for k, v in pairs(pargs) do if type(k) == 'string' and knownargs[k] == nil then local knownflag = false for _, regexp in ipairs(regexps) do if mw.ustring.match(k, regexp) then knownflag = true break end end if not knownflag and ( not ignoreblank or isnotempty(v) ) then table.insert(values, clean(k)) end elseif type(k) == 'number' and knownargs[tostring(k)] == nil then local knownflag = false for _, regexp in ipairs(regexps) do if mw.ustring.match(tostring(k), regexp) then knownflag = true break end end if not knownflag and ( showblankpos or isnotempty(v) ) then table.insert(values, k .. ' = ' .. clean(v)) end end end -- add results to the output tables local res = {} if #values > 0 then local unknown_text = args['unknown'] or 'Found _VALUE_, ' if mw.getCurrentFrame():preprocess( "{{REVISIONID}}" ) == "" then local preview_text = args['preview'] if isnotempty(preview_text) then preview_text = require('Module:If preview')._warning({preview_text}) elseif preview_text == nil then preview_text = unknown_text end unknown_text = preview_text end for _, v in pairs(values) do -- Fix odd bug for | = which gets stripped to the empty string and -- breaks category links if v == '' then v = ' ' end -- avoid error with v = 'example%2' ("invalid capture index") local r = unknown_text:gsub('_VALUE_', {_VALUE_ = v}) table.insert(res, r) end end return table.concat(res) end function p.check(frame) local args = frame.args local pargs = frame:getParent().args return p._check(args, pargs) end return p kohqf9fxewyce9gq1kljbz0180u8sl1 1377121 1377120 2026-07-24T14:04:06Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Module:Check_for_unknown_parameters]] 1377120 Scribunto text/plain -- This module may be used to compare the arguments passed to the parent -- with a list of arguments, returning a specified result if an argument is -- not on the list require ('strict'); local p = {} local pushpin_map_params = { 'coordinates', 'pushpin_caption', 'pushpin_relief', 'pushpin_label', 'pushpin_label_position', 'pushpin_label_size', 'pushpin_map', 'pushpin_mark', 'pushpin_mark_size', 'pushpin_alt', 'pushpin_background', 'pushpin_map_size' } local mapframe_params = { 'coord', 'coordinates', 'id', 'qid', 'mapframe', 'mapframe-area_km2', 'mapframe-area_mi2', 'mapframe-caption', 'mapframe-coord', 'mapframe-coordinates', 'mapframe-custom', 'mapframe-frame-coord', 'mapframe-frame-coordinates', 'mapframe-frame-height', 'mapframe-frame-width', 'mapframe-geomask', 'mapframe-geomask-fill', 'mapframe-geomask-fill-opacity', 'mapframe-geomask-stroke-color', 'mapframe-geomask-stroke-colour', 'mapframe-geomask-stroke-width', 'mapframe-height', 'mapframe-id', 'mapframe-length_km', 'mapframe-length_mi', 'mapframe-line', 'mapframe-line-stroke-color', 'mapframe-line-stroke-colour', 'mapframe-marker', 'mapframe-marker-color', 'mapframe-marker-colour', 'mapframe-point', 'mapframe-population', 'mapframe-shape', 'mapframe-shape-fill', 'mapframe-shape-fill-opacity', 'mapframe-shape-stroke-color', 'mapframe-shape-stroke-colour', 'mapframe-stroke-color', 'mapframe-stroke-colour', 'mapframe-stroke-width', 'mapframe-switcher', 'mapframe-type', 'mapframe-width', 'mapframe-wikidata', 'mapframe-zoom' } local function trim(s) return s:match('^%s*(.-)%s*$') end local function isnotempty(s) return s and s:match('%S') end local function clean(text) -- Return text cleaned for display and truncated if too long. -- Strip markers are replaced with dummy text representing the original wikitext. local pos, truncated local function truncate(text) if truncated then return '' end if mw.ustring.len(text) > 25 then truncated = true text = mw.ustring.sub(text, 1, 25) .. '...' end return mw.text.nowiki(text) end local parts = {} for before, tag, remainder in text:gmatch('([^\127]*)\127[^\127]*%-(%l+)%-[^\127]*\127()') do pos = remainder table.insert(parts, truncate(before) .. '&lt;' .. tag .. '&gt;...&lt;/' .. tag .. '&gt;') end table.insert(parts, truncate(text:sub(pos or 1))) return table.concat(parts) end function p._check(args, pargs) if type(args) ~= "table" or type(pargs) ~= "table" then -- TODO: error handling return end -- create the list of known args, regular expressions, and the return string local knownargs = {} if isnotempty(args['mapframe_args']) then for _, v in ipairs(mapframe_params) do knownargs[v] = 1 end end if isnotempty(args['pushpin_map_args']) then for _, v in ipairs(pushpin_map_params) do knownargs[v] = 1 end end local regexps = {} for k, v in pairs(args) do if type(k) == 'number' then v = trim(v) knownargs[v] = 1 elseif k:find('^regexp[1-9][0-9]*$') then table.insert(regexps, '^' .. v .. '$') end end -- loop over the parent args, and make sure they are on the list local ignoreblank = isnotempty(args['ignoreblank']) local showblankpos = isnotempty(args['showblankpositional']) local values = {} for k, v in pairs(pargs) do if type(k) == 'string' and knownargs[k] == nil then local knownflag = false for _, regexp in ipairs(regexps) do if mw.ustring.match(k, regexp) then knownflag = true break end end if not knownflag and ( not ignoreblank or isnotempty(v) ) then table.insert(values, clean(k)) end elseif type(k) == 'number' and knownargs[tostring(k)] == nil then local knownflag = false for _, regexp in ipairs(regexps) do if mw.ustring.match(tostring(k), regexp) then knownflag = true break end end if not knownflag and ( showblankpos or isnotempty(v) ) then table.insert(values, k .. ' = ' .. clean(v)) end end end -- add results to the output tables local res = {} if #values > 0 then local unknown_text = args['unknown'] or 'Found _VALUE_, ' if mw.getCurrentFrame():preprocess( "{{REVISIONID}}" ) == "" then local preview_text = args['preview'] if isnotempty(preview_text) then preview_text = require('Module:If preview')._warning({preview_text}) elseif preview_text == nil then preview_text = unknown_text end unknown_text = preview_text end for _, v in pairs(values) do -- Fix odd bug for | = which gets stripped to the empty string and -- breaks category links if v == '' then v = ' ' end -- avoid error with v = 'example%2' ("invalid capture index") local r = unknown_text:gsub('_VALUE_', {_VALUE_ = v}) table.insert(res, r) end end return table.concat(res) end function p.check(frame) local args = frame.args local pargs = frame:getParent().args return p._check(args, pargs) end return p kohqf9fxewyce9gq1kljbz0180u8sl1 10 68845 1377128 1271335 2026-04-02T03:01:25Z en>Hike395 0 use centralized logo module to ensure correct image/alt/link/class for every project 1377128 wikitext text/x-wiki {{Side box | templatestyles = Sister project/styles.css | metadata=no | position = {{{position|}}} | image = {{#invoke:Sister project logo|main|image={{{image|}}}|project={{{project|}}}}} | textclass = {{{textclass|plainlist}}} | textstyle = {{{textstyle|}}} | text = {{{text}}} | below = {{{below|}}} | imageright = {{{imageright|}}} | class = plainlinks sistersitebox }}<noinclude>{{Documentation}}<!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --></noinclude> ros6vgf4q64bjkk4n1byp5crcwp3i8u 1377129 1377128 2026-07-24T14:04:06Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Sister_project]] 1377128 wikitext text/x-wiki {{Side box | templatestyles = Sister project/styles.css | metadata=no | position = {{{position|}}} | image = {{#invoke:Sister project logo|main|image={{{image|}}}|project={{{project|}}}}} | textclass = {{{textclass|plainlist}}} | textstyle = {{{textstyle|}}} | text = {{{text}}} | below = {{{below|}}} | imageright = {{{imageright|}}} | class = plainlinks sistersitebox }}<noinclude>{{Documentation}}<!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --></noinclude> ros6vgf4q64bjkk4n1byp5crcwp3i8u 0 78304 1377157 1350127 2026-07-25T02:53:24Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377157 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = Thomas Carlyle | image = Thomas Carlyle lm.jpg | caption = Photo by [[Elliott & Fry]], circa 1860s | birth_name = | birth_date = {{birth date|df=yes|1795|12|4}} | birth_place = [[Ecclefechan]], [[Dumfriesshire]], Scotland, United Kingdom | death_date = {{death date and age|df=yes|1881|2|5|1795|12|4}} | death_place = London, England, United Kingdom | resting_place = | education = | alma_mater = | occupation = Essayist, satirist, historian, mathematician | genre = | spouse = | partner = | children = | parents = | relations = | movement = [[Victorian literature]], [[Romanticism]] | notableworks = ''[[Sartor Resartus]]''<br>''[[The French Revolution: A History]]''<br>''[[On Heroes, Hero-Worship, and The Heroic in History]]''<br>''[[Carlyle circle|Carlyle circle (mathematics)]]'' | influences = | influenced = | signature = Signature of Thomas Carlyle.jpg }} '''ಥಾಮಸ್ ಕಾರ್ಲೈಲ್'''(4 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1795 – 5 ಫೆಬ್ರವರಿ 1881) ಸ್ಕಾಟ್ಲಂಡ್‍ನ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ, ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಬರಹಗಾರ,ಕಾದಂಬರಿಕಾರ,ಚರಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾಪಕ.ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತಿ<ref>"Thomas Carlyle" (bio), Dumfries-and-Galloway, 2008, webpage: [http://www.dumfries-and-galloway.co.uk/people/<!-- -->carlyle.htm dumfries-and-galloway.co.uk-carlyle]. </ref>. ''ಸಾರ್ಟರ್ ರಿಸಾರ್ಟಸ್'', ''ಫ್ರೆಂಚ್ ರೆವಲ್ಯೂಷನ್'' ಮೊದಲಾದ ಗ್ರಂಥಗಳ ಕರ್ತೃ. ತನ್ನ ಕಾಲದ ಲೇಖಕರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ== [[Image:Ecclefechan at the Birth-House.jpg|thumb|left|Birthplace of Thomas Carlyle]] ಹದಿನೈದನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎಡಿನ್‍ಬರೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವನ್ನು ಸೇರಿದನಾದರೂ ಪದವೀಧರನಾಗಲಿಲ್ಲ. 1826ರಲ್ಲಿ ಜೇನ್ ವೆಲ್ಷಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ.<ref name="Du"> "Thomas Carlyle" (bio), Dumfries-and-Galloway, 2008, webpage: [http://www.dumfries-and-galloway.co.uk/people/<!-- -->carlyle.htm dumfries-and-galloway.co.uk-carlyle]. </ref> ಸತ್ತ್ವಶಾಲಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನುಳ್ಳ ಈಕೆ ಈತನ ಕಷ್ಟ, ನಿರಾಶೆಗಳ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯವನ್ನಿತ್ತಳು. ಈಕೆಯ ಮರಣಾನಂತರ (1866) ಗಣನೀಯವಾದುದೇನನ್ನೂ ಕಾರ್ಲೈಲ್ ಬರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಬಹು ವರ್ಷ ಬಡತನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ವೃತ್ತಿಯನ್ನೂ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದು ಅನಂತರ ಕಾರ್ಲೈಲ್ ಸಾಹಿತ್ಯದತ್ತ ತಿರುಗಿದ. ಅನಾರೋಗ್ಯ, ವಿಷಣ್ಣತೆಗಳು ಈತನನ್ನು ಜೀವನದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕಾಡಿದವು. ಯಶಸ್ಸು ಕಾರ್ಲೈಲನಿಗೆ ತಡವಾಗಿ-1865 ರಿಂದಾಚೆ-ಬಂದಿತು. ಚೆಲ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಜನರ 'ದ ಸೇಜ್ ಆಫ್ ಚೆಲ್ಸಿ' ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆದರೂ ಕಡೆಯ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಈತ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ. ==ಆರಂಭಿಕ ಬರವಣಿಗೆ== 1820-21ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಾರ್ಲೈಲನ ಗಮನ ಜರ್ಮನ್ ಸಾಹಿತ್ಯದತ್ತ ಹೊರಳಿತು.[[ಜೊಹಾನ್ ವೂಲ್ಫ್‍ಗಾಂಗ್ ವಾನ್ ಗಯಟೆ|ಗಯಟೆಯ]] ಫೌಸ್ಟ್ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಬಂಧ ಮತ್ತು ಷಿಲರ್‍ನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಇವು ಕಾರ್ಲೈಲನ ಪ್ರಾರಂಭದ ಕೃತಿಗಳು. ಗಯಟೆಯಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೆ ಅಸಾಧಾರಣ ಮೆಚ್ಚಿಕೆಯಿತ್ತು. ಜರ್ಮನ್ [[ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಚಿಂತನೆಯ ಪರಿಚಯವೂ ಆಯಿತು. ಕಾರ್ಲೈಲನದು ಅಸಾಧಾರಣ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ಸ್ವಭಾವತಃ ಯೋಚನಾಪರನೂ ನೈತಿಕ ಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳವನೂ ಆದ ಈತ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನೂ ಸೋಲನ್ನೂ ಕಂಡ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ಶೂನ್ಯವನ್ನೂ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಯನ್ನೂ ಎದುರಿಸಿದ. ತನ್ನದೇ ಆದ ದರ್ಶನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ. ಗಡಸೂ ಶಕ್ತಿಯುತವೂ ಆದ ಈತನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಈತನ ಬರೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆ== ಕಾರ್ಲೈಲನ ಸಾಹಿತ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯಪೂರ್ಣವಾದುದು. [[ಸಾಹಿತ್ಯ]] ವಿಮರ್ಶೆಯಿಂದ ಈತನ ಗಣನೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯಸೃಷ್ಟಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಈತನಿಗೆ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶಕನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಪರಿಜ್ಞಾನ ಉಂಟು. ಸ್ಕಾಟ್‍ಲೆಂಡಿನ ಬರೆಹಗಾರರಾದ ಬನ್ರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸರ್ ವಾಲ್ಟರ್ ಸ್ಕಾಟರನ್ನು ಕುರಿತ ಈತನ ವಿಮರ್ಶೆ ಹೊಸಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವಂಥದು. ''ಪಾಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್'' (1843) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಈತನ ಮಧ್ಯಯುಗದ ದೃಷ್ಟಿ ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಯುಗದ ಈತನ ಟೀಕೆ ರಸ್ಕಿನ್ ಮುಂತಾದ ಹಲವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿತು. ''ಸಾರ್ಟರ್ ರಿಸಾರ್ಟಸ್'' ಎಂಬ ಈತನ ಕೃತಿಯನ್ನು ಯಾವ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿಸುವುದೂ ಕಷ್ಟ. ''ಫ್ರೆಂಚ್ ರೆವಲ್ಯೂಷನ್'' (1837), ''ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್'', ''ಹೀರೋಸ್ ಅಂಡ್ ಹೀರೊ ವರ್ಷಿಪ್'' (1841)-ಇವು ಕಾರ್ಲೈಲನ ಇತರ ಗಣ್ಯಕೃತಿಗಳು. ಬರಿಯ ದೈಹಿಕಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಹಿರಿಮೆಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಕಲಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಹಿರಿಮೆಗೂ ಭೇದವನ್ನು ಕಾರ್ಲೈಲ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸದಿರುವುದರಿಂದ, ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಸಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು ಈತನ ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿವೆ. ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದಲೇ [[ಕ್ರಾಮ್‍ವೆಲ್]] ಮತ್ತು ಫ್ರೆಡರಿಕರನ್ನು ಕಾರ್ಲೈಲ್ ಆದರ್ಶ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೆನ್ನುತ್ತಾನೆ. ''ಫ್ರೆಂಚ್ ರೆವಲ್ಯೂಷನ್'' ಎಂಬ ಉದ್ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯ ವಾಸ್ತವಿಕ ಅಂಶಗಳಿಗಿಂತ ಅದರ ಐತಿಹ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಬಂದಿದೆ. ಆದರೂ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಅನೇಕ ಮುಖ್ಯ ಘಟನಾವಳಿಗಳ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಚಿತ್ರಗಳು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ, ಅದನ್ನೆದುರಿಸಿದ ಜನನಾಯಕರ ಧೈರ್ಯ ಸಾಹಸಗಳು_ಇವುಗಳ ವರ್ಣನೆಗಳು ಮೈನವಿರೇಳುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿವೆ. ಇಡೀ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಶಕ್ತಿಯುಂಟು. ತನ್ನ ಹೃದಯದಿಂದ ಜ್ವಾಲೆಯಂತಹ ಈ ಕೃತಿ ಹೊಮ್ಮಿತೆಂದು ಕಾರ್ಲೈಲ್ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಹೇಳಿದನಂತೆ. [[ಆಲಿವರ್ ಕ್ರಾಮ್‍ವೆಲ್‍]]ನ ಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಭಾಷಣಗಳು (1845) ಎಂಬುದು ಕಾರ್ಲೈಲ್‍ನ ಬಹು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಕೃತಿ. ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕ್ರಾಮ್‍ವೆಲ್ಲನ ಚಿತ್ರ ಅಸಾಧಾರಣವಾದುದು, ಜೀವಂತವಾದುದು. ''ಎಡಿನ್‍ಬರೊ ಭಾಷಣ'' (1866) ಎಂಬ ಕೃತಿ ಇಂದಿಗೂ ಸ್ಛೂರ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಲೈಲ್ ಯಾವ ರಾಜಕೀಯ ಪಂಗಡಕ್ಕೂ ಸೇರಿದವನಲ್ಲ. ಜರ್ಮನ್ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಒಲಿದಿದ್ದ ಗಯಟೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಗುರುವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರೂ ಕಾರ್ಲೈಲನದು ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಚಾರವೃತ್ತಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ತ್ವ. ಮನಶ್ಶಾಂತಿಯ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಳಲಿ ಕೊನೆಗೆ ಫಲದ ನಿರೀಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲದ ಕರ್ಮವೇ ಶಾಂತಿಯ ಸಾಧನ ಎಂದು ಕಂಡು ಕೊಂಡವನೀತ. ಗೀತೆ ಬೋಧಿಸಿದ ಪಾಠವೇ_''ಫಲವನ್ನು ಬೇಡದ ಶ್ರದ್ದಾವಂತ ಕಾಯಕವೇ''_ಇವನ ಜೀವನ ಮಂತ್ರ. ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಗತಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲೈಲ್ ಬೌದ್ಧಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದ; ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ, ತ್ಯಾಗ, ಕಾಯಕಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದ; ಅವತಾರ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ತನಗಿದ್ದ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ. [[ವಿಜ್ಞಾನ]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]]ಗಳ ಹುಲುವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಜರೆದ. ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಲೈಲ್ ಅಸಾಧಾರಣ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ. ಈತನ ಭಾಷೆ ಲಲಿತವಾಗಿ ಹರಿಯದು. ತಡೆದು ತಡೆದು ಅದು ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರದು ಆವೇಶಪೂರ್ಣ, ಕ್ಲಿಷ್ಟ. ಆರ್ನಲ್ಡನಂಥ ಪ್ರಾಚೀನಮನೋಧರ್ಮದ ವಿಮರ್ಶಕನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗದ ಶೈಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸತ್ತ್ವಪೂರ್ಣ, ಪುಳುಕಿತಗೂಳಿಸಬಲ್ಲದ್ದು, ಸ್ಛೂರ್ತಿನೀಡಬಲ್ಲದ್ದು. ಈತನ ಶೈಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ ಜನರಿಗೆ ಸಹಜವಾದ ದೃಢತನದ ಪ್ರತೀಕವಷ್ಟೆ. ಈತ ಏನನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದರೂ ಅದು ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ನಡೆದಷ್ಟು ಸುಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ರೋಮಾಂಚಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅತಿ ಶ್ರದ್ಧಾವಂತವೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಆಗಿದ್ದು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನೇ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ಉದ್ಧರಿಸಲು ಹಂಬಲಿಸುವ ಮಹಾಪ್ರವಾದಿಯ ಚೇತನ_ಕಾರ್ಲೈಲನದು. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ 'ಹೀರೊ ಅಂಡ್ ಹೀರೊವರ್ಷಿಸ್' ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಟೈಲ್, ಇತಿಹಾಸವು ವೀರರ ಕಥೆ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ. (ಇಲ್ಲಿ ವೀರರೆಂದರೆ ದೈಹಿಕ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಕೆಚ್ಚನ್ನು ಮೆರೆಯುವವರಲ್ಲಿ ಇವರು ವಿಭೂತಿಪುರುಷರು. ಜನ್ಮಸಹಜವಾದ ಅಸಾಧಾರಣ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮುದಾಯದ ಬದುಕನ್ನು ರೂಪಿಸಬಲ್ಲವನು ವೀರ.) ವೀರನು ರಾಜನಾಗಬಹುದು, ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರಬಹುದು, ಪ್ರವಾದಿಯಾಗಿರಬಹುದು, ಕವಿಯಾಗಿರಬಹುದು ಕಾರ್ಲೈಲನಿಗೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸರ್ವಸಮಾನತೆಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲ. ==ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು== [[File:Water-colour Sketch of Thomas Carlyle.jpg|thumb|right|Watercolor sketch of Thomas Carlyle, age 46, by Samuel Laurence]] ಕಾರ್ಲೈಲನ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿ ''ಸಾರ್ಟರ್ ರಿಸಾರ್ಟಸ್'' ಮೊದಲಿಗೆ ಫ್ರೇಝರ್ಸ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು<ref name=Du/>. ಜರ್ಮನ್ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ, ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜೀನ ಪಾಲ್ ರಿಕ್ಟರನ, ಪ್ರಭಾವ ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ.`ದರ್ಜಿಗೆ ತೇಪೆ' ಎಂದು ಪುಸ್ತಕದ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳುಂಟು. ಕಾಲ್ಪನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ ಪ್ರೂಫೆಸರ್ ಟ್ರೂಫೆಲ್ಸ್‍ಡ್ರಾಕ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಬಟ್ಟೆಗಳ ವೇದಾಂತ ಒಂದು. ಮಾನವ ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲ ಸಂಕೇತಗಳೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಮನುಷ್ಯನ ಉಡುಪಿನಂತೆ ಮತ್ತೆ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ, ಕಾರ್ಲೈಲ್. ಎರಡನೆ ಭಾಗ ಟ್ರೂಫೆಲ್‍ಡ್ರಾಕನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ. ಇದು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರ್ಲೈಲ್‍ನ ಆತ್ಮವೃತ್ತ. ಟ್ರೂಫೆಲ್‍ಡ್ರಾಕನಿಗೆ ವಿವೇಕೂೀದಯವಾದ ಅನುಭವ ತನಗೆ 1821ರ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಿನ ಒಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಆಯಿತೆಂದು ಕಾರ್ಲೈಲ್ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ''ದಿ ಎವರ್ ಲಾಸ್ಟಿಂಗ್ ನೊ'', ''ದಿ ಸೆಂಟರ್ ಅಫ್ ಇನ್‍ಡಿಫರೆನ್ಸ್'' ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲೈಲ್ ತನ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಆಂದೋಳನ, ದಿಗ್ಬ್ರಮೆ ಮತ್ತು ನಿರಾಸೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ. ದಿ ಎವರ್ ಲಾಸ್ಟಿಂಗ್ ನೋ ನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಅಶಾಂತಿಗೆ ಮೂಲ ಅವನ ಫಲದ ಬಯಕೆಯೆಂಬುದನ್ನೂ ಯಾವ ನೀರಿಕ್ಷೆಯೂ ಇಲ್ಲದ ನಿಷ್ಕಾಮಕರ್ಮದಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನೇ ಗೆಲ್ಲಬಹುದೆಂಬುದನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. 'ಏನನ್ನೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬೇಡ, ಆಗ ಜಗತ್ತೇ ನಿನ್ನ ಪಾದದಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.' ಎನ್ನುವುದು ನಾಯಕನಾದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಸತ್ಯ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಲ್ಟೇರ್ ಮತ್ತು ಗಿಬನ್ನರಂಥ ಸಂಶಯವಾದಿಗಳ (ಸ್ಕೆಪ್ಟಿಕ್ಸ್) ಪ್ರಭಾವ ಕಾಣುತ್ತದೆ. [[ಭಾರತೀಯ ದರ್ಶನ]]ವೂ ಜರ್ಮನಿಯ ಮೂಲಕ [[ವರ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್|ವರ್ಡ್ವವರ್ತ್]], [[ಪರ್ಸಿ ಬೈಷೆ ಶೆಲ್ಲಿ|ಷೆಲ್ಲಿ]], ಕಾರ್ಲೈಲ್ ಮೊದಲಾದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಯವಾಗಿತ್ತು. ಕಾರ್ಲೈಲನ ದರ್ಶನ [[ಭಗವದ್ಗೀತೆ|ಭಗವದ್‍ಗೀತೆಯ]] ಉಪದೇಶಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಸಮೀಪ ಎನ್ನುವುದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ. ''ಸಾರ್ಟರ್'' ಓದಲು ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದ ಕೃತಿ. ಕಾರ್ಲೈಲ್ ಆರಿಸಿದ ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರೊಫೆಸರನ ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಬಾಳಿನ ಹಂದರ ಗ್ರಂಥದ ಕ್ಲಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಶೈಲಿಯ ವೈಚಿತ್ರ್ಯವೂ ಒಂದು ಅಡ್ಡಿ ಎನ್ನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಾರ್ಟರ್ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಕಲ್ಟನೆಯ ಅದ್ಭುತ ಸೃಷ್ಟಿ. ಇದರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಹಾಸ್ಯ, ಕಲ್ವನಾತ್ಮಕ ಕಲ್ಪನೆಯ ದರ್ಶನ ಓದುಗರ ಶ್ರಮವನ್ನು ಸಾರ್ಥಕಗೂಳಿಸುತ್ತವೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.bbc.co.uk/arts/yourpaintings/galleries/locations/the-national-trust-for-scotland-thomas-carlyles-birthplace-7272 Thomas Carlyle's Birthplace, [[National Trust for Scotland]]] * {{Gutenberg author |id=Carlyle,+Thomas | name=Thomas Carlyle}} * [http://www.poetryfoundation.org/archive/poet.html?id=1083 Poems by Thomas Carlyle] at PoetryFoundation.org * [http://carlyleletters.dukejournals.org The Carlyle Letters Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070830124601/http://carlyleletters.dukejournals.org/ |date=2007-08-30 }} * {{NRA|P4915}} * A guide to the [http://hdl.handle.net/10079/fa/beinecke.carlyle Thomas Carlyle Collection] at the [http://www.library.yale.edu/beinecke/index.html Beinecke Rare Book and Manuscript Library] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120118113045/http://www.library.yale.edu/beinecke/index.html |date=2012-01-18 }} * Carlisle's extraordinary influence on the opinions of Victorian society "The Occasional discourse on the Negro Question" (from 20 minutes 20 seconds) [http://video.google.com/videoplay?docid=-6241513179213272889#docid=3063654748786273465] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120823083353/http://video.google.com/videoplay?docid=-6241513179213272889#docid=3063654748786273465 |date=2012-08-23 }} His persuasive effect on John Ruskin, William Makepeace Thackeray, Rev. Charles Kingsley and Charles Dickens (c. 25 minutes) * [http://www.thomascarlyle.org The Ecclefechan Carlyle Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130718072402/http://thomascarlyle.org/ |date=2013-07-18 }} * ''[[The Green Snake and the Beautiful Lily]]'',[http://wn.rsarchive.org/RelAuthors/GoetheJW/GreenSnake.html Thomas Carlyle's translation (1832) from the German of Goethe's ''Märchen or Das Märchen''] {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕಾರ್ಲೈಲ್, ಥಾಮಸ್}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ]] [[ವರ್ಗ:ಬರಹಗಾರ]] 6syj19otm4c25w6pudoft87bbbudp09 0 82562 1377197 1375477 2026-07-25T07:02:20Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377197 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | headercolor = grey | name = ದೇವೇಂದ್ರ ಜಝಾರಿಯಾ | image = Devendra Jhajharia.jpg | image_size = <!--Only for images narrower than 220 pixels. !--> | caption = ದೇವೇಂದ್ರ ಜಝಾರಿಯಾ | birth_name = | fullname = | nickname = | nationality = ಭಾರತೀಯ(Indian) | residence = | birth_date = {{birth date and age|1981|06|10|df=yes}} | birth_place = | death_date = | death_place = | height = <!-- {{convert| |cm|ftin}} (2012) !--> | weight = <!-- {{convert| |kg|lb}} (2012) !--> | website = <!-- {{URL|www.example.com}} !--> | country = {{IND}} | sport = Athletics/ಅತ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್, | event = F46 Javelin/ಜಾವಲಿನ್ ಎಸೆತ, | collegeteam = | club = | team = | turnedpro = | coach = R.D.Singh/ಆರ್.ಡಿ.ಸಿಂಗ್, | retired = | coaching = | worlds = | regionals = | nationals = | olympics = | paralympics = [[2004 Summer Paralympics|2004]] | medaltemplates= {{MedalSport | [[Track and field]] (athletics)}} {{MedalCountry|{{IND}}}} {{MedalCompetition|[[Paralympic Games]]}} {{MedalGold| [[2016 Summer Paralympics|2016 Rio]] | [[Athletics at the 2016 Summer Paralympics – Men's javelin throw F46|Javelin - F46]]}} {{MedalGold| [[2004 Summer Paralympics|2004 Athens]] | [[Athletics at the 2004 Summer Paralympics – Men's javelin throw F42–46|Javelin - F44/46]]}} {{MedalCompetition|[[IPC Athletics World Championships|IPC World Championships]]}} {{MedalGold|[[2013 IPC Athletics World Championships|2013 Lyon]]|[[2013 IPC Athletics World Championships – Men's javelin throw|Javelin - F46]]}} {{MedalSilver|[[2015 IPC Athletics World Championships|2015 Doha]]|[[2015 IPC Athletics World Championships – Men's javelin throw|Javelin - F46]]}} {{MedalCompetition|[[Asian Para Games]]}} {{MedalSilver|[[2014 Asian Para Games|2014 Incheon | Javelin - F46]]}} }} ==ದೇವೇಂದ್ರಗೆ ಜಾವೆಲಿನ್ ಎಸೆತದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ== *ದೇವೇಂದ್ರ ಜಝಾರಿಯಾ (ಜೂನ್ 1981 10 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಜಾವೆಲಿನ್ ಎಸೆತಗಾರ (ಎಫ್46ವಿಭಾಗ) ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ, ಅವರ ಮೊದಲ ಚಿನ್ನ ಅಥೆನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ 2004 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಜಾವೆಲಿನ್ ಥ್ರೋ ದಲ್ಲಿ ಬಂತು. ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಪಡೆದ ತಮ್ಮ ದೇಶದ ಕ್ರೀಡಾಪಟು. ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊ 2016 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಇದೇ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಪಡೆದು,, ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮ ಗೊಲಿಸಿದರು.. ದೇವೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗೊಸ್ಪೊಟ್ರ್ಸs ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮೂಲಕ [3] ಪ್ಯಾರಾ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=https://sportscafe.in/articles/sports/2016/sep/14/devendra-jhajharia-breaks-world-record-to-win-gold-at-paralympics |title=Devendra Jhajharia breaks World Record to win Gold at Paralympics |access-date=2016-09-14 |archive-date=2016-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160922185121/https://sportscafe.in/articles/sports/2016/sep/14/devendra-jhajharia-breaks-world-record-to-win-gold-at-paralympics |url-status=dead }}</ref> *ಪೋಟೊ:[http://kannada.oneindia.com/sports/devendra-jhajharia-wins-second-paralympic-gold-twitter-bows-down-107256.html] *ಫೋಟೊ & ವಿಡಿಯೊ:[http://www.hindustantimes.com/videos/sports/javelin-thrower-devendra-jhajharia-wins-gold-at-paralympics-2016/video-S6K0G37VWCckKDO6vvnIAJ.html] ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ == *ದೇವೇಂದ್ರ ಜಝಾರಿಯಾ [[ರಾಜಸ್ಥಾನ]]ದ ಚೂರೂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 1981 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಎಂಟನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಮರ ಹತ್ತಲು ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಸಜೀವ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಬಲ್ ಮುಟ್ಟಿದರು. ಅವರಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಟ್ಟರು; ಆದರೆ ವೈದ್ಯರು ಬದುಕಿ ಉಳಿಯಲು ಅವರ ಎಡಗೈ ಕತ್ತರಿಸಿ ತೆಗೆಯಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. 1997 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಾಲೆಯ ಕ್ರೀಡಾ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಕೋಚ್ ಆರ್.ಡಿ. ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಇವರ ಪ್ರತಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಆ ಹಂತದಿಂದ ಅವರು ಸಿಂಗ್ ರಿಂದ ತರಬೇತಿಪಡೆದರು. ಅವರು 2004 ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಪಡೆದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ತರಬೇತುದಾರ ಆರ್.ಡಿ. ಸಿಂಗ್ ಗೆ ನೀಡಿದರು: "ಅವರು ನನಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಬಹಳ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದರು.<ref>[http://www.gosportsfoundation.in/ gosportsfoundation]</ref> ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== *2002 ರಲ್ಲಿ ದೇವೇಂದ್ರ ಕೊರಿಯಾದ 8 ನೇÉಫ್.ಇಎಸ್.ಪಿಐಸಿ ಗೇಮ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. 2004 ರಲ್ಲಿ ದೇವೇಂದ್ರ ಅಥೆನ್ಸ್ ಬೇಸಿಗೆಯ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಗೇಮ್ಸ್ ಗೆ ಭಾರತದಿಂದ ಅವರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಅರ್ಹತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅವರು ಹಳೆಯ 59.77 ಮೀ.ಎಸೆತದ ದಾಖಲೆ ಮೀರಿ 62.15m ದೂರದ ಹೊಸ ವಿಶ್ವದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಈ ಎಸೆತ ಅವರಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ನೀಡಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಪಡೆದ ಎರಡನೇ ಆಟಗಾರ.[(ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಮುರಲಿಕಾಂತ ಪೇಟ್ಕರ್ ಅವರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ).<ref>{{Cite web |url=http://news.biharprabha.com/2014/02/ficci-announces-the-winners-of-india-sports-awards-for-2014/ |title=india-sports-awards-for-2014 |access-date=2016-09-14 |archive-date=2017-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170804213812/http://news.biharprabha.com/2014/02/ficci-announces-the-winners-of-india-sports-awards-for-2014/ |url-status=dead }}</ref> {{Quote_box| width=15em |align=|right|quote= * '''ಇತರ ವಿವರ''' *ಹೆಸರು=ದೇವೇಂದ್ರ ಜಝಾರಿಯಾ *ರಾಜ್ಯ=[[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] * ಕ್ರೀಡೆ= ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್;ಜಾವಲಿನ್ ಎಸೆತ, * ರಾಷ್ಟ್ರ= ಭಾರತ * ಲಿಂಗ= ಪುರುಷ * ವಯಸ್ಸು= 35 * ಜನನ= ಚುರು, ಭಾರತ * ಎತ್ತರ= 1.86 ಮೀ * ತೂಕ= 85 ಕೆಜಿ * ಪತ್ನಿ=ಮಾಂಜು (ಮಂಜು) *ಮಕ್ಕಳು=ಎರಡು:ಜಿಯಾ ಮತ್ತು ಕವ್ಯಾನ್ .}} ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== *ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಉದ್ಯೋಗಿ, ಜಝಾರಿಯಾ ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿ. ಅವರ ಪತ್ನಿ, ಮಂಜು, ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ-ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಬಡ್ಡಿ ಆಟಗಾರಳು; ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರಿ ಜೀಯಾ (ಆರು ವರ್ಷ) ಮತ್ತು ಮಗ ಕಾವ್ಯನ್(ಎರಡು ವರ್ಷ). ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯತೆ== *ಎಫ್ಐಸಿಸಿಐ ಪ್ಯಾರಾ-ಕ್ರೀಡಾಪಟು (2014 ವರ್ಷದ) *ಪದ್ಮಶ್ರೀ. (2012; ಮೊದಲ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಯನ್; ಆದ್ದರಿಂದ ಗೌರವಾನ್ವಿತರಾದ) *ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2004)<ref>{{Cite web |url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |title="Padma Awards" |access-date=2016-09-14 |archive-date=2015-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |url-status=dead }}</ref> ==ನೋಡಿ== #[[೨೦೧೬ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ]] #[[೨೦೦೮ ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ]] #[[ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ 2012 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ]] #[[ರಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ 2016]] #[[ಲಂಡನ್ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್ 2012]] #[[ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ]]=[[ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ (ಪದಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ)]] #[[ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ]] #[[೨೦೧೬ ರ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] avcpeho5z87lxkyjkxgw7azqrm3ir4l 0 87401 1377151 1348805 2026-07-24T20:16:49Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377151 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site |name =ಟೆಲ್ ಎಲ್ ಅಮಾರ್ನ |native_name = العمارنة |alternate_name = El-Amarna, Tell el-Amarna |image = Small aten temple.jpg |alt = |caption = Small Temple of the [[Aten]] at Akhetaten |map_type = |map_alt = |map_size = |relief = |coordinates = {{coord|27|39|42|N|30|54|20|E|display=inline,title}} |location = [[Minya Governorate]], [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] |region = [[Upper Egypt]] |type = Settlement |part_of = |length = |width = |area = |height = |builder = [[Akhenaten]] |material = |built = Approximately 1346 BC |abandoned = |epochs = [[Eighteenth dynasty of Egypt]], [[Roman Empire]] |cultures = |dependency_of = |occupants = |condition = |ownership = |management = |public_access = |website = <!-- {{URL|example.com}} --> |notes = }} '''ಟೆಲ್ ಎಲ್ ಅಮಾರ್ನ'''ಕ್ರಿ. ಪೂ. ಸು. 1375ರಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ದೊರೆ 4ನೆಯ ಆಮೆನ್ ಹೋಟೆಪ್ (ಆಖೆನಾಟನ್) ಕಟ್ಟಿಸಿದ ರಾಜಧಾನಿ ಆಖೆನಾಟನ್ ನಗರದ ಅವಶೇಷಗಳ ನಿವೇಶನ. ಕೈರೋದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 190 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿ [[ನೈಲ್ ನದಿ]]ಯ ಪೂರ್ವತೀರದಲ್ಲಿದೆ. [[ಸೂರ್ಯ]]ದೇವತೆಯನ್ನು (ಅಟಾನ್) ಆರಾಧಿಸುವ ಹೊಸ ಮತವೊಂದರ ಪ್ರವರ್ತಕನಾದ ಆಮೆನ್ ಹೋಟೆಪ್, ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಆಖೆನಾಟನ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡು, ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ತೀಬ್ಸಿನಿಂದ ಅಮಾರ್ನಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದ. ಆತನ ಹೊಸ ರಾಜಧಾನಿಗೂ ಆಖೆನಾಟನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು 15 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿ ಮರಣಹೊಂದಿದ. ಜನ ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಮತದ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾದರು. ಮತ್ತೆ ತೀಬ್ಸ್ ರಾಜಧಾನಿಯಾಯಿತು. ಹೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ಪಾಳುಬಿತ್ತು. ==ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ== [[Image:Amarna boundary stela U 02.JPG|thumb|Statues to the left of Boundary stela U in el-Amarna]] ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈಚೆಗೆ ನಡೆದ ಉತ್ಕನನಗಳಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಗಳ. [[ದೇವಾಲಯ]]ಗಳ, ವಸತಿಗಳ ಅವಶೇಷಗಳೂ ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪಗಳೂ ದೊರಕಿವೆ. ಅನೇಕ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕೃತ ಹಜಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಇಲ್ಲಿಯ ಅರಮನೆಯ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಾಗಾರದ ಅವಶೇಷಗಳು ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದವು. ಆ ಕಾಲದ ಪಟ್ಟಣಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ, ಕಟ್ಟಡ ರಚನೆ, [[ಶಿಲ್ಪ]] ಮತ್ತು [[ಚಿತ್ರಕಲೆ]]ಗಳಿಗೆ ಅಮಾರ್ನ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ನಿದರ್ಶನ. ಕ್ಯೂನಿಫಾರಂ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಸು. 300 ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಫಲಕಗಳು ಇಲ್ಲಿಯ ಗ್ರಂಥಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕೆವೆ. ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯ, ಅಸ್ಸೀರಿಯ ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ಟನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಆಖೆನಾಟನ್ ಮತ್ತು ಆತನ ತಂದೆಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು ಇವು. ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಈಜಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಡನೆ ಈಜಿಪ್ಟು ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಂಪರ್ಕದ ಅರಿವು ಇಲ್ಲಿ ದೊರಕಿಸುವ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಕಾಲದ ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪ ನೈಜ ಸರಳ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಪರಂಪರಾಗತ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮಾರ್ನದ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಈಜಿಪ್ಟಿನ್‍ಯ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವುಂಟು. ಅಮಾರ್ನದ ಬಳಿ ಬಂಡೆಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊರೆದ ಸಮಾಧಿಗಳೂ ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಸೂರ್ಯದೇವನ ಮುಖ್ಯ ಅರ್ಚಕ ಮೆರಿ-ರಾ ಎಂಬಾತನ ಸಮಾಧಿ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಕಾಪ್ಟ್ ಜನ (ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಷಿಯನರ ವಂಶಜರು; ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಾಪ್ಟಿಕ್ ಚರ್ಚಿನವರು) ಈ ಸಮಾಧಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಇಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಚರ್ಚ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಉತ್ಖನನದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಒಂದು ಮನೆ ಒಬ್ಬ ಶಿಲ್ಪಿಯದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮುಖವಾಡಗಳು ದೊರಕಿವೆ. ಆಖೆನಾಟನನ ರಾಣಿ ನೆಫರ್‍ಟಿಟಿಯ ಮುಖವಾಡ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಅದು ಆ ಕಾಲದ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಚಾತುರ್ಯದ ಉತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://www.amarnaproject.com/ The University of Cambridge's Amarna Project] *[http://katherinestange.com/egypt/gallery.htm Amarna Art Gallery] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200108213537/http://katherinestange.com/egypt/gallery.htm |date=2020-01-08 }} Shows just a few, but stunning, examples of the art of the [[Amarna period]]. *[http://www.mansooramarnacollection.com/ M.A. Mansoor Amarna Collection] *[http://www.amarna3d.com/ The Amarna3D Project] 3D visualisation of the city developed by Paul Docherty. {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಟೆಲ್ ಎಲ್ ಅಮಾರ್ನ}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಶಿಲ್ಪಕಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] g666ymgp7pxci5zwhtmw6n18hc53qfh 0 87637 1377114 1366365 2026-07-24T12:01:53Z Prathvi Acharya 87484 1377114 wikitext text/x-wiki [[File:Ananthapuram lake temple.jpg|thumb|ಸರೋವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅನಂತಪುರ]] [[ಕೇರಳ]]ದ [[ಕಾಸರಗೋಡು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅನಂತಪುರ ಎನ್ನುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯ ನಡುವೆ ಇರುವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಇದನ್ನು ಜನರು '''ಸರೋವರ ಕ್ಷೇತ್ರ''' ಅನಂತಪುರ ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕೇರಳದ ತಿರುವಂತಪುರ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ. ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರದಾನ ದೇವರು. ಕಾಸರಗೋಡು ಪೇಟೆಯಿಂದ ೧೨ ಕಿ.ಮಿ ಬಡಗು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಕುಂಬಳೆ ಪೇಟೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಬದಿಯಡ್ಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ೪ ಕಿ.ಮಿ ಬಂದಾಗ ನಾಯ್ಕಪು ಎನ್ನುವ ಜಾಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ೧ ಕಿ. ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯ ನಡುವೆ ರಾರಾಜಿಸುವ ಪುರಾತನ ದಿವ್ಯ ಸನ್ನಿಧಿ ಅನಂತಪುರ. ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೦ ಕಿ.ಮೀ ತೆಂಕು ಭಾಗಕ್ಕೆಬಂದಾಗ ಕುಂಬಳೆ ಪೇಟೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗು [[ಪುತ್ತೂರು]]-ಬದಿಯಡ್ಕ ಮಾರ್ಗವಾಗಿಯು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |url=http://kannada.eenaduindia.com/Rainbow/TravelTalk/2016/02/27122242/Beautiful-lake-temple-Tiruvanathapura.vpf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2017-06-12 |archive-date=2016-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160228085328/http://kannada.eenaduindia.com/Rainbow/TravelTalk/2016/02/27122242/Beautiful-lake-temple-Tiruvanathapura.vpf |url-status=dead }}</ref> === ಇತಿಹಾಸ === ಅನಂತಪುರ ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ತುಳುನಾಡಿನ ಪುರಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ. ವಿಶಾಲ ಕೆರೆಯ ನಡುವೆ ೫ ಹೆಡೆಯ ಸರ್ಪದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶ ದೂರ ದೂರ ಒಂದು ಎರಡು ಮನೆ ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡ ಪಾದೆಕಲ್ಲಿನ ನಡುವೆ ಇರುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ ಮೊದಲಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣ ಗೋಡೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಪುರಾತನ ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಶೈಲಿಯ ಮೂರು ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಆವರಣದ ಗೋಡೆ. ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಶೈಲಿಯ ಆವರಣ ಗೋಡೆಗೆ ಸರ್ಪಕ್ಕೂ ಸಮೇತ ಹತ್ತಲು ಸಾದ್ಯ ಆಗುವುದಿಲ್ಲವಂತೆ ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆವರಣ ಗೋಡೆ ದಾಟಿ ಮುಂದೆ ಹೋದಾಗ ಬಲಿಕಲ್ಲಿನ ದರ್ಶನ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆನಂತರ ಹಲವು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಇಳಿದು ಮುಂದೆ ಹೋದಾಗ ಗೋಪುರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಗೋಪುರಕ್ಕೂ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪಕ್ಕು ನಡುವೆ ಇರುವ ನೀರ ಮೇಲಿನ ಚಿಕ್ಕ ಸೇತುವೆಯಲ್ಲಿ ಹೋದರೆ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಒಳಗೆ ನೋಡುವಾಗ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿಯ ದರ್ಶನ. [[File:Ananthapura Lake Temple,kerala.jpg|thumb|ಅನಂತಪುರ ಕೆರೆ ದೇವಾಲಯವು ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡಿನಲ್ಲಿರುವ ೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೆರೆ ದೇವಾಲಯ ಎಂದೂ ಮತ್ತು ತಿರುವನಂತಪುರದ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೇವತೆಯ ಮೂಲ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸ್ಥಾನ (ಮೂಲಸ್ಥಾನಂ) ಎಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ.]] == ವಿಶೇಷ ಮೂರ್ತಿಗಳು == ಕೆರೆಯ ನಡುವೆ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಡ ಬಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀದೇವಿ, ಭೂಮಿದೇವಿಯರ ನಡುವೆ ಶ್ರೀಸ್ವಾಮಿಯ ದಿವ್ಯ ವಿಗ್ರಹ. ಎದುರುಗಡೆ ಗರುಡ, ಹನುಮಂತ ಮೊಣಕಾಲೂರಿ ಕೈಮುಗಿದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಹಾಗು ನಾಗಕನ್ನಿಕೆಯರ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು ೭ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಇದೆ. ಈ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೬೪ ಬಗೆಯ ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಹಾಗು ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಿದ ಮದ್ದಿನ ಗುಣದ ಅಪೂರ್ವ ಪಾಕದಿಂದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಒಳಗಡೆಯಲ್ಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ವಿಗ್ರಹಗಳು ನೋಡಲು ತುಂಬಾ ಸುಂದರ. ಕದಿರಮರದ ತಿರುಳಿನಿಂದ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ ತಯಾರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಸುರುವಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಶೂಲ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆನಂತರ ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕವನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಲೇಪಸಿ ವಿಗ್ರಹದ ತಯಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕಡು ಶರ್ಕರ ಪಾಕದಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಮದ್ದಿನ ಸತ್ವ ತುಂಬಿರುವುದರಿಂದ ಈ ವಿಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಇದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ವಿಗ್ರಹ ನಿರ್ಮಿಸಲು ತುಂಬಾ ಜನರ ಶ್ರಮ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕದ ವಿಶೇಷ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕೇರಳದ ಮೂರು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ಒಂದು ಕಣ್ಣೂರಿನ ಮಾಡಾಯಿಕಾವು ಭಗವತಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ತಿರುವನಂತಪುರದ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಈ ಅನಂತಪುರ ಸರೋವರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ. == ದೇವರ ಮೊಸಳೆ == ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಶಾಲ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು '''ಬಬಿಯ''' ಎನ್ನುವ ಮೊಸಳೆ ಇದೆ. ಈ ಮೊಸಳೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಐತಿಹ್ಯಗಳಿವೆ. ಮೊಸಳೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಬಬಿಯ ಸಸ್ಯಹಾರಿ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ಸಂಗತಿ. ಹಿಂದೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅಲ್ಲಿ ಟೆಂಟ್ ಹಾಕಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಸಳೆ ಇರುವುದು ಗೊತ್ತಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕೊಲ್ಲ ಬೇಕೆಂದು ಬಬಿಯ ಎಂದು ಕರೆದು ಹೊರಗೆ ಬಂದಾಗ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನು ಕೊಂದ ಬ್ರಿಟೇಷ್ ಅಧೀಕಾರಿ ಸ್ವಲ್ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿವಸದಲ್ಲೆ ವಿಷದ ಹಾವು ಕಚ್ಚಿ ಸತ್ತು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಇನ್ನೊಂದು ಮೊಸಳೆ ಆ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಪೂಜಾರಿ ಬಬಿಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮೊಸಳೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಮದ್ಯಾಹ್ನ ಮಹಾಪೂಜೆ ಆದ ಮೇಲೆ ನೈವೇದ್ಯ ಕೊಡುವ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬಬಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಸುರಂಗದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ನೈವೇದ್ಯ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮೊಸಳೆಗೆ ಜನರು ಹರಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೈವೇದ್ಯ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಡುವ ಪದ್ದತಿ ಕೂಡಾ ಇದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಸಲ ಬಬಿಯಾ ಕೆರೆಯಿಂದ ಮೇಲೆ ಬಂದು ಮಲಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೋಡಿದ ಜನರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. == ವಿಶೇಷ ಸುರಂಗ == ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಶೇಷ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೋದರೆ ತಿರುವನಂತಪುರದ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಜನರ ನಂಬಿಕೆ. ಆದರೆ ಈ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗದ ಇನ್ನೊಂದು ಬಾಗಿಲು ಮೊಗ್ರಲ್ ಕರಾವಳಿಯ ನಾಂಗುಯಿ ಎನ್ನುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ತಿಳಿದ ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಸಲ ಬಬಿಯಾ ಮೊಸಳೆ ಈ ಸುರಂಗದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರುತ್ತದೆ. == ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ == ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ ಸುಮಾರ್ ೯೦೦ ವರ್ಷ ಹಳೆಯ [[ತುಳು]] ಶಾಸನವೆ ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ. ಶಾಸನದಲ್ಲಿರುವ [[ತುಳು ಲಿಪಿ]]ಗಳು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು ಮೊಗೆರೆರು ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಉಂಬಳಿ ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಬಗೆಗಿನ ವಿವರಣೆ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಕುಂಬಳೆಯ ಜಯಸಿಂಹ ಎನ್ನುವ ರಾಜ ಸುಮಾರು ೧೫ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅನಂತಪುರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿರುವ ಶಾಸನ [[ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ|ಅನಂತಪುರ]] ಶಾಸನವೆಂದೆ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು [[ತುಳು]]ವಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಶಾಸನ ಹಾಗು ತುಳುಲಿಪಿಯಲ್ಲೆ ಇರುವುದು ಇದರ ವಿಶೇಷತೆ. == ಪರಿವಾರ ದೈವ ದೇವರು == ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿಯ ಆರಾಧನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಬೇರೆ ಉಪದೇವರುಗಳಾದ ಮಹಾಗಣಪತಿ, ಮಹಿಷಮರ್ದಿನಿ, ವನಶಾಸ್ತರ ಗೋಶಾಲೆಕೃಷ್ಣ ಹಾಗು ಉಳ್ಳಾಕುಳು ದೈವಗಳ ಅರಾಧನೆಯು ಇದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== *https://en.wikipedia.org/wiki/Bekal_Fort *https://en.wikipedia.org/wiki/Madhur_Temple *https://en.wikipedia.org/wiki/Kanipura_Sri_Gopalakrishna_Temple {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] 50umpz5pdf3r9rq1u41zz3reombjb15 1377117 1377114 2026-07-24T13:24:23Z Prathvi Acharya 87484 1377117 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hindu temple in Kerala, India}} {{Use dmy dates|date=December 2019}} {{Use Indian English|date=December 2019}} {{Infobox Hindu temple | image =Anantapura Lake Temple.jpg | alt = | caption = ಸರೋವರ ಕ್ಷೇತ್ರ | map_type = India Kerala | map_caption = Location in [[Kerala]] | coordinates = {{coord|12.5842449|74.979776|type:landmark|display=inline,title}} | country = [[India]] | state = [[Kerala]] | district = [[Kasaragod district]] | location = Naikap, [[Kumbla]] | elevation_m = | deity = [[Anantha Padmanabhaswamy]] | architecture = [[Hindu architecture]] | temple_quantity = 1 | website = {{URL|http://ananthapuratemple.com/}} }} [[File:Ananthapuram lake temple.jpg|thumb|ಸರೋವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅನಂತಪುರ]] [[ಕೇರಳ]]ದ [[ಕಾಸರಗೋಡು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅನಂತಪುರ ಎನ್ನುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯ ನಡುವೆ ಇರುವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಇದನ್ನು ಜನರು '''ಸರೋವರ ಕ್ಷೇತ್ರ''' ಅನಂತಪುರ ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕೇರಳದ ತಿರುವಂತಪುರ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ. ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರದಾನ ದೇವರು. ಕಾಸರಗೋಡು ಪೇಟೆಯಿಂದ ೧೨ ಕಿ.ಮಿ ಬಡಗು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಕುಂಬಳೆ ಪೇಟೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಬದಿಯಡ್ಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ೪ ಕಿ.ಮಿ ಬಂದಾಗ ನಾಯ್ಕಪು ಎನ್ನುವ ಜಾಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ೧ ಕಿ. ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯ ನಡುವೆ ರಾರಾಜಿಸುವ ಪುರಾತನ ದಿವ್ಯ ಸನ್ನಿಧಿ ಅನಂತಪುರ. ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೦ ಕಿ.ಮೀ ತೆಂಕು ಭಾಗಕ್ಕೆಬಂದಾಗ ಕುಂಬಳೆ ಪೇಟೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗು [[ಪುತ್ತೂರು]]-ಬದಿಯಡ್ಕ ಮಾರ್ಗವಾಗಿಯು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |url=http://kannada.eenaduindia.com/Rainbow/TravelTalk/2016/02/27122242/Beautiful-lake-temple-Tiruvanathapura.vpf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2017-06-12 |archive-date=2016-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160228085328/http://kannada.eenaduindia.com/Rainbow/TravelTalk/2016/02/27122242/Beautiful-lake-temple-Tiruvanathapura.vpf |url-status=dead }}</ref> === ಇತಿಹಾಸ === ಅನಂತಪುರ ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ತುಳುನಾಡಿನ ಪುರಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ. ವಿಶಾಲ ಕೆರೆಯ ನಡುವೆ ೫ ಹೆಡೆಯ ಸರ್ಪದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶ ದೂರ ದೂರ ಒಂದು ಎರಡು ಮನೆ ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡ ಪಾದೆಕಲ್ಲಿನ ನಡುವೆ ಇರುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ ಮೊದಲಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣ ಗೋಡೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಪುರಾತನ ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಶೈಲಿಯ ಮೂರು ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಆವರಣದ ಗೋಡೆ. ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಶೈಲಿಯ ಆವರಣ ಗೋಡೆಗೆ ಸರ್ಪಕ್ಕೂ ಸಮೇತ ಹತ್ತಲು ಸಾದ್ಯ ಆಗುವುದಿಲ್ಲವಂತೆ ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆವರಣ ಗೋಡೆ ದಾಟಿ ಮುಂದೆ ಹೋದಾಗ ಬಲಿಕಲ್ಲಿನ ದರ್ಶನ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆನಂತರ ಹಲವು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಇಳಿದು ಮುಂದೆ ಹೋದಾಗ ಗೋಪುರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಗೋಪುರಕ್ಕೂ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪಕ್ಕು ನಡುವೆ ಇರುವ ನೀರ ಮೇಲಿನ ಚಿಕ್ಕ ಸೇತುವೆಯಲ್ಲಿ ಹೋದರೆ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಒಳಗೆ ನೋಡುವಾಗ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿಯ ದರ್ಶನ.<ref>https://traveltriangle.com/blog/ananthapura-lake-temple/</ref> <ref>{{cite web|url=http://www.keralatraveltourism.com/kerala-pilgrimage-destinations/ananthapura-lake-temple.html |title=Ananthapura Lake Temple, Travel to Ananthapura Lake Temple, Ananthapura Lake Temple Travel, Travel to Ananthapura Lake Temple in Kerala |publisher=Keralatraveltourism.com |access-date=2013-06-17 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121229114005/http://www.keralatraveltourism.com/kerala-pilgrimage-destinations/ananthapura-lake-temple.html |archive-date=2012-12-29 }}</ref> <ref>{{cite web|url=http://www.kamalkapoor.com/hindu-spiritual-places/ananthapura-temple.asp |title=Ananthapura Temple, Indian Ananthapura Lake Temple, Kerala Ananthapura Lake Temple, Ananthapura Lake Temple travel guide, Ananthapura Lake Temple Kasargod Kerala |publisher=Kamalkapoor.com |access-date=2013-06-17}}</ref> [[File:Ananthapura Lake Temple,kerala.jpg|thumb|ಅನಂತಪುರ ಕೆರೆ ದೇವಾಲಯವು ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡಿನಲ್ಲಿರುವ ೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಏಕೈಕ ಕೆರೆ ದೇವಾಲಯ ಎಂದೂ ಮತ್ತು ತಿರುವನಂತಪುರದ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೇವತೆಯ ಮೂಲ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸ್ಥಾನ (ಮೂಲಸ್ಥಾನಂ) ಎಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ.]] == ವಿಶೇಷ ಮೂರ್ತಿಗಳು == ಕೆರೆಯ ನಡುವೆ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಡ ಬಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀದೇವಿ, ಭೂಮಿದೇವಿಯರ ನಡುವೆ ಶ್ರೀಸ್ವಾಮಿಯ ದಿವ್ಯ ವಿಗ್ರಹ. ಎದುರುಗಡೆ ಗರುಡ, ಹನುಮಂತ ಮೊಣಕಾಲೂರಿ ಕೈಮುಗಿದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಹಾಗು ನಾಗಕನ್ನಿಕೆಯರ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು ೭ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಇದೆ. ಈ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೬೪ ಬಗೆಯ ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಹಾಗು ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಿದ ಮದ್ದಿನ ಗುಣದ ಅಪೂರ್ವ ಪಾಕದಿಂದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಒಳಗಡೆಯಲ್ಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ವಿಗ್ರಹಗಳು ನೋಡಲು ತುಂಬಾ ಸುಂದರ. ಕದಿರಮರದ ತಿರುಳಿನಿಂದ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ ತಯಾರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಸುರುವಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಶೂಲ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆನಂತರ ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕವನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಲೇಪಸಿ ವಿಗ್ರಹದ ತಯಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕಡು ಶರ್ಕರ ಪಾಕದಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಮದ್ದಿನ ಸತ್ವ ತುಂಬಿರುವುದರಿಂದ ಈ ವಿಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಇದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ವಿಗ್ರಹ ನಿರ್ಮಿಸಲು ತುಂಬಾ ಜನರ ಶ್ರಮ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಕಡುಶರ್ಕರ ಪಾಕದ ವಿಶೇಷ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕೇರಳದ ಮೂರು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ಒಂದು ಕಣ್ಣೂರಿನ ಮಾಡಾಯಿಕಾವು ಭಗವತಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ತಿರುವನಂತಪುರದ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಈ ಅನಂತಪುರ ಸರೋವರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ. == ದೇವರ ಮೊಸಳೆ == ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಶಾಲ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು '''ಬಬಿಯ''' ಎನ್ನುವ ಮೊಸಳೆ ಇದೆ. ಈ ಮೊಸಳೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಐತಿಹ್ಯಗಳಿವೆ. ಮೊಸಳೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಬಬಿಯ ಸಸ್ಯಹಾರಿ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ಸಂಗತಿ. ಹಿಂದೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅಲ್ಲಿ ಟೆಂಟ್ ಹಾಕಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಸಳೆ ಇರುವುದು ಗೊತ್ತಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕೊಲ್ಲ ಬೇಕೆಂದು ಬಬಿಯ ಎಂದು ಕರೆದು ಹೊರಗೆ ಬಂದಾಗ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನು ಕೊಂದ ಬ್ರಿಟೇಷ್ ಅಧೀಕಾರಿ ಸ್ವಲ್ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿವಸದಲ್ಲೆ ವಿಷದ ಹಾವು ಕಚ್ಚಿ ಸತ್ತು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಇನ್ನೊಂದು ಮೊಸಳೆ ಆ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಪೂಜಾರಿ ಬಬಿಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮೊಸಳೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಮದ್ಯಾಹ್ನ ಮಹಾಪೂಜೆ ಆದ ಮೇಲೆ ನೈವೇದ್ಯ ಕೊಡುವ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬಬಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಸುರಂಗದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ನೈವೇದ್ಯ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮೊಸಳೆಗೆ ಜನರು ಹರಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೈವೇದ್ಯ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಡುವ ಪದ್ದತಿ ಕೂಡಾ ಇದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಸಲ ಬಬಿಯಾ ಕೆರೆಯಿಂದ ಮೇಲೆ ಬಂದು ಮಲಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೋಡಿದ ಜನರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/india/story/vegetarian-temple-crocodile-babiya-dies-kerala-kasaragode-anandapadmanabha-swamy-2283347|title=Vegetarian temple crocodile babiya dies Kerala kasargode anandapadmanabha swamy|access-date=24 October 2022}}</ref> == ವಿಶೇಷ ಸುರಂಗ == ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಶೇಷ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೋದರೆ ತಿರುವನಂತಪುರದ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಜನರ ನಂಬಿಕೆ. ಆದರೆ ಈ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗದ ಇನ್ನೊಂದು ಬಾಗಿಲು ಮೊಗ್ರಲ್ ಕರಾವಳಿಯ ನಾಂಗುಯಿ ಎನ್ನುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ತಿಳಿದ ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಸಲ ಬಬಿಯಾ ಮೊಸಳೆ ಈ ಸುರಂಗದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರುತ್ತದೆ. == ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ == ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ ಸುಮಾರ್ ೯೦೦ ವರ್ಷ ಹಳೆಯ [[ತುಳು]] ಶಾಸನವೆ ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ. ಶಾಸನದಲ್ಲಿರುವ [[ತುಳು ಲಿಪಿ]]ಗಳು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು ಮೊಗೆರೆರು ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಉಂಬಳಿ ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಬಗೆಗಿನ ವಿವರಣೆ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಕುಂಬಳೆಯ ಜಯಸಿಂಹ ಎನ್ನುವ ರಾಜ ಸುಮಾರು ೧೫ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅನಂತಪುರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿರುವ ಶಾಸನ [[ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನ|ಅನಂತಪುರ]] ಶಾಸನವೆಂದೆ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು [[ತುಳು]]ವಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಶಾಸನ ಹಾಗು ತುಳುಲಿಪಿಯಲ್ಲೆ ಇರುವುದು ಇದರ ವಿಶೇಷತೆ. == ಪರಿವಾರ ದೈವ ದೇವರು == ಅನಂತಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿಯ ಆರಾಧನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಬೇರೆ ಉಪದೇವರುಗಳಾದ ಮಹಾಗಣಪತಿ, ಮಹಿಷಮರ್ದಿನಿ, ವನಶಾಸ್ತರ ಗೋಶಾಲೆಕೃಷ್ಣ ಹಾಗು ಉಳ್ಳಾಕುಳು ದೈವಗಳ ಅರಾಧನೆಯು ಇದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== *https://en.wikipedia.org/wiki/Bekal_Fort *https://en.wikipedia.org/wiki/Madhur_Temple *https://en.wikipedia.org/wiki/Kanipura_Sri_Gopalakrishna_Temple {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] q2snrbdbs0ogfwc0losce1x6g1ums6m 10 88439 1377136 1121544 2025-12-27T05:45:33Z en>Zackmann08 0 removing template per [[Wikipedia:Templates_for_discussion/Log/2025_December_19#Template:Intricate_template|TFD]] 1377136 wikitext text/x-wiki {{documentation subpage}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AT THE BOTTOM OF THIS PAGE --> {{Lua|Module:Infobox|Module:InfoboxImage|Module:Wikidata|Module:Check for unknown parameters}} {{Uses Wikidata|P837}} The <code>{{tl|{{BASEPAGENAME}}}}</code> template adds an infobox with data fields for defining a particular festival or other day of observance. === Usage === <!-- Abstract usage of the template --> <div style="width: 65%; overflow: auto; color:inherit; background: #dddddd; border: 1px solid black; padding:0.5em 1em 0.5em 1em;"> <nowiki>{{</nowiki>Infobox holiday | holiday_name = required | type = required | image = | imagesize = | alt = | caption = | official_name = | nickname = | observedby = | litcolor = | longtype = | significance = | celebrations = | observances = | begins = | ends = | date = | scheduling = <nowiki><!-- e.g. "same day each year" --></nowiki> | duration = <nowiki><!-- e.g. "1 day", "1 week" --></nowiki> | frequency = <nowiki><!-- e.g. "Annual", "Every 4 years", "Once" --></nowiki> <nowiki><!-- Use next three if holiday is the same day of the same week every year --></nowiki> | week_ordinal = <nowiki><!-- "first", "second", "last", etc. --></nowiki> | weekday = <nowiki><!-- "Sunday", "Monday", "Friday", etc. --></nowiki> | month = <nowiki><!-- "January", "February", "December", etc. --></nowiki> <nowiki><!-- Use next four if the date changes in an unusual pattern each year --></nowiki> | date{{#time:Y|last year}} = <nowiki><!-- only for days that change each year --></nowiki> | date{{#time:Y}} = <nowiki><!-- only for days that change each year --></nowiki> | date{{#time:Y|next year}} = <nowiki><!-- only for days that change each year --></nowiki> | date{{#time:Y|+2 years}} = <nowiki><!-- only for days that change each year --></nowiki> | firsttime = | lasttime = | startedby = | relatedto = | module = <nowiki><!-- other modules can be embedded here --></nowiki> <nowiki>}}</nowiki> </div> For an annual holiday occurring on the same day each year: <div style="width: 65%; overflow: auto; color:inherit; background: #dddddd; border: 1px solid black; padding:0.5em 1em 0.5em 1em;"> <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Infobox holiday | holiday_name = Template Day | type = | image = | imagesize = | caption = | official_name = | nickname = | observedby = | litcolor = | longtype = | significance = | begins = | ends = | date = 30 February | scheduling = same day each year | duration = 1 day | frequency = Annual | celebrations = | observances = | relatedto = }} </syntaxhighlight> </div> === Parameters === ==== Required ==== ;holiday_name: This is the most common holiday name, which appears at the top of the infobox. It should almost always be the name of the article. ;type: The type of the holiday, for example: national, Judaism, Islamic, etc. ;begins: Required for multi-day holidays—this is the starting date for a multi-day holiday. ;ends: Required for multi-day holidays—this is the ending date for a multi-day holiday. ;date: Required for single-day holidays—this is the date of a single-day holiday. (If you use the '''week_ordinal'''/'''weekday'''/'''month''' parameters below, '''date''' will default to a phrase like "First Sunday in January". Otherwise it has no default and is required.). Specific phrases for other rules are decoded in [[Template:Infobox holiday/date]]. Sample: "first Thursday after 18 April". If no value is given, the value of [[d:Property:P837]] of the holiday's Wikidata item is displayed instead. ;date{{CURRENTYEAR}}: Highly recommended for holidays that don't stay on the same [[Gregorian calendar|Gregorian]] date—this is the Gregorian date on which the holiday will occur in {{CURRENTYEAR}}. At the end of {{CURRENTYEAR}}, this will be replaced with '''date{{#expr:{{CURRENTYEAR}}+1}}''', which will later be replaced with '''date{{#expr:{{CURRENTYEAR}}+2}}'''. Therefore, it's a good idea to specify the Gregorian date for a few future years. (Not necessary if '''week_ordinal'''/'''weekday'''/'''month''' are specified instead.) ==== Optional ==== ;image: This should be an image that represents the holiday. The value is just the simple target-name, not a full wikilink. ;imagesize: The size of the image (default is 225px). ;caption: This is a caption that describes the image. ;official_name: This should contain the official name of the holiday if it is not the holiday_name; this can also be the name of the holiday in its original language ;nickname: This should hold any nicknames, alternatives, and translations for the holiday_name or official_name ;observedby: Highly recommended—these are the people who celebrate/observe the holiday (e.g. [[Muslim]]s and [[Islam]], [[United States]], people worldwide) ;litcolor: This is the liturgical color of the day, if applicable to a religious holiday; or other color which is applicable to the holiday (e.g. green for [[Saint Patrick's Day]]) ;longtype: This is a lengthier description of the type, for example if there are two types that could be defined, for example "Cultural, Historical, Islamic" ;significance: This is a lengthier description of the holiday's significance ;scheduling: Define the how the date varies (not displayed). Sample value: "same day each year" ;duration: Time the holiday or observance last. Sample values: "1 day", "1 week", "3 days" ;frequency: The frequency with which the holiday or observance re-occurs. Sample values: "Annual", "Weekly", "Monthly" ;week_ordinal, weekday, month: For days that are observed on the same day of the same week every year, these specify the week (week_ordinal), day of the week (weekday), and month. If you use these, you no longer have to specify '''date{{#expr:{{CURRENTYEAR}}-1}}''', '''date{{CURRENTYEAR}}''', '''date{{#expr:{{CURRENTYEAR}}+1}}''' and '''date{{#expr:{{CURRENTYEAR}}+2}}'''. If you specify '''week_ordinal''', then '''weekday''' and '''month''' are required also. ;date{{#expr:{{CURRENTYEAR}}-1}}, date{{#expr:{{CURRENTYEAR}}+1}}, date{{#expr:{{CURRENTYEAR}}+2}}: recommended for holidays that don't stay on the same [[Gregorian calendar|Gregorian]] date—the template will display the previous and next year's dates along with that of the current year, if they are provided. Again, it's a good idea to provide dates for a few years further into the future as well. (Not necessary if '''week_ordinal'''/'''weekday'''/'''month''' are specified instead.) ;mdy: If set to a non-blank value, auto-formatted dates will be displayed in "month day, year" format instead of the default "day month year" order. ;firsttime: first time/year the holiday was observed (if available) ;lasttime: last time/year the holiday was observed (if no longer observed) ;celebrations: This contains the celebrations that occur on the holiday. ;observances: This contains essentially the same thing as the '''celebrations''' attribute. However, the word ''observances'' is used. This may be more appropriate than '''celebrations''' when referring to prayer or more solemn observances. Most likely, you will not need both '''celebrations''' and '''observances'''. ;relatedto: This contains holidays that relate to the current holiday. ;module: Arbitrary modules can be embedded here. === Examples === <!-- For the documentation don't subst the result --> ==== Same date every year ==== {| | style="vertical-align:top;" | <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Infobox holiday | image = Feu d'artifice du 14 juillet 2017 depuis le champ de Mars à Paris, devant la Tour Eiffel, Bastille day 2017 (35118978683).jpg | caption = Fireworks at the [[Eiffel Tower]], [[Paris]], 2017 | holiday_name = Bastille Day | nickname = French National Day<br />(''Fête nationale'')<br />The Fourteenth of July<br />(''Quatorze juillet'') | significance = Commemorates the [[Storming of the Bastille]] on 14 July 1789, and the unity of the French people at the [[Fête de la Fédération]] on 14 July 1790 | observedby = [[France]] | date = 14 July | frequency = annual | celebrations = [[Military parade]]s, [[fireworks]], concerts, [[Ball (dance)|ball]]s | type = national }}</syntaxhighlight> | {{Infobox holiday | image = Feu d'artifice du 14 juillet 2017 depuis le champ de Mars à Paris, devant la Tour Eiffel, Bastille day 2017 (35118978683).jpg | caption = Fireworks at the [[Eiffel Tower]], [[Paris]], 2017 | holiday_name = Bastille Day | nickname = French National Day<br />(''Fête nationale'')<br />The Fourteenth of July<br />(''Quatorze juillet'') | significance = Commemorates the [[Storming of the Bastille]] on 14 July 1789, and the unity of the French people at the [[Fête de la Fédération]] on 14 July 1790 | observedby = [[France]] | date = 14 July | frequency = annual | celebrations = [[Military parade]]s, [[fireworks]], concerts, [[Ball (dance)|ball]]s | type = national }} |} ==== Same day of same week every year ==== {| | style="vertical-align:top;" | <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Infobox holiday | holiday_name = Astronauts Day | type = secular | observedby = United States | week_ordinal = last | weekday = Friday | month = January }}</syntaxhighlight> | {{Infobox holiday | holiday_name = Astronauts Day | type = secular | observedby = United States | week_ordinal = last | weekday = Friday | month = January }} |} ==== Different days and dates each year ==== {| | style="vertical-align:top;" | <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Infobox holiday | holiday_name = Giving Tuesday | type = cultural | duration = 1 day | frequency = annual | observedby = Worldwide | date = Tuesday after Black Friday/Cyber Monday | date2022 = November 29 | date2023 = November 28 | date2024 = December 3 | date2025 = December 2 | relatedto = [[Thanksgiving (United States)|Thanksgiving]], [[Black Friday (shopping)|Black Friday]] }}</syntaxhighlight> | {{Infobox holiday | holiday_name = Giving Tuesday | type = cultural | duration = 1 day | frequency = annual | observedby = Worldwide | date = Tuesday after Black Friday/Cyber Monday | date2022 = November 29 | date2023 = November 28 | date2024 = December 3 | date2025 = December 2 | relatedto = [[Thanksgiving (United States)|Thanksgiving]], [[Black Friday (shopping)|Black Friday]] }} |} ==== Formulas for calculating occurrences ==== Sample formulas used in [[Template:Infobox holiday/date]]: *For [[First Day of Summer]]: first Thursday after 18 April: *:<nowiki>{{Weekday after date|{{{year}}}|April|18|Thursday}}</nowiki> *:''See also:'' [[Template:Weekday after date]] *For [[Victoria Day (Scotland)]]: last Monday before or on 24 May *:<nowiki>{{Weekday before date|{{{year}}}|May|25|Monday}}</nowiki> *:''See also:'' [[Template:Weekday before date]] *For [[Sexagesima]]: second Sunday before [[Ash Wednesday]] (56 calendar days before Easter Sunday) *:<nowiki>{{#invoke:Easter|Calculate|{{{year}}}|day=-56|format=F j}}</nowiki> *:''See also:'' [[Module:Easter]] For some holidays, this is still defined on the holiday page itself. For [[First Day of Summer]], this would be: <syntaxhighlight lang="wikitext"> | date = first Thursday after 18 April | date{{LASTYEAR}} = {{Weekday after date|{{LASTYEAR}}|April|18|Thursday}} | date{{CURRENTYEAR}} = {{Weekday after date|{{CURRENTYEAR}}|April|18|Thursday}} | date{{NEXTYEAR}} = {{Weekday after date|{{NEXTYEAR}}|April|18|Thursday}} | date{{#time:Y|+2 years}} = {{Weekday after date|{{#time:Y|+2 years}}|April|18|Thursday}} </syntaxhighlight> ==TemplateData== {{templateData header}} <div style="width:auto; autoflow: scroll"> <templatedata> { "format": "{{_\n| _____________ = _\n}}\n", "params": { "type": { "example": "international", "default": "e.g. secular, national, international, cultural, historic, ethnic, patriotic, default, asian, judaism, shinto, islam, christian, commercial", "suggested": true, "description": "Type of holiday", "type": "string", "required": true }, "holiday_name": { "suggested": true, "description": "Usually the same as the page name", "example": "World AIDS Day", "required": true }, "image": { "description": "Do not include File: and do not wikilink", "example": "Easter.svg", "suggested": true }, "image_size": {}, "imagesize": {}, "alt": { "description": "Image description for visually impaired readers", "example": "orange awareness ribbon", "suggested": true }, "caption": { "description": "Image caption", "type": "string" }, "official_name": { "suggested": true }, "nickname": { "suggested": true, "description": "Nickname for the date, or translations", "example": "SAAM" }, "observedby": { "description": "Countries or people who celebrate or observe the date ", "example": "[[Muslim]]s and [[Islam]], people worldwide", "type": "string", "suggested": true }, "litcolor": { "description": "Color used for the holiday", "example": "Blue", "type": "string", "suggested": true }, "longtype": { "description": "Lengthier alternative to type", "example": "Cultural, ethnic and Buddhist" }, "significance": { "description": "Lengthier description of holiday's significance", "type": "string", "suggested": true }, "celebrations": { "description": "What usually happens on that date. Observances can be used instead.", "type": "string", "suggested": true, "example": "gift-giving, Church services" }, "observances": { "description": "Can be used instead of celebrations to describe what happens on the date ", "type": "string" }, "begins": { "example": "1 October", "suggested": true, "description": "Required for multi-day holidays" }, "ends": { "example": "31 October", "suggested": true, "description": "Required for multi-day holidays" }, "date": { "description": "Date of event, do not use \"1st\", \"5th\" use 1, 5", "example": "1 October", "required": true, "suggested": true }, "week_ordinal": { "description": "For the first, second etc weeks in a month ", "example": "first" }, "weekday": { "description": "Day of week if always the same", "example": "Sunday", "suggested": true }, "month": { "description": "Use for long observances", "example": "October", "suggested": true }, "date2024": {}, "date2023": {}, "date2022": {}, "date2021": { "description": "Use when the date changes every year " }, "scheduling": { "example": "same day each year", "type": "string", "suggested": true, "description": "Not displayed" }, "mdy": { "description": "if set auto-formatted dates will be displayed in \"month day, year\"", "example": "yes", "type": "string" }, "duration": { "example": "1 day", "type": "string", "default": "e.g. 1 day, 1 week, 1 month ", "suggested": true }, "frequency": { "description": "How often it occurs", "example": "Annual", "default": "e.g. Annual, Every 4 years, Once", "suggested": true }, "firsttime": { "suggested": true, "description": "either first date or calculation of how long ago ", "example": "{{start date and age|df=yes|1988}}" }, "lasttime": { "description": "Useful for events no longer held or not held every year " }, "startedby": { "suggested": true, "description": "Person or organization" }, "relatedto": { "description": "Any other dates or wiki pages linked to it ", "example": "[[World Mental Health Day]]", "suggested": true }, "module": { "description": "Other modules to embed in this infobox", "suggested": false }, "date2007": {}, "date2008": {}, "date2009": {}, "date2010": {}, "date2011": {}, "date2012": {}, "date2013": {}, "date2014": {} } } </templatedata> </div> === Tracking categories=== Pages using the template with unsupported parameters are tracked in {{clc|Pages using infobox holiday with unknown parameters}}. Other maintenance categories include: * {{clc|Infobox holiday with missing field}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- ADD CATEGORIES BELOW THIS LINE --> [[Category:Events infobox templates|Holiday]] [[Category:Infobox templates using Wikidata]] [[Category:Templates that add a tracking category]] }}</includeonly> hby9juke6ih1q93xuzxirabegie7jrm 1377137 1377136 2026-07-24T14:04:07Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Infobox_holiday/doc]] 1377136 wikitext text/x-wiki {{documentation subpage}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AT THE BOTTOM OF THIS PAGE --> {{Lua|Module:Infobox|Module:InfoboxImage|Module:Wikidata|Module:Check for unknown parameters}} {{Uses Wikidata|P837}} The <code>{{tl|{{BASEPAGENAME}}}}</code> template adds an infobox with data fields for defining a particular festival or other day of observance. === Usage === <!-- Abstract usage of the template --> <div style="width: 65%; overflow: auto; color:inherit; background: #dddddd; border: 1px solid black; padding:0.5em 1em 0.5em 1em;"> <nowiki>{{</nowiki>Infobox holiday | holiday_name = required | type = required | image = | imagesize = | alt = | caption = | official_name = | nickname = | observedby = | litcolor = | longtype = | significance = | celebrations = | observances = | begins = | ends = | date = | scheduling = <nowiki><!-- e.g. "same day each year" --></nowiki> | duration = <nowiki><!-- e.g. "1 day", "1 week" --></nowiki> | frequency = <nowiki><!-- e.g. "Annual", "Every 4 years", "Once" --></nowiki> <nowiki><!-- Use next three if holiday is the same day of the same week every year --></nowiki> | week_ordinal = <nowiki><!-- "first", "second", "last", etc. --></nowiki> | weekday = <nowiki><!-- "Sunday", "Monday", "Friday", etc. --></nowiki> | month = <nowiki><!-- "January", "February", "December", etc. --></nowiki> <nowiki><!-- Use next four if the date changes in an unusual pattern each year --></nowiki> | date{{#time:Y|last year}} = <nowiki><!-- only for days that change each year --></nowiki> | date{{#time:Y}} = <nowiki><!-- only for days that change each year --></nowiki> | date{{#time:Y|next year}} = <nowiki><!-- only for days that change each year --></nowiki> | date{{#time:Y|+2 years}} = <nowiki><!-- only for days that change each year --></nowiki> | firsttime = | lasttime = | startedby = | relatedto = | module = <nowiki><!-- other modules can be embedded here --></nowiki> <nowiki>}}</nowiki> </div> For an annual holiday occurring on the same day each year: <div style="width: 65%; overflow: auto; color:inherit; background: #dddddd; border: 1px solid black; padding:0.5em 1em 0.5em 1em;"> <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Infobox holiday | holiday_name = Template Day | type = | image = | imagesize = | caption = | official_name = | nickname = | observedby = | litcolor = | longtype = | significance = | begins = | ends = | date = 30 February | scheduling = same day each year | duration = 1 day | frequency = Annual | celebrations = | observances = | relatedto = }} </syntaxhighlight> </div> === Parameters === ==== Required ==== ;holiday_name: This is the most common holiday name, which appears at the top of the infobox. It should almost always be the name of the article. ;type: The type of the holiday, for example: national, Judaism, Islamic, etc. ;begins: Required for multi-day holidays—this is the starting date for a multi-day holiday. ;ends: Required for multi-day holidays—this is the ending date for a multi-day holiday. ;date: Required for single-day holidays—this is the date of a single-day holiday. (If you use the '''week_ordinal'''/'''weekday'''/'''month''' parameters below, '''date''' will default to a phrase like "First Sunday in January". Otherwise it has no default and is required.). Specific phrases for other rules are decoded in [[Template:Infobox holiday/date]]. Sample: "first Thursday after 18 April". If no value is given, the value of [[d:Property:P837]] of the holiday's Wikidata item is displayed instead. ;date{{CURRENTYEAR}}: Highly recommended for holidays that don't stay on the same [[Gregorian calendar|Gregorian]] date—this is the Gregorian date on which the holiday will occur in {{CURRENTYEAR}}. At the end of {{CURRENTYEAR}}, this will be replaced with '''date{{#expr:{{CURRENTYEAR}}+1}}''', which will later be replaced with '''date{{#expr:{{CURRENTYEAR}}+2}}'''. Therefore, it's a good idea to specify the Gregorian date for a few future years. (Not necessary if '''week_ordinal'''/'''weekday'''/'''month''' are specified instead.) ==== Optional ==== ;image: This should be an image that represents the holiday. The value is just the simple target-name, not a full wikilink. ;imagesize: The size of the image (default is 225px). ;caption: This is a caption that describes the image. ;official_name: This should contain the official name of the holiday if it is not the holiday_name; this can also be the name of the holiday in its original language ;nickname: This should hold any nicknames, alternatives, and translations for the holiday_name or official_name ;observedby: Highly recommended—these are the people who celebrate/observe the holiday (e.g. [[Muslim]]s and [[Islam]], [[United States]], people worldwide) ;litcolor: This is the liturgical color of the day, if applicable to a religious holiday; or other color which is applicable to the holiday (e.g. green for [[Saint Patrick's Day]]) ;longtype: This is a lengthier description of the type, for example if there are two types that could be defined, for example "Cultural, Historical, Islamic" ;significance: This is a lengthier description of the holiday's significance ;scheduling: Define the how the date varies (not displayed). Sample value: "same day each year" ;duration: Time the holiday or observance last. Sample values: "1 day", "1 week", "3 days" ;frequency: The frequency with which the holiday or observance re-occurs. Sample values: "Annual", "Weekly", "Monthly" ;week_ordinal, weekday, month: For days that are observed on the same day of the same week every year, these specify the week (week_ordinal), day of the week (weekday), and month. If you use these, you no longer have to specify '''date{{#expr:{{CURRENTYEAR}}-1}}''', '''date{{CURRENTYEAR}}''', '''date{{#expr:{{CURRENTYEAR}}+1}}''' and '''date{{#expr:{{CURRENTYEAR}}+2}}'''. If you specify '''week_ordinal''', then '''weekday''' and '''month''' are required also. ;date{{#expr:{{CURRENTYEAR}}-1}}, date{{#expr:{{CURRENTYEAR}}+1}}, date{{#expr:{{CURRENTYEAR}}+2}}: recommended for holidays that don't stay on the same [[Gregorian calendar|Gregorian]] date—the template will display the previous and next year's dates along with that of the current year, if they are provided. Again, it's a good idea to provide dates for a few years further into the future as well. (Not necessary if '''week_ordinal'''/'''weekday'''/'''month''' are specified instead.) ;mdy: If set to a non-blank value, auto-formatted dates will be displayed in "month day, year" format instead of the default "day month year" order. ;firsttime: first time/year the holiday was observed (if available) ;lasttime: last time/year the holiday was observed (if no longer observed) ;celebrations: This contains the celebrations that occur on the holiday. ;observances: This contains essentially the same thing as the '''celebrations''' attribute. However, the word ''observances'' is used. This may be more appropriate than '''celebrations''' when referring to prayer or more solemn observances. Most likely, you will not need both '''celebrations''' and '''observances'''. ;relatedto: This contains holidays that relate to the current holiday. ;module: Arbitrary modules can be embedded here. === Examples === <!-- For the documentation don't subst the result --> ==== Same date every year ==== {| | style="vertical-align:top;" | <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Infobox holiday | image = Feu d'artifice du 14 juillet 2017 depuis le champ de Mars à Paris, devant la Tour Eiffel, Bastille day 2017 (35118978683).jpg | caption = Fireworks at the [[Eiffel Tower]], [[Paris]], 2017 | holiday_name = Bastille Day | nickname = French National Day<br />(''Fête nationale'')<br />The Fourteenth of July<br />(''Quatorze juillet'') | significance = Commemorates the [[Storming of the Bastille]] on 14 July 1789, and the unity of the French people at the [[Fête de la Fédération]] on 14 July 1790 | observedby = [[France]] | date = 14 July | frequency = annual | celebrations = [[Military parade]]s, [[fireworks]], concerts, [[Ball (dance)|ball]]s | type = national }}</syntaxhighlight> | {{Infobox holiday | image = Feu d'artifice du 14 juillet 2017 depuis le champ de Mars à Paris, devant la Tour Eiffel, Bastille day 2017 (35118978683).jpg | caption = Fireworks at the [[Eiffel Tower]], [[Paris]], 2017 | holiday_name = Bastille Day | nickname = French National Day<br />(''Fête nationale'')<br />The Fourteenth of July<br />(''Quatorze juillet'') | significance = Commemorates the [[Storming of the Bastille]] on 14 July 1789, and the unity of the French people at the [[Fête de la Fédération]] on 14 July 1790 | observedby = [[France]] | date = 14 July | frequency = annual | celebrations = [[Military parade]]s, [[fireworks]], concerts, [[Ball (dance)|ball]]s | type = national }} |} ==== Same day of same week every year ==== {| | style="vertical-align:top;" | <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Infobox holiday | holiday_name = Astronauts Day | type = secular | observedby = United States | week_ordinal = last | weekday = Friday | month = January }}</syntaxhighlight> | {{Infobox holiday | holiday_name = Astronauts Day | type = secular | observedby = United States | week_ordinal = last | weekday = Friday | month = January }} |} ==== Different days and dates each year ==== {| | style="vertical-align:top;" | <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Infobox holiday | holiday_name = Giving Tuesday | type = cultural | duration = 1 day | frequency = annual | observedby = Worldwide | date = Tuesday after Black Friday/Cyber Monday | date2022 = November 29 | date2023 = November 28 | date2024 = December 3 | date2025 = December 2 | relatedto = [[Thanksgiving (United States)|Thanksgiving]], [[Black Friday (shopping)|Black Friday]] }}</syntaxhighlight> | {{Infobox holiday | holiday_name = Giving Tuesday | type = cultural | duration = 1 day | frequency = annual | observedby = Worldwide | date = Tuesday after Black Friday/Cyber Monday | date2022 = November 29 | date2023 = November 28 | date2024 = December 3 | date2025 = December 2 | relatedto = [[Thanksgiving (United States)|Thanksgiving]], [[Black Friday (shopping)|Black Friday]] }} |} ==== Formulas for calculating occurrences ==== Sample formulas used in [[Template:Infobox holiday/date]]: *For [[First Day of Summer]]: first Thursday after 18 April: *:<nowiki>{{Weekday after date|{{{year}}}|April|18|Thursday}}</nowiki> *:''See also:'' [[Template:Weekday after date]] *For [[Victoria Day (Scotland)]]: last Monday before or on 24 May *:<nowiki>{{Weekday before date|{{{year}}}|May|25|Monday}}</nowiki> *:''See also:'' [[Template:Weekday before date]] *For [[Sexagesima]]: second Sunday before [[Ash Wednesday]] (56 calendar days before Easter Sunday) *:<nowiki>{{#invoke:Easter|Calculate|{{{year}}}|day=-56|format=F j}}</nowiki> *:''See also:'' [[Module:Easter]] For some holidays, this is still defined on the holiday page itself. For [[First Day of Summer]], this would be: <syntaxhighlight lang="wikitext"> | date = first Thursday after 18 April | date{{LASTYEAR}} = {{Weekday after date|{{LASTYEAR}}|April|18|Thursday}} | date{{CURRENTYEAR}} = {{Weekday after date|{{CURRENTYEAR}}|April|18|Thursday}} | date{{NEXTYEAR}} = {{Weekday after date|{{NEXTYEAR}}|April|18|Thursday}} | date{{#time:Y|+2 years}} = {{Weekday after date|{{#time:Y|+2 years}}|April|18|Thursday}} </syntaxhighlight> ==TemplateData== {{templateData header}} <div style="width:auto; autoflow: scroll"> <templatedata> { "format": "{{_\n| _____________ = _\n}}\n", "params": { "type": { "example": "international", "default": "e.g. secular, national, international, cultural, historic, ethnic, patriotic, default, asian, judaism, shinto, islam, christian, commercial", "suggested": true, "description": "Type of holiday", "type": "string", "required": true }, "holiday_name": { "suggested": true, "description": "Usually the same as the page name", "example": "World AIDS Day", "required": true }, "image": { "description": "Do not include File: and do not wikilink", "example": "Easter.svg", "suggested": true }, "image_size": {}, "imagesize": {}, "alt": { "description": "Image description for visually impaired readers", "example": "orange awareness ribbon", "suggested": true }, "caption": { "description": "Image caption", "type": "string" }, "official_name": { "suggested": true }, "nickname": { "suggested": true, "description": "Nickname for the date, or translations", "example": "SAAM" }, "observedby": { "description": "Countries or people who celebrate or observe the date ", "example": "[[Muslim]]s and [[Islam]], people worldwide", "type": "string", "suggested": true }, "litcolor": { "description": "Color used for the holiday", "example": "Blue", "type": "string", "suggested": true }, "longtype": { "description": "Lengthier alternative to type", "example": "Cultural, ethnic and Buddhist" }, "significance": { "description": "Lengthier description of holiday's significance", "type": "string", "suggested": true }, "celebrations": { "description": "What usually happens on that date. Observances can be used instead.", "type": "string", "suggested": true, "example": "gift-giving, Church services" }, "observances": { "description": "Can be used instead of celebrations to describe what happens on the date ", "type": "string" }, "begins": { "example": "1 October", "suggested": true, "description": "Required for multi-day holidays" }, "ends": { "example": "31 October", "suggested": true, "description": "Required for multi-day holidays" }, "date": { "description": "Date of event, do not use \"1st\", \"5th\" use 1, 5", "example": "1 October", "required": true, "suggested": true }, "week_ordinal": { "description": "For the first, second etc weeks in a month ", "example": "first" }, "weekday": { "description": "Day of week if always the same", "example": "Sunday", "suggested": true }, "month": { "description": "Use for long observances", "example": "October", "suggested": true }, "date2024": {}, "date2023": {}, "date2022": {}, "date2021": { "description": "Use when the date changes every year " }, "scheduling": { "example": "same day each year", "type": "string", "suggested": true, "description": "Not displayed" }, "mdy": { "description": "if set auto-formatted dates will be displayed in \"month day, year\"", "example": "yes", "type": "string" }, "duration": { "example": "1 day", "type": "string", "default": "e.g. 1 day, 1 week, 1 month ", "suggested": true }, "frequency": { "description": "How often it occurs", "example": "Annual", "default": "e.g. Annual, Every 4 years, Once", "suggested": true }, "firsttime": { "suggested": true, "description": "either first date or calculation of how long ago ", "example": "{{start date and age|df=yes|1988}}" }, "lasttime": { "description": "Useful for events no longer held or not held every year " }, "startedby": { "suggested": true, "description": "Person or organization" }, "relatedto": { "description": "Any other dates or wiki pages linked to it ", "example": "[[World Mental Health Day]]", "suggested": true }, "module": { "description": "Other modules to embed in this infobox", "suggested": false }, "date2007": {}, "date2008": {}, "date2009": {}, "date2010": {}, "date2011": {}, "date2012": {}, "date2013": {}, "date2014": {} } } </templatedata> </div> === Tracking categories=== Pages using the template with unsupported parameters are tracked in {{clc|Pages using infobox holiday with unknown parameters}}. Other maintenance categories include: * {{clc|Infobox holiday with missing field}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- ADD CATEGORIES BELOW THIS LINE --> [[Category:Events infobox templates|Holiday]] [[Category:Infobox templates using Wikidata]] [[Category:Templates that add a tracking category]] }}</includeonly> hby9juke6ih1q93xuzxirabegie7jrm 10 107975 1377118 1157056 2025-12-04T21:05:32Z en>Goszei 0 /* top */ 1377118 wikitext text/x-wiki {{Infobox | abovestyle = color:inherit;background-color: {{#switch:{{lc:{{{type|}}} }} | islam|islamic = lightgreen | judaism|juda|jewish|jew = lightskyblue | buddhism|buddhist|buddha = palegoldenrod | christian|christ|christianity = lavender | asian festival|asian = rosybrown | secular = darkgray | national|international|local|group = #ddccff | historical|cultural|patriotic|ethnic = lightsalmon | pagan = darkkhaki | commercial = yellow | hindu|hinduism = orange | shinto|shintoism = #FF5F5F | default = lightsteelblue | transparent }} | aboveclass = hd | headerstyle = color:inherit;background-color: {{#switch:{{lc:{{{type|}}} }} | islam|islamic = lightgreen | judaism|juda|jewish|jew = lightskyblue | buddhism|buddhist|buddha = palegoldenrod | christian|christ|christianity = lavender | asian festival|asian = rosybrown | secular = darkgray | national|international|local|group = #ddccff | historical|cultural|patriotic|ethnic = lightsalmon | pagan = darkkhaki | commercial = yellow | hindu|hinduism = orange | shinto|shintoism = #FF5F5F | default = lightsteelblue | transparent }} | bodyclass = vevent | above = {{{holiday_name|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|{{{imagesize|}}}}}}|sizedefault=frameless|upright=1|alt={{{alt|}}}}} | caption = {{{caption|}}} | captionstyle = caption | label1 = Official name | data1 = {{{official_name|}}} | label2 = Also called | data2 = {{{nickname|}}} | label3 = Observed&nbsp;by | data3 = {{{observedby|}}} | label4 = Liturgical color | data4 = {{{litcolor|}}} | label5 = Type | data5 = {{{longtype|{{ucfirst:{{{type|}}}}}}}} | class6 = summary | label6 = Significance | data6 = {{{significance|}}} | label7 = Celebrations | data7 = {{{celebrations|}}} | label8 = Observances | data8 = {{{observances|}}} | label10 = Begins | data10 = {{{begins|}}} | label11 = Ends | data11 = {{{ends|}}} | label12 = Date | data12 = {{#if:{{{date|}}}|{{{date}}}|{{#if:{{{week_ordinal|}}}|{{ucfirst:{{{week_ordinal|}}}}} {{ucfirst:{{{weekday|}}}}} in {{ucfirst:{{{month|}}}}}|<!-- -->{{#if:{{#property:P837}}|{{#invoke:Wikidata|getRawValue|P837|FETCH_WIKIDATA}}<!-- -->{{Infobox holiday/wd}}<!-- -->}}<!-- -->}}}} | label13 = {{#time:Y|last year}}&nbsp;date | data13 = {{Infobox holiday/date|year={{#time:Y|last year}}|date_default={{{date{{#time:Y|last year}}|♦}}}|date={{{date|}}}|week_ordinal={{{week_ordinal|}}}|weekday={{{weekday|}}}|month={{{month|}}} }} | label14 = {{#time:Y}}&nbsp;date | data14 = {{Infobox holiday/date|year={{#time:Y}}|date_default={{{date{{#time:Y}}|♦}}}|date={{{date|}}}|week_ordinal={{{week_ordinal|}}}|weekday={{{weekday|}}}|month={{{month|}}} }}<!-- -->{{#ifeq:{{{date2007|}}}{{{date2008|}}}{{{date2009|}}}{{{date2010|}}}{{{date2011|}}}{{{date2012|}}}{{{date2013|}}}||| {{#ifeq:{{{date2014|}}}{{{week_ordinal|}}}||{{Edit||2=<span style="color:#FF0000">date missing (please add)</span>|editintro=Template:Infobox_holiday/MoveableHolidays_editintro}}<!-- -->{{#ifeq:{{NAMESPACEE}}||[[Category:Moveable holidays (2014 date missing)]]}}<!-- -->|}} }}<!-- --> | label15 = {{#time:Y|next year}}&nbsp;date | data15 = {{Infobox holiday/date|year={{#time:Y|next year}}|date_default={{{date{{#time:Y|next year}}|♦}}}|date={{{date|}}}|week_ordinal={{{week_ordinal|}}}|weekday={{{weekday|}}}|month={{{month|}}} }} | label16 = {{#time:Y|+2 years}}&nbsp;date | data16 = {{Infobox holiday/date|year={{#time:Y|+2 years}}|date_default={{{date{{#time:Y|+2 years}}|♦}}}|date={{{date|}}}|week_ordinal={{{week_ordinal|}}}|weekday={{{weekday|}}}|month={{{month|}}} }} | label17 = Next&nbsp;time | data17 = {{#if:{{{date|}}}|{{#ifeq:{{lc:{{{scheduling|}}}}}|same day each year|<!-- -->{{#ifexpr:{{#time: U }}<{{#time: U|{{{date}}}, {{CURRENTYEAR}}}} |{{start date text|{{#time:Y-m-d|{{{date}}} {{CURRENTYEAR}}}}| {{#time:{{#if:{{{mdy|}}}|F j, Y|j F Y}}|{{{date}}} {{CURRENTYEAR}} }} }} |{{start date text|{{#time:Y-m-d|{{{date}}} {{NEXTYEAR}}}}| {{#time:{{#if:{{{mdy|}}}|F j, Y|j F Y}}|{{{date}}} {{NEXTYEAR}} }} }} }}|}}}} | label18 = Duration | data18 = {{#ifeq:{{{duration|}}}|1 day||{{{duration|}}}}} | label19 = Frequency | data19 = {{#if:{{{frequency|}}}|{{#ifexist:Category:Holidays and observances by frequency ({{{frequency}}})|[[:Category:Holidays and observances by frequency ({{lc:{{{frequency}}}}})|{{{frequency}}}]]|{{{frequency}}} }} }} | label20 = First&nbsp;time | data20 = {{{firsttime|}}} | label21 = Last&nbsp;time | data21 = {{{lasttime|}}} | label22 = Started&nbsp;by | data22 = {{{startedby|}}} | label23 = Related&nbsp;to | data23 = {{{relatedto|}}} | data99 = {{{module|}}} }}<!-- maintenance stuff --><!-- -->{{Main other|<!-- -->{{#if:{{{scheduling|}}}|{{#ifexist:Category:Holidays and observances by scheduling ({{lc:{{{scheduling}}}}})|[[Category:Holidays and observances by scheduling ({{lc:{{{scheduling}}}}})]]|}}}}<!-- -->{{#ifeq:{{{significance|}}}||[[Category:Infobox holiday with missing field]]}}<!-- --> }}<!-- -->{{#switch:{{{date|}}}|January 1|January 2|January 3|January 4|January 5|January 6|January 7|January 8|January 9|January 10|January 11|January 12|January 13|January 14|January 15|January 16|January 17|January 18|January 19|January 20|January 21|January 22|January 23|January 24|January 25|January 26|January 27|January 28|January 29|January 30|January 31|February 1|February 2|February 3|February 4|February 5|February 6|February 7|February 8|February 9|February 10|February 11|February 12|February 13|February 14|February 15|February 16|February 17|February 18|February 19|February 20|February 21|February 22|February 23|February 24|February 25|February 26|February 27|February 28|February 29|February 30|February 31|March 1|March 2|March 3|March 4|March 5|March 6|March 7|March 8|March 9|March 10|March 11|March 12|March 13|March 14|March 15|March 16|March 17|March 18|March 19|March 20|March 21|March 22|March 23|March 24|March 25|March 26|March 27|March 28|March 29|March 30|March 31|April 1|April 2|April 3|April 4|April 5|April 6|April 7|April 8|April 9|April 10|April 11|April 12|April 13|April 14|April 15|April 16|April 17|April 18|April 19|April 20|April 21|April 22|April 23|April 24|April 25|April 26|April 27|April 28|April 29|April 30|April 31|May 1|May 2|May 3|May 4|May 5|May 6|May 7|May 8|May 9|May 10|May 11|May 12|May 13|May 14|May 15|May 16|May 17|May 18|May 19|May 20|May 21|May 22|May 23|May 24|May 25|May 26|May 27|May 28|May 29|May 30|May 31|June 1|June 2|June 3|June 4|June 5|June 6|June 7|June 8|June 9|June 10|June 11|June 12|June 13|June 14|June 15|June 16|June 17|June 18|June 19|June 20|June 21|June 22|June 23|June 24|June 25|June 26|June 27|June 28|June 29|June 30|June 31|July 1|July 2|July 3|July 4|July 5|July 6|July 7|July 8|July 9|July 10|July 11|July 12|July 13|July 14|July 15|July 16|July 17|July 18|July 19|July 20|July 21|July 22|July 23|July 24|July 25|July 26|July 27|July 28|July 29|July 30|July 31|August 1|August 2|August 3|August 4|August 5|August 6|August 7|August 8|August 9|August 10|August 11|August 12|August 13|August 14|August 15|August 16|August 17|August 18|August 19|August 20|August 21|August 22|August 23|August 24|August 25|August 26|August 27|August 28|August 29|August 30|August 31|September 1|September 2|September 3|September 4|September 5|September 6|September 7|September 8|September 9|September 10|September 11|September 12|September 13|September 14|September 15|September 16|September 17|September 18|September 19|September 20|September 21|September 22|September 23|September 24|September 25|September 26|September 27|September 28|September 29|September 30|September 31|October 1|October 2|October 3|October 4|October 5|October 6|October 7|October 8|October 9|October 10|October 11|October 12|October 13|October 14|October 15|October 16|October 17|October 18|October 19|October 20|October 21|October 22|October 23|October 24|October 25|October 26|October 27|October 28|October 29|October 30|October 31|November 1|November 2|November 3|November 4|November 5|November 6|November 7|November 8|November 9|November 10|November 11|November 12|November 13|November 14|November 15|November 16|November 17|November 18|November 19|November 20|November 21|November 22|November 23|November 24|November 25|November 26|November 27|November 28|November 29|November 30|November 31|December 1|December 2|December 3|December 4|December 5|December 6|December 7|December 8|December 9|December 10|December 11|December 12|December 13|December 14|December 15|December 16|December 17|December 18|December 19|December 20|December 21|December 22|December 23|December 24|December 25|December 26|December 27|December 28|December 29|December 30|December 31=[[Category:Infobox holiday fixed day]]|{{#switch:{{{date|}}}|1 January|2 January|3 January|4 January|5 January|6 January|7 January|8 January|9 January|10 January|11 January|12 January|13 January|14 January|15 January|16 January|17 January|18 January|19 January|20 January|21 January|22 January|23 January|24 January|25 January|26 January|27 January|28 January|29 January|30 January|31 January|1 February|2 February|3 February|4 February|5 February|6 February|7 February|8 February|9 February|10 February|11 February|12 February|13 February|14 February|15 February|16 February|17 February|18 February|19 February|20 February|21 February|22 February|23 February|24 February|25 February|26 February|27 February|28 February|29 February|30 February|31 February|1 March|2 March|3 March|4 March|5 March|6 March|7 March|8 March|9 March|10 March|11 March|12 March|13 March|14 March|15 March|16 March|17 March|18 March|19 March|20 March|21 March|22 March|23 March|24 March|25 March|26 March|27 March|28 March|29 March|30 March|31 March|1 April|2 April|3 April|4 April|5 April|6 April|7 April|8 April|9 April|10 April|11 April|12 April|13 April|14 April|15 April|16 April|17 April|18 April|19 April|20 April|21 April|22 April|23 April|24 April|25 April|26 April|27 April|28 April|29 April|30 April|31 April|1 May|2 May|3 May|4 May|5 May|6 May|7 May|8 May|9 May|10 May|11 May|12 May|13 May|14 May|15 May|16 May|17 May|18 May|19 May|20 May|21 May|22 May|23 May|24 May|25 May|26 May|27 May|28 May|29 May|30 May|31 May|1 June|2 June|3 June|4 June|5 June|6 June|7 June|8 June|9 June|10 June|11 June|12 June|13 June|14 June|15 June|16 June|17 June|18 June|19 June|20 June|21 June|22 June|23 June|24 June|25 June|26 June|27 June|28 June|29 June|30 June|31 June|1 July|2 July|3 July|4 July|5 July|6 July|7 July|8 July|9 July|10 July|11 July|12 July|13 July|14 July|15 July|16 July|17 July|18 July|19 July|20 July|21 July|22 July|23 July|24 July|25 July|26 July|27 July|28 July|29 July|30 July|31 July|1 August|2 August|3 August|4 August|5 August|6 August|7 August|8 August|9 August|10 August|11 August|12 August|13 August|14 August|15 August|16 August|17 August|18 August|19 August|20 August|21 August|22 August|23 August|24 August|25 August|26 August|27 August|28 August|29 August|30 August|31 August|1 September|2 September|3 September|4 September|5 September|6 September|7 September|8 September|9 September|10 September|11 September|12 September|13 September|14 September|15 September|16 September|17 September|18 September|19 September|20 September|21 September|22 September|23 September|24 September|25 September|26 September|27 September|28 September|29 September|30 September|31 September|1 October|2 October|3 October|4 October|5 October|6 October|7 October|8 October|9 October|10 October|11 October|12 October|13 October|14 October|15 October|16 October|17 October|18 October|19 October|20 October|21 October|22 October|23 October|24 October|25 October|26 October|27 October|28 October|29 October|30 October|31 October|1 November|2 November|3 November|4 November|5 November|6 November|7 November|8 November|9 November|10 November|11 November|12 November|13 November|14 November|15 November|16 November|17 November|18 November|19 November|20 November|21 November|22 November|23 November|24 November|25 November|26 November|27 November|28 November|29 November|30 November|31 November|1 December|2 December|3 December|4 December|5 December|6 December|7 December|8 December|9 December|10 December|11 December|12 December|13 December|14 December|15 December|16 December|17 December|18 December|19 December|20 December|21 December|22 December|23 December|24 December|25 December|26 December|27 December|28 December|29 December|30 December|31 December=[[Category:Infobox holiday fixed day (2)]]|[[Category:Infobox holiday (other)]]}}}}<!-- -->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{Main other|[[Category:Pages using infobox holiday with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox holiday]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| alt | begins | caption | celebrations | date | date2007 | date2008 | date2009 | date2010 | date2011 | date2012 | date2013 | date2014 | date2015 | date2016 | date2017 | date2018 | date2019 | date2020 | date2021 | date2022 | date2023 | date2024 | date2025 | date{{CURRENTYEAR}} | date2026 | date2027 | date2028 | date2029 | date2030 | duration | ends | firsttime | frequency | holiday_name | image | image_size | imagesize | lasttime | litcolor | longtype | mdy | month | nickname | observances | observedby | official_name | relatedto | scheduling | significance | startedby | type | week_ordinal | weekday | module}}<!-- maintenance stuff ends here --><noinclude>{{Documentation}}<!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> 3cnq2psmael00g0msjpkzv4jwu3og32 1377119 1321566 2026-07-24T14:04:05Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Infobox_holiday]] 1321566 wikitext text/x-wiki {{ infobox | abovestyle = background-color: {{#switch:{{lc:{{{type|}}} }} | islam|islamic = lightgreen | judaism|juda|jewish|jew = lightskyblue | buddhism|buddhist|buddha = palegoldenrod | christian|christ|christianity = lavender | asian festival|asian = rosybrown | secular = darkgray | national|international|local|group = #ddccff | historical|cultural|patriotic|ethnic = lightsalmon | pagan = darkkhaki | commercial = yellow | ಹಿಂದೂ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ = orange | shinto|shintoism = #FF5F5F | default = lightsteelblue | transparent }} | aboveclass = hd | headerstyle = background-color: {{#switch:{{lc:{{{type|}}} }} | islam|islamic = lightgreen | judaism|juda|jewish|jew = lightskyblue | buddhism|buddhist|buddha = palegoldenrod | christian|christ|christianity = lavender | asian festival|asian = rosybrown | secular = darkgray | national|international|local|group = #ddccff | historical|cultural|patriotic|ethnic = lightsalmon | pagan = darkkhaki | commercial = yellow | ಹಿಂದೂ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ = orange | shinto|shintoism = #FF5F5F | default = lightsteelblue | transparent }} | bodyclass = vevent | above = {{{holiday_name|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|{{{imagesize|}}}}}}|sizedefault=frameless|upright=1.1|center=yes|alt={{{alt|}}}}} | caption = {{{caption|}}} | captionstyle = caption | label1 = ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರು | data1 = {{{official_name|}}} | label2 = ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರುಗಳು | data2 = {{{nickname|}}} | label3 = ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ | data3 = {{{observedby|}}} | label4 = ಸಂಕೇತ/ಬಣ್ಣ | data4 = {{{litcolor|}}} | label5 = ರೀತಿ | data5 = {{{longtype|{{ucfirst:{{{type|}}}}}}}} | class6 = summary | label6 = ಮಹತ್ವ | data6 = {{{significance|}}} | label7 = ಆಚರಣೆಗಳು | data7 = {{{celebrations|}}} | label8 = ಆಚರಣೆಗಳು | data8 = {{{observances|}}} | label10 = ಆರಂಭ | data10 = {{{begins|}}} | label11 = ಅಂತ್ಯ | data11 = {{{ends|}}} | label12 = ದಿನಾಂಕ | data12 = {{#if:{{{date|}}}|{{#ifexist:{{{date}}}|[[{{{date}}}]]|{{{date}}}}} |{{#if:{{{week_ordinal|}}}|{{ucfirst:{{{week_ordinal|}}}}} {{ucfirst:{{{weekday|}}}}} in {{ucfirst:{{{month|}}}}}|<!-- -->{{#if:{{#property:P837}}|{{#invoke:Wikidata|getRawValue|P837|FETCH_WIKIDATA}}<!-- -->{{Infobox holiday/wd}}<!-- -->}}<!-- -->}}}} | label13 = {{#time:Y|last year}}&nbsp;date ದಿನಾಂಕ | data13 = {{Infobox holiday/date|year={{#time:Y|last year}}|date_default={{{date{{#time:Y|last year}}|♦}}}|date={{{date|}}}|week_ordinal={{{week_ordinal|}}}|weekday={{{weekday|}}}|month={{{month|}}} }} | label14 = {{#time:Y}}&nbsp;date ದಿನಾಂಕ | data14 = {{Infobox holiday/date|year={{#time:Y}}|date_default={{{date{{#time:Y}}|♦}}}|date={{{date|}}}|week_ordinal={{{week_ordinal|}}}|weekday={{{weekday|}}}|month={{{month|}}} }}<!-- -->{{#ifeq:{{{date2007|}}}{{{date2008|}}}{{{date2009|}}}{{{date2010|}}}{{{date2011|}}}{{{date2012|}}}{{{date2013|}}}||| {{#ifeq:{{{date2014|}}}{{{week_ordinal|}}}||{{Edit||2=<span style="color:#FF0000">date missing (please add)</span>|editintro=Template:Infobox_holiday/MoveableHolidays_editintro}}<!-- -->{{#ifeq:{{NAMESPACEE}}||[[ವರ್ಗ:Moveable holidays (2014 date missing)]]}}<!-- -->|}} }}<!-- --> | label15 = {{#time:Y|next year}}&nbsp;date | data15 = {{Infobox holiday/date|year={{#time:Y|next year}}|date_default={{{date{{#time:Y|next year}}|♦}}}|date={{{date|}}}|week_ordinal={{{week_ordinal|}}}|weekday={{{weekday|}}}|month={{{month|}}} }} | label16 = {{#time:Y|+2 years}}&nbsp;date | data16 = {{Infobox holiday/date|year={{#time:Y|+2 years}}|date_default={{{date{{#time:Y|+2 years}}|♦}}}|date={{{date|}}}|week_ordinal={{{week_ordinal|}}}|weekday={{{weekday|}}}|month={{{month|}}} }} | label17 = Next&nbsp;time | data17 = {{#if:{{{date|}}}|{{#ifeq:{{lc:{{{scheduling|}}}}}|same day each year|<!-- -->{{#ifexpr:{{#time: U }}<{{#time: U|{{{date}}}, {{CURRENTYEAR}}}} |{{start-date|{{#time:Y-m-d|{{{date}}} {{CURRENTYEAR}}}}| {{#time:{{#if:{{{mdy|}}}|F j, Y|j F Y}}|{{{date}}} {{CURRENTYEAR}} }} }} |{{start-date|{{#time:Y-m-d|{{{date}}} {{NEXTYEAR}}}}| {{#time:{{#if:{{{mdy|}}}|F j, Y|j F Y}}|{{{date}}} {{NEXTYEAR}} }} }} }}|}}}} | label18 = ಕಾಲ | data18 = {{#ifeq:{{{duration|}}}|1 day||}} | label19 = ಆವರ್ತನ | data19 = {{#if:{{{frequency|}}}|{{#ifexist:Category:Holidays and observances by frequency ({{{frequency}}})|[[:ವರ್ಗ:Holidays and observances by frequency ({{lc:{{{frequency}}}}})|{{{frequency}}}]]|{{{frequency}}} }} }} | label20 = First&nbsp;time | data20 = {{{firsttime|}}} | label21 = Last&nbsp;time | data21 = {{{lasttime|}}} | label22 = Started&nbsp;by | data22 = {{{startedby|}}} | label23 = ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಹಬ್ಬಗಳು | data23 = {{{relatedto|}}} }}<!-- maintenance stuff -->{{Ifarticle|<!-- --> {{#if:{{{scheduling|}}}|{{#ifexist:Category:Holidays and observances by scheduling ({{lc:{{{scheduling}}}}})|[[ವರ್ಗ:Holidays and observances by scheduling ({{lc:{{{scheduling}}}}})]]|}}}}<!-- -->{{#ifeq:{{{significance|}}}||[[ವರ್ಗ:Infobox holiday with missing field]]}}<!-- -->{{#ifeq:{{{date2014|}}}||| <!-- [[Category:Moveable holidays (manual dates for 2014)]] - commented-out, see [[Wikipedia:Categories_for_discussion/Log/2015_April_22#Category:Moveable_holidays_(manual_dates_for_2014)]] --> {{#ifeq:{{{date2015|}}}{{{week_ordinal|}}}||[[ವರ್ಗ:Moveable holidays (2015 date missing)]]|}} }}<!-- --><!-- {{#ifeq:{{{date|}}}{{{week_ordinal|}}}||[[Category:Moveable holidays (to check)]]|}} deleted, dependent on deleted [[Category:Moveable holidays]], see [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2018 February 1#Moveable_holidays]] --><!-- -->}}{{#switch:{{{date|}}}|January 1|January 2|January 3|January 4|January 5|January 6|January 7|January 8|January 9|January 10|January 11|January 12|January 13|January 14|January 15|January 16|January 17|January 18|January 19|January 20|January 21|January 22|January 23|January 24|January 25|January 26|January 27|January 28|January 29|January 30|January 31|February 1|February 2|February 3|February 4|February 5|February 6|February 7|February 8|February 9|February 10|February 11|February 12|February 13|February 14|February 15|February 16|February 17|February 18|February 19|February 20|February 21|February 22|February 23|February 24|February 25|February 26|February 27|February 28|February 29|February 30|February 31|March 1|March 2|March 3|March 4|March 5|March 6|March 7|March 8|March 9|March 10|March 11|March 12|March 13|March 14|March 15|March 16|March 17|March 18|March 19|March 20|March 21|March 22|March 23|March 24|March 25|March 26|March 27|March 28|March 29|March 30|March 31|April 1|April 2|April 3|April 4|April 5|April 6|April 7|April 8|April 9|April 10|April 11|April 12|April 13|April 14|April 15|April 16|April 17|April 18|April 19|April 20|April 21|April 22|April 23|April 24|April 25|April 26|April 27|April 28|April 29|April 30|April 31|May 1|May 2|May 3|May 4|May 5|May 6|May 7|May 8|May 9|May 10|May 11|May 12|May 13|May 14|May 15|May 16|May 17|May 18|May 19|May 20|May 21|May 22|May 23|May 24|May 25|May 26|May 27|May 28|May 29|May 30|May 31|June 1|June 2|June 3|June 4|June 5|June 6|June 7|June 8|June 9|June 10|June 11|June 12|June 13|June 14|June 15|June 16|June 17|June 18|June 19|June 20|June 21|June 22|June 23|June 24|June 25|June 26|June 27|June 28|June 29|June 30|June 31|July 1|July 2|July 3|July 4|July 5|July 6|July 7|July 8|July 9|July 10|July 11|July 12|July 13|July 14|July 15|July 16|July 17|July 18|July 19|July 20|July 21|July 22|July 23|July 24|July 25|July 26|July 27|July 28|July 29|July 30|July 31|August 1|August 2|August 3|August 4|August 5|August 6|August 7|August 8|August 9|August 10|August 11|August 12|August 13|August 14|August 15|August 16|August 17|August 18|August 19|August 20|August 21|August 22|August 23|August 24|August 25|August 26|August 27|August 28|August 29|August 30|August 31|September 1|September 2|September 3|September 4|September 5|September 6|September 7|September 8|September 9|September 10|September 11|September 12|September 13|September 14|September 15|September 16|September 17|September 18|September 19|September 20|September 21|September 22|September 23|September 24|September 25|September 26|September 27|September 28|September 29|September 30|September 31|October 1|October 2|October 3|October 4|October 5|October 6|October 7|October 8|October 9|October 10|October 11|October 12|October 13|October 14|October 15|October 16|October 17|October 18|October 19|October 20|October 21|October 22|October 23|October 24|October 25|October 26|October 27|October 28|October 29|October 30|October 31|November 1|November 2|November 3|November 4|November 5|November 6|November 7|November 8|November 9|November 10|November 11|November 12|November 13|November 14|November 15|November 16|November 17|November 18|November 19|November 20|November 21|November 22|November 23|November 24|November 25|November 26|November 27|November 28|November 29|November 30|November 31|December 1|December 2|December 3|December 4|December 5|December 6|December 7|December 8|December 9|December 10|December 11|December 12|December 13|December 14|December 15|December 16|December 17|December 18|December 19|December 20|December 21|December 22|December 23|December 24|December 25|December 26|December 27|December 28|December 29|December 30|December 31=[[ವರ್ಗ:Infobox holiday fixed day]]|{{#switch:{{{date|}}}|1 January|2 January|3 January|4 January|5 January|6 January|7 January|8 January|9 January|10 January|11 January|12 January|13 January|14 January|15 January|16 January|17 January|18 January|19 January|20 January|21 January|22 January|23 January|24 January|25 January|26 January|27 January|28 January|29 January|30 January|31 January|1 February|2 February|3 February|4 February|5 February|6 February|7 February|8 February|9 February|10 February|11 February|12 February|13 February|14 February|15 February|16 February|17 February|18 February|19 February|20 February|21 February|22 February|23 February|24 February|25 February|26 February|27 February|28 February|29 February|30 February|31 February|1 March|2 March|3 March|4 March|5 March|6 March|7 March|8 March|9 March|10 March|11 March|12 March|13 March|14 March|15 March|16 March|17 March|18 March|19 March|20 March|21 March|22 March|23 March|24 March|25 March|26 March|27 March|28 March|29 March|30 March|31 March|1 April|2 April|3 April|4 April|5 April|6 April|7 April|8 April|9 April|10 April|11 April|12 April|13 April|14 April|15 April|16 April|17 April|18 April|19 April|20 April|21 April|22 April|23 April|24 April|25 April|26 April|27 April|28 April|29 April|30 April|31 April|1 May|2 May|3 May|4 May|5 May|6 May|7 May|8 May|9 May|10 May|11 May|12 May|13 May|14 May|15 May|16 May|17 May|18 May|19 May|20 May|21 May|22 May|23 May|24 May|25 May|26 May|27 May|28 May|29 May|30 May|31 May|1 June|2 June|3 June|4 June|5 June|6 June|7 June|8 June|9 June|10 June|11 June|12 June|13 June|14 June|15 June|16 June|17 June|18 June|19 June|20 June|21 June|22 June|23 June|24 June|25 June|26 June|27 June|28 June|29 June|30 June|31 June|1 July|2 July|3 July|4 July|5 July|6 July|7 July|8 July|9 July|10 July|11 July|12 July|13 July|14 July|15 July|16 July|17 July|18 July|19 July|20 July|21 July|22 July|23 July|24 July|25 July|26 July|27 July|28 July|29 July|30 July|31 July|1 August|2 August|3 August|4 August|5 August|6 August|7 August|8 August|9 August|10 August|11 August|12 August|13 August|14 August|15 August|16 August|17 August|18 August|19 August|20 August|21 August|22 August|23 August|24 August|25 August|26 August|27 August|28 August|29 August|30 August|31 August|1 September|2 September|3 September|4 September|5 September|6 September|7 September|8 September|9 September|10 September|11 September|12 September|13 September|14 September|15 September|16 September|17 September|18 September|19 September|20 September|21 September|22 September|23 September|24 September|25 September|26 September|27 September|28 September|29 September|30 September|31 September|1 October|2 October|3 October|4 October|5 October|6 October|7 October|8 October|9 October|10 October|11 October|12 October|13 October|14 October|15 October|16 October|17 October|18 October|19 October|20 October|21 October|22 October|23 October|24 October|25 October|26 October|27 October|28 October|29 October|30 October|31 October|1 November|2 November|3 November|4 November|5 November|6 November|7 November|8 November|9 November|10 November|11 November|12 November|13 November|14 November|15 November|16 November|17 November|18 November|19 November|20 November|21 November|22 November|23 November|24 November|25 November|26 November|27 November|28 November|29 November|30 November|31 November|1 December|2 December|3 December|4 December|5 December|6 December|7 December|8 December|9 December|10 December|11 December|12 December|13 December|14 December|15 December|16 December|17 December|18 December|19 December|20 December|21 December|22 December|23 December|24 December|25 December|26 December|27 December|28 December|29 December|30 December|31 December=[[ವರ್ಗ:Infobox holiday fixed day (2)]]|[[ವರ್ಗ:Infobox holiday (other)]]}}}}<!-- -->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[ವರ್ಗ:Pages using infobox holiday with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox holiday]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| alt | begins | caption | celebrations | date | date2007 | date2008 | date2009 | date2010 | date2011 | date2012 | date2013 | date2014 | date2015 | date2016 | date2017 | date2018 | date2019 | date2020 | date2021 | date2022 | date2023 | date2024 | date2025 | date{{CURRENTYEAR}} | date2026 | date2027 | date2028 | date2029 | date2030 | duration | ends | firsttime | frequency | holiday_name | image | image_size | imagesize | lasttime | litcolor | longtype | mdy | month | nickname | observances | observedby | official_name | relatedto | scheduling | significance | startedby | type | week_ordinal | weekday }}<!-- maintenance stuff ends here --><noinclude>{{documentation}}<!-- Add categories to the /doc subpage, not here! --></noinclude> fxqd7v3yjnaygpmwlkqkkdwv73tgoxd 4 112271 1377116 1376394 2026-07-24T12:24:45Z MediaWiki message delivery 17558 /* Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1377116 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ]] {{ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ-nav}} {{ಸೂಚನಾಫಲಕ-ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ}} __NEWSECTIONLINK__ * '''en:''' Requests for the [[m:bot|bot]] flag should be made on [[WP:Newbotrequest|this page]]. This wiki uses the [[m:bot policy|standard bot policy]], and allows [[m:bot policy#Global_bots|global bots]] and [[m:bot policy#Automatic_approval|automatic approval of certain types of bots]]. Other bots should apply below. * Admin/other rights can be requested at [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ನಿರ್ವಾಹಕ_ಮನವಿ_ಪುಟ]] {{ಆರ್ಕೈವ್-ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ}} {{clear}} == ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ತುಷ್ಟೀಕರಣ == [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ತುಷ್ಟೀಕರಣ]] ಪುಟ Simple English ನ [[:en:Shah Bano case]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿದೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಯಾರಾದರು ಆ ಪುಟವನ್ನು [[:en:Minority appeasement in India]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಿ. Thanks!-[[ಸದಸ್ಯ:Baangla|Baangla]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Baangla|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೪೭, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Baangla|Baangla]] , {{done}} --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೦:೩೭, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) ::Thanks!-[[ಸದಸ್ಯ:Baangla|Baangla]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Baangla|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೧೩, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) == {{t|databox}} == ವಿಕಿಡೇಟಾದಿಂದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಇನ್ಫೋಬಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಇನ್ಫೋಬಾಕ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಬದಲು ನೀವು {{t|Databox}} ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ [[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Databox/doc]] ಪುಟದಲ್ಲಿ ಇದೆ.--<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೨:೫೨, ೨೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) ಇದು ಬಹಳ ಅನುಕೂಲ. ಇದು ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು ಅಂದ್ರೆ, # ಬರೆವ ಪುಟಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖನ ಮತ್ತು ವಿಕಿಡೇಟಾ ವಸ್ತು ಮುಂಚೆಯೇ ಇರಬೇಕು # ಕನ್ನಡ ಲೇಖನವನ್ನು ವಿಕಿಡೇಟಾದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು [[User:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]] ([[User talk:Mallikarjunasj|talk]]) ೦೯:೫೩, ೨೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]] , ಹೌದು, ಡೇಟಾಬಾಕ್ಸ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ವಿಕಿಡೇಟಾ ಐಟಂ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೫:೩೩, ೨೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) == Help panel question on [[:ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:~2025-41292-57|ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:~2025-41292-57]] (೧೫:೫೬, ೧೬ ಜನವರಿ ೨೦೨೬) == ಧನ್ಯವಾದಗಳು ಸರ್ 🙏. ನ. ನಾಗಲಿಂಗ ಸ್ವಾಮಿ ( ಕನ್ನಡ ಯೋಧ. ಕನ್ನಡ ಕ್ರಾಂತಿದಳ) ಇವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಕುರಿತು. --[[ಸದಸ್ಯ:Punyavathi nagalingaswmy|Punyavathi nagalingaswmy]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Punyavathi nagalingaswmy|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೫೬, ೧೬ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' ೦೧:೧೫, ೧೭ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೫೧, ೧೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> ೦೨:೩೧, ೨೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಮಂತ್ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್ - ೨೦೨೬ == ಫೆಬ್ರವರಿ 1ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 31, 2026ರವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ “ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ಫೋಕ್‌ಲೋರ್” ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಚಂದ್ರ ನವ ವರ್ಷದ ಅಂಗವಾಗಿ ಮುಖ್ಯಭೂಮಿ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ WMGMC ಹಾಗೂ ವಿಕಿಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೈನಾ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸಹ-ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿವೆ; ಇದರೊಂದಿಗೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 10ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 18ರವರೆಗೆ ಆರನೇ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಮಂತ್ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್ ಕೂಡ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಚೀನಾದ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ನವ ವರ್ಷದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಬರವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ದಾಖಲಿಸಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್ ವುಡ್ ಸ್ನೇಕ್ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯ ಚಂದ್ರ ತಿಂಗಳ ಅವಧಿ (ಫೆಬ್ರವರಿ 10–16) ಮತ್ತು ಫೈರ್ ಹಾರ್ಸ್ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ಚಂದ್ರ ತಿಂಗಳ ಅವಧಿ (ಫೆಬ್ರವರಿ 17–ಮಾರ್ಚ್ 18) ಎಂಬ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದವರಿಗೆ ವರ್ಚುವಲ್ ಹಾಗೂ ಭೌತಿಕ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. Page Link: https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%97%E0%B3%8D_%E0%B2%AE%E0%B2%82%E0%B2%A4%E0%B3%8D_%E0%B2%8E%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%9F%E0%B3%8D-%E0%B2%85%E0%B2%A5%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B3%8D ಈ ಸಂಪಾದನೆಗಾಗಿ ಸೈಟ್ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ವಿನಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. [[ಸದಸ್ಯ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Santhosh Notagar99|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೦೮, ೩೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) :{{done}} --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೨:೩೯, ೧೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) ==ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೬- ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ== ನಾನು ಈ ಸ್ಪರ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೆ ಎರಡು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಬೇಕಾಗಿದೆ. # ಬ್ಯಾನರ್ ನ ಲಿಂಕ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳು ಅನರ್ಹ ಹೇಗಾಗುತ್ತದೆ? ಆ ಪಟ್ಟಿ ಸರಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳು ಅನರ್ಹವಾಗುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ. # ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೇ ಜ್ಯೂರಿಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಸರಿ? Conflict of interest ಆಗುವುದಿಲ್ಲವೇ? ದಯವಿಟ್ಟು ನಿರ್ವಾಹಕರು ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಕೊಡಬೇಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ. ದನ್ಯವಾದಗಳು [[ಸದಸ್ಯ:VASANTH S.N.|VASANTH S.N.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:VASANTH S.N.|ಚರ್ಚೆ]]) ::#ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ನೀವು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗೆ ನಾನು ಕೃತಜ್ಞನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಮೇಲಿನ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪುಟವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದರಿಂದ ಆ ಪುಟಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಆ ಪುಟಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ನಿರ್ಧಾರವೇ ಅಂತಿಮ. ದಯವಿಟ್ಟು ಸೂಕ್ತವಾದ ಲೇಖನ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ. ::#ಮತ್ತು ನಾನು ಈಗ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಲೇಖನವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವವರು ಸ್ವತಃ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಸಂಘರ್ಷ(conflict of interest) ಇಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಸಮುದಾಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ, ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳ ಹಾಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರು ಮತ್ತು ಸಂಘಟಕರು ಸಹ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು.--<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೨೨:೨೧, ೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:VASANTH S.N.|VASANTH S.N.]] , ಪಟ್ಟಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ, ನೀವು ವಿಕಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೨೨:೨೫, ೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> ೦೬:೧೨, ೧೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-02-16_Wikipedias&oldid=30094589 --> == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ಚರ್ಚೆ]])</bdi> ೧೬:೪೫, ೧೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಕ್ಕೆ (ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್) ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಆರಂಭ == ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ, ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ (ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್) ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಈಗ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಭಾರತದ ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ 2026 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4 ರಿಂದ 6 ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾವು ಭಾರತ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ನರು, ಸಮುದಾಯದ ಸಂಘಟಕರು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆದಾರರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಕ್ತ ಜ್ಞಾನ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನೊಬ್ಬರು ಅರಿಯಲು, ಹೊಸ ವಿಚಾರ ಕಲಿಯಲು, ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಇದೊಂದು ಉತ್ತಮ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ನೀವು ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಈ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವರವಾದ ಪ್ರಕಟಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ. 🙂 ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ: [15 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026, ರಾತ್ರಿ 11:59 ಕ್ಕೆ (IST)] ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಕೊಂಡಿ: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship]] ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಆಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ -[[ಸದಸ್ಯ:Gnoeee|Gnoeee]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gnoeee|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೨:೩೨, ೨೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೪೨, ೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೦:೧೧, ೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೨೭, ೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೩೨, ೧೭ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) ೨೨:೪೪, ೨೭ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ಚರ್ಚೆ]])</bdi> ೨೨:೪೧, ೨೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) ೧೮:೫೯, ೨೫ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ (Self-funded Registration) ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳ ಆಹ್ವಾನ (Call for Submissions) ಈಗ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. == ಆತ್ಮೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರೇ, ವಿಕಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026ಗಾಗಿ ಸ್ವಂತ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ (Self-funded Registration) ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳ ಆಹ್ವಾನ (Call for Submissions) ಈಗ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ವಿಕಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4ರಿಂದ 6ರವರೆಗೆ ಕೇರಳದ ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ನರು, ಸಮುದಾಯದ ನಾಯಕರು, ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳು, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಜ್ಞಾನದ ಆಸಕ್ತರು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಪರಸ್ಪರ ಪರಿಚಯ ಬೆಳೆಸಿ, ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ ವಿಕಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026ರ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯ (Theme) '''“ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ಹಂಚಿಕೆಯ ಹೊಸ ಕಲ್ಪನೆ: ಸಮುದಾಯದ ನಾಯಕತ್ವ”''' ಆಗಿದೆ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಹಾಗೂ ಜ್ಞಾನ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಹೊಸ ಮಾದರಿಗಳಂತಹ ವೇಗವಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಡುವೆ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಚಳವಳಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸಮುದಾಯದ ನಾಯಕತ್ವ, ಜ್ಞಾನ ಸಮಾನತೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳು, ಮುಕ್ತ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾದ ಭವಿಷ್ಯದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲು ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. '''ಸ್ವಂತ ವೆಚ್ಚದ ನೋಂದಣಿ (Self-Funded Registration)''' ಸ್ವಂತ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಈಗ '''Pretix''' ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. * '''ನೋಂದಣಿ ಫಾರ್ಮ್:''' [https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/<nowiki>] </nowiki> * '''ವಿವರಗಳು ಹಾಗೂ ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು:''' '''ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳ ಆಹ್ವಾನ (Call for Submissions)''' ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಈಗ '''Eventyay''' ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು (Workshops), ಚರ್ಚೆಗಳು (Discussions), ಪ್ಯಾನಲ್ ಚರ್ಚೆಗಳು (Panels), ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಅಧಿವೇಶನಗಳು (Interactive Sessions), ಲೈಟ್ನಿಂಗ್ ಟಾಕ್ಸ್ (Lightning Talks) ಹಾಗೂ ಪೋಸ್ಟರ್ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳು (Poster Presentations)ಗಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನೀವು ಅನುಭವಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಹೊಸದಾಗಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಗಳು ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪಿಸಲು ಹಾಗೂ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಚಳವಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಬಹುದು. * '''ವಿವರಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು:''' [https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme<nowiki>] </nowiki> * '''ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ:''' '''ಜುಲೈ 8, 2026''' '''ವಿಕಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಕುರಿತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ''', ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಂಕಗಳು, ಸಮ್ಮೇಳನದ ನವೀಕರಣಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿ. * '''ವಿಸ್ತೃತ ಪ್ರಕಟಣೆ:''' [https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/<nowiki>] </nowiki> ನಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರು ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಹಾಗೂ ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಚಯದವರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸುತ್ತೇವೆ. '''ಧನ್ಯವಾದಗಳು,''' '''ವಿಕಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಆಯೋಜನಾ ತಂಡ''' [[ಸದಸ್ಯ:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Amrit Sufi|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೪೮, ೩೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) == ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪೆಗಳ ವಿಷಯ, ವಿಚಾರ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಬೆಂಬಲ ಕೋರಿಕೆ == ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರ ಸಾಕಷ್ಟಿದೆ. ಯುಟ್ಯೂಬ್ ಮುಂತಾದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಫ್ಯಾನ್‌ಗಳೇ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಕಪ್ಪೆಗಳು ಮಲೆನಾಡಿಗರ, ಕರಾವಳಿ ಹಾಗೂ ಒಳನಾಡಿನ ಜನರ, ರೈತರ ಜೀವನಾಡಿಗಳು. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಠದ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಿಶೇಷ ಕಪ್ಪೆಗಳಾದ ಕುಂಬಾರ, ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ಕಪ್ಪೆಗಳು ಮುಂಗಾರಿನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ. ಮುಂಗಾರು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಜೀವ ಸಂತತಿಯೇ ನಾಶದಂಚಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವುಗಳು ಜೀವ ಸಂಕುಲದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಜನ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಆದ್ಯಯನವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ಇರುವ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶನಗಳ ಮೂಲಕ (ಪಾಡ್‍ಕಾಸ್ಟ್‌) ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅಲ್ಲದೇ ಇತರ ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅದನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಒಂದು [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Resources_and_Partnerships/India_Rapid_Project/Frogs_of_the_Western_Ghats_-_A_pilot_project ಯೋಜನೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಿದ್ದೇನೆ]. ಇದಕ್ಕೆ [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Community_Resources_and_Partnerships/India_Rapid_Project/Frogs_of_the_Western_Ghats_-_A_pilot_project#Please_share_your_feedback_and_endorsements ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಬೇಕಾಗಿ] ವಿನಂತಿ. ನಿಮಗೇನೇ ಸಲಹೆ, ಸಂದೇಹಗಳಿದ್ದರೂ ಯೋಜನೆಯ ಚರ್ಚಾಪುಟದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ನನಗೆ ನೇರವಾಗಿಯೂ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು. -- [[ಸದಸ್ಯ:Gopala Krishna A|ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gopala Krishna A|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೪೮, ೬ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) ೧೭:೫೪, ೨೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> 95vluyhgrwdg428wmbd68l9ndmngmpq 828 140493 1377124 1317799 2026-06-09T21:49:34Z en>Izno 0 spaceeeee 1377124 sanitized-css text/css /* {{pp|small=y}} */ /* * This TemplateStyles sheet deliberately does NOT include the full set of * infobox styles. We are still working to migrate all of the manual * infoboxes. See [[MediaWiki talk:Common.css/to do#Infobox]] * DO NOT ADD THEM HERE */ /* NOTE: This is maintained both here and in [[MediaWiki:Common.css]] until migration is complete. * Starting with bare minimum for the benefit of [[mw:Manual:Safemode]]. */ @media (min-width: 640px) { .infobox { /* @noflip */ margin-left: 1em; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ clear: right; width: 22em; } } /* * not strictly certain these styles are necessary since the modules now * exclusively output infobox-subbox or infobox, not both * just replicating the module faithfully */ .infobox-subbox { padding: 0; border: none; margin: -3px; width: auto; min-width: 100%; font-size: 100%; clear: none; float: none; background-color: transparent; color:inherit; } .infobox-3cols-child { margin: -3px; } .infobox .navbar { font-size: 100%; } /* remove when infobox is not a table anymore */ .infobox-hiddenrow, /* we mean it, Minerva. but also Vector 2022 in the future at some point */ body.skin--responsive.skin--responsive .infobox .infobox-hiddenrow { display: none; } /* Dark theme: [[William Wragg]], [[Coral Castle]] */ @media screen { html.skin-theme-clientpref-night .infobox-full-data:not(.notheme) > div:not(.notheme)[style] { background: #1f1f23 !important; /* switch with var( --color-base ) when supported. */ color: #f8f9fa; } } @media screen and (prefers-color-scheme: dark) { html.skin-theme-clientpref-os .infobox-full-data:not(.notheme) > div:not(.notheme)[style] { background: #1f1f23 !important; /* switch with var( --color-base ) when supported. */ color: #f8f9fa; } } /* Since infobox is a table, many infobox templates take advantage of this to * add columns and rows to the infobox itself rather than as part of a new table * inside them. This class should be discouraged and removed on the long term, * but allows us to at least identify these tables going forward * Currently in use on: [[Module:Infobox3cols]] * Fixes issue described in [[phab:F55300125]] on Vector 2022. */ @media (min-width: 640px) { body.skin--responsive .infobox-table { display: table !important; } body.skin--responsive .infobox-table > caption { display: table-caption !important; } body.skin--responsive .infobox-table > tbody { display: table-row-group; } body.skin--responsive .infobox-table th, body.skin--responsive .infobox-table td { padding-left: inherit; padding-right: inherit; } } bi1nsztkx4350a55cuzjhaotvp5h216 1377125 1377124 2026-07-24T14:04:06Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Module:Infobox/styles.css]] 1377124 sanitized-css text/css /* {{pp|small=y}} */ /* * This TemplateStyles sheet deliberately does NOT include the full set of * infobox styles. We are still working to migrate all of the manual * infoboxes. See [[MediaWiki talk:Common.css/to do#Infobox]] * DO NOT ADD THEM HERE */ /* NOTE: This is maintained both here and in [[MediaWiki:Common.css]] until migration is complete. * Starting with bare minimum for the benefit of [[mw:Manual:Safemode]]. */ @media (min-width: 640px) { .infobox { /* @noflip */ margin-left: 1em; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ clear: right; width: 22em; } } /* * not strictly certain these styles are necessary since the modules now * exclusively output infobox-subbox or infobox, not both * just replicating the module faithfully */ .infobox-subbox { padding: 0; border: none; margin: -3px; width: auto; min-width: 100%; font-size: 100%; clear: none; float: none; background-color: transparent; color:inherit; } .infobox-3cols-child { margin: -3px; } .infobox .navbar { font-size: 100%; } /* remove when infobox is not a table anymore */ .infobox-hiddenrow, /* we mean it, Minerva. but also Vector 2022 in the future at some point */ body.skin--responsive.skin--responsive .infobox .infobox-hiddenrow { display: none; } /* Dark theme: [[William Wragg]], [[Coral Castle]] */ @media screen { html.skin-theme-clientpref-night .infobox-full-data:not(.notheme) > div:not(.notheme)[style] { background: #1f1f23 !important; /* switch with var( --color-base ) when supported. */ color: #f8f9fa; } } @media screen and (prefers-color-scheme: dark) { html.skin-theme-clientpref-os .infobox-full-data:not(.notheme) > div:not(.notheme)[style] { background: #1f1f23 !important; /* switch with var( --color-base ) when supported. */ color: #f8f9fa; } } /* Since infobox is a table, many infobox templates take advantage of this to * add columns and rows to the infobox itself rather than as part of a new table * inside them. This class should be discouraged and removed on the long term, * but allows us to at least identify these tables going forward * Currently in use on: [[Module:Infobox3cols]] * Fixes issue described in [[phab:F55300125]] on Vector 2022. */ @media (min-width: 640px) { body.skin--responsive .infobox-table { display: table !important; } body.skin--responsive .infobox-table > caption { display: table-caption !important; } body.skin--responsive .infobox-table > tbody { display: table-row-group; } body.skin--responsive .infobox-table th, body.skin--responsive .infobox-table td { padding-left: inherit; padding-right: inherit; } } bi1nsztkx4350a55cuzjhaotvp5h216 0 145466 1377154 1375205 2026-07-25T02:26:47Z CommonsDelinker 768 Chinesefestival2011Vijay.jpg ಹೆಸರಿನ ಫೈಲು Pi.1415926535ರವರಿಂದ ಕಾಮನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಪುಟದಿಂದ ತಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. 1377154 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | office = ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ | order = 9ನೇ | term_start = 10 ಮೇ 2026 | governor = [[ರಾಜೇಂದ್ರ ಅರ್ಲೇಕರ್]] | subterm = '''ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ''' | suboffice = [[ಸಿ. ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ|ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್]] | predecessor = [[ಎಂ. ಕೆ. ಸ್ಟಾಲಿನ್]] {{Collapsed infobox section begin|ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು}} | 1blankname1 = ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗಳು | 1namedata1 = * [[ತಮಿಳುನಾಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇಲಾಖೆ|ಸಾರ್ವಜನಿಕ]] * [[ತಮಿಳುನಾಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇಲಾಖೆ|ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಡಳಿತ]] * [[ತಮಿಳುನಾಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇಲಾಖೆ|ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆ]] * [[ತಮಿಳುನಾಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇಲಾಖೆ|ಭಾರತೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆ]] * [[ತಮಿಳುನಾಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇಲಾಖೆ|ಭಾರತೀಯ ಅರಣ್ಯ ಸೇವೆ]] * [[ತಮಿಳುನಾಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇಲಾಖೆ|ಜಿಲ್ಲಾ ಕಂದಾಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು]] * [[ತಮಿಳುನಾಡು ಪೊಲೀಸ್|ಪೊಲೀಸ್]] * [[ಗೃಹ, ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ಅಬಕಾರಿ ಇಲಾಖೆ|ಗೃಹ]] * [[ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಇಲಾಖೆ (ತಮಿಳುನಾಡು)|ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ]] * [[ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಇಲಾಖೆ (ತಮಿಳುನಾಡು)|ಮಹಿಳೆಯರು, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣ]] * [[ಯುವ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ (ತಮಿಳುನಾಡು)|ಯುವ ಕಲ್ಯಾಣ]] * [[ವಿಕಲಚೇತನರ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ (ತಮಿಳುನಾಡು)|ವಿಕಲಚೇತನರ ಕಲ್ಯಾಣ]] * [[ನಗರಾಡಳಿತ ಮತ್ತು ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಇಲಾಖೆ (ತಮಿಳುನಾಡು)|ನಗರಾಡಳಿತ]] * [[ನಗರಾಡಳಿತ ಮತ್ತು ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಇಲಾಖೆ (ತಮಿಳುನಾಡು)|ನಗರ ಮತ್ತು ನೀರು ಸರಬರಾಜು]] | term_start1 = 10 ಮೇ 2026 | predecessor1 = [[ಎಂ. ಕೆ. ಸ್ಟಾಲಿನ್]]<br>[[ಉದಯನಿಧಿ ಸ್ಟಾಲಿನ್]]<br>[[ಕೆ. ಎನ್. ನೆಹರು]]<br>[[ಪಿ. ಗೀತಾ ಜೀವನ್]] {{Collapsed infobox section end}} | office2 = [[ಶಾಸಕರು (ಭಾರತ)|ಸದಸ್ಯರು,]] [[ತಮಿಳುನಾಡು ವಿಧಾನ ಸಭೆ]] | constituency2 = [[ಪೆರಂಬೂರ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಪೆರಂಬೂರ್]] | term_start2 = 4 ಮೇ 2026 | predecessor2 = [[ಆರ್. ಡಿ. ಶೇಖರ್]] | office4 = ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, [[ತಮಿಳಗ ವೆಟ್ರಿ ಕಳಗಂ]] | term_start4 = 2 ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 | 1blankname4 = ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ | 1namedata4 = [[ಎನ್. ಆನಂದ್]] | predecessor4 = ''ಹುದ್ದೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ'' | image = C. Joseph Vijay (cropped).jpg | caption = ಅಧಿಕೃತ ಭಾವಚಿತ್ರ, 2026 | birth_name = ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್ | name =ವಿಜಯ್ | image_size = | caption = 2026 ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ | birthname = ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1974|6|22}}<ref name="DOB">[http://www.filmibeat.com/celebs/vijay-tamil-actor/biography.html "Exclusive biography of @actorvijay and on his life"], ''filmibeat.com''. Retrieved 31 July 2018.</ref> | birth_place = ಚೆನ್ನೈ | other_names = ''ತಳಪತಿ ವಿಜಯ್'' | nationality = | alma_mater = ಲೊಯೊಲಾ ಕಾಲೇಜು, ಚೆನ್ನೈ | occupation = {{hlist|ನಟ|ನರ್ತಕ|[[ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ]]|ಪರೋಪಕಾರಿ}} | yearsactive = ೧೯೮೪–ಪ್ರಸ್ತುತ | spouse =ಸಂಗೀತಾ ಸೋರ್ನಲಿಂಗಂ, ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯ | children = ೨ | parents = ಎಸ್.ಎ.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ಶೋಭಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ | signature = Vijay-transparent-signature.png }} '''ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್''' <ref name="christianname">{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/bjp-leader-tweets-truth-about-vijay-s-religion-gets-it-from-actor-s-fans/story-HQ8kqdFNeQsb4umhGkV7VJ.html|title=BJP leader tweets 'truth' about Vijay's religion, gets it from actor's fans|date=23 October 2017|work=Hindustan Times|access-date=6 June 2020}}<br /><br />- {{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/tn-doesnt-care-if-their-thalapathy-joseph-vijay-why-does-bjps-h-raja-70414|title=TN doesn't care if their Thalapathy is Joseph Vijay: Why does BJP's H Raja?|date=23 October 2017|work=The News Minute}}</ref> ಇವರು ಜೂನ್ ೨೨ ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರನ್ನು '''ವಿಜಯ್''' ಎಂದು ಏಕನಾಮದಲ್ಲಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇವರು ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟ, ನರ್ತಕ, [[ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನ|ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ]], ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ (ಭಾರತ)|ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ]]. ಇವರು [[ತಮಿಳು ಸಿನೆಮಾ|ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. <ref name="dance">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378314.cms|title=Vijay's energetic dance moves|date=15 October 2015|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20210712160604/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378314.cms|archive-date=12 ಜುಲೈ 2021|access-date=12 July 2021|url-status=bot: unknown}}</ref> ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ನಟರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-66-latest-updates-directed-by-vamshi-produced-by-dil-raju-thalapathy-67-updates-beast-updates-tamil-news-293387|title=Breaking! Vijay confirms 'Thalapathy 66', becomes South India's highest paid actor – Tamil News|date=19 August 2021}}</ref> <ref name="top paid">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-confirms-thalapathy-66-for-highest-salary-in-south/articleshow/85480625.cms|title=Vijay confirms 'Thalapathy 66' for highest salary in south? - Times of India|work=[[The Times of India]]}}</ref> <ref name="dtNext.in 2021">{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/News/Cinema/2021/05/12014737/1293540/Vijay-to-get-a-whopping-Rs-110-crore-for-his-66th.vpf|title=Vijay to get a whopping Rs 110 crore for his 66th?|date=12 May 2021|website=dtNext.in|access-date=19 May 2021|archive-date=19 ಮೇ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519122132/https://www.dtnext.in/News/Cinema/2021/05/12014737/1293540/Vijay-to-get-a-whopping-Rs-110-crore-for-his-66th.vpf|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/10-highest-paid-actors-in-kollywood/photostory/48385784.cms|title=10 Highest paid actors in Kollywood|work=The Times of India|access-date=27 April 2021}}</ref> ಅವರು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/fan-moment-of-a-visually-challenged-couple-with-thalapathy-vijay/articleshow/79834573.cms|title=Fan moment of a visually challenged couple with Thalapathy Vijay|date=21 December 2020|work=The Times of India|access-date=23 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623053853/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/fan-moment-of-a-visually-challenged-couple-with-thalapathy-vijay/articleshow/79834573.cms|archive-date=23 June 2021}}</ref> ಮತ್ತು ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ ೬೫ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸ್ಟಾರ್ ಇಂಡಿಯಾದಿಂದ ಎಂಟು ವಿಜಯ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ತಮಿಳುನಾಡು [[ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ|ಸರ್ಕಾರದಿಂದ]] ಮೂರು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಐಐಎಮ್‌ಎ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ . <ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-collects-his-iara-award-mersal-person-93275#:~:text=The%20International%20Achievement%20Recognition%20Awards,gave%20the%20event%20a%20miss.|title=Vijay collects his IARA Award for 'Mersal' in person|date=13 December 2018}}</ref> ಭಾರತೀಯ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳ ಗಳಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರು ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ'' ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ೧೦೦ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. <ref name="forbesmagz">{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/lists/2017-celebrity-100/1665/all|title=2017 Celebrity 100&nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|access-date=22 December 2017|archive-date=24 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924062405/http://forbesindia.com/celebprofile/pawan-kalyan/52|url-status=dead}}</ref> <ref name="2018 list">{{Cite web|url=https://www.forbesindia.com/lists/2018-celebrity-100/1735/all|title=2018 Celebrity 100|last=Sarkar|first=Pooja|last2=Bathija|first2=Monica|date=1 January 1970|website=Forbes India|access-date=9 June 2021|last3=Chakraborty|first3=Sayan|archive-date=10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210225537/https://www.forbesindia.com/lists/2018-celebrity-100/1735/all|url-status=dead}}</ref> <ref name="2019 list">{{Cite web|url=https://www.forbesindia.com/lists/2019-celebrity-100/1819/all|title=2019 Celebrity 100|last=Sarda|first=Pranit|last2=Singh|first2=Rajiv|date=1 January 1970|website=Forbes India|access-date=9 June 2021|last3=Banerjee|first3=Jasodhara|archive-date=30 ಮಾರ್ಚ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200330175050/https://www.forbesindia.com/lists/2019-celebrity-100/1819/all|url-status=dead}}</ref> ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಬೇಡಿಕೆ, ಅವರನ್ನು [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ]] ಬೇಡಿಕೆಯ ನಟನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.tollywood.net/vijay-beats-prabhas-allu-arjun-becomes-top-pan-india-star-says-survey/|title=Vijay Becomes Top No.1 PAN India star, Says Survey!|last=Desk|first=Tollywood|date=May 27, 2022|website=Tollywood|archive-url=https://web.archive.org/web/20220605073423/https://www.tollywood.net/vijay-beats-prabhas-allu-arjun-becomes-top-pan-india-star-says-survey/|archive-date=Jun 5, 2022|access-date=Jun 5, 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/thalapathy-vijay-starrer-masters-hindi-version-gets-huge-demand-north-ahead-its-release-report-579270|title=Thalapathy Vijay's film Hindi version gets a huge demand in the North ahead of its release: Report|last=Desk|first=Pinkvilla|date=3 December 2020|website=PINKVILLA|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106055114/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/thalapathy-vijay-starrer-masters-hindi-version-gets-huge-demand-north-ahead-its-release-report-579270|archive-date=6 January 2022|access-date=6 January 2022}}</ref> ೧೦ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಪಾತ್ರ ''ವೆಟ್ರಿ'' (೧೯೮೪); ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಎಸ್‌ಎ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಇದು ಎಂಗಳ ನೀತಿ (೧೯೮೮) ವರೆಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲನಟನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ''ನಾಳಯ್ಯ'' ''ತೀರ್ಪು'' (೧೯೯೨) ನಲ್ಲಿ ನಾಯಕನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ೯೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಣಯ ನಾಯಕನಾಗಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಣಯ ರಜತ ಮಹೋತ್ಸವದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. <ref name="jubilee">{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/tamil/article/from-sachien-to-kushi-four-romantic-films-of-thalapathy-vijay-that-are-evergreen/747959|title=From Sachien to Kushi: Four romantic films of Thalapathy Vijay that are evergreen|date=29 December 2021|website=Timesnownews.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229181634/https://www.timesnownews.com/entertainment-news/tamil/article/from-sachien-to-kushi-four-romantic-films-of-thalapathy-vijay-that-are-evergreen/747959|archive-date=29 December 2021|access-date=29 December 2021}}</ref> ಅವರ ಮೊದಲ ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ''ಪೂವೆ ಉನಕ್ಕಾಗ'' ಚಿತ್ರ ಬಂದಿತು. ಅವರು ''ಪ್ರಿಯಮುದನ್'' (೧೯೯೮) ನಲ್ಲಿ ಹೈಪರ್-ಪೋಸೆಸಿವ್ ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ ನಾಯಕ-ವಿರೋಧಿ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅಳಗಿಯ ''ತಮಿಳು ಮಗನ್'' (೨೦೦೭) ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇ-ಬಾಯ್. ಅವರ ಮಸಾಲಾ ಚಿತ್ರ ''ತಿರುಮಲೈ'' (೨೦೦೩) ಯಶಸ್ಸು ಅವರ ಆನ್-ಸ್ಕ್ರೀನ್ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಆಕ್ಷನ್ ಹೀರೋ ಆಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/lf/2003/10/12/stories/2003101201050200.htm|title=Kollywood crackers|last=Kamath|first=Sudhish|date=12 October 2003|work=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170120081554/http://www.thehindu.com/lf/2003/10/12/stories/2003101201050200.htm|archive-date=20 January 2017|author-link=Sudhish Kamath}}</ref> ಅವರು ಗಿಲ್ಲಿ (೨೦೦೪) ನಲ್ಲಿ ಕಬಡ್ಡಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ₹೫೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ (ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ) ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು. <ref name="Vijaytop7">{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-the-top-7-vijay-movies-south/20140623.htm|title=Looking at Vijay's TOP 7 landmark films|last=Saraswathi|first=S.|date=23 June 2014|website=[[Rediff.com]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170109100527/http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-the-top-7-vijay-movies-south/20140623.htm|archive-date=9 January 2017}}</ref> ಅವರು ''ತಿರುಪಾಚಿ'' (೨೦೦೫), ''ಸಚೇನ್'' (೨೦೦೫), ''ಶಿವಕಾಶಿ'' (೨೦೦೫), ''ಪೊಕ್ಕಿರಿ'' (೨೦೦೭) ಮತ್ತು ''ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್'' (೨೦೦೯) ಸೇರಿದಂತೆ ಆರಾಧನಾ ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ೨೦೦೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು. ೨೦೧೦ ಮತ್ತು ೨೦ ರ ''ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಾವಲನ್'' (೨೦೧೧), ''ನನ್ಬನ್'' (೨೦೧೨), ''ತುಪ್ಪಕ್ಕಿ'' (೨೦೧೨), ''ಕತ್ತಿ (೨೦೧೪), ಮೆರ್ಸಲ್'' ''('' ೨೦೧೭), ''ಸರ್ಕಾರ್'' (೨೦೧೮), ''ಬಿಗಿಲ್'' (೨೦೧೯), ''ಮಾಸ್ಟರ್(2021) ಮತ್ತು ಬೀಸ್ಟ್ (2022)'' ಸೇರಿದಂತೆ ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಜಯ್ ಮತ್ತಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ವಿಜಯ್ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಣಯ, ಆಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಮಸಾಲಾ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರ ನಂತರದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡವು ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಪರಿಸರ, ರಾಜಕೀಯ ಸುಧಾರಣೆಯ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಾಗಿದೆ . <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thuppakki-to-sarkar-five-times-when-master-actor-vijay-handled-controversies-with-a-calm-demeanor/photostory/73982034.cms|title='Thuppakki' to 'Sarkar': Five times when 'Master' actor Vijay handled controversies with a calm demeanor|date=6 February 2020|website=The Times of India|language=en|access-date=8 June 2020}}</ref> ವಿಜಯ್ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. <ref name="popular">{{Cite web|url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2020/12/08/vijay-selfie-with-fans-most-retweetedtweet-2020.html|title=Vijay's selfie with fans most retweeted tweet of 2020 in India|website=The Week}}</ref> ಅವರು ಹಲವಾರು ಅನುಮೋದನೆಗಳಿಗೆ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 'ವಿ ಗೋ ಗ್ರೀನ್' ಜಾಗತಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನದ ಆಂದೋಲನದ ಅಮೇರಿಕನ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ [[ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್‌ಕಿಂಗ್ಸ್|ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್]] . <ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2013/jun/08/Actor-Vijay-helps-US-Consulate-go-green-484719.html|title=Actor Vijay helps US Consulate go green|website=The New Indian Express}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಮತ್ತು ಟ್ವಿಟರ್ ಎರಡರಿಂದಲೂ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹುಡುಕಿದ ಮತ್ತು ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ ನಟ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/google-trendsvijay-is-the-most-searched-tamil-actor-news-tamil-omrpPAccbhjha.html|title=Google trends:Vijay is the most searched Tamil actor|website=Sify|access-date=25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022|archive-date=20 ನವೆಂಬರ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120030712/https://www.sify.com/movies/google-trendsvijay-is-the-most-searched-tamil-actor-news-tamil-omrpPAccbhjha.html|url-status=dead}}</ref> <ref name="auto1">{{Cite web|url=https://gadgets.ndtv.com/apps/news/twitter-trends-india-2020-most-retweeted-thalapathy-vijay-selfie-liked-tweet-virat-kohli-2335890|title=Virat-Anushka's Pregnancy Announcement Was Most Liked Tweet in India in 2020|website=NDTV Gadgets 360}}</ref> ಅವರು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಎಂಜಿಆರ್ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಪಡೆದರು. ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಅವರನ್ನು "ಸ್ಥಿರವಾದ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನಕಾರ" ಎಂದು ರೂಪಿಸಿತು. <ref name="Upadhyaya 2017">{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/mersal-box-office-collection-vijay-crowned-king-rs-100-crore-club-consistent-performer-749164|title=Mersal box office collection: Vijay crowned the king of Rs 100 crore club; consistent performer than Rajinikanth, Ajith|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=13 November 2017|website=IBTimes India|access-date=14 May 2021}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ == ವಿಜಯ್ ಅವರು ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಆಗಿ ಜೂನ್ ೨೨ ೧೯೭೪ ರಂದು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಮದ್ರಾಸ್ (ಈಗ [[ಚೆನ್ನೈ]] ) ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಎಸ್‌ಎ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಶೋಬಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಗಾಯಕಿ. ವಿಜಯ್ ಅವರ ತಂದೆ ಎಸ್.ಎ.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ತಮಿಳು ಮೂಲದವರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಶೋಬಾ ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬದವರು. <ref name="VJ bio" /> <ref name="tradition">{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=249358&u=i-was-born-as-a-christian-my-wife-is-a-hindu-vijays-father-sa-chandrasekhar-responds-to-allegations-249358|title="I was born as a Christian, my wife is a Hindu": Vijay's father SA Chandrasekhar responds to allegations|last=Daily|first=Keralakaumudi|date=21 February 2020|website=Keralakaumudi Daily|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104152739/https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=249358&u=i-was-born-as-a-christian-my-wife-is-a-hindu-vijays-father-sa-chandrasekhar-responds-to-allegations-249358|archive-date=4 January 2022|access-date=4 January 2022}}</ref> ವಿಜಯ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕಾರಣ ೧೨ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದರು. <ref name="VJ bio">{{Cite web|url=https://www.vikatan.com/topics/vijay-person-2|title=Latest biography news about vijay|date=27 December 2021|website=www.vikatan.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227053108/https://www.vikatan.com/topics/vijay-person-2|archive-date=27 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021|access-date=27 December 2021|url-status=bot: unknown}}</ref> ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಕೆಳ-ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಶೋಬಾ ಅವರು ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಕೂಲಿಯಾಗಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವರು ಹಾಡುವ ದಿನ ವಿಜಯ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಆಹಾರವಿತ್ತು, ಇತರ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು. <ref name="VJ bio" /> ವಿಜಯ್‌ಗೆ ವಿಧ್ಯಾ ಎಂಬ ಸಹೋದರಿ ಇದ್ದಳು, ಅವಳು ಎರಡು ವರ್ಷದವಳಿದ್ದಾಗ ನಿಧನರಾದರು. ಅವನ ತಂಗಿಯ ಮರಣವು ವಿಜಯ್‌ನನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಬಾಧಿಸಿತು; ಅವರ ತಾಯಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಮಾತನಾಡುವ, ತುಂಟತನದ ಮತ್ತು ಹೈಪರ್ಆಕ್ಟಿವ್ ಆಗಿದ್ದ ವಿಜಯ್, ವಿದ್ಯಾಳ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಮೌನವಾದರು. <ref name="Vidya">[http://www.indiaglitz.com/mothers-day-special-interview-with-illayathalapathy-vijay-mother-shobha-chandrasekhar-tamil-news-158472.html "Mothers Day special Interview with Illayathalapathy Vijay mother Shobha Chandrasekhar"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220928232436/https://www.indiaglitz.com/mothers-day-special-interview-with-illayathalapathy-vijay-mother-shobha-chandrasekhar-tamil-news-158472.html |date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 }}, ''IndiaGlitz''.</ref> ಆಕೆಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ, ವಿಜಯ್ ತನ್ನ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ವಿವಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು, ಇದು ವಿದ್ಯಾ-ವಿಜಯ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/interesting-facts-about-ilayathalapathy-vijay/Bollywood-cameos/photostory/59266578.cms|title=Bollywood cameos&nbsp;– Interesting facts about Ilayathalapathy Vijay|website=The Times of India|access-date=9 June 2020}}</ref> ವಿದ್ಯಾಳ ಸ್ಮರಣೀಯ ಫೋಟೋವನ್ನು ೨೦೦೫ ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಸುಕ್ರನ್‌ನಲ್ಲಿ'' ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ವಿಸ್ತೃತ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>[http://starsbiography.weebly.com/vijay.html "Vijay"]. ''starsbiography''.</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/vijay-rare-childhood-picture-sister-vidhya-chandrasekhar-thalapathy-sukran-cameo-tamil-news-230281|title=Rare picture of Vijay with his sister – Tamil News|date=25 February 2019|website=IndiaGlitz.com}}</ref> ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೋಡಂಬಾಕ್ಕಂನಲ್ಲಿ ಫಾತಿಮಾ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=t1Ecr-4c5F0|title=Vijay speaks about his childhood schooling in fathima matriculation school chennai|website=[[YouTube]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220925051506/https://www.youtube.com/watch?v=t1Ecr-4c5F0|archive-date=25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022|access-date=25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022|url-status=bot: unknown}}</ref> ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವಿಜಯ್ ನಂತರ ವಿರುಗಂಬಾಕ್ಕಂನಲ್ಲಿರುವ ಬಾಲಲೋಕ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಗೆ <ref>{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/which-celebritiy-belongs-to-your-schoolcollege/vijay.html|title=Vijay {{!}} Which Celebrity belongs to your school/college?|date=23 April 2016|website=Behindwoods|access-date=28 December 2017}}</ref> ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಲೊಯೋಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ವಿಷುಯಲ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ನಟನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕೈಬಿಟ್ಟರು. <ref name="Vidya"/> == ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ೧೯೮೪–೨೦೦೩: ಬಾಲ ನಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ === ೧೦ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ''ವೆಟ್ರಿ'' (೧೯೮೪) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಾಲ ನಟನಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ''ಕುಟುಂಬ'' (೧೯೮೪), ''ವಸಂತ ರಾಗಂ'' (೧೯೮೬), ''ಸತ್ತಂ ಒರು ವಿಲಾಯಾಟ್ಟು'' (೧೯೮೭) ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲ ನಟನಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು. ''ಇದು ಎಂಗಲ್ ನೀತಿ'' (೧೯೮೮). ''ನಾನ್ ಸಿಗಪ್ಪು ಮಾನಿತನ್'' (೧೯೮೫) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕ ನಟನಾದ [[ರಜನೀಕಾಂತ್|ರಜನಿಕಾಂತ್]] ಅವರ ಜೊತೆ ಸಹ-ನಟನಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು. ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ''ವೆಟ್ರಿ'' ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಹಿರಿಯ ನಟ-ನಿರ್ಮಾಪಕ ಪಿಎಸ್ ವೀರಪ್ಪನವರು ಬಾಲನಟನಾದ ವಿಜಯ್ ಅವರಿಗೆ ಮೊದಲ ಸಂಭಾವನೆಯಾಗಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೫೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/k5E0a|title=Vijay's First Salary as a Child actor in 1984 Revealed! it was 500 rupees|date=27 December 2021|website=Ghostarchive|access-date=27 December 2021}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರು ೮೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ಕಲರ್ ಮತ್ತು ೯೦ ರ ದಶಕದ ಕಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರದಂತಹ ಎರಡು ಹಳೆಯ ದೃಶ್ಯ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite news|url=http://www.vikatan.com/cinema/tamil-cinema/news/43349.art|title=22 ஆண்டுகளில் விஜய்யின் சினிமா பயணம்!|date=4 December 2014|work=[[Ananda Vikatan]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110123018/http://www.vikatan.com/cinema/tamil-cinema/news/43349.art|archive-date=10 January 2017|language=ta}}</ref> ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ನಂತರ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ೧೮ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ''ನಾಳಯ್ಯ ತೀರ್ಪು'' (೧೯೯೨) ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. <ref name="hindu">[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/style-of-his-own/article2274239.ece "Style of his own"].</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರು ವಿಜಯಕಾಂತ್ ಜೊತೆಗೆ ''ಸೆಂಧೂರಪಾಂಡಿ'' (೧೯೯೩) ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿತು. <ref>[http://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-13/sac-recalled-how-vijayakanth-did-sendhoorapandi-free-of-cost-to-help-his-son-vijays-career.html "SAC recalled how Vijayakanth did Sendhoorapandi free of cost to help his son Vijay's career"]. ''www.behindwoods.com''.</ref> ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ರಸಿಗನ್'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಇದು ಅವರ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ಸು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಆದರೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. <ref>{{Cite web|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/sanghavi-recalls-her-experience-working-with-ilayathalapathy-vijay.html|title=''Rasigan success''|date=16 February 2017|website=Behindwoods|access-date=17 March 2021}}</ref> ಇದು ವಿಜಯ್ ಅವರಿಗೆ ''ಇಳಯ'' ದಳಪತಿ (ಯುವ ಕಮಾಂಡರ್) ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯದೊಂದಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದರ ಮೂಲಕ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web|url=http://www.vikatan.com/cinema/tamil-cinema/news/93079-hidden-secrets-in-mersal-movie-poster.html|title='மெர்சல்' ஃபர்ஸ்ட்லுக்கில் இந்த விஷயங்களை எல்லாம் கவனிச்சீங்களா..?|last=Lee|first=Dharmik|date=22 June 2017|access-date=24 November 2017}}</ref> ಅವರು ''ದೇವ'' ಮತ್ತು ''ರಾಜವಿನ್ ಪರ್ವೈಯಿಲೆ'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಟ [[ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹ-ನಟಿಸಿದರು. ''ದೇವಾ'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. <ref name="stunts">{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/features/News/News39/27-12-05e/vijay.html|title=Tamil movies : Vijay risky stunts in films|website=Behindwoods|access-date=25 June 2021}}</ref> ನಂತರ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ''ವಿಷ್ಣು'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ತಮಿಳು ನಟ ಜೈಶಂಕರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದರು. ''ವಿಷ್ಣು'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ಪರಿಚಯದ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಲ್ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರ ''ದಿ ಫ್ರೆಶ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬೆಲ್-ಏರ್‌ನಂತೆಯೇ'' ಇಯರ್ ಸ್ಟಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ವಾರ್ಡ್‌ರೋಬ್ ಅನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಣಯ ದುರಂತ ''ಚಂದ್ರಲೇಖಾ'' ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/kollywoods-craze-for-hit-titles-imagegallery-1-kollywood-sdmpkQidjbghi.html|title=Chandralekha average performance|website=Sify|access-date=9 May 2021|archive-date=9 ಮೇ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210509114321/https://www.sify.com/movies/kollywoods-craze-for-hit-titles-imagegallery-1-kollywood-sdmpkQidjbghi.html|url-status=dead}}</ref> ೧೯೯೫ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಿ. ರಂಗನಾಥನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ''ಕೊಯಮತ್ತೂರು ಮಾಪಿಳ್ಳೈ'' ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. <ref name="Coimbatore mappilai success">{{Cite web|url=http://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/13-pongal-releases-for-vijay/index.html|title=successful Pongal releases for Vijay|date=3 January 2017|website=Behindwoods|access-date=6 May 2021}}</ref> ''ಕೊಂಬತ್ತೋರ್ ಮಾಪಿಳ್ಳೈ'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯದಿದ್ದರೂ ಯಶಸ್ವಿ ಸಾಹಸವಾಗಿತ್ತು. <ref name="Balachandran 2015">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/sanghavi-makes-a-comeback-in-kanis-film/articleshow/46944952.cms|title=Sanghavi makes a comeback in Kani's film|last=Balachandran|first=Logesh|date=17 April 2015|website=The Times of India|access-date=26 June 2021}}</ref> ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹೀರೋ ಆಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡರು, ಅವರ ಅನೇಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. <ref name="Indiatodayreview">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/photo/happy-birthday-vijay-best-films-of-ilayathalapathy-vijay-19869-2016-06-22|title=Happy Birthday Vijay: 10 best films of Ilayathalapathy as a performer|website=India Today|language=en|access-date=5 August 2019}}</ref> ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಲ್ಟ್-ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. <ref name="positive reviews">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms|title='Shajahan' – 2001|date=17 June 2020|website=The Times of India|access-date=14 December 2020|ref={{sfnref | The Times of India | 2020}}}}</ref> <ref name="cult status">{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/happy-birthday-vijay-priyanka-chopra-to-katrina-kaif-6-times-thalapathy-romanced-bollywood-actors-101624363018864.html|title=Happy birthday Vijay: Priyanka Chopra to Katrina Kaif, 6 times Thalapathy romanced Bollywood actors|last=Desk|first=HT Entertainment|date=22 June 2021|website=Hindustan Times|access-date=25 June 2021}}</ref> 1996 ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ವಿಕ್ರಮನ್ -ನಿರ್ದೇಶನದ ''ಪೂವೆ'' ಉನಕ್ಕಾಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು, ಇದು ಅವರ ಮೊದಲ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಅಭಿನಯ ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. <ref name="hits">{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/tamil/interview.php?id=13647189&cid=2408|title=Vijay blockbusters|date=20 January 2007|website=Sify.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20050113190938/http://sify.com/movies/tamil/interview.php?id=13647189&cid=2408|archive-date=13 January 2005|access-date=24 April 2014}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರ ಹತ್ತನೇ ಚಿತ್ರ ''ವಸಂತ ವಾಸಲ್'' ನಂತರ ಯಶಸ್ವಿ ಸಾಹಸ ಚಿತ್ರಗಳು ''ಮಾನ್ಬುಮಿಗು ಮಾನವನ್'' ಮತ್ತು ''ಸೆಲ್ವ'' . ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ''ಕಾಲಮೆಲ್ಲಂ ಕಾತಿರುಪ್ಪೆನ್'' ಎಂಬ ಯಶಸ್ವಿ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ತಲೆತೂಕದ ಮಹಿಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೇಮಯುದ್ಧದ ಜಗಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇದು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, <ref name="Behindwoods 2018">{{Cite web|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/list-of-films-in-which-thalapathy-vijay-played-negative-roles/kaalamellam-kaathiruppen.html|title=Kaalamellam Kaathiruppen – When Thalapathy Vijay played negative roles – Complete list here|date=22 October 2018|website=Behindwoods|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624074257/https://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/list-of-films-in-which-thalapathy-vijay-played-negative-roles/kaalamellam-kaathiruppen.html|archive-date=24 June 2021|access-date=24 June 2021}}</ref> ಮತ್ತು ''ಲವ್ ಟುಡೆಯಲ್ಲಿ'' ತ್ಯಾಗ-ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಹಿಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿ ಪ್ರೀತಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಎದುರಿಸಿದ ಸಂಕಟದಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಶ್ಲಾಘಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು, <ref name="positive reviews"/> ಮತ್ತು ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಹಿಳೆಯಿಂದ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿ ಅವನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ''ಒನ್ಸ್ ಮೋರ್'' ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಿರಿಯ ನಟ [[ಶಿವಾಜಿ ಗಣೇಶನ್]] ಮತ್ತು ಚೊಚ್ಚಲ ನಟಿ ಸಿಮ್ರಾನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು [[ಮಣಿರತ್ನಂ]] -ನಿರ್ಮಾಣದ ಯಶಸ್ವಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ-ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ನೆರುಕ್ಕು ನೆರ್'' ನಲ್ಲಿ ಸಹ ನಟಿಸಿದರು, ವಸಂತ್ ಸಹ-ನಟನಾಗಿ ಚೊಚ್ಚಲ ನಟ [[ಸೂರ್ಯ ಶಿವಕುಮಾರ್‌‌|ಸೂರ್ಯ]], ಕಥೆಯು ಅತ್ತೆಯ ನಡುವಿನ ಜಗಳದ ನಡುವೆ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. <ref name="Indiatodayreview"/> ನಂತರ ಅವರು, ಫಾಜಿಲ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ''ಕಡಲುಕ್ಕು ಮರಿಯದೈನಲ್ಲಿ'' ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ನಿನೈತೆನ್ ವಂಧೈನಲ್ಲಿ'' ತ್ರಿಕೋನ ಪ್ರೇಮದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯಮುದನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೈಪರ್- ''ಪೋಸೆಸಿವ್'' ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ ಇಬ್ಬರೂ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ''ನ್ಯೂ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಮಲೇಷಿಯನ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿತು. ''ಪ್ರಿಯಮುದನ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಆಂಟಿ-ಹೀರೋ, ಇದನ್ನು ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರೇಮಕಥೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. <ref name="Straits Times">{{Cite web|url=https://mobile.twitter.com/VijayIsMyLife/status/1403445876815581188/photo/1|title=Vijay flag flys high as an anti-hero|date=23 June 2021|website=New Straits Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623163943/https://mobile.twitter.com/VijayIsMyLife/status/1403445876815581188/photo/1|archive-date=23 June 2021|access-date=23 June 2021}}</ref> ''ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ'' ''ಪ್ರಿಯಮುದನ್'' ಅನ್ನು ವಿಜಯ್ ಅಭಿನಯದ ಹೆಗ್ಗುರುತು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ. <ref name="Indiatodayreview" /> ನಂತರ ಅವರು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಯುವಕರಾಗಿ- ''ನಿಲಾವೇ ವಾದಲ್ಲಿ'' ಹಿಂದೂ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಚೊಚ್ಚಲ ಎಝಿಲ್ ಅವರ ''ತುಲ್ಲದ ಮನಮುಮ್ ತುಲ್ಲುಂನಲ್ಲಿ'' ಭಾವೋದ್ರಿಕ್ತ ಗಾಯಕರಾಗಿ ಸಿಮ್ರಾನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದರು, ಇದು ತಮಿಳುನಾಡು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ೨೦೦ ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಓಡಿತು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. <ref>[[Tamil Nadu State Film Award for Best Film]]</ref> ಇದರ ನಂತರ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಗಳು ''ಎಂಡ್ರೆಂಡ್ರುಮ್ ಕಾದಲ್'', ''ನೆಂಜಿನಿಲೆ'' ದರೋಡೆಕೋರನಿಗೆ ಹಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ''ಮಿನ್ಸಾರ ಕಣ್ಣಾ'' . <ref name="India Today 2021">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/master-is-blockbuster-but-can-vijay-now-step-out-of-his-comfort-zone-1759706-2021-01-16|title=Master is blockbuster but can Vijay now step out of his comfort zone?|date=16 January 2021|website=India Today|access-date=17 May 2021}}</ref> ೨೦೦೦ ರಿಂದ, ವಿಜಯ್ ಮನರಂಜನಾ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ-ವಿಸ್ಮೃತಿ-ವಿಸ್ಮೃತಿಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ''ಕಣ್ಣುಕ್ಕುಲ್ ನಿಲವು'', ವಿಜಯ್ ಅವರ ಯಶಸ್ವಿ ೨೫ ನೇ ಚಿತ್ರ <ref name="India Today">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/photo/happy-birthday-vijay-best-films-of-ilayathalapathy-vijay-19869-2016-06-22|title=Happy Birthday Vijay: 10 best films of Ilayathalapathy as a performer|date=22 June 2016|website=India Today|access-date=26 November 2020}}</ref> ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಫಾಜಿಲ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಎರಡು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ''ಕುಶಿಯಲ್ಲಿ'' ಅಹಂಕಾರ-ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಅರ್‌ಐ ಪತಿ ಅಲ್ಲದ ''-ಪ್ರಿಯಮಾನವಲೆಯಲ್ಲಿ'' ಭಾರತೀಯ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ-ಛಾಯೆಗಳು. ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಯಶಸ್ಸು ಸಿದ್ದಿಕ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಹಾಸ್ಯ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್'' ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಸೂರ್ಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ, ವಿಜಯ್‌ ಅವರ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ''ಬದ್ರಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ'' ಕಿಕ್-ಬಾಕ್ಸರ್ ಆಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಣಯ-ದುರಂತ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ''ಷಹಜಹಾನ್'' ಪ್ರೇಮ-ವೈದ್ಯನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹಿಂದಿ ನಟಿ [[ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಚೋಪ್ರಾ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಕೀಲರಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರ ''ತಮಿಝನ್‌ನಲ್ಲಿ'' ನಟಿಸಿದರು. <ref>{{Cite news|url=http://ibnlive.com/news/thamizhan-was-hit-because-of-vijay-imman/303460-71.html|title='Thamizhan' was hit because of Vijay: Imman|date=2 November 2012|work=CNN-IBN|access-date=10 December 2012|archive-date=20 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230220234859/https://www.news18.com/|url-status=dead}}<br /><br />- {{Cite web|url=http://www.cscsarchive.org:8081/MediaArchive/art.nsf/(docid)/BFB69CAB26ED7A73E5256BB1001949FF|title=April brings cheer to Tamil film industry|date=3 May 2002|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20120322150013/http://www.cscsarchive.org:8081/MediaArchive/art.nsf/(docid)/BFB69CAB26ED7A73E5256BB1001949FF|archive-date=22 March 2012|access-date=12 December 2012}}</ref> <ref name="positive reviews"/> ನಂತರ, ಅವರು ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಚಿತ್ರ ''ಯೂತ್‌ನೊಂದಿಗೆ'' ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆಯವರಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಬಾಗವತಿಯಲ್ಲಿ'' ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. <ref name="toi films">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/priyamanavale-to-pokkiri-five-blockbuster-tamil-films-of-vijay-that-were-remade-from-telugu/photostory/74968711.cms|title='Priyamanavale' to 'Pokkiri': Five superhit Tamil films of Vijay|date=3 April 2020|website=The Times of India|access-date=25 November 2020|ref={{sfnref | The Times of India | 2020}}}}</ref> ವಿಜಯ್ ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರವಾದ ''ವಸೀಗರ'' ಮತ್ತು ಅಲೌಕಿಕ ಚಿತ್ರವಾದ ಪುದಿಯ ''ಗೀತೈ'' ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/opinion-entertainment/wishlist-vijay-should-collaborate-with-these-five-impressive-filmmakers-7369728/|title=Vijay's impressive comic-timing in Vaseegara|last=R|first=Manoj Kumar|date=22 June 2021|website=The Indian Express|access-date=5 July 2021}}</ref> <ref name="toi films" /> === ೨೦೦೩–೨೦೧೧: ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ === ೨೦೦೩ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ''ತಿರುಮಲೈ'' ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಹಸ-ಪ್ರಣಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇವರ ಸಹ-ನಟಿಯಾಗಿ [[ಜ್ಯೋತಿಕಾ (ನಟಿ)|ಜ್ಯೋತಿಕಾರವರು]] ನಟಿಸಿದರು, ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದವರು ಚೊಚ್ಚಲ ರಮಣ ಮತ್ತು [[ಕೆ. ಬಾಲಚಂದರ್]] ಅವರ ಕವಿತಾಲಯ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ''ತಿರುಮಲೈ'' ಚಿತ್ರವು ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/9398.html|title=Thirumalai Tamil Movie Review|website=Indiaglitz.com|access-date=24 April 2014|archive-date=14 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131014232416/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/9398.html|url-status=dead}}</ref> ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ''ಉದಯ ಚಿತ್ರವು'' ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಮತ್ತು ೨೦೦೪ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ''ಘಿಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ'', ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರವಾದ ''ಒಕ್ಕಡು ಚಿತ್ರದ'' ರೀಮೇಕ್‌ ಆಗಿ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ೨೦೦ ದಿನಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಎಸ್. ಧರಣಿಯವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಎ.ಎಂ.ರತ್ನಂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ತ್ರಿಶಾ|ತ್ರಿಷಾ]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರಕಾಶ್ ರೈ|ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್]] ಜೊತೆಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/9966.html|title=Ghilli's record break|date=24 July 2004|website=Indiaglitz.com|access-date=10 May 2013|archive-date=21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921060746/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/9966.html|url-status=dead}}</ref> ''ಗಿಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವು'' ದೇಶೀಯ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೫೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಅಥವಾ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೫೦ ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. <ref name="Nair 2016"/> ಸುಮಾರು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, [[ರಜನೀಕಾಂತ್|ರಜನಿಕಾಂತ್]] ಅವರ ''ಪಡಯಪ್ಪ'' (೧೯೯೯) ಚಿತ್ರ, ಆಗ ದಾಖಲೆಯ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೩೦ ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು, ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಮಾನದಂಡ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref name=":10">{{Cite web|url=http://www.suryanfm.in/suryan-stories/14-years-ilayathalapthy-vijays-ghilli-facts/|title=14 years of Vijay's Ghilli&nbsp;– Things you din't know about the blockbuster|date=17 April 2018|website=Suryan FM|language=en-US|access-date=12 June 2020|archive-date=12 ಜೂನ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612085138/http://www.suryanfm.in/suryan-stories/14-years-ilayathalapthy-vijays-ghilli-facts/|url-status=dead}}</ref> ''ಘಿಲ್ಲಿ'' ಚಿತ್ರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಎಂಬ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. <ref name=":10" /> ಈ ಚಿತ್ರವು ಮಲೇಷಿಯಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು $೫೦೦,೦೦೦ ಗಳಿಸಿತು. <ref name=":10" /> [[ಎಮ್. ಜಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್|ಎಂ.ಜಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] ಅವರ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಅಡಿಮೈ ಪೆನ್'' (೧೯೬೯) ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿದ ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸಹ ''ಘಿಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವು'' ಮುರಿದು ಘಿಲ್ಲಿಚಿತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ದಾಖಲೆಯಯಿತು.<ref name=":10" /> <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/the-ghilli-reunion/article31778167.ece|title=When Janaki Sabesh and Ashish Vidyarthi had a 'Ghilli' reunion|last=S|first=Srivatsan|date=8 June 2020|work=The Hindu|access-date=11 April 2021|language=en-IN}}</ref> "ಇಂದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಗುರುತಿಸುವ ನಾಯಕ ವಿಜಯ್ ಮತ್ತು [[ಪ್ರಕಾಶ್ ರೈ|ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್]], ಅಪ್ರತಿಮ ಖಳನಾಯಕ, ಈ ಚಿತ್ರ "ಗಿಲ್ಲಿ"... ಗೆಲುವಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದೆ" ಎಂದು ''[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]'' ಹೇಳಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=http://www.hindu.com/fr/2004/04/23/stories/2004042301450300.htm|title=Ghilli|date=23 April 2004|work=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20040705172302/http://www.hindu.com/fr/2004/04/23/stories/2004042301450300.htm|archive-date=5 July 2004|location=Chennai, India}}</ref> ಮುತ್ತುಪಾಂಡಿ (ರಾಜ್) ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವಾಗ ವೇಲು (ವಿಜಯ್) ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಧನಲಕ್ಷ್ಮಿ (ತ್ರಿಶಾ) ಅನ್ನು ಒತ್ತೆಯಾಳಾಗಿ ಬಳಸುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು [[ಬಾಲಿವುಡ್]] ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ಚೆನ್ನೈ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್]]'' (೨೦೧೩) ನಲ್ಲಿ [[ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ (ಹಿಂದಿ ನಟ)|ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್]] [[ದೀಪಿಕಾ ಪಡುಕೋಣೆ (ನಟಿ)|ದೀಪಿಕಾ ಪಡುಕೋಣೆಯೊಂದಿಗೆ]] ವಿಡಂಬನೆ ಮಾಡಿದರು. ''ಗಿಲ್ಲಿ ನಂತರ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ಮಾಧುರೆ'' '',ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು'' ರಮಣ ಮಾಧೇಶ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ''ತಿರುಪಾಚಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು'' ಚೊಚ್ಚಲ ಪೇರರಸು ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು.<ref name="The Times of India">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms|title='Love Today' to 'Vettaikaran': Ten times when Vijay delivered a super hit film with a debutant director|date=17 June 2020|website=The Times of India|access-date=25 November 2020}}</ref> ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ನಿರ್ದೇಶನದ ''ಸುಕ್ರನ್‌ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ'' ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೨೦೦೫ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್‌ ಅವರು ಎರಡು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾದ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಒಂದು ಜಾನ್ ಮಹೇಂದ್ರನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಸಚಿನ್, ಈ'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಹ-ನಟಿಯಾಗಿ ಜೆನಿಲಿಯಾ [[ಜೆನಿಲಿಯಾ ಡಿಸೋಜ|ಡಿಸೋಜಾ]] ಅವರು ನಟಿಸಿದರು, ಮತ್ತೋಂದು ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪೆರರಸು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ''ಶಿವಕಾಶಿ, ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ'' ಸಹ-ನಟಿಯಾಗಿ ಆಸಿನ್ ಅವರು ನಟಿಸಿದರು. <ref name="The Times of India" /> ''ಸಚಿನ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ನಿರಾತಂಕದ ಯುವಕನ ಚಿತ್ರಣವು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು, <ref name="jubilee"/> ಮತ್ತು "ವಿಜಯ್ ಅವರು ''ಸಚೀನ್'' ಹಾಗೆ ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಈ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವೀಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ''ದಿ ಹಿಂದೂ'' ಹೇಳಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/lf/2005/04/20/stories/2005042016270200.htm|title=Life Chennai : Vijay scores as 'Sachein'|date=20 April 2005|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20050518070834/http://www.hindu.com/lf/2005/04/20/stories/2005042016270200.htm|archive-date=18 May 2005|access-date=1 December 2016}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ ''ಆಥಿ ಚಿತ್ರವು'', ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರವಾದ ''ಆತನೊಕ್ಕಡೆ ಚಿತ್ರದ'' ರೀಮೇಕ್, ಈ ಚಿತ್ರವು ೨೦೦೬ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಅವರ ತಂದೆ ಎಸ್‌ಎ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಮಣ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. <ref name="Sify">{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/chennai-box-office-jan14-16-news-tamil-kkfvvkhfidesi.html|title=Chennai Box-Office (Jan14-16)|website=Sify|access-date=25 February 2021|archive-date=10 ಮೇ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510154603/https://www.sify.com/movies/chennai-box-office-jan14-16-news-tamil-kkfvvkhfidesi.html|url-status=dead}}</ref> ೨೦೦೭ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಭುದೇವ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರದ ರಿಮೇಕ್ ಆದ ''ಪೋಕ್ಕಿರಿ'' ಎಂಬ ದರೋಡೆಕೋರ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ನಟಿಸಿದರು. ''ಪೊಕ್ಕಿರಿ'' ೨೦೦೭ ರ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ೧೦೦-ದಿನಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು. <ref name="Nair 2016"/> ''ಪೊಕ್ಕಿರಿ'' ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಸಿಫಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯು ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ಪೊಕ್ಕಿರಿಯು'' "ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಅದು ಇರುವವರೆಗೂ ಆನಂದಿಸಬಹುದು" ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/pokkiri-review-tamil-14369041.html|title=Movie Review:Nanban|website=Sify.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20140123061956/http://www.sify.com/movies/pokkiri-review-tamil-14369041.html|archive-date=23 January 2014|access-date=12 January 2012}}</ref> ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ಪೊಕ್ಕಿರಿ'' ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/pokkiri-to-bairavaa-five-times-when-vijay-rocked-the-box-office-during-pongal/photostory/80214638.cms|title='Pokkiri' to 'Bairavaa': Five times when Vijay rocked the box office during Pongal|date=11 January 2021|website=The Times of India|access-date=29 September 2021}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Actor_Vijay.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Actor_Vijay.jpg/173px-Actor_Vijay.jpg|alt=|left|thumb|173x173px| ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್]] ೨೦೦೭ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಭರತನ್ ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಇವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ''ಅಳಗಿಯ ತಮಿಳು ಮಗನ್'' ನಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ನಟಿಸಿದರು. ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದ್ವಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಾಯಕ ಮತ್ತು ನಾಯಕ ಎರಡೂ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು. ವಿಜಯ್ ಅವರು ೨೦೦೮ ರ ಟಿವಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಜನರ ಆಯ್ಕೆಯ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/a-starstudded-awards-ceremony/article3039011.ece|title=A star-studded awards ceremony|date=26 December 2016|work=The Hindu|access-date=31 January 2018|issn=0971-751X}}</ref> ''ಅಳಗಿಯಾ ತಮಿಳ್ ಮಗನ್ ಚಿತ್ರವು'' ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು [[ಬಿಬಿಸಿ]] [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುಕೆ]] ವಿಮರ್ಶಿಸಿತು,ಈ ಚಿತ್ರವು ಪ್ರಣಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಯ ಸರಿಯಾದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. <ref name="BBC 2021">{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2007/11/azhigiye_preview.shtml|title=Shropshire – Bollywood – Azhigiye Tamizh Magan|date=19 May 2021|website=BBC|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519171237/http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2007/11/azhigiye_preview.shtml|archive-date=19 May 2021|access-date=19 May 2021}}</ref> ಅಳಗಿಯ ''ತಮಿಳ್ ಮಗನ್'' ಚಿತ್ರವು $೧.೦೪೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು, ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ <ref>{{Cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/intl/?page=&country=ZA&id=_fAZHAGIYATAMIZHMA01|title=Azhagiya Tamizh Magan (2007)|website=www.boxofficemojo.com|access-date=15 May 2019}}</ref> ಸಾಗರೋತ್ತರ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಗಳಿಕೆಯಾಯಿತು. ''ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಡೈಲಿ'' ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ, ''ಅಳಗಿಯ ತಮಿಳು ಮಗನ್'' 2007 <ref>{{Cite web|url=https://www.screendaily.com/malaysian-box-office-hits-all-time-high-of-100m/4037013.article|title=Malaysian box office hits all-time high of $100m|last=Wong|first=Silvia|date=5 February 2008|website=Screen|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206052007/https://www.screendaily.com/malaysian-box-office-hits-all-time-high-of-100m/4037013.article|archive-date=6 December 2021|access-date=6 December 2021}}</ref> ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಹತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಹಿಟ್ ಚಾರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಆಕ್ಷನ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ''ಕುರುವಿಯಲ್ಲಿ'' ನಟಿಸಿದರು, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಧರಣಿ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಜೈಂಟ್ ಮೂವೀಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಸಿಫಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು " ''ಕುರುವಿ'' ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಒಂದು ಸೂಪರ್ ಹೀರೋ ಚಿತ್ರ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/kuruvi-imagegallery-5-movies-jdwmQejcicisi.html|title=Kuruvi 5|date=17 April 2008|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206052400/https://www.sify.com/movies/kuruvi-imagegallery-5-movies-jdwmQejcicisi.html|archive-date=6 December 2021|access-date=6 December 2021}}</ref> ''ಕುರುವಿ'' ಚಿತ್ರವು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿ]] ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. <ref name="Box Office Mojo 2021">{{Cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt1228931/?ref_=bo_se_r_1|title=Kuruvi|date=19 May 2021|website=Box Office Mojo|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519161728/https://www.boxofficemojo.com/title/tt1228931/?ref_=bo_se_r_1|archive-date=19 May 2021|access-date=19 May 2021}}</ref> ೨೦೦೯ ರ ವರ್ಷವು ನಿಯೋ-ನಾಯರ್ ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರವಾದ ''ವಿಲ್ಲು'' ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಭುದೇವ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ದ್ವಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ''ವಿಲ್ಲು'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಾಧಾರಣ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. <ref name="Rediff.com">{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2009/jan/12villu-tamil-review.htm|title=Review: Villu|website=Rediff.com|access-date=6 June 2021}}</ref> ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರವಾದ ''ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್'', ಇದನ್ನು ಬಾಬುಶಿವನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಎವಿಎಮ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ವಿತರಿಸಿದರು. ಇದು ೨೦೦೯ ರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ . ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ''ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್'' (೨೦೦೯) ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, <ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=pluprFijeeaec|title=Chennai Box Office–Jan 22 to 24|date=28 January 2010|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20170221074110/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=pluprFijeeaec|archive-date=21 February 2017}}</ref> ಅಳಗಿಯ ''ತಮಿಳು ಮಗನ್'', ''ಕುರುವಿ'' ಮತ್ತು ''ವಿಲ್ಲು'' ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ನಂತರದ ಬಿಡುಗಡೆಗಳು ಸರಾಸರಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದವು; ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಚಿತ್ರಗಳು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾದವು. <ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=plupn1acchbad|title=CBO&nbsp;– Nov 30 to Dec 2|date=4 December 2007|website=Sify|archive-url=https://archive.today/20171219123951/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=plupn1acchbad|archive-date=19 December 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=plupovhjhhacc|title=Chennai Box-Office (June 13–15)|date=17 June 2008|website=Sify|archive-url=https://archive.today/20171219123953/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=plupovhjhhacc|archive-date=19 December 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=pluppHedibbbf|title=Chennai Box Office (Jan 30 to February 1, 2009)|date=3 February 2009|website=Sify|archive-url=https://archive.today/20171219123953/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=pluppHedibbbf|archive-date=19 December 2017}}</ref> ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ರಜನಿಕಾಂತ್ ಮತ್ತು ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ನಂತರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ನಟರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಇತರ ಸಮಕಾಲೀನರಿಗಿಂತ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}}೧೦ ಕೋಟಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆದರು. <ref>{{Cite web|url=https://mobile.twitter.com/sri50/status/7163372624|title=Sreedhar Pillai: 2009 Tamil actors market salary rates- Vijay is the highest paid actor after Rajini and Kamal in 2009|date=Jul 9, 2022|website=Twitter|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220709070710/https://mobile.twitter.com/sri50/status/7163372624|archive-date=9 July 2022|access-date=Jul 9, 2022}}</ref> ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ವಿತರಿಸಿದ ಆಕ್ಷನ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಸುರ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ'' ನಟಿಸಿದರು. ಇದು ವಿಜಯ್ ಅವರ 50ನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ''ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ಟೈಮ್ಸ್'' " ''ಸೂರಾ'' ವಿಜಯ್ ಅವರ ನೃತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸೂಪರ್ ಹೀರೋ ಸ್ಟಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟಾಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ" ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದೆ. <ref name="Times">{{Cite web|url=https://www.idntimes.com/hype/humor/danti/filmnya-sukses-11-meme-aquaman-yang-bikin-ngakak-sampai-atit-peyut/3|title=Filmnya Sukses, 11 Meme Aquaman yang Bikin Ngakak Sampai Atit Peyut|last=Times|first=IDN|last2=Triadanti|date=19 December 2018|website=IDN Times|language=id|archive-url=https://web.archive.org/web/20201214074551/https://www.idntimes.com/hype/humor/danti/filmnya-sukses-11-meme-aquaman-yang-bikin-ngakak-sampai-atit-peyut/3|archive-date=14 December 2020|access-date=14 December 2020}}</ref> ''ಸುರಾ'' ಬಜೆಟ್-ಮಾತ್ರ-ಚೇತರಿಕೆ-ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿ ಉಪಗ್ರಹ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿದೆ. <ref name="Indian TV channels">{{Cite web|url=https://www.exchange4media.com/media-tv-news/barc-wk-45movies-from-south-spike-viewership-of-hindi-channels-87298.html|title=BARC Wk 45: Movies from south spike viewership of Hindi channels|date=23 November 2017|website=Indian Advertising Media & Marketing News – exchange4media|archive-url=https://web.archive.org/web/20210817125140/https://www.exchange4media.com/media-tv-news/barc-wk-45movies-from-south-spike-viewership-of-hindi-channels-87298.html|archive-date=17 August 2021|access-date=17 August 2021}}</ref> <ref name="timesindia">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/did-you-know/did-you-know-vijays-sura-director-sp-rajkumar-was-going-to-team-up-with-ajith-a-few-years-back/articleshow/75472908.cms|title=Did you know Vijay's 'Sura' director SP Rajkumar was going to team up with Ajith a few years back?|date=30 April 2020|website=The Times of India|access-date=7 June 2021}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ''ಸೂರಾ'' ಸೋನಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಟಿಆರ್‌ಪಿ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. <ref name="Indian TV channels" /> ೨೦೧೧ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ''ಬಾಡಿಗಾರ್ಡ್‌ನ'' ತಮಿಳುವಾಗಿ ರಿಮೇಕ್ ಆದ ''ಕಾವಲನ್'' ಎಂಬ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕಾಮಿಡಿಗಾಗಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಮತ್ತೆ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸಿದ್ದಿಕ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಇದು ವೀಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೦೨ ಕೋಟಿಗಳ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಸಂಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು. <ref name="businessworld.in 2015">{{Cite web|url=http://www.businessworld.in/news/null/the-south-side-story/696844/page-1.html|title=The South Side Story|date=19 February 2015|website=businessworld.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20150219173038/http://www.businessworld.in/news/null/the-south-side-story/696844/page-1.html|archive-date=19 February 2015|access-date=5 March 2021}}</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20110128024128/http://www.sify.com/movies/vijay-s-kaavalan-is-a-hit-news-tamil-lbzkgaadefh.html Kaavalan is a Hit]. Sify.com. Retrieved 6 June 2011.</ref> ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶಾಂಘೈ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ''ಕಾವಲನ್'' ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite news|url=http://www.rediff.com/movies/report/south-kaavalan-at-the-shanghai-film-festival/20110509.htm|title=Vijay's Kaavalan at the Shanghai film festival|work=Rediff|access-date=10 September 2018}}</ref> ''ಕಾವಲನ್'' ಚೀನೀ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/jun-11-02/vijay-kavalan-13-06-11-02.html|title=Ilaya Thalapathy Vijay Wows China – Vijay – Kavalan – Shanghai Film Festival – Tamil Movie News|date=23 June 2021|website=Behindwoods.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623054853/https://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/jun-11-02/vijay-kavalan-13-06-11-02.html|archive-date=23 June 2021|access-date=23 June 2021}}</ref> ಅದೇ ವರ್ಷ ದೀಪಾವಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ, ಎಮ್‌. ರಾಜಾ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಮತ್ತು ವೇಣು ರವಿಚಂದ್ರನ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಾಹಸಮಯ ''ಚಿತ್ರವಾದ ವೇಲಾಯುಧಂ'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. <ref name="Nair 2016">{{Cite web|url=http://www.catchnews.com/regional-cinema/list-of-ilayathalapathy-vijay-action-packed-films-actor-vijay-filmography-theri-movie-box-office-records-top-south-indian-action-films-from-ghilli-to-theri-movie-news-1463648578.html|title=From Ghilli to Theri: 10 Ilayathalapathy Vijay action blockbusters one should know!|last=Nair|first=Sree Prasad|date=19 May 2016|website=CatchNews.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20211213072110/https://www.catchnews.com/regional-cinema/list-of-ilayathalapathy-vijay-action-packed-films-actor-vijay-filmography-theri-movie-box-office-records-top-south-indian-action-films-from-ghilli-to-theri-movie-news-1463648578.html|archive-date=13 December 2021|access-date=21 December 2020}}</ref> ''ವೇಲಾಯುಧಂ'' ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. <ref name="Nair 2016"/> ''ವೇಲಾಯುಧಂ'' ಕೂಡ ಆರ್ಥಿಕ ಯಶಸ್ಸುನ್ನು ಕಂಡಿತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="R 2011">{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-velayudham-s-victory-over-7aam-arivu-surprises-all-1604999|title='Velayudham''s victory over '7aam Arivu' surprises all|last=R|first=Sharanya C|date=30 October 2011|website=DNA India|access-date=5 March 2021}}</ref> ವಿಜಯ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ''ವೇಲಾಯುಧಂನಲ್ಲಿ'' ಮೂರನೇ ಬಾರಿಗೆ ಸೂಪರ್ ಹೀರೋ ಆಗಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರ ವೇಷಭೂಷಣ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದ ಶೈಲಿಯು ''ಅಸ್ಸಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್'' ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುವಂತೆ ವಿಮರ್ಶಕರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವಾದರು. <ref name="Film Companion 2020">{{Cite web|url=https://www.filmcompanion.in/features/telugu-features/reddy-player-one-south-indian-films-that-borrowed-the-video-game-aesthetic/|title=Reddy Player One: South Indian Films That Borrowed The Video Game Aesthetic|date=15 June 2020|website=Film Companion|access-date=19 May 2021}}</ref> ''ವೇಲಾಯುಧಂ'' [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನೀ]] ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. <ref name="Zee News 2013">{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/entertainment/regional/hansika-motwani-touched-by-japanese-fans_132222.html|title=Velayudham popularity in Japan|date=16 April 2013|website=Zee News|archive-url=https://web.archive.org/web/20220116100114/https://zeenews.india.com/entertainment/regional/hansika-motwani-touched-by-japanese-fans_132222.html|archive-date=16 January 2022|access-date=21 May 2021}}</ref> === ೨೦೧೨–ಇಂದಿನವರೆಗೆ: ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸು === ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಬಿಡುಗಡೆಯಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರ ''ನನ್ಬನ್'', [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಈ ಚಿತ್ರವು ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ]] ಚಿತ್ರವಾದ ''[[ಥ್ರೀ ಇಡಿಯಟ್ಸ್|೩ ಈಡಿಯಟ್ಸ್]]'' ಅನ್ನು ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿ, ಎಸ್. ಶಂಕರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ೨೦೧೨ ರ ಪೊಂಗಲ್ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ''ನನ್ಬನ್'' ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite news|url=http://www.sify.com/movies/priyanka-vijay-other-stars-at-indian-film-festival-of-melbourne-news-bollywood-mgor5dfjgcgsi.html|title=Priyanka, Vijay & other stars at Indian Film Festival of Melbourne|work=Sify|access-date=14 December 2017|archive-date=14 ಆಗಸ್ಟ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150814184816/http://www.sify.com/movies/priyanka-vijay-other-stars-at-indian-film-festival-of-melbourne-news-bollywood-mgor5dfjgcgsi.html|url-status=dead}}</ref> ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು, ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನಟ [[ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. <ref>{{Cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-01-23/news-interviews/30655364_1_kamal-haasan-ulaganayagan-verdict|title=Kamal Haasan's verdict on Nanban|date=23 January 2012|work=[[The Times of India]]|access-date=13 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130520111634/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-01-23/news-interviews/30655364_1_kamal-haasan-ulaganayagan-verdict|archive-date=20 May 2013}}</ref> ''ನನ್ಬನ್'' ೧೦೦ ದಿನಗಳ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/nanban-review-tamil-14988520.html|title=Movie Review: Nanban|website=Sify.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20130925162351/http://www.sify.com/movies/nanban-review-tamil-14988520.html|archive-date=25 September 2013|access-date=12 January 2012}}<br /><br />- {{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/south-review-nanban-is-worth-a-watch/20120112.htm|title=Review: Nanban is worth a watch|last=Srinivasan|first=Pavithra|website=Rediff.com|access-date=12 January 2012}}</ref> ''ನನ್ಬನ್'' ಚಿತ್ರವು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೫೦ ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ''[[ಇಂಡಿಯನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌|ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್]]'' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. <ref name="express">{{Cite news|url=http://archive.indianexpress.com/news/foreign-return/984421/|title=Foreign Return|last=Pereira|first=Priyanka|date=6 August 2012|work=Indian Express|access-date=19 March 2021}}</ref> ಅವರು [[ಪ್ರಭುದೇವ]] ನಿರ್ದೇಶನದ ೨೦೧೨ರ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ರೌಡಿ ರಾಥೋರ್‌ನಲ್ಲಿ'' ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿ ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. <ref>{{Cite news|url=http://ibnlive.in.com/news/actor-vijay-shakes-a-leg--in-rowdy-rathore/263598-71-210.html|title=Actor Vijay shakes a leg in 'Rowdy Rathore|last=IndiaGlitz|date=1 June 2012|work=[[CNN-IBN]]|access-date=1 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120603234112/http://ibnlive.in.com/news/actor-vijay-shakes-a-leg--in-rowdy-rathore/263598-71-210.html|archive-date=3 June 2012}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರ ೫೪ ನೇ ಚಿತ್ರ, ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ''ತುಪ್ಪಕ್ಕಿ'', ಎಅರ್ ಮುರುಗದಾಸ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮತ್ತು ಎಸ್. ಧನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ ೨೦೧೨ ರ ದೀಪಾವಳಿಯಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಶಿವಾಜಿ (೨೦೦೭) ಮತ್ತು ಎಂಥಿರಾನ್ (೨೦೧೦) ನಂತರ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ₹೧ ಬಿಲಿಯನ್ (ಯುಎಸ್‌$೧೩ ಮಿಲಿಯನ್) ಕ್ಲಬ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಮೂರನೇ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು. ''ಶಿವಾಜಿ'' (೨೦೦೭) ಮತ್ತು ''ಎಂಥಿರಾನ್'' (೨೦೧೦) ನಂತರ ದೇಶೀಯವಾಗಿ <ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/039thuppakki039-box-office-collection-crosses-100-crore-mark-vijay039s-biggest-grosser-ever-408828|title='Thuppakki' Box Office Collection Crosses ₹100 Crore Mark: Vijay's Biggest Grosser Ever|date=27 November 2012|website=IBTimes India|access-date=26 January 2021}}</ref> ಕ್ಲಬ್. <ref>{{Cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-10/news-interviews/36257239_1_crore-club-thuppakki-vijay-film|title=Ilayathalapathy Vijay joins the Rs 100 crore club!|work=[[The Times of India]]|access-date=10 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130417193911/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-10/news-interviews/36257239_1_crore-club-thuppakki-vijay-film|archive-date=17 April 2013}}</ref> ''ತುಪ್ಪಕ್ಕಿ'' ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ [[ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು]] ಮತ್ತು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧,೮೦೦,೦೦೦,೦೦೦ ಗಳಿಸಿದ ಅವರ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು. <ref name="catchnews">{{Cite news|url=http://www.catchnews.com/regional-cinema/list-of-ilayathalapathy-vijay-action-packed-films-actor-vijay-filmography-theri-movie-box-office-records-top-south-indian-action-films-from-ghilli-to-theri-movie-news-1463648578.html|title=From Ghilli to Theri: 10 Ilayathalapathy Vijay action blockbusters one should know!|work=CatchNews.com|access-date=14 December 2017}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.catchnews.com/regional-cinema/theri-crosses-the-rs-150-crore-mark-at-the-box-office-all-set-to-break-vijay-s-highest-grosser-thuppakki-1461844410.html|title=Vijay's Theri crosses Rs 150 crore mark at Box Office, all set to break records of Thuppakki|work=CatchNews.com|access-date=14 December 2017}}</ref> ರಷ್ಯಾದ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ''ತುಪ್ಪಕ್ಕಿಯನ್ನು'' ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-10/thuppakki-vettaiyadu-vilayadu-and-aadukalam-will-be-screened-in-russia-as-part-of-their-celebrations-of-100-years-of-indian-cinema.html|title=Thuppakki will be screened in Russia as part of their celebration|date=3 October 2013|website=Behindwoods|access-date=12 July 2021}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_18.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_18.jpg/204px-Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_18.jpg|thumb|204x204px| ವಿಜಯ್ ಅವರು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕಾನ್ಸುಲೇಟ್ ಜನರಲ್ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ರೈತರಿಗಾಗಿ "ವಿ ಗೋ ಗ್ರೀನ್" ಆಂದೋಲನದ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು]] ಎ‌ಎಲ್ ವಿಜಯ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ ''ತಲೈವಾ'',ನ್ ಇದು ೯ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೩ ರಂದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಮಿಶ್ರ ವರದಿಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, <ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/039thalaivaa039-review-roundup-watch-it-for-vijay-498010|title='Thalaivaa' Review Roundup: Watch it for Vijay|date=9 August 2013|website=IBTimes India|access-date=3 July 2021}}</ref> ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬವಾಯಿತು. <ref>[http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/17140.html Thalaiva Tamil Movie Review&nbsp;– cinema preview stills gallery trailer video clips showtimes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217003318/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/17140.html |date=17 ಫೆಬ್ರವರಿ 2014 }}. Indiaglitz.com (9 August 2013). Retrieved 21 July 2014.</ref> ''ತಲೈವಾ'' ಚಿತ್ರ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿತ್ತು. <ref name="Nair 2016"/> [[ಚಿತ್ರ:Tamil_Film_actor_Vijay_planted_a_tree_in_honor_of_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/Tamil_Film_actor_Vijay_planted_a_tree_in_honor_of_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate.jpg/220px-Tamil_Film_actor_Vijay_planted_a_tree_in_honor_of_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate.jpg|left|thumb| ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್]] ಅವರ ೫೬ ನೇ ಚಿತ್ರ ಜಿಲ್ಲಾ, ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಕಾಜಲ್ ಅಗರ್ವಾಲ್]] ಮತ್ತು [[ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್‌|ಮೋಹನ್‌ಲಾಲ್]] ಸಹ-ನಟಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಆರ್‌ಟಿ ನೇಸನ್ ''ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ'', ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಪೊಂಗಲ್ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಹಿಟ್ ಆಗಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. <ref>[http://m.timesofindia.com/entertainment/regional/tamil/news-interviews/Vijays-Jilla-set-to-roll-from-May/articleshow/18588307.cms Vijay's 'Jilla' set to roll from May!&nbsp;– TOI Mobile | The Times of India Mobile Site]. ''The Times of India''. (20 February 2013). Retrieved 25 April 2013.<br /><br />- [http://www.inreporter.com/tag/jilla-100-day-box-office-collection/ Jilla 100 Day Box Office Collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160417210451/http://www.inreporter.com/tag/jilla-100-day-box-office-collection |date=17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2016 }}. ''InReporter'', 10 April 2014.<br /><br />- [http://m.ibtimes.co.in/box-office-collection-vijay039s-039jilla039-outperforms-ajith039s-039veeram039-at-worldwide-bo-534906 Box Office Collection: Vijay's 'Jilla' Outperforms Ajith's 'Veeram' at Worldwide BO]. ''International Business Times''. (18 January 2014). Retrieved 21 July 2014.</ref> ವಿಜಯ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎ‌ಆರ್ ಮುರುಗದಾಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ''ಕತ್ತಿಯಲ್ಲಿ'' ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಸಮಂತಾ ರುತ್ ಪ್ರಭು]] ಮತ್ತು ನೀಲ್ ನಿತಿನ್ ಮುಖೇಶ್ ಸಹ-ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಐಂಗಾರನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ದೀಪಾವಳಿ ೨೦೧೪ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. <ref>Sangeetha Seshagiri (22 October 2014) [http://www.ibtimes.co.in/kaththi-review-vijay-excels-dual-roles-treat-fans-611999 'Kaththi' Review Roundup: Vijay Gives Sharp Performance; Worth a Watch]. ''International Business Times''</ref> ಅವರು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಳ್ಳ ಮತ್ತು ಆದರ್ಶವಾದಿಯಾಗಿ ದ್ವಿಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ''ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ''ಕಥಿಯನ್ನು'' "ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು" ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. <ref name="latimes">{{Cite web|url=https://ibb.co/dg7cZRC|title=Kaththi a success in style|date=3 July 2021|website=www.latimes.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210703074019/https://ibb.co/dg7cZRC|archive-date=3 July 2021|access-date=3 July 2021}}</ref> ''ಕತ್ತಿ'' ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೩೦ ಕೋಟಿ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/box-office-rajinis-lingaa-enters-25th-day-vijays-kaththi-completes-75-days-619327|title=Box Office: Vijay's 'Kaththi' Completes 75 Days|last=Seshagiri|first=Sangeetha|date=5 January 2015|website=IBTimes India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220102054325/https://www.ibtimes.co.in/box-office-rajinis-lingaa-enters-25th-day-vijays-kaththi-completes-75-days-619327|archive-date=2 January 2022|access-date=2 January 2022}}</ref> <ref name="Upadhyaya ibt">{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/mersal-5-days-box-office-collection-vijays-film-racing-towards-rs-150-crore-1st-weekend-746518|title=Vijay's film racing towards Rs 150 crore mark|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=23 October 2017|website=IBTimes India|access-date=25 August 2021}}</ref> ಇದು ೨೦೧೪ ರ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. <ref>[http://www.ibtimes.co.in/vijays-kaththi-biggest-tamil-hit-2014-box-office-613580 "'Kaththi' Box Office: Vijay Starrer Becomes Biggest Tamil Hit of 2014"]. ''International Business Times''. 10 November 2014.</ref> ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, [[ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆ|ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯ]] ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರ ''ಪುಲಿ'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಯುಟಿವಿ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಜನವರಿ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಚಿಂಬು ದೇವೆನ್ ಅವರು "ಸಮಕಾಲೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಲನಚಿತ್ರ" ದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ, ಈ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ''ಮಾರೀಸನ್'' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು ೨೦೧೧ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕಿತ್ತು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಯೂಟಿವಿ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತೊರೆದರು ಮತ್ತು ಆಸ್ಕರ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. <ref>[https://web.archive.org/web/20141221142525/http://www.sify.com/movies/has-mareesan-slipped-out-of-utv-news-tamil-lkskcniejeesi.html Has Mareesan slipped out of UTV?]. Sify.com (19 October 2011). Retrieved on 4 October 2015.</ref> ದೇವನ್ ಅವರ ಇತರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯು ನಂತರ ಕುಸಿಯಿತು. ೨೦೧೩ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ದೇವೆನ್ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರಿಗೆ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಅನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು, ಅವರು ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಲು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ತರುವಾಯ, ಈ ಯೋಜನೆಯು ವಿಜಯ್ ಅವರ ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಬಂಧದ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ ಪಿಟಿ ಸೆಲ್ವಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ತಮೀನ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್‌ನ ಶಿಬು ಅವರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಪಕರನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು, ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ]] ವಿತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಬ್ಬರು ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೊಸ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಸ್‌ಕೆಟಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮುರುಗದಾಸ್ ಅವರ ''ಕತ್ತಿಯಲ್ಲಿ'' ವಿಜಯ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>[http://behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-14/ilayathalapathy-vijays-58th-film-aka-vijay-58-will-be-directed-by-chimbudevan.html Ilayathalapathy Vijay's 58th film aka Vijay 58 will be directed by Chimbudevan]. Behindwoods.com (23 January 2014). Retrieved on 4 October 2015.</ref> ''ಪುಲಿಯು'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, <ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/puli-movie-review-roundup-vijay-starrer-bags-mixed-reviews-poor-ratings-telugu-critics-649076|title='Puli' movie review roundup: Vijay-starrer bags mixed reviews, poor ratings from Telugu critics|last=IBTimes|date=4 October 2015|website=International Business Times, India Edition|language=en|access-date=22 April 2020}}</ref> ಆದರೂ ವಿಜಯ್ ಹೊಸ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. <ref>{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies/puli/puli-review.html|title=PULI MOVIE REVIEW|date=1 October 2015|website=Behindwoods}}</ref> <ref name="Upadhyaya ibt"/> <ref name="Bangalore Mirror 2015">{{Cite web|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/south-masala/puli-roars-at-the-box-office/articleshow/49232877.cms|title=Puli roars at the box office|date=5 October 2015|website=Bangalore Mirror|archive-url=https://web.archive.org/web/20220301040136/https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/south-masala/puli-roars-at-the-box-office/articleshow/49232877.cms|archive-date=1 March 2022|access-date=1 March 2022}}</ref> ''ಪುಲಿ'' ೨೦೧೫ ರ ಸಂಪೂರ್ಣ ರನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. <ref name="Bangalore Mirror 2015" /> ಚಿತ್ರದ ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಹಕ್ಕುಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೦೦ ಕೋಟಿಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ. <ref name="Bangalore Mirror 2015" /> <ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/mersal-vijay-atlees-diwali-release-crosses-rs-150-crore-in-pre-release-business-4150357.html|title=Vijay's latest release crosses Rs 100 crore in pre-release business-Entertainment News, Firstpost|date=17 October 2017|website=Firstpost|archive-url=https://web.archive.org/web/20220301040828/https://www.firstpost.com/entertainment/mersal-vijay-atlees-diwali-release-crosses-rs-150-crore-in-pre-release-business-4150357.html|archive-date=1 March 2022|access-date=1 March 2022}}</ref> ರಿಷ್ಟೆ ಸಿನಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ''ಪುಲಿ'' ಅತ್ಯಧಿಕ ಟಿಆರ್‌ಪಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/BARCIndia/status/849949291036762112|title=BARC India TRP ratings|website=BARC India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220908073509/https://twitter.com/BARCIndia/status/849949291036762112|archive-date=8 September 2022|access-date=8 September 2022}}</ref> ನಿರ್ದೇಶಕ ದೇವೆನ್ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚಲನಚಿತ್ರದ ಅರ್ಧ-ಭೂತದ ವಿಷಯವು ಜಪಾನಿನ ಹಿಟ್ ಅನಿಮೆ ಮಂಗಾ ಸರಣಿ ''ಇನುಯಾಶಾವನ್ನು'' ಆಧರಿಸಿದೆ, ಅದರಂತೆಯೇ ವಿಜಯ್ ಹುಲಿಯ ಹಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ "ಟೈಗರ್-ಡೆಮನ್" ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://m.imdb.com/title/tt0290223/movieconnections/?ref_=tt_trv_cnn|title=Inuyasha influenced Vijay's Tiger demon character concept in Puli with Tiger fangs|date=14 July 2022|website=Spacebox|archive-url=https://web.archive.org/web/20220714104139/https://m.imdb.com/title/tt0290223/movieconnections/?ref_=tt_trv_cnn|archive-date=14 July 2022|access-date=14 July 2022}}</ref> <ref name="CNN-News18 2015">{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/puli-is-a-film-that-everybody-can-enjoy-chimbu-deven-1121995.html|title='Puli' is a film that everybody can enjoy: Chimbu Deven|date=29 September 2015|website=News, Breaking News, Latest News, News Headlines, Live News, Today News CNN-News18|access-date=19 May 2021}}</ref> ''ಸಿಡ್ನಿ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್'' ವಿಜಯ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ "ಹುಲಿ-ರಾಕ್ಷಸ" ಆಗಿ ಮಿಂಚಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://archive.org/download/the-sydney-morning-herald-latest-entertainment-updates/The%20Sydney%20Morning%20Herald%20Latest%20Entertainment%20Updates.png|title=Vijay excels as a Tiger demon|date=4 July 2021|website=www.smh.com.au|access-date=4 July 2021}}</ref> ''ಐಬಿ ಟೈಮ್ಸ್'' ''ಪುಲಿಯು'' ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. <ref name="IBTimes India 2015">{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/baahubali-puli-rudhramadevi-effect-iifa-celebrate-south-cinema-rana-be-ambassador-650576|title='Baahubali', 'Puli', 'Rudhramadevi' effect: IIFA to celebrate South Cinema; Rana to be ambassador?|date=14 October 2015|website=IBTimes India|access-date=11 May 2021}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಕಲೈಪುಲಿ ಎಸ್. ಥಾನು ಅವರು ವಿಜಯ್ ನಟಿಸಲಿರುವ ಅಟ್ಲೀ ನಿರ್ದೇಶನದ ಯೋಜನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಲು ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ರ <ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/theri-is-the-title-for-vijay-59-news-tamil-plyq0bcbhfdhd.html|title='Theri' is the title for Vijay 59?|website=Sify|access-date=25 November 2015|archive-date=26 ನವೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151126104628/http://www.sify.com/movies/theri-is-the-title-for-vijay-59-news-tamil-plyq0bcbhfdhd.html|url-status=dead}}</ref> ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ''ಥೇರಿಯನ್ನು'' ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲು ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ "೭೦% ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ" ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/amy-jackson-starts-shoot-for-vijay-59-news-tamil-plcj1Jjccjadh.html|title=Amy Jackson starts shoot for 'Vijay 59'|date=2 November 2015|website=Sify|access-date=25 November 2015|archive-date=2 ನವೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151102163150/http://www.sify.com/movies/amy-jackson-starts-shoot-for-vijay-59-news-tamil-plcj1Jjccjadh.html|url-status=dead}}</ref> ದಿಲೀಪ್ ಸುಬ್ಬರಾಯನ್ ನೃತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶನದ ಸಾಹಸ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಂಗಳಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೂ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/high-octane-action-sequences-in-vijay-59-news-tamil-plrkmvfcdfdjj.html|title=High octane action sequences in Vijay 59!|date=17 November 2015|website=Sify|access-date=25 November 2015|archive-date=17 ನವೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151117095837/http://www.sify.com/movies/high-octane-action-sequences-in-vijay-59-news-tamil-plrkmvfcdfdjj.html|url-status=dead}}</ref> ಹಾಲಿವುಡ್ ಆಕ್ಷನ್ ಕೊರಿಯೋಗ್ರಾಫರ್ ಕಲೋಯನ್ ವೊಡೆನಿಚರೋವ್ ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು, <ref>{{Cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/theri-hollywood-technicians-roped-in-for-vijay-s-upcoming-actioner/1/534610.html|title=Theri: Hollywood technicians roped in for Vijay's upcoming actioner|date=29 November 2015|website=[[India Today]]|access-date=5 December 2015}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ಕಳಪೆ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ತಂಡವು ಅಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ತಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬದಲಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು [[ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್|ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಡೆಸಲಾಯಿತು]] . <ref>{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-15/vijay-59-shooting-update.html|title=Vijay 59 may not be shot in China as planned|date=8 October 2015|website=Behindwoods|access-date=25 November 2015}}</ref> ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಚೆನ್ನೈನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ೨೦೧೫ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಸ್ಟಂಟ್ ಕೊರಿಯೋಗ್ರಾಫರ್ <ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/Vijay-shoots-for-Theris-climax-scenes/articleshow/50267878.cms|title=Vijay shoots for Theri's climax scenes|website=The Times of India|access-date=7 May 2016}}</ref> ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆಕ್ಷನ್-ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ''ಥೇರಿ'' ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಚಿತ್ರವು 'ಯು' ಸೆನ್ಸಾರ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೂರ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಎಳೆದ ಮತ್ತು ಊಹಿಸಬಹುದಾದ ಕಥಾಹಂದರದೊಂದಿಗೆ. <ref name="VS 2020">{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/theri-movie-review-vijay-gimmicks-too-less-a-factor-to-be-excited-about-a-predictable-storyline/|title=Theri movie review: Vijay's limitations as an actor exposed in a predictable storyline|last=VS|first=Goutham|date=5 June 2020|website=The Indian Express|access-date=29 June 2021}}</ref> <ref>Upadhyaya, Prakash. [http://www.ibtimes.co.in/theri-box-office-collection-vijay-starrer-strikes-gold-chennai-set-complete-75-days-theatres-684012 "'Theri' box office collection: Vijay-starrer strikes gold in Chennai, set to complete 75 days in theatres"].</ref> ಇದು ೨೦೧೬ ರ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧,೭೧೦,೦೦೦,೦೦೦ ಗಳಿಸಿದ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. <ref name="Nair 2016"/> ಅವರ ಮುಂದಿನ, ಭರತನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಮಸಾಲಾ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಬೈರವ'', ಇದರಲ್ಲಿ [[ಕೀರ್ತಿ ಸುರೇಶ್ (ನಟಿ)|ಕೀರ್ತಿ ಸುರೇಶ್]] ಸಹ-ನಟಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ವಿಜಯಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜನವರಿ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ವಿಜಯ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಳಗಿಯ ''ತಮಿಳು ಮಗನ್'' ಖ್ಯಾತಿಯ ಭರತನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಡಿಮೆ-ಬಜೆಟ್ ಫ್ಲಿಕ್ ''ಬೈರವ'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. <ref>Upadhyaya, Prakash. [http://www.ibtimes.co.in/bairavaa-bhairava-3-weeks-box-office-collection-vijays-film-earns-around-rs-110-crore-22-days-714810 "Bairavaa (Bhairava) 3 weeks box office collection: Vijay's film earns around Rs 110 crore in 22 days"].</ref> ಆಕ್ಷನ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರ ನಾಣ್ಯವನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ''ಬೈರವಾ'' ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ''ಬೈರವಾ'' ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೧೫ ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು. <ref>{{Cite news|url=http://www.ibtimes.co.in/vijay-gifts-gold-ornaments-bairavaa-bhairava-unit-following-its-success-box-office-714946|title=Vijay gifts gold ornaments to Bairavaa (Bhairava) unit following its success at box office|last=Upadhyaya|first=Prakash|work=International Business Times, India Edition|access-date=16 December 2017|language=en}}</ref> ಅದೇ ವರ್ಷ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಬೈರವಾದಿಂದ ಮೆರ್ಸಲ್‌ವರೆಗಿನ'' ''ಚಿತ್ರಗಳ'' ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್'' ವಿಜಯ್ ಅನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸದ ಹಿಟ್-ಮೇಕರ್ ಎಂದು ರೂಪಿಸಿತು. <ref>{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/article/2017-celebrity-100/vijay-habitual-hit-maker/49023/1|title=Vijay: Habitual hit maker {{!}} Forbes India|website=Forbes India|language=en-US|access-date=31 December 2017}}</ref> ಜುಲೈ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ|ಬಿಹೈಂಡ್‌ವುಡ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಮೆಡಲ್ಸ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ೧೯೯೬ ರಿಂದ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ 'ಸಾಮ್ರಾಟ್ <ref name="behind">{{Cite news|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/event-story-of-behindwoods-gold-medals-2017.html|title=Event story of Behindwoods Gold Medals 2017|date=12 June 2017|work=Behindwoods|access-date=21 December 2017}}</ref> ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಪದಕ' ಪಡೆದರು. ಅವರ ೬೧ ನೇ ಚಿತ್ರ, ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ''ಮೆರ್ಸಲ್'' ಅನ್ನು ಅಟ್ಲೀ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಸಮಂತಾ ರುತ್ ಪ್ರಭು]], [[ಕಾಜಲ್ ಅಗರ್ವಾಲ್]] ಮತ್ತು [[ನಿತ್ಯಾ ಮೆನನ್|ನಿತ್ಯಾ ಮೆನೆನ್]] ಸಹ-ತಾರೆಯರು ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ತೇನಾಂಡಾಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies/mersal/mersal-box-office-nov-05.html|title=Mersal box office collection|date=4 November 2017|website=Behindwoods|access-date=24 November 2017}}</ref> ಅಟ್ಲೀ ಅವರ ''ತೇರಿ'' ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಅವರು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರನ್ನು ಶ್ರೀ ತೇನಾಂಡಾಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೬<ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/sri-thenandal-films-signs-ilayathalapathy-vijay-news-tamil-qjjkwnjbfbjbd.html|title=Sri Thenandal Films signs Ilayathalapathy Vijay?|access-date=24 May 2017|archive-date=12 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160912222655/http://www.sify.com/movies/sri-thenandal-films-signs-ilayathalapathy-vijay-news-tamil-qjjkwnjbfbjbd.html|url-status=dead}}</ref> ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಯೋಜನೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ವಿಜಯ್ ಜಾದೂಗಾರನ ಪಾತ್ರದ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲಿತರು, ಅದು ಜಾದೂಗಾರರಿಂದ ಕಲಿತರು, [[ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸೆಡೊನಿಯ|ಮೆಸಿಡೋನಿಯಾದಿಂದ]] ಗೊಗೊ ರೆಕ್ವಿಯಂ, [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾದಿಂದ]] ರಾಮನ್ ಶರ್ಮಾ ಮತ್ತು [[ಬಲ್ಗೇರಿಯ|ಬಲ್ಗೇರಿಯಾದ]] ಡ್ಯಾನಿ ಬೆಲೆವ್. <ref>{{Cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/entertainment/kollywood/060817/vijay-learns-a-few-tricks-for-mersal.html|title=Vijay learns a few tricks for Mersal|date=6 August 2017|work=www.deccanchronicle.com/|access-date=7 August 2017|language=en}}</ref> ವಿಜಯ್ ಕೂಡ ವೈದ್ಯನಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಮಾರನ್ (ಅಥವಾ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ|5}} ವೈದ್ಯ) ಎಂಬ ಪಾತ್ರವು ಥೇಣಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೋಡಿನಾಯಕನೂರಿನಿಂದ ಬಂದ ಡಾ. ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಎಂಬ ವೈದ್ಯರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ರೋಗಿಗಳಿಂದ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ|2}} ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/is-mersals-5-rupees-doctor-inspired-by-late-drbalasubramanian-from-theni.html|title=Is Mersal's 5 rupees doctor inspired by late Dr.Balasubramanian from Theni|date=19 October 2017|website=Behindwoods|access-date=27 March 2020}}</ref> ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ಮಧುರೈ|ಮಧುರೈನಲ್ಲಿ]] ತಂದೆಯ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಒಟ್ಟು ತ್ರಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ''ಮೆರ್ಸಲ್‌ನಲ್ಲಿ'', ವಿಜಯ್ ಅವರ ವಿಶೇಷಣವಾದ ಇಳಯತಲಪತಿ (ಯುವ ಕಮಾಂಡರ್) ನಂತರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವೆಟ್ರಿಮಾರನ್ ಪಾತ್ರದ ಚಿತ್ರಣದಿಂದಾಗಿ ದಳಪತಿ (ಕಮಾಂಡರ್) ಎಂದು ಬದಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://picture-ok.com/2017/10/26/mersal-movie-review/|title=Mersal&nbsp;– The Transformation from Ilaiyathalapathy to Thalapathy|date=26 October 2017|website=Picture-Ok|language=en-US|access-date=8 June 2020|archive-date=8 ಜೂನ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200608121616/https://picture-ok.com/2017/10/26/mersal-movie-review/|url-status=dead}}</ref> ''ಮೆರ್ಸಲ್'' ೧೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ ರಂದು [[ದೀಪಾವಳಿ|ದೀಪಾವಳಿಯ]] ಜೊತೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು, <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/mersal/movie-review/61127534.cms|title=Mersal Review {3.5/5}: When you have a mass hero in full form like Vijay is in the film, how can things go wrong?|last=Suganth|first=M|date=18 October 2017|website=The Times of India|access-date=29 June 2021}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೨.೫ ಶತಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವಾಯಿತು. <ref>{{Cite news|url=http://www.ibtimes.co.in/ilayathalapathy-vijays-mersal-creates-history-breaches-rs-250-crore-mark-750449|title=Ilayathalapathy Vijay's Mersal creates history; breaches Rs 250-crore mark|last=Upadhyaya|first=Prakash|work=International Business Times, India Edition|access-date=14 December 2017}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರವು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಾದ ಟೋಕಿಯೊ, ಎಬಿನಾ, ಒಸಾಕಾ ಮತ್ತು ನಕಾಯಾದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. <ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.financialexpress.com/entertainment/mersal-thalapathy-vijay-movie-becomes-1st-ever-tamil-film-to-create-this-big-record-find-out-what-it-is/889875/|title=Thalapathy Vijay's Mersal creates a big record even before its release; find out what it is|date=11 October 2017|work=The Financial Express|access-date=8 September 2018}}</ref> ''ಮೆರ್ಸಲ್‌ನಲ್ಲಿನ'' ಅವರ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ, ವಿಜಯ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಯುಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಯುಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. <ref>{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-s-mersal-wins-international-award-78864|title=Vijay's 'Mersal' wins international award|date=2 April 2018|work=The News Minute|access-date=10 September 2018}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರವು ''ಕಾವಲನ್'' (೨೦೧೧) ಮತ್ತು ''ಪುಲಿ'' (೨೦೧೫) ನಂತರ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮೂರನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/thalapathy-vijays-mersal-to-release-in-china.html|title=Thalapathy Vijay's Mersal to release in China|date=10 August 2018|work=Behindwoods|access-date=10 August 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/puli-to-release-in-japan-and-china-news-tamil-pj0ky8fdbhgie.html|title='Puli' to release in Japan and China?|website=Sify|access-date=25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022|archive-date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150928225245/http://www.sify.com/movies/puli-to-release-in-japan-and-china-news-tamil-pj0ky8fdbhgie.html|url-status=dead}}</ref> ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬುಚಿಯಾನ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫೆಂಟಾಸ್ಟಿಕ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ನಲ್ಲೂ ಈ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. <ref>{{Cite news|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/vijays-mersal-screened-at-bifan-film-festival.html|title=Vijay's Mersal screened at BIFAN Film Festival|date=30 July 2018|work=Behindwoods|access-date=10 September 2018}}</ref>   ''ಮೆರ್ಸಲ್'' ಯಶಸ್ಸಿನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾದ ಹಲವಾರು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಂಘಟನೆಗಳು ವಿರೋಧಿಸಿದವು: [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] (ಬಿಜೆಪಿ), [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ]] ಆಡಳಿತಾರೂಢ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಆಗಿನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ ನಾಯಕನ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದವು, ವಿಜಯ್ ನಟಿಸಿದ್ದು, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ [[ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (ಜಿಎಸ್‍ಟಿ)|ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು]] ಟೀಕಿಸುತ್ತದೆ, <ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/855247/mersal-row-has-tamil-film-industry-worried-we-dont-know-what-to-depict-in-our-films-now|title='Mersal' row has Tamil film industry worried: 'We don't know what to depict in our films now'|last=Govindarajan|first=Vinita|website=Scroll.in|access-date=8 January 2020}}</ref> ಮತ್ತು ಒಂದು ಪಾತ್ರವು ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ|ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾವನ್ನು]] ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುವ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/india/soon-only-films-praising-govt-policies-will-be-allowed-p-chidambaram-reacts-to-mersal-row-4899680/|title=P Chidambaram on Mersal row: Soon, only films 'praising' govt policies will be allowed|date=21 October 2017|work=The Indian Express}}</ref> ಭವಿಷ್ಯದ ವೀಕ್ಷಕರಿಗಾಗಿ ಆ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಬೇಕೆಂದು ಪಕ್ಷವು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು, <ref>{{Cite news|url=http://www.news18.com/news/politics/cut-scenes-mocking-gst-and-digital-india-in-vijay-starrer-mersal-demands-bjp-1551317.html|title=Cut Scenes Mocking GST and Digital India in Vijay's Mersal, Demands BJP|date=19 October 2017|work=News 18}}</ref> ಆದರೆ ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಮತ್ತು [[ತಮಿಳು ಸಿನೆಮಾ|ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ]] ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಹಲವಾರು ಇತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/opposition-stands-with-mersal/article19900227.ece|title=Opposition stands with Mersal|date=22 October 2017|work=The Hindu}}</ref> ಜೊತೆಗೆ, ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯರ ಸಂಘದಂತಹ ಹಲವಾರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಘಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ-ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವೈದ್ಯರ ಸಿನಿಕತನದ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದವು. <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/government-doctors-criticise-mersal/article19893820.ece|title=Government doctors criticise 'Mersal'|date=21 October 2017|work=The Hindu}}</ref> ಇಂಡಿಯನ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವೈದ್ಯರು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೈರೇಟೆಡ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ನಷ್ಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯಿಂದ ಹೆಳಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/tn-doctors-boycott-vijay-starrer-mersal-prescribe-piracy/articleshow/61151055.cms|title=TN doctors boycott Vijay-starrer Mersal, prescribe piracy|date=20 October 2017|work=The Times of India}}</ref> ಯಶಸ್ವಿ ಸಾಹಸಗಳ ನಂತರ, ''ತುಪ್ಪಕ್ಕಿ'' ಮತ್ತು ''ಕತ್ತಿ'', ಮುರುಗದಾಸ್ ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ೬೨ ನೇ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಲು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ''ಸರ್ಕಾರ್ ಈ ಚಿತ್ರವು'', ರಾಜಕೀಯ ಚಿತ್ರ, ಮತ್ತು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿ ಸುರೇಶ್ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಕೀರ್ತಿ ಸುರೇಶ್ ಅವರು ''ಬೈರವ'' ಚಿತ್ರದ ನಂತರ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೮ ರ [[ದೀಪಾವಳಿ|ದೀಪಾವಳಿಯಂದು]] ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, <ref>{{Cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/vijay-62-sun-pictures-produce-ar-murugadoss-next-film-732281|title=Vijay 62: Sun Pictures to produce AR Murugadoss' next film?|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=26 June 2017|website=[[International Business Times]]|access-date=24 November 2017}}</ref> [[ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ|ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರವು]] ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಕೆಲವು ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಜನರನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಜೆ. ಜಯಲಲಿತಾ|ಜಯಲಲಿತಾ]] ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ( ವರಲಕ್ಷ್ಮಿ ಶರತ್‌ಕುಮಾರ್ ) ಅವರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಕೋಮಲವಲ್ಲಿ. <ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/india/vijay-sarkar-film-aiadmk-jayalalithaa-tamil-nadu-government-5438044/|title=Vijay's Sarkar faces backlash from ruling AIADMK, party says film could incite violence|date=8 November 2018|work=The Indian Express|access-date=9 November 2018|language=en-US}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ ಕೇಡರ್‌ನಿಂದ ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಬ್ಯಾನರ್‌ಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿತು. ಡಿಎಂಕೆಯ ದಿವಂಗತ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಎಂ ಕರುಣಾನಿಧಿ|ಕರುಣಾನಿಧಿ]] ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗನಾಗಿರುವ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಕಲಾನಿತಿ ಮಾರನ್ ಒಡೆತನದ ಸನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-and-marans-sarkar-what-aiadmks-objection-movie-all-about-91217|title=Vijay and Maran's 'Sarkar': What AIADMK's objection to the movie is all about|date=8 November 2018|work=The News Minute|access-date=9 November 2018}}</ref> ಹಿರಿಯ ನಟರಾದ [[ರಜನೀಕಾಂತ್|ರಜನಿಕಾಂತ್]] ಮತ್ತು [[ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ನಟರು ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. <ref>{{Cite news|url=https://www.firstpost.com/entertainment/sarkar-controversy-police-arrives-at-ar-murugadoss-house-rajinikanth-kamal-haasan-support-film-amid-aiadmk-backlash-5523181.html|title=Sarkar controversy: Police arrives at AR Murugadoss' house; Rajinikanth, Kamal Haasan support film amid AIADMK backlash- Entertainment News, Firstpost|work=Firstpost|access-date=22 November 2018|language=en-US}}</ref> ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳ ಬೆದರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಆಡಿಯೊ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೋಮಲವಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/tamil-nadu-news/tamil-film-sarkars-makers-reportedly-give-in-to-aiadmk-government-to-cut-scenes-1944808?pfrom=home-topscroll|title=Tamil Film's Makers Give In To AIADMK 'Sarkar', Make 4 Cuts|work=NDTV.com|access-date=9 November 2018}}</ref> ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಹಲವಾರು ಕಲೆಕ್ಷನ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುರಿದು ಕೇವಲ ಎರಡೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ೧೦೦ ಕೋಟಿ ಕ್ಲಬ್ ಸೇರಿದೆ . <ref>{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijays-sarkar-joins-rs-100-crore-club-just-two-days-91208|title=Vijay's 'Sarkar' joins Rs 100 crore club in just two days|date=8 November 2018|work=The News Minute|access-date=22 November 2018}}</ref> ''ಹಾಲಿವುಡ್ ರಿಪೋರ್ಟರ್'' ರಾಜಕೀಯ ನಾಟಕ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರನ್ನು "ತೋರಣ" ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://archive.org/download/the-hollywood-reporter-movie-reviews-and-latest-updates/The%20Hollywood%20Reporter%20Movie%20Reviews%20and%20Latest%20Updates.png|title=Vijay a man with a swag|date=4 November 2018|website=The Hollywood Reporter|access-date=5 July 2021}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರದ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ಗಮನದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, [[ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ|ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು]] ಚುನಾವಣಾ ನಿಯಮಗಳು, ೧೯೬೧ ರ ಸೆಕ್ಷನ್ ೪೯ಪಿ ಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿತು, ಅದು ಮತದಾರನಿಗೆ ತನ್ನ/ಅವಳ ಮತಪತ್ರವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯವರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದರೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2019/mar/08/vijays-sarkar-impact-election-commission-of-india-creates-awareness-about-section-49p-1948436.amp|title=Vijay's 'Sarkar' impact: Election Commission of India creates awareness about section 49P|publisher=[[The New Indian Express]]}}</ref> ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಅವರ ಎರಡನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೨.೫ ಬಿಲಿಯನ್ ಗಳಿಸಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/sarkar-box-office-collection-ar-murugadoss-film-crosses-rs-250-crore-mark-worldwide-5468590/|title=Sarkar box office collection: AR Murugadoss film crosses Rs 250 crore mark worldwide|last=Desk|first=Express Web|date=28 November 2018|website=The Indian Express|access-date=18 August 2021}}</ref> ''ಸರ್ಕಾರ್'' [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-s-sarkar-release-80-countries-1200-international-screens-90862|title=Vijay’s 'Sarkar' to release in 80 countries, 1200 international screens|date=31 October 2018|publisher=The News Minute|access-date=10 February 2022}}</ref> ಇದು ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ರೆಕ್ಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ <ref>{{Cite web|url=https://legrandrex.cotecine.fr/film/258647/|title=Sarkar|website=Cinéma Paris – Le Grand Rex|language=fr|access-date=14 May 2019|archive-date=14 ಮೇ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190514183223/https://legrandrex.cotecine.fr/film/258647/|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಸಹ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://imwjapan.com/|title=『インディアンムービーウィーク2020リターンズ』公式サイト｜インド映画、無双のラインナップ！|date=11 December 2020|website=『インディアンムービーウィーク2020リターンズ』公式サイト｜インド映画、無双のラインナップ！|language=ja|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211165522/https://imwjapan.com/|archive-date=11 December 2020|access-date=11 December 2020|ref={{sfnref | 『インディアンムービーウィーク2020リターンズ』公式サイト｜インド映画、無双のラインナップ！ | 2020}}}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ೬೩ ನೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮೋಹನ್ ರಾಜ ಅಥವಾ ಪೆರರಸು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ವದಂತಿಗಳು ಇದ್ದವು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಿಜಯ್ ''ಥೆರಿ'' ಮತ್ತು ''ಮೆರ್ಸಲ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಸಹಕರಿಸಿದ ಅಟ್ಲೀ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಯಿತು. <ref name=":9">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/atlee-opens-up-about-his-next-with-vijay/articleshow/65858534.cms|title=Atlee opens up about his next with Vijay&nbsp;– Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=26 March 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/expect-the-unexpected-in-thalapathy-63-says-atlee/articleshow/65423589.cms|title=Expect the unexpected in Thalapathy 63, says Atlee&nbsp;– Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=26 March 2020}}</ref> ' ''ಬಿಗಿಲ್'' ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರವು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಸಾಹಸಮಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ . ತರುವಾಯ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು, <ref>{{Cite web|url=http://onlookersmedia.in/latestnews/thalapathy-63-vijay-undergoes-special-special-training-football/|title=Thalapathy 63: Vijay undergoes special special training in football|last=Madhu|first=Vignesh|date=22 March 2019|website=onlookersmedia|language=en-US|access-date=26 March 2020}}</ref> ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡಾ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕರಾದ ಐಮೀ ಮೆಕ್‌ಡೇನಿಯಲ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ಟಿನ್ ಸ್ಕಿನ್ನರ್ ಅವರಿಂದ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹಿಂದಿನವರು ''ಪೀಲೆ: ಬರ್ತ್ ಆಫ್ ಎ ಲೆಜೆಂಡ್'', ''ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಆರ್ಮ್'' ಮತ್ತು ''೧೩ ಕಾರಣಗಳು'' ಸೇರಿದಂತೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. <ref>{{Cite web|url=https://www.in.com/entertainment/regional/bigil-first-look-poster-reveals-special-crew-member-on-board-455199.htm|title=Bigil first look poster reveals special crew member on board!|last=21 June|first=Atlee In com Staff-|last2=Ist|first2=2019 09:57 Pm|website=in.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20190622033829/https://www.in.com/entertainment/regional/bigil-first-look-poster-reveals-special-crew-member-on-board-455199.htm|archive-date=22 June 2019|access-date=26 March 2020}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ [[ನಯನತಾರ|ನಯನತಾರಾ]] ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/nayanthara-in-vijays-thalapathy-63-with-atlee/articleshow/66806599.cms|title=Nayanthara in Vijay's 'Thalapathy 63' with Atlee&nbsp;– Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=26 March 2020}}</ref> ವಿವೇಕ್ ಮತ್ತು ಆನಂದರಾಜ್ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/comedian-vivekh-to-be-part-of-thalapathy-63/articleshow/66677367.cms|title=Comedian Vivekh to be part of Thalapathy 63&nbsp;– Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=26 March 2020}}</ref> ಇದು ''ಕುರುವಿ'' (೨೦೦೮) ನಂತರ ವಿಜಯ್ ಜೊತೆಗಿನ ವಿವೇಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಹಯೋಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ''ವಿಲ್ಲು'' (೨೦೦೯) ನಂತರ ನಯನತಾರಾ ಮತ್ತು ಆನಂದರಾಜ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಹಯೋಗವಾಗಿದೆ. <ref name=":11">{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-63-update-actor-vivek-confirmed-with-thalapathy-vijay-atlee-tamil-news-224237|title=WOW! Vijay's lucky costar joins 'Thalapathy 63'&nbsp;– Tamil Movie News|date=17 November 2018|website=India Glitz}}</ref> ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಬಿಗಿಲ್'' ವಿಜಯ್ ಅವರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ''ಬಿಗಿಲ್'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ರಾಯಪ್ಪನ್ ಅನ್ನು ವಯಸ್ಸಾದ-ದರೋಡೆಕೋರನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸೆ ಚಿತ್ರದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. <ref name="Subhakeerthana 2019">{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/bigil-movie-review-rating-vijay-6088172/|title=Bigil movie review: A star is forced to remain a star throughout|last=Subhakeerthana|first=S|date=31 October 2019|website=The Indian Express|access-date=24 June 2021}}</ref> ಇದು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇದು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೩೦೦ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು, <ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/tamil-star-vijay-reportedly-earned-rs-30-crore-for-bigil-reveal-it-raids-2491609.html|title=Tamil Star Vijay Reportedly Earned Rs 30 crore for Bigil, Reveal IT Raids|date=7 February 2020|website=News18|access-date=26 January 2021}}</ref> ೨೦೧೯ ರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ-ಅದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ-ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಜೋರ್ಡಾನ್|ಜೋರ್ಡಾನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ಕೂಡ ''ಬಿಗಿಲ್'' . <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/after-egypt-vijays-bigil-marks-an-entry-in-jordan/articleshow/71917663.cms#:~:text='Bigil'%20will%20hit%20the%20screens,been%20composed%20by%20AR%20Rahman|title=After Egypt, Vijay's 'Bigil' marks an entry in Jordan &#124; Tamil Movie News|date=|work=[[Times of India]]|access-date=10 February 2022}}</ref> ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ''ಬಿಗಿಲ್'' [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ]] ಮರು-ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/tamil-cinema/article/thalapathy-vijays-bigil-to-re-release-in-germany-and-france-for-the-actors-birthday-fans-rejoice/607747|title=Thalapathy Vijay's Bigil re-release in Germany and France for the actor's birthday; fans rejoice|date=17 June 2020|website=Entertainment News|archive-url=https://web.archive.org/web/20220421195818/https://www.zoomtventertainment.com/tamil-cinema/article/thalapathy-vijays-bigil-to-re-release-in-germany-and-france-for-the-actors-birthday-fans-rejoice/607747|archive-date=21 April 2022|access-date=21 April 2022}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಲೋಕೇಶ್ ಕನಕರಾಜ್ ಅವರು ವಿಜಯ್ ಅವರ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ಬ್ರಿಟ್ಟೋ ಅವರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/thalapathy-64-eyes-a-summer-2020-release-vijay-5935094/|title=Thalapathy 64 eyes a summer 2020 release|date=25 August 2019}}</ref> ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಚಿತ್ರದ ಫಸ್ಟ್ ಲುಕ್ ಪೋಸ್ಟರ್, ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್, <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/team-thalapathy-64-off-to-mumbai-second-schedule-shoot-begins-6098388/|title=Team Master arrives in Mumbai; second schedule begins|date=November 2019|website=[[The Indian Express]]}}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅನ್ನು ೩೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಂದು ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಮುನ್ನಾದಿನದಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2019/dec/31/thalapathy-64-first-look-out-vijays-next-called-master-ridden-with-mystery-2083270.html|title=Thalapathy 64 first-look out: Vijay's next called 'Master' ridden with mystery|website=The New Indian Express|access-date=25 January 2020}}</ref> ಬಹು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಮೂಲತಃ ೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದಾರೆ, [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೨೦೨೦ ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ|ಕೋವಿಡ್-೧೯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ]] ಅದನ್ನು ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijays-master-will-be-postponed-to-may-or-june/articleshow/74810813.cms|title=Vijay's 'Master' will be postponed to May or June? - Times of India|website=The Times of India}}</ref> ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ವಿಳಂಬವಾದ ನಂತರ, ಇದು ೧೩ ಜನವರಿ ೨೦೨೧ ರಂದು ಅದರ ತಮಿಳು, ಹಿಂದಿ ( ''ವಿಜಯ್ ದಿ ಮಾಸ್ಟರ್'' ) ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/tamil-cinema/article/pan-india-release-for-master-thalapathy-vijay-starrer-to-hit-the-screens-in-5-languages/581266|title=Pan India release for Master; Thalapathy Vijay-starrer to hit the screens in 5 languages|website=www.zoomtventertainment.com}}</ref> ವಿಜಯ್‌ನ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಟ್ವಿಟರ್‌ನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮುನ್ನ ಟ್ವಿಟರ್ ಎಮೋಜಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/vijay-s-master-gets-twitter-emoji-ahead-of-release-on-january-13/story-ix9M1GcpuTFfgSa6T8PWxJ.html|title=Vijay's Master gets Twitter emoji ahead of release on January 13|date=2 January 2021|website=Hindustan Times|access-date=29 June 2021}}</ref> ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ $೧.೪ ಮಿಲಿಯನ್ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್]] (ಯುಎಇ) ನಲ್ಲಿ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹಾಲಿವುಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ವಂಡರ್ ವುಮನ್ ೧೯೮೪'' ಮತ್ತು ''ಟೆನೆಟ್'' ಅನ್ನು ಯುಎಇ ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮೀರಿಸಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6136|title=Master Smashes Hollywood Records In UAE|date=15 January 2021|website=[[Box Office India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116055805/https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6136|archive-date=16 January 2021|access-date=15 January 2021}}</ref> ಕೆನಡಾದ ಆಲ್ಬರ್ಟಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. <ref name="TicketsPI 2021">{{Cite web|url=https://ticketspi.com/o/edmontonmovieclub|title=TicketsPI|date=24 June 2021|website=TicketsPI|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624124040/https://ticketspi.com/o/edmontonmovieclub|archive-date=24 June 2021|access-date=24 June 2021}}</ref> ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ವೀಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಧನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.greatandhra.com/movies/reviews/master-review-lacks-the-desired-effect-110251|title=Master Movie Review: Lacks the Desired Effect|last=Arikatla|first=Venkat|date=13 January 2021|website=greatandhra.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220223052318/https://www.greatandhra.com/movies/reviews/master-review-lacks-the-desired-effect-110251|archive-date=23 February 2022|access-date=23 February 2022}}</ref> <ref name="S 2021">{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/reviews/master-movie-review/article33569018.ece|title='Master' movie review: An in-form Vijay takes a backseat to have fun. But is that enough?|last=S|first=Srivatsan|date=13 January 2021|website=The Hindu|access-date=29 June 2021}}</ref> <ref name="Upadhyaya 2021">{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/master-movie-review-ratings-vijays-latest-hit-flop-find-it-out-audience-tweets-832086|title=Master Movie Review and Ratings: Vijay's latest is Hit or Flop; Find it Out in Audience Tweets|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=13 January 2021|website=IBTimes India|access-date=5 May 2021}}</ref> ''ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಐ'' ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಅನ್ನು "ಬೃಹತ್ ಸಾಹಸ ಚಿತ್ರ ಆದರೆ ತುಂಬಾ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.easterneye.biz/master-movie-review-an-entertaining-massy-action-film/|title=Master movie review: An entertaining massy action film – EasternEye|date=13 January 2021|website=EasternEye|archive-url=https://web.archive.org/web/20211121082430/https://www.easterneye.biz/master-movie-review-an-entertaining-massy-action-film/|archive-date=21 November 2021|access-date=21 November 2021}}</ref> ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೩೦೦ ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಹಿಟ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/thalapathy-65-will-be-pan-indian-project-cinematographer-manoj-paramahamsa-144151|title='Thalapathy 65' will be a pan-Indian project: Cinematographer Manoj Paramahamsa|last=25 February 2021 – 12:17|date=25 February 2021|publisher=The News Minute|access-date=10 February 2022}}</ref> ಟ್ರೇಡ್ ವಿಶ್ಲೇಷಕರ ಪ್ರಕಾರ ''ಮೆರ್ಸಲ್'', ''ಸರ್ಕಾರ್'', ''ಬಿಗಿಲ್'' ಮತ್ತು ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಒಟ್ಟು ಒಟ್ಟು ಗಳಿಕೆಯು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೦೦೦ ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.india.com/entertainment/master-box-office-week-1-thalapathy-vijay-starrer-crosses-rs-200-cr-worldwide-rs-100-cr-from-tamil-nadu-alone-4346290/|title=Master BO Week 1: Thalapathy Vijay Starrer Crosses Rs 200 cr Worldwide, Rs 100 cr From TN Alone|date=21 January 2021|website=India News, Breaking News &#124; India.com|access-date=26 January 2021|ref={{sfnref | India News, Breaking News &#124; India.com | 2021}}}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:วัดพระลอย_อ.เมือง_จ.สุพรรณบุรี_(9).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A5%E0%B8%AD%E0%B8%A2_%E0%B8%AD.%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87_%E0%B8%88.%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B8%9A%E0%B8%B8%E0%B8%A3%E0%B8%B5_%289%29.jpg/237px-%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A5%E0%B8%AD%E0%B8%A2_%E0%B8%AD.%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87_%E0%B8%88.%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B8%9A%E0%B8%B8%E0%B8%A3%E0%B8%B5_%289%29.jpg|thumb|237x237px| ವಿಜಯ್ ತನ್ನ ಆಧುನಿಕ ದಿನದ [[ರಾಹು]] ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ವೀರ ರಾಘವನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬುಲೆಟ್ ಡಿಫ್ಲೆಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅತಿಮಾನುಷ ಹೋರಾಟದ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.]] ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ನೆಲ್ಸನ್ ಸನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ವಿಜಯ್ ಅವರ ೬೫ ನೇ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಮೊದಲು ಅವರ ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಚಿತ್ರ ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thalapathy-65-vijay-teams-up-with-sun-pictures-and-director-nelson/article33299201.ece|title='Thalapathy 65': Vijay teams up with Sun Pictures and director Nelson|last=The Hindu Net Desk|date=10 December 2020|work=The Hindu|access-date=2 June 2021|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಗೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿ [[ಪೂಜಾ ಹೆಗ್ಡೆ]] ನಟಿಸಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-65-pooja-hegde-to-star-opposite-vijay-in-nelson-dhilipkumars-directorial/articleshow/81670596.cms|title='Thalapathy 65': Pooja Hegde to star opposite Vijay in Nelson Dhilipkumar's directorial|date=25 March 2021|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210324114654/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-65-pooja-hegde-to-star-opposite-vijay-in-nelson-dhilipkumars-directorial/articleshow/81670596.cms|archive-date=24 March 2021|access-date=19 November 2021}}</ref> ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಜೊತೆಗೆ ವಿಟಿವಿ ಗಣೇಶ್ ಹಾಸ್ಯನಟನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/after-vijay-vtv-ganeshs-comic-timing-only-saving-grace-for-beast-4974421.html|title=After Vijay, VTV Ganesh's Comic Timing Only Saving Grace For Beast|last=Bureau|first=Entertainment|date=Apr 13, 2022|website=News18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220604142337/https://www.news18.com/news/movies/after-vijay-vtv-ganeshs-comic-timing-only-saving-grace-for-beast-4974421.html|archive-date=4 June 2022|access-date=Jun 4, 2022}}</ref> ಚಿತ್ರವು [[ಕರಾಳ ವಿನೋದ|ಕಪ್ಪು ಕಾಮಿಡಿ]] ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, [[ಅನಿರುಧ್ ರವಿಚಂದರ್|ಅನಿರುದ್ಧ್ ರವಿಚಂದರ್]] ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/official-vijays-thalapathy-65-to-be-directed-by-nelson/articleshow/79662961.cms|title=Official: Vijay's 'Thalapathy 65' to be directed by Nelson – Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2 June 2021}}</ref> ಚಿತ್ರದ ಫಸ್ಟ್ ಲುಕ್ ಪೋಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ೨೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೧ ರಂದು ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/vijay-in-thalapathy-65-first-look-is-beast-with-a-gun-trending-poster-1817632-2021-06-21|title=Vijay in Thalapathy 65 first look is Beast with a gun. Trending poster|date=21 June 2021|website=India Today|access-date=21 June 2021}}</ref> ''ಮೃಗವು'' [[ರಾಹು|ರಾಹುವನ್ನು]] ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನನ್ನು ನಿಷ್ಕರುಣೆಯಿಂದ ಗ್ರಹಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಅದೇ ರೀತಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, <ref name="Rahu">{{Cite web|url=https://newsroompost.com/entertainment/birthday-predictions-will-thalapathy-vijay-turn-his-beast-mode-on-in-2021/2379740.html|title="Will Vijay Turn His BEAST Rahu Mode On in 2021?"|date=22 June 2021|website=NewsroomPost|access-date=12 August 2021}}</ref> ಮತ್ತು ಅವರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಾಟ್‌ಗನ್ ಹಿಡಿದ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/thalapthy-65-first-look-vijay-plays-a-shotgun-wielding-beast-7369096/|title=Thalapathy 65 first look poster: Vijay is a shotgun-wielding 'Beast'|last=R|first=Manoj Kumar|date=21 June 2021|website=The Indian Express|access-date=21 June 2021}}</ref> ''ಬೀಸ್ಟ್'' ೧೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೨ ರಂದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಹಿಂದಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಆವೃತ್ತಿಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ''ರಾ'' . <ref>{{Cite web|url=https://www.latestly.com/socially/entertainment/south/beast-thalapathy-vijays-film-titled-as-raw-in-hindi-3555910.html|title=Thalapathy Vijay's Beast Film Titled As Raw In Hindi|last=Latestly|first=Team|date=Apr 5, 2022|website=LatestLY|access-date=Apr 14, 2022}}</ref> <ref name="The Times of India 2021">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-65-nelson-to-shoot-a-romantic-song-in-georgia/articleshow/82211821.cms|title='Thalapathy 65': Nelson to shoot a romantic song in Georgia|date=23 April 2021|website=The Times of India|access-date=15 May 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thalapathy-vijay-s-beast-to-release-in-april-2022-see-new-poster-1894770-2022-01-01|title=Thalapathy Vijay's Beast to release in April 2022. See new poster|date=1 January 2022|website=India Today|access-date=4 January 2022}}</ref> ''ರಾ'' ಹಿಂದಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, ಆದರೆ ''ಬೀಸ್ಟ್'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/beast-raw-review-an-ill-formed-creature-even-firing-on-all-cylinders-vijay-cannot-pummel-into-shape-2-5-stars-2886949|title=Beast (RAW) Review|last=Chatterjee|first=Saibal|date=Apr 14, 2022|website=NDTV.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220414061156/https://www.ndtv.com/entertainment/beast-raw-review-an-ill-formed-creature-even-firing-on-all-cylinders-vijay-cannot-pummel-into-shape-2-5-stars-2886949|archive-date=Apr 14, 2022|access-date=Apr 14, 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/jWTHp|title=Beast Review: Thalapathy Vijay's 'One-man Show' Is A 'True Feast'|date=Apr 14, 2022|website=bollywood hungama|access-date=Apr 14, 2022}}</ref> ರೋಜರ್ ಎಬರ್ಟ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಅನ್ನು ೩/೫ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು "ವಿಜಯ್ ಬಹುಮುಖಿ ಅವತಾರದೊಂದಿಗೆ ಬಹುಮುಖ ಹುಲಿ" ಎಂದು ಕರೆದರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/beast-movie-review-2022|title=Beast movie review & film summary (2022) - Roger Ebert|last=Abrams|first=Simon|date=Apr 17, 2022|website=www.rogerebert.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417033429/https://www.rogerebert.com/reviews/beast-movie-review-2022|archive-date=Apr 17, 2022|access-date=Apr 17, 2022}}</ref> ನ್ಯೂಸ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ " [[ಕರಾಳ ವಿನೋದ|ಡಾರ್ಕ್ ಹ್ಯೂಮರ್]] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಂಬೋ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್ ಎರಡರ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ರಾ ಏಜೆಂಟ್ ಆಗಿ ''ಬೀಸ್ಟ್'' ವಿಜಯ್ ಅಭಿನಯವಿದೆ". <ref>{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/iklnq|title='Beast' movie review: Vijay as a mix of 'Rambo,' 'James Bond' to save a hostage situation - Entertainment Review|date=Apr 13, 2022|website=Manorama news|access-date=Apr 16, 2022}}</ref> ''ಬೀಸ್ಟ್'' [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯೂಎಸ್‌ಎ]] ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಶೋಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. <ref>{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/wpRHV|title=Beast at No: 2 in Top 10 USA Premiere Grossing Tamil Films|date=Apr 14, 2022|website=boxoffice mojo|access-date=Apr 14, 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/box-office/beast-usa-premiere-collection-vijay-starrer-breaks-rajinikanths-annaatthe-collection-to-become-the-formers-highest-grossing-film/articleshow/90761515.cms|title='Beast' USA premiere collection: Vijay starrer breaks Rajinikanth's film collection to become the Vijay's highest-grossing film|date=Apr 10, 2022|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220416153443/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/box-office/beast-usa-premiere-collection-vijay-starrer-breaks-rajinikanths-annaatthe-collection-to-become-the-formers-highest-grossing-film/articleshow/90761515.cms|archive-date=Apr 16, 2022|access-date=Apr 16, 2022}}</ref> ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಸಿಂಗಾಪುರ|ಸಿಂಗಾಪುರದಲ್ಲಿ]] ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ . <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/box-office/beast-overseas-box-office-collection-vijay-storms-the-international-market/articleshow/90841888.cms|title='Beast' overseas box office collection: Vijay storms the international market|date=Apr 14, 2022|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220430055805/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/box-office/beast-overseas-box-office-collection-vijay-storms-the-international-market/articleshow/90841888.cms|archive-date=Apr 30, 2022|access-date=Apr 30, 2022}}</ref> ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಹಿಟ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೨೫೦ ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-box-office-collection-day-5-vijay-starrer-rs-200-crore-worldwide-7874311/|title=Beast box office collection day 5: Vjay-starrer earns Rs 200 crore worldwide, is declared a hit|last=Desk|first=Entertainment|date=19 April 2022|website=The Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20220420193205/https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-box-office-collection-day-5-vijay-starrer-rs-200-crore-worldwide-7874311/|archive-date=20 April 2022|access-date=20 April 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/tamil/movies/beast-movie-beats-valimai-box-office-collection-less-than-12-days-390612|title=Beast 12 days box office report|date=Apr 25, 2022|website=Zee Hindustan Tamil|language=ta|archive-url=https://web.archive.org/web/20220426161256/https://zeenews.india.com/tamil/movies/beast-movie-beats-valimai-box-office-collection-less-than-12-days-390612|archive-date=Apr 26, 2022|access-date=Apr 26, 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.india.com/entertainment/thalapathy-vijay-beast-crosses-rs-250-crore-worldwide-box-office-despite-kgf-2-wave-check-detailed-collection-report-here-5377937/|title=Thalapathy Vijay's Beast Crosses Rs 250 Crore at Worldwide Box Office|last=Kumar|first=Vineeta|date=May 6, 2022|website=India.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220506165545/https://www.india.com/entertainment/thalapathy-vijay-beast-crosses-rs-250-crore-worldwide-box-office-despite-kgf-2-wave-check-detailed-collection-report-here-5377937/|archive-date=May 6, 2022|access-date=May 6, 2022}}</ref> ''ಬೀಸ್ಟ್'' ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ [[ನೆಟ್‍ಫ್ಲಿಕ್ಸ್|ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಹೆಚ್ಚು ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. <ref name="ndtv ott">{{Cite web|url=https://ndtv.in/bollywood/beast-trending-at-number-one-in-india-on-netflix-vijay-thalapathy-2972013|title=Beast trending worldwide on Netflix in top spots|date=May 14, 2022|website=NDTV|archive-url=https://web.archive.org/web/20220514070357/https://ndtv.in/bollywood/beast-trending-at-number-one-in-india-on-netflix-vijay-thalapathy-2972013|archive-date=May 14, 2022|access-date=May 14, 2022}}</ref> <ref name="netflix top global">{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/LeVTj|title=Raw Hindi and Beast Netflix Top 10 - Global|date=May 18, 2022|website=top10.netflix.com|access-date=May 18, 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://flixpatrol.com/top10/netflix/world/today/full/|title=TOP 10 on Netflix in the World on 2022 - FlixPatrol|date=May 13, 2022|website=FlixPatrol|archive-url=https://web.archive.org/web/20220513084706/https://flixpatrol.com/top10/netflix/world/today/full/|archive-date=May 13, 2022|access-date=May 13, 2022}}</ref> <ref name="Raw beast">{{Cite web|url=https://flixpatrol.com/title/beast-2022/top10/|title=Beast TOP 10 in Netflix global - FlixPatrol|date=May 13, 2022|website=FlixPatrol|archive-url=https://web.archive.org/web/20220513082925/https://flixpatrol.com/title/beast-2022/top10/|archive-date=May 13, 2022|access-date=May 13, 2022}}</ref> ''ಬೀಸ್ಟ್'' [[ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ಥಾನ್|ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್]] ನಲ್ಲಿ ಥಿಯೇಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ. <ref>{{Cite web|url=https://tamil.filmibeat.com/news/beast-movie-released-in-usbekistan-first-movie-to-get-this-pride-094655.html|title=First Tamil film to release in Uzbekistan Beast!|last=S|first=Deepa|date=18 April 2022|website=filmibeat.com|language=ta|archive-url=https://web.archive.org/web/20220422051245/https://tamil.filmibeat.com/news/beast-movie-released-in-usbekistan-first-movie-to-get-this-pride-094655.html|archive-date=22 April 2022|access-date=22 April 2022}}</ref> ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಅವರು ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ದಿಲ್ ರಾಜು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅವರ ೬೬ ನೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ವಂಶಿ ಪೈಡಿಪಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಜನವರಿ ೨೦೨೩ ರಂದು ಹಿಂದಿ, ತೆಲುಗು, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಡಬ್ ಆಗಿರುವ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thaman-confirms-thalapathy-66-is-not-a-bilingual-film-says-it-s-proper-tamil-movie-1948310-2022-05-12|title=Thaman confirms Thalapathy 66 is not a bilingual film, says it's proper Tamil movie dubbed to other languages|date=May 12, 2022|website=India Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518061032/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thaman-confirms-thalapathy-66-is-not-a-bilingual-film-says-it-s-proper-tamil-movie-1948310-2022-05-12|archive-date=May 18, 2022|access-date=May 18, 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thalapathy-vijay-to-join-hands-with-director-vamshi-paidipally-official-announcement-out-1857428-2021-09-26|title=Thalapathy Vijay to join hands with director Vamshi Paidipally. Official announcement out|date=26 September 2021|website=India Today|access-date=30 September 2021}}</ref> ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್‌ಗೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿ [[ರಶ್ಮಿಕಾ ಮಂದಣ್ಣ]] ನಟಿಸಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/telugu/vijay-rashmika-mandanna-thalapathy-66-shoot-begins-see-photos-7855895/|title=Vijay and Rashmika Mandanna's Thalapathy 66 begins shoot. See photos|last=Desk|first=Entertainment|date=Apr 7, 2022|website=The Indian Express|access-date=Apr 30, 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/varisu-vijay-rashmika-mandanna-romance-photo-leaked-vamshi-paidipally-dil-raju-tamil-news-322502|title=Vijay-Rashmika Mandanna romance pic from 'Varisu' leaked in spite of tight security - Tamil News|date=23 August 2022|website=IndiaGlitz.com|access-date=7 September 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-vijay-rashmika-thaman-varisu-first-single-release-date-shooting-wrap-up-latest-update-tamil-news-322965|title=Thalapathy Vijay starrer 'Varisu' first single to release on this day? - Hot buzz - Tamil News|date=2 September 2022|website=IndiaGlitz.com|access-date=7 September 2022}}</ref> ೨೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೨ ರಂದು ವಿಜಯ್ ಅವರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಮುನ್ನಾದಿನದಂದು ''ವರಿಸು'' ಚಿತ್ರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/vijays-thalapathy-66-is-varisu-first-look-poster-out/article65548633.ece|title=Vijay's Thalapathy 66 is Varisu, first-look poster out|date=21 June 2022|work=[[The Hindu]]|access-date=21 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220621134223/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/vijays-thalapathy-66-is-varisu-first-look-poster-out/article65548633.ece|archive-date=21 June 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijays-thalapathy-66-titled-vaarisu-in-tamil/articleshow/92250993.cms|title=Vijay's Thalapathy 66 titled Vaarisu in Tamil and Varasudu in Telugu|date=16 June 2022|website=The Times of India|access-date=14 July 2022}}</ref> ತಮನ್ ಎಸ್ ''ವರಿಸು'' ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/music-director-thaman-shares-a-photo-from-the-sets-of-varisu/articleshow/93387746.cms|title=Music director Thaman shares a photo from the sets of ‘Varisu’|date=6 August 2022|website=The Times of India|access-date=9 August 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/varisu-video-clip-from-shooting-spot-leaked-vijay-and-prabhu-shoot-medical-emergency-scene-8091508/|title=Varisu video from sets leaked: Vijay, Sarathkumar, and Prabhu shoot scene|last=Desk|first=Entertainment|date=15 August 2022|website=The Indian Express|access-date=18 August 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/varisu-thalapathy-vijay-shoots-intense-action-sequence-vamsi-paidipallys-next-watch-viral-video-1173953|title=Varisu: Thalapathy Vijay shoots an intense action sequence for Vamsi Paidipally's next; Watch the viral video|last=Desk|first=Pinkvilla|date=15 August 2022|website=PINKVILLA|access-date=18 August 2022|archive-date=18 ಆಗಸ್ಟ್ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220818072940/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/varisu-thalapathy-vijay-shoots-intense-action-sequence-vamsi-paidipallys-next-watch-viral-video-1173953|url-status=dead}}</ref> ==== ಇತರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವಿಕೆ ==== ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮೊದಲ [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, [[ಪ್ರಭುದೇವ]] ಸಹ-ನಟಿಸಿದ ''ರೌಡಿ ರಾಥೋರ್'' (೨೦೧೨) ಚಿತ್ರದ ''ಚಿಂತಾ ಚಿಂತಾ'' ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹಿಂದಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/tamil-star-vijay-does-cameo-in-rowdy-rathore/|title=Tamil star Vijay does cameo in Rowdy Rathore&nbsp;– Bollywood Hungama|last=Hungama|first=Bollywood|date=7 May 2012|access-date=24 November 2017}}</ref> ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಗೋಲ್ಡ್‌ಮೈನ್ಸ್ ಟೆಲಿಫಿಲ್ಮ್ಸ್‌ನಿಂದ ಹಿಂದಿಗೆ ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೋನಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಹಿಂದಿ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://tvnews4u.com/sony-max-air-actor-vijays-action-blockbuster-bairavaa-29th-july/|title=Sony MAX to air actor Vijay's action blockbuster 'Bairavaa' on 29th July|date=25 July 2017|website=tvnews4u.com|access-date=11 January 2018}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರ ಚಿತ್ರ ''ಮೆರ್ಸಲ್'' ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು, ಅದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ''ಗೋಲ್ಮಾಲ್ ಎಗೇನ್'' ಮತ್ತು ''[[ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ಗಿಂತ]]'' ಹೆಚ್ಚು ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿತು. <ref>{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/mersal-box-office-vijay-golmaal-again-secret-superstar-4901488/|title=Mersal box office: Vijay starrer unstoppable, gives tough competition to Golmaal Again, Secret Superstar in international markets|date=22 October 2017|access-date=24 November 2017}}</ref> ''ಮೆರ್ಸಲ್'' [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್|ಯುಎಇ]] ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೯೦ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ''ಗೋಲ್ಮಾಲ್ ಎಗೇನ್'' ಮತ್ತು ''ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ಗಿಂತ'' ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=http://www.catchnews.com/regional-cinema/uae-box-office-mersal-emerges-the-winner-among-the-diwali-releases-including-golmaal-again-and-secret-superstar-89204.html|title=UAE Box Office: Mersal emerges the winner among the Diwali releases including Golmaal Again and Secret Superstar|work=CatchNews.com|access-date=9 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180909185240/http://www.catchnews.com/regional-cinema/uae-box-office-mersal-emerges-the-winner-among-the-diwali-releases-including-golmaal-again-and-secret-superstar-89204.html|archive-date=9 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018|url-status=bot: unknown}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಅವರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.daily-sun.com/post/601958/Vijay-Thalapatis-movie-of-the-month-is-coming-to-Bongo-this-Friday-as-|title=Vijay's movie released on Bangladesh OTT Bongo as "Shinghopurush" – Online Version|date=27 January 2022|website=www.daily-sun.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127071705/https://www.daily-sun.com/post/601958/Vijay-Thalapatis-movie-of-the-month-is-coming-to-Bongo-this-Friday-as-|archive-date=27 ಜನವರಿ 2022|access-date=27 January 2022|url-status=bot: unknown}}</ref> ಜುಲೈ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ರಿಷ್ಟೆ ಸಿನೆಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಹಿಂದಿ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ ''ಡೇಂಜರಸ್ ಖಿಲಾಡಿ ೩'' (೨೦೧೪) ( ''ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್‌ನ'' ಡಬ್ ಆವೃತ್ತಿ) ಮತ್ತು ''ಪೊಲೀಸ್ವಾಲಾ ಗುಂಡ ೨'' (೨೦೧೪) ( ''ಜಿಲ್ಲಾದ'' ಡಬ್ ಆವೃತ್ತಿ) ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ #೧ ಮತ್ತು #೩ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಟೆಲಿಕಾಸ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಸುರಾ'' ಪ್ರಸಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೋನಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಹಿಂದಿ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ #೫ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. <ref name="Indian TV channels"/> ೨೦೧೭ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ''ಖಾಕಿ ಔರ್ ಖಿಲಾಡಿ'' ಎಂಬ ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ಕತ್ತಿ'' ಚಿತ್ರದ ಹಿಂದಿ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು [[ಝೀ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್|ಜೀ ಸಿನಿಮಾ]] ಹಿಂದಿ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://tvnews4u.com/zee-cinema-to-premiere-khaki-aur-khiladi-on-13th-december-at-8pm/|title=Zee Cinema to premiere Khaki Aur Khiladi on 13th December at 8PM|date=12 December 2017|website=tvnews4u.com|access-date=17 December 2017}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಟಾಪ್ ಓಪನರ್ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಜುವನ್ನು ''ಮೀರಿಸಿದೆ.'' <ref>{{Cite web|url=http://onlookersmedia.in/latestnews/sarkar-breaks-sanju-record-become-indian-cinemas-highest-opening-day-grosser-2018/|title=Sarkar breaks Sanju record to become Indian cinema's highest opening day grosser in 2018|date=8 November 2018|website=onlookersmedia.in|language=en-US|access-date=19 November 2018}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-vijay-sarkar-beats-ranbhir-kapoor-sanju-opening-collection-tamil-news-223749|title=Yipeee! Thalapathy Vijay's 'Sarkar' is now the biggest in Indian cinema&nbsp;– Tamil Movie News&nbsp;– IndiaGlitz.com|work=IndiaGlitz.com|access-date=19 November 2018}}</ref> ''ಸರ್ಕಾರ್'' ೨೦೧೮ ರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ''ರಾಝಿ'', ''ಗೋಲ್ಡ್'' ಮತ್ತು ಅಮೀರ್ ಅವರ ''ಥಗ್ಸ್ ಆಫ್ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್'' ನಂತಹ ಅನೇಕ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುರಿಯಿತು. <ref name=":2">{{Cite web|url=https://m.businesstoday.in/story/sarkar-box-office-collection-vijay-starrer-among-top-10-indian-films-of-2018-breaks-record-of-raazi-gold/1/291326.html|title=Sarkar Box Office Collection: Vijay-starrer among top 10 Indian films of 2018, breaks record of Raazi, Gold|date=15 November 2018|website=m.businesstoday.in|language=en|access-date=18 November 2018|archive-date=18 ನವೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181118164636/https://m.businesstoday.in/story/sarkar-box-office-collection-vijay-starrer-among-top-10-indian-films-of-2018-breaks-record-of-raazi-gold/1/291326.html|url-status=dead}}</ref> [[ಝೀ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್|ಜೀ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ]] ''ವಿಜಯ್ ದಿ ಮಾಸ್ಟರ್'' ಟಿಆರ್‌ಪಿಯಲ್ಲಿ #೨ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. <ref name="filmy2021">{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/news/2021/master-hindi-trp-rating-vijay-starrer-makes-it-big-with-its-world-television-premiere-315268.html|title=Master Hindi TRP Rating: Vijay Starrer Makes It Big With Its World Television Premiere!|last=Hemachandran|first=Sruthi|date=10 June 2021|website=www.filmibeat.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623052626/https://www.filmibeat.com/tamil/news/2021/master-hindi-trp-rating-vijay-starrer-makes-it-big-with-its-world-television-premiere-315268.html|archive-date=23 June 2021|access-date=23 June 2021}}</ref> ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಹಿಂದಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೯ ಕೋಟಿ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.india.com/entertainment/master-completes-50-stupendous-days-at-box-office-thalapathy-vijay-roars-in-tamil-nadu-figures-inside-4463824/|title=Master Thalapathy Vijay Roars in Box office - BO Figures Inside|last=Kumar|first=Vineeta|date=Mar 3, 2021|website=India.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220414174958/https://www.india.com/entertainment/master-completes-50-stupendous-days-at-box-office-thalapathy-vijay-roars-in-tamil-nadu-figures-inside-4463824/|archive-date=Apr 14, 2022|access-date=Apr 14, 2022}}</ref> ೨೦೨೧ ರ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ [[ಅಂತರಜಾಲ ಸಿನೆಮಾ ದತ್ತಸಂಚಯ|ಐಎಮ್‌ಡಿಬಿ]]ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಕೂಡ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. <ref name="HinduTamil2021">{{Cite web|url=https://www.hindutamil.in/news/cinema/tamil-cinema/681344-vijay-s-master-tops-imdb-list-of-most-popular-indian-films-in-2021.html|title=2021ல் பிரபலமான இந்தியப் படங்கள்: முதலிடத்தில் மாஸ்டர்|last=Tamil|first=Hindu|date=12 June 2021|website=Hindu Tamil Thisai|language=ta|access-date=19 June 2021}}</ref> ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಕುವೈತ್ ಮತ್ತು ಬಹ್ರೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ''ರಾ'' ಹಿಂದಿ ಹೆಚ್ಚು ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. <ref name="netflix top global"/> <ref name="Raw beast"/> <ref name="ndtv ott"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಯು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಶಾಟ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಅದು ಸ್ವತಃ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದಂ ''ಅವರನ್ನು'' ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/telugu-dubbed-version-of-jilla-ready-for-release/article7157547.ece|title=Telugu version of 'Jilla' ready for release|date=30 April 2015|work=The Hindu|via=www.thehindu.com}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-15/vijays-jilla-returns-this-summer.html|title=Jilla returns ... this summer|date=4 March 2015|website=Behindwoods|archive-url=https://web.archive.org/web/20150604055008/http://behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-15/vijays-jilla-returns-this-summer.html|archive-date=4 June 2015|access-date=4 June 2015}}</ref> ''ಸರ್ಕಾರ್'' & ''ವಿಸ್ಲ್'' ತೆಲುಗು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}}೧೮ ಕೋಟಿ <ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/sarkar-20-day-box-office-collection-vijays-film-attains-hit-status-andhra-pradesh-786542|title=Sarkar 20-day box office collection: Vijay's film attains hit status in Andhra Pradesh|last=Hooli|first=Shekhar H|date=27 November 2018|website=IBTimes India|access-date=27 January 2021}}</ref> ಮತ್ತು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೨೦ ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.thehansindia.com/cinema/tollywood/whistle-21-days-box-office-collection-report-581792|title=Whistle 21 days box office collection report|date=16 November 2019|website=Andhra Pradesh Breaking News, Telangana News, Hyderabad News Updates, Coronavirus Updates, Breaking News|access-date=27 January 2021|ref={{sfnref | Andhra Pradesh Breaking News, Telangana News, Hyderabad News Updates, Coronavirus Updates, Breaking News | 2019}}}}</ref> ''ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್'' ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಯು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೨೦ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/master-becomes-vijays-fifth-film-to-cross-rs-150-cr-revives-box-office-in-tamil-nadu-kerala-9216451.html|title=Master becomes Vijay's fifth film to cross Rs 150 cr, revives box office in Tamil Nadu, Kerala – Entertainment News, Firstpost|date=20 January 2021|website=Firstpost}}</ref> ==== ಇತರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ==== ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟನೆ ಮತ್ತು ಗಾಯನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-to-sid-sriram-five-kollywood-singers-who-delivered-chartbuster-songs/photostory/75029400.cms|title=Five best singers in kollywood|date=7 April 2020|website=The Times of India|access-date=12 July 2021}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಷ್ಟಕರವಾದ ನೃತ್ಯ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ|ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'' ವಿಜಯ್ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿನ ನೃತ್ಯದ ಚಲನೆಯನ್ನು "ಶಕ್ತಿಯುತ ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದ" ಎಂದು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದೆ. ಅವರ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ನೃತ್ಯ ಚಲನೆಗಳು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದ ''ತಿರುಮಲೈ'', ''ಗಿಲ್ಲಿ, ಅಳಗಿಯ ತಮಿಳ್ಮಗನ್'' '', ಕುರುವಿ, ವಿಲ್ಲು'' ''ಮತ್ತು'' ''ಸುರ'' ''.'' <ref name="dance"/> ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಚಿತ್ರದ ''ವಾತಿ'' ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಿಗ್ನೇಚರ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಸ್ಟೆಪ್ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹಲವಾರು ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಅನುಕರಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/watch-r-ashwin-groove-to-hit-number-vaathi-coming-from-vijays-s-master-watch-101613545505612.html|title=Watch Indian cricketer R Ashwin groove to hit number "Vaathi Coming" from Vijays's Master|last=Pudipeddi|first=Haricharan|date=17 February 2021|website=Hindustan Times|access-date=12 July 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/madhuri-dixit-dances-to-vijays-vaathi-coming-along-with-2-bollywood-stars-video-goes-viral-tamil-news-290553|title=Madhuri Dixit dances to Vijay's Vaathi Coming along with 2 Bollywood stars; Video goes viral – Tamil News|date=9 July 2021|website=IndiaGlitz.com|access-date=12 July 2021}}</ref> ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಹೊರತಾಗಿ, ಕೆನಡಾದ ಹುಡುಗರ ನೃತ್ಯ ತಂಡವು ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ವಾತಿ ಬರುವ'' ನೃತ್ಯ ಹಾಡಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿತು. <ref name="superstar">{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/the-buzz/article/canadian-boys-dance-on-the-song-vaathi-coming-goes-virall/749254|title=Basement Gang Vaathi Coming – Canadian boys effortlessly groove to 'Vaathi Coming'|last=Saxena|first=Akanksha|date=25 April 2021|website=Trending & Viral News|access-date=25 July 2021}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರು ಸ್ವತಃ ಹಾಡಿರುವ "ಜಾಲಿ ಓ ಜಿಮ್ಖಾನಾ" ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹುಕ್ ಸ್ಟೆಪ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ನೃತ್ಯದ ಚಲನೆಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿವೆ. <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-song-jolly-o-gymkhana-thalapathy-vijay-pooja-hegde-video-7827111/|title=Beast song Jolly O Gymkhana: Vijay's voice makes this track an earworm, watch out for his hook step|last=Desk|first=Entertainment|date=19 March 2022|website=The Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20220319165926/https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-song-jolly-o-gymkhana-thalapathy-vijay-pooja-hegde-video-7827111/|archive-date=19 March 2022|access-date=19 March 2022}}</ref> ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಫಿಲ್ಮ್ ಸಾಂಗ್ ''ಅರೇಬಿಕ್ ಕುತು'' ಕೂಡ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು, ವಿಜಯ್ ಅವರ ನೃತ್ಯದ ಚಲನೆಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದವು ಮತ್ತು ಇದು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ]] ಹಿಟ್ ಆಗಿತ್ತು. <ref>{{Cite web|url=http://ghostarchive.org/varchive/C77M8nM6p1E|title=Korean Reacts To Arabic Kuthu - Beast - Thalapathy Vijay|date=Feb 14, 2022|website=JeongWon TV|access-date=Apr 19, 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/beast-big-update-here-first-single-promo-vijay-pooja-hegde-starrer-video-845496|title=Beast Big Update: Here is the First Single Promo from Vijay, Pooja Hegde-Starrer [Video]|last=IBTimes|date=7 February 2022|website=ibtimes.co.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20220207225015/https://www.ibtimes.co.in/beast-big-update-here-first-single-promo-vijay-pooja-hegde-starrer-video-845496|archive-date=7 February 2022|access-date=8 February 2022}}</ref> ನಟಿ [[ಸಾಯಿ ಪಲ್ಲವಿ]] ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ತಾನು ವಿಜಯ್ ಅವರ ನೃತ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಅಭಿಮಾನಿ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೆಲವು ನೃತ್ಯದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=rQxuxdGOK3M|title=I am a Big Fan of Vijay sir says Sai Pallavi|date=19 December 2019|website=Thanthi Tv|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713124945/https://www.youtube.com/watch?v=rQxuxdGOK3M|archive-date=13 ಜುಲೈ 2021|access-date=13 July 2021|url-status=bot: unknown}}</ref> ==ಜನಪ್ರಿಯತೆ == [[ಚಿತ್ರ:Vijay_at_Puli_Audio_Launch.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/Vijay_at_Puli_Audio_Launch.jpg/155px-Vijay_at_Puli_Audio_Launch.jpg|left|thumb|233x233px| ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ <nowiki><i id="mwBTU">ಪುಲಿ</i></nowiki> ಆಡಿಯೋ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್]] ವಿಜಯ್ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. <ref name="popular"/> <ref name=":7">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thuppakki-to-sarkar-five-times-when-master-actor-vijay-handled-controversies-with-a-calm-demeanor/photostory/73982034.cms|title='Thuppakki' to 'Sarkar': Five times when 'Master' actor Vijay handled controversies with a calm demeanor|date=6 February 2020|website=The Times of India|language=en|access-date=18 May 2020}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಮತ್ತು ಟ್ವಿಟರ್ ಎರಡರಿಂದಲೂ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹುಡುಕಿದ ಮತ್ತು ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ ನಟ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="auto"/> <ref name="auto1"/> ಭಾರತೀಯ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳ ಗಳಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್'' ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ೧೦೦ ಪಟ್ಟಿಯ ಭಾರತೀಯ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೨ ರಿಂದ ೨೦೧೯ ರವರೆಗೆ, ಅವರು #೨೮ ರಿಂದ #೪೭ ಸ್ಲಾಟ್ ನಡುವೆ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಹೊಂದಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web|url=http://forbesindia.com/lists/2012-celebrity-100/1395/1|title=2012 Celebrity 100&nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|access-date=24 November 2017|archive-date=11 ಜುಲೈ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150711071335/http://forbesindia.com/lists/2012-celebrity-100/1395/1|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/lists/2013-celebrity-100/1439/all|title=2013 Celebrity 100&nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|access-date=24 November 2017|archive-date=5 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205195733/http://www.forbesindia.com/lists/2013-celebrity-100/1439/all|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/lists/2014-celebrity-100/1489/all|title=2014 Celebrity 100&nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|access-date=24 November 2017|archive-date=18 ಆಗಸ್ಟ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170818012213/http://www.forbesindia.com/lists/2014-celebrity-100/1489/all|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/lists/2016-celebrity-100/1587/all|title=2016 Celebrity 100&nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|access-date=24 November 2017|archive-date=5 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205082304/http://www.forbesindia.com/lists/2016-celebrity-100/1587/all|url-status=dead}}</ref> <ref name="forbesmagz"/> <ref name="2018 list"/> <ref name="2019 list"/> ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಟ್ರೇಡ್ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಲೆ‌ಎಮ್ ಕೌಶಿಕ್ ''ಫಸ್ಟ್‌ಪೋಸ್ಟ್‌ಗೆ ಹೇಳಿದರು,'' "ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ವಿಜಯ್ [[ರಜನೀಕಾಂತ್|ರಜನಿಕಾಂತ್]] ನಂತರದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ $ ೨೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಜೀವಮಾನದ ಗಳಿಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ನಟನ ದೊಡ್ಡ ಕನಸು. ''ಮೆರ್ಸಲ್'' ಮತ್ತು ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಮೂಲಕ ವಿಜಯ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಆ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref name=":8" /> ೨೦೧೯ ರಿಂದ, ವಿಜಯ್ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲೂ ರಜನಿಕಾಂತ್ ಅವರನ್ನು ಮೀರಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/bigil-beats-rajinikanths-petta-to-become-the-highest-earning-tamil-film-of-2019-in-overseas-markets-7645311.html|title=Vijay surpassed Rajinikanth in overseas markets|date=November 13, 2019|website=Firstpost|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229104236/https://www.firstpost.com/entertainment/bigil-beats-rajinikanths-petta-to-become-the-highest-earning-tamil-film-of-2019-in-overseas-markets-7645311.html|archive-date=December 29, 2021|access-date=December 29, 2021}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅವರ ಸ್ಟಾರ್‌ಡಮ್‌ನಿಂದಾಗಿ $ ೩೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. <ref name="Tartaglione Tartaglione 2021">{{Cite web|url=https://deadline.com/2021/01/master-vijay-soul-demon-slayer-india-china-global-international-box-office-1234679202/|title='Soul' Shines In Korea Debut; 'Master' Blast Encourages India Biz; Japan's 'Demon Slayer' Topping $350M – International Box Office|last=Tartaglione|first=Nancy|date=24 January 2021|website=Deadline|archive-url=https://web.archive.org/web/20210907071333/https://deadline.com/2021/01/master-vijay-soul-demon-slayer-india-china-global-international-box-office-1234679202/|archive-date=7 September 2021|access-date=10 July 2021}}</ref> ಯೂಕೆ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ಗೆ ಬಂದಾಗ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ''ಅತ್ಯುನ್ನತ'' ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ." <ref name=":8">{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/tracing-vijays-exponentially-increasing-box-office-dominance-over-the-years-in-tamil-nadu-kerala-and-overseas-6863121.html|title=Tracing Vijay's exponentially increasing box office dominance over the years in Tamil Nadu, Kerala and overseas- Entertainment News, Firstpost|date=22 June 2019|website=Firstpost|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828125617/https://www.firstpost.com/entertainment/tracing-vijays-exponentially-increasing-box-office-dominance-over-the-years-in-tamil-nadu-kerala-and-overseas-6863121.html|archive-date=28 August 2021|access-date=8 June 2020}}</ref> ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸಹವರ್ತಿ ಉದ್ಯಮಗಳಿಂದ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಉನ್ನತ ಸಮಕಾಲೀನರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗದ ಮಹೇಶ್ ಬಾಬು, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ''ಫಸ್ಟ್‌ಪೋಸ್ಟ್'' ಬರಹಗಾರ ಸುರೇಂಧರ್ ಎಂಕೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. <ref name=":8"/> ಅನಾಮಧೇಯರಾಗಿ ಉಳಿಯಲು ಬಯಸಿದ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಗರೋತ್ತರ ವಿತರಕರು ''ಫಸ್ಟ್‌ಪೋಸ್ಟ್‌ಗೆ'' ಹೇಳಿದರು, "ಮಹೇಶ್ ಬಾಬು ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮೊತ್ತವು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ $೪ ರಿಂದ ೫ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಇರುತ್ತದೆ, ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಸತತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ತ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ". <ref name=":8" /> ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಸಾಗರೋತ್ತರ ವಿತರಕರು, " [[ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್|ಅಜಿತ್‌ನ]] ''ವೇದಾಳಂ, ವಿವೇಗಂ'' ಮತ್ತು ''ವಿಶ್ವಾಸಂ'' ಎಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟಿಗೆ $೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸಾಗರೋತ್ತರ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ. ಅಜಿತ್ ಅವರನ್ನು ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಮಾನು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವರ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಯಾವುದೇ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಅಟ್ಲೀ ಮತ್ತು ಎಆರ್ ಮುರುಗದಾಸ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಸಹಯೋಗವು ಅವರ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ. ಅವರು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಹ ಅವರ ಬಲವಾದ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಪುಲ್‌ಗೆ ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ." <ref name=":8" /> ವಿಜಯ್ ಕೇರಳದಲ್ಲೂ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ''[[ಬಾಹುಬಲಿ 2:ದ ಕನ್‍ಕ್ಲೂಝ಼ನ್|ಬಾಹುಬಲಿ ೨: ದಿ ಕನ್‌ಕ್ಲೂಷನ್‌ನ]]'' ಆರಂಭಿಕ ದಿನದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಮುರಿದು, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗಳಿಕೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. <ref name=":8"/> ಕೇರಳ ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್|ಯುಎಇ]] - ಜಿಸಿಸಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್ ಇರ್ಷಾದ್, "ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ದಿನದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು "ಬಿಗ್ ಮಿಸ್" ( [[ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ]] ಮತ್ತು [[ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್‌|ಮೋಹನ್‌ಲಾಲ್‌ಗೆ]] ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿ ಎಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಏಕೈಕ ಇತರ ಭಾಷೆಯ ನಟ ವಿಜಯ್ ಮಾತ್ರ. ) ''ಗಿಲ್ಲಿ'' ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು. ಇದು [[ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್]] ಅವರ ''[[ಇಂಡಿಯನ್(೧೯೯೬ ರ ಚಿತ್ರ)|ಇಂಡಿಯನ್]]'' ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ''ಪೊಕ್ಕಿರಿ'' ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಸ್.ಶಂಕರ್ ಮತ್ತು [[ವಿಕ್ರಮ್ (ನಟ)|ವಿಕ್ರಮ್]] ಅವರ ''ಅಣ್ಣಿಯನ್'' ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದಿದೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್‌ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ''ಪೊಕ್ಕಿರಿಯಿಂದ'' ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ." <ref name=":8" /> ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಕೋಕಾ-ಕೋಲಾ ಇಂಡಿಯಾ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. <ref>{{Cite web|url=http://www.chennaibest.com/cityresources/food_and_dining/cokeinterview.asp|title=Interview&nbsp;– Coca-Cola India|website=chennaibest.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20140403012104/http://chennaibest.com/cityresources/Food_and_Dining/cokeinterview.asp|archive-date=3 April 2014|access-date=24 April 2014}}<br /><br />- {{Cite news|url=http://hindu.com/2001/04/20/stories/0420401y.htm|title=Things go better for Coke with Vijay|last=Kamath|first=Sudhish|date=20 April 2001|work=[[The Hindu]]|access-date=17 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20050114211954/http://www.hindu.com/2001/04/20/stories/0420401y.htm|archive-date=14 January 2005|location=Chennai, India}}</ref> ಅವರು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ [[ಐಟಿಸಿ ನಿಯಮಿತ (ಐಟಿಸಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್)|ಸನ್‌ಫೀಸ್ಟ್]] ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. <ref>{{Cite web|url=http://vijayrdpgirls.blogspot.com/2014/12/vijays-endorsements.html|title=Actor Vijay: vijay's endorsements|date=10 December 2014|website=Vijayrdpgirls.blogspot.com|access-date=13 July 2015}}</ref> ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ [[ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್‌ಕಿಂಗ್ಸ್|ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್‌ಗೆ]] ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. <ref>{{Cite web|url=http://www.extramirchi.com/actress/vijay-nayantara-ipl-chennai-super-kings-brand-ambassadors/|title=Vijay in IPL "Chennai Super Kings" brand ambassadors|date=19 March 2008|website=Extramirchi.com|access-date=28 June 2012}}</ref> ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಕೋಕಾ-ಕೋಲಾ ಇಂಡಿಯಾ [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ]] ವಿಜಯ್ ಅವರ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಮತ್ತೆ ಕೋಕಾ-ಕೋಲಾ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. <ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/cons-products/fmcg/cocacola-signs-up-vijay-as-brand-ambassador-for-tamil-nadu/articleshow/4202371.cms?from=mdr|title=CocaCola signs up Vijay as brand ambassador for Tamil Nadu|last=Ramesh|first=Nandini Sivakumar & Niranjana|date=27 February 2009|work=The Economic Times|access-date=7 June 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/45325.html|title=Coke signs up Vijay as brand ambassador|website=IndiaGlitz|access-date=18 July 2010|archive-date=3 ಮಾರ್ಚ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090303233317/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/45325.html|url-status=dead}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ತಮ್ಮ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆಗಿ ಜೋಸ್ ಅಲುಕ್ಕಾಸ್ ಅವರು ವಿಜಯ್ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. <ref name=":6">{{Cite web|url=http://news.chennaionline.com/chennai/South-Indian-actor-Vijay-brand-ambassador-of-Jos-Alukkas/3bab0eac-9bf4-4080-967b-b89dda6d8008.col|title=South Indian actor Vijay brand ambassador of Jos Alukkas|website=News.chennaionline.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20110505082752/http://news.chennaionline.com/chennai/South-Indian-actor-Vijay-brand-ambassador-of-Jos-Alukkas/3bab0eac-9bf4-4080-967b-b89dda6d8008.col|archive-date=5 May 2011|access-date=18 January 2011}}</ref> ಟಾಟಾ ಡೊಕೊಮೊ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/73101.html|title=Vijay to endorse Docomo|website=Indiaglitz|access-date=25 October 2011|archive-date=27 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111027110201/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/73101.html|url-status=dead}}</ref> ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಮೂರನೇ ದರ್ಜೆಯ [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ|ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಎಜುಕೇಶನ್]] ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಂಗಲ್ ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಪುರುಷರು ಧರಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ವೇಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಶರ್ಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ. <ref name=":4">{{Cite news|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-vijay-in-cbse-school-text-book-reference-for-cultural-attire-tamil-news-202815|title=Thalapathy Vijay in text books now! - Tamil Movie News&nbsp;– IndiaGlitz|work=IndiaGlitz.com|access-date=14 December 2017}}<br /><br />- {{Cite news|url=http://www.cover365.in/thalapathy-vijay-in-cbse-text-books-3761/|title=Actor Vijay in CBSE 3rd grade Book|date=14 December 2017|work=Cover365|access-date=26 December 2017|archive-date=26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226182307/http://www.cover365.in/thalapathy-vijay-in-cbse-text-books-3761/|url-status=dead}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ [[ಟ್ವಿಟ್ಟರ್|ಟ್ವಿಟರ್]] ಇಂಡಿಯಾದ ಪ್ರಕಾರ 'ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಶ್‌ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚು ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಲಾದ' ಟಾಪ್ ೧೦ ''ಬಿಗಿಲ್'' ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮರುಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ ಟ್ವೀಟ್ ಆಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.forbesindia.com/celebprofile2019/vijay/1819/93|title=Vijay&nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|language=en|access-date=8 June 2020|archive-date=8 ಜೂನ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200608165224/https://www.forbesindia.com/celebprofile2019/vijay/1819/93|url-status=dead}}</ref> ನೈವೇಲಿಯ ಶೂಟಿಂಗ್ ಸ್ಪಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ತೋರಿಸಿರುವ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಸೆಲ್ಫಿಯನ್ನು [[ಟ್ವಿಟ್ಟರ್|ಟ್ವಿಟರ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ "ಧನ್ಯವಾದ ನೈವೇಲಿ" ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖದೊಂದಿಗೆ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವಿದ್ಯಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ೧೪೫.೭ಕೆ ರಿಟ್ವೀಟ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ, ಎಕ್ಲಿಪ್ಸ್ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೆಲ್ಫಿ ಕೂಡ ಟ್ವಿಟರ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಪ್ರಕಾರ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ರಿಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ ಫೋಟೋವಾಗಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/actor-vijays-selfie-with-fans-most-retweeted-on-twitter-in-2020/article33273273.ece|title=Actor Vijay's selfie with fans most retweeted on Twitter in 2020|last=Bhargava|first=Yuthika|date=8 December 2020|work=The Hindu|access-date=27 April 2021|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ಚಿತ್ರವು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ೩೭೬.೬ಕೆ ಮತ್ತು ೯.೮ ಕೋಟ್ ಟ್ವೀಟ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ, ಇದು ಟ್ವಿಟ್‌ರ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ನಟನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ೨೦೨೧ ರ ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ನಟ ವಿಜಯ್ ಟ್ವಿಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡಲ್‌ನಿಂದ ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಫಿಲ್ಮ್ ಫಸ್ಟ್ ಲುಕ್ ಟ್ವೀಟ್ ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮರುಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಲಾದ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟ-ಪೋಸ್ಟ್ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಹೆಚ್ಚು-ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ-ಹ್ಯಾಶ್‌ಟ್ಯಾಗ್-ಮತ್ತು-ಮಾತನಾಡಿದ- ವರ್ಷದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು. <ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/vijays-beast-first-look-update-is-top-indian-entertainment-tweet-of-2021/article37907854.ece|title=Vijay's 'Beast' first look update is top Indian Entertainment tweet of 2021|last=The Hindu Net Desk|date=9 December 2021|website=The Hindu|access-date=9 December 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-dominates-twitter-master-becomes-the-most-tweeted-hashtag-of-the-year-for-an-indian-film/articleshow/88180968.cms|title=Vijay dominates Twitter: 'Master' becomes the most tweeted hashtag of the year for an Indian film|date=9 December 2021|website=The Times of India|access-date=9 December 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2021/dec/09/vijays-post-on-beast-most-liked-and-retweeted-tweet-from-film-industry-in-india-2393612.html|title=Vijay's post on 'Beast' most liked and retweeted tweet from film industry in India|date=9 December 2021|website=The New Indian Express|access-date=9 December 2021}}</ref> ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಟ್ವಿಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಲ್ಲಿ # ೧ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thalapathy-vijay-is-the-most-talked-about-actor-in-south-india-in-2021-on-twitter-see-full-list-1886916-2021-12-12|title=Thalapathy Vijay is the most talked-about South Indian actor in 2021 on Twitter. See full list|date=12 December 2021|website=India Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105051459/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thalapathy-vijay-is-the-most-talked-about-actor-in-south-india-in-2021-on-twitter-see-full-list-1886916-2021-12-12|archive-date=5 January 2022|access-date=13 December 2021}}</ref> ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಟ್ವಿಟರ್ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚಿಸಲಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ # ೧ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಬೀಸ್ಟ್'' ವರ್ಷದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/from-vikram-and-kgf-chapter-2-to-beast-2022s-most-talked-about-films-on-indian-twitter-were-from-the-south/article65856460.ece|title=Beast 2022’s most talked-about films on Indian Twitter were from the south|last=The Hindu Bureau|date=6 September 2022|website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20220907060902/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/from-vikram-and-kgf-chapter-2-to-beast-2022s-most-talked-about-films-on-indian-twitter-were-from-the-south/article65856460.ece|archive-date=7 September 2022|access-date=7 September 2022}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರು ಸೂಪರ್ ಹೀರೋ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರು ಮತ್ತು ''ಕುರುವಿ'', ''ಸುರ'', ''ವೇಲಾಯುಧಂ'' ಮತ್ತು ''ಪುಲಿ'' ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಧಾರಣ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡರು . <ref name="The Times of India 2020">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohan-raja-genelia-recall-fond-memories-of-vijays-velayudham/articleshow/78867040.cms|title=Mohan Raja, Genelia recall fond memories of Vijay's Velayudham|date=26 October 2020|website=The Times of India|access-date=5 May 2021}}</ref> <ref name="Sify 2008">{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/kuruvi-imagegallery-5-movies-jdwmQejcicisi.html|title=Kuruvi 5|date=17 April 2008|website=Sify|access-date=19 May 2021|archive-date=2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181202201903/http://www.sify.com/movies/kuruvi-imagegallery-5-movies-jdwmQejcicisi.html|url-status=dead}}</ref> <ref name="Times"/> ಸಿಫಿ ಅವರನ್ನು "ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮನುಷ್ಯ" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref name="Sifyind">{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/ilayathalapathy-vijay-man-of-the-masses-imagegallery-kollywood-kirmPndigdesi.html|title=Ilayathalapathy Vijay: Man of the masses.|website=Sify|access-date=14 May 2021|archive-date=7 ಮಾರ್ಚ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170307142018/http://www.sify.com/movies/ilayathalapathy-vijay-man-of-the-masses-imagegallery-kollywood-kirmPndigdesi.html|url-status=dead}}</ref> == ಕಲಾತ್ಮಕತೆ == ವಿಜಯ್ ಒಬ್ಬ ಅನನ್ಯ ಬಹುಮುಖ ನಟ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಭಿನ್ನ ನೋಟದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref name="versatile" /> <ref name="best films" /> ಅವರು ತಮ್ಮ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಚಿತ್ರಗಳು, ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ''ಪ್ರಿಯಮುದನ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಸಂತ್ ಮತ್ತು ಅಳಗಿಯ ''ತಮಿಳು ಮಗನ್'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಮುಂತಾದ ಬೂದು ಛಾಯೆಯ ಪಾತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯವು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. <ref name="best films" /> <ref name="grey" /> <ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/azhagiya-tamil-magan-review-tamil-14557729.html|title=Azhagiya Tamil Magan|archive-url=https://web.archive.org/web/20131204024337/http://www.sify.com/movies/azhagiya-tamil-magan-review-tamil-14557729.html|archive-date=4 December 2013|access-date=26 October 2016}}</ref> ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅನನ್ಯತೆಯು ನಟನೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿತು. <ref name="unique" /> <ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/news/2022/thalapathy-66-no-action-scenes-for-vijay-in-the-film-says-reports-333780.html|title=Thalapathy Vijay's uniqueness in performance|date=29 April 2022|website=film news|archive-url=https://web.archive.org/web/20220728064925/https://www.filmibeat.com/tamil/news/2022/thalapathy-66-no-action-scenes-for-vijay-in-the-film-says-reports-333780.html|archive-date=28 July 2022|access-date=28 July 2022}}</ref> ೨೦೦೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರು ವಿಜಯ್ ಅವರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು, ಅವರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref name="best films" /> <ref name="grey" /> ೨೦೧೦ ಮತ್ತು ೨೦ ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯವು ಅವರ ನೃತ್ಯ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿತ್ತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ವಿಜಯ್ ಅವರನ್ನು ನಟರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೃತ್ಯಗಾರ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=https://odishatv.in/news/entertainment/thalapathy-vijay-got-some-serious-dance-moves-watch-throwback-video-179997|title=Thalapathy Vijay got some octane dance moves|website=odisha news|archive-url=https://web.archive.org/web/20220728090916/https://odishatv.in/news/entertainment/thalapathy-vijay-got-some-serious-dance-moves-watch-throwback-video-179997|archive-date=28 July 2022|access-date=28 July 2022}}</ref> <ref name="unique" /> ''ತುಳ್ಳದ ಮನಮು ತುಳ್ಳುಂ'' '','' ''ಷಹಜಹಾನ್'' '','' ಸಚಿನ್, ಕತ್ತಿ ಮತ್ತು ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಅಳುವ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಗೆ ಎಮೋಟ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. <ref name="emote" /> <ref name="grey" /> <ref name="best films" /> ''ಪ್ರಿಯಮುದನ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ತನ್ನ ಗೆಳತಿಯ ತಂದೆಯನ್ನು ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಂದ ಟೆರೇಸ್‌ನಿಂದ ತಳ್ಳಿದಾಗ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಗಾಬರಿಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ವೀರರ ಪಾತ್ರಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಖಳನಾಯಕನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಟಿಸಬಹುದೆಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. <ref name="versatile">{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/happy-birthday-vijay-thuppakki-to-bigil-5-of-thalapathys-biggest-blockbusters-2680957.html|title=Film facts about versatile actor Thalapathy Vijay|date=22 June 2020|website=News18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220726092912/https://www.news18.com/news/movies/happy-birthday-vijay-thuppakki-to-bigil-5-of-thalapathys-biggest-blockbusters-2680957.html|archive-date=26 July 2022|access-date=26 July 2022}}</ref> <ref name="grey">{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/photos/slideshows/2020/jun/13/23years-of-priyamudan-22-lesser-known-facts-aboutthe-90s-thriller-whichhad-vijay-acing-the-grey-1057.html|title=Vijay in grey shades in Priyamudan|date=16 January 2021|website=cinema express|archive-url=https://web.archive.org/web/20220727060237/https://www.cinemaexpress.com/photos/slideshows/2020/jun/13/23years-of-priyamudan-22-lesser-known-facts-aboutthe-90s-thriller-whichhad-vijay-acing-the-grey-1057.html|archive-date=26 July 2022|access-date=26 July 2022}}</ref> <ref name="unique">{{Cite web|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/david-warner-as-thalapathy-vijay-epic-and-unmissable-master-and-sarkar-video-go.html|title=Thalapathy Vijay's unique acting skills|date=18 February 2021|website=Behindwoods|archive-url=https://web.archive.org/web/20220726095003/https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/david-warner-as-thalapathy-vijay-epic-and-unmissable-master-and-sarkar-video-go.html|archive-date=26 July 2022|access-date=26 July 2022}}</ref> <ref name="emote">{{Cite news|url=http://www.cscsarchive.org/MediaArchive/art.nsf/(docid)/6DAFFE93F21EFCB765256941003DC8B0|title=Thullada manamum thullum (Tamil)|last=Lakshmy|date=14 February 1999|work=[[Deccan Herald]]|access-date=4 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20090213235753/http://www.cscsarchive.org/MediaArchive/art.nsf/(docid)/6DAFFE93F21EFCB765256941003DC8B0|archive-date=13 February 2009}}</ref> <ref name="best films">{{Cite web|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/top-20-best-films-of-vijay/12-priyamudan1998.html|title=Priyamudan and other films of Vijay- Top 20 Best Films of Vijay|date=27 July 2022|website=Behindwoods|archive-url=https://web.archive.org/web/20220727063556/https://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/top-20-best-films-of-vijay/12-priyamudan1998.html|archive-date=27 July 2022|access-date=27 July 2022}}</ref> ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿನಿಮಾಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ, ವಿಜಯ್ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಕುಲ್ ''ನಿಲವು'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಮೃತಿಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ, ''ಬಿಗಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ'' ವಯಸ್ಸಾದ ದರೋಡೆಕೋರನಾಗಿ ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಮದ್ಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ''ಮಾಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ'' ತನ್ನ ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ವಿಕಲಚೇತನರ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/bigil-film-review-ratings-live-viewers-response-807718|title=Bigil film review and ratings by viewers|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=25 October 2019|website=IBTimes India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220726162056/https://www.ibtimes.co.in/bigil-film-review-ratings-live-viewers-response-807718|archive-date=26 July 2022|access-date=26 July 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-flawed-hero-politics-master-141922|title=Vijay as the flawed hero in Master|date=21 January 2021|website=The News Minute|archive-url=https://web.archive.org/web/20220726164432/https://www.thenewsminute.com/article/vijay-flawed-hero-politics-master-141922|archive-date=26 July 2022|access-date=26 July 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2000/jan/19kannu.htm|title=Rediff On The NeT, Movies: Review of Kannukkul Nilavu|date=2000-01-19|website=Rediff.com|access-date=2012-08-25}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎಂದಿನ ಅಭಿನಯದ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಮುರಿದರು ಮತ್ತು ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಾಢ ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಸೌಮ್ಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಸ್ಟೊಯಿಕ್ ಕಚ್ಚಾ ಏಜೆಂಟ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-in/entertainment/other/beast-movie-review-humour-and-zany-performance-save-vijay-s-inconsistent-film/ar-AAWajiS|title=Beast review|date=9 August 2022|website=msn|archive-url=https://web.archive.org/web/20220809065303/https://www.msn.com/en-in/entertainment/other/beast-movie-review-humour-and-zany-performance-save-vijay-s-inconsistent-film/ar-AAWajiS|archive-date=9 August 2022|access-date=9 August 2022}}</ref> ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪರದೆಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಝೀ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ, ಆದರೆ [[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ|ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅವರ ಒಳಸಂಚು ಪಂಚ್ ಡೈಲಾಗ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.zee5.com/zee5news/thalapathy-vijay-becomes-the-highest-paid-tamil-actor-charges-a-whopping-amount-for-beast|title=Thalapathy Vijay's amazing acting skills|last=Shyam|first=Shrudi|date=24 June 2021|website=ZEE5|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808094400/https://www.zee5.com/zee5news/thalapathy-vijay-becomes-the-highest-paid-tamil-actor-charges-a-whopping-amount-for-beast|archive-date=8 August 2022|access-date=8 August 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/web-stories/10-famous-punch-lines-of-vijay/photostory/83715438.cms|title=10 famous punch lines of Vijay|last=Kumar|first=K Praveen|date=22 June 2021|website=Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808095447/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/web-stories/10-famous-punch-lines-of-vijay/photostory/83715438.cms|archive-date=8 August 2022|access-date=8 August 2022}}</ref> == ಪರೋಪಕಾರ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ == [[ಚಿತ್ರ:Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_8_(cropped).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_8_%28cropped%29.jpg/205px-Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_8_%28cropped%29.jpg|alt=|thumb|242x242px| ವಿಜಯ್ ಅವರು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕಾನ್ಸುಲೇಟ್ ಜನರಲ್‌ನಲ್ಲಿ [[ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನ|ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದಂದು]]]] ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದಂದು, ೨೨ ಜೂನ್ ೨೦೦೭, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಎಗ್ಮೋರ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಜನರಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಉಂಗುರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. <ref>{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/jul-12-02/vijay-educational-awards-09-07-12.html|title=Vijay Gives Away Awards|date=9 July 2012|website=Behindwoods|access-date=9 July 2012}}</ref> ಮೇ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಕಿರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ವೀಡಿಯೊ ''ಹೀರೋವಾ?'' ''ಝೆರೋವಾ?'', ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ. <ref>{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/Events/15290.html|title=Events&nbsp;– Herova? Zerova? Educational Awareness Campaign|date=16 May 2008|website=IndiaGlitz|access-date=26 February 2011|archive-date=17 ಮೇ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080517085516/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/events/15290.html|url-status=dead}}</ref> ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧ|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ]] ಕೊನೆಯ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರವು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ತಮಿಳರನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಆಂದೋಲನವಾಗಿ ವಿಜಯ್ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ [[ಉಪವಾಸ]] ಮಾಡಿದರು. ವಿಜಯ್ ಅವರು ೧೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೮ ರಂದು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳ ಉಪವಾಸವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೊದಲು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರ ಸಂಘ (ಎಸ್‌ಐಎಫ್‌ಎಫ್‌ಎ) ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದ ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಆಯೋಜಿಸಿದ ಉಪವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚೆಪಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆತ್ತವರಾದ ಎಸ್‌ಎ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಮತ್ತು ಶೋಬಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಉಪವಾಸವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. [[ತಿರುನೆಲ್ವೆಲಿ|ತಿರುನಲ್ವೇಲಿ]], [[ತಿರುಚ್ಚಿರಾಪಳ್ಳಿ|ತಿರುಚಿರಾಪಳ್ಳಿ]], ಪುದುಕೊಟ್ಟೈ, [[ಮಧುರೈ]], ಈರೋಡ್, [[ವೆಲ್ಲೋರ್|ವೆಲ್ಲೂರು]] ಮತ್ತು ಧರ್ಮಪುರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.oneindia.com/2008/11/16/tamil-actor-vijay-leads-fast-on-tamils-issue-1226829768.html|title=Tamil actor Vijay leads fast on Tamils issue|last=Staff|date=16 November 2008|website=oneindia.com|language=en|access-date=8 June 2020}}</ref> ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ತಮಿಳರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ ವಿಜಯ್, “ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ತಮಿಳರಿಗೆ ನನ್ನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ನನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ನಾನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಈ ಆಂದೋಲನಕ್ಕೆ ಭಾಗಿಯಗಿದ್ದೆನೆ ಮತ್ತು ಇದು ನಾನು ನನ್ನ ಸವಲತ್ತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತೇನೆ". ಎಂದು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಕದನ ವಿರಾಮದ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ, ವಿಜಯ್ ಹೇಳಿದರು, “ನಾವು ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತಮಿಳರಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಆಂದೋಲನವು ಅವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಬಲವಾದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ" <ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/vijay-fans-observe-fast-over-lankan-tamils-issue-391246|title=Vijay, fans observe fast over Lankan Tamils issue|website=NDTV.com|access-date=8 June 2020}}</ref> ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರವು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ತಮಿಳರ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧಾಪರಾಧಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಎಸ್‌ಐಎಫ್‌ಎಫ್‌ಎ ಆಯೋಜಿಸಿದ ಉಪವಾಸಗಳು, ವಿಜಯ್‌ ಅವರಿಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ''ತಲೈವಾ'' ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಕಾರಣ ಇವರಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ವಿಜಯ್ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ, “ನಾನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ''ತಲೈವಾ'' ಚಿತ್ರದ ಶೂಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದು, ವೇಗವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈ ಆಂದೋಲನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದಕ್ಕೆ ನಾನು ವಿಷಾದಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/india/tamil-actor-vijay-regrets-not-being-part-of-fast-600415.html|title=Tamil actor Vijay regrets not being part of fast|date=2 April 2013|website=News18|access-date=8 June 2020}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರು ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ, ವಿಜಯ್ ಮಕ್ಕಳ್ ಇಯಕ್ಕಂ (ವಿಜಯ್ ಪೀಪಲ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್) ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ಜುಲೈ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. [[ಥೇನ್|ಥಾಣೆ ಚಂಡಮಾರುತದ]] ನಂತರ, ಅವರ ಮಕ್ಕಳ್ ಮಂಡ್ರಮ್ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಕಡಲೂರಿನ ಕಮ್ಮಿಯಂಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಶಿಬಿರವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂತ್ರಸ್ತ ಜನರಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. <ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/vijay-draws-huge-crowds-news-tamil-lcxsdVagjhb.html|title=Vijay draws huge crowds|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110226100536/http://www.sify.com/movies/vijay-draws-huge-crowds-news-tamil-lcxsdVagjhb.html|archive-date=26 February 2011|access-date=27 January 2012}}</ref> ೨೦೧೨ ರ ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ೧೨ ನೇ ಬೋರ್ಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಇಳಯತಲಪತಿ ವಿಜಯ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವರ ವಿಜಯ್ ಮಕ್ಕಳ್ ಇಯಕ್ಕಂ ಸಂಸ್ಥೆಯು ೮ ಜುಲೈ ೨೦೧೨ ರಂದು ಚೆನ್ನೈನ ಜೆಎಸ್ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿಜಯ್ ವಿತರಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/ilayathalapathy-honours-toppers-imagegallery-kollywood-mhjrN9gigeasi.html|title=Ilayathalapathy honours toppers|website=Sify|access-date=25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022|archive-date=23 ಜೂನ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150623091100/http://www.sify.com/movies/ilayathalapathy-honours-toppers-imagegallery-kollywood-mhjrN9gigeasi.html|url-status=dead}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಕೋಡಂಬಾಕ್ಕಂನಲ್ಲಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಲು ಟೀ ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಲೀಕರ ಮಗಳಿಗೆ ವಿಜಯ್ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. <ref>{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-14/vijay-a-philanthropist.html|title=Vijay a real hero|website=behindwoods|access-date=12 November 2014}}</ref> ೨೧ ಜನವರಿ ೨೦೧೭ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿದರು, ತಮ್ಮ ಮುಖವನ್ನು ಹ್ಯಾಂಕಿಯಿಂದ ಮರೆಮಾಡಿದರು. <ref>{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/actor-vijay-joins-protest-marina-anonymously-hides-face-hanky-56066|title=Actor Vijay joins protest at Marina anonymously, hides face with a hanky|date=21 January 2017|work=The News Minute|access-date=20 November 2018}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಮಕ್ಕಳ್ ಇಯಕ್ಕಂ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಲು ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, <ref>{{Cite news|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-vijay-starts-vijay-makkal-iyakkam-website-to-organise-fan-clubs-for-politics--tamil-news-206281|title=Thalapathy Vijay regulates his fan clubs&nbsp;– Political entry soon? - Tamil Movie News&nbsp;– IndiaGlitz.com|work=IndiaGlitz.com|access-date=3 February 2018}}</ref> ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಪೊಲ್ಲಾಚಿಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಆಟೋಗಳು ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಗಾಯಗೊಂಡವರಿಗೆ ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್‌ಗಳಂತಹ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. . <ref>{{Cite news|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/vijay-fans-provide-free-autos-and-ambulances-in-pollachi-after-mersal.html|title=Vijay fans provide free autos and ambulances in Pollachi|date=26 December 2017|work=Behindwoods|access-date=26 December 2017}}</ref> ೧೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಅವರು ನೀಟ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೀಟು ಪಡೆಯಲು ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಹುಡುಗಿಯ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಿದರು. <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-visits-anithas-house-to-pay-condolence/articleshow/60458808.cms|title=Vijay visits Anitha's house to pay condolence|work=The Times of India|access-date=24 August 2018}}</ref> ೭ ಜೂನ್ ೨೦೧೮ ರಂದು, ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್ ತಾಮ್ರ ಸ್ಥಾವರದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ ತೂತುಕುಡಿ ಪೊಲೀಸರ ಗುಂಡೇಟಿಗೆ ಬಲಿಯಾದವರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ವಿಜಯ್ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಿದರು. <ref>{{Cite news|url=http://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2018/jun/06/actor-vijay-visits-thoothukudi-police-firing-victims-houses-distributes-one-lakh-as-compensation-t-1824471.html|title=Actor Vijay visits Thoothukudi police firing victims' houses, distributes one lakh as compensation to each family|work=The New Indian Express|access-date=24 August 2018}}</ref> ೨೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ ರಂದು ವಿಜಯ್ ಅವರು [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಸಂಘದ ಜಿಲ್ಲಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಪ್ರವಾಹ ಪೀಡಿತ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೭೦ ಲಕ್ಷ ಮೌಲ್ಯದ ಪರಿಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದರು. <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-donates-rs-70-lakh-worth-relief-materials-to-kerala-flood-victims/articleshow/65499318.cms|title=Vijay donates Rs 70 lakh worth relief materials to Kerala flood victims&nbsp;– Times of India|work=The Times of India|access-date=24 August 2018}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗಜ ಚಂಡಮಾರುತ ಪೀಡಿತ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸಲು ವಿಜಯ್ ಅವರು ಪ್ರತಿ ವಿಎಂಐ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೪.೫ ಲಕ್ಷವನ್ನು ಜಮಾ ಮಾಡಿದರು. <ref>{{Cite news|url=https://www.indiaglitz.com/gaja-cyclone-thalapathy-vijay-donation-45-lakhs-vijay-makkal-iyakkam-tamil-news-224394|title=Thalapathy Vijay's massive donation for all Gaja Cyclone affected districts&nbsp;– Tamil Movie News&nbsp;– IndiaGlitz.com|work=IndiaGlitz.com|access-date=20 November 2018}}</ref> ೨೦೨೦ ರ [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೨೦೨೦ ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ|ಕೋವಿಡ್-೧೯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಹಲವಾರು ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಗಳಿಗೆ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧.೩ ಕೋಟಿ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅವರು ರೋಗ ಮತ್ತು ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಜಮಾ ಮಾಡಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/coronavirus-lockdown-is-thalapathy-vijay-directly-depositing-money-to-the-bank-accounts-of-troubled-fans/articleshow/75353870.cms|title=Coronavirus Lockdown: Is Thalapathy Vijay directly depositing money to the bank accounts of troubled fans? - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=8 June 2020}}</ref> ೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ತಮಿಳುನಾಡು ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ಮತಗಟ್ಟೆಗೆ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬೈಸಿಕಲ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿದರು ಎಂದು ನೆಟಿಜನ್‌ಗಳು ಗಮನಸೆಳೆದರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/tamil-nadu-assembly-elections-2021-actor-vijay-cycle-ride-to-poll-booth-sparks-frenzy-his-team-clarifies-2407281|title=Actor Vijay Cycles To Vote|date=14 October 2021|website=NDTV.com|access-date=27 October 2021}}</ref> == ರಾಜಕೀಯ ==   ೨೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೮ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಮತ್ತು ಅವರ ವಿಎಮ್‌ಐ ಪುದುಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಪುದುಚೇರಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವಿ. ವೈದ್ಯಲಿಂಗಂ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಭೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/exclusive-vijay-enters-politics-imagegallery-kollywood-jiymQhecfbgsi.html|title=Exclusive: Vijay enters politics|website=Sify|language=en|access-date=14 May 2021|archive-date=30 ನವೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130094616/http://www.sify.com/movies/exclusive-vijay-enters-politics-imagegallery-kollywood-jiymQhecfbgsi.html|url-status=dead}}</ref> ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ರಾಮಲೀಲಾ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಬಲಿಷ್ಠ ಲೋಕಪಾಲಕ್ಕಾಗಿ [[ಅಣ್ಣಾ ಹಜಾರೆ]] ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಕ್ಕೆ ವಿಜಯ್ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/actor-vijay-joins-band-of-celebrity-anna-supporters/article2396426.ece|title=Actor Vijay joins band of celebrity Anna supporters|date=25 August 2011|work=The Hindu|access-date=14 May 2021|others=PTI|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಸ್ ೭ ತಮಿಳ್ ಜನರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವನ್ನು ರಚಿಸಿದರೆ ಅವರು ಡಿಎಂಕೆ-೩೯%, ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ-೨೨.೮%, ಬಿಜೆಪಿ-೭.೭%, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜೊತೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಗೆಲ್ಲುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. -೬.೩% ಮತ್ತು ಇತರೆ ಪಕ್ಷಗಳು-೨೪.೨%. <ref>{{Cite web|url=https://tamil.oneindia.com/news/tamilnadu/rajni-kamal-vijay-can-get-big-win-if-allingned-with-dmk-news-7-tv-survey-303278.html|title=ரஜினி, கமல், விஜய்... திமுகவுடன் கூட்டணி வைத்தால் வெற்றி - நியூஸ் 7 டிவி சர்வே|last=Akilan|first=Mayura|date=28 November 2017|website=Oneindia Tamil|language=ta|access-date=14 May 2021}}</ref> ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಆಡಿಯೋ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಧ್ವಜಗಳು ಮತ್ತು ಟೀ ಶರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜನರ ದೊಡ್ಡ ಸಭೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದಾಗ, ವಿಜಯ್ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಚುನಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ನಾಯಕರ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.dailyo.in/politics/thalapathy-vijay-sarkar-kamal-haasan-rajinikanth-amit-shah-tamil-nadu-politics/story/1/27072.html|title=Why speculation over superstar Vijay joining Tamil Nadu politics is rising|website=www.dailyo.in|access-date=14 May 2021}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಬಲವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇದು ಅವರ ನಿಜ ಜೀವನದ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://cinema.vikatan.com/tamil-cinema/list-of-controversies-surrounding-vijay-lately|title=நீதிமன்றத்தின் கண்டிப்பு, அப்பாவோடு சண்டை, மத அடையாளம் - விஜய்யை வட்டமடிக்கும் சர்ச்சைகள்! - List of controversies surrounding Vijay lately|date=28 January 2021|website=www.vikatan.com/|language=ta|access-date=16 July 2021}}</ref>೨೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಅವರ ತಂದೆ ಎಸ್‌ಎಸಿ ಅವರು ವಿಜಯ್ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ದೂರವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಿಎಮ್‌ಐ ಕೇವಲ ನಟ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಸಂಘವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/vijay-makkal-iyakkam-dissolved-vijay-father-court-legal-action-1857978-2021-09-27|title=Vijay Makkal Iyakkam dissolved|date=27 September 2021|access-date=29 September 2021}}</ref> ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರ ಪೋಸ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಬಾರದು ಮತ್ತು ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಪೋಸ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ರಾಜಕೀಯ ಟ್ಯಾಗ್‌ಲೈನ್‌ಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ತೊಡಗಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಕಾನೂನು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/no-photos-of-any-political-leaders-on-film-posters-thalapathy-vijay-issues-warning-for-his-fans/articleshow/86556330.cms|title='No photos of any political leaders on his film posters, Thalapathy Vijay issues warning for his fans|date=27 September 2021|website=The Times of India|access-date=30 September 2021}}</ref> ೧೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ಒಂಬತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಎಮ್‌ಐ ಯ ೧೨೧ ಸದಸ್ಯರು ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ಡಿಎಂಕೆ ಮತ್ತು ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ ನಂತರ ವಿಎಮ್‌ಐ ಮತದಾನದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/more-50-members-actor-vijays-fan-association-win-local-body-polls-156433|title=More than 50 members of actor Vijay's fan association win in local body polls|date=13 October 2021|website=The News Minute|access-date=13 October 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/vijay-makkal-iyakkam-rural-local-body-elections-110-seats-thalapathy-vijay-bussy-anand-tamil-news-297500|title=Vijay Makkal Iyakkam races to third place after DMK and ADMK in its first elections – Tamil News|date=13 October 2021|website=IndiaGlitz.com|access-date=13 October 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/chennai/vijay-makkal-iyakkam-makes-a-grand-entry-in-rural-local-body-polls-7570136/|title=Vijay Makkal Iyakkam makes a grand entry in rural local body polls|last=Koushik|first=Janardhan|date=13 October 2021|website=The Indian Express|access-date=13 October 2021}}</ref> ೨೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಚುನಾವಣಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ತಮ್ಮ ವಿಎಮ್‌ಐ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಜನರ ಮೂಲಭೂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಫ್ಲ್ಯಾಗ್ ಮಾಡಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/actor-vijay-meets-vijay-makkal-iyakkam-members-who-won-in-local-body-elections/article37185499.ece|title=Actor Vijay meets Vijay Makkal Iyakkam members who won in local body elections|date=27 October 2021|website=The Hindu|access-date=27 October 2021}}</ref> ೨೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ ರಂದು, ವಿಎಮ್‌ಐ ೧೨ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ತಮಿಳುನಾಡು ಚುನಾವಣಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ೧೦ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://newsable.asianetnews.com/india/tamil-nadu-urban-local-body-election-2022-vijay-makkal-iyakkam-era-begins-fans-elated-r7p6h9|title=Tamil Nadu Urban Local Body Election 2022: Vijay Makkal Iyakkam era begins; Thalapathy Vijay fans elated|date=22 February 2022|website=asianetnews.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220222131441/https://newsable.asianetnews.com/india/tamil-nadu-urban-local-body-election-2022-vijay-makkal-iyakkam-era-begins-fans-elated-r7p6h9|archive-date=22 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022|access-date=22 February 2022|url-status=bot: unknown}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/candidates-backed-by-actor-vijays-outfit-make-a-mark-in-many-wards/articleshow/89759277.cms|title=Candidates Backed By Actor Vijay's Outfit Make A Mark In Many Wards|date=24 February 2022|website=Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220223034610/https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/candidates-backed-by-actor-vijays-outfit-make-a-mark-in-many-wards/articleshow/89759277.cms|archive-date=23 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022|access-date=24 February 2022|url-status=bot: unknown}}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ವಿಜಯ್ ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯ ರಂದು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಭೇಟಿಯಾದ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ತಮಿಳರಾದ <ref>{{Cite news|url=http://www.sify.com/movies/celebrity-couples-of-kollywood-imagegallery-4-kollywood-ljduwuigbaesi.html|title=Celebrity couples of Kollywood|work=Sify|access-date=26 August 2018|archive-date=26 ಆಗಸ್ಟ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826045507/http://www.sify.com/movies/celebrity-couples-of-kollywood-imagegallery-4-kollywood-ljduwuigbaesi.html|url-status=dead}}</ref> ಸಂಗೀತಾ ಸೋರ್ನಲಿಂಗಂ <ref>{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/1998/aug/17ss.htm|title=Rediff On The Net, Movies: Gossip from the southern film industry|date=17 August 1998|website=Rediff.com|access-date=18 July 2010}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.dinakaran.com/cinema/english/interviews/14-07-98/vijaimar.htm|title=dinakaran|date=14 August 2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20030814121404/http://www.dinakaran.com/cinema/english/interviews/14-07-98/vijaimar.htm|archive-date=14 August 2003}}</ref> ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378288.cms|title=Five reasons why we love Vijay|website=The Times of India}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinenews/29-08-99/vijaimar.htm|title=dinakaran|date=24 November 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20041124021932/http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinenews/29-08-99/vijaimar.htm|archive-date=24 November 2004}}</ref> ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ, ಒಬ್ಬ ಮಗ ಜೇಸನ್ ಸಂಜಯ್ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು <ref>{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2000/aug/26tt.htm|title=rediff.com, Movies: Vijay meets his son on the Net!|date=26 August 2000|website=Rediff.com|access-date=18 July 2010}}</ref> ಮತ್ತು ಮಗಳು ದಿವ್ಯಾ ಶಾಶಾ ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=http://www.saivaneri.org/pillai_greats.htm|title=Great Pillai Gallery -A list of PILLAI WHO'S WHO|website=www.saivaneri.org|access-date=5 November 2015|archive-date=10 ನವೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151110021641/http://www.saivaneri.org/pillai_greats.htm|url-status=dead}}</ref> ಜೇಸನ್ ಸಂಜಯ್ ತನ್ನ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ''ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್'' (೨೦೦೯) ನಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ದಿವ್ಯಾ ಶಾಶಾ ''ಥೆರಿ'' (೨೦೧೬) ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಹದಿಹರೆಯದ ಪೂರ್ವ ಮಗಳಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ ೫, ೨೦೨೦ ರಂದು, [[ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ|ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯು]] ವಿಜಯ್ ಅವರ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿರುವ ನಿವಾಸದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ನಿರ್ಮಾಣ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಎಜಿಎಸ್‌ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಸ್ಥಿರ ಆಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಹೂಡಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಸಂಭಾವ್ಯ ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದರು. <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/over-77-crore-seized-from-film-producer-raids-continue-in-actor-vijays-properties/article30751954.ece|title=Over ₹77 crore seized from film producer; searches continue at actor Vijay's properties|last=Kandavel|first=Sangeetha|date=6 February 2020|work=The Hindu|access-date=6 February 2020|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ನಟ ವಿಜಯ್ ಮತ್ತು ಎಜಿಎಸ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಅನ್ಬು ಚೆಲಿಯನ್ ಅವರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದ ಪಾವತಿ, ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೬೫ ಕೋಟಿಯನ್ನು ಚೆಲಿಯನ್ ಅವರ ನಿವಾಸದಿಂದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/india/video-rs-65-crore-recovered-in-it-raid-from-film-financer-of-actor-vijay-2812574|title=Rs 65 crore recovered in IT raid from film financer of actor Vijay {{!}} Latest News & Updates at DNAIndia.com|website=DNA India|language=en|access-date=6 February 2020}}</ref> ವಿಜಯ್ [[ಕಡಲೂರು|ಕಡಲೂರಿನಲ್ಲಿ]] ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾಗ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://theprint.in/india/actor-vijay-under-scrutiny-over-alleged-tax-evasion-fans-trend-westandwithvijay/361059/|title=Actor Vijay under scrutiny over alleged tax evasion, fans trend #WeStandWithVijay|last=Grewal|first=Kairvy|date=6 February 2020|website=ThePrint|language=en-US|access-date=6 February 2020}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ ೧೨ ರಂದು, ಐಟಿ ಇಲಾಖೆಯು ದಾಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಏನೂ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಎಲ್ಲಾ ಅಗತ್ಯ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2020/03/13/it-search-vijay-residence-conclude-officials-say-he-haspaid-all-taxes.html|title=I-T search at Vijay's residence concludes, officials say he has paid all taxes|website=The Week|language=en|access-date=15 March 2020}}</ref> ಬಿಜೆಪಿಯೇತರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಆಡಳಿತಾರೂಢ [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷವು]] ನಟ ವಿಜಯ್ ಅವರನ್ನು ಐಟಿ ದಾಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು]] ಟೀಕಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/city/chennai/it-raid-controversy-dmk-leader-dayanidhi-maran-backs-actor-vijay/videoshow/74066202.cms|title=IT raid controversy: DMK leader Dayanidhi Maran backs actor Vijay {{!}} City&nbsp;– Times of India Videos|website=The Times of India|language=en|access-date=15 March 2020}}</ref> ೧೩ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ ರಂದು, ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ನಟ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ಘೋಸ್ಟ್ ಕಾರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವಿನಾಯಿತಿ ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು. ಅವರು ಪಾವತಿಸಲು ₹ ೧ ಲಕ್ಷ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೋವಿಡ್-ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಗೆ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಸ್‌ಎಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರು ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಅವರನ್ನು ನಿಜವಾದ ಹೀರೋ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು "ರೀಲ್" ಹೀರೋ ಬದಲಿಗೆ ಒಬ್ಬರಾಗಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ದೇಶ ವಿರೋಧಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಎಂದೂ ಹೇಳಿದರು. <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/court-comes-down-hard-on-actor-vijay-for-seeking-tax-exemption-for-his-rolls-royce-ghost/article35295852.ece|title=Court comes down hard on actor Vijay for seeking tax exemption for his Rolls Royce Ghost|last=S.|first=Mohamed Imranullah|date=13 July 2021|work=The Hindu|access-date=16 July 2021}}</ref> ೧೫ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಎಸ್‌ಎಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ನೀಡಿದ ಮಾನಹಾನಿಕರ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://cinema.vikatan.com/tamil-cinema/we-will-appeal-against-hc-rollsroyce-entry-tax-case-judgment-says-actor-vijays-lawyer|title='என் மீது என்ன தவறு?' ரீல் ஹீரோ, ரியல் ஹீரோ விவகாரம்; அப்பீலுக்குப் போகும் விஜய் #VikatanExclusive – we will appeal against HC RollsRoyce entry tax case judgment says Actor Vijay's lawyer – Vijay Rolls royce|date=15 July 2021|website=www.vikatan.com|language=ta|access-date=16 July 2021}}</ref> ೨೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ ರಂದು, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಎಸ್‌ಎಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರು ಮಾಡಿದ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಪ್ರಕರಣ ಮತ್ತು ಮಾನನಷ್ಟ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ತೆರಿಗೆ ಪೀಠದ ವಲಯಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/actor-vijays-tax-case-referred-to-another-bench/articleshow/84574172.cms|title=Tamil actor Vijay's Rolls Royce tax case referred to another bench|work=The Economic Times|access-date=22 July 2021}}</ref> ೨೭ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ ರಂದು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ವಿರುದ್ಧ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಟೀಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಎಸ್‌ಎಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ನೀಡಿದ್ದ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆ ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ₹ ೧ ಲಕ್ಷ ದಂಡ ಮೊತ್ತದ ಹಿಂದಿನ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆ ನೀಡಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/tamil-nadu-news/tax-evasion-vijay-rolls-royce-ghost-court-stays-1-lakh-fine-in-tax-row-over-tamil-actor-vijays-rolls-royce-2495862|title=Court Relief For Tamil Actor Vijay In Rolls Royce Case, No Fine For Now|date=28 June 2021|website=NDTV.com|access-date=28 July 2021}}</ref> ೨೫ ಜನವರಿ ೨೦೨೨ ರಂದು, ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಎಸ್‌ಎಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಮಾನಹಾನಿಕರ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/hc-bench-deletes-remarks-made-by-single-judge-against-actor-vijay-2729301|title=Madras High Court Bench Deletes Remarks Made By Single Judge Against Actor Vijay|date=18 January 2022|website=NDTV.com|access-date=25 January 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.dinakaran.com/News_Detail.asp?Nid=737485|title=சொகுசு காருக்கு நுழைவு வரி விலக்கு கோரும் வழக்கில் நடிகர் விஜய்க்கு எதிரான தனி நீதிபதியின் கருத்து நீக்கம்..! ஐகோர்ட் உத்தரவு-Rollys Royce tax exemption case issue defamatory statements made by Judge Subramaniam against Vijay were removed by High court!|date=25 January 2022|website=dinakaran.com|access-date=25 January 2022|archive-date=25 ಜನವರಿ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220125093039/https://www.dinakaran.com/news_detail.asp?Nid=737485|url-status=dead}}</ref> ೧೫ ಜುಲೈ ೨೦೨೨ ರಂದು, ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಟ ವಿಜಯ್ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ಕಾರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಜನವರಿ ೨೦೧೯ ರ ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ಕಾರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರವೇಶ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/chennai-high-court-closes-vijays-rolls-royce-case/articleshow/92894757.cms|title=Chennai High court closes Vijay's Rolls Royce case|date=15 July 2022|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220715152652/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/chennai-high-court-closes-vijays-rolls-royce-case/articleshow/92894757.cms|archive-date=15 July 2022|access-date=15 July 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.thestatesman.com/entertainment/case-tamil-superstar-vijay-1503090309.html|title=Car import case: Tamil superstar Vijay gets relief from Madras HC|date=15 July 2022|website=The Statesman|access-date=15 July 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/madras-hc-relief-to-actor-vijay-in-car-import-case/article65643041.ece|title=Madras HC relief to actor Vijay in car import case|date=15 July 2022|website=The Hindu|access-date=15 July 2022}}</ref> ೧೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ [[ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ]] ಅವರು ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಚಿತ್ರದ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೌಹಾರ್ದ ಸಭೆ ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿತ್ತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/viral-actor-vijay-and-ms-dhoni-catch-up-on-beast-set-in-chennai-2508916|title=Viral: Actor Vijay And MS Dhoni Catch Up On Beast Set In Chennai|date=11 August 2021|website=NDTV.com|access-date=12 August 2021}}</ref> === ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು === ವಿಜಯ್ ಯಾವಾಗಲೂ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಪಾಠಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಾತ್ವಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ವಿಭಿನ್ನ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಕ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. <ref name="2mrwtrendz 2018" /> ಅವರ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಶುದ್ಧ ವ್ಯಾಪಾರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ತಾನೂ ಒಬ್ಬ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಲಘು ಹೃದಯದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಂದೇಶವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮತ್ತು ಕಠಿಣವಾದ ನಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಿ ಎಂದು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಡಿ. <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=AZ-OzFKo_3U|title=films are just pure business... Vijay's interview with Headlines Today channel|last=Subhakeerthana|first=S|date=4 December 2007|website=Headlines Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713045550/https://www.youtube.com/watch?v=AZ-OzFKo_3U|archive-date=13 ಜುಲೈ 2021|access-date=13 July 2021|url-status=bot: unknown}}</ref> ವಿಜಯ್ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ "ನನಗೆ ದೇವರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಇರಬೇಕು; ನಾನು ಚರ್ಚ್, ದೇವಸ್ಥಾನ, ದರ್ಗಾಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=mmLu6Y507B0|title=I have faith in god|last=balaji|first=RJ|date=4 September 2011|website=Big Fm 2.7|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713045552/https://www.youtube.com/watch?v=mmLu6Y507B0|archive-date=13 ಜುಲೈ 2021|access-date=13 July 2021|url-status=bot: unknown}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-star-vijay-im-a-firm-believer-in-god-i-go-to-church-temple-dargah-7863347/|title=Beast star Vijay says he's a 'firm believer in God': 'I go to church, temple, dargah'|last=R|first=Manoj Kumar|date=Apr 12, 2022|website=The Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517183726/https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-star-vijay-im-a-firm-believer-in-god-i-go-to-church-temple-dargah-7863347/|archive-date=May 17, 2022|access-date=May 17, 2022}}</ref> ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಕೂಡ "ನಿನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಿರೀಟವು ಭಾರವಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ನಿನ್ನ ತಲೆಯು ಭಾರವಾಗಿರಬಾರದು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. <ref name="2mrwtrendz 2018">{{Cite web|url=http://2mrwtrendz.com/actor-thalapathy-vijay-quotes-english-infographics/|title=10 Amazing Actor Thalapathy Vijay Quotes in English|date=6 March 2018|website=2mrwtrendz.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20211126104353/http://2mrwtrendz.com/actor-thalapathy-vijay-quotes-english-infographics/|archive-date=26 November 2021|access-date=13 December 2021}}</ref> === ಸಂಪತ್ತು === ೨೦೨೧ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ನಿವ್ವಳ ಮೌಲ್ಯ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೪೨೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಅಥವಾ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೪೨೦ ಕೋಟಿ <ref>{{Cite web|url=https://www.goldenchennai.com/celebrity/net-worth/vijay-net-worth/|title=Vijay Net Worth – Golden Chennai|website=www.goldenchennai.com|language=en|access-date=1 January 2022}}</ref> ಮತ್ತು ಅವರು ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ಘೋಸ್ಟ್, ಆಡಿ ಎ8, ಬಿಎಮ್‌ಡಬ್‌ಲ್ಯು ಸರಣಿ ೫, ಬಿಎಮ್‌ಡಬ್‌ಲ್ಯು ಎಕ್ಸ್೬ ಮತ್ತು ಮಿನಿ ಕೂಪರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಐಷಾರಾಮಿ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. <ref name="net worth">{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/thalapathy-vijay-turns-47-luxury-cars-to-hefty-pay-package-a-look-at-tamil-actor-s-wealth-101624287592254.html|title=Thalapathy Vijay turns 47: Luxury cars to hefty pay package, a look at Tamil actor's wealth|date=22 June 2021|website=Hindustan Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20211116033433/https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/thalapathy-vijay-turns-47-luxury-cars-to-hefty-pay-package-a-look-at-tamil-actor-s-wealth-101624287592254.html|archive-date=16 November 2021|access-date=27 December 2021}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಮೇರಿಕಾ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಟಾಮ್ ಕ್ರೂಸ್ ಅವರ ಬೀಚ್ ಹೌಸ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಅದರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು [[ಚೆನ್ನೈ|ಚೆನ್ನೈನ]] ನೀಲಂಕಾರೈನಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಬೀಚ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/is-vijay-building-his-new-beach-house-like-the-one-that-tom-cruise-owns/articleshow/76626773.cms|title=Vijay built his new beach house like the one that Tom Cruise owns|date=25 June 2020|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229100447/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/is-vijay-building-his-new-beach-house-like-the-one-that-tom-cruise-owns/articleshow/76626773.cms|archive-date=29 December 2021|access-date=29 December 2021}}</ref> ವಿಜಯ್ ''ಬೀಸ್ಟ್‌ಗಾಗಿ'' {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೦೦ ಕೋಟಿ ಸಂಭಾವನೆ ಗಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರಜನಿಕಾಂತ್ ಅವರ ಸಂಭಾವನೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿದರು, <ref name="net worth" /> ಮತ್ತು ಅವರ 66 ನೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅಂದಾಜು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೨೦ ಕೋಟಿ- {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೫೦ ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದರು, ಅವರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ಭಾರತೀಯ ನಟರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. <ref name="top paid"/> <ref>{{Cite web|url=https://tamil.filmibeat.com/news/vijay-to-become-highest-paid-south-indian-actor-in-thalapathy-66-086244.html|title=அதிக சம்பளம் பெறும் தென்னிந்திய நடிகராகிறார் விஜய்...எவ்வளவு தெரியுமா|last=S|first=Mohana Priya|date=20 August 2021|website=tamil.filmibeat.com|language=ta|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229103930/https://tamil.filmibeat.com/news/vijay-to-become-highest-paid-south-indian-actor-in-thalapathy-66-086244.html|archive-date=29 December 2021|access-date=29 December 2021}}</ref> == ಪರಂಪರೆ == ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟನೆ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. <ref name="Tartaglione Tartaglione 2021"/> ಅವರ ಅನೇಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ನೃತ್ಯ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊಗಳು ಯ್ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ. <ref name="hitmusic">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/music/aalaporan-tamizhan-to-vaathi-coming-five-most-viewed-video-songs-of-vijay-on-youtube/photostory/81059140.cms|title='Aalaporan Tamizhan' to 'Vaathi Coming': Five most viewed video songs of Vijay on YouTube|date=17 February 2021|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20210722170312/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/music/aalaporan-tamizhan-to-vaathi-coming-five-most-viewed-video-songs-of-vijay-on-youtube/photostory/81059140.cms|archive-date=22 ಜುಲೈ 2021|access-date=3 August 2021|url-status=bot: unknown}}</ref> ''ಆಲಾಪೋರನ್ ತಮಿಜಾನ್'' ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಭಾರತೀಯ ಡಯಾಸ್ಪೊರಾದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಯಿತು <ref name="hitmusic" /> ಮತ್ತು ''ಸೆಲ್ಫಿ ಪುಲ್ಲಾ'' ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರೊಮೇನಿಯಾದಂತಹ ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಯಿತು ಮತ್ತು ರೊಮೇನಿಯಾದ ಹಲವಾರು ಪಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://nettv4u.com/latest-tamil-celebrity-news/vijay-s-song-trending-in-romania|title=Vijay's Song Trending In Romania|date=18 August 2016|website=nettv4u|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106071919/https://nettv4u.com/latest-tamil-celebrity-news/vijay-s-song-trending-in-romania|archive-date=6 January 2022|access-date=3 August 2021}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ವಾತಿ ಕಮಿಂಗ್'' ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ವಿಡಿಯೋ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ [[ರವಿಚಂದ್ರನ್ ಅಶ್ವಿನ್|ಅಶ್ವಿನ್]] ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ [[ಡೇವಿಡ್ ವಾರ್ನರ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/david-warner-is-the-latest-celeb-to-dance-to-vaathi-coming-from-vijays-master/articleshow/84975493.cms|title=David Warner's viral dance to Vaathi Coming from Vijay's Master|date=2 August 2021|website=The Times of India|access-date=3 August 2021}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮೇಣದ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಹಲವಾರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-vijay-gets-an-impressive-wax-statue-in-kanyakumari-museum/articleshow/72197457.cms|title=Thalapathy Vijay gets an impressive wax statue in Kanyakumari museum|date=23 November 2019|website=The Times of India|access-date=3 August 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/vijays-statue-unveiled-at-behindwoods-gold-medals-2017.html|title=Vijay's statue unveiled at Behindwoods Gold Medals|date=11 June 2017|website=Behindwoods|access-date=3 August 2021}}</ref> ವಿಜಯ್ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್ ಪವರ್ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ''ಡೆಡ್ ಲೈನ್ ಹಾಲಿವುಡ್'' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. <ref name="Tartaglione Tartaglione 2021" /> ಅನೇಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು "ಚಿತ್ರವು ಎಷ್ಟು ಸರಾಸರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ವಿಜಯ್ [ಬಾಕ್ಸಾಫೀಸ್] ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಸರಾಸರಿ ಚಿತ್ರಗಳು ಕೂಡ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು" ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/thalapathy-vijay-and-dil-raju-to-team-up-news-tamil-vd5dXcdhghhib.html|title=Vijay number 1 star of Tamil cinema|date=24 February 2022|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20220224084506/https://www.sify.com/movies/thalapathy-vijay-and-dil-raju-to-team-up-news-tamil-vd5dXcdhghhib.html|archive-date=24 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022|access-date=24 February 2022|url-status=bot: unknown}}</ref> ೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ಮನರಂಜನಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರಿಟ್ವೀಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ''ಬೀಸ್ಟ್‌ನ'' ಮೊದಲ ನೋಟದ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಟ್ವೀಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಟ್ವಿಟರ್ ೨೦೨೧ ರ ತಮ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕ ಟಾಪ್ [[ಟ್ವಿಟ್ಟರ್|ಟ್ವಿಟರ್]] ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/technology/tech-news-technology/top-tweets-of-2021-in-india-virat-kohli-pat-cummins-and-more-7663522/|title=Top Twitter moments of 2021 in India: Virat Kohli, Pat Cummins, PM Modi and more|date=9 December 2021|website=The Indian Express|language=en|access-date=9 December 2021}}</ref> ''ಜಾಲಿ ಓ ಜಿಮ್ಖಾನಾ'' ಅಮೇರಿಕನ್ ಮತ್ತು ನೈಜೀರಿಯನ್ ಸಂಗೀತ ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ ಹಿಟ್ ಹಾಡು. <ref>{{Cite web|url=http://ghostarchive.org/varchive/HI9KR2sh-GY|title=Jolly O Gymkhana American reaction- Thalapathy Vijay|date=Mar 21, 2022|website=NJ|access-date=Apr 19, 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/varchive/D4z9WyjUV8c|title=Jolly O Gymkhana React - Beast -Thalapathy Vijay|date=Mar 19, 2022|website=Spiritlocs|access-date=Apr 19, 2022}}</ref> ''ಬೀಸ್ಟ್'' ''ಫಿಲ್ಮ್‌ನಿಂದ ಅರೇಬಿಕ್ ಕುಥು-ಹಲಮಿತಿ ಹಬಿಬೋ'' ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ವೀಡಿಯೋ ಯುಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ತ್ವರಿತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸ್ಪಾಟಿಫೈನಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಟಾಪ್ ೧೦೦ ಸಂಗೀತ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2022/feb/15/arabic-kuthu-from-beast-sets-internet-on-fire-garners-20-million-views-in-less-than-24-hours-2419756.html|title='Arabic Kuthu' from 'Beast' sets Internet on fire; garners 20 million views in less than 24 hours!|date=15 February 2022|website=The New Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20220215123834/https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2022/feb/15/arabic-kuthu-from-beast-sets-internet-on-fire-garners-20-million-views-in-less-than-24-hours-2419756.html|archive-date=15 February 2022|access-date=17 February 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/QsspO|title=இந்திய சினிமாவில் இதுதான் முதன்முறை; உலகளவில் சாதனை படைத்த 'அரபிக் குத்து' – nakkheeran|date=17 February 2022|website=nakkheeran.com|language=ta|access-date=17 February 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/hCCPt|title=Beast arabic kuthu enters global top 100 thalapathy vijay halamithi habibo|date=17 February 2022|website=Ghostarchive|access-date=17 February 2022}}</ref> ''ಅರೇಬಿಕ್ ಕುತು'' ಹಾಡಿನ ಸಂಗೀತವು [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ F.C.|ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಎಫ್‌ಸಿಯಲ್ಲಿ]] ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಮಣಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/varchive/MavPQlqIF3c|title=Manchester United F.C legends dancing to ArabicKuthu-Beast|date=Apr 23, 2022|website=V-3 India News|access-date=Apr 25, 2022}}</ref> ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ''ಅರೇಬಿಕ್ ಕುಥು'' ನೃತ್ಯ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ #೧ ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯ ವೀಡಿಯೊ ಎಂದು ರೇಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.123telugu.com/mnews/massive-arabic-kuthu-from-vijays-beast-attains-a-rare-feat.html|title=Massive: Arabic Kuthu from Vijay's Beast attains a rare feat becomes the No.1 music dance video on Youtube global music charts|date=Jul 10, 2022|website=india.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220711071129/https://www.123telugu.com/mnews/massive-arabic-kuthu-from-vijays-beast-attains-a-rare-feat.html|archive-date=Jul 11, 2022|access-date=Jul 11, 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://tamil.news18.com/news/entertainment/cinema-arabic-kuthu-song-from-the-film-beast-released-has-become-the-number-one-song-worldwide-769924.html|title=Beast film dance song Arabic Kuthu No.1 place worldwide on YouTube!|last=Tamil|first=Web Desk|date=Jul 11, 2022|website=News18 Tamil|language=ta|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712061829/https://tamil.news18.com/news/entertainment/cinema-arabic-kuthu-song-from-the-film-beast-released-has-become-the-number-one-song-worldwide-769924.html|archive-date=Jul 12, 2022|access-date=Jul 12, 2022}}</ref> ಅಧಿಕೃತ [[ವಿಂಬಲ್ಡನ್]] ಹ್ಯಾಂಡಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಏಸ್-ಪ್ಲೇಯರ್ [[ರೋಜರ್ ಫೆಡರರ್]] ಸೆಂಟರ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ''ವಾತಿ ಕಮಿಂಗ್'' ಹಾಡಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು ''ಮಾಸ್ಟರ್‌ನಿಂದ'' ವೈರಲ್ ಆಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/when-vijays-vaathi-coming-took-over-wimbledon-too-850059|title=When Vijay's "Vaathi Coming" Took Over Wimbledon too|last=S|first=Ambili|date=4 July 2022|website=IBTimes India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220704100117/https://www.ibtimes.co.in/when-vijays-vaathi-coming-took-over-wimbledon-too-850059|archive-date=4 July 2022|access-date=4 July 2022}}</ref> === ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳು === ವಿಜಯ್ ಅವರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕಗಳು: * ''ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಳ ಐಕಾನ್'' <ref>{{Cite web|url=https://www.newsfolo.com/entertainment/book-thalapathy-vijay-icon-millions-available-day/141083/|title=Book on Thalapathy Vijay, 'The Icon of Millions' to be available from this day|website=Newsfolo.com|access-date=10 February 2022}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''ವಿಜಯ್ ಜೀತ ಕಥಾಯ್ (ವಿಜಯ್ ಅವರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆ)'' <ref>{{Cite web|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/sabitha-joseph-talks-about-his-book-on-thalapathy-vijay.html|title=Sabitha Joseph talks about his book on Thalapathy Vijay|date=7 February 2018|website=Behindwoods|access-date=11 November 2021}}</ref> * ''ಅಪೂರ್ಣ'' <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/priyanka-chopra-writes-about-thalapathy-vijay-in-her-book/articleshow/80824418.cms|title=Priyanka Chopra writes about Thalapathy Vijay in her book|date=11 February 2021|website=The Times of India|access-date=11 November 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/priyanka-chopra-in-unfinished-reveals-she-learnt-humility-from-thalapathy-vijay-1767682-2021-02-10|title=Priyanka Chopra in Unfinished reveals she learnt humility from Thalapathy Vijay|date=Feb 10, 2021|website=India Today|access-date=Sep 24, 2022}}</ref> == ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ == [[ಚಿತ್ರ:The_Tamil_Film_Star_Shri_Vijay_receives_the_first_stamp_album_of_the_special_postage_stamp_on_‘Pongal’_released_by_the_Prime_Minister,_Dr._Manmohan_Singh_at_a_function,_in_New_Delhi_on_January_12,_2006.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/The_Tamil_Film_Star_Shri_Vijay_receives_the_first_stamp_album_of_the_special_postage_stamp_on_%E2%80%98Pongal%E2%80%99_released_by_the_Prime_Minister%2C_Dr._Manmohan_Singh_at_a_function%2C_in_New_Delhi_on_January_12%2C_2006.jpg/278px-thumbnail.jpg|thumb|278x278px| ವಿಜಯ್ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಂದ ತಮ್ಮ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಪಡೆದರು]] ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳು ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಬಳಗವನ್ನು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು "ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾದ ಮುಖ" ಎಂದೂ ಕರೆಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/tamil-cinema/article/do-you-know-about-a-village-in-tamil-nadu-that-is-filled-with-only-thalapathy-vijay-fans/733788|title=Do you know about a village in Tamil Nadu that is filled with only Thalapathy Vijay fans?|date=17 March 2021|website=Entertainment News|access-date=14 November 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/tamil-cinema/article/twitterati-trends-vijay-the-face-of-kollywood-to-celebrate-thalapathy-vijays-superstardom/585573|title='Vijay The Face Of Indian cinema' its time to celebrate Thalapathy Vijay's superstardom|last=Tyagi|first=Karuna|date=1 April 2020|website=Entertainment News|access-date=14 November 2021}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರನ್ನು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ "ತಲಪತಿ ವಿಜಯ್" ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣದಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು "ತಲಪತಿ" ಎಂದರೆ ಕಮಾಂಡರ್. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/why-is-vijay-called-thalapathy-1758671-2021-01-13|title=Why is Vijay called Thalapathy?|date=13 January 2021|website=India Today|access-date=14 November 2021}}</ref> ೧೨ ಜನವರಿ ೨೦೦೬ ರಂದು, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ವಿಜಯ್ ಚಿತ್ರವಿರುವ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಪೊಂಗಲ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಸ್ವತಃ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://thehinduimages.com/details-page.php?id=6539868|title=Indian Prime Minister Manmohan Singh releasing the postage stamp with Vijay image on Pongal 2006|date=10 December 2021|website=The Hindu Images|archive-url=https://web.archive.org/web/20211210062013/https://thehinduimages.com/details-page.php?id=6539868|archive-date=10 December 2021|access-date=10 December 2021}}</ref> ೨೦೧೮ ರ ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು 'ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ'. <ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/galleries/nation/2018/dec/08/from-narendra-modi-to-vijay-twitters-top-10-most-talked-about-indian-personalities-in-2018-101993.html|title=Top 10 most talked about Indian personalities in 2018|last=Desk|first=Online|date=8 December 2018|website=The New Indian Express|access-date=21 November 2021}}</ref> ''ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಐ'' ಅವರನ್ನು ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ತಾರೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಸ್ಟಾರ್ ಐಕಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.easterneye.biz/top-50-asian-stars-of-2021/|title=Top 50 Asian stars of 2021 – EasternEye|date=15 December 2021|website=EasternEye|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223133613/https://www.easterneye.biz/top-50-asian-stars-of-2021/|archive-date=23 December 2021|access-date=23 December 2021}}</ref> ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ|ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಅವರ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ನೋಡಲು ಜಮಾಯಿಸಿದ ಅವರ ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪನ್ನು ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/did-you-know/when-thalapathy-vijay-created-mass-hysteria-in-kolkata-during-sarkar-shoot/articleshow/89661194.cms|title=Thalapathy Vijay created mass hysteria in Kolkata during 'Sarkar' shoot – Bengali Movie News – Times of India|date=21 February 2022|website=timesofindia.indiatimes.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220221041419/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/did-you-know/when-thalapathy-vijay-created-mass-hysteria-in-kolkata-during-sarkar-shoot/articleshow/89661194.cms|archive-date=21 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022|access-date=21 February 2022|url-status=bot: unknown}}</ref> ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ವಿಎಮ್‌ಐ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/thalapathy-vijays-master-revives-indian-box-office-statue-erected-in-this-state.html|title=Thalapathy Vijay's Master revives Indian Box Office; Statue erected in this state|date=17 January 2021|website=Behindwoods|language=la|access-date=21 November 2021}}</ref> == ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು == ವಿಜಯ್ ಅವರು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಎಂಜಿಆರ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದರು. <ref name=":3">{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/vijay-gets-doctorate-news-tamil-kkfuGojaggbsi.html|title=Vijay gets Doctorate|archive-url=https://web.archive.org/web/20170411012906/http://www.sify.com/movies/vijay-gets-doctorate-news-tamil-kkfuGojaggbsi.html|archive-date=11 April 2017|access-date=24 November 2017}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಕಲೈಮಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಎಮ್‌ಜಿಅರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಮಾತೃಭೂಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. <ref name="VJ bio"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.dinakaran.com/cinema/english/awards/29-12-00/state.htm|title=Tamilnadu Government Announces Cinema State Awards −1999|date=29 December 2000|website=[[Dinakaran]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20010210034542/http://www.dinakaran.com/cinema/english/awards/29-12-00/state.htm|archive-date=10 February 2001|access-date=20 October 2009}}</ref> ವಿಜಯ್ ಅವರಿಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿ '೨೦೧೮ ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಟ' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/vijay-best-international-actor-iara-awards-2018-1346857-2018-09-23|title=Thalapathy Vijay wins Best International Actor award|date=23 September 2018|website=India Today|access-date=31 December 2021}}</ref> ಸಮೀಕ್ಷೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ '೨೦೧೯ ರ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿ' ಎಂದು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/rajinikanth-vijay-lead-chart-south-indias-most-trusted-personality-tra-research-798047|title=Vijay lead the chart of India's 'Most Trusted Personality', TRA Research|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=21 May 2019|website=IBTimes India|access-date=31 December 2021}}</ref>{{Clear}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Imdb name|0897201}} * Vijay at Rotten Tomatoes * Vijay on Twitter {{TamilNaduStateAwardForBestActor}}{{Authority control}} <nowiki> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೭೪ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]]</nowiki> [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] 7hio7cf5osqh3j4bhhh8r3v5jtl41jh 10 146913 1377162 1144319 2026-07-25T04:09:15Z A826 72368 1377162 wikitext text/x-wiki * ಅನುವಾದಿಸಲು, ಸಂಪಾದಕರಾಗಲು ಉತ್ಸಾಹವಿರುವವರು [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸಮುದಾಯ ಪುಟ|ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಸಮುದಾಯ ಪುಟಕ್ಕೆ]] ಭೇಟಿ ನೀಡಿ'''. * ನೇರವಾಗಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ [[ಸಹಾಯ:ಲಿಪ್ಯಂತರ|ಲಿಪ್ಯಂತರ ಸಹಾಯ ಪುಟವನ್ನು]] , <span class="plainlinks">[https://play.google.com/store/apps/details?id=com.google.android.inputmethod.latin ಕೀಲಿಮಣೆ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್]</span> , {{Plain link|https://www.google.com/intl/kn/inputtools/try/|ಇನ್‌ಪುಟ್ ಪರಿಕರವನ್ನು}} ನೋಡಿ. * ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದನೆ ಕಲಿಯಲು [[Special:MyPage/sandbox|ಪ್ರಯೋಗಾರ್ಥ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಪುಟವನ್ನು]] ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. * ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಕುರಿತು {{Plain link|https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikikn-l|ಒಂದು ಅಂಚೆಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಕೂಡ ಇದೆ}}, * ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಲು ಅಂಚೆಪೆಟ್ಟಿಗೆಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡು wikikn-l@lists.wikimedia.org ವಿಳಾಸಕ್ಕೆ ಇ-ಮೇಲ್ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು. * ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ [[:meta:IRC|ಐ.ಆರ್.ಸಿ]] {{IRC|wikimedia-kn}} ಚಾನಲ್ ಮುಖಾಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಬಹುದು. <noinclude> [[ವರ್ಗ:ಮುಖ್ಯ ಪುಟದ ಟೆಂಪ್ಲೇಟುಗಳು]] </noinclude> 1a8np0d4x2wxn1i02yp1rrasvc8c6jj 0 153795 1377164 1350291 2026-07-25T04:13:25Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1377164 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple|name=ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ದೇವಾಲಯ|image=Dakhineshwar Temple beside the Hoogly, West Bengal.JPG|caption=ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಹೂಗ್ಲಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣ.|map_caption=Location in Kolkata|coordinates={{coord|22|39|18|N|88|21|28|E|type:landmark_region:IN-WB|display=inline,title}}|country=[[ಭಾರತ]]|state=[[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]]|district=ಉತ್ತರ ೨೪ ಪರಗಣಗಳು.|location=ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶ.|architecture=ಬಂಗಾಳದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ|creator=|website=[http://www.dakshineswarkalitemple.org Official website]}}   '''ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ದೇವಾಲಯ''' ಅಥವಾ '''ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಲಿಬರಿ'''. ಇದು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ]] ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರದ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿರುವ [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಹಿಂದೂ]] [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ನವರತ್ನ]] ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಹೂಗ್ಲಿ ನದಿಯ ಪೂರ್ವ ದಡದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆ [[ಕಾಳಿ|ಭವತಾರಿಣಿ]], ಇದು [[ಆದಿ ಪರಾಶಕ್ತಿ|ಪರಾಶಕ್ತಿ ಆದ್ಯ ಕಾಳಿಯ]] ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಆದಿಶಕ್ತಿ ಕಾಳಿಕಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ೧೮೫೫ ರಲ್ಲಿ ಜಮೀನ್ದಾರ್, ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಮತ್ತು ಕಾಳಿ ಮಾತೆಯ ಭಕ್ತೆ ರಾಣಿ ರಶ್ಮೋನಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಈ ದೇವಾಲಯವು ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಬಂಗಾಳದ ಅತೀಂದ್ರಿಯರಾದ [[ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ|ರಾಮಕೃಷ್ಣ]] ಮತ್ತು ಮಾ [[ಶಾರದಾ ದೇವಿ]] ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=History of the temple |url=http://www.dakshineswarkalitemple.org/history.html |access-date=21 April 2018 |publisher=Dakshineswar Kali Temple |archive-date=29 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029081615/http://www.dakshineswarkalitemple.org/history.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=Dakshineswar - ''A Heritage'' |url=http://www.westbengaltourism.gov.in/web/guest/dakhineswar |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130902101045/http://westbengaltourism.gov.in/web/guest/dakhineswar |archive-date=2 September 2013 |access-date=26 November 2012 |publisher=Government of West Bengal}}</ref> ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯವು ಬವಲಿ ರಾಜ್ ಕುಟುಂಬದ ಬಾಬು ರಾಮನಾಥ್ ಮೊಂಡಲ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಟಾಲಿಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ನವರತ್ನ ಶೈಲಿಯ ರಾಧಾಕಾಂತ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite book|title=Paschimbanger Kali O Kalikshetra|last=Roy|first=Diptimoy|publisher=Mondal Book House|year=2001|location=Kolata|pages=64–65|language=Bengali|trans-title=Kali and Kali Temples in West Bengal}}</ref> <ref>{{Cite web |title=কংক্রিটের আড়ালে মুখ ঢেকেছে মন্দিরশিল্প |url=https://www.anandabazar.com/west-bengal/unique-nabaratna-temple-in-tollygunj-the-inspiration-of-dakshineswar-temple-obscured-amid-buildings-1.147761 |access-date=2022-01-19 |website=www.anandabazar.com |language=bn}}</ref> <ref>{{Cite web |title=রানিকাহিনি |url=https://www.anandabazar.com/patrika/র-ন-ক-হ-ন-1.49156 |access-date=2022-09-12 |website=www.anandabazar.com |language=bn}}</ref> <ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.265626|title=Kolkatar Purakatha|last=Basu|first=Debashish Ed|date=1990|pages=71,78}}</ref> ದೇವಾಲಯದ ಕಾಂಪೌಂಡ್, ಒಂಬತ್ತು-ಗೋಪುರಗಳ ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಂಗಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗಡಿ ಗೋಡೆಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಕಾಳಿಯು ಪತ್ನಿಯಾದ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಹನ್ನೆರಡು ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ, ರಾಧಾ-ಕೃಷ್ಣನ ದೇವಾಲಯ, ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ನಾನದ ಘಾಟ್, ರಾಣಿ ರಶ್ಮೋನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. 'ನಹಾಬತ್', ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳ ಕೊನೆಯ ಆಚೆಗೆ ವಾಯುವ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೋಣೆ, [[ರಾಮಕೃಷ್ಣ]] ಮತ್ತು ಮಾ ಶಾರದ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಗಣನೀಯ ಭಾಗವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆದರು. <ref>{{Cite web |title=History of the temple |url=http://www.dakshineswarkalitemple.org/history.html |access-date=21 April 2018 |publisher=Dakshineswar Kali Temple |archive-date=29 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029081615/http://www.dakshineswarkalitemple.org/history.html |url-status=dead }}</ref> <ref name="Kolkata">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=eUq9heKpjEIC&pg=PA125e|title=Kolkata: City Guide|publisher=Goodearth Publications|year=2011|isbn=978-93-80262-15-4|editor-last=Swati Mitra}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == [[ಚಿತ್ರ:The_famous_Kali_temple_of_Dakshineshwar,_in_a_wood_engraving_from_'Le_Tour_du_Monde'.jpg|thumb| ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, 'ಲೇ ಟೂರ್ ಡು ಮೊಂಡೆ' ನಿಂದ ಮರದ ಕೆತ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ದೃಶ್ಯ.]] ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ರಾಶ್ಮೋನಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ರಾಣಿ ರಶ್ಮೋನಿ ಜಾತಿಯಿಂದ ಮಹಿಷ್ಯ <ref>{{Cite journal|doi=10.1080/13688790600657835|last=Sen|first=Amiya P.|title=Sri Ramakrishna, the ''Kathamrita'' and the Calcutta middle classes: an old problematic revisited|journal=Postcolonial Studies|volume=9|issue=2|pages=165–177|date=June 2006}}</ref> ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪರೋಪಕಾರಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ೧೮೪೭ ರಲ್ಲಿ, ರಾಶ್ಮೋನಿ [[ಆದಿ ಪರಾಶಕ್ತಿ|ದೈವಿಕ ತಾಯಿಗೆ]] ತನ್ನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಪವಿತ್ರ ಹಿಂದೂ ನಗರವಾದ [[ವಾರಾಣಸಿ|ಕಾಶಿಗೆ]] ಸುದೀರ್ಘ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೋಗಲು ಸಿದ್ಧರಾದರು. ರಾಣಿ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ದೋಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿಕರು, ಸೇವಕರು ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಪ್ರಯಾಣಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=eUq9heKpjEIC&pg=PA125e|title=Kolkata: City Guide|publisher=Goodearth Publications|year=2011|isbn=978-93-80262-15-4|editor-last=Swati Mitra}}</ref> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಖಾತೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ, ರಾಶ್ಮೋನಿಯು ದೈವಿಕ ಮಾತೃ ದೇವತೆಯಾದ [[ಕಾಳಿ|ಕಾಳಿಯ]] ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡಳು ಮತ್ತು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=WuVG8PxKq_0C&pg=PA201|title=Essential Hinduism|last=Rosen|first=Steven|publisher=Greenwood Publishing Group|year=2006|isbn=978-0-275-99006-0|pages=201–202}}</ref> <nowiki>'''ಬನಾರಸ್ ಗೆ ಹೋಗುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಗಂಗಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಸುಂದರವಾದ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪೂಜೆಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿ. ನಂತರ ನಾನು ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.'''</nowiki> ಕನಸಿನಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತಳಾದ ರಾಣಿ ತಕ್ಷಣವೇ ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ೩೦,೦೦೦ ಎಕರೆ ಜಾಗವನ್ನು ಹುಡುಕಿದರು ಮತ್ತು ಖರೀದಿಸಿದರು. ದೊಡ್ಡ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ೧೮೪೭ ಮತ್ತು ೧೮೫೫ ರ ನಡುವೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. {{Convert|20|acre|m2|adj=on}} ಪ್ಲಾಟ್ ಅನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಿಂದ ಖರೀದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೇಕ್ ಹ್ಯಾಸ್ಟಿ, ಮತ್ತು ನಂತರ ಇದನ್ನು ''ಸಾಹೇಬನ್ ಬಗೀಚಾ'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಭಾಗಶಃ ಹಳೆಯ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳವು ಆಮೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ತಂತ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಶಕ್ತಿಯ ಆರಾಧನೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ನೂರು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ರಾಮ್‌ಕುಮಾರ್ ಛಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಪ್ರಧಾನ ಅರ್ಚಕರಾಗಿ ''ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಜಗದೀಶ್ವರಿ ಕಾಳಿ'' ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಸವದ ನಡುವೆ ೩೧ ಮೇ ೧೮೫೫ ರಂದು ಕಾಳಿ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ''ಸ್ನಾನ ಯಾತ್ರೆಯ'' ದಿನದಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಗಡಾಯಿ ಅಥವಾ ಗದಾಧರ (ನಂತರ [[ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ|ರಾಮಕೃಷ್ಣ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು) ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಹೃದಯ ಕೂಡ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. <ref>{{Cite web |title=History of the temple |url=http://www.dakshineswarkalitemple.org/history.html |access-date=21 April 2018 |publisher=Dakshineswar Kali Temple |archive-date=29 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029081615/http://www.dakshineswarkalitemple.org/history.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=Dakshineswar - ''A Heritage'' |url=http://www.westbengaltourism.gov.in/web/guest/dakhineswar |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130902101045/http://westbengaltourism.gov.in/web/guest/dakhineswar |archive-date=2 September 2013 |access-date=26 November 2012 |publisher=Government of West Bengal}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=eUq9heKpjEIC&pg=PA125e|title=Kolkata: City Guide|publisher=Goodearth Publications|year=2011|isbn=978-93-80262-15-4|editor-last=Swati Mitra}}</ref> <ref>{{Cite book|title=God lived with them|last=Swami Chetanananda|publisher=Advaita Ashrama|year=2001|isbn=978-0-916356-79-8|pages=655}}</ref> ೩೧ ಮೇ ೧೮೫೫ ರಂದು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ೧ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು (ಒಂದು ಸಾವಿರ) [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ|ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು]] ಶುಭ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಮರುವರ್ಷ ರಾಮ್‌ಕುಮಾರ್ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಅವರಿಗೆ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರ ಪತ್ನಿ [[ಶಾರದಾದೇವಿ|ಶಾರದಾ ದೇವಿಯು]] ''ನಹಾಬತ್‌ನ'' (ಸಂಗೀತ ಕೊಠಡಿ) ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲ ಅಂತಸ್ತಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದರು. ಅದು ಈಗ ಅವಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite book|title=The Top Ten Temple Towns of India|last=Karkar|first=S.C.|publisher=Mark Age Publication|year=2009|isbn=978-81-87952-12-1|location=Kolkota|page=91}}</ref> ರಾಮಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಖ್ಯಾತಿ ಮತ್ತು ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳೆರಡನ್ನೂ ತರುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. <ref>{{Cite news |last=Balakrishnan |first=S |date=9 May 2003 |title=Kali Mandir of Kolkata |work=[[The Hindu]] |url=http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2003/05/09/stories/2003050901460700.htm |url-status=dead |access-date=21 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030611024249/http://thehindu.com/thehindu/fr/2003/05/09/stories/2003050901460700.htm |archive-date=11 June 2003}}</ref> ದೇವಾಲಯದ ಉದ್ಘಾಟನೆಯ ನಂತರ ರಾಣಿ ರಶ್ಮೋನಿ ಕೇವಲ ಐದು ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ೧೮೬೧ ರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. ತನ್ನ ಸಾವು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡ ಅವರು, ದೇವಸ್ಥಾನದ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ದೀನಾಜ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ (ಈಗ [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ|ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿದೆ]] ) ಖರೀದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಅವರು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ೧೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೬೧ ರಂದು ಸಾಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮರುದಿನ ನಿಧನರಾದರು. <ref>{{Cite web |title=History of the temple |url=http://www.dakshineswarkalitemple.org/history.html |access-date=21 April 2018 |publisher=Dakshineswar Kali Temple |archive-date=29 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029081615/http://www.dakshineswarkalitemple.org/history.html |url-status=dead }}</ref> ಆಕೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ, ಆಕೆಯ ಅಳಿಯಂದಿರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾಪೂಜೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಮುಂದಾದರು. == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ == ಬಂಗಾಳದ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ನವರತ್ನ ಅಥವಾ ಒಂಬತ್ತು ಗೋಪುರಗಳ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೂರು ಅಂತಸ್ತಿನ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖ ದೇವಾಲಯವು ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಅಂತಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಹಾರಾಟದೊಂದಿಗೆ ಎತ್ತರದ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಇದು {{Convert|46|ft|m}} ಅಳತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಚದರ ಮತ್ತು {{Convert|100|ft|m}} ಎತ್ತರ. <ref>{{Cite web |title=Dakshineswar - ''A Heritage'' |url=http://www.westbengaltourism.gov.in/web/guest/dakhineswar |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130902101045/http://westbengaltourism.gov.in/web/guest/dakhineswar |archive-date=2 September 2013 |access-date=26 November 2012 |publisher=Government of West Bengal}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20130902101045/http://westbengaltourism.gov.in/web/guest/dakhineswar "Dakshineswar - ''A Heritage''"]. Government of West Bengal. Archived from [http://www.westbengaltourism.gov.in/web/guest/dakhineswar the original] on 2 September 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 November</span> 2012</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=eUq9heKpjEIC&pg=PA125e|title=Kolkata: City Guide|publisher=Goodearth Publications|year=2011|isbn=978-93-80262-15-4|editor-last=Swati Mitra}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFSwati_Mitra2011">Swati Mitra, ed. (2011). [https://books.google.com/books?id=eUq9heKpjEIC&pg=PA125e ''Kolkata: City Guide'']. Goodearth Publications. [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;[[ವಿಶೇಷ:ಪುಸ್ತಕ ಮೂಲಗಳು/978-93-80262-15-4|<bdi>978-93-80262-15-4</bdi>]].</cite></ref> ''[[ಗರ್ಭಗೃಹ|ಗರ್ಭಾ ಗೃಹ]]'' ( ಗರ್ಭಗುಡಿ ) ಕಾಳಿ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ''ಭವತಾರಿಣಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಶಿವ|ಶಿವನ]] ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಬೆಳ್ಳಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸಾವಿರ ದಳಗಳ ಕಮಲದ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Dakshineswar - ''A Heritage'' |url=http://www.westbengaltourism.gov.in/web/guest/dakhineswar |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130902101045/http://westbengaltourism.gov.in/web/guest/dakhineswar |archive-date=2 September 2013 |access-date=26 November 2012 |publisher=Government of West Bengal}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20130902101045/http://westbengaltourism.gov.in/web/guest/dakhineswar "Dakshineswar - ''A Heritage''"]. Government of West Bengal. Archived from [http://www.westbengaltourism.gov.in/web/guest/dakhineswar the original] on 2 September 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 November</span> 2012</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=eUq9heKpjEIC&pg=PA125e|title=Kolkata: City Guide|publisher=Goodearth Publications|year=2011|isbn=978-93-80262-15-4|editor-last=Swati Mitra}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFSwati_Mitra2011">Swati Mitra, ed. (2011). [https://books.google.com/books?id=eUq9heKpjEIC&pg=PA125e ''Kolkata: City Guide'']. Goodearth Publications. [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;[[ವಿಶೇಷ:ಪುಸ್ತಕ ಮೂಲಗಳು/978-93-80262-15-4|<bdi>978-93-80262-15-4</bdi>]].</cite></ref> [[ಚಿತ್ರ:The_twelve_Shiva_temples_at_the_Dakshineswar_Kali_temple_complex,_in_West_Bengal,_India,_photographed_by_Yogabrata_Chakraborty,_on_November_5,_2022.jpg|thumb| ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳು.]] ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ''ಆತ್-ಚಲ'' ಬಂಗಾಳದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಹನ್ನೆರಡು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಾಲುಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಹೂಗ್ಲಿ ನದಿಯ ಘಾಟ್‌ನ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಷ್ಣು ದೇವಾಲಯ ಅಥವಾ ರಾಧಾ ಕಾಂತ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಹಾರಾಟವು ಸ್ತಂಭಾಕಾರದ ಜಗುಲಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಸಿಂಹಾಸನವಿದೆ.{{Convert|21+1/2|in|adj=on}} ಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು {{Convert|16|in|adj=on}} ರಾಧೆಯ ವಿಗ್ರಹ. <ref>{{Cite web |title=Dakshineswar - ''A Heritage'' |url=http://www.westbengaltourism.gov.in/web/guest/dakhineswar |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130902101045/http://westbengaltourism.gov.in/web/guest/dakhineswar |archive-date=2 September 2013 |access-date=26 November 2012 |publisher=Government of West Bengal}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20130902101045/http://westbengaltourism.gov.in/web/guest/dakhineswar "Dakshineswar - ''A Heritage''"]. Government of West Bengal. Archived from [http://www.westbengaltourism.gov.in/web/guest/dakhineswar the original] on 2 September 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 November</span> 2012</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=eUq9heKpjEIC&pg=PA125e|title=Kolkata: City Guide|publisher=Goodearth Publications|year=2011|isbn=978-93-80262-15-4|editor-last=Swati Mitra}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFSwati_Mitra2011">Swati Mitra, ed. (2011). [https://books.google.com/books?id=eUq9heKpjEIC&pg=PA125e ''Kolkata: City Guide'']. Goodearth Publications. [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;[[ವಿಶೇಷ:ಪುಸ್ತಕ ಮೂಲಗಳು/978-93-80262-15-4|<bdi>978-93-80262-15-4</bdi>]].</cite></ref> == ಗ್ಯಾಲರಿ == <gallery> ಚಿತ್ರ:Maa_Bhavatarini_at_Dakshineshwar_Temple_(Photo_Frame_Type).JPG|alt=The name of the idol of Kali worshiped in the temple is Bhavatarini. Shown here, is a picture of the deity adorned with priceless jewelleries and other accessories.|ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ[[ಕಾಳಿ|ಕಾಳಿಯ]]ವಿಗ್ರಹದ ಹೆಸರು[[ಕಾಳಿ|ಭವತಾರಿಣಿ]]. ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪರಿಕರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರ:Ramakrishna.jpg|alt=Ramakrishna came to the temple in 1855, as an assistant to his elder brother, Ramkumar, the head priest, a job he took over the next year, after Ramkumar's death.| [[ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ|ರಾಮಕೃಷ್ಣ]]ಅವರು ೧೮೫೫ ರಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಅವರ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ರಾಮ್‌ಕುಮಾರ್ ಮುಖ್ಯ ಅರ್ಚಕರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ, ಅವರು ರಾಮ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ ಮುಂದಿನ ಕೆಲಸವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಚಿತ್ರ:Dakshineshwar_Temple_-_Calcutta_(Kolkata)_-_1865.jpg|alt=Photograph of Ramnath Temple from Views of Calcutta and Barrackpore, taken by Samuel Bourne.| ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಬೋರ್ನ್ತೆಗೆದ''ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರಕ್‌ಪುರದ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳಿಂದ''ರಾಮನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ. ಚಿತ್ರ:Dakshineshwar.jpg|alt=Dakshineshwar Kali Temple, built on a raised platform.|ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಎತ್ತರದ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರ:Dakshineshwar_Kali_Temple_by_Satyabrata.jpg|alt=Closeup of the spires|ಗೋಪುರಗಳ ಕ್ಲೋಸಪ್ ಚಿತ್ರ:Dakshineswar_Temple1.jpg|alt=Columned Verandah of the temple|ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅಂಕಣ''[[ವರಾಂಡ]]'' ಚಿತ್ರ:Dakshineswar_Kali_Temple_on_the_bank_River_Ganges.jpg|alt=Temple on the banks of Ganges|ಗಂಗೆಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯ. ಚಿತ್ರ:Main_entrance_("Singha_Dwar";_সিংহ_দুয়ার)_of_the_iconic_Dakshineswar_Temple_in_West_Bengal,_India.jpg|alt=Main entrance (Lion gate/"Singha Dwar"; সিংহ দুয়ার) of the iconic Dakshineswar Temple.|ಐಕಾನಿಕ್ ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರ (ಸಿಂಹ ದ್ವಾರ সঁহ দুয়ার). </gallery> == ಸಹ ನೋಡಿ == * [[ಕಾಲಿ ಬಾಡಿ|ಕಲಿ ಬಾರಿ, ಶಿಮ್ಲಾ]] * [[ಬೇಲೂರು]] ಮಠ * [[ಕಾಳಿಘಾಟ್ ಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನ]] * [[ಕಾಳಿ|ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಳಿ]] * [[ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ|ರಾಮಕೃಷ್ಣ]] * ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಟಿಟಗಢ * ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಸಂಬಂಧ. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * ಓಪನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮ್ಯಾಪ್ ನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೌಗೋಳಿಕ ದತ್ತಾಂಶ. * [https://templeorigins.com/dakshineswar-temple-opening-time/ Dakshineswar Kali temple] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240225030325/https://templeorigins.com/dakshineswar-temple-opening-time/ |date=2024-02-25 }} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] qr5vea4k6pd45q3ll06onkm9pzed5a4 10 160526 1377138 1256951 2026-06-28T12:33:27Z en>Nux 0 clear: both seem much... 1377138 sanitized-css text/css /* {{pp-template|small=yes}} */ /* See [[Template:Tfd/dated]] and [[Template:Tfm/dated]] */ .tfd-dated { font-size: 85%; } .tfd-default { border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); /* clear: both; probably over kill e.g. https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Disclosure_Day&oldid=1361448791#Critical_response */ text-align: center; } .tfd-tiny { font-weight: bold; } .tfd-inline { border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); } .tfd-sidebar { border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: center; position: relative; font-size: 88%; } @media (min-width: 640px) { .tfd-sidebar { clear: right; float: right; width: 22em; } } /* Hide all but the first TFD notice in each paragraph */ :not(.mw-parser-output):not(.documentation) > .tfd-dedup ~ .tfd-dedup, :not(.mw-parser-output):not(.documentation) > .tfd-dedup ~ * .tfd-dedup { display: none; } jxnqdydhdw5woykdb1gxpy6h9aaiprf 1377139 1377138 2026-07-24T14:04:08Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Template:Template_for_discussion/styles.css]] 1377138 sanitized-css text/css /* {{pp-template|small=yes}} */ /* See [[Template:Tfd/dated]] and [[Template:Tfm/dated]] */ .tfd-dated { font-size: 85%; } .tfd-default { border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); /* clear: both; probably over kill e.g. https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Disclosure_Day&oldid=1361448791#Critical_response */ text-align: center; } .tfd-tiny { font-weight: bold; } .tfd-inline { border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); } .tfd-sidebar { border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: center; position: relative; font-size: 88%; } @media (min-width: 640px) { .tfd-sidebar { clear: right; float: right; width: 22em; } } /* Hide all but the first TFD notice in each paragraph */ :not(.mw-parser-output):not(.documentation) > .tfd-dedup ~ .tfd-dedup, :not(.mw-parser-output):not(.documentation) > .tfd-dedup ~ * .tfd-dedup { display: none; } jxnqdydhdw5woykdb1gxpy6h9aaiprf 2 160842 1377147 1258941 2026-07-24T17:13:17Z CommonsDelinker 768 Cutted_image.jpg ಹೆಸರಿನ ಫೈಲು Shaan Senguptaರವರಿಂದ ಕಾಮನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಪುಟದಿಂದ ತಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. 1377147 wikitext text/x-wiki = '''<nowiki/>'ಒಮ್ಮೆ ಬನ್ನಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶ್ಮೀರಕೆ'''' = ಭಾರತವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ, ಸರ್ವಧರ್ಮ,  ಗಣತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯವು ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಈ ರಾಜ್ಯವು 28 ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದ ಜಿಲ್ಲೆಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆಗೆ ಹಸರಾಗಿದೆ.  ಅಂತಹ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡವರ ಬೀಡಾದ '<nowiki/>'''ಕೊಡಗು'''' ಒಂದು ಅಂತಹ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ನಾವೇ ಧನ್ಯರು. ಎತ್ತ ನೋಡಿದರೂ ಗಿರಿಯ ಸಾಲುಗಳು, ಕೊಡವರ ಗಾಂಭೀರ್ಯ ಹಾಗೂ ಆದರಾತಿಥ್ಯ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮುದ ನೀಡುವ ಸುಂದರವಾದ ತಣವೆ ಕೊಡಗು ಕೊಡಗು ಎಂದಾಕ್ಷಣ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮೊದಲು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವುದು. '''ಫೀಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಕೆ.ಎಂ. ಕಾರ್ಯಪ್ಪ, ಜೀವನದಿ ಕಾವೇರಿ, ಕೊಡಗಿನ ಕಾಫಿ ತೋಟ, ಸುಂದರ ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಪುಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ ಕೊಡಗು, ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಉಗಮಸ್ಥಾನ''' ಕೊಡಗನ್ನು '<nowiki/>'''ಭಾರತದ ಸ್ಯಾಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್'''' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಫೀಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಕೆ.ಎಂ.ಕಾರ್ಯಪ್ಪ, ಜನರಲ್ ಕೆ.ಎಸ್. ತಿಮ್ಮಯ ಮುಂತಾದ ಮಹಾನ್ ವಿರರು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ ನಾಡು ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್‌ ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ವಿ.ಆರ್.ರಘುನಾಥ್, ಎಸ್.ಕೆ. ಉತ್ತಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಎಸ್.ವಿ. ಸುನಿಲ್ ಕೊಡಗಿನ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪುತ್ರರು, ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಆಟಗಾರ ರೋಹನ್ ಬೋಪಣ್ಣ, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ ರಾಬಿನ್ ಉತ್ತಪರವರು ಕೊಡಗಿನವರು. ಸಿನಿ ರಂಗದಲ್ಲಿ ನಿಧಿ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ, ಹರ್ಷಿಕಾ ಪೂಣಚ್ಯ ನೈಸಿ ಬೋಪಣ್ಣ, ಶ್ವೇತ ಚಂಗಪ್ಪರವರು ತಮ್ಮ ಅದ್ಭುತವಾದ ನಟನೆಯಿಂದ ಜನಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜೋನಿಯ ರ್ ಮುತ್ತಮ್ಮರವರು ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳಾ ಆರ್ಥಿಕ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಕೊಡವರು ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೊಡಗನ್ನು ಹಿಂದೆ '<nowiki/>'''ಲಿಂಗರಾಜರು'''<nowiki/>' ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಅಳ್ವಿಕೆಯ ನಂತರ ''''ವೀರರಾಜೇಂದ್ರ'ರು''' ಕೊಡಗಿನ ರಾಜರಾದರು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡಗು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೊಳಗಾಗಿತ್ತು. ''''[[ಮಡಿಕೇರಿ]]', '[[ವಿರಾಜಪೇಟೆ|ವಿರಾಜಪೇಟೆ']] ಹಾಗೂ 'ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ ಕೊಡಗಿದೆ -''' ಮೂರು ತಾಲೂಕುಗಳು ಮಡಿಕೇರಿಯು ಕೊಡಗಿನ ರಾಜಧಾನಿ ಇವು. ಸುoದರವಾದ ತಾಣವೂ ಹೌದು. ಮಡಿಕೇರಿಯ ರಾಜಾಸೀಟ್ ನಡೆಯುವ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ ಇದರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಮಡಿಕೇರಿಯಲ್ಲಿ  ರಾಜರಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಅತ್ಯಾದ್ಭುತವಾದ ಕೋಟೆ ಇದೆ. ಅತ್ತ ಮಡಿಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ''''ಅಬ್ಬಿ'''<nowiki/>' ಜಲಪಾತ, ಇತ್ತ ಅದಮಂಗಲದಲ್ಲಿರುವ "'''ಇರ್ಪು'''" [[ಜಲಪಾತ]]ಗಳು ಮೈನವಿರೇಳಿಸುವಂತಿವೆ. ರಾ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆಯುವಂತಿವೆ. ಹಾಗೆ ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ ತಾಲೂಕಿಗೆ ಒಳಪಡುವ ಕುಶಾಲನಗರ ದುಬಾರೆಯೆಂಬಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳನ್ನು ಬರುವ ಶಿಬಿರವಿದೆ. ಇದು ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಸ್ಥಳ. ಕೊಂಡವರು ಮಾತೆ ಕಾವೇರಿ ಹಾಗೂ ಮಹಾಗುರು ಇಗ್ಗುತಪ್ಪನ ಭಕ್ತರು ಉಗ್ರ ತಪ್ಪ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಉಗಮವಾದ ತಲಕಾವೇರಿ, ಭಗಂಡೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಓಂಕಾರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಮೈಸೂರಿನ ಸುಪ್ರಸಿದ್ದ ದಸರಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ   ಆನೆಗ ಳನ್ನು ಕೊಡಗಿನ ತಿತಿಮತಿಯ ಕುರುಬ ಜನಾಂಗದವರು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ  ಭಾರತಕ್ಕೆ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ನರು ನಿರಾಶ್ರಿತರಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಅವರು ಹಲವು ಕಾಲೊನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೊಡಗಿನ ಬೈಲುಕುಪ್ಪೆಯೆಂಬಲ್ಲಿ ಮಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ 'ಸುವರ್ಣ ಮಂದಿರ (ಗೋಲ್ಡನ್ ಟೆಂಪಲ್) ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಲ್ಲೊಂದು. ಕೊಡವರ ಮದುವೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ವಿಭಿನ್ನ. ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಎಂಬ ಸಾಮಾಜಿಕದ ಪಿಡುಗಿನ ವಿರೋಧಿಗಳು. ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣು ಎಂಬ ಯಾವುದೇ ಭೇದ-ಭಾವವಿಲ್ಲದೇ ಮಂಗಳಸೂತ್ರವನ್ನು ಮದುಮಗಳಿಗೆ ಆಕೆಯ ತಾಯಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಾಳೆ. ಕೊಡವರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪಾದ 'ಕುಷ್ಠಬೇಲೆ' ಹಾಗೂ 'ಬೊಟ್ಸ್‌ ಪೊಡಿಯ'ವನ್ನು ಮದುಮಕ್ಕಳು ಮದುವೆಯ ದಿನದಂದು ಧರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಮದುಮಗಳ ಆಭರಣಗಳೆಂದರೆ ಪತ್ತಾಕ್, ಕೊಕ್ತತಾತಿ, ಜೋಮಾಲೆ, ಹವಳಸರ, ಪೈನ್, ಕೃಪಿಲ್ಲಿ, ಕಾಲ್‌ಪಿಲ್ಲಿ, ಪೌಂಚ್ ಹಾಗೂ ಜೋಡಿ ಕಡ್ಡ. ಕೊಡವರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯಗಳು 'ಉಮ್ಮತ್ತಾಟ್' ಹಾಗೂ 'ಮೊಳಕಾಟ್", ಈ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಯಾವುದಾದರೂ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರ ಕೊಡವರ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಕೂರ್ಗಿ ಕೊಡವರು ಮಾಂಸಾಹಾರ ಪ್ರಿಯರು, ಎಲ್ಲಾ ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲೂ ''''ನಾನ್‌ ವೆಜ್' ಕಡ್ಡಾಯ'''. ಕಡಂಬುಟ್ ಪಂದಿಕರಿ (ಕಡಲು-ಹಂದಿನಾರು), ಒಟ್ಟಿ-ಕೋಳಿಕರಿ ('''ರೊಟ್ಟಿ-ಕೋಳಿಸಾರು'''). ನೂಪುಟ್ಸ್, ಪಾಪುಟ್ಸ್ ಇವುಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಿನಿಸುಗಳು, ಹುತ್ತರಿ, ಕೈಲ್ ಪೋಲ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಕಾವೇರಿ ಸಂಕ್ರಮಣ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು ಕ್ಲಲ್ ಪೋಲ್ಡ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಸುಗ್ಗಿಯ ಹಬ್ಬ, [[ಹುತ್ತರಿ ಸುಗ್ಗಿ]]ಯ , ಕಾವೇರಿ ಸಂಕ್ರಮಣದಂದು ಮಾತೆ ಕಾವೇರಿಯು ಉದ್ಭವಿಸುವ ದಿನ ಅವಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ದಿನ. e3jo40i58j01qsgm7ocv1uyjtzy7j70 0 175865 1377148 1376405 2026-07-24T18:00:31Z ~2026-34429-77 100105 /* */ 1377148 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = | image_alt = | caption = | genre = {{plainlist| * [[ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ]] }} | writer = ಡಿ ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ | screenplay = ದ್ವಾರಕಿ ರಾಘವ್ | story = Dialogues: ತುರುವೆಕೆರೆ ಪ್ರಸಾದ್ | director = ಮಲಿಶಾಂತ್ | starring = ಮಧುಸಾಗರ್ <br> ಅಖಿಲ ದೆಚ್ಚಮ್ಮ | theme_music_composer = | open_theme = "Ninu Obbale Nana Lokavu" <br> Vivan Arya, Shashank, Shruthi Prashant (Vocals) | composer = | language = ಕನ್ನಡ | num_seasons = 1 | num_episodes = 617<!---As of 19 Oct 2023---> | producer = ಕೆ. ಎಮ್ ಚೈತನ್ಯ <br> ಹರಿದಾಸ್ ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್. | editor = ಗುರುರಾಜ್ ಬಿ.ಕೆ. | camera = [[ಮಲ್ಟೀ ಕ್ಯಾಮೆರಾ]] | runtime = 22–23 ನಿಮಿಷಗಳು | company = ಚೈತನ್ಯ ಹರಿದಾಸ್ ಸಿನಿಮಾಸ್ | network = [[ಉದಯ ಟಿ.ವಿ|ಉದಯ ಟಿವಿ]] | first_aired = {{Start date|2021|11|22|df=y}} | last_aired = ಪ್ರಸ್ತುತ | related = [[Vanathai Pola (TV series)|Vanathai Pola]] }} '''''ಗೆಳತಿ ಗಾಯತ್ರಿ''''' [[ಉದಯ ಟಿ.ವಿ|ಉದಯ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಭಾರತೀಯ [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ]] ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆಗಿದೆ. ಧಾರಾವಾಹಿಯು 17 ಆಗಸ್ಟ್ 2026 ರಂದು ಸಂಜೆ 6:00 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಧು ಸಾಗರ್ ಮತ್ತು ಅಖಿಲಾ ದೇಚಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸರಣಿಯು [[ತಮಿಳು|ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯ]] ಮರುಮಗಲ್ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಅಧಿಕೃತ ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿದೆ <ref>{{Cite news |title=Watch new show Anna Tangi from Monday |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/watch-new-show-anna-tangi-from-monday/articleshow/87753187.cms}}</ref> <ref>{{Cite news |title=Anna Thangi to premiere today; here's everything you need to know about the upcoming show |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/anna-thangi-to-premiere-today-heres-everything-you-need-to-know-about-the-upcoming-show/articleshow/87844054.cms}}</ref> <ref>{{Cite news |title=New serial 'Anna-sister' on 'Udaya TV'; Since when? What kind of story?, Udaya TV new Kannada serial Anna Thangi to go on air 22nd November |work=pipanews.com |url=https://pipanews.com/new-serial-anna-sister-on-udaya-tv-since-when-what-kind-of-story-udaya-tv-new-kannada-serial-anna-thangi-to-go-on-air-22nd-november/}}</ref> <ref>{{Cite news |title=Daily soap Anna Thangi completes 100 episodes |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/daily-soap-anna-thangi-completes-100-episodes/articleshow/90373263.cms}}</ref> <ref>{{Cite web |title=ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸೆಂಚುರಿ ಬಾರಿಸಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿದ 'ಅಣ್ಣ-ತಂಗಿ'; ಮಹತ್ವದ ಘಟ್ಟ ತಲುಪಿದ ಧಾರಾವಾಹಿ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/k-m-chaitanya-akhila-prakashs-anna-thangi-serial-completes-100-episode/articleshow/90663038.cms |access-date=2023-03-03 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2022-04-05 |title=Anna Thangi Serial 100 Episodes On Udaya TV - Monday To Saturday At 7:00 P:M |url=https://www.indiantvinfo.com/anna-thangi-serial-100-episode/ |access-date=2023-03-03 |website=Indian TV News |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=ಕಿರುತೆರೆಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ ನಟಿ ಅಖಿಲಾ ಪ್ರಕಾಶ್; ಶುರುವಾಗಲಿದೆ ಹೊಸ ಧಾರಾವಾಹಿ 'ಅಣ್ಣ-ತಂಗಿ' |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/akhila-prakash-k-m-chaitanyas-new-serial-anna-thangi-to-go-on-air-on-udaya-tv-from-november-22nd/articleshow/87749077.cms |access-date=2023-03-03 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> {{Interwikineeded}} 0yf9srpmg1r0694h3jf8avvjdnzk90x 828 179787 1377140 2026-05-11T10:07:57Z en>MSGJ 0 Changed protection settings for "[[Module:Sister project logo]]": used on [[Template:Wikipedia's sister projects]] which is fully protected ([Edit=Require administrator access] (indefinite) [Move=Require administrator access] (indefinite)) 1377140 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} -- Lazy-load logo file names and other metadata local data = mw.loadData('Module:Sister project logo/data') -- Convert table of arguments into wiki image markup local function imageMarkup(args) local x = {} -- positional arguments first for _, arg in ipairs(args) do table.insert(x,arg) end -- named arguments converted to foo=bar for k, v in pairs(args) do if not tonumber(k) then table.insert(x,k..'='..v) end end return '[['..table.concat(x,'|')..']]' end function p._main(args) local localArgs = {} -- map possibly verbose project argument into canonical project string local project = args.project and args.project:lower() project = data.projectMap[project] or project -- image=none means bail (for [[Template:Sister project]]) if args.image == 'none' then return '' -- if image specified, return it instead of stored logo (for [[Template:Sister project]]) elseif args.image then return args.image else local logoImage = data.logo[project] -- if project is unknown, use Wikimedia logo (for [[Template:Sister project]]) if not logoImage then project = 'wm' logoImage = data.logo['wm'] end table.insert(localArgs,'File:'..logoImage) end -- size=large means use sizes from [[Template:Wikipedia's sister projects]] -- size defaults to 40x40px (for [[Template:Sister project]]) table.insert(localArgs,args.size == 'large' and (data.largeSize[project] or '35px') or args.size or '40x40px') -- if logo is PD, blank link and alt (to suppress from screen readers) if data.PDicon[project] then localArgs.link = '' localArgs.alt = '' else localArgs.alt = data.logoAlt[project] end -- For dark mode, flip dark-on-light icons to be light-on-dark -- Also: use editor-specified classes (for [[Template:Sister-inline]]) localArgs.class = "noviewer"..(data.darkOnLight[project] and " skin-invert-image" or "") ..(args.class and " "..args.class or "") return imageMarkup(localArgs) end function p.main(frame) local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame) return p._main(args) or '' end return p 0pipv4aule2ozdl2ed4e2r0imenbloz 1377141 1377140 2026-07-24T14:04:08Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Module:Sister_project_logo]] 1377140 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} -- Lazy-load logo file names and other metadata local data = mw.loadData('Module:Sister project logo/data') -- Convert table of arguments into wiki image markup local function imageMarkup(args) local x = {} -- positional arguments first for _, arg in ipairs(args) do table.insert(x,arg) end -- named arguments converted to foo=bar for k, v in pairs(args) do if not tonumber(k) then table.insert(x,k..'='..v) end end return '[['..table.concat(x,'|')..']]' end function p._main(args) local localArgs = {} -- map possibly verbose project argument into canonical project string local project = args.project and args.project:lower() project = data.projectMap[project] or project -- image=none means bail (for [[Template:Sister project]]) if args.image == 'none' then return '' -- if image specified, return it instead of stored logo (for [[Template:Sister project]]) elseif args.image then return args.image else local logoImage = data.logo[project] -- if project is unknown, use Wikimedia logo (for [[Template:Sister project]]) if not logoImage then project = 'wm' logoImage = data.logo['wm'] end table.insert(localArgs,'File:'..logoImage) end -- size=large means use sizes from [[Template:Wikipedia's sister projects]] -- size defaults to 40x40px (for [[Template:Sister project]]) table.insert(localArgs,args.size == 'large' and (data.largeSize[project] or '35px') or args.size or '40x40px') -- if logo is PD, blank link and alt (to suppress from screen readers) if data.PDicon[project] then localArgs.link = '' localArgs.alt = '' else localArgs.alt = data.logoAlt[project] end -- For dark mode, flip dark-on-light icons to be light-on-dark -- Also: use editor-specified classes (for [[Template:Sister-inline]]) localArgs.class = "noviewer"..(data.darkOnLight[project] and " skin-invert-image" or "") ..(args.class and " "..args.class or "") return imageMarkup(localArgs) end function p.main(frame) local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame) return p._main(args) or '' end return p 0pipv4aule2ozdl2ed4e2r0imenbloz 828 179788 1377142 2026-05-11T10:08:21Z en>MSGJ 0 Changed protection settings for "[[Module:Sister project logo/data]]": used on [[Template:Wikipedia's sister projects]] which is fully protected ([Edit=Require administrator access] (indefinite) [Move=Require administrator access] (indefinite)) 1377142 Scribunto text/plain -- map of verbose project names to canonical ones local projectMap = { commons = 'c', commonscat = 'c', ["wikimedia commons"] = 'c', meta = 'm', metawiki = 'm', ["meta-wiki"] = 'm', wikibooks = 'b', wbk = 'b', wb = 'b', cookbook = 'b', wikijunior = 'b', wikidata = 'd', data = 'd', wikiquote = 'q', quote = 'q', wqt = 'q', wikipedia = 'iw', wp = 'iw', w = 'iw', iw1 = 'iw', iw2 = 'iw', wikisource = 's', source = 's', ws = 's', wikisource2 = 's', source2 = 's', ws2 = 's', s2 = 's', wiktionary = 'wikt', wkt = 'wikt', wdy = 'wikt', wikinews = 'n', news = 'n', wnw = 'n', wikispecies = 'species', wikiversity='v', wvy='v', wikivoyage = 'voy', voyage = 'voy', mediawiki = 'mw', outreachwiki = 'outreach', wikifunctions = 'f' } -- logos per project local logo = { c = "Commons-logo.svg", m = 'Wikimedia Community Logo.svg', b = 'Wikibooks-logo.svg', d = 'Wikidata-logo.svg', q = 'Wikiquote-logo.svg', iw = 'Wikipedia-logo-v2.svg', s = 'Wikisource-logo.svg', wikt = 'Wiktionary-logo-en-v2.svg', n = 'Wikinews-logo.svg', species = 'Wikispecies-logo.svg', v = 'Wikiversity logo 2017.svg', voy = 'Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg', mw = 'MediaWiki-2020-icon.svg', outreach = 'Wikimedia Outreach.png', incubator = 'Incubator-notext.svg', f = 'Wikifunctions-logo.svg', wm = 'Wikimedia-logo.svg' } -- which logos are PD and don't need link/alt local PDicon = { m=true,q=true,d=true,outreach=true,wm=true } -- which logos are dark and light and should flip in dark mode local darkOnLight = {wikt=true} -- descriptive alt local logoAlt = { c = 'Wikimedia Commons logo', m = 'Meta-Wiki logo', b = 'Wikibooks logo', d = 'Wikidata logo', q = 'Wikiquote logo', iw = 'Wikipedia logo', s = 'Wikisource logo', wikt = 'Wiktionary logo', n = 'Wikinews logo', species = 'Wikispecies logo', v = 'Wikiversity logo', voy = 'Wikivoyage logo', mw = 'MediaWiki logo', outreach = 'Wikimedia Outreach logo', incubator = 'Wikimedia Incubator logo', f = 'Wikifunctions logo', wm = 'Wikimedia logo' } -- size for [[Template:Wikipedia's sister projects]], defaults to 35px local largeSize = { c = '31px', d = '47px', n = '51px', v = '41px' } return {projectMap=projectMap, logo=logo, PDicon=PDicon, darkOnLight=darkOnLight, logoAlt=logoAlt, largeSize=largeSize} dil9atzat8xhmn759cjoa7g4nzleawp 1377143 1377142 2026-07-24T14:04:08Z A826 72368 ೧ revisions imported from [[:en:Module:Sister_project_logo/data]] 1377142 Scribunto text/plain -- map of verbose project names to canonical ones local projectMap = { commons = 'c', commonscat = 'c', ["wikimedia commons"] = 'c', meta = 'm', metawiki = 'm', ["meta-wiki"] = 'm', wikibooks = 'b', wbk = 'b', wb = 'b', cookbook = 'b', wikijunior = 'b', wikidata = 'd', data = 'd', wikiquote = 'q', quote = 'q', wqt = 'q', wikipedia = 'iw', wp = 'iw', w = 'iw', iw1 = 'iw', iw2 = 'iw', wikisource = 's', source = 's', ws = 's', wikisource2 = 's', source2 = 's', ws2 = 's', s2 = 's', wiktionary = 'wikt', wkt = 'wikt', wdy = 'wikt', wikinews = 'n', news = 'n', wnw = 'n', wikispecies = 'species', wikiversity='v', wvy='v', wikivoyage = 'voy', voyage = 'voy', mediawiki = 'mw', outreachwiki = 'outreach', wikifunctions = 'f' } -- logos per project local logo = { c = "Commons-logo.svg", m = 'Wikimedia Community Logo.svg', b = 'Wikibooks-logo.svg', d = 'Wikidata-logo.svg', q = 'Wikiquote-logo.svg', iw = 'Wikipedia-logo-v2.svg', s = 'Wikisource-logo.svg', wikt = 'Wiktionary-logo-en-v2.svg', n = 'Wikinews-logo.svg', species = 'Wikispecies-logo.svg', v = 'Wikiversity logo 2017.svg', voy = 'Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg', mw = 'MediaWiki-2020-icon.svg', outreach = 'Wikimedia Outreach.png', incubator = 'Incubator-notext.svg', f = 'Wikifunctions-logo.svg', wm = 'Wikimedia-logo.svg' } -- which logos are PD and don't need link/alt local PDicon = { m=true,q=true,d=true,outreach=true,wm=true } -- which logos are dark and light and should flip in dark mode local darkOnLight = {wikt=true} -- descriptive alt local logoAlt = { c = 'Wikimedia Commons logo', m = 'Meta-Wiki logo', b = 'Wikibooks logo', d = 'Wikidata logo', q = 'Wikiquote logo', iw = 'Wikipedia logo', s = 'Wikisource logo', wikt = 'Wiktionary logo', n = 'Wikinews logo', species = 'Wikispecies logo', v = 'Wikiversity logo', voy = 'Wikivoyage logo', mw = 'MediaWiki logo', outreach = 'Wikimedia Outreach logo', incubator = 'Wikimedia Incubator logo', f = 'Wikifunctions logo', wm = 'Wikimedia logo' } -- size for [[Template:Wikipedia's sister projects]], defaults to 35px local largeSize = { c = '31px', d = '47px', n = '51px', v = '41px' } return {projectMap=projectMap, logo=logo, PDicon=PDicon, darkOnLight=darkOnLight, logoAlt=logoAlt, largeSize=largeSize} dil9atzat8xhmn759cjoa7g4nzleawp 0 179789 1377144 2026-07-24T14:04:51Z Prathvi Acharya 87484 "[[:en:Special:Redirect/revision/1363049543|Arattupuzha Pooram]]" ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು 1377144 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>  ಕೇರಳದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಪೂರಮ್ (ದೇವಾಲಯದ ಉತ್ಸವ), ಅರಟ್ಟುಪುಳ ಪೂರಮ್, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಏಳು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ತೃಶೂರಿನ ಅರಟ್ಟುಪುಳ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪೂರಮ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಈ 'ಸಭೆ'ಯಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರದ ಮತ್ತು ದೂರದ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಭಕ್ತರು ಅರಟ್ಟುಪುಳ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಳು ದಿನಗಳ ಉತ್ಸವದ ಮುಖ್ಯಾಂಶ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ದಿನಗಳು. ಹಬ್ಬದ ಕೊನೆಯ ದಿನದ ಹಿಂದಿನ ಸಂಜೆ 'ಶಾಸ್ತಾನಿಂಟೆ ಮೇಲಮ್' ಎಂಬ ಆಚರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಆನೆಗಳ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ವಾದ್ಯವೃಂದದ ಪ್ರದರ್ಶನವಿರುತ್ತದೆ. ಅರಟ್ಟುಪುಳ ಶಾಸ್ತಾನ ಪಾಂಚಾರಿ ಮೇಲಮ್ ಯಾವುದೇ ರಾತ್ರಿ ಪೂರಮ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ವಾದ್ಯ ಕಲಾವಿದರ ಸಭೆಯಾಗಿದೆ. ಶಾಸ್ತಾನಿಂಟೆ ಮೇಲಮ್‌ನಲ್ಲಿ 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಅರಟ್ಟುಪುಳ ಪೂರಮ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ತ್ರಿಪುಣಿತೂರಾ ಶ್ರೀ ಪೂರ್ಣತ್ರಯೀಶ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೋಡಬಹುದು. ಪೂರಂ ಅನ್ನು ''ದೇವಮೇಳ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ .('ಎಲ್ಲಾ ಪೂರಂಗಳ ತಾಯಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರ ಹಬ್ಬಗಳು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ'' <ref>{{Cite web |title=Arattupuzha Pooram - Oldest of all Poorams {{!}} Festivals of Kerala |url=https://www.keralatourism.org/event/arattupuzha-pooram/3 |access-date=2024-03-10 |website=Kerala Tourism |language=en}}</ref> '')'' .ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ದೇವರುಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ, ನೆರೆಹೊರೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ಬೃಹತ್ ಹಾಜರಾತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. [[ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ]] ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ವಿವಿಧ ದೇವಾಲಯಗಳ ಒಟ್ಟು 108 ದೇವತೆಗಳು ಒಮ್ಮೆ ಪೂರಂಗೆ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು ಆದರೆ ಈಗ ಕೇವಲ 23 ದೇವತೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಪೂರಂಗೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ|ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ]] ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯ ಉತ್ಸವವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅರಟ್ಟುಪುಳ ಪೂರಂನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ದೇವತೆಗಳೆಂದರೆ ಉರಕತಮ್ಮ ತಿರುವಡಿ, ಚೇರ್ಪು ಭಗವತಿ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪ್ರಯಾರ್ ತೇವರ್. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=30 March 2012 |title=Arattupuzha Pooram festivities begin |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/arattupuzha-pooram-festivities-begin/article3260762.ece |access-date=2014-09-28 |work=The Hindu}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=25 March 2007 |title=Arattupuzha Pooram festivities begin today |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/arattupuzha-pooram-festivities-begin-today/article1815658.ece |access-date=2014-09-28 |work=The Hindu}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=26 March 2013 |title=Arattupuzha Pooram celebrated |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/arattupuzha-pooram-celebrated/article4549849.ece |access-date=2014-09-28 |work=The Hindu}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=4 March 2011 |title=Arattupuzha Pooram from March 10 |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/arattupuzha-pooram-from-march-10/article1508919.ece |access-date=2014-09-28 |work=The Hindu}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Arattupuzha_Pooram_Festival,_Sree_Sastha_Temple,_Thrissur,_Kerala,_India_(2017).jpg|thumb| ಅರಟ್ಟುಪುಳ ಪೂರಂ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>6. https://www.keralatourism.org/event/arattupuzha-pooram/3 http://www.arattupuzhasreesasthatemple.com/pages/home.html<nowiki/>{{Commons category|Arattupuzha Pooram}}{{Tourist attractions in Thrissur}}{{Culture of Kerala}}{{Tourism in Kerala}}<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} 9do2v89cv5e3jkqqkwb5c9kdfhcpmxi 1377145 1377144 2026-07-24T14:25:28Z Prathvi Acharya 87484 1377145 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hindu festival in Kerala, India}} {{Use dmy dates|date=July 2019}} {{Use Indian English|date=July 2019}} {{Infobox holiday |image = ArattupuzhaTemple TharaikkalPooram.JPG |caption = ಅರಟ್ಟುಪುಳ ಪೂರಂ |official_name = |date = ಮಲಯಾಳಂ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಮೀನಂ ತಿಂಗಳ (ಮಾರ್ಚ್/ಏಪ್ರಿಲ್) ಮಖಾ ನಕ್ಷತ್ರ |observances = ದೇವಾಲಯದ ಉತ್ಸವ, ''ಕುಡಾ ಮಟ್ಟಮ್'', ಪಟಾಕಿ ಪ್ರದರ್ಶನ(''(ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ 'ವೆಡಿಕೆಟ್ಟು' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ'') |type = [[Hindu]] |longtype = ದೇವಾಲಯದ ಉತ್ಸವ |date2020 = 5 April |date2019 = 19 March |date2018 = 29 March }} [[ಕೇರಳ]] ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ [[ಪೂರಮ್]] (ದೇವಾಲಯದ ಉತ್ಸವ), '''ಅರಟ್ಟುಪುಳ ಪೂರಮ್''', ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಏಳು ದಿನಗಳ ಕಾಲ [[ತ್ರಿಶೂರ್]]ನ [[ಅರಟ್ಟುಪುಳ ದೇವಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪೂರಮ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಈ 'ಸಭೆ'ಯಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರದ ಮತ್ತು ದೂರದ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಭಕ್ತರು ಅರಟ್ಟುಪುಳ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಳು ದಿನಗಳ ಉತ್ಸವದ ಮುಖ್ಯಾಂಶ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ದಿನಗಳು. ಹಬ್ಬದ ಕೊನೆಯ ದಿನದ ಹಿಂದಿನ ಸಂಜೆ 'ಶಾಸ್ತಾನಿಂಟೆ ಮೇಲಮ್' ಎಂಬ ಆಚರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಆನೆಗಳ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ವಾದ್ಯವೃಂದದ ಪ್ರದರ್ಶನವಿರುತ್ತದೆ. ಅರಟ್ಟುಪುಳ ಶಾಸ್ತಾನ ಪಾಂಚಾರಿ ಮೇಲಮ್ ಯಾವುದೇ ರಾತ್ರಿ ಪೂರಮ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ವಾದ್ಯ ಕಲಾವಿದರ ಸಭೆಯಾಗಿದೆ. ಶಾಸ್ತಾನಿಂಟೆ ಮೇಲಮ್‌ನಲ್ಲಿ 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಅರಟ್ಟುಪುಳ ಪೂರಮ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ [[ತ್ರಿಪುಣಿತೂರಾ]] [[ಶ್ರೀ ಪೂರ್ಣತ್ರಯೀಶ ದೇವಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೋಡಬಹುದು. ಪೂರಂ ಅನ್ನು ''ದೇವಮೇಳ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ .('ಎಲ್ಲಾ ಪೂರಂಗಳ ತಾಯಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರ ಹಬ್ಬಗಳು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ'' <ref>{{Cite web |title=Arattupuzha Pooram - Oldest of all Poorams {{!}} Festivals of Kerala |url=https://www.keralatourism.org/event/arattupuzha-pooram/3 |access-date=2024-03-10 |website=Kerala Tourism |language=en}}</ref> '')'' .ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ದೇವರುಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ, ನೆರೆಹೊರೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ಬೃಹತ್ ಹಾಜರಾತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. [[ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ]] ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ವಿವಿಧ ದೇವಾಲಯಗಳ ಒಟ್ಟು 108 ದೇವತೆಗಳು ಒಮ್ಮೆ ಪೂರಂಗೆ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು ಆದರೆ ಈಗ ಕೇವಲ 23 ದೇವತೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಪೂರಂಗೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ|ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ]] ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯ ಉತ್ಸವವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅರಟ್ಟುಪುಳ ಪೂರಂನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ದೇವತೆಗಳೆಂದರೆ ಉರಕತಮ್ಮ ತಿರುವಡಿ, ಚೇರ್ಪು ಭಗವತಿ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪ್ರಯಾರ್ ತೇವರ್. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=30 March 2012 |title=Arattupuzha Pooram festivities begin |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/arattupuzha-pooram-festivities-begin/article3260762.ece |access-date=2014-09-28 |work=The Hindu}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=25 March 2007 |title=Arattupuzha Pooram festivities begin today |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/arattupuzha-pooram-festivities-begin-today/article1815658.ece |access-date=2014-09-28 |work=The Hindu}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=26 March 2013 |title=Arattupuzha Pooram celebrated |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/arattupuzha-pooram-celebrated/article4549849.ece |access-date=2014-09-28 |work=The Hindu}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=4 March 2011 |title=Arattupuzha Pooram from March 10 |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/arattupuzha-pooram-from-march-10/article1508919.ece |access-date=2014-09-28 |work=The Hindu}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Arattupuzha_Pooram_Festival,_Sree_Sastha_Temple,_Thrissur,_Kerala,_India_(2017).jpg|thumb| ಅರಟ್ಟುಪುಳ ಪೂರಂ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗ:ತ್ರಿಶೂರಿನ ಉತ್ಸವಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದ ದೇವಾಲಯಗಳು]] 8ycu0np5qqfyz52s7mksystphs5es4w 3 179790 1377146 2026-07-24T16:46:31Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1377146 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Arati Rudrapuri}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೧೬, ೨೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) gqol0jy8atrjp10zqxmui7ucc486mas 3 179791 1377149 2026-07-24T19:44:34Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1377149 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=ಮೋಹನುದ್ದಿನ ರಹಿಮಾನಸಾಬನವರ}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೧:೧೪, ೨೫ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) k8aovyl1c3ogw7khdrot1qgqokxxi52 0 179792 1377155 2026-07-25T02:46:59Z A826 72368 ಹೊಸ ಪುಟ: [[File:Valla Sadhya - വള്ളസദ്യ - Wiki Loves Onam 2024.webm|thumb|right|ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ ವೀಡಿಯೊ]] [[File:Sadhya Items.jpg|thumb|ಸೇವಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ [[ಸದ್ಯ]] ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: [[ಪಾಯಸಂ]], ಕಹಿ ಸೋರೆ [[ತೋರನ್]], [[ಅವಿಯಲ್]], [[ಕಾಳನ್]], ನಿಂ... 1377155 wikitext text/x-wiki [[File:Valla Sadhya - വള്ളസദ്യ - Wiki Loves Onam 2024.webm|thumb|right|ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ ವೀಡಿಯೊ]] [[File:Sadhya Items.jpg|thumb|ಸೇವಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ [[ಸದ್ಯ]] ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: [[ಪಾಯಸಂ]], ಕಹಿ ಸೋರೆ [[ತೋರನ್]], [[ಅವಿಯಲ್]], [[ಕಾಳನ್]], ನಿಂಬೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, [[ಸಾಂಬಾರ್]]; ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಜ್ಜಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನ]] '''ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ''' [[ಕೇರಳ]], [[ಭಾರತ]]ದ [[ಅರನ್ಮುಳ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಉತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಮವು [[ಪಂಪಾ ನದಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ವಳ್ಳಂ ಕಳಿ|ಹಾವು ದೋಣಿ ಪಂದ್ಯವನ್ನು]] ನಡೆಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಭೋಜನ (ಸದ್ಯ) ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಲ್ಲ ಸದ್ಯವನ್ನು ಅಷ್ಟಮಿ ರೋಹಿಣಿ ದಿನದಂದು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಲ್ಲ ಸದ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆಯಾದ [[ಕೃಷ್ಣ]]ನು ಭಕ್ತರಿಂದ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಬರುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ, ವಲ್ಲ ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಕೇಳುವ ಎಲ್ಲಾ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಭುವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಜನರಿಗೆ ನೀಡಲೇಬೇಕು. ==ಸಾಮಾನ್ಯ ನೈವೇದ್ಯಗಳು== ಸದ್ಯ ({{Transliteration|hi|sadya}}) ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಭೋಜನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಊಟವು ಬಾಳೆಯ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುವ 10 ರಿಂದ 20 ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ಅಷ್ಟಮಿ ರೋಹಿಣಿ ದಿನದಂದು 64 ಭಕ್ಷ್ಯಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|last=Griffiths|first=Chris|title=An Indian meal with more than 60 dishes|language=en|url=https://www.bbc.com/travel/gallery/20200901-an-indian-meal-with-more-than-60-dishes|access-date=2021-08-04}}</ref> ಕೆಲವು ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರಗಳು: * [[ಪರಿಪ್ಪು]] - ಅನ್ನ, [[ಪಪ್ಪಡ]] ಮತ್ತು [[ತುಪ್ಪ]]ದೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸುವ ದಪ್ಪ [[ಬೇಳೆ]] ಭಕ್ಷ್ಯ<ref name=":0">{{Cite news|last=Paitandy|first=Priyadarshini|date=2020-08-26|title=Want a traditional Onam sadhya? Here's what you can order this year|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/want-your-traditional-onam-sadhya-heres-what-you-can-order-this-year/article32447159.ece|access-date=2021-08-04|issn=0971-751X}}</ref> * ಪುಳಿಸ್ಸೇರಿ - ದಪ್ಪ ಮತ್ತು ಹುಳಿ ಮಜ್ಜಿಗೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಕರಿ<ref name=":0" /> * ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಚಿಪ್ಸ್<ref name=":0" /> * ''ಶಕ್ಕರ ವರಟ್ಟಿ'' ಮತ್ತು ''ಪೂವನ್ ಪಳಂ<ref name=":0" />'' * ಅರವಣ ಪಾಯಸಂ (ಅಕ್ಕಿ, ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪುಡಿಂಗ್)<ref name=":0" /> * ಕಾಳಿಪಳಂ ಪಾಯಸಂ (ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪುಡಿಂಗ್)<ref name=":1">{{Cite web|title=In search of Sadhya|url=https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2020/aug/27/in-search-of-sadhya-2188675.html|access-date=2021-08-04|website=The New Indian Express}}</ref> * ಉನ್ನಿಯಪ್ಪಂ<ref name=":1" /> * [[ಸಾಂಬಾರ್]] * [[ರಸಂ]] * [[ಅವಿಯಲ್]]<ref name=":1" /> * [[ಕಾಳನ್]] * [[ಓಲನ್ (ಭಕ್ಷ್ಯ)|ಓಲನ್]] * [[ಕೂಟ್ಟುಕರಿ]] * [[ಕಿಚಡಿ]] * [[ಪಚಡಿ]]<ref name=":1" /> * [[ಇಂಜಿಪುಳಿ]] * [[ತೋರನ್]] * [[ಭಾರತೀಯ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ|ಆಚಾರ್]]: ಮಸಾಲೆಯುಕ್ತ ಹುಳಿ ಮಾವು, [[ನಿಂಬೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ|ನಿಂಬೆ]] ಅಥವಾ ಸುಣ್ಣದ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ==ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ== ವಲ್ಲ ಸದ್ಯವನ್ನು ಭಕ್ತರು ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಗೆ ([[ಕೃಷ್ಣ]]ನ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು) "ವഴಿಪಾಡು" ಆಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ವಲ್ಲ ಸದ್ಯವು ಯಾವುದೇ ದೋಣಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ವಲ್ಲ ಸದ್ಯದ ದಿನದಂದು, ದೋಣಿ ಚಾಲಕರು ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಮೂಲಕ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ದೋಣಿ ಚಾಲಕರು ಚಿನ್ನದ ಲೇಪಿತ ದೇವಾಲಯದ ಸ್ತಂಭದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನಡಪ್ಪಂತಲ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಗೆ ನಿರಪರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಭಜನೆಗಳನ್ನು (ವಂಚಿ ಪಾಟ್ಟು) ಹಾಡುತ್ತಾ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ವಾತಾವರಣವು ಲಯಬದ್ಧ ವಂಚಿ ಪಾಟ್ಟು, ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಯ ಸ್ತುತಿಗೀತೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ ಪೂಜೆ (ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಪೂಜೆ) ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ವಲ್ಲಸದ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ವಲ್ಲ ಸದ್ಯವನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಮೊದಲು, ವಂಚಿ ಪಾಟ್ಟು - ಕೃಷ್ಣನ ಸ್ತುತಿ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು - ಹಾಡುತ್ತಾ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.<ref name="ktourism">{{Cite web |title=Aranmula Valla Sadya |website=Kerala Tourism |url=https://www.keralatourism.org/event/aranmula-valla-sadya/124/ |access-date=24 July 2026}}</ref> ಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ಅಷ್ಟಮಿ ರೋಹಿಣಿ ದಿನದಂದು, ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಭಕ್ತರಿಗಾಗಿ ವಲ್ಲ ಸದ್ಯವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು ಒಂದು ರಿಂದ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಜನರು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಳ್ಳಿಯೋಡಂಗಳು ಈ ಭೋಜನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="explainer2025">{{Cite news |title=Kerala's famed Aranmula Vallasadya feast, the largest in India, begins on July 13: What's it all about? |work=Onmanorama |date=9 July 2025 |url=https://www.onmanorama.com/travel/kerala/2025/07/09/kerala-aranmula-vallasadya-feast-how-to-book-explainer.html |access-date=24 July 2026}}</ref> [[File:Aranmula valla sadhya -- Melukara Palliyodam -- Snake Boat.jpg|thumb|ಪಂಪಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಮೇಲುಕ್ಕರದ ಪಳ್ಳಿಯೋಡಂ, ಅರನ್ಮುಳ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ದೇವಾಲಯದ ಕಡೆಗೆ ಭಕ್ತರ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ವಲ್ಲಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ತೆರಳುತ್ತಿದೆ.]] == ಘಟನೆಗಳು == 2018ರ ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯವು ಆಚರಣೆಗೆ ತೆರೆದಿತ್ತು ಮತ್ತು 92 ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. 2020 ಮತ್ತು 2021ರಲ್ಲಿ, [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ|ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ]]ದ ಕಾರಣ, ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಅದರ ನಡವಳಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು.<ref name="mathrubhumi">{{Cite web|title=Uncertainty looms over 'Valla Sadhya' at Aranmula temple due to COVID crisis|url=https://english.mathrubhumi.com/news/offbeat/uncertainty-looms-over-valla-sadhya-at-aranmula-temple-due-to-covid-crisis-1.4925295|access-date=2021-08-04|website=Mathrubhumi|language=en}}</ref> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಅರನ್ಮುಳ]] * [[ಪಳ್ಳಿಯೋಡಂ]] * [[ಹಾವು ದೋಣಿ]] * [[ಅರನ್ಮುಳ ದೋಣಿ ಪಂದ್ಯ]] * [[ತಿರುವನಂತಪುರ ಸದ್ಯ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> ==ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{commons category|Sadya}} * http://www.aranmula.net * http://www.aranmulavallamkali.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190718011708/http://aranmulavallamkali.com/ |date=18 ಜುಲೈ 2019 }} * https://www.templespedia.com/aranmula-vallasadya-dishes/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171020191850/https://www.templespedia.com/aranmula-vallasadya-dishes/ |date=20 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 }} [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದ ಹಿಂದೂ ಉತ್ಸವಗಳು]] b9fr8c3o2s7b64t7p14ucpubjkzohpq 1377158 1377155 2026-07-25T02:59:11Z A826 72368 Added date. | [[:en:WP:UCB|Use this tool]]. [[:en:WP:DBUG|Report bugs]]. | #UCB_Gadget 1377158 wikitext text/x-wiki [[File:Valla Sadhya - വള്ളസദ്യ - Wiki Loves Onam 2024.webm|thumb|right|ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ ವೀಡಿಯೊ]] [[File:Sadhya Items.jpg|thumb|ಸೇವಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ [[ಸದ್ಯ]] ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: [[ಪಾಯಸಂ]], ಕಹಿ ಸೋರೆ [[ತೋರನ್]], [[ಅವಿಯಲ್]], [[ಕಾಳನ್]], ನಿಂಬೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, [[ಸಾಂಬಾರ್]]; ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಜ್ಜಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನ]] '''ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ''' [[ಕೇರಳ]], [[ಭಾರತ]]ದ [[ಅರನ್ಮುಳ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಉತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಮವು [[ಪಂಪಾ ನದಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ವಳ್ಳಂ ಕಳಿ|ಹಾವು ದೋಣಿ ಪಂದ್ಯವನ್ನು]] ನಡೆಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಭೋಜನ (ಸದ್ಯ) ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಲ್ಲ ಸದ್ಯವನ್ನು ಅಷ್ಟಮಿ ರೋಹಿಣಿ ದಿನದಂದು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಲ್ಲ ಸದ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆಯಾದ [[ಕೃಷ್ಣ]]ನು ಭಕ್ತರಿಂದ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಬರುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ, ವಲ್ಲ ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಕೇಳುವ ಎಲ್ಲಾ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಭುವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಜನರಿಗೆ ನೀಡಲೇಬೇಕು. ==ಸಾಮಾನ್ಯ ನೈವೇದ್ಯಗಳು== ಸದ್ಯ ({{Transliteration|hi|sadya}}) ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಭೋಜನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಊಟವು ಬಾಳೆಯ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುವ 10 ರಿಂದ 20 ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ಅಷ್ಟಮಿ ರೋಹಿಣಿ ದಿನದಂದು 64 ಭಕ್ಷ್ಯಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|last=Griffiths|first=Chris|title=An Indian meal with more than 60 dishes|language=en|url=https://www.bbc.com/travel/gallery/20200901-an-indian-meal-with-more-than-60-dishes|access-date=2021-08-04}}</ref> ಕೆಲವು ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರಗಳು: * [[ಪರಿಪ್ಪು]] - ಅನ್ನ, [[ಪಪ್ಪಡ]] ಮತ್ತು [[ತುಪ್ಪ]]ದೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸುವ ದಪ್ಪ [[ಬೇಳೆ]] ಭಕ್ಷ್ಯ<ref name=":0">{{Cite news|last=Paitandy|first=Priyadarshini|date=2020-08-26|title=Want a traditional Onam sadhya? Here's what you can order this year|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/want-your-traditional-onam-sadhya-heres-what-you-can-order-this-year/article32447159.ece|access-date=2021-08-04|issn=0971-751X}}</ref> * ಪುಳಿಸ್ಸೇರಿ - ದಪ್ಪ ಮತ್ತು ಹುಳಿ ಮಜ್ಜಿಗೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಕರಿ<ref name=":0" /> * ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಚಿಪ್ಸ್<ref name=":0" /> * ''ಶಕ್ಕರ ವರಟ್ಟಿ'' ಮತ್ತು ''ಪೂವನ್ ಪಳಂ<ref name=":0" />'' * ಅರವಣ ಪಾಯಸಂ (ಅಕ್ಕಿ, ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪುಡಿಂಗ್)<ref name=":0" /> * ಕಾಳಿಪಳಂ ಪಾಯಸಂ (ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪುಡಿಂಗ್)<ref name=":1">{{Cite web|title=In search of Sadhya|url=https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2020/aug/27/in-search-of-sadhya-2188675.html|access-date=2021-08-04|website=The New Indian Express |date=27 August 2020 }}</ref> * ಉನ್ನಿಯಪ್ಪಂ<ref name=":1" /> * [[ಸಾಂಬಾರ್]] * [[ರಸಂ]] * [[ಅವಿಯಲ್]]<ref name=":1" /> * [[ಕಾಳನ್]] * [[ಓಲನ್ (ಭಕ್ಷ್ಯ)|ಓಲನ್]] * [[ಕೂಟ್ಟುಕರಿ]] * [[ಕಿಚಡಿ]] * [[ಪಚಡಿ]]<ref name=":1" /> * [[ಇಂಜಿಪುಳಿ]] * [[ತೋರನ್]] * [[ಭಾರತೀಯ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ|ಆಚಾರ್]]: ಮಸಾಲೆಯುಕ್ತ ಹುಳಿ ಮಾವು, [[ನಿಂಬೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ|ನಿಂಬೆ]] ಅಥವಾ ಸುಣ್ಣದ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ==ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ== ವಲ್ಲ ಸದ್ಯವನ್ನು ಭಕ್ತರು ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಗೆ ([[ಕೃಷ್ಣ]]ನ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು) "ವഴಿಪಾಡು" ಆಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ವಲ್ಲ ಸದ್ಯವು ಯಾವುದೇ ದೋಣಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ವಲ್ಲ ಸದ್ಯದ ದಿನದಂದು, ದೋಣಿ ಚಾಲಕರು ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಮೂಲಕ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ದೋಣಿ ಚಾಲಕರು ಚಿನ್ನದ ಲೇಪಿತ ದೇವಾಲಯದ ಸ್ತಂಭದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನಡಪ್ಪಂತಲ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಗೆ ನಿರಪರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಭಜನೆಗಳನ್ನು (ವಂಚಿ ಪಾಟ್ಟು) ಹಾಡುತ್ತಾ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ವಾತಾವರಣವು ಲಯಬದ್ಧ ವಂಚಿ ಪಾಟ್ಟು, ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಯ ಸ್ತುತಿಗೀತೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ ಪೂಜೆ (ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಪೂಜೆ) ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ವಲ್ಲಸದ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ವಲ್ಲ ಸದ್ಯವನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಮೊದಲು, ವಂಚಿ ಪಾಟ್ಟು - ಕೃಷ್ಣನ ಸ್ತುತಿ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು - ಹಾಡುತ್ತಾ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.<ref name="ktourism">{{Cite web |title=Aranmula Valla Sadya |website=Kerala Tourism |url=https://www.keralatourism.org/event/aranmula-valla-sadya/124/ |access-date=24 July 2026}}</ref> ಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ಅಷ್ಟಮಿ ರೋಹಿಣಿ ದಿನದಂದು, ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಭಕ್ತರಿಗಾಗಿ ವಲ್ಲ ಸದ್ಯವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು ಒಂದು ರಿಂದ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಜನರು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಳ್ಳಿಯೋಡಂಗಳು ಈ ಭೋಜನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="explainer2025">{{Cite news |title=Kerala's famed Aranmula Vallasadya feast, the largest in India, begins on July 13: What's it all about? |work=Onmanorama |date=9 July 2025 |url=https://www.onmanorama.com/travel/kerala/2025/07/09/kerala-aranmula-vallasadya-feast-how-to-book-explainer.html |access-date=24 July 2026}}</ref> [[File:Aranmula valla sadhya -- Melukara Palliyodam -- Snake Boat.jpg|thumb|ಪಂಪಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಮೇಲುಕ್ಕರದ ಪಳ್ಳಿಯೋಡಂ, ಅರನ್ಮುಳ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ದೇವಾಲಯದ ಕಡೆಗೆ ಭಕ್ತರ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ವಲ್ಲಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ತೆರಳುತ್ತಿದೆ.]] == ಘಟನೆಗಳು == 2018ರ ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯವು ಆಚರಣೆಗೆ ತೆರೆದಿತ್ತು ಮತ್ತು 92 ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. 2020 ಮತ್ತು 2021ರಲ್ಲಿ, [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ|ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ]]ದ ಕಾರಣ, ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಅದರ ನಡವಳಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು.<ref name="mathrubhumi">{{Cite web|title=Uncertainty looms over 'Valla Sadhya' at Aranmula temple due to COVID crisis|url=https://english.mathrubhumi.com/news/offbeat/uncertainty-looms-over-valla-sadhya-at-aranmula-temple-due-to-covid-crisis-1.4925295|access-date=2021-08-04|website=Mathrubhumi|date=23 July 2020 |language=en}}</ref> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಅರನ್ಮುಳ]] * [[ಪಳ್ಳಿಯೋಡಂ]] * [[ಹಾವು ದೋಣಿ]] * [[ಅರನ್ಮುಳ ದೋಣಿ ಪಂದ್ಯ]] * [[ತಿರುವನಂತಪುರ ಸದ್ಯ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> ==ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{commons category|Sadya}} * http://www.aranmula.net * http://www.aranmulavallamkali.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190718011708/http://aranmulavallamkali.com/ |date=18 ಜುಲೈ 2019 }} * https://www.templespedia.com/aranmula-vallasadya-dishes/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171020191850/https://www.templespedia.com/aranmula-vallasadya-dishes/ |date=20 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 }} [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದ ಹಿಂದೂ ಉತ್ಸವಗಳು]] a2ke9heueufzs5992x75upf0mifboum 1377159 1377158 2026-07-25T03:01:13Z A826 72368 /* ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು */ 1377159 wikitext text/x-wiki [[File:Valla Sadhya - വള്ളസദ്യ - Wiki Loves Onam 2024.webm|thumb|right|ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ ವೀಡಿಯೊ]] [[File:Sadhya Items.jpg|thumb|ಸೇವಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ [[ಸದ್ಯ]] ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: [[ಪಾಯಸಂ]], ಕಹಿ ಸೋರೆ [[ತೋರನ್]], [[ಅವಿಯಲ್]], [[ಕಾಳನ್]], ನಿಂಬೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, [[ಸಾಂಬಾರ್]]; ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಜ್ಜಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನ]] '''ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ''' [[ಕೇರಳ]], [[ಭಾರತ]]ದ [[ಅರನ್ಮುಳ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಉತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಮವು [[ಪಂಪಾ ನದಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ವಳ್ಳಂ ಕಳಿ|ಹಾವು ದೋಣಿ ಪಂದ್ಯವನ್ನು]] ನಡೆಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಭೋಜನ (ಸದ್ಯ) ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಲ್ಲ ಸದ್ಯವನ್ನು ಅಷ್ಟಮಿ ರೋಹಿಣಿ ದಿನದಂದು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಲ್ಲ ಸದ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆಯಾದ [[ಕೃಷ್ಣ]]ನು ಭಕ್ತರಿಂದ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಬರುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ, ವಲ್ಲ ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಕೇಳುವ ಎಲ್ಲಾ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಭುವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಜನರಿಗೆ ನೀಡಲೇಬೇಕು. ==ಸಾಮಾನ್ಯ ನೈವೇದ್ಯಗಳು== ಸದ್ಯ ({{Transliteration|hi|sadya}}) ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಭೋಜನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಊಟವು ಬಾಳೆಯ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುವ 10 ರಿಂದ 20 ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ಅಷ್ಟಮಿ ರೋಹಿಣಿ ದಿನದಂದು 64 ಭಕ್ಷ್ಯಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|last=Griffiths|first=Chris|title=An Indian meal with more than 60 dishes|language=en|url=https://www.bbc.com/travel/gallery/20200901-an-indian-meal-with-more-than-60-dishes|access-date=2021-08-04}}</ref> ಕೆಲವು ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರಗಳು: * [[ಪರಿಪ್ಪು]] - ಅನ್ನ, [[ಪಪ್ಪಡ]] ಮತ್ತು [[ತುಪ್ಪ]]ದೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸುವ ದಪ್ಪ [[ಬೇಳೆ]] ಭಕ್ಷ್ಯ<ref name=":0">{{Cite news|last=Paitandy|first=Priyadarshini|date=2020-08-26|title=Want a traditional Onam sadhya? Here's what you can order this year|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/want-your-traditional-onam-sadhya-heres-what-you-can-order-this-year/article32447159.ece|access-date=2021-08-04|issn=0971-751X}}</ref> * ಪುಳಿಸ್ಸೇರಿ - ದಪ್ಪ ಮತ್ತು ಹುಳಿ ಮಜ್ಜಿಗೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಕರಿ<ref name=":0" /> * ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಚಿಪ್ಸ್<ref name=":0" /> * ''ಶಕ್ಕರ ವರಟ್ಟಿ'' ಮತ್ತು ''ಪೂವನ್ ಪಳಂ<ref name=":0" />'' * ಅರವಣ ಪಾಯಸಂ (ಅಕ್ಕಿ, ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪುಡಿಂಗ್)<ref name=":0" /> * ಕಾಳಿಪಳಂ ಪಾಯಸಂ (ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪುಡಿಂಗ್)<ref name=":1">{{Cite web|title=In search of Sadhya|url=https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2020/aug/27/in-search-of-sadhya-2188675.html|access-date=2021-08-04|website=The New Indian Express |date=27 August 2020 }}</ref> * ಉನ್ನಿಯಪ್ಪಂ<ref name=":1" /> * [[ಸಾಂಬಾರ್]] * [[ರಸಂ]] * [[ಅವಿಯಲ್]]<ref name=":1" /> * [[ಕಾಳನ್]] * [[ಓಲನ್ (ಭಕ್ಷ್ಯ)|ಓಲನ್]] * [[ಕೂಟ್ಟುಕರಿ]] * [[ಕಿಚಡಿ]] * [[ಪಚಡಿ]]<ref name=":1" /> * [[ಇಂಜಿಪುಳಿ]] * [[ತೋರನ್]] * [[ಭಾರತೀಯ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ|ಆಚಾರ್]]: ಮಸಾಲೆಯುಕ್ತ ಹುಳಿ ಮಾವು, [[ನಿಂಬೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ|ನಿಂಬೆ]] ಅಥವಾ ಸುಣ್ಣದ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ==ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ== ವಲ್ಲ ಸದ್ಯವನ್ನು ಭಕ್ತರು ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಗೆ ([[ಕೃಷ್ಣ]]ನ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು) "ವഴಿಪಾಡು" ಆಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ವಲ್ಲ ಸದ್ಯವು ಯಾವುದೇ ದೋಣಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ವಲ್ಲ ಸದ್ಯದ ದಿನದಂದು, ದೋಣಿ ಚಾಲಕರು ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಮೂಲಕ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ದೋಣಿ ಚಾಲಕರು ಚಿನ್ನದ ಲೇಪಿತ ದೇವಾಲಯದ ಸ್ತಂಭದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನಡಪ್ಪಂತಲ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಗೆ ನಿರಪರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಭಜನೆಗಳನ್ನು (ವಂಚಿ ಪಾಟ್ಟು) ಹಾಡುತ್ತಾ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ವಾತಾವರಣವು ಲಯಬದ್ಧ ವಂಚಿ ಪಾಟ್ಟು, ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಯ ಸ್ತುತಿಗೀತೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ ಪೂಜೆ (ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಪೂಜೆ) ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ವಲ್ಲಸದ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ವಲ್ಲ ಸದ್ಯವನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಮೊದಲು, ವಂಚಿ ಪಾಟ್ಟು - ಕೃಷ್ಣನ ಸ್ತುತಿ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು - ಹಾಡುತ್ತಾ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.<ref name="ktourism">{{Cite web |title=Aranmula Valla Sadya |website=Kerala Tourism |url=https://www.keralatourism.org/event/aranmula-valla-sadya/124/ |access-date=24 July 2026}}</ref> ಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ಅಷ್ಟಮಿ ರೋಹಿಣಿ ದಿನದಂದು, ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಭಕ್ತರಿಗಾಗಿ ವಲ್ಲ ಸದ್ಯವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು ಒಂದು ರಿಂದ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಜನರು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಳ್ಳಿಯೋಡಂಗಳು ಈ ಭೋಜನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="explainer2025">{{Cite news |title=Kerala's famed Aranmula Vallasadya feast, the largest in India, begins on July 13: What's it all about? |work=Onmanorama |date=9 July 2025 |url=https://www.onmanorama.com/travel/kerala/2025/07/09/kerala-aranmula-vallasadya-feast-how-to-book-explainer.html |access-date=24 July 2026}}</ref> [[File:Aranmula valla sadhya -- Melukara Palliyodam -- Snake Boat.jpg|thumb|ಪಂಪಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಮೇಲುಕ್ಕರದ ಪಳ್ಳಿಯೋಡಂ, ಅರನ್ಮುಳ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ದೇವಾಲಯದ ಕಡೆಗೆ ಭಕ್ತರ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ವಲ್ಲಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ತೆರಳುತ್ತಿದೆ.]] == ಘಟನೆಗಳು == 2018ರ ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯವು ಆಚರಣೆಗೆ ತೆರೆದಿತ್ತು ಮತ್ತು 92 ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. 2020 ಮತ್ತು 2021ರಲ್ಲಿ, [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ|ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ]]ದ ಕಾರಣ, ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಅದರ ನಡವಳಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು.<ref name="mathrubhumi">{{Cite web|title=Uncertainty looms over 'Valla Sadhya' at Aranmula temple due to COVID crisis|url=https://english.mathrubhumi.com/news/offbeat/uncertainty-looms-over-valla-sadhya-at-aranmula-temple-due-to-covid-crisis-1.4925295|access-date=2021-08-04|website=Mathrubhumi|date=23 July 2020 |language=en}}</ref> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಅರನ್ಮುಳ]] * [[ಪಳ್ಳಿಯೋಡಂ]] * [[ಹಾವು ದೋಣಿ]] * [[ಅರನ್ಮುಳ ದೋಣಿ ಪಂದ್ಯ]] * [[ತಿರುವನಂತಪುರ ಸದ್ಯ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> ==ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{commons category|Sadya}} * http://www.aranmula.net * http://www.aranmulavallamkali.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190718011708/http://aranmulavallamkali.com/ |date=18 July 2019 }} * https://www.templespedia.com/aranmula-vallasadya-dishes/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171020191850/https://www.templespedia.com/aranmula-vallasadya-dishes/ |date=20 October 2017 }} [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದ ಹಿಂದೂ ಉತ್ಸವಗಳು]] d15iks9q7cupnyknzvcj9948caqqp3k 1377160 1377159 2026-07-25T03:02:06Z A826 72368 /* ಸಾಮಾನ್ಯ ನೈವೇದ್ಯಗಳು */ 1377160 wikitext text/x-wiki [[File:Valla Sadhya - വള്ളസദ്യ - Wiki Loves Onam 2024.webm|thumb|right|ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ ವೀಡಿಯೊ]] [[File:Sadhya Items.jpg|thumb|ಸೇವಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ [[ಸದ್ಯ]] ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: [[ಪಾಯಸಂ]], ಕಹಿ ಸೋರೆ [[ತೋರನ್]], [[ಅವಿಯಲ್]], [[ಕಾಳನ್]], ನಿಂಬೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, [[ಸಾಂಬಾರ್]]; ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಜ್ಜಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನ]] '''ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ''' [[ಕೇರಳ]], [[ಭಾರತ]]ದ [[ಅರನ್ಮುಳ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಉತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಮವು [[ಪಂಪಾ ನದಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ವಳ್ಳಂ ಕಳಿ|ಹಾವು ದೋಣಿ ಪಂದ್ಯವನ್ನು]] ನಡೆಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಭೋಜನ (ಸದ್ಯ) ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಲ್ಲ ಸದ್ಯವನ್ನು ಅಷ್ಟಮಿ ರೋಹಿಣಿ ದಿನದಂದು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಲ್ಲ ಸದ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆಯಾದ [[ಕೃಷ್ಣ]]ನು ಭಕ್ತರಿಂದ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಬರುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ, ವಲ್ಲ ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಕೇಳುವ ಎಲ್ಲಾ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಭುವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಜನರಿಗೆ ನೀಡಲೇಬೇಕು. ==ಸಾಮಾನ್ಯ ನೈವೇದ್ಯಗಳು== ಸದ್ಯ ({{Transliteration|hi|sadya}}) ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಭೋಜನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಊಟವು ಬಾಳೆಯ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುವ 10 ರಿಂದ 20 ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ಅಷ್ಟಮಿ ರೋಹಿಣಿ ದಿನದಂದು 64 ಭಕ್ಷ್ಯಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|last=Griffiths|first=Chris|title=An Indian meal with more than 60 dishes|language=en|url=https://www.bbc.com/travel/gallery/20200901-an-indian-meal-with-more-than-60-dishes|access-date=2021-08-04}}</ref> ಕೆಲವು ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರಗಳು: * [[ಪರಿಪ್ಪು]] - ಅನ್ನ, [[ಹಪ್ಪಳ]] ಮತ್ತು [[ತುಪ್ಪ]]ದೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸುವ ದಪ್ಪ [[ಬೇಳೆ]] ಭಕ್ಷ್ಯ<ref name=":0">{{Cite news|last=Paitandy|first=Priyadarshini|date=2020-08-26|title=Want a traditional Onam sadhya? Here's what you can order this year|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/want-your-traditional-onam-sadhya-heres-what-you-can-order-this-year/article32447159.ece|access-date=2021-08-04|issn=0971-751X}}</ref> * ಪುಳಿಸ್ಸೇರಿ - ದಪ್ಪ ಮತ್ತು ಹುಳಿ ಮಜ್ಜಿಗೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಕರಿ<ref name=":0" /> * ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಚಿಪ್ಸ್<ref name=":0" /> * ''ಶಕ್ಕರ ವರಟ್ಟಿ'' ಮತ್ತು ''ಪೂವನ್ ಪಳಂ<ref name=":0" />'' * ಅರವಣ ಪಾಯಸಂ (ಅಕ್ಕಿ, ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪುಡಿಂಗ್)<ref name=":0" /> * ಕಾಳಿಪಳಂ ಪಾಯಸಂ (ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪುಡಿಂಗ್)<ref name=":1">{{Cite web|title=In search of Sadhya|url=https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2020/aug/27/in-search-of-sadhya-2188675.html|access-date=2021-08-04|website=The New Indian Express |date=27 August 2020 }}</ref> * ಉನ್ನಿಯಪ್ಪಂ<ref name=":1" /> * [[ಸಾಂಬಾರ್]] * [[ರಸಂ]] * [[ಅವಿಯಲ್]]<ref name=":1" /> * [[ಕಾಳನ್]] * [[ಓಲನ್ (ಭಕ್ಷ್ಯ)|ಓಲನ್]] * [[ಕೂಟ್ಟುಕರಿ]] * [[ಕಿಚಡಿ]] * [[ಪಚಡಿ]]<ref name=":1" /> * [[ಇಂಜಿಪುಳಿ]] * [[ತೋರನ್]] * [[ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ|ಆಚಾರ್]]: ಮಸಾಲೆಯುಕ್ತ ಹುಳಿ ಮಾವು, [[ನಿಂಬೆ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ|ನಿಂಬೆ]] ಅಥವಾ ಸುಣ್ಣದ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ==ವಲ್ಲ ಸದ್ಯ== ವಲ್ಲ ಸದ್ಯವನ್ನು ಭಕ್ತರು ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಗೆ ([[ಕೃಷ್ಣ]]ನ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು) "ವഴಿಪಾಡು" ಆಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ವಲ್ಲ ಸದ್ಯವು ಯಾವುದೇ ದೋಣಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ವಲ್ಲ ಸದ್ಯದ ದಿನದಂದು, ದೋಣಿ ಚಾಲಕರು ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಮೂಲಕ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ದೋಣಿ ಚಾಲಕರು ಚಿನ್ನದ ಲೇಪಿತ ದೇವಾಲಯದ ಸ್ತಂಭದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನಡಪ್ಪಂತಲ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಗೆ ನಿರಪರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಭಜನೆಗಳನ್ನು (ವಂಚಿ ಪಾಟ್ಟು) ಹಾಡುತ್ತಾ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ವಾತಾವರಣವು ಲಯಬದ್ಧ ವಂಚಿ ಪಾಟ್ಟು, ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಯ ಸ್ತುತಿಗೀತೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ ಪೂಜೆ (ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಪೂಜೆ) ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ವಲ್ಲಸದ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ವಲ್ಲ ಸದ್ಯವನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಮೊದಲು, ವಂಚಿ ಪಾಟ್ಟು - ಕೃಷ್ಣನ ಸ್ತುತಿ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು - ಹಾಡುತ್ತಾ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.<ref name="ktourism">{{Cite web |title=Aranmula Valla Sadya |website=Kerala Tourism |url=https://www.keralatourism.org/event/aranmula-valla-sadya/124/ |access-date=24 July 2026}}</ref> ಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ಅಷ್ಟಮಿ ರೋಹಿಣಿ ದಿನದಂದು, ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಭಕ್ತರಿಗಾಗಿ ವಲ್ಲ ಸದ್ಯವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು ಒಂದು ರಿಂದ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಜನರು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಳ್ಳಿಯೋಡಂಗಳು ಈ ಭೋಜನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="explainer2025">{{Cite news |title=Kerala's famed Aranmula Vallasadya feast, the largest in India, begins on July 13: What's it all about? |work=Onmanorama |date=9 July 2025 |url=https://www.onmanorama.com/travel/kerala/2025/07/09/kerala-aranmula-vallasadya-feast-how-to-book-explainer.html |access-date=24 July 2026}}</ref> [[File:Aranmula valla sadhya -- Melukara Palliyodam -- Snake Boat.jpg|thumb|ಪಂಪಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಮೇಲುಕ್ಕರದ ಪಳ್ಳಿಯೋಡಂ, ಅರನ್ಮುಳ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ದೇವಾಲಯದ ಕಡೆಗೆ ಭಕ್ತರ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ವಲ್ಲಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ತೆರಳುತ್ತಿದೆ.]] == ಘಟನೆಗಳು == 2018ರ ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯವು ಆಚರಣೆಗೆ ತೆರೆದಿತ್ತು ಮತ್ತು 92 ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. 2020 ಮತ್ತು 2021ರಲ್ಲಿ, [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ|ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ]]ದ ಕಾರಣ, ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಅದರ ನಡವಳಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು.<ref name="mathrubhumi">{{Cite web|title=Uncertainty looms over 'Valla Sadhya' at Aranmula temple due to COVID crisis|url=https://english.mathrubhumi.com/news/offbeat/uncertainty-looms-over-valla-sadhya-at-aranmula-temple-due-to-covid-crisis-1.4925295|access-date=2021-08-04|website=Mathrubhumi|date=23 July 2020 |language=en}}</ref> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಅರನ್ಮುಳ]] * [[ಪಳ್ಳಿಯೋಡಂ]] * [[ಹಾವು ದೋಣಿ]] * [[ಅರನ್ಮುಳ ದೋಣಿ ಪಂದ್ಯ]] * [[ತಿರುವನಂತಪುರ ಸದ್ಯ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> ==ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{commons category|Sadya}} * http://www.aranmula.net * http://www.aranmulavallamkali.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190718011708/http://aranmulavallamkali.com/ |date=18 July 2019 }} * https://www.templespedia.com/aranmula-vallasadya-dishes/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171020191850/https://www.templespedia.com/aranmula-vallasadya-dishes/ |date=20 October 2017 }} [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದ ಹಿಂದೂ ಉತ್ಸವಗಳು]] 49mfrub9hs6c3qrikgwpnxd7wjjbn75 14 179793 1377156 2026-07-25T02:47:37Z A826 72368 ಹೊಸ ಪುಟ: [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳ]] 1377156 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳ]] ipe48aqtbzu3epcvs83z8ghcdblirlj 1377161 1377156 2026-07-25T03:16:15Z A826 72368 added [[Category:ಹಿಂದೂ ಆಚರಣೆಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1377161 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳ]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಆಚರಣೆಗಳು]] 4zgipjgmyap1vxvr24vpq81yx4gvbge 0 179794 1377163 2026-07-25T04:10:49Z Prathvi Acharya 87484 "[[:en:Special:Redirect/revision/1329840551|Ayyanthole Karthyayani Temple]]" ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು 1377163 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles> <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox Hindu temple|name=Ayyanthole Karthyayani Temple|image=|image_alt=|caption=|map_caption=Location in Kerala|coordinates={{Coord|type:event|format=dms|display=inline,title}}|country=[[India]]|state=[[Kerala]]|district=[[Thrissur District]]|location=City of [[Thrissur]]|elevation_m=|architecture=[[Kerala]]}} <mark>'''ಅಯ್ಯಂತೋಳೆ ಕಾರ್ತ್ಯಾಯಿನಿ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ'''ವು ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ತೃಶೂರ್ ನಗರದ ಅಯ್ಯಂತೋಳ್‌ನಲ್ಲಿದೆ</mark>. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕೊಚ್ಚಿನ್ ದೇವಸ್ವಂ ಮಂಡಳಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕೇರಳದ 108 ದುರ್ಗಾ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಡೆಯುವ ತೃಶೂರ್ ಪೂರಂ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಚೆಂಬುಕ್ಕಾವು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಭಗವತಿಯನ್ನು, ಅಯ್ಯಂತೋಳ್ ಕಾರ್ತ್ಯಾಯನಿ ಭಗವತಿಯ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ (ತಂಗಿ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.[೧][೨] ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆ ಯೋಗಮಾಯೆ. ಈಕೆ ಯಶೋದೆ ಮತ್ತು ನಂದಗೋಪರಿಗೆ ಜನಿಸಿದಳು ಹಾಗೂ ದಿವ್ಯ ವಾಣಿಯ ಆದೇಶದಂತೆ ಈಕೆಯನ್ನು ಮಥುರೆಗೆ ಕರೆತರಲಾಯಿತು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಗೋಕುಲಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು. ----ಕಂಸನು ಬಂದಾಗ, ಅವನಿಗೆ ಗಂಡು ಮಗುವಿನ ಬದಲಾಗಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಆ ಮಗುವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಅವನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ದೇವಿಯು ಕಂಸನ ಹೆಗಲಿಗೆ ಚುಚ್ಚಿ (ತನ್ನ ಕಾಲಿನಿಂದ ಒದ್ದು), ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಬರಲಿರುವ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿದಳು. ---- == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Hindu temples in Kerala}}<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು|1}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದು ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್ರಿಸ್ಸುರ್]] [[ವರ್ಗ:ದುರ್ಗ ದೇವಸ್ಥಾನ]] fdcrz6nl63al4dzpthjd2vhj6u8dz7n 1377165 1377163 2026-07-25T04:22:05Z Prathvi Acharya 87484 1377165 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hindu temple in Kerala, India}} {{Orphan|date=April 2023}} {{Use dmy dates|date=May 2023}} {{Use Indian English|date=May 2023}} {{Infobox Hindu temple | name = Ayyanthole Karthyayani Temple | image = | image_alt = | caption = ಅಯ್ಯಂತೋಳೆ ಕಾರ್ತ್ಯಾಯಿನಿ ದೇವಸ್ಥಾನ | map_type = <!-- India Kerala --> | map_caption = Location in Kerala | coordinates ={{Coord|type:event|format=dms|display=inline,title}} | country = [[India]] | state = [[Kerala]] | district = [[Thrissur District]] | location = City of [[Thrissur]] | elevation_m = | deity = [[Bhagavathi]] | festivals= [[Thrissur Pooram]], Thrukkarthika Maholsavam | architecture = [[Kerala]] }} '''[[ಅಯ್ಯಂತೋಳೆ]] ಕಾರ್ತ್ಯಾಯಿನಿ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ'''ವು [[ಭಾರತದ]] [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ತೃಶೂರ್]] ನಗರದ ಅಯ್ಯಂತೋಳ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು [[ಕೊಚ್ಚಿನ್]] ದೇವಸ್ವಂ ಮಂಡಳಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕೇರಳದ 108 [[ದುರ್ಗಾ]] ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಡೆಯುವ [[ತೃಶೂರ್]] ಪೂರಂ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಚೆಂಬುಕ್ಕಾವು]] ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಭಗವತಿಯನ್ನು, ಅಯ್ಯಂತೋಳ್ ಕಾರ್ತ್ಯಾಯನಿ ಭಗವತಿಯ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ (ತಂಗಿ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |title=Ayyanthole Karthyayani Bhagavathy Temple |url=https://thrissurpooramfestival.com/ayyanthole_temple.php |publisher=The Kerala Temples}}come </ref><ref>{{cite web |title=Cochin Devaswom Board Temples |url=https://www.egazette.kerala.gov.in/pdf/2008/52/part4/devaswam.pdf |publisher=kerala.gov.in}}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆ [[ಯೋಗಮಾಯೆ]]. ಈಕೆ [[ಯಶೋದೆ]] ಮತ್ತು [[ನಂದಗೋಪ]]ರಿಗೆ ಜನಿಸಿದಳು ಹಾಗೂ ದಿವ್ಯ ವಾಣಿಯ ಆದೇಶದಂತೆ ಈಕೆಯನ್ನು ಮಥುರೆಗೆ ಕರೆತರಲಾಯಿತು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಕೃಷ್ಣ]]ನನ್ನು [[ಗೋಕುಲ]]ಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು. ----[[ಕಂಸ]]ನು ಬಂದಾಗ, ಅವನಿಗೆ ಗಂಡು ಮಗುವಿನ ಬದಲಾಗಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಆ ಮಗುವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಅವನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ದೇವಿಯು ಕಂಸನ ಹೆಗಲಿಗೆ ಚುಚ್ಚಿ (ತನ್ನ ಕಾಲಿನಿಂದ ಒದ್ದು), ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಬರಲಿರುವ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿದಳು. ---- == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದು ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್ರಿಶೂರ್]] [[ವರ್ಗ:ದುರ್ಗ ದೇವಸ್ಥಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದ ದೇವಾಲಯಗಳು]] ao2dqazt9s8s420k4bhe51zpyx6xgp5 1377166 1377165 2026-07-25T04:24:47Z Prathvi Acharya 87484 removed [[Category:ದುರ್ಗ ದೇವಸ್ಥಾನ]]; added [[Category:ದುರ್ಗ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕೇರಳ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1377166 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hindu temple in Kerala, India}} {{Orphan|date=April 2023}} {{Use dmy dates|date=May 2023}} {{Use Indian English|date=May 2023}} {{Infobox Hindu temple | name = Ayyanthole Karthyayani Temple | image = | image_alt = | caption = ಅಯ್ಯಂತೋಳೆ ಕಾರ್ತ್ಯಾಯಿನಿ ದೇವಸ್ಥಾನ | map_type = <!-- India Kerala --> | map_caption = Location in Kerala | coordinates ={{Coord|type:event|format=dms|display=inline,title}} | country = [[India]] | state = [[Kerala]] | district = [[Thrissur District]] | location = City of [[Thrissur]] | elevation_m = | deity = [[Bhagavathi]] | festivals= [[Thrissur Pooram]], Thrukkarthika Maholsavam | architecture = [[Kerala]] }} '''[[ಅಯ್ಯಂತೋಳೆ]] ಕಾರ್ತ್ಯಾಯಿನಿ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ'''ವು [[ಭಾರತದ]] [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ತೃಶೂರ್]] ನಗರದ ಅಯ್ಯಂತೋಳ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು [[ಕೊಚ್ಚಿನ್]] ದೇವಸ್ವಂ ಮಂಡಳಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕೇರಳದ 108 [[ದುರ್ಗಾ]] ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಡೆಯುವ [[ತೃಶೂರ್]] ಪೂರಂ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಚೆಂಬುಕ್ಕಾವು]] ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಭಗವತಿಯನ್ನು, ಅಯ್ಯಂತೋಳ್ ಕಾರ್ತ್ಯಾಯನಿ ಭಗವತಿಯ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ (ತಂಗಿ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |title=Ayyanthole Karthyayani Bhagavathy Temple |url=https://thrissurpooramfestival.com/ayyanthole_temple.php |publisher=The Kerala Temples}}come </ref><ref>{{cite web |title=Cochin Devaswom Board Temples |url=https://www.egazette.kerala.gov.in/pdf/2008/52/part4/devaswam.pdf |publisher=kerala.gov.in}}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆ [[ಯೋಗಮಾಯೆ]]. ಈಕೆ [[ಯಶೋದೆ]] ಮತ್ತು [[ನಂದಗೋಪ]]ರಿಗೆ ಜನಿಸಿದಳು ಹಾಗೂ ದಿವ್ಯ ವಾಣಿಯ ಆದೇಶದಂತೆ ಈಕೆಯನ್ನು ಮಥುರೆಗೆ ಕರೆತರಲಾಯಿತು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಕೃಷ್ಣ]]ನನ್ನು [[ಗೋಕುಲ]]ಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು. ----[[ಕಂಸ]]ನು ಬಂದಾಗ, ಅವನಿಗೆ ಗಂಡು ಮಗುವಿನ ಬದಲಾಗಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಆ ಮಗುವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಅವನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ದೇವಿಯು ಕಂಸನ ಹೆಗಲಿಗೆ ಚುಚ್ಚಿ (ತನ್ನ ಕಾಲಿನಿಂದ ಒದ್ದು), ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಬರಲಿರುವ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿದಳು. ---- == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದು ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್ರಿಶೂರ್]] [[ವರ್ಗ:ದುರ್ಗ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕೇರಳ]] [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದ ದೇವಾಲಯಗಳು]] 3u9d750zd91z54d0s80880spa3hbuc9 1377167 1377166 2026-07-25T04:25:02Z Prathvi Acharya 87484 removed [[Category:ದುರ್ಗ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕೇರಳ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1377167 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hindu temple in Kerala, India}} {{Orphan|date=April 2023}} {{Use dmy dates|date=May 2023}} {{Use Indian English|date=May 2023}} {{Infobox Hindu temple | name = Ayyanthole Karthyayani Temple | image = | image_alt = | caption = ಅಯ್ಯಂತೋಳೆ ಕಾರ್ತ್ಯಾಯಿನಿ ದೇವಸ್ಥಾನ | map_type = <!-- India Kerala --> | map_caption = Location in Kerala | coordinates ={{Coord|type:event|format=dms|display=inline,title}} | country = [[India]] | state = [[Kerala]] | district = [[Thrissur District]] | location = City of [[Thrissur]] | elevation_m = | deity = [[Bhagavathi]] | festivals= [[Thrissur Pooram]], Thrukkarthika Maholsavam | architecture = [[Kerala]] }} '''[[ಅಯ್ಯಂತೋಳೆ]] ಕಾರ್ತ್ಯಾಯಿನಿ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ'''ವು [[ಭಾರತದ]] [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ತೃಶೂರ್]] ನಗರದ ಅಯ್ಯಂತೋಳ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು [[ಕೊಚ್ಚಿನ್]] ದೇವಸ್ವಂ ಮಂಡಳಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕೇರಳದ 108 [[ದುರ್ಗಾ]] ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಡೆಯುವ [[ತೃಶೂರ್]] ಪೂರಂ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಚೆಂಬುಕ್ಕಾವು]] ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಭಗವತಿಯನ್ನು, ಅಯ್ಯಂತೋಳ್ ಕಾರ್ತ್ಯಾಯನಿ ಭಗವತಿಯ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ (ತಂಗಿ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |title=Ayyanthole Karthyayani Bhagavathy Temple |url=https://thrissurpooramfestival.com/ayyanthole_temple.php |publisher=The Kerala Temples}}come </ref><ref>{{cite web |title=Cochin Devaswom Board Temples |url=https://www.egazette.kerala.gov.in/pdf/2008/52/part4/devaswam.pdf |publisher=kerala.gov.in}}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆ [[ಯೋಗಮಾಯೆ]]. ಈಕೆ [[ಯಶೋದೆ]] ಮತ್ತು [[ನಂದಗೋಪ]]ರಿಗೆ ಜನಿಸಿದಳು ಹಾಗೂ ದಿವ್ಯ ವಾಣಿಯ ಆದೇಶದಂತೆ ಈಕೆಯನ್ನು ಮಥುರೆಗೆ ಕರೆತರಲಾಯಿತು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಕೃಷ್ಣ]]ನನ್ನು [[ಗೋಕುಲ]]ಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು. ----[[ಕಂಸ]]ನು ಬಂದಾಗ, ಅವನಿಗೆ ಗಂಡು ಮಗುವಿನ ಬದಲಾಗಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಆ ಮಗುವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಅವನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ದೇವಿಯು ಕಂಸನ ಹೆಗಲಿಗೆ ಚುಚ್ಚಿ (ತನ್ನ ಕಾಲಿನಿಂದ ಒದ್ದು), ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಬರಲಿರುವ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿದಳು. ---- == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದು ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್ರಿಶೂರ್]] [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದ ದೇವಾಲಯಗಳು]] sds8q17b1a61r65i8jkrsm27ix2y0pw 1377168 1377167 2026-07-25T04:25:30Z Prathvi Acharya 87484 added [[Category:ದುರ್ಗ ದೇವಸ್ಥಾನ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1377168 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hindu temple in Kerala, India}} {{Orphan|date=April 2023}} {{Use dmy dates|date=May 2023}} {{Use Indian English|date=May 2023}} {{Infobox Hindu temple | name = Ayyanthole Karthyayani Temple | image = | image_alt = | caption = ಅಯ್ಯಂತೋಳೆ ಕಾರ್ತ್ಯಾಯಿನಿ ದೇವಸ್ಥಾನ | map_type = <!-- India Kerala --> | map_caption = Location in Kerala | coordinates ={{Coord|type:event|format=dms|display=inline,title}} | country = [[India]] | state = [[Kerala]] | district = [[Thrissur District]] | location = City of [[Thrissur]] | elevation_m = | deity = [[Bhagavathi]] | festivals= [[Thrissur Pooram]], Thrukkarthika Maholsavam | architecture = [[Kerala]] }} '''[[ಅಯ್ಯಂತೋಳೆ]] ಕಾರ್ತ್ಯಾಯಿನಿ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ'''ವು [[ಭಾರತದ]] [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ತೃಶೂರ್]] ನಗರದ ಅಯ್ಯಂತೋಳ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು [[ಕೊಚ್ಚಿನ್]] ದೇವಸ್ವಂ ಮಂಡಳಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕೇರಳದ 108 [[ದುರ್ಗಾ]] ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಡೆಯುವ [[ತೃಶೂರ್]] ಪೂರಂ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಚೆಂಬುಕ್ಕಾವು]] ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಭಗವತಿಯನ್ನು, ಅಯ್ಯಂತೋಳ್ ಕಾರ್ತ್ಯಾಯನಿ ಭಗವತಿಯ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ (ತಂಗಿ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |title=Ayyanthole Karthyayani Bhagavathy Temple |url=https://thrissurpooramfestival.com/ayyanthole_temple.php |publisher=The Kerala Temples}}come </ref><ref>{{cite web |title=Cochin Devaswom Board Temples |url=https://www.egazette.kerala.gov.in/pdf/2008/52/part4/devaswam.pdf |publisher=kerala.gov.in}}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆ [[ಯೋಗಮಾಯೆ]]. ಈಕೆ [[ಯಶೋದೆ]] ಮತ್ತು [[ನಂದಗೋಪ]]ರಿಗೆ ಜನಿಸಿದಳು ಹಾಗೂ ದಿವ್ಯ ವಾಣಿಯ ಆದೇಶದಂತೆ ಈಕೆಯನ್ನು ಮಥುರೆಗೆ ಕರೆತರಲಾಯಿತು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಕೃಷ್ಣ]]ನನ್ನು [[ಗೋಕುಲ]]ಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು. ----[[ಕಂಸ]]ನು ಬಂದಾಗ, ಅವನಿಗೆ ಗಂಡು ಮಗುವಿನ ಬದಲಾಗಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಆ ಮಗುವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಅವನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ದೇವಿಯು ಕಂಸನ ಹೆಗಲಿಗೆ ಚುಚ್ಚಿ (ತನ್ನ ಕಾಲಿನಿಂದ ಒದ್ದು), ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಬರಲಿರುವ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿದಳು. ---- == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದು ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್ರಿಶೂರ್]] [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದ ದೇವಾಲಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದುರ್ಗ ದೇವಸ್ಥಾನ]] 6ljrza2dziwr6qy6j24qjup360g8q9r 14 179795 1377169 2026-07-25T04:26:42Z Prathvi Acharya 87484 ಹೊಸ ಪುಟ: [[ವರ್ಗ:ದುರ್ಗ ದೇವಸ್ಥಾನ]] 1377169 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ದುರ್ಗ ದೇವಸ್ಥಾನ]] bbe5p2ad9qeowidjfcxn99no0tz93ux 14 179796 1377170 2026-07-25T04:27:32Z Prathvi Acharya 87484 ಹೊಸ ಪುಟ: [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದು ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್ರಿಶೂರ್]] 1377170 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದು ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್ರಿಶೂರ್]] 5ktsl43od3kdlu5hpcql0s8js21w55j 0 179797 1377171 2026-07-25T04:35:58Z Prathvi Acharya 87484 "[[:en:Special:Redirect/revision/1345396722|Chembukkavu Bhagavathy Temple]]" ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು 1377171 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple|name=Chembukkavu Bhagavathy Temple|image=|image_alt=|caption=|map_caption=Location in Kerala|coordinates={{coord|10.5317|76.2240|region:IN|display=inline,title}}|country=[[India]]|state=[[Kerala]]|district=[[Thrissur District]]|location=City of [[Thrissur]]|elevation_m=|architecture=[[Kerala]]}}'''ಚೆಂಬುಕ್ಕಾವು ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ'''ವು ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ತೃಶೂರ್ ನಗರದ ಚೆಂಬುಕ್ಕಾವಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ [೧.೧.೧]. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕೊಚ್ಚಿನ್ ದೇವಸ್ವಂ ಮಂಡಳಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ [೧.೧.೧]. ಇದು ಕೇರಳದ 108 ದುರ್ಗಾ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ [೧.೧.೧]. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಡೆಯುವ ತೃಶೂರ್ ಪೂರಂ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ [೧.೧.೧]. ಅಯ್ಯಂತೋಳ್ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಭಗವತಿಯನ್ನು, ಚೆಂಬುಕ್ಕಾವು ಭಗವತಿಯ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ (ಅಕ್ಕ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ [೧.೧.೧]. ಇಲ್ಲಿನ ದೇವತೆಯು 'ಕನ್ಯಾಕಾ ಭಾವ' (ಅವಿವಾಹಿತ ಕನ್ಯೆಯ ರೂಪ) ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ [೧.೧.೧]. ಅಲ್ಲದೆ, ದೇವಿಯು ತೀವ್ರವಾದ ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಲು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ (ಬಿಸಿಲಿನ ಅಲರ್ಜಿ ಇದೆ) ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ವಡಕ್ಕುಮ್ನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವ ದೇವಿಯ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು ಬಿಸಿಲು ತೀವ್ರವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ (ಬೆಳಗ್ಗೆಯೇ) ಜರುಗುತ್ತವೆ [೧.೧.೧, ೧.೧.೨]. ---- == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> itgpt3w1mxoy2aww3r1a6079tc0mpvq 1377172 1377171 2026-07-25T04:44:07Z Prathvi Acharya 87484 1377172 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=June 2018}} {{Use Indian English|date=June 2018}} {{Infobox Hindu temple | name = ಚೆಂಬುಕ್ಕಾವು ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ | image = | image_alt = | caption = ಚೆಂಬುಕ್ಕಾವು ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ | map_type = <!-- India Kerala --> | map_caption = Location in Kerala | coordinates = {{coord|10.5317|76.2240|region:IN|display=inline,title}} | country = [[India]] | state = [[Kerala]] | district = [[Thrissur District]] | location = City of [[Thrissur]] | elevation_m = | deity = [[Bhagavathi]] | festivals= [[Thrissur Pooram]], Thrukkarthika Maholsavam, Maha Sivarathri | architecture = [[Kerala]] }} '''ಚೆಂಬುಕ್ಕಾವು ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ'''ವು ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ತೃಶೂರ್ ನಗರದ ಚೆಂಬುಕ್ಕಾವಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ <ref>{{cite web |url=http://www.thekeralatemples.com/templeinfo/bhagavathy/chembukkavu_karthiayani.htm |title= CHEMBUKKAVU KARTHIAYANI |publisher=The Kerala Temples |access-date=2013-04-04}}</ref>. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕೊಚ್ಚಿನ್ ದೇವಸ್ವಂ ಮಂಡಳಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ಕೇರಳದ 108 ದುರ್ಗಾ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ <ref>{{cite web |url=http://thrissurpooramfestival.com/chembukkavu_temple.html |title=Chembhukkavu Bhagavathy. |publisher=Thrissur Pooram |access-date=2013-04-04}}</ref>. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಡೆಯುವ ತೃಶೂರ್ ಪೂರಂ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಯ್ಯಂತೋಳ್ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಭಗವತಿಯನ್ನು, ಚೆಂಬುಕ್ಕಾವು ಭಗವತಿಯ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ (ಅಕ್ಕ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿನ ದೇವತೆಯು 'ಕನ್ಯಾಕಾ ಭಾವ' (ಅವಿವಾಹಿತ ಕನ್ಯೆಯ ರೂಪ) ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ದೇವಿಯು ತೀವ್ರವಾದ ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಲು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ (ಬಿಸಿಲಿನ ಅಲರ್ಜಿ ಇದೆ) ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ವಡಕ್ಕುಮ್ನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವ ದೇವಿಯ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು ಬಿಸಿಲು ತೀವ್ರವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ (ಬೆಳಗ್ಗೆಯೇ) ಜರುಗುತ್ತವೆ. ---- == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದು ದೇವಸ್ಥನ ತ್ರಿಶೂರ್]] [[ವರ್ಗ:ದುರ್ಗ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕೇರಳ]] [[ವರ್ಗ:ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ]] [[ವರ್ಗ:ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕೇರಳ]] lz2g2fr598yz0vp6niuiql7vx22q0ei 14 179798 1377173 2026-07-25T04:44:41Z Prathvi Acharya 87484 ಹೊಸ ಪುಟ: [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದು ದೇವಸ್ಥನ ತ್ರಿಶೂರ್]] 1377173 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದು ದೇವಸ್ಥನ ತ್ರಿಶೂರ್]] pi2cc6h2xgtgmmgh5l1ayhparaa20sn 14 179799 1377174 2026-07-25T04:45:14Z Prathvi Acharya 87484 ಹೊಸ ಪುಟ: [[ವರ್ಗ:ದುರ್ಗ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕೇರಳ]] 1377174 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ದುರ್ಗ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕೇರಳ]] dzv7evhs4yl6736bk5b5okmbfqnpzac 14 179800 1377175 2026-07-25T04:45:38Z Prathvi Acharya 87484 ಹೊಸ ಪುಟ: [[ವರ್ಗ:ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ]] 1377175 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ]] knun2ajzt3ytvtz2xelrxmcs5v2klgq 14 179801 1377176 2026-07-25T04:46:05Z Prathvi Acharya 87484 ಹೊಸ ಪುಟ: [[ವರ್ಗ:ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕೇರಳ]] 1377176 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕೇರಳ]] i0at0mpbwb735wctwt7mqq2pkjz30nw 0 179802 1377177 2026-07-25T05:02:14Z Prathvi Acharya 87484 "[[:en:Special:Redirect/revision/1267134470|Choorakkottukavu Bhagavathy Temple]]" ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು 1377177 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple|name=Choorakkottukavu Bhagavathy Temple|image=SreeRama Navami 2011 (Ramanchira temple, Thrissur) 12042011814.jpg|image_alt=|caption=|map_caption=Location in Kerala|coordinates={{coord|10.559567|76.177383|type:landmark_region:IN|display=inline,title}}|country=[[India]]|state=[[Kerala]]|district=[[Thrissur District]]|location=City of [[Thrissur]]|elevation_m=|architecture=[[Kerala]]}}'''ಚೂರಕ್ಕೊಟ್ಟುಕಾವು ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ'''ವು ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ತ್ರಿಶೂರ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ '''ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ''' ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |title=Thrissur Pooram |url=http://www.keralatravelandtourism.in/thrissurpooram.htm |access-date=2013-04-07 |publisher=Kerala Travel and Tourism}}</ref>ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಯು ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ದೇವಿಯು ಒಂದು ಆನೆ ಮತ್ತು ನಾದಸ್ವರದೊಂದಿಗೆ ವಡಕ್ಕುಮ್ನಾಥನ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾಳೆ. ನಡುವಿಲಾಲ್ ತಲುಪಿದ ನಂತರ ಆನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 14 ಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಾಂಡಿ ಮೇಲಂ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆ. == ಚಿತ್ರಗಳು == <gallery> ಚಿತ್ರ:Choorakkattukara_karthika_festival_2011_DSCN1234.JPG|alt=Karthika Vilakku| ಕಾರ್ತಿಕ ವಿಳಕ್ಕು ಚಿತ್ರ:Choorakkattukara_Temple_DSCN1800.JPG|alt=Nanayappara| ನಾಣಯಪ್ಪರ ಚಿತ್ರ:901_Aarattu_By_ManojK.JPG|alt=Kshethra Kulam, Arattu| ಕ್ಷೇತ್ರ ಕುಲಂ, ಅರಟ್ಟು ಚಿತ್ರ:4_Choorakkottukavu_By_ManojK.JPG|alt=Pooram kodiyeettam, Meelam (2012)| ಪೂರಂ ಕೊಡಿಯಟ್ಟಂ, ಮೀಳಂ (2012) ಚಿತ್ರ:5_Pooram_Kodiyeettam_By_ManojK.JPG|alt=Pooram Kodiyeettam| ಪೂರಂ ಕೊಡಿಯೆಟ್ಟಂ ಚಿತ್ರ:902_Choorakkottukavu_By_ManojK.JPG|alt=Morning Meelam| ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಮೀಲಂ ಚಿತ್ರ:9_Aarattu_By_ManojK.JPG ಚಿತ್ರ:909_Pooram_Purappadu_By_ManojK.JPG|alt=Pooram Purappadu| ಪೂರಂ ಪುರಪ್ಪಡು ಚಿತ್ರ:910_A_Pooram_Yathra_By_ManojK.JPG|alt=Parayeduppu| ಪರಾಯೆಡುಪ್ಪು ಚಿತ್ರ:911_Pooram_Parayeduppu_By_ManojK.JPG ಚಿತ್ರ:917_Cheru_Pooram_Choorakkottukaavu_By_ManojK.JPG|alt=at Padinjare Nada, Thrissur Pooram| ಪಡಿಂಜರೆ ನಾಡದಲ್ಲಿ, ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ </gallery> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == 4as0a87exapdr1pgm2kmct5cia0en6q 1377178 1377177 2026-07-25T05:18:49Z Prathvi Acharya 87484 1377178 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=April 2018}} {{Use Indian English|date=April 2018}} {{Infobox Hindu temple | name = ಚೂರಕ್ಕೊಟ್ಟುಕಾವು ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ | image = SreeRama Navami 2011 (Ramanchira temple, Thrissur) 12042011814.jpg | image_alt = | caption = | map_type = <!-- India Kerala --> | map_caption = Location in Kerala | coordinates = {{coord|10.559567|76.177383|type:landmark_region:IN|display=inline,title}} | country = [[ಭಾರತ]] | state = [[ಕೇರಳ]] | district = [[ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]] | location = [[ತ್ರಿಶೂರ್]] ನಗರ | elevation_m = | deity = | festivals= [[Thrissur Pooram]], Karthika Vilakku | architecture = [[ಕೇರಳ]] }} '''ಚೂರಕ್ಕೊಟ್ಟುಕಾವು ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ'''ವು ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ತ್ರಿಶೂರ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ '''ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ''' ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://thrissurpooramfestival.com/choorakkattukkavu_temple.html |title=Choorakkottukavu Durga Temple |publisher=Thrissur Pooram Festival |access-date=2013-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130602092742/http://thrissurpooramfestival.com/choorakkattukkavu_temple.html |archive-date=2 June 2013 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/2005/04/20/stories/2005042013230300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20050428095823/http://www.hindu.com/2005/04/20/stories/2005042013230300.htm |url-status=dead |archive-date=2005-04-28 |work=[[The Hindu]] |title=Thrissur all set for Pooram |date=2005-04-20 |access-date=2013-04-07}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/preparations-for-pooram-on/article4590682.ece |title=Preparations for Pooram on |work=The Hindu |date=6 April 2013 |access-date=2013-04-07}}</ref><ref>{{cite web |url=http://newindianexpress.com/states/kerala/article518362.ece?service=print |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304205740/http://www.newindianexpress.com/states/kerala/article518362.ece?service=print |url-status=dead |archive-date=4 March 2016 |title=Colourful finale to Thrissur Pooram |publisher=The New Indian Express |access-date=2013-04-07}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.keralatravelandtourism.in/thrissurpooram.htm |title=Thrissur Pooram |publisher=Kerala Travel and Tourism |access-date=2013-04-07}}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಯು ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ದೇವಿಯು ಒಂದು ಆನೆ ಮತ್ತು ನಾದಸ್ವರದೊಂದಿಗೆ ವಡಕ್ಕುಮ್ನಾಥನ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾಳೆ. ನಡುವಿಲಾಲ್ ತಲುಪಿದ ನಂತರ ಆನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 14 ಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಾಂಡಿ ಮೇಲಂ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆ. == ಚಿತ್ರಗಳು == <gallery> ಚಿತ್ರ:Choorakkattukara_karthika_festival_2011_DSCN1234.JPG|alt=Karthika Vilakku| ಕಾರ್ತಿಕ ವಿಳಕ್ಕು ಚಿತ್ರ:Choorakkattukara_Temple_DSCN1800.JPG|alt=Nanayappara| ನಾಣಯಪ್ಪರ ಚಿತ್ರ:901_Aarattu_By_ManojK.JPG|alt=Kshethra Kulam, Arattu| ಕ್ಷೇತ್ರ ಕುಲಂ, ಅರಟ್ಟು ಚಿತ್ರ:4_Choorakkottukavu_By_ManojK.JPG|alt=Pooram kodiyeettam, Meelam (2012)| ಪೂರಂ ಕೊಡಿಯಟ್ಟಂ, ಮೀಳಂ (2012) ಚಿತ್ರ:5_Pooram_Kodiyeettam_By_ManojK.JPG|alt=Pooram Kodiyeettam| ಪೂರಂ ಕೊಡಿಯೆಟ್ಟಂ ಚಿತ್ರ:902_Choorakkottukavu_By_ManojK.JPG|alt=Morning Meelam| ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಮೀಲಂ ಚಿತ್ರ:9_Aarattu_By_ManojK.JPG ಚಿತ್ರ:909_Pooram_Purappadu_By_ManojK.JPG|alt=Pooram Purappadu| ಪೂರಂ ಪುರಪ್ಪಡು ಚಿತ್ರ:910_A_Pooram_Yathra_By_ManojK.JPG|alt=Parayeduppu| ಪರಾಯೆಡುಪ್ಪು ಚಿತ್ರ:911_Pooram_Parayeduppu_By_ManojK.JPG ಚಿತ್ರ:917_Cheru_Pooram_Choorakkottukaavu_By_ManojK.JPG|alt=at Padinjare Nada, Thrissur Pooram| ಪಡಿಂಜರೆ ನಾಡದಲ್ಲಿ, ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ </gallery> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{commons category|Choorakkattukara Sree Durga Temple}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದು ದೇವಸ್ಥನ ತ್ರಿಶೂರ್]] [[ವರ್ಗ:ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ]] [[ವರ್ಗ:ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕೇರಳ]] 20vrrphkqbcf1tbcdq43pl8m7cjmlum 1377179 1377178 2026-07-25T05:22:02Z Prathvi Acharya 87484 1377179 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=April 2018}} {{Use Indian English|date=April 2018}} {{Infobox Hindu temple | name = ಚೂರಕ್ಕೊಟ್ಟುಕಾವು ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ | image = SreeRama Navami 2011 (Ramanchira temple, Thrissur) 12042011814.jpg | image_alt = | caption = | map_type = <!-- India Kerala --> | map_caption = Location in Kerala | coordinates = {{coord|10.559567|76.177383|type:landmark_region:IN|display=inline,title}} | country = [[ಭಾರತ]] | state = [[ಕೇರಳ]] | district = [[ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]] | location = [[ತ್ರಿಶೂರ್]] ನಗರ | elevation_m = | deity = | festivals= [[Thrissur Pooram]], Karthika Vilakku | architecture = [[ಕೇರಳ]] }} '''ಚೂರಕ್ಕೊಟ್ಟುಕಾವು ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ'''ವು ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ತ್ರಿಶೂರ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ '''ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ''' ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://thrissurpooramfestival.com/choorakkattukkavu_temple.html |title=Choorakkottukavu Durga Temple |publisher=Thrissur Pooram Festival |access-date=2013-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130602092742/http://thrissurpooramfestival.com/choorakkattukkavu_temple.html |archive-date=2 June 2013 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/2005/04/20/stories/2005042013230300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20050428095823/http://www.hindu.com/2005/04/20/stories/2005042013230300.htm |url-status=dead |archive-date=2005-04-28 |work=[[The Hindu]] |title=Thrissur all set for Pooram |date=2005-04-20 |access-date=2013-04-07}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/preparations-for-pooram-on/article4590682.ece |title=Preparations for Pooram on |work=The Hindu |date=6 April 2013 |access-date=2013-04-07}}</ref><ref>{{cite web |url=http://newindianexpress.com/states/kerala/article518362.ece?service=print |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304205740/http://www.newindianexpress.com/states/kerala/article518362.ece?service=print |url-status=dead |archive-date=4 March 2016 |title=Colourful finale to Thrissur Pooram |publisher=The New Indian Express |access-date=2013-04-07}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.keralatravelandtourism.in/thrissurpooram.htm |title=Thrissur Pooram |publisher=Kerala Travel and Tourism |access-date=2013-04-07}}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಯು ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ದೇವಿಯು ಒಂದು ಆನೆ ಮತ್ತು ನಾದಸ್ವರದೊಂದಿಗೆ ವಡಕ್ಕುಮ್ನಾಥನ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾಳೆ. ನಡುವಿಲಾಲ್ ತಲುಪಿದ ನಂತರ ಆನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 14 ಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಾಂಡಿ ಮೇಲಂ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆ. == ಚಿತ್ರಗಳು == <gallery> ಚಿತ್ರ:Choorakkattukara_karthika_festival_2011_DSCN1234.JPG|alt=Karthika Vilakku| ಕಾರ್ತಿಕ ವಿಳಕ್ಕು ಚಿತ್ರ:Choorakkattukara_Temple_DSCN1800.JPG|alt=Nanayappara| ನಾಣಯಪ್ಪರ ಚಿತ್ರ:901_Aarattu_By_ManojK.JPG|alt=Kshethra Kulam, Arattu| ಕ್ಷೇತ್ರ ಕುಲಂ, ಅರಟ್ಟು ಚಿತ್ರ:4_Choorakkottukavu_By_ManojK.JPG|alt=Pooram kodiyeettam, Meelam (2012)| ಪೂರಂ ಕೊಡಿಯಟ್ಟಂ, ಮೀಳಂ (2012) ಚಿತ್ರ:5_Pooram_Kodiyeettam_By_ManojK.JPG|alt=Pooram Kodiyeettam| ಪೂರಂ ಕೊಡಿಯೆಟ್ಟಂ ಚಿತ್ರ:902_Choorakkottukavu_By_ManojK.JPG|alt=Morning Meelam| ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಮೀಲಂ ಚಿತ್ರ:9_Aarattu_By_ManojK.JPG ಚಿತ್ರ:909_Pooram_Purappadu_By_ManojK.JPG|alt=Pooram Purappadu| ಪೂರಂ ಪುರಪ್ಪಡು ಚಿತ್ರ:910_A_Pooram_Yathra_By_ManojK.JPG|alt=Parayeduppu| ಪರಾಯೆಡುಪ್ಪು ಚಿತ್ರ:911_Pooram_Parayeduppu_By_ManojK.JPG ಚಿತ್ರ:917_Cheru_Pooram_Choorakkottukaavu_By_ManojK.JPG|alt=at Padinjare Nada, Thrissur Pooram| ಪಡಿಂಜರೆ ನಾಡದಲ್ಲಿ, ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ </gallery> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{commons category|Choorakkattukara Sree Durga Temple}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದು ದೇವಸ್ಥನ ತ್ರಿಶೂರ್]] [[ವರ್ಗ:ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ]] [[ವರ್ಗ:ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕೇರಳ]] 4izyffz7g9ozwsodr8f7i3b3ferlmya 1377180 1377179 2026-07-25T05:28:16Z Prathvi Acharya 87484 1377180 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=April 2018}} {{Use Indian English|date=April 2018}} {{Infobox Hindu temple | name = ಚೂರಕ್ಕೊಟ್ಟುಕಾವು ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ | image = SreeRama Navami 2011 (Ramanchira temple, Thrissur) 12042011814.jpg | image_alt = | caption = | map_type = <!-- India Kerala --> | map_caption = Location in Kerala | coordinates = {{coord|10.559567|76.177383|type:landmark_region:IN|display=inline,title}} | country = [[ಭಾರತ]] | state = [[ಕೇರಳ]] | district = [[ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]] | location = [[ತ್ರಿಶೂರ್]] ನಗರ | elevation_m = | deity = | festivals= [[Thrissur Pooram]], Karthika Vilakku | architecture = [[ಕೇರಳ]] }} '''ಚೂರಕ್ಕೊಟ್ಟುಕಾವು ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ'''ವು [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ತ್ರಿಶೂರ್]] ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ '''ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ''' ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://thrissurpooramfestival.com/choorakkattukkavu_temple.html |title=Choorakkottukavu Durga Temple |publisher=Thrissur Pooram Festival |access-date=2013-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130602092742/http://thrissurpooramfestival.com/choorakkattukkavu_temple.html |archive-date=2 June 2013 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/2005/04/20/stories/2005042013230300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20050428095823/http://www.hindu.com/2005/04/20/stories/2005042013230300.htm |url-status=dead |archive-date=2005-04-28 |work=[[The Hindu]] |title=Thrissur all set for Pooram |date=2005-04-20 |access-date=2013-04-07}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/preparations-for-pooram-on/article4590682.ece |title=Preparations for Pooram on |work=The Hindu |date=6 April 2013 |access-date=2013-04-07}}</ref><ref>{{cite web |url=http://newindianexpress.com/states/kerala/article518362.ece?service=print |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304205740/http://www.newindianexpress.com/states/kerala/article518362.ece?service=print |url-status=dead |archive-date=4 March 2016 |title=Colourful finale to Thrissur Pooram |publisher=The New Indian Express |access-date=2013-04-07}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.keralatravelandtourism.in/thrissurpooram.htm |title=Thrissur Pooram |publisher=Kerala Travel and Tourism |access-date=2013-04-07}}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಯು ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ [[ದುರ್ಗಾ]] ದೇವಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ದೇವಿಯು ಒಂದು [[ಆನೆ]] ಮತ್ತು ನಾದಸ್ವರದೊಂದಿಗೆ [[ವಡಕ್ಕುಮ್ನಾಥನ್]] ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾಳೆ. ನಡುವಿಲಾಲ್ ತಲುಪಿದ ನಂತರ ಆನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 14 ಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಾಂಡಿ ಮೇಲಂ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆ. == ಚಿತ್ರಗಳು == <gallery> ಚಿತ್ರ:Choorakkattukara_karthika_festival_2011_DSCN1234.JPG|alt=Karthika Vilakku| ಕಾರ್ತಿಕ ವಿಳಕ್ಕು ಚಿತ್ರ:Choorakkattukara_Temple_DSCN1800.JPG|alt=Nanayappara| ನಾಣಯಪ್ಪರ ಚಿತ್ರ:901_Aarattu_By_ManojK.JPG|alt=Kshethra Kulam, Arattu| ಕ್ಷೇತ್ರ ಕುಲಂ, ಅರಟ್ಟು ಚಿತ್ರ:4_Choorakkottukavu_By_ManojK.JPG|alt=Pooram kodiyeettam, Meelam (2012)| ಪೂರಂ ಕೊಡಿಯಟ್ಟಂ, ಮೀಳಂ (2012) ಚಿತ್ರ:5_Pooram_Kodiyeettam_By_ManojK.JPG|alt=Pooram Kodiyeettam| ಪೂರಂ ಕೊಡಿಯೆಟ್ಟಂ ಚಿತ್ರ:902_Choorakkottukavu_By_ManojK.JPG|alt=Morning Meelam| ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಮೀಲಂ ಚಿತ್ರ:9_Aarattu_By_ManojK.JPG ಚಿತ್ರ:909_Pooram_Purappadu_By_ManojK.JPG|alt=Pooram Purappadu| ಪೂರಂ ಪುರಪ್ಪಡು ಚಿತ್ರ:910_A_Pooram_Yathra_By_ManojK.JPG|alt=Parayeduppu| ಪರಾಯೆಡುಪ್ಪು ಚಿತ್ರ:911_Pooram_Parayeduppu_By_ManojK.JPG ಚಿತ್ರ:917_Cheru_Pooram_Choorakkottukaavu_By_ManojK.JPG|alt=at Padinjare Nada, Thrissur Pooram| ಪಡಿಂಜರೆ ನಾಡದಲ್ಲಿ, ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ </gallery> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{commons category|Choorakkattukara Sree Durga Temple}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದು ದೇವಸ್ಥನ ತ್ರಿಶೂರ್]] [[ವರ್ಗ:ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ]] [[ವರ್ಗ:ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕೇರಳ]] 4935ab5zxo324s726fqx6rowtrwvwfa 0 179803 1377181 2026-07-25T05:34:51Z Prathvi Acharya 87484 "[[:en:Special:Redirect/revision/1334388145|Kanimangalam Sastha Temple]]" ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು 1377181 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple|name=Kanimangalam Sastha Temple|image=|alt=|caption=|map_caption=Location in Kerala|coordinates=|country=[[India]]|state=[[Kerala]]|district=[[Thrissur District]]|location=City of [[Thrissur]]|elevation_m=|architecture=[[Kerala]]}}'''ಕಣಿಮಂಗಲಂ ಶಾಸ್ತಾ ದೇವಸ್ಥಾನ'''ವು ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ತ್ರಿಶೂರ್ ನಗರದ ಕಣಿಮಂಗಲಂನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿ. ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಕಣಿಮಂಗಲಂ ಶಾಸ್ತಾ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ ದಿನದಂದು ವಡಕ್ಕುಮ್ನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ '''ಮೊದಲ ಪೂರಂ (ಮೆರವಣಿಗೆ)''' ಕಣಿಮಂಗಲಂ ಶಾಸ್ತಾ ದೇವಸ್ಥಾನದ್ದಾಗಿದೆ.[೧][೨][೩] ಅಲ್ಲದೆ, ತೃಶೂರ್ ಪೂರಂನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಿಯರ (ಭಗವತಿಯರ) ರಕ್ಷಕ ಎಂದು ಕಣಿಮಂಗಲಂ ಶಾಸ್ತಾರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆ ಅಯ್ಯಪ್ಪ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವರನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ಗುರುವಾದ 'ಬೃಹಸ್ಪತಿ' (ಗುರು ಗ್ರಹ) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಡಕ್ಕುಮ್ನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮೊದಲ ದೇವತೆ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇತರ ಪೂರಂಗಳಿಗೆ (ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ) ಬೇಕಾದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅವರ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> 52m0wngwj9aykvpdkmfmbgkttgq6s20 1377184 1377181 2026-07-25T06:16:45Z Prathvi Acharya 87484 1377184 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=November 2018}} {{Use Indian English|date=November 2018}} {{Infobox Hindu temple | name =ಕಣಿಮಂಗಲಂ ಶಾಸ್ತಾ ದೇವಸ್ಥಾನ | image = | alt = | caption = | map_type = <!-- India Kerala --> | map_caption = Location in Kerala | coordinates ={{coord|10.4884|76.2174955}} | country = [[ಭರತ]] | state = [[ಕೇರಳ]] | district = [[ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]] | location = [[ತ್ರಿಶೂರ್]] ನಗರ | elevation_m = | deity = [[ಅಯ್ಯಪ್ಪ]] | festivals= [[ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ]] | architecture = [[ಕೇರಳ]] }} '''ಕಣಿಮಂಗಲಂ ಶಾಸ್ತಾ ದೇವಸ್ಥಾನ'''ವು [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ತ್ರಿಶೂರ್]] ನಗರದ [[ಕಣಿಮಂಗಲಂ]]ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆ [[ಶಾಸ್ತಾ(ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿ)]]. ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ]] ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಕಣಿಮಂಗಲಂ ಶಾಸ್ತಾ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ ದಿನದಂದು [[ವಡಕ್ಕುಮ್ನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯ]]ವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ '''ಮೊದಲ ಪೂರಂ (ಮೆರವಣಿಗೆ)''' ಕಣಿಮಂಗಲಂ ಶಾಸ್ತಾ ದೇವಸ್ಥಾನದ್ದಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಲದೆ, ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಿಯರ (ಭಗವತಿಯರ) ರಕ್ಷಕ ಎಂದು ಕಣಿಮಂಗಲಂ ಶಾಸ್ತಾರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://thrissurpooramfestival.com/kanimangalam_temple.html |title=Kanimangalam Sastha Temple |publisher=Thrissur Pooram Festival |access-date=2013-04-04}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.valiyalukkalbhagavathytemple.com/Srisasthatemple.aspx |title=Kanimangalam Sri Sastha Temple |publisher=Valiyalukkal Bhagavathy Temple |access-date=2013-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131207182252/http://valiyalukkalbhagavathytemple.com/Srisasthatemple.aspx |archive-date=7 December 2013 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.thekeralatemples.com/templeinfo/ayyappa/Kanimangalam%20sasthavu.htm |title=KANIMANGALAM SASTHA |publisher=The Kerala Temples |access-date=2013-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120902142058/http://www.thekeralatemples.com/templeinfo/ayyappa/Kanimangalam%20sasthavu.htm |archive-date=2 September 2012 |url-status=dead }}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆ ಶಾಸ್ತಾ(ಅಯ್ಯಪ್ಪ), ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವರನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ಗುರುವಾದ 'ಬೃಹಸ್ಪತಿ' (ಗುರು ಗ್ರಹ) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಡಕ್ಕುಮ್ನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮೊದಲ ದೇವತೆ ಶಾಸ್ತಾ(ಅಯ್ಯಪ್ಪ) ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇತರ ಪೂರಂಗಳಿಗೆ (ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ) ಬೇಕಾದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅವರ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗ:ಶಿವ ದೇವಸ್ಥನ ಕೇರಳ]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದು ದೇವಸ್ಥಾನ ತ್ರಿಶೂರ್]] [[ವರ್ಗ:ತ್ರಿಶೂರ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ]] rnn0bvgbg0943h4jkp3dm787urlg7yf 0 179804 1377182 2026-07-25T06:13:02Z A826 72368 ಹೊಸ ಪುಟ: {{databox}} ಪಯ್ಯಕ್ಕಾಲ್ ಭಗವತೀಕ್ಷೇತ್ರ (ಕೊಯೊಂಗರ ಶ್ರೀ ಪಯ್ಯಕ್ಕಾಲ್ ಭಗವತೀಕ್ಷೇತ್ರ) ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸದುರ್ಗ ತಾಲೂಕಿನ [[ತೃಕ್ಕರಿಪ್ಪೂರ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ತೃಕ್ಕರಿಪ್ಪೂರ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ನ ವಡಕ್ಕೆತೃಕ್... 1377182 wikitext text/x-wiki {{databox}} ಪಯ್ಯಕ್ಕಾಲ್ ಭಗವತೀಕ್ಷೇತ್ರ (ಕೊಯೊಂಗರ ಶ್ರೀ ಪಯ್ಯಕ್ಕಾಲ್ ಭಗವತೀಕ್ಷೇತ್ರ) ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸದುರ್ಗ ತಾಲೂಕಿನ [[ತೃಕ್ಕರಿಪ್ಪೂರ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ತೃಕ್ಕರಿಪ್ಪೂರ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್]]ನ ವಡಕ್ಕೆತೃಕ್ಕರಿಪ್ಪೂರ್ ಗ್ರಾಮದೊಳಗೆ, ತೃಕ್ಕರಿಪ್ಪೂರು ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಯೊಂಗರ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವೀಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ . ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದು "ಮುಕಯ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಜೀವನೋಪಾಯವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಜಾತಿ ಸಮುದಾಯದವರು. ಯುಗಾಂತರಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರದ್ದಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಅವರು ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತೊರೆದು ಹೋದಾಗ ಮುಕಯ ಸಮುದಾಯದವರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದರು ಎಂದು ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದ ಜೀರ್ಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಹೆಂಚು ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು 2003ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯನ್ನು ತಾಮ್ರದಿಂದ ಮಾಡಿ ಪುನರುದ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಆಚಾರ-ಅನುಷ್ಠಾನಗಳು ಬಹಳ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯುಳ್ಳವು. ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡಿನ ಸಾಮೂತಿರಿಗಳ ಕುಲದೇವತೆಯಾದ ವಳಯಾಟ್ಟು ಭಗವತಿಯೇ ಪಯ್ಯಕ್ಕಾಲ್ ಭಗವತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ "ಕುಶವನ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಮುದಾಯದವರ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಈ ದೇವಾಲಯವಿರುವ ಕೊಯೊಂಗರ ಎಂಬ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಆ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕುಶವನ್ ಸಮುದಾಯದವರು ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳವಾದ್ದರಿಂದ "ಕೊಶವನ್ ಕರ" ಎಂಬುದು ಈ ದೇವಾಲಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಾಚೀನ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಆ ಹೆಸರು ಲೋಪಗೊಂಡು ನಂತರ "ಕೋಯೊಂಗರ" ಎಂದು ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನಡೆದರೆ ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು. ಕಣ್ಣೂರು-ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಇತರ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ತರವಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಬಾಂಧವ್ಯವಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವವು ಮೀನಮಾಸದ ಕಾರ್ತಿಕ ನಕ್ಷತ್ರದಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಪೂರಮ್ ನಕ್ಷತ್ರದವರೆಗಿನ ಪೂರೋತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಬಿಟ್ಟು ಒಂದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪಾಟ್ಟುತ್ಸವವು ಬಹಳ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದ್ದು, ಆಚಾರ ಸಂಪನ್ನತೆಯಿಂದಲೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಪಾಟ್ಟುತ್ಸವದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ದೇವಿಯ ಆರೂಢಸ್ಥಾನವಾದ ಇಡಯಿಲೆಕಾಡಿಗೆ ವೆಳ್ಳಾಪ್ಪು ನದಿಯ ಮೂಲಕ ದೋಣಿ ಪ್ರಯಾಣವು ಮನೋಹರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಳತ್ತಿಲರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಮಾಪ್ತಿ ದಿನವಾದ ಆರನೇ ಪಾಟ್ಟು ದಿನದಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಂತರ ಮಾರಿಮಾಱ್ಱಲ್ ಎಂಬ ಒಂದು ವಿಧಿಯು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಪಯ್ಯಕ್ಕಾಲ್ ಭಗವತೀಕ್ಷೇತ್ರದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳವೇ ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಮಾರಿಕ್ಕಳಂ. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮಾರಿಮಾರ್ಱ್ಱಲ್ ಎಂಬ ವಿಧಿಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ನೂರಾರು ಜನರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ವರ್ಗ:ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳು]] 2coiicm13vtkolqlz79t3yhoqloyd1b 1377183 1377182 2026-07-25T06:15:32Z A826 72368 1377183 wikitext text/x-wiki {{databox}} ಪಯ್ಯಕ್ಕಾಲ್ ಭಗವತೀಕ್ಷೇತ್ರ (ಕೊಯೊಂಗರ ಶ್ರೀ ಪಯ್ಯಕ್ಕಾಲ್ ಭಗವತೀಕ್ಷೇತ್ರ) ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸದುರ್ಗ ತಾಲೂಕಿನ [[ತೃಕ್ಕರಿಪ್ಪೂರ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ತೃಕ್ಕರಿಪ್ಪೂರ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್']]ನ ವಡಕ್ಕೆತೃಕ್ಕರಿಪ್ಪೂರ್ ಗ್ರಾಮದೊಳಗೆ, ತೃಕ್ಕರಿಪ್ಪೂರು ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಯೊಂಗರ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವೀಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ . ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದು "ಮುಕಯ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಜೀವನೋಪಾಯವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಜಾತಿ ಸಮುದಾಯದವರು. ಯುಗಾಂತರಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರದ್ದಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಅವರು ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತೊರೆದು ಹೋದಾಗ ಮುಕಯ ಸಮುದಾಯದವರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದರು ಎಂದು ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದ ಜೀರ್ಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಹೆಂಚು ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು 2003ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯನ್ನು ತಾಮ್ರದಿಂದ ಮಾಡಿ ಪುನರುದ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಆಚಾರ-ಅನುಷ್ಠಾನಗಳು ಬಹಳ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯುಳ್ಳವು. ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡಿನ ಸಾಮೂತಿರಿಗಳ ಕುಲದೇವತೆಯಾದ ವಳಯಾಟ್ಟು ಭಗವತಿಯೇ ಪಯ್ಯಕ್ಕಾಲ್ ಭಗವತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ "ಕುಶವನ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಮುದಾಯದವರ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಈ ದೇವಾಲಯವಿರುವ ಕೊಯೊಂಗರ ಎಂಬ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಆ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕುಶವನ್ ಸಮುದಾಯದವರು ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳವಾದ್ದರಿಂದ "ಕೊಶವನ್ ಕರ" ಎಂಬುದು ಈ ದೇವಾಲಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಾಚೀನ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಆ ಹೆಸರು ಲೋಪಗೊಂಡು ನಂತರ "ಕೋಯೊಂಗರ" ಎಂದು ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನಡೆದರೆ ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು. ಕಣ್ಣೂರು-ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಇತರ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ತರವಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಬಾಂಧವ್ಯವಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವವು ಮೀನಮಾಸದ ಕಾರ್ತಿಕ ನಕ್ಷತ್ರದಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಪೂರಮ್ ನಕ್ಷತ್ರದವರೆಗಿನ ಪೂರೋತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಬಿಟ್ಟು ಒಂದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪಾಟ್ಟುತ್ಸವವು ಬಹಳ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದ್ದು, ಆಚಾರ ಸಂಪನ್ನತೆಯಿಂದಲೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಪಾಟ್ಟುತ್ಸವದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ದೇವಿಯ ಆರೂಢಸ್ಥಾನವಾದ ಇಡಯಿಲೆಕಾಡಿಗೆ ವೆಳ್ಳಾಪ್ಪು ನದಿಯ ಮೂಲಕ ದೋಣಿ ಪ್ರಯಾಣವು ಮನೋಹರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಳತ್ತಿಲರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಮಾಪ್ತಿ ದಿನವಾದ ಆರನೇ ಪಾಟ್ಟು ದಿನದಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಂತರ ಮಾರಿಮಾಱ್ಱಲ್ ಎಂಬ ಒಂದು ವಿಧಿಯು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಪಯ್ಯಕ್ಕಾಲ್ ಭಗವತೀಕ್ಷೇತ್ರದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳವೇ ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಮಾರಿಕ್ಕಳಂ. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮಾರಿಮಾರ್ಱ್ಱಲ್ ಎಂಬ ವಿಧಿಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ನೂರಾರು ಜನರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ವರ್ಗ:ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳು]] ob8eyx59w2ck3pw4494dyx7w1ua0n67 1377190 1377183 2026-07-25T06:23:09Z A826 72368 1377190 wikitext text/x-wiki {{databox}} ಪಯ್ಯಕ್ಕಾಲ್ ಭಗವತೀಕ್ಷೇತ್ರ (ಕೊಯೊಂಗರ ಶ್ರೀ ಪಯ್ಯಕ್ಕಾಲ್ ಭಗವತೀಕ್ಷೇತ್ರ) ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸದುರ್ಗ ತಾಲೂಕಿನ [[ತೃಕ್ಕರಿಪ್ಪೂರ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ತೃಕ್ಕರಿಪ್ಪೂರ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್']]ನ ವಡಕ್ಕೆತೃಕ್ಕರಿಪ್ಪೂರ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದು ದೇವಾಲಯ<ref>https://templesinkerala.org/v/kasaragod/payyakkalbhagavathytemple</ref>, ತೃಕ್ಕರಿಪ್ಪೂರು ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಯೊಂಗರ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವೀಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ . ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದು "ಮುಕಯ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಜೀವನೋಪಾಯವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಜಾತಿ ಸಮುದಾಯದವರು. ಯುಗಾಂತರಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರದ್ದಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಅವರು ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತೊರೆದು ಹೋದಾಗ ಮುಕಯ ಸಮುದಾಯದವರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದರು ಎಂದು ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದ ಜೀರ್ಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಹೆಂಚು ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು 2003ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯನ್ನು ತಾಮ್ರದಿಂದ ಮಾಡಿ ಪುನರುದ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಆಚಾರ-ಅನುಷ್ಠಾನಗಳು ಬಹಳ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯುಳ್ಳವು. ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡಿನ ಸಾಮೂತಿರಿಗಳ ಕುಲದೇವತೆಯಾದ ವಳಯಾಟ್ಟು ಭಗವತಿಯೇ ಪಯ್ಯಕ್ಕಾಲ್ ಭಗವತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ "ಕುಶವನ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಮುದಾಯದವರ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಈ ದೇವಾಲಯವಿರುವ ಕೊಯೊಂಗರ ಎಂಬ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಆ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕುಶವನ್ ಸಮುದಾಯದವರು ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳವಾದ್ದರಿಂದ "ಕೊಶವನ್ ಕರ" ಎಂಬುದು ಈ ದೇವಾಲಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಾಚೀನ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಆ ಹೆಸರು ಲೋಪಗೊಂಡು ನಂತರ "ಕೋಯೊಂಗರ" ಎಂದು ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನಡೆದರೆ ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು. ಕಣ್ಣೂರು-ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಇತರ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ತರವಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಬಾಂಧವ್ಯವಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವವು ಮೀನಮಾಸದ ಕಾರ್ತಿಕ ನಕ್ಷತ್ರದಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಪೂರಮ್ ನಕ್ಷತ್ರದವರೆಗಿನ ಪೂರೋತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಬಿಟ್ಟು ಒಂದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪಾಟ್ಟುತ್ಸವವು ಬಹಳ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದ್ದು, ಆಚಾರ ಸಂಪನ್ನತೆಯಿಂದಲೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಪಾಟ್ಟುತ್ಸವದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ದೇವಿಯ ಆರೂಢಸ್ಥಾನವಾದ ಇಡಯಿಲೆಕಾಡಿಗೆ ವೆಳ್ಳಾಪ್ಪು ನದಿಯ ಮೂಲಕ ದೋಣಿ ಪ್ರಯಾಣವು ಮನೋಹರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಳತ್ತಿಲರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಮಾಪ್ತಿ ದಿನವಾದ ಆರನೇ ಪಾಟ್ಟು ದಿನದಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಂತರ ಮಾರಿಮಾಱ್ಱಲ್ ಎಂಬ ಒಂದು ವಿಧಿಯು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಪಯ್ಯಕ್ಕಾಲ್ ಭಗವತೀಕ್ಷೇತ್ರದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳವೇ ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಮಾರಿಕ್ಕಳಂ. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮಾರಿಮಾರ್ಱ್ಱಲ್ ಎಂಬ ವಿಧಿಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ನೂರಾರು ಜನರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ವರ್ಗ:ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳು]] n340yyf9h7svuvmtphacws6vhksuqvv 1377191 1377190 2026-07-25T06:23:14Z A826 72368 1377191 wikitext text/x-wiki {{databox}} ಪಯ್ಯಕ್ಕಾಲ್ ಭಗವತೀಕ್ಷೇತ್ರ (ಕೊಯೊಂಗರ ಶ್ರೀ ಪಯ್ಯಕ್ಕಾಲ್ ಭಗವತೀಕ್ಷೇತ್ರ) ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸದುರ್ಗ ತಾಲೂಕಿನ [[ತೃಕ್ಕರಿಪ್ಪೂರ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ತೃಕ್ಕರಿಪ್ಪೂರ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್']]ನ ವಡಕ್ಕೆತೃಕ್ಕರಿಪ್ಪೂರ್ ಗ್ರಾಮದೊಳಗೆ, ತೃಕ್ಕರಿಪ್ಪೂರು ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಯೊಂಗರ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವೀಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ . ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದು "ಮುಕಯ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಜೀವನೋಪಾಯವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಜಾತಿ ಸಮುದಾಯದವರು. ಯುಗಾಂತರಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರದ್ದಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಅವರು ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತೊರೆದು ಹೋದಾಗ ಮುಕಯ ಸಮುದಾಯದವರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದರು ಎಂದು ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದ ಜೀರ್ಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಹೆಂಚು ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು 2003ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯನ್ನು ತಾಮ್ರದಿಂದ ಮಾಡಿ ಪುನರುದ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಆಚಾರ-ಅನುಷ್ಠಾನಗಳು ಬಹಳ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯುಳ್ಳವು. ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡಿನ ಸಾಮೂತಿರಿಗಳ ಕುಲದೇವತೆಯಾದ ವಳಯಾಟ್ಟು ಭಗವತಿಯೇ ಪಯ್ಯಕ್ಕಾಲ್ ಭಗವತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ "ಕುಶವನ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಮುದಾಯದವರ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಈ ದೇವಾಲಯವಿರುವ ಕೊಯೊಂಗರ ಎಂಬ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಆ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕುಶವನ್ ಸಮುದಾಯದವರು ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳವಾದ್ದರಿಂದ "ಕೊಶವನ್ ಕರ" ಎಂಬುದು ಈ ದೇವಾಲಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಾಚೀನ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಆ ಹೆಸರು ಲೋಪಗೊಂಡು ನಂತರ "ಕೋಯೊಂಗರ" ಎಂದು ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನಡೆದರೆ ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು. ಕಣ್ಣೂರು-ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಇತರ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ತರವಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಬಾಂಧವ್ಯವಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವವು ಮೀನಮಾಸದ ಕಾರ್ತಿಕ ನಕ್ಷತ್ರದಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಪೂರಮ್ ನಕ್ಷತ್ರದವರೆಗಿನ ಪೂರೋತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಬಿಟ್ಟು ಒಂದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪಾಟ್ಟುತ್ಸವವು ಬಹಳ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದ್ದು, ಆಚಾರ ಸಂಪನ್ನತೆಯಿಂದಲೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಪಾಟ್ಟುತ್ಸವದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ದೇವಿಯ ಆರೂಢಸ್ಥಾನವಾದ ಇಡಯಿಲೆಕಾಡಿಗೆ ವೆಳ್ಳಾಪ್ಪು ನದಿಯ ಮೂಲಕ ದೋಣಿ ಪ್ರಯಾಣವು ಮನೋಹರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಳತ್ತಿಲರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಮಾಪ್ತಿ ದಿನವಾದ ಆರನೇ ಪಾಟ್ಟು ದಿನದಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಂತರ ಮಾರಿಮಾಱ್ಱಲ್ ಎಂಬ ಒಂದು ವಿಧಿಯು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಪಯ್ಯಕ್ಕಾಲ್ ಭಗವತೀಕ್ಷೇತ್ರದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳವೇ ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಮಾರಿಕ್ಕಳಂ. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮಾರಿಮಾರ್ಱ್ಱಲ್ ಎಂಬ ವಿಧಿಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ನೂರಾರು ಜನರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. == ಉಲ್ಲೇಖ== {{reflist}} [[ವರ್ಗ:ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳು]] 98jomp6v2a470c6jegnlu0i9jhujqht 1377192 1377191 2026-07-25T06:23:53Z A826 72368 1377192 wikitext text/x-wiki {{databox}} ಪಯ್ಯಕ್ಕಾಲ್ ಭಗವತೀಕ್ಷೇತ್ರ (ಕೊಯೊಂಗರ ಶ್ರೀ ಪಯ್ಯಕ್ಕಾಲ್ ಭಗವತೀಕ್ಷೇತ್ರ) ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸದುರ್ಗ ತಾಲೂಕಿನ [[ತೃಕ್ಕರಿಪ್ಪೂರ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್|ತೃಕ್ಕರಿಪ್ಪೂರ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್']]ನ ವಡಕ್ಕೆತೃಕ್ಕರಿಪ್ಪೂರ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದು ದೇವಾಲಯ<ref>https://templesinkerala.org/v/kasaragod/payyakkalbhagavathytemple</ref>, ತೃಕ್ಕರಿಪ್ಪೂರು ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಯೊಂಗರ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವೀಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ . ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದು "ಮುಕಯ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಜೀವನೋಪಾಯವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಜಾತಿ ಸಮುದಾಯದವರು. ಯುಗಾಂತರಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರದ್ದಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಅವರು ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತೊರೆದು ಹೋದಾಗ ಮುಕಯ ಸಮುದಾಯದವರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದರು ಎಂದು ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದ ಜೀರ್ಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಹೆಂಚು ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು 2003ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯನ್ನು ತಾಮ್ರದಿಂದ ಮಾಡಿ ಪುನರುದ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಆಚಾರ-ಅನುಷ್ಠಾನಗಳು ಬಹಳ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯುಳ್ಳವು. ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡಿನ ಸಾಮೂತಿರಿಗಳ ಕುಲದೇವತೆಯಾದ ವಳಯಾಟ್ಟು ಭಗವತಿಯೇ ಪಯ್ಯಕ್ಕಾಲ್ ಭಗವತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ "ಕುಶವನ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಮುದಾಯದವರ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಈ ದೇವಾಲಯವಿರುವ ಕೊಯೊಂಗರ ಎಂಬ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಆ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕುಶವನ್ ಸಮುದಾಯದವರು ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳವಾದ್ದರಿಂದ "ಕೊಶವನ್ ಕರ" ಎಂಬುದು ಈ ದೇವಾಲಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಾಚೀನ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಆ ಹೆಸರು ಲೋಪಗೊಂಡು ನಂತರ "ಕೋಯೊಂಗರ" ಎಂದು ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನಡೆದರೆ ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು. ಕಣ್ಣೂರು-ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಇತರ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ತರವಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಬಾಂಧವ್ಯವಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವವು ಮೀನಮಾಸದ ಕಾರ್ತಿಕ ನಕ್ಷತ್ರದಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಪೂರಮ್ ನಕ್ಷತ್ರದವರೆಗಿನ ಪೂರೋತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಬಿಟ್ಟು ಒಂದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪಾಟ್ಟುತ್ಸವವು ಬಹಳ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದ್ದು, ಆಚಾರ ಸಂಪನ್ನತೆಯಿಂದಲೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಪಾಟ್ಟುತ್ಸವದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ದೇವಿಯ ಆರೂಢಸ್ಥಾನವಾದ ಇಡಯಿಲೆಕಾಡಿಗೆ ವೆಳ್ಳಾಪ್ಪು ನದಿಯ ಮೂಲಕ ದೋಣಿ ಪ್ರಯಾಣವು ಮನೋಹರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಳತ್ತಿಲರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಮಾಪ್ತಿ ದಿನವಾದ ಆರನೇ ಪಾಟ್ಟು ದಿನದಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಂತರ ಮಾರಿಮಾಱ್ಱಲ್ ಎಂಬ ಒಂದು ವಿಧಿಯು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಪಯ್ಯಕ್ಕಾಲ್ ಭಗವತೀಕ್ಷೇತ್ರದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳವೇ ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಮಾರಿಕ್ಕಳಂ. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮಾರಿಮಾರ್ಱ್ಱಲ್ ಎಂಬ ವಿಧಿಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ನೂರಾರು ಜನರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. == ಉಲ್ಲೇಖ== {{reflist}} [[ವರ್ಗ:ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳು]] kcbrby1hjic7u7vcv2cyyhouz501631 14 179805 1377185 2026-07-25T06:17:41Z Prathvi Acharya 87484 ಹೊಸ ಪುಟ: [[ವರ್ಗ:ಶಿವ ದೇವಸ್ಥನ ಕೇರಳ]] 1377185 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ಶಿವ ದೇವಸ್ಥನ ಕೇರಳ]] fmzlfdr1j9uga298wb219i2vjzsjbto 1377186 1377185 2026-07-25T06:18:01Z Prathvi Acharya 87484 removed [[Category:ಶಿವ ದೇವಸ್ಥನ ಕೇರಳ]]; added [[Category:ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕೇರಳ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1377186 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕೇರಳ]] 9l3nsom4xjx4s0dbqf207n56k5btsaq 14 179806 1377187 2026-07-25T06:18:32Z Prathvi Acharya 87484 ಹೊಸ ಪುಟ: [[ವರ್ಗ:ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕೇರಳ]] 1377187 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕೇರಳ]] 9l3nsom4xjx4s0dbqf207n56k5btsaq 14 179807 1377188 2026-07-25T06:19:23Z Prathvi Acharya 87484 ಹೊಸ ಪುಟ: [[ವರ್ಗ:ತ್ರಿಶೂರ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು]] 1377188 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ತ್ರಿಶೂರ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು]] gdrcqcbaa9w8si0ocx8c8g7pvpyto8z 14 179808 1377189 2026-07-25T06:20:10Z A826 72368 ಹೊಸ ಪುಟ: [[ವರ್ಗ:ಕಾಸರಗೋಡು]] 1377189 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ಕಾಸರಗೋಡು]] tu9v1ra95ztdmce75my3k84w4g0xg7c 3 179809 1377193 2026-07-25T06:42:46Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1377193 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Padma Lakshman Reddy}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೧೨, ೨೫ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) 0fuooef9ah2fjra5dq7hp8ptygwzu54 0 179810 1377194 2026-07-25T06:44:01Z A826 72368 ಹೊಸ ಪುಟ: {{databox}} '''ಏಡನೀರು ಮಠ''' ({{langx|ml|{{Transliteration|ml|ISO|eṭanīru maṭhaṁ}}}}) ಎಂಬುದು [[ಏಡ್ನೀರ್]], [[ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕೇರಳ]], [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಹಿಂದೂ ಮಠ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾ... 1377194 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''ಏಡನೀರು ಮಠ''' ({{langx|ml|{{Transliteration|ml|ISO|eṭanīru maṭhaṁ}}}}) ಎಂಬುದು [[ಏಡ್ನೀರ್]], [[ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕೇರಳ]], [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಹಿಂದೂ ಮಠ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಆದಿ [[ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ]]ರ ಮೊದಲ ನಾಲ್ವರು ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಶ್ರೀ ಥೋಟಕಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ತನ್ನ [[ಪರಂಪರೆ]]ಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದು [[ಸ್ಮಾರ್ತ ಸಂಪ್ರದಾಯ|ಸ್ಮಾರ್ತ]] ಭಾಗವತ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು [[ಹಿಂದೂ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ [[ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ]] ಪಂಥವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. 1961 ರಿಂದ 2020 ರವರೆಗೆ, ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು [[ಕೇಸವಾನಂದ ಭಾರತಿ]]ಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು, ಅವರ ಮಠದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿನ ಪೂರ್ಣ ಗೌರವಾರ್ಹ ಬಿರುದು ''ಶ್ರೀಮದ್ ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಥೋಟಕಾಚಾರ್ಯ ಕೇಸವಾನಂದ ಭಾರತಿ ಶ್ರೀಪಾದಂಗಳವರು''. ಮಠದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ಏಡನೀರು ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಅಥವಾ ಏಡನೀರಿನ ಪೊಂಟಿಫ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಡನೀರು ಮಠವು ''[[ಕೇಸವಾನಂದ ಭಾರತಿ ವಿರುದ್ಧ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ]]'' ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್]] [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ|ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ]] ಮಠದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ [[ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಕಾನೂನು|ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಕಾನೂನಿನ]] [[ಮೂಲ ರಚನೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ]]ವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು.<ref>[http://www.indiankanoon.org/doc/257876/ Kesavananda Bharati ... vs State Of Kerala And Anr on 24 April, 1973<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.supremecourtcases.com/index2.php?option=com_content&itemid=1&do_pdf=1&id=231 |title=Archived copy |access-date=17 August 2013 |archive-date=1 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171001074837/http://www.supremecourtcases.com/index2.php?option=com_content&itemid=1&do_pdf=1&id=231 |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.outlookindia.com/article.aspx?233587 Kesavananda Bharati's Case | Arijit Pasayat, Ashok Bhan, Y.K. Sabharwal, S.H. Kapadia, C.K. Thakker, P.K. Balasubramanyan<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>[http://www.indianexpress.com/news/extraordinary-case-study/863792/ Extraordinary Case Study – Indian Express<!-- Bot generated title -->]</ref> ಏಡನೀರು ಮಠವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವೂ ಆಗಿದೆ.<ref name=autogenerated1>[http://www.keralatourism.org/bekal/edneer-mutt-kasargod.php Edneer Mutt, Kasaragod, Kerala, India<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated2>[http://www.daijiworld.com/chan/sponsors_view.asp?s_id=2240 D A I J I W O R L D<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated4>[http://www.justkerala.in/tourism/kasaragod/places-to-see-in-kasaragod/edneer-mutt Edneer Mutt Kasaragod – About Edneer Mutt<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated18>{{Cite web |url=http://www.holidayiq.com/Edneer-Mutt-Kasargod-Sightseeing-988-16278.html |title=Edaneeru Mutt, Kasargod {{!}} Edneer Mutt Photos {{!}} Kasargod Tourist Places<!-- Bot generated title --> |access-date=17 August 2013 |archive-date=20 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920200611/http://www.holidayiq.com/Edneer-Mutt-Kasargod-Sightseeing-988-16278.html |url-status=dead }}</ref><ref name=autogenerated15>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/travel/article/tourist_spots/places_of_interests/edneer_mutt/329/ |title=Edneer Mutt, Tourist Spots - Mathrubhumi Travel and Tourism<!-- Bot generated title --> |access-date=2013-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130221023812/http://www.mathrubhumi.com/travel/article/tourist_spots/places_of_interests/edneer_mutt/329/ |archive-date=2013-02-21 |url-status=dead }}</ref><ref name=autogenerated13>[http://www.dnaindia.com/india/1570144/report-govt-will-usurp-padmanabhaswany-temple-wealth-pontiff-of-edneer-mutt Govt will usurp Padmanabhaswany temple wealth: Pontiff of Edaneeru Mutt – India – DNA<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated9>[https://www.indiavideo.org/worship/temple/edneer-mutt-kasaragod-8568.php Edneer Mutt, Seat of learning, Sri Sankaracharya, Kasaragod, Kerala, India, Video<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated7>{{Cite web |url=http://travelinfo247.com/2012/12/edneer-mutt-at-kasaragod/ |title=Edneer Mutt at Kasaragod {{!}} Travel Info 247<!-- Bot generated title --> |access-date=17 August 2013 |archive-date=10 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610225604/http://travelinfo247.com/2012/12/edneer-mutt-at-kasaragod/ |url-status=dead }}</ref><ref name=autogenerated11>{{Cite web |url=http://tourisminkerala.in/joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=33&Itemid=48 |title=tourisminkerala.in - Edneer Mutt<!-- Bot generated title --> |access-date=2013-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131227084210/http://tourisminkerala.in/joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=33&Itemid=48 |archive-date=2013-12-27 |url-status=dead }}</ref><ref name=autogenerated14>[http://www.webindia123.com/city/kerala/kasargod/destinations/touristattractions/edneermutt.htm Edneer Mutt, Kasargod City Guide Tourist attractions Kerala<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated3>[http://www.alltravels.com/india/kerala/chemnad/videos/current-video-509088 Edneer Mutt at Kasaragod :: Chemnad, Kerala, India Videos :: AllTravels :: Anywhere You Want To Go ::<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated16>[https://web.archive.org/web/20130606034148/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-12-24/mangalore/35991155_1_yakshagana-artistes-programme-mangalore-air Efforts needed to preserve Yakshagana, says Edneer seer - Times Of India<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated6>[http://www.india9.com/i9show/Edneer-Mutt-17463.htm Edneer Mutt in Kasargod India<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated5>{{Cite web |url=http://www.godsowncountry.info/keralatourism/edneer-mutt |title=Edneer Mutt {{!}} godsowncountry.info<!-- Bot generated title --> |access-date=17 August 2013 |archive-date=20 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820110930/http://www.godsowncountry.info/keralatourism/edneer-mutt |url-status=dead }}</ref><ref name=autogenerated12>[http://www.kamakoti.org/kamakoti/details/May%202010%20-Ati%20Rudram%20commences%20in%20Kanchi.html : kamakoti.org<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated8>{{Cite web |url=http://mobileet.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=12&sectid=edid=&edlabel=ETD&mydateHid=24-04-2013&pubname=Economic+Times+-+Delhi&edname=&articleid=Ar01201&publabel=ET |title=Archived copy |access-date=17 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131227150925/http://mobileet.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=12&sectid=edid=&edlabel=ETD&mydateHid=24-04-2013&pubname=Economic+Times+-+Delhi&edname=&articleid=Ar01201&publabel=ET |archive-date=27 December 2013 |url-status=dead }}</ref><ref name=autogenerated10>{{Cite web |url=http://www.godsowncountry.co.in/kasargod.html |title=Kasargod District<!-- Bot generated title --> |access-date=17 August 2013 |archive-date=24 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170824061558/http://www.godsowncountry.co.in/kasargod.html |url-status=dead }}</ref> ==ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ== <gallery> File:Keshavananda Bharati.JPG | ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009ರಲ್ಲಿ [[ನೇಪಾಳ]]ದ ಶ್ರೀ ಪಶುಪತಿನಾಥ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ [[ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ]] [[ಕೇಸವಾನಂದ ಭಾರತಿ]] (ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ) ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಹರಿಕುಮಾರ್ ಪಳ್ಳತ್ತಡ್ಕ (ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ) ಅವರೊಂದಿಗೆ. File:Shri Keshvananda Bharathi Swamiji's procession.jpg|2012ರಲ್ಲಿ [[ಕುಮಟ]]ದಲ್ಲಿ ಏಡನೀರು ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ಶಿಷ್ಯರಿಂದ ಮೆರವಣಿಗೆ. File:Shankaracharyas meet together.jpg| ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕೇಸವಾನಂದ ಭಾರತಿ (ತುದಿಯ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ) ಇತರ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರೊಂದಿಗೆ. File:Mahakumbh 2013 15.jpg| ಫೆಬ್ರವರಿ 2013ರಲ್ಲಿ ಅಲಹಾಬಾದ್ನ ಮಹಾ ಕುಂಭ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕೇಸವಾನಂದ ಭಾರತಿ ಭಕ್ತರೊಂದಿಗೆ. File:Mahakumbh 2013 29.jpg| ಫೆಬ್ರವರಿ 2013ರಲ್ಲಿ ಅಲಹಾಬಾದ್ನ ಮಹಾ ಕುಂಭ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕೇಸವಾನಂದ ಭಾರತಿ ಭಕ್ತರೊಂದಿಗೆ. </gallery> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} <!--- ವರ್ಗಗಳು ---> [[ವರ್ಗ:ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳು]] rwj51rhfo7moed0rqibw9szjvau095u 0 179811 1377195 2026-07-25T06:51:19Z A826 72368 ಹೊಸ ಪುಟ: {{Infobox settlement | name = ಏಡನೀರು | other_name = ಏಡ್ನೀರ್ | nickname = | settlement_type = ಗ್ರಾಮ | image_skyline = Edneer Math.jpg | image_alt = | image_caption = ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೇರಳ, ಭಾರತದ ಏಡನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಹಿ... 1377195 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ಏಡನೀರು | other_name = ಏಡ್ನೀರ್ | nickname = | settlement_type = ಗ್ರಾಮ | image_skyline = Edneer Math.jpg | image_alt = | image_caption = ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೇರಳ, ಭಾರತದ ಏಡನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ಮಠ ಸಂಸ್ಥೆ, ಎಚ್.ಎಚ್. ಕೇಶವಾನಂದ ಭಾರತಿ ವಿರುದ್ಧ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಕರಣದ ಕಾರಣವಾಗಿ ಕುಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ, ಇದು ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು. | pushpin_map = India Kerala | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ಕೇರಳ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ | coordinates = {{coord|12|31|24|N|75|4|26|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು|ರಾಜ್ಯ]] | subdivision_name1 = [[ಕೇರಳ]] | subdivision_type2 = [[ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜಿಲ್ಲೆ]] | subdivision_name2 = [[ಕಾಸರಗೋಡು]] | established_title = <!-- ಸ್ಥಾಪನೆ --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = ಮೆಟ್ರಿಕ್ | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ಭಾಷೆಗಳು | demographics1_title1 = ಬಹುಭಾಷಿಕ | demographics1_info1 = [[ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆ|ಮಲಯಾಳಂ]], [[ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ|ಕನ್ನಡ]], [[ತುಳು ಭಾಷೆ|ತುಳು]], [[ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆ|ಆಂಗ್ಲ]] | timezone1 = [[ಭಾರತೀಯ ಕಾಲಮಾನ|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ಪಿನ್ ಕೋಡ್|PIN]] | postal_code = 671541 | area_code_type = ದೂರವಾಣಿ ಕೋಡ್ | area_code = +91-4994 | registration_plate = KL 14 | blank1_name_sec1 = ಸಮೀಪದ ನಗರ | blank1_info_sec1 = [[ಕಾಸರಗೋಡು]] | blank2_name_sec1 = [[ಲೋಕಸಭೆ]] ಕ್ಷೇತ್ರ | blank2_info_sec1 = [[ಕಾಸರಗೋಡು]] | blank3_name_sec1 = [[ವಿಧಾನಸಭೆ]] ಕ್ಷೇತ್ರ | blank3_info_sec1 = [[ಕಾಸರಗೋಡು]] | website = | footnotes = }} '''ಏಡನೀರು''' [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ಚೆಂಗಲ]] ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ. ==ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ== ಏಡನೀರು ಒಂದು ಶಾಖಾ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪಿನ್ ಕೋಡ್ 671541 ಆಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.indiapost.gov.in/Pin/pinsearch.aspx?Pin_On=edneer |title=Welcome to the Indiapost Website |publisher=Indiapost.gov.in |date= |accessdate=5 July 2012}}</ref> ==ಶಾಲೆಗಳು== * ಎಚ್.ಎಚ್.ಎಸ್.ಐ.ಬಿ.ಎಸ್.ಎಚ್.ಎಸ್.ಎಸ್. (ಹಿಸ್ ಹೋಲಿನೆಸ್ ಶ್ರೀ ಈಶ್ವರಾನಂದ ಭಾರತಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆ), ಏಡ್ನೀರ್.<ref>[http://edunetkerala.edunetworld.com/plustwo_kasargode.html higher secondary schools in kasargode district kerala<!-- Bot generated title -->] </ref> * ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾಮಂದಿರ್ ಆಂಗ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆ * ಸರ್ಕಾರಿ ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಏಡ್ನೀರ್.<ref>[http://kerala-state.infoisinfo.co.in/search/school/7 School In Kerala State Page 7<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>[http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/POLLINGSTATION/AC002.pdf Polling station] kerala.gov.in</ref> * ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ಉನ್ನತ ಶಾಲೆ, ಏಡ್ನೀರ್.<ref>[http://www.education.kerala.gov.in/oldsite/schoollist/hs/ksd.pdf School list] kerala.gov.in {{Dead link|date=August 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ಸರ್ಕಾರಿ ಉನ್ನತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಏಡ್ನೀರ್.<ref>{{Cite web |url=http://www.education.kerala.gov.in/oldsite/pdf/1000%20books_List_of_schools200510.pdf |title=Archived copy |access-date=15 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120510130659/http://www.education.kerala.gov.in/oldsite/pdf/1000%20books_List_of_schools200510.pdf |archive-date=10 May 2012 |url-status=dead }}</ref> * ==ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳು== ಶ್ರೀ ಏಡ್ನೀರ್ [[ಮಠ]].<ref name=autogenerated1>[http://www.keralatourism.org/bekal/edneer-mutt-kasargod.php Edneer Mutt, Kasaragod, Kerala, India<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated2>{{Cite web |url=http://www.daijiworld.com/chan/sponsors_view.asp?s_id=2240 |title=D A I J I W O R L D<!-- Bot generated title --> |access-date=15 July 2012 |archive-date=15 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160815212608/http://www.daijiworld.com/chan/sponsors_view.asp?s_id=2240 |url-status=dead }}</ref><ref name=autogenerated4>[http://www.justkerala.in/tourism/kasaragod/places-to-see-in-kasaragod/edneer-mutt Edneer Mutt Kasaragod – About Edneer Mutt<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated18>{{Cite web |url=http://www.holidayiq.com/Edneer-Mutt-Kasargod-Sightseeing-988-16278.html |title=Edneer Mutt, Kasargod {{!}} Edneer Mutt Photos {{!}} Kasargod Tourist Places<!-- Bot generated title --> |access-date=9 August 2013 |archive-date=20 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920200611/http://www.holidayiq.com/Edneer-Mutt-Kasargod-Sightseeing-988-16278.html |url-status=dead }}</ref><ref name=autogenerated15>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/travel/article/tourist_spots/places_of_interests/edneer_mutt/329/ |title=Edneer Mutt, Tourist Spots - Mathrubhumi Travel and Tourism<!-- Bot generated title --> |access-date=9 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130221023812/http://www.mathrubhumi.com/travel/article/tourist_spots/places_of_interests/edneer_mutt/329/ |archive-date=21 February 2013 |url-status=dead }}</ref> <ref name=autogenerated13>[http://www.dnaindia.com/india/1570144/report-govt-will-usurp-padmanabhaswany-temple-wealth-pontiff-of-edneer-mutt Govt will usurp Padmanabhaswany temple wealth: Pontiff of Edneer Mutt - India - DNA<!-- Bot generated title -->]</ref> <ref name=autogenerated9>[https://www.indiavideo.org/worship/temple/edneer-mutt-kasaragod-8568.php Edneer Mutt, Seat of learning, Sri Sankaracharya, Kasaragod, Kerala, India, Video<!-- Bot generated title -->]</ref> <ref name=autogenerated7>{{Cite web |url=http://travelinfo247.com/2012/12/edneer-mutt-at-kasaragod/ |title=Edneer Mutt at Kasaragod {{!}} Travel Info 247<!-- Bot generated title --> |access-date=9 August 2013 |archive-date=10 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610225604/http://travelinfo247.com/2012/12/edneer-mutt-at-kasaragod/ |url-status=dead }}</ref><ref name=autogenerated11>{{Cite web |url=http://tourisminkerala.in/joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=33&Itemid=48 |title=tourisminkerala.in - Edneer Mutt<!-- Bot generated title --> |access-date=9 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131227084210/http://tourisminkerala.in/joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=33&Itemid=48 |archive-date=27 December 2013 |url-status=dead }}</ref><ref name=autogenerated14>[http://www.webindia123.com/city/kerala/kasargod/destinations/touristattractions/edneermutt.htm Edneer Mutt, Kasargod City Guide Tourist attractions Kerala<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated3>[http://www.alltravels.com/india/kerala/chemnad/videos/current-video-509088 Edneer Mutt at Kasaragod :: Chemnad, Kerala, India Videos :: AllTravels :: Anywhere You Want To Go ::<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated16>[https://web.archive.org/web/20130606034148/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-12-24/mangalore/35991155_1_yakshagana-artistes-programme-mangalore-air Efforts needed to preserve Yakshagana, says Edneer seer - Times Of India<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated6>[http://www.india9.com/i9show/Edneer-Mutt-17463.htm Edneer Mutt in Kasargod India<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated5>{{Cite web |url=http://www.godsowncountry.info/keralatourism/edneer-mutt |title=Edneer Mutt {{!}} godsowncountry.info<!-- Bot generated title --> |access-date=9 August 2013 |archive-date=20 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820110930/http://www.godsowncountry.info/keralatourism/edneer-mutt |url-status=dead }}</ref><ref name=autogenerated12>[http://www.kamakoti.org/kamakoti/details/May%202010%20-Ati%20Rudram%20commences%20in%20Kanchi.html : kamakoti.org<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated8>{{Cite web |url=http://mobileet.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=12&sectid=edid=&edlabel=ETD&mydateHid=24-04-2013&pubname=Economic+Times+-+Delhi&edname=&articleid=Ar01201&publabel=ET |title=Archived copy |access-date=9 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131227150925/http://mobileet.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=12&sectid=edid=&edlabel=ETD&mydateHid=24-04-2013&pubname=Economic+Times+-+Delhi&edname=&articleid=Ar01201&publabel=ET |archive-date=27 December 2013 |url-status=dead }}</ref><ref name=autogenerated10>{{Cite web |url=http://www.godsowncountry.co.in/kasargod.html |title=Kasargod District<!-- Bot generated title --> |access-date=9 August 2013 |archive-date=24 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170824061558/http://www.godsowncountry.co.in/kasargod.html |url-status=dead }}</ref><ref name=autogenerated19>[http://keralahoneymoontourpackage.org/honeymoon-destinations/136/ Kasargod honeymoon packages, kasargod temple tours, Kasargod beach and fort trips, kasargod city tours, Kerala honeymoon Tour - Kerala Honeymoon | Kerala Honeymoon Packages<!-- Bot generated title -->]</ref> ಶ್ರೀ ಏಡ್ನೀರ್ [[ಮಠ]]ವು ಶ್ರೀ ಆದಿ [[ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ]]ರ ಮೊದಲ ನಾಲ್ವರು ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಶ್ರೀ ಥೋಟಕಾಚಾರ್ಯರ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, 1200 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧರ್ಮ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಕಲೆ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಯ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಅದ್ವೈತ]] ಪಂಥದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಮಾರ್ತ ಭಾಗವತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಮದ್ [[ಜಗದ್ಗುರು]] ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಥೋಟಕಾಚಾರ್ಯ [[ಶ್ರೀ ಕೇಸವಾನಂದ ಭಾರತಿ|ಕೇಶವಾನಂದ ಭಾರತಿ]] ಶ್ರೀಪಾದಂಗಳವರು (ಏಡ್ನೀರ್ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಅಥವಾ ಏಡ್ನೀರ್/[[ಕೇರಳ]] [[ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ]] ಅಥವಾ [[ಕೇರಳ]]ದ [[ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ]] ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ) ಶ್ರೀ ಏಡ್ನೀರ್ ಮಠದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಇಡೀ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಏಕೈಕ [[ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ]]ರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ [[ಶ್ರೀ ಕೇಸವಾನಂದ ಭಾರತಿ|ಕೇಶವಾನಂದ ಭಾರತಿ]] ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.indiankanoon.org/doc/257876/ Kesavananda Bharati ... vs State Of Kerala And Anr on 24 April, 1973<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.supremecourtcases.com/index2.php?option=com_content&itemid=1&do_pdf=1&id=231 |title=Archived copy |access-date=25 December 2012 |archive-date=1 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171001074837/http://www.supremecourtcases.com/index2.php?option=com_content&itemid=1&do_pdf=1&id=231 |url-status=dead }}</ref> ಏಡ್ನೀರ್ ಮಠವು [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕಾಸರಗೋಡು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref name=autogenerated1 /><ref name=autogenerated2 /><ref name=autogenerated4 /><ref name=autogenerated18 /><ref name=autogenerated15 /> <ref name=autogenerated13 /> <ref name=autogenerated9 /> <ref name=autogenerated7 /><ref name=autogenerated11 /><ref name=autogenerated14 /><ref name=autogenerated3 /><ref name=autogenerated16 /><ref name=autogenerated6 /><ref name=autogenerated5 /><ref name=autogenerated12 /><ref name=autogenerated8 /><ref name=autogenerated10 /><ref name=autogenerated19 /><ref name=autogenerated17>[http://holidayindestiny.blogspot.in/2011/11/edneer-mutt-in-kasargod-kerala-india.html Holiday in Destiny: EDNEER MUTT in Kasargod, Kerala, India<!-- Bot generated title -->]</ref> * - ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣುಮಂಗಳ ದೇವಾಲಯ * - ಶ್ರೀ ಖಾನ ವನಶಾಸ್ತವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ * - ಶ್ರೀ ಮೋಪಲ ಶ್ರೀ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ದೇವಾಲಯ == ಸಂಬಂಧಿತ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [[ಏಡ್ನೀರ್ ಮಠ]] * [[ಶ್ರೀ ಕೇಸವಾನಂದ ಭಾರತಿ]] * [[ಕೇಸವಾನಂದ ಭಾರತಿ ವಿರುದ್ಧ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗ:ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಉಪನಗರಗಳು]] seg9g8efm1cklyvy7og9pyttl9ongav 1377196 1377195 2026-07-25T06:56:15Z A826 72368 1377196 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infobox settlement | name = ಏಡನೀರು | other_name = ಏಡ್ನೀರ್ | nickname = | settlement_type = ಗ್ರಾಮ | image_skyline = Edneer Math.jpg | image_alt = | image_caption = ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೇರಳ, ಭಾರತದ ಏಡನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ಮಠ ಸಂಸ್ಥೆ, ಎಚ್.ಎಚ್. ಕೇಶವಾನಂದ ಭಾರತಿ ವಿರುದ್ಧ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಕರಣದ ಕಾರಣವಾಗಿ ಕುಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ, ಇದು ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು. | pushpin_map = India Kerala | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ಕೇರಳ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ | coordinates = {{coord|12|31|24|N|75|4|26|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು|ರಾಜ್ಯ]] | subdivision_name1 = [[ಕೇರಳ]] | subdivision_type2 = [[ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜಿಲ್ಲೆ]] | subdivision_name2 = [[ಕಾಸರಗೋಡು]] | established_title = <!-- ಸ್ಥಾಪನೆ --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = ಮೆಟ್ರಿಕ್ | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ಭಾಷೆಗಳು | demographics1_title1 = ಬಹುಭಾಷಿಕ | demographics1_info1 = [[ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆ|ಮಲಯಾಳಂ]], [[ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ|ಕನ್ನಡ]], [[ತುಳು ಭಾಷೆ|ತುಳು]], [[ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆ|ಆಂಗ್ಲ]] | timezone1 = [[ಭಾರತೀಯ ಕಾಲಮಾನ|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ಪಿನ್ ಕೋಡ್|PIN]] | postal_code = 671541 | area_code_type = ದೂರವಾಣಿ ಕೋಡ್ | area_code = +91-4994 | registration_plate = KL 14 | blank1_name_sec1 = ಸಮೀಪದ ನಗರ | blank1_info_sec1 = [[ಕಾಸರಗೋಡು]] | blank2_name_sec1 = [[ಲೋಕಸಭೆ]] ಕ್ಷೇತ್ರ | blank2_info_sec1 = [[ಕಾಸರಗೋಡು]] | blank3_name_sec1 = [[ವಿಧಾನಸಭೆ]] ಕ್ಷೇತ್ರ | blank3_info_sec1 = [[ಕಾಸರಗೋಡು]] | website = | footnotes = }} '''ಏಡನೀರು''' [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ಚೆಂಗಲ]] ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ. ==ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ== ಏಡನೀರು ಒಂದು ಶಾಖಾ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪಿನ್ ಕೋಡ್ 671541 ಆಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.indiapost.gov.in/Pin/pinsearch.aspx?Pin_On=edneer |title=Welcome to the Indiapost Website |publisher=Indiapost.gov.in |date= |accessdate=5 July 2012}}</ref> ==ಶಾಲೆಗಳು== * ಎಚ್.ಎಚ್.ಎಸ್.ಐ.ಬಿ.ಎಸ್.ಎಚ್.ಎಸ್.ಎಸ್. (ಹಿಸ್ ಹೋಲಿನೆಸ್ ಶ್ರೀ ಈಶ್ವರಾನಂದ ಭಾರತಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆ), ಏಡ್ನೀರ್.<ref>[http://edunetkerala.edunetworld.com/plustwo_kasargode.html higher secondary schools in kasargode district kerala<!-- Bot generated title -->] </ref> * ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾಮಂದಿರ್ ಆಂಗ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆ * ಸರ್ಕಾರಿ ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಏಡ್ನೀರ್.<ref>[http://kerala-state.infoisinfo.co.in/search/school/7 School In Kerala State Page 7<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>[http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/POLLINGSTATION/AC002.pdf Polling station] kerala.gov.in</ref> * ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ಉನ್ನತ ಶಾಲೆ, ಏಡ್ನೀರ್.<ref>[http://www.education.kerala.gov.in/oldsite/schoollist/hs/ksd.pdf School list] kerala.gov.in {{Dead link|date=August 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ಸರ್ಕಾರಿ ಉನ್ನತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಏಡ್ನೀರ್.<ref>{{Cite web |url=http://www.education.kerala.gov.in/oldsite/pdf/1000%20books_List_of_schools200510.pdf |title=Archived copy |access-date=15 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120510130659/http://www.education.kerala.gov.in/oldsite/pdf/1000%20books_List_of_schools200510.pdf |archive-date=10 May 2012 |url-status=dead }}</ref> * ==ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳು== ಶ್ರೀ ಏಡ್ನೀರ್ [[ಮಠ]].<ref name=autogenerated1>[http://www.keralatourism.org/bekal/edneer-mutt-kasargod.php Edneer Mutt, Kasaragod, Kerala, India<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated2>{{Cite web |url=http://www.daijiworld.com/chan/sponsors_view.asp?s_id=2240 |title=D A I J I W O R L D<!-- Bot generated title --> |access-date=15 July 2012 |archive-date=15 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160815212608/http://www.daijiworld.com/chan/sponsors_view.asp?s_id=2240 |url-status=dead }}</ref><ref name=autogenerated4>[http://www.justkerala.in/tourism/kasaragod/places-to-see-in-kasaragod/edneer-mutt Edneer Mutt Kasaragod – About Edneer Mutt<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated18>{{Cite web |url=http://www.holidayiq.com/Edneer-Mutt-Kasargod-Sightseeing-988-16278.html |title=Edneer Mutt, Kasargod {{!}} Edneer Mutt Photos {{!}} Kasargod Tourist Places<!-- Bot generated title --> |access-date=9 August 2013 |archive-date=20 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920200611/http://www.holidayiq.com/Edneer-Mutt-Kasargod-Sightseeing-988-16278.html |url-status=dead }}</ref><ref name=autogenerated15>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/travel/article/tourist_spots/places_of_interests/edneer_mutt/329/ |title=Edneer Mutt, Tourist Spots - Mathrubhumi Travel and Tourism<!-- Bot generated title --> |access-date=9 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130221023812/http://www.mathrubhumi.com/travel/article/tourist_spots/places_of_interests/edneer_mutt/329/ |archive-date=21 February 2013 |url-status=dead }}</ref> <ref name=autogenerated13>[http://www.dnaindia.com/india/1570144/report-govt-will-usurp-padmanabhaswany-temple-wealth-pontiff-of-edneer-mutt Govt will usurp Padmanabhaswany temple wealth: Pontiff of Edneer Mutt - India - DNA<!-- Bot generated title -->]</ref> <ref name=autogenerated9>[https://www.indiavideo.org/worship/temple/edneer-mutt-kasaragod-8568.php Edneer Mutt, Seat of learning, Sri Sankaracharya, Kasaragod, Kerala, India, Video<!-- Bot generated title -->]</ref> <ref name=autogenerated7>{{Cite web |url=http://travelinfo247.com/2012/12/edneer-mutt-at-kasaragod/ |title=Edneer Mutt at Kasaragod {{!}} Travel Info 247<!-- Bot generated title --> |access-date=9 August 2013 |archive-date=10 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610225604/http://travelinfo247.com/2012/12/edneer-mutt-at-kasaragod/ |url-status=dead }}</ref><ref name=autogenerated11>{{Cite web |url=http://tourisminkerala.in/joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=33&Itemid=48 |title=tourisminkerala.in - Edneer Mutt<!-- Bot generated title --> |access-date=9 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131227084210/http://tourisminkerala.in/joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=33&Itemid=48 |archive-date=27 December 2013 |url-status=dead }}</ref><ref name=autogenerated14>[http://www.webindia123.com/city/kerala/kasargod/destinations/touristattractions/edneermutt.htm Edneer Mutt, Kasargod City Guide Tourist attractions Kerala<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated3>[http://www.alltravels.com/india/kerala/chemnad/videos/current-video-509088 Edneer Mutt at Kasaragod :: Chemnad, Kerala, India Videos :: AllTravels :: Anywhere You Want To Go ::<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated16>[https://web.archive.org/web/20130606034148/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-12-24/mangalore/35991155_1_yakshagana-artistes-programme-mangalore-air Efforts needed to preserve Yakshagana, says Edneer seer - Times Of India<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated6>[http://www.india9.com/i9show/Edneer-Mutt-17463.htm Edneer Mutt in Kasargod India<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated5>{{Cite web |url=http://www.godsowncountry.info/keralatourism/edneer-mutt |title=Edneer Mutt {{!}} godsowncountry.info<!-- Bot generated title --> |access-date=9 August 2013 |archive-date=20 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820110930/http://www.godsowncountry.info/keralatourism/edneer-mutt |url-status=dead }}</ref><ref name=autogenerated12>[http://www.kamakoti.org/kamakoti/details/May%202010%20-Ati%20Rudram%20commences%20in%20Kanchi.html : kamakoti.org<!-- Bot generated title -->]</ref><ref name=autogenerated8>{{Cite web |url=http://mobileet.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=12&sectid=edid=&edlabel=ETD&mydateHid=24-04-2013&pubname=Economic+Times+-+Delhi&edname=&articleid=Ar01201&publabel=ET |title=Archived copy |access-date=9 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131227150925/http://mobileet.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=12&sectid=edid=&edlabel=ETD&mydateHid=24-04-2013&pubname=Economic+Times+-+Delhi&edname=&articleid=Ar01201&publabel=ET |archive-date=27 December 2013 |url-status=dead }}</ref><ref name=autogenerated10>{{Cite web |url=http://www.godsowncountry.co.in/kasargod.html |title=Kasargod District<!-- Bot generated title --> |access-date=9 August 2013 |archive-date=24 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170824061558/http://www.godsowncountry.co.in/kasargod.html |url-status=dead }}</ref><ref name=autogenerated19>[http://keralahoneymoontourpackage.org/honeymoon-destinations/136/ Kasargod honeymoon packages, kasargod temple tours, Kasargod beach and fort trips, kasargod city tours, Kerala honeymoon Tour - Kerala Honeymoon | Kerala Honeymoon Packages<!-- Bot generated title -->]</ref> ಶ್ರೀ ಏಡ್ನೀರ್ [[ಮಠ]]ವು ಶ್ರೀ ಆದಿ [[ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ]]ರ ಮೊದಲ ನಾಲ್ವರು ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಶ್ರೀ ಥೋಟಕಾಚಾರ್ಯರ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, 1200 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧರ್ಮ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಕಲೆ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಯ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಅದ್ವೈತ]] ಪಂಥದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಮಾರ್ತ ಭಾಗವತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಮದ್ [[ಜಗದ್ಗುರು]] ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಥೋಟಕಾಚಾರ್ಯ [[ಶ್ರೀ ಕೇಸವಾನಂದ ಭಾರತಿ|ಕೇಶವಾನಂದ ಭಾರತಿ]] ಶ್ರೀಪಾದಂಗಳವರು (ಏಡ್ನೀರ್ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಅಥವಾ ಏಡ್ನೀರ್/[[ಕೇರಳ]] [[ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ]] ಅಥವಾ [[ಕೇರಳ]]ದ [[ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ]] ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ) ಶ್ರೀ ಏಡ್ನೀರ್ ಮಠದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಇಡೀ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಏಕೈಕ [[ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ]]ರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ [[ಶ್ರೀ ಕೇಸವಾನಂದ ಭಾರತಿ|ಕೇಶವಾನಂದ ಭಾರತಿ]] ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.indiankanoon.org/doc/257876/ Kesavananda Bharati ... vs State Of Kerala And Anr on 24 April, 1973<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.supremecourtcases.com/index2.php?option=com_content&itemid=1&do_pdf=1&id=231 |title=Archived copy |access-date=25 December 2012 |archive-date=1 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171001074837/http://www.supremecourtcases.com/index2.php?option=com_content&itemid=1&do_pdf=1&id=231 |url-status=dead }}</ref> ಏಡ್ನೀರ್ ಮಠವು [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕಾಸರಗೋಡು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref name=autogenerated1 /><ref name=autogenerated2 /><ref name=autogenerated4 /><ref name=autogenerated18 /><ref name=autogenerated15 /> <ref name=autogenerated13 /> <ref name=autogenerated9 /> <ref name=autogenerated7 /><ref name=autogenerated11 /><ref name=autogenerated14 /><ref name=autogenerated3 /><ref name=autogenerated16 /><ref name=autogenerated6 /><ref name=autogenerated5 /><ref name=autogenerated12 /><ref name=autogenerated8 /><ref name=autogenerated10 /><ref name=autogenerated19 /><ref name=autogenerated17>[http://holidayindestiny.blogspot.in/2011/11/edneer-mutt-in-kasargod-kerala-india.html Holiday in Destiny: EDNEER MUTT in Kasargod, Kerala, India<!-- Bot generated title -->]</ref> * - ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣುಮಂಗಳ ದೇವಾಲಯ * - ಶ್ರೀ ಖಾನ ವನಶಾಸ್ತವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ * - ಶ್ರೀ ಮೋಪಲ ಶ್ರೀ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ದೇವಾಲಯ == ಸಂಬಂಧಿತ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [[ಏಡ್ನೀರ್ ಮಠ]] * [[ಶ್ರೀ ಕೇಸವಾನಂದ ಭಾರತಿ]] * [[ಕೇಸವಾನಂದ ಭಾರತಿ ವಿರುದ್ಧ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗ:ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಉಪನಗರಗಳು]] bvz6wo6nuv1pq5vazq6w9e7m92v0y9d 0 179812 1377198 2026-07-25T07:13:36Z A826 72368 ಹೊಸ ಪುಟ: {{databox}} [[File:Saree of Kasaragod.jpg|alt=Kasaragod Saree|thumb|ಕಾಸರಗೋಡು ಸೀರೆ]] '''ಕಾಸರಗೋಡು ಸೀರೆ'''ಯು [[ಕೇರಳ]]ದ [[ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ಸಾಳಿಯ]] ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನೇಕಾರರಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಹತ್ತಿ]] [[ಸೀರೆ]]ಯಾಗಿದ... 1377198 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:Saree of Kasaragod.jpg|alt=Kasaragod Saree|thumb|ಕಾಸರಗೋಡು ಸೀರೆ]] '''ಕಾಸರಗೋಡು ಸೀರೆ'''ಯು [[ಕೇರಳ]]ದ [[ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ಸಾಳಿಯ]] ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನೇಕಾರರಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಹತ್ತಿ]] [[ಸೀರೆ]]ಯಾಗಿದೆ. ಇವು ಕೈಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಮತ್ತು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವಂತಹವು. ಇವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಕೇರಳ ಸೀರೆ]]ಯಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ನೆರೆಯ [[ಕರಾವಳಿ]] ಶೈಲಿಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{Cite web|title=Kasaragod: Exploring North Kerala|url=https://www.outlookindia.com/outlooktraveller/explore/story/69390/kasaragod-exploring-north-kerala|access-date=2021-05-30|website=www.outlookindia.com/outlooktraveller/|language=en}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಈ ನೇಕಾರಿಕಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವು 18ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು [[ಕರಾವಳಿ]]ಯಿಂದ [[ತಮಿಳುನಾಡು]]ಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ [[ಸಾಳಿಯ|ಸಾಳಿಯ ಸಮುದಾಯ]]ದ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು [[ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಸತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ''ಪಥ್ಮಸಾಳಿಯ''ಗಳು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|title=Kasaragod Sarees (Kerala) (GI Regn No. 170) {{!}} Textiles Committee|url=https://textilescommittee.nic.in/kasaragod-sarees-kerala-gi-regn-no-170#:~:text=GI%20Regn%20No.-,170),State%20en%20route%20Tamil%20Nadu.|access-date=2021-05-30|website=textilescommittee.nic.in}}</ref> == ಮಹತ್ವ == ಇದು [[ಕೇರಳ]]ದಲ್ಲಿರುವ ನಾಲ್ಕು ನೇಕಾರಿಕಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇತರವು [[ಬಾಲರಾಮಪುರಂ]], [[ಕುತ್ತಂಪಳ್ಳಿ ಧೋತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೆಟ್ ಮುಂಡು|ಕುತ್ತಂಪಳ್ಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಚೆಂಡಮಂಗಳಂ]] ಆಗಿವೆ.<ref>{{Cite web|title=Weaving tradition of Kasaragod Sarees|url=https://www.keralatourism.org/photo-gallery/kasaragod-sarees/2252|access-date=2021-05-30|website=Kerala Tourism|language=en}}</ref> ಈ ಸೀರೆಯ ದೇಹವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾದಾ ಅಥವಾ ಬಣ್ಣದ ಎಳೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಪಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅಂಚುಗಳು [[ಜಾಕ್ವಾರ್ಡ್ ಯಂತ್ರ|ಜಾಕ್ವಾರ್ಡ್]] ಅಥವಾ [[ಡಾಬಿ (ಬಟ್ಟೆ)|ಡಾಬಿ]] ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೈಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಬಹಳ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಸೀರೆಗಳು 60 - 100 ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ [[ಬಟ್ಟೆ ಅಳತೆಯ ಘಟಕಗಳು|ಎಳೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು]] ಹೊಂದಿದ್ದು, [[ವ್ಯಾಟ್ ಬಣ್ಣ]]ವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಇವುಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|date=2020-08-05|title=Kasaragod Cotton|url=https://isha.sadhguru.org/in/en/outreach/save-the-weave/indian-weaves/kasaragod-cotton|access-date=2021-05-30|website=Isha Sadhguru|language=en}}</ref> ಈ ಸೀರೆಗಳ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ರೇಷ್ಮೆ ಮಿಶ್ರಣದೊಂದಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ. 1938ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ''ಕಾಸರಗೋಡು ನೇಕಾರರ ಸಹಕಾರಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಸಂಘ ಲಿಮಿಟೆಡ್'' ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಸೀರೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ನೇಕಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದೆ.<ref>{{Cite web|author=P. Sudhakaran|date=Dec 28, 2013|title=Kasargod Saree: Reviving a tradition {{!}} Bengaluru News - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/kasargod-saree-reviving-a-tradition/articleshow/28055734.cms|access-date=2021-05-30|website=The Times of India|language=en}}</ref> ಈ ಸೀರೆಗಳು ದೈನಂದಿನ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಧರಿಸಲು ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{Cite web|author=P. Sudhakaran|date=Dec 28, 2013|title=Kasargod Saree: Reviving a tradition {{!}} Bengaluru News - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/kasargod-saree-reviving-a-tradition/articleshow/28055734.cms|access-date=2021-05-30|website=The Times of India|language=en}}</ref> == ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಿಕೆ == 2009ರಲ್ಲಿ, [[ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ]]ವು ಕಾಸರಗೋಡು ಸೀರೆಗಳಿಗೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಿಕೆಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]]ವು 2010ರ ವರ್ಷದಿಂದ ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ [[ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಿಕೆ]]ಯಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿತು.<ref>{{Cite web|title=Details {{!}} Geographical Indications {{!}} Intellectual Property India|url=http://ipindiaservices.gov.in/GIRPublic/Application/Details/170|access-date=2021-05-30|website=ipindiaservices.gov.in}}</ref> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಕುತ್ತಂಪುಳ್ಳಿ ಸೀರೆ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗ:ಸೀರೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಿಕೆಗಳು]] jq943z83vyceyqn1efw2hcb6yr8z2c5 14 179813 1377199 2026-07-25T07:13:53Z A826 72368 Created blank page 1377199 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 1377200 1377199 2026-07-25T07:14:14Z A826 72368 added [[Category:ಕಾಸರಗೋಡು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1377200 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ಕಾಸರಗೋಡು]] tu9v1ra95ztdmce75my3k84w4g0xg7c 3 179814 1377201 2026-07-25T07:17:08Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1377201 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Charan Kumara}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೪೭, ೨೫ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) 4jjqgvt7gwzoylodcu007d17jdwnll9 14 179815 1377202 2026-07-25T07:21:26Z A826 72368 ಹೊಸ ಪುಟ: [[ವರ್ಗ:ಕಾಸರಗೋಡು]] 1377202 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ಕಾಸರಗೋಡು]] tu9v1ra95ztdmce75my3k84w4g0xg7c 3 179816 1377206 2026-07-25T08:30:04Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1377206 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Janan dolana}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೦೦, ೨೫ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) 0eys95hq2vfctvo3492v2m05v7jahir 0 179817 1377207 2026-07-25T10:24:04Z A826 72368 ಹೊಸ ಪುಟ: ಅನುವಾದ: {{Infobox settlement | name = ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ | native_name = ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട | settlement_type = | image_skyline = Chandrigiri_Fort_-Kasaragod_-Kerala_-file_1001.jpg | image_caption = ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ | image_seal... 1377207 wikitext text/x-wiki ಅನುವಾದ: {{Infobox settlement | name = ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ | native_name = ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട | settlement_type = | image_skyline = Chandrigiri_Fort_-Kasaragod_-Kerala_-file_1001.jpg | image_caption = ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ | image_seal = | nickname = | map_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | coordinates = {{coord|12.466946|N|75.003248|E|display=inline}} | subdivision_type = [[ದೇಶ]] | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = ರಾಜ್ಯ | subdivision_type2 = ಜಿಲ್ಲೆ | subdivision_type3 = ಪ್ರದೇಶ | subdivision_type4 = ತಾಲೂಕು | subdivision_name1 = [[ಕೇರಳ]] | subdivision_name2 = [[ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ]] | subdivision_name3 = [[ಉತ್ತರ ಮಲಬಾರ್]] (ಕೋಲತ್ನಾಡು) | subdivision_name4 = [[ಕಾಸರಗೋಡು]] | subdivision_type5 = ಭಾಷೆ | subdivision_name5 = [[ಮಲಯಾಳಂ]] | timezone1 = [[ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ|IST]] | utc_offset1 = +5:30 }} [[File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 34.jpg|thumb|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ರಚನೆ]] '''ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ''' (''[[ಮಲಯಾಳಂ]]'': ചന്ദ്രഗിരിക്കോട്ട ) ಎಂಬುದು 17 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಒಂದು ಕೋಟೆಯಾಗಿದ್ದು, [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೊಡ್ಡ ಚೌಕಾಕಾರದ ಕೋಟೆಯು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ {{convert|150|ft|m}} ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಏಳು ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ<ref>{{cite book |title=Kerala Sanchaaram |last=Divakaran |first=Kattakada |year=2005 |publisher= Z Library |location=Trivandrum, India |page=925 }}</ref> ಇದು [[ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿ]]ಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕೋಟೆಯು ಈಗ ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ. == ಭೌಗೋಳಿಕತೆ == ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿ]] (ಪಯಸ್ವಿನಿ ನದಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name=":0">{{Cite web |title=Chandragiri Fort - a ruined fort above 46 m sea level, Kasaragod {{!}} Forts in Malabar districts, Kerala |url=https://www.keralatourism.org/ |access-date=2023-08-03 |website=www.keralatourism.org |language=en}}</ref> ಈ ಕೋಟೆಯು [[ಮಂಗಳೂರು]]ದಿಂದ ಸುಮಾರು 59 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು [[ಕಣ್ಣೂರು]]ನಿಂದ 87 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿಯು ತುಳುನಾಡು ಮತ್ತು [[ಕೋಲತುನಾಡು]] ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name=":0" /> ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟವು ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅವರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web |title=Chandragiri Fort Kasaragod |url=https://www.reachkerala.com/chandragiri-fort/ |access-date=2023-08-03 |website=ReachKerala |language=en}}</ref> ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ನಂತರ, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ [[ಕೆಳದಿಯ ನಾಯಕರು]] ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಂತರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]]ದ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು 17 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಶಿವಪ್ಪ ನಾಯಕ]]ರು ಇತರ ಕೋಟೆಗಳ ಸರಣಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref name=":1" /> ಇಂದಿನಂತೆ, ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ]]ಯು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯು ಉತ್ಖನನವನ್ನು ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ [[ಫಿರಂಗಿ ಗುಂಡು]]ಗಳು, ಕಬ್ಬಿಣದ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಮಡಕೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿತು.<ref name=":2">{{Cite web |title=Chandragiri Fort {{!}} Forts protected by Department of Archaeology {{!}} Protected Monuments |url=https://www.archaeology.kerala.gov.in/monuments/chandragiri-fort/22 |access-date=2023-08-03 |website=Archaeology}}</ref> == ವಿನ್ಯಾಸ == ಪತ್ತೆಯಾದ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶವು ಸುಮಾರು 7.76 ಎಕರೆಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಕಟ್ಟಡವು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ 5 ಎಕರೆಗಳಷ್ಟಿದ್ದು ಚೌಕಾಕಾರದ ಆಕೃತಿಯಲ್ಲಿದೆ.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |title=DRAFT REPORT ON COASTAL ZONE MANAGEMENT PLAN (CZMP) FOR KASARAGOD DISTRICT – KERALA (Prepared as per CRZ Notification 2019) |url=http://www.coastal.keltron.org/images/pdf/czmp-2019-reports/kasaragod/CZMP%20Report%20-%20KASARAGOD%20REPORT.pdf |website=www.coastal.keltron.org}}</ref> ಕೋಟೆಯು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 46 ಮೀಟರ್ (150) ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು [[ಲ್ಯಾಟರೈಟ್]] ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಕೆಲವು ಗೋಡೆಗಳು [[ಫಿರಂಗಿ]] ಗುಂಡಿನಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿವೆ.<ref name=":0" /> ಒಂದು ಕಂದಕವು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮೂರು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಎರಡೂ ಕಂದಕಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಭೂಗತ ಸುರಂಗವೂ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name=":2" /> ಕೋಟೆಯು 8 ಬುರುಜುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಫಿರಂಗಿ (ಪೀರಾಂಕಿ) ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಬುರುಜು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಬ್ಯಾರಕ್ಗಳಂತಹ ಇತರ ಕಟ್ಟಡಗಳೂ ಕೋಟೆಯೊಳಗಿವೆ.<ref name=":2" /> * == ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ == <gallery> File:Chandragiri Fort, Kerala.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ಮೇಲ್ಪರಂಬ, ಕಾಸರಗೋಡು ಪಟ್ಟಣದಿಂದ 6 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 02.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು 2019 File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 03.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 04.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು 2019 File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 05.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು 2019 File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 06.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು 2019 File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 07.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು 2019 File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 08.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು 2019 File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 10.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 11.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 13.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 15.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 18.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು 2019 File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 19.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ </gallery> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{commons category|Chandragiri Fort, Kerala}} * [http://www.keralatourism.org/index.php?zone=4&menu=54&id=6&distid=4 ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ] ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[ಕಣ್ಣೂರು ಕೋಟೆ]] * [[ತಲಶ್ಶೇರಿ ಕೋಟೆ]] * [[ಬೇಕಲ್ ಕೋಟೆ]] * [[ಹೊಸದುರ್ಗ]] ಕೋಟೆ {{coord|12.470|75.003|display=title}} [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದಲ್ಲಿರುವ ಕೋಟೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು]] firh3f9zbu5v7z019ilgh2wp6ipu6qq 1377208 1377207 2026-07-25T10:30:08Z A826 72368 1377208 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infobox settlement | name = ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ | native_name = ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട | settlement_type = | image_skyline = Chandrigiri_Fort_-Kasaragod_-Kerala_-file_1001.jpg | image_caption = ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ | image_seal = | nickname = | map_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | coordinates = {{coord|12.466946|N|75.003248|E|display=inline}} | subdivision_type = [[ದೇಶ]] | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = ರಾಜ್ಯ | subdivision_type2 = ಜಿಲ್ಲೆ | subdivision_type3 = ಪ್ರದೇಶ | subdivision_type4 = ತಾಲೂಕು | subdivision_name1 = [[ಕೇರಳ]] | subdivision_name2 = [[ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ]] | subdivision_name3 = [[ಉತ್ತರ ಮಲಬಾರ್]] (ಕೋಲತ್ನಾಡು) | subdivision_name4 = [[ಕಾಸರಗೋಡು]] | subdivision_type5 = ಭಾಷೆ | subdivision_name5 = [[ಮಲಯಾಳಂ]] | timezone1 = [[ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ|IST]] | utc_offset1 = +5:30 }} [[File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 34.jpg|thumb|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ರಚನೆ]] '''ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ''' (''[[ಮಲಯಾಳಂ]]'': ചന്ദ്രഗിരിക്കോട്ട ) ಎಂಬುದು 17 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಒಂದು ಕೋಟೆಯಾಗಿದ್ದು, [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೊಡ್ಡ ಚೌಕಾಕಾರದ ಕೋಟೆಯು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ {{convert|150|ft|m}} ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಏಳು ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ<ref>{{cite book |title=Kerala Sanchaaram |last=Divakaran |first=Kattakada |year=2005 |publisher= Z Library |location=Trivandrum, India |page=925 }}</ref> ಇದು [[ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿ]]ಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕೋಟೆಯು ಈಗ ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ. == ಭೌಗೋಳಿಕತೆ == ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿ]] (ಪಯಸ್ವಿನಿ ನದಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name=":0">{{Cite web |title=Chandragiri Fort - a ruined fort above 46 m sea level, Kasaragod {{!}} Forts in Malabar districts, Kerala |url=https://www.keralatourism.org/ |access-date=2023-08-03 |website=www.keralatourism.org |language=en}}</ref> ಈ ಕೋಟೆಯು [[ಮಂಗಳೂರು]]ದಿಂದ ಸುಮಾರು 59 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು [[ಕಣ್ಣೂರು]]ನಿಂದ 87 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿಯು ತುಳುನಾಡು ಮತ್ತು [[ಕೋಲತುನಾಡು]] ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name=":0" /> ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟವು ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅವರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web |title=Chandragiri Fort Kasaragod |url=https://www.reachkerala.com/chandragiri-fort/ |access-date=2023-08-03 |website=ReachKerala |language=en}}</ref> ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ನಂತರ, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ [[ಕೆಳದಿಯ ನಾಯಕರು]] ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಂತರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]]ದ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು 17 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಶಿವಪ್ಪ ನಾಯಕ]]ರು ಇತರ ಕೋಟೆಗಳ ಸರಣಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref name=":1" /> ಇಂದಿನಂತೆ, ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ]]ಯು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯು ಉತ್ಖನನವನ್ನು ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ [[ಫಿರಂಗಿ ಗುಂಡು]]ಗಳು, ಕಬ್ಬಿಣದ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಮಡಕೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿತು.<ref name=":2">{{Cite web |title=Chandragiri Fort {{!}} Forts protected by Department of Archaeology {{!}} Protected Monuments |url=https://www.archaeology.kerala.gov.in/monuments/chandragiri-fort/22 |access-date=2023-08-03 |website=Archaeology}}</ref> == ವಿನ್ಯಾಸ == ಪತ್ತೆಯಾದ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶವು ಸುಮಾರು 7.76 ಎಕರೆಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಕಟ್ಟಡವು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ 5 ಎಕರೆಗಳಷ್ಟಿದ್ದು ಚೌಕಾಕಾರದ ಆಕೃತಿಯಲ್ಲಿದೆ.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |title=DRAFT REPORT ON COASTAL ZONE MANAGEMENT PLAN (CZMP) FOR KASARAGOD DISTRICT – KERALA (Prepared as per CRZ Notification 2019) |url=http://www.coastal.keltron.org/images/pdf/czmp-2019-reports/kasaragod/CZMP%20Report%20-%20KASARAGOD%20REPORT.pdf |website=www.coastal.keltron.org}}</ref> ಕೋಟೆಯು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 46 ಮೀಟರ್ (150) ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು [[ಲ್ಯಾಟರೈಟ್]] ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಕೆಲವು ಗೋಡೆಗಳು [[ಫಿರಂಗಿ]] ಗುಂಡಿನಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿವೆ.<ref name=":0" /> ಒಂದು ಕಂದಕವು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮೂರು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಎರಡೂ ಕಂದಕಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಭೂಗತ ಸುರಂಗವೂ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name=":2" /> ಕೋಟೆಯು 8 ಬುರುಜುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಫಿರಂಗಿ (ಪೀರಾಂಕಿ) ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಬುರುಜು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಬ್ಯಾರಕ್ಗಳಂತಹ ಇತರ ಕಟ್ಟಡಗಳೂ ಕೋಟೆಯೊಳಗಿವೆ.<ref name=":2" /> * == ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ == <gallery> File:Chandragiri Fort, Kerala.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ಮೇಲ್ಪರಂಬ, ಕಾಸರಗೋಡು ಪಟ್ಟಣದಿಂದ 6 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 02.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು 2019 File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 03.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 04.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು 2019 File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 05.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು 2019 File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 06.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು 2019 File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 07.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು 2019 File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 08.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು 2019 File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 10.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 11.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 13.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 15.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 18.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು 2019 File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 19.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ </gallery> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{commons category|Chandragiri Fort, Kerala}} * [http://www.keralatourism.org/index.php?zone=4&menu=54&id=6&distid=4 ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ] ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[ಕಣ್ಣೂರು ಕೋಟೆ]] * [[ತಲಶ್ಶೇರಿ ಕೋಟೆ]] * [[ಬೇಕಲ ಕೋಟೆ]] * [[ಹೊಸದುರ್ಗ]] ಕೋಟೆ {{coord|12.470|75.003|display=title}} [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದಲ್ಲಿರುವ ಕೋಟೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು]] oef6kqahc5tphhf2fivg2z276396fj1 3 179818 1377209 2026-07-25T10:57:45Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1377209 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Shivaram mv}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೨೭, ೨೫ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) 16ib2s7pmd7aeiwd91xifz7nsl4cm37